(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Godofr. Wilh. Leibnitii Annales imperii occidentis brunsvicenses"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 





Digitized by 



Google 






Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



T: 



Digitized by 



Google 






LEIBNIZENS 

GESAMMELTE WERKE 

aas den Handschriften 
der KSniglichen Bibliothek zu Hannover 



len 



Ton 



Georg Heinrich Pertz. 



ERSTE FOLGE 

GESCHICHTE. 
ZWEITER BAND. 



^ HANNOVER, 

III VBBtACB DER HAn»SCHBH HOF-BUCnnABDtCHfl 

1845. 



■Digitized by 



Google 



)DOFR. WILH. LEffiNITn 

^IVINALES 

ttPER 1 I OCCIDENTIS 

BRUNSVICENSES 

EX CODICIBUS 
BIBUQnHECAE REGIAE HANNOVERANAB 

EDIDfr 

rC?EORGIUS HEDNRICUS PERTZ. 






T O M D S IL 
ANNALES ANNORUM 877-955. 



HANNOVERAE, 

IMrXKSIS BIBLIOrOLII AULICI HAHHIAHI 

1845. 

Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 






ANNALES IMPERII 

OCdDENTIS 

BR1JNSVICENSE8. 



T M U S II. 



AIIALSf IMTSmi TOK. II. 1 

Digitized by VjOOQIC 



Digitized by 



Google 



AMNO CHRISTI 897. 

teolif ^MnHt literls a papa Tocatiis iter in Italiam decenilt — Sollcitndo papae 
de Saneeals repelleiidis. — Ladorieoi Finaciae orientalls rez tinonef et 0inslos 
per lefafees cAmi^riBil. — Garolns Orassns in IlaiiaB irmaplt — Basilins inipe« 
ft e g e alua a eui c la s s e adTersns Saraeenos ItaUae graTes mitlit. LUerae ad 
pepae. — Alla papae teatamina, ut contra Saracenos principes excitaret. 
BaTettBam conTOcat — AaTcnnae electio et coronatio Garoli compro- 
katnr. — Titalns sjnodl RaTennatls in mannscripto. — Acta hnjns synodi reperta. — * 
TMv«a UUtae ^nedl. — Acta synoii RaTennatls. AUocntto papae ad epi* 
s cefo s , — Bpiacefemai responsid.— Bpiseopomm eenTentns GompendiL Tri- 
tatmm pro Hermanais. — Capitnla Garisiaci cendita. — Primores regni, qni, ab- 
semle ImperalSre, cam fllio res administrare debeant. — Gomitam hic nominato* 
raB comitatas ezponnntnr. — Reliqna Garisiaci ordlnata. — Garolns in Italiam 
papaa ebTioB Tidnm nsiine redaxit. — BleUIdis aagnsta ceronatar. 
adrtrsns Garelnm in Ilaliam Tonil. — Garelns ex Ilalia anAigiens 
jm. Ufaere ebiL — Loons sepnltnrae Garoli. Bpitaphinm c^ns. — Pe morbo Ga* 
rofi. De medico Sedecia fkbnlae Trithemii. — Liberi Garoli GalTi. — lcones 
Garoli Gatrl. — Garoll Galrl mores. Syns emditio. A filermanls inter anfnstot 
mam «sc cenqmMu. — Fata ftmdllae Gamli GalTt In leee poenamm Jaenlsse 
eot — Beneielariae diliertes In haereditarias Torsae. Qnomndam nmr* 
dncnm et regnm ortns ab hoc tempore. — LndOTlcas, post obitnm patris 
nimlnm Uberalis in praesentes, absentes proceres offendit — RincmaH 
ad LndoTicam Balbnm. — LndoTlcns Balbns mx eomnatos et pmcerfltas 
ae ceacliitlas. — GamlOBMumns Itallain Infreditnr, mfnnm Ilaliae eccBpat 
nMrtem ns^ reffit — Gamlemannns qnaado rex Italiae foctns slt, de- 
— Carolomanni diploma Oerardo Lncensi episcopo iTemnae datnm. — 
djploma in sede regia Papiae datum. — Garolomannas Bomae domi- 
ama Ui^. — Garolomannns Taleindtnis cansa dommn redire cofitnr. — Lambertot 
te obri dsi ab nrbe Boan postvlat, a papa aefaloi. ^ Papae ricieria de gwa^ 
cflBis Gmeis Impemteri indicata, «ai tamen Jam ebierat — Gareloaunnns Indi* 
cal psyae se Bomam Tontnmm. Papae literae ad enm. — Anf elberga aagnsta ia 
8. Sixti Placentini mnniflca. De obita AKftidi episcopi Hildeshe- 
et cjns f esHs. — Johannes Scotns conftisns cnm Johenne Altsaxone ef 
Scetl scripia. Scotas et Brigena slfidicat Hlbemnm. — 
JekanM# abbas Saie Alfredo regl a sacris Ikerit ^JIsaxon^ denolMil 




1. IHPBBATOB, BfltaM Dondiii die Garisiaci celebratOy fillQm Bppsr 
irtQHi CompeBdii baptizari cural^ et Caroli nonieii imponlt Boso pnel- 
■B «K sBcro fMte SBflceplt, sed tIx pands diebvf flnpenrictanm. Ibi* 
•mi ^dragesima cnm pasi^te acta et legati RomaBl aoditi, Petros 
^iiamproBii episcopns et Petros Senogalliaey a qQibvs ad liberandam a 
Bsacods Italiam Tocabatnr. Literas attQlere^ q«ae 4. Id. Febr. sqbI 
psiaeL QoerilBr penttfex, Tastatos agros a paganis et Buriis christianis ; 
nifBtas nls^orBm intra meenia compolsas. GtiBpanlam fanditas per- 
Am; beslcs Jam fimmesk fartim tran^e, qiiod a TibartiBa orbe Romam 
Ihcvril, «i SdMBOS earpere; saneterom baallicas destractas, altaria 

1 * 

Digitized by VjOOQIC 



4 ANNALES IMPERII 

k» 877. eversa, gacros homlnes abdnctos* Spem mitteidi exerdtos, per Leoi 
apocrisiariiin factam, inanem fnisse. Carere imperatorem debere, 
desperatis rebns ad alia consilia traisire cogatnr; id est, nt interprei 
ad Garolomannnm respicere. Muliif inqnit, quos veHra ntm ignc 
nunfeitasy non tantum non ferunt auaiHa, sed subtrahunt eHam, qt 
kostei feHquere, et omnem nostram in territorio Romano disposilion 
cakant, eUam quadrupedibus abtbiciis, liaque, fiH carissime, quasiku 
prosirati, opem non dMatam rogamus. Tandem Petros ambos episcop 
legatos snos commendat Simnl ad angnstam scribit, nt maritnm i 
pellat £t mox ipsis Idibns Febr. Yirentinm palmamm bravinm mtttit, 
speciem coronae eonsertnm, nt se ad certamen Toeari intelligat. Pa§a 
inqnit, iam Tiberinum fluvium transeunt; ab aUera parte falsi fiHi mrb 
infestant. Ecce Petrus in commissis ovHbus mergitur. Eripite vos ea 
ftmHbus, Ita vos Petrus in coeti vestibulo audiat, et reserato ostio 
aetema gaudia admittat. Imperator legatis liberaHssime respond 
jamqne iter in Italiam decemit 

2. Johannes interea nihil solicitndinis omiserat Neapolin nsq 
excnrrisse, et cnm Landnlfo Gapnano episeopo et Athanasio Neapolita 
ejnsqne fratre Sergio magistro militnm siye dnce Neapolitanomm 
Gnai&rio Salemi principe consilia contnlisse, apparet ex literamm regest 
Athanasinm etiam tnnc ordinarit. Lambertum et Widonem f^atres i 
neris comites fnisse, qnod Sigonins tradit, non reperio; lec Gnaiferii 
ant Landnlftim a Saracenoram foedere abdnctos, qnod nnllnm percnss 
rant. Jam Kal. Febr. reYersum, ex iis manifestnm est, qnas ad AJon< 
Beneventi episcopnm Adalgisi frati^em dedit; nbi questns, qnod in itine 
Neapolitano non affnerit, landat tamen a benoYoIentia per epistolam d 
clarata, speratqne, fratrem a pravis hominibus cormptnm et cnm inimi' 
christiani nominis foederatum, suasu ejus ad saniora consilia reyoe 
posse. Ad Docibilem etiam et Johannem Hypatos pontifex scribit, regi 
nibns finitimis Graeci Juris praefoctos; ex quibns Docibilem tennii 
Gi^etam apparet, qno pontifex WalberCnm Portnensem et Engenii 
Ostiensem legatos ire Jussit; debebatqne aut Sergins ant aliqnis ab 
adessOi agique de pado Neapolitanorum cum Saracenis dissolvei 
Haec Id. Martii ad Landnlphnm scripta. £tiam Pnlcharem Guaiferii 
nemm praefectnm Amalphitannm, 5. Id. Apr. ad persererandnm hoi 
est ; eademqne die ad Serginm et Athanasinm mistas mtnis admoni 
nes misit Wigbodnm etiam Parmensein anxilia amicomm ciere Jub< 
Kal. Aprilis. 

3. Lndovicns Saxonnm et Anstrasiomm rex, couTentn generali , 
inario mense Francofurti habito, captivos Garolinos domnm liberal 
remisit Tnm Slayicas gentes, Linones et Sinslos, et his yicinos defeo 
nem molientes, et annna tribnta detrectantes, missis gravibns viris, ai 
ritate et vicCoriae fima circa medlam quadragesimamsine bello compl 
sit Dnbitavi aliqnando, an Sinsli (Jam aliqnoties memorati) Sil 
essent Sed hos remotiores Jndico; iUos inter Salam et Albimy aut e^ 
Juxta Albim qnaeri malim, et pagnm Siusli memofari r^rio. Lin^ 



Digitized by 



Google 




ANNALES IMPERII 5 

Albi proploqiios fiiisse coBsUt, el qQidam ab illis Limebiirgiim j^ 877^ 
avbiCraBtir. Nan etsi Baxima pars geniis Traiisalbiiia esse&t, 
iMmem LiimelniTgici tractvs Winidi teniiere et adhac tenent. 
4. Oportet circa luec teoqpora Garolnm legem, Ladovici Germanici 
Bata nunimiuD, per Rluietos, qnos tenebat, in Italiam imipisse et 
Iriii«ase Tirginnm monasteriam spoliasse, anro etiam sablato, qM ibl 
ieposMrat Angelbeiga aogosta. EJas qaerelis motas pontifex, literis 6* 
laL AptiL datis, regem increpat, qni ikcinas indignum nobilitate saa et 
saierilegaB ndsiisissety excommanicationem etiam interminatas, ni intra 60 
dles rapta restitsat, legatnmqae ad se mittat, qui rationem facti aat obse-> 
qui reddat: satis pro imperio qaidem, qao eventa, ignoratar. 

5. bterea Gregorias, a BasiUo aagasto missas, cam classe Hydron- 
fni Tenil, et Ipse mox ad Benerentanoram fines accessit. Illic agenti 
15. KaL Maji pontifex scripsity et adTontam gratalatas, de imperatoris 
raietaidlae qnaesirit; simal decem dielandria petiit, nt ora Romana a 
Sanoenom sagenis porgaretor. Literas ad.AJonem Beneventiepisco- 
pun cvraAdns i^ simnl rogans, nt lyatrem ad meliora impellat; qvia 
nos, inqail^ CMm earitttmo fiHo nostro Lamberto gloHoso duce, qui nobii 
m iMiJitfiff adkoeret Csic credi Tohiit papa) alUique bonie dabimus ope* 
reHy wi knfinm enm Aqarenis fifedus disaohatur, Gregoriam Erchem- 
bajnlnm, pontifex ad ipsnm scribens paedagogam imperialem 
; an qnod filiomm BasiHi paeritiam moderatas esset. At bic non 
mrite peei Bailn occnpayit, Tocaiitibns dfibas, qni destitati ab omnibus, 
Ai n Saraeenis metnebant, et statim Graeea fide gastaldnm primoresqne 
oemptee Censtantinopolin misit. Pro Gan^ apnd ErdMmpertam lego 
toc, et gaitaldam interpretor. Sed haec> extincto demam Garolo impe- 
Bfere, centiftese Jadico. Itaqae falsns est, nt in mnltls aliis, Gonstanti- 
^96 FerpkTrogenneta aagnstns, qni ipsam LadoTicam caesarem 6arin 
re sno Basibo ex foedere tradidisse scripsit 
^ Mannes Toro noTam congressnm ad l^eotnm (Liris sdlicet 
is) maUebatary qno Tontarai Ipse Gnaifeiiam cnm Palcare et Lan- 
acceisebaty 4. Kal. M^i scribens; sperabat et Sergiam tfllore^ 
c« npt m^Jom poUicebatar. Iter fecit, foedas Saracenicam dissolTi ob- 
tMI (niil dec^tos est), at oc epistola inlelligitar, qaam 6. Kal. JTan. ad 
lobnnem RtTennatem arcbiepiscopnm dedit. Proxima de magna ItaUae 
sjnede cara (nit, qaam RaTonnam oimTOcabat; nt ex Uteris apparet ad 
ABapiilimi Medlelanensem episcopnm, Ursnm dncem Ymietiaram, alios^ 
fue & a«fr6. Kal. Joi. datis; qnmido et Johanni RaTennati significat sese 
16. KaL Ani^ ad habendum condliom afiere, qnod 11. Kal. (Rnbens babet 
if&k Mdiemh») incloari debebat Nempe obTiam itnms adTontanti an- 
gasle, itiaeris opportnnitate osaras erat, nt Itallam per exdtos eplscopos 
ad connnBem opem cemmoTeret; secntns etiam Tolantatem caeseris, qni 
Sfnedi genmlis snftagia desiderabat, nt mox.inteIligemas. 

7. Hanc esse synotan arbitror, ci^ns acta detode impeittoriy Jam 
ttsqne in HelTetiis profresso^ pro mnnere magno Adalgarins epl- 
mtelity memonnte Bertieiano scrlptore. Ibi post landes impera- 



Digitiaed by 



Google 



6 ANNALES IHPERII 

A*877. tori dictas tiectto ^ et eoroiAtio eoaprobabatar; anatiieaa (urbatovi 
*b«8, clericis etiam depositio denimtiabatar : ui seiHcei, ptae iVm%M 
verbiSj ^ioe apud Andemacumarmiinefiticfuam ietiiata erani, foeiora 
pedo perfeereMwr. Ita irridens Bertiaianiis aimalista. 

8. Yetiisto caidam exemphuri, aeta synodi eajosdam coitinemti, Sir 
mondiB ita fere inscriptnm reperit: Synodue, quam Adalsforiue e^ 
scopue nomine JohamnU papae ei aHorwm episcoporum Carolo aUMii 
ad Urbam cMaiem. Tnm ita sobjiciebatnr: Sequuntur geeia^ quomod 
domnue Karolue^ fitiue Hludotrici imperaiorii, fuU faetue impenUo 
Romae iempore Jokanme aposioUoi, anno ineamaiioms Ihmini 87T 
ind, iO. 

9. Acta ipsa continent orationem Jobainis papae ad coetam epi< 
scoporum pro Caroli imperio constabiliendo et patmm acdamatioBes 
Ea pridem ediderat Petms Pitfaoens. Qnidam retnlere ad Ticinensem coa- 
Tentnm, snperiori anno celebratnm, tanqnam illnc e( papa aocessisseC 
alii ad synodnm, Romae in ipsa Caroli electione babitam; inscriptioni 
decepti, qnae intelligi debet de praesenti relatione rei prins Romae gestae 
annnmqne snperscriptnm babet praesentem ; cnm Romae acta sib exitna 
a. D. 875. initinmqne proximi coatigerint £t ne qnis in nnmero iiscri- 
ptionis yitinm snspicetnr, dis^e ipse pontifex in promnlgata bic sentei- 
tia confirmari ait rem nnper, id est praeterita nona indictione, gestara; 
qnae Torba tnm Romanam electionis ipsins synodnm, tnm Ticinensea 
nnperam exclndnnt ; cnm etiun Ticini pontificem affuisse, dici non possit, 
neqne nlla linjns Longobardici itineris Tostigia in epistolis ejns ant aiibi 
extent. Sed nec rem Romae actam dici potest, qnando ita in allocntionc 
kabet pontifex: Nos quod jam in Romana eeddsia ges sim m sy eHam in 
sanda kao flraiemiitaiis vestrae sfnodoy ad fuam Deo duee pro innMneris 
fmcessitahtus ef uHUtaHbus saneiae Dei ecdeeiae oono mimus, oris vo-^ 
ct6ti« ei mawus subsoription»^ roboremus. Qnibns omnibns conside- 
ratis, conclndendnm est, totnm hoc^ qnod Sirmondns reperit, ad Rayenna- 
tem synodnm, mense Angnste b^ns mak celebratam, pertinere; et ex ea 
sententiam patmm, nt rem noTam et magnam, ab Adalgario ad Gaiolnm 
delatam Msse. Atqne ita acta potissima concilii RaTonnatiSyper regnnm 
Italiae genmlis^ iporatn sc^ptoribns, sno loco temporiqne restitnta 
damns. 

10. Rnbens bistoricns RaTonnas, ad nos non perTenisse scrlpsit : 
Holstenins tamen in collectione Romana nonnnlla, sed minoris momentiy 
nec nisi ad solita disdplinae ecclesiasticae spectantia, bac ins^ptlone: 
Johannis papae VIIL synodus Raeennae habita eum iSO episcopis, anno 
Ckristi 8T7y mefise AugusiOy ind. iO. Prope in finem mensis dnrasse, ap- 
paret, qnod Adalgario Hednomm episcopo, qni scilicet pro imperatore 
aderat, possessio monasterii FlaTiniaci, siti in pago Alsensi, Angnslodn- 
nensis parochiae, 6. lal. Sept confirmata estapirtribns; etdiplomati 
qninqnaginta dno episcopi^ pars synodi non modica, snbscripeere. Anse- 
gisns non amplins in ItaUa erat, roTocatns ob papae qnerelas. Adelga- 
riom NoTembri* snperiore Roma digressnm, diximw: Febmario Hinc a 



Digitized by 



Google 




ANNALES IMPERII 7 

re|iuMn, Bertiiiaiiu gcriplOT Bottyit, et ^iddm PTHodi luben-' j^^ §77^ 
Tantu Ciroliis Tarbif tiibvebat, im aemnlad GtrolcH 
cemparalMit. Sed aos ipsa synodi pro ctesare acta ei* 




S^piidem lihil ant poatifid avt aenatiii Romanomm ^ regie 

i ordittando Jaris erat; pontifex tamen ita peroraTitincen- 

f !■, ^t exemplom snnm imitandom proponeret; episcopi itarespon- 

ieniRl» «t seqni Tidermitar. Sed koc facilins liciuit, qnod Jam Longo]>ar« 

fvoeeres Ticini assensissent. Pontifex patres synodi allocntas 

dafissteim sidns terris. illaxisse Carolam christianissimnm princi-* 

BSfotem magni illins Caroli, qni rem poblicam Tictoriis amplificavity 

■lin omsfit; qni ecclesiam pnrgaTit erroribns, qni orbem literis 

srattrlt. Hi^ filinm diTom LndoTicnm pietate indytom, diTinos cnltns 

Ificeatia ampUficasse: ex hoc natom Carolum hanc altemm 

anm et tranqnillissimnm imperatorem; camnlatnm utritsqne 

5, nritnm stndiom et patemam solidtndinem vicisse, ecdesias di-* 

lanDu^ nnceideteshonorasse, Tiros peritos ampledi, religiosos Tonerari, 

OTBm0S nd nlrtBqne philosopUam infornMre. Unde satis intellednm sit^ 

hae n Deo ante Jacta mnndi Auidamenta, protegendae ecdesiae, regendae 

ni pnMicae destinatom. Id decessorl sno Nicolao, apostelicae memoriae 

firo, jnni dndom inspiratlone dlTina reTdntom : se Toro Dei sententlam 

ei CManme TOtnm firatmm coepiscoporom, et n^istromm sanctae Ro- 

I ecde^ae, amplissimiqae senatos et totins popnli Romani gentisqne 

secntnm, hnnc secnndnm priscam consnetndinem solenniter ad 

ftosMni thronnm proTOxisse, et aagasti nomlne decorassOy anxis^ 

olee extrinsecns, nt interiorem qnoqae nnctionis a sancto Spirita 

Tirtntem dmmutraret, qna nnxit enm dominns Dens prae consoriibas 

snis. Ntpie, inqnit, kie perpetms auguihts ad tanta fasHgia importma 

amliiins aat prava fnackiMoiione ascandif^^sed poetulaiuM a nobi$ ei a 

Bee necafns MemperaoU. Ouaprepler, frairei eariseimi, unanimes aique 

M^pmmseniieniee, neeiniin nobie sMemaia, benedicamue Domino, fu$ 

hme neHe iaiem trHmUj a quo paganorum contriiio, christianorum sola- 

mm expedaiur: noe vero, fuodjam auiore Domino in Romana eccleeiia 

pesemme, quae eei magistra ei maier ei capui eccie^rumy preces bene^ 

ikSottis fimdeniesj ei imponentes ei coronam imperii; id nunc etiam tfi 

kac e&neim ei generaU fraiemiiaiis veitrae synodo, iteratis affeetibus 

uueSbmefue, ac ipea manuum euhsor^Hone, roboremus. 

12. Bamnio ipsi Tisns est puiegyrista in hyperbolas abreptas, 
pIn w |Be artis qvmn TOritatis in dictis fiiisse. Garolo potios peeniten^ 
ttam inogantei fusse, qnod alienmn regnnm inTasisset, qaam sceptram 
mtdendnm, qno iniqoitas coafirmabatar. Qaid Toro regni commnnio ad 
ecdesiae unitalem? an schisma erat, si aKnm Longobardi qnam Romani 
f ri ndpe m habaissent? At episcopi Long<ri)ardi, dissimulato sophismate, 
in Johmmem adolabundi : Tuae quidem menHs apicem, beaHssime at-» 
fse opoeMice papa; Spiritus saneH gratia ittustratum agnoscimus, quae 
erdentee parUer ei etoquentes facii. Spiriiatem ftlium tuum, dominum 




Digitized by 



Google 



6 ANNALES IHPERII 

£•877« ^^ <^^^ tiectto ^s e( eoroiaUo eoaprobabator; anathena tiarbatoi 
bu8, dericis etiam depositio demmtialMitQr : ui scUicei, ptae PonUgm 
verbia, fuae apud Andernacum atrmit nequkquam tetiiata erani, paeion 
pedo perfeerenlur. Ita irridens Bertiniaiiiia annalista. 

8. Yetiisto caidam exemphuri, aeta synodi cajngdam coatinemti, Sii 
mondis ita fere inscriptim reperit: Synodus^ quam Adalgariue ep^ 
eeofms nomine JokaamU papae ei aUorwn episcoporum Carolo aUmi 
ad Vrham cMatem. Tnm iU sabjiciebatnr: Setiuuntur gesiay fuomod 
domnus Karohts, lUlus Hludooici imperaioris^ fuU faeius imporak^ 
Romae iempore Jokannis aposioUoi^ amno tneamaUonis BomisU 871 
ind, iO. 

9. Acta ipsa continent orationem Johaanis papae ad eoetnm epi 
scopomm pro Garoli imperio constabiliendo et patnm aoclamationei 
£a pridem ediderat Petrns Pitfaoens. Qnidam retnlere ad Ticinensem eom 
Tentnin, superiori anno celebratnmi taaqnam illac e( papa aocasslsset 
alii ad synodnm, Romae in ipsa Caroli electione babitam; iaacription 
decepti, qnae intelligi debet de praesenti relatione rei prins Romae gestac 
annnmqne snperscriptnm babet praesentem; cnm Romae acta snb exitni 
a. D. 875. initinmqne proximi contigerint. £t ne qnis in nnmero iascri^ 
ptionis yitinm snspicetur, dis^e ipse pontifex in promnlgata bic ieal«i< 
tia confirmari ait rem nnper, id est praeterita nona indictione, gestam 
qnae verba tam Romanam electionis ipsins synodnm, tnm Ticinenseo 
nnperam exclndnnt ; cnm etlun Tictai pontificem affuisse, did non possif 
neqne nlla bnjQS Longobardici itineris restigia in epistoUs cjns ant alibi 
extent. Sed nec rem Romae actam dici potest, qnando ita in allocntioni 
babet pontifex: Nos quod fam in Romana eechsia ges sim m sy eUam in 
sawia kae flratemitaUs vesirae sfnodoy ad fuam Deo duee pro imumori^ 
nocessiiaiams et uUiiiaUbus sanetae Dei eccksiae oonv Bnimmi, oris VO" 
dbus ei manus subscr^onibus roboremus. Qnibns omnibns conside- 
ratiSy conclndendnm est, totnm boc, qnod Sirmondns repetit, ad Bayeana- 
tem synodnm, mense Angnsto b^ns aniB celebratam, pertinere; et ex ea 
sententiam patmm, nt rem noram et magnam, ab Adalgario ad Gaiolnm 
delatam foisse. Atqne ita acta potlssima concilii RayMnatia,*per regnnm 
Italiaa generalis, iporatn scriptoribns, sno loco temporiqne restitnta 
damns. 

10. Rnbens bistoricns Rayennas, ad nos non pervenisse scripsit: 
Holstenins tamen in collectione Romana nonnnlla, sed minoris noment^ 
nec nisi ad solita disdplinae ecclesiasticae spectsmtia, bac inatfrlptione: 
Johannispt^ VIII. synodus Ravennae habita cum iSO episcepis^ anno 
Oiristi 877 y monse Auyusto, ind. iO. Prope in finem mensis dnrtsse, ap-^ 
paret, quod Adalgario Hednomm episcopo, qni scMicet pro imperatore 
aderat, possessio monasterii Flaviniaci, siti in page Alsensi, Avgnsloda- 
nensis parochiae, 6. lal. Sept confirmata estapatribns; eldiplomati 
qninqnaginta dno ^iscopi; pars synodi non modica, snbscrlpsere. Anse- 
gisns non amplins in ItaHa erat, rerocatns ob papae qnerelas. Adeiga- 
rium Novembn superiore Roma digressnm, diximns: Febraario iUnc a 



Digitized by 



Google 





ANNALES IMPERII 7 

IMIMO i^iriMn, BeiliiiaiB scripfor loityit» et qaidem PTHodi kAbtn-' j^^ §77^ 
te MBsa. Tantui Ciroliis Terbis teibnobat, dom aenolad Garolo<- 
mmamm araut comparabat Sed aos ipsa synodi pro caesare acta ex* 

li. Eqnidem aibil aut poatifiei avt senatoi Romaaonua la regio 
t ordiaando Joris erat; pontifex tamen ita perortTitin cen- 
,-«t ezemphim snam imitandnm proponeret; episcopi itarespon- 
at» «t seqai Tidermitnr. Sed boc facilins licnit, qnod Jam Longebar* 
pvoceres Tidni assensissent. Pontifex patres synodi allocntns 
1 sidas terris. illnxisse Carolum christianissinnnn prind-* 
aagni illins Garoli, qni rem pnblicam Tictoriis amplificavit, 
•narit; qni ecdesiam porgarit erroribns, qni orbem literia 
H^|ns fiiinm difnm Lndovicnm pietate indytom^ divinos cnltas 
anDiificeatia amplificasse: ex boc natnm Carolum bnnc altenim 
aam et tnmqnillissimnm impefatorem; cnmnlatnm ntriasque 
s, afitu stadiom et patemam solicitndiBem yicisse, ecdesias di- 
B, saGeidetesbonorasse, viros perltos ampleoti^ religiosos rmierari, 
\ ad atnBqne pbilosopUam informare. Unde satis iatellectttm si^ 
i a Jho aate Jacta mnndi Amdamenta, protegendae ecdesiae, regendae 
W9i paUieae destinatnm. Id decessorl sno Nicolao, apostolioae memoriae 
"wMq, Jam dadini inspiratione diTina rer datum : se rero Dei sententiam 
et coauaaae rotnm firatmm coepiscopomm, et mlnistrorum sanctae Ro^ 
wamtm ecdesiae, amplissimique senatus et totins populi Romani gentisque 
aafatae secntaa^ haao secnndum priscam consuetudinem solenniter ad 
i mpe ili ftosMai tbronnm proyexisse, et augusti nomlne decorasse, unxis- 
saqao olee «xtrinsecns, nt interiorem qnoque nnctionis a sancto Spirita 
Tirtataai demoastraret; qua nnxit eum domians Deus prae consortibos 
nais. Ife^mt, inqnit, kic perpeiims ouguiHts ad tania foHigia importuna 
OMt prava maekinatunm ascandii^sed poeiuiaius a nobis ei a 
r abiemperami. Ouaprepier^ frairee eariseimi, unanimes aiqua 
M^pmmneniienies, neeiniin nokie sdiiemaia, benedicamus Domino, fu$ 
immt nobis iaimn irtbuUj a quo paganorum coniritiOy ckrisHanorum soUk- 
mmm expeeiaiur: noe vero, fuodjam auiore Domino in Romana ecelesim 
jmimui, quae esi magieira ei maier ei caput ecclesiarum, preces bene^ 
ditHomis fundenies, ei imponenles ei coronam imperii; id nunc etiam w 
kac tmneim ei genaraU fraiemiiaiis tesirae synodo, iteratis affeciibus 
uoeSbmtfuaf ac tpsa manuum euheoriptione, roboremus. 

12. Baronio ipsi Tisus est puegjrista in byperbolas abreptus^ 
plmipn artis qvmn TOritatis in dictis ftdsse. Carolo potius poeniten* 
tlam inoittdam faisse, qaod alienoa regnnm inyasisset, quam sceptrum 
cndamdnm, qno iniqQitas coofirmabatur* Quid Toro regni commnnio ad 
aceiasiae nnitatem? an scbisma erat, si aliam Longobardi qnam Rom»ii 
ptincipem babaissent? At episcopi Long<rfiardt, dissimulato sophismatO) 
ia Jobannem adnlabundi : Tuae quidem menOs apicem, beaHssime ai-- 
|Be opoeMice papa; Spiriius sancH graiia aiustraium agnoscimus, quae 
eriemiee parUer ei etoqueniee facii. SpirUalem ftUum iuum, iomimum 



Digitized by 



Google 



8 ANNALES IHPERII 

1*877» Carohm imperalerm^ thriitiaitMmim principemj aufusta Rommmi 
scepiri guhemacala diu inconcuaaa tenere cupimms. Fraetetea tua vesH^ 
fia sedanles, quem amaSf amamus; fuem eli^, eligimu»; §uae geasi&ii, 
iaude prosequimur ; et, si necessUas exigat, toto officUconatu defemde- 
mu9. Domini ordinationi resistet, qui huic repugnabU. Post qoaedam 
isi eniulem sensom ultro citroqne dicta, sammns pontifex sorgeos, seateB- 
tiam protnlit in himc fere modum: Seremssimi filU nostri CaroU^ magni 
et pacifici imperatoris, ad imperialia sceptra electionem, praeterUa ntma 
indicHone per ministerium nostrae mediocrUatis ewkibitam, asmuenie 
Domino, in perpetuum stabUem manere debere, decemimus. Respondonmt 
omnes : Placety placet. Item : Si quis hanc rei dimnUus actae instOutiOMem 
aiiqua certe ambitione perturbare tentaverit, anathemaie usque ad saiie^ 
factionem teneatur. Fiat. Fiat. Participes pessUni consUU, ecdesiasHes 
deponantuTy iaici et monachi anathemate feriantur. FiaL Fiat. FiaL 

13. Yolaatati pontificis, tantopere pro imperatore satagentis, nom 
defnit ipse. Et primnm Kalendis Mi^i episcopos Remensis proyinciae ei 
yicinarom Compendiom conyocavit, nbi aedem sacram magnifice stractam 
a legatis pontificiis magno apparatn consecrari voloit. Ibi parti antiquae 
legni soi, sed neqne hmc toti, tribntom pro Normannis irrogator. Epi- 
scopi, abbates^ comites, vassi dominici et de propriis allodii mansis, siye 
ipsi teneant, sive vasallis dederint in beneficiom; et ex snis honoribos» id 
est de mansis, qoae in feodom habent; deniqoe etiam de mansis abba- 
tiarom aot diarom ecclesiarom, qoas tenent, praefinitam sommam dabnat. 
Inmansom indominicatom constitoontor denarii doodecim; in mansum 
ingenoilem, qoatoor de censo dominicato, et qoatoor de facoltatibos maa* 
soarii; de servili vero manso doo denarii de censo indomlnicato; totidem 
de mansoarii facoltate. De presbytero, a qoo plorimom, qoinqoe solidi, 
a qoo minimom, qoatoor denarii exigontor. Etiam de thesaoris eccle- 
siarom aliqoid dari placoit A negotiatoribos, qoi in civitatibos versaa- 
lor, pro facoltafibos conjectos exigator. Gonfectae sont librae argeoti 
qoinqoies millenae. Sed annales notant, trans Seqoanam Neostrios 
prioribos in Ligeri Normannis tribotom pependisse, aliodqoe Rorgondis 
impositom. Id, credo, imperator in apparatos itineris destinabat Haec 
perfecta sont generali placito, qood in Garisiaco actom est, obi dona regi 
ferri solebant. 

14. Extant capitola 18. Kal. Jol. confecta. Imperator ratione itine- 
ris reddita, de regni administratione sententiam soam aperoit ordinibos» 
et consiliom petiit. Illi nihil a se melios soggeri posse responderont. 
Sed com injecta esset qoaestio, qoomodo de filio et fidelibos secoms 
esse posset: illi reponont, filii coram ad neminem magis qoam ipsom 
regempertinere; pro se vero ad sacramenta data provocaront in Gari- 
siaco olim ; mox post mortem Lotharii regis in Gandolfi villa, et novissime 
Remis. Qoi non servaverit, poenam latorom; qoi nondom Joraverit, ab 
hoc exigendom Josjorandom. 

15. Arbitrio etiam principis relictom est, qoos docere secom, qoas 
acaras opponere domi nepotibos vellet. Ipse com filio tsse altenuitim 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPKRII g 

Jiket, ex episeepls iBgflnTinuiii ParisiMuii, Reinelmiim Tornaceiseai, A« 877. 

Oioaen BelloTaceiisem, Hildeboldnm Saesskmeesem, ex ab^atibiis Wel- 

fteaea aTmciihmi saom, Gaazlinnm e€ Fnlconem. HmiG abbatem S. 

Bertni inlerpTetor, qui postea arobieplscopos Remonim Hinemaro svtc- 

eeesil. Huic eaim abbatiae praeAiiste, MabUio notarit £x comltibns 

nendeiiciuii, Baldidiiiim, Gonradun, Adalelmnm; et qnotids fieri possit, 

BeseneHi ao Bemardom. Si trans M osam profidscatar, adesse Jabeiitar 

epiuopi Franco Tongrensis et Jobannefs Cameracensis, comites Amal- 

fee, Gisiebertas, Letardas^ Matfridas, Widricas, Gotbertas, Adalbertos, 

fiistigens, Raineros. Trans Sequanam proficiscenti, Hago abbas, Wal^ 

ikans Avrelianensis, Wala Aatissiddorensis^ Gislebertas Gamotensis 

efisceiH, mia enm praedictis. 

16. Ydlem tam comitatnom qaam episcopaiuam designationes, 

Tirorvm nominibas additas baberemns. Sed episcoporam cajasqae ec- 

deeiae isdices diptycbis inscribebantar passim, et in synodis signabant. 

Oemttiua ant principnm nomina vix aliqaando obiter attingnntar, ant in 

cHmiilanis eeclesiamm ia beneficiomm memoriam conserTaator. Boso 

^^er LodoTid II. aagnsti, Baldainas ipsias Garoli, neminem latent. Sed 

mec Comn4nSj qai erat ex Welfonam genere, consobrinns imperatoris, 

avuciili Coiradi filios. De Tbeuderico mox erit diceadi locus. Ada« 

lelaies Laadanensis comes Roberti Fortis frater nonnollis babetar, ex 

aunlilnis Metensibos ad a. D. 892. Gislebertns esse possit comes Man- 

searionui, maritos, at Tolant, Ermengardis, Lotbario angnsto natae. Le- 

Isrdas aa Begoni comiti Parisioram natus ex Alpaide, filia Lndovici Pii? 

Beraardos plores baboimus. Frodoardus comiti Redonensi bujasnominis 

Biarmaram soribeatem iadncit, ut Bernardum Tolosanom admoneat, ne 

Ms ecdesiae Remeasis in illis regionibus disperdat, nescio an direrso 

ab Arrenico; aam boic qnoqne easdem res coatra Tolosaaum com- 

maadarit 

i7. Adalardus comes palatii semper cum sigillo adesse Jubetur 
piS^dpi, matris ejus Irmentradis aTuaciUus, et post tot simultates impe- 
ntori ■lcoaque, ut apparet, reconciliatus. Quodsi is pro aliqua neces-* 
silaie abfoerit, Gerardus sive Fridricus, toI aliquis eoram, qui cum eo 
scaritiy id est qoi ei assignati sunt, cansis intendat et paci prospiciat. 
Gooulee per suos comitatus omnem Tim profaibeant, malla teneant, pa- 
latos Mabeaat, qui expeditionibus destiaantur. £x missis suum quisque 
curet; qui regis aut reginae, aut itineris comitom, villas aut 
iafestaTerit, triplo eomponat, sicut qui in trastem, id est fidem 
lieam, aliquid committit. Agitur et de regno Britonum revocando, 
qeed qaamvis Jaramentis firmatum, nunc cesset eoram obitu, quibus da^ 
tom eret, Salomonis scilicet et filii e^s. Gavetur, at monasteriam Gom- 
p e edil B. Tirgiai dicatum, cujus templum praesentibus legatis pontificiis, 
aevi^ime mnlto appamtu auper consecratum, a filio et caeterisiabonore 
babeator: castellnm etiam ibidem stractum perficiatur. Improperatum 
Can^ est, quod ex Gompeadio tertiam Romam moliretur, Garlopolis^ ao- 
Me, ad Cmstaatiaopolis exemplom, at Martiaus Poloaus babet Filio 



Digitized by 



Google 



10 ANNALBS IHPERII 

A« 877. praMcribit» in qiib«s lods T^iAtione tbstiaere debeat; et AMelao 
miti forestonni cvra comeadator. 

18. De keaoribss vacantibiis placoit, nt ezpectaretor iaperatoiis 
Bententia; interiin episcopatvs archiepiscopas cvram gerat, arcUepise*- 
patm yicinas aliqois epiacopiis ciim qnodam comite; abbatiae epi&eopM 
dioeceseosy adliibito comitis anxilio. Gomite defanctO; ilfas ejis, »4^ 
Taate episcopo et ministerialibns comitatns, rebus praesint, denec re a4 
imperatorem delata, bonorem pateninm accipiat Qnodsi iiins comitis iii 
expeditione sit, consilio procemm constitnatnr, nt, qni maxime propinqsi 
familiaresqne del^to Aterint, cnm episcopo cnram comitatns gerail, 
donec filins imperatoris Jnssn snfficiatnr. Idem fiat ad Jnssa isqne im- 
peratoris, si filinm defknctns non reliqnerit Similiter de caeteris vassis 
regiis placnit £t idem tnm in primis Garisiacensibns capitnlis, tnm ii no- 
Tissimis caTOtnr. 

19. £x bis intelligimns, Jam tnm in morem toI Jns abisse, nt filii 
comitnm caeterommqne Tasallomm in patemos bonores snrrogarentnr. 
Neqne enim noTa tnnc Jora condita pntandnm est ; qnanqnam fortasse toAc 
primum mos in scriptnram transierit. Illad ia cnmnlnm additnr, nt etiaa 
in postemm se qnamTis delnncto, si qois Tassornm regiomm coris secn- 
laribns renuntiare Tolit, filio, aot etiam propinqoo, bonores soos placitare 
possit. Placitare interpretor placito pnblico obtinere. Et, si fa alodio 
800 qoiete TiTere Telit, hoc nemine obstante possit, nnHa alia obligatione, 
qoam ad expeditiones, qoae pro patriae totela sosdpieilnr. Gaetemni 
imperator filiom sonm paratnm use Jobet, ot se roTerso Romam ire 
possit, somendae coronae regiae toMidaeqoe ecclesiae cansa ; Lotharii, 
credo, angnsti exemplom imitatoros, qoi filiom LodoTienm in Italiam mi-^ 
serat, et regem primum, ac deinde aogostttm appellarat. Se mox is 
Italiam seqoi Jobet Willibertnm episcopnm Gatalamiensem, AnH^om 
Tnllensem, Walam Antissiodorensem. 

20. Praeterea imperator non aspemabilipmdentia, qnasipraesagos 
fotori, in mortis soae casom res constitoit; ot capitolare praesens in te- 
stamenti Ticem accipi possit Jobet, ot filios noTercae aogostae concessa 
confirmet serTetqoe. Similiter filiabos et filiolae oaTot, et hanc vnlt ia 
matris potestate edncari, nec iuTitam in monasteriom trodi. Haec fiUos 
et ordines regni cemprobant De relictts etoemosynas dari Jnbet, eamqoe 
eoram praesolibns Hincmaro, Franconi, Odoni, abbati Gauzlino, comitibnt 
Araolfo, Bemardo, Gonrado, Adalelmo committit. Libros in tbesanro 
sno repositos, inter ecclesias S. Dionysii prope Parisios et S. Narine 
Comp^diensis, et filinm sooio diTidi constitnit. Hoic conTentoi non 
affoisse Bosenem et Hogonem abbatem, et Beraardnm comitom Anremi- 
cnm, ex epistola Hinemari mox ad LodoTicnm data apparet 

21. Garisiaco Gompendiom imperator, tom pw Soesslones Remos 
adiit ; inde Gatalaonos Ungonesqoe emensns, com oxore et magna «nri 
argentiqoe Ti, ItaUam petiit Inter Joram et Alpes ad Urbam Helvetio- 
rom Adalgarios occiffrit, qoi synodi noperae decretum de stabilitate im- 
perii ferebat, expetiCui principi, speciosa magis qoam firma sectanti, et 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 11 

ptaB pnasidii fm episcopis qaam amatis poneiti. Idem attilit, poiitilHA.877. 

emt Rareiina difressvm, Ticimim osqne ebriam Teftire. Cii excipiendo 

I imperator Odacnim, secmidi scrinii notariwn (secimdiceriiim 

appeUant), Goiramiim comitem et Pipinim ac Heril^iim, pro- 

de stirpe regia Tiros, misit. Hos PSpini comMs, Beraardo reg» 

I Bati, fillos liabeiit scriptores; et ab Heriberto, qni saepins occnr'» 

fti, Yetenim YeromandQonim comitnm stirpem dedncnnt. Odacnm enm 

csse, ai^arety qui a. D. 876, imperatore Ticini agente, priTileginm Ans- 

berto Mediolanensi archiepiscopo datnm, Andachar ad yicem Ganzlini 4. 

UL Martii expediTit, apnd Pnrisellnm in Mediolanensibns monnmentis 

cz ntbentico repraesentatnm. Ipse intelligens Carolemanni nepotis 

appanlaSy panlo serins ad arma respont, et Hngonem abbatem. pro dnc^ 

laln Seqnanam et Ugerim comitatns regeatem, Bosonem dncem, Ber- 

■ndiim Gothiae mardiionem, et Bemardnm Ar?eniicnm enm copiis ex 

snn qnemqne proTinda Tenire Jnssit Tnm festinato itinere Alpibns , 

tapmytts, papam Jam Yercellas nsqne progressnm praeter opioionem 

ImTenll. Ibi magnifice cnltnm secnm Ticinnm rednxit, regni Longobar- 

dkj sedem. 

22. Hlic conTOcatis proceribns, de re pnblica tractatnris, trepidns 
wmMn attnlil, Garolomannnm cnm ingenti ezercitn Germanomm et Wi- 
tidom per Tallem Tridentinam descendere. £rgo DerNmam se reci- 

nbi Ricbildls angnsta coronam ez pontifids manibns accepit; qnae 
. iHi itineris Mi, Festinatio et locns feeere, nt magnificentia esset 
Um npparatns. Kec mora, imperatrix Jam Aigere sneta, cnm tbesanris 
el pretiosn snpeUectile per Alpes et Manriennam redit. Imperator pro- 
eeres erocntos ezpectaTit, nt Tires opponeret bosti adTontanti. Sed iltt 
pro nulite ezcnsationes misere. Bertinianns annalista conspirasse aH^ 
ego de Tolnntate illomm magnifice senserim. Apparet tamen, et 
I «[elnsos: nam in conTontn ad Carisiacnm Lndorico Imperatoifs 
fiHa, etrebns doou administrandis operam dare Jnbebantnr. 

23. Appropinqnante ergo Carolomanno, cnm omnis mora pericnlosa 
TidiretHr, papa caesari Taledicens, Romam recorrit. Nec tamen indon»- 
tas discesilt; et imperator magi^tndinis snae non oblitns, imaginem Ser« 
Taleris, in cmee fizi, ex anro mnlti ponderis flBibrefactam gemmisqne 
enmtnm, nbennti dedlt donarinm in aede Yaticana collocmidnm. Inde 

i secntiM, febri corripitnr in itinere; et dnm lectica fertar^ nescio 
I pnlTorem bibit, qnem Sededas miserat, natione Jndaens, profiis-' 
medicns; cnl nimlnm impemtor tribnebat, nt solent principes em- 
piriconm promissis Iftealins credere, qnam medestiae peritomm. A 
snmlo remedio ezasperatnm est malnm. Itaqne snperato Cenisio, impe- 
mler cnm Brios Tonisset, el prae aegritndine progredi non posset, fanpe-* 
nliicem ad se roTocal, et extremis appm^Snqnantibns, praeceptnm ei 
mann sna signatnm credit, qno filio regnnm tradebatnr. Addidit et gla- 
dinm, qni sancti Petri dieebatnr, lanqnam signnrn possessionis ^tae, 
qned inTostitnram Tocabanl; eoronam item el sceptmm ex anro et gem- 
Bris, regtemqne omne ToetimeirtiBn. Tandem nndeciaMi die ab kansto 



Digitized by 



Google 



12 ANNALES IHPERII 

A. 877. medicameiito, magniis priiiceps in Yilissimo tagurio pridie Tel, nt tlii, 3. 
Kon. Octob. ex hac vita disteisit 

24. Corpiis exenteratiim, Tinoqiie maceratom et aromatibas con- 
ditnm, in doUo ^cato ad S.Dionysii aedem deportari debebat : sedbi^is 
foetorem non ferentibns, monasteriam Nantoadis in Sebnsianis sepalcruai 
praebait. Locos est in Bressia Lngdanensis dioecesis. Epitaphiam tale 
depositnmrefertar: 

ifoc dommi CaroU servantur membra sqmkro, 

CoMpicim Eomae qui fwt imperto ; 
Dardaniaeque eimui gentie non eceplra reUnquene, 

Sed poHus placide regna ttnene aHa. 
EccleeUmque pio temui moderamine CkritH, 

Semper in adoersis Mor et egregiiu». 
ItaUam pergeM^ febrihu corrumpitur atriSj 

Et rediem noslris ohiit in finikus. 
Ouem Deus excd^ dignetur Jungere tunnis, 

Sanctorumque ckoris consoeiare piis, 
Ouinta dies mensis lumen eum panderet orhi 
OctobriSy spiritum reddidU Hie Deo, 
Dardania gens Franci sant, qni se Jam tam per fabolas ad Trojanos re- 
ferebant. Tandem post annos septem (at babet Aimoini continaator) 
monita maniam, si Albedco credimas, ossa ad locom destinatom perlata 
snnt, nbi et epitaphiam visitar, sed qood serios scriptam est. 

25. Pleriqae a Sedecia yenenom ei missam credidere : sed Garolo- 
manni moribas non conveniebaty veneno grassari, qai ferro Talebat. Ne- 
qne Bosoni soeios tribaere aasim, incerto fhicto, qaem postea percepit; 
certo interim damno, in yidaata sorore. Gredibile est, remediom anceps 
inisse; qaalia nanc qaoqne non desant, qnae ex yenenis atconqne emen- 
datis parantur, magnae in alteratrom efficaciae; pro ratione praeparandi 
aat corpore, in qnod incidere. Aberat praeterea medicos, qoi miserat: 
eo facilios peocari potoit. Dysenteria obisse imperatorem, Fnldensis 
scriptor prodidit; sed hanc ex venenis nasci solere observatom est Fe- 
bribos atris, id est febri maligna^ extinctam, in epitaphio habetor. Regino 
Sedeciam sycophantam vocat, (sic enim legendom^ non sicariumf ex MS. 
annalibas ooliigo, qaibas exscribitar). Addit, magicis praestigiis incan- 
tationibasqae mentes hominom delosisse. Trithemios velot circnmfora- 
nenm describit» qaalis apad ipsam Faostas senior memorabator, qnem 
alios Jonior aemolatos est. Ait, Sedeciam, fasdnatis spectantinra ocnlis, 
Indibria raira principibns objecisse; devorasse hominem armatam, cor- 
inm etison foeno onostam oom aariga et eqois. Ampotabat hominum 
capita, raanns pedesqoe, sangninem pelvi excipiebat, mox omnia re- 
stitoebat. In aere incedens (si diis placet) speciem venationis prae- 
bebat. 

26. Uberos ex Erraintrnde regina, filia Odonis coraitis (Aorelia- 
nensis, nt creditur), habnit mares et adaltos, Garolam ab Albuino, qnen 
ignotas lacessierati in capite vnlaeratnnii aliqoot post annis extinctom, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERIl ig 

■tsspm ^aras; LudoTic^ni, qvi raecessit; Lothartai claidiMBtem^ iL877* 
Ikctuk abbatem, qui a. D. 866. oUit; Garoleiiiaiiini, qvem pater danma- 
tnft ob rebellionem, excaecaii Jusserat, extinotom a. D. 869. Filia ex 
EnmeBf airde memoratiir Joditiia, primom Edelwalfo regi ocddeataliiui 
Smxomua, deinde fialdniiio comiti napta. Nam qaod filio etiam Edel- 
walfi, extipcto patre, inpserit, non admiserim. £x Ricbilde BoMilt 
soffore aati iilii, omnes iii infiuitia obiere. Aliae ettaai filiae memonft* 
tmr, sed incertae matris ; Irmentmdis abbattea Hasaoniensis, dipleinate 
npod Miraenm in codil^ donatlooam; Rotaldis, abbatissa iu^ 
em Seessionensis et apnd Ghellas, sed antea co^|ogata. Filia flvgoni 
nvpta, qnem Qnercetanns Hngonis Gapeti, Bnccdins rectiis Ri^ 
sfcardi patrem Ikdt. Idem filiabns Rotmdem ad^yt^ S. Gineis abba-» 



27. Icona principis bis habet Golberti bibliotiieca ii dtacdHis librfs, 

qmos capitalvm Metensis ecclesia^ cathedrale oencessit Ambe libci 

ifeims Gaioli inere. Unns est codex sacroram bibUonim praegrantti 

ptctiiris oraaios, qaanun in ahqna codex ipse, a monadiis S. Martiai 

Jfeleiisis^ sedenti in throno prindpi offertnr/ Latera claadnnt proceres 

iiiii^ et mox totidem excnbitores galeati, alter lailcea, alter gladio ar- 

miaCL AJter liber est precnm, literis aareis mirifice scriptas, ebore gem*- 

■dsqae restitos, mortaa Irmintrade, nt Balnzins co^ficit, donatas Metensf 

ecdesiae; qnod inatilis }am domino esset, qaando preoes pro conserrar 

tieme reginae coi\]agis insertae cessabant. Initio libri depictas yisitor in 

solio Carolas. Gapiti, at in saperiore figura, manas aarea iaminet, qaasi 

a l^eo coronato, nt litaniae loquebantor. Dextra scepirnm tenet, qnod 

ia cnicis daplicis speciem abit, postremoqne in lilinm exit, qai mos 

sceptroram etiam apad Germanos; ne qais insignia Francica somniet. 

LaeTa calrariam tenet, in speciem globi mnndani fonnatam, et crucem 

snstinentem. Sed vera lineamenta ex taiibus picturis non speres ; adeo 

phires idem ^hibent. Aliam Garoli icona ex libro delineatam Mabilio iii 

jfiaere Italico etiam ad^hunc refert. Fratris Lotharii augusti icona snpra 

meaoravimus ad obitus annum, et discrimen coronarum, cum sdlicel 

Careltts nondom imperator appellatus esset» 

28. Mnlta de moribus Garoli passim attigimus, quae recoliigere non 
Tecaft. Ab Hincmaro ut mutabilis nuper depidtfs est; perfidiam nec 
amici excosant. Yerba ad acquirendum, non ad perdendum nata, crede- 
bat; quaesita negligebat, ut nova captaret. Ingenio etfacundia,Juvmiem- 
qoe etiam audada non caruisse, constat. Multa adversa domi, et Nor-^ 
■nnnicae maxime clades, mentem non acuisse, sed animos inf^gisse, 
apparet Itaque provecta aetate timiditatis accnsatus est, tum cum bella 
manus poscebant Doctrina damit, studiisque etiam sacramm litmnim 
a pio patre excultns est, ut ipse ad Hadrianum papam pro saa defensione 
s^psit. Salomon quidam sui temporis habebatur; unde famae alludens 
Hincmams, Salemonis fercolnm carmine scriptum ad eum misit. Emdl- 
toram fantor iasignis habitus est. Itaque et Johannes Erigena et Ra- 
tramnus apud eum in favore fuere, et hortatv ejus libros scripsere de 



Digitized by 



Google 



U ANNALES IMPERII 

A.877. etokaristit et pnedMtiiatioiie; flle ^iim opert psevdepigrapki DionirdU 
Areopagitae ia Latinaiii transdilii. Anastasiiis bibliotliecariiis Jam impe- 
rttoriyersan a se Yitam Dio&ysii Areopagitae niisit, a Methodio quodaum 
Graece scriptam; illoBe, qni SlaTomm apostolus liabetar? iiam apparef, 
recens fUsse opnscohim, qnod res ab Hildaino Franco sappeditatas con- 
ttierei Mettodias vitae aator a Frodoardo Gonstantinopolit^os appel- 
latnr, qaod non repvgnat. Herricis monacbas Aatissiodorensis, qai libro^ 
de yita miracalisqae S. Germani carmine scriptos, bnic principi adepto 
imperio nnncapavit, non satis ejas stadiam reparandaram lit^aram de» 
praedicare potest Salomoni et ipse comparat, ad qaem conTeniant sn-» 
pientes. Hibemos afflaere, Graecos allici; dolere Graedam sais oraa- 
mentis spoliatam ; palatiam ^as pro schola esse. Milonem monaclnim 
S. Amandi Sigebertas refert metro ad eom scripsisse de sobrietate. Idena 
addit, Hobaldam ex eodem monasterio trecentos ei yersns misisse in 
laadem Galyoram. Ibi vocabala omnia literam G initialem babent Ex 
qao itttelligimas, Gahri cognomen Jam tam apad Talgas tolisse, nequ 
aspematom esse. Gaetemm vanitati pleramqae soae litavit, consilioTam 
exita liberisqoe inldiz. Noyissimas hactenas regom Galliae Romanos 
imperator, sed qai ab imperii bonore nihil, nisi titalam sepalcri haboit ; 
affectationem ejas morte lait Ex eo imperiam ad Bijoarios, id est Ger- 
manos, perrenisse, aator vitae S. Genalfl scripsit Et notata dignam est 
in Germania antiqais ac mi yicinis temporibas eam imperatoribas non 
compntatamy sed Garolam (qaiyoigo Grassas) in tabalis secandnm dictnm, 
nt in ipso ostendemns. 

29. Filiam reliqait Galyas non Balbam tantnmi sed et caetera illaa- 
datam. Majorem nata adyeno casa amisit; daos reliqaos ad ecclesla- 
stica mania damnayit; alteri homm saeyos pater ocalos erait. Ita dam 
magnitadinem filii anins qoaerit, fiimiliam pessnndedit. Et in camalam 
infoiianii, qooc ipse extality aat ab his genitt, instramenta peniciei faere. 
Nam frater axoris, et l^atre matris natl, cam sais samto diademate, ali- 
qnamdia in Proyincia et Borgandia regnamnt Roberti Fortis liberi cnm 
nepote domini de regno Francomm certamnt; illias posteri hajos poste» 
ros eyerterant. Adeo mens hominam fati nescia, yitando mala procorat 
Beraoldas qaidam, fanaticas an impostor, retolit, yisam sibi ecstatico, 
Jacentem Garolom in loco poenaram, et aaxiliam implorantem ; qnaeren^* 
tiqae, qnid pro eo posset, mandasse, nt Hincmari preces exposceret: inde 
Uberari yisom. Hincmams rem credidit, aat yololt credi, epistola poblica 
td episcopos et alios religiosos yiros scripta, at preces pro defancto 
principe fbnderentar; qaae inter ejos oposcola extat 

30. Principatas complares a proceribas coepti snnt, qoi sab ipso 
ioraem. Nam tom maxime beneliciales ditiones in haereditates abiere, 
cvB regom aatoritas collapsa esset. Bargandiae, Proyinciae, Tolosae, 
Aryemoram, Flctayiensiamy Flamdroramy Mansnarioram, Mosellanorom, 
Gampanoram, Veromandnomm; reges, doces, marchiones, comites tonc 
eapot extolere. Flandriae et Tolosae comites din marchiones appellati 
smit, hi Saracenis oppositi, Uli Normannis. Sed qaod HoIIandiae etiam, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII IS 

lel it aliqviido dicebanCiir, FlardiiigM cooiites a Tkeoderico cmiteA.877. 
•rti siil) Us temporibos flofente Qde qQO infra), quod volnnt Batavi seri- 
ptom, huA firBiiiii r^erio. Nam Frisiae miyor pars, qiia HoUaBdia 
e«iitiiel»atiir, LadoTici Ciermaiiici sors erat, ex partitione cnm Garolo^ 
^ Lottarii portto snMiTisa est Ita tantom sinistra Mosae ripa ad 
CaioiiB perreiiit ; eiqoe Normanni iacnbabant, Roricns inprimis q»ecie 
chiistiaii, pepnlaribns yix melior. 

3t Al LidoTicvs apad Andriacnm Tillam ag^t, qnae iKHlie Orre- 
Tflk cmdit0, iater Ambianos et Artesios sita, cam nuntinm de morte 
Htois iaperaloris acc^t Statim sito fadlitate aalarae, siTe, ut sibi 
MKiiant aaiiios, proximis abbatias, comitatns, villas, pront qnisqae 
ttlOii, largitar. Sed ea res contra Tortit ; nam plares absentes off^- 
a, fum fnesentea deTivdt. Deinde, nt fnnns patris cnraret^ ad fonnm 
Din^fer Garisiacaai conten#t« Sed cam ad Yemnm nsqne Toaisset, 
feitiaatamsepaitBram intelleut; proceresqne, qni angnstam comitabmi* 
t«, iailpatos praeci|Mtatae liberalitati, conspirationem m(HirL Itaqne 
rediit Ilii pene bostili more praedas agentes, ad ATonna-* 

asqie Rfpifnffiff dioeceseos monasterinm Tonere, conTontnmqne ia 
pmteda ad montem Witmui, bodie Moemerinm, iadixere. 

32. Ee teo^ore Hiacamras a LudoTico ad c<ttsiliQm de re pnblica 
ToataSy scripeit epistolam, qaae «itat, demesticis exemplis re« 
teUm: nbi amMlat, dfssensiones fratmm mortao LadoTico Fio ab ambi- 
tiam pftciram I^tharii ortas ; qni, nt oauiia ad se trabereat, nni impo» 
nM cncta parOce Tolebant. Itaqne snadet, nt factionibns procemm 
•krimi nU, onmftme se aeqnnm praebeado; qnod eo fadlios qaeat, qnia 
feMaaoa babeai: tnm at sine mora Hufoai et Gauzelino abbatibns, 
etBmaii, Goarado daobasqne Bemardis scribat, (^i^oram intenrentu locas 
tncUiiis nagotiifl coaititaatnr, et tnrbarum occasiones pmecidantur. 
opas esse, aity ut ecclesiis coasulaty baclenns peroccasionabiles 
(lic loqvitar) et iadebiias exactiones iade a Tiginti annis op- 
lam nOy nt aaper peae seaiper factum sit, bonores jndiciaque 
9» pratio Tandanlar, tum at rapinae cessent His malis snblaliSy Deum 
^ni^ aaimoa Tirtntemqne reddituram, ne amplias paganis hostibni 
(rikitnii fiaal. Uoc tempore et Gauzlinus abhatiam S. Dionysa obtinne«* 
oi» qaam Garolas imperator sibi serTaTorat. Nam, ut ex Hincmari epi- 
Mi ftpparel, rex noTus bominis opera ad conciliandos animos indigebat 

31 Nnntiis utrinque discorreatibus, placuit tandem, ut Richildis cum 
Pmaribas ad priTignnm TOniret ; conTentus ad Gasaum in Gotia syha 
iaa piacal Gompeadio baberetur constituendis rebus. Angasta in missa 
S- Andreae aoTo regi pneCeptam pateranm et iasigaia attolil, pactisque 
ciilBe lumoribaSy peae emto regae, dato etiam episcopis scripto 2. Kal. 
I^Mei^ qaibus dero el popalo statnta senranda pollicebatnr, 6. Idus 
l^Mabris coaseasa omninm ab HiiMoutro coronatus est, et sacrameata 
«iielAas praeseatibas data. Hittcmaras post benedictiones, ceremoniis 
Krpieces ceaTaaientes interstinctiS) sacmm oleum capiti ini^dit, coro- 
M imposuit^ sceptmm tradidit, Taac eliam de duabus ejus uzoribns 



Digitized by 



Google 



46 ANNALBS IHPERII 

A.877.aelii]ii est ab episcopis, caatnaqiie, le, Adelaide abjeeta, Anjsgardci 
redperet, a qtia tanqoaai inipare ewB diremerat pater. £a de re Hino 
narus scripsisse didtiir apnd FrodoardQm. Habita postea syaodo qvadai 
in Neastria, Hincmams praeses ad Hagonem filinm Lotharii regis litera 
comminatorias scripsity it ab infestando LadoTiei regno absttneret. lu 
refert Frodoardas. 

34. Dam haec in Gallia gerebantor, Garolomaanns Bi^ariae res 
repum Longobardoram, nemine resistente, in potestatem stam redegit 
Qaaaqaam enim Bertinianas scriptor eodem tempore et Carolaa aoiga- 
stam et Garolomanaam, dam alter alterias adveatom yiresqae tiset^ qaa 
Tia yenerant, reftigisse scribat: intellecta tamen morte imperatoris, Gare- 
lomannam Italia citeriori emni potitam, dabitari non debet Nec taatoa 
diserte habet Faldensis annalistay primoribas in fidem recepfis, regionc 
pro arbitrio ordinata, ia Barariam redisse regem ; sed et pa^im reperti 
snnt diplomata per ecclesias Italiae, annis regni ejas distincta. Qoa dc 
re ita Sigonins: Regnum lUdiae per triefmium temiaae, in fMxitmo oii- 
fkiMim silenfio veUra muUa^ quae tfa Lonfobardia leguntur dipkmata^ 
fidemfaciutU, fntibua ipse Bajoeriae atque ItaHae rem C^c eatna «e.ta^ 
icribiO ecekeHs jH^uUique benefida confirmaoit, ab anteceaeoribms pro^ 
fecta, Omnia tamen ia Bi^Joiffia data, Sigonios scribit, in qao errat Mox 
enim Yeronae hoc «lao, et aliad Fapiae coaoessam afiTeremas. Ayen- 
tinlas etiam capat et caleem diplomatis afiert, qaed Regineimrgi in templo 
d. Emerani extat, datam /2. Eai, Oct. anno tertio regni Ca/rolonumni 
serenissimi regis in Bajoariay et m Itatia secundo, Aetum Hockderaka, 
curte regia, Hochbergam vel Hohenborgam interpretor. Floraqae a se 
notaia ait in historia Otii^nsi. Aliad Adelzreiteras affert, datam in 
Rantersdorf (hodie Ranshoyen, nbi nobile monasterinm a Gaelfis nostris 
aactam) anno tertio regni in Bajoaria, primo in Italia ind. ii. 

35. Kt qaia Baroaias Ladoyicani Balbam Galliae regem, a Johanne 
papa mox Trecis coronatnm, ia Italia imperasse pntavit, Flormitiaas ex 
Lacensi archiyo, quataor diplomatibas citatis, demonstravit, nallam haic 
Ladovico locnm esse, statimqae a morte Garoli II. imperatoris Garolo- 
mannam regnasse. Initiam regni ejas Italici a Novembri mense hajns 
anni compatatam constat. Extat enim privilegiam) ab ipso rege Gerardo 
episcopo Lacensi datam Yeronae iO, Kal Dec, anno prtmo Carolomanni 
serenissimi regis in Italia, ind. ii, id est hoc anno, indictione a KaL 
Septemb. inchoata. At ex alia scriptnra lAicae data iS. Kdt, Dec, tadL i3. 
QA est a. D. 879) anno secundo, postquam Italiam ingressus est, pstei, 
secandom regni nondam ftaisse finitnm. Itaqae, si nnllas in nomerii 
error, necesse est, medio spatio inter 16. et 10. KaL Dec. anni praesentis 
regnam Garolomanni Italicnm inchoatnm esse, sacramentis scilicet a pro- 
ceribos conflaentibas Yeronae datis, qnos inter Gerardnm Lncensem 
episcopom foisse apparet; nondam finito altero mense a morte Garoli 
imperatoris, qaa laxata erant Jaruaentorom vincola, qaibos Itali tenebantor. 

36. Forma diplomatis Gerardo dati haec est: Innom,S,etL T. 
" Carolomannus divina nmente gratia res... Yir venerabiUs Gerardm 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 17 

eecUsiae... ap^no^rtmcMhtdinmini^cav^ 
kmecdetiatindejamdiuinfusteabiaiasfuisse,.. quasijmjureperpeiuo 
Mmui, qmo magii» pro nohis et anma pairis nostri et matris nostrae^ 
tstahtHtafe a Deo nobis cotkM Deum exorare detectei. Id manu nostra 
npria subter frmaoimus et ammii nostri impositione sigiliari jussimus. 
^lfmum f Carolomanni pOssimi regia. Baido canceliarius authentico con-^ 
iMrtf reeognom. Dat. iO. Kal. Decemhr. anno primo regni CarolomanM 
lemteMif regis in ItaMa^ indictione ii. Actum in urbe Veronensi in Dei 
mdue feHcUer. Amen. 

37. Sed atiiid exUt diploma datmn Papiae 17. Kal. Noyembris, qnod 
cn IjKeiisilms e^msistere non potest. Et yerosimilius certe est^ Garolo- 
msamm Papiae in regia sede, regno inaugoratiuii, inde in reditii snb 
lamfcris exitiim Veronae egisse. Praeceptum est datnm monadiis Gasaa 
aireae iii insiila PisearieBSi, qnod excerpere operae pretiom erit: In no^ 

smes. et i. Tr. Carlomannus D. f cl. R Cum gratia auxiliante 

kdma repmm ItaHcum obtinuimus primum, Deoque ducePapiam venimus 
wlfiem , adHt sennitatem nostram .-. . . Celsus praepositus monasterii 
uod Ca$a aurea voeatur, et quod beaOssimae memoriae antecessor ac 
omemMms noster Ludooicus imperaior auffustus a/undamentis m honore 
emeiae ei tndividuae Trinitatis construxit, afferens quoddam praecephm^ 
■ fMO 'ComHnebatur, quomodo pro amore S. Trinitaiis et pro remedio 
mamae suae, res omnes quas Justo ac legali tenore acquisivit, tam im 
whe MomuEy quam per totam Campaniam, omnem Romaniam, ambos Spo^ 

^sHnos dueaius et per totam Tuseiam praefato monasterio contuiit 

U erpropria eongregaiione abbatem sibi eligendi libentiam monacki kabe- 
rmt et aumsmsterium sub imperiaii immunitate ac tuitione perpetuis ten^ 
fofBus pesmi^eret. Haec nos cognoscentes decrevimus, uti seripta suni 

(smftmare . Insuper queadam guatdum prope ibidem situm Cgualdnmy 

e^j^vmiBterpretor, Germanis ^^wald^) nomine Comiae cum servisetmotem» 
Mi 4s BaHieolo, kabUantibusque in viila Alanne, cum agris, pascuis, 
preOs ed gualdum perOnentibus, tradimus. Ea videOcet ratione, ut haee 

E^ amorem Domim nostri Jesu Christi et pro remedio animarum 
um, id est Ludovici praefati vatperatoris ac consobrim, qui nobis 
, i isiud disposuerat, nec non piissimi genitoris nostri Ludovid regis 

l^pab^ mostri CaroH, nostraeque, ad id monasterium perHneant . ... 
msamus domni Carlomanmi serenissimi regis. Baido cancettariue 
U vicem Tkeotamri arckicapeUami reeognovi et subscr^sL Data dedmo 
MsUendas Novembris, anno Christo propitio secundo (leg. primo^ 
^ dommi Cartomamd serenissimi regis, indictione iO. (\e%. ii.') Actum 
hfiae dmitate regia I. D. F. R. Extat in chronico Gasanriensi, qnod 
tomo Spidlegiomm Y. edidit. Tbeotmamm esse apparet, qnem 
archiepiscopnm Salisbnrgensem factnm, snb Garolomanni filio 
cancellis regiis praefnisse constat. 
I6L Carolomannim mox Romae dominnm babitnm constat, etsl non- 
«fnstiim, nt patricinm tamen Bomanornm et regem Longobardomm, 
^ MagMUS Carolus olim, ha^editario scilicet Jnre primi ordine Fran- 

AIVAKIS tSFIRII TOV. n. 2 

Digitized by VjOOQIC 



18 ANNALES IHPERII 

A.I77. oonvi rogif. Moo MtiiiflMte oolHfiUir ex soriptnrt qiadaa LamB i 
pertt «b eodea FloroiUiiio visa, qne daU ett Ronte, regmuiie C 
robmm mo roge^ amo regtd in IkUia iecundo i5. KaL Noo. itMcL i 
id est t. D. 879. Acium cMiat. Leonianae nrkii Romae heaU iV 
apo$toli. Neqve etm reoi ad tim t Ltiiberto illtttn reCertg, ^me 
aiwB avperiorem pertiiiet. Qiiae iBprimis nottre eportet cootrt pm 
ficom trrogttiones, qti gibi Jts electionis moliebtntur ; sed teftttmMti 
Jobtimis, qoi Garoliim GalY«m elegerat, per Garolomamtaei eyermum e 
qni se ipse ingessit. 

39. Garolomainum qnominns progrederetir longivi ii Italit, dii 
tinsqne htereret,ytletndo probibait: ntm pericnlose decabnisae, et leclii 
demnm relttvm, tnao deinde integro peae desperttum Jtcnisse^ Barl 
■itniis, et qni enm exsoribit continnator Aimoini, prodidit. Qini atiaj 
Qt tnntles Faldenses refemnt, pestilentit ingens secntt est exercitn 
Gtrolomanni ab Italia redeantem, aegris tissiendo spiritnm oxhalaBtiba 
Unde intelllgimas, atras (at vocat epitaphinm imperatoris), id est m 
lignas, febres hoc aatomno per Longobardiam grassatu, qvae impentc 
rem ipsam corripaere. Annns certe insalnbris f^it: nam et popaln 
Germanicnm, sed ad Rhenam maxime, yexabat febris, qaam ItalictM ^ 
pellabant, dolorqae ocnloram. 

40. Papa Romam reyertens, Lambertim dacem in itinere cenipe 
layit. Is imperatoris nomine, qaem obiisse nondnm innotaerat, ebtid^ 
Romanorum postnlavit; sese etiam Tentanim addidit. Gonstat eni Gi 
rolemanno magis favisse; sed caasas Htigandi qaaerebat Fapa aib 
ceram negare aasas, nt in tatam yenit, ex arbe 12. Kal. Not. respendi 
postalationem obsidam magna omninm Romanornm indlgnatione aoditai 
nt qaae sine exemplo esset; neqae ex sontentia imperatoris fieri, q\ 
nihil tale apad se dissimnlatnras foisset. Lambertam gloriosnm cemitei 
recte factamm, si adyentam differat: nanc redpi non posse. 

41. Hac refero Johannis epistolam, cajas Sigonins haeo excerpl 
(Terbis, opinor, nonnihil matatis) affert: Romam reversi omnia iHof 
Fmidis et Terracinae a Saracenis teneri invenimite'. Quare non an^^ 
fuam quinque dies in urbe morati^ cum /kteHbus noeirie exioimme, et nan 
^Mrum octodecim cepimua, et servos sexcenios Hberapimus. Ideo vesii 
ad nos adventu est opus^ ut virtute vestra praeierita damna resarc 
et fittura prohibeantur. Ad imperatorem et regiaam soripta haeo Si^ 
aias refert. Imperatorem Lndoylcam Dtlbam interpretttnr ; sed iUe 
imperttor ftctns, nec Romte expectttof est. Ittqae literts td i 
n. tagastam et Richildem pertinere oporiet; et possnnt datae eose» 
pontifex yix domnm rednx, nondnm al^nid de Garoli morte accepii 
Nam cam magnls yiribns et Garolomanno reprimende mffeotnriai re 
mm sperasse crediderim. 

42. Interea extinctam imperatorem, ftima attalit; et anp 
Garolomanni literae, qoibas se Romam yentnram et ecclesiae exa]tat| 
aem carae cordiqne habitaram signllieabat; dtffimndmn tamen iter 
cessarH com firatribas celloqoii caosa. PMtifex landata ejas to 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPKRII 1« 

66 legatos a latere meise Pfoyembri f espe]idi% qai de capitnlis A» 877. 
it: tam affore, qaf re^m ad «rbem boaorMee dednoerent. Ita 
)eSn aKqvJd snmere conabatur, qvod speciem qvandam aatofitatis baberet. 
broiomaBnnm non papa, sed Taletndo, qnominns Romam veniret, pro- 
IMt De nef otlo, qnod cnm fratribns tractavit GaroIomamHU, »d annnm 
mqientein dlcemas. Pontifex etiam ad Theotmaram JnTaviensem «rchi* 
p ^i tm piwi scripsit, palffeqne feiisso cansam ei Remanae ecciesiae apnd 
teelemannnm Gonunendayit; simni retitns, qnos in Bajoaria percipere 
Mebal, ejns cnra in postemm colligi transmittiqne Tolnit. 

43. Imperatrix Angilberga boc aano in monasterinm S. Slitl Fla^ 
cenHRm mnnificam se ostendit. Traditionis cbarta testamentnm appel'* 
fafir. Assensns est Ihtter ejns Snppo comes, testis /bit onm alifs Ri* 
darte comes et missns imperialis. in bnnc aimnm AltflriA episcopi 
ladeseaMfBsis ebitnm refemnt annales antiqni Gorbejae Saxenicae, qii 
Eaqnam ex monasterio illo ad episcopatnm OTecti meminm. At Egge- 
lardnt UragleMis tn cbronico episcopomm, qnod primnih iiftegmm edi« 
ifmiis, tnnales HSdesemenses antlqni, et pleriqne dii Teteres Hildese» 
menskm reran seriptores, biennio ante deiyinctnm tradnnt: qnes $go 
leqnl nuHea^ domesticos testes, nisi calenlns repngnaret, ab Ebbonis 
fncceeeiene dedncfns, qnem circa a. D. 851. defnnctnm, ex Hincmarf 
Miinonlo snpra c<^egimns. Jam Eggebardns AltfHdnm 29 annis sedisse 
A: ta ad nsqne a. D. 880. perrenisset. Itaqne nfliil certi de anno obitns 
mstlM potesl; sed praeferendi tamen snnt, qni longins distnlere. Att- 
episcopns, ci^ns exitnm breTO S. Galli cbmnioon in annnm 874 

alivs a nostro f^erit, oportet. Diem recte ab Eggehardo assigna- 
!>■ pnle i7. Kal. Sept. Nam eandem Tetns necrologinm ecclesiae catb^» 
Mis babet, qnod in Incem protolimns. Antoritate et doctrina intet 

legni episcopos babitns, graTissimis rebns admotns etlegationibns 
eit; ttt enm aliqnande pro LndoTico Germanico qnasi Tadem 
Canl« le^t, qnemadmodnm LndoTiens pro Garofo f^atre Hinemaram. 
Atre e/v iageninm in praefatiene opnscnli ad Lndovicnm enndem Hinc^ 
oraf agnoseit, et a cogitandi Telecitate, qnasi propria Saxonnm dote, 
CTmmai ALt Monasteria Assinde et Selingenstat cnm sorore f^dasse in 
Vestfifia, et Hlam in prtere abbatissam coDecasse, aliqooties tetigfmns. 
ie Seitefsta^o non satis constat. In chronico quodam episcopermn et 
Abalnm S. nchaelis Hildesemensis, qnod eHam prodnximns, Heiligeastat 
Vpeiari Tidefnr. Annalibni Ms. abbaffas Saligenstad monacbornm el 
hsiiMirim Tii^nm coadnnasse AlfHdns seribitnr. Assindiense dnrat ei 
hm, anda ad prfncipis gradnm abbatissae dignitate. Jns in fandatioaeSj 
friNs pnlrimeninm impenderat, episcopis Hiidesemensibas reserrasse, 
sri a snccessore Marqnardo negligenter amlssnm, Eggehardns tiadit. As^ 

sepnltns est, Eggebardo teste: neque, si domi tnmnlnm in aede snt 
primaria accepisset, boc pressiss^t Hildesemenses. Soror 

ibidem condita est, nbi in lapide sepnlcrali haec legebaniar: 
QuU^iB in hoc temph CkrUium reoermfer adorat^ 
Sii sdnn/ lp$e memer Oereminae UHic twmUifae. 

2* 

Digitized by VjOOQIC 



20 ANNALES IMPERII 

A.877. Baec aUit dives, sibi pauper 

Prima monasierium fimdans ereserai isiud, 
Exemplisque regens proprOs monumenia reHfUli 
Ciara lucrts rerum — . ei dogmaie morum, 

Obiit 3. Kal. Janiiarii. Schateidas patren Onnonem, matrem Reinliardi 

Tocat, genere claros. 

44. Johannem Scotnm yinim emditom et Garolo imperatori cani 
qnidam postea ab Alfredo Anglomm rege eTOcatnm dixenint ; et tande 
in Malmesbariensi monasterio a paeris, qnos docebat, graphiis confossi 
martyremqae aestimatam : ande et iu epitaphio, qaod circamfertnr, sancti 
sophista appellator. Sed ego vereor, ne in Gallia obierit, et sicca mort 
Asseri coaetaneo, qoi Tiros insignes Alfredo familiares memoraTit, sileli 
Nec singalare moriis genas facile contemporanei praeterisseat. Johami 
papae tempora attigisse Scotam, colligitar ex versibas ipsios, qaos io v 
tasto qaodam glossario Gangiacas reperit et in praefatione ad Garoli Labb 
glossariam pablicayit. Scholae palatinae praefaisse crediderim apod Ca 
rolam Galvam, cai schola palatiam ; ad qaem ex Hibernia grex philo5( 
phomm, contemto maris pericalo, yeniebat, at praedicat Herricos Aatissic 
dorensis; erat aatem Johannes ex Hiberais. Qaid Johannes Scotas i 
eacharistia et praedestinatione senserit scripseritqoe, sais locis attigima 
Libri dao de praedestinatione dadam extant. Eacharistici perierant. Opi 
de diWsione natararam naper in Anglia prodiit Itaqae Honorias UI. fnisti 
abolere oonatas est Nam a. D. 1225. solicitante Parisioram episcop 
Gombari Jassit, in concilio Senonensi Jam reprobatam : ci^as praeceptu 
exhibet Albericas. Libram de Yisione Dei im codice Glaromariscensi prof 
Audomaropolin Mabilio vidit. Scotas erat sire Scoligena, at Hincman 
appeUai, id est Hibernas, qaos constat olim Scotoram vocabalo designatoi 
et ipsos antiqaae originis Scotos ex Hiberaia in Britanniam septentric 
nalem Tonisse. Itaqae niinc qaoqae lingoa interioram Hibernica esi 
dteriores Anglo-Saxonam colonia haberi debent, qaoram et lin^a as 
Johannes iste etiam Erigena appellatar, hoc est Hiberans: nam ^Eris" r< 
jylerae", „Ir-4nid^, id est occidentalis regio, (notanteBocharto^Hibeniia es 

45. Jobannem Scotam cam Johanne ex Saxonia nostra, id est ci{ 
marina, oriando, Alfredi regis Angloram eniditi gratia florente, scriptor( 
Angli panlo remotiores confadere, Baroninsqae et alii eos secati. S( 
Parisias ex canonicis regolaribas, vir doctas, et Mabilio distingoeadi 
docaere: hic etiam elogiam Saxonis concinnarit in parte seconda secii 
lY. Benedictini. Abbas idem et presbyter et monachas i^it, qaorom nih 

r de Scoto legitar : serias etiam, nec ante a. D. 882. ex Gallia in Britannia 

tnjecit. Gnm Alfredas Aiglo-Saxonam rex literaram stadia pene intei 
mortaa in illa insala resascitaret, regis a<yator fait, gestaqae poste^ 
oommendarit Asser monachas et abbas Brancoreosis, tandemqae episcopt 
Shirebaraensis ; memoratqae, ex Gallia accersisse regem riros doctos ( 
pios, et in his Grimbaldam et Johannem sacerdotes et monachos, qoos < 
bonorarit et ditarit. De Johanne singalatim memorat, acerrimi inged 
ftiisse, in omnlbas disciplinis literaram emditisslmam ; imo et in maN 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 21 

I 

^ wrtibns pnaslttiteiiL Unde in mathematicis et meckaiiids Tersatiim A.877. 
^ffigss. Homm doctrina regis stndia creyisse scribit. Ipse rex in 
biaefiifioBe ad Yersionem Anglo-Saxonicam pastoraiis Gregorii, id se 
•pefis p^ecisse ait^ sicat dldicerit ex Pleimondo archiepiscopo, Assere 
miistite, iCemqne Grimbaldo et Johanne sihi a sacris. Porro Johannem 
n Eaid-Saxonam genere faisse, diserte habet Asser, id est ex nostra 
tolalica Yel Westfalica regione. Eald-Saxones Anglis sont antiqai Sa- 
Mes, ex qaibns sdlicet prodiere, qni Britanniam occagaTore. Mabilio 
8Bspicat«r merito, Johannem hnnc ex Saxonia in Gorbejam Gallicam venisse, 
li ieh tiac solebat, Wala et proximis rectoribas adolescentes illias gentis 
fereilibo^ eCiam norae Gorbejae colonia in Saxoniam neophytam dacta: 
■nde ceumcia ancta commeationesqae continaatae. 



ANNO CHRISTI 878« 

I«Ck«ri««^ Oftai. Dirisio in •aperiorem et inferiorem. GtUiae regif legatio ad 
L«4BTicu ref«m fiemaiiiae. Hincmari titerae ad eandem et Lvitfardem ejat 
cMjageai. — Befis Germaniei acta. — Dacatot NeapoUtannt ab episeopo loci 
imwwm; Capia a LandnUb. Pontifex ambobus ftTet. H^Jat Uterae ad Garolo- 
■Minni m. Kancofli qnid. — Pontifex in Clalliam ire meditator ; sed flngit se ad 
CaroioflMnnvm profectarom. — Pontiflcis et Lamberti dissidia. — Lambertas Ro- 
mnm occapat, pontifioem Leonianae arbi indndit. — Pontifex lU>eratas in fialUam 
ahft. An Formosns cnm eo fberit. ^ Pontifex Garolomanno Uteras excosatorias 
fiaUici itiaeris scribit ; Trecis sjmodnm indicit. — Yariae pontificis ad varios 
fiterae ^erelaram de Lamberto plenae. Lndoricam GaUiae regem sibi patronnm 
nnciliare teatat. — Jam tam ag itat oonsilia de Bosone ad regnnm proTehendo. 
loflaCBm Arelatensem archiepiscopam Yicarinm snam per Gallias constitnit. — 
Fealita Ul«rifl TarUs episcopos fialliae et Germanlae ad synodnm Trecensem 
MlaL Hegefl etfam Germanos ei adesse optat. — Yariae in GaUia tnrbae. — 
MflTio» GaUiae rex aegrotat. PonUfex Trecas dacitor. — STnodas Tricassina. 
UBhertofl eC perrasores rernm ecclesiasticarvm excommonicantor. Formosas 
PwtMuuifl daauMtar. — Ganones synodi Tricasshiae. ~ Lndoyicas Balbas in 
nsKBt noB Toro in imperatorem a papa coronatas. — AUa inter papam et regem 
ia fjMdo aeta. — Beges Germani et praesnles eoram hanc STnodom neglexere. 
Apa BOfOBcm sibi patronam adscisdt. Redit in ItaUam. — Bernardas Gothiae 
Bsrcfcio honoros perdit et excommonicatar. — Gonyentns Ladorici GaUiae et La« 
derid fiermnnlae regom ad Marsnam. — Papae Uterae ad proceres Itallae Tariae. 
bBooonem rofaam Italiae transferre conatnr. — Joannem Ticinenflem papa Tiea- 
riw flmam constitait, nt Ansberto Mediolanend aegre facevet. — Papa sibi Lam- 
hirtBB et Adalbertom marchionem reconciliat. — Beneyentanornm dncnm saccessio. 

- Balgarofl ecclesiae Romanae iternm snbdero frastra tentat. — Photias, mortao 
IpHftlo, ilofl^ fit palriarcba GonstantinopoUlanas. — Syraeasao a Saracenis captae, 

- 8«H« ed^fl.. Bon mortalitas. Cannm discessio. — Bani ab Aelfredo An- 
iSac rofo Tinaintir. 

1. Caiolonfiaonas domom reTersas, ante oBinia fratribas satisfecit ; J^^ 878. 
> <iy tB6 q«e Italiam, omni portione sna cessit, qaam in Lotharii regno lu* 
\tk9L £am Lodoyicas et Carolas aeqois partibos diyisere. £x illis tem- 
Hrikis inTaioit panlatim Lotbaringiae appellatio de Lotharii regno, et 
teimnis etiam in saperiorem et inferiore» caasa praebita esi Hanc 
Utericiis cnm Aqnis Grani baboit, sede antea totias regni; illam Carolas 
cimlelensi orbe. LadoYicos com regina Ladgarde, Ladolfi Saxonis fiiia 



Digitized by 



Google 



ti ANNALBS IMPERII 

A.87t.*^>Mi^Afiifil«|tt»t<ttiieama(iMlUeiiiteBUii8. Id mtoens atras tn 
?ix ftdita regni poNefisioBe» miserit, q^ excusareBt JaYeBem ptteffB»vn 
«oHlioniuB itttocetleMi peterentqiie deleri aeBoriaminijurianim, etw-^ 
teucitiam, feedera BorarL BeBigte responstm, sed diltta pactio esC 
ooofresstm «tdosqiie regis. Hioomaras quoqae concfliatorem per Utoj 
tfit. Docait, qtid ia novi regis saseeptione aottm esset, deqne taml] 
ejts nxorikas; liortatas est, neadfersis ramoiilms crederet, neqte ]i#sc£ 
tgitaret. Si tamen res td trmt vemreti loct sacra et inpriBris ecclmmic 
Remensem commendat. Leatgardi etiam reginae scripsM, petiitfme, 
missis ad maritom sois faciliores aditis paraiet ; aoiilioqite eesety qi 
cnstodes defenseresq«e impetrareBl RemoBsi ecdesiae^ si fitirmttiici 
exercitas adventaret. Literaram sommtm Frodoardns servavit. 

2. Rex Germanicas Jannario mense Aqais Francofdrtam movit. F< 
braario placitam egit ; tam ad palatiam Salzense profectas est, qaod i 
Salam esse Franconicam, nen procnl Bavartee finibas, dadam demonstn 
vimus. Ibi a qaadragesimae initiis asqae ad Majam mensem haesit ; e€ (m 
rebns eom Carolomanno compositiSy Francofartnm venit, alioqae pl«ci1 
peraeto, per legatos com Garolo fratre transegit. 

3. In Italia Jobannes pontifex sive in Saracenos sive contra Lan 
beriam, sibi amicos parabat aaf veteres confirmabat Gommodam accidi 
vt Sergias Neapolitamonim dqx, manifestas bostis pontificis, et Saracenonu 
foedmtiis, t fratre Athanasio epiecopo orbis everteretnr. Gapto ocu 
effessi sant ; et te domi spem seditiosis praeberet, missas est Romam i 
Carcerem, obi vitam misere Onisse prodit Erchempertas. Id hac hyeni 
contigissOy ex epistolis Johannis intelligitor. Episcopos 4acatum Nea 
poleos invasit, nt Gapaae LandalAis. Haec exempla Johanni noa displj 
cebant Utriqae scripsif, et fanicalam triplicem non facile rampi adino 
noif. Digno conlVatri (sic appellaQ de saccessa gratalatos, cradelitatei 
in fratrem, taaqaam piiun officiam, laadat» Si oculua tuu$, inqait» isl 
9cmMo fimii, erue Hlum. Mitle qtadringentos mancosos in proxiaHui 
qoadragesimam, auf diem resarrectf onis Domini, promittit ; ex foedere^ opi 
nor, at armati sob signis haberentar. Amalfitanis decies miHe spopon- 
derat, at a Liris oslio vsqne ad Gentamcellas navibts praesto esseiit. h 
LtBdtlfo sigBiicat. £t panlo post ad reftm GaroioiBanntm 8crip«il 
vfgintl qainqne milKa annaa mancasoram argentt a se expendi in tntefan 
Romanae ecclesiae, contra Saracenos. Mancosi qaid sint, non satis con- 
stat St vox eccnrrit interdom apnd hernm temporam scriptores : qaidtn 
mtnctm pro mtrct inteiprettBfar^ tliis nmette est genns, m«Mi ciisoj 
interpretantibas. 

4. Etatm GarokflMBno difildebat (oiliiiN^ qBicfnid ^imirfaret 
consdentia offtnsae, et qoia odisse solent; qni laesere. Gamqm et i 
vidnis sibi male BMtteiet, in Gallitmproficisci statoit, visvns, aa dJiqfmi 
opis in impeitteris filio forei Ittqne pellncente admodvm artificiot, t^ 
Ltmbertem seribit, deoetnm sibi td GavokmmnBnm, sed mtritime Wmmi 
prefioiscL Lamkertam hmrtottr, nt per tbsettitm stam RomtntBi urbm 
ditionemqoe tb omni ii^arit deftedtt: si contrt £ixit» ctBOBtm poeats 



Digitized by 



Google 




ANNALES IHPERU 23 

Luberto Box Mbolnil, qnid sibl nuffitim* pMfoeHo TeHot, aob A«978*. 
brerissiBia ad GtroloBuuuMui Tia. Ergo ancUe hiac SQflpicioneSi 
BOYU boHiiai eapido aadis inTadendae Bonae. Apparely 
anbBlatorSo Tirui ing eitOy et magis eallidwn qaaB pmdenteiBy 
daopere sperasse, a qiobiis captos ipse est. Seripsit et Cn- 
■berttf, qocB i^rioiBBi coaiitett Tocat^ nt cnrtem 8* ftiti in Ahiscntia^ 
fHB iBinsmit» redderet ad iBBiBaria prmeipis apostoloniB. 

& laterea iBtelleetBm est, Lambertnm ernles Remanos snsceplsse; 

caedo, episcopam etGregoriBmnomeBclatorem, qai animosab 

morto reswswaBi Srgo pontifex ei scribit, mnltam se bi 

is idadam sen^ poMisse ; naBC inteHexisse, bosf es $h eo 

So0 si addocat, recq^tam non iri, non SMgiSy qnam Adal- 

ecelesiae bostem* £t com mex LambertBs, pnrthi 

krTBy iBSoIeBtiBS et taBqoam aeqaali sbripsisset^ bis bsbs ht* 

mnlis : acM wok&Un tua; monemui nohMaUm veiiram aliisqBO id gSBBi ; 

et iB>iiB ellam Tideretnr; bo qao legatos se inconsnlte mitteret, eni cr»* 

ditae eiseBt Tiees regis : Jobannes respondit, se qnidem Lambertani amt* 

mq^iBB^ sed kas indigBitates tacitom ferre non posse : liberam esser 

ecdesiim, et libere mitterey qoo Telit. Pontifex crede ad Ga« 

miserat; id Lamberto SBspectam risuL 

6. At LambertBs abi pentifici decretam iBtelleiit GallictBm itet, satis 

mBsae iBrreuise JndicaTit, nt pro Carolomanni boste baberettnr : BondBm 

mim pax ialir GermaBos Gallosqne coierat. Itaqne cum Adelberto mar- 

iUBBe et aMis bostibas poBtificis Romam TOidt; et cam a papa p^o amiso 

tm^tBi eaiety mox aoxilio Gregoiii militnm magistri nrbem oocnipat: 

ui CarolomanBi Torba per sacramenta adigit^ pontifieem Leo« 

wM iBClBSBm, obsidiene premit, nemini ad eam aditam, Beqne a4 

S. Petri aedem coBcedit ; precessienes adTeBtaBtam ftistibns di^tcit^ 

cteriB iBlerri probibet £a re cemaiotns Johannes, indicte Jnttitio ofli* 

mm iMmrnm ifttermitti Jnssit, altare S. Petri cHioio oi^emit, basilioam 

diBsiL TrigiBta diebni dnraTit obsldio; ita ad Carolnm regem sedpsiC 

pfBtjta, GaiokMM&Bi jBSSa, praesnmta, arbitror, Lambertas Tioleiliae 



TaBdifl^ Lamberto ebsidibns acceptis tigresso, pontlfex band 
, naTi cenieenia Jannam primo, deinde in Galliam ablity Petto 
eo&ais sni presbytero ad CarekimmiBBm misse, qni bestilia Limberfl 
acta Bl ■ecessiti^ itineffi demoBSlfaret Pretiosas reltfoias Mcnm 
a, et Fermoinm in eemitatit babnitse, Bertiniano addnnt eoBtiiiQatot 
il breTO cbronftoon, qned QnercetanBs prodaxit De Formoso 
UMoiy eaptiTBB traxerit, hi peeniteiitem doxerit : bno nec amplias babnlt 
iscBB, BBB Box IB synodo Trecensi excommtiiticatw', nt abseis. Sigeber- 
tB Bd B. 800. iorilf t» ForBMSBBi nt JehaBiii satitffmret, in Galliam TOBisse, 
et ad kici babitato ledietai, soripte Torbiiqne RoBiaBi^ 
dOnuB ejBraiio^ laiea eemmnnicaitiono contentnm fMBnim. 
a Liteiii Bd rogen Itattae laana datis, aiaieBet promissi de exal** 
liodB ecdeiiit» ^aim ailictiines deftoat : fessnm se paganomm armis 



Digitized by 



Google 



24 ANMALES IHPERII 

A. S78* ^v® ezaetione censns amniil viginti qninque miUiam nMmcuioniB, qv« 
Saracenis an, qnod malim, Amalphitania aliisqoe anxiliaribas sohrat, aoi 
explicat; sed magis a Lamberto sese atque Adalberto opprimt Ita^m 
terrestri aditn danso, mari se ad ipsnm contendere scribitj laborioso pe 
Gallias circnitn ; qno tamen nsnms sit ad pacis pnblicae solidandae igkte 
reges, ecdesiaeqne tntamen. Itaqne et Germaniae episcopos et Galliae ii 
generali synodo Trecis habenda expectatnmm, et in itinere cnm regibns €m>1« 
locntumm ; delnde post Kalendas Augusti ad ipsummet yentnram significaf 
* modo locnm congrediendi in tempore designet. Acta Lamberti noi expUcat 
ad proprium sese opusculum referens, ea de re compositum, quod non exCat 

9. Caetemm et Ansbertum Mediolanensem literis Petro credHls ad 
synodum Tocavit : etiam apud Angelbergam angustam et Berengarium Foro- 
JuNensium ducem querelas deposuit. Huic literas ita inscribit: DUedc 
filUo Berengario §lorioso comilij reyia prosapia orto. Petiit ab eo, at ei 
Ipse apud Garolomannum instet, ne diutius grassari Lamberto liceat ; aUier 
emm quomodo^ inqnit, regit fiddes amici esae possumus? HabeBtQr el 
epistolae, quas ad Ludovicum et Garolum fratres dedit LndoTicum iioii 
tantnm praesides regni sui Trecas mittere, sed et adesse rogat; iacirili 
desiderio^ ut regno nondum amico se suosqne crederet Carolo excasat, 
quod non prins scripserit, ob aditns interclusos. Prolixiores soat ad 
LudoYicnm Galliae regem scriptae. Deplorat mortem Caroli imperatoris ; 
qnamyis ipsi gratulandum sit de felidtate sua, qui inter coetus angelonaoa 
feiumphet Sed ecclesiam tanto gubematore destttutam, pene flactibas 
mergl. Rogat, nt paterais avitisque exemplis exdtatus, in neqnissiflios 
homines insurgat; cnm consobrinis regibns pacem colat Deinde in Lam- 
bertum inyehitnr, ejusqne moecham sororem (nt ait) Rothildem, cnm Adal- 
berto marito suo. Addit, quod etiam apud altemm Lndoyicum injeceral, 
Lambertum sese contra regalem progeniem extollere, et imperii fasces 
ambire. Id in fratriB ejus eyentns comprobavit ; sed tunc qnidem spedem 
non habebat Itaqne nihil tale pontifex aut Carolomanno aut Garolo, 
ItaHae Yidnioribns, scripsit, qui probationes exegissent : ne illud quidem^ 
qnod addit in literis ad Galliae regem, Lambertum legatos donaque Ta- 
rentum misisse, et Saracenomm auxilia expetisse. Denique /e, inqait, 
^eniloris loco imperaioris augusti^ meum a secretis consiliarium conslihio, 
ut eonsiUa «n unum cogamus, Sed spem ejus rex Galliae Tita primam 
fracta infirmitatibnS) mox et morte destituit 

10. Cum in ProTincia applicnisset, Arelate ipsa die S. pentecostes 
egity Bosonemque ad se yocavit Inde ad Angelbergam scripsit, Bosonem 
se etHermengardim florentes complexum esse, amoreque angustae, et pro 
ecdesiae defensione id agerOy ut ad ma]ores excelsioresque gradus attol- 
lantur. Hortatur, ut tanto labori fayeat, et certis nuntiis consilii sui sese 
atque illos participes fadat Unde intelligi potest, de Bosone ad regnum 
proTehendo Jam tnm consilia agitata. Nam filiae augusti, domini quondam 
snl, proTinciales faTebant £t cnm archiepiscopi Arelatensis Rostagni 
opera necessaria esset^ hunc pi^a slbi condliat, yicesque ei suas per 
Galliam commitUt, qua honoris lanra nuper et Ansegisnm luserat Jubet, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 25 

■0 ^vttqoaii BOtropolilaiiiim, Bisi aocepto pallio, epiicopofl coDMcnure A«878* 
coAtra siaoaiacam haeresia yifilet, synodos conYOcet, Uceatiaa 
iQnginqiiioris uras det episcopis; si qiia de fide quaestio aat alia 
episcopos controTersia nascatiir, assamtis dnodeeim episcopis smi- 
ferat, avi si caasa diffioiUor sit^ ad se referat Eadem in literis 
ad epfecopos Galliae datis, qvas yereor, ut Rostagniis reddi c^yerit. 

11. LBgdimam Johannes Bosonis condactn penrenit. Inde ex Lin- 
fQna vbe 4. Non. Jolii ad ardiiepiscopos* scribit, Otteramo yiennensiy 
AveliaBO LQgdBnensi^ Rotberto Aqnend, Tentranno Taranlasiensi, Sigi- 
Mk HarboBensi ; nt Yocati Trecas cnm snffiraganeis yeniani Eodem 
uasm 4. Uas Jnn. ad Hincmamm Remensem, Ansegisvm Senonensemy 
Vn^arium Bitoricensem, Johannem Rotomagensem, Adelardvm Tnronen- 
fsm iiteras dedit Hincmaro pecoliaribas iiteris blanditor, et qnantopere 
ejas ciAoqviam desideret, testator. Lnitberto etiam arcbiepiscopo Mo- 
gortiBO soibit, nt regem Ladovicam fratresqne ad synodam Tisendam, toI 
ii tep ediantar, ad locam certe tempnsqae coUoqoii sibi designandnm 
iaiscat Similes Willibertas Goloniensis arehiepiscopns, Wittecherias 
TCBerabilis ^scopos, Bertalfas archiepiscopas Trerirensis accepere. 
Qm Sh Wittecherias, non dixerim. Gredibile est, singnlari antoritate 
emiDiisse. Ad Theodericnm Bisontinam cam literis misit Deosdedit, qaem 
focat ^OTiosam magistram militom et dacem consiliariomqae saom, vetat- 
qae;, ne, sciaeo in partes popalo Laasannensiam, episcopom ab alteratra 
pirte electnm coBsecret^ donec ad coUoqaiam saam Tonerit. 

12. AdTentante papa, res in GalUa torbatae erant Rex cnm festom 
nsarrectioBis ia moiasterio Sandionysiano celebrasset, hortatn Hagonis 
ahhatis marchionisqne Seqnanam fransierat, nt Nermumis se oppcmeret, 
tn nt Gosfridi fittos coerceret^ qni casteUom et honores (id est comi- 
Ite) fiUi Odonis comitis inTaserant Qais iUe Odo, anBlesensis comes 
Maignotns, cnjns nnnc filias decesserit? Sed ille Jam a. D. 865. obierat 
•Aas^ ai ex probationibns finccetU Torisimile est Neqae magis de Gos- 
fiiie constat. Sed et Emino pater Bemardi Toiosani nrbem Ebroicensinm 
•co^Terat, et per Ticiniam praedas Normannico mmre agebat Bemardns 
9fe Frotariam excladere Bitarico conabatnr, qnam ille Jam sedem acce- 
Hnt; et at celorem haberet, praesilem in saspicionem addacebat^ qnasi 
«hem Normanais traditnras esset Sed ex OTeata appamit, ipsam res 
Mvas moUentem^ hominis fidi ocnlos Titasse. 

13. Rex com ad Ligerim Tonisset, morbo correptns in Tnronam nrbe 
IRTiter decobnt, at Jam de Tita desperaretar. Gozfridas tamen eo ad-« 
tetns eet ab amicis, nt com filUs deprecabondas Toniret Neqne id 
■agno eonstabat) qaando sammissionis specie rebelUonis flractam per- 
ce^ : Bam fiUi sjas, qaae inTaseranti regi reddentes, mox beneflcU Jare 
lecepere. Locas in Britonnm Ticinia sitns erat; neqne iUos se postea 
Biitmiibns meliores praestitissO; Bertiniani notant Regi in Toronnm arbe 
^ecvmbeiti Johannes pontifex adTOntam siam significaTity et occnrsam 
HUit Rex Taletodine excasatas, missis obTiam episcopis aUqaoti Trecas 

•) Jto cvM, ScHimkkm arckiepifcoyis. 



Digitized by 



Google 



26 ANNALES IHPEftll 

A.87S* oui diei Jissit^ spe adveatQS «ui facia, ■bi priMm per ■•rbiiiii lioerei. 
Bpiscopi totins rogni ia sosteiitatioBm pontificls lantos cMiterre juri. 

14. Synodiis ergo Trecassina secuda 3. Idvi Aag. sedere coeipit. 
PaAres avditis Laaberti criniidbas, cosdoleit poitiid; fues eieei 
nicaTit, exeomaioiiioaiit, ^os aaathematixaTit, aaathematisant. Sed < 
nmtnr, nt in plagi Aegypti, ntlhui esee demnm, in qna non Jaceai mor^ 
tiras. Se similia pati, atxilia a maximo pontificim sperare. Itaqie in 
pemseres remm ecclesiasticamm faimiia sacra vibrantsr, si qvis amCe 
proximas Kalendas Norembris rapta non reddat: contmnaeibns etiamf 
sepnltara ecclesiastica interdicmit Praeterea et Formosns nnper Per- 
tnensis, qaantamris anres regom et prindpnm rerbis impieat (GarolomanM 
aoditam arbitror) iterom damnator, omni restitaendi spe soblata. 

15. SeqooBtar eanones ecclesiastici, qoibos nibil singolare Metl ; 
nisi canonem primnm memorandom pates, obi bomiles ptocatorom soc- 
cessores, pro accepta scilicet a l>omino aotoritate, in rem soam consli* 
toont, ol episcopi ab omnibos mottdi potestatibos bonorentor, neve qois- 
qoam iojossos coram ipsis considere aodeat. Et qoia Sigebodos Narbo- 
nensis eplscopos ostt nderat in legis Gotbicae libris nibil contra sacrilofos 
baberi ; com in l^e Jostiniani poena constitoto legator qoii^ ybrarona 
aori: pkcoit Garoli legem leniorem seqoendanii ot 90 libAs examinali 
argenti, id est sexcentis soHdis argenti pnrissimi, res componeretor. Actom 
et de translationibos episcopomm, lectiqoe canones Afiicani ac Sardi- 
censes, et Leonls I. decretom, qoibos retabantor. £a res ad FrelbarioBi 
pertinebat, qoi a Bordipaa ad Pictavos, inde Biiorftcom transsilterat Sed 
fconc pontiflcom RomaBorom indidgentia toebatar, qoa» Jam tom soccmere 
credebator canonnm sevt ritati, obi ratio posceret Sob entom synodi 
pontifex norissima alloeotione a rege, qoi ciroa Kalendas Septembris 
adrenerat, et episcopis aoxilia petiity ot toto Romam rererti posset Po^ 
labat, boc matri^debere caeteras ecclesias, ot com oaiBiom bomlim 
soorom armata mtfno beUicoqoe opparato adessent Qoid responderinl^ 
non constat (nam acta synodi imperfecta snot)^ qnid fecerint, aot ^otias, 
qoid non fecerint, plos satis. 

16. LodoTicos rex iterom coronari a pontifice maximo bonorificaai 
potarit. Id facto^ Trecls, toante adboc synodo, 7. Id. Sept Hoe pleri- 
qoe olbn, e( inter bos Sigenios Baroniosqoe Tiri doctissimi, de ceroiio 
imperii imposita accepere. Sed falsi sonl. Literae pontificiae el Hino- 
marianae, diplomata propria; scripteres ticini, Lodorieom rolgo BaibBm 
Bon alio qoam regis nomine censei^; qood bene Sirmondos notarit, el 
exemplam Pipini L alTert, qoem prios Benifacios arcbiepiscopos, bkix 
iterom Stephanos papa diademate oniaril ejosdem regnL Neqoe Boiui 
sobjici LodoTico poteral sine i^Joria Garolomanni, qoem potifex reditaros 
domom toto non irritasset; et qni reconeiliationem regom moUebator, oor 
nori belli flabella movisset Lodovicos aegre domi soae peteslatem tOBO- 
M, neqoe pontifex arnndine niti consoltom potabat. Is deinde in demo 
re^ magnifice exceptos el donis coltos, Trecas com bonore remissos 
€st Rex per onUores reginam coronau petiit ; sed non obtimiit, ciedo. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 27 

fMd m MwiB disovsskmis videreliur, ^ eanreidani af sat» ne itatid libe- i»87& 
rana pn^vdiciBai Greartisr. Boeclems vir doctissims, comMBi opi* 
■ioM ocGii|Mit«8, credidit, Ang elberg ae revereBtiam apud papam obstitiie^, 
fM miiiiie Mtam imperatricea eereiaret ; qvasi vidaa regnaati obstaciiliim 
tecre i^it 

i7. Frettaitef etiam el Adalgariis praeceptiim Gareli imper^ris 
iA sir>^o ^pae obtslere, qie ilio regnmi tradebat; et ooafirmatio pei« 
tiids expetebatnr. Hic vicissim praeceptom aliiid imperateris protalit, 
foo ibbatia S. Dienysii Romanae ecdesiae donabatnr. Credidere multi, 
lem A composito aetam, nt abbatia Gaiizlmo aaferretur : sed imperfecta 
iDa tmcUtio c^esit 4. Idas rex sqotuh bortatv ad Jebamiem tnTisil, 
el cm oo ad conTeiitam episcoporom in exedram veait, faae babitatioal 
psMids lAaerebat. Ilaqae yidetar ii edito loco papae aseedisse* Ex- 
cmmwiicati iOBt Uago Lolbarii ilias, et Immo BerBardi iMer, et alii 
cemplices, qu regmui torbabait Placail^ ot Hedeiuilftis sedem Laodv- 
MMom lonerot, elsi missionem peteret ipse, et in mottasteriom se reciporo 
▼oQel; Biicmsro tamen Jttaiori reddita est presbyterii iyiaotio, et pars 
opiieopii Md soslestatioMm tribata. Q«o inteUecto, foidam metropoliltti 
ol ^lseopi, ii Hiicmarf Remensis invidian^ ii^assa rogis Hiacmarom 
eihia% vostimentis sacerdotalibos indatem, ad papam addmienal; inde 
sibialam eim casta in occleaiam doxerOy at benedidionem popolo darel,. 
qiasi episcopali Jaro rostilile. 

la lu inani strepRa etfto synodas solala esl, ad qaam Germoii 
Italiqiio noqoieqnam vocati saat Reges fratres ne legatos qoidem misero^ 
lo^ qvisfiam eenm colloqiiom pontiicis expetiity aat diem congresmri 
dixit Dios praeetitota Kaleidaram AigaSti dadom effloxerat, qoam sibi 
ipeo ^lxonA visendi Garolomanni ; neqoo aat Wibodmn Parmensem opi* 
anl Sappcmem comitem, aol aliam oorom, qoibas scripseml, 
I a Caroiemanno pacati renantlasso apparel. Lodovicas Battns 
spodem rogis, qoaii aoloritatem habebal: itaqne Jobannes, et 
iBcfiBatlono animi, el necessitate ipsa ad fiosonem revolotas est Hic in 
t anlontato apid regem erat, etsi novereao firater, et adversamm 

> partiam dox. AUer a dlo a dissohilione STOodi invitatas rex, ad 
I pemxil com primis censlliariorami el magniice caltos, credo, 
iaimr epnks, ifiani Boseais ex priore BMttimmiio Garolomanno iHo s«o 
despoadit irmongardis ideral angnsti ilia, qaao mnltam airtoriUlom 
anrilo eireamdabal. Si rex vices saaa mandal in redncendo pont^oo; 
ponliteBosonemmorenovoadoplat id regis (lalliae boriata a se factom, 
il o^nlerem ocdeeia baberet, Garolo regi postea scripait inde Trods 
m o vc B W , Gabittimem petiil; lom iHnere per Maarionnam fado, snperalo 
Ginisio mmHe^ condnctn ioiOBid it imiengardii in Ilaliam fsd^t, nnHo 
GmBMnmrnm regam ialatato. Angilmmim eliam Arvemomm epiMopoi 
WKU mt ordinii ioie coirilmn praebnit Ainales Fnldenses pontiicem in 
rsgDion Cardi Cid esl Galiiam) venisse i^nni, ibiqae per totam pene an- 
mmi monmi Iraxiiio ; qood ita acdpio, al, ex qao inregnnm ingreiiai Oi^ 
id esi a IMo pontecoilei, penie asqae ad inem oyKl Bumiiiee ilelliplar. 



Digitized by 



Google 



28 ANNALES IMPERII 

A. 87& 19- R^ vero Bernardo Gotbiae marchioii iratiw, qui OYocatus venira 
coBteinserat, bonores ejns in Theodericnm camerariam et Bemardam Ar^ 
yeraonim rectorem potissimnm partitas est. Eyersnm Bernardnni ex: 
qoadam Hiiicmari epistola intetligimas apad F^odoardam. A Johanne etiaiin 
excommanieatas est Bernardas, Beraardi et Belihildis Olins (is sdlicet, de 
qao agitar), qaod nec apostolicae aatoritati, nec regiae sohlimitati vocainf 
paraisset, nec Frothario ciTitatem Bitoricensem caeteraqne rapta reddi- 
disset, et Jaramenta ab ejas hominibas extorsisset 

20. Compendii redaces legatos rex aadiit, qoos ad consobrinua 
Aqais Grani agentem pacis caosa miserat. Inde Heristalliam processit. 
Tam LadoTid ambo ipsis Kalendis Noyembris apad Karsnam in loco 
Faronis dicto congressi, pateraa foedera renovarant, et dirisionem regiif 
Lothariani pristinam ratam manere Jasserant. De regno Italiae, cam slhil 
constitai tonc posset, testatus est Galliae rex, se partem soam petere et 
petitoram esse. Gapitola etiam foederis extant, in qoibos superstes alter 
alterios liberos toeri promittit. Regi Germaniae ilios onos attriboitnr 
parrolos Lodovicos. Placoit etiam, ot oratores ad Garolomannom et Ca- 
rohim mitterentir, qoibos ad commonem congressom in 8. Id. Febr. iiiYi* 
tarentor. Forones regiam Tillam) in Heristallii et Marsnae coBfinio, 
Miraeos notat in Belgicis, LatiMe Foram Comitis dici ; nam ibi comites 
Dalemienses sedem haboisse ; et nonc qooqae tribonal primariom totiiis 
tractos soperesse, in Forone scilicet monicipio amplo, secondo lapide a 
Tn^ecto Mosae^ qaarto a Grani Aqois. Germanica ego milliaria intelligi 
poto. Extare ibi fossas et aggeres, com raderibos i^mdamentoram yeteris 
castelli in colle. Haec de loco. Tempos etiam male exfaibet inscriptio 
capitolariom, annom 879: sed recte indictionem 12. Lodoyicos deinde 
Gdlos per Ardoennam ad Longhuriam perrenit, ibiqoe natalem Domiat 
tgit; qoem Ladovicos Germaniae rex Forachemii, non Bamberga procol, 
celebraTit, qoo festinare eom fratris majoris aocta inyaletodo coegit: naai 
in paralysin oTaserat malom, Longlaria palatiom regiom Aiit, hodie Glara 
Tilla ; est non procol S. Hoberti monasterio in dioecesi LeodiensL 

21. Jobannes interea ex itinere ad Italos scribens, gesta soa iii 
mijos attollebat Johannem Fapiensem episcopom ad se Tanrinom Tocaty 
Ansberto Mediolanensi diffidens. Mittit Johanni corandas literas ad Wi- 
bodom Farmensem, Faolom Placentinom, Paulam Regiensen^ Liadoinom 
Mutinensem; in qoibos signiflcat, sese 8. KaL Dec. Taorinum venisse ; 
Tocatqoe eos Papiam ad synodom habendam. Ansbertom increpat, qood 
aoUa in re aoxilio Aierit pro ecclesia et Italia laborantf. Se Toro ia 
Fraaciam Tenientem regom filios, partim TiTa Toce, partim per episfolas { 
nontiosqoe compellasse, otromqoe LodoTicom, Carolomannom et Carolom; 
hoc qoidem Tere, etsi neqoe epistolas illi neqoe legatos remisissent: illad 
CKingenio, commoni eoram consilio Bosonem gioriosnm principem iUneris 
sibi comitem datam, donec ad Urbem perTenisset. Archiepiscopom com 
soffraganeis sibi Papiae altera die a festo S. Andreae adesse Jobet Si^ 
milia habentor in epistola ad Berengariom gloriosom comitem omnesqoe 
Loi^obardonim optimates inscripta. Addit ragem, imperatoris iliam, solo 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 29 

I pnepeditaft, qnonimis itineri se daret, Bosofii salitem aald com- A. 87S. 
tidasse, Ab», inqait^ ousiHanie Deo Papiam venimus, ve^imm adcenhm 
espedamtus. Gredo, Bosoni eos conciliare conabatur. Sapponi scribens, 
ignoscere se, ait, qnod adesse sibi magis non potnisset^ qnam non yoloisset; 
ae in idem DoHuno datam peccare ▼ideretar.* £( tamen, nt veniat, magno 
ftadio horfator, pamm congmei qnia non addit, salvo erga Garolomannam 
•ficie factnnimi. Johannem, assamto Bosone comite, magna cam ambitione 
inltaliam redisse, et mnlta machinatam esse, nt ille regnnm Garolomanno 
ademtnm obtineret, Foldensis annalista prodidit: qaem secatas est Petras 
biMiothecaHos in historia Franciae contracta. 

22. Qnid de synodo ant placito factom sit, non constat. Ansbertnm 
iastanti defnisse, nisi Johannes ipse expostalatoriis literis dilisset, yel ex 
prifilegio colligeres, qnod papa Johanni Ticinensi ejnsqne saccessorlbas 
dedit, ntltaliae episcopos ad synodam Yocare posset apostolica aatoritate, 
et Tice pontificis maximi excommunicare transgressores ; quiod erat yica- 
rimm siim Cacere, et attollere sapra metropolitanam* Tantam iojariam 
nnnqnam Ansberio factaros erat, si amico usas faisset. Sed papa, facilis 
dare iMSoliUt et negligere concessa, sibi hominam stadia per Tana merca* 
batvr. Id Ansegisi Senonensis exemplo appamit. Apad posteros eccle- 
siarem snanim stadiosos, aliqaid esse risa sant, qaae sais temporibas 
spemebantir. Talibas enim pririlegiis primatas Jara, aat aliae praela- . 
tiones inaediicabantar. At pontifex interea Jobanni Rayennati archiepi- 
fcopo, amico suo, scribit, ne Lambertom cum Francis saae partis innrbem 
saam admittat ; et cam mox Johannem extinctom, et pro eo Romaanm 
diaconnm manimi sententia electnm intellexisset, hortatur, at yigilet, epi- 
staUsqne inclnsas snis Romam mittat ad Leonem episcopnm et apocri- 
slttiam: res etiam Deasdedit et Johannis ducnm defendat 

23. Ticino scribit pontifex Ladovico Galliae regi, qnem, Gonstantino^ 
fatitaof imitatas, porphyreticam vocat, tanqnam in parpora natnm. Gratias 
ifit, qnod Bosonem condnctorem dedisset; qnem miris laadibas attollit. 
legat, vt si opas sit, armatos mittat. Angilmaram epistolae latorem com- 
Mdat Caeteromm episcoporam, etsi rex Jasserat, nallam yenisse, qae- 
ritir: itaqne petiti at eos Romam hostiliter ire cogat, qno tandem obedire 
dtscant. Hostiliter, inqaam, id est cum hoste sea niilitam copils. Etiam 
Hagoni abbati ac marchioni, Theoderico camerario, Beraardo Aryemomm 
comiti, commnnem epistolam scribit, foederisqne cnm Bosone icti admonet; 
rogatqne, ne calamniatoribns de yiro credant, regis ei gratiam conseryent 
Teiebatnr, opinor, ne qnid de machinationibas tralnceret. Qaomodo Romam 
ptnrenerity nnspiam refertar. Lamberto reconciliatam, apparet, qnando et 
Adalberto. Morbo Garolomanni amicoram ardor refrixerat. Ita facile 
crediderim, Lambertnm noya consilia cepisse, et Johannem rebns snis 
itilem Jndicasse. Fortasse etiam ex hoste ^ohanne, qnando affectatl 
iaiperii accnsabatnr,.didicit, qnid posset: moltos enim ipsi accnsatores 
iii ad crimen instraxere. Res in fratre Widone exitnm habnit. Adel- 
h«rtam gloriosnm marchionem et Botildem conjngem ejos, et res eomm 
inFroyiAcia ittaS; qnas din tennissent^ Bosoni glorioso principi commendat. 



Digitized by 



Google 



aO ANNALBS IHPERII 

A. 878. Ai«8i«Ham naper latrMM, RoCMdem moediifli appetfaM; promtM ymim 
ftylum, «t •ffeetif agebaBt AddbertMCTelnotarivi ejosseriptorelMfftfte) 
ad absolvtioftem respicere Tidetiir, cui iB ctiarta, ex tabolario Lucmsi a 
Floreatino prolata, sese divtaae gratiae Braaere et supremae rirtatis auxilto 
fancibas daemoniacae potestatis emtom, dedmai qaasdam iii eertis lods 
eomitatM Luceisis ift ecclesias eoaferre scribit. 

34. Girca hoc tempas Adelgisas dox Beaeretttaftonm, eam caslro 
Trebetensi obsidioae expagaato domom redisset per fisidias extiBctos 
est a gemeris, Bepotibos et amids, at ait Ercbempertas. Saccessit Gal- 
deris, Radelgario defoncti docis et AJonis episcopi firatre oatos, qaoram 
pater Radelgisos priBdpatom familiae iBtolerat, ex tbesaorario Sicardi 
docis ob morom laodem ad taBtom colmea sablatos. Geaderi pontifex et 
AJoBi scripsit, oBde tempos rei gestae patet. Illi gratolator, hoic condolet 
iBter Bepotes Adelgiso rebelles Galo et Daiderios erant, qoi mox c!}ecti 
sont. Sed Bee Gaideris dio praefbit, captosqoe ab amids Laodonls Ca- 
poaBi a. D. 861, et Ib costodiam Francis datos, Radelgisam iliom Adelgisi 
soecessorem baboit. Dein f^ Barin elapsos et ConstaBttnopoliB missos, 
beBefido BasiHiaagasti Oriam orbem sobsidie vitae accepit. Sed nec 
Radelgisos oltra trienBiom teBoH priBdpatom, polsosqae AJoni firatri 
locom reliqoit. 

25. Jobannes aateqaam in Frandam iret, Mgaricam caosam resooH 
serat, ndssisqoe ad Basiliom aogastom Paolo et EogeBie episcopis, etiam 
ad BBehaelem Balgarom credidit mandata literasqoe, 16. April. datas. Ib 
bis Graecos ot haereticos incosabat, qoorom aBtislites saepe ob haeresiB 
depositi foissent GaTcre Bnlgaros Jobet, Be, ot ab AriaBls Gothi olim, 
sedoeaBtor. Haee male eohaerebant literis ad mgostom et Ignatiam 
scriptis ; obi illom cbristianissimQm prindpem, honcreyerendissimom coa- 
f^trem appellat. Sed hoe habet JohaBnes, procol a Nieolai eonstantia 
aat grayitate majonim, ot epistolae ejos ad diTcrsos scriptae, et nonc sob 
ano conspecto positae, se ipsas reftatent. NoIIa illa yeritatto, BoHa decori 
cora) pro affecto praesenti dieebat Yolebat, ot Basilios bob a^itam ai 
Bolgaros, sed et condoctam in ita reditoqoe hominibos daret, qoi hostill 
animo, mandatisqoe in ipsom, ia ecclesiam ejos, io gCBtem, inJoTiosis 
OBorati ibaBt ; nolla ftatori, nolla existimatioBis cora ; neqoe enim haee 
dki poterant Basiliam latere, baod amplios fidem scribenti habitoraoL 
Nam Basilio affirmaTerat JehaBoes, ad regciB Bolgarorom ees mittl a se 
laBtom Tisitandi gratia. Basilios alios legatos nominatim expetierat; eos 
Besdo qoibos ineommodis impeditos, Johannes caosator. Illod ridicolom 
est, qood Ignatiom, ni Bolgarica inspectioBe desistaty et soos inde sacer- 
dotes rerocet, post doos menses a receptis literis commooionis dominicae 
perceptioBe priTat ; si persistat, a patriarchafo deponlt. Ita passim fblgora 
ex peM emittity Terborom ostentatioBe delectatos. 

26. At IgBatios hoc anno Tacoam morte sedem Photio reliqoit Tertia 
sopra Ticesimam Octobris decessisse, Nicetas in eJoSTita lestator; qoa 
die ejos commemoratio fit in Graecorom menologio, tinqoam sancli Tlri. 
Ytx tridoo elapso, Photits ab imperatore sobstitotos esi; ef 27. Odobr. 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPERII 31 

Ctaiiaica mti^M k»o wio dU) hoimm ia popaU coispocta f^>Mi(- A. 871. 
BosiliD priTato andeio Aiortt: dejeotos otiam tnieitiae admonero aociif, 
ilflri^ iaqaiti kumanu tme imperator; fum ego rmnc aUego velerm «m^ 
dfMM, mom iremmdm iwrawuntm ei elipulaUanee initae^ non uneHonem al 
mammtm ianpoaiHonem regiam, non quod per manue nostras tremendorum 
w ffe lir ia rum pmHeeps fadui es, non iUud vineubmi quo nos (UH opUwme 
spei a depH a eopulaeU. Unde filio Ba^ii patrimom faisse intelligimni. 
Om pormm proicofot prionm memoria, nova arto ia fOTorem irrepsisfio 

r, fOAoalofiam coBimeiitas et sopposititios libeilos, qoibos miyores 
ii Arsacidanim gentem per Tiridatem Armeniao rogem iJuero<- 
boitv. At GoBstaDtiRiis Porpliyrogeiiota simplidtor, Billuii deposito 
sobtiBmiafortaniiab avo augusto defuisse, scribit, assignato etiam in aala 
AaUtacnlo, nt liberomm ejas institationi praeesset. Sed hoc paalo serias 
fiictam eot Tandem mortao Ignatio optimnra yisam tollendo scbismati 
poendteiiao omaiam aaimis, aC sedi redderetar. Cni rei bm)x etiam Jo- 
koaaes oolita facilitate maaas dedit, nalla concilii raagni praedecessoram- 
<pie coray a qaibos omnis spes restitntionis viro ademta erat. 

27. SfracBsanua expagnatio in honc annom incidit Urbem Graeci 
feaetoaf; SaiacmU ea potiti saat 21. Bfi^i. Sophronias episcopos cam 
Tboodosio moaacho captas, Panormamqae dactas est. Thoodosii epistola 
ad Leonem qnendam archidiaconam apnd Sicalos superest; versionem 
Latiaam Pyrrbos in Sicilia sacra edidit, ande fragmentom Pagias prodncit 
Ita Sidlia tota bostibas cbriitiaaae fidei cessit 

28. 4. Kal. NoY. post boram nonam sol ita obscnratas est per dimi- 
iam boram, at stellae in coelo apparerent Bonm mortalitas per Germa- 
liam grassata est, maximo circa Rbennm. Ubi illnd singnlare memoratnr, 
qied ia Tilla WalasbeinM aoa procal lagelbeimio palatio contigit. Qao- 
tidie cadarera aaimaliom in agros projecta a canibns laniabantor : enm 
t€ce qoadam die oniTorsi canes in annm congregati, Telat damnato locOy 
cf ni sententia aoa reditari discessere. 

29L Hoo aaoo omgaa reram coBimatatio ia Aaglia facta est. Ael- 
ftedas rex ocddentalivm Saxonnm a Danis premebatnr, tandemqie, doflci- 
CBiibas plerisque aut trans mare fugientibas, in palnstria Sommersetensis 
pifi loca se cnm paucis receperat Erat locos Athelneia Cinsulam nobilem 
i«x soaac) angasto adita. Ibi castram comBianit, et inde in bostes exoar- 
siQaes fadt. Forte acddit, at Habba et Ingnar Dani ex Wallia rednees, 
bcta exceasione in DoTonia, comitemque regionls cum suis in castoUo 
fBodam obsidentes, cum ille, somtis a desparationo animis, improTisus 
«apisiot, iaoigni strago dolefontar, Hnbba ipso occisa £o SQCoossa rogii 
aimos resamsere. Rex per somnium aut Tidit, aut Tidisse Toluit S. 
lattbortaa^ Uadoafafaeasiam qoondam praesalom, taaqaam completo 
castigatiflBif tomporo Tictoriom of totips Aagliae imperiam poUioeatam. 
MaqBO cam paaois o latibalo prodit; fidi boauaos cortatim aceamBit 
Iflligio aaiBMa, dosporalio Tiros dabat Goaoarritar ad EtbaaduaBm (aa 
lliBgloar); Dani awltitadino ot Tirtalo potioffos, fato Tiao«atar, pleris^M 
caesio bbI diaponis. Gaonfto rex cam pauds in castoUom proiaBtaai 



Digitized by 



Google 



32 ANNALES IMPBRII 

A. 878. coBpelHtiir. Giim mecessiU^ deditionem imperaret, pax ceiidaM m^t 
nam Aelfrediis inteUigebat, capto rel occiso Gnormoiie, Daiis duces noi 
defdturos. Gaormo com triginta Bobiliorilms saomm baptismi sacranaentj 
sascepit. Pars regionis Gaormoni relicta est, in qnibas East-Anglia et K&st- 
Saxonia continebantar ; sed, ut fidelitatem Aelfredo Jnraret Et qaum^ 
anno seqnente nova Danoram classis in Tamesin venisset, pax taanei 
stetit. Extant oonditiones foederis, in conyeDtn poblico constitntae. Dmaj 
noTi, et qai Teteram in Anglia bis legibas manere nolebant, in Franclan- 
diam Ota loqnantnr Anglomm mcmamentaX id est Franciam, transfretamtes, 
Gandavam castellam anno integro tenuere. Ita respirantibus Anglis, 
tempestas Normaniica nursie in Francoram regiones incibait. 

ANNO CHMSTI 8I9. 

LadoTicQt GanMnite rer GaroloBtaBvm aefrotam Inrlsft. — LmdOTicaf fltHlA» rex 
obit Procenim illiiii regni macliinatiotef. — Lvdorici k^Jos elo^omy matri- 
monia et posteritai. — LndOTicva Germaniae rex in Gailiam rocatnr ad repn«m. 

— Pro eo tamen oblatam integmm regnam Lotharii acdpiens, Galliam ftliis 
Ladorici relinqnit. Jat refom Germaniae in omnem Lotliaringiam, regmimqM 
Bofonif et Arelatense. — Gonflrmatio asaertt, qnod ab lioc tempore Lodoricms 
iategrom Lotliarli regnam pro ae taiflqae •acceflfloribof atceperit. Qaid siC 
locariam. — Ladoricafl Barariam inradit. Gonciliatar tamen mox com Carolo- 
manno, qaem Itali adhae colant. — Hincmari epistola ad Theodericam de stnta 
regni. — TheodericaB hic non ftait primaB HoHandiae comefl. — Ladoricvs et 
Carolomannafl in Galliae reges eoronantor. — Boflo ad regiam dignitatem asplrttt. 

— Boso rex Bargandiae et Prorinciae creator. — Allooatio legatornm concilii Man- 
talensifl ad Bosonem. — Bosonis responsio. JCloginm ejus. Diplomata anno regmi 
primo data. — Johannes papa Bosoni Italiae regnam optat ~ Papa de saccessora 
in imperio et regno Longobardiae soUdtu. — Garolam regem in Italiam vocat. — 
ijisbertom archiepiscopam Mediolanensem frastra «d sfnodam Romam rocaL — 
Lndorico Saxonam et Aastrasloram regi imperiam offert. — Exarchatus potestateai 
sibi Tindicare tentat Jns in Gomaclum controTersam. — Legatos ab imperatore 
Constantinopolitano expectat. — Gapaana, Amalphitana, Neapolitana. ~ Papa An- 
gelbergae imperatricis coram gerit. — Garolas Grassas in Ilaliam abit, papa ei soa 
Boltam fhrente. — Ansbertos excommonleatM tandem papae reoonciliatar. -* C«- 
rolns rex Longobardiae hoc anno factns. — Galliae reges Hormannos Tincont, 
Hngo Waldradae fiUos Lotharingiam tnrbat. — Papa Bnlgaros a Graeds STOcnre 
lentat. — Methodium increpat, qnod missaB Ungna SlaTorum celebret — Photiiin 
in locam Ignatii deAincti restitatns. — A Johanne in concilio Romano patriatdui 
agnoscitnr. — Conlenta eplstolae Johannis ad imperatores GonstantinopoUtanos d« 
restitnUone PholU. — BJnsdem argomenti conUnnatio. — Gontenta epistolanim 
caeteramm in Photii oansa GonstanUnopolin scriptarum. — PhoUns in literis his, 
dnm eas in Graecam Unguam transluUt, plnra insolenUas dicta mutaTlt. — d jnodi 
PboUanae aeta. •— Hac synodo ftindamenta schlsmatis inter €h«ecam et Romannni 
eedesiam Jacta flanL — Ato abbu Gorbc|ensis et Baldninos Flandrine cMaet 
obiere. 

A-879L ^* LadoYieas rex Saxonam et Francenim orieiteliam ForftckeinUo 
td fratrem inyisit, qai Jam asam loqaendi amiserat, Bec dia victaras cre- 
debatnr. Optimates ad se Tenieates ea lege in Odem soscepit, nt, ftmtre 
defancto, nalli aisi sibi regnam permitterent. Amiilftim eiim filhim Garolo-> 
manniy extra conjagiam natam, inhiare regno, credebttir» Francoftirtim 
reYerans, nbi pascbalia festa peregit^ mortem Ladoyici coneobrini inteUexit 



Digitized by 



Google 



ANNAeS IHPBRII 33 

2. Is festam pvrificatio. Pontigoiie egmt Inde Aogiutodimiim J^. gTf . 

MHadenSr abi Benardas Tvsaniis tvrbabat, Trecas peryenit " Sed 

mgriYesceiite Taletiidine, iter s relegendam patavit. Bemardom Arver- 

mcmm primogenKo Lodovico bigm constitait, et com Hogone abbata 

•i Bosone adesse filio soo Jobeet Tbeodericam Aogastodonom ire, ut 

iM poblica re soam coraret. Nai%mitatam AogasCodanensem ipsi triboit, 

«t Tolosano marchioni extorqoenr. Ipse Gompendiam aegre attiogens, 

■orte instante per Odonem Bellccensem episcopom et Alboinom comi- 

tem regfom apparatom filio nato iiori mittit mandatqoe coronam imponl. 

Mox 4. Idos April. die parasceves i in yesperem inclinante, Tiia excessit^ 

et postridie tomalalos est. At Od^t Alboinos intellecta in itinere morto 

regis^ apparatom regiom Tbeodoritradont; ipsi festini reTertontar. At 

qm primogenito aderant constito^ regni caosa, primores soarom par- 

Ciim Meldas Tocant Boso interiiM Theodericos Hagone conciliatoro 

padscontor, otTheodericos Bosonimitatam Aagostodonensem Cvicinom 

locis, obi dominatom affectabat), hiiu abbatias citeriores cederet. 

3. LodoYicos ab impeditiore gua Balbos appellatos est, neqoo 

ingemio promtior foit : nam ob Taecoam cognominatnm Nibil facientem, 

qnjdam Teren» memorant Alioronknsiliis obsecotom, acta ostendon^ 

eCiam anf eqoam regnaret. Mitem et i^itatis pietatisqoe amantem foisse, 

legiio aeqoalis prodidit Joyenis ^ardem poellam, ex Kale mona- 

sterio abstractam, ot habet fragmenti historiae Francorom apod Qoer^ 

cecaiom, ignaro patre in conjQgiom stft, qnam filiam Hardaini, sororem 

Odoais comitom foisse, Bertiniani ad D. 862. tradant Sed pater ma- 

triaoninm irritom Toloit, filio AdelaidccopoIaTit £x Ansgarde Lodo- 

Ticom et Carolomannom soscepit, qoi elegantiain formae et Tirtotem 

mimi a Reginone non obnoxio commeitotor. His Gisala soror additor, 

nar Roberti, mater Richardi comitis Trqisis, ex qoo Campaniae comi- 

tn stirpem dedocont Adelaidem pra\antem LodoTicos reliqoit, ex 

qaa Carolos, qoi dictos est Simplex, nati^st 17. Septembr. die S. Lam- 

ierti, fsod in priTilegiis sois ipsommet teri, Labbeos notaTit 

4w At Gaoilinos abbas, memor acc^e ab iis iqjoriae, qoi noper 
ii ahbatiaffl Sandionysiacam extorqoere C€i)antor, et Conrados Parisiaei 
cMws aliiqoe, ab adTorsa faclione aola ^i, cooTOcatis aliqoot epi- 
scepis,abbatibo8 et potentibns Tiris^Meldens congressom praeTenientes, 
U Istfam, qoa Tharam recipit, colloqoiom utoont, pt de rege delibe- 
laetw. Gaozlinos noper captos et a rege lorico conjogeqoe Lotgardo 
imiinitrT habitos et in familiaritatem ascitof^onrado persoadet, effec- 
tanni se, ot somma rerom penes ipsom e£^ si Gallia regi Saxonom 
joMutteretor. Credibile est, incerto toI potiiabrapto Ansgardis matri- 
mio, praegnante Adelaide, Jos LodoTici poeratriSTO ejos Carolomanni 
Mnm midtis Tisom. Decernitor, LodoTicom ^em accersendom, siTO 
ithaeredem, siTO ot posthomi, si qois nasceret totorem: neqoe enim 
ntis caosae imTitationis explicantor. Ulod disei scribitor, legatos non 
tatem ad regem, sed etiam ad reginam misso(||]am mariti potentem 
hisse, milta oaiendont LodoTicos, ot petiermiMetas Tenit. nii per 

Digitized by VjOOQIC 



U ANNALES IMPBRII 

A.87t.^]1w^<^ ^t ^^ Axonan, ▼tstttfs Ik itiiere agru dissaAtieatinmy 
Vjrodoniim obviam ennt. Eo et LndoTictf cm ingeatibns copiis ventt : 
daanis in Tia datis. Normannonun inp^bitatem aeqnatam, Bertinianiis 
scribit. At Faldensis tantnm fatetar, ligato Yirodnni foro remm rena- 
liom, in necessariam rapinam yersos. 

5. Sed qni paeris haerebant Mel* congregatiy Hngo abbas, Boso 
et Theodericiis comites aliiqne primariiTiri, re intellecta, Yaltiiriam epi- 
scopom Aorelianensem et GoiraimmnrAnBchariam<iae comites mittanty 
qni regi offerant, qaicqoid olim Garoloi de regno Lotharii acceperat, si 
caeteris intactis domam rediret. Placrit conditio principi, magis nxoris 
ambitione quam saa impalso. Disudhim regnom, etsi mediocre, sime 
caede, sine pericnlo habendam, spei «ajoris imperii sed ambigaae prae- 
kne, pradentis erat Galliae posseBsionem sperare non poterat, nisi 
consensa popalonim, qoi longe aberafc Sin rentris cnram gestanis yene- 
rtt, alienam rem agebat Ita Gaazlfeas et Gonrados ntrinqae eicidere. 
LadoYicos adita per legatos transcMosam missos possessioae noyae 
ditionis, Francofiirtam redit Hoc leram est initiom |aris Germanici in 
OHUie Lotharii regnomi qoo non tai^ regiones ad Mosam, Mosellam e( 
Scaldim sitae, sed etiam BargoBdifTransJorana Yesontioqaey Logdonui 
item et Vienna com vicinis regionihs continebantor. Haec enim Garolo 
obvenerant in partitione regni Lotkriwis a. D. 970. com fratre institola. 
Atqoe fainc etiam factam arbitror,>at Garolos Grassus et Araolfos aogusti 
jas sopremom sibi in regnom Bosiiis Yiennam tdnentis et filii ejos Lado- 
Tici Yindicarent, ot sois locis inf dpgemos. Etsi enim Boso praeter Vien- 
nam etiam Arelatem seo FroTinciili teneret, qoae non in Lotharii, sed Lq- 
doTici caesaris fratris ejos sorte flHBrat, tamen par ejas ratio esse Tisa M, ; 
nam Lothario obTentora fuit, si tttri soperstes foisset £t Arelas Vieaaae 
i^pendix Tideri poterat, qaae fenc regionis, qoam Boso tenebat, caput 
Imbebatar. Itaqoe Rodoli^s m Transjoranos et LodoTicos Bosonidee 
miit^tatem sapremam regom Qirmaidae obnoxii agnoTere. 

6. Gom totom Lotharii r^om ab hoc tempore Joris Germanici per- 
manserit, broTi Garoli Simp1i#s interroptione excepta, insistendom non- 
nihil est hoic loco ; qooniag Tiri qaidam docti in Gallia, qoos interest 
Philippos Labbeos, concessicfem nonnisi ad tempos factam, et locationis 
condoctionis speciem initami contendont ex annalistae Bertiniani Terbis, 
qoi LodoTico nostro a. D. |62. partem illios regni in locariom datam, 
scripsit At idem aotor adfnnom praesentem cessionem poram, non sab 
modo nec ad tempos fact#i, signiOcat; et Regino portionem illam regni 
Lothariani ex integro coniessam scribit Qoid xCrgo sibi Tolt locariiuii 
aanalistae ? Id me aliqoipidio perplexom habait, donec in aliom ejns 
locom incidi, onde clara Hk affblsit Locariom ipsi et forte aliis coaeta- 
neis est lytron seo prettm redemtioois. Volt ergo Lotharingiam Ger- 
maaico regi in locariom latam, id est lytron pro Galliae regno, ot scilicet 
partis Jactora totom redimeretar. Ecce locom ejosdem scriptoris, eo 
manifeste, qoem damas> eensa ad a. D. 861 : Ad quorumy inqoit, CDano-. 
ram) locari$m ^in^ mUlm Hbrarum erpenH ctim tt$iimaUum atque 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBRII 36 

^re^syo, we praedae emti, esigi Cmvim ftaecepiL l.W$. 
mt\ simili sensn ad a. D. 864 Lothariiis Lotharii filias, de oimi ragte 
• ^atoer deiarios ex onBi saBfo coltigeiis, snmiiiam denarionim ciim 
ite peasioM farinae alqae peoonun, nec boa Tiai ac sieerae (id est, 
N Mie ddra» yocant) Rodilfo Normanno Herioldi filio ac snis loea^ 
■iN triML Sed imde hic siguicatas f ai coftfiidere SemilatiDi vidna 
i^ >aer<' el n^uete' ? illnd est lecare, hoc lytrum solvere. Permn-» 
ine latem pro lytro lecarfam prodiit. Gaeteram nt Buudfestom si^ 
Knini BertJBiano scriptori etiam hoc lece, ohi de ooneessa LndoviGe 
^loqoitar, esse lytroo se« prethMi redemtionis rei mAioris, sea 
M(ttTii«o loqmtar) pre redim«da TexatiMie datar, ex collatioM 
Btooi ijasdem de eadem re ad haic aBBom exfantiam manifestam 
t,9ueitahabent: ^Beenmi CG^m^ ad LuSooicum (VtwiK^ieit (^en^ 
*«) epiid Yirodumm (haerentem) tU ei offerreiU partem de repm> 
liftirii/miorft, ^mam Carohte CCalros) acceperaty vt accepia Ula por^ 
^i^repmmemtm rediret, et quod reiipmm de refno pairis eui CaroH 
hi Imioeiau (Balbas) kabuerat^ fihie e^ue reHnqueret. Hoo sdlicet 
Uftnm sea preftem, cojos Jactora reliqaom redimebatar. 
7. ModeratioBem Ladovico nostro saadebat etiam Bi^oariae faciee. 
u EraBbertom, primariam flllc y^m, alioeqae Araalfas honoribas 
F>mt, qood Carolomannam offendlsse dicerentar. Illi ad LadoTicam 
Migiiat; qoi in Bajoariam profectos, palsos restitait. £a les mnHis 
i^et Joratis fratram pactis contraria Tisa est, peneTidentis TiTentis- 
N Weiedtatem adire LodoTicam, et in alieno domiaarL Qaod Foldensis 
f¥^ ipd addfctns male excosat, qaasi prior Carolomannas Tiolasset 
pi, dn ItaKam sabigit, Sed ille iniqao possessori extorserat, et partim 
NNcnt fratritas, partim ad aeqaa omnia paratos erat. Res tandem 
^N^ est Garolomannas, qai non mallam Titae sibi restare Tid^at; 
NnitoLBdeTico, sese et axorem et filiom, cam loqai non posset, scripte 
et serratis certis reditibas, reram arbitriam fratri permisit 
ab Itaiis non malto ante eolebatar, et in appendice capita» 
Bilaziano extat praeceplom, monasterio S. Ghristinae non proool 
^tam. Baido cancellariue ad vicem Wotmari arckicanceUara 
8. EaL Mqfi, iudict. /2. Actum Cmdtfuet curte re^. An 
? 

^ Circa haec tempora Hincmamm Theoderico scripsisse epistelam, 
cajos soBunam nobis Frodoardas senraTit Signiiicat nemina 
faos in ej^itionem ad regis Jassa paratos mittebfit. UBom 
ei fratribas regem LadoTicom norat; cot etiam pecaniam dono 
9wd in regione a Normannis Tastata tonc agens, necessariis rebas 
^^i^tfet Monet ddnde Theodericom pre amore soo, qoo Tiram 
^'^tar, ot commendatis a patre regiis adolescentibas inTigilet, neqoe 
^iihi aiBdam credat; nam pericolose ab ono generalem regni adad* 
^^(«Mm tractari, qoae plarimorom consenso egeat ; scilicei scissiOBes 
*^'^, si paaci omaia ad se traheroBt Mittit eliam eapitala, olim 
^ ^iniieae regnonim iater filios Magni Garoli aot Pti LadoTid con» 



3« 

Digitized by 



Google 



86 ANNALBS IMPERII 

A.879. ^^ Aii ut exenplo esseK, si inter binos fratres regMm dfvideiU 
fidevetur? 

9. Hic est TheodericQs, qnem primum Holluidiae comitem fici 
historlae Batayicae conditores, yelvt Aegidias de Roya Csive Brando, qnei 
secQtas est), monachus Egmondanus, Reinems Snoias aliique id gens ; i 
a Carolo Calvo principem Hollandiae creatnm Tolant ; quod M atthaeiis V 
sias de Tbeoderico, cabiculario LudoTici Balbi interpretatur, etsl me 
haerens. Stgeberti Yasconum principis filium iidem faciunt, et roga 
avunculo Haganone Sanctensium comite, HoIIandiam ei feudi jure c 
cessam a. 0. 863. Postea Ludovicum Germanicum a. D. 868 Walachri 
totamque Selandiam, sylvae Wasdae nomine, addidisse, Sed Haganc 
favor ad Carolum Simplicem pertinet, cui nihil Juris fuit in his oris. 
eliam invertenda erat. Nam ex divisione Lotbariani regni Hollamdia 
nunc vocamus) Ludovico, sylva Wasda, ut opinor, Carolo cessit. ] 
regiones tunc a Normannis principibuSy ad nostra sacra fradnctiSy bea 
ciario jure tenebanlur. Tbeodericus aliquis comes a Francorum regi 
inspector addi potuit: sed probaliones defidunt In cubicaiariain re 
id est praesentem Theodericum, magnae in aula digoationis vinun, 
non convenit. Sed vemm Frisiae meridionalis comitem, HoIIandicoi 
principum primum, in Caroli Simplicis tempora difl^erre oportet. 

10. Absente in Bajoaria Ludovico, Gauzlenus et Conradus ad ] 
gardem veniunt, et spes maximas regis facilifale destitutas qaemi 
Regina bono eos animo esse Jubet, dum maritus rediret, et in Gall 
remiltit, addilis, quorum auioritate et consiliis a4juvarentur. Illi Ludovic 
rebus in Bajoaria compositis, mox cum exercitu affore per Gallias speral 
Ea re commoli Hugo et caeteri proceres, Ludovicum et Carolomani 
filios defuncli regis, in monasterio Ferrariamm dioecesis Senonensis 
Ansegisum aliosque episcopos ungi in reges et coronari curant. £a opi 
vitandae scissionis ratio visa, quanquam pater uni primogenilo insigaia r 
destinasset. Albericns negat» metropolitanum sacro coronationis aiffa 

11. At Boso Jam tandem in meditatum diu facinus enipit. Di 
mularat consilia hactenus ; Hugonem certe abbalem fefellit, fidom reg 
adolescentibus et rei publicae Francoram. Jam dudum tamen ma 
privato spirabat, impellepte uxore, imperatoris Latini filia, fiUo impera 
Graeci destinata ; quae se viTOre nolle dicej)at, si maritum facere re 
non posset. Cum jam in eo esset, ut regium nomen sumeret, Julio m 
tale diploma abbatiae Rameciensi dioecesis Trecensis, referente Nic 
Yignerio, dedit: R$o Boso gralia Dei id^ quodsum (tanqoam dabii 
quo se nomine appellarel), et diiecta -conjux mea Hermengardis pt 

imperialiSj damns pro amore Dei monaUerio Demo res noetras^ , 

donUnus imperator Caroius serenistimus auguMus nobis per pramce§, 
dedU, quae sunt in pago Laticensi. Et ego in Dei nomine Baao 
chartam donafionis subscripsi et firmari rogavt Hermengardis p^ 
impenalis consensi. Signum Richardi comitis, Signum Teutbaldi con 
SignumBemardi comiUs, Ego Stepkamtsarckicancellanus,jubente tm 
et iUustri viro domino Boeone sM eonjuge tjus domna Herman^t 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBRII 87 

k Omriam tcripti ei iubsctipsi. Jhhm 9. KaL Aug. a. D. 879, a$mo A. 87Bl 
ftsi oMmm Ludovki floriotisiimi regis. lUqoe LadoTicam et Carolo- 
bm pro BuUis kabebat, sfye qvod ii coroaati tuiio nondnm essent, 
t qMd ipse Jan desciscere meditaretnr. 

12. Amoto ergo Lndoyico Germanico, Tidetnr Boso specie obenadi 
kd «k ania et caeteris proceribns in ProTinciam cnm nxore discessisfe ; 
i mnt pcrtiBi minis, partim promis sis abbatiis et Tillis effecity nt ab 
beepli Bmrgmidiae etProTinciae in regem ucisceretnr; s^etis ado- 
\f qiios degeneres babebat, qnod mater eonim rejecta esset ; 
ingressnm ab Aoreliano orbis metropolltano aliisqne penfii- 
bs ngno Bnrgnndlae per nnctionem inaogiiratnm, memoriae Regino 
iMit Slectio celebrata est in Manlala, Tlila ad Rbodannm, territorii 
tawensit, ipsis Idibfis Octobris, extatqoe qoaedam condlii Mantalensis 
iKieSy ci^ns nctomm i)ragmentnm Gnilielsras Paradinos annalibns Bor- 
Uiao tBtorait Episcopi ijont, rege extincto necessitatem sibi incnm- 
»e circ o m sp iciendi, coi onns imponeretnr gobemandae rei pnblicae 
tandaeqiie ecdesiae, qnam passim improbi infestarent: deniqoe dlTina 
^ftmtioae nnnm sapientibos omnibns Tirom occorrisse; Tiromy inqnam, 
ini nb i^incipato Caroli defensorem necessarinm ecclesiaromi mox 
|i iUo iapemtoris ob prodentiam amplificatom et ab ipso maximo pon- 
loe pro flio kabitnm laodatomqoe, coi et redod tntelam praestitisset. 
^ae Gkristo dnce, pari Toto, clarissimnm prlncipem dominom Bosonem 
kregaiem cnram electom esse: bonc, etsi tantum laborem defngerit^ 
kiem dirinae Tolontati collum snmmisisse. . His actis electos Deo 
tair, preces fondontor, diTina gratia postolator. De onctione et corona 
ba l^ siTO dilata sit in commodiorem locom, qood ez Reginone snspi- 
m, liTe onuiiDO praetermissa. 

' 13. Extnt et legatorom condlii ad Bosonem allocotio^ electionem 

Nmtfmtinni, et responsio electL Legati significant, sacram synodom 

^inHne Donini congregatam, ona com primoribos ex ipso qoaeri Jos- 

mj qnalem se in principatn geiere Tolit, in qoem eom attoilere con- - 

1 An bonorem Dei qoaesitoms sit et fidei catbolicae deoos ; an 

praestilaros mambnrgiom (boc est tvtelam) et Jnstitiam admini- 

exemplo bonoram principnm praedecessomm, nccessibilis omi^ 

jKHm patritittsmi^oribnsininoribosqne, asaeritia, soperbia, aTaritia, 

tibns nlienos, disciplinae palatinae serrans, monstrorom domitor, 

in Titiis Tigent; talis f^tums, nt nemo onqoam bobeat, cor synodo 

frimatibns Tiris ei usentientibns irascatnr ; tali^ deniqne, ot per omnU 

li omnibns Deo benedicatnr ? 

ik. Aex eleotos in responsione bumilem se Gbristi Temacnlnm Tocat, 
caritati eomm rependit. Se quidem eonscium conditionis snae ti 

liragilis, soo Jodieio impamm Tisom tanto negotio, nisi diTino nnln 

Ues Telnt nna anima, nno corde dato, in se conspirassent. Itaque Deo 
^tmiis sacerdotibus et tot fidelibns relnctari non andere. Ampledi 
JMicamlidem, conserTatumm eciidesiamm priTflegia, Jos coiqne snnm 
De moiibns snii boo pollieeri etii pecontorem, benis tamen 



Digitized by 



Google 



38 ANNALES IHPERII 

A. 879. oteeqQeAteBi, malis idrersiim fore. Si qoa in re lapcns faerit, id s 
ooisilio episooponim emeBdatorQm^ qvos in se boaoratos vdit Dom 
rogat, ut tridvanis ittdictis sopplicationibis Dei opem exorenl. AM 
episcopi synodo aiiiiere : Otramniis VieBBensiSy Aarelianas Lagdueo 
Tentraiiiiiis Taraiitasieiisis, Rotbertns Aqvoisis, Rostigiiiis Arelaten 
Tlieodericns YesoBtionensis, ac praeterea episcopi decem eC septi 
Appirety proceres ac popnlos sM tonc qnasi ex diTina in^intiose 
SBmendi regis attribitisse. Boso postea, solitis ambitioste avdM 
fatis, Titam miseram et perpetnis pericalis obnoxiam doxil; sibi honi 
Bomen qnaesivit; at filie deanim capere iicnit patemi crimiBis firncl 
RegiBO plns Timm ex digBitate noTa odii qnam emokmenti retolisse 
statnr: reges enm omni ti persecntoS; nomenqne Francis tam exos 
fttisse, it kk penUciem cjns non principes tantnm, sed et TasaUos 
JvrameBta et execratioBes antorari mos esset. Ingenii tamen perspicacj 
et domi Tirtitem landat; nam nec oircnmTeBtnm assid^is iifadcoi 
iBsectatloBiims, ntc nnqnam snonim iBiidtis ai^itnm, etsi id saepe 
bestibns leBtatnm esset Extat in appeadice capitnlarinm Baluzii pr 
cepeuB BpsoBis pre eoclesia AngnstodnneBsi, niii Adalgario Hednoi 
faaedam coBcedit, et ea iB ]«s S. NaEasril tnmsfert Mim^ prepi 
inqnit, mtiit$rfirmani»j MimuH nostri <mpre$gi(me iussinms tlfiUmrL H 
minBo8oni»gl9rM$simiregi$. Biib^rtu^csncellarHttadvieemAm-eli 
e^cepi recopmU. Dat. 6. Id$u Nev. indicliene i2y aime /. repti don 
Bo$oni$ glorio$i$$imi rep$, Achtm Lngduno cMUUeL D, N. P. A, Al 
Ibidem habemns, nbi Boso misericordta Dei rex, petente Sinwaldo coi 
ideli suo, moBachis Garilod in comHatn Bfatisconmsi snper Somaan, ab 
tiolam qnaBdam cencedit. Signum Bo$eni$ $efeni$$imi regis. Stepka 
noiariue ad vicem Adalgarii recognovit. Dat. 4. Non. Dec. ind. i2, anti 
Be$onis regis. Achtm Kariiooe mona$terie L D. N. P. F. A. 

15. Interea dnm Italia qnasi pro derelicta kabetnr, pontilbx JoliaB 
iB ambigno erat. Garolomannns speai literis fecerat mfttendi TeutB 
archiepiscopi JnTaTiensis: enm non Tesientem pontifex neqoicqvaai tq 
Tit. Garolomamws ad res gerendas inMiiis factns diceimtnr. Bosoi 
ei successorem, si licnerat, dedlsset; neqne enim in hnnc atfeetu tanl 
sed et coBSilio propeBdebat, faciie iatelligeBs, priBdpem orta poteiiti« 
nriBorem, ia poBtificnm potestate fere. Itaqne epistalatoi Miamiiis i 
ad Bosonem scriptam existimo, etsi inscriptio desU. Areatmm, in^ 
fiMNl Treci$ inter no$ censtilutmn esty imjiotatmn Umfuam ^memm 
pmndampeetorecenditumeere^yetdestinataperlScereni^, Tmmeque 
excellentiae est (ea tnnc regnm ant regibns slmilinm eogneminatio er 
eo0ata in rem confisrre. Nmn Juaia apoetotum admenentemy eect n 
lempsis aeceptabUe, eoce nuno die$ saiutis. Gredo, LndoTici wmM 
CarotomaBBi iBTaletndlBem designat, el sacris toj^s ia prol^as m 
lioBes abatitnr. Ih$ vete, iBqait, $pon$ioni$ tuae effectum praeetokui 
mMllatri$ie$paUmurap(;^ani$,neclamenatiund^opempelivimHs. Ita 
^^ ^ggredere, aut certe, quid eenHae, tine mora reeeribe, SedBoeoi 
propiora cogitafeat, et pliis satia in i«ri«Bdia laborabat. 



Digitized by 



Google 



A}fAL£S IMPKRII 19 

16. JoluttDM igl Ansberto MediolaBeBSi ckca laec (ea^^ora scri^ H^ 871. 
^ GaroloBaiuiam ^ns inSriiiitate gravatam, regaiiH retinere noi» 
poeso: itaqie de lOT^ge cogitaiidMi. Jobet ergo, vt Kal. Mi^ Im4iu 

13. MiotioBia RoaiaAd lynodnai veniat; iiterea neminem pro rege 
lec^iaf. Nim, \n^f^ ^ i^o^ ardinantku 1n Impifiim eif fid ettf 
^ eoBeecraiidna ii^tor) « mbk primmm ei pgHatimum voetOm tt 
«tetea eme Met. i non tantnm primariam rei Bomanae cnram sibi 
iMity sed et Bom/ imperii ac regni Longobardomm jnra conlnndii 
Scd Anspertns ad #dnm non venit. Pontifiix ergo pendens animi, nec 
saftieiiimoribna fide logatos ad Garolomannam mittere statnit, Jobannem 
ettechalem •ptsd>s, ({ni cognoscerent, qno in stata esset; qnibns el 
apMilnm credil 7^ ^^- 13* ^^^^' 4°^ ^^^> ^^ snbveoiat laboranti 
ecdesiae. Eosde^men Wibodnm Parmensem convenire in itinere jnbet ; 
1 qno petit, nt vel mes iltis eat, vel certe vimm idoneam adjungat. Qnod- 
si iler ad CarolomnnA ^^^^ vidcatnr, ad Garf lum eju germanom eos 
pioficisci ftdat nalo post eidem significat, » a Swacenis ptessnm^ 
nlnacnmpfi regiimU^ acceptnmK Itaqney iaqmi, H (kurolomammm 
paeee pwlas, epuipenm; s*i minmy apmd Car^hm rem eccl$siae sfs. 
QaaM ardaeoflamie CaroH eemii, ut signfcasH, et Romam a»e 
es^iml, fcye, mi icomes venias; sinmnms, eerU omuia, quae eompereris, 
nskis pereerihe. Llteras lectas combfi petit. 

17. SpistinadipsnmGarolnmagemdaftJamS.Non.ApriL Hor- 

tatns erat, nt veiret, et interim legatotqnamptmnm mitteret, cnm qnibns 

daJhwiorosedlapostolicaeetregiaipiostracareposset Postea, mirari 

m, «t. qnod mtpins ad bonorem Dei c snnmlpsias vocatas, yenire dis- 

iMt Se qnidem pressnm ab bostibi fidef dintins pnrem malis esse 

am pessf ; nt metnm i^iicere volaissq»ote de Graeeis in aoxiliam vo* 

€»«18, 8*'Frand deficiant. Qnodsi Gams pse sibi non desit, se ne^ 

miemolimentoram, neqne terrore minwnnb e|as amicitia discessnmm. 

ItaeCMlomaamis rem moretnr, bnice tfipsisse; qnaiido ipse venire 

asfamt, baad aine pericnlo animae snaali impedimento ftitnm», qno- 

■ins ecdesiam Dei tneantv. ' 

la Aliam etin synodnm RomB tadlt in ♦. Idns Octob. eoqne 
iasbeitM,ob spreta hactenns imperiiacretum, itemm vocat. Epistpla 
llwIaL Jnn. data. In enndem swisnm imnl lepiscopes «(ias sniraganeos 
MBbiL U bes enim epistolam proxim» port^re Jndico, eUi soH Ansbntto 
teffiptam- simnl ei mandat, no se iPonsnl^)Udtam cflebret com rege 
aliqno Francomm, si qnis forte in ialiam tcenderit; Jubente aposto- 
famn canene, ne qnid episcopi geita» simapitis conscientta faoiant, 
iaa visisiim piinceps pontifionm nili incon^ caeteris gerat. Ita nnani- 
■ilatem ifiritns fore. Ansbertnmtwdem e^mmnnicavit. nihi! Romana 
Jaasa cnrantem: qni non eo secia sacra celiavit, et legatos ponUficis, 
Uaanem Tidamisem et Walpswi Porto^m episeopos, contemtim 
kbait ; qnod ^ dia epistoln ezpttbrat JobaH, qna ad causam in synodo 
a^^r^fT noqnioqnnm Tooalir. Jdmnnes ia imperando noo paritniris 
mteii l at mi daeoiil. 



Digitized by 



Google 



38 ANNALES IHPERII 

k. 871» oteeqQeAtem, maUs adrersnm fore. Si qoa in re lapsns ftierit, id st 
oottsilio episooponim emeBdatonrm, qvos in se boDoratos veiit Deaif 
rogat, Qt tridmanis iadictis sopplicationibis Dei opem exoreot. Aid 
episcopi synodo affuere: Otramnns Yiennensis, Anreliaitis LngduieBg 
Tevtrannns Tvantasiensis, Rotbertns Aqnoisis, Rosta^ns Arelatens 
Tlieoderiovs Yesontionensis, ac praeterea episcopi decem et septo 
Apparety proceres ac popnlos sM tnnc quasi ex diyiiia insipiratioie J 
8«Mndi regis attribnisse. Boso postea, solitis ambitioste avdad 
ft^Sy Titam miseram et perpetnis pericnlis obnoxiam dnxit; sibi noia 
Boiien qnaesivit, at filio demnm capere iicnit pateni criminis fracti 
Begino plos Timm ex dignitate noTa odii qnam emolvmenti retnlisse t 
statnr: reges enm omni vi persecntos; nomenqne Francis tam exosi 
ftOsse, nt kk pemiciem cjns non principes tanCum, sed et vasatlos p 
Jvramenta et execratienes antorari mos esset. Ingenii tamen perspieacii 
et domi Tirlntem landct; nam nec drcnmTontnm assid«is iaimicon 
Insecta^niims, ntc nnqnam sooram insidiis appeiitnm, etsi id saepe 
kostibns tentatnm esset Extat in appendice capitnlarinm Baluu prs 
cepm Bosonis pre ecdesia Angnstodunensi, nbi Adalgario ^^^^ 
faaedam concedit, et ea in Jus S. NaEiffil transfert 3iatiHnii propft 
hiqnit, MfMfjihiumto, MmuH nottri 4mpre$ikme fussimMS iipil^ri' ^ 
mmBoiowisgiori^Bissimire^s. BHibsrtusc^mcdlariusadwcmMKrf^ 
si^o&pi reeofM9li. Dat. tf. Idus N&v. Mictione f 2, anno i. rtfni dom 
Bosonu gloriosissimi rogis. Attum Lugduno dvUatel. D. N. F. A. Al» 
ibidem babemus, ubi Boso misericordia Dei rex, petente Siuwaldo coij 
ideli sno, monacbis Gariloci in comHatu Matisconmsi super Somam, eb> 
tiolam qnandam concedit. Signum Bosonis seronissimi regis, Step^ 
notarius ad vicem Adalgarii recognovit. Dat. 4. Ifon. Dec. ind. 12, tfSiM 
Bosonis regis. Actum Kartiooe monasierio I. D. N. P. F. A. 

15. Interea dnm Italia quasi pr o derelicU habetur, pontifiBX Joiiaifl 
in ambigno erat. Garolomannns speai literis fecerat mittendi Teotii^ 
arehiepiscopi JuTaTiensis: eum non Tenientem pontifex nequicqnam vo< 
Tit. GarolomaNins ad res gerendas inMtiis facttts dicebator. Bosod| 
ei snccessorem, si licnerat, dedisset; neque enim in hnnc afl^ ^^ 
sed et consilio pfopendebat, faoiie intelligens, principem orta potentisl 
nrinorem, in pontificnm potestate fere. Itaqne epistolam UA^^ ^^ 
ad Bosonem scrtptam eixlstimo, etsi inseriptio desU. Ateamfih ^oqt 
luod Treds inter nos eanstitsamn esi, inciolaium ianquam ^^^aufi 
fumtdatnpeetorecandaumeefoOyeldestinatapmitcerenitar. Tuaeqitii 
excellentiae est (ea tunc regum aut regibns similinm cognominatio era 
a^ta in rem conferre. Namjuaia apoetotum admonentem, ecce ntf 
Mmpiif aeceptahUe, eoce nuno dies saiutis. Gredo, LndoTici morte^^ 
CnreknMBiu InTaietndinem designat, et siGris Teriiis in profuas «« 
tiones nbntitur» Nee vero, inqnit, sponsionis tuae effectum prass^^ 
mssitatristespamurapt^anis,mctamenaliundeopempetiv^nus. M 
rem aggredere, aut cerie, quid eentiasy eine mora reseribe. SedBoseip 
piopiora «ogititett et plns eatisln Bnrgoaii laboralmt. 



Digitized by 



Google 



AWALES IMPKRII S9 

16. JokaimM igHr ABsberto Hedioluiaui circa Uec ienpora scri- A. 871. 
■dL CaroloaauaB c^oris iniBmitate graTatom, regaui retiMre Bon 
■Mte: ilaqv» de BOT«ege co«itanduk Jobet ergo, vt Kal. Mali h^ns 
la Mietioaie RoMMad trnodvm veniat; kiterea neminem pio rege 
ledpiaL JVimi, iaqolfMi a «oM* oriHimtdHt tt imptrinm eteQA nt, 
ni MBfecnados in^rator) « iwMt frimtm et fofMmtm homAm M 
«tatet ewe ^f^- ^ "** tantnm pcimariam rei Remanae cnram riiii 
nmit, eed et Roaai imperU ao regni Uagokardomm ian cenfiindit. 
Sed Aaspertof ad ijpdum aon Tenlt. PonUGix ergo pendene animi, Bec 
Mtenmoribvs fide^ legatoi ad CarolomannBm mittere statnit, Jokaanem 
etraickalem «plscoos, qni cognoicer«U, qoo in statn esset; qnibw et 
•pMolam credtt 7. «nii iad. 12. datam, qua petit, nt snbTeniat laboranli 
^esiae. Eosdeimamen Wibodum Pannensem conveBire in itlnere jubet ; 
a «o pettt, nt vel «wes illis eat, toI certe Timm idonenm a4Jnngat. Quod- 
li ttei ad Caroto^um inutae Tidmtur, ad Carelum ejas germanum eee 
nofictaci fadat aulo post eidem sifnificat, ae a Saracenis piessui, 
^uranme mimmilia acceptnna. ««HW«, ^Vai, «* CaroUtmatmmm 

OuoMZMeamUmu C»oU temHt, ut iv«^fcatti, et Romam o«re 
^ZrofO, Mt t «met e«iri«; tinmime, eertt omaia, quae eomperene, 
woUepereerike. Uteras lectas combrt V«^ 

17 Spislia ad ipsum Carolnm regem da* jam 3. Non. Apnl. Her- 
lata e^ nt Tairet, et interim legatei qnampimnm mitteret, cnm qnibue 
deAo»i»«ed»apostoUcaeetTegisip*i8trac(arepos8et Postea,miran 
1«. nit. onod laepins ad bonorom Dei tf sn«m<ipsius Tocatus, Tenta d«- 
MMt 86 «tfem pressnm ab bostibm ide^ dtatlns patem mabs esse 
MTMne- nt metw i^lioere Tolnissi pute» de Graecis in anxilinm to- 
caBtfTs! Frand deiiiiant. Quodsi Car«lus jpse sibi non desit, se neqM 
Memotamentornm, neque tenore minmimHb efus amicitiadU.ces8»rn«. 
»^roSoma>»8Te»«orot«r,buio.es«p8iS8e; qnando ipse Ternro 
u^^^^i siae periculo animae su» ali^ impedlment. fnlurom, quo- 

■^a^lS: "tl^l^lS. 80-» 4 i. ♦. Idns Octob eeqn. 
i..bertmB.«b sprota hacteBua imperii iBcreilnm, iterom T««t. Epistola 
iSSto. SJI ta eundem seBSum .i««l .Wcop«» ^," «*«^ 
«^5ie.eiri-«pi8tolamprorim«pe4reJ'^.«|»i"«A»'"^ 
Mpl»: rimal «i mmdat, b« se ii«on8«lto|.lacitu. wlobrot cp.^ 
S«f Frmioornm, si quis forte in <taliam d«cenderit; Jjen te ap^ 
kn. eaBe.e,Be qnid epieoopi geitt«« «i««MPi»« coBSdentia faoiant, 
du. TiSTprinc^pl poBtilcni «00 iBCO.«nHs caeteris «•'•h,fB»™;;;i 
milBlem «piritas foro. AnsbertoBtaBdem ««»«"™»«^"*' »'1"! *t!^ 



imei ««mtern: qni non eo seeiai sacfa celeblaTit, et legatos ponlifiols, 

MaiiBem TidMBsem et Walpeiwn ^«*^"' «^*^l'??"S; 
kabnit: q«Dd ei «11« epi.tol««xpi*ftt JobanB., qua ad «jusam ib s^oj» 
dio«nd»Beq«i«qH»T«c«l.r. Jika-es tetiis i«P«Tando noa panturi» 
aleiilat«« doeoiit 



Digitized by 



Google 



40 ANNALES IHPERII 

A«87f* ^^' '^ ^^^^ lavitate etiam Lndoyico, Sixonam regi et Anstn- 
BioniB, spom iaperii fecit. Ntm cum ille, misso^ttldo comite, signifi- 
Cistety Bihil se mtjoribas siiis imperatoribas in pnpensa ad defeBdendam 
Dei ecclesiam Tolantate concedere, sed nanc ob Ldovici defancti regniuii 
iegotiis'distineri; tam pontifex: Magnaa^ inqui, excellentiae vestrae 
groHas agimuSj quod nos, a paganis pene oppressos,inviciae tuae poientiae 
auxilmm sperare fubes, Ilaque oramus, ui quamfiiMum venias^ ei per-- 
dUa reeuperesy certus ei gloriae inier mortaies et mreedis apudDeum. A 
tsMs eerte super id omne honorabere, quod majorikstuis praedecessores 
nesiri praesiiiere, Neque esi, quod te cognaii regnui moretur, cui^ sumio 
Romano imperio, caeiera regna subjeda eruni. IidoTicas yIto fratre 
nondom satis Bijoariae potens, lonfinqaas spes proforibos ex Gallia in- 
crementis posthabebat. 

20. Erant et aliae pontifici per Italiam corae. Barchatos sibi pote- 
statem yindicabat, et Bomaoo arcbi^piscopo BaTonatam indignabafary 
qaed injnrias passas et insidiis appetltos, ad opem sa^ non coofagisset 
fitiam com Berengario expostulat, Hatiaci litoris caste\e, qaem gloriosnm 
comitem vocat (Eberhardi filiam iQ^IIigi, non dabion est, qai posfea 
regnayitXqaod Stephanom, qaem ipse^apa Comiacli episoopam ordinassef, 
in taendo ecclesiae saae Jare et p^sessionibas, coraine dacatas reti- 
nenda non adjavisset ; elsi per Pefam episcopam et J>hannem ducemy 
pontificis legaios, rogatus. Ouodsijinqnii, tua erga nosvoluntas muiaia 
$si, aaliem hoc Deo et jusHiiae dabk ut iuos homines nosris obstare non 
paHaris, cum rebelles nolrs et inpedienies coercebuni, $s post bienmi 
jaciuram, eHam hujus anmcensun^perdamus. £x qao lopo inielligiinnSy 
Jos Comacli Jam Vam inter leges ijiliae et pootifices Bomaaae oTbis con- 
Iroversam f^isse. Poniifici iraedilqaaedam privata et censns in lllis non 
negabantar; sed Jara dacatos pnbfca, qnae episcopo committere voleba^ 
ooncessa, non apparet. | 

21 . Malta alia negotia Jihanikra drcamsistebant, a Graecis vicinisqne 
principibas. Gregorias (qaan glhiosam primiceriam et imperialem ba- 
Jalam vocat) misso Stephaio caldidato significaverat, oratores Basilii 
venire, qai de pacanda ecclesia CoBtanfinopolitana actnri essent ; Ignatio 
scilicet extincto et Photio revocatol Bescribit pontifex, legatos sibi gra- 
tissimos fore, et se, qna fai esset, Volantati imperatoris non defutaram. 
Pandalfo Capoano comiti commenda at legatis venientibas condactam 
praestet. Qaid in negotio Gonstantikpolitani patriarchae actam sit, mox 
dicemas. \ 

22. Landnlftis Capaae episcopi^L magnae vir aatoritatis et dacis 
more agens, naper obierat Hic ex trhas fratribas Landone, Pandone et 
Landenalfo nepotes habebat, ex qnibasVandonis filiam Pandenalfam cae- 
teris praetalit, et mox licet a se alienailm, snccessorem tamen reliqoit. 
Consobrini regionem inter se trifariambividant; gastaldiam tamen sei 
eomitatom Capaae Pandemilfo relinqaanli. Pax 4. Idas Martii Jarata, vix 
in Mi^fam daravit. Itaqae scribit ponflex Landoni filio Landonis et iVa- 
tribns, et Landolfo filio L^adenolfi eja^qae germanis, nf com Pandenolfo 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 41 

I colant Bt quia Landcmis Landenulfo nati filins, Landidflis adoles- i. S79. 

€€•6, a qnibvsdam eleetns faerat episcopns Gapnae, eiq^e Pandennlfna 

ftntreBi Landennlfnm, naper conjngatnm et yix presbyfemm, opposneraty 

poBtirez episcopatnm postea diyisit. Nnnc aotem significat, sese Kalendis 

Octobris ad Tra|ectam Uris yentnmm, et cnm principibns yiciais de pn- 

blica salate deliberatnmm. niic et ipsos et Gaaiferinm Salerai principem 

affiitnToa sperare. Idem et Gaaiferio scribit, qni Pandenoifo ejusqne fhitri 

Ikfebat Eodem vicinos episcopos Tocayit Pnlcarem Amalfitanoram 

praefectnm ob pactnm cnm Saracenis reprehendit, et decem millia mai- 

cosomm reposcit, Romani litoris toendi caosa data. CoUoqnii ad Tra- 

Jeclnm (si cansam episcopatus excipiai ) ant nnllas fractns aat exignns 

Iblt Pandennlfas ab Atbanasio episco| >o Neapoiitano adjiitns prinram et 

HMx desertns, a patraelibos tandem ca| tas est Laado Landennlfi filins 

in fastaldia snccessit Pontifex Amall anos 24. Octobr. excommnnicat, 

qnod a Saracenomm foedere non discei lissent. Idem Athanasio minatnr 

episeopo Neapolitano et Cajetanis hy) atis, Docibili ac Johanni ; sed 

fnrdis canebat. Praesentior erat mel 9 1^ hoste qaam a sacerdoie ; 

tametsiAthanasiasspemJohanni fecerit,n» «▼ •Hahajns epistola apparet; 

cni Jnacta ad Amalfitanos, minis ecclesiasticis pn».>4ssnm annnae pecn- 

niae miscet 

23. Angelbergae etiam imperatricis caram gereba pontifex, cnjns 
bona a nonDnllis diripiebantor. Itaqne Egifredo, Snpponi, Eripaldo» Be* 
larde Booifadi filio et Gotefredo gloriosis comitlbns scribil, nt ei opem 
fenrnt Tres priores possis Snpponis filios sospicari, consob.%i Angel- 
bergae, qnem naper obiisse, ex epistola ad hanc apparet, nbi se y:o anima 
Sapponis Denm pracari, pontifex scribit Tres Snpponidas memorat poeta 
Berengarianos libro secnndo. Berardas, Bonifacii filins, Adelberti Tosdae 
■arehionis frater f^erit Gnm etiam Liudf^edns quidam comes et coajnx 
toelinda monialem ex ipso Angelbergae monasterio Placentino Cyolentemy 
it apparet) per frandem abstraxissent, excommnnicantnr; donec restitaan^ 
adjtcta, ni faciant, anathematis conuninatione. Etiam Antoninm episco- 
fiBBrixiensemetBerengariam gloriosom comitem monet, ne cnmhomino 
ceiUMnicent, aut alfos commnnicare sinant. Odelricnm quoqne com« 
^cem, nt apparet, excommonicatnm pronuntiat. 

24. Carolus rex proprio ingenio et pontificis literis ad ras Italiae 
cipessendas animabatnr. Cnm ergo nihfl amplins obstare Carolomannus 
Tideretnr, dnm Ludoyicns sibi Bajoariam Tindicat ; ipse tandem expedi* 
tionem Transaipinam autamno imminente snscepit. An ambo consenserinl 
ia partitionem fratemaram ditionnm, an quisqne praebentes se reram 
eceasiones secntns sit, non traditnr. Illnd constat, Carolom, ante<^am 
■snteai Joyls translret, ad Urbam HeWetioram cnm Ludoyico et Carolo^ 
■anne sobrini filiis, regibns Galliamm, collocntum. Illic rata habita snnt, 
fue iHi cnm Ladoyico Caroli fratre noper pepigerant, et Lothatfngiae 
reliqaae translatio ad Germanos coofirmata, ut postea Galli proeeraa 
apoyere. Ante Octobris decnrsnm Alpes supetttas, et regionis natnra 
nadet, el ex eo ostenditnr, fno4 pmitificem Ticinnn in Kal. Noy. inyitarai 



Digitized by 



Google 



42 ANKALES IMPBRII 

A 879. GaroliisformQltniii incviosos, boc soffioero potarat: at po&tifex captalor 
iiaaisii ezpecUfat nea lileras taatai neyas, quibos significaretiir advea- 
tos, sei et legatos, a qoilms iUae afferreator. Etiam coaditioaes qnftfldaai 
eEtorqoereToliiisse, apparet: qnaeomiiia neglecta, qoestQsest. RaTomiftM 
taidem congressi snnt Id pontifex magnopere im|iiitat regi, tamq»» 
iMBorem naUi a nu^oiibns sois kabitnm ante Romanam coro^oneB. 
Sed rerera iA agebat, nt Carolnm Roma ezdnderet, denec desideiatn ob- 
tinnisset Nihil magni actom, dnm alter altemm magniids proaiiMis 
snspen^t. Carolnm ipsnm apparet non aaanm recipere coronam, amte- 
qnam ei onm Ihttre Ladovico, nabi ntiqne mi^ore^ conrenisset 

25. Ansbertam, esoomauinicatione contemta, Amctionem episooin 
6t metropolitani exercentenii Johannes ab officii administratiene snspem- 
derat in synodo Romana, Octobri mense acta. CarolQS cam pro reatita- 
tione Ansberti scripsisset, respottdit pontifex, qood synodi Jadieio factiim 
sit, extra synodnm retractari non posse. Ad depositioaem nsqne tandea 
processisse, apparet ex literis, qnibns clero Modiolanensl novam aloolfo- 
nem nmiidavit Sed res exitnm non habmt, Carolo se interponente. Re- 
coneiHatos ntcnnqne Johannem et Ansbertam, et hnnc in synodo aliqwt 
redintegratnm, intelUgas ex epistola pontiicis, Novembri anni sofnemlie 
ad ipsnm scripta. Johannes snmere iras et ponere facilis foit 

26. Carolomanni annam secnndnm adhnc 16. Kal. Decemb. tabalis 
in Italia ascriptam, snpra notaTimns. Sed mox Carolnm a pioceribQS w 
regem snsceptnm apparet, qni et pro Ansberto intercessit apnd pentifioemi; 
et Tielsaim Carolo pontifex Ansbertnm ad YercelKeiisem episcopatami 
oommendavit, ntiqne nt Longobardomm regi Ansbertas Josephnm Yer- 
cellMisibns antistitem consecrarat Id pontlfex sententia synodi irritaum 
pnmnntiaTerat, qnod faoc excommnnicatns fedsset; ot Consbertnm Qmm 
Cnnibertom?) Carolomanno snggesserat (qni ep. 171. Gonsbertns), a qMe 
appro6atnm affirmat, petitqne, nt ^ns exea^nm Carohis seqnatnr. Josepli 
postea Astensem ^iscopatnm accepit. Cnnibertns an obtinaerit sedem^ 
dobitandl ratio est, nisi moxdef\actnm ant dejectnm credamns. Nam aniio 
seqnente jam Loitwardns Caroli archicapellanns ab ipso Johaone Veroel* 
lensis episcopns in Uteris appeUatnr. Widonom etiam Lasy>erti snceesso» 
rem in CaroU potestate foisse, ex.seqaentibns intelUgemns. Lambertnm 

/ eirca haec tempora decessisse apparet Reditnm CaroU congressamqne 
onm fratre LndoTi^, ia annnm proxtmnm diffene oportet Nam 6. Id. 
Jannar. aani seqn^tis adhno in ItaUa egtese, ex tabnUs binis intelUgiter 
ea die, «iifio incarmaiicmis Domim Sfif , tiut i3. 4ati$, €mmo repd sero- 
nU&imi rtgi» CaroU in Franokk 4, tii llaUa f , qnibns Wibodo Parmensi 
opiscopo, praecepta totidem, a divae moBMriao Carolomanno germano sno 
ooncessa, conirmat Jfi^titrtmis notorrtM ai vicem IMoara arokican^ 
oaiarU recognooiL 

27. At reges adolescentea a colk>qnio cnm Cacolo reversi, ipso die 
S. Andreae in Normannos, a Ligeri excmrrentes, ineidnnt. Ifnlti hostinm 
eooisi, plnres in Yigonna flnmine SttmBMisi snnt, qnod inter Tnrones et 
Attdeenros in Ligerim fimtnr. Lnderici nastri dilionem noper acqnisitam 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPEail 43 

HBfo, ilftts LoOiaTii el WalArtdte» iafestabat Qiddu» ^ conplieesA,879, 
c^stettni prope Virodvntai insedeitnt; sed nox i reglis Ti cftptim 
test 

28. Csm Bvlgaris etiam eC Slavis Johamii res fait Non liicha^ 
i regi Bilgaromm, sed et consiliariis ejos Petro, Gerbnlae et Syn* 

diete Stfiliit, nt Qraecos missos faciant, qni fiotidie noris degmatibns 
#cdesiam tnrbent Legatvm ad Bnlgaros Sedesclayo commendat, qimi 
Tocat gloriosnm cointem SdaTommy ct^ns per teiras itw erat Serriam 
nt YicSnn leca tennisse, snspicere. AUns SclaTomm princeps Bcanimto, 
aysso Jokanne presbytero, deTotionem erga ecctesiam apostolomm Petri 
•I Padi estendmt Id pontifex de reditn a Graeds ad Romanos inter- 
pretatnr epistola 7. Jnnii data. Ejns et episcopns Tbeodosins anno se- 
qnente ant proximo Romam Tenit, cni MidMiel rex legatos a^Jnngere snos 
frastra pellidtis erat. Nanc antem pontifex, Johannis presbyteri nsns 
reditn, ad Miduielem 6. Id. Jnn. iteram scribit, et Petri cognati Johannis- 
qne et Martini olim ad Nicolaum missomm meminisse jnbet Postea cnm 
Fnncticas qnidam a Michade Tonisset et dona attdisset, sibi iUiqne gin* 
kMar, et, nt Graecos deserat, saadet 

29. Twentaro etiam de Maranna (an ZnenfibaMo de MortTiaT) per 
Jehannem enndem literas mittit, significatqn^ rdatnm sibi de Methodio 
MoraToram archiepiscopo, qnem Hadrianns ordinarat, qaasi aliter deeeat, 
qnam Romae sit professns. Methodinm ipsnm (quem archi^iscopnm 
Pannoniensem appellat) ad dicendam cansam Romam OTOcat, cnlpatqne^ 
qnod missas in barbara, id est SdaTina, Hngna cantare dicatnr, etsi epi-* 
stda, per Panlnm Ancmiitannm episcopnm peilata, prohtbltns; l^ toto 
erbe nonnisi Graece Latineqne dicantur: tn qno Talde errat, Symmm, 
Armenonm, Aethiopnm ignttrns. Qnod omnis lingna conliteatnr Deminnm, 
id ad pnedicationem, non ad oelebrationem mysteriomm pertinere arbi^ 
tiatnr. Metbodins anno seqnente Romam Teniens^ sese abnDde pnr^ 
giTit, ni illic dicemns. 

30. Johannes idem in alia m mnlto grariere facilis iWt, et praede- 
cessoram Nicolai Hadrianiqne, et ingentis simnl synodi sdta OTertit, notio 
restitnto. Itaqne Baronins, zelo pontificii henoris commotas, Johannem 
papam Johannae papissae nomen tnlisse censnit taiollitle sna ; eleganter, 
si per Jocnm hoc dixit cardinalls, ridtcnle, d serio cnnabnla fibnlae qnae» 
siTit Ignatlns patriaroha anno snperiore octnagenarins de Yita migraTerat 
Ea aetate cansa mortis qoaeri non solet: eo Wqnler eonmi maledicentin 
est, qni Photinm Ton^ dati accnsant Photins dadam reTOcatns a prin- 
dpe ob dodrinae magnitndinem moramqne iHecebras, in pdatit angnstaHi 
pnrte habitabat, qnae Magnanra appdlabatnr, et Jam resamta paite peto* 
sMis, cnm senecta graTaretnr Ignatins, exardMS per ecdedas constitnebal 
el ordiaationes ageiat: sed a legatis Romani pontifids, Panlo Ancenitaw 
episeopo et Engenio Ostieiisi, Titabatnr, qni nihil dne mandato in 6j«» 
cansa agere andebant 

9i. Itaqne Basflio et Photio legatienem ad iehannem deatinari pla- 
cnit) apnd qnem pnrtim necessitaslemperam) partbn flexiMs aniMs qnidds 



Digitized by 



Google 



U ANNALES IHPERII 

A. S79« iMpetrabile fadebat Ifflperatorls ontoribvs smifli lefatam Photiiis addi- 
dit, bomiBem callidam, Tbeodorom Tvlgo Santabareiimn, Eocfaaitanim epi- 
gcopum. Hi facile persuasere Johaniii, pacem ecclesiae ConstaiitiiiopoHta- 
Bae, nisi restitoto Photio, reddi non posse : imperatori etiam gratificandam, 
magno rei christianae defensori et terrori Saracenornm, qni Italiae ipaiqa» 
propemodnm Romae imminebant Res in synodo Romana condnsn est. 
£go Bon tam Johannem colpandam censeo, qni Pbotiam restitait, qoaoi 
Nicolaam et Uadriannmy qai conati snnt eficere non tantnm, at dejioe- 
Tttm, sed etiam, ne restitai posset, tanqaam nltra yitam regnatnri. Jo- 
bannes legatis snis tertiom sabmisit, Petram Romanae ecdesiae diaconm, 
BOTis mandatis oneratom. Haic ad imperatorem, ad Pbotiom, ad deroaa 
Gonstantinopolitanam, ad Constantinopolitanos literas credidit 16. Aug. 
ind. 12, qaae extant. Sed et commonitoriam legatis misit (instmctiOBeHi 
bodie appellant), qna^ non extat, nisi ot a Pbotio interpolata est. 

32. Ad imperatorem, yel poiios ad imperatores Basiliom, GonstiB- 
ttnnm et Alexandnun, ambos scilicet Basilii iilioSy scribens, laodat, fnod 
BM>re m^ornm reverentiam Romanae sedis conservent, canetaqne ejns 
antoritati sammittant, cojas ftindatori, apostolonim prindpi Dominns dixe^ 
fit : Paice aves meas, Romam sdlicet omniom ecclesiarum capnt, bea- 
lornm patrom regolis et ortbodoxorom principam statatis dedaran. Vi- 
dlssim decere ait, at, qaod religioso stadio desiderent principes, sive 
rationoy sive temporis necessitate snadente, apostolico Jare perficiator. 
FeiUUf inqait, ui reverendisimum Fhoiium in patriarckaiue konarem ef 
eumimi tacerdotU coUe^um recipiamus ei nosirae commumonis parOcipom 
fadamus, NoSf inieilecia morie IgnaUi pUe memoriae patris^ ad ea por-^ 
tinere judicamus, in quibus veniae iocus esty quod PhoHus nobis inconsuliie 
tnierdidum sibi o/fidum usurpatii, liaque atUoriiaie re§utarum eccto» 
smsticarum iuU et speciaUm Nicaeni condHi cap, 2, ubi plura per necee^ 
sitatem conira ecclesiasiicas regutas facta toteraniur; ei Getosii ep, 6^ 
qui dixil^ necessitaiis iempore locum kabere dispensationem ; Leonis iiem 
et FeHds et Innocentii praedecessorum nostrorum, ei condHi Africani, 
eterieos Donatisiarum redpienlis, conseniieniibus caderis patrfarchis oin- 
mAusque arckiepiseopis^ episeopis d sacerdoiibus deri Consiantinopotitani ; 
FkoUum saiisfadeniem et miserieordiam coram synodo de more petentem^ 
finUrm, comministrumy consacerdotem redpimus. 

33. Id se facere, ait, generali polestate ligandi solvendiqne, Petro 
q>edatim coneessa, qoa Athanasins et Gyrillus Alexandrini, Flavionos et 
Jobannes Gonstantinopolitaai et Polychronias Mierosolymitanas eliam post 
tynodoram damnationes restitati sint. Statuit etiam, at nemo in postenun 
de laicis cnrialibas eligator GonstantinopoH, sed de presbyterfs etdia- 
oonis Gonstantinopolitanae sedis, et nt nemo cito per grados ecclesiasticoa 
decnrrat. Gonditionem etiam concessionibns suis addit, ot Bolgari Roma-^ 
Bae dioecesi reddantar. Deniqae Jabet, nt ordtnati ab Ignatio recipiantor. 
Excommnnicat refractarios, qui cum patriarcha Pholio commaaicare nolint 

34. Ib epistola ad deram Gonstantinopolitanam saadet, ne in po- 
sterum Boopbyti et, ut Hadrianos I. jam de Tarasio scripserat, apocaligi, 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPERII 45 

a caUga mflittTi, ad honores asoendaiit. A Photio exigit, it yenlan petat A. 879« 
iB synodo; nt omnes tractet raaviter; ut Balgariam restitoat. Poatrema 
Ib epistola ad Constantinopolitaiios, id est ad JohaDBero, Leonem et Fan- 
liim patritios, StyHannm, Johannem et Metrephanem metropolitas, omnes- 
qae clericos et laicos, concordiam commendat, et roTocatis censnris cvm 
Gelasio monet, nnilnm esse \inculam insolubile, nisi circa eos, qni ia 
errore persistunt. In commonitorio a Pbotio inlerpoiato inter caetera 
caretiir, ut synodus habita adversus Photium irrita habeatur, neque inter 
sanctas synodos nuroeretur ; quae verba Johanni tribuenda non credo. 

35. Nempe cum mnlta essent a pontifice scripta, quae non Photil 
tantiim, sed et imperatoris et GonstantinopoUtanorum aures haud ferrent ; 
rbotios literas in suam potestatem redactas, praetextu vertendi in Graecum 
sermonem pro arbiCrio mutavit, et qoales Graece fecerat, in synodo legi 
Jttssit; legatis aut ignaris aut colludentibus ignoratinnemque fingentibus: 
lam postea corruptionis accusati sunt. Quae pontifex de sedis suae uni- 
Tersali potestate, de summissione principum, de sua dispensandi facultate 
migBificentius dixerat, Photius ad veterum poitificum modestiam revo- 
eavit; laodes imperatorum tenuius dictas extulit, conditionem sibi ii^unc- 
tam petendae veniae plane suppressit. 

36. Acta synodi Photianae, mense Novembri hnjns anni habitae, 
Graeca in bibliotheca Yaticana, Augustana et Golumnensi, cum epistolis 
Johannis, transformatis potius quam translatis, reperta sant, qnibus usi 
suit Baronius et Raderus. £x ils apparet, episcopos aifuisse 383. In 
prima actione Johannes, Heracleae Thraciae episcopns, Nicolaum et Ha* 
drianum accusat, Johannem laudat. In altera actione recitatae sunt literae 
Johannis ad imperatorem et epistolae patriarcharum orientis. In tertia 
aliae lectae sunt epistolae Johannis, et causa Bulgariae ad imperatorem 
rcjecla. Quarta actio in vigilia nativitatis Domini celebrata est Ibi, qnae 
fiomani legali proposnisse dicebantur, de dioecesi Bulgariae, de laico non 
eiigendo Constanlinopoli, item ne patriarcha ex alia sede sumeretor, ut 
synodus habita contra Photiam abrogaretur, ut excommnnicarentnr, qni 
cam Pholio non coromunicarent, approbata sant; sed Bulgariae causa ad 
inperatorem remissa. Quinta actione 26. Jannar. habita synodus septima 
pro cultu imaginum (Tarasiana scilicet) tanquam oecumenica confirmatur. 
Placuit, ut Johannes et Photius alter ab altero excoromunicatos non reci- 
perent; quo appellationes Romanae tollebantor. Statuitur etiam, utipi- 
scopus, habitu monachi somto, episcopatoro retinere non possit. Hunc 
canonem tanquam ex octava synodo oecomenica Gratianus citavit. Sextae 
actioni, quae 10. Marlii feria tertia ind. 13, non nt priores in ecclesia, 
sed in palatio celebrata est, imperator interfbit, et fidei definitionem a 
iyno4o postulavit. Ibi recitatum est symbolum Nicaenum, oautumquei 
ae quid adderetur aut detraheretor. Ita tacite Latini sugillabantur. Tum 
ipse imperator decretis subscripsit post triduum, die dominico. Novissima 
aetioie in magna ecclesia per anathematismos in eos detonatur, qui ali- 
qiid fidei paulo ante praescriptae, additori aut subtitcturi essent. Bui-> 
Kus pontifici resoibenSi etiam Bulgariae dioeoesin Romanls reddendam 



Digitized by 



Google 



46 ANNALBS IMPBRII 

A^87f. sFMtoe Tim hL M m res, noTis simvltttitos swperrmiMMms^ 
•ibctH carnit 

37. Ita fittita est synodiiS; qnae sdiisniatis inter Latiios Graecosqia 
itaiidaMeBta Jecit, et a Graecis pro ootara oeeoiieaica venditata, ab ntris* 
qtnd ali^ando am nupera Ignatii confasa est. Photius usas i^raBtia 
aot proditiooe legatoram, decreto de symbolo noo aogeodo pessolom R»- 
maoae domioatiooi obdidit, oe imperiom io Graecos proferret Sciebat 
eoim, additiooem, etsi oondom Romana aotoritate probatam C^od sob 
Heorico Sancto demom factom ajont), jam tamen receptam apod Latinos, 
et eam credebat Romae obstinationem esse, ut nooqoam, etiam cooTicta, 
corrigeretor, nedom obi argooMOtis a^jovaretor. Leo Allatios, Graecos 
ex GUo, Tir doctos et Vaticanae bibiiotiiecae tandem primarios costos, 
magoo stodio in Pkotianam synodom scripsit, aliaqoe elaboravit, io qoiboo 
torsit se, ot Graeds praesens scbisma dissoaderet et acta Romana defen- 
deret Sed apud Graecos Romaoosqne bodie bonis malisqoe argonmtis 
lantoodem effeceris, qoibos reoeptom pro TOro est 

38. Ato Gorbejensis abbas com tribos annis monasterio praeAiiaaet, 
decessit 5. Idos NoTemb. Soccessit Boto, qui laodabili titolo Fratnui 
amator a monachis sois appellatos est Baldoioos etiam Flandriae conMf , 
Garoli augusti geoer, boc aimo obiit, si Miraeo credimos, iiliosqoe Bal* 
doioom CalTom in Flandria, Rodolfom in Cameracensi comitato, soccea- 
sores baboit 

ANNO GHRISTI 880. 

Ididoyioat Sax<mam tt littratiorni rex itoriM im flalUaBi noTOt. Pax iator Mia 
ot flaUoa, nt ot coiaio rofai LotbariBgiao firmaiitvr. — LndoTioiis NonnaBiioa ia 
Garbonaria lylra caodit. — Normanni in Saxoniam irmmpnnt. — Glades Kbbe- 
koodorfonsio. — Do tempore et loco cladii . — Eriena rex Normannoram rlctontm 
«rat. — Bpioeopi, qnos in boe praelio ocdsoo falso receBtiores foniBt -* ]>e 
ftmdatiOBO monasterU TTBBstorpiensis a Tbeodorico. G^|iis genoris iUo Iteertt. 
Harqnardo TTicbertns snccessit Uildesbeimi. — Brrores recentiomm de proceri- 
bns in praelio boc occisis. — Gladis modns. — Gaesi intor martyres relati. — Slavi 
Itt Tbnringia a Poppone caesi. ~ De Saxoniae dacibns. — Eloginm GaroloBUuml 
rogls nwic deftincti. -< Lndoricns Bajoariam occnpat. FUinm amitUt. Amnlftw 
prinoeps Garantaiior«m. — QalHao reges rognnm intor so partinntBr. LndOTiei 
Gormanici rogis oxorcitvs in Hngonom missns. — GoBTontns GnBdolfensis, oti 
Oaroltts interftiit ex Italia rednx. — Gesta adTorsns Hogonem Waldradae 
fllinm et Bosonem regem. Hojns diploma. — Garolos in ItaUam redit. Papae 
dosideria. — - Papao literao ad Garolnm. — Papae dispUcent logatomm Gonstaii- 
tiiopoU BctB ot PbotU BMtatibBes in Ufteris oo scriptis. YlcloriB ChrBocoram de 
Baraconis. — Wilfridos Lndorici n. imporatoris sororins. — Garolns Grassns ftt 
imperator. Anni incarnationis diplomatibns addi coeptae. — De addtUone sym- 
boli Ricaeni Pilhqu» controrersia. Epistola ea de re WaU)erU patrlarcbae Aqni-. 
loJOBSis. — Epistola baec gennina. — Metbodios se Eomae pnrgat. Hissaram ee~ 
iobratlo in Ungn» SlaTOftica a papa permissa. — Do GyrUlo et Motbodio Mora^ 
Toram apostoiis. 

A.880. 1* LodoTicos Saxonom Aostrasiommque rex, constitQtis in Bayarin 
rebos, Fraocofnrti oatalitia Domioi celebrat. lode, sottcitaotibos coniu^ 
ratis, iterom in Gailiam media byeoM moyit Regina expeditioni adesse 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 4T 

rtWI, «i MTiti animiiiit yicilltateiii firmaret. D«o4#dteiMi primmA.SM. 
veiere, vhi Gaucdiiiimi et Ceuradam obrioa halmere. Inde per Atti- 
iiaeiiB Axoiae assltiim et Ercimacnm usqae ad Ribodi montem progresei 
mmi. Sed imminata factio erat; aec promissi proceres afnnxere. Itaqie 
aUescentilras pacem petentibns, saaiora consilia Laitgardis ipsa pro- 
kcTit. Rala numsit Lotliariensis regai cessio, et anac, qaae dndnm pars 
^ erat, abbatia S. Yedasti apnd Atrebates adjecta est, olim Lotbario 
regj a patmo extorta. Gongressis regibns, pax sacrameatis firmata est, 
piacitnmiive Janio mease ad Gnadnlfi villam iadictam. 

2. Noster ia redita ad Scaldia flexit, Jam sanm, sed cni tnac Pfor- 
maaai iDcababaat^ Gandaro capto ac mnaito. £t illi commodam latibnlis 
tgressi, canctaqne rastantes, ia Garbojiaria sylTa a rege depreheadnntnr, 
cam praeda oansti demnm redireat. Thimaim Regiao looam rocat, qni ad 
Jas regii fisci pertinebat Fragmeatnm a Qnercetano editnm de rebns Ln- 
doTici et Carolomaimi iiscnm Tinnon ; Hiraens Thnin ad Sabim iaterpre- 
tatax ia aaaalfims Belgicis. PraeHo conserto, qniaqae amplins hostinm 
millia caesa snat; reliqni sese ia castellnm recepere. Ibi Hngo, fiUns 
regis ex pellice natns, cnm iacantins dimicaret, grariter ralneratns capitnr. 
Pater redpieadi adelescentis spe, oppugnatioaem snspeadit. Sed iMsfes 
aocta dilapsi saat: rex tristissimns filinm extiactum ia Lanrishameasi 
meaasterio tamalari Jnssit. 

3. Dnm haec ia Belgio prospere genmtnr, ingens in Sax<mia clades 
accepta est. LadoYicns Germaaicns magnitndine aomiais sai et yirinm 
cxperimeatis Normannos a fiaibas snis loage arcnerat £t malnere illi 
ee Tertere arma, nbi tntias grassabaatnr. Sed intellecta morte ejns, 
erectae snnt spes barbaromm, cnm et iatestiaa inter filios bella expecta- 
icalar. Itaqne aano nno alteroqne iater doHberatioaes apparatasqne 
ceasamto, taiidem sese ia Saxoaiam magnaNormaaaomm vis effndit, ipso 
liice rege eos dncente. 

4. Haic sese, coatractis raptim ex Ostfalia Angariaqne Tiribas, 
•l|edt Bnmo, dnx Saxonnm, Lndolfi filins, Lnitgardis regiaae frater. 
Ssd iaieliciter pngnatnm est: Brano ipse cnm dnobns episoopis, et dno- 
dedm coaritibns cecidit, hostes magnam captiTomm mnltitndiaem ia ser- 
Titalem abstraxemnt Tntissimnm erit ipsa aannmerare Tcrba anaaliam 
Faldeasiam: Nomumni superiore$ facH 9cciderunt duos episcopos Zlee- 
iericuM (Mindensem) et Marquardum (Hildesemeasem) et duodedm 
ramiYfir kis mmiimbus appeHatos: Brun ducem et firairem reginae^ Wig- 
mammm (ejas opinor geaeris, quod postea Billtngaanm appellatnm est), 
Bardonem (aa ex iis, quoram aliquis postea Thnringiam rexit?), Tkiotho^ 
fw, Gmricum, LMuifum (aa ex geate, ande marchiones £cberti, id 
est, at sao loco dicam, ipsius Lodolfi dncis?), Fulcwartum (hi^nsaeniais 
est frater launadi, et firmiholdis primae abbatissae Riagelhemeasis, sed 
iipesterior Tidetnr), Avan, Tkiofricum (an ex Wilikindea gente?), Itti/!W- 
rhMi (aa ex Stadeasibos, rel ex Walbeccensibns ?) cum omnibuSf fui eos 
sefuebmUur. Additnr et octodecim satellites regios cnm snis hemiaibns 
dtsideiatos; qios ATeatiaas praefectos Tocat, ^o inteipretor nebilissi- 



Digitized by 



Google 



48 ANNALBS IHPERII 

k. 889. mod yirofl, comi(fl»i0 dignatioiie svppares, et ot fere tmic mos ers^ 
Aisteriales aolae regiae, iBsigniiim praediomm beneficiis aatoraf os, 
nasqne saas dacentes. Nomina subjicio : Aderam, Airwin, Addasta, . 
Alcer, Aida, Dodo, Bodo, Wal, Adaiwin, Werinhard, Thiotrich, Ail 
Caetera a librariis oraissa, apparet. In codice manu scripto S. Trud 
qaem consaluit Henschenias, de martyribus quos vocant Ebbekesdot 
sibus agens, nomina quonindam paolo alia dialecto exprimuntur, m 
inter Wal et Adalwin ponuntur Halilf et Hunild, Ayentinus addit A 
vistum Ca se fabricatum, ut apparet) et Isenothum. Haec nomina vete 
Saxonum iilis similia sunt, quae hodie unis fere Frisonibus supersj 
Corpora caesorum Ebbekesdorfii tumulata sunt ; qui mox inter mart^ 
relati) ut solebant tunc, qui in bellis contra hostes christiani nomuus I 
ciderant, cultum posterorum raeniere. Ebbeitesdorfium Tilla est Lui 
bnrgici tractus, monasterio pueNarum nunc insignis ; quae olim ex reg^ 
Benedictinae praescripto vivebant. 

5. Haec in summa de re celeberrima pro certis dici possunt : s 
circumstantiae facti pleraeqne tenebris antiquitatis obruontur. In an 
assignando annales Bertinianos ac Fuldenses secuti sumus, qnibus ro» 
ma est in horum temporum rebus fides. Beriinianomm exscriptor, q 
Aimoinum continuayit, idem habet ; quo minus locum corruptam saspic 
mur. Nam de Fuldensibus dubiiari potest, quia codex S. Trudonis, Ho 
schenio citatus, annum praecedentem ponit. Et similem codicem secut 
est annalista noster Saxo nondura in lucem missus. Minus Adamnm Bn 
mensem raoramur, qui 12 Reraberti archiepiscopi Hamburgensis annui 
id est Domini 877, ant Granzium, qui 876. coraputat. Nec minor de dj 
concertatio est. Annalistae contemporanei cladem in hyemem aut ver 
initia retolere, at ex narrandi serie apparet. £t Ditmarus 4. iVona 
Febr. designat, id est festum pnrificalionis B. Virginis, nt habetauto 
chronici Mindensis Pistoriani ; quae sententia merito placuit doctissimi 
bagiograpbis, tametsi apud legendartum, quem inter scriptores BninsTi< 
censia illnstrtntes edidimns, Kalendae Augusti scribantur. £t fieri potesl 
at ea die translata sint ossa, ant solenni ritu composta. De loco noi 
minor dubitatio est; ntraque legenda, qoam dedimus, trans Albim apu^ 
Hamburgnm caedem factam tradit ; ossa vero caesorum Ebbekesdorfiun 
relata. Sed cur tam longe? An viciniores ecclesiae deerant? Gredibi^ 
lios est, Ebbekesdorfinm ipsa clade nobilitatam. 

6. Pro Danis Slavos snbstituunt legendarii, ad posteriorum terapo' 
rom faciem respicientes: sed iidem ridicule papam Benedictum ex se- 
qnente seculo in castra adducunt, quem scilicet Hamburgi defanctoffl 
intellexerant; quas ineptias recte Granzius refutavit pecnliari opella, 
Metropdi sabjecta. £go autoritatem Erici Pomerani Danonim regis, 
Bon spemendam censeo, qui in historia gentis Danorum memoriae pnn 
didit, Ericum regem, qni vnlgo Eric Barn, vastasse Saxoniam; Branonea 
dncem et duodecim comites in praelio occidisse, snccendtsse templa; 
nrbes evertisse. Bara, id est poer, dictns esl, qnod tenera aetote ad 
regnam venisset, com pleriqne regiae stirpis in belio perissent. Ren 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPBRII 49 

legendae frapieiitiiiBi good dedimiis. Id eAim dvcen ptgaionim A« ggQ. 
uncliiim Yocat; est aotem Harach yeteribnSy qui Eric. Itaqae corri- 
mda esl legeoda prioiy nostro Tolumini inserta, ubi cormpte legitnr 
axacli. 

7. Sed et de caesis Tariator. Graaziiis noa optimos aotores secotas, 

me onuiee Saxoniae episcepqs ibi pro Ghristo mortem oppetiisse scripsit. 

emos «ut septenos nomlnant acta Padebomensia mannscripta apod Hen- 

clieaioBi et cbronica Mindensia edita inedita, Pistorii, Meibomii, nostra; 

'kcodericom l|indensem, Dodonem Padebomensem, Drogonem Osnabm- 

yeasem, Dodonem Monasteriensem, Ansfiredom Trijectensem, Rembertom 

iaaborgensem, Erlolfom Verdensem. Sed Padebomae praeerat Loithar- 

iws, qaea mox biennio abbinc soperAiisse, ez diplomate Scbatenios evicit. 

Dodonem Monasteriensem soperstitem yideri Dodani Padebomensi, Hen- 

sckenins notayit. Osnabragae boc tempore non Drogonem, sed Gosber- 

praefoisse, apparet. Ansfredos Tr^ectensis post centom abhinc 

flomit. Nonc sedem episcopalem tenebat Odibaldos, qoem a. D. 

899. decessisse, Reginp notavit Heligando Verdensi soccessit ErloIfoSy 

qoem a. D. 831. consecrationi Anscharii interfuisse certom est Sed 

enndem Eriolfom a. D. 847. non amplios soperioisse oportet, qoia Jam tom 

Waidgarios concilio Mogontino assedit. Remberti mortem Adamos Bre- 

mensis in a. D. 888. retolit, domesticos testis, et in tali caosa fidus. Itaqoe 

Cnnzins Halberstadensem pro Hamborgensi sobstitoit; sed nihilo rectiog, 

qaando Hildegrinom Juniorem Haimoni snrrogat Foldensis annalista a. D. 

853, ejnsqoe mortem in annom 887. vitae Lodgerianae aotor confert 

At boni scriptores nonnisi binos episcopos caesos agnoscont^ Theoderi- 

cnm Mindensem et Marqoardom Hildesemensem. 

a Si chronicts Mindensinm credimos, Theodericos monasteriom 
Bonialivm Wonstorpiense fondavit, ecclesiamqoe loci sanctis anargyris 
Gosaiae ac Damiano dicavit Qoae si y^m sont, ex comitom, credo, st^e 
Iierit, qni tractom inter Halleram, Leinam et Yisorgim tennerant^ et di- 
liris Hiieis HallermnndenseSy Wonstorpienses, Lewenrodenses, Lnccen- 
ses appellati sont. Nam clericis olim poriionis haereditariae retinendae 
iheaandaeTe Jos erat, qnam illi fere in aedinm sacraram dotes vertebant^ 
it ea commendatione ad dignitates sommas eniterentnr. Ita magua ter-' 
nDim pars panlatim ab ecclesia absorpta est. Hoc Titae TJroruni tn 
siictis liabitomm, Bemwardi, Meinwerci, Annonis et similiom, clara slirpe 
ortonim, satis snperqoe ostendont. Theodericum etiam sepolcrum Wun- 
ttorpii accepisse, in lieerbeccii Mindensibos habetor, qoae nnper edidi- 
■Bi. Soccessit ei Wulfarios. Marqoardom inter caesos fuisse, conrimiat' 
deetio Wicberti snccessoris, qoam hoc anno factam, annalista Hildese* 
neasis notat, fallitorqoe Gorbejensis, qui in a. D. 883. differt. 

9. Annales Fnldenses diserte habent, cecidisse illic Bmn, docem et 
htrem reginae ; qood Ayentinus errans ita accepit, qnasi alins a Bra<- 
loia esset frater regioae, et hnnc Bardonem Tocat: siTO Bardo illi pro 
Tucwardo, qnem posteriores inter Lndolfi filios recensent, siTO in anna- 
fibis ipsis aot aliqoo eoram expUatom, male Bardonem pro Brunone 
AviAiii tflriBit Tov. n. 4 



Digitized by 



Google 



50 ANNALES IHPElllI 

k. 880. le^- ^^^ J^ f^ctnm est, etrore erroren trahente, nt oiiiis Bardoirai^ 
qai inter caesos nomiBatar, patnras S. €onradl, Gonstantiensis eplscop^ 
etiam ab Henschenio baberetnr aliisqne ab Arenthio persuasis, cni seilicd 
regina Luitgardis Guelfa, et ejnsdem episcopi amita credebatnr. In q«« 
eur lapsus sit, mox aperiemns. Pridericnm etiam, DitgremicomHis Rocb- 
licensis filium, occisis quidam recentiores addunt nnRa antoritate. Bm- 
nonem ducem non sine liberis obiisse, et Ecbertnm comitem et eo natum 
tideri, atque inde principes Bmnsvicenses posteriores, Bmnones Ecber- 
tosque, continua per mares setie exortos, inflra dicemns, qnando de Ot- 
tonis III. caesaris successione agenms, quam princeps quidam Brono ex illa 
gente speravit Diplomata ad hnnc Ecbertnm pertinentia referemnfl td a. D. 
892, ex quibus apparet, magno enm in honore fiiisse apnd Amnlf^m regem. 
10. Postremo cladis ipse modns in controrersia est. Annales coo- 
temporanei pro solita brevitate nihil expltcant. Witikindns propilor alfis, 
Brtinonein alt,. cum ducatnm admfnistraret totins Saxoniae, duxisse exer- 
citu^i contra Danos, et itiundatione repentina circnmftisum, cnm non har 
beret locum pugnandi, perisse cnm omni exercitn. innndationem aqnamm 
verba animo ingemnt, et ita accepit episcopns Ditmams. Sed non npparet, 
linde tanta apud Ebbekesdorflum vis aquae. Itaqne innndationem Danomm 
interpretatus est noster annalista nondum prodnctus, eademque interpretatio 
atiunde cl. Sagittario placuit. At Ditmari sensum caeteri secnti, commentis 
auxere. Chronicon ducum Bmnsvicensium vetns Branonem et Tanqnar- 
dum, vTctis hostibus revertentes, inundatione gravi imbrium mersos habet 
Gelenius (in sacris Agrippinensibus) etfam glaciem addidit, qno magis 
nOStri impedlrentar: et anni tempus favet, siquidem res hyeme gesta est. 
Placuitque Schatenio inventnm. Anceps dm pugna^ inqnit, ^tf poa/re- 
mum Saiorihs circumventf suniy computsiqueinpaludesgfacieconstHdas; 
quae ubipondere armatorum pressae consederunt, kaesit soluta glacie 
^i^ersus abruptusque a se miles, cui nec emergendi nec pugnandi facul" 
fd^ €rat^ tta commenta c6mmentis tegi oportet, ne perpluant. 
" V ^i. tfiracula non addo, quae ex chronicis Mindensibus nostrae 
aliehaeque recen^ionis, uberius vero et hagiographis Antverpiensibus 
pi^ti' possunt. Acl martyrii sacri honor^m tunc snffecit, a paganis caesos, 
pi^dp&irta occubufsse; et publica tandem veneratio accessit. Johannes 
pdnufex^ ponsultus ab episcopis Germaniae, an, qni pro defensfene ec- 
ciesiap et rei publicae contra paganos in praelio cecidtssent^ indolgen- 
tiain delictorum consecuti essent? respondit; haod dubie illis vitae aeter- 
ijae requiem cbncessam ; itaque et a se absolvi, et precibus Deo com- 
niendari. Captivorum lion paucos Slavis venditos, apud Stetinenses, 
Stargardenses, Dantiscanos servitutem diuturnam pertulisse, et cons^tes 
Ghristi confessore^ egis^C) legendarii produnt. 

12. At Slavorum poputi, Bohemi, Dalamincii, Sorabi, inteltecta 
S^axonum clade conglobati, e( Thuringis minantes, adnlto Jam vere ad 
Salam usque fluvium processere; quos Poppo opportune occurrens 
magna edita strage compressit. Annalistae Fuldensi comes et dnx Sora- 
bici limitis appellatur. Tunc enim marchfonis et ducis confnsa in his 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 51 

ris oficit erant, qvae HQndiim ad haeredes ibaat, magisqtie in potestate A. S80. 
Kfraordinaria iiissatici mQneris qnam territorio vertebantnr, cnm comi« 
itus dndnm libens relinqaerQntur ; sed mox dncatns qnoqne in ?assatica 
leneficia rersi, eandem legem sobiere. 

13. Bninoni caeso, fratrem Ottonem baud dQbiom est snffectnm 
i soTorio rege ia comitatQQm boiores. Sed totius Saxoniae dacatns, 
{Qi Westfalos, Angarios Osttalosqne compleoteretQr, tonc certo haeredi- 
iarioqae mnnere, qnantum intelligo, nnllus extabat. Ecbertns, Reginber- 
las, Lndolfns copiis praefecti kostinm repeUendomm gratia, simnl mis- 
somn regiomm jore utebantur, qulbQS in caeteros comites antoritas erat 
Eam Lodolfo aetas, et merita, et nataliam decos ; Glio etiam Bninoni 
patris fayor, et sororis reginae potentia dabant. Otto in fratris ditiones 
snccessit; sed hand scio, an omnem statim antoritatem obtinnerit, magni» 
tadine Henrici dncis (qaem generum ejos faciant) aliquamdio obscaratas. 
[s Popponis, TharingDmm rectoris frater, yictoriis inclytns snb Carolo 
Crasso, bellnm administravit. Sed et paulo ante Egino comes, inter 
Saxones potens, Popponis Thuringi adversarins memoratar. Henrico 
lamen in Gaiiia caeso, ad Ottonem, post edita yirtntis specimina, redisse 
apparet iaperii militaris et missatici regii potestatem. Itaque sub Ar- 
nal/o in Italiam copias duxit, proximasqne a rege nominatar. Haec ad 
infeiligendam tempomm faciem notanda fnere. Gobelinus statim ab eo 
repressos yictosqne Normannojs, nallo bono autore soripsit. 

14. Ludovicns rex paschale festom Francofnrti celebrayit. Ibi ei 

noatiatom est, Carolomannum 11. Kal. Apfil. decessisse. Apnd Odingas 

Cqni locns nnnc qnoqae per religionem celebratur) regio more tnmulatns 

Kt Pietatem principis, moram honestatem, quin et literamm scientiam 

legiso commendat. Addit, pnlchritudine insignem, yiribus cerporis adm^ 

rabnem, nec animi magnitndine inferiorem fuisse; solertem in negotiigy 

iostim im eansis, crebmm yictoriis; regni deniqne ^amplificaiorem, el 

SUrarani domitorem: sed legitima sobole destitatam, ob infoecundi- 

tatem conjogis, ex nobili puella elegantis formae (iliom soscepisse Ar- 

nalfom, qoi tandem imperayit. Gonjogem Emesti docis filia? foisse 

iisdmas ex annalibas Bertinianis ad a. D. 861, qni optimatiom Lodoyici 

Genaanici aliqoandio sommas annalibns Foldensibns dictinr ad a. D. 849 

et 861. Qoidam Hildegardem yocant puellam illam nobilem. Ipse filius 

tjos Amnlftis Lndswindam yooat in (abulis, qoibas monasterium Mosbat^ 

Knse post obitom ejus, in Jqs Fristagensis ecclesiae cedere debore con- 

Aitnit 13. Kal. Aog. a. D. 996. ind. 13. anno regni octayo. Extat ia Bie* 

^oli Salisburgensi. Quidam nullo antore Slayam ortn faciont^ qnod 

[at lB Ottonis M. filio) ambo scriptores credo non tacnissent. Ger- 

iioaa^ nec mediocri genere oriam foisse, yerisimiHis arbitror. Eaqoe 

b ro dicetor adhnc aliquid ad a. D. 907. Sunt apud Stompfium, qai 

lonilfni friistra legitimam yolont, Mendnm alteri diplomati Amoifi 

htsse crediderim, qaod Miraeos prodoxit, obi diem 10. Kal. Octob., qoo 

icnitor ejos decesserit, in Leodiensi et Lobiensi ecclesia anniyersario 

«a edobrari Jobet. 

Digitized by VjOOQIC 



52 ANNALES IMPERII 

A. 880. 15. At LudovicBS mox Ratisbonam TeDiens, Bajoarios in saa Terbal 
JnrameBtis adegit Arnulfo datam a patre Carentafiornm principalum 
Gonfirmayit, cqjus sedes tnnc erat in castro Mosbnrgo, impenetrabili pa- 
Inde mnnito, nbi Arnnlfns deinde rex factns matri (ut notaTimns) pro- 
ventns assignavit. At Lndovicus, dom Ratisbonae moratnr, filinm anicnm' 
ex Lnitgarde cognominem miserabili casn amisit. Nam cnm iBfans, 
nnllo observantei fenestrae adrepsisseti inde praeceps delapsas, lyacta 
cervice, omnem parentibus regnandi dulcedinem cormpit. Fmstra Lo- 
thariensis regni, fmstra Bijoarii accessio ambitionem satiabat, quam na- 
tnra opinione potior orbitate pnniebat. 

16. Interea reges adol^centes Galliam inter se partiuntur. Lado- 
vico, qnod Franciae residunm erat ex pateroo regno, cnm Nenstria cessit; 
ita Bertinianus. Carolomanno Burgnndia et Aquitania obvenere. Hic 
Franciae Neustria opponitnr, quae olim pars Franciae censebatnr, et ex 
adverso Austrasiae statnebatur. Credo Nenstrios Jam habitos, qni iotra 
Seqnanam Ligerimque Jacebant, citva Sequanam Francos ; nnde Lotha- 
rienses decerpti eraat novo pacto. Ea re fratram regnum a paiemo 
distinguebatnr. Pascha deinde Domini Compendii celebrant '««tres, et 
medio Jnnio per Remos Catalannosqne ad Gnndulfense placii ' profi- 
ciscuntur. Eo Ludovicus, Jam pene totius rex Germaniae, cnm Franco- 
iiirti morbo retineretur, legatos misit: simnl in Hugonem Lotharii fiKum/ 
Henrico et Adalberto dndbns, snos iFO Jnssit. Henricum arbitror esse 
Fopponis Thnringomm ducis fratrem. 

17. Conventui Gundulfensi Carolus rex ab Italia revmus interfait 
Nnnqnam meiiora consilia a Francis capta sunt. Decretnm est uno anJinOy 
communi ope rem pnblicam Francomm snstentandam. Apparet, Caroli 
antoritatem omnes secntos. Nam Lndovicns absens ex morbo Jacebat/ 
regesque adolescentes snb rectoribus agebant, et Carolns edacatioai 
eomm snperintendebat animo ; qood ex Hincmari epistola intelliginiaSy 
jam imperatori mox scripta, gna gratias ejus cnrae agit, hortatnrqne, at 
prudentibus viris ad regendam eomm adolesoentiam ntatnr. Placnit re- 
gibns absentisqne Lndovici legatis, nt Carolus Italiam tneretur, et cam 
Lndovico pariter adolescentibus contra Bosonem anxilio esset; Hugo 
et Normanni Junctis Lndovici et adolescentnm viribns propulsarentnr. 

18. Hugo, Lotharii filins ex Waldrada, sese patris snccessoreni fe- 
rebat, mox cognatoram principnm potentiae impar. Comitatibns aliquot 
acceplis, qnietem spoponderat, sed qnae non din dnrabat memori, uiide 
deddisset. Sororem ejus Bertam in matrimonio habebat Theobaldns per 
Bnrgundiam potens, qnem Hugonis regis Italiae patrem sno loeo monstra- 
bimus. Is totis viribus Hugoni aderat, copiasqne ejus dncebat, Bosoni 
hand dubie foederatus. Dnm ergo superiora Hngo ipse infestabat, Theo- 
baldus Attiniacum nsque descendit, credo, nt Normannfs Jnngeretnr, ad 
Axonam agentibus. Sed coadunatis in eum Lndovici et regnm Jnveaum 
scaris, praelio commisso, fnsus fngatnsqne est, eamque non incraentem 
victoriam apnd Attiniacnm dnx Henricus obtinnit. Fratres reges praelio 
aiTuisse, Bertinianus scriptor ianuit. Theobaldus sese ad Hngonem 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 53 

pM. Pars deiiide Tiriiia regianuii in Belgio relicta est, ni Nomiaiiniy A. 
Eaelian GaBdayi inaideiCes, coercerentnr. Pars militam Lndovici cmn 
^ibos in Bosonem contendit. Trecis Garolns cnm exercita accessit. 
ptuB est in itinere Matisconense castellnm, dejectoqne Bosonis prae- 
lio, Bemardo commendatnm, qai Planta-pilosa cognominabatar. A]> hoc 
ifil descemdisse Matisconenses comites haereditarios, qaoram familia 
i dnraTit. Boso impar, trans Rhodannm fagiens, sese montibas abdit. 
eanaey iii omnem casom mnnimentis commeataqae provisae, sese Ir- 
eagardis iBclndit, nt praesens imperatoris filia praesidiarii militis con- 
nntiam snstentaret Sab exitam anni Odorannas archiepiscopos, etiam 
Umaa digressos, abbatiam S. Andreae inferiorem ecclesiae snae a Bo- 
»Be impetraYit : Boso misericordia Dei rex (ita tabalae) fro romedio 
iBimae scilicet) gloriosiuimae memoriae Caroii (II.) in^atoriSj ac 
UaOo cot^ugis ^us aeque bonae memoriae EirmifiirudiSy atque proie 
frum Ludovid (Balbi) pOssimi regis^ nec non ei nosiro ei carae cot^" 
is notirae Btrmin§ardis, . . . 5i^fii Bosoms serenissimi regis. Dom- 
me rtx f/eri jutsU. Stq^kanus eancetiarius, Datum i5, Kat, Pebruar. 
uiicL i4. (leg. 13.) anno secundo regni domni Bosonis. Actum Tau- 
\acQ vUla L D. N. F. 

i9. Protracta obsidione, pactis inter reges sacramento firmatis, Ca- 
»Ias in ItaKam perrezit : iratrem Fraacoftirti decambentem prias adisse 
redo, etst non legatar. Illad constat, bona ejas yolantate, commnni 
kiaeerom consensa, regni Italici et rei Romanae caram sascepisse. Ri 
■per paolo ante, qaam Italia excederet, Johannes papa, misso Marino 
piscope, Romanae sedis arcario et Petro Senogalliensi, scripserat, at 
Atwardom Yercellensem antistitem canceilariam saam, Manigoldum 
ttinm Adelberti, Adelbertam primam pincemaram Romam mitteret, con- 
titnewlis rebns pactisqae ineandis; qaestas RaTennensi congressa se 
iM coasecatam. Mox etiam, intellecto Transalpino itinere Garoli, ex 
batia ad eeUoqaiam cam fhitre properantis, pontifex per Amalfam nepo« 
lem s«Mi petiit, ne praetermitteret, qaae interim ad tatandam Romanam 
Kdesiam pertinerent ; redeantiqae Amaiib adderet e latere sao legatam, 
fucwm rei pabUcae consalere posset. 

acx Ista p» hyemem acta crediderim. Caroio deinde Alpes trans- 
;resso Laiisaneiisem antistitem Hieronymam et Theodericam Ghrysopo- 
itjMe, id est Yesontinae, sedis archiepiscopam Johannes commendat, 
iffidenqae ob cansam simal et Laitwardo scrlbtt. Tam Garolo aliis 
iteris^ 23. taui datis ind. 13. gratias agit, qaod aaxiliam polliceatar; 
ed Bisi ipso aat legato ejas adveniente, a marchionibns Italis id irastra 
xpedari addit, qoi potias homines S. Petro obnoxios ad se trahant, et a 
tefeasioiie Romanae ecclesiae prohibeant Gam vero Garoli literas Jo- 
tames Ticinensis praesol et Wibodas Parmensis Romam attalissent, 
ilemas officii, sed ande saspiciones qaaedam tralacebant, qaasi aat ad 
iraecos respiceret pontifex, aat Bosoni faveret ; rogat, ne calamniatori- 
m fidem adhibeaL Nolla sibi arcana com Graecis consilia esse; Boso- 
lis acta a se non probari, qai in talem tyrannidem empisset; non aliam 



Digitized by 



Google 



S4 ANNALES IHPERII 

k. 88A. * 80, qaam Garolan defensorem expeii. Gri^ anim tccipere, 
episcepi comitesqiie Ticini arma capere jassi essent, si kosUs 
fiiiibiis immiiieret ; sed non magis a Saracenis, qvam a malis chiistiii 
se premi. Wibodi hortatn legati regii, ad coUoqniam cnm Widone ( 
Uk Tillam qnandam sese exisse, Widonem non afhiisse. Redire nanc i 
regem Wibodnm cnm literis, et mandatis etiam Yi?ae Tocis otteratam : 
Johannem Ticinensem apnd se adbnc mansnrom, ut de soperTenientibl 
referre deinde posset. Aliis literis 4. Idns Sept. indict. 14. datis gand^ 
qnod rex spem adventns faciat ; sed legatnm interim lon missQm mir^ 
tnr. Dolet, Georgiam qnondam nomeficlatorem, etsi a se exconmiBic^ 
tnm, et bonis ob crimina exntam, nonc cnm homine WidoAis i^ a^ 
regia Tenisse, et qnasi aatoritate principis inTasisse praedia olini saa, st 
legitimo Jadicio amissa, et divi Caroli antorHate noper in ecclesiam B« 
manam collata; noqne hoc contentnm, hostiliter agere, et Ticiniam deprM 
dari. Tandem rogat, nt rata sint coramqae impleantnr, qoae rex RaTe^ 
nae ore proprio pollicitns fnisset, qaaere Laitwardas legatis pontificii 
aifinnasset: sibiTicissim cnrae fore^ ne qna in re promissis saisfid« 
desit. 

21. Pontifex interea per roTertentes legatos Graecos, Basilio i 
ffliis angnstis respondens (Id. Aug. ind. 13.) gratias egit pro dromoniboi 
contra Saracenos anxilio missis, de monasterio S. Sergii in nrfoe regil 
Romanae ecclesiae reddito, de Bnlgaricae dioeceseos reslttntione. Dfl 
nique haec snbjicit, unde snspicionibns tactom inteliigas : JSa^ ioqd 
^uoe pro causa resMutionit reoerendisHmi PhotU pairiarchae synodi 
deoreto ConsianHnopoU miserieordUer acta suni^ recipimus, Sed si ^ 
foriasse nosiri legati in eadem synodo eontra apostbUcam praeceplionei 
egerinif ea nec recipimnSy nec fimutatem habere Judicamus. Pbotins i 
literis rationem reddiderat, cur misericordiam synodi implorandam nol 
Jndicarit, qni criminis sibi conscins non esset. Respondit Johannej 
mlrari se, cur multa mntarit. Hnmitiare se potuisse, nt exaltaietnl 
Ambigue deniqne ad Photium, nt ad augustos, sensa animi flectens: Noi 
inquit, guae tua causa misericorditer in synodo ada sunt, redpimus 
quae fortasse legati nostri praeier mandata egere, non prohamus. Syno 
dum deinde Romae babendam in 6. Id. NoTomb. Johanaes indixit, tuB 
ob alia, tnm, credo, nt legatomm Gonsfantinopoli reTersorw relatio et 
aminaretnr. Tandem a. Idns NoTomb. Garolo, de rebns Graecomm e 
Ismaelitamm sdscitanti, respondet Saracenos ingenti naTali praelio i 
Graecis Tictos. Se Toro non eo secins ab infidelibns infestari, qaibni 
alii snb fidelinm nomine nifail malitia concedant. Itaque precatnr, n 
omnibns aliis poslpositis adTentum maturet, et interea Lnitwardnm prae 
mittat. Saracenos Ticerat missus a Basilio Nicephoras, patritins e 
domesticns scholaram, Nicephori postea imperatoris aTus. 

22. Wilfridns LndoTid imperatoris sororius a. D. 880, ind. 13, ana< 
Garolomanni principis (Galliae scilicet regis) secundo a Johanne ponti^ 
fice et octodecim episcopis (in synodo scilicet collectis) obtinnit; nt mo^ 
nasterium S. Petri FlaTiniacmise in Bnrgnndia consecraretnr ; chartamqiK 



Digitized by 



Google 



ANNALKS IMPERII 55 

jfx ihhMUm Bi vmllos ejas ac moiiiichos fecit, Itt Hugo loci abbas A« 88tt. 
fckroiucOy quod Labbeos edidit Quo seasu VVilfridus Ludovicijuuioris 
losti sororiiis fuerit? An sororem ^us duxerit, et an I^gitimaai; alip- 
|i di scussio ent. Yidetur is esse^ qui m sy^iodo Ticiuensi et alibi 
jilfridos appeliaior, de qfio ad a. D. 876« 

I 23. Carolus ergo, reiictis in Yieniiae obsidjpue regibus subuepotibus, 
^is mililem saui addiderat, datis utrinque sacramentis, bona eorum 
pitia, on Bodica manu, appetente Jam hjeme, Alpes transcendit. Par- 
t» soonni cum impedimentis praeousisse putam, antequam itinera ni- 
ikn ii^tdireatar. Nam maritimos aditus Boso inteccluserat, Provinciae 
pteas. Nihil nltra de itinere habemis, nisi quod rex Romam peivenit; 
pt(siBertiniano annalistae credimus) ip)$o nataliDomini die imperiiRo- 
mm corooam de pontifieis maximi manu accepit. A papa Johanne et 
imata Romaneoma receptumi et imperatorem creatum, Regino, et ex eo 
lUhians Scotus si^lpsere. A pontifice ei omni populo imperatoris et 
i^mti iomen sortitom, Otto episcopos Frisingensis ; simul uxorem Rich^- 
KardaA (qiam qaidam Richildem vocant) imperialem coconationem un- 
stioAemqoe impetrassei Uermannus Contractus addit. £x eo annos im- 
ft^ GdvIbs anmeravit Regino et qni secati, anno sequenti, qui est 
PoduaifiBl. ioaafaratom scribant; sedRegino ainum hic a aatali Domini 
ff<liri potait, ut Faldenses quoque et alii non raro. Oboritur tamen difli- 
nlfts ex epistola pontificis, qaae est nomero 150, nisi in datae tempore 
jm inest Nsun Garplo Romam se festinare significanti, respondet 
limtiliz 8. Kal. Feb. indict 14. (id est anno sequenti) iter sibi non pro- 
iiD, aifi com legatis, quos se mittere ait, omnia praeconstituantur, et 
iistiBatis pleno iare satisfiat Postulatum pontificis absurdum appellarat 
Mas. fia TQX papugit Romanaa aures, ejnsqae insplentiam pontifex 
Kn^t Multoai e re publica petisse pontificem, crediderim, sed parum 
ieK^ntte; Carolum legatos non moratum, recta Romam processisse, 
Mc^eseati coronam negare aosum papam. Si pro Feb. mense Dec. 
nk^itaaaos in epistola, (neqae enim rarum est haec male scribi aut 
^l caacta cohaerebant Huac Carolum tertiam ejus nominis impera- 
tsno, faigo Grossami omnium primum literis ta)>ulisque annos incama- 
^ Domini ascribere solitam, Johannes Aventinirs praeclare notavit 
Umaplam oaeteri pfin,e|pe6 secuti soni Novfm aogastum nihil de 
^i«peru reausiisse^.aecuta ostendant Certa pontifex ipse postea 
Ktit»allegatcffam «(jaff ofera pfr totam terram sanoti Petri perperam 
Mi«meadarentar. , 

2i Imperator Romapi veniens, Sigonio mmT^uOe, Walbertum, 
^«Ciae patriarehaoi m comitata habait £am .esse- arbitror, Baronio 
■^iee ignetoa^ ad qoeiia epistolam Photu ad a. D. 883. edidit cardinaliSi 
M tamen Johanne papa adhoo vivente sciiptam apparet Patriarcha, 
^ CewtaoMMpolin l^ato ad Photiamf iia scripserat, ot additionem 
^^nriMamNicaeoam invrobare videietar. Bi gratnlatus Photius, in 
tN iateipoliiiores inveUt^r; Leon^ Ijiwum, Hadrianuml, Leonem 
1 seu III. pro sua sententia citat; et hunc etiam clypeis sincerum 



Digitized by 



Googje 



56 ANNALES IMPERII 

A. 880* syfliboliiiii inscripsisse obsemt, nt iB postoritatOB incontpteai propigi 
relinr. Extat Jobaimis ipsios ad Pliotiam epistola ia appeA^ce«i eoaject 
qna negat, a se istnd Filioquef symbolo Nicaeno additiuB, probafi, ^t^ 
natqne in banc blasphemiam (n% Yocat) sed qnae tractii tenqporis cM 
mata, momeato avt ri eradicari non possit Itaqve maisaetvdiBea w\ 
bibeadaffl er^ errantes, nt panlatim in viam rerocentnr. 

25. Hanc epistolam Baronins el Binius snpposititiam credi nlM 
nnllo argnmento, nisi quod hodiemis sententiis dissonat, qnasi id noTij 
esset. Sed hanc Latine extantem, et in occidente repertam, non hcA 
Photins ant Photiani confinxerint Adde, qnod Photii intererat, noi afl 
solyere Johannem ab hac criminatione, sed grayare. Et vero alios ^9 
qne Romanos pontifices additionem aversatos, sno loco notatnm esl 
Johannes, nt erat mollis et ambignns, aliter Photio scripstt, aliter M 
egit : et ne, Graecis satisfaciras, Latinos oiTenderet, lorrenti facileces5i( 
eoqne non mimm, si libmm sibi inscribi passns est, In qno additio de 
fendebatnr. Nam Johannes, Romanae ecclesiae diaconns, ritam Ma^ 
Gregorii a se conscriptam Johanni hnic pontifici mitlens, qneritar, inTer^ 
sione Graeca dialogomm Gregorii, a Zacharia ponttfice Romano elaborab 
Graecos additionem eandem abrasisse. Ast ego yereor, ne eam oofr 
serit ipse Zacharias, neye ipsis Gregorii exemplaribns intersenierii 
posteriores. 

26. Hoc anno Methodins, ci^ acc^sationem praecedenti anno attf 
gimns, Romam venit, et se pnrgavit. Johannes Jnnio mense ind. ii,a| 
Sfentopnlcrnm (Znentobaldnm) gloriosnm comitem datis, Metbo<B«f '{ 
archiepiscopnm ecclesiae Moraviensis, cum Semisisno fideti priBcJ|py'! 
limina apostolomm venissO; interrogatumqne de orfliodoxa fide, sei^ 
versalibns synodis assensom praebuisse, neqne aliter ant credere, ^ 
psallere, quam S. Romana ecclesia probet. Itaqne ad regendos popnloi 
a se remitti; Wichinnm etiam Nitriensis ecdesiae electnm episcopia 
a se consecratum esse. Tnm literas Slavonicas a ConstantiBo ipiodaii 
philosopho repertas commendat; a psalmista dictum extare: 1««^ 
Damimm omnes ffentes] el apostolos Spiritu sancto repletos, onii lingnt 
locutos magnalia Dei; et apud Panlnm, Omnes lingaas DomiBam Jesan 
iB gloria Patris confiteri debere. Neque sane fidei vel doctrfnae oflid 
agnoscit, si missae liBgna Slavonica canantur, sacmmqne evangeHuii 
rel alia divina verba ex utroque testamento bene translata legantur, ani 
per horamm ofiicia andiantnr; quia, qui tres Itegnasprimarias, Hrtwaeaia 
Graecam et Utinam, <»reavit, idem et caeteras fecit Jubet lamen, nt U 
omnibus ecdesiis regionis propter mijorem honorificeatiam evangeliail 
Latine legatnr, ac deinde eUam Slavonice popido, Latfna verbanonintel' 
ligenti, annuntietur. Onodsi princeps cum prooeribus snis missas LatioC 
audire malit, id qnoque in ejns arbifrio relteqnit. lu pont^ q^ 
nuper contra missas Slavoaicas de cathedra sna pronuntiaverat> exeadei 
cathedra retractavit. Vicissim Gregorins VIL quod Johannes VIU. iada^ 
serat, sustuiit, Melchiore lBchovm> iB ecdesiasllca HuBgariae hiilorii 
memoraate. 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPERII 57 

2r. Gkrislaiuiiis, pronepos primi Bofaenonni chrlitiaiii j^riiicipis ib A*88t* 
if§o IMfcodio eonyersi, eC S. Lndialllte, in hvdw ^t» serttit, OairiUnni 
inlioBe Graeeui, Graeds Latinisqae literis instmctnni, « Balgaris, qni 
imHo aate crediderant, ad Morates venisse, norisqae apicilnis inveBtis, 
vettts Bemmqne testaaientini, aUaqae fai SlaTonicnin seraonem trans- 
Mtese; ei qnod etiam missas Slavonice celebraret, Romae reprehe&snm, 
psaimistae anteritate vicisse : lllic monactem obiisse, Methodhim apnd 
liffayos rriiqnisse; qnae nos inoertiores facinnt, qnam dndnm eramns. 
Ram Methodkis ipse, a Romano pontiHce cnlpatas, acla defendit Nnlla 
apodRonwM» mentio Gyrilli; Uteramm SlaTonicamm institotam Con- 
stintino phfiosopho tribaitnr in ipsis ad Melhodiam literis, ci^os frater 
Acendns erat» si loisset. Itaqae deslitalas aatoritale legitUBa, do Cy-* 
rilio JodictMi snspendo. 



ANNO GHRISTI 881. 

Hfti per taftntorem evai ftdTantritf reeoBeHfaitar. *- bdielM iBter Orteeof et 
Lettaet. CiroN inpertloris itiaera et diplOMata. -' Arehieplflcepi RaTeBaatlf 
a«Oi cn papa. Altolciis marcliio. — Aagelberga inperatrix ia AlemaaaiaM 
ia caslodiam mlsM. — Fapae ad imperatorem literae de aaxilio praet tando ad- 
Tems Saracenofl, et legatlo, qoa perperam la patrimonio S. Fetri acta emendari 
frastra patiit. — De Aaastaslo bikllotheeario et libro pontiSeali. — Fapae coa* 
trtreniae cam Athaaaflie ^iflcopo KeapolitaM. — Papae lofatie Geiifltanlteop«iia 
■iflfla flscceflflv earet. — Acta fljaodi apad 8. Xacram. Fapac literae ad proce- 
lei GaHiae. — Tictoria Ladoyici Galliae regia de Normannls. — Historia hqjafl 
ffaelii ex epiniclo Theotisco. — Ladorid Germanlci resis adTersns Nonaannofl 
et In LotfcariBfia gesta. — Hormannoram alla irmptlo in regBam LBdoTiei Ctor- 
■Miae nfifl. ^ BlaTl iBfefltaat GermaBtem. — U9n WelAgeBaNai WelS abhatis 
et Coanidi eoadtifl ae daeifl. 

1. IiBperator aliqaamta Romae moratos, rem pablioam ordiaaYit; A,gS|. 
Wi^eiem Adelhertamqae marchtoies, ABsbertum archiepiscopam, ponti- 

ici atcoiqae recoaciliaTii Mox eoim poatirex A&ilherto ita scribit: Te 
ftia an wer sM ad mdiara, ei fUMm eeelertae eopunrimme, siae eotidi^ 
Hm a^ amni escammunieaiione ahoieimne: $ed keminHm twii ea iege 
eaeram reddinnu, ni inira memem MarOnm commieea 
Josephom, Vercellensibas antea destiaatam, rogata Ansbertiy 
sbctieM cleri, applaaso popali A^OMibas probatom concedit. Anselnumi 
SNhidiaeonam Mediolanensem, praesoli sao ohedire Jobet. Ansbertas 
de Altone qaestos erat, potente apod Mediolanenses viro, qoi com filiis 
hena S. Ambrosii tevaserat; eamqoe eb rem sententia praesolis a eem* 
■ndone fideliom abscissos agebat Eam Johannes, Testitolis in integram 
e c d aii ae rehos piimo qooqoe teo^e satisfhcere pontifid soo Jobel; ni 
ittial, sentenaam confirmat, et grariora infeMnator, 

2. Carolos Roma digressas, Rarennam renil, ibiqoe foedos ifiler 
Tsnelos ei Italos in qdnqaenniom renoTOVil. Indocias interpretor inter 
Caecos Latinosqae. Ibi etiam pacliim eel, al Slayi, qai mne infestnm 
Whehanl, commanihes aimis repriamentar, Saec Sigonios, credo, ex 
T^Mloram nien»eatis. Ticini deinde tahnJas Erimberto, Bropia de n s is 



Digitized by 



Google 



56 ANNALES IMPERII 

A. 880. STnbolmn inscripsisse observat, nt te postoritaten iBcorrapfu propagi 
relnr. Extat Jobannis ipsins ad Photinm epistola in appendiceai eoi^|ecb 
qna negat, a se istnd FiUoquBf symbolo Nicaeno additmn, probarif deto 
natqne in kanc blaspkemiam Qai Tocat) std qnae tractn temporis conir 
mata, momeato ant ri eradicari non possit Itaqne mansnetadiBem ad 
bibendam er^ errantes, nt panlatim in viam rerocentnr. 

25. Hanc epistolam Baronins et Binins snpposititiam credi reilei 
nnllo argnmento, nisi qnod hodiemis sententiis dissonat, q«a«i id nona 
esset. Sed banc Latine extantem, et in occidente repertiiHii, non fkdl 
Photins ant Photiani confinxerint. Adde, qnod Photii intererat, fton ab 
solTcre Johannem ab hac criminalione, sed grayare. Et vero alios qao 
qne Romanos pontifices additionem aversatos, sno loco notatnm esi 
Johannes, nt erat mollis et ambignns, aliter Photio scripsft, aliter doa 
egit : et ne, Graecis satisfodens, Latinos offenderet, lorrenti fiM^ile etssii 
eoqne non mimm, si libmm sibi inscribi passns est, In qno additio de 
fendebatnr. Nam Johannes, Romanae ecclesiae diaconnsy Tftam Maga 
Gregorii a se conscriptam Johanni hnic pentifici mittens, qneritar, inTer' 
sione Graeca dialogomm Gregoril, a Zacharia penttfice Romano elaborafi 
Graecos additionem eandem abrasisse. Ast ego Tereor, ae eam ond- 
serit ipse Zacharias, noTe ipsis Gregorii exemplaribns inlerseraerii 
posteriores. 

26. Hoc anno Methodins, cqjns acc^sationem praecedenti anno atti- 
gimns, Romam Tenit, et se pnrgaTit. Johannes Jnnio mense ind. i3. » 
Sfentopnlcmm (Znentobaldnm) gloriosnm comitem datis, Metbodivm, ail 
archiepiscopnm ecclesiae MoraTiensis, cnm Semisisno fideU ptincjpis ai 
limina apostolomm Tenisse, interrogatnmqne de orfliodoxa fide, sex nni< 
rersalibns synodis assensnm praebnisse, neqne aliter ant credere, ai 
psallere, qnam S. Romana ecclesia probet. Itaqne ad regendos populoi 
a se remitti; Wichinnm ettam Nitriensis ecclesiae electnm episcopiffl 
a se consecratnm esse. Tnm literas SlaTonicas a Constantino ^odaa 
philosopho repertas commoidat ; a psalmista dictnm extare : LaudaU 
Dandnum omnes gente$\ et apostolos Spiritn sancto repletos, omni lingni 
locntos magnalia Dei; et apnd Panlnm, dmnes lingnas Dominnm Jesad 
in gloria Patris confiteri debere. Neqne sane fidei Tel doctrtnae officj 
agnosdt, si missae lingna SlaTonica canantnr, sacramqne eTangetinfl 
Tel alia diTina Torba ex ntraqne testamento bene translata legantnr, aal 
per horarnm ofiicia andiantnr; qnia, qni tres Ibignasprimarias, H^rieam, 
Graecam et Latinam, creaTit> idem et caeteras fecit Jnbet tamen, nt fii 
omnibns ecdeslis regionis prapter mjijorem bonorificeatiam eTangelian 
Latine legatnr, ac deinde etiam SlaTonice popido, LatinaTerbanonintel- 
ligenti, annnntietnr. Onodsi princeps cnm proeeribns snis ndssas Latioe 
andire malit, id qnoqne ii ejns arbitrio rel^it. lU ponttfex, qnae 
nnper contra missas SlaTonicas de cathedra sna pronnntiaTerat^ ex eades 
cathedra retractarit. Vidssim Gregorins YIL qnod Johannes vnL indol- 
serat, snstnlit, Mekhiore InekeTero in ecdesiastica Hnngariae hisiorift 
memorante. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 57 

27. OfisCiiiiiis, pronepos primi Bofaemoram cMstiaBi priicipis ib A*88t* 
^so MeflK>dio eoBTersi, et S. Lvdimillte, in liqliis vita scrttit, Onirillam 
Mtieae Ciraecom, Grteds Lttinisqie literis iBStmctam, « BelgtriSy qni 
nlle aite credidenmt, td Morttes yenisse, noyisqie tpicibis inyeatis, 
Ttliis Bommqne testtnmtam, tlttqne &i Sltyonicnm sermonem trtns- 
IMisse; ei qvod etitm missts Sltyonice celelMtret^ Romte repr^ensam, 
pstlmiBtte taterittte yicisse : iUie montctem obiisse, Metkodhim tpod 
HertTOS reliqirisse; qote nos incertiores feciont, qotm dodom ertmas* 
Ifam Metiioto ipse, t Romano pontiiice cnlpttas, teCt deltedit Nallt 
tfvd Romtnos mentio Gyrilli; Utertram Sityonictram institatam Gon- 
sUmCiBO pkflosophe tribaitor in ipsis sd Melhediam literis, ci^as frtter 
dfcesdos ertt^ si loisset. Ittqae deslitatas tatorittte legitimt, de Gy-* 
r0o Jadician sospendo. 



ANNO GHMSTI 881. 

f^ f«r tafmitorem oui adTerMrilt reeoneilltUir. — bdaeiM iBter Oneeof et 
ItttaM. GaroH inperttorli ItiBora et diplomUu -' Arehleplflcepl RaTeBaatlf 
aeii cni Ftpa. Alhericiit mreUo. — Aitelberfa iBperatriz la AJeMtaaia» 
ia caitodiam mitsa. — Papae ad imperatorem liierae de aaxilio praeftaodo ad- 
Terfoa Saraeenot, et legatio, qaa perperam ia patrimoBio S. Fetri acta emendari 
frastra petiit. — De Anaftasio lilkliothoeario et Hbro poatiSeall. — Papae eoa* 
trorersifte eim AttaMtio epiicopo MetpoUtaso. — Papae loffttio Cotetintlaoprtit 
■tiii iveeeiit etret. — Actt iyaodi tpad 8. Xtcrtm. Ptptc litorto td proeo- 
tm GtHite. — Tictorit Ltdoyici Galllte regii de Normtnnis. — Historit hqjni 
praelii ex epinido Theotlsco. — LndoTiei Germtnlcl reffis tdTorsns Kormtnnoi 
eC ia Lothtriaffit goitt. — HonMnnemm tlit irroptio In refnnm Lndoriei Ctor- 
maaiao roffii. - BltTl lalhittBt Germtaltm. — Htrt WelflffaatraB Welt tbhttif 
at Goaradl eoaiitit te daeit. 

i. Imperttor tliqatmta RoiMie morttas, rem pabUotm ordiBtvit; A.88L 
Wldoiem AdeII»ertamqae mtrcliioBes, Aasbertum arckiepiscopan^ ponti- 
fid «lcamqae reconcilitTii Mox enim pontifex Adtll>erto itt scribil: Te 
§mia eoniDemtm ad mdiara, ei fideiem eeeieetae ceynopiwit s, sine eondi^ 
Uome eb emni escommunieaiione ahoioimiti: $ed kominibus twii ea iege 
eaeram reddkmu, ui inira meneem MarOim commiua 
Josepliam, Vercelleosibas tntet destinttam, rogtta Ansberti, 
) deriy tppltasa popoli A^ensibas probttom conce^ Ans elma m 
srcUditeffliam Medioltnensem, prtestli sao obedire Jabet. Ansbertas 
4o Attene qaestas ertt, potente tpod Medioltnenses Tiro, qai com filiis 
S. Ambrosii ktYtsertt; etmqae eb rem smitentit prtesalis t eem* 
I fideliam tbsdssos tgebtt Eam Jebtmes, restitatis in integrom 
eedastoe r^s piimo qnoqae tes^ore sttisfkcere ponttftd sao Jobet; ni 
iKiat, sententitm confirmtt, et grtfiort infetminttir. 

2. Gtrolos Roau digressos, Rtrenntm Tonit, ibiqae foedas ipter 
Temetos ei Ittlos in qainqaenniam renoTtrit. Indacits interpretor inter 
Gnecos Lttinosqae. Ibi etitm ptctom est, at SltTi, qai mne infestam 
btbebtoty commanibas trmis reprtmesentar. Ssec Sigonias, credo, ex 
fenelonMi meiamentis. Tleini deinde ttbnlts Erimberto, Bragntdensis 



Digitized by 



Google 



SS ANNALES IMPERIi 

A.88L Miuiteiii tbbatit, dedil. BodfisU pMtea in e^oopelm Teisa eH, sUa 
iH Jumeisi tracta; nanc cnlta qaaedaai et gyl?a ei coiifinBalNatar. 
Carok seretiiismU mpertUorii auffUiii f iijitmm. WaliQ moiarl^ ad 
vieem SAnUmara arckieanoillarii recofmmriL Bata 4v Nom. ApriL mamo 
imomm, Bom. 88iy imdki. 14, anma voro pHiimmi imperaiori$ Cmroli /« 
Aoimm Papiae paiatio imperiaH im Doi nomme foudim' amtm. Postea 
9. Kal. ifUL Noaantvlae egiti alqae iwie qwim dipleaiAUL dedit. 

3. Garolo RaTetoae Tersantt appUoait sase af chiepiflcopw^ RoBMii 
Jagi Impatiena, et anliqoae aOMlatfonis non iMMemor, et AlWricym ce- 
nilem ab imperatore rectoreai regionif recepit Id miolestiiaa aibi aoci- 
dere, penlifex literis ad Remanum arckiepiscopam scf iptia leatatoa est. 
Jobet aimnl non sine minds^ nt Dominicnm arthidiaconnmFaymtiws epi- 
scopum consecret, qai sibi dignas loco Yideatur. At praesal Rairennas 
coidam Constantino presbytero favebat. Aliis etiam literis^ tanqnam in 
dominam saam Romanam ecclesiam recalcitrantem, ad futaram synodnm, 
8. Kal. Octobr. Romae babendam, citat. Ea postea in 6. Id. No?emb. 
transUta est. StA arcbiepiscopas Dominicam, sni cardinis presbytenuni 
et ieiiaonem diaconom ad synodom misit. Pontificem accepisse satis- 
llictionem, delinitam yerbis, ex ep. 285. apparet. Albericimi eon esse ar- 
bitror, quem marchionis nomine cum jugali Franpa in Yangadicieosem 
ecclesiam beneficom reperi. Yangadicia postea ia £stensiom ditlone 
Mt> anliqaorom f entis principnm sepnlcris honorata. 

4. Angelberga augusta vidua, sospecta ex Bosonis neeessttodine, 
Jussa Imperatoris, ne quid in Italia turbaret, in castodiam data, et in 
Alemanniam docta est. Id factum arbitror, postqoam imperator Roma 
iifcessit. Pontificem ea res tetigit. Nam Ronuim illa velnt ad aram 
conAigisse yidebator, ex qno se S. Petro pecoliari deyotione comaen- 
dant Pontifexetiam ab aogisto marito moriente caram ejos i^Jonctam 
aibi dictttabat, Gredo, etiajn exemploin ad se pertiiiere inteliigebat, qni 
Bosoni nimis fayisse dicebator. Itaqne imperatorem precibos aggreditai^ 
4>iseopos etiam et cemites haliae literis circalnribis ad intercaasionis, 
•ocietaiem yoeat, sponsoremqne se Angelbe^gae ofiert, et apod.se depo- 
sitam, non minus in regno et petestate Garoli fore asseyerat. Unpentor 
yem ad. se nnnm spectare negat: regom GalGae non mions joleresse; 
hofom consenso opos respondet* Itaqoe extant ad reges Iratrea Hogo- 
Mmqoe abhatem literae Johannis in eondem senaom. Angelbeiiga se- 
qnente demnm anno remiasa est Johannctf etiam ad Otoramom Vie«^ 
MMem increpaloriam epistelam scribt^ qood non tantom fayeret Bosenii 
lod etiam sese ea in roipontiic^ maximi volaatatem seqnidictitaret* 

5. Pontifex 4. KaL April. impecalorem horlatari o^ proaussooi ener- 
eitom contra SaraceftOB millat. Brapimr Bouwif inqnil^ miccarro nobin^f» 
mMonm im drtuUu dioami, Mbiea imperaior eoruai. Alias etiam Bteras 
-perPatmm, insignem palatii sni.oonsiliariiim commnnemipe fidelem, «t 
2aeimciam «piscopom ao lAIielhCManiwn, iegatos saos, aiittit, qaibosiH»- 
nes hngnstalts oxpetil, qiionMn tttikmefentia emendenlnr perpeeam acta 
per lotam S. Pelri terrun^ el jWa ecdealae in inlaiiiw i^toantffr- 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPEBII 59 

Ems mpmtioiefm Ticini iivenisse^ et bimc a Betvo episcepo Utoriori JLSSL 
T%rbQ offemm, ex poAtificis epistola alia apparet; cam acrifts iastitisfet, 
■e jnitiis abscederet. laperalorea taftdem trans Alpee koc aa&o pro-* 
Se€/imm, Uk historicorwa siieatio ex epistola papae intettigiBis, 3. Idos 
NoT. scripta, qaa gandere ae ait, qwod in Italiam iter matarare velit, 
^fUtqae, at Papiam Yenire noii contentns, prepine accedat; qnod anno 
saqveEte fiactnm est Neqne epistela haec aU^ns anai eese potest. 
Kam pmecedente NoTembri nondnm impefatef appelletns erat; preximo 
in medio Germaniae, nnlla tam i» omti reditas spe afe^at. 

6. Ex alia Johaanis epistola kitellifiiMia, Aaaslasiam bibli^heca* 
rinm Jaaa amplins in viris non fnisse ; cni Zacharias episcopns, ok snb«* 
nrbieariis nms, in offick) sncceseen^ Vixit adhnc Ana^atins a. D. 878, 
qao Barouns Photii epistoiam, Anastasio presbytero et bibliotfaecario 
scriptain, ref<^. Pontificalis Romani coneinaatio Anastasio triJtoitnr, ad 
nsqne Nieolai gesta. Qoae deinde seqnnntnr, Gnilielmo i^ibliothecark) ii 
cedlce qnodam attribnta, Onnphrias Panyinins tradit. Talem eedieem 
sibi eccnrrisse, Baroniui negarit. Taadem ipse eardinalis in appmdice 
ad a. D. 1073. professns est, venisse in manns snas codicemmaBnscriptnm 
Mbliothecae Yaticanae de vitis pontificnm, in qno Petms bibliothecarins, 
qnem secnlo 11. floruisse oonstat, Petms Gniliermns (9Jk Gnillernd?) 
appeliabatnr. Ba res fidem Oanphrii firmat. Apparet tamen, alinm co- 
dicm Onnphrio risnm. 

7. Pontifex, seNeapelinitnrnm^RaTennatipraesnliscripsefat. Feoit 
neqnlcqnam : nm Athmuisins episcopns, urbem pro dnce regens, excnsso 
pene Graeeemm Jago, foedns ctnn Saraeenis dndnm percnsserat; ponti- 
ficem centraria snadentem, yana spe lactarat: qni tandem eommetns, 
excommnnicationis In enm sententiam in synodo prenralgarit, eamqne 
eauibns ad Gapnam, Neapetin, Berolassim (an oorraptnm hoc?)^ Amaltey 
Beaerentom et Salefnnm episcottis misit Accnsat, qnod tnrpis incri 
cnpiditate impnlsas, hostibns fidei coUndat, et de praeda partem ci^at 
Baqne, donee resipiscat, anathemati iiigatnr. J^istoia ApriB mense 
dala est Votiam detode petenti^ Marinnm episcopnm sedisqne aposto- 
Bcae arctfinm cnm Sicone qnedam egregio rire mittit^ et abselntionis 
ceaditio&es praescribit De snocessn nea constat. Atianariam, qni 
anfea, nt Gapnaaos allosqne infb^et, Saracenos^ ad radicer V^eanvtt 
considentes, ad se focarat, taadem i^Jnrias eonrai non ferentem; papn 
etai mnlta minaate et pollicente ; mox abmpisse pactnm cnm barbaris 
fiiedns, Erchem|Mrtns docei Accito hvgo Onaimarib; Salemi princlpe, 
eC Capnanis reconciBatiS) pepniit hostes looe. Illise Agrep^ reeepere. 
Gnaimarins Gnaiferio patri panlo ante deftaaeto snecefterat. 

a Hoc anno Marinam a pontifieie Gonstantinopona mlSMm afbitror, 
nt laqnireret, an prlores legati In synede dfflcinm feoissent Bt cred^ 
ia ^ere litdfas Johannis ad Athanasinm Keapolitannm pcvtnttssei Sno*> 
cessnm negotii ex Stepbani I¥. ad Basilinm 'ftteris^ post vaUqiiet nnnos 
scriptis, iatetligimns. Marinns olim 'daamatieniPJieli iaterAmat Nnno 
Cottstantlnopolin reTersns, nee mlnis nee blanditiis addnd potnit, nt Wc 



Digitized by 



Google 



60 ANNALES IMPERII 

A*88L coBUMmictret, tnt syBodi lorifsinie acU prebaret lUque trigiata dSe- 
hvm ift carceie deteitas est, «t postea Basilio Stephanas exprobravit; et 
altia iBjariia affectoSy erersa coacordia, Robu» rediit. Ita Bolgaricae 
dioecesis rettitatio iitercepta est. Johaiues tandeii se deloswi intel- 
lifeos, legatos, qvi syiiodo interftieraiit, in amboae anatbemate percossos 
depesiit, ut alivs JohanBes, qoi postea Noai appeliatioM sedit, ad Sly- 
lianaa seripsit. Sed et Foraiosns ad enndem scribens, affirBUit, senten- 
tfaBi ab Hadriano in Pbotiam dictaBi, JobaBneni ipsnm adboc arcbidiace- 
nnm alta voce promnlgasse; et pontificem deinde factafli, reBOYasse 
diras, qnando ille BngeBinm ejnsqne socios, Bnlgariae cansa legatos (mx 
syaodo intenreBientes) sednxisset Sumto enim evangelio ambone» 
conscendentem Jobannem ita dixisse: OinciMiftie non damnaiMm kakH 
PMium, sieui emn Nkolaus ei Hadriamit daamaoerey anaihema e$io, 

9. Extant acta qnaedam synodi apnd S. Macram, in finibos Remefr- 
sfe parocbiae, anno incamationis dominlcae 88i, indict. 14, 4. Non. April. 
Capttnla Htncmari opns esse, credibile est Primnm distingount potesta- 
tem sacerdotalem et regiam; et dignitatem poitiGcnm mijorem, qaam 
regom esse^ contendint, fayentes sibi ipsis in sua cansa Judices ; magno 
inter alia argnmento, qnod reges a pontUicibus consecrentor, non vicissiBi. 
Non taflm reges ab ecclesiasticanim reram cura exclndunty nt posteri 
fecere; sed Tolunt, ut missi regii cum episcopis etiam canoiiicorum mo- 
nuteriomm Yisitatores institnant, rerum imbreTiationes tfeo inventaria 
conflcicnt; etiam de numero personamm referant ad regem, ut angeri 
B^uive pro re possit. In raptores remm sacramm gmviter detonaDt; 
rei pnblicae administros officii admonent, recitatis anterionui capitula- 
rium locis. Tandem ad regem conversi, Garoli Magni imperatoris ei 
exemplom ante oculos ponunt; qui felicissimus et remm oalleotissimns, 
tamen nunqnam non tres minimnm ex sapientioribus viris consiliarios 
secum babebat, eosqne per viees mutabat; et tabnlu ad lectolum cun 
grapbio babebat, quibus notaret, quae forte cum iis tractanda in mentem 
venissent: praeparata deinde ad collegium consiliariomm integmm et 
pladta publica referebat. Itaque cogitare Jnbent, quanto magis Juvenem 
regem et in particula regni tot aemnlos babentem omnia deceat cnm 
cnra et consilio tractare. Mala pabUca in violentiu cnpiditatesque re- 
IsraBt, qnando nemo sine pretio aut Jus conservare suum, aut bonores 
aefoirere possit His maiis ramotis, etiam virtutem Franci& contra pa- 
ganos a Deo rodditiun iri sperant Girca baec tempora Jobannes ponti- 
fex ad Hugonem abbatem, Beraardum, Guidonem aliosque ragni comites 
fcribens, landat eomm fidem in regnm Jnvennm rebns tuendis. Unde 
bos rerum tnnc potitos intelligas. Beraardnm Arvernicnm interpretor. 

10. Interea NonnanBi acrins insurgentes, iternm Galliam Belgicam- 
qne^&festant; sive illie invaletndo Lndovid Germaniae ragis^ svre ado- 
lesoentia regum GaUiae, sive Boso Hugoque animos dabant. Ludovicas 
ergo fex Jovenis, relicto bi obsi^one Viennae Garolomanno liratra, bar- 
iMffis obviam ivit^ qni Jam Gerbijam et Ambianos occoparant. Praelio 
cemmisso in pago Wimacensi ad viUam Sathnlcnrtim, bostes caesi fuga- 



Digitized by 



Google 



ANNALKS IHPERII M 

tiqne smt; sed tameii et Lsdovieiis cnm mUs ftigieilo Tklarimi cer- A.86L 
rvpit Ciim itenim hostes ingniereBt, rex mimitioBom de ligno ii loco 
^tromis stmxit, qiiae postea hostibos proliiit, com eam nemo tneretBr. 
Cordemojos Estrienem in Artesia esse sospicator. Aitor fragmenti do 
gestis regam Lodorici et Carolomaiini refert, Normannes Cortraco egres« 
sos (obi se moniyerant) Peronnam igne soccendisse, et per qoinqoaginta 
sex et anplios miJiaria difi^os, concta Tastasse; sed ad SatliolcortiM 
maxima strage rictos, Finncia Cortracoqoe relictis, seie in Batoam rece- 
pisse, canctaqoe circa Mosam vastasse. Etiam RegiM plenam et glorio- 
sam in Sodalcorka victoriam LodoTico attriboit. Et continoator Bedae: 
Mes iMdtnricuSf inqoit, in pago VimMaeo cnm NormamiM beUmm f$re9^, 
Mnmpkmn adepius est, et non muiio poH ohHipridie Nonas Aagusti 833. 
Sed im anno mortis labitor com Reginone. Diceodom erat 862. 

11. Ad banc yictoriam pertinet epinidon, Lo4oyico regi antiqoa 
Franconim lingoa scriptom, qood ex monasterio S. Amandi Elnonensis 
Benedictinomm in Belgio a MabiHone erotom, Johannes Scbilteros Joris 
consoltos, dom Tireret, insignis primom Jenensis, deinde Argentoratensis, 
de anfiqoilatibos Germanicis optime meritos, com notis eroditis edidit 
a. D. iG96. Recte Jodicat, ad filiom Balbi LodoTicom, non ad Germani- 
com Joniorem pertinere. Etsi enim bic qooqoe confemporaneos Aierit, 
et Normannos anno soperiore ingenti praeUo Ticerit^ et fratrem haboerit 
Carolomannom (sed non solom), minorem tamen aetate patre orbatnm, 
dici noB potest, qood poeta de victore: 

Etnd wari er vaierlos, 
Dess warik ikme sekr hossy 
• • • • • • 

Das geieiU er danne 

Sar mii Kariomanne 

Brtider sinemo 

Tkiasaia wanniano. 
Ooae Torba noTissima sane obscora Scldlteros interpretator, nescio an 
recte, ikia saia portionibos, wannianOy siTO ano wamiiy id est absqoo 
fraode rel defecto. Addlt scrlptor, Normannis prementibos, Lodoricom 
Dei instincto, somto Gonfiinone, expeditionem in Iranciam (id est inter 
Mosam et Seqoanam) contra Normannos soscepisse; commilitoBes sbos 
(noisialion) Torbis promissisqoe aBimasse; coBspectis bostibos caBticam 
Deo cecinisse. Tom regem in hostes inTCctom, alios percossisse, aiios 
perfodisse, ac deniqoe Tictoria potitom ftiisse. Atqoe ita ex hoc carmiBe 
regi dicato intelligimos; in aola regom Francorom acddentaliBm, nondom 
tonc sermonem Francicom in desoetodinem abiissa Non recte Schilte- 
ros hanc Tictoriam in bienniom differt, ab annalibos Foldensibos dece- 
ptos; sed qoibos Bertiniani, praesertim in GalliciSy praeferri debent Re- 
gino annom mortis LodoTlci Gallici (qoanqoam ne honc qoidem recte), 
non praelii Indicat. 

12. At LodoTicos Germaniae rex nonnihil aft inyaletodine recrea- 
tos, soperiore anno Jam Torgente Normannos obsederati qoi Neomagense 



Digitized by 



Google 



M ANNALES IMPERII 

A.88f. pri*(toB anpKssiMm et miri operis pro mmiiieiilo teiiebaiit. Obsidio ia 
hyemem protracla Mt, captomgae ibiEberfaardom Saxoiieiii, Hliam Megin- 
hardi oomitis, Bmessa mater magno pretio redemit. Eberbardi caedem 
memorabimos ad a. D. 896. Postremo, cam ob inclementiam aeris rex 
parvm proiiceret^ paoto discessa Normamionim, obsidio solata est. Hostes 
palatiam et yicina loca exarentes, conscensis navibas, per ostia Rheni ex- 
cedont Rex paschate acto in Lothariense regnom profectas^ Hugonem 
Lotharii liliam ad se yenfentem iteram in fidem sascepit, eique abbatias 
et comitatas henefieii lege concessit Sed iile mox pacta infregit^ novis- 
qae tarbis excitatis, in Bargondiam ftiga lapsas est. 

13. Normanni appetente hyeme (qna anni tempestate praevalebanQ 
majoribos Tiribas redeaat. Bini reges, GodefHdas et Slgefridos, cam 
magna eqaitam peditamqae mnHitadine Mosae ripam tenent, ibiqne ad 
Haslonam caslra cornmaaiant, at tatam stationem naviam haberent ; in 
qnam et praeda comportaretar. Ascloham rocat Faldensts annalista; 
miHaribas a Rheno 14, Hermannas Goiitractas Canisii Ascaleham. Primo 
impeta Leodiam civitatem, Trajectam castram, Tongrensem orbem ca« 
piant cremantqae. Inde ad Ripaarios Rhenmnqoe conyersi, caedibos^ 
rapinis, incendiis omnia deformant ; Goloniam Agrippinam Bannamque 
civitaCes adjacentiaqne castella, Talpiacnm, Jnliacam, Noyesiam; mona- 
steria Indense, Malimondariense et Stabnlense in cineres redigant. 
Aqnense palatium evertant, et in magnifica aede, a Magno Carolo stmcfa, 
eqnis pabulam praebent. Eo res Francorom deciderat, langaente Ludo* 
yico rege, absente fratre ejas Garolo imperatore, turbatis hominum ani- 
mit, ot in subito malo ; neglectis consiliis salataribas, quae nuper in Gan- 
dulfi yilla capta erant. Reliquiae sanctorum, thesauri ecclesiarum 
Moguntiacum aliaque in loca tutiora transferuntur. Ganonici, monachi, 
sanctimoniales dilTaginnt, qua possunt. Plerisqaesylyae latibula praebnere. 

14. Ctrca haec iempora Slayos etiam yicina qnaedam Germaniae 
loca infesfasse appareC In annalibus Rildeshemensibus notatnr ad a. 
Dom. 865, yel potias 881, nam nihil tnterjectam est, hoc anno Wol/heruai 
eptscopum cum aliis mnltis occisom faisse a Slayis. Et in fastis nostris 
ad a. D. 861. mors Wolfheri episcopi refertnr, de cojus sede amplios in- 
qdirendam. Eum ad Saxones retulerim. Halberstadenses, Hildeshe- 
menseB, Mindenses episcopi satis noscontur ; Yerdenses hujas temporis 
^n satis; itaque ad illos pertinere su^icabimur, donec certiora cogno- 
scantnr. 

15. Hoc anno (si chronico Senonensi credimus) dei\uicti sont dao 
cfarissimi fhitres Weffigenae, Conrado fVatre imperatricis Judithae et 
Adelaide regiae stirpls foemina geniti, Welfns abbas S, Germani Au- 
tissiodorensis et S. Golumbae Senensis ; et Gonradus comes Parisiaci, 
quem et Rhaeticarum partium et yicinae Burgundiae ducem egisse con- 
stat. Honc per Hngonem abbatem fratrem, sub adolescentibns regibus 
rerum moderatorem, reconciliatom dominis credibile est. Budolfos fi/ios 
ei in Bnrgundia succes$it; qui^postea regium nomen sumsit, et in poste- 
ros transmisit. 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPBRII «8 

ANNO CHRI8TI 98». 

. iAOinio. » Lndoriei 11. Germaniae regis mors et elogiam. ^jns uxor 
et proles. GomeUu — Normanni regnum Lotharingiae yastant. — Lotharlngi la 
CaroH aagnsU fiden eoacedant Lndorietta Oalliae rex oblt. ^ GaroloinanMS 
f«iw ia QaOia regnat ^Jos aeta. Tiana eapta. Konnaniil diseedut. r~ Alio* 
TBB Nonuui9or«B ineursiiS In fiaUiasi. Gaedontor a Garolomanno. Hincmaroi 
arcUepiscopas Reaensis obit. ~ Garolomanni diplomata duo. — GaroU Grassi 
imperatoris gesta. — Edictum Garoli Grassi imperatoris pro Italis. — Gon^tinnatio 
ejasdem argvmenti. — Gkroli imperatoris alitd dlpioma. Pontiflei adrersas Wi- 
dones Imperator flivet. — Papa qaeritor, iaperatoren sibl nmlbun a^ywtoriim 
ynestitltse. AsgiUierga aagosta in Italiam remissa. — Jo^nis TIII. papae mort 
ei elogiiuB. ~ Ono mortis genere Johannes obierit. Marinus ei successit. — Ex- 
pediMo inperatoris in Normannos. — Pax cum Normannis conclnsa. — Gnr pax 
cam Normannis inita. Pars Lotharingiae fhistra a Oallis repetitar. Imperalor in 
HaHaai f ter meditatiir. — Prf rilegiam Qorbejense. — FoBiatie monasterU Franee- 
MeMU. ^ Saxonam at Tharingoraaa simaltates et bellom. — De annalibas Fal- 
d e nsibaa eommfne continaatoribns, de Bertinianis item, Reginone et MetensU)us. 

i. Abiob sw$ce98\iy LaioTioi utriRf^Ra Mfnm FraAcoruii mort^ se4 A. 882. 
Bigls T^ormanBica cltde fonestas. Uli per hyemem TaBUUo omiu iiitr« 
Uettm et ilosam trtota, in ArdvenBam penetrant. Ipso die epiphaniae 
Domiii praedoBvm manns monasterinm Pnimiense occnpat» omnemqne in 
ekcmtm refionem depopnlatnr. Hos agrestes, ex Ticinis locis conglobati, 
lilelid aoso ai^ediantnr: Tnifas mde non minos armorom, qnam disci- 
ptiiae expers, pecornm ritn maotaCw; hostes^nm pineda ad sna castra 
redenit. Ignis relictos, cam neme esset^ qni extingoeret, monasterinm 
c t Biom sit Haec Regino (postea loci abbas) memoriae prodidit. 

2. Inter baec mala LndoTicas II. rex Germaniae, io^Teseente 
■orbo, 13. Kal Febf. Francofnrti Titam onm morte mntaTit; princ^ in- 
tepi^te tnlta^e patri similis, nec iogenlo inferior, sed bm pari firmi- 
late aai»! cwporiaqie. N«n nxori obnoxios habitns est; et simnl in 
fintris reinmm iBTaletadiBemqne snccessit Orbos obiit (si maies «pectes) . 
afieiissimo rel p^licae tempore, LnitgardemqneSaxonicamLudolfi filiam 
(Renrid pestea regls amitam) Tiduam, et sobolem snperstitem Hildegar«- 
ien reliqolt, cajos a. D. 894. mentio fiet (hiidaB^ nescio onde, Placen-* 
Um qnandam Inducnht toI Placidiam, G^ilielhno Nangiaco eed pertorbate 
■eBH>ratam, lConrado Francorum principi nuptam, ex qua Conrados rex 
latos loisset. Aventkios conjogem LodoTici Goelftim origine Ethiconis 
ttam f^cit ; a Vito Arenbeccio, opinor, Bon optima moBBmenta secalO) 
leceptns. Ipse Grusfom deinde aliosqoe m errorem indnxit limxkQ 
tamen Gnelfd qoatuor mille BMns«nitt beoeficinm in snperiore BaTaria ' 
datnm (de quo Wingartensis monachus et nos ad a. D.810O; ^ lioc pro- 
feetom, ATentteo libentlns eredo. Idem Odae socroi praedia insignia 
dedit, ea lege, otmsomfraclom baberet, domTiToret; deinde in monaste^ 
rtamGandesemensetransmitteret. Obitnm Lnitgardis habebimns a. D. 885. 
bi Laorishamensi diroBlco lego, Tidnae inter alia dotalia loca assignatom 
praediam AbriBesborgom In pago Lnpodonensi, sed postea commntatione 
lltcta, in BMBBsteitom S. Natario sacrom* collatom. Ibi LodoTicos apod 

•) taenrai mddUit Eekmi, 



Digitized by 



Google 



6» ANNALBS IMPBBII 

il.8S2« cogMomiaas patrem tTumqvB f6|«ttmm accopit la «ede, qnae dictt est 
Varia, quam kuic fiai ipse constriaerat. Paolo ante excessam principis, 
16. Kal. Febr. cometa ingens prima noctis bora appanii^ comasqne snas 
snpra modom sparsit: is mortem regis cUtdemque ^entis praesagire visns. 
Exercitns in Nofmmutos missas, fatali sideratioBe mentinm, andita doaiiai 
morte, dilapsns est: nec satis apparet cansa torpissimi discessns, qiando 
nnlla de snccessore dnbitatio erat, nec spes melosre domom yocabat 

3. At Normanni intellecta regis morte exnltantes, el pene yestigiis 
insistmrtes recedentiam, omnia osqoe ad castellam Gonflaentiam igai deleat 
Tonc Mogantiaci moras restaaratas est fossaqae circamdacta. Urbem paalo 
ante 3. Kal. Jannar. ingens lerrae motos concasserat. Hostes adrerso 
Mosella Treyiros inTadnnt, ciyibasqae caesls fagatisqae, totam arbem 
ipsis Noais Aprilis incendont Metas deinde petentibas Wala episcopos 
loci cam Bertnlfo Trevirensi et Adalardo comite eccnrrit In congressn 
barbari victores f\iere; ceciditWala, caiGoericassaccessit; caeteri fogam 
capiant. Hostes tamen, cnm essent qoi resisterent, alio flexere, abi praeda 
minoris constaret; qna tandem onastf, ^lonam redlere. 

4. Extincto principOi proceres partis regni Lothariant, qaao ei cessa 
erat, ad Galliae reges iternm respexere, a qnibas avolsi erant jnre locarii, 
at annalista Bertinianns hic ait, id «sC in vim lytri sea nt parte Jacta 
totam servaretor ; qaem sensnm sapra evidmas ad a. D. 879. Sed consilio 
primmram aalae recepti non sant ob sacramenta Garolo aogasto data, 
qai in fratris Jara saccedebat: et Garoli aatoritatem ac fldem adolescai- 
tiam regam consiliarii seqnebantar. Sed nec boram mi^or natn LadovicoSy 
nisi aliqaot mensibas, snpervixit Nam cam Theoderico daoe exercitoffl 
in Normannos citeriores misisset; ipse cam aliis copiis roceptaras in 
fidem Britoanm principes, et in Normannos Ligeri infestos bellatoras^ ad 
Tnrones perrexit Andegavis cnm Hastingo et Normannis de pace trac* 
tantem morbns corripnit Unde ad S. Dionysii monasterinm lectica relatoSi 
magnae spei Javenis» si Reginoni credimns, immatora morte decessit 3. 
Non. Aag., nt Mabilio in opere diplomatico ex chariario Folcnini monadii 
Sithiensis docet. Aimoini continnator qaasi vanitatibns et immnnditiis 
plennm deformat Adeo Jndiciis variatar. Grediderim, mann promtnn et 
ingenio Jnveoiliter exaltasse. Paolns Aemilias, Andream, credo, Marchia- 
nensem, monacham Flandrum ineditam, Beslio etiam citatam, secatoSi 
narrat, cnm paellam perseqneretar nomine Germondem, impetn eqii ift 
homiiis ostii saperias limen illisnm, ex gravi attritn mortem oppetiisse. 
A( a nimia fatigatione nnperi praelii morbnm letalem contraxtese, Albe- 
ricns Trifontanns ex Gaidone transcripsit 

5. Froceres expedito nuutio Garolomannam a Yiennae obsidione 
advocant: qua ille docibas commendata, festinas venit, et 5. Id. Septem- 
bris in Garisiaco, petentibus episcoi^, avl Garoli imperatoris, novissime in 
Italiam proGciscentis, capitala confirmavit. Tam exercitum in Normanaos 
collegit: cnmqne in procinctn esset, iaeto nantio Yiennam captam acce- 
pit Obsidione Jam in tertium annam protracta, obsessi reram penaria 
ad deditionem adacti sont Ricbardas dax Borgandionam Gi^aranoram, 



Digitized by 



Google 



ANNALSS IHPSRII 65 



km^i 



fral«r, S9d idos rei imbliciie, ImenfaTdem cim filia in costodiam A. 882» 
leoeplt et Angiiitodimi collocayit. Mox etiam intellectom est, Ha- 
Noimaiioram dncem cvm ivis, relicto Ligeri, mare petiisse; 
fRdo, akeohitis tractatibiis a Ladorico coeptis, anroqae pacto. 

G. Normaini interim alii per Scaldim ascendeiites, Gondatom pri- 
^nmj deiBde Qiii&tiiii Faniim vastavere. Ita refert fragmentmn de rebns 
bdoTid el Garolomaimi apiid QaeTcetanam. Mox siye p« se, siye ad- 
tmcta eomm mano, qai a MoseUa Mosaqae Teniebant, Laodonam osqae 
farmm, omnibosqae circa castellam yastatis, Jam Remis, Soessioniba^ 
Sfnoma Bunabantor. £o terrpre Hincmarus, nudatos praesidio C<^am 
■iftes C|f8s in Carolomanni exercita essent), convasatis ecdesiae oma- 
Mtis» cnai corpore S. Remigii nocta in sella gestatoria ob inyaletadinem 
kiis MatrcBam amnem ftigit, ibiqae Decembri (nam de mense convenit) 
le»extremam daos^t. Omamentam secali sui, majore rerum ecdesia- 
ificaiui scientiay qoam tempora ejas caplebant Successit Fulco S. 
redisU ei Bertini abbas, primariae vir nobilitatis (cnm Widoni regi con- 
nngiiiMiis fiiertf), aotoritate inferior Hincmaro. Is mox sab Garolo Sim- 
|lice rem pobiieam administravit. Barbari com in Remensem pagum 
faetrasseBty irbem tamen non attigerunt Garolomannos Cqaem, absente 
hgeBe abtete, primores qoidam tardaverant, se rei publicae sobtrabentes) 
^iiem lecedeBtibns praedaque onostis superveniensi partem occidit, 
|0tem iB Ax<mn mersit Reliqoi, abjectis impedimentis, fuga evasere. 

7. Carolomannus^ vivo adbuc f^atrOy Aurelianensi ecdesiae prae- 
liytBi dederat in banc fere formam : I. n. $. el L T. Karlomannus, 
imericor£a Dei res, eanctae eccleeiae AureHanorumj cuipraeeit Guai- 
Mm^ CaUetkm viUam tn pago BOurico Cet alia) reetOuimue, manu pro^ 
^ m til ^ fn n av i muf f^ et aimuii nostri impreeeione jussimue ossignarL 
yum apmd viliam Petrafictam^ anno 3. regni in mense Majo, ind. 14. 
im^ertus notmrius ad vicem Vulfardi recognovi. Idem paulo alia forma 
TTTkmift GeroBdensi favit: In nomine Domini Dei aetemi et Sahatoris 
mstri Jetu Ckristi KartomannuSy gratia Dei rex. YenerahUis vir Theo^ 
)fnms, Gerundensisecctesiaeq^iscopus, petHt, ut, quae in pago Emperitano 
M^Germmdettai possidet, eonfrmaremus . . . cujus petiHoni apnuimus . . « 
pn propria etc Signmm Karlomanni gloriosissimi regis. Norbertus 
^Urimad vicem Vulfardi reeognovi DaL 4. Kat. Sq^L anno 3. regnif 
H£4. AciumapudFosianumviUamLD.n.f.A. 

8u Sed nos ad imperatorem et Italiam redeamus. Eam superatis 
Rjp^Bi^ iB Germaniam Galliamve superiore anno Jam provecto venisse» 

EeeteBdimos. Grediderim In Bargundlam descendisse et regibus 
■I ebsidentibos affoifse ad capienda in commune consilia; cum 
iBi niagis magisqae ingroerent et Bosonis Hugonisque factiones 
IkoetamL Sibi ^iam cavissei arbitror, ingravescente fratris valetodiney 
% ai foid ei bomani eveniret, GaUi Lotbaringiam peTturbarent Neque 
Miiis en eantie fbit Fiocarrisse Francofortam ad visendum fratrem, in 
Me sccifferam silmitio affirmare non aosim. Matarasse reditam in Ita- 
i»,eK«eeBdisapparet FetieratpMtifeXjUtpropiasaccederet lUque 
4Bvms isirsiii t«s. II. 5 

Google 



Digitized by ^ 



66 ANNALBS IHPERII 

il.882«^^^^ eongresff fitmt Febraario ineikse: qnod etst historfei eileal 
diploMiata prodQBt. Extat niram in Teronensi Ubnltrio tb Uf beno, raniri 
dfligentiae riro, prodoctiira, et similia alios episoopos iiipetrasse apparc 
nt edicti instar baberf possit. EJns aoteffl baec potior pars est : 

9. /fi fi. 8, et i, T. Karohu d f. d. imperaior €m§. Vmimtillm»w>h 
Ravemiam ad coltoquium spirUualii patrii noHrij Johannit Piddieei tmn 
Bomani ponHficia ei universaHt papae, innoMimaifima venorahtiim ep 
ieoponm ei popuH proelamaHo de plurimit tupereHtianKim» ei opprettii 
nibut a teculari H puhHca potettaie; Ua ui coniemio Omare Dei... 
inierdicta a praedecettorihut nottrit, per ptebet ei ecchtiat teu eeeietii 
ttiea praedia et domot plaoita habeant, ditHndionet fadant (aa distri< 
fiones?) in Hherot mattariot (massamm sen praediomm possesson 
beneficiarios, empbytenticarios et condnctores?) tuper ecctetiaeiie» r\ 
retidentet, et tervot et atdionet (sire libertos) trihuia ah eit, eentut 
donaria, angariat diam ei operat esigaid; et non tolum ah eit, eed etre 
ah omnihut tiberit erimmannit (arimannis sen militaris ordinis Tiris) 

oHit ecctetiae fiHit Ideoque omnium fideHum notironm, tam rem 

rendittimorum epitcoporum, quam UHutrium comiHimretiquorumque /fiA 
IHtm nottrorum fireH contiHo generaH, Dei notirapte imperiaH auionUA 
omnet hat tupertiUionet (sic appellat noYo significatn) ef tm|N>ffiiii 
violeniiat . . . esHrpandat radicitut .... decemimmt, titOiuniet, ut i 
tancia Veronentieccietia (Idem est, de qnocnnqne alio episcopattt) nuHi 
comet nuiHttque judex vet quaetibet judidariae potettatit pertona, tam 
ptebibut (ecclesiis plebanonnii)j quam in .monatterHt, HtuHt aHitquoecci 
tHt vei domibutj teu urbanit vet ruttidt pottettionibut ad eam perHnei 
Hbut, ptadta tenere, mattariot etcoionet Hberot, aldionetvettervotque 
eunque retidentet tuper ret ad praedictam tandam eectetiam p er Hn enH 
quoHbet modo dittringere, pignorare, angariare, centut d redkSbihoH 
d donaria atiqua exigere quoquo modo audeat: ted Hberi mattarH, -q^i 
tegaiit coacHo exigit, per patronum teu advocatum ad plaeita ducanti 
ut legatit definitio contentioni finem imponaL 

10. Haec etiam in omnibut tiberit erimmannit, praefaiae eamd 
Veronentit ecdedae fiHit, ei in ejutdom dioeoeti eommanenHbut maasaii^ 
d cotonitjubemut, videHcd, utabHtnec donaria nec redkihiiiottee, ne^ 
pignoraHonet vd injudae didrictionet exigerdmr, ted mnutquitqke d 
legatit centura exigit, a pairono tuo ad ptaeHum dedueaiur; ne p^ 
rationit occado adUum rapinae d depraedaOontbut in aliquo praeti 
Jnierdidmut etiam, nemini Hcere aHenat ret invadere, qim charMa i 
eo faeta per legifimam vetHHtram non habuerU. Si quit autem acfvM 
extiterit, non ante ret ecdetiae vel Hberi hominit vendere pottit, quam i 
autore charHtla legaH d judiciaria definiHone rem, eui vutf, iribuen 
l&eram facultatem adeptut erH. Baec nottra imperiake eontHiuiio 
tanda autoritat in omn^t parochOt, conHHUibue d mardt per ioHli 
nottri imperH finet, in toto regno Romanorum d Longobardorum, d p 
ducatut ItaHae, SpoleH d Tutdae, per tnfinHa tempora proprium robi 
oltineai . . . Quam d quit violare audeai, in eenium Hbrat auri tdat 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBRIl W 

eoM. BlMlkee nodraa autofiMit fraeeeptwn fimm ei eMUa 
proprim mam fimavimuey ei anmUo moeire mtbtereigUlaH 
Sigmun eerenitsimi KaroH imperaiorie. Inguirimts nolariue 
^vieem Uukeitrdi arMeapellani reeegnowU^ Dala i6. Kal. Mart, anna 
htmaHomt Domini SS2^ indietione ptinia deoima, anno vero imperH 
^uiaiMmfoM eeremttimi imperalorit teeundo. Acium Raveana cieilata 
i Abi uomime feHeiter amen. Ubi Botata ^ignm ceaseo^ ai&os iaoani** 
inis fn amif Batifitatis acc^ «t a KaloAdia Janiiarii Tel a Batali Do-- 
M canpBtei, qumd et poslea plenmqQe ol^tiivii 

11. biat aliBd d^ma, iUdem poatddie daetiia Fetro^ abbati moia- 
iferii Iraaieiisiai qood et BragaateiiM, de qao paelo aate, qoo Tis ejvs 
ito ieri pi^ibetvr. Waido notarim ad vicem IMwardi arckieath- 
i*r« reeopiomL Jkita iS^ Kat. MartU, anno im^mationit Domini 
Hiy Mfef. iSf anmo vero piittimi imperatorit CaroU tecundo ad Ra^ 
mnamu Im Dei nomina ammt. la ee coigressii poDtifex obtijivit, nt 
krqae Wlde mar^, frater filiusqae Lamberti, praedia RoBUOiae eode- 
trn praesrafe iaperaleie per reinveatitionem, id est solennitate tradi- 
ms jmagiMrme, in Jndicio redderent. Sed idem mox literis qaeritori 
l iti mi e m mlem non esee secitam, etsi missos imperatoris Adelardoa 
lifeopif Cmi YereBensis?) ona com ipso pontifice Fani agente maltam 
ita re Jaboraaset Utram Widenom alia anlerior epistola discriminie 
■m Rabiom appellarit, non apparei 

11 Digresso ex liatta impemtorei alias qneralas llteras de Sarace- 
mm pngBesaibas ponttfex ad Ricardim aagitttam et Liotwardam Yer** 
^iscopam iisdem peae yerbis misit. Quaetieimut adiutoriumf 
ipiL, et neeme nmmrit Urbit epredi non audemut. Ntfue auguttut ^m 
mokit prmettitit, et kominet cMtatum nottrarum, tohtot ter- 
eedetiae, ab aUit contra prioUegia tmbiractot, nobit non 
Ipsam Titam sibi gravem esse addit boo habita rerom. Rogat» 
fetroepiscopo, dilectissimo familiari sao, molles aditas ad imperatorem 
pmntar, deleatnrqoe et cnimo ejos nnpera a liberiore viri rerbo 
pm. Postremo aagastam tidoam regiatrid commradat, nt ab eailio 
ha lemittatnr, iqnod deniqae obtinnit Nam> at Bertinianas annalisi^ 
pkt, Angilbergam nonc taadem Laitardns ex Germania Romam rednxit^ 
11 Hoc anno crediderim pontiioem jQkmmemMarino redace priores 
Itfmet simnl credolitalmn snam damnasse. In Photinm etiam ipsom 
alins Johannes soccessor icripsit. Atqne haec fortasse oltima 
Inere, Tiii non mali, «t arbitror, et ecdesiae snae profectam 
_ le rei Romanae ardenti stadio curantis, sed TorsatiUs» nec satis 
k conslaitif . Itaqne saspectns principibas egit, el Tana Jabea4o, qoae 
to «m pemetl, avtoritaiem imminait. Poterat dicere : Omnia ientai^it 
I espediL Sola igitar morte qnietem birenit. Scribitar sedissf 
<0, dies 2: nide medio Decembri fhte fanctnm compatant. Baro-* 
in Galliam cogitasse arbitratnr ex eplstola ad Sapponem 
i hame mettet, nt sibi nd montem Qniitom.ocavr^t Sed ea 

5* 

Digitized by VjOOQIC 



68 ANNALES IHPERII 

A.SSiL ad tter superias pertinet, iioii sao positt loco* Bxtat ^9s4m de j 
eartiBalluft Roflmiiae sedis constitotio, sed pertineas ad disdplinaj 
•oblatioftes, alia^e id geniis. De Hbro Gotbicae legis aliquid coutitnii 
ait nagni chTonici' Belgici aotor. Pertioet hoc, credo, ad 6appleneD| 
ejas, ia synodo Trecensi coastitatom, de qoo sopra; qaod sdlicet re^ 
ecdesiasticaram iOTasores cedex Gothicos non satis eoercere Tlderel 

i4w De geoere mortis Tariant. Gontinoator anoaliom Faldeiifii 
Freherianos memoriae prodidit, a propinquo Teneno teatatom; ejos< 
tardante etficacia, malleolo in eapite percossom, laeso cerebro mpim 
Aatorem sceleris, ad thesiiaros ejos dignitatemque aipirantem, tenl 
torbae ingroentis, nollo percotlente, in mortem obrigoisse. Baroaiis, 
honc locom non Tilit^ moerore pontificem extinctom scripsit. Paucis p 
diebas Marinns olim diaconos, noper iterom ad Graecorom augasi 
legatos, magno omniom consenso electus est. Toscos erat ex Gallc 
in FalisciSy filios presbyteri Palambi Id factione Toscolanorum comil 
factom, Sigonios scrihit; cojos «go rei noHom in Teteribas Testigi 
ioTenio. Qoando ordinatos sit, non traditor ; et putem, aogmsti absei 
approbationem de mere expeotatam : Loitwardom aotem ab amgosto pi 
missom mox soperTenisse, ejosqoe aotoritate (nam omnia poterat) o 
secrationem processisse. Graeci, ob noTissimaml legationeiii irati ^ 
pontificatam ejos non agnoTore, qaod alterius ecclesiae episcopos coi 
statuta canonum in Romaiiiam irrepsisset. Nec apad Latinos defberey 
rem novi exempli improbarent. Id fadt diserte continoator aanij 
Foldensiam, a Lambecio ex oaesarea bibltotheca erotos ; et frostra d 
nullis alius ab archidiacono, Marinos episcopos fingitor. Bolgari eul 
Hadriano papa arcMepiscopom petieraot nequicqoam: aliim ergo epit 
patum datum oportet. Sane Romanae ecclesiae arcarios idemqoe epii 
pus non poterat nisi in suburbicariis habere sedem suam. Formoj 
restituit Fortuensi ecclesiae, mortuo, opinor, Valentino, ci^us per m| 
datom Solenmiacensi monasterio Marini pririlegiom, in conciliorum U 
extat. 

15. LodOTico Germanorom rege, LodoTici Germaoici Slio, exti^ 
aogastom fratrem crebri ex Francia, Lothariensibos^ Saxonia et Bai^ 
noncii ad capessenda tot regnorom sceptra Tocabant : simol Norma^ 
forores slgnificabantor, qoibos onos ille obsistere posset. Itaqoe Ga^ 
papam aot res Italicas non dio moratos, ot Tires in itinere colligeret, 
Bajoarios in Franciam Tonit, et conTOnto generali mense Bli^ Worm^ 
habito, omnes ftatemoram regnorom proceres in fidem soscepit 1 
ingenti com exercito in hostem moTit. Normanni palantes sese in si 
Asloensis monimenti recepere; Allemanni et Lotharienses per sinist 
Rheni latos, Bijoarii et proximi illis Germani dextri descendebanL 
Andemacom perrenientes, in adTcrsam ripam transiere : Thuringi, Saxo 
Frisii soperTenere. Ibi dirisae sont copiae: expeditiores in binos « 
dtos partiti^ praemittontor. Amulfyis Bigoarios, Henricus Francos dac« 
nie augosti nepos; hic Popponis Thoringorom docis frateri expertae 
Lothariensi expeditione Tirtotis. fiostes improTisos occupare consil 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 69 

U: m4 a qidb«8dani «tro GOrnq>ti$ barktfos adnonUos i^iul. Aliqiii Jt 882. 
BOi «ctra MBilioaeBi deprehensi caesiqie smi. 
L lli. Imperator debide cum tota viriaai mole gnpenrenit, hostesqoe 
Iraaa cireiimdedit. IicUisi «mt hioi reges, Sigefridns et GodeAridaSy 
llriBcipee alifaet, qaoe iater Wormoet HalTo nomiaantur. In duode- 
■ua Jttaa Mem obsidio dnraTerat^ com 12. KaL Aug. erepto per caligiaem 
toidie, posl lalgiira et tonitma inmiensa grando nubibos eruptt. Globi 
pit conibvs aspmti taatae magnitudinis, ut yix poUice et medio digilo 
■ctii eirciimdari possent Passim homines cnm bestiis percussi Jace- 
■at: eqii elmt^per castra discurrebant. Nec minor inlus hostium 
ms, parte oppidi Ti ventonim diruta, septoque aperto, nisi fdssa aditum 
|VHmC Mox protracta obsidione, aestiyus calor amm cadaverum 
pkedte i|feei(. Cum ergo utrobique morbi grassarentur, de pace mentio 
yecte esL Continaator Faldeasium Lambecianus Luitwardum episcopum 
^Wicteftni coautem accusat, quasi auro Normannorum corruptos. Luit- 
^vdua c«nlra anaales Metenses laudant Bertinianus Garoli mollitiem 
lcusat, qti mdestianim intoleranS| qualemcunque pacem praetnlisset. 
bi FaldeBSis aaaalista excusanti propior apparet Obsidibus acceptisi 
iideftidBS ^d imperatorem Tenit, qui sex miliaribus aberat a castris. 
^jmrnfU^ iin^uam sese amplius regna ejus Jaifestatumm. Inde Ghristum 
liessas^ augastum patrimum in baptismo accepit. Postremo lege fidei 
be benefidnm ei cencessum est in Frisia, quo-Roricus olim post Heri- 
ioi sub Frandd ]uris m^estate fruebatur. Gontinuator Lambedanus 
■nn ▼ocal> qaae ad mare intra Mosam FlcTumque quaereada esset 
icam^um datn uxor Giselay filia Lotharii regis, soror Hugonis; quasi 
icadies aoTandas talis affinitatis stimulo opus esset Yisus est id 
m caesar, ut boaunem non Juramentis magis quam benefactis suum 
Mm(; sed Inporum eatuli aegre mitescunt. Imperator tamen non expers 

Etis, liis illecebris Godefridum aeque atque Hugonem postea sub- 
Manera etiam data sunt in auro et argento, quantum bis mille et 
a librae argenti Talerent, Tlginti solidis in libram computatis. Ib 
Measibus amaKbus contra caeterorum consensum, errore opinor, Sige* 
Im pra Godefrido nominatur. GaeterumetSigefridusmagnificedonatuS| 
» sacraniestis affirmata, discessit; et (si credimus continuatori in Gar- 
m Mqmoiy duceatas naTOs spoliis captiTisque onustas secum abduxit. 
■ m«era ad libras 2412 auget, et barbaros in discessu DaTontriam 
Uk pctftiim cremasse addit Pecuniam solutam ex thesauro S. Stephani 
Imsis saaitam, Bertinianus notaTit, 

17. IfliperatoTem credibile est, aon temere pacem cum hostibus 

fc logeatem exercitum snb signis babebat, sed tumultuarie collectum, 

am iaslnictom necessariis rebus, ut tunc bellandi discipUna erat; 

laboraatem, quae mox inter Thuringos et Saxones eru- 

Mmhis etiam grassantibns palustri loco^ pare^dum suis Judi- 

bc, m peraides paucorum hostium magna totius Germaniae clade 

Certe pestilentiam Bajoarii domum reduces, per omne Noricum 

scribuatar. Ipse in Italiam festiaabat, oMestaate per omnia 



Digitized by 



Google 



70 ANNALE8 IMPERII 

h. 8BZ- ^^ poHifice, e( pnmxiMm AAgiB MglsqoeSaniGeiis. Ad Goftliu 
Mosellae missio copiis data eet, placito generali ki proiiMm NoveAl 
lndicto. Eo Hogo abbas com aliit legi^s a Galliae rego veait, pai 
Lotliariensis regAi (nempe fhitri oeneeisam) reddi peteis, tamqnan 
€aroli ipsiits promisso ; qnod non satis prioiiboi cohaeret. Gnr eniai 
pacto cnm Carolo inito naper dedentes se Lotharienses GalM reloGisi 
si restitntionem Garolut pepigerat. Itaqne magis ex aofno et boBo, q 
Jnris fermnla legatos egisse pntem, qnod Garelna tot legnis comtei 
esse posset. Sed nibH impetravere. Absentiam HogeniSy cu^ mai 
erat per Galliam antoritas, Garolomanni rebns noenisie, jam notatnm 
In eodem placito Hngoni, filio Lotbarii regis se snbmitfeiti, pmeter 
dndnm coneessa, dati snnt Metensis ecdesiae tnno yacantis prom 
Inde Lintwardns in Italiam praenrtssns est, Angelbergaqne e| iHnc rc 
eenda credita. MoraTomm etiam aliammqne gentinm legati aniiti s 

18. Ibidem Neyae Gorbejae aMmasterio imperitle diploma conces 
est in banc fere formam: hin.s,e$ L T, Omvhu d. f, ci. tef. «t^ 
Adiem MmtnUatem culmMa iNMlrt' wir rwermkksilmiu Pnppo akka 
nunuuimio Cork^a^ fnoif e$i super^ /btvHm Wieera tn vttfs r«yui, in i 
^dum nunctipaio Museri, dicahLm *t konoremS.SiepluuiiprotQmari^ 
9u§§ese& mamuetu^Sni nosirae, ui idem m&nasierium iaiem tfiimwytfii 
kabere Jukeremue, quaHem omnia monasferia «rt #y*aftct0 kabani . . 
fltaqne] decemimuSy ui nuiius judex pukOeus m eecieeia» . . . , aui 
nasterH ad causas judidario mere audiendas^ vei fireda emipendoy 
mansiones tei paraias fadendaSj atd fidejuesores ioUendos, aui kem 
momasierHy tam injienuos fuam iuios di sir in jfe n doey aui uHas redkibiik 
aui inoiiias (insohtas maUm) oecasionee refuirendas^ uUo iempore dn^ 
^ntdeat . . . Foieruni autem rectoree kuiue monasterii cum fuibm 
komMusHkerieresetmandpiaiefaiitereommuiare. Waldo cancelia 
ad vieem Luitwardi ar^icanc^rU recognoei et sukscr^ Daia 8i 
Nov. anno inc. Dom. 882, indid. iS, anm vero pHseimi imp. Karc 
Acium WormaUae deiiate in Dei n. f. A. 

19. Imperator boc anno aedi S. Baftholomaei Franooftirtanao tal 
dedii Serrarins tstis literis, nit, Aadationem eontteeri. Wnld^ 
eancellarinm ad Ticem Lndorici arcbicancellarii recognoTfsse a. D. 
Ind. 5. Sed indictio est 15. et loco Ludooiei legendnm HuiuHurdL 
eas Francofarti assenrari Inspectio dare poterit, antnmno, an rere 
datae. Idem Seirarins de Lnitberto arcbiepiscope agens : IVmi Ludm 
pater, inqnit, ^tiom fiHus Carotus aufuetus, Franeofuriensis monm 
Cqnod postea in canonicomm S. Bartbolomaei colleginm TortiQ maft 
fkndatores esHtere. Imperator natalem Domini in AUeanmnia telehi 
Inde in Bitfoariam iter direxit. 

90. Interea simnhas inler Saxones Tbnringosqne in boBnm W 
incentorePoppone dnce Tbnringormn, qni contraSlaTos marcbienis of 
excnbabat. £t fortasse in Saxones qneqne ticinos antoritatem sibi 
dicabat. Hnic sese pro Saxonibns Egtaio comes objecit. Gohibi 
praelio, Thwingomm res inferior fnit. Ita Fnldeases annales da 



Digitized by 



Google 



AMNALKS IMPKBII 71 

pfMfaAlas. Flodnis caesis, Poppo ciioi p«iicis eifogil. lU coniiwator A8B2» 

taUmmsmm ez caesarea bibliotheca enitiis, qui nalla Saxoniim meiitionei 

Tlang^s am TkuingiSy Popponem ciim Eginone conflixisse s cribit ; mdo, 

qaod EgiBo ex Nordtiinriagia esset, dadnm Saxonibns attribota. Ita 

acnpCarts eonciliantir. Itaque et Henricns Popponis frater bis rebns 

■iactas aon fuit; et boc ipso anno Normannos qnosdam^ in Frisia, nt arbi- 

Irar, iHBoltaaites, eoercnit. Hac enim pertinere arbitror, qaod de Da- 

elade relatom est &ebas contra Normannos prospere gestii 

annaliam foldensiam antor scribit. 

21. Idem simal: i» ea re operi finem imponit, qnale ex antiqno codice 

afidermt EiOoeoSy qaod ab a. D. 715. continao.hacasqae iilo decarreral. 

deiBde continaationem inTenit ad annam osqae Domini 900; 

it% Bt codice in^ fine imperfecto, plora secata appareret Ab bac 

caoMrei codids continaatio, libro secando operis de bibliotbeca 

Lambeeiani e^rtans, ad a. D. 887. pertingit. Qaae Ereberos ad^ 

Jmcity Un^am FaWensiam annaliam in seqaentibos citabimos; Lambe- 

coatianatoris. Hoc eodem anno, qoem nnnc tractamns^ et annalea 

foes ex S. Bertini monasterio Rosweidos eraerat. Potes Hincmari 

jDSsa, certe ab bomine ei addicto, conscriptos, citfns etiam in morte desi- 

jMnL £x 00 etiam Aimoini continaator sapere simal et exscribere desiit. 

lia simiil biai optiapd aatores destitaant progressiros. Regino snperesl 

faroai exadBs in notandls temporibns, et cqjos aatoritas hactenns medio- 

cds paalatia crescit, qaantnm accedit rebas, qou Tidit. Uonc Metensis 

amulista exseribere solel. Nobis corroganda ondecunqae aoxilia snn^ 

«i hiatw steiiUssimoram scriptoram atcnnqao explendos. 



ANNO CHRISTI 883* 

i Trait fs ItaMtA. ▼•Mlit prlTllaghM coaeedit. — GtroU iMf mtorit f«tlB 
Wiao 8p«l«liBMm tt Tudao vMtor •xanctmtM. — TvbM !■ mv^ 
I •rlMttlL — Smml caefl. PrtMiiliiBi OflrsiAenm oMftM. Htfosif 
Wi^drada BaU f et ta. -» Car«lMDaiiiii fialliaft ref if capitula el dlploma. Hormaaal 
€amam Taftant — Sarateni Gariliaiivm arcem actipitiil. i 

i. PMclia DoaOni Carolas Badasponae celebraviti ibiqne conTenlaaa \^ ^j^ 
Iilfoaiioram babnit. Inde rebns ordinatis in Italiam transcendit et Ve* 
Mae Hoiis Mi^ el 3. Idns Mantaae egit. Ibi Venetis priTilegiam dedi^ 
food ex Asdreae Dandoli dads cbronico Sigonins exhibet in bnne feiie 
wmmm: Joluum$t dus VmMirw^ per kgatos suos, Yl^iUtm epiicoftm, 
fl^ammmcLeotim, noOrmiclmeMmrogwU, utjura rerum wi ducth^ 
§Uh quac Mra ditionm in^erii nostH ipie aiU sui haaredm, epiccopi, 
mkhalei, popmH ^ smA^ imereni, praec^o confirmaremus, fuemad^ 
iemporibm proani nosiri CaroU decreto cum Graeds sancOm 
FeHd eOmn, ut Yeneius in iods repni nosiri versans, sui^ectus ei 
Jiapio deeemimus, ui nemo de regno noUro, vel i» fnikm 
skHMe nmHte, pU ejus, fuae didtwr Capui Aggeris, in possessienibus 
€mKiis§ue lede, de fuiius in pncio eorum legUur, aUguam pabulaUonm 



Digitized by 



Google 



73 ANNALKS IMPERII 

A>888» ^ fif^Mlkmm eserceat, unde ipsi aSquamvexaiianmfa ilmmhir . Vekh 
nms eftaM^ tcf Yeneti eecuri per noetrae dUkmee n^^ ema peragmii^ 
modo teianaria et ripatica solvant. Sed et metropoHtano VeHeiiarum et 
eubjectis ei eccleeiis^ juetUiae administrationem, qualem efcleeiae Raven- 
nati, praestari votumus. Nee quisquam nostrorum Venetos in nosiris oris 
eontra duds sui praecepta jurisdictionemque defendet. Datum 3. Id. Mtfji, 
anno incamationis Domini 883, ind. i, anno imperak>ris Caroti in Itatia 
tertiOf in Francia secundo. Adum Mantuae. 

2. Giui pontifice boto mox Nonantalae coigressns est, liabaitqie 
coByentam Longobardomm. Ibi ad qnerelas Romanomm aliommqae 
Wido, Spoletinomm Tnsciaeqne tidnae rector, majofitatis accersitts ei- 
nnctoratnsqoe est: alii etiam optimates Italiae eadem mina percnlsi sniL 
Beneficia, qnae ayi ataviqne eoram habnerant, Tilioribns data, ait coiti- 
linator ille Garolo iniqnus ; indeqne animos in principem concitatos. Wido 
fnga capitis snpplicinm vitavit. Ercbempertns ei impntatnm tradit, qaod 
legatos Gonstantinopolin misisset, et pecuniam a Graecis accepisset. Quam-' 
obremy inqnit, ab imperatore captus est, et nisi fugam arripuissei, capite 
ptectendus erat. Alii ad Saracenos respexisse prodldemnt Missis io 
enm cnm copiis Berengarins Eberiiardi ininSy imperatoris ooBsangnineu 
Cita annalista Fnldensis), pwtem regionis recepit; sed qnominns oaniM 
pelleret rebelles, morbis per exerdtnm grassantibns et tdia mox Italia 
nparsiSi probibitns est. Imperator ipse malo tentatns, et deinde sanatas 
ex Toto, ad S. Alexandri ecclesiam invisit, ac 3. Kal. Ang. ]nra ecdesiae 
confirmaTit Ita Sigonins. Ego Toro in Mnrgola cnrte regia 3. Kal. Ang. 
egisse, ibiqne.Garibaldo, Pergamensis ecclesiae episcopo, temis tabnlis pri<* 
Tilegia donaqne noTasse reperio, praesertim, qnae a GHnoaldo et Antare 
regibns Longobardoram data erant Inquirinus bina ad vicem Idutwardi 
arcHcanceilarii recopuwit, tertinm Waldo. F^piae deinde resedisse impera- 
torem et Jnri dicnndo Tacasse^ Sigonins iternm habet Ibi et SangallensibQS 
pneceptnm concessisse, apnd Yadiannm reperio, kac danaila: DataNon. 
Octobr. anno incamationis Domini 883, indictione secunda, anm vero 
imperU domini Caroli in Italia 3, in Francia 2. Actum Papiae LD.n.f. 
Hic Franciae nomine orientalis accipienda est, mox enim et ab occiden- 
talibns ascitns regni annos in Gallia nnmeraTi^ tanqnam Franciae opposta. 
Porro memorabile sigillnm appensnm eraf, qnod Vadianns ita describit: 
Imperator in eo taureatus cemiiur, cum kac inscriptione: CAROLVS Jf. 
AVGVSTVS, et in attera sigilU parte kaec verba: RENOVATIO FRAN. 
Conferatnr simile qnoddam Gamlo illi Tore magno tribntnm et ad a. D. 
800. memoratnm, nam et hnnc Grassum, et illnm GalTnm Magii titnlam 
tiTectasse constat. 

3. Absente imperatore, passim per Germaniam et regnnm Lotbariense 
tnrbae nascebantnr. LndoTicns Germanicns Wflhelmo et Engelscalco 
flratribns limites Bijoariae tnrados commiserafy qna orientem spedait. 
Hegioni ergo praeerant, qnam hodie Anstriam appellamns. Grebra illis 
cnm MoraTis caeterisqne Pannoniae Slavis certamina f^re, Znentibaldo 
naxime infesto. Vita mnnereqne enm lande def^tis successor a Ga-* 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPEKII t9 

nl» Arib9 dtfor, ttCs adolescetttflms legl^cUt. Trea Blgelsctlcitt reli- A. 88S. 
^■era^ MegiBgoziiiii, Popponem, Weriiihariea. Hl cmn propinqiils Ari^ 
k>]ieK loco peUimt. ArilK> cnm ZoeBtibaldo, jnyeBoa h^ foedes fadt, 
^fisqme ope In regionea redit Werinharios et propinqQns ejns Wezilo 
trans Bannbinm capti a Zoentibaldo, barbara cmdditate dextra, 
gentalibQS deniqne, ad Crraecomm mormy penitns mnltantor. Ado* 
letcenles sese Araolfo commendant, qoi tonc Pannoniam pro imperatore 
regebat. Zaentibaldos ab Amolfo satis pro imperio exigit, ot bostes soos 
ne redpia^ ol jnramento affirmet Bolgaros a se soperiom anno in MoraTos 
nes coadtntof . Amolfo baec spemente, Pannoniam per 12 integros dles 
Tastat; praello ad Arrbabonem commisso, Megingozos et Poppo fiomlne 
mtigojitoi ; frater Bertoldl comltls aliiqoe moKi capiontor, qoidam tran- 
catt nt snpm remittontwr. Haec praesenli anno, partim et seqoenti gesta. 

4. !■ Hraringia bellom recmdoit, Poppoqoe iterom ab Eginone Tictns 
cesslt Hormanni resomta aodada Belgfcam infestant et osqoe in Ar- 
dn e nn am penetrant. Ibi prope Pramiam ab Henrico Intemeclone delentnr ; 
tpoe, grari yolnem accepto, cnratos mortem evasit. Alll Normanni per 
Ueum ascendentes, aLoitberto.Mogontino preesole Ticti, praeda ex- 
nntv. Bertoldos Trerirorom arcblepiscopos Idlbos Febr. decessit: 
electjofle deri et popoH Batbodos sneeedit 6. Id« Aprll. Is mox 10. KaL 
M^' Robertnm Metensibns praesolem consecrat Ita Hogo reditos ecde- 
fliae Melensis perc^Mre deslit Itaqoe mox ad ingeninm redit Orbitas 
caesaris anlmos dabat. El ex procerlbns Stepbanos, Robertos, Wlcbertos 
cemites, aliosqoe Stepbanos com Alberico firatre manibos datis accedont, 
nikiloqoe Honnannis deteriores, omnia yastant Sed mox Hogo homo 
etens Wicbertom comltem, qoem ab ineante aetaie faTontem habnemt, 
InierMI; deinde Bemarlom nobilem Tiram, amicom fidellsslmnm, dolo 
ebtnmcni cnnt, ot oxore ejos FMderada, formae praestantis foemlnai 
potiator, qnam et sibl confogem somit Hoc anno et Glselam ejos sororam 
C e delH do Normanno datam, contlnoator FWensiom memorlae prodidit 
hde ambo mi^fores in rem pobllcam anlmos snmsem. 

5. Carolomannos GalUae rex 8. Kal. Mart feria 6, anno regnl in 
P^mdn primo (nam prios In Borgondia Jam Aqoitaniaqoe mgnaTorat), in 
Broao Gompendii palatli qoaedam capitnla constltnlt, ex qnlbos extait 
ftatntn In raplnae reos. Mox et Adalgario Aogostedonensl eplscopo Qwm 
recondliato) bona ecclesiae soae confirmaTit Signutn glariotisHmi r^giM 
tmiommmL Norberhu notaHms iuhseripsli. DaL prHie Nan. Marm^ 
mmo 5. rtpti, ind. i. Admn opud Ttnpckinemn vOmn i. D. f. A. Heo- 
ieriema ei Amchorim eomUes mnboiekmermiL Normamd more soo Ter- 
go^ nnno Iteram In Galllam Irrampnnt Mense Octobrl Semam Ingressi 
inln, mox Terrada s^a snperata, Iseram transeont; qoos rex inse- 
caCns, ad Anablas deprehendlt Commlsso praello Normanni Tincontor, 
■Be et ampUns caesis. Sed iHi mox Tlrlbns aoctl, iterom a Somona 
Tcnientes Vlmmandoos Tastant; S. Oolntinl fanom et S. Marlae Atreba- 
tensiB incendont. Rex iterato congmsso repolsos, sese trans Isaram 
recepit Barbarl in AmManis hyemaront 



Digitized by 



Google 



n ANNALBa IHPSBM 



jMliestfbis, res lullae ia p4as lapiae simt £t nmic deMim, «rl^itior, 
Smcenos a DociiHU Gi^etae iypato, percosso fioedere^ CrarUiajmii aurcaa 
M iirim aamem obdnaisse*. Boeibttis- illis, borUate poi^tificei ])eUiim jm- 
fereas, infelicitec pvgiarat; multos^ svonim caplos, Iradit» ^^»t>w 
fiariliaaoy recepit. Si fedsset Tiio dt Tireikte Johaime^c^Jiis 4ot halnimimg 
^pistola» lecDocibilem sileatefi ei yiciaa satia eiplicate repraeseBlmiOra^ 
jiiillas ii^ eam tragicanim ttukmationiimy aalliis minamm aat temiqme 
anatbematnm fims toI modns fnisset JExiado Saracenl per quftdrmsutfji 
ferme aimos iafestam rfgionem habnisse Leoai Ostioftsi scdlmiit&r: se* 
ceptam antem constat a* IK iK6, Nomerom sotandnm pro toto expressomi 
aLeoae, pnlo; nelim tamen aemdifferredintins: etnepriisfactnmdiGsu% 
iter aapemm Jolmanis ad Neapolitanos sHentiamqae tanUe. rei im wo» 
etiam miaora ejufgerante^ persMdest. £aclwmpertas etiam ftoa amto 
meminit Clariliani a Saracenis laeessi. Hoc certe ufk» Ucenauii eb his 
insigne mooasteriam S. Vincentii ad Valtaraam, nongentosfae iaiMiIes 
Irecidatos, Johattes loci manadias. ai papamPascalam IL apad Bue.- 
ninmsoripslt 

ANNa GHRISn 884» 

CtBTeilttf geBMAHs U AlsatU htbltat. PraelU cnm HomiaflBis U C«rBumUib — » 
rUdtBBi W<»nBBtU«. BftTBrici bmIqb eompotitl. naBBtibaltBt et WrBtiiU— #« 
•BlnBltlmt tapmlori. — mBrimt §•?• •Mt. gBooodit HtdrUBBt HI. Mnwmii 
riB« CBtlBBBte B SaneeBit «oiibBttBBi. — GaroloiMLBBi reg it GaliUB cnyiMtt 
h^|Bt BBBi. — Noraianni ealliaai. rattantet peconia data placantor. — > Gmrolo* 
■lanBnt Gamae rex decedit. Kormanni itemm GalHam InTadBnt. ReaBHBB koe 
Ciarela imperatorl conuBeBdatB*. -* XenBBBBl U ViUU eaetl. **• tlelorlB OiaB- 
corBm de gaiBeeait U GalabrU. -* 9« ebaiia jkdalbBrti tealorit TBtcUa mvw 
cbiOBis, BBde StteBtes f rocettare. — Gbarta Utegoi refertBr. 

A. 88i. !• Imperatof ex Longobaidla in Allemannlam Tenitj et cam adkac io 
HmsoUy regU Longobaidlae carte, 3. Idas Janaar. ind. 3. anno imipeiii 
qaarto, a. D. 844 Josepho Astensl episcopo dlplomata combasU noTaseoi : 
pox circa parlicationU festom GolambarUe AUatiae oppido conTeaiim^ 
feneralem egU. Ibi decretom est, vt Francl et Saxones in Normaamoe 
#xpeditionem snsciperent; BaTaromm manas fn Italiam mitteretmv qiuie 
$$M Longobtf dis conlra Widomem coiijangerel. Hogo Lolharii filioo lm 
poteslate se fore simalaTit Jam anla hnnc conTeatom fienriooa Ccomti* 
aoator Lambedanas Henricom comitem Tocat) ot Arao epUcopna C^ciUcot 
Waaebargenais) addncU FMicomm orientaliam mano, cnm Normnmois 
Saxoniam UTadentibos pagnaTeranl. Malti otrimqoe cecidere; Tictoiia 
tamea penes nostros stetit. CSorpora caesoram boatiom, insigni specio ol 
proceriUte Insolitnm noslrU spectacolnm praebnerei, nt remotiorea ^oi* 
dtm barbari UUrftiisse Tlderente. Post Colambartenae pUcitom Hoa- 
irUnSj rursos ooplas dacens InaJiosNoimannos Rbennm infestanles, aemiei 
algne Heram felieiter pognaTit : }amfae mnnitionem oemm obsidere aooM 
parabanty com illl timoro percnUi, Aigam ftocta iniere. Bearicns Uumoa 
Rbeno transmisso secatas, nonnallos deprebensoa occidit. 



Digitized by 



Google 



AN^ALBS IHPBIII n 

2. Ikdio UsiQ Womattte tlio pltnilo iotm wkH ln Normiiuios i«ISi 

da^tfuBtir. Eo com Gisoia Godefridi vxor Tonisaoty ab iaq^ratoro ali- 

qumiidift reCoita osi Ibidem 3. Id. imiii iad. 2, tano rogfti 8, imperii 4 

GOTsnio abbati LaftriskameBsi pro anima paUis ot fratris, ift occlesia S. 

IfftZftrii tftmolatommy ift TiUa Alesbeim cartom dat indomifticatam, ad osi^ 

aaomftfikir«m ot ocdesiae himinaria. Segoiim noktruu ai vitem ImH^ 

wmrdi mrckkapeHanL Donatio apnd Miraenm io ftotitia ecdesiamm Belgli 

eztftt Imperator deiftde ad BaTariam pasftndam tetoftdit Ibi coftTOfttfti 

Ib FSiBftoftieo limite babitns est ad TQlhiam amftom snb Goftuigefto aMOte^ 

ai qftOffl Zoefttibaldns TOniens, saerameftfa fidei angnsto dedit, acta ei« 

Cft ia ns , taftqftom et snos et imperatoris bostes nltfts eeset. $ed Ti ac ' 

piftedis abitifteri Jnssns est, paxqne ntriqne parti impemta. Ibi et Wra- 

tiilaBS, dftz iftteramneftsinm^SlaTonuB, qnoe Sams PraTnsqne elandobant» 

for ftumni imperatoris boato eficitnr, qna loqneftdi fonm bomafinm pmo- 

slitBm sigftiGcatnr. Nam manns manibns domiai Jnrans inserebat. li 

ftit, qni deiftde Arftnlfb cofttm Znofttibaldnm aAdt Garolns per Caraftr 

liftos ift Italiam roTersBi, Papiae natalem Domini celebrarit 

3. Obieral Marinns Romanomm pontifex post «nins anni et aliqnot 
meftSfBM sedem. Ita Hermaft&u GontmctBS el aliL Sigonins tamoft ot 
BeraftJHS, cortiom, opinor, nacti, 15. KaL Fobr. obiisio icripsero, qnoi 
JOCBiBS est UbboBS. Addit Baroftivs, com sedes bidno Tfteasseti electBm 
HftdriaftBm UI, CBi prias Agapeto ftomeft fUsse, nescio, Bftdo SigoiiBi 
AftBserit. flnftc Papebrocbins ait ^ima dio Maftii ordiftatftm; ro credo 
Imc nsqno dilata, qnod impemtoris approbatio ezpoctata esset Sed baoc 
diicfttem ftOB Tacat. Samcofti iftterea es Gariliani mnnimeftto in Ticiftoe 
fniiabafttBr. £t tnbc ab iis, tsI eerto aftno pmecedefttOy ftobilo moftOr 
storinm Caiifteftie combnstBm est, Bertbavio abbftto oedso. Moftacb^ 
Mmsfttii qftao potomftty Tbeaftnm coafngere. 

4w Nec res in Gallia meliore loco eraftt, noft Normannis tantnm, sod 
•t ftfiis bomiBibns isq^robis cnncta miscentibns. Camlomannns Yemii 
palatio regio placitnm babnit, cnjns capitnla fem contm mptoros dirignft- 
Iftr. Missi domiftici, oomites, Ticecomites, coftteftarii caeteriqne miniM 
m pnblicae ei omnes Fmaci bominos ad malftm coercoftdnm conniti Jn- 
tetnr. FlacBit etiam, nt episcopns alterins episcopi dioecesaftftm ob 
Tim rapinamqno oxcommnnicam possit. Si Tamllns dominicBS pmedfti 
ogerit, comes, in cnjns potestate est, enm ad emendationem Tocabit. 

5. Normannis interea agram okca Somonam impBftO TastaaiibBS, 
fl^iSBS est ftd ooi Danas qnidam, Heorici Bopos, ad idem Gbristi cobtoiw 
ifts, «t de paco tmctaretor. Primnm induciao factae s«nt : pactnm iaftdom 
iftitnm esl, nt dnodenis libramm argoftti ftdllibns acceptii, mgao abirmrt. 
Pecnnia Jade n pascbato cdligi coepit, et passim ecdesine orftamentii 
ttftsaarisqBO spolid>antBr. Measo demnm OctoM inieate confocta osl 
mnma. Eex ipse colleclo oxercitB aibit, bI, si idom fiOlereBl boito^ 
lartBBft tofttarelnr. Sed Nonuumi, pecnnia aceepta» incoftiii oiitrii» 
traftsmisso Isora, so BoftOftiam recepero. Iftde pan maro IraftSiii pan Ift 
Lotbariaftnm rogftBm traftsgressa, Lorftftinm mnniL 



Digitized by 



Google 



7« AIINALBS IMPERII 

A*88l. 6. At Gtrolomauii8T0Mtinii profoctas, in BtsM sylra iofelici casa 
i&teriit Qiritei tb apro ictOB ^ont: sed eonotaiitior fama est, teliua a 
BortoMo qiodun ia foram nlBfiiim, reperciissii arboris regen in tibia teti- 
gisse; qid dissiMiilare fatoromVolaerit, ne bomo iuoiias drcamstantiaA 
iafignatione periret. Trigesimo Norembris Tnlneratas, sexto Deceanbris» 
decimo octaTO aetitis anno, decOssit Miram est, Baroniam aliosqoe wih 
Aimoini continaatore deceptos, filiam ei et saocessorem LodoTicam tribn- 
isse, raptorem sanctimonialis, caetera nihil agmtem: qaae ad Ladoricm 
Balbam ejas patrem pertinere, Falcetas * recte notaTit. Ipse enimjaTenis 
filiam, qaod constet, non habait. Aimoini conMnnator, ex qoo aimnlef 
Bertiniaaos, qaos seqaeretar, babere desiit, inepta non paoca protrasit. 
Normanni, aadita morte regis, qaasi sacramentis solati, regnam itenua 
iafestare coepere, irriso Hagone abbate et proceribosy qai pacti adino- 
aebant. Itaqae etsi Carolas infans, iirater deftincti regis, snperesset C^al 
postea Simplicis nomen talit), plaoait tamen imperatori comaieadare 
regnam, qai anos taendo par Tidebatar, et continere primores in olficle 
posset Paer Hagonis abbatis institntioni creditar. 

7. Alii Normanni ad Chinbeimiam Godefridi benelldam in Frisia 
oceidenfali, Id est, ot niAc loqoimar, In Hollandia sitasi, a DenemMvca 
Tonioates (ntor Torbis Toteram) recepti a popolari sao, Rbeao adreise 
Daisbargam osqao ascendoiti locoqae pro more manito, per hyeflieai 
praedatam ezire parant Sed ab Henrico, castris ab adTOrso positis, inler- 
dadontar. Baspicatas aliqaando snm, Cbinbeim non differre a fisco regie 
ninno, abi a LadoTico Germanico Janiore Normanni a. D. 880. caesl sant 
Sed sitas non consentit. Tertia barbarornm manns in orieatali Frisia 
applkans, plerisqae ocdsis, ad naTos compellitar. Continoator Fnldeii- 

^ slam Norditl locam Tocat, et epistolam Remberti Bremensiam archiepiscopi 
ad Laitbertam Mogantinam de Tictoria dtat. Eaiidem historiam Adamas 
Bremensis attigit; pagnm FHsiae Nordwide appellat (qoi Norderiandia 
hodie), et BoTonis abbatis Corbejensiam, sai temporis acta scribentis» 
Torba affert Unde inteUigimas, in recessa intttrioro ad litos oceani rem 
actam; ibi christianos, Rembertt hortatn animatos, dena hostiom millia 
trecentosqae ae septaaginta qoiaqae prostrasse; maltos praeterea in foga 
mersos. GoUicalam, In qao rir sandas, dam pugnatar, oraTit, perpetaa 
cespHls Tiriditate notari, additor. Norda nota est inter Amisiom et Vi- 
sorgim, dioecesis olim Bremensis. 

8. In hanc ego annnm insignem Graecoram Tictoriam de Saracenis 
refero, c^Jns Erchempertas et Constantinns aagastas et Cedreaas, sod 
anao aon designato, meminere. Saraceais Italiae incnbantibas ex Afiica 
aoTOS dax regiae stirpis sapplemenU addnxerat Itaqae cam illis Jam 
Tires saao placerent, accoisis omniam animis contracto exerdtO; spo 
dobellandl contra Graecos In Calabriam moTeat. At Basilios angastos 
lllcephotom Phocam patridam In Italiam miseraty Tiram acrem, Tidoria 
aaTaU a Saraconis parta claram, Nicephori, qoi postea imperaTit, aTom. 
Magnis atrinqne animis concorsam est; sed Graeeoram res saperior iWit. 
Saraceni pene omnes ceddere; qaos inter magna praesidiarioram pars 

•) Faacbel Ifita. iii msr$. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII n 

p«ritt, 4die^Acrop«li6tCMUm6a€(iri8jttxeriit anad deM« A«86l. 
Amuktmm caslnui TropasfBO ot SMseToriaui oppi4aiik cepeM. Haee 
fttcU BaBJresfam est» cam Jam Gaiiliaum Samc€ii twereat; qaod loa 
aate praecedeBlem aimm coatigit 

9. Hi^nes amii eet memorabilis in les aoslru diarta AdalberU seii- 
•ris Tssdae mardiioiis, qvam a Maalredo ex marcUoaibvs MalaspiBif^ 
Bamabae filio ex linea de Terra Aubea, aactos est Gosmns Areaa^ et operi 
de aatiqiis Tasciae priadpibns insemit et Cl. Mnratorios, nora a d. Jo- 
sepbo cx marcbionibns Malaspinis de S. Margareta impelrata commnni- 
catiene snpplevit Per eam manifestnm fit discrimen inler Adalbertnm 
patrem Aotildis maritnm, qnae soror Widonis regis Init, et Adalbertnm 
iOiui, qnem Wido nepotem Tocat, maritnm Berlae, Lotbario rege natae^ 
qnem DiTitem ex Lnilprando appeUant. Sed qnod capnt est, bine cogno* 
sdmns qnaedam bona palrimonialia Adalbertomm Tnsciae prindpnm» 
qnae postea ad indnbitatos Estensinm nmores penreneie, magno argn- - 
mento, bes ab iUis ortos ; ipsosqne Adalbertos marcUones Lncae sedentesi 
etsi cnm pesteris compntatos Longobardis, nltima origine Bajoarios fiiisse. 
Nam cnr qninqne testes nationis Bid<^M ui Tnsda toI Lignria conqni* 
siisel AdaUMTtns marcbio, nnllo Longobardo Td Romano adUbito, nisi 
ifte B^oari^ lege ex Jore nationis Tixissety paterqne ejns indnbios Boni- 
fiwins idem esset (qnod qnidem in dnbinm sine cansa Tocavere) com Hlo 
BoniTacio conrite ntkine Bid<Murio apnd ipsam Lncam memoralo in cbarla 
Ridildis abbatissae LndoTici Pii temporibns, ab eodem Arena addacta 
el a nobis ad a. D. 823. repraesentata. Et notaln dignnm est, testes (nt 
memores essent scUicet) per anres bic Iractos; nempe BaTarico more, nt 
diserte legitnr in instmmento ftmdationis monasterii Banziensis a. D. 1070. 
ab Alberada Hermanni Yobbnrgii Tidna dato, qnod Hoennins Tir.doclns ia 
lebns Gobnrgensibns referly notatqne in Ula Tidnia bnnc morem snperasse^ 
nl, cnm lap^dei^ terminales ponnntnr, spectatoribns praesertim Juioribns 
anicnla TeHalnr. Sed et in Amoldo ex Yobbnrgensibns comitU)ns mo- 
nacbo in mirandis S. Bmmerani legitar, neptem antoris ad altare accessisse, 

el praedia ecclesiae ademta reddidisse,^ manihts (per anres sdUcet) el * 
awctis muMre Bejoari^o UtHbus. Sed ecce cbartae tenorem : 

10. /n Dei (mmlpokM$ nomm». RefnanU domno noHro Carolo^ 
imkm favenio ciementia imperaiore an^ e io , anno imporii ^ne fuariOf 
eesioMaiendasJunii, indidione eecnnia. Mamifestae eam ego Adeiherine, 
in Dei nomine comes ei marchiOf fUiiu b. m. gonifacii oOm eomiiis, fnte 
MMp ire n ^e me Dei onmipoienlis misericordia, ei pro saiuie animae meae, 
seu eiproJamfaiiBonifaciigemiiore meo, sioe saiuieanimaeh.m.Beriaa 
peniiricii meae, sive saiuie animae Rotiidis dileeiae conjugis mens^ seu el 
pro anima Anonsuare CAnonsnerae) oHm conjugis meae, aique pro saiuio 
animabus faorum meorum, a fundamentis conatruore ei elevari feci, tn 
proprio terrilorio meo, fimdamenium eifabricam itiam, 1» ioco, ubi didr- 
iur ConfienU posUos inier fumes Maerae ei AutaCf infra ipso casieiio, 
fuem effo Deo auxiHanie consiruere fed, nec non fimdam en ium eifahri' 



Digitized by 



Google 



tS ANNALES IMPEBIi 

Ma$9se4eMin honanMM b$(dt» $eiieirkisMBrlQ§sm^ 
MMgrwm mndofwm j^ipufrat (pigaora), pM <M re coniaa /uerini, M «I 
de relm meis ^ offerre provideor. In primis ifemn fitndmnentnm mm 
ierrm H eeelesim, et aoi^kin poeHa esse Meniwr mna am ierra vaeua ei 
plena imer /kmina 4nos de parte erientis, ei emiHm H oeeklenim ei 
de aOis parHhts, mU dhhm ai memaei einmi deservianif suas oflieinae Iksh- 
beaniemmemrHseikofiiL Jms sim HMe r ei e§erreimipsa eedesia emeam 
ei emrim m e m mm do mm k a iam inioeo, nM diedmraBarMmio, eiaecia^ 
eia mea iUa sOa prope ittm ^sm cmrtm mna cm casis ei rehts dam^ 
mieatk,eimmaritMeinioeo,mhidicftmrPotentiana. Jms eimiHier ei por-' 
Oonm mem de tenris ei sieie, qmam kabeo in ieeo, mbi dkmer Qeffa^ 
trmltmmmMacrae et Barmeeeio^ omMis et sHea asea Ampaeina domsni* 
eeU^ qmm ad metttm perUnei mki mikL SimHiter do et offero Cmmpo 
Mdseaii emper etratm cm deeima et tahore de ierris meis aUe, fmae 
hakere wiem em inter fimeioe Tmmeiom et dv^ Jms, eaceptm sMea eneOf 
fmae dtdtmr Memam, qmm ihidm offisrre prooideorf eed in mm reaerva 
peiestete faeiendi eainde, qmodeotmero. Qmidm et ihi eferre prooiSeor 
easis ei rehms meis iitis in laeo, mhi dieitmr Ahbia fiaihm L mm i enem e am 
onmtia adfaeentia et pertineniia ema^ p$antm epo in ipsa eUia Ahhia 
hahere eim sm Jms. Mee nen oferre provideor easis et rehm eseis dtHs, 
fmm kaheo in toeo ComanOf eacepta eainde s&oa mm in toeoy mhi dicitmf 
a Fmmtioio. Sem et offero ihidm casis et rehms meis in tooo et fseShm 
LmnensiSy fum miki adoenermni de parte IcenM parente mm; et casie 
rehmipsisinfimihmlAmeensieempaseuiisetsUtisad em pertine mti hmSf 
Hmproanimmmm^etipsimieoniiparentemmin^sosancteioceoffiBrra 
proe i d eor , Similiter et efferre proeideor injm fata eoelesia tere eerea 
mao nomine Jokanne em mmtHere sma, nee non ^ servm et aneiUa de^ 
eereiamt fn ipsa eceiesiaj et ad ahhatm H mumackm, pti in ^a eceieeta 
pro tempore erdinati fkerint Simititer et offhrre proeideor eaem et rm 
iUm^ fmm kahm in toco, mhi dieitur VaUesio^ fui re^itur per Siepkana 
emsariOy atpte em et resiUain eodm teoo VattesiOf fui refiitrpar 
Jokanne muumariOy atfue casa et res iUm in eodm loco mna eum rehme 
et peednia ittOy fmm ipse Stepkam et Jokanm eainde ad wsanm suas 
kahere et deUnere eidetur, mna em eensm et reddUmm ilkdf pm ipei 
Siepkam ei Jokamnm mmssarU exinde reddere et pereohere dehentf et 
eonemetmdo fmerit reddendL Itm stmUMer cm ei rm iUa in mdm 
ioeOf fmi repiimr per Temprando et Veriere, cm etrmittam paemmiaf 
fmantm esinde ipse Temprando et Veriere ad mmm smm kahere videtmr 
. • • , atf^e cm rm mm itta in eodm toco Vattesio, fum Jokammm ad 
mam smm kahere tidetur, rm ^mm efuidm et easa etrmittain eodm 
laeot fui refitmr per aaeisino cm ommiia res, fmantm eainde ipm Ctaei^ 
eiam ad mumm smm kahere videtmr. His omnihm praeseriptis caets ei 
emrtie eem rehm nomiinatis atfue casis et rehm muumriUis em fknda^ 
eeenUsetmmhmeisfishrieissmistmcmms, kortis, terris, vineis, oUeeUSf 
sUvis^ viTfareUs, praUs, pmcmHs, cuUis vet incutUs, mmMrile m eemufvUe, 



Digitized by 



Google 



ANNALtiS IHPSRIt V» 

: ^ m nuweMm siJt $erpi et tmMi8y mniaeifn omMwy fmOm LtJSIk 
leg§tigr, fiMMeffBTil^ttipeitmeeckei 
«f hem^ Mmi60 eemfer vitffiM^ ttedife&M eupio, efetre proMeor. Mi 

qm iMem vere-^ ee&tuete proeide&r, «r ^enMn^ fuod ^ reidere 

MMf, vmm iUii pmiei, pmle komiedhie de eaeff ie ipso eastetto inM 
««M0r0 Mcftf, ui inipia eetdmia ^aneiae Blariae ei ad obMem tfOMi» 
pd ^ro iempere ibidem ordimaim jftieriiy ipemn eeneum ^nsfuHe amm 
rtdSa^ MenL lUmqm t>eio, mpm el m duo, ui omnes dedmae ei 
moeerMfrugee de curia mea iOli 4n fiMue l u n idn enee H Oarfanieaee 
fummimm in jam dicHe heii Lu nia ne ne e ei OarfamHenee jure paironaime 
■owtiitf habeoy ut eiOfuHe anmie eim in ip$a ecdeiiapro rtmedio animae 
moeeraadaiaeiolferlaj ei^amdedmamdHaiiUideaieummonaeiiinipm 
eccleeia, eum monaci ordfnaH fiienni. Nonae tero partee in peo firupee 
eem deb eani ad tpemm ko^pUale Mra ipeo oaHeltO pro animae noelfwe 
temedh ad paupenei4ie irl bue n dae, eitcepla ewinde Hla dedma, fum ipei 
mmntnlm in pkMui eonmmH iunl dare, eio eae denl in ^ pMikm 
Jusim ipionm eionmetudinem* Meautemvero omnlbuemartminihumelk 
mm^orii oel mdnorii dominieat^, pmmtoi in fn^ Kemuie de fnikm 
£Mm9 kakulmui, et deebnai tt monae in ipm ecdmia eandae Mariae in 
pm eeeetBo tenienl, dedmae ab ipio akkale et monadi, quiinipm eede^ 
eia Seterdant. Jhnae vtro eminde ad hoepitale noetrum ilHe de ipm 
emMh eenienl, pro animae noHtae rtmedio pauperee rtfidem, emoepm 
de me mulrMnAue majoHi vel minohi, quanH ukique In fttoHkik iod$ 
mm cmm anle kominwue in eotketme kakemue vd kmmnnui, unde minlme 
ed pea ecdiek di ipio catteUo veniant. NonaeverodeHHeeuniinoitr^ 
deemmicetii, uM ecdedaeneetrae conitrudat «inf/ oem^ eminde iki dne 
dekae dedmae. Oemti vero de meis iUii de curHi nonae et.....elda 
eoBe plmna ehd diOae m ecdeela mea Uta^fuae poeda alinmo oaelem 
AaOm. Hem nonm vero fruget de ipelM eam d eurtii dd m nita Hi, elm 
nuMmlnik^ eemper dnsmUi fiHkuicmmfue annii ad ^ keepHaU de em* 
prmeeriflo eeHeao eeee M^ant daiee d penohdae, animakm noelrie 
reeeedko ad pauperee reficiendoi. Bte emnia, fuamler euperiue lefHurp 
kakemntfrmdidaeeeekeiaeiandaeMariaeel^rreprovideorpro ani m m 
neeirae remedio in m ordme, ut omnikui iuproicr^ eeeii d rekm em 
mm va am e vd fmemeili k m ,pimikioffiniaelnt,inpoteitaiepraediclaeeeele^ 
dm eametae Martae vd iuiique redoribui, kakendi, pt^oeidendi, impor..i 
l ek erm re fkdendi, d uiufiruduere fate emperiiU ecdeeia eaneim MartmOi 
em eeeie d rebue, fuae ibi oferi,' eum pea ecdeeia devala feertt, eieul 
efo empie, koc comlituo, Jubto ego ausManie Doedno in koeeeculo mtVm^ 
vare meruero, in mm eHd poieeiale, i uprat cr ipl a viddiod eodeeia em 
emeii d rekm eiqm moviHkUi vdimmovilikui, quae ikio/f^runliaeerdoim 
m emdem eeeleeia ordlnati d confirmali, fued ikidem of/idum M d lumb^ 
nerie em mltearum eolemmia die nodufue perafore dekeanl, fmt pre 
nedrie peceetU Pomino depreeenlur miiericordiae. Et podvero meum 
ekmmddeHHe preMterU, quoe efo in Ipm eoeledm aumUiante Domine 
e rdinavlmue f eum eaeli d r^ m^mfiakme d immm Mm , fumikieflmi, 



Digitized by 



Google 



M iNNALRS IttPBRII 

A.86I. >pt pHmhie JBhtMtSkm §t prokenmu» mtk U ^ eceM€ cr^^uOm, 
ftme ihi effieitm Dei H htmiMHa ei mimmm^ tolemnU 4ie madmque 
fmrapere SiUmU, fmd fro nestrii peecatii Demimo d epr e e em u r mesari^ 
eordiMe. Et H foreitan iaier ipms keredm aui prokeredes meaa oria 
fkerU eonimiiie de Maie ordiiumdej Mn an im i ie r ordHkure voiuertni JeuOm 
iUa mea eioMOi ^^ 4^ heredee ei prokeredee mHj pd juaia 4pnns 
meam voHmieiem ei eoneiiiutiomn, m ordinare voluerinij a M h e a i emmae 
HOejfuikoc facere et adimplere voiuerini sueerdetee, eioe laicos k a me imei 
exMe vieinoe kominei Deum Onmnieiy qualm ipei keredee aui praikeradee 
meif qui iuaia isia mea eiatuia adimi^evoiuerini una cum d,d, hamie 
ei crediUs komine$f qui iU ap^repea fuerini^ saeerdoies honam famsaae ei 
epinionemkabenieseleperini ^^snmpresMierwny potesiaiem kabmUae kere- 
dee, quQ prokeredes meos in ipsa eetfesia ordtnari et confrmari jstmia 
ietamdotemeimesminsiiiutionem. Ei HU keredes ei prokeredes mei, pd 
eainde suktrakerevohmriif ei in kanc ordinaiionem minhne conieniare 
vohmrU ad ^^sum abhatem ordtnandum, pmm ipsi vieini sacerdoiee ei 
ieici esegerhU cum ipso kerede aut keredihus meis, f« t kaec mea eiaimia 
adimpleverinif ordinaius fuerUf nulia de ipsa eecleUa, neque de ceuie ei 
rebus seu mevmbus vel i w i m ev il^uef quas ibi offerij nuUius heredis aui 
prokeredis sini potestaie de abb^ ordhuindOf jfui eiiuata iste «m <I0- 
teta» de preMero ordinasuto, et nulhtsfuUibeide keredevel prokeredibms 
meis in aUquo desupradieHs rebus ei casis mevihbus aut immoviUhuef 
fuas insupradieiaecclesiaofferi, coniendere,necminuere,nefuedividere, 
nefee per uUum arfumenU ingemum subtrakere^ nisi tantunmedo de ad* 
versis keminibms defensandiy sicut mehus posiuUwerinif ei eemper ipsa 
eeclesia de presbiieris^ ordinaia sd, et nen remasmai inordinaia in eo 
modOy siQui superius lepUur. Et koc voh>, aifue per kanc dotie atmie 
huHiuerevideer, ut siforsiltenfuihbei dekeredibus aui prokeredibue mme 
per kaee mea skUuia se subirakere vohierit, ei bonis manadsipeameo^ 
Uam ordinare nohterit, fui omnia adhnplere debeanif shmi superius 
iCfUur, hmm non kabeani poteUetem.ipsi keredm aui prokeredee mei, fui 
ee aeinde subtraserint, nulhun de supradieia ecciesia seu easis ei rebus 
moeUibvs vel immevihbus, fuas iH offeri, intenthmandi, nee subirakendi, 
mec aho modo ordinandiy et shU aeinde inanes et vacuae, nisi nutlms de 
keredibus aui prekeredibus meis eini potestate, ,qui taha adimpleverinif 
Steut superius u me inUihUum eU, UpresbUeros sic ibi ordinaoerU juxta 
isiemdotem;Uinmq^quise eaindesubiraseriteiishinonadimpleveritf 
Demm eainde iraderit retributorem, ei kabeat exinde rahonem cumJuda^ 
fui tradidU Sah>atorem, ei insuper anatkema siL Et si ego Adaibertus 
eomes vHkeredes avt prokeredes mei contra kanc doUs offertionis meae 
bomorum remanserimus, aut eam infrmgere vei dirumpere fuaesiervms 
fuohbei ingenio pernoeaut submissam personam kominum, cuinosde^ 
d i9i em u9 aut dederimus, UUcnos promiserimus permanere, sicut supra 
disposui, tunc eomponere debeamus ad partem praefatae ecclesiae vel 
esUsfue recioribus poenotfs auri hbrarum decem, ar§enti ponderis pdn- 
fuapmUa,einecsievakaidtmrun^^ sed pmesens eausa omni iempors hi 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPBRII 81 

ardh» frmam ei $Milm permatim um^tr eum jf^wfti A.tt4^ 

tfMM smbmisa. Unde ego qui supra Adalberhu comet her§amena cum 

airamtemiario ei penna de manUmemeis de terra levani^et ad eeribendum 

tradidi Peiro notariOy ei duo daiU eorum uno tenore eeribere rogaoi^ ma 

ad pariem ipsius eeclesiae katendam, et iilam aHam mdki ei keredUms sem 

proke r m M us meis kabendam^ ei osiensam ei tesHbus obtuU roborandauL 

Admm Lmcae feHcUer. Sipno manus AdalberH comiHs et marokionis, pd 

kmsse donaiionis cartam fieri rogaoiL Signo manus AdalberH comiHs fUH 

s s^ ^mstrip H AdaWerH comiHs ei marckionis tesHs. SignomutnmsBonifacH 

fUHi ipsims Adaiberti tesHs. Signo manus BarenH esgenere Baeario per 

amrem trado iesHs. Signo es manm Gumensi em gemere Baoarico per 

amrem iracio iesHs. Signo manus GaisinckesH item ex genere Bavarico 

per amrem irado tesHs. Signo manus Infisa eiiam de genere Bavario 

irado iestis. Ego Umprado per aurem tracto iesHs. Signo 

PoeeraeHs et AHneki germanis es genere Franeormm tesHs. Ego 

Amaldus notarius rogatus ab Adalhtrto comUe me testis. Ego Adaiberiue 

Mlarta rogoHiS ab Adatberto comite me tesHs, Ego Pdrus notarius posi 

iraddm campleei ei dedi. 

ANNO GHRISTI 88ft# 

Ou^iw faiperttor WidoDem recipit, et ia Stracenos dneeiii mitlit« Pit rez GtlUte. 
— OoMriOn Dtais Rheai ertm td GoiiiveBtes vsqae detidertt. ^ QodefrMo» 
ecdditar. — HafO Lotharii et Wtldrtdte fllios ctptas, excoecttor, et ia meBO* 
•teriom 8. GtUi mittitor. — Gtroli imperttoris diplomttt Wil>eliBgte et Frtoce* 
flffti dtta. — Gtrolos imperttor regoom ordictre coBStitoit. Ptptm Htdritoom 
Ib Gcrauuiitm eroctt. Sed is ia itioere ol>it. — Decrett HtdritBi ptpte t Si- 
gVBie ceiiflcta. — HtdritBO BtepiitBOs sobrofttor. — Misert ecelesite Roomote 
«Mditio iBTeott. — HetpolittBt, fltlerBittBB et GtpotBt. -- Wideals dods 8po- 
kliai exyeditio io Strteeoos. — NoriBtBBi ia Htsbtaia et StxOBia ctedootor. -> 
lenMBoi ia Gtllitm irroeotes osqoe td orl>em Ptrisiorom reoloot. — ^ Pltdtom 
WermatleBse, io qoo aoxilit Gallis promissa. BtTtricte res compositte. — Loit- 
pff<iiB Tl4ot LodOTid n. Germtoici regis obit. -^ Gerbergt tbbttisst GoBdesbe- 
mcBBis eblt. — Literte Stepbtai tcres td imperatorem CoBstaotiBopolitaBBm. 

1. Iniperator sub ipsa aiini ioitia conyenlui regni Longobardici ia A885. 
tpipkauao festo eirit Eo Wido sibi metoens accessit, et se jnrainento 
fmgSMB, in gratiam recipitvr. Gaeteri qnoqne optimates offensi se snb- 
■ittat Credibiie est, magnitndinem principis, qnotidie per agnatomm 
iMrtes crescentem, omnibns terrori fnisse. Tnnc etiam expeditionem 
ta Saracenos decretam arbitror, Widonemqne dncem copiis datnm: boc 
mim myiOy qnantnm inteliigi potest, cnm exercitn in Apnliam Tenit. Al 
JBpentor^ rebns Italiae ntcniqne compostis, Tocantibns Gallis, primnm 
perUaetiam Allemanniamque in Lotharii regnnm descendit, et ad Gnadnli 
TiOaB proceres ex Carolomanni regno sese commendantes snscepit 
Detede in ipsam Galliam Pontigonem nsqne progressns est (nt habet 
droBlcoB de gestis Normannomm). Ibi conTontn habito, Galli caeteri 
leco ^|«s imperio snbdidemnt. Locnm placnisse arbitror, qnod Bnrgnndi 
ctiam et ProTinciales eo commode accedera possent, neqne imperator 
ab Italia Germaniaqne abesset. Ita Jam solas regnator saae stirpif, 

ABRALIS IMrSBII TOH. 11. 6 



Digitized by 



Google 



82 ANNALBS IMPERII 

A»889ltolMMaiiiCMip««MliMitofeiiiilamTidit, ^oA ei flyadmi pne- 
iidsfle JtcMMr. Sed Ittbrlcu septMae magiiMiBis HuliiiBB M: 
■ttlti iM ifMdere defierant, reere eoepere. Idqee tIx qtiffMun magis 
kec Gerolo expertai eat Gaetenun a Gindaireisi ceiTeBta regnm ^oa 
M GaMia coapitalor, qnaido Jam pridie IdM Jioii ad Gmdiilf viHaa 
Cabiiio o e aii fcqs electioMtt nonMi episcoponuB coBimaTit. Praeceptam 
M cottciliis Gallids Sirmeiidits edidit. Ulterioret Gallos ia PoBtigOBeBsi 
placito acceaiisfe^ crediMle eot. Freilra BOTiisimu histeriae GBllicae 
ad CapeCJBOi oiqie dedaccae scripter^ Tir doctii eC dUigeBs, sedi itepe 
iBfeBio iftdalfeai iB necteBdis oreBtilHm» OdoBem comitem Paiiiionm 
aiiosqoe poteotoi io GelliB Tiros ebseqaiom caesari BOgasse, credidity 
Boilo ex Teterihas argBmenCo, aitoribas ia alia omBia abeoBtibBS. UBde 
eCiam iB cbreBici FoBtaoelleBSis praefatione Ccitante Pagio) recte legitn, 
Gorolam regem Soanrorom, filiam LadoTid regis Noricoram, monarcbiam 
Miis imperii FraBCorom el RomaBoram usoBisisie, aBBO Teibi IncarBaii 
8d5, iBdicC. 3. 

a. Interea, ffagone Lotbarii filio initigantO; Godefridai Daaiu roi 
noTii moliebatar: Gerolfam etGardolfam Frisionun comitei ad caesarom 
mittit, iibiquo RbeBi oram ad nsqae Confloentei aedi petit, praetextt 
samto, qaod regio concessa Tini ezpers esset Yidssim fines regni sibi 
commissos taeri pollicebatur. Sed insolens postalatio Tisa est, et toI 
nimiam petentis e re pablica, tcI praetextam bello qaaerentig, Pi^cipem 
praedonom praedones popalares saos arcere, intatam erat; pericalosias, 
ilH aperiro Tiscen regni. Et pamm In Godefrido fidei esse, Jam aHqaot 
docamentis constabat. Suspecta etiam Hagonis afllnitas, caru imperatoris 
intendebat. Ergo consilia capiantar, Laitwardo qaam Carolo aat Henrico 
digBiorai at barbaras dolo petereCor; tanqnam Jasta in perfidos perfidia 
esset, et qoi fidem saepe fefenisseC, extra Jaris commerda baberetar. 
Godefridasio locis pene inaccessls totas agebat; ande arte eliciendu 
erat. Itaqne legati bomanissimo ruponso saspensi redeont. PromitUtor, 
aiore Willibertom arcbiepiscopam etHenricamdBceB^ iOBimei TiroiyOam 
impla traBsigendi potestate. 

3. Henricns fidos bomines Ib Saxoniam mHtit, qai milites bob ag- 
BilBe flicto, sed sparsim, coBstitoto die locoqae addacant Ipse assnmto 
arebiepiioopo in BataTos proficiscitnr. Adest Godeiridu ad locam Heris-' 
picb, ande Rbeni flnenta et Yabalis ono se ex alTeo resolTUit, BataamqBo 
iBsalam ioo recessa indngant Ibi colloqoio institatOy maltisque oltro 
oilroqae diiceptatis, dies in occasum Torgit. Legati insala exoedonty 
bospitia repetont. Postridie Henricus praesalem monet, at Gisalam ad 
80 TOoel> et ad pacem saadendam bortetar. Ipse interea cam GodelHdo 
caasam Eberbardi comitis tractat, qoi posseuiones sibi ademtu qaere- 
bator. In congreua Eberbardas (ex compacto) proclamare attios ; Gode- 
fHdoi coBtameliose respoBdere. Tnm Eberbardas, qaui Josto dolore, 
OTaginato gladio Dani capat ferit Accorrentes Henrid sat^toi Jacentem 
ooBfodiaBt. NormaBBi per Bataam sparsi tmf idantar. 

•> C«ttaH!|U mm§M tMMUut mtrifiti. 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBRII 8S 

4w Moiem fere teMpm Bngo td €a«d«lfi filhmi proateieaflwA i|«SSS. 
tflnelM oapllar, ooBlisqM emtts, tn noMsterlMi S. €alli tniditw. Qatm 
Miile.n pitrim remissvm, teapere ZutiitlllaKli regis, Regineipgeabbat 
Prviiae eiit mmi totendtt, fao in loco tandem e^OiBctw Mpnttiieqie est; 
petitvtti faeiie tote pater&e regno, si Carolo aogosto incelimig siq^- 
lixieset Nam Amilfo ipse, ef qia»te magis Zoeiitibaklo ejns filio l>ie 
degraere, Mseeidl Jere potior erat, qvmde legitimo Waldradae coejeglo 
ndfa argmeita lar?ebaDls ei in tpsa Gafiia ambigmim Jas erat emaiim 
LidoTici Balbi iHomm, aat Aisgar^s ant Ad^aidis matrimonlo labe- 
laite. Sed feritas bemlfels Garohim ab eo alieairat: qii orb^ ido el 
ssbmttteiitl sese libeatiis fortasse, qmam ipei Analfb faTlsset Certe 
Bosoais nsurpatoris manifesti filiiim, sed ex aignsti filia natmm, bieniio 
post pene in iilinm adeptairit. GontinQator Hagonem prlmo in Fnldense 
meaasterlm detrasnm, et eandem cim eo fortanam aTonciiim ^ns snb- 
isse, tcnbit, Waldradaey opinor, firatrem, consngninevm omitam Alle- 
Baniooinn, ex qoibns inclytnm Habesbargiemm genns descendil. 

5. Slgeiias ail; extare Garoli diplomata WibeUngae data 8. KaL 
S^. ma» imp&rU in IlaUa ptMo^ in Frmnda (orientali scilicet) quarto, 
Ai GaiMa primo. Qno posite, dicMdam esl, ex Lotbariensibas in Ger-^ 
mmiam redisse. Inde FrancoiWrtam venil, ibiqne 6. Idis Sept anne 
rsgniS^ imperii 5,rogaate per missnm beminem Lntbardo episcopo, eccle- 
siae Fadebomensi Jns liberae eleclionis stabiliTit. Diploma a FMdi- 
aiado episcopo emtnm Scbatenins pnbUcavit. 

6. Al imperator Jam totins Francomm imperii potens, ac sese liberis 
dirtititam Tidens, Taletndini etiam Tacillanli pamm fisns ; non malo con- 
dio coBcla in fntarom ordinare constitait, el re Francoitoi, cnm sois 
Mibcnla, nt migor esset destinatomm aolorilas, Hadriannm papam ii 
FianciaB eTOcat ad generale placHam Wormatiae babendnm. Gredo, el 

reg:nomm recens qnaesitoram ab eo sibi impooi Tolebal. Gon- 
iniqaas principi, episcopos qnosdam injaria deponere moUtnm; 
Bemardai etiam ex concnbina filinm in regnnm attollere cogitasse insi- 
Bonis malisTO consiliis aeqne snccessns deAdt. Fapa Toniens, 
Jam Pado, morbo oppressas, in Nonantalae monasledo sepnl- 
ioTeiiil. Barenins scribit, 7. Id. Mall deftectnm; Fapebrocbias 
ietare Jnlii die, qao a Nonantolensibns S. Hadrianns colitv, qoae con- 
jKtora Bon inepta eet. Et ex serie gestomm malim difierri el tardvi, 
fnm praecipi mortis diem. Hadrianom Nenantolenses per errorem Fri- 
Hm inlerpretantnr, fabolosa namtione confecta, qoae in MibHlonis 
Ilalieo legi petest 

7. Yix panca de rebos Hadriani Tertii extant; Teloti, qood Basilias 
Uteras ad eom dedit, sed serios Romam allatas, qiibas snc- 

respoodit Sigooios Tacoom historiae boc loco ex ingenio sopple- 
y% ceaHnnato de Toscolanoram comilom ambilione potentiiqoe eommento. 
Ismi fiiclione toII expressom bnic pontifici, nl dao gravissima decrela 
esnderel; nnnm pm Romanoram liberlate, nti pentlfex designilas conse- 
ovi ilM praesentia eaesiris aat legatoram efoe possel, allemm pre 

Digitized by VjOOQIC 



84 ANNALKS IHPSRII 

JI«8B0l dignitote ItaliM, M norleiite Gmlo UL anguto rofniim lUUds princi- 
pibis ait ejim tiUrio imperii traderetai. Sed tantae rei ne^e vela Beqne 
Testigivm ia Teteribns reperitmr : nt mirer Pafiom, Tiram eraditae liber- 
tatis, fidem babere fingeAti potoisse, qai frastra in arcaais a dero Ro- 
maiie habitam decretom saspicatas est Nihil tale pro ilioram temporum 
babita, nisi in synodo, papa decemere poterat, id est palam. Qois Tero 
credat, post tam aadax inimicomqae factam potoisse Hadrianom Carolo 
caram fidamqae baberi: babitam aatem, ipsa ad res magnas perficiendas 
eTOcatio, et promtilado eTocati probant, qai Romam ipsam discedens cre- 
didit legato aagastL Itaqae malta cam caatione legendi sant bistorici, 
qoi more Sigonii (cajns exemplam nimis Gordemojas seqaitar) cogitaU 
perinde ac reperta promalgant 

8. Intellecta morte pontificis, deras popalasqae Stepbanom Roma- 
^ nam,Tiram nebilem,aZacharia biblotbecario consangaineo eraditom, pres- 

byterum cardinalem titali sanctoram qaataor coronatoram, elegit» magno 
stadio plebis, qaod bomo diTOS et liberalis maltos paaperes, fame a 
locastaram clade grassante, sastentasset. Erat Romae Jobannes Tici- 
lensis episcopas, missas Imperialls. Hoic probasse JoTisseqae elecdo- 
lem, ex libro pontificdi intelligi potest. Itaqae Jobanne comitante, omnes 
scbolae Romanae electiim ad Lateranense palatiam trabant; omeaqne a 
plaTia accepere, qaae eo ipso momento effosa, arescentem Jam dadum 
terram rigaTit. Unde rem aestate, aat certe malto ante byemem actam 
intelligas; secataqae proximo domiaico die consecratio est. Itaque nihij 
inTito imperatoris legate actnm est. Si tamen continaatori Faldensiui 
credimas, imperator gesta non probaTit, et Laitwardom ^rcbicancellarina 
com episcopis aliqaot Romam nUsity at caasam cognoscerent. Tandefl 
tamen, iniellecto omniam consensa, acta rata babait £go Tereor, ni 
continaatorem nostnim ramores deoeperint Nam archicanceyarias sal 
exitam demam anni Romam missas est: at imperatorem tam dia distallssi 
tanti momenti cansam, param Terisimile Jadico. £t ipsi Faldenses anna- 
les, qaales apad Freherum prodacantar, principi aeqaiores, nallo dissidi 
Testigio, inTitante apostelico, initioanniseqaentispetisseltaliam Carolnm 
simnlqae Laitwardom Remam misisse, prodont, qoibas potior fides. 

9. Anteqnam administrationem attingeret papa noTas, cam legat 
aogosti et episcopis sopellectilem et thesaoros Romanae ecclesiae inspic 
Toloit Sed pleraqae expilata inTenit In Testiariis Tix pauca aderan 
stragala, qaibus mensae festis diebus operirentur. In sacrariis pleraqa 
donaria et ecclesiae omamenta desiderabantur: crux ipsa aarea defaii 
TCtus Relisarii patricii donum. Horrea deniqne et cellaria Tacua repert 
sant; neque aderat, unde redimerentur captiTi, auteleemosynaeia egente 
erogarentur. Itaque suis ipse et patemis opibos miseros paTit, et Aeeec 
sitatem publicam priTatis facultatibus subloTaTit. 

10. Widonis ducis expeditio in Apuliam ab £rchemperto conteiii 
poraneo memoratur. £am ad haec tempora refero. Ageltrudam, Adel^ 
BeneTontanoram ducis filiam, in matrimonio habebat Yicissim Gaai 
marlo Salemi domino filiam dederat, at qnidam scribont: sad e§9 Lan 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 8» 

tati HnMs fllfaii, Widmiis Jiaioris sororeni fmsse, aBonyttis SaierBitaiio 4« 8B& 
at BeMreataio apiid GaaOllin PoregHnua potins credo. Adelgiso pro- 
piif«er«Bi BMcliiftatioiie occiso, saccesserat Gaideris aatiis RadelgariOi 
AMgiai fratre m^re et praedecessore. Sed Widonis arte capitar Gai- 
derie et Frattcis traditiir, sabstitate Ajoie filio Adelgisi. Gaideris etapsas, 
ad Qraecoe conftigit, et GonstaatiAopolin missns, cnm honore rediit, Doria 
aceepla, nde popnlares infestaret Salemi Goaimaiias Gaaiferii filias 
iade a bienaio re^uJiat, primom Romani^ mox GonstaiUiaopolitani imperii 
■^estatem comiter agnoscens, com prementibas Saracenis, Latinoram 
aaxilio destitneretor. Nam in tabaHs, paalo pest primo anno Leonls 
aagasll coaibctis, protosns est, sese Leeais et Alexandri aagastoram per'» 
mnsa Salerni principatam tenere, qaalis olim dlrisas erat a Benerentano 
lalar Siconalfnm et Radelgisam. Uxor ei Jota toI Jnta ejosdem Widonis 
iUa ascribitar. Neapoba adbac Atkanasios episcopos dacls petestale 
mei e i abat ar; Graecos aomlae colens, sed nnlli se nrbemqae eredeas, 
ialer Saraceaos et Remaaos. Gapaae condtem gastaldnmTe 
Paadoais olim gastalti fiKns, hacteaas egerat; sed naper 
Atfcaaaati fraade capto LaBdeaaUl IBias Laade coasobriaas saecesserat. 

iL Boe reram habila WMo dax Spoleti, filios Widonis, Lamberli 
frater et saccessor, Garolo aagaslo Jam reconclliatas, ailssa ^s cnm 
ciercila Praacoram et Long^^ardomm In Apailam yenit, nt Saracenos 
pene^relory Graecis obicem poneret, indigenas principes In fide reti-r 
aarel, apad qaos, afliaitalibas s^igatos, plarimam posse videbatar. Wldo 
Garillaaaai Toaiens, Saraceaos resislere aasos acie Ticit, castris exaitj ia 
moBlaBa disperslt lade aon Liri laatam, sed et Yaltamo transmisso, 
nHctie a tergo Gapnanis, qoi arbem claaseranl, la Samaiam asqae per- 
secalas est bostes. Redeantem rebas prospere gestis, Gapaaai teirifi 
iMdeai ia arbem recepere. 

12. laterea beilam coatra Normanaos in Germaniae regno noa male 
admialetratam est Hli, Torgeate ad exitam snperiore aano, ex LoTanld 
ftasbaalam inTaserant (qnae naac Leodleasis est Jarts), iocoqae ad mani-* 
■iBlaM Mecto, pnedis eif Tidni^ actis, ftamealam coarebebaot; iacolla 
BtserTls atebantar: com LaUbertas arcMepiscopas (napero snccessa ex 
ia dacem Torsas) et Henricas comes inopiaantibas saperTenere. 
caesi sant, receptae frnges ; ipsi in maailiancala obsessi, tIx faga 
efaaere. Poslea alti Normanni, a GedefHdo inTitatl, cam nondam ejos ^ 
CiU didielseaK, In Saxoniam Impressionem fecere. Gonseqnens est, nl, ^ 
medio diqao inter Albim ac Yisarglm loco exscensionem fecisse, cre^ 
His panci Saxones obTM, abi mnllitado bostiom opinione ma|or 
lerga Tortere. Nonaaaai stodh» perseqaeadi abrepti, iongios a 
reeedaat; enm forte adTecH ia aaTicalis FHsli, naTOS Tacaas InTa- 
beetesqae a tergo aggredioatar. Uli casa improTiso tarbaator; 
qaoqae aalmds resamaat: barbari aadpili malo circamTeati de^ 
leaiar. Frisii praedeaam spoHis mlrifice dltantar. Hoa l^islerbaatios 
caaaiaaalor appellat. AUos ab illis pato, qoos Gelrls attribaimas. Dei^ 
siam sylTae deasae atqae obsoarte appallatio est. 



Digitized by 



Google 



86 ANNALEB IMPERII 

iJig^ i^ Sed^slMinGeniaiitrepilsi^TiKOBtteiiiiiOaffiMieMm' 
fenmt, nide plas pitedae pericelo miBore sperabait GaUi ii iKMuivilis 
floBiiiiilKis mininenia slnixeraiit, per fvae illis navigatieiie interdiceretar, 
Tale Parisiis ad Seqnanaa, tale ad pontem Isarae snnexerai HoEBUtti, 
qai iMCtenns LoYaniom aliaqne leca tennerant, NoYembri mense Isonum 
Tel, nt scriptores loqanntar, Isam bigressi, seomdo flnmine ad poaftemi 
Toninnt, castmm obsident : fuod mox Aledrannns praesidii praeiectes, 
fitam sibi snisqne pactvs» dedere cogitnr, BelloYacnmqne dieced^ N#r- 
manni in Seqnanam descendunt. Asser MeneYensis, qni snb Afilfredo 
ug» Yixit, aMos Normannos 4l mari Sofnuiam infressos, scribH;. Goi^nAotis 
Tiribns tanU kostinm mdlitndo appamit» nt Seqnana per dnas ienGns Um- 
fribns tegeretnr. Credeies, sylru ex montibui in inmina descendisfta. 
Septingentae erant naTOS mi^onBS,.nanica]ne innnm^abiles. QnadmgimU 
millia bostinm compntat Abbft, S. Gffmani monachns, qni obeidionem Pn- 
risiomm Yoisn spectator descrfpsit. Is postn monasierinm decani titelo 
rexit, cnm&oberins nondnm rex nbbatiam tenereti qnemadmodnm JacebDn 
Srenlins, carminis ab Abbone cempositi «ditor, ad Aimeini contitaatereai 
notaYit. Sigefridns, Sinericos, nliiqneldanonun regoli aderant Sigefiridmi 
Gancelinnm, Parisinae nrbis episcotpnm, data fide adit, traositam slbi per 
Inmen petU, qni stmcAis tncribns negabator. Spendet, neminem nrii mc 
cimbns nocitnmmt episoopi qnofne Odonisqne eomitis et caeteroma 
pmarecteram res intactas fore. danselinns, sibi Odeaiqne a maximo 
mgnm Garole basilee, er^is pest Dominnm dominatore, loei tntelam com- 
pissnm, respondei; foaeritqaeaSigeirido, qnid facinms (pseesset, ai sao 
loco ageret. Ule minas spirans, discessit Ita eppngnatie seonla est 
Sed licet NoYombri mense biiias anni coepta sity narrationem in awmum 
pefMntem dilferemtts. 

14. Interea imperator Francoforto Mognntiacnm, inde WormatiaB 
TOnit; nbi episcepi et comites CMIiaram placito affaere, et de Nommnnis 
reprimendis deliberatnm est, qni acrins insnrgebant. Decmta stafmi Fraii- 
comm orientaliom Saxonnmqne anxilla simt, et Qenriens, Nomumnonui 
ierror, dnx promissns. Aingnstns in imeariam moYit, et Batisbenae nala* 
lem Domini egit Tanc etiam AmnlfBS et Zaentibaldns a caesam reooa- 
oiliati, in conYentn principom qnietem pnUioam sacramentis alBrmafere. 

15. Hoc anno Lnitgardis reginaj «xer LndoYici Gemmnici seenndi, 
filia Lndolfi Saxoniae dnois, obiit i. Kal.,Decembr., ot in Aschaiabncgo 
conditor, dotali, nt appamt, looe: in qno celebraias olim oapiias €\}n6, ex 
fiobeUno dictnm est. Haec ms anniyUsta Saxo noiaTiti cni in nnno no- 
aologinm Fnldense censentit. AYOntinns per errorem Gnellun fecit; 
Samaurtbani flUdcigardem Tocani Bneoatins Gallns, Yir remm genoalo- 
g^amm periiissimos, memoriae lapsn, ut arbitmr, in tabnla Gacolinao 
stirpis Bilmari filiam) Benonis Cpro Brunone) serorem scripeiL fii praetier 
l^dOTicnm filiun^ cftiq^ infelicem casnma. D. 880. tetigimns» HiMegnrdem 
fiUam tribnnjH, qnnm a. D. 894 AronUus YOlari jussil. 

16. Boswita igitns poetria recte notaYii, Lntgardem pancis poet ma- 
ritnm annis obiisse. Eadem ocdesiae Gandesbemensi phnfmis n rngina 



Digitized by 



Google 



AMNAI.I8 IHPIRII Sr 



Mx dolma «ttn iK, ex m$H0 GerMgie A«88S. 

»y ^ae diobns et TifiBti annis coenoMo praeftierat. Gii soror 
OffiillM nceenit DleM oMtu habet Triihemiti Ti^eiiWHi qmhmm 
Md, ^m iiler aaBctae Beietetioi, id eat soi oidiiis, relert lfoe«ti mH 
Braicl^ MeMito et iM praetersiiiii hv^m eacaii iiBOtii ipie IMUIie. 
BraacfciM, BvoeliMas, Bepiiii, mnMi fiandirriinwfii el nii iiripicr iiieilliw 
(c^ eBeerpla TidiaMn), iMUiilril aslicipeBt •mu^ LeicklBldiM 0990 
li a. D. 896. diftri Beewllae Mtooiki etaiitai eA 

17. Hec teapere Baailii ai^tt epirtela «I BaMumm "gjipfcwib 
uiiili eel^ acrii> nec eonTitiii efcetincM. li SliphaHi Miita l^giii »». 
fereBliaT6spo»dtt: Ovi ««fMetis jMM» t m pt mM m t j hkfsdt, nmM 
^ f H emHmmn, wmmif9giM4i§tiiMmiiimomrm^ 
Tm §999$ mmd i n, fmrmnddm^ pim eomrmn cotmm dmUm: noMSo^ 
mmtei ftojfk emm e om m ksa eM. Tia illad seleaiie c«Ma eecliit 4e 
Pelro el pelra, e« pertis liteonuB, el daTitas refnl <^iilii>(Mr«; fitf # 
Keei nos, iiqii^ eaemUo prmeimremmm, hpUeeekmmmi: ¥Mkm 
Qwk te pmUfimm JuiJLem xinmmwH? Dm te meem^fmi l^miet 
^me mmfehe jmdkmte mme, 4mmo,^in temmmmimmtm Immdmrtf 
\ ifan ie kUeif qmfdJkedr$$iui mdomrem fkeo*' 

Sed GrofoHme ffmOmeuo md voe irmmta l mt eei, MoieHm Sekmtm Jbmb^ 
Mmm^ Doemmte Setmeim ad Tmreum eillcim, MeoeremHm drtk^koemm 
Tfrmmtf Jokmmme QordoUaftooommeemtAy fhmdorm ApmmmmSelpmtMmee, 
om Ceppodoeia aormpoHm, mUi mliitr, Jm dpmormj dn prMi 
B. Spieeelnm prmeimmmo per lepaioef pvmmmit iMdm$ 
Cotmtmmim: prtmmmeodemmmeetimjmdiemtt Sed mm mdiemm, 
ti imim /■iiff — Qrmeoi ipmmeuL ^mnfi: OmmmmpkdememeommiMoi^ 
mmmmoecleeia? Laimeeitieet Fkatio; im qmewi, mMiem maremmt f { 
fmmm prmodtomeret modtri iiidioirwiit. Taniefli t^iteeii ie I 
nns, gnlililnr, fned StiplMmui iHnni naceidetio deiioarit: ie«at etiaB, 
it dnieeni «iltat hnpentter, fnae per nestaleni eKcnM ad Sataeenei 
Bdia prelibeniii. tMqm, inqnit, eilemiio prmet erlm m i mm weoiriomm 
\ oii prm kamimmritm oeeloelme md deeiimm mm momorem Sedutame 
», eiliMte Biiilio, CoiitiniinepoMa peeftei^m • 

ANNO CHRISTI 886« 



in Mtam mll. Asla 4«i 4DMn fpn. -^ mktm indfe epnlMiM 
ftMa^ M fkmt ^ npU foeem. ^ |UtMMPli. il<<Hf IfM^iMMa •I piiei l . Vmi$ 
W^w» MBMmi. * OpiMifvatiD itwttn iWt. — tMneom i^qaiMaai loriuiua 
MCiBAiBt, el OBnem Hoattrim Tattaiit. — tteBricts dux Gtllis avzino Tonit. 
VorMDHd a ParisHs recodnt. — ttavienirat episeofvs et Kaio abbas OneMireoa 
iMM. ^ »• Oiidf e f i i B Hi , Mix«ee«a ilW un iMM, •iltiaa resUu *«• mm 
ifiiiliffSM «ni^auttni pMiMnii. nMiiMr VeMiM, ^pk la •ppafnattMialii^ 
■aaarwB wUkme, -^ Pax otm Honaaaaii Mastilala, iad nPB diataffna 001. -* 
Carolas iaip«rator Keastriaoi iarerioreai RonBaaBis aoa coDcessit. Oiploma iUiai. 
— CarDll \mommi9tit diplOBa pr« TTtllielaio ArrerBO. — itepliaBi papae prfri- 
Itfia ■HiMariMiiii, GirlN|«Ml •! l«rif«rdMiil cddeiai •onoiMa. — M»ri W» 



Digitized by 



Google 



86 ANNALIS IMPERII 

4«cr^ JmOMU «iiifeopi HalkertltdiaifU. — BMilii Kte«d0iiift iBpmtMit Gm- 

ttaiiliiopolitaiii Bort. — Leo Pliilotoplivt tnccedit, qai Pliotiam depotmit. 

A.8W* ^" Svperatts AlpilHM aedia hreme, iaperator ex BaTaria Ib Italiam 
Tettity et koitWtfdam Romam laiirit. Ibi inter alia ad caesaris iftterroga» 
fioiiem decretam^est, at episeopis, qnonim parecbiae a paganis vastatae 
mmt) aliae coacedi possent Occasioiiem praebere poinit FcothaErias, U 
qaem minaces literas Stepbaaas dederat, qaod a Piotavio ad Bitwiceiises 
Iransisset Ajont tamen, Pictayiam rediisse, il^qoe sepoltavam accepisse. 
Die aancto palmaram seditio Papiae inter satellites re^ et ciV)es excitaU 
«st, in qm malti perienuit. Imperator in carte Olonna festom pascbale egit, 
2« Wido dax fteram expeditionem in Apalim sascepit. Nam ipso 
digreaao, Gapaani a Chasano Graeco et Athanasio NeapoHtano preme- 
bantar ; qoi PandtnBMom etiam liberaverat, qaem prias in Landoois gratiaB 
captam tenebat. Itaqne Lando cam fiHo Landalfo eptsco|K> Spoletui 
profectas, opem dacis expetiTit. Is com exerdta Gapaam Feniens, It^- 
Mm axods fratrem ad se vocatom, credo, qnod Pandenalfb An^set, cea- 
silio Gapaanomm eepit; BenoTentam in potastatem redeglt Sed eifi 
Bipontam ingressas esset, seditione ciTiam coactas, BenereBtanom pfii- 
•eipem in libertatem restttoit Accepto deinde nnntio de remm per Frta- 
dam etatn Qm enlm, dlM^linante aagaetiTaletadine; primores nora molie- 
liantar> Benerentanos AJoni relinqnity Gapaanos conTOCta annona ad se 
iMidiim horUtar. Ipse ledita maforato Romam eontendit: onde ii 
Longobtfdiam festinasse, arbitror,atcaesarem dUcessarom deprehenderet, 
«t cam Berengario aliisqne oonsiKa conferret Ooidam asqae in GaUian 
pBelaetvm seribnnt Widonem Stephanos poMtf^x in fitian «deptarit, 
Mi le^ indido, qnid miriiretor. Bosems scenam reaoTari appiaiebat Rem 
latelUgimos esFtalconis RemensU archiepiscopi epistoU apitd F^edealdBn, 
qaa peiitifici gratias agit, qaod hanc honorem propinqoo sao habnisset 
8am hoc aano scriptam taaailar, cam scilicet atbs Parisioram ahsideretvr. 
3. Nermanai anio priore snb exitam Novembris Latetiatt Paiisiofnn 
afgredi eeeperant Obsidio Tarie remissa aat eoEasperata) in h^os aani 
NeTembrem darvrit Tota tanc nrbs insola Seqaanae continebatvr, 
qnam nonc qnoqae Glritatem appellant Uterqne alTeas ponte sad smtas 
erat, et pontem tniris del\nidebat, ne perrampeienaTes hostilesetadrerso 
ilamine altias ire possent Normanni enim flaminibas bellam T^ebant. 
Porro arbem taebantnr Gozelinas episcopas, nnper abbatis nomine a nobis 
memoratns; Ebolas episcopi nepos, abbasSandionysianns^qaemBaccetios 
fratrem Rannlfi rectorls Aqoilanoram facit Tam comes ipse Paiisionm 
Odo, fiHas Roberti Fortls, mox rex ftitoras, cam fra^ Roberto; Ragenaiios 
comes (ex Mansnariis, opinor) Wito, Erilangas alilqae multi Insignes Tiri. 
Hostes pontem septentrionalis alTei magnis Tiribos per tridoom fhistra 
opfngnant < Primo assalta episcopns ipse loTiter Talneratns est; Odo et 
Sbdlas, doo ftilmina belU, tncredOrilia foHitadinis docnmonU dobanl: 
aeqae abbas comiti robore aadaciaqae cedebat GaUpuItis etiam, fgn^* 
saxis pa^abatar. Hostes repalsi mj^ora parant, atqne interim sese per 
agBos diffandunt, et drca Sandionysii fanum omnia caede, terrorei Aig> 



Digitized by 



Google 



ANNALBS tMPSBlI 80 



stnnnil. 

4. NoTo deindo appanrta rodettniad oppsgnaUoMefli ; carros addmm 
rotis Mstoitatos, soxagiata homiiies svb lecto, qaasf eqvi Trojaai 

livo, forentes. Sed anrigis percoss^, eavi imiiaes IberOi Mox iniDo 
phtfei nibidaiites, tergoribvs boun teoti, ad tarrin sibiere. Oiiateni 
sagnlis hoBines inerait Sed irritns labor ikit, testtdiiesqiie ^ypeonni 
leiis nzjsqie perfriBgebaDlar. f^ostra arietes ab bostibiis ad porlas id- 
dMnlsr, Irvstra iiaTes ignifeMie peili innitlaitv. Spiseopis ex lani 
pfiiin Tidens oaptiTos neei danten, in hue lelvn diraril aal diilil 
jKsit Barbarasprostratns, lerrannenordit Qnidnnlta? Nomanniez^ 
cnile Janwtrio obsidionen solmnt, et ad .Ttstandan Anstrasian Terlantnr. 

5. Qnod onnis hoslinn Tis tanto lenport noA polMral, ma nede 
SeqiaBa flBeit Solnta hyene pens ndnor) qni neridionafis' ahrei rifai 
Ja^ebat, aqnnmn inpnlsn eonctdit Ila Inrfln ab ni^ dirisan .hostes^ 
igiendnelo, cepere. Dnodecin praesidiarii cenlra flden datan eaednntniv 
nao serralo Herraeo eoqne inTito, qni ob aignstan epecien fortiladi^ 
■enqne dignns TiTere Tisns; toI nnde Insigno redenlionto pretta spe* 
wwbttfm. fiostes, aperto Jan Seqnanae alTOo, qnod din qnaesierant, per 
iSTinn ascendnBl, lota^ NeMria diffnn<taiillur. Ingens intni SeqMnan 
Ugerteqne Taslitas frota esl; sed Gamilnlm urben flrnslva ImtnTeee. 
Itaqne deceplnn ranoribns Refinonen apparel, qni Komannos SeqnaMO 

n Parisinis prehibitos, naTOS per siecnn ad dno paesnnn nillia 
e, atqne ita Hionnae infosos Senowneinn nrben eMdiene cin» 
scribil; qna dninnte obieril arohiepiscopns ETorhardns, cni Wal- 
Ihaiins snccessit Haec ad alinntaiviiiin relnlere Tiri qnidan docti, el 
ehsidiones Parisiomn nnUiplicaTere; ^qoibiis conTincendis silentinn Ab- 
hnys snfidl, qni praesens camine ren gesten exposnil. 

6. Interea Benricns dnx cnn expedilie «x Germania copHs nagnis 
iilneribtts appropinqnat Mense Febraario, iniqno anni tenpore, exierat, 
■flesqne frigore insolitae hyemis, nox eflhsis inbribns hfBiCtatns, aegre 
iroeedebat Tanden adTOotans dnx, qnieqnid hostinn extra nnnitionm 
dsprehendi potnit, caedit; annonan, et qnae exnsn erant, nrbi infert Inde 
mltae Tolitationes factae sont Hostes enim nnnftnento clansi, praelinn 
Tilabtnt Ita nsqne ad rogationnn dios tempns extractnn est. Henricns, 
snbleTala nri>e, ni^oribns em copiis leditnns, recedit: neqne enin Nor- 
■anis ennibns Innc par erat, nbi ne ik 'praeda.sparsi itocoUeiiseenl Forle 
inter pugnandnm Odonen cnn Sigefrido loqnenten Noraanni capere len- 
lant lUe ictn hastae terram percntiens, fossan, nt erat amalns, trans- 
sffil: eoE eo Sigefridns tM robnr adniratns, de disoessn nngis cogitare 
ceepit Cnnqne enn sociis persnadere non posset, noTnn oppngnandi 
eipertanenlnn soni consnlnit Sed btaios principes cnn mdlis aliis hostes 
anieere. SigefHdnsy soKaginta argenli Ubiis acoeptiSy nare ferei^elit 

7. Post haec Ganselim» Parisiensinn praesnl deeessit Qnidm 
dabilant, «n iden fiierit, qnen snpm abbaten saepe nenorayinns. Sed 
snadel hoc continnalor Fnld^nn his TOriiis: Otg^ ei Gozimi MtOm 




Digitized by 



Google 



0» 



ANNALBS mPERII 



NormmMQi po9Ua erai^ defkncH smU. Hempe mox etia» AveliM Um^ 
ftbbu okUt, MeligeM, Gomdo Mta, ifio Mi&, tetro Jo4ilkae tepe- 
Mtridf. Idem Higofogiao profapiae faii, it ^nttfBKiofceMos et ■rriyii; 
fod per ▲deleideii aalfwii, ^md Lotkerii fogif mlerterui BoiUmimmam 
•ppeUaTit. Sadooi deiide Adeiaio Koberto Forti OdoBOfi, do ^o ■uc 
afiMtf^ lokerUH^ae foiierat Hifo Awroliaftof oft Yiciioi rnjifaor 
aiiloritelo dacif Morat. Ha»c atarini fratrif adayBiflrtlioBOi^ olim p«lfi 
iM€iodilo% Odf^ wnc ad iaf oralorem pioliotef, iaipetmTili sequpm^ 
fiitf ad spefli Befti adiBorit Pott 4ioieliinui ot HvfOBMi deaui «■* 
llBCtwn apBd SoBOBas EmliardB» praesBlea AMo iBBBit 

a (}BianBsplam,fBodooBftot,Odootao^iiBidorffBo^BMX€«*- 
iBBles &i oiifiBim neffani profiociTem; gi fp fcc i iB r alifBif mBterterBBa 
proprio aocipi, et Adelaidem IrmMfardif iorofom Adffo, Lotkaif o i 
wqrtao. Sid 4010 hoc i<*emato adiUiio rofia HBfoaii profipta * 
derot» flMteHeram laae omBi amlif pm Mita. lioqoio Adelaif ididofici 
eii ilia toL IMms affiim«lio om^Bm f OeBtio praeteenia Oit, oi sH.a 
OBBleflipoiaBOB et ide difBO, foalom kioJohaBBem papam fris a i f e f ? 
Nisi QBif morofior, poBttf cem ioKiBi hliBdiiflfne locBlom, pvoBapiaBi fic* 
piipilBifiiii pomdiie, potet. Mam olai Addhiidif BOiBiii sorof IwBem* 
BBfBilBO imifeli enBt lamoB HBfo per ptlrem Caroli Cairiy par 
i LadoTici ot Lotharii aBfvslonui ol refim «OBOoMBBf ; ol OBipi* 
ifoi ipiim HB^iii BomoB iBler Cinelfof luuid BSilalBffi; 
Bk BTO llBfiiB eamilo Aif fliBO, IrBu^nfanlto et Ad^eidif palre^ ( 
videripoffoi IlaqBefomiBnMdioreliBqno. UliBmf oi icktma fBb|icioL 




LndoTiciis Pfos 



liOlhBl^ifl^ 

Lo8iarSs^ 
tex 



LndoWcQS Pius 



GoaradBi ^ Adelhefd _ BoherlBi iMi 

I aaril refii 

Hngo Odo RoEertoi 



ahbas 



fOfOS 



Hogo comes Alsatiao 




ComradBi _ Adelheid 

auLterlfra 



I auiten#ra y 
I lotbarilre- | 



Letharifli 
«ei 

t. PMrBelaiB 
praesidiarii liuBiniohBBlnr. 



BeheilBS 
lothariire. ' ^^^ 

Utfo Odo RoheilBS 

ahhas rofos 

ohiidioBO^ moiM, bI it, imraioioehBBt, el 
ilaqQO piacnit, Odonem td priBcipom flrfM^ 



fBi amcilia poleret addnoeretqBO. lUo striBim rtm Mmfld puhlicam soaflK 
fBO cBrarit; imperatorefBO, fBaBlnm apparet, intento, «obIMo BOfotif^ 
Iroi fortiBm Tiromm tnnui adduxil; fnao, emmpenlo fiholo, Nonmniii 
*> Builra m. 



Digitized by 



Google 



AKNALBS IMPIRII 91 



tobonoitibw» fdiiiieririmi tmero. Ab««td^idtn0«iBnHi.a6|^ 
lieai ab imp«n^ro pnieaiissitf, com mi^fon^iis oopils feootwo; ot imi- 
mmPuk kMtiom iic^m pinai, «d ^mm lod cogBOiooitai cwi ptMli 
fmpe&im. Hoiloi ciroa otitM foiotm dtxorant trfom podim pioftedi* 
ttfo» laUlBdiBO mtem, eoipitoqao«btox»rii«, iomitiitMtomrelictii, q«ti 
l^ Btteebtfit Dix, propiti tioodOBi, com oqto ctdit ot o ot fo ditor, 
miiiittm ttotoni potiot: oorpoi ttmot Ti itorom rootpttm oi tptd 
St o iBi otet tomAltttm oit. Haoc Rogioo, non Ittiiiimoi aotor, ot qoi otm 
iiqtHdor. Abbo, qoi omnit cortioi nortt, aariatiBtcolte fdom tiietilt 
doftt, sitipliciterqoe Hetricom oociiom icribit, ftatdt Daioi obtidioMt 
Tifltrt moltobattr; ctm iolett it mitota doioeiideit omaBdo poomati, 
iU aliqaid momocaUle olfiTtor. lU cocidit fir, ioi temporii BnUi Tirtatt 
mSmlOT, al cam oo Gtroli imporatorii forttBt aotoritaiqoe, qoam iHttfBdi 
(tBtfiitqBO toitottabat 

i^. Ptolo poit SiBorioQi DaBorom rogobm, Soqoatam tn^ootoroti 
iopovit; iioitoi Bocto Lototiam improTiio aggroiio caporo fhmtft 
btporator por Borgotdiim io Lo^aiioBit regBam TOBiOBi, Jolio 
ooBriBtom procorom Motii ogit lodo copiai cdligoBi, TorgoBio 
jam toiltti^ qttBttm Jirfioo, in NormaBBOi proflM^Bi oit, ot ctm oxercitt 
BdMirtfi (iB mortynim) mimtii radioet cttiodit M Aicberiett Paii- 
iittsibti tpiicopti dattr. JSfid otm mtlto tooipoio opoi Tidorettr td 
bosliom moBitioBoni) tiStgoMdot com BOTli TiribBS advttitrt 
ttBdom tegftoiito byMo moBte Nomibri ptx ooBOltia oit it 
kii logoi, Bt ioptlBgeBtte trgtBti librto NortMBBii poBdotOBttri hybeiBi^ 
qBi IB StMMsi trtctt, qoippo iBttott, tiiigBaroBltr, dooec primo tom, 
id oil mtBie Maftio, «attia oxiceBt Itt Abbt rerom de pMimo toitii; 
qtt Bibii ikditii «ttotmiKo, CBm SimmirflMmii Jibenter.ceodiitrim, exag- 
gmtlas exciaBUtitoti eortm, qoi BotimNiam mvitao dniam ioripiore» 
ipoe Abbe taftBdefom pigriiiom toooitt, qti ihdaia tmkitqto Ntt* 
ifriis it ptrictb dofoisiott, ooqto merile piexot. Alqte ktc forto oii^ 
qBid iBBBil RogiB^ BufOBdoi imperatori obtotipo«aro Boloisio; 
iomlB expeditiQBom oecareBlor. Dormrit ooncordia por byomom, i 
ix obiCBrit Abboiyi milNi Intrtiigiior, mixtiqBt OtUii Dati 

£t IkkBm oit, qtod ex ckionfco de ftttii JfoniMmnortm qoidtm 
obtiiiim Se&oBtm ori^em, prttttle EyerbtrltltttBte^ qoem tBtt 
obiiKt, ex AbboBO cofelBm tst Sed prtiime Tore ftB tbrtpta 
iily ctm disitdOBdi tOBipBt tiiot laipetBtoti iBiiMMi dBcomqoo dohiifie^ 
aMrtr. Loitwtrdti^iBtiaBqniiltTalidti^pttemqBtotnqQtpretioommi- 
dMipvlabat RolloBiiNormiBnlgtittcotlraFiiiioittWthMhftiBBdt 
01 C t metice Bil i moBaohBi ad hoc tempBi letBliiieTidOBtBr; ego OBmAI* 
IB t. D. 896. dilliirrt BMlim. 
ii. fixTorbiiReginoBiimaioiBtoIlectiimorBalBiOit^GavolBmllii 
aqailoBtrAti tdritii NotitBiim BMnitiBitm tttiitaiitt) qttt 
iide Mtrmttttiae «tmen itdoerit Scnpiorat Rogito^ itgimmi trtBi Se- 
qoiBim NmrmitBii ooBcetMi, ii^tiitrt iigtiicaBi BBrgoBdiam Torioi^ 
ot ad broTo tempBB. Si«ebertBi et MarliBBi roimm dt iBlMoi*Bi 



Digitized by 



Google 



92 ANNALKS IMPBBII 

4,gM. regi«dbi8 tecepere, qnSeqiiina iii «are fernnr. Sti ea res td Gtrolmi 
Siaplicem reteeada eti. Imperttor FtrisMs Tkeottrio CennideMi t^ 
•tope res snts cotfirmtTit: Inmmine Somitfu Dei adern» Bi Sa^aiori» 
mutri Juu Ckriffi, Maroiu» ikim froj^Uiemte olewuntia impermlor amfu^ 
eim .... Si^mmm MareH pMeeimi imperaion$^ Amatteriue noiarim* md 
mcmn Lmdardi tecopunM ei eubeeripiiL Data Mat. Nov. mtdo eaeumdo 
imgeramtoM^lo pHteimo impetaiore im GalHi»^ ML 6. AehtWi Pmmm» 
mrbe, l B,m,f, A, luqie Btlaxiis ii tppeiidice otpitaltriiini ia tiMm 
tefBeKeai rettlit; ted legeodtai imdiciiome quimta, fai Gtlllt ttiioB ter» 
ckriatitnte aondodi ttbtlis ascribi receptnai ertt. 

12. Tnc aAkm, csm imperttor in Gtllit tgeret, WiHiieimo ArrerM 
fltficeptnm dedieee pnto, eojus tnni cormpti rel tmliigni tont Apm4 
Betiioil . exttt, nnde htec decerpsimis:; L n. s. ei i, Tj Mattihis grm^ 
Jki imperator aug. , . . Wilhelmo comite adeunte tioHram ee l titudime m^ 
asoroH tumm ak ipeo . .a ut ad .mmmoriam nim o er emue , , . titm.qmania 
tfHMRi virtuie et penmamemte. lUeUtate Bermardue ffMoeue oomet ef 
dHo Cptter ejas> te oppostferil^ clndra koetes noetros et imsidiatoree 
deoastaioret regidf eeMfra ^Mfieei ^fftiifiiim et tefuqoes' ^us^ et 
promUo aadma^m&ri im bello ^nira supradictot infdeteSy pro esoeliemiia 
fiostraBfdelliaHtpagnans, amaverH, [tttqne] ife eeii/ii i ii i u w i f qpefftnii», wi^ 

fuodfMms efue ytf Aei wMf eor»esetmarokiopostuiahaij ewefuaremiur, 

Aftfftcm GaraU §toriosiesimi imperat&ris augusti,' Anudberius sudar^ 
mdticem Liikuardi recopiovi. Aet, iS.MaLSept. anna 5. regnante domdno 
Marolo imperatore, m Franoia 5, in. ItaHa f ind. 6. fsHciter. Agiter 
^••deM; qnod WilimlBnis^pro tnioit pttrts dtt ecclesite NiTonensi Ein 
moik impemlov sese in Alstiitdi reeepit^ ibiqne tliqnamaiiiaeger decitait. 

13. fftc an&e Stephaens RetMmns penlifeiB ffildesemeistas ei Cer- 
beje^sihns nestris comaMnl episioln Jnra ac prlTilegia cotfimaTlt Kpl«« 
etolae hteitoma est: Stepiuuims^piecopus, eenm ser o onum M f r e ber am i 
diesimo et eiuutissimo Wioberte^ ep it e o p o tametae eeclesMs, fuae oootdttr 
nadetheim, pUHdnio tasustae Bei genotrieie eemper virginit Jforise do^ 
mittaa ded^aia; seu BammiabbaH penermbilit momaetorai pmdvaratmr 
HooaCorbepdy ew dbdieatione et nomine Ckritti proto m m lgrit S. Stepkaniy 

mbi in saeris. r efj u iek cit mmmbris B, Ckristi merfyr FiAif Vtraoftue 

aup ranomim a tat .ooOeeias [Tolnrans] swb B. Pelri apost(dorum primcipio 
tumatm ef sedit aposlaBeae spedaU defemsiome porAoc nostraoapottoiiema 
aomfrmaiionie privitegium omiMmsawdis submdssasy peronni Jure const^ 
stere . . . . ^Ser^tfiim per mansm Gr of mi soriniarH sanetao Romanaa 
aoolesiaa in mmso MajOy indietiene 6. Valeto. Datmk X MdL Junn por 
mMnum Leonie aacellarii^:simctaB,.sedis apaetoHeae^ imporanie damina 
pHssimo Caroto augusto a Deo eoronata mapno imperatore.anno eatPtOf 
ei\post consulatmm efus.amno seato, indictione psinlm, Alitm sjnbdem 
epistoltm origtBalem faodiednm Herisienses Tirgines eerTtn^ it cortice 
literie Loigobtrdicis seriptam, ^ae ob implexos litertrmn deotos legi e 
Scbatenio aon potoit; qai ad annom seqnentem refert. BiMois epitcopi 
Ptdebometsia rogtte confirmtttm mentsterii Amdttimmi, tpptret. 



Digitized by 



Google 



ANNALSS.IUPBRII 9S 

i4. HiUeirian Jmilor, qnfftiis HalbersUitaisiQii «pisdopiis, hoe A. 8g|, 
ano 12. Kftl. Jvnil debitvm natirae penelvil, Egislfo siiecedsare, i i ehro- 
■ico Halberstadensi a Bobis edilo stamiifi. bdictio dniii qnarta; q«am 
poait, iB anBam Domini 886. incidit, non 886, nt cormptiis nwneras habe- 
hat, qno extinctus erat Carolas Grassas, c^jas tamen dejectionem anno 
pocleriorem ordinatiooe Egialfi idem chronici autor facit. Hildegrinos 
iste claroram riroram Ladgeri et prfmi Hildegrini ex sorore nepos f^it. 
Itaqae et in Werdinensi monasterio, hactenns familiae eidem fundatrici 
soae nddicto, tumulatus scribitur. Extinctus est anno ordiaationis saae 
trigesimo qaarto; nam a. D. ^3, ind. i. ordinatns erat. Monaeterium 
soae ecclesiae, ab antecessoribus coeptamj consammavit et dedicavit a. 
D. 859, ind. 6, die nona NoYembris. Egiulfus hominem exuit a. t). 894. 
aano ordinatienis suae nono, de quo ibi. 

15. Basilias Macedo orientis imperator Kalendfs Martii Cex Labbei 
eakole) Tita functus est, cum a decessu Michaelis per annos nnderiginti 
fefnassel. Res Graeeoram labanles armis restituil: leges eliam ordinare 
aggressns est Jistiniani exemplo ; et pritaiam procheiron Jurls 60 Iftnlis 
•di Jossit: deinde ba^iconim sexaginta libros ex Hbris Justinianels i% 
nmi coJiatis, opera Sabhathii prolospatarii confici coraTit. Filiam Leo- 
■ea ■•■ malto ante obilnm in yincula co^Jedl, Theodori c^Jusdam San^ 
lahafeni, a patris nomine dicti, Eachaitarum episcopi, calomniis in suspi-» 
cienem parricidii cogitati adductam. Ferte psittacas quidam edoctoe 
dicere : Aear, domtie Leo, suspensus supra mensam, coi proceres adnoti 
eom aigusto ceenabant, has roces lugnbri sono aliqnoties edidit. Gonvirae 
ex eompado dbo abslinent. Miranle interroganteqte imperatore, perfusi 
lacriaye, ^ant, se ab are officii admoneri ; et in preces pro salute prin- 
dpis effondnntar. Basilius eos bono animo essejubel, reque discassa 
Leenem liberlali reddil; nec diu supenrixil. Extant monila ejus ad filium 
nm spemenda. 

16. Leo^ quem yulgo Fhilosophum cognominant (ob emditionem 
■agis qnam ob mores), ubi solium conscendit, Theodorum Santabarenum 
biTinciila conjici Jussit; el qnia is amicus Pholii habebafiir, yindictam 
wqio in hnnc porrexit Gahunnialores soggesserant, interitom prindpis 
ftaeeiUim, ut Photii cognatus imperarel. Nihil ant a Santabareno anl 
a&ls, rel per tormenta, exprimi potuil, unde Photius grayaretur: patriar- 
^tn lamen dejedus est, Stephanusque, principis frater tertius, successit 
Is cnm diaconaltts gradum ordinante Photio obtinuisset, ea res Romanos 
perplexos habuit, qui Photium pro laieo accipiebant. Sed quicqold hoe 
ftdt, landem dispensaHonis emplastro curalvn, aul potius dissimulatnm 
est Nam Stephanns Romanus cnm Stephano Gonstantinopolitano palri- 
archa, lanquam fratre, postea comminionem ecclesiasticam coluit. Pho- 
dua qnietam yitam elegisse, Leo imperator Romano pontifid scripsit; 
auoqne Domini 89i. mortoum, Pagios calculo non inepto ostendit. Sol 
aecnii Inen merito habetur. Bibliothecam, nomocanona, epistolas reli- 
qnU) qtM6 proslanl: lexicon ineditum in bibliotheca Guelfica superesl. 

Hutam calcaTit alio fastu; et quanquam privatim hand salis 



Digitized by 



Google 



ANIf ALKS IHPEBII 



A>881 Ubif •ocieriqii fc i mttiw i t LtUatfBMi Jofo Hbemit €lneci poste« 
IpurtimB FWIi«MiM lagitinos pfttriarektf kabeados deorerere^ qnicfvid 
ii «Itorvtrw dieebatttr, aeqiialiter damMAlet tboleAteiqw. 

ANNO CHWSTI 88», 

lM9fr«t«r MffMiat. Qmnmku W«iteliB«HMis. BerMgariw marcUo TmrtBeMis se 

iBperttari fBbJldt. — SrBOdii GoUBieasii. — Carolvf iaperttor Lodor i c am Bo* 
•OBidea IB tdoB rodpH. ArelateBse regBvm GerBnBid regBi pars. LailwBrdos 
oe lictlldii «BfBtta lecBtaBlBr. ABCBtta ia ■OBaoteriBBi •ocedlt. ~ LBltirartes 
ot taforatrls to pBrfBBl. H^loa pooUiaec fotta. ^ Laltwardl olofiflaL -> Gri* 
Miaa Lvitwardo iaifaota dihnBlBr. — Garoli iaperatorit dlptoaia PaderborMBM 
ot Heritieato. — Garoli iBiperalorit depotltio. El AmQlftu tobrofator. — Qaa 
tOBipore ArBBlftat rofBtre inceperit. — Berenfario Itallae rofBBm Carolnt GraMBS 
dettiBaTit. — AdenBlftit Gapaam occBpat, et pottoa etiaB BoBeroBtBai. — Hor* 
■BBBi CUOllaBh B at fB BdiaB et LotbariBfiam ▼attaBft. — Blploiu Gorb^foasibu 
et HorifordioBsibat datBti tBtpeotam ett. 

A887. ^' Deeuibebat it Aleatia imperttor. Panhin deinde reeiotlw • 
' Hioibo, io AllemaBiira ad Caffram Podamu Tenit, qted lacti HOttm 
Utdi, Ibi ob intolerabiles capitii dolores tteiiioBem paanis est. PaHebtle 
traHMOtOy eonmtas agitir WeibeliHgte, qnto Tilit regit; t qvt deinde 
GibelUii priHCipei HomoH iRveHere (tB eaetclittonim fei bnTgigraTioraaa 
jBre?),Hisi aliam extra AllemaHHiam iBFmicia oriOHtali WeibeMHgam fwie- 
rere malimts. Berm^afias ForoJiilieHSi marebite siTO, qvod idem erat, 
TeroHensi praefoctosy ex Italia aMt Is Loitwardo iratos, aoHO soperiore 
YerceUeBsi orbe exsp<diala, episcopi res agi feffl joseerat Sed «bi ira 
detBmtit, Toritns, ho pads tnrbatae reos ageretnr, ad satisfacieHdiua 
TOHit, caesaremqoe Torbis, Loitwardam miHeribBS pltcaTit. Id exspiiiHtis 
pottHtiae BOfissimam spedmeB episoopts dedit 

X Abbo iacarB. dom. 887, bidict 3, Kal. ApriL iB ecdesia S. Potri 
nrbis Agrippinensis, consensn gloriosissimf imperatoris Garoli et MogHH* 
tinae sedis Lnitberti arcbiepiscopi, Wfllibertns, bHmilit ejtsdem praefatte 
Brbis arcbiepiscopBS, Fktaco TBtgroBsis sedis episcopBS, OdilbaldBS Tre- 
JectOBSis, WttfelmBs llimigamaferdensis (MonasterieBSis), Drogo MiBii- 
doBOBSis (MindeHSis), e«m consensn renerabilis Rimberti episcopl, prae- 
seHtibBS etiam bonae deyotionis abbatibns, Nerelongo bdensis monasterii, 
Andnlfo Werdinensis, Folcbario Aqnisgrani palatii abbate ; com pnefitarHm 
sedinm presbyteris et diaconis celebramnt synodnm; cnjns ex praelatioM 
baec rerba snmsimns. Ibi Drogo rogatn deri Mindonensis episcopns or- 
dinatur. Inde in raptores remrn ecclesiasticamm anathematt TibrtHtnr. 
Et tnnc qnotidiana synodoram materia erat, Lnitbertl et Rimberti cod- 
SOBSBS addndtnr, qnod ab iis literae yoI legaU affUssoBt RlmbertHS 
tamen GolonieHsem metropelltannm bob agnoscebat 

3. Imperator ad Yillam Kirchelmiam Rbeno adsiCim filiBm extiBeU 
BBper Bosonis LndoTicnm, cnm matra Irmengarde Tenlentem, bonorifiee 
snsceplt ad bomlninm Qad kominm babent anHales),et qnasi fihnm adop- 
timm babnit Ex eo AralatMise ragnnm Germanld pars lieneficinmqHe 
baberi eoepit. Bosonem 3. Id. Jannar. oblisse, pneter HoerotogiHm YiOH- 



Digitized by 



Google 



ANNALES IlfPSRII M 

i etian e|PitepkiiiBi knMy qvod ii MHet S4bwH(tf iiMi.tt7t 
TnammriB extat CaetenM hoc U>co CarelM, cerpore iiteei(iiie eeger, 
pcfseadeil M pesfae est, Liitwaidra, neii coiiteiitim gibernicilii rel 
peklieae, ettiHi theri jara (nto ceesire isnrpire. Monmi siiaTilii iape- 
nlrici faBfliireai fecerit. Itiqne ann dedeeore pelMir iala; iaiperitrit 
ipet iB criBMi ▼ocalar. Ajimt, maritaai ira coecnm, ee esqae prompisiey 
•t im coiiTeali precenm post deceoBale matrimoniom a se iatactim pre-^ 
fteretor. Uifk: Benehmbef^intp^ty 4amim,quodteiHmmt(mnipmperk^ 
ttfmMmti meae; fuam nepi» aUeripahduey i^ ferro, dMno kmmne^ 
fee jmdictOj wi plaaieril, eomprobobo. Itaqve mox iimmeo snmte, eiacH^ 
Boaiilis rita egit Gerolis olim Jnreais comifiaii merbo correpias, oidem 
4i «Mvo professoe erit; qoae taac farori tmpatath svat. Haec prolirosa 
caesari Rogiao lilierias aarrat: aanaliam continaatores dissimulanmt. 

4. Laitwardom se poblice pro condone pnrgasse Csnmto, nt arbiHen 
eeipore Domini), Sigebertas refert. Herminnos Gontractns, qnalem Ursti- 
sins edidtt, etiam iiiq[»eritricem aqnae Jadicio (ferrentis an Irigidie, non 
additar) iaBocentiam probasse, tradit ; nisi pro ofoifio judicio legendom sU 

s, fBodmiU rerisimiliai Tidelar, qnia ita Giiisii edltio et aliad ftag- 
apad ¥rstisiam liabent Richardam iiscriptienes litararam Je- 

I papae; diploauta rectias Richildem appellant Post diyortiam in 
Itiiiam piofectam, Tidid in S. Marini parthenone mdlmenti soTeriorie 
fiscipliBao poenisse ; Tiregi deinde eandem Titie normim secntam, Rra- 
schii iido Cnon ceriissimi) Browems notit Tmdem in Alsatii Andelo- 
Tieasem aodom, FaMano et Felicitati sacram^ in virginnm yelatamm nsnra 
astnmsae, conTOnit EJns depositionem; tanqnam sanctM virginis, ad l^ 
Sept nounlJa mirtyrologia celebrant 

5. Lsitwirdns, gente AUemannnS) genere hnmilis, ingenii tigore eC 
mttris fBilwsdam illeeebris ad snmmmn apad Garolam potentiim perre- 
Mnt; ol Accrescentibns regnis, peae nnns Frendcnm orbem gnbemabat, 
m impeffatoris animnm in potestate haberet Tentim migttitadinem 
iifidli pr^cemm aegre telerabat Sed (qnantam intelligi datvr) tIto 
Imrico MB erapit, cnm Tir potens et rd militaris arbiter, aeqne impem* 
M fidna et vchicancdlario aadcns esset Primns Berengarias episcopnai 
iQredi Msas est; et qaanqnam satisfSictione data, receplas in gratiam^ 
oiieris Tiam ostendit Appimbit, Lnitwirdo remoto, naditnm censiHo 
iapintorem oamftns ladibrio forO; ciMas aeger animas male tegebitnr. 
it Jim aadrttiosi palam consilia agitabantnr, dnm qnlsqne spe partem 
mperii ad se trahebat Itaqne destinatis perfidendis Lnitwardnm eTorti^ 
lecessarinm erat Ejus casnm Allemannoram mmUme conspirationl im- 
Fitat Fnldensis scriptor, qni scilicet inde a JnTontate familiariores piincipi, 
i mda dominibinto. Post Lnitwirdnm etiam caeteri Yercellenses epi- 
Kepi silyi archicineelliriitnm Italiio iliqaimdin Tindicirant, qnod Ugjiel- 
Im ez lifao priTilegiorom ecdesiie Tercellensis notsTit 

t, Goirtiaaator a Limbedo editns in Tirom icriter inTehitor. Psendo- 
tpiici|mm ippellatj Hamini comparat; inimo genem natom, pecmiiao 
tvidnm, archieancellariam nominei re impmtemm egisse) ait: cogiitii 



Digitized by 



Google 



M ANNALBS IMPEItll 

A.887» svii «FtoidMi malrittMia vi iiraudi]iMi«e coBciliasM, UmiooU €o«itis 
tUiUi, propiBqatii imporatoris, exBrixieBfii monasteiio raptam, ftopoti sqo 
ivptiim dedisfio. HincBerengarii irae, ut arbitror; cnjns fraier nalu mi^or 
(sod malnre extinctafi) Unraoeofi memoratnr in patris Everhardi testamento, 
fiod olim Miraeos in donationam piarnm codice, postea Dackerias pro- 
dnadt. Postrom ootiam in biasphemiam prompisse, Lnitwardos insimalatarf 
ot anam Christo sobstantiam tribaissO; cam ecclesia in dnabas snbstantiis 
nnam personam agnoscat ; qnae qnidem ambignitate vocabnli inanis 4iaae- 
stio orat Sod odioso homini etiam haeresis impacta est, noTissima ca- 
Inmniaram. Video tamen, caeteros scriptores nihil in Loitwardnm darios 
Acero; Boginonem illi etiam fa?ere. Doctrinam, rel certe doctriaae 
nmorem non abftiisse, ?el inde intelligas, qnod Notgero Balbolo monacko 
SangaUensi codicis Graeci epistolamm canonicarnm copiam fecit, nt ia 
]^|ns Tita legitar. Innocentem in tanta potestate praestare non aosim; 
sed tamoB, qnae impntantar, aat nihili siat, ant potentibns recepta. Palsas 
sese ad Amolfam contolit: hoc crimini dat scriptor adyennrios, eoqae 
consilio factnm interpretatnr, nt imperatori minam machinaretnr, Sed ad 
qnem alinm, qnam snccessorem, pnrgantf tntandi^e sni cansn confegisset 
Imperatoris manifesta calamitas imbecillitasqae dolatore non iadigebtt. 
7. Lnitwardo ejecto, Lnitberins Mognntinns archicapellani per brere, 
^od •nperinit Garolo, tempns officinm obiit. Dno enim Scb«tenios di- 
plomata aifort, qnomm nno Bisoni Padebomensiam Cpest defonctun 
Lntfaardam) episcopo, altero Herisiensibns virginibus jarn confiraiarit 
Utmmqne Amaiberhm caneeUarmi ad mcem LuUberH arckieaptUani fs- 
$ognotU ii, KaL Oetobr. awM domuticae iiuMmationit 667, inHti, 5, 
Anno regni CaroH sereniesimi imperaiorie auffUiU m ItaHa 7^ tn ^«nns 
5) in GaUia 3. Aotam in LuiUnawa Qn altero Juetinawa') carte regeH\ 
nn qnae Liptina olim ; potest enim yox esse corrapta. In priore imperator 
Bisenem yocat episcopnm eccteeiae, comitruetae in konore S. Mariae semfer 
frirsinie et S. Ckitianiy quae dicitur Paderbrunna. More f am recepto ex- 
imit rof ecclesiae a Jadiciaria potestate: additqne, homines eiden mona* 
sterioCcathedralem aedem intelligit) famnlantes in Hor8temom-marca,qiii 
Saxonice malman dicnntnr, in principis tntela et mnndibordio fore: nec 
Jndidaliter ezaminari debere, nisi coram episcopo ant ejas adTocato, qaem 
episcopas ipse delegisset. Alterae tabalae definiant, Herisienses sancti- 
moniales, qnaram monasterinm a Lnithardo praedecessore Bisonis ei 
sorore illins Waldbarge stmctam et Padeboraensi ecclesiae addictom 
erat, extincta Waldbnrge, Jas eligendae abbatissae babituras: ita tamea, 
nt episcopi consensns accederet. 

8. Imperator deinde Francofurtam venit, et in S. Martini festam ad 
Tribnrias conventum indixit. Ibi conspiratio procemm Germatticorom i^ 
apertum empit Aihiit Aranlfas cum BiUoariis : ad hunc Franci, Saxones, 
Thuringi defecere. Imperatorem obnitentem et arma parantem, etiam 
AUemanni sui desemere. Qui restitabant, beneficas exuebantnr. Anbigoa 
sanitas Garoli et inCenrallis distincta, tutorem rei publicae necossariW 
fadebat: sed dignitati tamen tanti principis consnlendui erat; coi d\ 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPBRII 97 

regni relicta ftiissait, potent imperii iiitegritas GOMsenrari. Sed A. 867. 
ct procenim ambitioni noii satlsfaciebat. AnuillbSy si patroi lai^estateiii 
tieri Tolidsset, fortasse Gallos Italosqne iii fide retiaaisset: sed pleaaa 
■alait, qvam totam m^estatem. Galli ItaliqYie sibi consulaere. Poste- 
neribas qoibiisdam ridicala persnasio obrepsit, Garohim accusatam in 
ciria (RomanaBcihcet) et ob stnltitiam depositnm, AmnlAim snccessorem 
accepisse. Ita loqniCar Heknoldns. Unde intelligi potest, qaanto in enora 
knines asliqnitaiis ignari yersati sint circa sedis Romanae potestatem, 
^am ex sois temporibns aestimabani. Imperator exantoratas et ab om- 
■bos desertns, filinm Bemardnm et Lnitbertam etiam archiepiscopnm 
Itfantinm ad AmnJAim misit, qni cnrarent, ne tantns prtnceps indigne 
kberetor. Archiepiscopas etiam sanctae Grocis fragmen ostendit, qne 
ffie tacto fidem domino jnrarat. Amalins in lacrymas effasas, aeqna 
Mda poIUcetnr. Fiscalia per AUemanniam praedia snstentationi impe- 
nleffis destinantnr. Sed panci, nec nisi inferioris ordinis, obseqnio ejog 
cottftttter baesere. Bemardnm praedia a patre data tennisse, libentina 
crediderifli, qnam qnod Gobelinns, nescio nnde, habet; ad Widonem in 
ICaliam ceiftigiase. 

9. Jftraens in notitia ecdesiamm Belgicamm diploma Amnlfi affert^ qne 
FraAconi, Tnngrensis et Leodiensis ecdesiae episcopo, interyentn £ngil- 
scaldi et Izzingi procemm, abbatiam Laubiensem concedit aimo dom, 
iMe. 888, md. 7, afmo secundo f€gM dommi Anmlfi regity i7, Eal. Dec. 
Me iatelligaa, AmnlAim hoc anno ante hnnc Novembris diem regnare 
coepisse ; non tamen ante 5. Idns, si diplomata Sigonias Yeronae a. D. 893. 
a iie anno regni sexto data yidit. Sed qnod additar apnd Miraenm, daium 
H Fnmeonofitrl eurte regia, falsnm pnto. Tunc enim in Italiae finibns 
mabatnr. £t snnt alia menda in illo diplomate, qnae saspectam facere 
Hssint. Nam 10. Kal. Octebr. diem, qno genitor obiit, anniversana me- 
noiia celebrari in ecclesia Leodiensi Jabet; cam Garolomannam vemo 
ienpore obiisse constet. Albericas a. D. 890 Franconi abbatiam Lobi- 
msem et praeposituram Fossensem acqnisitam refert. 

10. Berengarinm affuisse in extremis posito, et Italiam voluntate ejna 
Kfcndam adisse, innnit poeta incertus, qni Berengarii panegyricam scri- 
fcit. Qnod ego non absnrdum Judico, si non ad inortis tempns ([nt poeta 
vilt), sed destitntionis vicinae referatur. Nam Berengarins cum semel 
ii/mei Weibelingae; potnit tantae rei exitum expectare; et Garolus enm 
€«patnm esse meminerat ; neqne alinm aspidebat, cui Italiam mallet, 
ttiui alias in propinquos indulgens, ut in Bosonis filio ostendit. Luit- 
Fiadns Ticinensis episcopus memoriae prodidit, Berengarium et Widonem 
Ue data pactos, ut mntuo anxilio hic Galliam, ille Italiam haberet : sed 
Widenem, cnm GalBa excidisset, regnum Longobardorum concupisse^ cujus 
Hrtem uheriorem dudum obtinebat 

11. Hoc anno Adenulfos, ejecto fratre Landone, Gapnam sibi vindi- 
cavit Faventem habebat Atbanasinm Neapolitanum : praeterea Spoletnm 
Mectns, absente Widone dnce, Snabilum gastaldum Marsorum cum tre* 
ccatis armatis condnxerat, dnm Lando Theani ex febre decumbebat. 

AUALit iHriin Ton. H. 7 

Digitized by VjOOQIC 



98 ANNALBS IMPERII 

iU867. IMnde JiTMm €g6tos et tenm nonmi eiipldos Gapnae sibi coaeiiiaj 
et captaC» tcmpere 7. Un Janiiar. sabbato poat epiphaniaB, sediiioB 
nota, LaadoiiiB fifioc «rbe ejecit, i^qiie ita sese gastaldam rel coraitei 
appellari Jubet. Filiam Athanasio obsideBi dederat, donec foedos iBitni 
a Widone prebarelor ; qnod factiim est Adeniilf^is deiade Stepluuto poii» 
tificl fidem snam obtaKt, pollicitos reddere G^etam, impognare Garitiansfl 
alia<]Qe mnlta; qii<mim nihil implevit Tandem, sed seriis, etiam B»e 
▼entam in potestatem redegtt, et dominatnm in po^ros propagavil. 

12. Si recte tempns cenpntat antor chrenici Normannomm, Sige- 
fridns primo yere in Galliam rediit. Normanni septingentas libras pro- 
missasaFarisiensibns obtinent; sed cnm excedere regno debereat, rarsu! 
praedas agnnt, qnosdam capiont ant occidnnt. £a re commoti Parisin 
(nt Abbo refert) qoingentos ex illis in nrbe deprehensos, per taaanllvn 
occidunt : qnosdam Aschericns episcopns, cura sua consenratos ob foe 
deris religionem, dimisit, cnjns fidncia nrbem ingressi erant. At Nonnau 
Jam abmptae pacfs cnlpam in Gallos transferentes, mrsas omnia miscent 
et Gasiacam villam regiam ad Matronam maniunt ; nbi eos anno seqBent< 
hyemasse, Asser Anglns memoriae prodidit. Intellecta deinde imperatorii 
destitatione, quasi solnti pactis, Bnrgundiam etiam et LoAarii regnum in< 
festant. SigeAidns snb antnmnnm te Frisiam profectns, credo, nt Gode 
Aridi jura repeteret, obtraacatur. 

13. Aranlfas inde a Norembri regem agens Germttiiae, nao ^plo 
mate Gorbejensibns et Herifordensibas pririlegia confirmavit in baac for- 

mam: fH n. s, et i. 7. Amulfits d.f,ci.rex Fideiis noster Botx 

[abbas] menastem, quod vocatur Nova Corbeja, insimiovU ceisHmdim 
nostrae, quakter ipsum monachorum coenobium siH commissum, nec not 
d monasterium puettarum, constitutum in toco Heriford nondnaeo, cu 
praeesi abbatissa nomine Haikwie . . , sub nosira iuitione suscipeenies 
omnes donaOones atque concessiones, a proqenkoribus aique praedecesso- 
ribus nostris eis coltaiaSy nostrae autoritaiis praecepio firmare veiiew%us . 

Itaque decemin^uSy ui ulrumque coenobium plenissimae Hnmumsiaiii 

securUate fruaiur, sicui ab aniecessoribus nosiris eis coneessum fuerai 
neque publicis esactionibus, vei quibuscunque modis iUorum homimes < 
quaObet judiciaria potesfate distrinqaniur ; nec praefaius tAbas ejueqm 
successores ik hosiem [exercitnm] ire cogantur: sed sicui antea eis t 
praedecessoribus nostris concessum fiiiij omnesvasallos suos nobiies eecun 
in pairia ab expeditionibus vacantes habeanl [hoc sinceram esee aegri 
credo], infhrioris tero condUioniSj quanOs opus habuerinif ad legaitonen 
nostram et ad monasterH utUitatem^ proui nec^tas fiagUai^ peragessSmn 
... Episcopi, qui ecotesias, ad ea [coenobia] pertinenies, o(pcii cauet 
debeni adHrej non exigafii meiores sumtus ad sua mansionat^ quan 
primum staiuium (uerat, et in capUulari Ubro scriptum habeiur . . . Frae- 
terea, quod ab exdrdio eonsiructionis eorundem monaeieriorum . . . ctn^ 
stUuium est . . . ubicunque casas tel curies habuerint, es rebus, fstek 
ibidem suis taborihus acquinoU, decimas deni ad portam monasieriiy na 
aHbi; ut... peregrinis ei kespitibus serMur .... Matm propria eu^ 



Digitized by 



Google 



ANNALKS IHPBRII 99 

m CcoBcesstoneB) eenfrma^imiu, ef aimuio notiro asHpmi fyuimuM. A. 887« 
Hpmm 4fannM Aru(^ gUniotiuimi rtgi». En§Mort noiarius ad viem 
iMimaTi m-ckicap^Umi recognodei tuUcriptL Data S. Id. Dee. anno ine. 
(m^SSTymmuoprimoregnidomniAmo^piieiimiregii. ActnminFor^ 
iam peOaiio regio in Dei n. f. A. Erat tmic trcUapiscoims Salisbarf^ 
ini Tkeotmanifl. Uonc ego Analfi archicapelliiiiuB kabeo. Gaetenuft 
M«»a, si TetQS est, interpolatam sospieor a posterioribos, qnoniiii a 
jknseologia emnt nobiles abbatis rasalll: quos etiam ab expeditionibos 
fiblicis eximi boc temporey ineptui est. AmiUiis latale festum, Domini 
Hpascke seqnens Ratisbonae egit, Italiam fortasse meditans; sed matale 
i^B comsilio, aaimmi ad res Galttcas a^Jedt 

AMNO CHRISTI 888. 

krolHi Gnsns oUL ^w elogiiui. — GafoH infmtoris eoMtllBti» de eipedi- 
tl«M ItiemMatL ^ Gerolw GrasfQi n. i«i Bominii inperator appellatvi et t. ^ 
Monaickia Praiieonui in diTerfOi disciMa. — Odo rex Galliae factuf. — AUa do 
re^BO Odoait. — De iaitio regni et diploaiatibaf Odonif regif fuilmfdaiB. — 
Odo rofBSB retlBetv Anrali eonfonfi. ^ Do f enore Odonif . — IndoMu res 
TrajMiJwani AmnlA» fo fnbmittit. — Odo Aqvitanof regnoi fao a^imgit. — 
Um 4e «ooiilala FiGtarienfi. Ortvf dncam Aqnitaniae. — Hormanni Meldense 
oppadoB capinnt. — VFido regnnm GaUiae aot Lotiiaringiae fhiitra alTectat. — > 
>gr emgaii« f St rex Italiae. Francof eat origtne. — Berengarii maler Slia Ml 
Lm^ciTici PH. — AmnlAif Berengarivm fnbigit. — Amnia diploma Boroni abbatl 
Co gfc e j e na l ad Pertam Naonif datnm. — Wido frof Ira refnam Ilaliae ad fe tra- 
bers leBtat. A Berongario rincitnr. » Ajo BeneTentanif Barinm recipit el 
Mirtli, Praeliam narale Graecof inter et Saracenof. — Rembertai archiepiico- 
ymn BambargeBiii obit. — Adaigarini Remberto inccedlt — Ottonii dadi Saxo- 
aoam «t snlinarim Dalbemeniiom mentlo St in dipiomate Amolfl. ^ Diploma 
fcBtecn» AmailL — Araalfi diploma pro Werthinenoibai. — Synodai Xogantina. ^ 
-^ M^emptio aoBailerioram Gorbejeniii et Herrordleniii ab eplscopo Paderbor- 
— De lempora babitae ijnodi b^Jni. ~ Sfnodni Keteniii. 



i. Carolns tertias imperator Nidinfae ad Danabiam in Saeyia de<- A.88& 
cessit, alCero mense imineritae calamitatis, et in Aogia Allemanniae mo- 
lasteiio sepnttoram accepit. Obiisse Idibns Janaar. Foldeasis babet, id 
st ocUTa epipbaniae,atUepidannas; etsiPetros bibliothecarias 3. Nonas 
icrital» Aegino pridie Idos. Princeps non malns, cam morbas animi ab- 
etsH\ caetenim dobiae sanitatis, et qai fido administro ad toendam 
mCeritafem iidigeret. Larvis aliqoando agitabatar, emotae mentis terri- 
caiaaaeiitis, qvae snperstitione temporom intendebantor. Malos qoidam 
imims, qoi fororm juTeni immisisse videbatar, magnitodinem praedixisse 
dicioir, idqne creditim est, etiam anteqaam eTonit. Extant apod Mal- 
mesterieosem, qnae de Tisione qoadam soa triennio ante moriem con- 
fi|iaTiC; qoando complores principes et episcopos in locis inferis torqoeri 
ridity qood dTfliom belldrom fomitem soocendissent. Habitos tanto gra- 
tier svperis, qoanto contemtior teiris. Nam com hominem experet, coelom 
apertom moltis Tisom) fama sparsit. £a secoli credolitas erat. Sane cnm 
ad se redisset ante mortem, infortoniam patienter tolit, et molta com 
sipificatione pietatis decessit. lu Foldensis. Std Hermannos Gontractos 

Digitized by VjOOQIC- 



100 ANNALES IMPERII 

A«888. * ftmiliari nlnisfro stnafolatui scripsit; qvod aegre CTediderim, nvi 
sceleris pretio. Beslins iii iden yetereai scnpUiraiii ex Andrea Mardil 
aensi ciiat Sed qni reieno potatom tra^dit Botho, BronsTicensis ckroni 
Temacnlns scriptor, Calynm Crasso confndit. Nnllns liactenns Eiirop< 
principnm ad ejns magnitndinem, nsqne ad Carolnm illnm Aastriacni 
perrenit, qnem in imperio qnintnm nnmeramns. 

2. Circnmfertnr sub Caroli Crassi nomine constitntio deexpeditioi 
Romana, a Yelsero inyenta, a Goldasto edita^. Sed hodie inter enadit< 
conTonire arbitror, mnltis post secnlto scriptam. Qnidam ad ConradiiB 11 
nlii, qnod malim, ad Carolnm lY. pertinere, arbitrantnr. Nam, nt temponi: 
notationem non congmere taceam, et res et rocabnla a secnli noni m 
abhorrent. Praeterea qnando Carolus noster Romam proficiscebatoTy mini 
mam Germaniae partem, Sneviam scilicetHelTetiamqne, tenebat, cnm frat< 
natn mi^jorLndovicns snperesset Ita tali constitotioni locus non erat. 

3. ObsenraTi, Carolnm Calvnm illis temporibns a Germaiiis pi 
Romanomm impcratore non habitum, sed Carolnm honc, qnem Grassni 
dicimns, Secundum appellari. Hoc discimus ex aliqnot traditianibos San 
gallensibus, qnas Goldastns tomo secnndo Allemannicomm ^x Vadiai 
collectaneis pnblicarit. Nam nnmero i9. Hngprechtns commntat qnaedai 
cnm monasterio S. Galli Id, Febr. anno imperU CaraH Secundi secundc 
Et n. 28. Salomon junior Constantiensis sedls episcopus, et Hartmoto 
coenobiiS. Galli abbas, commutationem institnnnt: ille^ibbati et fmtribn 
concedit decimam in qnibnsdam locis ctiiii salica terra et kobU^ mI in su^ 
erant vestUura (id est possessione), et alia recipit. £t placnit chartai 
pacationis ex utraque parte alloTari, quod Tuilisce Suonbuoch CHbmi 
snonae seu transactionis>iiominamus. Actum in villa Romanishom ant^ 
regnante imperatore Carolo 11. sub comiie Adatberto mense Junio^ di 
VeneriSj indictione tS, Et n. 85. aitno secundo domni Amolfi re^ 
factnm est placitum in pago, qui dicitor Para. Et sacramento in sancto; 
mm reliqniis praemisso, sicut et nuper factum est in diehus Karoti impi 
ratoris secundij testificati sunt primores popnli, ad qnosnam pertiner^ 
Jns ordinandi ecclesiam in Lefllngen. 

4. Morte Caroli monarchia Francomm in partes dissiliit. Amol^ 
Germaniam sine controTersia habuit; neque ant Poppo Thnringorm 
princeps, aut Otto Saxonnm, ant Burcardns Allemannoram, ad scepli 
aspirasse scribnntur. Alii eo tempore antoritate praeralidi no<i menu 
rantur. In Gallia Odo, recentibns defensae Lntetiae meritis, Tisvs n 
corona dignus, qnam et tneri posset, cnm Normanni adhnc Tisceribi 
regni incubarent. Praeter comitatum Parisiomm etiam dncatum Aori 
lianensem et marchiam Britanniae, id est AndegaTenses, patemi honoi 
exemplo et recenti imperatoris beneficio, gnberaabat. Itaqne loi 
potentia eminebat inter proceres, faTebatque Richardns, Bnrgnndiae C\ 
juranae rector, moderati Tir ingenii, qni sororem ejus nterinam Adelaidi 
in matrimonio habebat. In Aquitania et Septimania Calterius regni 
teria) nemo unus satis excellebat. In Burgundia ulteriore Bosonis Ti 

•) qnam Frehenis notiy eraditii iUttttraTit MdiU ffdMntet. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 101 

cHi flfa Rli«daitai inter Ali^esqite, ^ qnasi coiifesso Jare regnabat, A.888. 
feslqaam koc imperator indiilserat. mas exemplo Rodulftis soperiora 
bM TiBdicare aosns esl, seo qoicqoid inter Joram et Alpes Jacet, ipse 
Mfigeiia, ex Yicina AUemannia oriondos. Wido, Galliae spe depulsos, 
TVnsdae; Berengarios Longobardiae citeriori incnbans, de regno Italiae 
ewteadebaiit Omnes tamen, Widone excepto, yisi sont comiter agno- 
sccte AtBfiilfi mi^estatem : Berengarins, Rndoifas, Lndovicas, Odo ipse, 
sia sceptra ejas beneficio assensoqae tenere profitebantnr. Itaqne et 
Asser Aaglosaxo, aeqaalis rei gestae, Eamalfam, Hrotwalfnm) Odam^ 
BtangireBi, Witbam regnasse scripsit; sed caeteros reges fidem et 
•betoUiam Earaolfo promisisse, sicot dignnm erat : cni soli Jos haere- 
Alarim esset, et cai principalis regni sedes cessisset Sed haec nno 
d»lnti Ub9Uty mnne particniatim introspiciemns. 

S. Odonem, qnem insignia fortitadinis docnmenta, et species pro- 
ceritasqne r^e digna, et sapientiae opinio commendabant, a Francis, 
Nenstrtis et Bvrgnndis mox a Caroli morte regem creatam, diadema 
regni snseepisse, Abbo certas testis prodit. Franci hoc loco snnt, qni cis 
Seqaaiiam Galli; Ifeastrii, qni cis Ligerim; saperiores atrisqae Bargondi, 
sei iUi tantnaiy qai cis Joram Rbodanamqae Jacebant. Aqaitani vero 
(qai trans Ligerim) serins accessere. Hermannns Contractas, Banalfum 
iU fagBain afTectasse, scripsit. Odo Neastrias habitas est, qaod pater 
ejas Roberias in Neostria sedem fortoBamm honoresqne habnisset. Sed 
Akbms Ye^a expendere, operae pretiom erit. 

Jnlerea Karohis repw, tUa quo^e nudui^ 

Yikcera opis dwae eomplectilur abdita irittie; 

Laelus Odo reifie fumen^ regni quoque numen, 

Francwrum popuio qraianie faveniefue muUo, 

IUeeij aique manus scepirum, diademaque verl^. 

Francia laeiaiury quamois is Neusirius eesei: 

Nam nuiium eimilem sUwnei gemtwn reperirei. 

Nec quia peg. quoque^ dux Hli Burgundia defiui, ^us 

Neusiria ad insignis naH coneurrU honorem. 

Sic unot. temum congaudei ovamine regnum. 

Ptaeierea astutos peHii praecepe AquiianoSy 

Mox sihi sukjecUSj Francorum regna reoisU, 
Cw Itaqne Philippns Labbeas, caetera Gailicanae, imo onmis hi^toriae 
ptiitissniis> qoi Odonem statim Franeiae et Aqnitaniae regem etectott, 
aiBe anlam seqnente a Walthario, Senoaensi archiepiscopo, coronatam 
oedidit, in errorem lapsos est, qnod Abbonem non satis in oonsilinm 
aAftnisset; ex qno patet^ eoronationem ilioet seeotam) Aqaitm>s serios 
accessisse. Deceptos est Labbeas a Reginone et aliis, qai Eyerhardi 
S eBS BC Bsis morlem in hanc annnm contnlere, qnem Abbo diserle dnrante 
Ptfislonifli obsidione, id est anno praecodentey decessisse, notavitw Odonis 
etiam ^lomata Hieronymns Vignierins ^ bibliotheca historiea ^otality 
ia fnibas annns praesens primns regni nnmerator. Tale nnam babiet^ 
l>af. 2. KaL (ktob. ind. $, anaw inc. d. 88B. anao t regnante Odone 



Digitized by 



Google 



102 ANNALBS IHPBRII 

k.tg^pMoiMmorege. Sed nte oomatioMtt regis iioneii tuc m «ni- 
sisset ExUt etitm ia coUectioie capitvlariim promimio Odonk rs^ 
fMiUto unck» esi « WaUkerio episeopo Senonemi atmo 888, Hm Fnlc^ 
Renensis ardiiepiscopas, ciii coroniBdi prtedpinim Jus ertt, Widui sct« 
licet, an pnero Garolo fareBS, eiectionem boq probtrat. Odo promittit de^ 
fensionem eccleiiaram, conserTationem faris ecclesiastid, emendatioaea 
corniptelanim. Greatnm regem Qui et onotHm?) Gempendii, Gonradofl 
abbas Ursbersensis et Albertus Stadensis^ aiterioris haid dnbie aatori^ 
tatem secnti, memorant Tntorem Garoii p^eri (qui Simplex dictas} 
regniqne gnbematorem ikctnm, Aimoini cootlBiiator affirmat ; ei bren 
cbronicon tom. IIL Qnercetaoi scribit, ad tempvs bi refnnm electoii. 
Sed reges ad tempns non somontnr, leqne qvicqnam taie monuiciti 
probata ostendont. Facile tamei, hanc Franconim mealem Msse^ crtdi- 
derim, nt pnero aliqnando jns regnandi sriYom ess^ 

7. Initiom regni in Aprilem confert Labbens. Anos utiqne certofl 
est, et proinde error esse debet in binis praeceptis appendid capitola- 
riam a Balnzio insertis, qiae Idibns tenii a. D. 868, ind. 6. anno regii 
seonndo data praefermtnr, ia monasterioS. Maximini, qiod estSenoaesie 
fvellanim. Sed annnm regni primnm ponere oportet, et eodem in loco 
panlo ante dtodema acceperat Unum praeceptnm monasterio Solewiii- 
censi, in Limoyicensibus sito, datnm est. Trohmius noiariue ad tkm 
Mblonii recopwoU. Altemm obtiinit monuterinm Montis Olivi in dioe- 
cesi GarcassonensL Utmmqne ostendit, Aqnitaaos ad eion respiceTfl 
coepisse. Illad indpit: In nomine Dei, eummi ei aeiemi regis; boc 
▼olgato Jam tanc nsa : In nomine eanetae et indioiduae triniiaiit* Utro- 
biqae: Odo graOa Dei rex, Et Tidetor variasse: nam alind in eadeni 
appendice diploma exiribetar; Adalgario Aagustodanensi daUim, qnod ia- 
cipit: I.n.s.eilT, Odo, dementia Dei res. Tempas desidemtor. E( 
qaartam pro monasterio Jancellensi dioecesis Bituricensis: In nomine 
Domini et saivaiorie nostri Jesu O&istij Oddo divina ordinanie dementia 
rex. Amebodus scripsit ad vieom Udefredi referendarU ei pihsor^t^ 
Sed haec satis snspecta nomina, et tempns male notatam. Nam additnr: 
Dat ii. KaL Dee. ind. 8. anno iertio repuMte Oddonie rege. Actm 
Syioanectis. Sed Norember indictionis 8. (tn Septembri a4iqae inci- 
pientis) est anni 889. inciditqne in annnm Odonis secandnm. 

a Amnlftis, qoem Fnldensis annalista panle diutins, qaam necess( 
erat, ia Bijoaria moratnm significat, tandem post paeefaa ad generaie« 
coBTentom popnloram Germa^ao FraBcoAirtnm Tonit Eo adrersari 
Odonis, Fnlco RemeBsfs «rcMepiscopBB, JohanBes Rotomagensis, et epi- 
scopi Dodilo Gameracensis, Honoratiis Beliovacensis, HerdiloNeTiommsii 
teBere, nt ex synodo Mogaatina coIKge. Falconi Baldainam FlandriK 
comitem Beslias addit. Apparet, Crormanos non ad censiliam ttB^ 
sed etfam ad bellam condoxfsse. Nam inde rex in prodBcta fait, «< 
RhenaBi Wormatiae traos^ei; ac deinde in Galliam moTeret Sed Odc 
tempestatem modestia sna avertit Venit ipse ad regon Wormatiin 
Bsqae, ostendit necessitatem rei pnblicae conseosnmqae popnlorviB 



Digitized by 



Google 



A.NfilALBS IHPSBII m 

«■fM iB AnM peteftate Aitwu spoBdet, si Jiissii ejog asaoMttfve A.86S. 
ragmreC Fsltaisis scriplor ait: malnisse Odonem cum gratia regis 
pactice regBare, qnam contra e|iis fidelitatem saperbire ; deniqae hami- 
Ider TMieJitaa, Msie fratanter receptum. Witikiadus addit, Odonem 
iiMlTo regii iisifaia obtolisse, taaqoam ab ejos manii receptommy ad 
fcmtfi oblati formam, ot posteriores appellaTere. Qaod quidem Yemm 
esce, |Hre certe Don afilrmaverim. Nam si homo- Amalfi factus fiusset, 
hec scnplor FnideBSis, antor graris et aeqnalis rei gestae^ faaad taonisset. 
Qlmd Huliai, qnod Regino dizU, consensn ; qnod Godefridas Yiterbiensis, 
aatoritate Annili, Odonem Franciam occidentalem tennisse. Inter ipsos 
non dnbinm est, nt regnum Lotharii et Eargnndia Transjnrana 
Armnlfam esaei. Amnlfiis, cnm se nnper priYatun et in arcto 
fortvum roTerenter habendam patavit, alios qneqne regnare 
SiBl^ qni Odoni diadema misisae, eoqne hnnc Remis a Falcone 
cenmatnB 13. NoTembris. Ita Beslins, scriptor non speraendns ; sed 
Tettem, aelerec bones landasset Neqae enim hoc sine antoritate ab ipao 
efirmilem creildeBim. Anno regni primo, rogatn comitis Megingesi, 
lliiMMaca»riUam ex fisco regio in monachos S. Maximini contniit, apnd 
Browenmi ad a. D. 696. Unde ttatim a Lotbariensibus recaptnm inteiligimns. 

9. Aimeini centinnator, et Aimoinns Floriacensia, scriplor miracu- 
lormni S. Benedicti, scribiat, Robertnm Odenis regts patrem fnisse 
Saxomici genefis Timm : abbates Ursbergensis et Stadensis, commnni, nt 
arftiCrer, antore nsi, patrem ei dant ex eqnestri ordine Robertum, aTum 
gjtifci— m aescio qnem, ex Germania profugam. Witikindus Gotbcjensia 
QapsQB alioqni non pamm in narratione sna) Odonis erigiBem ex Franda 
orieetali nccersit; nnde in Galliam Tenerit, nno tantum senmlo comitatus. 
Sed Botortnm ejos patrem Tirum illustrem geneie, inclYtum gestis^ prae- 
cipnmHi «itoritate apnd Neostrios fuisse, dubitari non debet, etsi de ori- 
pee cins Bon satis constet, qnam supm excussimns. 

iO. ArBolphns^ Odone ad suam TolanUtem adducto, in Rodnlphnm 
mtit. Bndolfus Guelfigena, Hugonis abbatis ex fratre comite Copado 
jepeCi conrentn episcopomm et procemm apnd S. Manritium, hoc esl 
Afmni, habito, ceionam regni Trans)arani snmseraty qno HelveUae plera^ 
fee cui Sahandia continebantar. Tignrinns tamoB pagns, aliaque loca 
Ihemo proximay excipienda sunt, quae semper apnd Germanes TOfai 
finere. Posteri Rnddfl se aliqnando Allemanniae reges appellairere; et 
Aieieteece sceptram sno Junxere. Richardns dnx Bnrgnndiae citerioris, 
iBfter CMonem et Rndoifum medins sitn alGnitateqne, sororem nlriusqne, 
se^ Bonnisi nterinam Odonis, Adelaidem, ia matrimonio hahebat. Bt 
viili tabnlasQnerc^annSy Burgnndicae historiae scriptor, quibes Bodnlftii 
serorie dneissae ahhatiam in Valesia cenfert. Regionem Tranii^nanam, 
iater Kkeenm Isaramqne Jacentem, dim Lotharins Anstraaioaim rOK 
liiienni pelema dWisioae; mox fhitri Lndorico caesari cessemt Itaqne 
eem TCBit poetea in diTisienem rogni Lothariensis inter LndoTicom €aro<- 
InaiqBe, petraos Lotharii) qnod caesar snperesset Sed hoc quoqne ex- 
UmtUf Ceroins Mliae rex, ma impesatoi^ cnm caetera haerediUte eiiam 



Digitized by 



GOOglC; ;;. 



104 ANNALBS IHPBRII 

A.888. knc partea iimit ; quam et filins Btllms retiBsit, etti Italto i 

Itaqae hacteiras Juris GaHici erat, et Ladotico et GarolomaBnOy BttUi 
filiis, manserat, licet x>vad caetero Lotkarii regao cessissent. Nnac Ar 
Bulfi opera in jus Germaniae translala est Is cam exerclta ia AlsatiaiB 
Tenit; sed com intellexisset, RQdoltan in mpiom iiaccessa coiifii^isse 
Aec magnis yiribns opns esse in Aigacem, diiiissis copiis caeteris, perse* 
cnUonem hostis AIlemaiiBis raandaTit. RndelAn, inito cim priBoiilmi 
AUemamis (cognatis snis) consilio, Ratisbonam profoctns, se regi coan- 
mendayit; nec dobito, hominem ejos factnm. Errat ergo ReginOy qid per- 
petnnm Amnlfi hostem facit. YenHn est, recmdnisse simnlUtena. 

11, Odo metn Amnlfi solntos, ad Aqnitanos festinaTit^ eosqve regao 
sno acUunxit. Id Abbo memoriae prodidit. Ibi Jam Idibns Jnnii egisse 
In monasteriO) qnod didtnr S. Maximini, diplomata bina, in appemdice 
capitularinm a Baluzio relata, testantnr, nnnm pro monasterio Soleaa- 
Biacensi, sito ad flnTiolnm BriTantiam, alleram pro monasterio Moalas 
(HiTi in territorio Carcassensi. PerTasitqne noTi regis sntoritM «asqne 
trans Pyrenaeos, quando dedtcationem ecdeslae S. Mariae RiTi^ilIemsis 
bctam, sic scribitnr: Amo incarM, Dom. 88S. indict. 6, aimo i. vmperii 
OdofUt reffiiy 12. KmL Maji^ epacta /4. ut apnd Baluzium in marcne Hispa- 
aicae appmdice extat : nbi et habetur raonachus RiTipnllensiSy aator libri 
de gestis comitnm Barcinonensinm, qui ciica 1290. Tixit, affirmavilqiie^ 
Guifiredo promissam a rege Francomm haereditariam comilatas ditionem, 
si suis Tiribus Saracenis resistere posset. Sed haec sine pacto tniie per 
se procedebant. Gomes, Saracenis osque Ilerdam remotiS| cona uore 
Widinilla monasteiium Ri?ipullense constmxii 

12. In Aqnitania de comitatn Pictayiensi lis erat, quam Beslins iCe 
explicat: Emmenoai, quod Pipino contra aTi LudoTici Pii seatentiaoi fo. 
Tisset, comitatns ademtus a. D. 839. et Ranulfo datus ti$X\ coi Raaalfiis 
filius succedere debebat, etsi Bemardus Anremus patmns pro eo diiloiieiit 
teneret, nt Beslius annotaTit. Emmeno reconciliatus, Engolisraeasem 
teceperat; sed, cum rellcto puero Ademaro, decessisset a. D. 866, tetor 
haic datus cognatus VnlgrinuSy frater Hildoini abbatis Sandionysiemi, 
comitatum Engolismensem administraTit, et filio ffilduino reliquit, at alteri 
filio Guilielmo Ccognomine Pio) Petrocoricensem, cnios a matre TeMiebal^ 
Gailielmo Tolosano nata; Ademaro filiamSanciam'» despondit. Deftuncto 
Bemardo Anremo (ut trbitror) Ranulfus patemos henores petebat ; nec 
rainus Ademaras, ope ihitram co^Jugis, PicUTiense beneficiam, qaasi 
injuria patri ademtum, reposcebat Guilielrans Arreraas, Bernardi filius, 
Ranolfo faTobat Ranuifi fratres erant Ebolns, S. Dionysii abbas, fortls^ 
simus Abbenis elogio, et Gosbertus. Aqnitani inter se diylii, fnciliiis 
sese Odoni summisere, c^Jus antoritate controTersiasecariposset. Obiter 
annotari operae pretium erit, comites Engolismenses, ab HilduiM de* 
ductos, diu durasse ; Guilielmi posterof mares defedsse, Petrocorios i^ 
Bosonem marchiae comitem, filiae Emmae maritura, transmisisse; iiCmm- 
qne comitatura diu in hac gente haesisse; Ademamm orbnm decessisse * 

•) [Gordeniajaf Saaciam, Tulgriil nepteiB, GtUielml AlUn fticlij H \ 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBRII lOS 



fMarm, fm tb Odone oblmerat, Umdeiii td Raavli getw re&ee, A.flS8» 
9« pestreno dncai Aqnitaiiiae nomeii tnlere. 

13. iBterea Normaiuii, ciim Oiaziaci hyeMasent,^ dio per Galliam 
de sore Tagati, tandem ad Meldencis oppidi oMdioiiem accesaere. Od«» 
MBi ia tempore saccnrrere oaHsae miMiplices prohibaere^ et sero aiixilift 
coDtraibelmiitiff. NormaBni, non pro barbaiis agentes, ex tumido stmcto 
lAeA SMchinia Inlminabant. Mnro labanle, ctres f^acti deditionem 
iieere, pacla sahite ac libertate. Sed difressos, cnm yix Matronaa 
tramnssent, insecnti Normanni, omnes, qnos deprehaidere potwe^ cnm 
^scepo cepere. Urbs crematnr, nrari eyerinntnr. Odo tandem, con- 
giegate exeraitD, prope Parisionim nrbem snb aatmnnam oastra metatoe 
est, me illa iterom obsideretar. Normanni igitnr ex Matrona in Seqaanam 
refersi, descensoqae apad Parisios prohibiti, sarsam iter ▼ertere; Hio- 
mqae gnmen ingressi, ad ^s ripas sibi hyberaa >tataerant. In his 
Abbenem seqaor, qai post Meldas oTorsas Latetiam ab Odone defensam 
MriUl. Tonc et Trecas captas, Senones redemtos pnto. 

U. Wido cam in Italia et Bargandia yires contraxisset, in GalUam 
Tentt. Beslios, nesdo onde, scdbit, apad Lingones in Bnrgnndte coronam 
enBSJKSi^ ^iscopo Geilone imponente. Egiionem intelligi, pato; sed 
c^lns tnnc controYorsa erat ordinatie, al ex epistola Stephani p^iae ad 
Foiconm Remensem patet: et Egiloni Odonem regem favisse, exre- 
npenso FUconis discfanos, non factarom, si Egilo aemnlnm ceionasset. 
Praeterea archiepiscopi id manos habebatnr. Belgioam, id est LolharM 
regnnm, affedasse Widonem, habent annales Fnldenses. Atqne hac per-* 
tinet fabella Loitprandi, praemissam a Widone dapiferam, ad episcopam 
Meleasem yenisse, et laote habitam, dixisse: Si mHd equm dederiSf fa^ 
cimL, «rf tmiia k^fu$ ^bsanUpmU Wida ooidMMS mU. Episcepos negayil» 
legem sordidam Francis conyenire. Sed episcopnm giayiores cansae a 
Widene averlebant: nam satis constabat, Amalf^nalla Germaniae parte 
Hlad facilios crediderim, qood Luitprandns soribit, Widonem 

I TMisse, enm jam Franci, samto Odone, sibi consnlaissent. Itaqne 
redHnni in ItaKam praecipitayit, ne ntrinqae excideret S.ed Berengariom 
Jaai cofonam praboccopasse inTenit. 

15. Berengarins post patrem Ereriiardam ForosiaUi et limiti Italico 
praeerat, et com exereita ad Avares, Slavos, aliosqoe barbaros arcendos 
excababai Unde Smrdam marchionem apod FrodoardamFnlco Rem^i- 
sifi Tocat Itaqae et Berengarias comilis nomine, dncis potestate agebat j 
■eqoe illi qoisqoam in regno Longobardonun comparari poterat, Widone 
eDuepto, cni com Spoletina proTincia aiins exertitas creditns erat, Graeote 
elSaracenis oppositas; etsi Adelberti etito, Thosdae marchionis, noa 
npemendae opes essent, qoi oram inferi maris tnebator. Nec morai 
leresgttiQs post Garoli aogosti mortem et Germaniae GalUaeqne diToc* 
aiom, ^iscc^^ et proceres Tidnom oonTocat» et ex eomm sentenlia, nt 
cx peela, ejns panegyrista, inteUigimos, coronam snmit, imponente An- 
selme, pmeiole Bfediolanensi| si modo Sigoaio credimns. Vim ante 4v 
Non. M^ aofam, ex concessioae Berengarii, hao die aaao regni nono^ 



Digitized by 



Google 



106 INNALBS IHPBBIl 

A.88& iMMUtktmiiDgmhA 895. ind. i3. dita, otUigitar, <i«t VMieisibvs, pMt 
maltos lapsa circi Itesos, opora piUloa nuoam miiitailia damoliri pBw- 
■Ultit. Uaec prima Lo^fobardid rogis cooonatio ftiarit. Veteres reges 
taBtam siMlmes tolMaiitiiv Frapci imeteniis ia Itaiia Roauno dimde- 
mate coAleiti fomnt; «tiii aikd ittferer» soleat SigoMos^^oas snspiGte^ 
ses secotns. Wm idem )am com ndgo ttalos reges compntni. S^ 
foote Valesins dispntat, omnae genere Francos Ansse, etii pleriqmm im 
Italia nalt fnissent BToriiardnm, Berenffarii fenitorem^ Francmn nobis 
mennmenta demonftrant : Widonem ad Francos ipse refwt .poetn Berem 
f nriannsy et nnao GaHiCnm heroa, nnnc Bkodanicnm dadorem appellai ; 
•I a Francis Iraxiase consangninitatis lineam, Lnitprandas ait^ Lndovieas 
Bofoilif fiiias, Bndolplini Bnrgnndiae rex, finfo Viennensis, Berengmiims 
jnnier JBporedkr marckio, non minns Fmncici generis fiwre; neque qmis- 
^nam lioram omninm lege Longobardomm ant Boauna Tixerat. Remi 
intellezit LeaMarskanns, qoi Berengarinm 11. allinMpi regnm Fmncice* 
rnm fecit; etisi in eo lapsns, qned Tentonicos omnes a FBanoids sfjhemii> 
enm a Saxonibas ad Frances imperiom redisse constet. 

16. Berenfnrins caeteris regnomm Invasoribnt eo praestabnl^ qmod 
vmm Lndoricnm Finm babebat : ex boo natam nmtrem ^Jus Glselnm, pr»- 
mns notaverat Miraens in codice denatiennm piamm. £nm secnti sumi 
Andreas Qaepcetanns et fratres Sammartbalri in genealogia Fmncicn. 
His se opponit Hadrianos Valeelns in netif ad panegyricnm Bereegwii 
i. cap. 2y aitqne, reperiri a se apnd Teteres Alpaidem (Begoni nnptaaa) 
filiam Lndofki Pii, nnsplam Giselam ; sed com scriberet Valesins, c^es 
epnsenlnm a. D. 1663. prodiit, nondnm in Incem missns erat Spkilegiarafla 
Lnue DacberM tomns dnodecimns, nbi bistoria Gisoniensis monasterii ab 



BTorbardo, fatre Betegarii regi^ et Giaela Inndati prodiit, nec ; 
lestamentnm ETrardi, qnod Jam Miraeos edidemty condilnm anno 24. Lm- 
doTici non Pii («t Miraens cmdideraQ sed Junioris angnsti, nempe in ra9M» 
cfnS) in comitatn TarTisino; sed et denationes Gtselae Jam Tidoae cMilt^ 
Mfttnr, in qnibus diserte Garolnm regem germeinm snnm (M dkere mu^ 
dmmy inqnitj Tocat. Prior data est Vidreiaeo vilia pubMcay 17. Mai, 
Mh^if ind. i. ts armo 29. regnante Caroio ro§e(}A esta. D..fi6&) posteffler 
Pioeo Cm o ni o aptki motuuterimn, 4. Non. Aprii. anno VerU incamaU 
SfO^ anno 3i. reffnanie domno et eereniuimo Carolo. An legitiaia soror 
Aierit, dnbitari adbnc possit, ob illam repetitae aUqnoties modesUae 
parentbetin, st dieere audeam. Sed banc dabitatioeem teittt lecnf Agnelfi 
oentemporanei, bistorici BaTonnatis, qni in rebns Georgti arcbiepiscopi, 
eomm, qnoram res expUcal, nltimi: Antequam, inqnit, Mc moreeieimrj 
mguthu (LndoTions Pins) dieitH impdriam euum inter re^a /Uinf fmot. 
Oeeeit Lotkario aufueto mmsima pars^ Fipino AfuOmniae refnmn, Lmdo^ 
0to Baieenae; hi SmengardMe fiA. Caroio vero plu» fertUem ei opi-^ 
itmm iaryitue eetpartem, et fUiam iSieetam euam tradidU matn^ Curmdo 
jMHwM. Legendnm es t Bomdo, nt solent G ot E in mannf criptis laciie 
permntarL AMt: kuncetkancJuditkmuputlapmrtmrHL Entnrdns In Itnlle 
polens italo sfilptori notns fuit, Beg onem in Gallia cnm Alpaide i^raTit 



Digitized by 



Google 



ANNALSa EMPIRIi 107 



17. AxvrifeS) iDMtcto Bereii^ wun, expedkieMi in «m de- A«8M» 

cnrH: sed prte evm 04(nie et Rodolfotransegit DeMe cim Bijot- 

riorm eopiis Italian iBgressm^ Beretgariaiii Trideiti obTiom beJ^Bit: qni 

m imparem ifeoaeeBSy et «emnlim Widonem inteUigeBS, nd Amlfi Sdem 

oamliigit, saeti Jtm ignosoere regibns, nec inTidere fiscflNis siU sim- 

Sciibit Fnldensis, Berengario nibil regni: ademtim : excipfrantnr 

i gprf M m ei mfum. Qni locns cormplas aoflre- intelligitnr. An 

cnrUs qnafdam regias in Germaniae Ticinia sibi AmiMs serraTit, in 

st^ma snprenri dominatns? Sagenae erant nariim speeies, sed n<Ni 

aypare^ qnid eae ad rem. Yenit etiam in mentem pro cnrl» narinm 

PertBS Naonis, nbi mra diploma datam. Amnite deindo tot expeditio- 

Bibas Btcnnqne defnnctns, dimisso milite, per Fomm Jnlii- enm pancis in 

GaramlaBoe peaetraTit, et in Tolere regia soa (Mosbnrgi, at aikitror) na- 

Domial ceiebraTii 

la Bez Tidnns mari Hadriatico, apnd Poitam Naonis Boroni abhati 

Cor^Jao in comitatn edns (nt apparet) agenti 13. Kal. Sept. anno 

rofBl secando ind. 6. res proprietatis regiae, qnas nobilie Tir Hobwtfdns 

Im ^eneiciam babaerat, ia proprietatem concosstt; qnioqnid scilicet el 

llie bnbaerat in pago HoTerango in comitatibns Kcberti et Roigliardi et 

et in lods Dirlngisa-Marca, Scbider% Adikenbnsen et Mucbo- 

bobas scilicet 25. Bes acta ad cnrtem Portenaba. Sohatenias in 

sofOMtem retidit, qaod cartis Poftenabensis sitnm non obeei^ 

sot, qnem Tidetar in Weetfalia qoaesisse. Indictio sexta, non sepiima 

est Male etiam nonrina pleraqoe propria edidit, ex Berone 

nbbale £icit Bodenem, ex Beigbardo Beitbardom, ok Diiittga PiriBgamy 

ex pago HimiBeltngo pagnm HaTerango toI HnTOitago, qoae PanHnna in 

VMH» de pagis comxit 

19. Interea Berengwio Tridentnm digiesso, Wido cnm GalM 
Toaeiiqae in Longobardiam irfopit, regnm sibi Tindicalaras. Bererso 
Bereaginlo, concorsam est ad Bresdaaam dTitatem, (at aH Brobempei^) 
oMgna ntrteqoe dade: sed potior Berengarius, spoHa eaesomm legH. 
Me iBdndao osqao ad epipbaoiae festom pactae sant. LoitfraBdos, boe 
pradio perindo ac seqnente Tidom Berengarinm, scripolt: eed Ercbem- 
forti antorilns potior esf. Seriem gestoram poeta docet: 

Pritieeps aberai, pacemque pm^&kai 

imperiOy Veronae MkeeU fwa aUia^aluMs 
irri§ai: eoee gradu eeleri pem Ma mitMer 
Teeia imtie^ meifiTe wkm d em : FeHMme retHor^ 
Ingaii, adesio iuie. 
Made obriaai isse BerengariOBi, praeUnmqae connyssam deecriMt Wh» 
Banem fortissiflM pdgnantem, sed a milite desoftom, dlera die cadBTein 
ad sepaltoram petisse. Hac Telitalione praelentaia est fNtona: mea 
nBbe m4ore apparato bdlnm testaoraTere. 

B§. Dnm Wido regno inbiat, pnloberrima in Apttfia Oceede rd bene 
gwendae «nissn est. iofenses boc aano Graecis reibeHaBt, Ajonem 
prindpem Sipont» adopem lerendam Tocant, qnefei 



Digitized by 



Google 



iOt ANNALSS IHPBRII 



a 8K. vtftai frttaiL Me AJ^ avdliam Adeuilfo coatra AthanaeiBai et Grae- 
cot tidit, coBiKisioqiie praelio ad S. Carsiem, Athanasitts Tictns esf. 
Nec jnalto post Ajo cvbi Goistantuio dapifero, Graeeoraffl patritto, con- 
greasiis, plerisqae saonim amissts, cmn paods in orbem penetrayit. Uaac 
aoBO praeseute, id est iDdictione 6, gesta, en broTicale chroiico apparet, 
qaed Gamillos Peregrinas Johaiuii abbati Gasiaemsi triboit, si scaftGei 
iJHiid otm Erclmiperto comparetor. Porro cam AJo obsidioiem in ajimoai 
f( aMm telerasseti /rastroqae a Francis et Adeaalfo opem oraret» taadem 
vbea, iamto labore elim Saracesis extortam, Graecis tradere coactos esl. 
Boc etiam aono, mense Octobri, in ipso freto Sicolo praelio iiayaU* ialep 
Graecos Saracenosqae certatom est, oMmoraate Ecckempertoi; obi Graeci 
pene omaes.periere. 

21. In Saxonia Rembertas, seoondni Hamborgenshim arcUepisco- 
pos, post maltos apostolicos labores ad meliorem yitam traosiity dfesqae 
•Joi natalis qaarta Febmarii recolitar; et tamen Adamns Bremensfs de- 
pesitionis diem Dicit 3. Idas Jan. Anno sopeHore kk s|nedo Golenieasi 
sMmorabatar; ai in Mogontina hiyas anni, saccessor Adalgarias affaii. 
Itaqae de anno «bitos dubitwi non potest; qaem etiam confirmat aecro- 
logiam Faldensey et dispositione ipsa, qaa noauna defanctoram anai re* 
censentor, Adamo in die a^signanda favet; at synodns Mogantina locir 
fastis. In Tarholto oppido Fiandriae paeram scholam freqaentaateak^ 
Anseharias sibi delegerat erodiiiqae corarat Adaltam ad se Y0cavit|. 
et indifidaom comitem legationum habnit, tandemqae sibi saccessoneai 
destinaTit. Probatam clero et popalo, Laitbertas Mogaatiae consecmviL 
In reditn Adalgariam ex Noya Gorbeja sociam delegit, qaem deniqne pari 
lato snccesserem haboit. Palliam Rimberto Nicolaas pi^Mi misit; Lndo- 
▼icas rex Gennaniae (non caesar, nt magister Adamas) ferolam pastem* 
lem dedit Mari terraqae nalla pericala deingit, at Ghristi dectrinana 
propagaret Eeges qaosdam Daniae Saeeiaeqae sacro baptismo tinxity 
videriam conlra Normannos in Friaia obtinnit Dicitnr et qaendam regis 
liliam a daemonio liberasse. Aibut fortasse, cnm GarolaS| Ludovici Ge^ 
nunici filiosi forore corriperetar, caeterernmqae precibos suas Jongaas, 
plos aliis meroisse visus est opinione sanctitatis. Extat ejus ytta, ali 
natore aeqaali scripta, qoam Henschenios suo more praeolaie illa- 
stravit. 

22. Soccessit Adalgarios, qoi ferolam pastoralem ab Amoiro^ pal^ 
liom a Stephano, consecrationem ab archiepiscopo Megantino Laitbetfo 
nccepit. Adamas Bremensis. Sinderoldom Loitberti soccessorem neminnt: 
sed pro Laitberto stant acta synodi, qaae mox dabnntur, obi decreto 
Loitberti Ada^artmy ^cd^me Bavmdbur^ffMis arckieid9cofms, coateaedt 
e< s^kecripsU, AderM.tonc et WitJiibertas Coleniensis» coi mox saccessH 
Herimannos» Is veterem de Breniensi Jore litem Adalgario inteneavit. 
Utromqae Stephanos Romam Tpcavit; Herimannns defuit. Itaqae Fnlcoai 
Remensi papa rei disooasienem commisit, mandavitqae, ot synodnm ad 
Vangi(mam civitatem conroeaffet, eoi Ueriflumanm Goloniensem et Sia-> 
deroldom Mogontinnm ades^ jossisset. Sed an Faloo hane ag 4^e po« 



Digitized by 



Google 



AKNALES IHPBBII 10» 

Iseril Tolaeritqie in alio regno, iioii constat. Lis eerto ad foniiod [^^fg^ 
tenpora protraota est 

23. Ottonis dacis Saxoniae (etsi snb comitilB lomine) lioc anno iH 

Teteri monnmento mentionem factam invenio, ob commntationem prae- 

amam conr Gorbelensibns iastitiitam: qni sitis trans Oraennn locis 

cessere, nt yicissim iiaberent, qnae in pago Nitliersi Otto tenebat. ilt 

nlriqiie consnli rex ait; magno indido, moltam territorii Odoni&Oyacro 

assiloBi Ausse. Integmm regis praeceplnm tranfcribere operae pretinm 

cril, in qno nen panca obserrari merentnr. Cnm ex Jarispfndentia iUonmi 

leBporom nihil ecclesiis, nisi allodiali pnre daretnr; rex bona, qnae Otto 

ieneficti lege babebat, ecclesiae Jnre proprietatis concessit: eontra) qnae 

ab ecclesin ricissim acceperat, in Ottonem Jnre beneficii transtnlil. No-» 

lamdn eliam inter litos colonosqne differentia est, et salinae Jaa tnm in 

Tflla DaHieim exercitae, qnae nnnc Salzdalem app^tnr, et a dneo 

EransTicensi Antonio Ulrico (nt mi^ora nnnc taeeam), ^egantissimi ii^enil 

principe, mirifice oinata est. Ex his intelligimas, Bransricensem Iraclnm 

md O^cnun illis temporibns in Ottonis, et mox in filii H^Erici Anco]^ 

Jore finsse. Nam Dalem villam et Gnelfebytnm, sedem hodie daenmy 

Idem coUis de propinqno ocnlis snbjicit. Pagns; qni bie Nilfaersi, im di-» 

plomale Ottonis II. Coibejensibns a. D. '9BD. dato apad Paolinnm in pagis 

IfiUierse appellatnr; abi alia hnjas pagi loca nominantnr« Idem eril 

qwi Niterga toI Nitbega in diplomatis Henrici Sancti et rita episcopi 

Meinwerci, scilicet ad amnem Nettam (qni panlo snpra Haxariam Vi- 

snrgi miscetar), nnde ad Dimolam porrigebatar. Sequitnr praeceptim 

Aimnlfi regis. 

24. In nomine sanctae et indmduae TrinilaNs, Amuifks dhina 
favenie ckmeniia rex, Convenit regiae escettenliae, ui inier fidelee iuo$ 

I umHatem protfidere^ et de mnguiorum rationakH&ms commodis 
i praebere velii, Quapropter omnibus notum esse voiumus, quo^ 
inler fideles nostros Bovonem ahbaiem ei Oddonem comiiem pro 
muimi uaatate hanc commutationem fecimus, ut res proprietatis nostrae 
m Godeieveshem [forte bodie Knlsem] ei m pa^, qui dkiiur Nithersi, 
Oddoni beneficiatas ad monasterium Novae Corbejae^ cui praefaius praeest 
aUas, fh jus proprietatis traderemus, cum omnUms famiiUs, maneipiis, 
ierriey praOs, silvis, aquis aquarumve decursibus, et omnibus omnina 
r^me, tam mobilibus, quam tmmohUibus, quatenus ex hec adpraedicfum 
monasterium cum omni HUegriiate mancipentur. E dioerso auiem res 
^vsdem monasterii, in orieniali parte uUra fiuvium Ovaecram cot^facen^ 
ies, fR nostrum jus cum omnibus, quae ad eas pertinent, receplas OddoM 
tn heneficium concessunms, id est in Daihem Uios 14, colonum i, et sex^ 
iam pariem saUnarum. In Odenhem liioe £4, colonos 2. In KikUd 
[Kidi^ fent Sikihi] Hioe duos, In Leri iitos ii, cotonum i, mansoe 
duos ei dtmidlum. In LauMngi colonum unum. In Siodersiet litos duos, 
In Mu&mmsiedi Rios B, In Sephingi mansos 6, In Vridus [Uredus, 
Oidelen} li'/oe 7, mamos i2. In Rodineeieva Uios 20, mansos 60. In 
Daiiangibuni [Dalhingibnch 51} coionos et maneos iS. In Beriu4di 



Digitized by 



Google 



110 4NNALB9 mPERIl 

kmSB^ toknm ei mamot i6. in Sladfarde cokmm 7, «T odamm pmrfom UMn 
marcae, Jn ben^kio advocoH man$oi 8. In Aihnmndetroike wutmos 2Q^ 
iMfne er§o parH per kec eoMuiaiimtif eo quod utrimque mafor cowemuh' 
4Ha$ in locorum eitu kabedhir^ quam aniea fuerM. Ei ui frmiier iMm 
amnibm 1n futurum iemporikue consieniy mamu propria roboraia ammmU 
moHri impressione eignari praecepimue. Siqnmn dominiAmoifi eeretdaaimii 
reqie, Atperius caneeiiarius ad vicem Tkeoimari arckicapeUani recosfmavi 
eievAeeripsL Daia4.Idu$Juniiannodom. ineamaL888.indici. 6, anmo 
auiem domini regie Anmffi iargittimi refit primo. Admn Ftant^nofhri 
paiaOo regiOf in Dei nonHne feUcMer. Amen. 

25. Aegeii 10. KaL S«pt ad RkeBna in cnrte regit Gerneslieia 
in adita Alsatiae egisse, ostendit cbarta praeeepti, qned tib eo Henibilly 
abbaa monasterii Werthinensis hoc anno, indictiono icflicei 6. anno regmi 
prino, anno incMUtionis Domini 888. impetravit In ^o habetnr me* 
nasterinm a beatae memoriae sancto Lindgero episcopo in propiin baera- 
ditate constmctnm monadiisqne traditnm, et defensione gloriosissimomi 
regnm, Lntbewid filii magni regis Karoli, pro aetema ipsomm omnisqae 
fonerosissimi generis memoria bactenns consenratnm. Goncedit aaleoi 
rex, ntnbicnnqne dominicatos mansos hiJ»ent monacbi, dedmae, qnas alias 
tellnnt episcopi, ad portam monasterii concedantnr, neqne eas alibi ^nre 
cegantnr; nt sdlicet inde peregrinis etbospitibns inserviatnr. Insvper 
fratmm collegio eligendi abbatem inter se potestas conceditnr. Ablies 
monasterii ad castra et in bostem (ii est exercitnm) ire non cogatur, 
nisi ibrte regia liberalitate adjnvetnr. Haec fere ad exemplnm eomnii, 
qnae nnper Carolus III. Gorbejae Novae concessit. Unde snspido inter^ 
polationis confrmatur, qnae nobis tnnc nata erat: nam illic snspectn 
binc absnnt. Ansbertns canceUarias in proximo commntationis diplomnte, 
Emestns notarins in praesenti, nterqne nd Ticem Tbeotmari archicapel- 
lani recognoTit. 

26. Hoc anno insignis Mognntiad synodns babita est Qno naai 
tempore, incertnm, nisi qnod intelligi potest, Remberto Hambnrgeiifi et 
Reginardo Strasbnrgensi extinctis celebratam, qnia bomm snccessores 
nominantnr, intervenere Adalgarios et Baldramns. Dnbia est fatalis Reaa- 
berio dies, Reginardns in catalogo Ercanbaldi snccessoris scribitnr ex- 
tinctns boc anno sexto Idos Maji ; ibidem didtnr, in pericnlo qnodtm 
(tnmnltnante, ut arbitror, popnlo) ad aedem martymm Gosmae et DaminBl, 
tanqnam ad salntare asylnm confngisse. Baldranras obiit a. D. 906, nbi 
de ejns morte dicemns. Gredibile est, snb initinm aestatis synodnm 
babitam, cum rex FrancoAirtnm yenisset Nam oratienes pro glorioae 
rege Amulfo et ejus co^jnge deceronntnr, placetqae, nt annnntietnr ei, 
quid sit rexy et qnod oflidum regis. Gaetera capitnla fere alinnde repe» 
tita, ant non ignoti Joris. Gaetemm in prae^one d^lomntnr BMln 
pnMica, exnsta templa, OTersa coenobia, dimta aKaria, traddati saoer- 
dotes, mnlta christianoram millia occisa aut in senritntem abstrnctn: 
baec peccatis principnm et popnli impntanda, remedinmqne a morem 
emendatione petendi»L 



Digitized by 



Google 



A;NNALIS IHPE*»!! 111 

27. la Ite spiodo tractefa est ooBtroTersia, qMO CortejaiiMit H k.WS^ 
fleriTordieiisibas ^eiim Bisoiie, episeopo Pade^neisi, iitercedebai fioTo 
Coii>€tfcai8ls abbae, pro sois et HeriTordieniibiis agens, cbiropaplia prift* 
cipm, et BoTissiaaii Anmlfi gloriosi regis, kis ipsis diebas noviter ad 
rtpnrn pforecti, cartas etian Romaiennii potttiiiciim Hadriaii et 8(e« 
fkani prodiudt Itaqne Luitbertii arebiepiscopBS : Naty inqiiit, ImMi 
mmiorUaiAuM witb$eribend<%, eonfirwmpmi, tU nuiiua epkeopua Padebomenei» 
aiifnmnBsiiBaccifMfWiionm,nequeki1ik,qiM 

oei in ipoie conp^oiionihms^ vei in ipiie eoenobHipoieeioiem oMmeai; nofno 
ts clerieiSy neque in famuHa: neque ad monaeteriaveicoiiaeeorumvelipeo 
per se epiecopuSy veloeconomus ejuSj vel archipresbyter, vei archidiaconus, 
vei ptaeHM es ^us agentibus persona, potestatem accedendi habeat, nisi 
necesmiaiis gratia vei dUeeHonis^ vocaha adoenerH; neque in eeciesHs sub^ 
jedis aut in presbyteris earum atiquam perturbationem facere tenM, Ordi^ 
maiiouet , qsiae eontrariae (lego: necessariae) fuerini monasioriis, a§ere 
wm diftrai, altaris quoque et basHicarum benedieiionoe sioe eoneeoro' 
tianes, prout neeessitas posttttaverit, vd in ipsis monasteriis, vel in agrie 
eorum concedat: ckrisma quoque oleumque eonsecratum per singutos 
msstum praebere non differat, et pro kis omnibue nutium munue esngat. 
idom ei ad aiSoe episcopos pertineto, quorum in dioeeeei toca eorum sita 
smnt Habenio potesiatem etigendi abbatem vel abbatissam in utroque 
monasierio, non eanonicum, aut laieum, neque aUerius monasterU mona- 
dmm; in quo nos audsre digneiur regia dominatio. Reetoris non deii- 
dmiiur, nid crimine comprobato; potestas eiiam a metropoiitano ad apo- 
doHesm appdiandi servdur. Sabscribimt Futeo metropoHtanus, ecdesiae 
ftemensis episcopus, WitHbertus Agrippinensis, Thiadmarus Satzburgensis, 
Redbodo Trevirensis, Joannes Rotomagensis, Mdegrinus Haiberstadiensis 
epie eopu s, Adaigarius oededae Hammaburgensis archiepiseopus, Am 
WirttBurgenset ecdedae episeopus, Liawardus Veredtensis, Hrodbertus 
MeHeneis, Adalhdmus Wurmaeensis, Godethaneus Sptrensis, Wicbertus 
HOdineshdmensis, Deth Wirdunensis, Dodito Cameracensis, Honoraius 
BdvacensiSj HerdOo Noviomagensis [NoTiomensis], Balthramnus Straizr' 
burgends, Watdo Prisingensis, Thiadulfus Curaeensis [GarieBsis]. 

28. Falconis praesentia, et aliqaot aliorum Galliae episcoporam 
ceafirmat, synodim actam, anteqaam Amalfas Odoni conciliatas est. Ti- 
dentiir enim Germaniae regem exciTisse, qai noTO Galliae prfncipi adrer- 
sabantv. Sed postea Falco Odonem regem agnoTit, at ex literis ad 
StepbanQffl papam datis patet, qnas Frodoardas nobis conserraTit. Atqae 
Unc etiam malo, Rettbertam aon Janio mense, sed Febraario decessisse*. 

29. Hnc etiam synodam refero, a Ratbodo in sabarbio Metensi, 
ecdesia S. Amalfi celebratam ipsis Kalendis Mi()L ffam banc annom 
diserie praefatio habet. Affaere saifiraganei episcopi, Robertas Metensis, 
Dado Tirdanensis, Amoldas Tollensis, Stepbanas deniqne abbas. Sfr» 
manims Kaleadas Martias praefert, et in a. D. 899. difl^ert; qnae etiam 

•) Lenuiliau miiUermi : Baldrami etiam Argento ; quam $eni€ntiam nen 

fimUmm Etkatins espnnxit. 



Digitized by 



Google 



flia ANNALIS IHPSRII 

LttS. Broweri seiitaiUa est Oportet ergo Yarlne codiees: fnreo lamm teic 
umo, qood supplicatioiies pro rege Araiilfo decenimtiir, prorsu «t hoc 
eodem aiiio ir synodo MogviitiBa factom est, cni aderat Badbodus ipsa 
eam dtobiis snflhigaiieis siiis. Neqoe est, cur id officinm ia eum annam 
ciim Sirmondo differamis, qiio rex ipse ia Lotlmriense regiram ▼enit. 
Nihil in caaoiiibas hidms synodi siigiilare esi^ niti qood yetantor Metenses 
com Jodaei» loci mandocare aot bibere, aot escolenta yel potoloata ab 
ipsis accip«re, qoi nostros cibos immondoe jodkent Qoanqoam eiiiai 
bec aliis olim conciliis (Agathensi et Matiscon^i) caotom esset, tamm 
obsenratio in desoetodinem Tenerat. 



ANNO CHRISTI 889. 

CoBTeMtnf genertlii Forcbe«il. — Cencefsioiiei Anraia pro eecletia Trerireasi et 
Adalf ero co«ite. •— Bonetio praediomm deirolfe Frisite comltl fttcta* Ottoais 
Stxoniae docis mttrimontvm. — Kxpeditio in Obolritos. Metelensis ntouistaril 
feadttio conflrmttt. — Odo rex Kormtnnos rinclL Alii Normtnni cnstraat 9. 
Ltudi obsident. — Ricvlfl episcopi Svessionensis constitotio synodtlis. FrateraiiaUa 
Kalendamm origo.— Berengarias et Wldo rires nndiqae contrahnnt. Widonlt sodL 
— Berengarii socU. — Ylncitar a Widone Berenfarias.^ Wido regis nomeB hoc mmmm 
•soamit.— Lnitbertas archiep isoopvs Mognntittas obit : snccedit Sanderoldaa.— Fapao 
responsa de probationibns Tnlgaribas et caoonibns synodi Hicaeaae ad LmitbortnM. 
HiOns epistola ad LodoTicam regem et ad eam responsio. — Hongari nooc prlmua 
Cermanis inno|aere. Jomtndes eoram meminit. •— OrigoSonnoram ex iBterloro 
Scytbit Siberiteqoe eonflniis. — Scythit omnis tot Fennici tot gtraiaticl a«t 
Tnrcici generis incolts btbnit. — Hongtri cor se MtgTtres roceoL Rob reAoro 
ex Jahra, neqoe ab Urgis descendonL Cnr ad Dannbinm processerint luuic — 
Higratio Hangtroram in Ptnnonitm. Qoi sint Pttzintcitte. 

A« 889. 1« Amolfos paolo matorios, qoam necesse ridebator, de soccessore 
cogitans, in conventa generali Forcheimensi, in confinio Frandae et Bs^oa- 
riae habito, id egit, ot proceres otriqoe per sacramenta promittereuLt, si 
qoid ei homani contingeret, filios ejos ex concobinis genitos, Zoentibaldiim 
et Ratoldom, regnaloros. Franci aliqoamdio dobitaront; tandem ea lege 
assensere, si legitimi nolli extarent. Haec annalista Foldensis memoriae 
prodidit. Aventinas ona matre genitos scripsit Helmrada; qoae ende 
haoserit, non constat. Legati etiam a Normannicis et Slavonicis popnlis 
affoere, amica omnia pollicentes. Exercitos deinde in Abotritos destiiia- 
tur. Gonrentos alios Francofurtom indicitur in aestatem. 

2. Ibi rex ipsis Kalendis Julii Rathbodo Trevirensi archiepiscopo, at 
ecclesiae damna sarciret, Triyectensem S. Senratii abbatiam in comitatu 
(id est pago) Moselant diplomate dato concedit, qoed apod Miraeom in 
notitia ecclesiae Belgicae extat; sed emendatios apodBrowerom ex origi- 
nali. Tunc et, intercedente Sunderoldo Mogontino antistite, Adalgenis 
comes in pago Lisgao, comitato suo, villis Wolfenni et Halafkld, hobas 
9i et mansos 4 a rege in proprium accepit, ex tabulis, qoas ScimteBitts 
refert: credo, ut eadem in pia loca transferre posset. Data chaita 2. 
Non. Jul. ; actum Franconoforti. 

3. Mox pridie Nonas Augosti Gerolfo comiti bene merito pniedim 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBRII 113 

■ter lUiemni et Sintiiaries-Hagam rex concessit itt coaitatv ipsiiia, iii A88f. 
iods Nortlia, Atpretasliem, Bedokenlo, Albarg, Hona, Bnvi, Tiieole, Aslie. 
lepBOni Ffisionim comes appeilatiir, is, opiAor, quem Godefridos Da- 
uftum regilus miper ad imperatorem miserat £i filios tribuuiit Walga- 
onm comitem et Tlieoderic«m, eom, opinoTy qnem HoMandiae comitem 
fiid«B TohnC, de qno ad a. D. 923L Qrca haec tdmpora Anralfiis Ottoni 
Saxoniim dici filiamLitgardem in matrimeniQm dedit, si Granzio, Scba^ 
teiio etiai% et aliis viris doctis credimns. Sed nnlla apod TicinoB rei 
scTiptores kaliis conjngii yestigia snnt, ex qno Henriovm regem latam 
Tolant; sed eaiiHadwida mater apad Dttmamm. HenricnSy coronani nnc- 
tioBemqoe nebiiioribas se relinquere, . modeste dtxit, non dictnras, si 
Anoifiuii aVom habnisset. Latgardem serorem Ottonis JUulovico Germa- 
lice jonieri naptam (aliod necessilndinis regiae nncalam) co^jagi ejaa 
mfasaniy appareL Nec Blondello assentior, Lad^yico Germaaioe natam 
Hadwigem: «n enim tantam affinitatem, decn^atamq«e praeter alios ve- 
teres Roswita ignorasset aat silnisset? qoae fiiiam Lndoifi filio Lidoyioi 
jnngit, nen Ticissim; cim tamen posteiius magis pertinaerit ad decns 
f enlis, qnam cel«brabat. Ar&alfus Francofnrto in AUomanniam digressaSi 
ea ImtnU, Ralisbonam rediit, ibiqne natalem Domini egit. : 

4w Deinde in Obotritos. movit. Qnid effecerit^ non oonstat. Opera 
Ottonis Saxonam dacis usum, credibile est. In itinece Corbejae Novae 
«leis, litem Osoabnigensem terminasse videtur, de q^a anno seqnente. Sed 
et praeceptam r^Iigiosae foeminae Friduwi conces^it, quo Metelensis Tir- 
puai coenobii fundatio ab ea facta coi^firmatur. Aspertus canceilarius 
si vkem Diethmari archicapeliani recognovit, Dat, iO. Kal. Sept. anno 
nc Dam. 889, ind. 7, anno secundo Arnulfi pHmmi regis, Actum Novae 
Coriooe. Metelense monasterium ndnc quoque floret. Friduwis ibi primam 
abUtissam egit; accessit ei filia Wiburgis; templum SS. Coroelio et Cy- 
^iao dicatam voluere. Mox Oda dotem auxit, quae ex Benthemensinm 
Unilia creditur, ut Scbatenius annotayit. 

5. Odo rero rex Ipso festo Johannis baptistae ^die insignem de 
5onnannis rictoriam ad Montem Falconis prope Axonam reportarit. Ve- 
Uili nuntiatur, undeTiginti millia Normannomm in vicinia esse c ipse 
MB phures millenis secum habebat. Sed comu venatorio ex edito loco 
caeteros yocat Yalles montesqne respondenl: turbantur hostes, Franci 
urits incambnnt. Normannus aliqnis securfan in capnt regis destinat; 
ictBsincIinatione galeaque f^rattks, in hnmeram descendit. Rex feriendi 
(ertior^ barbaram obtruncat. Denique Normanni magna strage Tincnntnr. 
Hiec Abbo ; sed quem nnmeros victi exercitus auxisse credibile est. Haec 
CQB inferioribus Normannls acta. Superiores cum snb autnmnom iteram 
^eendere per Sequanam, et ad aperiendum sibi iter, Parisios aggredi eofi- 
^t: Odoaffuit, pecnniaque data ita cnm illis pactus est, ut ianoxiisecns 
v^ naTigarent Ita secnndo flnmine mare repetiemnt. Sed mox, qnasi Jam 
sohti pacto, pars navibas, pars terra Constantiense territorinm petnnt, el 
c^stmmS. Laudi circumsident; credo^ quod incolarnm opea in castro,tan- 
fiammnnitissimo loco, depositas scirent. Obsidio in loignm extracta est. 

AIIALBS lirBIU TOM. 11. g 

Digitized by VjOOQIC 



414 ANNALBS IMPIRII 

A«88l* ^- B<^^ Mcali SuMtioBeiisraiii episcopi cmistititio tyiodtlto, (i^ 
apptret) boc anno oonfecta. IBi Jnlieeiter Baoeidotes nonodter teoer^ 
psalAoi) etsemoiiemfiM oatholicae, ci^ea iiiitiaBi: OuicmifueviiUid' 
tt$ eate etc. Uode iatelligas, lomiiie syaboli A&ana^ani panm im 
lotnm foisse; alioqui bac cfrcvmlocvtioDe opis nonerat Jabetir etiui 
mQsqniffqae eoram habere missalem, lectionariam, erangeliom, fliirtyro- 
lofiam, antipboBariam^ et librom qaadraginta komiliaram B. Gregorii cor- 
rtctvm. His tnnc necessaria saeerdotis bibliotbeca constabat. Apptret 
etiam ex bac cffiMtitntitne, presbyteros rarales Innc scholae qaoqte aii- 
gistros egisse; ita tameD, nt pnellas in soholam saam non admittereot 
Intelligimas etiam, presbyteros in Kalendis cajnsqae mensis per ^asiUs 
, decanias conTenisee» scilicet snb snis decanis yel archipresbyteris, rtlt 
nt postea (ttcfl sont, «chidiaconit, qni saperintendentibas nostris respoi- 
dent. Jabet ergo RicolAis, nt non tam pastni et potationibnSy qtaa pr^ 
cibus et Qtilibas coUationibns de necessitatibas ecclesiamm Yacent Ex 
boe more serias frntemitates Kalendarnm natas apparet. 

7. Bereagarias et Wido in Italia pro se qnisqne Tlres coatnbiit. 
Wido Spoletinos Camerlnosqne snos In arma det Thnscos ab Adi!l>erto 
sororio; Gallos a cognatis proceribns sammissos, in anxlliis bibebat. 
mter cabterot Albedcos qnidam nominatar, Camerinomm gaberucvli 
tperans, de qno ita poeta Berengarianns: 

Pduper adhMc Alhrieus abH, jam jamque resuUui 
Spe Camerina ; utinam divee sine morte eodaiii ! 
Qoae non satis Intelligimas. Tenit et Ubaldas, is, credo, qten Bo- 
nifacii Spoletinoram et Gamerinoram marchionis patrem, singolari daello 
Bajoarii provocatoris yictorem, Laitprandas laadat. Ejas Jam sapn meitio 
a nobis facta est MaginfVedam non nominat^ sed indicat poeta, com sic ait : 

Jubei landem LamherUcus korror 

Praecipuum iruncare, 
Honp enim irati Lambertl, Widone nati, jnssn capite plexnm, iofrt 
Yidebimos. 

8. Berengarii deinde socios poeta receaset. Ignotos non attiigo; 
caeteros inter 

Tria fulmina bem 

8upponidaeooeumt^re§ieociab(Uamuto 
Ouos iunc fida eaiii conjux; perUuravenenie, 
Sed poeiquam hauetura esi inmica horiamkui Circee. 
Sapponis comitis inclyti tres filios sapra nominavimas. Apparet, 
sororem ecffom Bertilam in Berengarii matrimonio kdu% et tandem ia- 
fidtm viro, tragice interiisse. 

— -* Nec eegeeU uhihai 

Aihrieuey Tiberine, tuae non emnfuine lymphae 
Oui finaude infeea; fuinsrentaque rohora helH 
Eiueit pairOi horrenHa virUmy atfue 
Framc^miiii oHm duris eserdta tudis. 



Digitized by 



Google 



ANNALSS IMPBRII 115 

Imo Fraici« fiias»^. aefiio aa kiac infenf poMii: ^tA88f. 
iMde Tfterifli iBfeeeril^ fimtni diriBabiiir. EQnuie esse pvti^iiMis co- 
Biea, f«i Curelni IL iBperttorem ia coiiTeiite TieiaeMi agnofit ; qvem 
Cirolos in. RtTOMiae^ inTito poitifice Joluuuie, praefecit, cejii8| cmi 
nere FkiBca, ^iplmva habetar? 

JftNffwe morae impaiien$ gtmimai Benifacui amicot^ 

AOar ak a4o$rs»^ ae paribui eircamdahiM armie 

Berardas; mmero ier cea ium oMJfima mlgi 

Fers; lialo vlkrami omaec 4e more earusatf 

MelataefietBfmaclypeifro MarieeinieirwKL 
lenidi alias eraiit iiaiisoraffl coaites» sed Frand origine, Bi fidlor, 
aniltaii. 

Adooiai Axo fitroXy euhigmu 1« Mla eodalm^ 

fMmfue euoeeofens ab Umite twrmas 

Olrimey LaUum Madriadt qua daudHur uuiie. 

fif Isfor est smeoie gladiorpraeieudere Abarie. 
ffic vir Uiteriae sciSBiissiMS, Hadriams YalesiaSy aniiotaly Asonem 
AtestiMm rideri, siTO Estensem, omi Ateste parmn disAetHadriaiico maii, 
ct OMcns Tidio a limite nndisqie Hadriacis mannm s«am coegisse 
•ciitetar. Unde Azonte sita proplnqnnm Olrioe inteiligimns. Sed alia 
iMe noUs aperail ongo principnm, qvi postea Atestini snnt appellati, ct 
ilesle eerias obttmere. Olrico apparel Berengarinmy nomine regis snmte, 
liaytis centra Ayares Slavosqve credidisse, qni a Foro Jnlii in- 
il; qnam ipse prim posl palrem snb regibos Francoram cviarat 
IMrions MtieBe SneYns, cenilem palalii apnd Berengarinm egit, tandem- 
iie cb 00 defecH, de qno Lnitprandns bistoricni. 

9. Bis Blrinfae TiriiNm concnrritnr ad Trebiam imnen circa FlaceA- 
te. Nafli Brixiense praetinm anlerfais fUsse, Erchempertns probat, contm 
%snM disposiliones. Si poelae credimns, nenlro Tidore nox pngnanles 
imBit Sed ffle Berengario sno feYet. Widoiiem superiorem loissey 
Lailprando credi malim; el eTentns consenlil. Nam Berengarins Arnnlfi 
ipem poposdt Kl Regino: Adestremmm, inqnit, Wido viotor existens, 
Meremparium re§no espuHt. Idem addil, hanc nsqne ad Arnnlfnm pro- 
ikctnm ad opem peleiidam; in fao Toreor, ne soriplor param diligens 

BerMgarii accessnm tran^iosiieril, qnem slM. Wido non lantnm 
regla poHMB est, sed eliam Bereagarinm ita in angnslnm rede- 
fl, nt Tix Yerenae tptos e$set, rersnsqne ad Armlfi opem fidemqne C4tt- 
%m c«geret«r: qni apnd poelaM aegre fert, eo rem dOTenisse, nt 
princeps nec domi snae reqniescere potset: 
Nostrm ui progenies propria vexeimr im aula. 
m Zwevtibaldnm ei anxiiio destinaTil in annnm seqnentenu 

10. Widonem Jam 3. Kal. Jnl., nondnm 7. Kal Jnn., nemen regis 
ex binis diplomalibns elidtnr, qnae his diebns dedil. Unnm 

|Mal apnd Balnzinm in Actonim TOteram appendice ad capitnlaria. Ibi 
^ido d. f. d. imp. angnstos b. Tirginit et martyris GhrisliBae coenobinm, 
hHiiico regno constractnm hand procid a carle regia Olonna QM abbu 

8* 

I Digitizedby VjOOQIC 



116 ANNALES IMPISII 

A*88l. RvdoIpbM), ia (Qteltm recipity iatenreiitii Ageltnidte iaperttiieiey eli 
libertatem electionis aliaqoe priyiiegit coifiniat. Sij/iL SomM W14t 
, 'sereniiHmi impertUaris aui^iutL Heikwnati mrckicaneellariu9f jnbente ii 
Widone imperaiore, recopuwi. Bahm 3. KaL JuM M. 9, anno inca 
Dom, 892, anno domini WidonU regni ejue quario, imperU secmdo. Act 
Papiae in D, n, f. A, Altemm 7. KaL Jan. Zenobio dedit, Fesnli 
episcopo, ageit ln Tanrlneiisi eonitatii a. D, 890. ind. 8. anno re^ 
primo. HeUmncus canceilariui jukenie Widone rege recogmonii. lUq 
fhistra, praeterqaam ad confirmatioiiem, aanotalor, 9. Kal. Mart moB. 
Wibodi Parmettsis archicapellani iui a. D. 892 Ageltmdi coiUogi moB 
steriam S. Agathae tribnisie.; obi alios, qoiiegi aoii potoity TiceHelbw 
Jam arcbicancellarii recognoYisse scribitnr. £t aliad, Idibos Aprilis 
imperatore interyentn Ageldtmdisaiigastae Agihilfo abbiti Bobiensi co 
cessam, anno regni qninto, a. D. 895. Heibaneom postea WilM)do in Fi 
mensi episcopatn Bnccessifse, apparebit ad. a. D. B&7. 

11. Lnitbertas arcbiepiscopas Mogantinaft post 26 auiemm praesi 
iatnm nanc obit (teste etiam Fnldensi necrologio)^ elaras moribos literisqo 
imo qnod tane non inatile in episcopo habebatar, etiam mois. later Di 
nabiom et Rhennm neminem ei doctrina aeqnalem habitnm, epi^ani 
•ncomiastiaam apnd annalistam Faldensem testatnr. Otftidas Weissei 
bargensis monachns ei erangelicoram Francico carmine expressora 
opns inscripsit Fidomee regibns sais praestitit, et (qne^ iapnais iiB^ 
Carolo aagaste ad extremam adhaesit Sonderoldas, qnem qaidan coi 
traclo vocalmlo SnnBonem appellant, Trithemins monaoham faciC, Lmtberf 
snccesdt; Poppone duce Turinfforum ei Jbmifo repe amnuenUr «t • 
Regino. Unde inteliigas, inteivenisse non regis tantnm potastatesi, sed < 
ntloritatem docis ; etsi non appareat, qnid XnringonunrecloiieaaMeleotioB 
Mogontint. Sed credibile est, ob mnlta Mognniinae eedis praedia p< 
Thnringiam Popponis commendatimiem ^nisse. Neqne enim haec il 
accipienda snn^ tanqnam etiam dnois consensos necessarins foerit. Sm 
sonis reUgionem, et modestiam, et doctriaam, idem antor Itndat. 

12. Extat ad Lnitbertnm epistola Stephani papae^ ab Irooeet^ 
. iiano in decretnm inserta. Qnaesisse,ait,8iiafantes,in-iuiocnmptfeatilN 

lecto dormientes, mortnipepeiiantnr, ntrum ferro eandente, an aqu fei 
rente, an alio examine se pirentes pnrgare debetnt. Respondet, Beiead( 
parentes, ne tenellos in eodem ledto collocent. Nam tali examine < 
qneri confessionem, sacri canones noo probant. Sapiens respoistAi < 
contra inolittim gentiim merem, qai tali qatestionis genere inhos' 
de infimt plebe ntebtntar. Apparet, pro tortnrae genere accepisse. 
abhorrebant plane Romanae leges, qnibos faciiis per tormenta qt>^ 
in senros : et servis Germanicae geotes imam plebem compartbtot) i 
qnas jam Taciti aevo senri snos penates regebant Hoc ergo boiefi^ 
dero et Romaedebent popnO, qnod tambarbamsBM>scessaTit Ba 
tom espicopam Mogantinnm vocant editiones canonici corporis, 
Pithoeann emendat in notis. Extat ad enndem alind ejnsdem ptpte resp 
snm, nbi alin cormptione tteminis Lnithobins appaliatar. Iro pl^ 



Digitized by 



Google 



ANKALB9 mrSfill tl7 



IM, qmam €irttf«Ntt. Bm kne rtdit: AtbaaASii tastinoiio 70 caMO- A,86lL 
168 NleMmM syModi coftditof , sed eoma loniiisi 20 extare. Exttt et 
iyist»Ui L«itbeiii ad LndoTicvm regen, quam Gordesins saae editioni 
Kiicmari adyecit; et hn]$» literas ad LnitbertQm Frodoardns 



13. Ifoo primmn tempore ia occideiite HoAfaromm andita soiit anu, 
fn Daciam, et mox Pannoaiam ingressi, hinc Moravos, inde Bolgaros 
mare coepere; in illos abAmnlfo, in bos a Leone angnsto solicitati^ 
^eqnoinlra. Hnnngaros Jomandis esse apparet. Nam Scythiam descri- 
lens: EmmMgai% inqnit, kino nmt noii. Hinc, inqnam, id est trans Hnnnos, 
qri aKi ATiri, alii Anlzingri (an Agaziri?) nominantnr; ex qnibns poste- 
ntres aersonen et Pontnm attingnnt, sed aestate ob pabnlnm in interiora 
recednat. I^ams Humnos ergo Hwmtgari nmi noH (nt ad Torba Joraandis 
redeamns), fvte ab HapeiUummMrinarum venii commerdumf quas ianio^ 
fum virorum formidavii audacia: quarum mamionem prtmom esse in 
Scfiklne «elo Jusia paludem MaeoHdem, secundan^in Moesia Thraciaque 
cf Dmim: ierOo supra marsFoniicum rursus in ScffUda iegimus habiiasse. 

14. Addit et fabnlam de illis drcnmferri, qnasi in Britannia vel alia 
insnla serri, oUm nnins caballi pretio redemti, discessissent. Ex qnibns 
iMeligimns, gentem )am Jomandis, id est Jnstiniani M. tempore, notam 

parlemqne eoram, ex interiore Scythia venientem, ipsis Hnnnis 
ii^ecisse (^^ ^^^^ >^t ^li ^^^ ^» qnomm Hnnngaros 
lermidaTit andada), et panlatim nsqne in Daeiam penetrasse, sed po« 
^mo domnm redisse, et odio yic^mm per fabnlas contnmeliis pro- 
tdssee. Pdndes Maeotides saepe cnm Gaspia mari, Tanaisqne flnenta 
ct Yolgae confnndnntnr a Jomande et similibns, qnibns Tolga (Bha 
Teteribns, Ethel Tastaris) ignotas. Gerte Hnnnos Maeotidem dnce cerva 
Iraasattsisse^ ineptnm est, nec patitnr sitns. A Tanais nlteriore ripa 
^mlm& Hnmies, a Volgae Hnnc^s; Bnlgaros primnm, deinde Hnn* 
pm pnto; Bnlgafos aatem Ticinos yo]gae> Hnngaros mnlto ulteriores 
irisse. Mnrinas pelles appellat, qnas nos mardniinas et sabelinas^ qnod 
aiaalin de mminm genere censeantnr. Unde intelligas, antiqnam Hnn- 
IBiam Tecsns Siberiae hodiemae con6nla assorrexisse: qnod etiam ex 
laslmchii legatiiMie Taitarica Jndicari potest, Lndondci Sancti antoritate 
nscepta. Nec Amieas Sylvins plane ignomrit. Sed certior omnibns testis 
ii|aa Hnngaromm, mnltis focabnlomm centnrlis Flnnonicae co^A^ta. 
Me Jndicare Ucet, nnnm ingentem popnlnm, olim a Gronio mari pene 
li Gaspinm Insnm; qnem postea Sarmatae intennpere. Hi^ns reliqnias 
m lantnm in Lapponibns et Finnis et Hnngaris snperesse, sed et nnper 
■ ■edia Tartaria a legatione Snedca Persas petente inventas, comperi; 
fM Fennns comes itineris ab incolis nonnihil intelligebatnr. 

15. Itaqne Scythiam in. tres magnas nationes divido : Fennos, Sar^ 
■atas, Tnrcas; ex qnibns Sarmalaaoccidentem, Tnrd orientem, Fenni trans 
iNsqM septentrionem colebant. Snb Fennis Lapponas (forte et Bstios), 
Haagaiee» ei horam snpetstites progenitores Enroboreos comprehendo; 
lab Sarmatis Slaiites, Alanee, Boxolanos sen Bnssos, Hnnnos, Bnlgams, 



Digitized by 



Google 



118 INNALES IMPBBII 

A,8gf« Qaamts : bu «t RftstliM ottn HoiigariMi dfctui, HaiMoItei aottvii 
aoqio BOiniAe postea septentriOMlibas Geraiaalf , DtBls soilicel> Nonraipis 
Siedis, rwh, nt tx. yeteribis eonn libris coBsttt €rted qiiden, qm 
ptvlo post GonsttitiBUD HtgBBSi scr^sere, HoBBoniBi BoneB IttiBS ex- 
teDdeniBt, nt dos kodie Ttrttronuiy at OBuies Seythts orioBttles oooipr»^ 
keaderen^ TorcteqBe ipsi dicDBtttr illis HBBBkBBi f obbs. Sed ktec tuH 
heU SDBt, CBBi BOBdBM Hbbbos propios DOfseBt. Efo geDtes UBgatru 
iBdido discenio. IttqBO Hbbbos td Straittts, sed Asittioos relero. T«r- 
ctrBBi gOBBS coBtiBOt TarUsttBito htbitttores, Bocchtros siTO Usbe<)coc, 
TOteribBs Mtsstg etts dictos, taB Botos oliai secBlo III. et XIIL ad Ptea- 
toB EaxiaaBi CamtBos, Ttrttros etitfB, ex qoibas olteriores bbbc In 
Itlaiaccos et Ifeftles diTidt soleat HonnB eBtai oouIbib BsqBO ad Sibbs 
oogBtta Tardcte liagBt est, qtod etitBi ex BOBBBllis Toctbtlis Tartaromi 
SiBts tMOBtiafliy t Boareto Jesaitid ordiais BitosieBtrie eiadtto miU relBtis, 
didicL At Balgtroraai SltTonictBi toI, qBod nibi IdeBi est, StnBtticBai 
Msse, ex eo collegi, qaod Ib Tbrtcit Ticinisqoe lods, abi ottoi BaigtriB 
ha, BOB tiiBS sernio taditar. Sed rem certtm fedt BogoailomBi wmm 
btereticorBfli tpad Balgtros ex eo dictoraB^ tempore Alexii GoBtteBi 
tagasti, qaod tertio qnoTis Torbo diTintm miserioorditm teplortreBt. 
Cbtstres etitm Sarmttte faere; ntm qai Methodios MortTis, idem et ipsis 
rerbam Doaiini prtedictrat. Deniqae HaBBos ATaresqBO, qai HaBgtrot Ib 
iisdem sedibas prtecessere, eodem trgamento td Strmttts refero. Nbb 
tott PtnnoBit SltTice loqaaBtnr, qaicoaqae HaBgaricae origiBis bob sot 
At HaBgaricas senBO Bon mitas qoBm Germanicns a SlaTice dtstat 

16. Ipd Hmgari se Magyares Tocant eo sodsb, qao GerfliaBi ce 
ToBtenes, Sarmatae SkTos, id est gOBtem, boBriBos mr* U^rh'. Mbb, 
Madar, Magar, Mogor, Magal, Magyar per Germanlcos Scythicosqae pepBloe 
diAiBditar pari sobsb* Hnngaros ex JBbra, Rnssid imperii proTtoda, pe- 
tofldos, sola BOmiflis affinitas qnibasdam persaasisse Tidetar apad Herber- 
stelBiBBi. Utgi etiam Strabonis, ad Istram siti, maltam ab Hangaris 
tbertBt Porro HaBBgtroram TrtBSTolgtBte gOBtis portio ptale serias, 
exbtastis Jtm per migrttiOBOS HaBBoram gOBtibBS, toI spoBte toI Tbt- 
ctrom meta domo egresst, diaqae Id ScythU Ttgttt, ttndem drct btec 
temport, sIto proprit capidittte illectt, siTO cm RegiBo) argeBlibBs t 
tergo PttiiBtcis, ifltrt Tirtm tBBc Istriifl^Be coloBtibas (de qalbas et 
Sflidtt), td Dtnobiam PtBBOBesqae proeesslt Ptzenttos (tfl PeodBos 
TOteribas, t Peaces, ostU DtBabitBl, Boadne dictesT) et bos qai FtloBOS 
ToctBtar, cradis ctrflibos et iflimnBdis, Tehit oqBiBis, etflUUs, Tesd, et 
ftigieBtes etitm stgitUs Bocere, Albericas a. D. 8i3. scripslt. 

17. Graed scriptores HoDgaros semper Tsrcu appeUaflt, HoBgBriam 
TarcUm ; ea etiam appeUaUone ntttor eomm exemplo LdtprandBS. Nempe 
Tarcas dixisse TidoBtar oauies trafls Saimatfam AslaUcam Scytbas, sea 
qai SaimaUd, id est SlaTonid, gOBeris bob esBOBt, qBi a Bobis bodie g»- 
Boratt itidem BomiBo, bob mlBore abosB BomUils, Tartart appeUaBtor. Sed 
Toros Tnrcu ex TarUstoBia egressos, qai SaracMtis seriBS polsis PersideBi, 
Syriam, Aegyptam et partem Asiae mlBoris toBBere, qBiMio ex occideBle 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBBII 119 

Mrolimi Doiriiii beUa eiebaaUir, Clraaci icrii^ores JLSBH 
taaas ap y a M a if , w» ab «vifiae, aed a sede^ qias leaebanl; et yetenbu 
■•BiiBihw, taaqaafli antifaae magaitadiBis imag^» delectabaAtur, bella 
fwana a eu Remaaie, id est Tarearam eam Graeeis, memoraatee, 
CaMtaatiaai aagaatas capite 4a libri de adminisirando imperio, qaem ad 
ttam iMaaaam flcripsii, ait, Tarcaa (Hnngaros semper iBlelligit) oliai 
' leaaisse looa, qaae interlabitnr flarins Etei el Gaan, uH «tmc, in^ait, Por 
timciite €om m emo rant wr, pt^ fmiti 9wU Turcae. Id Pagina ad «. 
B.95& de TransTlyania interpretatnr, sed flaTios Elel est Volga, et Hnn*t 
|H«s TMnsTolfanes fiisse, dabiam noa est Interim ¥eram poto ex 
nMtiia etiaB scriptoribas, a Patzinacilis polsos Hangaros locO) at noa 
faao, «f Conslantinos pntaTil (Blaiis saepe ililsas ia longinqaioribosX 
setf secudo, id est regione inler Tanais et Borystbenis ostia comprebeasa, 
BM HUc fere eonsedisse Patziaacilu, vel inde intelligitar, qaod Boles- 
hos Foknos ex iis mercenarios kabait temporibas Hearici secondi 
Palsisacilas aatem apparet faisse qoandam alterioris Scylbiae genteaii 
Tncicae TelTartaricae origiais Cq^ales deinde didi Camani), qaae Han^ 
garis saperrenit Addit ConstaatiBas, esse in Torcia Od est Hangaria) 
aafjqoa qnaedam HMnnmenla, inler qaae pons Tri^ani ad inilia Tnrciae, et 
BeiegnMlafl^ qoae Mao inde dislet, et terrim sancli et magni Conslantini 
(qoae bodie, ni fallor, ignoralar), et Sirmiam, qaod Belgrado ^bsititinere 
kidaiy inde magnam esse MoraTiam; baptismo carenlem, ci^as prin- 
ceps olim Sfmdonoplocas. Nam ille magnae parli Pannoniae imperabal, 
el magnae MeraTiae nomine totam ^s regnom bic coiaprehendi Tidetar. 
CaeCefn inepta qnaedam de Hangaris babet abbas qaidam S. Germani 
k Monte Falconis in epistola contiaaationi annalinm S. Viloni Virdanensis 
iaSyicilegio Dacberii snbjecla, qoi qaasi fameUcos interpretatar, qaia 
iHoBger' Geramnis est fames: 

ANNO CHRIBTI 890. 

Bm» B«lie«ici. Kzfeditia in ZieBUbaltem Uwmm, — Aniia praeceptan pro 
Cekboae comite. — Ladoriciii Bofonidef refDBm AreUtente beneflciario Jare ab 
AnMlfo ncdpit. Irmengardif reflinae ejvi tatridi diploma. — Lvdoricui flt rex 
AfelitaBfii. — Qiomodo res fMtat iil. «- 87BOd« ForGfeemoBflfl, iii qit Herl-» 
BiMMie ceiotii taidaUo coaflrmatvr. negiao flt abkaa rrvmieBaii.— HerimanBW 
Goloaleaaii arcbiepiicopai Adalfarium Bremeniemiibi iabjicere coaatar.— ArBBlAii 
la AUomaBBiam pergit. ^aloiaoB epiicopni GonitanUenfli deftinctai Salomonem ni. 
iiceeiiorem babet. — Bovo abbai Corbejeniif ebil ; iBccedit Oodeicalciii. -* 
ArBalAM flHvm ZBeatibaldam in ftaUam adtUt, at BereBfarlo adTerfaa WidOBam 
iaaiHitaff. — Qaid ea eapedlUoBO actoai. — Lailpnmdi relatfto do bae expeditioBe. 
— ijo BeBereBlaaBi obit; iaccedit flUai Uriui, a Graedi mox di^Jectoi. Adal- 
bertas Taidae Lonfobardicae marcbio, nepoi Widonii regii. — Odonii regii 
OalHao diplema. •* Mormanni OalUam vaitant. Bervm dadOf in Britaania. — 
WaHfariif com Odoai refl rebeUif capite plecUtor. Qaomedo OdtBli eoMO- 
b riw ai ftMvit» 

i. Amalfos sab regni iniliam (at artilror), at pacem doau assereret, A, 89Q. 
4am lialiam fialliamqae cogitat, Zaenlibaldo Slavo augis devinclendo, 
ad MeraTemm proviBOiam iabemos a^jeceiat ; airico olio^ ot fiUam etiam 



Digitized by 



Google 



120 ANNALBS IHPERII 

A. 8M. ftb ^ d^ baptismi fottte lerari, lomeHqiie idem tme pa9f«s sit. Sed 
Bohemis alienim respMntibos, inie datns rebeflaidi phietextss: maoa 
tamen majestatem Morarl regis ex cogiata gOAle comiter agnorere; qiii 
ex eo agere snperbiQS coepit. Itaqae rex media qaadragesima cim exer- 
dtn in PaiiBOiiiam profectos est. Zoentibaldiis imparatas, et inexspedmta 
regis celeritale percnlsns, dissimnlatis consfliis, Omentesbnrgan Temitj 
geqne in potestate fore pollicetnr. Haec annales Foldenses. Regteo, 
Znentibddam Tim expectasse, sed nontolisse, addit; qnod inanBam 8912. 
differendom apparet. 

2. Non ante 18. Kal. April. Ratfsbona digressnm Amilftim, doeet 
praeceptom, qoo Coppeni (Gobboni atiaS; qoem bic dilectom et, credo ob 
tetatem, yenerabilem comitem vocal) in comitato soo, loco Piiui, 30 
bobas regl&s com annexis dedit. Ejos largitionis banc caosam snspiQor. 
Cobbonis mi^oris aotoritate Osnabrogensi ecclesiae decimae praediaque, 
ademta Corbejensibos et Herifordiensibos coenobiis, cesserant, qoibos 
praeerant cognati ^os, qoemadmodom apod Erdmannom et Cranzimn legf 
potest. Ea lis tot annis sospensa, anno soperiore (nt apparet) synodali 
Jodicio, an transactione, certe regis aotoritate terminata erat, com in bis 
oris Yersaretor. Jactoram Corbejensiom pensayit, opinor, monere 25 
bobarom, anno soperiore datarom. Cobbonem patris, an patmi acta 
praestantem et de soo soppletoroinj qnae perir^t Herifordiensibos, pari 
monere indemnem esse Jossit 

3. Rex deinde Mi^o mense conrentom Forcbeimii in Franconini 
fintbos egit. Eo Irmengarda, caesaris Lodovioi fiHa, com filio LodoTico 
yenit, et Amolfom, nt noper Carohim) sibi placabilem moneribos fecii; 
qoem Caroli exemplo Arelatense regnom adolescenti beneficiario Jvre 
Indolsisse crediderim. Regnaverat bactenos Ermengarda reginae nomine, 
totricis potestate; et in conciliorom collectionibos et alibi, a Gnichenonfo 
editom extat decretom ad Yarennas, qoo Balma cella, Bernoni Gignin- 
censis monasterii abbati ablata, restitoitor. Id anno Domini 88^. indict. 8. 
(inclinante scilicet anno soperiore) factnm, com Ermengarda, et concfi 
principes Ludovici filii Bosonis contenissent. Berno cellam praecepto 
Rodolfi regis CTransJurani, opinor) tenebat. Usorpator se Ludoyici JoTe- 
nis momere babere dictitabat. Sed boc si?e non creditom, si?e sprelQm 
est. Signavit Ermengardis regina^ quae chartam fierijussii: tomAoxfa- 
gnus archiepiscopus Arelalensis, Andradus episcopus CabUonensis, Isaac 
GratianopoktanuSy Richardus gloriosus comes; comitesque: Ragenardus, 
VindOj Vigo, RaUerius, TeubertuSy Bernardus ipse, ^t inverpUuram, 
fd est rennnciationem, fecit. Richardom non dobiom est Burgondiae 
dncem fuisse, Bosonis fratrem. Et sane gloriosi comitis epitbeton plemm- 
qne illis tonc dabator, qoi docali aot alia potestate eminebant Gigniacense 
monasteriom in territorio Logdonensi sitom est. Bemo inter sanctos 
fcabitos, Cloniacensis congregationis aotor celebrator, qoae labantem 
Benedictini ordinis disdpUnam rerocaTit. 

4. Nonc antem aotoritate Amolfi Lodoricos ad regnom promotos 
est in convento, qoi concilil Yalentini nomine exlal. Adoram, qoae 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII iSl 

s^amal, hio ett tmr: Jmo inemuakmi» iouMtm 990^ Mfa^^A^^M. 

Uome S. Bemaimis VieimeMii arekiegriscopM$^ pro pukHds necessUth- 

lOme Roaum profechis ad dommm aposioUeum, ean' cura sst ommm^ 

ee ei s ss mn u m, 4e kefus regni maHs reiuHi, odendUfuey fuanhtm inde a 

CnroH angudi obitu partim a proprHs kKohSj regem aui principem non 

km kenMut j partim a paganis, Normannis Saracemsque, premeretur. 

Omi k m iOacrgmans Ste^nus ponafex^ terbis scrtpHsque momUj ut eon^ 

emrdee iMdovieum, gtoriosissimi quondam imperatotis Ludoeia nepotm, 

regm emnstituerent, liaque simui conoenimMS in doHatm Vaientiam, 

\ arekiepiseopij AureHanus Lugdunensis, Rostagnus Arelatensis, Ar- 

Ekrodunensis, ipseque Bemoinsts Viennenei»; assensique sunt 

neminm rectius re§m kic fkri posse, quiam qui ex prosapia im- 

periaH prodiens, bonae puer indotis jam adolescebat. Cujus etsi aeias 

nondmm ad reprimendos barbaros idonea essetj tamen nobiHmn principum 

prmdentia et fortUudine, Deo juvante, sustentari poese ; Rickardimasime 

mceedenie ope, incbfti duds esimiique prindpis (patnii scilicet LudoYid) et 

dmine e Birmengardis gloriosissimae regtnae, et episcoporum proeerumque 

consiMe. Bis igitur fireti, secundum Dei vobintatm, ut crcihmus, supra^ 

iUkm Ludoeicum esceilentissimi Bosonis regis fiHum, elegimus, atque tn 

regm ungmdum decreoimuS, judieanies, illlm ad hoc Ognum; oui prae^ 

st an lU simu s Carotus imperalor (scilicet Tertiiis) concesserat dignilatm et 

cui Amutfus successor Caroli per suum seepirum perque suos sagacissimos 

iegatos, Reoculfum videlicet episcopum et Bertaldum comilem, fautor regni 

muiorque adesL Itaque commmi consensu kanc regiam conscriptionm 

fierideereeimus, ratamque volenles, manibus proprHrsinguHsubicripsimus. 

5. Hoc regBi colUti doc«meBtiim prhmis edidit Sirmondns ; et simiil 
•bMmvit, diplomata complora Ladovicl regis extare, Aiexandri archicaiH 
ceDarii nomiiie signata, qni Viennae ardiiepiscopim sedit. Hoc loco pon- 
tifids maximi comiliam, sed* Caroli imperatoris et Arnnlfi regis aiitoritas 
afc areUepitcopis praefertnr; et memorabile est, qnod additur, Amilfiim 
per tiiiim sceptnim aotorem intenrenisse : qood ita accipiendam constat, 
it scepfro Amalfi tacte acceptoTe, JaTenis inTOstitaram potestatis rece- 
perit, hominem sese, beneficlaiiam ac fldelem principis mi^oris professas. 
Kt lamen admista erat qnaedam electionis species, ia episcoporom pro- 
ceram^ae consensa; qoem onctio deinde secata est. £x eo regaom 
Arelatense Germantco cofaaesisae, a^paret, ci^ senel m^jestatem comitec 
agnoTiseet. Hagoiem, qai postea ili Italia regnaTit, tonc ab Amnlfo 
AielateBsilnis praefeotam, ATefttinasfQrtasse ex ingenio scripsit. 

6. Com f ex Forchemii i^ret, ibi qaaedam synodi spedes imt, ibs 
qta praeter alia Padebomensi. episcopo peteiti Herisiensis coenobii 
cenirmatoi est statns. De«eti baec Torba sont : Bgo Sumderkoldus, kumiHs 
Mogmntiacemis sedis episcopus, um cum venerabHi Coloniensis eivilaiis 
mrdmepiseopo Hsrimanno, nec non ei aUis coepiseopis H oonsacerdoHbus 
nostris, qui nobiscum ad praesentm sgnodum convenerunt, peHtionm 
fratris nostri Bisonis censeo g ra tmrder aedpisndm; et qaae seqaantar. 

•) ac i 



Digitized by 



Google 



182 ANNALBS IHPBRIl 



JUgH^ Jijiiiw FmekMm. pmh^ rmfi^^cmo Umrm . Ikm, 690^ re§iU vm^ pd^ 
simi rtjfu Armtifi mmo S, M. B. Praeto aickiepiscapos wmboe sigftaTere 
•piicq^ Am WurtHwfemk, WiMu$ Verdensiey Mr e b e rt m MelemoA^ 
OeiHkankui Sp iremia^ Sfiimarm Oenabru f e mle^ ErkmheUkm Aicketm^ 
Semie, AM^mrim Brememi», Dade Ft r Awi«i m , Bieo Fadeknmmmtit^ 

Aiknanu , A§kil/iu 09all«rstadeii8is, •pinor), 9ro$o Mmdmmde^ 

Wicbertu» HMmmemi$j Weifkehnm MimMgardemis. Abbties: Ukar^ma^ 
Fmakerim, MaUo, Gerkardae, Godetealau. Hatloiem kmgtoosm teMligl^ 
•pfeor, qai amo seqieato ad MogQntiai praoMfis digaitatem enreiii; 
quo amo Faraberto Pnimieasi, offician depoBOAti, Regiao Idftoricis s«o- 
ceesit. Wicbertas Ycrdeisis in hec conveiitii a ref e obtlrat, it quaadaa 
praedia saa, ia Westfidia sita, in ecdesiam, ciii praeerat, coiiRre poMei, 
de qao dicemas ad a. D. 906. 

7. Ek hoc loco colligeidiim est, Willibertvm Bon hec mmOf sed 
praecedente obiisse; siqnidem 11. Sqpteaibris ei fatalis fUt Rerimaam 
Adalgariam Bremensem sab saa jnra vocaTit, ex Teteri lege^ sed Mmm 
antiqnata. Nam noTissime per Nicoknun Bremam Hammabnrgensi melre* 
poli c<H4«nctam constabat Sed bactenns Anscharins et Rembertas eh 
res tennes Tix se ar^episcopos memiaerant, et non raro inler simpUcen 
praefales sedebant et signabant Inde Cdoniensibns cansa' litigandt 
praebita est Stephanns ntmmqne ad se TOcaTit AiKnit Adalgaiins, 
Herimannns def^it. Itaqne pontifex Falceni Remensi cannm fn synodo 
npnd Yangiones cognoscendam commisit, ad qnam Snndeiholdns et^Heri- 
mannns Tocarentnr. Haec Frodoardns docet Qnid actnm fnerit, nec 
ipse scivit Fortasse Fnlconem turbae Oallicae et secnta mors pontificis 
^tinnere; et graTO esse potnit, haec agere alieno in regno. Ab Hattone 
Mognntino rem actam, mox patebit Adalgarins a Stofdiano palliam ob* 
linnit, Hammabnrgensi metropoli nnnqnam negatnm: sedmexinBremensi 
eansa snb Formoso ad tempns snccnbnit, de qaa re sno loco. 

8. Amnlfas Forchemio in Alemanniam progressns, nt Bnrgnndis vel 
Arelatensibas propior esset Angiae moaasterium orationis cansa adiit 
Constantiam qnoqne ioTisit. DeAmctns est hoc tempore Salomon episco- 
yos, cui tertlns Salomon exSangallensi abbate snccessit Ilhim Fddensis, 
hnnc Regino Itndat, ^nsque etiam nobiUtatem commendat Bmschinfl 
mm ex TurgOTiensibns comitibus dedudt Isonem insignem Yirem ado- 
lescens magistmm apud Sangallenses habnerat Inde capeUanus LndoTid 
regis Tnlgo Germanid, Elwangensibus adhuc canonicns, mox et Gampi- 
donensibus praefectus est, fhTenle ei Grimaldo Sangailensi abbate ejns- 
demqne regis, si Ekhehardo Sangallensi credimus, archicapdlano. Ego 
Toro non credo. Porro processu temporis ipseSalomo Sangaltensis abbas 
factas est, et postremo Mognttni amidtia Gonstantiensis episcopi decas 
obtinidt AngioMe etlam monnsterium rexisse, s cribitnr. Ifoeo si recte 
Ekkehardus; seqnente demnm anno, id est post Haltonis elOTatienofl^ 
nntecessori cognomfaii snieettfl foerit 

9. Circn haec tempera Boronem abbatem Gerb6|eB8em obflsse, 
tradunt, qnem pium ei f^atram aiMitorem Tocat Tetns transUtionis S. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPSRII 123 

1 Mmtit et aimallsta bosIot. SvomssK Godatcalcvs, i$ opiaar, qui A.8I0* 
ia PwcMMBSi fynodo liter tbbaloo SQbsaiipsit Q«o4 ai Tervm ost» 
redaqpo ckroaicoA Gorbijeiiso MelbOBianiui diea nortis aMigftayil 8. 
EaL N«T., Bors iil anaiB priorem roforeida foerit Gomeatarhoi do 
ntas s«i aoYi scripsit, qaem nnper ex Ad»no Bremeasi ad partos TOcaTl* 
■ns. latercidisso LeiMnis ait 

10. RegoB boc amo a Fonnoso pap^ ^ ftaHam ad capossendn 
i M petii coronan Tocatn, FnldeBsls scrlptor innilt Si Tera li^tatlo est 
(do q«o iraltam dablto), a Stephano facta ftrarit, qaem seqaeatl demam 
aHo decessisso ostendemos. la Italla taac Wido, Tfoto aaper Berengaiio 
mperfor, proceres plerosqae slbi tI, mlnls, blandltlis concili«rat; vbeo 
plerasqae et arcos In poteslatem redegerat Itaque Berengario laboraali 
sib aemalOy patroaas Amalfds fillam auxllio mlslt Id ealm diserte kabeal 
Laitprandas et poeta panegyristes. Hoc anno detanalsso lempestatem, 
ea eo definio» qaod seqaeate C*^ mox demoastrabimas) Romam ire 
Widaiiy el coroaam imperli capere TacaTU; anno hiac proxlmo eliam 
IRo oandem imponi coraTlti tertio Amalfiim ipsam ia Italia hostem seasit, 
eoqae decessit Slgoaio, Zaeatibaldi expedltlonem in anaom seqneatom 
dMBirenti, renm aexns aoa faret 

ii. Bam poeta describmis, ait| ia Alplbas ipsoqao Umito ItaHae 
Bereagariam Jareai obTlam ikctim: Jaacto delade alrfasqae exercita 
impaffom iagraentibas Wldonem, latobras petlsse: illos reglonem in po* 
leslate habaisse. TamSlnbaldam(slcTOcat)saadeateBereagario, domam • 
lapetisse : sed tertio posl mease aoTam a WidoBO laAlnem erapisse, qoi 
taadom C^^d paalo serias) Araalftim Ipsam exclrit 

12. Laitpraadas Gremoaensls eplscopos, e^fas fere hinc iaclpH 
Usloria, Wtdonem ail In Fapiam se abdldlsse, flnrinmqao yerraTolam, 
qiri arbem aHail, saMns coplisqae maalsso, ae trajici posset Ita exer* 
c^ aaam et Tigiati dies ia conspecta fMsse, nec raro Tolllationos 
Aidas; el B^oarinm qaendam eqaitem allqaoties Italis Igaariam el 
eqailaadi iascltiam exprobrasse: taadem Habaldam, Bonifacll pttrem 
Caamiaoram et SpoleHaomm marchiraiSy dypeo arreplo, obTiam tetea- 
disBe; Bi^oariam artls ostealatorem nanc Tortlbilem oqanm cam Impela 
admlsissei aaac retraclis habods flexisse. Al Habaldam reda perrexisse, 
medioqae la iamine, ia ipsa co«Te.rsione Tlrl, laacea per scapalas ia 
eehBs asqae peBOtralia adada, hostem ia aqaas praeclpitasso, arreploqae 
per flreaam sjas eqao, laelam et oplau spoUa referentem, ad saos acda- 
maales redisse. ComUiTam palaUI a Widoae acceplsse, coUigi potesl 
ex eharla apad UgheUam ia FlorenUals, abl ^srls MatkM fUim hame 
msmsrise UkaUif pd fitU em$9 palam, sab Aadrea episcopo memoralari 
alqBe adeo aate aaBam^Domlai 89B. Lallprandas deiado, Zaeatibaldam 
morae penaesaoi, accepto a Widoae aoa panro argeaU poadere, ad patrem , 
lepedasse^ scribil, eiqao Borengariam coiutem addlt, ad aaxUla mi^ora 
peleBda; qaod cam poela pagaat Mox secatam, recradesoeale Wldoae, 
kbeaUas credaaL 

«3. Hoc aaao la Traasttberiaa Ilalia AJo BeaereBU piiBceps oUily 



Digitized by 



Google 



12« AMNALBS IMPEHII 

A*8llL CDJ08 MTor Ageltrtidifl ii^WidMi» matrMMttio ent AJoii Vms liliM 
SQccegiit, eoi dM», distefttis idifei Frasds, Gtaeci deniiiatini extorstr^ 
qnaftquam siat, qii ipsoa Ajonem diatiM viiis^, et aaao seqseiUo ex- 
polsom scribant^ de qooibi. la Toscia l.o«gobariee«m Jtm rerom potitiia 
Adalbertom Jonorem^ qaem Laitpsandos diTitem Tocati disciaiHS ex 
diplomate Widonis amio saperior& citatO) obi itaiaqoit: AdMerins, diiec^ 
iU9 nepo9 noster et matcklo, d^preeatue ie$i eeUUudinem neetram^ ui 
ZenoeiOy S, ecciesiae Feeolanae epiicope dikeiofue fideH nosire, eoriem 
quae toeaiur Salu euk ca*iro PeeoUma . . -. soMce^emtis 7. KuL /mh. 
muMO JhmM 899, Widonis regni prime, imi, 8 Nepotem Tocat propde, 
6x sorore Rotilde et Adalberto seniore oatoBi, qoem com a Joniore sea 
filio non distinxissent Loitprandos et alii, inde perplexitatora seges nata 
est. Res omnis clar^cit ex charta Adalberti senioiis, qoam dedinuis sob 
exitom anni Domini 884. 

14; Odo rex mense Mi^o Aorelianis egi^ et ibi Theodardo Nari>o- 
ttensi archiepiscopo praeceptom dooationis dedit; qood ex Gatelli Lande* 
gothicis Labbeas in Chronico technico prodoxit Jrocareifitis noiarma 
(sopra a. D. 888. 7re4iiiuN»;) ad tneem E^lenit recognovi. Daia 5. KaL 
Junii, ind, 8, anno iertio, regnante Odene, Aoium AureUam» dviiate, 
Asfuerius Parieiene» episcepus ambaeiavitkoc. Apod Catelkun post diem 
mensis ascriplom erat: Auno uic. Bom, 888, &ed reote notat Lnbbeos,. 
legendom: 890. Et cum nondom Odcmis praeceptis anni Ghristi ascribi. 
solerent, annom incamationis hic glessatoris eirori triboo. 

15. In Neustria Normanni casteUom S. Laotonis tandem capiont, 
incolis aqua prohibitis et siti ad deditionem adactis, Tita tamen pncta; 
sed nolla fidei cora barbari a monitione digressos obtfoacant, episcopo 
ipso Gonstantiensi Jogalato. Apnd Brilones tamen oltorem invenere. 
Alanos illic et Widicheil toI Jodicail fraires de regno partiendo con- 
fendebant: soperTeiiientes conflictantibas.Nermanni, ambes male mnlctanf^ 
omnia osqoe ad BlaTitam floTiom Tastant. Tam primom aemali male 
edocti, sepositis contentionibus, in hostem Jongonter. Eom Jodicail, 
aetate ferridior, non expectato fratre, adortus, mokis millibos oaesis, qood 
soperestj in qoendam Ticom compellit, et dom pertinacios instat, cadii 
Alanus Jam totias gentts potens, decimam bonorom Deo et Petro, Aomanae 
eoclesiae patrono, totoI. Mox Toti damnatur: commisso praelio, barbari 

^ magna strage delentor; ex qoindecim millibos Tix qoadringenti ad aaTCS 

leAigeront. Alii Normanni circa festom emniam sanctorom ex Seqaana 
Isam ingreesi, NoTiomom adTcrso flomine naTigant Odo rex ripam exer- 
cita taetor. Illi terra ad Mosam Scaldimqoe tranBeoot; iter locorom 
Tostitate designant. Rex secutos, manom hostiom ad Scaldim deprehendit: 
sed llli io turmas dispersi, per sylTOs ad saos OTasere, et in maritimis 
4einde hibema posoere. 

16. In hunc aDnom refero Waltgarii comitis aodaciam poenamqoe, 
qoi In publico conTento gladiom in regem Odonem OTaginaTit, eamqne 
ob caosam capite deinde plexus est. Tanta enim insolentia non contentoSf 
rebellionem concitaTit, et mense Jolio com armatis ingreiius est Landa- 



Digitized by 



Google 



lANNALEft IMPKRII m 

wmm castetaii, ptteni beBaicii sedML If an Lii|dQiiiiBi apnd RigfiMBam A»$til 
BMUMlMi, Metenflif recte GlaTalvm mlerpretatiir. Sed ab Odoae 6hs9Mw 
ei ad deditionem adactus, poenas dedit. Id factnm Regiio scdbit penlo 
asCe, qnam Odo contra Rannlfom ia Aqoitaniam proicisceretnr; qnod 
seqaenti anno fecisse docebimee. Errat ergo Idefti Regino, qai sopplicinm 
WsMgaril in a. D. 892. distohi £C cre(ie, knnc ecriptofem let non anno- 
tesse, com gerebantnr, sed serios et meHHNiae idncia; adeo sae^ ii 
tempamm deslgnatione errat. WaKfartnm coiiaobriMm lOdonis facil^ 
Oiui scilicet avitncaHeJas Adalelmi; qnem Lattdinen6inm comltem/uissfl^ 
ex ckerta Sandionysiana, sab Garolo.Galvo muo ejos 28, indict. i5. data» 
Baccetias probat. Sed fralrem patria Robeiii petiis qMm ma^s Ade^ 
laidis laisse, non probat: bMt enim Lndoyico Pio natam f^iaae, aojutnm 
certnn est. Adalelmi iflter primarios comiles Garohm Galv.qg mentipn^m 
lacity caminnoTiskimiitinerisprocinctoconsiUariesftlii.nonunaret. ' Fnlco 
Bemensifl arcbiepiscopns Didonem Landanensem antistitem.increpat apad 
¥radotrdam, qood Wahgario abflM>kltiokiem, saotaeqte eomm^nioiiis Tjalir 
imertiproiimo, sepoltakam rero el olationefl ettaia.extuyeto negasset 



. ANNO CHRIStl ^U 

WiUe te ittperaMtc» eiMlrfir. * Iwp«Ht ^idonlt epoiba ex iiploiMto. ^ Coa* 
finMtw 0kdtm 0» ex oliif diplOBMdtilMlf. « AmI' iMporU Wiac«io.4lplomatib|if 
aocripti. PriTiiegiQia Teaetif ooncedit. legef fert, — StepUaBaf papa obit. -r- 
Foraotof eligltar papa. — ForinosQf ConstantinopolU rescribit it brdinatis k 
Ffeotio. -^ BeneTenliim a Graecis capUur. ~ Amnlfo cnm MoroTO BBfDtfa». 
KatiAou coallagrat. 9, 9iMlliilif (3ote«jam foram tranal^rtdr. ^ ExprtHm 
tmktm If ormaiaof Lo^hariBfiaiii TastaBtef ductvf iafeli^er pognat. -^ Saa(leroldo 
«rclUepUcQpo MogQntino- «cciso sufficltar rHatto. —' Arnulfta^ mi^oro exercitu im 
KormannOs mpTOt. — . Insifoem de Iformannif vlctoriam referL — Arnulfaf ia 
Allemanni4'm' Cendit. Hugb flt abbas Fuldensis. Formbsuf hoc anno non Tonit ad 
AmlAtm* '-^ 6osta Ib eallla. TortMie ia coMltata PiclaTleBet, eonitan^ao mm* 
coMio. -^ F^lcoBif arfthfepifcopi litbrae ad Formofum dfO mofiasterio CifOBio. 
■Torhardi BiarchioB]^ ForoJiUenfi» fiUu Hadelftif. — garaceiU Uispaai Fraxi- 
Botam occnpanL 

1. Yix sese ant peconia ant fortona Wido absoI?erat e Zuentibaldo, A.881. 
cam ad someBdam imperii coronam anifnum bomo ambitiosos adjeoit| 
autgis Qt fastis nomen inscriberetor, qoam quod mensoram titoli implere 
aperaret .liadQvico 21. cae&ari yix tertia pars lertiae pof tis Francipae 
poteotiae obtigerat;' agnoscebator tamen, qood rite promotas esset. Hoic 
eauiia miscenti, yix decima octava pprtio, neqoe illa certa ant secora 
obTenit Gerte ia Toscia et Apolia precario regnabat, et magis propin- 
qaitatis necessitudine qoam imperii potestate. Forom Jolii et Veronen- 
ses ad Berengariom soom respiciebant. Venit tamen Romam, et a Ste- 
phaao dadom fayente et Folconis consanguinei amico gratanter snsceptus 
anctasqne est, ac diademate redimitns 9. KaL Martii (ut Sigonius etiam 
aotarit^i quae boc anno dominica foit: idemque honor simol co^Jogi 
ielatos est. Wido donationes, a Fipino, GarOlo M. et Lodovico Pio 
komanae ecclesiae factas, de more ratas habuit. Loitprandos, non ex- 



Digitized by 



Google 



L 



116 ANNALE9 IHPBRIl 



A.8M. «ctMMi Nripi«r, Widoae» JiuB Mn, aHaqiaa fpa rtfii im GiJllni 
coittadml, Romae conNum qvaosim, eaqm nora regao fofvlaiiiai 
OKOiditse, creMit 

2. Extat, teaiporie otKtltieBdi eaisa, inslgBe dipleiia, nde se- 
qaeBtta exoerptlwiis: Ln.s,eitT. Wido d, /1 ciL imp. m§. Wiiadut 
8. PBfWi, eeei venerabMU ep4s€efu$ ei ardUcapeUamte nester freemta» 
leeteeMhiiinem noeiram^ mi 4iMiuimae confmgi noelrae A^eHrndi, tn- 
perairiei ei conee/rH ia^^erH noelri, monaeierium in konorem A, AgoAaa 
[eoBditam] ontorMe fietl^a cof^EnMreBitfty fiiei aieU per p r aace pium 
rtgaie ^ epiecopo eoneeeeerawm». ConceHmm ig^ ei i 
MadMma^ c^nfitfi AgittrrM, kaeredihu eaa ae prokaeredHms, \ 
sierimn superiu s inserium . . F ip ura sipU d. Widonis emceUetUim. imp. 
.... Noiarius ad vicem Meibunci arcUeaneeUarU recofuooL Daia 9. 
KaL Mari. indici. 9. mme inoamaiionis Domini 89if repnania domino 
Widone in liaUaf amu) repd 4us 3, imperU iOius die priusm. Adum 
Momae inD.n.f. A. Legitor apBd UglielhiBi ia PamieBtilMit epitoeplt mA 
WIM^de. Hoc dlploBM Jaai a. D. 869. adhibBiaint. RanuB ett, arcUca- 
pellaBBBi ab archictticellario distiBgBi : bb qaod WibodBt, aetate fetSB^ 
BOBBiti tacrae rei procBratioBeai relinere Toloit? 

3. ExtaBt alia cOBspiranlfa monBmeBta, qBale ett diplomt C*Pid 
SifOBiam et UgheUBm), qaod LoBdoiBo MnUMBtlBm epitcopo, Imtati 
MaBfredl comltlt sacri palatH, pririlegta eoBfirmat. datom Lijinaei, iO. 
Sdl. Dec.f indid. iO^ anno incam. Dom. 892. (\egk: 89i. qnod caetera 
•xliBBt) regnanie dowuno Vidone in liaiiOf anno ref/td ejus quariOf im^ 
perUprimo. £t ex Balaxio paalo aate dtatam S. KaL JulH ind.9. a.D. 
892. anno regni 4. imperM 2, et qaae mox ex FloreBtlBo referemns. 
Haec, nt pleraqae cluonologica, Jam tnm constitnimnt, anteqnam Plgii 
iBtegmm opnt extaret, et saepe aliter, qnam ille. Is boc loco sententiam 
Bottram confirmat, et chroBico moBatterii Gasae anreae nititnry qnod tom. 
5. Daeheriani Spicilegii exlat Ibi habetnr, Widenem tnccessisse in aa- 
gnstale imperinm a. D. 891. Utitnr et Sigonii antoritate : sed nos hnic de- 
dimns mijorem antoritateaiL Unns obsfat Frodoardns, apnd qnem Formosns 
scribit, Widonem coronatnm eodem anno, IndictioBe dedma. Sei bob 
addit, coronatnm a se. Oportet, cormptnm esse locnm, Tel Fjrodoardnm 
potins Bon bene excerpsisse. Scripserat, credo, FormotBt : /luifclioiit dt- 
cima a. D. 891, 9. Kal. Feb., et eodem anno ten intra annnm WidoDem 
coronatnm dixit. Unde Frodoardnt etiam eandem iadlctioiiem male coHegit. 

4. Widonem imperatorem, qnantnm apparet, tnlt temporibnt aeo 
Gallia nec Germania agnoyit. Hnnc tamen coronae snmtae frnctnm tnlit, 
nt ex 00 tempore nomen ejns per Italiam diplomatit ascriberetnr. Nam 
Jndicinm Romani pontificis non exignnm pondns habebat. Antea apnd 
Lncenses, etsi a nepote ejns Adelberto regerentnr, annl Bnmerabantfr 
Bon Widonis, sed post obitnm Garoli imperatoris, nt Florentinns notarit; 
ad decimnm nsqne Jnlii diem a. D. 891, qno nnmeratns est annns Widonit 
Imperatoris primns. Sigonins ex Toteribns monnmentis didicit, Widonem) 
post RomaBam coronatioBom Papiam reTertnm, coBTentnm regni gene- 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPIKII m 

hnkwkm. Ibi Pe<ro YeBeloru did Tetuf piMafim de J«eit A,8I1. 
YeiielaniB per Italiam pessesaione finnaife; lefe etiaii perioiata 
rtataisse, iU episeepi et comilee contra raptorei boBoram, et iicestatoree 
■«lienuB excabareiit, cnrarentqae transeimtibos (etiam hostibos) Boces- 
smiM «eqvo pietio praeberiy iit depraedatioBiim color cessaret. Viciiiiim 
comiteai imploraBli contra Tim aixilio fore, alioqni hoBore et 30 librls 
ixfeBti moictaBdam. lade Wido BereBgariam ad Hadriaticam osqae mare 
ferseaiUis, iO. Kal. Dec, at dictam est, Ligoaci (bodie LifaaBam est) 
egit, et bidao post Ferrariae etiam YeroaeBsi ecdesiae beBoficia supe- 
lienm regmi raia esse Jassit Tabalas Sif o&ios citat. Ex qoo maxime 
lece BereBfarii calaBiitas iatelligi potest, q«aBdo etiam a sais VeroBiB- 
■tas deserebator. Itaqae Jam sese ia Foram Jolii, Tel emBiBo iB Ar- 
BBlfi ditioBom recepisse, credibile est. Aiio coBTOBtB 22. Nor. Widoeem 
SHxisee leges Fapiae de Jare piiiidpam ia dvitates bCBefido datas, 
Labbevs alioram fide aoBOtayit. 

5. StepbaBBS RomaBeram poBtifex, peracta coroBatieBe, bec aBBO 
deeessit Yifesima ptima die Migi extiBctimi, Labbees statoit, Sif oBiim 
secBtBS. Efo id paalo seiias, etsi eedem aBse, ceBtigisse malim. Nem 
ei «fecesaoris.mortem ie aBBom 885. Biagis pBodaco. Sed pavias Ib 
BBBO ipso com BaroBio kpsas est Labbeos. Nam qaae hec facta soBt, 
s^ieriore mticiparBBi SigoBias rectias seasit ; et poteraBt iUi epita- 
pbie reriad, ex ipsii YaticaBis BMBameptis descripto, abi baeo mba 



JBc teamlMt (Mnltf 9&erato$ eotUM wrhu 

FraemHi §ximii pimUficii SitphmiL 
Bie tenii omiii popuiitM fui resH €i urvOM^ 

Bl ^eaUj Domini quae fuerant placUa. 
FTfaitt Bdhoe iB atrio TOteris ecclesiae S. Fetri, tempere MaBHi caBOBid, 
qai deecripsit Forro ipse Bobiscem Labbeos Stephaoi hiaagaratioBem 
fefert Ib aBBsm Dem. 885. Btiam GoUielmas biMiothecarias iHi «ibos 
sei, dies qoalBerdedm ascribit ErraTit ergo F^itdeasis aBBalista, qoi 
AnBlfom aBBo Jipedere a Formoso ioTitatBm soripdt. 

6. LailpraBitas refert, ia safectioae saccessoris timaltam ortoBi. 
Fars RoBUBonim Sergiam diacoaam elegenrt; at pars bob iafima Forme* 
sam PertaeBsem episoepBm, rettgioBe el sdoitia claram, malebat. Ubi 
ad ordiBatioBem deretotmB est, SergiBS aftari depeilitar, PeramBS poatti- 
fsx ceasecratar. Credi potest, Sergiam Ti et ooitioBe praereBire bmII- 
tBBi, per Tim repalsom fdsse. Formoso episcopatas priatiaas, et deposHio 
a JebaBae facta ob^iciebatar. Sed illom a depositioae per decretam, ab 
episcopatB prf ore per exemplam) MariBBS papa abaehrefal. Nam et ipse 
ab alia sede fraaaiit ad Remaaam, qaod hadeaas fadam bob erat; etsi 
alfti eaeayilis aoa careret» qaa de re ia MaiiBO aaper. Seifiam.SigeBias 
aescie qoa aaloritate) coatra diserta Teterom testiaMnia, ex diacoao 
piesbTteram cardiBalem tadt, et ex comitam TascalaBoram geate petit: 
faaaqaam boc posteiias io altera editioae matarit. Ulad ex Laitpraado 
facUias credi potest, Sergiam loce palsam, apad Adelbertam Tasciae 



Digitized by 



Google 



128 ANNALI9 TMPERIl 

h. 9H. flNBebioaefli flsqoe td Poniofii ■ortefli lafuissa Sed re ofli&i 4180»«« 
caeteram Lnitpraiidi narratioflem vaAam esse, Sergiamqoe postea pflLpan 
loiige alfnm, noA Formoso, sed Johabu Noiio opposUim, infra yertsimilc 
TOddemns il. D. 904. 

7. Formostis mox epistolae, ad praedecessorem Constaitinepoli a 
Styliano aliisqne destinatae, rescripsit, nitti a latere sno episcopos, 
LandeniilAim Capnannm et qaendam Romanom: sed et Theopbylmcto, 
metropol^e Ancyrano, et Fetro fideli sao mtndasse, nt ante omnia sen— 
ientia in Plietiam confirmaretnr; erdinati al» ipso implorata misericordia 
tolerarentnr. Quid' actum sit^ non satis constat. Mandaita irrita faiwse, 
ijredOy qnod ipce frater imperatoris Stephanns patriarclia a Fbotio ordi- 
natos esset: et Formosns anno sequente ad Falconem scribens, de Con- 
stantinopolitano scbismate qaeri pergit. 

8. Girca laec tempora pene in ocnlift Widonis, Beneyentnm a Grne- 
cis captom est, pnlsnsqne AJo, frater Ageltmdis imperatricis, pestqoam 
Befleyentom annis sex, et c«m filio Urso onnm annam^ tennisset, ut ait 
anonymos Salemitanis. Alii Ursnm pnlsnm scribnnt, cnm sedisset anniim 
«NUiy menses sex, appeHatnrqne pner deeennis in breyi cbronico prin- 
cipnm Beneyentanorem, in appendicnla qvadam septennis. Leo angnstns 
injnriae ab AJone acceptae aiemor, cai aegre Barim extorserat ; continais 
etiam Genderisi exatis stimnlis iflfcitatns, et a Francemm dissidiis rei 
bene gerendae oocasiones captans, Symbaticinm patricinm cnm magnis 
snpplementis in Italiam mittit. Is trimestri tandem obsidione BeneTen- 
tnm cepit 15. Kal. Nor., nrbemqae pro imperatore sno allqaamdia rexit; 
cni mox Georgias patridns 3nCcessor datns est Is praefait annis tribos, 
mensibns noyem, donec Wido Joflior nrbem reeepit Uaec Leo Osliensis 
dpcet 

9. Amnll^im interea ab Italiae cnra Slayi et Normanni diyertebant 
Miserat legatos ad Moraynm, qni pacem snaderert, > foedera prerogarcnt 
Dle aeqna omnia pollicitos, praya consilia animo coqnebat, neqne interim 
a coatamacia cessabat Diferri enm nnntiata Normannomm irmptio 
coegit Interea Embricone Ratisbohae episcopo extincto, landatae yitae 
yiro, mox orbs tota conflagrayit, qaae tanc sedes regia erat; nec nisi 
dnae domas sacrae seryatae snnt, nna S. Emmerani, altera in media urbe 
posita S. Cassiini. Godescalcos, abbas Corbejae noyae^ boo tempore 
Ylte Treyiris socinm addnxit Jnstinnm, paemm et ipsom ac martyrem, 
qiiem snb Diecletiano passnm Byami; qna de transladone yetns narratio 
tomo n. Meibomii extat Res perfecta est 6. Kal. Aprilis. 

10. At Nortmanni alibi male mnlctati, appietente yere in regionet 
Lotbarioram intedontnr, qnod lenge illis Amnlf^ esset Intellecto pe- 
ricnlo, decreta in eos Fraacomm expeditio est, at Mosae transitn proU- 
berentor. Sed dnm nostri ad Tri^ectnm confiattnt, bostes snperiore loco 
circa Leodiam transennt flnmen; et relictis a tergo nostroram eepiis, 
sparsi per syiyas obyia yastant, et planstra capiant, qnae annonam ad 
exercitnm ferebant. Contractae Jam pene copiae erant circa festnm 
Jobannis baptistae diem. Non constabat de consilio bostinm, an per 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 129 

Ci^BiaM^anper ArdueBiiamTreyiros petituriiesseiit; aiiQostris A.SM; 
transyadata Mosa, mare et dassem repetitarL Qaicqiiid id 
placBJt ad bostem accedi. Rivns est Guliai qui panlo infra Tra- 
wctmm in dextram Mosae ripam cognomini loco inflnit; sapra adjacet 
^AlkebiirgBm castnim. Ad hnnc rivnm cam Franci venissent, credo, 
ft kostem Aqaisgrano et Golonia prohiberent, apparaere specalatores 
Ewnuuuioram ; qaps cnm maltitudo, inconsultis dacibas, tamoltaarie per- 
leqBeretVy peditam tarmas in qaadam yillala offendant, qaae conglobatae 
Mle inconditos nostroram impetas frangant. Aadito ctamore^ saperrenit 
kestilis eqnitatas : nostri palantes caedantar. 

.11. Ibi cecidit Sanderoldtts Mogantinas episcopas, et cam eo Ar- 

■«Ite comes. Credibile est, eam esse, qnem Garolos n. imperator, 

luKaBi petitoras, Lndovico filio ad Mosam accedenti, cam Francone Leo- 

Aensi episcopo comitibosqae Gisleberto, Matfrido aliisqoe adesse fabe- 

bat Noraumni victoria petiti, castra bonis omnibos referta diripiont, 

cnesiflqae captiyis, enerati praeda ad classem reyertontor. Haec 6. Kal. 

JnL acta; tametsi Treviris memoriam Sinderoldi 5. Kal. Jol. qaotannis 

reBOTari, Browems scribat. £i soccessit Hatto Aogiensis abbas, cajos 

perspicadam jam tom scriptores laodant Magna deinde in regno Yiri 

BBtaritas fait. Obscoro genere natom et callidom faciont annalista noster 

maBBScriptos* ad b. a. et abbas Urspergensis ad a. D. 893. Sed rereor, 

Be imd odio datom sit, ex ialsis romoribos nato. Sonderoldi meriem 

etiam Becrologiom Foldense in honc annom refert. 

12. Rex, qni majores Tires contrahebati aodita soorom strage com- 
molBS, tota in hostem mole contendit. AUemannos tamen domam redisse, 
milifti Foldensis tradit, qood morbi inter eos grassarentor. Aadito 
Anrifi BdYento, barbari revocant soos in praedam sparsos, et prope Lo- 
TaniBm coBglobati, ad Thielam flomen monitionem sepibos de more, 
ImaqBe aggesta excitatam, castris sois praetendont Aderat non tantom 
^irataiim septeotrionaliom promiscoa collories, sed etiam ex ipsa Dania 
fes TiromBi, qnorom foriitodo nollo in monimento hactenos expngnata 
6cebatar. At pars melior Fraacorom eqoestris erat, ot solent laatiores. 
Ham tBBC plebs vilis, agris addicta, armorom fere oso prohibebator, nec 
ceBdBCtitins miles asorpabatar. Rex, transmisso amne, locom ocolis lostrat: 
ndet, castra hostiom flomiBe, palodibos, Tallo defendi, nollas eqoitom 
^rtes esse. Assidere dio non placebat. Nam, nt tonc militia erat, an- 
ma in longom non soppetebat, et ingloTiem morbi seqoebantor. Rarbari 
ikro irridebant, et Goliam, Goliam ingeminabant. 

13. Ergo concionem Tocat; ostendit de propinqoo impios hostes; 
fiaerit, an Dei injoriam, an contomeliam Francorom, an propinqoorom 
ingoinem oldsci Telint? Omnibos acclamantibos, ot doceret, ot impeto 
Bilitis BteretBr: Erso, inqnit^ deieendendum esi equis, quorum nulhis hic 
uue esi, Ego prior pedes ibo; sequimiiU sigsmm mam praeferenlem. 
TaRa dicenti pari omnes ardore applaodont; desiliont eqois, promoTont 
sradom. Fassi tamen non sont, ot rex praeiiet ; et periti necessarioBi 

*) ■anscrlptvfl $spmtutii Sckkmi, 

4VX4LEff tHrBRII TOK. 11. 9 



Digitized by 



Google 



ISO ANNALES IHPERII 

!• 8M. Jti^tearviit, Qt eqves circnnTelittret omi deleetif , lateraqie monm el 
terga coAtra improYisos caaiie tveretor. Magto deiide claaMre sablato 
itam est ad exscindeiidam mmiitioiiem aat palvdes peaetrandas; dn 
mimis hostes acriter repugnabant. Taniem no9iri perrypere. Iki pro^ 
mUcua harbarorum caedee facia ^ dam pUruinqm eUn IpeU obstoj^ 
Fagae nonnisi per fhmen heus eral; in hoc prae^pitee^ per cenhna flj 
miUenoi mergehaninr, Ita Regino ; quod alii detede male nccepere, tiij 
qiam centena hostiiim miltia perissent Ita forte irameri i^qaaftdo etiia 
in sacra historia creyere. Illad constat, paudssimos eihigisse. Dnii 
reges Godefridiis et SigeMdns (eadem iternm nomtoa) caesi svnt, iti 
regia signa capta, totidem regnloram notae, et te Bajoariam missa. Li^ 
taniae Deo in ipso loco dictae snnt Memoriam yictoriae niinc qaoqnfl 
Loranii Kalendis Septembris perennare, Jnstns Lipsins scriptnm reliqoit 

14. Rex exercitnm praeda onnstmn Mognntiam redncit. Inde^dii 
missis copiis, in Allemanniam tendit et natalem Domkii Ulmae celebratl 
AnnaHsta noster ineditas'* habet, Sigehardam Faldae manns abbatii 
sponte deposnisse; Hngonem praepositam, praesentibnsiegatisregfis ThietJ 
baldo et Poppone, electnm. Caeternm Formosum pontificem ad Arnalfan, el 
hoc qaidem anno Tenisse, nescio qnomodo Browero, doctissimo annalinn 
Treyirensinm conditori, in mentem venit. Fidem, opinor, nogatorl habniti 
qni S. Emmerani aedem ab hoc papa consecratam scripsit. 

15. Hoc anno historia tiaHica apad plerosqae mata est. Labbeal 
et Gordemojas nihil, qnod notarent, mrenere. £x Abbonis tamen poe^ 
mate intelligimns, mox post Tictoriam Odonis ad Axenam tarbns AqoiU*' 
nicas ceepisse, Odone iUnc reverso ; qai Jam^Iatior, controyersiae noM 
noTa ratione secarat, et regionem Pictaviensem, ntriqne contendentiM 
abjndfcatam, in Robertam fratrem transtolerat: nisi Rannlfi obitmn prae^ 
cessisse velimas. Nam Odoni reconciliatns drca haec tempora, can 
apnd ipsam Tersaretar, snbita morte decessil. Ea veneno impntnta est 
Chrenicon Mallesiacense in annnm snperiorem refert, dediaantem, «^iaor, 
Inde dfgnitate in Robertom collata, intelK^mns, nnde Adenuffl irae, qal 
mox armis arreptis, stragem Odonianomm edMlt, 

Umbrafngat stettae, Ademarus ab agmine vUae^ 
Dormii Odo, consanguineus sua proterit arma, 
nt ait Abbo. Consanguineam yocat: nam sorore Odonis natns ereditn 
Bmmeno pater Ademari in notitia Carofensi apnd Beslinm Jhpater dJcital 
Tnrplonis celebris comitis, qui a Normannis occisns est a. D. 863. Eoi- 
meno cum Landrico quodam congressns ex Tnlnere obiit a. D. 866; anbfl 
comHes Engolismenses habentur. Rex in Anremos prof^ctus, cnm Gui- 
lielmum loco pellere non posset, Bitarlcensem ei comitatum ademit, el 
Hogoni dedit; cui exitfosum munus foit. Congressu enim facto intei 
^emulos comites, Gnilielmus mille et quingentos snomm amisit ; at Ha- 
gonem cepit, et dolore percitus, inferHs suorum immolarit. Haec Abboni 
debemus. FHinm Ranulfi Ebolnm pueram Gerardus Aureliacensis, qnen 
quidam comitem appeUant^ ob mores inter sanctos habitnS| et Odoni 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPfiRII 131 

3uiaceiisi landatiis, emMnidakni slbi a motieiite, ad consobrinQm A. 891. 
■jQS Gnilielmam Arrenroffl dnxit ; nbi edncatas, tandem patris ayiqne 
iMMres recnperavit. Inlerea Ebolns aynncnlus, abbas licet S. Hilarii 
yad Pictaves, ei S. Germani apnd Parisiios, et nnper, post Ganzeiini 
i^scopi ebitam, etiam Sandienysianns, Pictavii loco nepotis pro cemite 
)gi(,Hngonls nuper abbatis exemplo : sed anno seqnente qnoddam castmm 
a sno conitatn obsidens^ sa^ittae ictn vitam finivit. Tnnc Ademarnm 
SKcessisst) resqne pacatas apparet. Beslins bos omnes Pictayii comites, 
nni] Aqmtaniae dnces fadt. Sed dncnm appellatio tnnc magis anteri- 
Utis, quam Jnris nomen habebatnr : illis tributa potissimum, quibus cum 
snpio comitatn exercitus credebatur. Odonem regem mox jn Franciam 
f olcoms RemeBsis machinationes reyocavere. Itaqne ex tempomm serie 
ippnety nen seqnente demum anno (nt Regino habet) Odenem centra 
Saanlfnm et fratres in Aquitaniam contendisse. 

16. Fnlconem Formosus per Bertam qnandam abbatissam saln- 
ttat. Id Fkico sibi maximo gandio fnisse, testatur in literis, qnamm 
ffgnmentaa noMs Frodoardns senravit. Miratnr, qno^ ad eas responsnm 
lan tttlerit, qnas Stephano scripserat Petity confirms^ Remensis eccle- 
liae privilei^; et oom Evrardas marchio olim S. Kalixti papae corpte 
Itma fmpetratnm; fA monastoritm intnlisset praedio sno inaedificntnm, 
iqne Uie Rndolfe abbati, hic Remensi ecclesiae reliqnisset: Hncboldnm 
{wndam, Radolfi sororis maritnm, calumniis impngMre hoc mnnns^ se 
wiesidinm a pontificis antoritate expectare scribit. Ex Fnlconis literis 
d Dodflonem Cameracensem discimus, Hucboldo comiti fovisse Dodilo* 
Km. Gondolet vidssim Romanae ecclesiae Fnlco, qnam mali homines 
Meat (Serginm, opinor, intelligit), opemque et obsequinm spondet 
Ensinm interpretor Berengarii regis patrem : qnartnm enim filinm Rn» 
^>Uui ^se nominat in testamento sno apnd Miraenm in eodice dona-r 
l^isim. Monasterinm Giseninm intelligendnm est, in pago Tomaemsi 
<mitnietnm in bonerem S. Salvatoris et B. Virginis, nbi B. Galixtns papn 
^■artyr corpore quiescit, nt loquitur Walgarius sacerdos, EverhaHi 
apellanns, apad Miraenm in notitia ecdesiarum*. Postremo corpns Ga- 
hH papae Remoe a Fnlcone translatnm est, nt Frodoardns habet. 

17. Hoc ettam anno (nt Slgonins indicat) Saraceai Hispini» non 
Hves ^na» viginti, parvo lintre vi veatomm ad Lignstici maris oram 
itlati, im confiniis Italiae et Provinciae ad Fraxinetum appUcant, Alpinm 
Ctltiaffnm casteflum ; locom occupant, et sociis domo accersitis tncntur. 
Lntprandus yillnlam primnm, occisls incoHs pnlsisve, tenuisse ; mox nd« 
kanetttem loco montem Manram, sytvae, spinis dnmisqne obsitae, oppor- 
tqitale mnaiyisse, scribit. Sed verius est, nt locnm Jam Mmitnm ex 
npreyise occnpasse credamns: ita tuti a.yicinis, snoram «ixilto ex-^ 
^ectare poterant Ex eo deinde looo proximas regiones aliqnaaidin 
afestas habnere; et credibile est, montem ab ipsis Maurnm dictum. 

*) n^cicmB «Mi EckkerL 



Digitized by 



Google 



132 ANNALES IMPBRII 

ANNO CHRISTI 999. 

• 

WMo ittim U«b«rtiim !«perator«m corontri fliclt - Umbortai imfmtor qno I 

looo BOtM •it. - Diplomi ea do re proUtnm wpoaiinr. - Hufaronim Mxi^ 

Zieatibaldiit MortTHf wbactit. - HoBgari PanDoaiam fuliiffait. Eascii Arart 

reUqaiae. SUToaicae in Pannonla gentea. - Legatio ▲raaia ad B»»«w;^- J 

komm reribui. - BMrcitof in Bohemof mif fUf . Dox ejnf Amo epifcopnt Wnrt 

bnrgenfif occlfnf. Sncceffll Rndolftaf patmnf Conradi regif. - ^*>PPO * 

Tbnrlnfomm deponitur. SnfHcinntnr ipfi Conmduf ot «wx 3«rcbar«w. - B^ 

■anni regnnm Lotbaringiao Taa tant, et tandem ad Angliam focednnt. - Reg^ 

ttabbafPmmioBfif. MeglBganduf comef occlditnr- Quif ille ftterii. -^Oomitol 

Xegingaudi filio Impemtorif Zuentlboldo datur. Imperator Fmncoftartl Hemo 

dienf 1 coenoblo priTilegla confirmat. - Annoutlo in HeriTordienfo diploma. 

Lif inter ColoBieaf em et BremoBfom ©ccloflam FmncofVirU tractata. TtrM 

daciflo.- Fnlco Eemenflf arcblopifcopnt , Odoni regi adTorfUf, Garolom LndoTJ 

Balbi filinm ad regnnm pmTehere moUtnr- - Synoduf Ylennenf if , in qna Lm4 

Tico Arelateaf regBum coafirmatum. - BpiftoU Formofi papae ad Fulconj 

arcbiepif copnm Remeuf em de fynodo generali babenda. HnutUt eldem Lambd 

coronaUonem. - Dlplomata Amnlfi pm Bcberto. - Pagi BardnBga, Leinj 

AleriBga, TiUtta, MarftbeUa, Algida. Hoba, maafnf , diumaUf quid. - Aa H 

bertuf fnerit e fkmUULndolfiSaxoniae ducU. - In hanc fententUm antor propeadl 

A 8I2. *• Wido, ^uo slbi suisque firmarel Romae imperium, Lambertu 

filiuB, slTe 8ob airni prioris exitum, sive poUus, ut autor chronici Casai 

riensis, hoc-anuo, Romae a Formoso cowmari curavit. lUque ex Inge^ 

fBit, quod scripseiat ipse Sigonius, Widoaem Sergio favisse. AUa omB 

apparent^x^epistokFonnosi ad Fulconem apud Frodoardum ; qua etifl 

nuntiat, Lambertum secundo anno imporU patris novum iniperatort 

factnm. Idem habet^Gasae aureae chronicon. Coronatus ergo luerit inl 

9. Kal. Mart<poit.absolutnm patris annum) et 4. Idus, quos intra linu^ 

dominica ia penultimum Februarii cecidit, eo quidem anno. Qua proiii 

die tolennitatem foractam, credendum est Lambertum Martio vix coeB 

ym imperatoris nomen gessisse, ^x diptomate Lucensi apparet, qo 

Florentinns Yidit, dahm quarta MartU die anno imperii LamberH*es\ 

Mid. 15. Amadeo eomUepaiaHi tn Tuscia pro ipso a$ente. lUque mifl 

qnod Lambertum cum patre coronatum oredidit vir ista doctns. k 

qnoque Lamberti diplomata in bunc annnm «onspirant; qnale in episcoj 

Bobiensibus habet Ughellus; nW, dal, 8. Mal. Aug. anno tfic Dom, 8\ 

dotnim Lamberti eereniiiimi imperatoris 5. ind. 4*. Actum curie Mein 

et aliud in Florentinis, ^datum ann. inc. ihm. 898, domM fuopte La\ 

herti pHuimi imp. 7, iO Kal. Junii indid. i. Actum Raoennae. £t teriii 

in Mutinensibus, dat. ann. ine. Dom. 898 domini quoque Lamberti pHssi 

imp. 7, pridie Kal. Octob. indict. 2. Actum Marinio in nemore. 

2. Apud Baroninm ex chronico monasterii S. Yincentii ad Yultfl 
nnm diploma Widonis imperatoris exhibetnr in hunc sensum: /. n. s, 
i. 7. Wido Hnperator aufustus. Notim sit omnibuSy quod a Beneoe^ 
redeuntes cum nostra coniuge, tandem pervenmus Balbamy eum ei ins(oi 
paHendi tempus. Tandem per suggesHonem Leonis venerabilis abba 
in cellam monasterii sui oputentam devenimus, quae in honorem S. R4 
constructa e t tn loco, qui dicitur Campus de Rocca. Ibipost terHum du 
dilectissimus filius noster Lambertiu natus est nobis. Quocirca, ut ntper> 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 133 

mobis iihm md imperH fubemacuta eonceM^ per rof Mmem A» 8I2» 
mtrme coniugl» [dimos] momaeierio B, VinceniU mariyrie Ckrieti eccle^ 
Htm 5. Mmrcem cim eervis, andiUe, et omMus ad iOam perUneniibui. 
kmper offerHnus in eodem monasterio muripuri libraSj quanium cafif- 
ims nosier pensai fUius, Dat. Id. Nov. ind. iO. Actum in Baiba. Hodie 
mn, est ofipidam Marsonim, sedes episcopi. 

3. Haec ita accipi debent: Wido Noyembrl amii saperioris Romam 
MemSy mt filium mox coronari cnraret, nbi Yalyam venit, recordatas est, 
adMmeite loci yicuiiay filiam eandem olim sibi, BeaeTento cam gravida 
cMjige redennti, in ceHa sen praedio monasterii Sanrincentiani natnm. 
te^ nmic> partim nt gratitodinem soanr testetnr, partim at itineris snc- 
ccssvm Deo> commendet, in monasterinm liberaHs esse stndet. Baroiios 
jscilari errore credidit, hoc diploma dattan tnnc, cnm natas est filias, et 
jm tnm Widonem imperatoris nomen snmsisse. Itaque eandem indictio- 
tm fODidecimo retro anno designat Qnod cnm Pap^rocbio doctissimo 
tiro merito hicredibile Tideretar; sciolam qnendam mntasse titahmiy et 
pro comite imperatorem sabstitaissOi Jadicayit. Sed qood intos babetory 
•onsilfam petendae filio- ooronaOj nec de aano dnbitare sinit Gi ediderim^ 
paidas aori oblatam intelligi, non qnod pendebat tanc Lambertas, sed 
food pependerat recens lata»; qiale qnid etiam postea apod Laoretanam 
ledem regibas nsorpatam. 

4. At Amnlfos, a Normannis liberiory in Moravom weM, Ulmaque 
ksccideas, asqae in-marcbiam Pannoniae cnm eiercitn, exAIIemannis, 
Bijoariis, Francis collecto, yenit. Znentiboldas adesse Jnbetnr. Com moru 
mcteiet, rex iratns, BratisIaTonem, dacem SlaTomm alterioram, qaos 
kfie €roata» Tocamas^. Jam Garolo^ III. obnoxinm, ad colloqaium vocat, 
et octensa praeda, concitat iii commonem bostem. SnggerentOi nt opinor, 
Cioata placoit, nt ex immani Hungaroram gente anxilia accerserjentur. 
IMator Luitprandus more suo nescio quas clnsas toI pylas reseratas, 

; Mtaaqoam ferae ex caTOis emMterentur. Inde ingens materia caHimniaram 

1 ii Amalpbim, qni nostram orbem bnlc pesti aperaisset, sequentibas 

{ Lotprandum exscribentibns. Addunt qnidam, saoTiesimam gentem illio 

aCarelo Magno obseptam^; ut olim Turcae Gaspiis portis ab Alexandro 

luhsi ferebantai. Sed lalia abborrent a locoram sitn. Si qaid TOri inest 

> imtioni, crediderim, per Jablunkae angnstias Hungaros in MoraTOS 

I irapssse, dom bi Araulfo, a Danubio Tenienti, sese objicere cogebantir. 

l^ie andpiti malo circamTentas Zuentibaldos, Tastatis agris, cnm Jam 

<t frigiferae arbores exsdodi coepissent, extrema metuens, pacem petit, 

Mfli simmittit, filiom obsidem praebet. Nam qood Regino biennio ante 

lii^t, bnc refertednm apparet. Est enim Mle non admodom seTeroi 

tttperom exactor. 

5. lUud TOrius, eatilKtO' Zoentibddo, OTorso sub imparibns flllis 
IniToram regno, Pinnoniim Hnngaris late patuisse, quod nullus )am 
ntis fbmus agger inundationem barbaricam coerceret At Zuentibaldos 
KTCilsus, non OTersns est. Supra lotaTimus, ATaribus a Magno Carolo 
fractis, Pannonias noTis ex Scytbia irraptionibus Toxari coepisse. Itaque 



Digitized by 



Google 



134 ANNALES IHPERIl 

!i,WL pwMJtmif Momds ab Anulf^ fildn, qwn piemi. Sed flli Umcsiiyft 
Gtieres Hmiffans habeliatttir, sab Zientibaldo itsoledceates, qaem i^ 
ordinem redifere non f ostrema Fraaeoram cura erat; coi fini otilis Ha« 
garomm opera Ttsa. Ooiiqne soa fortama, snisqae occasieiibns otita^ 
Boc fkcile lengiBqu i&certiqiie mali metu.retHietar. Dacem Himgaronu 
Gusalam AyentiiLiis yocat, qnasi Jam tnnc praefniSM coistet, qni seqaeij 
tibns temporibns cnm Bajoariis conAictatns esl a. D, 902. lUi post aliqao 
amos transmisso Dannbio, omni inferiere Panneniai aLei^ flnrio nsqa^ 
ad Dramm et nMra, potitiy Avares pristinos babitatores pepolemnt, qae- 
inm reliqniae nnnc Rascii appellantnr. Gerte lii^a Hnngarornok bas pn< 
caeteris partes in Hnngaiici regni meditnllio impIoTit, ptaeier ea^ quu 
Raicii Slayissanles tenent. Postea etiam Groatas ami Wratislayonis regK 
snbegere, et nsqne ad Hadtiationm mare regnaTm. Sed SlaTemm senw 
mansit; qni etiam per Senrios Bnlgarosqner et ab altero latere per Jazygei 
Dacosqne, snperstes Tiget Itaqne qnicqnid gentiam inter Danabiaia e 
Hadriatienm mare Jacet ad Gmecoi nsqne, SlaTienm est; nisi qned Hi» 
gari et Albani exceptienem faciant, illi in Pannoniae parte» hi in Epiro 
ntriqne nnUi alii genti intelligendi. Sed et sinistra Dannbii ripa inde i 
MmraTis, tota pene nsqne ad exitam, SkiTis colitnr; nisi qnod aiiqaind< 
Hongari miscentar, et qnaedam Germanornm ooloniae TranssylTaionfl 
oppida babitant; et Wlacci tandem non procnl a Ponto, mira mtione cor 
raptnm fere ex Latina idioma conserrant. 

6. Amnlfus oom in expedltione MomTica esset, ad LandooHnfl 
qnendam Bnlgaiienim mgem, tmns SaTnm colentiam, Septembri mensi 
legatos misit. Qai cnm Znentibaldi metn terrestre iter tenero, ant Daoa 
binm seqni non anderent; per mgnum BratislaTonis Tiam egere, secand( 
Golapis et SaTi inmine, naTigio nnqne ad Bnlgaros dedacti. Qaanqatfl 
mibi Golapis aeqno deiterior Tideatur, nec intelligam, ubi sit Oda^ 
flnmen, cajns aqiis ad Golapem toI (at Regino) Gnlpam Tenere. Hi« 
apparet» qnam late Innc Znentibaldns potentiam extenderit per ntramqn 
Istri Hpam, si metn ejns legati Frabci nec secnndo flumine, nec terresti 
per Panneniam itinere, ad Bnlgarps deseendere ansi sant lUqne credi 
derim, ATaram mliqnias, si non snbdltas Tiro, certe obnoxias aut foederila 
ftiiase. BalgarisSimeon,nonLandimimS| boctempem unperabat, si Graeco 
andimns. An ergo dicemns, alium minorem Bulgamrom principea^ Tici 
niorem Pannoniae^ ad SaTum regnasse, ubi nunc Serria noscUnr? fit i) 
epistolis Johannispapae nnperprindpem propiorem LatiAoram mgioniba 
memomtnm Ti^mus, qnem iUe non minns qnam Miebaalem Simeoni 
prftedecessorem, a Gmecis absterrebat Sed tnrbat me ab aHera parte 
qnod Simeonem Gonstantinus Porphyrogenneta filium Uladimiri ficit, isfns' 
dem, opinor, cum Laudimiro; etsi fortasse ab alternfro hisiorioe peccai 
potnerit, nostris credentibus, TiTore adhuc Uladimirum detoctnm, aa 
Gmeois Simeoni nuitnrius mgnum tribuentibns. Itaqie cum Michad 
Bdgafomm quondam mx, superstes fnerit, et amicas regnanti, nl no] 
kte^emus ad a. D. 896, qnid prohibet Wladimiram Michaele nataa 
credi, et Simeonem Wladimiro. Nam si in alios transisset regiiun> ^ 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPEBII 135 

seiez iBTioUtvsqve rixisset Sponte moiiuteiiuii repefiMei filio A. 8I2« 
•its BiBore (nempe VUdiffliro) post pnlsiim m^forem male regauitemi 
li fiffOBBm sidilatey jam dictim est 

7. Ikm ArailAis MonTOS debeUaty alins Francorem exereitos ia 
iehemes moferat sub Anoae Warcibiirgeiisi episcopoyimpnlsore Pop- 
fsM nulBgomm dace; qui aB ipse interfoerit, haad exprimitar. Regino 
li SUtos dixisse ArBoaem, et praelio commisso cecidisse scripsit Sed 
Bifmaras distiBCtias, cam rediret ab expeditione Bojemica, in pago Gkn- 
lisiona, bob procol Gamenza amne, fixo in cpUe tentorio, dom misfam 
ficeiet, B barbaris oppressam. Locam in Misnia non procnl GheauiiGensi 
vbe desigBari apparet Arnoais mortem etiam neorologiam Fuldense 
■ knne anBiim refert. Ei snffectns est Rodolfas, frater Gonradi et Geb- 
hardi comitnm; qnem RegiBO Bobilem, sed stoltissimamappellat: poterat 
lirbeBem, nt ex a. D. 902. apparebit. Haec prima, ni fallof, famiMse 
■eatio est; qnae deinde caeteris inter Francos orientales praelata, posfr^ 
qnam aemnlam Fopponis et Adalberti oppressisset, in Gonradi filio cogno^ 
mte ad regBnm penrenii 

SL loc umo Foppo dnx ThariBgoram honoribns priyatns scribitor; 
slcredftiIeesty.infelicemezpeditionissaccessamipsiimpntatam. Hactenns 
iliqBOtiee menu^ratas, aBnales non semper aeqaos habet Addit Regino, 
dKatnm, quemhabaerat (idest imperinm in exercitnm enm taendi limitis 
mra et missi regii potestate)| Gonrado commendatnm; qnlbreTi tesMMire 
ImBit et s^nte deposoit. Gonradns erat privignns Armilfi, ejnsqne fiUos 
CoBradBS pestea regnaTit. Qaa de re sao loco. Itaqne proTincia Bnrcardo 
csmiii cemmittitnr, pn kaetemts (iBqiit Regino) tlrmme Mdminiitrasii. 
hppeBcm ad cosutes Hennebergicos retolit SpangeBbergioSi historiam 
tmam ecribeBs: Bam ia ea gente crebro Poppones memorantnr; qnornm 
mnm traditiones ettam Fnldenses habent, et favent locornm sitns. Nam 
llsBB^ergica regio iBter FraBcoBos et Thoringos Jacet 

9. iBteiea reliqniae Normannornm iterom in regno LotharieBSi tnrbas 
Mere. Eqoidem chronici NormaBnici antor eos, qni Loranio insederant» 
•h InnMB hoc anno Francia cessisse scribit, et trans mare perrexisse. 
Sed 14 de exitn mni acceperim; nam hactenns cUssis ad Scaldis ostin 
lasnit: nmie egressi, transnussa Mos% pw pagnm Ripnariornm Bennam 
mqoe Tostando penrenere. Sed nbi ad LandollasderfnmTiUam Vn#ci 
•ccnrreroBt, Titanles eos barbari, ad dextram per sylTas fleetnntni*» el 
mprovisoadTentnPromiam opprimont,otTix abbatiFaraberto* enm fratfi^ 
)m fisgae tempos soperesset Qoidam monachornm tardiores plncinMtqne 
Inilin in hostinm manns Tonere. Mnlti interfecti, caeteri abdncti simt 
bpi^pnlBr et castrnm in Ardnenna, in qood plorimi agrestinm cim febm 
m^ qnnsi in lecnm tntomi conftigeraBt His intemecione deletis, Ner^- 
«aiBi mnlta enm praeda ad dassem rerersi, tandem transsBMtfinas legioBes 
psisre, An^inm, nt arbitrer. Nam Hastingns, qoem Gemeticensis in GaUin 
dKpnndMe scribft, in AngUa comparoit, HoTedeni testimonio, et noBprocnl 
sstie Tamesis ad Midletonam mnnimentom excitaTit, sed tandem ab Alflredo 
•) /• ^grsfka p9tUM €0rr$cimm Beotaut; MM te Mf. Kms Firabart» «x/imcIiim. 



Digitized by 



Google 



1S6 ANNALES IMPERII 

JLSKt ohsessnSf datis dnobiis filiis obsidilHis, ejorato hostili aiinOy dimis- 
sos est. 

10. Tonc Fara|>ertas abbas Pmmiensis, indvlgeBte re^e, cimm 
pastoralem depesvit, Reginoqne fratmm electione snffectas esl: sed dia 
non tenait locam. Gerhardns et Matfridas, comites Yicini et potentes, 
Richarinm fratrem sanm obtrasere. Matfridi jam Garolos Galras mentionem 
fecit inter comites, qnos filio, ad Mosam accessnro, officii et consilii causa 
noTissima dispositione adesse jnssit. De caetero bostinm metns domesticas 
Lotbarfensinm inimicilias non snspendit Nam 5. KaL Sept. MegiBgandas 
conies ab Alberico qnodam et sociis, in Rotfla monasterio S. Sixtiy inter- 
fectns est. Ita babk cnm Hetensibns annalista nester ineditos*, male- 
qne Sotila apnd Reginonem legitnr. Broweras enim nolarft, Rntalam 
monasterinm fnisse ad Mosellae ripam joxta Sircknm oppidnm, nbi noac 
Cartnsia sfta est Albericos qoarlo abbinc anno poenas dabit, simiti fato. 
Manigaadam dextramMosellae ripam, a Rheno osqoe ad Saram floTiom et 
nltra rexisse, toI inde inteiligas, quod Falco Remensis ei res siiae eccle- 
siae, in Bopardo sitas, qood oppidom ad Rbenom etiam bodie noscitar, 
commendarat, nt Frodoardos docet. Eo extincto, ab Herimanno Coloniensi 
praesnle cnram eamm geri petiit. Megingaodos comes is foerit, de qao 
Sigebardns monacbns, ejos secnli scriptor, fabolam narrat apnd BroweraD 
ad a. D. 894; S. Maximini monasterinm Aronlfi monere inTassisse: inde 
morbo immani correpfom et mire deformatnm, ad aram sancti Tiri Teniam 
et salutem impetrffsse. Idem antor Megingozi epitapbiom exhibet, qood 
Mogontiae in D. Albisi parfetinis et mderibns fragmento tnrris insertnm 
inTehit, et ad bnne pertinere arbitratnr. Sigebardom Aqoitannm n^ tioae 
facit Broweras a. D. 898. Megingandmn Albericns sanctnm et martTrem 
tocat et de H^o, sen ffoiensibos dTnasfis, Aroidfi serore natam; seii 
Odonis regis potins nepotem Regino facit. 

11. Gomitatom Megingandi rex filio sno Znentiboldo dedft; et eo^ 
opinor, consilio, MoraTica expeditione ex sententia peracta, Francoftartm 
tnno Torgente Tcnit, nt Transrfaenanis regionibns propior esset. Ibi Pop- 
ponem depositnm et Gonradam proTectom, credi par est. Regis iter 
Cqnod Regino in annnnr seqnentem non recte differt) discimos ex tnbnlis^ 
qnfbns HedTordiensis coenobfi prtTilegia confirmantnr; nnde haec com' 
pendio damus : Wiebreeht et Biso, venerabiles ac dilecti episcapi nosirif 
precaH sutU una cum Chonrado*fideH comite nostro, ul sororihue sancH- 
monialBus ih monasterio Herivord, sub honore sanctae BH genitricis 
constructOy etectionem inter se intrinsecus corroborarenws. Nos quicquid 
boni antecessores nostri eis contuleruntj et omnia privilegia confirmanteSf 
etiam arhitrium abbatissam inter se eligendi concedimus, Signum domini 
Amulfi invictissimi. Signum domini BOudovici serenissimi regis. Emestus 
notarius ad vicem Theotmart archicapellani recognovi et subscripsi 
Data 3. Nonarum Novembrium die^ anno inc. Dom. 892. indict. iij unno 
regni Amotfi regis 5. Actum Franconofurd in D. n. f. A. 

12. Haeret doctissimos Schatenins, et indictionem 11. in 10, ansoA 

•) Hac vc€ expuueta 5axo aSdUit EekkaH, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERir 197 

5. iB 6. miitare mallet. Sed dlploma circa tempvs in mendb niNi cnbat. A«8IZ. 
Ittdietfo 11. Noyembri mense jam dQdom coepta erat; et transitvs S. 
Martini, drca qnem Amnlfi regnnm coepit, incidit in 11. Novemb. atqne 
adeo 3. Noiias nondam praeterierat. Sed qnod si^num Hlud&vici regi» 
additvr, a mala mann est. Nam honc filinm Amnlfo seqnente demnm 
auo natnm, constat. Wicbertns et Biso eplscopi snnt, prior Yerdensis 
(n Hildesemensis), poslerior Padeboraensis. Yerdensem Granzins ad 
WitiidBdi Magni genns refert, nomine fayente. 

13. In hoe apnd Francofartnm conyentn conttgisse apparet, qnod 
MegiiAtinns affchiepiscopns (Hatto, nt arbitror) ad Formosnm retnlit, dia- 
c«sa Bremensi cansa, dioecesanos Goloniensis proyinciae episcopos, 
fniieoneni Tnngrensem, Yodebaldim Trajectensem, Woselmnm (Xtg^ 
WolfeimMmy Mimigardensem, Drngonem Mindensem, Egelmarnfl Osna- 
bmgCTsem testatos, hactenas nnllam Bremensis ecclesiae pmesnlem 
GelfHdensi obseqniom negasse. £x quo loco colligi potest, Fulconis hac 
in re partes nullas fnisse C^atis alibi impediti), et mandantis Stephani 
BOife deiegationem exspirasse yisam. Ipse Formosns a Mognntino signi- 
Hctfa ad Adalgarinm perscribit; archiepiscopnm Hambnrgensem yoca^ 
iicrepat, qnod neminem miserit ad cansam snam contra legatos Goloniensit 
ta«dam; seqne perplexnm ostendit, nec tantomm yirornm testimonMs 
Hbenfer derogatnram, et tamen operam datnram, ne qnid Hambnrgeisis v 
ecclesfa: detrimenti patiatnr, pmpagandae in gentes yerittti instituta. 
Itaqne se tandem dispensatione fiadam aeqnnm censnisse ait, nt Bre- 
■ensis ecclesia Hamburgensi subsidiaria adhaereat ; et tamen in magnis 

el peraecessariis negotiis Hambnrgensis episcopus, episcopatns Bremeasis 
gratia, per se ant yices gerentem, -non subjectionis Jure, sed caritatis 
aHecta, ad Goloniensis proyinciae synodos inyitatus accedat. Atque haeo 
yalere ynlt, donec Hambnrgensis metropolis, fundatis noyis episcopatibns, 
propriis yiribus consistere possit. Ex eo Bremam ad nsnm pecnliafle 
•piscopi et Goloniensis proyinciae yincula reditiram. Hanc Formosi 
cpist(^iun Granzins in Metropolin retulit, non tantum ignoretam Adamo^ 
%^ eliam contrariam: qni in Triburiensi mox synodo Adalgarinm, pro- 
haatibos Amulfb et Formoso, simpliciter yictum scripsit. 

14. Haerente in Aquitania Odone, res in Francia occidentali improyiso 
■otn rertnntnr, artibus Fulconis Remensis. Hic Odonem regem aegerrime 
tilerat. Itaque nunc tandem, usus absentia ejos et Aquitaniae turbis, 
Carolnin pnerum, Lndoyici Balbi ex Adelaide filium Jam duodecennemi 
ad regnnm proyehere statnit. Res commuaicatis cnm Heriberto censiliis, 
Yeramandnornm comite et Fipino ejns fratre, regM sanguinis principibns, 
acta est, qni regnum ad priyatam familiam translatnm, haud aeqnis oculis 
aspiciebant. Erfridum etiam comitem nominat Fulco apnd Frodoardnmi 
censOii, nt apparet, adjutorem. Sed coepta sequente demum anno perfecere. 

15. In regno Arelatensi synodus habita est Yiennae in ecclesia 
S. Salyatoris a. D. 892. indict. 10, cui legati a Formoso, PascaHs et Johannes 
episcopi, afltoere. Subscripsere praeter hos archi^iscopi Bemoinns Yien- 
neasis, Anrelianns Lngdnnensis; et episcopi Isaac Yalentinns, Isaac alter 



Digitized by 



Google 



138 ANNALE8 IMPfiRII 

A« 8l2«Gr«ttiiiopolilaiias, aliiqne m«IU. Ibi credibile est, conEmiatiui Lndorico 
rogniui, ponttficis coEsuns inr reniteiites decrotis^ Qoi soFvati sont cmow 
paocoli, Bikil admodiuii docent. 

16. Fulconi qooqve roscripsit Fomosiis. Optat» lU Ronam TORiie 
poisit, ecclesiaoqae laiHNtiBti subvenire, qoam mali bomines iafosteAl. 
Nam ei baoreses abiqae ac scbismata puUalare; GoaslwitiBopolitaBam 
aodem iioiidon» qnietem babero; ex Afiiica legatos respoasa peteie ad 
scissionem episcopomm tollendam, ^iibns provinciae distrabantnv: aliot 
qnoqno apnd so legalos iostaro. Itaqoe generalem synodnm in Kal. Vart 
infictioms li, id ost annnm seqnentem, indixisso. £i at intossit, hortator. 
Dilata deindo est in Mi^nm. At Fulco longo alia agitabat. Epistolam 
scriptam boc anno indict. 10. ante 9v KaL Mart, in notatis ad annaai prae- 
cedenlem collogi. Alia mox ab oodem data est ad Fakonem, q«a Lam- 
boffti coronationem nontiavit, anno secniido patris imperanHs factann 

17. Hajns anoi esft diploma nnnm exeante Jnnio menso^ mfui, Od^ 
dingas Bji^ariao, alterom Decembii in nrbe Francofnrtensi ab Anwlfe- 
regedatom, qaodinHildesbemensibns monameitis babotnr: j^ n. e. e. i. Tr^ 
AnnUfus d. /. cf. r. per inierveniuM Eitgelwimi dUecH epiecopi moMri cm- 
dtm dileeio ec /Mi comUi moUro MMreeht nomiuaio qvaidam reejwris 
neeM in proprietaiem donawimw, hoe eei in pa§o Algidae tn Unangi ei 
VieeMMj ac tM Marsemf nee non inCkiridorfeeu in****,in Bariunga, 
in UnereUin «s in Alarinfi, in LoUnga kokae 36 ei ad unamfuam^ 
koham jumalee (ii est diamales) ee9a§inia^ eum famitHe, mandpHe, 
oampii etc. Baium i2. KaL Jul. a. d. ine. 892, ind. iO, anno pUe- 
oM regie Amnlfi quinio. Acium Addingae l D.n.f. A. Ad bas tabolas se 
nfemnl aliae in iisdem monnmentis repertae : Arnulfue (nt sopra) cui- 
dam fideH comiH nosiro EgWedU fuasdam ree Jurie noeiri inira euk- 
ecriplorum ierminoi pagorum TUUki, Mar$ikein%, Leinga, Bardanga [de^ 
4imM8}ineingulari$beM^efciHocum, in fuibueipee ekgerei mamoi iriginiOf 
taniae magniiudiniey ui unusquiefue maneue Jugera eesaginta kakeai in 
mensura. Dai. 7. Idue Decemb. o. D. inc. 892. ind. ii. (nempe po$t 
Septembrem) anno 5. regni domini Amulfi pUmmi regie. Acium Anderf- 
fesfuei, abi apud Franken/uri lego, ita corrnpto descriptom est. 

18. Fagl Bardanga et Leinga yoI Loinga (ita entm legendmn pnto 
pto Lolioga) noti snni Aleringa yidetor pagom ad Alleram flamen de- 
oignare. Pagns Tilitbi in Angaria est, nbi qnaedam data snnt Padebor- 
aoisibaSy et ibi sitnm fait monasteriom Caminatae, postea snb Ottone M. , 
slfaeftam a soioribos, qaae ex BiUingana gente ftiisso fi4entar, baboitqoe 
ibi comitatam Bemardns dnx Saxoniae ex eadem stirpe. De Marsthofliio 
et Algida pagis adbnc iaqnirondam. Hobas idem esso qnod mansns ¥01 
mansos; diomales idem, qnod iogera, dioraam opas, bic diserte babetnri 
mensnra eUam ascripta, qnae tamen non eadom nbiqno, et notavi in re- 
l^nibns nberioribns mttisns pandomm Jageram babitos. EJnsdem for- 
tasse Ecberti comHis mentio est in diplomate, qaod Arealfos rex a. D. 
868. monasterio Norae Gorb€(jae dedit, eo anno a nobis memoratom. 

19. Ecbortnm comitem regi in oxpeditioio Moravica affnisse dicM- 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 199 

tei eH, et ftt ■eTttu copiis primu addooto, deinde eAtfs fMitodiMis A.392. 
deeumeiitis, ot in proeiacta donaretnr, et in reditn noYO mimere omare- 
Iv, aflmis^ nt (^inor, per amitam snam regis patmo nnptam; sed affines 
m diploflMtibns, propinqni appellaii non solent. Mnlta antem snnt, cnr ^ 
Branonis dncis, a Normannis dtodecimo abkinc anno eecisi, filinm Aiisse 
Hidicem, impiberem toncrelictam, nnac iorentem ; nepotem Lndelfi dncis, 
e^Jne filiam rex LndoTicns Jnnior dozerat. Tempora consentinnt, nee 
ebest te ea sciiptomm contemporaneoram et pandute et tacUomitate^ 
ne dicam tnfantia, qnod lec coi^ax Branonis, nec liberi memorantnr. 
Sed dieem non gentis tantom Saxonicae, sed etiam exerdtos, hanft ado- 
lescentem ftiisse, atqne adeo maritnm eft patrem» valde Torisimile est. 
Forro Branenes et Ecbertos prineipes Bransricenses, qoomm familiam 
ralgo Cptol male, mea senteatia) marcUonnm Saxeniae appellant, ad ean- 
tribns Ottonibns caesaribas stirpem mfemnt scriptores pene 
aedii et reeentioreSy qoi illins ortgines attigemnt. Et magno ar-> 
famento est, qnod nnns Bmnonnm extincto Ottone UI, nltimnsqne Kc- 
bmtonm Tadllante Henrico lY. regnnm affectaTit. 

20. Sed eos familiae caesareae propins admoTomnt scriptores, qnam 
par enft, qnui Henricns Ottonis Magni fmter Bmnonem istnm filinm b*- 
bnisset; cnm tamen exploratiores sint les regiae familiae, qoam ot baee 
persmui ignorari potoerit Pro Ottonis caesaris fratre ad Ottonis docis 
ftatraoa recorrere debebant Unns aotor cbronid rbytbmici BmnsTicen- 
sinm piincipom) qnod Temacnlo Saxonom inferiomm sermone (id est soo) 
edidinras, rem acn tetigit. Ait enim (etsi snbinde ambignos) Branonem 
ad refios benores aspirantem, in Jnris disceptatione censistere non po- 
taisso, qnod qninto demom grado Ottonem III. attingeret, cni Henricns 
dnx Bio^ariae snccesserift, propier ntiqne et patris censobrinns» Itafne 
eommiinem stipitem esse antor oredidit Lndolfto dncem, inter qnem eft 
OtftMiem IIL qninqoe sont generationes. Ergo nonnisi per Brnnonem 
Lndolfi filinm Brano posterier ad Toteres Saxoniae dnces mascnlina serie 
referri potest, caeterornm enim omninm Lodelfi postererom filii snnft 
explentL Nam per foeminas inde dnci nibil Talde slngolaro aot magnnm 
erafty nec jnris speciem dedisset, qnam antor indodt Qoodsi Jam Bra- 
noni dnds Lndolpbi filie filinm et posteres maros damns, epportnnissime 
bie noster Ecbertns ocenrrit ex diplomate Amolfino, tempore, locomm 
siftn, potMrtia (qnaeper tot pagos diffondebatnr), aotoritate deniqne, eft 
gratia regis, mnltiplid ntiqne droomstantiamm conenrsn designatns. Sed 
bai origiaes ftisins tradabimns, qnando Branonem atftingemns, snceesdo- 
nen Otftimis m, aed fhvtra, ftentantem. 

ANNO CHRISTI 893. 

Gmtas Siapte cmaalar ia r«geM OdUM. Odod Afdlaaia r«UcU. — fdca» 
g y fa t oto «a Amolftim scriptt, CaroU eoroBaUonem in regem laebir. — Fnlco 
tfmd Formotim papam et Widonem GaroU eaofam agil. Hoiie Odo Aisal, et «e 
Amlftni fcgere eogit » GoBcertattOBet regvm Garoli et Odoaif aliafoe tn 
€nUia getla. Garolo AtaaMte fiiTet. - ArBmU^ twbu in Umlte Bararke com- 



Digitized by 



Google 



140 ANNALES rMPEBII 

p»Bit. 2lieBtibftldMi MoraTViii impvgnat. — Arniiira ilivf LvdotiGW nfcitw. 
De lulico itinere cogitat. — Leoni» augvfti cnm Bnlgarif bellBB. 

A. 893. i* Synodug sab aimi inithnn Remis aota, al fortasse snperiore coepfa 
6f^ ad qaam Fnlco, praeparatis dadu animis, episcopos et proceres 
Fimciae Neastriaeqie, inter Hosam scilicet Ligerimqne, erocarat. Affnit 
et Carolas Poer, qaem qaidam ex Anglia addactam scripsere, qnasi illic 
(nt postea Lndoyicos Transmarians) latnisset. Sed exilii h^Jos nidlam 
teetem invenio. In hoc conventa magno omninm stadio regBan legi- 
timo haeredi decemitnr ; mox nnctio a Fnlcone peragitnr 5. Kal. Fekr 
qnam diem Garolns ipse rex in binis diplomatibas, Fossatensi ei San* 
martiniano apnd Tnrones coenobio datis, CSirmondo notan4e> oeiebrans, 
^ (Uef inqnit, quo ad regni fasHgium ordmati fuimttSy qui evenii 5. Eai^ 
Fe6,y id esi natah S. AgneUs pirgims, £a vere dies nnnc dominica fait; 
qnare nec de anno dubitandnm est. £t diplomata Caroli conspirnot ; nt 
cnm apnd Balazlam appendice actornm vetenun 8. Kal. Maji indict ^ 
annnm regni octavnm nnmerat, qni fnit domini nongentesimns. Pono 
coronatio Garoli ad Aqnitaniam non pertinebal. Itaqoe Odoni> servaU 
est: neqie enim ex prorinciis trans Ligerim proceres aot epiecopi Remos 
venere. Qnare postea, extincto Odone, Carolni nonnnnqnam a sncces-, 
nione Odonis regiminis annos nnneraTit, saepins antemTegnuni redin- 
tegratam in diplomatis dixit £x synodo Jam a. D. 892. ad Baldainnm 
(qnem Flandriae comitem posteriores appellant) scripsisse Fnlconem, et 
a penrasione rerum sacraram dehortatam, Frodoardas refert. Nam No- 
Tiomensi ecclesiae tnfestns erat. 

2. Caroli exaltationem Falco mox apologetica ad regem Gernuniae 
epistola tneri, consnltnm dnxit. Primnm in memoriam revocat, qnantnm 
snnm stndiam ftaerit erga ipsom Aranlfnm. Defuncto enim Garolo impe- 
ratore, ipsins aynncnlo Cp&tmnm intelligit) ad enm adisse, et ad snsci- 
piendnm omne Francomm regnnm pteces e( hortamenta fVnstra admovisse: 
inopem consilii remissnm, necessario Odoni pamisse, cnm Garolam in- 
fantia inntilem faceret, et Normannicns turbo cnncta pervasisset Nnnc 
Odonem potestate in tyrannidem abnti; Carolnm autem ad eam aetatem 
perductam, in qna salubria monentibns obseqni sciret Nec moram tulisse 
arripiendae occasionis necessifatem, aut consalendi Araulfi spatinm reli- * 
qnisse: quanquam sno Jure eligant Franci, nec ab autoritate pendennl 
mi^oris potentiorisque regis. Sed et Amulfi ipsins rem agi, ne Jns regiae 
stirpis suis temporibns intercidere patiatnr. Hactenns enim snccessionem 
in regno valnisse; nnnc tot regibns de alieno genere snrgentibns, plnri- 
busque successn invitatis, posse etiam ipsins aliqnando filinm periclitari, 
si Garolum deserat, certnm semper amicnm suoram habituri, si Juvet 
Deniqne notnm orbi esse, Francoram gentem reges ex snccessione ha- 
bere; quod B. Gregorii papae testimonio confirmat. £t ex libris Teuto- 
nicis (verba sunt Flodoardi) de rege qnodam Hermenrico historiam snb- 
Jjcit, qui omnem progeniem snam, impio quodam suadenle consiliario, 
morti destinavit Suspicor, magnum hujus nominis Gothoram regem 
intelligi, qui celebratnr a Jomande. Nam quod ^nidam susurrent, Garo- 



Digitized by 



Google 



AMNALES IMPBRII 141 

In hfme LvdoYico re^ non natiim, praeterqnam qiod temere dieatar, A« 8I8. 
«spectn ipso Taltas, tanqoamyiva parentnm effigie, refelli; qnaedam etiam 
palris signa pnernm festare. Itaqne orat regiam Amnlfi miuestatem, ne 
innocenti propinqno injnriam fieri sinat ; et si qni scmpnli haereant, rem 
coram se in conyentn procernm fidelinm discuti patiatur. AdditFulco de 
se ipso, relalum sibi, qnod Aschericus jactarit, acta haec maligno in Ar- 
snlfom animo, et privati commodi spe. Sed Aschericnm ipsnm reapondet 
ad se yenisse, praesentibnsque Heriberto et Erfrido comitibns de intole- 
rabilibns Odonis imperiis querelas efrndisse: Gosf^idi qnoqne filios in 
eonsllinm adhibilos, et de alio principe agitatnm esse, et.qaosdam in 
Widonem inclinasse : sed pro regni ntilitate, et Amnlfi ipsius amicitia et 
regii generis jnre, Carolom placnisse. Itaqne calumniam esse, qnod 
qaidam Jactent, islum nunc obtentni sumi; sed reyera id agi, nt neglecto ^ 
mox paero, Wido accerseretnr. Se vero talem non esse, nec talibns 
ortum, qni pndendis actibus genus dedecorent; nec mi^ores regis talia 
ingoiia in snis progenitoribus expertos. Aleranum deniqne a semitti 
ait cnm kis literis, suggesturam, qnae e re sint, intellectaramqae, qnos 
Amnlfiis ad se yenire yelit conslitnendis rebns. Nam Garolom per omnia 
^cto andientem fore. 

3. Etiam ad Formosum acla perscripsit Fnlco, consiKum opemqne 
iagilans, qnemadmodum ex pontificis responso intelligi polest: qni eliam 
ad Odonem literas dedil, horlatnsque esl, ne Carolom amicosque ejus 
infestaret : et archiepiscopos episcoposqne Galliaram monuil, nt ad bellom 
sedandnm, yel cerle inducias faciendas connilerenlur, nli Fnlconi Romam 
adire liceret. Simul pateroa ad Garolum monita desUnayil; panemque 
henedictnm petenli pro pignore misil. Fulconem horlatus est, ut odia 
sopiret, qnae ex Manigandi caede nata erant Fnlco et Widimi cansam 
Caroli apod papam commendarat, enndemque monuerat, ne qnid pacati 
ab Aninllb exspectaret: simul abbatiam S. Martini, nescio quam, a rege 
tibi creditam nnnUayit At Odo inexspectalo nnnUo iclus, rebns in Aqni- 
tuiia ntcanqne composilis, cum fratre Roberto in Franciam fesUnat; Ga- 
rolam fdgal, amicos ejus perseqoitury caslella eorom expngnat. Garolns 
impar, ad Aroulfnm oonfugii 

4. Araolfus intentus tantae noyitati, hyemem in yicinia egerat. 
Sane tempore qnadragesimali totam occidentalinm Francornm (id est Lo- 
Iharienaiam) proyinciam, monasteria, episcopatns oralionis cansa obisse, 
annalisU Foldensis scribit; ingentia dooa ab episcopis accepisse, Regino 
prodit Hnc refero, qnod codex rerom Mogantinarnm, Serrario citatna 
snb minoris nomine, MogunUam CAOscio qnam ob cansam) rebellem hoc 
anno ab Aronlfo expugnatam, et grayiter affiictam scribit. Rex deinda 
conyentom Wormaliae egit aestiyo tempore, qno Garolns accedens, fayo- 
rem potentioris principis sibi magnis muneribns condliayit, regniqoe 
sceptra ab ejns mano suscepil. An homininm ftierit, hand satis scio ; 
dientelae cerie genns erat Nec Fnlco apnd Flodoardnm abnnil; nam 
fidelilatem suam deyolionemque Aroulfo pollicilus, promtum se ad Jnssa 
tpondet, si praesentia sna poscator. Addit^ promissionem Garoli Arnulfo 



Digitized by 



Google 



U2 ANNALES IMPBRI1 

JLSiS. ftictui, cmB regmi ei tradidmt, tn ia rege» qvtii li pepalo tatai 
teeoBTvlsamqve maitsvraiii. Ait Sigimfiis, etiam Berengariini Wormaliae 
afuiMe. Si fides dietfs kabeida.est, magHificui spectacalim ^aebseriiit 
bfii timul reges sipplices, ab Amiiifi tatda salotem exspeetaiites. Ar- 
ftalfyis igitar episoopis comitibosqiie cis Mosam nunidat, at GareliiB ift 
regnam redncmit Sed Odonem ad Axenam floviom cam exercitm obTiom 
babiere, oil consilfiim erat Parisios tegere, sedem regni. !fec mirabi» 
mvr, rem ad praelinm non Tcaisse, qnaado episco^ magiia pars virium 
eraat, qui sangiiint christiano parcendam jodicabant Lotharienses domnm 
redeont; Carolas in Bnrgnndiam flectit, et Odone Parisios rererteBte^ 
amicos ejts insectatir. Ita altemante principnm aemnlomm fortnna, 
infbrtnnia snbditoram dnrabant. Interea Ebolns abbas castmm obsidens 
Brillacnm in PfctaYis, Beslio teste, aqiris cinctom, sagitta ictns occnbnlt. 
Ita Ademams comitatnm patemom tandem obtinnit, dnm jwyor Ebolns 
in Arreraia edocatnr. Notat Beslios Ecfridom PictaTiensem episcopnm 
precfbos Ademari anno seqoente ab Odone abbatiam S. Hilarii ebtinnisse^ 
Odo Sandionysianam exemplo Garoli 11. aognsti ad se reTocaTit 

5. Amidftes interim in Bi^oariam redierat, ot MoraTeram seciras, 
expeditionem Italicam aggredi posset. Praeterea torbabat Engelscalcos 
JnTenii fbrox, qni rapta regis filia de concnbina, ad MoraTOS confuferat; 
deinde reconciliatos, et marcae Pannonicae praefectos, primores Tiros 
indignis modis tmctabat Itaqoe sospectos regi et Ratlsbonam ad Jndi- 
ciom Tocatns, lominibos orbator. Patroelis Wilhelmos, Zoentiboldom 
telieitans, capitetrancator: firatrem apodMoraTOS latitantem Zoentiboldos 
ipse per fraodem eccidi cnraTit. Rex com exercito in MoraTi hostis re- 
fionem penetmt; sed in redito aegre fnsidias evasit Amnlfks. Vohbor- 
f ensis, a Ganfsio editos, lib. I. de S. Emmerano tradit, AmnlAim regem 
in ade periclitantem, a Tenerabili sene protectom, qoi Emmeranom se 
prof)BSsos Csi credimos) imminentem percnsserem mann repolit; sabitoqoe 
tenrore hostes impleTit, ot Jam pre pogna fh^a caedesqne esset Addont 
Aeneas SylTios aliiqne Bohemoram scriptores, Zoentibaldnm ita protritom, 
nt desperatis rebos, sese in eremnm abderet, non reditoras, de qoo ad 
annom seqoentem. Gerte param hac expeditione nocitnm MomTo, me- 
liortbns aotoribos, Foldensi annalistae et Reginonf, credendonk est 

6. ReTerso Ottingam regi (obi tonc aulam habebat) filins ei ex Uta 
regina natos est, qoem Adelbero Aogostanos pmesol lostralibos aqois 
mersit; Hatto Mogontinns de sacro fonte soscepft Simol sacm chrismate 
initiatns est, et LndoTicos appellatos. Ex eo AmolfVis consilfa motaTit, 
et Zoentibaldom, com Francomm orientaliom regno exoidisset, Lotha- 
rtensibos imponem cogitaTit. Qnod anno seqomite tentaTit, altero per- 
flecit Nonc Ilalfcam expeditionem animo agftabat. Ad eam a Formoso 
et primoribos Italiae pef legatos soHcitatom, annales hiUns temporis 
memoriae prodont Ego ot legatos a pontifice afikisse fadle orediderim, 
qoi fotori incertos, Amolfom sibi conciliare stodebat: ita Widoni adrer- 
satom nospiam reperio. 

7. Leo aogostos com Simeone Bolgarorom rege (tui fbrtasse com 



Digitized by 



Google 



ANNALES rHPEBII US 

IMCre Cjfos Yladiairo) eoUisiis est, eo scflieet aniio, qao Stepkanos patri- A» SM. 
ireia excesRit; «t ex Leoie Grammatico intelligimQS, qui seeolo preximo 
fixii. Stepkanom enim sex aanis et qniiqoe mrasibus sedisse, Gonstat» 
et excessisse a. D. 888, qoae Pagius obserrayit. Leo pressvs a SimeoBei 
HiBgaronim aaxilia exeirit, qoi hostes a tergo adorirentar. Gravem inde 
cladem Bnlgari demi snae pusi snnt : sed Leo tamen postremo victns 
est Initinm belli hnc refSme malim; etsi uinales FuldeHes, triennio 
aMiinc svccessnm narrantes, et plnres annos in nnnm conferentes, qiasi 
de coepto loqnantnr. Graeci cnm Hnngaris foedns fecerant. Id Bnlgaris 
snspectuaa, concnrrentibns aliis cansis, occasionem bello dedii Victerea 
Baigari ad portas nsqne Gonstantinopolitanae nrbis praedas agesdo pro* 
cessere. Graeci nayibn» per Dannbinm sobrectis, Hnngaros in dextram 
iifii ripam transponnnt; qni Bnlgaros a tergo aggressi late Tutamnt ei 
ad sna toenda reTocamnt Bis praelio victi, ad Michaelis Totnli regis (is, 
opinor, ams Simeonis) consilinm conftiginnt, qni in monasterio pietatis 
stndiis intentns agebat. nie ante omnia Denm placandnm censet. Gon* 
gressa deinde fkcto, caesi snnt hostes, et re^ne pnlsi. His congressibttf 
Bnlgari Tiginti millia eqnitnm amisisse scribnntnr. Sed nnnqnam satia 
care emHnr salns. Viclos exddinm mansisset; qnod mox Pannones ex^ 
perti snni Qnis Simeo rex Bnlgaromm, ad annnm praecedentem atti- 
gimns. Is victoria %Ma», a Leone captiTOS snos gratis eiqpressit; nt 
relnlit iApmtor Cotttatttinoi Porphyrogemietai ilins Leonte. 



ANNO GHRISTI 804« 

it iB lUliaa. Berensariim secwi dacit. Otto dnx Sazoniae el arai eopiii 

«dMi. Lottf ohardini ooenpat. Tfldo ad Spolollnoi ftagit. — ArnvtAif per Alpefl 

I ift inlUaB tranicewlit. — 1f idovdi obiNu. — Wido ojc Fraacii ortns. -^ 

; ■oHif TTidonlf «onititoilnr. — I.any>ertani loco Widoaif recipinnt Itali In 

, Berengario firnitra obnitente. — Arnalfi expeditio in Radolfum Bargnndlae 
rcf em. — Tformatiae comitia. Zaentibaldam Lotliariensibaf praeficere tentat 
iniperator, ^ in Lndoricnm Mliae regem beneaoQf oit. » HHdegardii Amnia 
lOMObrlna Annia fratia exildit, in eam tamon poit receptk. M onniterlo OnB- 
dtfihanionil CiTot. — Znonteboldni lloraTomm rex obit. Filii ejvi ab Ungarii 
mox opprimantnr. — Pannoniam, qnae Znenteboldo parait, Ungari occapamnt. 
Morarime fSata, et nnde dicta. — Zoenteboldni religionem cbrlitianam apnd inoi 
prO|MfmTlt. — Sx nno Znenteboldo orronee dno fkcti a reeendoribni icripto- 

— Fabnla do ZnoBleboido Titam relifiOiam amplexo. — Bobendao cbrl- 
lacnnabnla. Boniwojni princepi Prafae eceloiiam aediScat. — Borxl- 
voji nor Indmilla, ejniqae posteritai. <^ S. Dionjsii in Germaniam translatio. 
Boml obioiii ab Odono. Fnlconii qnerelae de Arnalft>, et literae ad papam pro 
Cnrolo rof 0. Bjmidem liteme ad Lambertnm imperatorem. -^ BfinlfM Halbor- 
atadomeli ^ in o pi i U ftalia oblt, inceedlt Sifiimnndoi. 

i. Amnlfom in Weibilinga regia cnrte, nt cnm Teteribns ioqnar, A.894. 
utalem Domini celebrasse, ac tnm demnm cnm Allemannico exercitn 
itfliani intrasse, annales Fnldenses tradunt. Sed praeterqnam, qnod ex 
Ba}oani8 facilios adltnr Italia; Sigonins jam anno snperiorO; appetento 
kyeme, snperasse Alpes tradidit, et iter per Tallem Tridentinam fecisse^ 
fnod Terins pnto. Nam diplomata ejus sibi Tisa scribit Veronae 5. Idns 



Digitized by 



Google 



14* ANNALIS IMFERII 

A.8IC N«Temb. aniio regiii sexto ^ata. Et festiiiasse Amnlftmi, miiKa ostttidimt, 
4iiii Rudolfam Burgundiim la reditu opprimere, et mox nothiim filiaB 
Lothariensibos praeficere moliretor. Gopiae non contemnendae faere, 
ex dirersis regni partibas conscriptae, cum et Saxones, quantumTis lon« 
ginqai, Ottone duce sub signis essent Berengarius Tenienli comes, 
honoris causa et in fidei pignus, armigeri ritu JaCas ejos clypeo texit 
Hoc est, quod Luitprandus Toluit, cum clypeum ait arrhabonem creduli- 
tatis portasse. Veronam Amalfiis statim in potestate babuit, exerdtuiqae 
itinere fatigato qnietem indulsit. Natalitio deinde festo peracto, inennte 
j«Bi anno, motis castris Bergomum tandem obsidere coepit Gur ad dex- 
Irun latns declinarit, neque recta Ticinum aut Mediolanum duxerit, inde 
factuffl credibile est, quod alia loca paterent; huic yero urbi Wido prae- 
sidium imposnisset, quod n tergo relinqui non placebat Gastrum dia 
summa Ti oppugnatum : protracta obsidione, tandem corona captom est 
festo purificationis die. Incolae primo impetu caesi; comes loci Ambro- 
siQS, credo ob singularem insolentiam, cum insignibus dignitatis, baltbeo 
ei armillis, ante portam suspensus. Is ter^ or caeterarum wbium portas 
aperuit; quae certatim missis legatis, se suaque tradidere. Araalfasrectt 
Papiam tendit : Ottonem, quem Luitprandus potentissimum Saxonum dncein 
vocat, ad recipiendum tuendumque Mediolanum misit Ego praeterea in 
mandatis dedisse putem, ut Gallicum iter exploraret muniretque. Wido 
longe impar, deserta hac parie Italiae, quam Teteres Galliam Gisalpinam 
Tocabanty ad Spoletinos suos confugit 

2. Amulfum acriter insecutnm, urbes castellaque omnia, quae iter 
obtulerat, cepisse, Luitprandus scribit: sed Regino, non nltra Placentiam 
progressum. Ita cis Padum constiterit. Berengarium in sedem regni soi 
restituisse satis Tisum. Romanum iler differre maluit; neque enim Gal^ 
lici motus diuturaam regis absentiam ferebttit Itaque subito iter flexit, 
et per Alpes Penninas Cposteriores Montem JoTis Tocant) in Galliam im- 
proTisus transcendit Si Toranarrat Luitprandus, Ticinenses rebellantes, 
cnm rex in urbe esset, magnam militum ejus stragem edidere; et com 
Eporedia transiret, Anscharius marchio rebellaTit ; sed fugere coactus, in 
caTerais latuit Haec enim ad posteriorem expeditionem referri non 
possunt, in qua per haec loca rex iter non fecit 

3. WidOy intellecto hostis recessu, animum coUigeDS, Ticissim in- 
stare coepit Sed cnm ad Taram, agri Placentlni fluTinm, perTenisset, 
yomitu sanguinis repentino oppressus obiit Haec Sigonius, qui de mortis 
anno conTenit cum Reginone, de loco cum Luitprando; genus necis addit 
ex Leone Ostiensi. Luitprandus mirifice omnia turbat; binas Arnalfi 
profectiones in unam confondit. Id fecit ignoratione reram ; sed poeta 
panegrristes consilio, qui coronam Araulfo itinere secundo impositam, 
dissimulaTit Baronius, qood miror, a Luitprando deceptuS| Titam Widoni 
prorogat, dum Araulfus altera Tice Ilalia decedit. Poeta autor contem- 
poraneus (de quo Pagius dubitare non debuit) etcollocalis, eoque certior, 
quoties nulla fingendi ratio est, Widonis mortem nonnihil post decessum 
Araulfi differt, et mortis genus haud ita praeceps facit, his Torbis : 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBRII tU 

Wa? frepiHoi UH9H fiMtremHh vermiOB CArarflte), *. gJl, 

Ugtrufii» emWido hthis redkwa rmtmit 

AffmiMf i§m veiUo$ cnpiens pervadere compee. 

Saevior ip$e eOam regni paier hosahu^ arma 

MoHtur, iai^ avidusfinire lahores. 
. Jnierea tors iecta Dei dremdaia ioceii 

YetafadL 
Elfwlopost: 

AudiH isia saior, iotum qui curvai Ofympum: 

MorHs adesse dim eof/Hfera beUa movenH, 

Sie tmmeni yiproprio eompmat iumina ledo. 
bke&^cU deiide ilio moiUU dantem, ui B«eiifario coidlietvr; qnte 
fridem poelae bohV et adttltntis. 

4. WidoBem regibas Francomm propinqtitate qnadam oo^funetiim 
ftee, oertam est; sed ratio nexus ignoratiir. Liritpraidas a Friitcis 
qwiam affinitatis liaieam tra^se ait. 5ed expressius Fnloo ad ipsiim 
Wiioiem, «pod Frodoardam, cim rogat, ut Carolo fayeat, atque erga enm 
ie gerat, ui propiiqiiam decet Itaque ipse paalo aBte et regnvm in 
fmasi sperarat Gerte Frttcns erat^ quod agnoscoBt poeta adversariBS 
ct Leo Marsicaniis^ StepbaBos Y. etiam in filinm adeptaverat, nt antea 
MaBMS Bosonem. 

5. ABaom mortis contra Lnitprandiim et Baronitm etiam diplomatn 
fnuBl. Tabnlas Lncae Florentinins vidit, qvibns 8ubs(^ptam: Annb ab 
isemrmatione Domini ocHngeniesimo nonagesimo fuarto, post ovitum do^ 
■M Widonis imperatoris anno primo, teriio Eal. JanuarH indicOone 
dsebna teriia; nbi notae cbronologicae probe consentiant interse. Atqne 
kiac iBtetlifhnns, Widonem ante exitam anni obiisse, et Lambertam filiom 
m staiim agnitom a Tnscis. Formosos etiam ad Falconem scribens el 
Falee ad f dnnosam apnd Flodoardnm salis iannont, extinctam Widonem 
■itto ante Formosomy et tanc, cam Arnnlfas nondam ad soBMiidam im*- 
yaiil coronam profectas esset. Sed argnmenta literamm mox dabnnfnr. 
laM qnidem diploma Widonis apnd Ughellnm, in Bobiensibns episcopiSy 
foed In menses aliqnot Titam ejns prorogaret, si vitiBm abesset Datum 
Npiae Jdihus AprHiSy anno ab ineamaiione Domini895. ind. i^ anno 
Mfo re^ ^us fuinto. Sed Aprilis anni regni ejns qninti cadit bi a. D. 
S9i. Itaqne nnmeri annomm Domini et indictionis fklsi, emnt; 

6. iBteOecto Widonis obitt!, Berengarins Fapiam festinayit, Jam ttm 
ift AiBvlfo snbactam; et/regiam qnidem nrbem, non a«imos habnit^ sine 
^mbai loca wm letkmitBr. Itali sese filio Widonis Lmnberto, JnTmii 
degaBtl, qnamris ephebo, applicnere, cpjns ado)escf;ntiam materAiU-* 
traiis, mnlier callida, consilio moderabttni. Itaqne Lamberto cnm Ytlidis 
capiis adTeniente, Beiengarins cessit, et Fapia dereUcta, Veronam se 
re^plt; yannmqne adeo est aat pramatnmm, qnod de foedere poett 
htJhBt B merte Widonis. Id serius coiit, post altemm Arnnlfi iter. 

7. Amnlfus interim snperatis Alpibas. Agaannm Ttniens, Rndolfam 
deprehendere frastit sperayit. Praemonitas ille, in notis montiom 

4niAI.SI IHPIKII TOH. II. |Q 



Digitized by 



Google 



U$ ANNALBS IMPBBII 

4. 811 diyerticiyil totiil, d«Mo teH|Mttat desaeyirK. Aferta #t pluia loca ii 
Arniilfl potesute fWera: sed casteUt oJMidert e( alidiU scniUri, noi 
▼acayit RaMfwn crediderin ad ItalicaM expeditioieB eyocatQm noi 
paniisse, fortaaee diffisnii atqae iode iran Anuli ia ptiacipem Dnpei 
snmmjssam, et fidacia oteeqnli regem appellatUL Gnii ergo aliad noi 
posset^ qnasdam Rodeli dvitatee cnm adfaceatibns pagia Lndoyico Bo< 
sonis filio tradidit Sed donnm irritnm fnisse scribit Regino; Radolf( 
scilicet in proyincialinm animis praeyalente. 

8. Indicta erait Wormatiae eomilia in aestatem. Ili placito acto 
Lotharienses proceres affiiere, qnibns rex Sneadibaldnm praeficere tenta- 
yil. Sed nondnm matnra fes fnit. Franeia filla legitimo d^bebatar: Lo- 
tbarienses deterieris conditionls non eraat Solnte conyentn, Lanrishad 
agentem Lndoyicns cnm matre Irmengarde adiit, praeeeptoqne regio ad^ 
eata Rodoire, ik beneficin snscepit, non inane telamm, si regna pra» 
ceptis transfeni possent. 

9. HiMegardis, Lndeyid Jnnieris et Lnftgordis Saftoaicae filia, Ar 
nnlfi censobfina, regiis pbssessienibns priyata, te monasterinna pnelianrtl 
te Bayaria ad Chiemensem lacnm detmditnr, mmorante Refinonep nb 
amitam Hiidegardem^ Lndoyici Germanid fiifam, praeteisee, RraBaertt 
ex Henrid IV. ckarta docet Hildegardis consilte artesqne Aranlfo ploii^ 
mnm ad regnnm proruisse, ab Hermanno Contraclo traditar. Itaqve roo^ 
fldnam caUidam et clientelis yalidam in snspicionem yenissa AyeAtiaai 
credit affectali mariti, cui reginm decns pararet. Posteo slye colnpert] 
ejits tenocenlia, sive quod ira deferyescente benefidi melnoria redissd 
resliteta esi Amnlfyis in diplomate Gandeshemensibns dato yenerandai 
neptem yocat^ ci^qs interyente scilicet monasterio fayisset, nempe qoo< 
Lndoltes HiMegardis ayns Inndarat Amnlfi mnnns Otto L a. D< 956. « 
Otto II. a. D. 975. coafirmant, yerilMs ejns relalis. 

10. Snenlipoldojn Aranlfi filitm nomen a Morayo Inlisse, dixlmi^ 
qnem Graed et Robemi recttes ad genium gentis Snatnplncum yecaat 
Mabilfo diploma exhibet a. D. 896, qno datem esl a nobis exoerptoi 
ejns ; nbi idem rex Lothariensinm in sigiUo Znenteboldns, te scriptorl 
£nentebalchns yocater. Sed ipse ille potens Morayoram rex, qni PaaiOi 
niae magnam partem, landem et Rohemos in polestate hahnit, hoc aini 
extteclns, grayi meta Amoifom liberayit Ab Ingenio et pradentia etitf 
bosti, Reginoni landatnr. Cerie, qnicqnid fhbnlentnr qnidam, tetegil 
rebns decessit, et regnum florens filiis raliqnit Sed ilU non diit lenuere 
et moit ab Ungarts oppressi sunt; qni omnia fonditus pessnndeder^ belli 
ftetmm ptos qnam dvllibus yiam aperientibes extemo heetL Ita eniii 
Censtantinns imperato^ de admteistratione imperii. Morwiae (teqoit] 
ttiiMpi SphmdiptO€U$ forHs fornUdabms^ Foi 
mrim ^uk anno imo inpaee eadeto, orto beHo oMii ^wadaaie» TWem 
Choc nomtee Ungart Genstenlteopoilteniii yekiinnl) re^Mni oecapaver» 
fuam et nunc Unent^ eMrpem fncoHe^ ftit' ad Bmlfmros, Ckrobatos e 
alku vidnaB ^ntee eonf^§ere. Haec Constanlinns. 

11. £x bls planissiaie tetelligimns, Zneniiboldnm id peae oouifl 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPBHII 147 

teptrio ooa^extti Msm, qao4 Bimc svperiorHi liftriorenqiie HvBgt- A.8N» 
lim ap^luDiA. Saae MethodiaB, qoi Id ejus regao erat^ PaBioBienseia 
aicUepiseopBm JohaBnes pontifex yocat, eiqiie Nitrieasem episcepiiii 
nbjectiuii Mese ostendit. £t Nitriae conditeni Znentiboldon Dubravins^ 
Beecie n4«» eerte noii improbabiliter^ scripsit; eenditorinm etiaa olim 
bac etofjo iMcriptQm extttisse: hic regem Moraviae Suatoplncum in me^ 
te regsi e«i eepultnm Jaoere. Disdmas etiami Ungaros, everso Mora- 
fnnm regmO) Mon Morariam, nt Tulgo pntanl, sed Pannoaiam vastasse, e( 
fnbis iBColifl occnpasse, qnae nnncNnngaria appellatQr; etsi SUvonicn 
fingna Cq^ae ast Moravomm) passim in Hnngarin etiam snperiore snpersili 
Skvici etiam generis snnt Rascii in inferiore. Nec dnbinm est, luiHes ex 
veteribas iacoJis ab Hnngaris relictoSi imposito Jngo, neqne enim tantam 
ifgieneHa Bori advenae implessent. Ut de Croalia alii^iie vioinis regie» 
nttnt aaiic aon dicam, in qnibns Hnngari non censedere» qnemadmodnm 
eC MorariaB popnlari satis habuere. Moravi pestea pie amplissimo regao 
id mediocrem principatum redaoti, landem in Bohemici regni corpns coa* 
ceseere. £st illis a Morava flnmine nomen, qnod non a Slavis indnctnm 
asi^ jod ab aatiquis gentibns mansit, mnltis amnibus ab utraqne Dannbii 
i^ comaine. Nam et Marns (reteribns memoratns) apnd Dacos ia 
Tibiecini Inflnit) et ab altera Danubii parte Mura in Dravum ; et alia Mo- 
nva fa Daanhinm fpsnm sese immergit. Mor antiqnis Geltis Gimbrisqney 
el anac qaoque Latinis, Germanis, Sarmatis, mare, palns, aqna est Mo* 
raraai^ Moravomm asinem, Germani Marcam vocaat; unde elim Marco- 
■iaai dicti crednntur. 

i2. Caeteram Zuenliboldns religionem christianam in snis ditionibas 
fropagaTit, et Metbodio apostolatnm exeromiti favit, nt vel ex Johanais 
pnpao litoris^ et Bohemi priaoipis cenversione ad fidem, iatejiligi potest 
MetlMdio tamen regni initio iafestior visuS) eredo, in Ratislanm fido; sed 
posloa leeonciliatns est. Interim eo nsqne iavakiit disoldii apad posteiei 
bma, loram aatiqnarflm imperites, ut hinc tn rs^emf diris a saacto viro 
derolam, totamqne gentem, nltima mala incnbnisse dicanhur. Christannns 
(Om CMstiaaam malis) S. Adalberti Pragensiam episcopiseewidi airea* 
cnlaa, ia vita S. Lndomilae scribit, Methodinm a principe mngaifico 
(lastfeeia vel Wratislaim iaterpvetor) qni regionibtts lllis tnac domiia- 
Mary et «Orersae terrae imperabat) statnlwa popnlis snmmum ponttficea 
liiia^ eiqne septem poatifices snl^diialos; sed Snnteplncnm nepolem 
priwipii veneno et iasidiis amacnlnm appetisse, regno #ealisqne erbart 
liima connlam; deniqne lyraanide potitnm, impiee^sse; indolerram 
^Bi aaalMmale onm incolis et snlcis percnssam, dalamqne in direptisaem 
et praedam, eliamnnm defleii 

13. Hnec narratio Aeaeam STirinm et^Balbianm, leMn BohemicaT 
m fraoclimm anlomm, et TUae Cyrilli l^thodiiqne Jllastialorem Anir 
riiipioainm ilrfnpit, it Snatopnlenm ia dnes partiiantnr, farenlem M^ 
IMio, otlnimicom. Nempe itte ma^us prteeps Saatopnioi araacrtM 
eiia ipoo m^ Stta^nlcos eme visas est, cd snocesseiit imprelFis aeiei 
daMao legaL Sed Rastices iitelligi 4ehet» qnem insidiis Soalopnlci 

Digitized by VjOOQIC 



446 AMNALES IMPERII 

]^g||. Bapotis FnAds prodHwB, siipni namTiiiivs. ffee Gfeititamt reaodti 
pro illa to&poknm cali^e veras rviitae MoraYomm cansas stte sdTit. 
Ad4e, qnod Goastaiitiiiiis inperafor pariter ac RegiDO abbas, Siatopalci 
noB Bepotem ex fratre aul t^ore, sed filios soccessisse scril^iiit. 

14. Claritas Tfri' afia adboc fkl>ida omata est Gosmns decnu 
Pragensis, seenli XL scriptor, tradidit, Zaotopllckam in medio sd exer- 
citas dispan^se. Kt in hanc sensom annaltsta noster ineditas^: Non 
^ksuniy inqoit, icr^a quaedam^ quoB Se ipto iestantur, fuod reidHonit 
tuae poenkmUa dMus, 9preto seouh patr$am retiquerit, et tMms oke- 
pitiM se sukjieienif in ceetu retiffhsorum vUae reliquum egerH. lUqne i 
Boeellino, in menologio Benedictinonun, sanctis ordinis sai acceosetv. 
Aeieas SylTins et Palcara qnidam Boiiemicas scriptor apad Balbinui e( 
pferiqoe alii nar^nt, Znentibaldnm ab Amniro ▼tctnm; ex faga |n Saa' 
berem montem (ita Dabravio, Pnlcavae in Rembotam) perrenisse, et ali- 
qnanidia inter feramm lastra sotam lalaisse, donec oberrantem tres asce- 
tae syhram liabitantes, in oontobemium recepere. Ibi dissimalato principe, 
rdiqaam aevi saavissime egit, et morti demam proximas, soeiis seeaaa 
Titae aperait, addens, pancos regnm in pnrpara moritaros, si rerae qviedfl 
bona gnstassent. Jassit se in loco tnmalari, ne redirent posthnml h&\»\ 
filfis deniqae salataria monita perferenda dedit. Haec dictn palcbre, si 
qoid Teri inest, ad fiHam pertinaerint cognominem, ab fiongaris aat fratre 
eversam, de qoo ad^a. D. 898. 

15. Sed nec Bohemiae christianae incanabnla praetereonda smit^ 
qaoram notitiam Christanno et anonymo Cyrilli ac Methodii biognplM 
debemns; qaanqaam et a comp4Iatione chronologica, a nohis tomo IL 
BransTicensia illu9lrantiain mim. 10. fnserta, ad honc annam confirmeBtar. 
Forte 2aentibe1dam regem snnm ndiit anns -ex regnlis Bohemonim Borr 
ciwojas/aotate formaqae florens, sed nondnm interierem mevtis paldri' 
tetdinem nactas ex TeraJn Deam fide. Sascipltar beitignej sed ad cos^ 
viTiam non admiftitnr, ei rlta paganoram ante mensam in paviBieBk^ 
considere Jnbetar. Id doleos, qni aderat Methodias, seTOcato Javeai: 
fkmneetuhescis tu^ talis tantusque, cum vulgo censerij 4mn tibi une ai 
konores deest agnUio OirisH? flaerenti illt, et qoo /^acta titas motaretj 
qnaerenti,Methodias(propheti60.spirito>:.5cflo, inqait, te mekora seeleih 
tem ukjientia fata manere, ^ominus dominorum tuorum ^fidortSy etpro^ 
geeneetud instdr in^/entis fuvii ditatabitury in quem varkt rivulorum Iteeek^ 
jungentur. f taqae chrfstlana praeoeftta edoctos, mox cum triginta assoi 
elis saero lavacfo tingitar, et a se ipso alias ad svos redit Addttm 
etcerdos €aicho8, qni mox in casteHo Hradoctiio templum molitor. Re- 
ginohradeciam hodie vocant. At aemnli, slve qaod mligio neva, sivi 
ptttksqabd Tir dispticeret,< Stroymiram qnendafti «^cem exulem ^ Ger- 
mania reroeaiit, Boreivojam pellimt; qoi aKqiiamdiaapad MoraTos htviti 
Sed mox Strbymtri Bohemds pertaesam est, qaod» in mores Hngnamqae 
Teatonau transisset, et palrfam loqnehuii pene amisisset. BorxiTOjo^ 
retac, Pragte basiUcam diTae Yirgiai ex Teto stnfxlt. Sednonhmio 

h Bic wh0 «df^rto', tttpenertpiim $rt: Mfr. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII U« 

procemm B^hentonini chrisliimom faisse pnUadnm est, eiit pri-X8N/ 
■M forUsse cbristianonim teBuerit capnt gentiSy Pragtm. Nam a. D. 
815. Memoratsr, 14 Bohemomm principes LadoTid Pii opera Gvisto 
aityitM ; etsi fortasse non aeqne dorabili omiiiiim fide. £t credibile est,- 
llMi ipsQB Stroymimm, edacatnm apnd Germaaos, cam moribus ei sen- 
lantuum tnmsee. 

16. Borzifojus annos natns 75 vita excessit. Lndmillam in matri-. 
Mue hftboit, Slaviboris, principis Mielaicensis Bohemi filiam, qpae. 
mariti secvta exemplap, yicit famam. Nam ejus pietas in fastos relata 
tsL Tres ei filios totidemque filias peperit. Boleslaos in infantia obiii 
SpiigMvs successor patris, mox fratri locnm fecit. Wratislans genns. 
propagmt, dvcta ez Stoderanis Slavis conjnge Dragomira, ciitas scelera 
fliai tragoediis celebrantor. Nam. socmm strangnlari inssfsse; in iilii; 
WenceeUi necem cnm altero filio Bogeslavo conspirasse fertor. Sedhe^c 
SM) loee tradenda snnt 

17. In hnnc annom translationem S. Dionysii ad Germano8,-Nicolans 
Yi^dfriM in bibliotbeca historica conjicit. Monachi ex abbatia S. Dio* 
■jiiy €mm pretioso martyris corpore Normannos ftigientes, cnm aliomm 

pignoribns a Fnlcone recepti non ita pridem Frodoiirdo scri- 
Qoid ergo, si Arnnlfhm Fnlca sibi Garoloqne mnnere deyincire 
relBeril, qnod illis temporibns inaestimabile babebatnr? sive pariemda- 
i«i reteatamqne, siye totnm supposititinm vel in Gallia mansisse, vel in 
CenMBiaB migrasse credamns. Gisilberti, nescio cujns, furto vel artibns 
aeceptom mnnns fernnt Batisbonenses ; an ejns, qni apnd Lotharienses 
panlo serins flomit, ex Mansnariomm comitnm gente? Remos hoc anno» 
snh aestatis initium, obsessos ab Odone snspicor, et snccnrrente Carolo 
fiheratos. Nam epistola, in qua mentionem obsidionis Fnlco faciti qne- 
ttiaft.de Amalfo continebat, qnas anno superiore non memerat Innnit 
indncias iater aemnlos reges pactas. Ne mres regM (inqnit) 
aitriiaey paganis impares fiant, placuU, ut in tempus praefinilum 
^gfrae nwicem darentur mutuae securitaUs, Itaqne petit, nt papa ad 
Odesem et proceres scribat, qno tandem Carolus ad regnnm haeredita- 
limB proficiat; et qnamvis totnm obtinere non possit, saltem partem con- 
cerditer habeat. Simnl gratias Formoso agit, quod paternam pro impe- 
Mtore Lamberto cnram gerat. Itaque Jam minlis miror, cessatnm a Gallis 
lac aestate, qnando induciae placuerant. Lamberto etiam Fnlco scripsit, 
patalatasqne imperium, et hortiatus est, nt grato animo pontificem tan- 
fnm patrem colat lia /iet, inquit, til dMt& auxilio ommtme tandem 
eioenariit euperior fias. Recordari avnncnli sui (id est patrai) et aeqnl- 
veci Lamberti illustrissimi, qualis erga sanctam Romanam sedem fuerit, 
qnlemqne exitnm consecutns sit; et cavmre exemplnm Jubet De exita 
JLamberti illius nihil habent historicL An forte aiumi anxins vita exoessi^ 
faed dio Romanomm pontifienm adversarins fnisset? Illud hinc firmatnri 
Wideaem regem non fiUnm Lamberti dncis, sed fratrem fnisse. Nam ejns* 
iem Lamherti iHmn Jnnierem Widonem Spoleti principemi anno seqneate 



Digitized by 



Google 



150 ANNALES IHFEBII 

ki 8M. iS. EgfolAiB HalbenUdeiisiiui eplscopiiB rebi» "hwiiaiie mirae es- 
eessH, tesUmoBio Faldensis neerologii, eni Egolf eplseepos soribitiir. 
Ceisentit Tetes ohroBicea HalberstadeBse, a nobis editvn, qood kkbtt 
Giotfon C^orte Egioiron) ebiisse erdiaatioBis soae aono bobo, 6. KaL 
Feb. SigismoBdoffi sorregatam a. D. 894, iBdict.' 12. Is ftiit otifoe meonB 
sedis, ad qoam a. D. 886 Egiolfos perveBeraty qoemadmodon illie dfctoa 
esC. SigismoBdos receas ordiBatos, bbbo seqoeote ad syBodon Forcbei- 
■OBsem TOBit, obi sobBOfatos legitor. Apod HalberstadeBsed nemeitea 
proditon babetor, Egiolftim io itiBere RonaBO obiisse. Qeid ergo obstaty 
qoin dieanos, eon Amolfo io Italiam boc aoBO Ottonis Saxenom docis 
coniten isse, et Tivom non redisse ; sive Ronam ex deTotione perrexedt 
OqoamTis Araolfi expeditio intra Lombardiam stetisset), siTO scriptores 
iter Halicom pro Rbmaoo aceeperiBt. Georgios Torqoatos io ninalibo» 
Halberstadensibos nondom editis, apod Sagittariom, Boscio oj^e^ memo- 
riae prodidit, JoTenem ex Gorbeja petitom, bonis IHeris Bemardom, Cb- 
reli Grossi illom notbom, tBformasse: et certe iegitor BomoB Tiri ia 
Tetere iBdieole fratrom sob ATone abbate. Fassim mire corroptom fnmf- 
fbniatomqoe babetor. Egfolf^s toI Egilalfas recte. In sobscripfionibiiB 
synodi Fercbeimensis anni Dom. 890 Agiolfos nominator, non mal«. 
Halberstadensi nestro cbroBico, resecta per errorem llbrarii prima literty 
Giolf^ ; oecrologo Fttldensi contractios Sgolf. Atqoe ista qoidem tmi 
possoBt. Sed boc bob aeqoe, qood domestioi Halberstadeoses in Ariol- 
pom Tol Eriolpom, et taodem in ETiolpom toI ETilpom corroperont. Q«id 
Toro Winningslodfo facias, qol Enolfyim, CeBtoriateribos, qoi EmondoQn 
lebis eonfeceref Garmen apod HalberstadeBses EiBoIftem: 
Eeoe novem lotit Einoifits ftaefkU atmU^ 
ln4e $ene» stMa morie petemiue obU, 
GraTem moribos et iosigBem saBctifate Granzios foisse seribit! qotoa 
BoHo iiidici« bistorii^e, sola praejodicandi leTitate in bypocrisin transfbr- 
naBt GeBtonalores, docti qoidem T^i, et, ot arbitror, etiam boni, sed 
Jodiees alBcttbos oorropti. 

ANNO CHRISTI 895# 

ArmHtai BargomeBsi epiKopo pririlflfia confirauil BtUiboue. ^ereqgBriiii 7eroiMie 
haeret — GoiiTentaf fynodattiDe Tribarienfit. — Ganonet fjnodi TribarieBsig 
ncenientnr. — Eadem materia contlnaatar. — Sabicriptlonef fTiodl et caBOnes 
•X et t Bnrehtrdo oltttl. — BMmengif cttit dectft. Adtlytrinf fvtotmbil. At^ 
BtlAv beaa eedeiitivm dirif tt. — Zneatebeldaf fll mx iotbtritglte. -^ Odo 
rex gfttiof e fafceptni tb Araalfo ; qol Umen ZnentebeJdnm in tviiliam Gtroll 
Bifit Diploma Znenteboldi. — Normtnni Oalliam et Aqnilanlam Ttitant. Inte- 
itlnte in Oatlia torbae. — Arnnlftai prorectoi in lUIiam. Marcbiii feminls 
•omltei prteBoit Berengtriai eM fai cjai comiUtt. BeteretUBt el BttendttMu 

A.8f5. !• Anioli^m oatalttia festa Ratisbooae egisse, iBTOBio. Nam extat 
priTilegiomy qoo Adolberto Bergameosi episcopo regom LoBgobafdenmi 
^t FraBeorom praeeepta coBfirmat Engi^ero ad vteem BMmari euwmi 
hapeHaiM reeogn, Baim Kai. Jatimr, am. inc. Dom. 995. indUsk §3, ann. 
8, regni domini Amulli eerenisiimi regis, Actum in, Geneekur (RegeBes- 



Digitized by 



Google 



ANNALBS mPIlII ISl 

it iftmm rogom potestttem sibi trilmebat Grediliile ee^ 
Permprio tdliaesiaie, ex qoo nrkem Amalfos ceperaty et, 
nftt t Widoae toI Lamkeito recnperata, cetsiftew Potoit adeste mitiv 
Imtltrii, BOTam tipeditiOBem orgeiilis; qoi iaterM Vefoaae haerebaii 
iki 4. Nea. Ifa^i, csm paif qoaedam circt yet«f tate cormiftet, et io viei^ 
■1 M^ificiif qoadragfott pene 1k>iuoe8 oppret siat et ; c<»cefrit cifibn^ 
ilMifiGia pobiiea raiiiam mtMmtia demoliri liceret. 

1 AmnlAif primo Tore td Rkenam profeetnf, mtgntm fyiodoi 
ifiscfpfnui tbbatUH«e, et t inral pbfllom geatit Frtncoriim, apnd M« 
tariHi tfii Villa erat regia, nnnc modica YiUnla Of t, ad dextram Rbeni 
ipnitier Mtfmitiam ei Opeoheiminm aita, pancnJaf msticorem cataf ba*» 
kmi;fiinteUiteo TOlerif ctttelli visnntar. £xttnt ctnone&conciHi, qnaram 
apitftlioBe regis piettf et ftpientit celebrantar. Pltcoit regi et dere^ 
Bt, fmde tridntiio Je}nnio, littniif et oralionibaf coelefle adjnt«ritim 
iiTitiretnr. Qao peracto, rex pergens ad palalanm, in regali folie^sptai* 
iiiTisle indntnf eonsedit, et f Upatos moHitadine procemm, de re pnblica 
elMiesia traotaTit: dom interea in basHica episcopi, honorificenttssimo 
nMiti et in pemtfficdibns sedibof pofiti, fynodtle coUoqaiom babent 
IMi idoteof legalofl misere td regem, qui iiiqnir«rent, qaif ejtt in tm^ 
iKicudi eoelofia aoimnf esset; simvl egregit stcrtmm literamm exi* 
«n^U pnecepttqne pfoponerent, qnibns td prtedtrt tgendt mtglf 
oinntrttar. Protnlere et Mtrtini epitcopi inslitationef td Mirooem 
Ngoi, ex qaibofl tddadtnr btee fententit: FraeienHa ordina, ffOmfm 
ftmky rTMleriia recm^dare. ForttsJo tnnc flye Teram tliqood firo 
cittffitllitm Mortini Toronensis epif cepi ad Ifaximnm caesarem opntcn- 
K nt inde excerpta extabant. Rex legatis de soUo respondens: 
Mmt fuManm Chriati et darissima mundi hmina, a§Ue, qaae wMe 
bfMitoiwif; ;Wi6e(amftiiad^tarid«Mi(Hmiiii«/Mocdrr«mi^ 
iBrm. lade ad synodnm redenntUiaf qnosdam optimates soos adjungi^ 
fneidtm periorrent. Itaqoe in synodo ab omnUias ter qaatOTqoe «l- 
«Imtiii est : Risaudiy Ckrieiey ArmV^ megmo regi vUa. Tnm sonanUbnt 
tmptiis bymmim Ulom notitsimam Ambrosio trUmtom concinnere, la»* 
^tm Domi&nm, qnod talem popnlo regem dodisset. Vorsi deinde ad 
Mm regif, magno principi gratias egero. Itft rex et epitcopi fibi 
Mtio £if ebant Tom conaidmiloi capiti^ qoaor magii nocossaiia Tisa^ 
^"^psere. Quo peraeto, rex do sacroaaiidii myslerus partidpaTit: 
^ViBoopi secretii palaUiiis interf^ere. 

3^ Ctnoooi extant qoinqatgintt ^ octo, eoncepU nomino regit» 
<i<|liiitiinm fotmt. Ittqne ctn. %, pmtdpit omnibofi regnifii emnitUmi, 
^ ^ tatthemttt epiocopomm fpmti, comprebensns ad to dncatnr; 
<«>taax et Tim oppononf ocoidttnr. Hoc tnlet fectori impmie ftitanu% 
^ M poenitentiam «nl werefoldom exigi debereb Weregeidnm erift 
^*^ iedfibomuiif, nom defOMionii pocnnin, nt in colbctione concb* 
'^ ib eo loiiinr, qni rim Toetbnli mtgif ex hodiemo t ermom^ 
Mi m anifrt Jwit nsn aettiniabtit. Poeiae deiBde Ui tacerdotom 



Digitized by 



Google 



»2 ANNALSS IMPBBII 

A.8KL Fer^nBMreSy aedis saorae tenmtores, nftdres rehnn eeislitcinliii t«I 
exasperiBtor. Pladtmn comitis placito episcopi codat, si in iden teaipes 
concarrerint. Glericns etiam, qoi necessitale adaclns lioBicidiMi perpe- 
tra?erit, deponetnr, cnm praebere debeat nlramqae maxillam. BaptisBatis 
mysterHim nonnisi in paschatis et pentecostes festo peragetur. Trina 
immersio tridnanae sepnltirae Gliristi symbolom habetnr; et ad octaraM 
Qsqne diem regeneratio sacra ab omni chiistiano popnlo celebrabitar. 
Pericnlo tamen praeoccnpatis omni tempore snbTeaiendnm est. Decima 
antiqiae ecdesiae etiam ex novalibas debebitnr, nisi nltra qoatuor mil- 
liaria absint Sepnltarae celebrabontar apnd episcopalem ecclesiaai; sia 
lioc eommode fieri neqneat, apnd aliam canonicoram aat monacberom 
Tol sanctimonialinm congregationem: qnod si hoc qooqae inoongniam 
iit, abi decimam persolrebat Tivas, sepeliatar mortaas ; sed lecvs sepol- 
tarae gratis dabitar. In ipsa ecdesia laid non sepeiientar. Galices et 
patenae ex argento fiant, Tinam aqnae permistom in calice DonW oile- 
ratar; tertiam partem aqaa fadet. 

4. Gaasae inter presbyteros et laicos ab episcopo definiantor. Ita 
ftegligitar regala, qaae actorem rei fonim seqoi jabet Additur, laicosi, 
si opas, Jaramento constringendom, presbyteram non item, qai vice prae- 
Jnramenti per sanctam consecrationem interrogabitnr. FideKs Ubertate 
notabilis (id est ingenaas) Jaramento se a crimme excnsare potest Si 
tamen magna sit suspicio, candenti ferro examinabitnr. Si rifgo, sab 
patrocinio posita, sponte sacmm Telamen snsceperit, aanamqae et dienii 
aallo repetente, Tolata permaBserit, a saacto habitn n<m recedat. £t ez 
AfHcano coAcilio repetitnr, etsi virgo ante 25. annnmconsecrarinen debeat, 
si tamen hoc, cog^te necessitate, Tel ob mortis pericnlam, toI exigea-* 
libas his fiat, ad qaoram ipsa euram perUnet, stabile mansaram. Yidaas 
velare pontificnm nnllns attentet, qaod et in decretis Gelasii prohibetan 
Si qaa propria Tolantate continentiam professa sit, pro se rationem reddet 
Deo. Sed haec sanctio mox interpretatione sabTortitar, stataitarqae, at, 
qaae sponte Telamen, qnamTis non consecratnm, siM imposnerit, et in 
ecdesia inter TelaUs oblationem Deo detalerit, Telit, nolit, sanctimonia- 
lis habitnm serTet Neminem senram episcopas ordinet» nisi perfecta 
libertate donetnr. Si qnis ex ecdesiastica familia Od est ex serris ec- 
plesiae) caltai diTino se mandpare Telit, (ex Gregorii decretis) non re- 
pellatar. Honoranda est sancta Romana et apostolica sedes, quae nokii 
(ita patres) mater e^ sacerdotaH» dignUatis^ Ua ul ahea eHam vis fo- 
renda toleremus, Episcopis inconsnltis presbyter nec constitni aec ex- 
pelli potest; qaod si cohaeredes in presbytero nominando dissentiant, 
episcopns, snblatis reliquiis, claadat aed^em sacram, donec coacordeat 
Pladtnm diebas festis^ aut qaadragesimae, aat Jejaniomm, nnllas comes 
agat: constitatas in poenitentia ad pladtnm aon eat Mnlier concabina 
est, non conjax, nisi libera sit, et dotaU legitime, et pnblicis nnptiis ho- 
aestata. Ifa liber homo, qni libertam, hoc est ex ancilla per maaamissio- 
aem et regalem largitionem liberam factam, ia matrimoaiam daxerit) non 
minos retinebit, qnam si genere qnaatamTis aobili procreafa esset Qv 



Digitized by 



Google 



&NNALBS IMPERII iSS 

Sfoiee ocddetif, poenite^a» aget, tnfiiam aliiiii syonte A.8I& 
ecddlBMC. Qii spoite caedem perpetrayerit, per MO dies aoniisi pane 
cn 8«ie el aqiia aletnr, niHlis pedibnf ineedet, vehicnlo loi ntetnr, arflui 
■ea leret, ad foeminam non accedet; postea per aMmniiitegnim ecdesia 
iici«4eCiir; came, caseo, yino, medone^ mellita cerevisia abstinebit Sed 
tl Mtim ei obserrationes injnngnntnr. 

5. Aitistites snbscripsere, qni seqnnnlnr. Emendavimas antem snb-^ 
scriptioiies iB conciliomm tomis extantes : ArcMepUc&fi HaUa Mo§w^ 
flis, Herwumtim CokmieMiSy Ratkbodit9 Treoirenai»: epiteopi Waida 
frieingeneiej SrehttHbaidw Eiiietet^s, Tuio RadMonmuis, Adaipero 
JtmmUmeie^ Sabmm ConstatUiemis, Theodolfaa Citriemis, Irinfus Basi-' 
kemiSf Baidraamus Strasbmrgensis^ Goieikancm Spirensis, Tkeotelacue 
Wormattetuiey Adatgarius BremensiSi Dado Wirdunensis, Wigberiue Mti- 
Mf k es metuie^ Ruodolfus WirtAurgensis^ Sigiemndus HaivarasiadensiSf 
M w edk er ims Meiensis, Drogo MimideMs, Biso Paderbomensis, EgUmarue 
Omekurgeneis. Annalista noster ineditns * notat, in boc conventn Wicbertl 
ffiUesbemeBSis non exignam antoritatem foisse. Bnrcardns Wormatien* 
eis episeopBS in decretomm libris hino qnaedam citat lib. 1. c. 220. 
m Jib. 2. c. 206. c 333. c. 236. c. 238. lib. 3. c. 241. iib. 4. c. 101. 
l^ 6. e. iO. c. 47. c 48. lib. a c 96. c 97« iib. 11. c 73. c 74. c 75. 
m^ 15. 0. 37. lib. 17. c 49. c 50. lib. 19. c 149. Notandnm esl, qnae- 
dM €x bis in omioiifl^ns collecti^mi concilioram insertis non extare, ex- 
empli cansa qnod Bnrcardns habet lib. 1. c 229, sed ea desumsit ex 
fieginoiiis opere de discipliaa ecclesiastica, apnd qnem hoc capitnlnm 
cxtnt lib. 1. c 12. Itaqne cnm Balnzio dicemns, Reginonem integriores 
TnliirieBSis coacilii canonee habnisse, neqne conlemporaneo in re ad 
effieiifli ejiis pertiiente Odem abroga&dam. 

6. In hac synodo decisam Bremensem cansam, victnm Adalg arinm 
et in eamda concilii positnm, magister Adamns scribit Addit fabnlam 
^rvdem Qsl ipse voeat), illinc Adalinilih, hinc Widgemm cansae patronos 
ccrlasse; victnm Widgemm et postera die extinctnm. Bremam Goio-* 
■insi sn^jectam mansisse. Sed credibile est, Pormosi dispensationem 
Tahiisse, qnam a Cmnxio emtam, Adamns, opinor, non vidit. Hambnr- 
fCBSis archiepiseopatns in synodis dissimnlatns est ob tennitatem, doneo 
SaBouci mges simnl el religionem Christi et antoritatem metropolis 
per septeatrionem promovemnt Amnlfns ab episcopis, praesens a prae- 
semtibns, mire landatnr. Sed alii mnlta sacris locis detraxisse, memoriae 
prodBnl. Theodericns, qoi res Eplemacensis coenobii scripsit, Aranlfnm 

^ eslendit mnlta, S. Willibrordi possessionibns ademta, in comitem Lnzel* 
targiciim translolisse. Nam viris mititaribns contm Normannos indifobal. 
Baee Adlzreitems notavit. 

7. Wormatiae mox in conventn generali procemm Amnlfns omninm 
ceiseBsn Znentiboldnm filium regno Lotharii praefecit, Reginone teste^ 
el, nl Hermannns Contractas Canisii addit, etiam nngi enm cnmvit Id 
factom qninlo Idns M^|i, qnae dles eo anno dominica init. Nam ano 

•) 8ax0 Bckarim turrtiU 



Digitized by 



Google 



1S4 ANNJLLES IMPBIII 




» regil teit^ «C hiiM pMl fm Mb pratocflis, 

tfi 4e akMia S. S«tiI& dalii 3. UvsMajit «»>■■ 

at «p^i MntMi ia 4«MtiMiNs htigki^ (Me 

1 •portat L«MiMfl (m LjidtthiM) TalleKifl ^ 

Mtvr. ZMafibaldos ad preces Radbediy dflecti arcUeptooe^ et caMeliaH» 

lii fl«, M eMflt erie EplerMceMi poflfleHieBM cenfinMi Diatm 5. EaLNov. 

mtm.89S, MieLi4, np^m9UZmmU§boUor^mmmpHmm. ABiwm^imt 

fmiremtL Tabalae ap«d MiraeMi ia Mtilia tcdeiiaraM Belgii 

8l Ad hee placitMa cmi mafaifl MMiibM rex 0A> vMil, mm mlk 
knmMo boMrifice flOflceplM Oflt. Cui inpetralifl laiMiM deMOi r ^ da - 
Mt, BaMioMrii efM flire melalDrM tm Faleoseai afclHtpleeepuft mm 
Adilinfim cenitea iieldMl, ^y a Car^ ad Anuilfini cmi iomim ve* 
■iebinil. PagM coMiftfa, episcopM ftigit, cenofl ceeidily carciMe < 
plMtvr. Amiire periere, qMO fenebaBtaf , seaipM ia i 
HafM BOK digreflflo Ib AqnilMtam OdMO, ZMoClbaldM ia Caroli 
ttaai cam exerdte TOBit, el LaedaMMO cafltiMi obfledit, qMd maailissi* 
mMi kabebalar. Regiao Logdnram yocat, qMd vecte MetOMifl aMaMsli, 
•xflcriptor RofiBoiils, ClaTat«m IsterpreUtBr. Irrita obaidio fiiit, el m4- 
MBte OdoBO flolBta est Com ia hM expeditiMO efls^t ZnMtiboldmBy 
BMMO ABgBsto moBasterio S. Micbaeiis ad Mosam, rogatB StepbaBi abb^ 
liSy qBudam possesrioBes reetitBit Abbaa fldlicet cam ipso M castiis 
erat. Gbarta daia /9. KoL Sepi, anmo Bomimi 695. Mkst, 15, rsyMmie 
dMMo rego ZuomHkmiSo mnmo primuL Aeium im wUlm Droeki Jmmim Nm^ 



9. NenBUBi ab Alfredo ex Aiglia vepBlai, ii Gallias appe lMaU 
byeme revertMtBr RolloBe dace, c^bs forlasse bbbc priBMB oeMmt* 
lam est Bomei. Barberi priaram Sec^aBam, iode paolo aBte natale Do- 
miiBi fesfam Hisam Mgressi, mrsBS ia Caadaco sibi muitioBem parmMy 
Mde aliqBamdia Galliam infeetam babMie. Addit Mtor ebroBici de gimtiji 
NermanMrBm, CarelBm postM Rolloai NeMlriam tradfdisM, iBqM •• eo 
ebroBlcoB explidt: sed flerios coBtlgil illa RolloBis coBdliatie. Alii 
KoimaMi per €arBmMm AqBitaBiae iBfM smI: ila Odo etiam, qmm4 
agefet, Bcceplt. WaltbariM arebiepiscopM cam WarBorio comite Mi«- 
ebardatt priadpem BargMdiae nrbe SoMBensi MclMorai lam IUe 
reeepisse ab OdoraBHo scribilor, qBft in aBMm seqneBtem rejieit: omd 
iec aBDO rem gestam, consentaMam est* Nam ut ex Flodeardo appMei 
Enardas'*, Hanasses et RamBO* WidoBie fcnperatoris cegBatt, Rlchiede ed^ 
baerMtes, urbem nBBc eecopaBt, Tbeobaldufr Lingonensem aBlisliiefla 
eaptMi TisB priraBl ; WalthariBm SenMMsem cam Wamflriearbis coorilt ia 
Tincnla conjicinnt. Archiepiscopns mox dimiseas. est Fnlce, etsi obm 
mMiOM Meltam priTaU sint aatoree mali^ apod PoiOMiam tamoB Te- 
Biam iUifl rogat. 

la At Annlta sMe iHinM ad RonNfliBmi Her eempanl- SoriplM 
FBMeBds deBoo a Formoso solidtalBm Isadit. Uem LnilpraiidM coa- 

*) Ricardas «f potUa Bampo c^rrtsU ^cltmrimB. 



Digitized by 



Google 



ANMALES IHPBftll fS9 

imCy premni a Strgfanlf AnnM opem iinplorafBa. Sed ex Fnlcoiiia A» 8Mi 

Hteris et Terum serle nil tale apparet. Expeditio consilio episcoponui 

fucepta est Mense Septembri Italiam rex iafreditnr; Gispadanas re- 

fieMS aiox in potestatem redifit, et Waltfiredo ac Magyifredo comitibni 

lefeBies iradit. Waltfredo marcbia Forojnttensis, goae et VeronensiSi 

Maginfredo Lignrina credita est, qnae etiam in Mediolannm potestatem dabat 

Itaqse serins Albertas, qni et Azo, aator Brnnsyicensinm et Ksteasinm, 

dictes narddo 6enaae et Medlolani. lidem nnno mafcbiones, qni dnoea 

tiHBt, id est qnibns exercitos eredebaitnr, et in caeteros comites mls- 

srtica potestas. Italia aotem cKerior binas ad mare marcbias babebat, 

qnae Saracenis et Slavis opponebantnr. Rex deinde divisu eopias per 

itriesq«e litora mnis diinndit, AUemmmos per Benoiiam et ApenniMm 

In florentinos dncere Jobet. Ipse cnm Priincis ad cnriem, qnae didtir 

TnrriSy atqne inde Lnnam pervenity nbi natalem Domini egit. Beren|a* 

rinm ia Arnnli comitaln fnisse, cnm Romam adiret, etiam ex poeta pa- 

menristn intelligi potest. Wido imperator, filto etiam eoronato, qeasi 

stabili )am regno, dncatnm snom contnlerat in Jnniorem Widonem, ex 

ftalre Lamberto natnm; qni dncis Spoleti et marcbionis potestate ia 

SaHmiem cnm exercitn yeniens, Bene?entnm boc anno Graecis pnlsis 

lecepit. Symbatido patrido, qii ceperat nrbem, successor datns erat 

a Leoae aagnsto Georglns, oijns tempore media nrbs igne consnmtt 

est; qni et Salemnm proditione capere irnstra tentayit, et ex paralysift 

sl Beneyentani cnjnsdam contemporanei fragmento apnd Gamillum Pe<» 

negriBBm credimoSy nondom capta nrbe decessit, ciritate Tbeodoro com« 

meadntn: qnamyis Salemitanns anonymns apnd enndem, snperyixisse 

iDam gnbemationi snae, tradat. Beneyentani Gnaimariam Salemi pria-* 

dpem solicitant; is Widonem ducem, ci^ns sororem^etam in matrimo- 

aie babebat Wido Salemnm yenit, ibiqne mira artis eqnestris doca- 

nMBla dedit Inde Beneyentnm yeniens» cnm dyibns^ qni eraptienem 

simnlayeranty nrbem intrayit. Gapta est circa inem Jnlii: nam flrag* 

meati anlor, anoo nno et octo mensibns ab nrbe recepta expletis, Agel« 

tmdem imperatricem, pridie Kal. ApriL (a. D. 806.) Beneyentum yenisse^ 

et tnadem fratrem snnm Radelgisnm ia dncatnm restitnisse, prodit Wido 

falerim yoto potitns, Petram episcopnm, cui successnm debebat, captumi 

Sdemnm misit ; sed mox restf tuit, et reconciliato urbem credidit, cqai 

ipse ad Lambertuai, Romae cum matre yersantam, proficisceretur. Hoc 

tempere Gnaimarius Salerni princeps Beaeyentqm teadens^ in itinere ab 

Adi^erio Ayelliai castaldo bogpitio exceptus, noctn ptr proditioaem 

ecnlis orbatns est, Adelgerio insidias a se pneyentas Jactaate. Jotq 

ieta et precibns i^^petrarit, ae quid amplius marito periret 

ANNO GHRISTI SWL 

iter la Italim diflcU*. B«reBfaril ab eo dAfeetto. — Bi|tpnuid$ de Berea- 
garii defectiOM narratio. — > AmnlfWt arbea Leoninam capit ~ aoma deditionem 
fcell. AnilAn coreaatttr tn imperatorom. JorameBtom a popilo ieti praeetltam. 
— Cerenatlo AfMia hoe auo oOBlifit, ■ob Mtfo. — OoMaao amla eet mite e»« 
itm f ebraarii. — Qsotdan ei fOMtv Ag eltmdi adeloe Anialftit in Tiacvla coa- 



Digitized by 



Google 



156 ANNALES IMPERII 



Jklt Papa ei aMrilo Mit« «Hm MU — Amlfo Mb« « UUprui4« ■■lcft, — 

AiniilAit in Bijoariam oz lUlia redil. — AnvlCnt Forcliemii ftait. PanaoiiuuB 
Wratiilao daci commendat — Forroosnf papa oblt. Succedit Bonifacius n. el 
Iraic mox Bteplkaaas. — AJb hoe lempore petsimi in tede Romana pontilcei ftiere. 
— Ad Stephanttm iailla Bomae padeadae referaalar. G«tM hi^|Bf aiali. — Fa* 
feala de merte Formof i. -^ Stepkaaai iailie Araalft parles iacatae ettf qsca bmx 
deterait. — Stephanat conSrmat ftindationem Wildethatanam Wicberto Yerdeati 
epitcopo, filio Walberti comitit. • Berengariut cam Lamberto pacitcitar, el Italiae 
regnam iater te diridnnt ^ Horrenda Formort pott mortem condeaiaatld. — 
Qaid aam cerpore Foraioii fMtam. — Formetafdereaffvf. — Falco Raaieastsar- 
. «Mepifeopat darioribaa li^erlf a Stephaao ad tjrnodam Tocntar, ~ Decreiam de 
. Bon coatecrando pontifice, ti imperatoris legati absint, non eft hnjus Stepbaai. — 
Galiiae' res defecta h'ifltoricoram hoc tempore obscarae. — Koptiae Baldaiai 
Cahri Flandriae eomitit eam Btheliwida Aagla. Beguli Kormaaai 'bapHana la 
fialUa. — Pax ialer Odenern et Gaaalam MHae rofee. Xmaleboldi refie 4aaa- 
tie monachit Sandionytiaait fhcta. — Bolioaif Norma^ extcensio io Lotbarla* , 
f iae reynam. « Fasior de BoUone relatio. Primnm in Aafllam irmit ; iade ia 
Walachriam, abi Yictor rait. — BoUo Bafineram Uasbanlae et Hainoniae dacem 
▼indl, capil, el laadem dimitlil. — Molenbecceaiii moaaiterii dolallo et coair- 
«alio. 

4«8N. 1. Vix aperieute se anno, difflcile Anmlfo iter fatt^ quod ploTia 
iempestate, aqnae omnia praeter solitam inttndassent, et qaa siccum erat, 
devexa montiam in praeceps dacerent. Eqai pehe omnes velut peste 
periere, et sarcinae atque impedimenta bobas trahebantar. Accessit Be- 
rengarii defectio^ qui iratas, credo, quod novi in Longobardia praefecti 
oonstitnti essent, ad Amalfamrespectori; marcbionem Tasciae Adalber- 
tam occallis colloqaiis a rege avertit: qui Amalfi fortasse intuitu hac- 
lenns inter Lambertam et Berengarium velat medius egerat, ut Lucae 
anni non ab aHeratrius regno, sed ab obito Widonis numerarentur. Porro 
Berengarinm drca hoc tempus descivisse, ex eo firmatur, quod Amvl- 
fns, ubi Romae ftdt, sese etiam regem Italiae tulit, et annos regni a- 
primo in Italiam introitn nnmerare coepit, ut mox diploma docebit; qaod* 
Bon fecerat, durante Berengarii fide. Itaque falsas Luitprandi narratiun- 
culas puto, qui redeuntem Roma Araulfyim, a Berengario Jnsto ex meta 
desertum scripsit. Gerte hunc autorem ex ramoribus pTebeJis, et pue- 
ritiae soae memoria, multa scripsisse, et neque personaram neque tem- 
poram seriem observasse, omnia evincunt. 

2. Rem ergo ita narrat, Araulfum, cum Roma rednx montem Bar- 
donis transcenderet, capere Bei^engarium et luminlbus privare cogitasse, 
nt solus securasque Italiam obtineret: sed ab intimo ejus et conscie 
rem Berengario proditam, qui, lucema, quam regi praeferebat, alii tra- 
dita^ statim anfbgerit, salvusque se Verooani receperit. Inde Amalfatt 
ob perfidiam cradelitatemqne odio haberi spemiqne coepisse. Sed Be- 
rengarins defecit, non in redito, sed in itu; nec Yeronam confagere 
potuit, quam Waltfredas tenebat. Fagae praetextum a metu sumsissei 
facile cradiderim ; sed ipsius unius, et hiyus nescio c^Jus consiliarii fide 
snspioio fnlcitnr. Gredo talia abfhisse a moribus Araolfi, nisi Berenga- 
rium conscientia tactum, stbi merito metuisse ponamus. Se^ haec in 
lenebris Tetvstatis £icile latent^ cim hodie etiam i&certa saepe sint ]a- 



Digitized by 



Google 



ARHALIS IHPEKII lUT 

MdM de occiltfe pHncipiini ke^B. Mihi mos esC amhifiui in iiiliis ioter- 1.811» 
fKtarL 

3. Hex Giim exerGKn Romto peTveaienp» poiias daosas iireaif, 
Ag^Mde Tidna Widoais orbem (eaente. Erat perplexos a&imi, ^od 
exerdtvff itiBere fatigatos, oecessariis etiam carere coepisset: sed TMif 
mililom rem explicoit. Ad S. Pancratii ecclesiam post misfiamm aolemiia 
coBcioiiem baboit Amiilftes ; difficnltatem ostendit, Dei opem implorarily 
aaimos ad fortia facta, pristiikae yirtotis memoria et ipsa rerem necessi^ 
tate, aeeeAdit. DecemitoT oppognaiio; rex monim saMt, loca expioraf; 
«ma ssbito clamor oritor et conciirsQS. Ita Foldensis aaialifta. Loit^ 
pmdos rem lepidam narrat. Lepnscoliim forte Tersos orbem coireiifom 
fridam Germani, ot fit, com clamore proseqanntor: Id Romanis speeiem 
eppagnantinm praebnii: (erriti deserant mnrorom stationem. Uoc iWi^ 
spkati obsidentes, occasione ntantnr; reliqaos lapidibas pelhmtlocd, per 
actfas sareinammqae acerros in moeaia eradant; alii manHi perfodioii^ 
alii seenribos et trabibas portam aperiont, et Tecl(es ferr^ktos diVellaiil* 
Qvld malta? cam jam advesperasceret, capitar arbs incmenta Ttderiay 
■emiie amisso,' Ageltrodis fagit; Lambertos dadom in^loBginqniora dis-> 
cosserat. 

4. Primns Amalfas a Gotboram temporibos orbem Rommiam Ti ce^ 
pisse seribitor. ^ciendto qnidem est, banc expngnationem titetam ad 
Bomae pariem Leonianam pertinere, qoae sabarbii yiee Yaticanam tncin- 
^ebaly et a Leone IV.. in basiKcae tntamen mnnita erat. Sed ipsa trans 
Tfberim nrbs mox deditionem fedt. Qao facto omnis senatns Romanoram^ 
Graecorom etiam schola, aliaeqae Cat opinor) cnm TexilUs et craeibas ad 
pontem Milyiam regi obTiam prodiere, eamqae com hymnis et laiidibns 
nd aedem Vaticanam pei^ere. Ibi apostoliens ante paradisnm in gra- 
dibns S. Petri snsceptom introdoxit, et corona do more imposita, caesarem 
ngoetam apflellaTit. Inde imperator ad S. Paoli ecdesiam a Rommio 
popnlo fidcOitatis sacramenta accepit. Forarolam ipsam exbtbet Bnldengi» 
anmalista: Juro yer kaec omnia Dei myMeria^ quo4 saho konore et lefo 
wum^ ei fMiMe\domM Formoei papae, fideHt nm et ero omnibif$ dkkm 
w^ae meae Armlfo imperatori; df nunquam me per infUelitaiem conirm 
^ptum eum fuo^ul sociabOj ei Lamberto fUio A^Hdmdaey et ^ matri 
ejm ai eeemlaretn honorem nunquam adjutorium praeMo; neque mU 
ipeie ttui ipeorUm kominibus kMc urbem tradoM. 

5. Si creiendmn esset notis lemporis, qbae ascriptae snnt literis 
Pormosi papae ad Bemonem abbatem^Gigniacensem, Glaniaeensis con* 
gregationis antorMny Arnnlf^is jam snperiore NoTombri imperatoris nomen 
gessiseet Ediditeas Reilazias toftio secondo' miseellaneoram, eratas ex 
sebedls Sirmendi. Yenerat Romam ipse Berao, ot apostoIicMi confirma- 
tiottem mnm Jirinmqae monaslerio sno impetraret Gratiicatas est el 
Fdrmoso% literaeqiio ita fioiont: Scrtptdm per manmm SergH minilttfli 
eanctae Romanae eccleeiae in menee Novembrio, indietione empra eeripim 
(tertia dedma)^ per mamtm Siepkani candUarU eedis apostoti^y impO' 
ramU domino pHe^bnd augusto AmuVo, a DiO eoronato. Bene^vateiei 



Digitized by 



Google 



iiS A.NNALIS IMVIIH 

1.111. M FiUiiMi iw i|«il oMtMpomeo catlefi»f«6 wti§§/tnmMm^ im^ 
SteplMDO VI. ponUid Mtgif credeidam est, Annllto hoc demum me 
eoroetfiMi; illiiis eiin priTllegivB, ArMito arcliiepisoepo Nerboneisi 
InMisqve eeceefserilNK coftces8«uiy Imc cleitditar fomiiila: Scripimmpef 
wimrw Hicokri $ehtncrH S. R^m. McMee, in eMnre Aup$$hy mHcL iA 
Bmm iHM$k Mmni iS.JM. Scpi. per wMmm Stepkani epkcopi S, eccl^ 
$ttm N ip mimBf .mmrii S* coUmimc ndl$ apcMieac^ imper&nie damme 
pii$eime empu$ic Armtifie m Deo eeeonalo ma§mt impertUore^ ameuf primo. 
Alqie ideo ciitt FonMive ^«iden mox die pasclietis obierii, tam indi* 
etioeem ^oam meBsem ptiorls epittolae 1m meado evbare eportet No- 
Yomto ex Febmario, tertia deeima iadictio ex qaarta decima fieri potoit 
ab ezseripiore male lefeite: lU certe perdifficilis saepe icriptwanm 
bi^ temporis lectio aet 

6. Alimde eiiam Amidftim aate eadlMi Febrnarii eoroiialiai, disd- 
mes ex diplomate, faod ii Glasiais episcopis exkibet UgkeUns. Inn.$. 

ei tT. ArmUfim d. f, d. imp. emp. Petrue^ abba$ eoeteebH in 

ko n mrem 8, Saloaiori$ in monie Ammiaia camtUnii, ptoddam ptaaeeptm 
honaa mam e r i a$ JAiieeici imperaiori$ detaiA ad mamte no$iraa, per in^ 
ieroenlam Caionie (lege : Haionii) venerahUie aique dikcti$$mi arckiep^ 

eeepi naelri, d epr e e am $y trf rofteroremi^ et qoae seqnaatVT. Sisfnam 

domini Amktti intiicMtiimi imperafori$ ampa$H. Ouirickev^ ea$$ceilariii$ 
ad oiem Tkeiw^ arckieat$ceiiarii reeopnooi. Daia 4. Sal MariH anao 
tfpie. Dom. 806, indici, i*, amno repni Amuifi regie in Franoia nono, in 
liaUa iorlio» Aftert ffafias alla exempla diplomatam, ubi imperatores 
SAnos taiitamregBi naBMravuit HiBC etiam intelligimoSy Hattonem Mo- 
gVBtinnm arcbiepiscopam in bac expeditione AUsse. 

7. Qoaestiones deinde de iis babitae svnt, qvi criminvm arcesse* 
bantvr. In bis erant Genetantinns et Stepbanvs principes senatvs, qvi 
evm Ageltrvde ad occvpondam vrbem conspirasse dioebavtvr : qvos Ar« 
■vlAiS in Tincvla conjici, et in B^oariam dvoi Jvssit| credo non magis, vt 
pvniret, qvam vt fidei caeterervm obsides baberet Gonstantinom oese 
illvm pvte, qvem Sigonivs ad a. D. 897 Marini nvperi ponfificis firatrem 
iMit Lvitprandvs baec in mi^vs attoltens, mvltos Romanernm prtnc^iei^ 
•biiam sibi bonoris eavsa fattes, decollari Jvssisse Arnvlftim scribU, vt 
Fermosi injvrias vlelsceretvr. Sed nibil tale babet Fvldensis scriplor» 
aeqoalis tempori, et in bao ipsa narratione praeter solitom cvrioevSi 
fivieqvid de Formosi iijariis aot in Amoltom stvdiis JacUtor, vanvm 
pvto ; qvando excerpta literarvm ipsivs et Falconii alia emnia loqvvvlvr. 
Cvm fortvna ee circomegisse non dvbito; necessitati lasMn obsecvtvsi» 
enetern patrem commvnem egisse. £t qvis reprebendat^ pvero el mvlieri 
«b 00 praelatom magnom regem ex stirpe Gandinay cvi ipsererom babitos 
epoDdebalimperittm; c^jve Jam Ivm qvasi imperatoris mijest«tem binl 
innclae, bini Borgvndiae reges colebant; cvl Berengarine in ipsa Italit 
per sKramenta se obnoxivm fecerat. 

8. Anvlfvs non nltn binas septimanas Romae moratvs, vrbem Fa-» 
reldo nsallo avo ovitodiendam credidit. Ipse Ageltndem cvm Lase 



Digitized by 



Google 



ANNALia LMPERU 451 

MpMMi^ tCitiit Hio iii^piM iknm pltk^ fireMMtlit ftMtt A»| 
UHfmiwM mUs «^tradit: Atmilfiim id Gameriits prtletUm^ ttsleUiui 
Mtiie Fimtm ebsedisst, cti tt tredidertt Agtltradie. Hum prtMtm 
t indMi ^Mdtm principi ftmiliaritsimnm (tn pitttratm) mdlo aaro 
fimpisse, tl potiotem dattm domint prdpinlirri) boi tocitonmi ted^ 4 
iiHtce^aikimi feriiatemplaeattrtm: exptiimetltm eUam, praesealt 
ifso, ^o atel>atar, it serro fedsit» qoi iitefrt poal poliooem hora iUt*^ 
» ismerit; qtosi hora Saflceral. Itteramitiam tiTf credOBtem siro 
tnktt simtlattem, imperata fedsie; tom reetfft tam alto sopoit dt» 
iwfiii Jactisse, al per tridaom tolias «xercitos strtplta txcilaii mm 
fmL Apertis landem ocalis, boUo iBleHeclas sigooi mtfiftim yro Ttf'^ 
kiiiedisse: tom omtts lerrore correplos, de recesst oogitasst; Rtgem 
jiayia stpremi ftdicii ceostra meraisse, qaod miiittm iBseleBtils iA« 
MMii, et saam magis qtam Dti lioBorem qaaesitsel. Namtio per* 
liiiarit per se fpsam ttbmlitar« ¥acile priBcipam morbi It TeDtBl 
milniiem trabaBtBr, impataBttrqat bis, qaibtt prafteert» Infiiiciseimtt 
BbBtiMim deltclt Amalftil feerit, si lam facile et arctnaejatitl 
Mi BveBcario 01 Agoltradi pattera ; tt ictititm illam mtntit feriUtem 
blakto priBcipt Gttnani ttriptoitt igttorati Stritt IB ptratytin ffr» 
iitt Anilte, rentnoqtt lentattt ttt; onde fabalaBdi occailt Halit 
mi. - •• 

9. Agiltradit Spoleinm te ncepernl : Araalfim inttqotnltm morta 
imill Grati iofirmitalt ctpitis detentam, FoldOBSit aator tcribil. IUh» 
m p^m metaent, iler in GertMniam tibi relef endom polaYit, ftaido 
<|iiUteB imperii consecattt erat litloldam laiieB filiam BOlbBm) n«l« 
ibinB, Medioltaam mittit, ot Longobtrdot it ide retineret Ipse per 
^ IVitetinam in iitfoaribm rtdttam mattrtl. Ittqtt Ttnom tsiy 
NLiiitpnndas, qao magis Italis spretam credamns, TlcintMitm rabtl« 
^ it Anicbtrii Efortdiae imrcMoliit iB boe tempts ottf^H; qiae st 
*M iiil, biety o abbiBO eTttera : Mmc oaim AraolAit in bato Ittt itn 
^ Qit in ra tliam Sigontam dtctptam mlrar, qni Lakprando fhm 
^ eteddas» elitm Sergiam papam mtx pra SUphano admittil. 

i^ Gatttram Arntlfam imperalorom boc anno lapM aediom oam 
*M iliii graTilor «entrilBB^ HertMmum GoBlracttt CaniiU tcriplam 
nNiH. tx pltalTti dia decaboittty Regino babet Maltra in Franciam 
f*^ nempe per B«|etriot, el mette Jam ABgnsto Porohemii ogtste, 
^PHnt ex diplomalt moBUterii MolleBbeeciaBi in ABgaria, ^od nobttt 
•itriii Hildebtrgis it dioeceti MiodOBsi de btnis stls condidll. Clete» 
^^ ii cbronico Wettfaliat nondom edito tabolat apnd Scktttniam 
^18, baee tantnm novittimt verba mutriptit: Stfmm iiomM Anm^ 
'"MitM i t y erueiri i . Ermutui noiarim od vicm Tk$$iimm atcMo^ 
f^ recogtmU. DaL IdUnu AujnM ann inc. dminicaa 896, imUeLiS^ 
^imiwiArmUjiQ, impMii. AduminiFarcheim. Com Rtlisbenae essely 
^'^xniB lUdHt, t Ltone, hoTte Romae atgtslo, legaltm : PannoiJam tnm 
*^ Pilntoi toemiam YralisiaTOBi dnci commoBdaTit. Orbem Pahidarem 
^V^^ el m art»itrtr Ttrai Brannerat ctni^cit ette Moebtrgtni: ii 



Digitized by 



Google 



t6* llfNALES IMPERII 

JLSMw «tte GemmktL tox umL Itaqne kic Iogiis can viciiii WraUalM Ui 
beMidwn coocessiis est, credo, quo m^ori fide ingme&tilms Ungarift 
Fuuioniam (ueretvr. Imperator nataleni DomiBi Otingae celebravitw 

11. Arnalfo Roma digresao, Formoans pontifex e Tita decessil, -ri^n 
pasdiatis die. Ita diseite PtldeBsis, qaem seqoitnr Hermannas Contrmc- 
tos. la ci^ locnm mox eligitar consecn^que Bonifacios II ; qni po- 
dagra correptos, vix 15 diebas Cpost ordinationem) stdiue scribitnr; 

Ter quino* kk m arce die$ expkoU honoris, 
Bt Frodoardi carmen pontificale habet, a Mabilione editum. GregiMio 
tamen patriarcbae Gradensi palUnm concessisse, Sigonins notat Depo- 
sitnm primo de sobdiacoaatn, mox de presbyteratn Cen, qnod Formoso 
adhaereret?) et tamen popnlari mann, id est.tamnlto, proTectim, babet 
concilivm Romannm a. D. 897 : sed c^Jns aatoritatem imminavnt factie^M, 
qoibas tanc Roma distrahebatar. £t Jam ecclesia Romana, cni hademns 
Tiri ant landabiles, aat certe tolerabiles praetaeranf, edipsin horreadaa 
pati coepit: nam qni secntos est Stephanus, etiam bnmanitatis offioia 
exait per immanes actns, et Ticissfm infelid exita laqaeam imbait» 

12. MabiUoaem, Tiram etiam a moderatione laadandnm, ia praefit- 
timie secnli V. Benedictini non male notasse iaTonio, ad id temporis 
Romanam sedem tenuisse pleposqae Titae probabilis Tiros, certe non plame 
iadignos pontificatn. Nec qnenqaam facile legas, eoram, at sic dicamy 
m^estatem impane Tiolasse; penes qnos iniemerata. esse credebatar 
sacronun canonnm autoritas, qnae popaloram Teneratione consecrabator. 
Sed noac omnia snbito co&Tetsa sont, et per impnros improbosqae moa- 
stra iatrosa. Itaqae ArnnifiBS Anrelianensis apod GerJ>ertam in actis 
Sfnodi Remensis : ht^enda Bama^ inqait, quae noUiii nu^oribui eimrm 
pairtm lumna praebmiiif noeirie temporibue monstromi ienebroi, fiOmria 
iecuUi mfamei o/fkdiiiL 

13. Frimam mali labem Mabilio ad Formosnm refert: sed hoic a 
Johaaae oppresso, et Mariai antoritate restitaio, Tiro caetera eivdilo, et 
moribas grsTi, fnisCra matatio catbedrae objicitar, non innsitata ecclesiiSy 
et in qna Mariaas ei in ipsa Roma praeierat Itaqne ad haac potias Ste-> 
pbannm initia Romae pndeadae refeto ; qai ia praedeeessore mortno ex- 
emplam dedit, qnod ia se TiTom recuiere seasit Fotissinmm mali caosam 
libertati attriboo, qoae ia Itoeatiam degeaeraTit Olim etsi electio poa- 
tificis penes Roauinos esset^ ordinatio tamen autoritate imperatoram, aat 
pro illis exarchoram, fiebat Ita non fadle pessimns aliqois obtradebatnr. 
Mox Gri^ecis rejectis, eadem fere potestas penes Francos fhit: et noa 
iayitis pontifidbas ipsis, qaibos rei pablicae cara erat, etiam pactis legi- 
basTO firmata est, duraTitqae.asqae in Garolnm Grassam; deaec diTabo 
aaper Fraacoram imperio, raptam est fieaam, etRomaaiinstareqoiiaxii- 
riaatis in praeceps iTore. 

14. Fabula est apnd Albericam ex Petro Damiani, sedem RoSMOiam 
ta orieate possessioaes haboisse, onde tantnm balsami caperet, qaantnm 
snfficeret lampadi ante alUre S. Fetri pendenti, et semper accensae: eas 
a Formoso, accepta pecnaiai distractu. Itaqae aliqaaado ibidem onmt^ 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 1«| 

(«FTiUlis Miex eoltplitm imi^C, addiiisnrerbis : 7W etgHtkMi ktcemam i. 896« 
meam amf^ me, et ego exiiMgu9 k^emmm htam cotam Deo; pepam eor«* 
riim-^t mox expirasfo. 

15. Stepbaniis igitttr CcQi afttea nomeii Nicolao, ut Labbeas obm* 
Tit)4iefinicto BooifaGio aaffectas est Sextom Flodoardns appellat; Loit- 
^odas inepte Sergiam, naper Formosi aemalam, jam papam facii, qaasi 
mBfteateAdelberti Tasciae marcbionis factione creatonL Falso Sigdnias 
episcopam prins Anagnioram, Hermannos Gontractas Gampanfeie tradidit; 
qiii tom certe Formoso rldicale transitam ex Fortaenst sede objecisset 
kiCitt Aniulfi m^estatem colait, credo, natantibas adhac ItaliS) oimLam- 
bertss et Berengarios nondom coneiliati osaent. Extat enim pliTilegiom 
pentiicis, Arnnsto Narboanenfi concessnmy omnia ejas Jata confirmans, 
a^CafoUo editnm, a coUectoribns ooncilierom integratom, cnjas sabscri- 
ptioBea Jam sapra retnlimaSy dahm scilioet Hnperante damiMO pUesHM 
eefuto ArnMlfOf a Deo corotuUo magno imiperatore^ aemo primo. Stdi 
nox conrersio rerom secota est; nec dobiam esC, recradoscentibas Lam- 
berti partibiis, Faroldam Roma pnlsom ; qaando et lUias imperatoris Ra- 
toldos Medidano ejectti8> seee per lacnm Gomensem ad Rbaetos, atqno 
iiit ad pafrem recepit 

i6. Initio Stepbani (cam adhac Amallom coleret) Wicbertttm Yer- 
^ensem episcoponi) Witikindi Magni pronepotem, patemae fandationis 
Wddesbnsanae confirmationem impetrasse credidierim. £t fortasse in 
Aroolfi coroitata Romam adiit, et Jam a Formoso indulta snb Stepbano 
Uatan expedita snnt; quae itahabent: Stepkanm epUcopue servus ser" 
vmm DeL Venerabilis quidam Walbertus coitepum tn honorem S. Ates^ 
torfrt mariyri» construxU in poffo Leri in toco qui tkdtur WitdeskusetK 
hst obittm ^usdem fUius venerabitis epiecopus WiMbertus de Verdetmi 
ecdsfia transmissa nobis pagina in qt$a continebatinr et vottm patris e^ 
tt yropinquvrtm omttiHm subscriptio, coitfirmationem efusdem voti euf-^ 
I fessiL Itofue sub dioim judicH obteetaOatte jubemus^ ut ttec episceptte mo 
tBquis de cogtuUione tfus vet atiMS magnus vel parotts haec ntfirin^ere 
mdeat, Optamus vos in Christo bene vatere. DaJtaKalend. JuttHf ittdictiotta 
tm. Sed hanc namemm indictionnm Stephanns non attigi^ deciman 
^nrtam ant decimam qnintam malim. 

i7. Rerengarins speravmt, Lambertom per Araalftnn opprimt pesoe. 
S«d idnns dominam qoam aemalom Tolebat. Itaqae digresso Anolfo, 
^ pace, etsi iniqna, cnm Lamberto facienda cogitayit; praesettim cnm 
decessisset Yita Waltlridas Forijalii marchio, qai Veronam in imperatoris 
Me retinnerat, Lambertnsqoe per proditionem (nt appar^) Medioknam 
^peruset, et Maginfrednm comitem cepisset; qnem capite miltari, 
ilio geaeroqoe^ ocolos mni Jossit. Alter fiHas patrem mttos fertor, deqno 
^ Frostra Sigonins Maginliredam seqoenti tempore ad Rerengarinm 
^xiise pntaTit, qood Freherianam Fnldenaiom annaliom editieiiom 
^ Tidisset; qaae res etiam Raronio passim flrandi foit Finf^t poela; 
^bertam monitis patemis a Rerengario pacem petisse : sed iniqnae 
^ic ptcti leges contrariom probant. Ticini congressos reges pooln 
AIRAE.BI mriRii T0«. n. \\ 



Digitized by 



Google 



I«S ANNALIS IHPERII 

A.^816. ^niHy «Iqite iUie feedvs ■aMimi i^igiset. Aidvan refnoraai Iteiteii 
• eoBSttlilini (modo addas ab hajaa ostio Padeil) fitdriaom Val««lvs jm^ 
dicat non male ; com e( Matinam in Lamberti potetlate foisse conatet, ni 
ttfoniiis ad a. D. 69a testator. Bt )am maac Regii foit a U. Decemb.j 
ib^oe rogatn matria Agiitrodis privilegia indolsit, ot idem habet SigoAiQ^ 
ia tflitidBe Bonpniensi. ^ I 

18. At Steplunos Annili meto iiberatos, yiros in Pormosiim eflbdit^ 
|;ambtrtoi# si non adjatorem, ctrte «eo adyersariom faabitvnis. Ergo 
^ost septinHim ab ejos obito meftsem, id est post qoartom Norembris,! 
eonailiom Romae agit; Formosi cadarer sepolero erotom, ex batilica Va- 
ttaoia affiBrri) vel potios (si actis alterios oonciiii credimos^ per terram 
trabi Jobtt: tom pontificahbos ornamentis indotom, in sede collockt, el 
rtom agit. Cur, ioqoit, cum Portuemsit §s»et epdcapuif Homamam $eim 
imaekH? lade condtmnatom, saeratisqoe exotom Ttotibos, tribos ab- 
idssis digitis, in loco profiuio defodi Jobet ; tom cooGtos, qvos ifle trdi- 
lavtraty grtdo dejicit. Haec Loitprando aegrios crederentmr, nisi acta 

' et&ciiii Romaai a. IK 898« celebrati et aliorom yeterom testimioiiia firma* 
rt^ Nam tt Foldeisis, adyocatom ei datom, et Htrmannos Contractos, 
loqoente pro eo diacono examiaatam degradatomqoe, memtriae prodidere* 
JocolariB ftitora scena, nisi cadaver affdisset, borrore faoti im fragoediam j 
ftrsiBl trat. Baronios (ex proximi Jobannis etncilio) boio coby tnticalo I 
prattor tpiscopos, etiam presbyterot oardiBales, Sergiom, Beiiedictom, 
Martiaom; tum diacooos, Pascbaiem, Jobannem alttramqoe Jobannea 
interfoisse seribit; Sergiom aotem, qoem eondem com Fonmosi aemolo 
babtt, factm et tobam sctieris i^iisse; sed Sergios ille Bopems nanprts- 
byttr Romanae ecclesiat^ sed diaconos apptUabator ; neo faeile tono 
dtectni cardinales in presbyteros motabantor. 

19. Qotd tandem de corpore Formtsi factom sit, Tariant scriptores. 
Fildeftsis sioipliciter txtra solitom apostolicae sepoltorae locom terra 
obmtom; std tractom et in Tiberim proiectom, conciliam sob Jobanne 
m^ reitrt. Hermannas Gontractos aliqoid fabalae dtdit, ciTlbos per 
miraeola tmitis, tandem in sepolcbrom repositom. Sigonios maris aestn 
ad ripam rejectom. At Loitprandos nogarom immodicos, cam postea a 
piscatoribos repertos et ad Vaticmm aedem delatos foisstt, qoasdaa 
saBctorom imagines bonc in locolo positom, mnlta com Teneratioat salotasse. 

M, Formosi caosam egit AoxiHas qoidam Francos (inetrtom aa 
ftrt Bomine) ab ipso ordinatns, bbiis libris, qoos Johannes Morinos oon* 
gregatitBis OrktoHi presbyttr, tperi dt sacris ordinationlbos instrtos, 
primBS tdidit, qoemadmtdom Pagios notaTit; obserraBS etiam, dialogoai 
Tottrtm bojts argomenii a MabilioBt ABaltctoram tom. IV. prodocton; 
ci^os antor proJixe Formosom commendat Ait in omni Tita sommae 
iraTitatis foisst; Tinom non bibisae, camtm atn gostassO; foemiaam Be** 
scistt; gentes RdigaPtrum ^edicatione pietatis confimmsse. Etbano 
taam tantom Tirom Tim in s^olcrt passom ; bosta dirota, ossa cta- 
frattai corpos inpoblicom projtctom; Btc qoitqoam JoTisse scbolas c)a- 
aUBtts : parcUe eepmitof 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPERI1 m 

^i. Synodvm ln S^ptembreoi iidtctioito 15, id est hi^at aini, cim* j|. ggg. 
tactTit Stepliaiius, et ad eam FolcoDem Remeiisem Toeafit, a qno saltitv- 
tis fberat; aa ea ect syBoduB, ii qoa Forraoci memoria (kmnafe est? 
Iplstola paiiJo acriorPolconi Tisa est, sneto, nt ipse ait, mdiiajnssa aed* 
fm ab illa sede. Respondet, se pene ab inconabniis ad canonicae disd* 
^e normam edncatnm; deinde a Carolo glorioso rege ad palatina 
ibseqnla aceersitom; tandem Garolomanno regnante ab episcopis Re« 
Msis proffnoiae cleroqie et popnlotlectnm arehitpiscopnin^pJas oneiis 
foam bonoris recepisse, dnm ecdesia contra infestationes b«baremm 
tieflda siL Accedere Znentiboldl i^Jtrtas, qnem reprimi oiat Scribit 
et Jobanni cnidam eplscopo Romanae proTinclae^ petitqnei nl-npnd poD** 
fiicem fiTeat. 

22. Extat in decreto GratlMl censtitutio Stepiani plipad, •efeattta 
iMianns electns consecrareinr, nisi missi aS> impenitoro legatt ideesmit 
U eim Bnonio aAtsqne oniiifbns supra Slepiiano IV. Tindieavlmns. FroH 
^ dlssentit Pigfns, et Stepbtno bntc YI. yeseteo kominnm tribniti 
toliannes II. eadem sanciens, non bnjns^ cvjns nnlta eitnt avtoritasy sed 
nienai pentificum consnetndinem legemqUe ArinaTit. Badiiani IIL do^ 
kretim contrarinm, ne legatf Iflperiales expeetarealnr, qUod Paginsii 
hepbao Yl. correctnm statn^ fictitintt est, snofie a nobis loco ex-* 

33. H 6ania, dnm iteHMh Ndrmannl ingnrant, ifegibns a se Mom 
Mim foisse apparet, site padtttitt Tafnerir, siTO nterqne in ettraMnm 
mm, tanqnam ex coa^icto, Tirterit amia. Gallia circn kaec tempom 

^^{010^^0^, temporlBus Tfcianm, monstrare non potest. Albericnt 
anms qnaedam collegft; sed in tempomm notatlone pamm tntns, 
kn fere 5igeberinm seqnatnr, chronolognm certe mahiin. 

b24. Albericns ergo ad a. D. 894. baec fere Iwbet ex Gnidone : Odo 
le Francia cessiC, Odoni AqQitania Garolns, conditioae recipiendi 
ipSHm. Idem antor anne praecedente Baldnini Perrobmceitet Jn<*< 
^ iUo Baldnino GiIto, oomiti nandriae, ait AlfMhim Anglomm mge» 
IftelswSdem neptem snam in matrimoninm dedfsse, ex Egelfteda ills 
Iti^o nnfam; el Ethelswidae firatrem Ednirdnm postea.regnasse. SeA 
^ rerera Alfredi tlins fiift. Alfrednm ipsnm mgem idmn antor mirio 
^dibns aftoOit. Hoc antem anno ex Slg^erto refert, Hnndenm, nesci» 
Nn Normannomm regnlnm; Caroli mgis onra bapttomnm snscepisse, et 
■^eo de sncro fonte snsceptnm. Id ipse pmpemodnm de Mistingo iiter*' 
^Mb, qni Gamle se snmmiserit^ et in stipendinm ab eo Gamotenainm 
>^n impetraifi. 

25. noc ttmo, ant certe snb exitnm praeoedentis, pacem inter Odo-* 
^ et Carolnm fiBictam, ex Fnlconis eplstola adnoTnmpontificem ceHigo. 
^Ute snperiom nondom coisse, bostllis metatoram Odo«s cnm Fnloone 
KHfTessns probat Apnd Lotbarienses interea Znentiboldas regnahat, et 
*^ Nermannis, nt credere pmnnm est, conlHctabatnr. Is monnehis 
^^ysianis, interventn fideliom snomm Odoacri ao Raginnrii; abba- 
^ Salonam, fn SalieDsf pago sitam, reddidit. fixtant tnbnlne apnd 

If* 

Digitized by VjOOQIC 



164 ANNALSS IHPKRII 

A. 8W. Mineni ii Aotitki ecclMianm BelfU; sed iftitaa flnemq«e MabiHo a^ 
MtheBtid fonian «eri incidi cofavil in diplematioo opere lih, 5. tabnK 
35. hin.9.eti. T. ZuenieMckut, Mna procuranU clemenha res; el 
qoae seqmmtQr : WtLldgervB noiarms ad t^cem RadboH arckiepiscopi sum^ 
miqna eanceUarii recognooiL Daia ii, KaL Febr. anno incamoL Dni 
896, MiDt. i*, amno vero regm domni ZuenMMii frimo. Achmk^ 
Dei nomme feHciter. Amen. In sigillo iconi circomscribitar : ZnenMokbu 
fftr. Ci^t laureatvm appu^et Xd regnam etiam Lothariense pertiMtj 
qaoi circa festivitatem S. Aidreae Aibricns comes, q^i^ Megingattdad 
occWerat, a Stephano Wakmis fratre interfectns est. Regino hmc Wt- 
kmem tam- omnibns notom fore credidit, qoam ipsi fait. 

26. In hoBc annam Albericns ex Gnidone, Rollonis Normanni exi 
sciuionem in Belgtco litore factam, non inepte refert. In Francias 
(iBqait Gnido, Lothariensem intelligens) novas Normannici tnrbinis faror 
teveliitar, Rollone dace; qai de nobili et ▼etostate obsoleta regalomoi 
Noricoram (an Norwegonim?) prosapia editns, regisqoe vi. patriapalsu; 
maltos, qaos vel aes aliennm, yel consdentia scelmm exagitabat, u 
spem ingentiam*opam abdaxit. Itaqoe ortm et ferocia nihilo Hastingo 
inferior, specie etiam corporis insignis, neqne ingenii illicis expers, mag^ 
nifica etiam cnjosdam somnii promissa >actans apod eos, qoibos spM 
praedae pro stipendio erat, cam magna moltitodine barbaricae JoTentottf 
per Soaldim sobvectas, Yiciaiam rastat Goi Aaginarios» Hainonensinni 
coHMs et Hasbaniae dox, occorrens capitor, et com captis yicissim i2 
Bobilibtts Normannis permotator. Dodo (qoi fere centom «bhiac anms 
scripdr) et ex eo Wilhelmos Gemef icensis, Normannorom scriptere% haec 
ia anteriora tempora referont, qoasi decennio abhinc gesta -essenti ^ 
praeterea faboUs onerant. Sedaltius rem com Dodone repetamos. 

27. £rat in Dania vel Cnt aotor ait) in finibas Daniae et Alani>0 
Cqood noB salis iatelligo, nisi Alandia insnla -designetnr) yir potens, ne^ 
miAis cUenSf nolli regom sobditos, qoi doos filios Rollonem et Gaormo* 

/ nem reliqait. Rex speravit, Jovenes opprimi posse. Victos praeliOi tt 
ad pacem, sed infidam, adactos, per insidias incaotos soperavit. Gaormo 
cecidit; Rollo fogiens, oom sex -navibas in Scanzam <4d est Scaniam) 
venit Inde asdtis Daniae exolibos, somniis monitos, expeditionem classe 
soscapit. In Anglia primom applicoit, ibi<pie f ost conflictos aliqoot coA 
rege Alstemo (AKredom interpretor), praestantissimo viro, foedos P^^' 
oossit. Tom in Franciam transfretans, appolit ad Walachriae litns, ihiqn^ 
aliqoamdia stativa haboit. Incolae Ragiaerom Longicollom, Hasbania^ 
et Hainoniae docem, et Radebodom Frisiae principem contra cient R*' 
debodos Frisias, vereor, ne flclos sit ad veterom principnm nemeS' 
Fraelfo commisso, Normanni soperiores i\iere: Walachrii vastantor; Frisii 
Bova ad Almeram flnmen pogna victi, ad tribotom adlgontar. 

28. Inde Rolle vindictam expletoroSy adverso Scaldl in Raginerom 
eontendit, et ad Gondatom osqoe penetrat» celebrem abbatia locam. Tu- 
dem motois insidiis ona eademqoe die, htnfi Ragineros, inde doodecim 
Normannorom primores capiontar. Uxer Ragineri coauBat#tioBem •'^ 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 165 

At lolla Mrtis iBieUigens, quanto plns t se peteretiir, renullwi ei Jnbet, A« 8M*' 
risi prtet qvaqaedie Danos reddat; iilsi anri argentiqiie, quaiitiiii iiabeat, 
•ddat; tnmciiiii mariti remissam iri. Malier territa, redditis eaptivis, 
•ni Ihesaaro sao saommqae cellecto, adjectis etiam caltis sai oraa- 
Beatis, maritom redimit. Tam Rolflo, ut saam qaoque animi magnitidi- 
lem osienderet, advocato Raginerio et increpito, qaod nunqaam laesoi 
lostem indaisset, amicitiam offert; dimidiam thesauri partem resiitnit. 
8aec tBAO Domini octingentesimo septaagesimo sextO) ait paalo ante 
«Gta, Dodo, qaalemaQaercetano kabemas, asseverat. Sed facile in nnme- 
merror esse potuit, etiam ab antiquo; quando et Gemeticensis moiacbos 
lic detcripsit. Rollonis tam mature non meminere kajas temporis seri- 
ptoies; nec credibile est, totis triginta annis famam feHcissimi praedonis* 
Iitaisse» ^ perpetuo Francicis litoribus incubuisset. Itaqne Butkenius, 
dtctus rerali Brabantinarum scriptor, annum ejas seculi octogesimam 
sextMi mtltit; «bi et notavimos. Sed ego conjectorae ejas Gnidonis et* 
Alberici testtaionia praefero, qui nonagesimum sextum habent. 

29. Hnic anno fondatio Molenbeccensis monasterii in cbrenicis Min- 
deo^bts nseribitor, Drogone episcopo consecraote. Matrona Hildeborgis 
et sacerdos qoidam Folcrados ceotom familias, servoS) litones, eom om- 
tibos eoram possessionibas contolere. Drogo decimas de centom et 
▼iginti nratris soi episcopatos adjecit, ea lege, ot qootannis ad altare 
S. Petri in Mynda qofnqoe solidi in aoro yel argento oirerrentor. Punda- 
trids neptis prima praefoit. Amolhis imperator monasteriom in mondf-' 
btrdiom soom recepit, concesso eligendi abbatissam jore. Leerbetcios. 
•t similes Hfldeborgero oxorem faciont Uffonis nobills Tiri, qoi cakini 
4tt temierit in parochia Acristensi, ?el Eckerslena, Uffeebtrgom prope 
TiHam Bredenbecam, et Osterborgom prope Tillam Stetnbvrgom. Honc» 
cts hb^is careret, peregrinationem sacram ingressom, in redito som« 
liasse, BOTom filias sibi absenti ex oxore natas; inde torbatom, totidem 
ecdesias ab ea fendatas reperisse et probasse ; qoartm primaria fkierit 
Itlenbeca in territorio Osterborgensi. Sed hoc monasteriom canonts^ 
snom demnm anno DoaM 1441. oanonici regolares Bodeccenses inTa^' 
fere, el lioBines panun elegantes, polsis lororibas^ soos introdoxere. 



ANNO CHRISTI 89f • 

fantiMdM ta LotliaHngim riolenter agll. A patre ciibi snis reconciliatnr. — 
SnoBtiboldnt rex Ottonis Saxoniae dncis flliam nxorem tncit. OrlSo comttnm 
ItiMleBtinft. — ArnnlAis «onvenlum Triboriae tabel. In Franconin Ofit. Sora* 
borm ot Bohemomm rebns intentut est. -^ Znenteboldnf rex intenrontn noptia 
filMteo Kiyellensi monasterio yaria donat. Oi^ae Giiola isU tueriL — Pemiciotao 
ntis intor Henrici dncis fllios et Bodolfuin episcopi|m . Wirzburgensem ejntqne 
frntroa origo. Gonsecretio ecclesiae Wezlariensls. — Acres litterae Fnlconis ad 
Cnffotaun rofem, ftibns enm n foedero cnm Mormannlo dohonatnr. — StopbnnnS 
popn ftrangnlntnr. SnocodH Bomanna. ^ Stopliani pnpae opitaphinm. Bomanl 
broTit .tedos. — Lambertns imperator Bopao et In TnKit dUUis. — Diplomi^ 
Amnli imporatorM» in q«o men|io Ottonif parcbionit 3tiLoni«o, patri^ Henricl 
ABcnpli. 



Digitized by 



Google 



m ANNALES IMPKRU 

lUtKlm ^' 2»0iUM4iis yiolMUss tfeas^ qim LoUiarieBses hfAe DirreBf, 
pnoianes legii coniles, StepUaim^ OdoacaruB, Gerardm etMaUridivQ, 
hoAonbiis piivBt, et TreYiroa adit ciun exercita, ot, qsas illi teioerant 
refienea, inter $no8 amicos dispertiatw : nonasteriam S. Petri Meteise 
' et ad Uorrea TrerireBse sibl serrat. Broweras rocat Uorreum Dagoberti 
ii ir^e Trevirorvm, qaod olim S. Irmiaae dicebatur. Sanctimoniales loci 
DafobeHum faadatorem agDOSciiBt, Gerbardas et Matfridas fratres, bb 
ad AlsaticenuB comitom gentem pertiaeaBt, ex qoa et Habesburgii ei 
Moaellaptci dooesy amplios laqoireBdam faerit. Iqiperator hi» (HEbis 
QommeABii oom Otitfae legatos Morarorim rcdeolsset, qoi profagos sibi 
reridi pelebaBti pliicitam ia meosem Majom Wormatiae babeBdom iBdixit 
CBm^e illBC YeBlqset, filiam com proceribasI«et|iari6BSib«sTe(^BciliaTit 
2. Is paalo aote patris hortato sihi OttoBii comitis filiam, missis 
legatiS) Bxeteni impetrarat; et paolo post pascbatis feslam Boptias cum 
BB eelebrarat Ottoais DomiBe Odonem regem FrancorBm iateUextt 
Miraeos in cbroBico l^^ico. S^ Iibbc ee tempore Bemo comitem ap- 
pallabai, Ib GermaBia toBC, OttoBO oovMe sieipUciter BoeuBato, aBtores 
desi^iaBl TirBBi oelebrem, qaenr posteriores d^cem SaxoMm appellanuit, 
HoBrici fegis patreaL Eandem nonc imperator CnvQ illla temporibns 
honore) marehiOBem appellaty qood toncfere dncisBomiBi aeqBipollebBt: 
et iBiiio anni RatisboBBe secom haboit, ot ia diplomate legitor, qood ex 
FaldeBfis BQ^chartBlaffii tomo IL adaBBiexitom soijiciemBs; ooai bqii* 
dBn^ eitet, et bob mBlta siBt diplomatB ex illo a«To^ ia aoib«s hidDS 
pcincipiB mentio fiat, ^qsdem marchiOBifi (id est dBcis) QltOBis meBlio 
fitftB aliis traditionihBS FoldeBsibos haetenos iBeditis, qoas refefemBS ad 
a. 0* 97S; Bbi TiUa OtleBhoseB (noB prociil ViSBrgi et SoIliBga sylYB) 
qoae OttoBis marchioBis olim foerlt (foftasee^ ipsiss sXrnetBra nomon 
ad#pta) poateMk ad illostrem priacipem SaxoBQm HeridagBm, regali stirpe 
oatamy penreBeri(> qei bonis aboBdaBs, pio aBimo tempore OttoBis IL an^ 
fB^ti FBldeB^Ums 4oBarit. Uade oredibile H Eeridagttm ex aliqoa Otta^ 
nis dBcis Qlia prog oBitnm, atiee ita ex re^ dome ortom ; Btqoe ex eo 
DgsseleBses propBk>s^ Nam eaedem liwdltleBies Indolfom dB Passele 
et fratrem ejas BainoldoBi cai^cellariom (postea atehiepiscopBmi Celo« 
niensem) memorant, et Henricam Leooem ad hos Foldensiom benefacto- 
res genas referentem (forte qood yicinis Northemiis, a qolbos descendebat, 
matrimoniis illigati fai|seBt), qoem ex paMBtelae causa etiam vacantiB 
extinctione familiae Dasselensiom bona sibi yindicasse cpnstat. Sed ad 
pttonem nostrom docem redeamos. Hoic ergo gener ZoeBtiboldos factus 
est; et firmat seoteBliam ipsom Odae BBmoB^ CBm aTia LodBli BMre 



3. Secofos e^t generalis Triborlae (;onventos; obi imp^rator sacta- 
fnenta ftdelitatis sibi filioqoe par?olQ 4ari Jossit, qoantB^ ex Hei;i)Ba4Bo 
Coatreoto intelUgi potest, qMaiem Bebds CaBisios dedit iBde F«ldBm 
erBtioBis eaBsa adiit; et) dein<le ad SateOBse palatinm, in extremo Fra»ctae 
orientalis positom, profbc(05 est^ ot Soraborom res componeret ; obi et 
eorom legatos aoditit. Ratisbonam deinde reYersnm^ Bohemorom doces 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 167; 

atere^ aiafnisqiie aimerilras datls^ avxiliam ia Miimvos petim, tiqQilNis A.887, 
prenebantiir. Imperalor benigne andiUs anxilia spopondii, et tole si- 
leMO cirea Ymbrim amnev in TenaAione egit, ut iilif, sl opes A>ret, 
pmesto efset. Ymbrim ▼ocat Fuldensis seripter, qii v«lgo' Ref enits, 
Batisboiiae, id est RegensbnrgOy GeimanioQm Bemea faciL Ial>er esA- 
I<aUe, qiiod Regen Germanis. 

4. Apnd Miraenm iik notitia eeclesianim Belgjihsbetnf ^ifkmm\ 
Zeenchebeldi regis, ubi inUnmki dHicHttimae nepHs jms Qiuh^. (t^ 
lii) menasterio Nifellensi tribnit res qoasdam id comHeli Brscbbefensi|> 
in comjlats Laidwiensi, in pago TaxmiMae, in Fctoia terra^ ad saraCfiit*! 
rcidiua, piscalionem in Meremnda, viUam Broele oibcft Rbeaim eom vi*! 
neiB, el ad Jwspitale ptovideiidam Tiaeam qHandam cam allis iii yeg*' 
9ii06sosiaco. KgOberlut ctneeilaHuM ad wteem Hdhmimm dfviUsapsttlMfi 
ffM^MVi Daid T.KmLAu^ a.D.%97* ind, iS, mnno t>ero ietti& Zmmuki^i 
Mcii re§it. Acium in ipeq NiokUeuti momuierio. Ciselamy n^tim regis;> 
sispicer iliam esse Lotbaiti ex Waldrada, Godefride Normanno, sed mo^; 
oedso nnptam a. D« 882. Nam magnas eet In barbara Latinitate Tocsabtt^ 
torai prepiaqnitatis abosas. LndoWcns mox consaagnineam dixUa. D. 908l 

^ fia lempesiate nnudosam litem inter daas Ibmilias f raneonim\ 
Ukwlros exdlayit Rwdoli Wircibnrgemis episcopi Yanitas; qni siii>e tn^. 
mensy Coiuadi el Gebebardi primariomm cOmiftnm ftater, aequalem aegie 
finebat Unde ob levee cansas cnm iliis Henriei, npiper inds, Adalbaider 
it ■evico^ coUisns est; qni Babebergam arcett allaqne Tieiaa loca te< 
ne^eSy potentia e( daritate aliis non cedebaat. Et sdntiUa immdiam 
ingens svrexit; nec Jam amplios de caasa, sed de no bl li tat d, de cegna- 
tais el dientelamm amplitadiiiey depolentia et imteTttale den t srt debi m tn 
Ita In molaas caedes itnm ; tmncata captts msembra, agil vasliitii fia^olfae* 
ad fratrem Gebebardnm profectos^ Wexlatieasem liedem eedfcecmt) ad 
Loganae Dillaeqae conflneiites; Ratbodo TroTiaelisi antlstite, cajns ad 
fioecesin locas perMielat, boc ei benoris caasi^ petariVente. Id prae- 
dlam erat Hermaiiai et Udonis comitom Iratmm) q^os Brdwems per 
Alsatiam Anstrasiamqne poleales faisse tradit^ ipd Bndolfo cognatos 
lirisse crediderim. Hi in leee Tenationibas freqnioitfn cdlegium cano- 
liconim condldere. 

6. la GalUa qnid actemy non apparel; nam, Noirmdnnicos farores 
lHe exindantes, obsessamqae nrbem Gamoteimem a Rellone, qnae bnc 
rderontnr a nonnnUiSi ad a. D. 911. pertioerey cmtioribns tettibns constat. 
Tarbas tamen ab bis nanc qnoqne datas, fadle admiserim; et credo circa 
koc tempos a Fnlcene lileras ad Carolom regem datas smMt acres, qnibns 
mm debortatar a foedere cnm Noimannis pangendo. Hacienut, inqnit, 
«ifiiefa aporabam; mum te eum atteclm periiurum vidio; d prasttaoraii 
ftin nosct quam ita vivere, Sodetm man impro^ pietatit atnofatia ett. 
Mt eerte lumdamptiutimimkaMit; omnOtaiua fideteoaeabOyanaikema 
vebit dicam cum coepiecopit mett. Uoe ieamiie nm^ a m ad regnum 
penfemiet, ted di^dei ie Skmt^ §umn itriiae, £x fiibns Jndftco, scripU 

*) a- 1^* M7. M. 



Digitized by 



Google 



1B6 ANNALES IHPERil 

h* 887. ^^ ^^ ttorlett Odonis : nam post euB Garohis siao controversia TefiiD 
obtinoil. 

7. Stepliaiiis papa RaTeniae kabendam Mixerat synodam, ad qvaiB 
Falco Remensia permissn ejos pro se Honoratam BelIo?acensem episoo- 
pnm et Rodalfam Laadonensem, Didonis snccessorem, ire Jossit, nt ipse 
ad Honoratam scribit. Qnid actam sit, non constat. Pontifex mox coffl 
ImmaiMtate in Formosi corpas, et hostili in amicos ejas animo, odia lio- 
Binam irritassel, captos et ner?o strangolatis est, ut epitapbtam babeti 
qiod post decimam abhinc nnnam Sergias eisuccessor dedit^ cam corpos 
tamYdo Taticano fnferret. Unde colligitar, Stepbanam hoc anno exfinctam. 
Id saccessoris epistake indobitatam reddent. Is fait Romanas, nt testan- 
tar Mavianas Scotos et annalista noster ineditas ; sed magis probant epistolae 
ipslas, ex qaibas, eom Jam Idibas Octobris sedisse, constat. Extant apnd 
Balaxiom in appendice marcae Hispanioaei nt Pagias obser?a?ii Uaa 
data est Ricalfo episcopo Helenensi ; altera episci^o Gerandensi, cai nomea 
Senras Dei; cam ambo Romam adissent, si?e pietatis saae, sive, atmahfliy 
synodi caasa. Prioris sabscriptio ita babel: Scripium per tnannm Gre^ 
gorU HrMarii s. R, e. iii mense Octobrio^ indicUono prHnOj Idibus Oelo- 
brii, pep menum Siophani nomenctalori» sanctae sedie apoMolicaey tmfe^ 
ranie d, n, piissimo perpehto auguato Lamberle a Dod^ ooronato mayno 
ifnperatore amno 6. et oeneulatue (id est oonsortii cvm patre^) anno 6. 
indict, i, Posterior ila claaditar: SoripHm per manuen SergUscrkdarU 
s. R. e, in mense Octohrio indicL L Romanas ab ordinatione qoataor 
sedis menses noa impleyit ; Marini papae fratre Constantfno natus scribi(ar. 

8. Stepbanom Sei^m appellat epitaphiom a Petro Manlio cananico, 
temporibos Alexandri III. (si Tere Baronias) ex Yaticanis monameatis 
descriptomy qaae nonc dis)ecta sant. A^jidmasy at appareat; qaam bah> 
Ifara tonc Roma faerit, menle Rogaaqae. 

Eoc Stephami papae claudunimr membra hceilOy 

Sextusi didue erat ardine quippe pairum 
Eie primum repuHi Formosi ^wrsa euperbi, 

Culmina qui invasit sedis apostolicae, 
ConeUium instituii, praesedii paeior et ipH^ 

Lege saOs fessis jura dedit famulis. 
Cumque peier muiium certarei dogmate sancia 

CaptuSf ei a sede puisus ad ima fuii 
Carceris, Inierea vincks constrictue, et una 

Stranguiaius nervo, esUi ei hominem, 
Fosi dedmumque regens sedem iUum transiuiU anrnm 
Sergius huc papa, funera sacra colens, 
Paolo melios Flodoardos canonicns Remensis, seqaentis secoti scrlptarf 
in carmine de pontificibos, qoodMabilio edidit: 

Tum Sextus Stepiumus saora regmina cuinUne carpU, 
Durus fMt nosMs, proprUs ai durior insiaL 
Saeoa quidem ie^ vivis, trudora s^puitis, 
Futconemque mims, Formosum concuiU aoUe, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 169 

CenHBum gre§al infamhm^ cui praeHdei airos^ LWJ. 

fraeieeeseonm abjidensy ponensque paironum;- 

Vieue Mum merHie diptam incurritse ruinam. 

Captue ei ipeOy eaeraque abjeeius ab aede, tenebris- 

Carceris iniiciiur, vinciisque inneciiiur airis; 

Si suffbcakim crudo premii uiiio leiho. 
Pir positvii Foniioso patromim, loteHfgit adrocatoa ei datmB| qci pro 
•ortio responderet. Seqoitur de RomaBO : 

Posi hinc hice brevi Romani regmina surfuni, 

Ouatuor haud plenes iractms is euimina menses^ 

AeiMere susdpHur, merUos sortitus konores. 
9. floo Roma tanton com Romaiio soO) breris ae^ pontifico, 8o4 
•tTisofia Lambeitim Jam imperatorem colebat, postqoanaAnitlAis absenS) 
Bereagarins pacatns erat; haosisse enim antea dabios Tnseos a Widonli 
obttn, sopra notatnm ost. Nunc antem extant in arcbi?o t«censi tiMaOy 
qiBNis memoriae posterornm commendntnr traditiopossestionis csjnsdam, 
ab Aatdaeo comito et misso imperiali tn Petmm Lncensom episcopnm 
Floreatiae facta, nbi baoc yerba: Amo imperU domini LamberH sesio, 
fnerta die mensis MartO, indictione 15, dum a Lamberto piiesimo itepe-. 
rtiore mtesiu in fines Tnsciae fuisset Amadaens comes palatii , et Flo- 
r«atiae in domo episcopi) in atrio ante basilicam S. Johannis Baptistae 
]aiieil cansa soderet cnm Adalberto, assidentibns sanctmm occlesiamm 
episcopis, Helbrinfo Parmensi, Lupo Senensi, Adelberto Lnnensi, Gra- 
Mlfe FloreBtino. Et quae seqnnntnr. Fost Amadaei snbsignatioiiem lo^ 
fitir, pro temporis illins grammatica: Si§num f Adaiberti, comes ei mar^ 
tftio, fid kac supra inierfaii. Pro Uelbringo pnto leg endum Helbuncnm, 
qii cancellarius primnm, mox archiCfinoellarins Widonis legitnr, nt anno- 
tariBus ad o. P. 989 ; et Wibodo extincto, od Parmensem episcopatnm 
pmenit. 

iO. Soqnitor promissnm diploma impofatoris, qno ad inteirentnm 
ftdeHs sni marchionis Ottonis (id ost dncis Saxoniae) permntafionem 
<iaaQdam iiiter Conradom dilectum comitem (nempe patrem Conradi regis) 
etFuidenses confirmat, his verbis: 

In ntmine sandae ei individuae friniiaiis, Amolfue dw, fao. dmn. 
^eiperator au^ius. Si fideHum nosirorum peiitiombus demenier annsd- 
sn», eos eiiam fideliores in nostro credimus permanere obsequio. Oua^ 
fropter noverit omnium fideUum nostrorum, praesenUum sdiicei ac fuiu^ 
formn indueiria, ^ia Buki Fuldeneie abbas venit una cmn CkunradOf 
^iiecio comiie nosirOy per iniervenium Hixiionis arMepiscopi aique Otionis, 
fdeHs marckionis nostri^ precaiusque est clemeniiam noslram, ut quasdam 
ft» de beneficio ipsius Chunradi, in paqo Eichesfelden in comiiaiu Otionis 
^ ad Fuidensis monasterU neeessHaiem eiuiHitaUm et ^opportuniiaiem 
^^fu^ederemuSf ea raOoney ui aiteras res ipsius monasterH tongius inde 
f^las ipse Chunradu^ in suis comUatibus, iiem Angraria et Hessa sUas 
»ft m preprium ob hoc aedperei. Quorum peiUionibus Hkeni^r anmenr- 
^ #• /Sm iKecrerMiiia. Dedimus mamque ad ipsum momasierium in 



Digitized by 



t 

Google 



t70 ANNALES IMPERIl 

X*tKl. praefiominalo pago, ptkqmd ipse Chmrmdus benefkH noUri infra temU- 
num villarum Ambraka et Kermara diclarum^ et in lom Lsngenfelt^ EnUr- 
tinhasenj Ditdorf ei Dachreda dictis tennU, eum mwtittbue aedifcUSj agrie^ 
mancyfUSj cene^, pratity pascuiSf eUviSj aquiSf aquarum decureibuSj mo- 
lendmiSj piscationibus, venatiombus, fuaesitis et inquirendiSy omnibusque 
rebus mobilibus et immoMihuOj juste ac legatiter ad ipsa toca resjpiden- 
tibe^, ii^ eam eideticet rationem, uiipeeexhoc benefido non Mtatur, sed 
ex Fuldensi monasterio in praedictis comUatibus tocum Rospack vocatum 
cum omnibus rebus ad ipsum hernn perHnentibuSj perenniter in proprium 
accipiatj cum ourtiiibus aedifUOSy terri» cuttie et inculiiSf agris, pratie, 
pascuiSy silviSj aquis atque onmibus usiifus^ Et imuper in,kKis sibi com' 
pendioeis ianfum es eodem coenobio perdtpiaJtj quousque restituatfsr et 
totumf, quod m le€is sui bemlkH concessum sit et habitatum. Quicquid 
vero in his dese^tum et incuttum sii koc concambio superabundans pro 
remdios ammme^ noefrae sMli modo ad ipsum monasterium in bonore S^ 
Batsifmoiiperesmiterpossidendumeonsistat. Bt ideo koe praeeeptum kide 
saneiwms, et decernimus nostrare^ah auteritatef ut praefalua Cksmm^ 
da\rekus a PuUensi monaeterio pereqptis fatiiat, quodcunque eibiptaeea^ 
fraifeeqtm suneti Bonifaeii de beneficio a Ckunrado pereepiOj q^icfuid 
lAuetit^ fadant eine akct^us kominum conlruiUctiane^.i. UtiOuiem utrum^ 
que eoucandrium firmum eit ei stabUOy manu nostra ckartam kanc fnm^ 
vimme^ ets^lhinoetriimpressione insifniri Jussinms, ut'ratum sit eume, 
quod fadamsk Sijfnum domini Amotfi regis, Ego Emuetue canceUariue 
racOfMfC Data 5. EaL febr. indictione i$, anu. dom. twn. W^ Adum, 
RalHebomein Dei nomiue. 

' ANNO CHMSn 898. 

llomand papve snccedit Tbeodonis, et bnic Jobannes IX. — Jobannes boc annepapaL 
foclns est. — Synodi Romacae contenta, qna Formosi damnatio cassatnr. -* Attm, 
•fnodi «eBtrs ForiBOsnm dtflMolni bMae akolentar; Meetio pe«tiids qvomodo 
, rite ^er«fe9da statvitnr. — Becjcetnni' de pontiftcib«e tH% electif tijie iMf eraioiis 
antoritate nop consecrandis renoratur. Unctio Ajaulfi unperatpris , improbatnr ; 
papae tamen non erat, de jnre fmperii cognoscere. — Flacitum Rarennae habi- 
tum, cni papa et Lambertus interfiiere. — ' LamSerli capitnlare Rarennatense ra^ 
€aaseliu\ r- Unm avgvmentilm ciMainwitiir. — Wid«r marcUo in priMlpntaa Be- 
.IMTentaAnp veaUtaitor. — Gonsptraot in Lamberlaa Adalbertns Tnaciae warrM» 
et Hildebrandus comes. Lambertus in eos irrnit Hildebrandns aegre eradit,- 
Adalbertns capitur. — Adalbertus ad reJbellionem ab uxore Rerta instigatus erat. 
Quae ttla firerii. «-^ Lambertvs quo getiere mortis In rentfiotte ebierlt. — Maht- 
«piaawi oelf» flcUtia. MuthUdi^.dBenlBkx em Us Ami esft «rU. w.TBmpas «ortto 
, L^iberti conalitfiitw e& dipiftmaliiMy. ^ LambarU elogium. Becenfifin» negMim 
occupat. Adalbectus Tuscus in ejus.est potestate. — Odp rex Galliae obit. Suc- 
cedit jam Carolus Simplez. — Zuente^aldus rex Raginerium coinitem bonoribng 
M hereditatlbnff priyat. Abbttitfnr 9. Strratll Ratbode Tretii^nti arcbiepifcopO' 
DMUlril; WeMUneBsfliiM ptiWlegiain eoMeaift, fo q» jraMio «t OVtoaki nmoUU» 
dwcis. ^ R^eriiu ia vmimtnie Iterlaa^ ^i^lra i^MM^av^ Ganolwi MHm^ 
regem i^ a^xiltum voca^. Is regnam Lotharingiae intrat : sed . j^ace mox. fActa 
recedit. ^ Eberhardus dux a Wallgarlo Frisone occiditur. hlius famiKa. Origo 
vomilvm Bellandiae. — Amlil ge«ta In MoruTla. FrHingito^i ecderfft eom- 
bwtib -- fteeUfisemm UL^pempeesm^oiqeella proteHi 



Digitized by 



Google 



ANNALfiS IMFERIP ili 

i. Kotwao po^i qvatuor po&ii^catus menses haod oxplotos nic^ A« 8B6. 
msit Tkeodonis, oiivt Romanos, Pbotii fUias, de qvo ita Flodoardos: \ 

Ouo rapto, breviore subU fastigia sorte 

Bikctus ciero The^do^ruSy pacis amicufi; 

Bis denos Romona dies qui jura gubernans^ 

Sobrius et casiusy patria bon^tate re/ertuSy 

Visil pauperHm iiffusuSj amator et attor, 

Eic poputttph docuit amnectere vincutn pacis; 

Atfue sacerdotes coiuordi ubi junxU bonor^ 

Bwn proprHs revocat dissectos sedibue ipse, 

ComplacUus rapitur, decreta sede tocandus. 
Ex his teBtasse Theodorom iQtelligimos, qoae sqccessoc perfecit Is foit 
Johaiines, gradu diacoi^as (SigODio> patria TJbBrttnas, patro.Rampiialdo; 
qoem Flodoardas di^rte Nonum vocat, Jiis versibus : 

> Joanna subit MnCi fui futsit in vrdine nonus: ^ , 

Peilitur electus patria quo Serg^ urbe, 

AomuUduamue gregum fuidam traduntur ahaeti, 

Concitiis tamen is temis docmsse refertur 

J>ogma satutiferum^ nouUas^ aboteta matorum^ 

Et firmata fides^ doctrim tradtta patrum. 
KlectioBOiD 5. Idas Sept. factam, SigoQiiK scribit; Sergiomqae ei oppo* 
stu ei pulMim eoiidem patat com pty, qoi Fomioso cedere coa^tas sit; 
qiem etiam tandem ad pontificatom sob Sergii III. appellatione perve-, 
aisse voloat, solo ^ominis argnmento. Sigonios tiirba& Adelberto Tasciae 
narduoai impotat; eiqoe credulus Qaronios qoeritar» plos Tosces priaci^ 
pes qojum ethnicos imperj^ores' Aooianae ecclesiae nocoisse. Hos sap- 
plieiis grassatos, sanctitatis gleriain. aixisse ; illos pretiosissimam deoojs 
ionoceDtlam ademissOji monstris vilipram intrasis. Sed ego immerentes 
Toscoe accosari inveoiQ. Alberici» qoi moK invalnere, diversi generis 
ennt. 

2. Extant literae Johannis, indictione secnnda, id est hoc anno ant 
saqnente, datae. Qno magis mirorLabbeam et CossarUum, <docti$gimos 
et diligeotissimos conciliorom collecteres, Baronii et Binii errorem noii 
cerrexisse^ %ai iniaa pontificatos in a. D. 901. distolere. Et video, Labbeom 
ipsm in chronicis operibns Stephani VI. vitamii^ annnm nsquenon- 
gffiUesimnm Domini prerogasse^ deoeptum cerrapto exc;erpto grivHegii 
■enasterii S. Viiieentii ad Fentes Voltqmi; qiUKl etlam Baroninm sedaxiL 
Id enim scribitnr datum mense Seplembri^ indiet. 4i P^ manmn St^ktnU 
primic^rii^ anno pontific^tufi d^mini Stepkam Seaii qvinto^ $ed hiec wiom 
tet aliis nostri caknli firmanientis piaeferri non debet Ei chronicon. 
SanvkiceAtiannmraRde privilegiom siqmsit Barooins, parachrwjsfnisUber 
Qfe, Qnereetanns netat^ qoi inde exoeipta prednxit. 

3. Credendomest, matnre hahitain aynodwn Romajaani, qnn inflictam 
ecelesifte vnlnne sanare imvus pontilex institnid Capilila entot, qwnnm 
hnee neoteitift est \SynHktm tmsifore piae reoerdMtioms Sesf¥ StegfM 
Wwe f rae d mnse rie moetri ceUbratamt tn fUB ewpm Formfivmmmtk 



Digitized by 



Google 



172 ANNALES IMPERU 

A. 8te. popae, violaio sepuicro, per terram iraeinm et fuaei-md jMe$im ieiuc- 
ium eti, prornu abrogamus, et iaiia m mortuos inposterum feri mterdi^ 
dmuM, Bii qui inier/uere, ianquam ierrore coaciis veniam damus, Quia 
neceMiiaiis causa de Poriuensi ecdesia Fom\o8us pro vitae merito ad 
apoHoUcam sedem provecius esi, siaiufmuSj ne koc in exempium irakaiur, 
Neque depositus, qui canowiee resiilutus non e$i, ad aliiora provehatmr; 
ui nuper in Bonifado, primum de subdiaeonatu, postea de presbyieraiu 
d^edo, d iamen novissime in sede Romana cottocaio, popuiari manu 
factum. A Formoso canonice eonsecratos in suos ordines restituimus. 
Undio sacri ckrismaiis, in sphriiuaii filio nosiro domino Lamberio excd- 
lentissimo imperaiore administrata, subsisial, iila vero barbarica, quae 
per subreptionem esiorla est, abdicdur^ 

. Ouae in supradieto eon€&fo> sandta sunt, igni aboltantur, ut ada 
eynodi latrocinaUs Ariminensi^yaut EpkesinaesecundaCj auij quae kaere^ 
Ud in sancHssimum papam^Leonem egere; aut quemadmodum nuper Ha- 
drianus in Nicoiaum Constantinopoli nequiier decreta dreman iussit, 
SerffiuSjBenedicPttSj HhrinuSj dudumpresbyterPBomanaeeeciesiae; ei LeOy 
PasckaiiSy JokanaHSj dudu^ diaconij canonice dtxmnantu^j d a grenUo- 
ecdesiae repetiuniutf ; neque un^am m gradus suos restHuaniur. Qup 
iumuium Formosij capiendi tkesauri' causaj violaruntj tradumque corpus 
in Tiberim projecerej nisi resipuerinlj poeniientia rUe ada, anatl^ma^ 
sunto, Et quia sanda Romana ecdesia vim patitur pontifice abeuntBj 
cum absque imperatoris^ notitia d legalorum efus praesentia pontifids fit 
consecratioj nec canonico ritu d consuetu<Rne ab imperatore mnM^ inter^ 
suntj qui tumuilum d scandala prokibeant: ilaque v&iumuSj ut ddneeps, 
convenientibus episcopk d omni deroj etigdim expttente senatu eP po^ 
puio pontifesj qui ordinandus sit ; atque iiaj qui ab omnibus etectus est, cete^ 
berrime in conspeduomniumjpraeseniibuslegaiishnperiatibuSjConsecretur. 
Quia etiam eonsududo inofeviij ut obeunieponii/ieepatriarckeumspoiietur, 
iotaque in civiiate ac suburbanis eadem grassetur audada; idemque atia 
episcopia pati sotenl : vdamus ialia fieri; quae non tantum ecciesiasiica 
censura, sed etiam imperiati indignatione vindicabuntur. Postremo qui» 
judices pretio passim peccandi ticentiam venddre videniurj dum^ qui mul^ 
ium solvtruntj impunitafem sibi inpostetum padam puiant; unde simutet 
pauperes spoliantur d disciplina iasoatur: ideo, postquam judes offida 
fundus estj episcepo suumfacere fas esto canonieae poeniteniiae trrega" 
Oone. Actonim synodi hajvs satyptenietitiim in ilindre UalicoinYenit M»- 
Bilio et tddltamentis adjecit. 

5. Renovatar hic Tetas SCephani IV. rfecretvm, de pontlficibos Ro- 
ilianis rite electis sine imperiali anloTitate lon consecrandis; de qtto sno 
locb dictam ^t. Deinde in Lamberti gfatiam ArnaM corMatio impro^ 
bator. £a enim est illa barbarica nactio, quae per sobreptionem extoHa 
dicitur. Ilk TulgBtis codicibns ^ionctlioram legitar: iiia barbarica Berenr- 
garH; sed Berenfarii nomen glos^sema tst, et defdl eixempiffi, quod 
Sigonins Vidii; recle qnidem meo Ji^ioio. ^Neqtitf eniA BerengaTims 
iMOleiiu Romae coronam tcceperal. ^nlfi ergo illa^ dissimaltlo iio« 



Digitized by 



Google 



ANNALKS IHPEftll 173 

mlme siigilUtar, et barbaricae appellatioBe iBfamatar, qiiod mililes ejiis A. 89& 
per nrbem yioIenCer grassati esseot; sed boc non mimm fnit inurbe 
capla. Qni yero barbaricam interpretantar, quod Transalpini esset prin- 
cipis; ineptiont, oon intelligentes paulo ante Carolnm Crassum ex eadem 
g^te, AroalG patraumy imperio potitam omniam applausu. Sed in pon- 
tificis aat Bomanorum optione non erat, qnem aagustum vellent. Id 
maximo FraBeorum principi, aut a, caeteris in id designato, debebatur. 
Wido et Lamberto^ rebelles dominis; et licet Jure regnassent, tantum 
regolj» si Arnuiroco^parareatur; inepta ambitione fastigium affectabant, 
qao fiomma in occidente aotoritas continebatur: quae afferenda Romam 
est, BOB Roma petenda. Neque cognitio de Jure imperii ad Romanan 
aliqiiaiB synodum pertinebat» qualem nunc coactam vidimus. Satis apparet, 
Lambertum jpmnia apud Jobanncm et synodum potuisse; sed non cura- 
batur alibi, quid statuerent taa^uituante^ Romani aut adulantes. Amul- 
lim angustum nrbs et orbis agnovit ; et Fermosi quoque, qui coronam 
imposnit, snccessor Stepbanus, dum Jicuit, literas ab anno imperii ejus 
desigBBTit. 

6. Secutum est conciliom, vel si mayis, placitum Rayennae coactomy 
coi 74 episcopi interfuer<e, at inscriptio praefert: quod acta Romanae 
synodi confirmavit. Aderat Lambertus, et simul procemm conventum 
agebat Tempus intelligimus ex donatione, qoam interventu genltricis 
Agiltrodae serenissimae imperatricis 12. Kal. Jonii ecdesiae b. Johannis 
Floreatinae Grasulfoque venerabili episcopo fecit : quod actum est Ra- 
veanae, et apad Ugbellum habetur. Acta synodi, quae extant, continent 
praelocatioBom pontificis. Quaedam etiam Lambertus interpooit, et pri- 
vilegia Romanae ecclesiae oonHrmat, cui se defensorem spondet. Deinde 
poBtifex rursus verba ad Lambertum ^irigit. Synodus (inquit) vesiris 
tmporihus in hasUica b, Petri apostoli pro malis eradicandis, et maxime 
pro causa domfU Formosi acta^ vestro tmperiaH consensu et venerabiiium 
episcoporum et optimqtum vestrorum roborttwr, Adjuramus^ ne rapinas 
impunilas esse sinafis, Padum •eum beatae memoriae Widone et vobis^ 
juxtapraecedentem consueludinemfactum, redinie^-etur etservetur, Frae- 
cepta (sen diplomata) noii recte facia corrumpantur ; patrimonia^ sub^ 
urbanoj massaCj cotoniticae, dvitates reddantur; ilUcitae confunctiones 
proki^eantur. Pelitur, ut ad re^aurandam ecctesiam domini Sahatoris, 
fuae Constantiniana vocatur, aHasque necessitates Romanae ecclesiae, 
mire af/Hctae et nudatae, opemferas, His lectis papa ad episcopos con- 
vertitur ; hortatur, ut domum reduces Jejunia indicant, litanias celebrent, 
Dei misericordiam ioqilorent; et pro imperatore Lamberto preces fundant, 
Bt superbarum gentium illi colla subjiclat. 

7. Sigeberttts scribit, affuisse Francoram archiepiscopos et regem. 
Sed Francoram ille rex non alius erat quam Lambertus ipse^ genere 
Btiqae Francus; et archiepiscopi Francoram, scilicet qui ex ipsius regno. 
Kt illis temporibus apud ulteriores Italos Longobardia aliquando Francia 
appellabatur. Lambertas interea, habito conventu procerom, capitula 
coBdidit, quoram numero duodecim argumenta in codice Antonii Augu* 



Digitized by 



Google 



m ANNALKS iUfKtn 

A*SN. stinf exffibant, a^ecte prioHbts coneifHsftQjisaBiif, etsfsiii^in&criptteM. 
Ibi cantan, ot nulhis eomitnni arimannof (id est bomines Hberos stKoL mf- 
Utares) in beneiicitim ^uis homfnibns eoftcedat, id est SQomm vasallomi 
snbvasallos faciat; nl bomines CMnftiim (Vice-comltes, scbnUasios, Tel 
alios ministeriales interpretor) noi in domibns arimannor«m sedeant, sed 
domos rei pnbficae instattrent ; nl scHptoribQS pnblicis liceat traiscriber^ 
res arimannomm, alienatas sciltcet; sed tamen allenatio tn AHQden rel 
pnblicae, id est ad Titandom (sxetcitnnvel pfacitnm, noBproHGiat; nt trf» 
manni freqoentias, qaam statatttm e^ ad placitnm fre a comitibns vet 
scnfdasiis ne cogantnr. Bx le^bns peccata tempomm inlelll^ntnr; el 
magls magisque non in Italia tantnn, sed H Gernania et Galffa, fnralnit» 
Qt mediocres in jnra vasalfafica aut snbvasallatfca potent^m' adigereMftn'. 
GonstitQitar praeterea, Qt missf bannnn exercitns fnperfalis sotnnnode 
exigant. Bannns hic beribannns est, sei cftatio ii expeditionen. 

S. Additni', Qt santQS imperialis nensne ab episcopis et cenftibas 
secandam antiqaam consaetudinen praestentnr. Qnodsf fiscas conftialis 
(id est dominici praedii reditas) in jaS ecclesiasticam conversQS sft, wbh 
geatar stipendium inperiale ab eceiesiay proportione reditnnm aQcloram. 
Becimae episcopo tantnm ^nsve snbstitQtls praebeantur; eccleslariiBt 
plebes (id est oppida vel caslella sea bargi) comitibas aat episcoperam 
vasallis in beneficiam ne tribaantQr. Tn domibns ecdesiaran jiec comee 
nec jQdex alias placitam babeat, aat bospitiam sibi vfndicet; sed in pn- 
blicis vicis domos constitaat, qaibas atatar» Stngnlae- plebes arcbipres- 
bytennn habeant, qui non tantam populam regat, sed et presbyteroS; q^i 
per minores titulos babitant, in ofRcio contineat: nec obtendat episcopvs, 
plebem archipresbytero non egere. Apparet, titnlos esse, qnod bodie 
curas vel parochias vocant; archipresbyteralas, quod hodie archidiaco- 
natus aut soperintendentias. Habemus hic civitates pro episcopis> oppida 
vel plebes pro archipresbyteris ; titulos minores in victs pro simplicibw 
presbyteris sen parochis. Yicus vel pariem oppidi facit, vel villam fm 
agrOy quae Germanis „dorfa'', ,,villagium'' Gallis. 

9. Pridie Kal. Aprilis Ageltrudis imperatrix Beneventnm venit, et 
(nt ait chrontcon breve Beneventanum) Aagosto mense cnm Widone 
marchione ifemm discedens et Papiam petens, Radelgisum fhitrem in 
principatum restitQit, qao daodecifn fere annis caraisse scribitnr ab ano* 
lymo Beneventano. Sed quantum ex Erchemperto compntari potest^ 
qnataordecim Jam anni ab ejus expalsione effloxerant. Ob simplicitatem 
biennio integro non tenuit locnm. 

10. LambertQS post conventnm Ravennae habitnm, fn Marinci ne- 
B|ore non procnl Placentia venationi operam dabat; cnm Adelbertns 
TQSCoram marchio et Hildebrandns praepotens comes in enm conspirant ; 
collectisque occnlte copiis, monte Bardonis superato, incautnm invadere 
conantnr. Sed ipsf per negltgentiam oppressi snnt. Prope Sesterrionem 
annem, non procal Placentia, ad burgum S. Domnini castra metati, noctn 
neglectis ensf odils, vino- somnoque sepnlti Jacebanf. Lamberins nnntiato 
motu, Qt erat animosns et vividnS; collecta raptim saoran mana, In ipso 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBRII m 

McOs coitidBio, inopinantibvs saperteAit, torporemqiie TttlBeribiis ex- A. 8M. 
cmtt. Pars caesi captiqoe; Hildebraadtts aegre ibga elapsaf ett. Adal«> 
hertmm ez stabvlo protractnmy vbi latebrasqiMiesierat, Lambertus irridoM 
tta allociitiis ts^: SikylUno spiritu %fkUa uxor tuOy aul rtgem te aut aH^ 
mm faduram «es^ pramiiit: Jam eiim Arcadici pecoria sociom fecii. 

ii. Adalberti marckionis oxor erat Berta, filia Lotliarii regis Aa«- 
strasiae ex Waldrada. £a TheobaMe Tiro primario Arelateneis regni 
mpserat; qni Hngoni conjagis fratri affoit, et copias a^ daxit. Haie 
Berta gejaiit Hogenem comHeta Yiennae, mox Italiae regem. Secundift 
deinde niiptiis maritmn Adalbertom nacta est. Ignorabant saperiomm 
temperum bistorici, qaae Berta, qo(s Hugo rex esset; Sigoidamqae ipsnm 
ii errore faisse videmos. Sed qoae diximai, infra confirmabantar, com 
ie Hogonerege dieemol. Praeterea diligentissimas Tascae historiae 
scriptor Flerentinios, Adatbertam coia oognomine patre confadit: et Ro» 
\Mm^ qonei mater.erat, priorem ejos conjagem pleriqae febere, ooi Bart^ 
nccoisifiset; qnod sapra confatavimas. Gaetemm Berta regios ex patro 
s^iritas ferens, inferioris eonditionis param patiens erat; tandemqne, * 

eim maritom non posset, filiam regem fecit 

ia. Porro captlTOS Lambertas Papiam daci Jassit, nt ex sententia 
procenun de illis stataeret. Ipse ad Marinci delicias rediit. Ibi in ▼ena** 
tione aproifl consectantem, lapsa ex eqno coUnm fregisse, in pnblicam 
rdalom 0sU Nam ita poeta Bereagafianns rei gestae aeqnalis : 
Uno comitanU mtniiirOy 
Dum fiemads epd foderei caicaribm «rmot, 
Jmflieitus oeeidM, 
liea Lmtprandas narrat ; sed mox rejicit narrationem, aitqne, Teram aMMlie 
ensam oecnJtatam, non mnlto post empisse et per popirios increboisse. 
Fttiliareni sibi caramqne babebat Lambertas Hngonem adolescentem, 
Xagenfridi nnper damnati filiom, forma et animo egreginm. Hanc nnnm, 
forte Lamterto a comittbns, ut fit, diviso, in sylra aifoiise; et memorem 
Htsvnae necis, qniescenti impacto ingenti tmnco ritam abrnpisse, eo 
ictis gtnere, qni pfro casii ex oqao haberi posset Ipsnm postea fedmii 
mm Jaetasso, com pericniom sab Berengario abesset. Sed notaTimos, 
Xiginfredi etiem fiHo et genero ocnlos ademtos: eo minns credibile est, 
dtcri filio fidom ant iimiiiaritatem apnd Lambertom Aiisse. Narrationem 
tam confirmat NoTaliciense chronicon ; Ja?enemqne hbc patrasse scribii 
aitincta Ammoli Taarinensium episcopi, qnem, si credimns, cacodaemoa 
ikripierit. Nam com Taipecalam pertinacins inseqneretnr, postea noa 



i3. Spinae lignnm adbibitnm, qoidam addidere. Inde Hngoni Mala- 
ifnae impositom nomen, et in posteros propagatnm; qaod Tessaoms in 
fetoria regni Italiae aliiqne scriptores Itali memoriae prodidere. Se^ 
tt Malaspinamm origo commentitia est, et Malaspinae cognomen, mnlto 
Mis mnrchioni caidam Wilhelmo datnm^ in postems daravil. Corias 
lediolanensiam blitoricns, cbronicon qnoddam secntns, quod Datii ap- 
lellant, fnctnm idem ad alias personas altioraqne tempora retalit et 



\ 



Digitized by 



Google 



m ILNNALSS IHPBRU 

A* 8I8. faboUf tuxH. Theodebertiim fiUiim GMo^aei cnm diteettlit ndOlblfe 
Fraiiconim e( AUemaimonim Jnstiniaiil M. tempore in Italiam desceadissi 
et coronam imperii a Mediolanensibus poposcisse: cnm rennerenty arbeo 
obsidione pressiise. Tandem cnrio^lfatis obtentn admissym, perfide oc- 
cnpasse; liduianm praefectnm ocddisse, ciTes» qni snperfnerant, ia aer 
Tittttem abstndLisse; filinm Ildnimi Azzinim ^ fermam egregiam sib 
Tetinnisse : sed cum postea, an&o Bondnm elapso, in venatioiie obdomiis- 
iet, a pnero spiaa forte otlata et in cerebmm adacta, mortem oppetiisse 
Id S. Ambrosu inspiratione factum, speliatam nrbem snam aegre ferentis 
Ejns et anxilio Azzinom evastsf e. Nlffraiitmcnlam «doptamnt ThotBaai 
Porcacchns, Malaspiiensium hislorfcns, aUiqne molti, quam et |K>eUi4 
passim eelebranwi fit oerte poeUs, mm bistoricie digna est. Tliietber- 
Ins in ItaUam veliit circa annnm Domini 539, et nono post amio ex febra 
decessit tx Malaspinis Estenses et {iregenitcflres Italicae priadpis cele- 
beirimae Mathildis pTognatos, contendont noi pand; ^vos inter Jiili«s de 
PnteOy clams inter Veronenses antor, pecnUari tibro de admirandis ia^ 

* dytae Mathildis rem egit; et in argnmentom spinam loreitem, dextrao 

ejns insertam, in icone exhibet ex Donnizone expressa. Sed ego spinam 
io Romano anUientico oodice lon vidi. Be ipsa aitem Mathildis origine 
plnribns infira dicetur. 

14. De tempore obiOis LamberU cnratias inqoirendnm est. Sigoniaa 
ait, extare MuUnae diploma, pndie EaL Octob. a. D. 89B. a Lamberto im^ 
peratore anno regni septimo in Marinco datum. Id Hadrianns Valesins 
ad poetam Berengarianum in dnbium revocat, mortem Lamberti nno anno 
anUcipans. Sed extat etiam apnd Ughellum, nbi Lamb^rtui imperator in* 
terventu Amolorii venerabilis episcopi, sni archicanceUarii, Cramennlpho, 
S. Mutinensis ecclesiae episcopo, res suas confirmat, easqne snb snae 
tutelae mnndualdum recipit Andreas notarius ad vnem AMolorii arcki- 
canodlariL Daia ann. irtcom. dom, 898^ damini ^oqw LamherUpn»» 
Hmi imp. septimo, prid. Kal OcM, ind. 2. AmcHoni iogo, non AmolorHf 
«t habet Ughellns. Neqne hnnc aUum esse arMtror ab Amulo Tanrineft*- 
iium episcopo, quem conscium caedis demini NevaUciense chronicoi 
facit Sigonius alind refert praeoeptnm, mOx a B^drengario Mutini 
ecdeslae concessum Benoniae, 7. Idns Decem^rid» Medio ergo tempon 
eoque aprorum venationibns apto, extinctnm Lambertnm convcnit» Itai 
et Cassinense chronicon habet, post sex annos regni obUsse ; et Pap 
brochios affert Benedicti IV. rescriptnm, datum 2. Kai, Sept. ind. 3, anmd 
2. po8t obitum Landbertt imperatoris auffusti, id est a. D. 800; qnod oott«^ 
sentit, qnemadmodnm sane etiam caetera omniain hec tempus conspirantj 
nisi qnod poeta tres tantnm aestates a morte Widonis Lamberfnm vixissl 
ionnit : 

Tertia mox tamm kunc LaUo produxerat aestas ; 
sed ii eo lapsnm fuisse dicendnm est. 

15. Lambertnm etiam hoatis poeta landat: 

Dignwr kic genUore foret, compluribus iU$ | 

Yixerit, et LaHum quamvis turbaverU annis, \ 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPERII 177 

1» UeSim Laitprando mdlderim, morilms et infeiio egregiom ftdsse: A.886» 
sed Bon teqve, qnod addlt, si Tixisset, res Romanas ad pristiiiam imperii 
■agnitiidliiem faisse restitutiintm. Mors ejas Adelbertnm et seqoacea 
pericalo et ?incalis etemit Nec mora, Berenfarias, intellecto easo, 
Paptem Tenit, regni sedem, et regnom sibi yindicaTit Tanc et Azzonl, 
Kefieiisii ecclesiae praesnli, saggerente Bertilda conjage et consorte 
itgm ^ concessit confinaationem donationis, a Sige^do efasdem loci 
episcopo in canonicorom asvs factae. Nondam tonc arcliicancellariam 
siM sraserat: itaqne Peirus OMneHlariui Jussu regU reeofnooiL Data 8. 
Id. Novemb. anno «pic. Dom, 898^ anno domini BerengarU serenissimi regis 
ii^ fnOkiL 2. (ita enim opoHet legi, non ind. ij. Acium Fapiae palaHo 
regis in B. n, f. a, * Oblisse deinde arbes, et 7. Idas Decemib. Bononiae 
ftisse, Slgonias doeet Adelbertos etiam Tascns in potestate iUti nam 
Fnnciscas Florentinas Locenses scriptarals InTenit, anno Dom. 889^ diMH 
derimo regni Berengarii datas. 

16. Inilio anni rex Odo morbo extinctas est» tertlo Jannarii secoi- 
dm Reginonem, Kaiendis seeandnm chronicon broTe incertt Ferae ad 
Isam obiisse scribit Beliim. Apad S. Diosfsiam teirae commmidatas 
esC, nt habet Regino ; qal addit, principes in nnam congregatos, pari to- 
ImUle Garolam regem recopisse. Iterom coronatam nnctamqne ab Ar- 
biito episcopo, habet firagmeiMQm Ustoriae Aqaitanlcae, a Qnercetano 
editui. Hanc coronationem BeUas Remis factam scripsit, Gordemo|afl 
M. Febr. certe Aqaltanici regni caasa^ si non in Aqnitaaia ipsa. Aator 
ritae S. Cicnalphi Oddoni filium Arnnlfam saccessisse scribit ; aed pancis 
diebas saperTixisse, in ipso pene initio regni tIx semlTiTnm. Idem habet 
fragmeiitam Jiistoriae Aqaitanicae, et Ademaros, aator chronici Engolis- 
mensis apnd Sammarihanos. Facilias credo, snperfaisse paalalam Odoni 
fllnm, qnam regnasse. Sane collegam TlTns, nt fieri solebat, non asci- 
lerat Uxorem Odoni Theodradam tribnit charta abbatiae S. Yedastl 
iata apvd Sammarthanos. Carolo nemo Jam de regno controTorsiam 
moTit, et ipse Odoois frater Robertas dia eam at regem coluit Carohia 
tz ee annnm redintegrati regni in priTilegils notaTit Sic datnm est 
Smdlonysiano monasteno praeceptam, a Donbleto editam, 7, Febr. iniia. 
fy anno sexlo regnanie Carolo, redmtegrante primo. Herveus notarius 
tkeJMcottis arckicapeliani reeognovii. An hoc ante coronationem noTam? 

17. In Lothariensi regno Znendeboldi mobilitas res itemm miscoit 
lyenariom dacem (id est comitem potentem et marchionem) qaem 
otimam babaerat, sabito a se repulit, honOTibosqae (id est feadis^ et 
fied nMjns est, etiam haereditatibus (id est allodiis) priTaTit Taic 
etiam Ratbodo TroTirensi abbatia S. SerTatU Tnjectensis reddita est, 
lita ia pago Hasbaniae Joxta Mosam, in Maselandiae comitata, qoam Ra- 
cenarivs preeariae Jure obtinnerat, simolato Ratbodi consenso. Ninc 
rero rex in placito generali repetenti Ratbodo pro S. Petro TreTirenfii 
reddidit Qna de re bina apnd Miraeum diplomata extant, ambo hanc 
sibscriptionem habentia: Walkerus noiarius ad mcem Rutgeri arMepih 
tcopi arckifuecapeilani recognom. Daia 3. Idus Mt^ji ipsa die festiviiaiis 

AHXAlBt IVPBKII TOW. II. f 2 



Digitized by 



Google 



178 ANNJILES IMPBHII 

A.8W. S* JServ&m mm int. Dm. 89S, MicL f, anno vero Pf^ii pHum purld. 
MmAfyii^mdfal4Ho,itwe$mumveronip9oTti^eeio, HieRvlfem 
fldetor Yocari irehlepiscopQs Tretireftsls^ Uf^diini p«to Rafbodiis. 
Ibidem 5. Id. Majf rex iDteryentv lionorabflit Ratbodi TreTironui epi- 
goopi et Odonffl Gdelis sni, fratribas BODasterii S. Udgeri, qied ^tar 
Wertlena, tatelan promieit, privilegia GOHfimaTit; detiationem fisd 
hinersbein dicfi raUm semper esse volnit; Hi omnibtts adRhennm mer- 
utibns, sive emerent, sive renderent, Innnnitatem a teloniis conce^; 
homines eomm nni advocato monasterti snbesse ^oloit, exemtos ditioni 
Jndicis pnblici, nisi adTocatus ipse ad pnblicnm mallnm prodamet Haec 
Wolt^erw ad vieem RtUhodi amn^ refls 3. b qno loco (si diplomata 
emendate reddita snnt) snpra diem collegimns, qna rex a. D. 895. coro- 
nnm regnl snsceplt. Odonem socenim hio inteliigi snspicor (id est (H- 
tonem Saxonnm dncem), cni qnaedam in regno sno beneidnli Jnre con* 
cesserit Zoenteboldns, unde iidelem appellare potnit Is WerthineMibnSy 
ii media ejns ditlone Uelmstadiense eoenobinm tenentlbnS) non mtem si 
IMI. Etiam RoswiUie nen Otto, sed Oddo nppellatur. 

18. Interea Raginarins intra f4 dles regto excedere Jnssvs, adjucti^ 
sibf praeter alios Odoacro eomite, qnem nnper pdlsnm inter restRntos 
nen legimnS) -ennr fiimilia et snpellectile intra Dnrfos sese dansit mmU 
tltqoe, loco olim Normannis insesso, palndibos et mnlta Mosae refiislone 
t«tot nbi a 2nenteboIdo fhiBtra obsessns est Solnta obsidlone oomites 
Carokm regem adeont, et in Lothariense regnnm introdncont Znento- 
boldnl improviso hostl impiir, cnm pancis ftiga elabitar. Carolns rocte 
itinere Aqtas, ac deiade Neomagnm Tonii Interea ZnentiflioldHS Tfres 
colligit, assomtoqne Francone Tnngromm episcopo, cum exerdtn Mosam 
iransit et drca j^lorengas considet; «t mannscriptnm Reginonls habet 
apnd Browemm. Nam Tulgo legilar ForieknM^. Annalista noster ineditvs* 
huhei Ploritin^ai] cni consenttt annaliun Metensinm lectio, nbi est^orl- 
Mffi^. Unde f^aerthingam Intelligi suspiceris, nobiJem olim in liis 
oris locum, paulo infra Roterodamnm ad doxtram Mosae ripam ; nam ab 
ea parto etiam Carolns agebat. Confloentfbns orgo proceribns, rex ia 
hnnc tendit; qui motis castris, Pmmiam irecessit. Sod inseqnente Znen- 
tebeldo, cnm res jam ad praelinm spectaret, pax per legatos coit, sacra- 
menfisque utrinqne datls, Carolas transmisso Mosa in fegnom snnm redfit. 

19. Circa hoe tempus Reginone antore, Eberhardns dnx <per Fri- 
Mam opinor, et inferiore Rbenl), filias Megingardi (an Megingandi, de quo 
nnper), a Waltgario Frisone; Gerolfi filio, in Tenatione dolo traddatar; 
dncatns fHitri Megfnardo creditnr. Is est band dnbie Eberbardns Snxo 
Megingnrdi filins, qnem idem Regino ad a. D. 88k a Normannis «aptttBy 
a matre redemtum scripsit. Ex hac gente fadle esse potnerit Ma^arinS| 
qnl pacto Bonnensi ex parte Henrici regis aMt ; et Eberhardus eomoo 
in pago Hamalam**, qui ex mginaeMathildissororepaterTheoderiei e^^ 
soopi Metensis i^it. IntelUgimns, inter Me^nardi et Gerolfi femiliam de 
Frisiae dncatu certamen foisse; donec ad Theodoricnm Gerolfi fiUna 

*) Stxo MfT. Bdutrim, •*) Ramtlaat em', Bckariu. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBRII 179 

fm r n M a qwo Honandiae comites vnlgo iBchoantnr. Aliom Ebarkar- A.898. 
imMj intfGldonis appellatione, in Fnlconis arcbiepiscopi Remensis rebiis 
fh>doarda6 memorat; patrem Rndolfi, filiomj opinor, Forojnliensis Eber- . 
bardi, Bereng arii regis fratrem. 

20. In Germania imperator AmnlAis apnd Ba?aros agebat, intentns 
HnngaroTam motibns, nt apparet, et Mara?elisiam ; apnd qnos fratres pria- 
eipes Moymims et Zuentobolchns gentem im partes sdndebant. Parn 
Z«entobolchi, viribas inferior, Germanornm opem implorarit. Imperator 
marchienes snos Lnitbaldum et Arbonem comites auxilio misit, qni hostes 
depressos yastaTere. Znentobotchas paer obsidione ereptns, in Bavariam 
docitar. ' Comperlnm deinde est, Arbonem cnm filio Iharico vel Isanrice 
incentorem mali fuisse. Itaqne ad tempns praefectora caruit. Tnncet 
Erembertns regi rebellis, captus a Priznolavo, fido Slavoram duce OHoney 
qaem nuper Wratislanm diximus?), et Luitboldo slrenuo viro traditus, ad 
Drantersdorfium adducitar, nbi tunc Arnulfos agebat. Rantersdorfinm, 
h«die Ranshova est, praetorio olim et sede principom celebre : nnnc in- 
signe coenobium) a Welfis nostds amplificatum, ut jam memoravimns. 
Frfsingae snmma aedes cum tabnlario arsit. Utriusque reparationem Walde 
epfscopns cnravit, et mox a Lndovico rege Yeringam villam solatiom 
calamitatis impetravit. 

21. Notattt dignnm est, qnosdam hoc tempore inGallia presbytero-» 
nm conjngia probasse, Jam diu desila ia occidente. Mabilio tertio Ana- 
lectornm tomo Mancionis Catalannensium episcopi epistolam ad FuIco«- 
lem exhibet, consilinm petentis, quod Angelricus presbyter in synodo 
cenfessns esset, Grimmam quandam consentientibns propinquis ejns, sibi 
desponsatam/ quanquam nequissimo conatui pii homines, ne dnceret| 
obstilissent. Osbervat Pagius, freqaentata magis haec matrimonia, cnm 
Rormanni invaluissent Eadem apud Britones ita increbuere, nt episcopa 
i^qnando et comitissa de honoris praerogativa certaverint, filiiqne epi- 
scopommnepotesqne velut haereditanos episcopatus in tertiam genera- 
tionem tenerent. 

ANNO GHRISTI 999. 

l«ioTiaif Fr9?iiid|« rex alUcltnr in ItaUaai a BerengtrU iDiraiclf . ExpediUo tameB 
ejnf irriU. ^ Garoluf in GaUia unirersa re^at. Ifameral aimof redlntegratl 
regnl. Pmstranea einf ad ZQenleboidam regem Lolharingiae legallo. — Zaen- 
tebaidl roffif ftaror In lagiBeriam et eompUcea. negtno Pmmlens is abbaf deji'* 
cilar. Ejaf scripta el tamalas. — Fames in Germania. If ormanni In Gallift Ticli. 
Carolas a saccessione Odonif regni annos nameral. — Amulfl axor Oda adalte- 
rii accasata. ArnalAis quamris paralysi correptos, lamen in Isanricam rebellan- 
tem morel.— Wihingas flt episcopas FaUriensis, posl rero dejicilor. -* Araaia 
imperalorls obilof et elogiom. — Uzor et liberi. An Teteref AndecbsU a Ratoldf 
Amaia BOtho. 

1. Lamherto extinctO) Rall aBerengario alieni, ad Ludovicum regem A.899. 
Prerinciae respiciunt, cum Amnlfi valetudo desperata haberetur. Ludo- 
Tknmmemoria avi cognominis commendabat, qnem caesaris dignitate 
Italiam landabiliter rexisse plerique meminerant. Dnx facUonis^ si Luit- 

12* 

Digitized by VjOOQIC 



180 ANNALES IHPKRII 

A. 889. prando credifliiis^ipse BereBgarii gener habitns est Adelbertis, Epore^tae 
marchiOy qii Giselam ejas filiam in matrimonio habebat : eo minis altif 
rebellare pndori Aiit. Adalbertom hnnc Jkiyenilibns ansis mira ▼irtntis 
hamanitatisqae fama flomisse, Laitprandas scribit ; sed proYecta aetate^ 
ita Yersam existimationem, ut perfidia e|a9 etiam a paeris decaataretv. 
Nam de eo ferri solitam : Adaibertus, cotms curtis, macrotpatkiis, micro^ 
pistfis, Ego Yereor, at mnltam tribai narrationi Loifprandi possit Naa 
in altera LadoYici expeditione genernm socero favisse, diserte habetpoett 
Berengarianns. Illad constat, primam irritam fuisse. Aderat Berengario 
alter Adalbertas potens marchio Toscoram, libertate naper reddita et do- 
ftis etiam conciliatas. Ladovicus i^ arctum compnlsas, Loitprando a«- 
lore, abitum incolamem pactus est, ejurata Italia. Qaae si Yora forenli 
peijarii deinde exprobrationem poeta non omisisset. 

2. In Gallia jam Carolus sine controyersia regnabat. Ipse socces- 
sorem se Odonis agnovit, in Aqnitania credo ; nam diplomata ejos extast 
hoc anno data, quale est apud Catellam historicum Gothiae odaoo Id, Jm. 
indict. 2, atmo sfpHmo regnanU Carolo serenissima, ei in successione 
Ottonis secundo, Postea tamen malait pro successione Odoiis nnmertre 
redintegrati regni annos. Hoc autem vere legatos misit, Haischericiui 
episcopam (qaem Caroli arcbicancellariam invenio a. D. 907) et Odaca- 
rum comitem ; qai ad fanam S. Goaris cam Zaentiboldo rege Austrasio* 
rum et legatis Amalfi imperatoris, Hattone archiepiscopo et fhitribas co- 
mitibas Conrado et Gebehardo, colloqaiam nequicquam habnere. 

3. Itaqae frustra tentata Odocari et caeterorom profagomm recoi- 
dliatione, Zaentibaldus iterum Darfos obsedit. Cam nihil* proicerel, 
Raginariam et Odocarum et caeteros anathemate percnti Jussit ; et negas- 
tibos episcopis, in minas contnmeliasque prorapit. Annalista eo insolen- 
tiae processisse scribit, at capiti Ratbodi arcfaiepiscopi scipionem illiserit 
Hoc tempore, dejecto Reginone factione procemm, Richarius, firater Ge- 
rardi et Matfridi, Bmmiensis abbas constituitur, postea Leodiensis episco- 
pus. Regino sese in S. Maximini monasterium recepit, et per otinm libris 
scribendis operam dedit. EJus historia dudum in omnium manibns ver- 
satur; scripta tamen negKgentios/qnam tanftnm Yimm decebat Opos de 
disciplina ecclesiastica ex manuscripto codice academiae Juliae edidit 
Joachimus Hildebrandus, quod Stephanas Balnzius, collatfs aFiis exempla- 
ribus, incudi redidit. Broweras scribit, nostra aetate epitaphium ossa- 
qoe in sepulcro lapideo reperta, cum duabus difi^actis litui sive pedi 
partibas. 

4. Magna passim fame in Germania laboratum, nt homines sese ln- 
vicem comederent. In Gallia Normanni in Bargundos usque penetrantes, 
ad S. Florentinum 5. Non. Jun. a Richardo duce victi snnt. Ita chronicoa 
breve autoris incerti apud Quercetanum. Rem chronici Andegavensis 
aotoritate in hunc annum Labbeus confert, haud scio, quam recte. Carolos 
Inclinante anno Viennae agens, Arnusto Narbonensi archiepiscopo qaae« 

^ dam donavit aut firmavit, Kat, Nov, anno sepHmQ regnante Carota, at im 
successione Odonis secundo. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 181 

5. Amlfiui «igistiiiii dnplex maliiiii graTiter oppressit Oda con* ]l. 899. 
J«[ a^lterii rea facta est. Aimalioin Faldeiisiiim continaator Freherianas 

Id mtmse Jnnio in Ratisbona nrbe jaxta proceram praesentiam Judicion 
72 jHTantibas confprobatam scripsit; at Hermannas Gontractus 72 
priici^iim jaramento absolntam, vereor, ne honoriflcentias, quam verias. 
Rem Cor^emc^as de Zuentiboldi' co^juge^ Oda accepit ; sed illa in Austra- 
sia, Bon in Bavaria Jndicanda erat. Eodem tempore imperator paralysi 
ceiT^tiis est Malom yoiieno propinato ascriptum; ministri sceleris^ 
GermaBnns Otingae decollatas. est, alius in Italiam elapsns. Rodburgii 
paedam Epilingae (an Eslingae) snspendio interiit. Imperator nihila 
secias iiaTigio in Isanricum rebellantem movit, hominemque Mantarensi 
oppido (mnnc qnoqae in Austria noto) inclnsam, cum uxore in deditionem 
accepil : qni enstodia elapsas, ad Moravos profbgit. 

6. Engelmaro Batavensinm antistiti vita foncto^ snccessor datnr 
Wiiiogiis Mtione Allemannas. Extat diploma- apud Gewokiam, qno ei 
imperator Jos- arbis coofirmal, qoale Utila et Tassilo concesserant. Bam 
oltan Meiavi» in Pannonia datnm episcopom, et per hos proximos tamul- 
tos palsum, imperator sedi vacanti praefecerat; quod non iniqaum et iii 
Nametmi ei Bordegalensi antistite nuper admissnm, Bavariae tamen 
episcopi improbavere. Itaque postea, extincto ArnulfOySnb pueri regno, 
sententia eorum aDeotmaroWihiogus dejectusloco est,Richarioordinato. 

7. Imperator Amulfas malo victus, 3. Kal. Decemb. obiit, ex testi- 
monio Reginonis atque Metensium. Aventinus habet 6. Veneno subla- 
tom, eertos autor annalista Fuldensis prodit, nulla pedtcakris morbi 
menlione; quem Luitprandus fabulator, ut alia multa, ex longinquis vulgi 
rnmoribus retulit; quo manifestiore scilicet Dei Judicio ponitus videretur 
ob HuBgaros, si diis placet, christiana orbi immissos; quas nugas supra 
explosimus. Passim ut cradelem et stolidum tradocit, odiis Italorum cre- 
dnlus. Sed moderatom, et ingeniosum et fortem, gesta probant. Etiam 
expilatarnm ecclesiarum accusatur: sed multa passim vitio temporum ad- 
mittere optimi principes cogebantur necessitate rei publicne, ne abaliena- 
reet proceres, per quos barbaris resistendum erat Ipsam in ecclesias 
passim liberalem Hiisse, constat. S. Emmerani monasterium struxit, Ratis- 
bonam incendio defbi matam reparavit. Normannos insignibos victoriis 
repressit^Hungaros, dnm vixit, absterruit; rempublicam Germanicam recte 
ordinavM ; alios Francornm reges ferre, quam christianum orbem caedibus 
implere maluit. Nam si annuisset, poterat per Fulconem etiam Gallos 
habere in potestate. Ita facile in Grassi patrui autoritatem «uccessisset. 
Sed satis habuit^ a caeteris agnosci comitec majestatem suam. Regino 
Otingae tamulatum scripsit: fortasse illuc viscera delata sunt. Gertiore 
Foldensis annalistae tesrimonio, cui monamenta loci astipulantur, in S. 
Emmerani aede Rattsbonae tumulo illatus est, exeqoiisregiapompafactis. 
Ibi et mausoleum extat, et notante Aventino ex testamento panes paupe- 
hbns erogantnr. Ejns confessionem de corpore Ghristi in sententiis 
legi, SUMdas presbyter scripsit 

a Fkres illi oxores copolant recentiores, nuUa veterom aatoritate. 



Digitized by 



Google 



182 ANNALES IMPERII 

A.8M. LvdoTiCBS ex Utt natas ftiit. Oiiiplniiis Dtjiam <pro Uta) rtH Lvigar- 
dem Cqaod pejus) apfellaTit Ladovico gennaius sorores tribiiit Bertafli 
ei Lotgardem, Ottenis Saxonis coi^igem, nt et Craazius lial>et, et alii 
recentiores ; sed quaiitam iateUigo fttlsi. £x Rateldo lilio naturali Wolf- 
gangus Lazius et Nicolaus Yignierias antiqnos in Bavaria Andediseaeee 
dynastas duxere ; nnde marchioaes Istriae, duces Meraniae etpostienM 
palatini comites Burgnodiae descenderunt; qnae res ampliore inquisitione 
digna est. Blondellus eam secutus est, anior in lioc doctrinae genere in- 
signis. DeRatone quodam (an Raloldo?) sub Otfone Magna apnd Bavaroi 
eelebri ex linjns stirpe dicemns ad a. D. 948. et ibi tabulam posteroram 
exbibebimns, qualem vlr docfus conciimavit. Aventinus Ratoidnm G«- 
rentnnis praefectum seripsil ab Amulfo Bajoarlae dice. Sed eos si habnily 
debuit patri potius, eosdem fenenti ante regnam. Cnspinianns eliam aliaaa 
Amulfi co^Jugem indicit Agnetem, matrem Amnlfi mali, ex Sckirensibiis 
Bijeariomm dncis. Sed totnm bec ttendameato caret Gononbinam. mn- 
tram Znentibaldi et RaloMi Aventinus et Utxins Helinradam appellaat 
Sed de concnbtnis AnH>iro natoe Fbldettsfe habel. AnMrffus ultimns Caro* 
lingoram fmperinm Romanwn tenuil. Ita quod Carolns iHe inclytns iniUe 
seculi familiae decos intnlerat, ejusdem secufi exita amissitm eit Aieo 
stare din magnis negatnm. 

ANNO CHRISTI fHIO# 

ladoTiem Pner AnraUb pttri snncitar. Proeeret, qii rei OerAtBlte mA •# a#- 
■InittranHit. -^ Httte ejatqve fmffHtgtnei ptpt» {■aieaiil, etr Ltdovlei« coMli* 
taeriiit regem. — Qverwttr de MortTii, ^i jtcttBt tietropoiUtBUB fiM Roina 
coBeessnai.— Bplttolt Btjotrite episcoporam td ptptm etdem de re. — GermmBl 
Mortritm Ttsttnt : UBfftri in Ittlitm penetrtnt. — Gltdem inferant exercitnl 
IttlBrmm. — Namenii ctesoniiB, iBter qaos Liadirtrdm YereelleBSti ep iicopiiB. 
LecB Bb VBgtrii noBe Ttttatt. — VBgtri ia li^otritm irnmpvBt. — BereBfBrll 
«vtoritti OTerit. LadoTicm tb Ittlii recipitBr in regem. — LadoTici regig 
Ittlite diplomt. — Sigifredni cOBMi ia hoo diplomtte memorttai tn ftierit ex 
•tirpe Mtthlldii, et tTOi Attonii Ctnuiinl. — Jobtnnei IX. ptpt obit ; ioccedit 
Benedictos If . — Ditlo BeneTonttnt €tpaiBte cenjanett. — AdenalS, qal Bb- 
BeTOBtam Gtpi^e cotlBBxertt, poiterftu. — AdeBBlAM BeBeTentBBBi poit hBe« 
CrTteooi colBit K)Bi mort. ^timtrias StleraittBai Ib coitoditm dttat, fillo 
tabititnto. — Zuentiboldi 'iubdUi LadoTico Oermtnite regi fidem ipondent IttB 
Ib inbditoi iteTit et in prtello ttndem occidltur. Ejus fillte et locus sepaltorae. 
— Odt Zuevteboldi Tidat aupsit Gertrde comiti. Fuit filtt OUobIs BKioniei. 
^Ibs dloi emortatna. •- LadOTkl refls diplomt. pro Gerbe|eB8lbBS. — <todeical- 
coi tbbts Gorb^eBiii depoBlitor, iubililBitar*BoTO, Gobbonam tgnttac. LadOTlel 
regii diplomt Tullenie. — Gtrolui Gtllite rex fere precario regit. Procerei sub 
lito potentes. Fulco Bemensis trcbiepiscopul t Btlduino Fltndro occlditor. ~- 
Fulconi substituitur HeriTeus. OcclsoreB FulcoBis excommunictCi. — Forarala ex- 
eommunictUonis. BtldolBBS ia ^ttita re|:ii moz reiltt. «^ Vonnaiuii ad ehrl- 
atiaaam fidem in Gtllit tddaci coepti. — Alfredas Aaf lite rex obtt, qai pttritm 
•utm a Kormtnnoram inTtsionibus libertTit. — Studlt sub eo flornere. Poctores 
sub eo celebres. Leges condit. Monarchitm in Anglit Bttbilit. — Ipse studiii 
opertm dedit et Ttrit ia Itnguim Terntcultm trtnituUi. Artlam meclitnictrun 
SBitlor. BdaardBi «1 iBoeedilk 

A«900« 1- Extincto Amulfo, proceres Germaniae fn Ferekenie, eppido 
Franeis Biffoariisque medio, collecti, Ludoricnm ejns ilittm legitimnmi 



Digitized by 



Google 



ANNALSS IHPERII m 

eHi pmmm sapliumi, iii regmim atiolloftt Goroavt oliaiii ia^iHm, [i.t§^ 
Kogteo scribit Fmeeiima Hattoais archiepiscopi, et Gonradi Gebeliam 
dft^e Vnmconm priacipoai, in rebes administraBdis auforitas effiiUit 
OttMM qeoqve Saxenem miiltam potoisse, apparet. Tlieetmanps Salis*^ 
berfMiis antistes perrexit in muiere arcbicaneellarii ebmyidoi Walda 
VHstegMsii episeepas pveritiam regis a^oderabatnr, ATefttino aotaate. 

2. Extat epistola (etsi imperflecta) Hatloais MofoBtiiii et siilfrai»iee* 
ram ad MsABem IX. eredo sob eiitmii bi^os aBii soripta, etm Jam 
Hngarl es Italia redissent: qoa sigBifieaBt, AnilAuB imperaterem de 
fita mlfresse; rogao^ «t aoimam ej«s a viBoalis peeealofim abselyaf» 
fimio eolnta stBt io eoelo, qoae 4>se io terris sel?erel*. EipeBiBt 
deiflde, Beeessilaterei pabNca» Jiibente, fiUom aogasti, etsi admodvm 
peenimy commoBi eeMiHo priBcipam eitottas censeBsn popBli, elevatam 
iaregi«a deces, ne solidom regBom Ib parles sciBderetor. Nam et reges 
Fnmcon» ex bbo semper gOBere processisse. GaeterBm, qao miBBS 
peBtlficis fluudmi ceBSlIie uterentar, exdosos paganoram intercoffsa^ pei 
fios Bee legatis iter pataisset. Ex qao intelligitar, Haagaromm irrap* 
tioBem iB Italiam in bonc axnnm conferri debere. Petant, comBHiBem 
pepoli ceBstifBtioBem poBtificia benedictione roborarL 

S. Commendant etiam episcopomm Bawariensiam eaasam contra 
Morayos, Francoram potestati rebelleS| qoi metropolitanam sibi ab ipsa 
loaa eoBcessam Jactent: inde illis aageri spiritns, et snbjici face^ 
rebellioni. Caasam Bawariensium saam essO; nec Francos sine lllis, 
aec illoi sine Francis aliquid in ecdesra aut re publica magnum gessisse. 
Sd officil esse, si quid sanctae matri Romanae ecdesiae elapsum slt, 
admooere, ot maximi pontfficis prudentia corrlgatur* 

4. 5ed etiam epistoh extat episcoporum Bagoariae de eadem caus^ 
fum edidit Gordesios cum Hincmari epistolis et JohanniYIII. inscriptam 
ciedidil: sed ad Nonum directa est. Sub bi\jus an^i finem aut initiam 
seqnentis datam, Terisimile Judico. £a buc redit; ^ummo pontifici ef 
nmenati papae, non unius vrbiSf sed totius orbis; 4omino Jpanni, Ro- 
simae sedis gubematori magnifico, humillimi patemitatis vestrae fM 
Vmtmarus Juvavensis ecclesiae archiepiscopus, Waldo Frisin^ensis, 
irdtenpaidus Epstatensis, Zacharias Saebonemis (Ayentino Sabonensis, 
fiijam est Brixinensis), 7ti/o Ratisbonensis, Richarius Pataviensis epctesiae 
fpiscopi^ smiversusfue clerus etpOpulusper totam Noricam, quae et Bayjaria 
r, prosperum in Salvatore nostro profectum. Non facile cre- 
fuod coacti quotidie audimus, de sancta et apostolica sedeper" 
versUaiem pro/luaisse, quae nobis est mater sacerdotaiis dignitatis^ et 
9ri§p ckristiamae reUgiopis. Venere de iater^ vestro (vt ipsi promulgant) 
MJemies arckiepiecopus, Benedictus et Daniet episcopi, tanquam missi in 
^em Slasforum, qui Maravi dicuntur, regibus et poputo nostro subactam 
^ trikUariam tunc, cum ad christianitatem perducta est, Itap^e et Pa- 
In i e nt is ^^isct^ semper synodos HHc kabuit, et comites nosfri pkH^(i^ 

^) rtfial — totteret Ju§m mptri^nm ^ Eckm-i^ txftmttm* 



Digitized by 



Google 



184 ANNALES IMPBRII 

A. tOC* ^§^p Mnec 9kmmi fiie$^ CkrUio reflque debUa, amit eumUs trioMa eei. 
Nmc jaciatUf $e magnitudine pecumae obUmime, ptae mmquam aUas 
a fDcdra sede procmere. Jam enim utm$ episcopaiu» im quinque aUoe 
dioidilurf et in episcopatu arckiepiseopaius eonstauUur cum sufrofaneis 
iribuSf contra concHH Africani cap. ^. et 65. et decrehm Leonis papae 
cap. 15. et cap. 49, et Coeiesiim cap. 17. Antecessor quidem vesier, ^memH- 
batdo duce impetrante, Wicbin^ium consecrami episcopum; sed naopkfiae 
geniif quam ilie beilo demitam ad Ckristi cuitum perduxerat. At Slaoi 
$uts criminaniur^ quasi a Franci$ et AUemannie di$$ideamu$j ei ^vioiaia 
fide catAoUca, cum Ungari$, datis $acramenti$ per canem et iupum, pacem 
fee erimu e; nftmeraia etiam pecuma, ut in liaiiam averierentur, Ki veetfi 
legati^ qua$i epi$toia ab apo$toiica $ede directa^ kaec improperani, Sed 
«/ qusAm $apien$ ait: fu$iu$ tuUt crimen iniqui; no$ Unqarorum feri- 
iaiem non pecmsiaf $ed datie iinei$ ve$timenti$ emotimmue^ ui quieii 
no$trae comuleremue, Siavi non parvam Ungarorum muitiiudinea$ suece^ 
pere; capita eorum rOu deionderuntf barbaro$ ckri$iiani$ imm4$eruni. 
Inde Pannoniae de$oiatiOy masimae provinciae noetrae. Frogemioru 
$emori$ (}A est domiAi) no$iriy Ludovici videticet imperatorie (lego tm- 
peratore$') ex ckri$tiani$$ima Francorum qente prodiere: Moimarsi Sia» 
majore$ a pagani$ venere. Juvenculu$ rex no$ter ttuiH praedeceeeorum 
euorum Romanae eceiesiae defensione concedet. Nos ingruentibu$ Ungari$ 
ei liaUae immineaiibus, pacem Siavi$ et amtte$iiam obiuiimu$, fru$tra. 
fu virtute ex aito indutus^ fracia con$oiidabi$y abjecia reduces; ui quae 
Siavorum maiignitae disturbavitf Romana ju$iitia restiiuat. Tkeoimaru$ 
indignu$ archiepi$copu$, et apo$toiicarum rerum procurator promiis$imu$f 
pecuniam ve$tro juri debitam, propter infe$tam paganorum $aevitiam 
miitere non poiui. Nunc iiberata Itaiia quam primum eequeiur. Interea 
responsum ad singula especiamue. 

Ahne pater mundi^ dignue pronomine Petri, 
Nomine quem $equeri$f utinam viriule $equari$, 
Sisque tuH famuii$ protecior veru$, et iiio$ 
Commendee Domino coeU, qui prae$idei aito. 
Scilicet Petri Ticariatam^ qui pontificibas Romaiuf tribaebatnr, proDomiie 
Petri designat 

5. Ex his intelligimos, Morminim Zuenriboldi filiam, rebellem Francis, 
etiam dioecesana per Pannoniam Bajoariomm Jara abmpisse, episcopls 
Roma petitis; qaae venali indalgentia facile de alieno largiebatar. Sed 
mox amissa protectione, cnm regno sao ab Ungaris eversum, dicta di* 
cendaqne ostendant. Nostri nanc ascitis Bogmannis, Morayiam yastant. 
At ipsi Ungari hoc anno, an soperiore, per Pannoniam et Noricas Alpes, 
gentibos Slavicis insessas, in Italiam penetrayere. Hoc epistolae Hattonis 
et Theotmari ostendnnt; et Faldensis historicas, qai eadem ria regressos 
addit; et annalista noster. Regino vero expeditionem male in aonam 
seqaentem differt. Laitprandns tarbatis, nt solet, temporibas, Bajoaria 
per aliqaot annos rastaU, Ittliam demnm barbaris pataisse credidit. Sed 
pHor Italica irmptio fait 



Digitized by 



Godgle 



ANNALES IHPERII 185 



6. JhgMMmwm inams) si Lnltpriii^ fl^es, priBvm ad BieBlMi tostoria j^ IM. 
igiC IM explDi^toribos: eniBsis, tridvo coisideMt iBtelloctifi diTitiif 
regioBis et maltitadiie genlis, demam redeant, at majoribos Tiribos ex* 

citis, nirsas incumbuit. Itaqae primo Tere cam ingenti exerciti Italiain 
pelmii Tanc Godefridam et Eberbardmi, Garentano limiti praefectos, 
rictos el occisos; Gregoriam Aqailegiensem patriarcham fagatam, ATcn- 
Hqos memoriae prodldit Ungari Aqaileja el Yerona a tergo relicta, Pa- 
piam «sqne progrediantar. Berengarios collectis Insabribas, I^igiribaSy 
Tascis, Speletinis, lota regni mole bosli occorrit. Ungari maltitadino 
adfOisn lerrili, lelegont iter el aegre Addaam nando transeant, maltis soonui 
baostis. Sed cnm alia flamina, alias itineris difficaltatos restare cenierenl, 
paeeoi polant; praedam captiTosqae reddere efferant. Non aaditi^ fogam 
preseqoantar, donec in Veronenses campos, tamdemqne ad Brentam 
T«oero. Ibi, fiitigatis eqais, necessario consedere. Acies alTOo flominis 
4igdebanlar. Barbari praeter priora, etiam obsides foederis filios saos 
^Kcobantar, si incolames dimitterentar. Bejecti desperatis rebas arma 
parant ; et nt se contemni Tidere, traosmisso flnmine altro irrumpant. 
IlaliMglectis signis ordintbasqne, ad dbam samendum discarreranl, anl 
foielom capiebanl. Qaidam etiam maligno animo Ticials laborantibns 
epem Don tolere, al soli rerom polirenlar. Ita hisi omnes, caesi pleriqno 
•atsagittis transfixi; capta castra, ingens praeda parta est Omniarapinao 
et libidlni bostiom, praeter monita loca, patoero. 

7. Annalista Foldensis ana die Tiginti millia Italoram cam moltis 
episcopis iflBcidisse prodit Nameram ex longinqao in mi^iis aadam, 
credibfle esl. Liodwardos Yercellensia episcopos, Carolo III. aogaslo 
elim «rdiicanceBarias arbilerqae rerom, cam tbesaoris sois fogiens, in 
Ungaros inddil^ simolqoe Titam el opes amisit, qood Beginoni nolatam 
est Addil Sigonios, Ungares Tarrisiom, Yicentiam, PataTiom popalatos, 
tandofli in Yenetos Tim fecisse; el comparalis lembis CiTitatem noTamy 
Eqailiam, Glodiam, el Gapot aggeris incendisse; qoin eliam Albiolam 
fraetorTOctos, Melomaocom et BiToaltom die festo S. Pelri tenlasse: sed 
a Fetro doce, naTalibns copiis coolractis repolsos, sese ad mediteiranea 
contalisse,Nonantolanam monasleriom aliaqaeloca combossisse: landem, 
il recederent, ingentem Berengario et Italis peconiam extorsisse. 

8. Hoc eodem anno alia Ungarorom manos, explorata specie lega- 
tionis regiono, in Bajoariam irropity et altra Anseom amnem (Anassim 
M Tocant) popalando penetraTit Qoinqoaginta millia passaom ia 
longvm latamqoe percarreront; et obi nostros colligi senseront, com 
praedft se in tolam recepere. Pars tamen in aqoilonari Danobii ripaa 
Liilpoldo marcbiono deprebensa est Mille ducenti caesi, aol DannHo 
mersi sonl, Tix nno cbristianorom desiderato. Sed postea nostris Ticem 
plos nimio reddidere. Hic paocola, qoae annalibos Foldensibas finientibns 
desnnt (ol scUicel a Frehero prodiere), in nopera scriplerom BronsTicen- 
sia illostrantiam colleclione soppleTimos. Unde eliam intelligas, post 
Tictoriam banc a Bi^oariis TalidissinNmi qoandam nrbem in ripa Anassi 
mvoi 



Digitized by 



Google 



186 AMNALES IMPERII 

i^tHk ^ Hmgariea cladet Baroiftrii avtoritttem mrtit, c^Jiit 4aoli eoi- 
tif«rat; lac daUoa att, reliisaa LadoTicna et Papita racaptaa, AM- 
^rto T«f ca par Bartaai coi^gaai aaae taadam coadliato. Id aaUi ia- 
■oitpaata: 

BMm ffrrkmi s fim d tm ftra sikHm mk lato 
MMaf MMani fM/am, ewi moriku aucior 
Timmn i ut iMimMcut orai, $ed tHrfm te yi m la ft . 
Geitam aaim aft, kaac bmx Ramam petiisia, Jamqaa caiiaeatia aaaf-iaitia 
imperii earoaam gessicaa. Nimc ceita pridie Idaf Octabria Olomiiaay at 
pridia IM. No?. Ptacetttiaa, Ragiaaai et Ifaitiaaaci epitcopis privilagia 
coiceaaiife, Bigoataf reperit. 

10. Babet UghaUar ia RegieaaiHa dlplaaM hoc saaM: Imn.s,d 
u 7. aimit9iciu 4, f. tL rar, Nohm atf . . . LmihmTimm vommrMm 
prme md e m mrckkancelkuimm mostmm, ae Si§ifridmm ilkuirem comtMom 
fotam fsHisoe (pfaeceptii Regiensis acclesiaa coaibastis)) «/ faafat^ 
timsts praacsptum Pdro spiscopo comcedero dipmaremmr. Sijimtm fm 
BlmdovMfloriosissimiireffit. AmulfutmotaHusmdvifOomlMuardimpisospi 
at mrckicamcaiiariirecofmovi. Data pridie Mai. Nov. amm. imc. Dom. 900. 
M. 4y ammo d. Hiudoviei ploriotittmmi rsfit im ItaHa primkO. Aciwm tla^ 
o om Hae im D. n. Amam. LaiCwardas pMeiol Comeasis lait, sacaaaaorqar 
a}vs Daiibertos (ai potias Walbertasr). R|udem mox priacipis arcbi* 
caacellarium egit, ot apparat ex diplooMdbus, qoae apod UgheNom exlant 
Idam rex Papiae die 2. Odab. a. D. 900. aaae ragai primo, Petro episcopfr 
AretiBO Jara qpMadam irmaTit, iataroessioie Adalberti aMRhioiis Tasciae^ 
iddia soi, et dHecterom comitam Stgifrid^ et Adalelmi 

11. Sigifiredam saspiceris farte aatorem stirpis, ex qaa Matbildis 
dacatrix processit; patrem Axzoois Gaoosiai, qoi sob Ottoae M. flofoit 
Ea esl ooijeetara Felicis Goatelorii, qoi geaealogiam Matbiidis scripstt^ 
saae aoa speraeada. Sed yereor, ae obsit, qood idem aaao seqoeati et 
proximo in LadoTid et Bereagarii priviiegjis, Bergomeasi ecdesiaa datis, 
aacri palatii coaies appellator, qoem hoDorem aemo ascribit alteri illi 
Sigafrido. Eqoidem saauaam oobilitatem hoic stirpi DoaiAixo aacripsit, 
prae qoa 

Vix Priamos taati totaqoe Troja Arit. 
Qaid arga, si faceremos coaritam palatii avom Attoais €ansiai, patrem 
Sigefridi, ex qoo Attoaem aatom coastat: ita concidmt objectio grafis^ 
sima, qaad comes Atto io coaiplaribos chartis vocator fiUutbomaomiemuh' 
riaeSifafirididacomaaiuLucemti, aallo hoic addito t^lo boaoris, etsi ec 
oomite palatii genitas asse poasit, sad aalo mhior, atqae idea ia aliam 
praviadam traasgressas. Sed haec iafra iteram atttegaada eraat ad 
a. D. 951 ; abi alia coajedora plaasibUior afferatar. Porra Adalelmam 
•earitem et ia Bargomeosi iUa prirUegio, et paolo aaie io Jodicio Romaao 
iweaiemos. Diploma AreUaom Gamorriaas dedit: Gosbmb Araaa ax 
aathealiois caaoaicorom tabolis receasail. 

12. Hoc amao, sed Jam provadO; iohaaaem IX. papam abtisae, coa- 
seataaeom est; aam vivere adhoc creditos est Hattoni al Thaotmara, 



Digitized by 



Google 



ANNALBS ItfPERII 187 

MiSiiri «K Ittlia redimit» id asl «ibo deeliti. £l emi H^ A.IML 
ifeo Remensi arehiepiscepo responderit> qoi sexte Jnlii die censecratiie 
ist, in AvfQStaa isque pervenisse yidetv; At exeiftte Aagnste Jam 
leaedictus IV. sedit, at apparet ex epistola ia caesa Argriiii UngoneBSis^ 
njQstiifiMhaeclegwitar: Scriphtm per mMm SergH^ s, R. ^ eerkUarii, 
mam Au^tio, M. B, Data ^. KaL Sept. per mmm Lsottie, Dei pktaie 
f rm st r ii samolae sedie apostaHeae, a$mo BenetKcti papae primo, amio 
ssctmSa poet okUum Lamieberti imperatorie ampasti iaiset. 3. Seitm 
uaai diem racasse, BanoAias seiibit; BeMdietmqne IV. satloB» 
ex patre Masuiiolo, snccessisse pepttii stadio, qved largis ia 
if eaos haberetor. Beiedictim papam et Sergiom seriaiaiiui fadle cre«* 
im eos esse, qai m eoiicilio Romaao anno Domtoi 897. damiati legvitir: 
aieo tmw res RomaDae, iraperatoribiis Jistis destitataey flictaabaat. 

13. Sed et ilterior Italia a Fraacis negligelMtur ex qao Agiltnidis 
iBperatriz, Radelgiso fratre restitiito, cam Widoae Joaiofe Spoletiaonm 
faee Bemerefttim reliqiierat. Radelgisns homo simplex alieBie motibie 
Tfgebster; qamd iBdigaatl quidam, cum Adeftolfo Gapaae friftcipe eoftspi- 
nit: imtempesta oocte moftse Jaftaario kyjas aDAi portas arbis effriftgmity 
fdatiam «^ccapaftt, Radelgisom capiaat ; AdeftmlAun mox conseftSB pro^ 
cenim et popali principem coostitftaBt. £x scriptoribas anenyads, qoes 
Cmlllas Peregiinas erait, discimas, Virialdam qaendam snb Radelgisi 
lemifte ragmasse, et moltos pepalisse: qoi com se Capaam recepiaeent, 
tmdem in dominam coi^araront. Gaiderisas fratev ejos dodom apod 
Gneces monlabat Aa sopenrixertt, bod apparet: ratie e|m6 certe babita 
M est Adenalfos diticmem BefteTentanam Capaanae adjeeit, stabi- 
leaqoe potentiam smis reiiq«lt A|ant, oMKrem ejos, Potelfrido Bene- 
veatamormmoptimate natam, nam fam filii aiagftitadifte laetatam, qoam ex 
sme gemtis caso dotaisse. 

itw Adenmltai paalo ante sprerarat Goaiaunrias Saleraitanas prin« 
cep«, et ilie e|is LandaUo filiam negarat, Jotae axoris impalso, qmae 
Witais aagmsti sorer, regale stemma (si dtts piacet) miscere sobditi 
cemabio imdignnB dictiUbat. Sod Wid(mis familia bmx defeoit, AdeBolft 
mt stirpe per cemtam septaaginta et amplius aanes Horait ad oltimam 
oqae LamdaMom; qoem a. D. 1079. extiactam qoidam scribant. AdeBoA*' 
fes lio omo mxerem Gemmam condliaTit, Atbanasii magistri miiitam sem 
Ms, et ot qoidam addant, ^m epiecopi Neapolilanoram fUiam: et 
cim anmo mio solos praeiysset ditioftibas, mox filiam ift GomsortiaBi 
prmdpitas asdvit; alteri fitie AdeDolfo Tbeameftsem eomitatam ooneessil. ' 

15. Ipse yersBS ad Graecos» comiter obeenraTit Leonis aagasti aM|i<- 
slatem ; ad qaem Landnlfbm filiam misit, at eom ad liberiBdam a SaraciBis 
baliam excitaret Sed ia mediis belfi apparatibas decessit a. D. 9ii; 
if maMecripto Casimmisi credimos, qoed Micbael moBacbms inSanctaario 
Capmano prodaxit; cam principatam BeneTeBtanam per iamos andecim 
cam dimidio tOBoisset Micbadem moBacham dtat Job. VbMmUias Ciar- 
Imtas IserBlensis arcbipresbyter in Samnii bistoria Italicescripta. Circa 
iiem tempos, aot paalo aate, Gaaialanas lomiBibas orbatas, com BisMua 



Digitized by 



Google 



188 ANNALES IHPEBII 

A. HO. umk^ GMiprtkaiflM M a SikmitMif , •< ia c«sf<MKt ^Hm^ iKi 
oogMMiie ii priBcipili stMidito. 

i^. UthttitMM iileltocU Lodotioi deeCicnM, • Zmililmlde ^efr 
eiot; q«i plerosqie preceres Mvm t se alMUieitnit, aui indigie tn# 
ttrel episo^os, et loMlioree boioribBs prtediisqve eneret. Ilaqw 
eertiitia td Ladovican trtBseent, eamqae in regaam introdaomt Venl 
paer, et in Tkeodonis riUt dttis mtaibns sabditomm stcrtmeitt sascepif 
Om in Germtnitm rediisset, Zneitiboldas htctenas Gtllite Belgicae rei 
coadanttis hominibes, per regnam discarrit, canctt incendiif ,et rapink 
miscet. Sed qaos benevolentit retinere neglexertt, mtlis domtre fivsln 
spertTit LadoTicas in regnam rorsns accersitar; Zaentiboldas cmm 
Stepfatno, Gerhwdo et MttfUdo cooritibns prope Mostm Id. Ang. impai 
prtelio congressos intericitnr. Tamnlttas est in Sasleretsi monasteffii 
Jaliacensis agri, cai iliae ejos Benedicta et Ctecilit prtefbere. Scbate- 
liHS tertitm sororem loci stnctbnonitlem tddit. Ipse fondtrtt orBtrat- 
qne. Itaqne illic pro martyre colitar, et ab Ueda Tnjectensiom bisloiice 
coi baec debemos, bettas rex tppellttar; tdditarqae, ■Mmoriam ^ 
reooli Idibat Aagnsti. Sigebertas ail, neminem Talneratom eyasisse, an 
sanari potaisse; qaasi irato rebellibns coelo. Signom, qno nsvs esl, ea 
Browere ad a. D. 896. « hnc trtnsferemos. 

17. Odtm regintm Znentiboldi yidatm Gerhtrdts postet doxit Ai 
ex et liberos sosceperit htod consttt. Familitm Gerhtrdi ftmUite CM' 
rtdi postet regis contrtritm foisse, apptret, qote Ticissim et baic, e 
ftmiliae Ottonis sei Ladolfingae> et hoic affinitate innexae BambergeM 
adrersa fo&t; nnde mv^tiplices in orientali Francia tarbae. Nihil amplitt 
de Oda memorant historici, sed in necrologio mi^eris ecdesite Hildet 
bemensis in scriptoribas iiostris edito htec legontor: Sesio Nom, Jmi 
Oda rtffina soror nostraj qote Terbt in tlitm conrenire non possnni 
Itt]tm, qood JodictTortm, Ottonem comitem Zoentiboldi socenui noi 
tliom t Stxonom doce censendom, pro denwnstrtto htberi potesl; c 
qnte tlit Odt regint Hildeshemensilnis ctnonids ftmilitris noniiBai 
posset? Adde qood habetor in eodem necrologio etitm tTi dies eoier 
lotlis Lodolfi, et pttris Ottonis, qai ibi quoqoe, ot in Foldensi et ceaeTM 
lonnisi comes tppellttur. Tott scilicet ftmilit ecclesiae Ticinte «adc 
el benefica foit. De Oda nostra tliqoid subodortti sont scriptores recea 
lioreSy et in Alpntrit ei maritum InTenenint, sed pro Znealibeldo Lolhi 
riensiom rege Btlduinnm nescio qoem GiiTite comitem sobstitoena 
qni banc regis Henrid sororem in matrimenio habaissel. Reolios G< 
rtrdom comitem, in illis regionibos petenlem, secondom mtritonk norni 
ntssent. Pro Gertrdo Gebhtrdom Gonrtdi regis pttmom sobslitoil Meibc 
Brios. Sed contextus Reginonem continutntis tliod docel. 

18. LodoTicos Poer interet oltrt citrtqoe Rbenam coaniesm% Tr 
boriae 4. Idos OcloK Corbejensibus nostris tale diploma dedU: im n. 
et I. r. audomui 4.f.cLros. Ber iiUerventum venormkUu H dOoi 

•) #1 flfiitaMi ex MtkillMio «Utf EtkeHm, 9mUtki «d «. D. Saa. 

Digitized by VjOOQIC 



ANM ALES IHPIBII m 

909M Qmradi, manaHeriim No^ae Corktfae, cidfrM$$l fddk 1^,^^ 
M99^Mas,inng$tramiuihonmttmmuUbmrdium 8u $ ee i^i m u$,eiommeet^ 
teuioneeaniece$$orumno$irorum. . corroboramm$., Sedeihoefronoetrae 
mer cedis aupmenio addere decreoimue^ ui inira ip$am akbaHam in tiUa; 
Werokmeen, puhHcum Hceai ei$ kabere mercaium ei moneiam, d iU poie- 
Mem kabeani esiffenditelonium, ^d advocaiue ip$orum no$iro esipai 
ienno inira marcam memoratae tillae ei moniie Ere$bur§. Si^num d. 
Bia^mci eerenMmi regie, Em§$tu$ canceUarHu ad vicem Tkeoimari 
ardaeapellam recognovi et $ubscrip$i. Daia IV, Iduum Odobrium die, 
MM i»eamaiioni$ Domini900.indict.3, annodomMEiudooioii, Acium 
fhbmiae in D, n, /. A. 

19. Sdlicet exaatoratos est koc aBno Godeacalcvs Gorbejae No?ae 
M$s post decem amios praefectvrae ob solatjorem discipliiiam; svlire* 
pjoas est BoTO Jnaior, qoi 16 anBis resiit et Kal. Jol. obiit BoYOnem ex 
^$xis Ecberii et Gobbonvm stirpe descendisse, docet scriptorWitikiodos. 
Kital ap «d Saactam Aprum TuUeiisem aatkeDticam Ladoriei pri?ilegiam. 
fio ad preces Laidelmi episcopi consilio Uattonis et Gonradi praecepta 
Analfi geniteris et anteriora confirmat Frid. KaL Nov, a,d.i. 900. 
M 4, anno donm Ludoviei §lorio$i^ regie priww. Aehm Sirazeburg 
€i$daie (nbi indiciio qaarta a ^eptembri iniri debet> Albricue notarim 
$d ncm Batbpoti arckiepi$eopi $ummifue canceltarii hoc praeeeptum 

20. Cafolas rex Lotbariensibos torbis ia rem saam oii tonc qoiden 
nsis Bon esty pene precario regnans in tanta procetom potestate. 
AqiifaBis parom corabatar: Ricbardos Bargandiae dax ot Robertns Odo^is 
Ngis fniter rix parebant. Heribertos Veromandnoram eomes Rodolfom 
CMaeraceiisem noper in conpessn ecolderat, coi Baldoinos filios soc- 
cessit Sed et graYissioHim scelas, in caede .Fulconis «rchiepiscopi 
ateissam, impone fuit Falco de restitoendis per GaUiam stodiis disci- 
plaaqae monastica cogitabat Itaqne in S. Medardi monasteriom Soes- 
Maease ocolos co^Jecerat: qood ot ab Altmaro comite detentore ob<* 
iwrety Ticissim ei Atrebatensem S. Yedasti abbatiam regis autoritate 
SH^ndit. Hanc Baldvinas tenebat, Balduini filios, Flandrensiom, ut nunc 
lifiaatery comes, coi rex ob varias caosas offensos erat Gum cedere 
Mflet, tocos ipsi extorqoelor, Atrebatensi castello obsidiooe capto. Id 
Bil4ain«s com sois indigne tolit Habebat addictos in omne facioos 
kmunes, qoi praesoli insidiati, duce Winemaro quodam, ad comitatom 
R(is eaatem lanceis petont, et com nonnullis snorum, pro domino sese 
•^icientibas, occidont. Id die 17. Jonii cootigit, ot epitaphiom docet 
lek. iperios addit ieria tertia hora sexta. Garolus sese ad tantum facinus 
M cemmoyit, et visos est baod aegre severp magistro caroisse. Regino 
inesalem Baldoini preces asperios repolisse scribit; inde iras ia ediam 
Ttisas. 

21. At rem exempli formidabilis deras sllentie non transmisit 
Kx ada regis sobstitatas estHeriveus, nepos Hocbaldi ceinitis ex sorore, 
liTMiis, sed Uodatos. Un Frodoardos; qoem Hiraeas eo^lieaas, filiom 



Digitized by 



Google 



110 ANNALIS IHPSHII 

A. IM* Vrd e^attis Jt Caaipailft M Bartae tomli HK^aMi hOL li «i^ qw 
«. D. 896. natariini, Fakoiiic arciieapellaBi Woa, praaceptm re^ 
mofioTlase obatrf arianis. Ka q«a orteatot oat ^e, pklie Moii. J 
loMis 1m ocdoaia S. Mariae leota ett excoiMMaicatio, praeaeBtib 
epiacopis, qoi here: Heriveos Rearomai arcbiepiscopia, Wido Roloa» 
feBsiuii Ricalfcs SvossioBOB eplscopos, lleidok) No\iomageiisiiiB| Dodi 
Gaaeracensloai, Heriaandus Moriiiensian, OtfarfosAnbineiisiiui, Honi 
ratas Belyaceasian, Manoio Gatalanaeisiiin, Rodnll^ LandnnensiiD 
Otfridns Sylranectensian) Anfelrannas Motensiom. 

22. Omt»($ ecelesia (sic tnfinot) re Me a pereecitHoniiuM immdA 
mirifice perturhaia est, occiso ah impiie paire et pasiore Palcoma, fwi ; 
pro ecdesia ei re fuhUca velut murum opposuerai. Re$ ecctesianm 
Buii m ino comMe, fiio Baiduiui et JuHAae, pervadekantmr. Mas iite vitk 
ikans, a Balduim kominikus, Winemaro, Everkardo et MtOfrido aHiSfm 
crudeBssime inierfeetus est, IHkit tah nisi a pafonis actum ocimm 
ttaque koe ab eectesia segrogatos, perpetuae metedicii on A anatkemai 
eondemnamus. Huilus ckristiamts eis ave dicat, nuUus eos prtsbyter a 
missaSy eondoneSj communionem admittat; ne in vUae fuidemflne, nU 
resipuMnt. Seputtura asinisepelianiur;pereaniinseeundoBominiad 
veniu. Postqno aHa korribilfa verba: Slcif^ kae lucemae de nostris pro- 
feetae manibus kodie estingumtur, sie eorum lucema in aetermtm es- 
tinguatur. Winenamn, ai( Frodoardos, insanabili a Deo percnssnn ml- 
nerO) conpntresceaitibas camibns, et exnndante sanie yiyon deToratan 
a Tomibns, cnn nono proptor foetorem accederet, niserrine periisse 
Qnae nna Tera slnt, in nodio relinqno : certe ntiliter credita snnt ii 
lerroren inpiobomn et bonorain selanen. At Baldninnn non teti|i( 
boc tnlnen, et nondnn elapso biennlo in gratian regis repositas, abba- 
tian S. Yedasti recepit 

23. Nornannos clrea baee tenpora panlatin mifigafoi, ad fidea 
Gbristi addnci coepisse, InfelHgtains ex consaltatiooe HeriTOi ReaMmn 
antistitis, et responso Jobannis IX. papao. Moerentes, inqnit, ie caia-' 
mHate ekristianorum^ foudemus de fenie Normannorum ad fidem, dnrine 
inspirante clementiaj eonversa. Qued vero quaeris, fuid agendum sd 4e 
kis, qui haptiKdi et rebaptizatif postea pagano more viserunty ckristianos 
interficienteSf presbfteros truddantes^ simulacris immolantes, idolotkfle 
comedentes: equidemy nisitirones fidei forent, eanonioajudieiaesperiren' 
tur. Nunc mUius cum itHs afendum, ipse intelHfiSy nesub insueto onere in 
priorem titam relabantur: nisi sinty qui sponte poenitentiam subirs veknt. 
Itaqae in eonden sensam Heriyens Witoni arcbiepiscopo Rotomagensl 
mspondit, ad qaem maxine negotiam periinebat, exemplis testimoniisqae 
sanctoram patram addnclis. Extat responsio in editione noTissina coa« 
ciHoram, Jobannis IX. epiotolae svbjecta. 

24. Hic annns AlfrOdnm regem die 7. Kal. Norembr. abstaUt Aa- 
gHcanae gloriae mstaaraloren. Is dilBdlHmis rebns, OKtinctis fratribas 
snccesserat a. D. 871. nnltanqae ac din varia fortnna cum Nemaanis 
oonflixen^. Ht cnn ibi Morcios Nortbnnbmeqno snbjocissont, etian 



Digitized by 



Google 



ANNALIS IMPBKII 191 

I •Mdeitiiles praeyalvenAl^ #1 Alflredm €«b piieii wmU» A. 990. 
ia soliladines compnleraiit. Illic dvdaA agentem homo paoper adit, et 
diaidiam panis obtinet, qaem solam rex habebat: qai mox somnio ad* 
moaetiir, gratam Deo eleemosynam faisse, Jamqae finem instare Anglomm 
malis. Haec ad annam Domini 878. refemntur. Forte Habbam Danom 
Angli occiderant Itaqoe resamtis animis, prodeontem ex latebris regem 
mnlti sectantor. Improvisas sapervenit hostilibos castris, magnamqoe 
ilragem edit Foga in castellom proximnm elapsi» c«m Guormene ad 
pastn veniant. Goormo rex Ghristo initiatar: foedas pangitor inler 
ambos reges, limitesqoe constitoantor ; ona tamen servata re pnblicay 
fne regebator commnni condlio ntriasqae gentis. Orientalioresregioaes 
HeimnBnis sive Danis cessere. Mx his illi^ qoibos eoaditiones •nen 
piaeebant, in Galliam aot Belgiom transiere, et sobinde AeUredi ditiones 
iafMavero irrito sntcessa drca a. D. 886. Faoe dooii abmptay Aelfiredns 
Londimm Danis extorsit Qppressi dia Saxooes Anglive per Merelos 
CantiosqaO) et alibi passim, ad enm se recipiebant. 

25. Facatis panlatim rebos, fex amata sibi stodia respexit. £x 
Mmuriais Grimoaldom qoendamy et Johannem monactem, ex antiqnis 
Saxoalhis, id est Germania maritima» ortnm (non Scotom iUam)^ ad se 
vocarat Grimoaldos theolegiam doceiat; Johannes logicam, arith-> 
meticam, mnsicam: flAias monachos Asser, postea episoepas Sarisbe-» 
rieasis (a qoe regis vitom et temporis historiam habemns) grammaticam 
e< rhetoricam, et qoicqoid homamiores literas nnac appellamos. Itaqae 
iaitia Oxoniensis academiae ad haec tempora, etsi praematarOi referri 
solent Leges deinde conditae sont in gentis coacilio aot reaovatae 
a. D. 867, qoae extaat Nova mox Danorom irmptio Hastiago doce 
teirortm incnssit: sed regis vi^antia oppressi, obsidibas datls recessere^ 
Rorthambriam tamen, et partem Saxonnm orleatalinm adhoc teaebaat; » 
caatera omnis Anglia Aellredam monarcham coiebat; et hoclNurbaris 
kkemi Angle-Saxoaes, nt onins regis imperto snbmitterentor. 

26. Alfi^dkis miro ardore stndiomm flagravit, et diem ita in tres 
leqaales partes diviserat, ot oaa scribendo, legendo et orande, altera 
cerperis cara, tertia regni negotiis occoparetar. Gregorii M. pastorale, 
«oxilio ttsns Plegmondi archiepisoepi et Grimoaldi atqoe Jobannis, Aaglico 
MrBKine ej^ressic. Extat etiam typis ecclesiastica geatis Anglomm 
hisleria, ex Latino Bedae a rege conversa; et soperest nondom editos 
Orosios, Anglo-Saxoaem ejosdem stodio indotos. Horologioramdefectom 
cereis in templo facibos sopplevit; artes mechnnicas restanravit, rem 
pablicam ornavit legibos, regnom florens filio primogenito Edoardo 
teliqoit; qni fondatae a patre potentiae fastigtam imposait, Aaglis orien- 
talibas et Nordaaimbrls a Nermanaorom Ji^ liberatis. 

ANNO CHRISTI 001# 

l«na 49dmi Mriptori« StrMlM. — aonasa 9Ut hoe feoilo moMtra h«b«il| 
Oemuila resM gloriosot. Chriitiante religionis per septentrionem propagatio. 
AraaMi apologia pro ieculo decimo. -^ Ludovfcut Bosonidei flt imperator. — 
lf|l«aa Laeoiite, •& ^ patet LviOTlcaoi imperatoraai nomaa comatam prooofnn 



Digitized by 



Google 



199 ANNALBS IHPERII 

ll>Mw fc jJ h Ji it.--gptoeoyirtpriid>et,<aigi>dli<rM».-- lH dtciw ifr><piici( 
ItVceMi. " LMdoricat Ibrtio nense adhnc Roouie. Berea^ariaiB Mbiqie pellit. • 
Tarit Lvdoriei imperttoris diplomata per Italian data. — DoliiMm in datis dipli 
■latam LudOTici Gomentl ecclesiae concessit. ~ Sdiva serint In matrimoain Can 
iimplicit Tenit. — Ricliardiit Bnrfndnt Carolo regi adott Bideai ■••dam i 
mnltatot eam Boberto Odonis regit Cratre faere. — Steplianat conet occiditi 
Horari pacati, a qaibas et Garantaais Ungari victi. — Batisbonae placitam babeta 
Morari paceokimpetrant. Unrari Garantanot Tattant. 

k. ML t. Secal«m decimvm « CkriMo nto ingFediniif, scriptorwB iapn) 
perlis iBfame, qoo nec iidoctias boc iBfeliciof exUtisse, BeUariBinB 
fcripsit £t fatCBdam est, hisloriam ejos labeFare; aam amiaJes FBldeisd 
coBtiBaati hactenas, qai OBici fidi temporam testes nobis sapereraBt, ki 
desiBOBt. RegiBO anBales saos TixsexeBBio loBgias predoxit, et MeteBsei 
qai eos exscribont, etiam dtra sabcisfaBt. Itaqoe pro messe spicilegiiii 
BBdecBBqae iBStitaere aecesse eit LaitpraBdas fabolis et malediceBti 
idem decoxit; WitikiBdos gravior testis rerom, baad satis tempoq 
aBBotat, et serias orditor. Stadia IHeraram cam Carolingeram impeni 
ceddere, scissis FraBcoram regBis, nec at ellm rediBtegratts. 

2. Sed BiaEiime podori Romana sedes fuit, moBStris iBsesst; qaibii 
deteriora aat certe paria, oBam secalum decimam qaiatom praeboit. Ii 
eaim reperio, decimo non mihos infeKx Italiae, magis etiam GermaBiaC 
ftiisse. Scilicet decimi haod poeBiiebit Germanos, Saxofticerom regoi 
▼irtatem aestimaBtes. Sed et christiaaa religio tom maxuBe per omBeo 
MptiBtrioBem propagata est, DaBis, Saecis, Polonis, Rossis ad rectam fiden 
perdoctis. Apologiam secali etiam Anialdas dedit theologBS SorboBicas^ 
com perpetoitatem dogmatis eooharistici atconqoe toeretar. 

3. Ib Italia LodoTicos BosoBides, Longobardici }am regBi conpos, 
Romam contendit, et in itiBere Locam TeBit; Bbi ab Adalberto marchione 

*niagBifice sasceptos, bob dissimolarit, si Loitpraado credimos, Bimias et 
iBvideBdas sibi hospitis opes videri, qaae regem magis, qoam marchioneo 
decercBt. iBde hic saspicioBO tactos, iBSiigante nxore, mox defecit 
Ladovicas Romam perrexit, et molto hominam favore, circa initiam hijns 
BBBi ex Benedicti papae maBibos coronam Romani imperii soscepiti qaam 
avas olim matemos com laode gesserat. Nec dabito, Arnalfi moriem 
animom aodendi fecisse, coi sese alioqoi obnoxiam professas erat. Cre- 
dibile est, eoronatioBem in festo natalis Domini peractam. Imperii 
honorem in Lodovico di9Simalatam vel ignoratom Loitprando et Sigonio 
miror: sed diplomatom fide asserttor. Extat ooom dignom memorata 
apod Florentinam, ex Lacensiom episcoponim tabolario eratoBii ciUas 
hic fere teoor legifor : 

4. Cum domnui Ludoioicui serenisiimus imperator augushu a rtgah 
dignUate homam ad summum imperiaHs cubmnis apicem per sandissimi 
ac ter beatissimi summi pontifids et universaUs papae domm Benedictt 
desteram vemsset, et tum eodem reverevuHssimo patre sanctissimisfue 
Romanis seu ItaHcis episcopis, regnique sui dudbuSj comitihus caeterisfue 
principibus in laubia (seo portico) majore palatU^ quod est fundatum 
JMtUa basiticam beatissimi Petri principis apostotorum, conventum egiMset, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERIl 193 

«r cwm eoimsummoponHlicepro trihuwaieomedUHt; deetatueccMae A,f01. 
ei rei pubHcae tractatum est, causaeque auditae. 

5. Aflaere ex Romaiiiae finibos (^^ne hic Longobardomm reiio 
oppoBitoO «piscopi Petrus, Sylrester, Ursas, Leo, RomaMu, Joamies, 
AIlo, Bonosns, Gregorias, Romanns, Gosmas, itemqne Gregorins j i«m (ex 
liongobardiae repo) Adelbertns Lmiensis, Adelbertu Bergomensis, Eye- 
Tardiis Placentinns, Garibaldns NoyariensiS; Helbringns Parmensis, Ilde« 
garfcis LandensiSy Ardingo Brescianensis, Grasnlfns Florentinns, Albinns 
Tilterreisis, Petms Aretinns, Erlandns Fesnlensis, Asterins Pistoriensia. 
€omites deinde Adelelmns, RotbaldnSi Gottefredns; et Jndices Romaniae 
Stephanns, Tbeophylactns, Gregorins Omiculator C&n lomeBcnlator), 
Gratianns, Atrianns, Theodoms, Leo Grescentta, Bemedietns, Joannes, 
Aaastasins, et Jndices angnsti Aqnilinns^ Farimnndns^ Yiyetiejns, qnf el 
Boderados stabilis, etStadelbertns; et notarii sacri palatii Petms^ Siehar- 
dvs, Tentelinns ; tandemqne Winigildns, Anbertn^ SnpO; ItMBqve Wiif- 
gUdns, et alii plores. 

6. Ibi in omninm praesentiam yenemnt Petms, S. Lncensis ecclesiaet 
episcopus, et Eleazar adyocatns, retnlitqne Petms, se Jam aliqootiefi 
unperatoris aoxillam Papiae implorasse, nt Gamianns locns prope Elsam 
inyiam aliaqne loca a Lamberto Rodelaiidi filio eccleaiae a<^mta redde- 
rentor. Diem etiam Lncae dictom; sed rem hnc nfiqne dilatam. Xom 
toperator Waltherio yasso et misso sno praeoepity nt episcopnm pei 
fnstem, qnem manibns tenebat, reram controyersaram possessione In^ 
restiret tantisper, donec Lambertus ad plaeitom yeiiat Simnl bannns 
imperialis promnlgatns est, nt qui deyestire aHderei eeclesiam, is d«o 
maBCosornm millia nnmeraret, dimidinm eamerao fmperateris, alternm 
dfanidinm ecclesiae. Et ego Thomae noiariue.d, imperatofie es ammo^ 
wHiene suprascri^orum nded et Judicum scripei anmo imperu domni 
Ludooici primo, mense FebruaHiy indiet, 4, JB^o Odeibeftms: f^copue 
iudicatointer(uiyetm.m,subsripsi, Wa^ifertusiu^d. im p eraf 9 Cieinterfi»k 
Afuitinus judex dom. imp. interfln. FarumtndusJ. d. i. t. SMUf^j^di 
L i. Stadetbertus judex dom. imp. interflti. 

7. Ludoyicos Romae nsqne in Martinm haasit; lam apfdGoflwm 
Areiam Jacebns Bnralis in Hbro de Aretinis episeopie eUnd ejiss diploma 
eodem anno, imperii primo, secnndo Martii Romae datum, refert. I|ido 
dlgressns, Jam yoti compos, Berengarium abiqne pepnUt; qni^si pq^etae 
panegyristae credimns, qnartana prohibito^ eat, quo minas obsjsteret 
Oportet dintanam qoartanam fuisse: nam Lndoylci potestas i^trabi^T. 
ninm dnrayit. Sigonios 4Kalem illom ad B^oarios confogjisse soripsit. 

8. Lndoyicns interea sine controyersia reram potitos» paasim eccIC"^ 
tiif praeoepli' eoBces^; ' Btt^omensi quidem rogeto GaribaMi e^iscopi 
et Sigiflpedi s. palatil oemiliv^ Adelelmi eopiitis dtieotoim «MMflianPft 
nmi sooram. Ait ia Kal. JunH amno imo. dwmo9Qt^ Mm4 ^,emkh 
hsperame d. BtudotAoo ievemtuimo ifipemtm»,inylltilmji) 4^tm Kpfn 
eeHensi ctfNMe. Nwatiilano fliMiasterio «'^Md ;&iietttoiiit ii wfa >»ah b» 
regibns concessa, Aistulfo, QesidArio, Adalgl^AkiWc^ Q^f^fBMpre 

AaaALis iMPiaii toi. n. i3 r^ i 

Digitized by VjOOQIC 



194 ANNALBS IHPBRII 

A%tt& O^ MtHagfto), LQdoTko ni^e (id estPfo), Lothirio, LvdoTico piiMiM 
(anun mateniiim inteUigit), GarolomaBHO, Garolo Juaiore (Galvo ai Gras8o)| 
Analfo, Vidoiie ei l^ambetto imperatoribas. Anno imperH pHma, Papiae^ 
MtU. JuL •imo a Ckritio wmgmUuimo primo. Hic Amalfas iater im- 
peratores compntatar, spreto lupero iMbertino apad Romam coacilii 
decreto. EilaLfo etiam Asteosi episcopo imperialem cortem Baemie Jve 
proprietario coacestttLadovicos. Dal. 44.^ Jul. a. tnc. dom. 90i, indioL 4, 

9. Sed iii datis diplomatam Ladovici, concessis ecclesiae Gomoasi 
apnd Ughellam, diftcaltatem invenio. Nam si Lndovicos IIL imperator 
angnstvs Litaardo episeopo praeoeptam dedit (ubi Sigifredom strenann 
marefaionem snom vocat), non potiit tale soccessori ejos Walperto vel 
Ihrtlberto date Lndo^oas III. rex. T^eqae enim ab imperiali titnlo ad 
regiim rediiBsei Berengarinm tamen instante antnmno nondam Yeronim 
ef vfd&a Mek «misisse apparet, qaando Yicentino monasterio rogatn 
Vtlalis episedpi res qoasdam cam censn, ab antecessore et CMSobrteo 
sao Karolo imperatore cencessas, confirmavit Dat, iO, Kai, SepL mmL 
ine. D. n. /« C. 90i ; amo vero d. BtrenffarU gloriom^ regie i4. 
Mtei. 4. Adum Veronae. 

10. Ghronicon brere ex bibriotheca Thvanea t. lU. Qnercetani bnbet, 
astto verbi incamali 901. Ednardnm regem Angliae, Elfredi filinm, Sdivam 
Miam dedisse Garolo, filio Lndovici dicti Nihil-fecit, filiiGaroli Galvi: sed 
loo DMtrlmonimn malto serias foisse contractnm, defoncta demnm pciore 
cenjttge Fridemna, ex iis intelKgetnr, qaae ad a. D. 907. dicemds. 

11. Garolo Icnie versnntl in natali Domini, affnisse Richardam Enr- 
gvndienem, ex Ftodoatdo intelMgimas. Gredibile est, qnod Gordemjns 
eoi^ieit) dacem fiertvelope ad regis amicitiam addactam. Archiepincopi 
eiiim Bororem Ermingahlam Manassi nnptam faissey amico Ricbardi, et 
pOfeHti per Bai^dlam viro, qni Gabillonenses et Divionenses regeret, 
^fratrem amteltagmiarlttm Aiitissiodorensinm comitem, alternm Walo^c::: 
AaltiBtodnnetesiM e^scbpnm, haberet. Sed qaod regi Jam tom cnm 
Sebeito Odonis fratre simfadtates Msse pntat idem Gordemojos, non ad<> 
mitto, si vera sant diplomata, qpae ex tabnlario S. Martini Tnrondnsia 
B\io«etifis ptodneH iik opere de origine regiae Francomm stirp'». Uno 
tidt Robertnm, MoiklsTefts^germanum, venerabilem viram vocat, et & 
Mafriini abbatem^ 2. Eei. Maji ind. 5, anno regni undecimo; altero iisdem 
ttkkMmk elogiis orMGt 9. Mal. Jui. indid. 7. amio regni 27, rediniegrania 
i2, (id est a ffiorto Odolds); iargtere wero indepia iiaerediiaie (id est 
a^Lotbarln^a ^ceapata> ikpOmo (id est, a. D. 919). Bx qnibns int^ 
ligimns^ Robertam eero admodnm, nec nisi a. D. B20, pirocoribns Hagn^ 
nonis favore oilBnsi9,.in Garolnm snrrexisse. 

. 12. fai Belgica StepbiMts comeS; fratei Watoni% is qni nvpen cmn ^, 
Zttentiboli^ cottfiixetat, etqni antea MegingaiidltteeBnif, Albrico occiso, 
vtndMra^ A#etn pef fenestram cnbftcali safeitu veiienata valneratos, inr 
tmt At ii GeMJenia^ostra nihil fere momoraiai4iintim ecoontt; nsqna 
Md l '1iit tsi rt a<gtnrtfesoit dnfectn:scriptnnnni UnrmMoHMis /dstttractas XMOh 
^HWtPlau>^)Wk6kihki^mmma>^nf. . L 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 196 

ttWC Moymirnm MortTim cni Isanilco in Lndoylci fiddm yealsse. Goiir* A* Ni* 
seatit, qood hoo eodem anno tb eodem tcriptore Ungtii et a MortTis e( 
a CartBttnis dtde tffecti trtdmtnr. Posterins qnidam in tnnnm seqnen^- 
lem dtfemnt. 

13. Anitlistt Fnldeasit hoc tnno, td FrehMitntm edittonem t liohit 
adtecto, et opns, qntntnm constat, fiaiente, habet, generaie pladtnm 
lUtishonae actom; ibi legatos Morayomm pacem impetrasse, Jurameato 
irmttam; Richarinm episcopnm et Waldaricnm comitem yidsjsim missos 
td Morayos Jnramenta ab eortm dnce et priiMtibns accepisse» Interear 
Ungaros Carantannm yastasse; regem yero per Allemannos rerini eoiH; 
stitnendanim cansa in Fraiiciam proficiscentem, pucha in itinere cde^ 



ANNO CHRISTI 903* 

Ladoricvf iBpertlor episcopos sibi benefleiis coDcfliat — Papiae Gremoneisi 
ep Itcopo priTileftoai tal. Teronam oecipat. Amkls praedla dlitribuit — Lado- 
I Tieof yeronae a BereBt«rio usfiPa, et eicoeeatas dteiltitiir. Hide Berenfariai 
I Iteraii rernm poUliir. — Saraoeni Italiam infestaAt. Obit Ibrahim rex Saraoe- 
aoram Africae. Snccedit el Almahdius califa. — Ungari a Berengario pecnnia 
placati. la Gtrenlanls aulBi^oarla caedantnr. — Discordia inter familias Francicas 
Babekerf eatem el Wedderariam iii bellam erampit. — Gonradi Wisdderatil magnli 
I aalorilas. Fratres ipsiat. -* Babeberfeasiam comHam oogaatla com ftmlttt «axo«- 
Blca. — Praelia et occisiones inter alramqae fkmiliam. — Gooradas el Gebt* 
hardns apad LadOTicnm reg em potentes. LndoTicas boe anno io regno Lotha- 
rlnffae Aill. — Diploma Trerirensi archiepiscopo concessam a Ladoyleo ref e. — 
Mrileirlam liberae eleelloaii Han>erstadensl eceleslae in eoBremla Tritiarieatl' 
«eacaiiam. 9rofO epiteopat Wadentit obil, taccedll Adelbenat. — BaMalaai; 
id»batiat 8. Tedasti et 8* Bertiai a ref e impetrat. PiotaTiensia. — Bisqaisltta , 
de orifine famitlae GibeUinae. Gonradas I. et n. naa ex f eate orti, ande el 
iinldam Traaclae et Alemanniae dnces. Onis Conradl I. pater, olim dabitatttm. — 
Locot Bckehardl 8aafalleBtli, onde pater fralram ItreddeMiTioram deCeffVor.-'^: 
Werlalwrat iiTO Warinarlat FiBaaoiae atelaittBal^r ad familiam We d ieB ay iMi > 
Adelbertiaae inimicam pertinet. Gonradas rex te a Warino tenipore Flpioi al 
CaroU H. claro descendere confitetnr. >- Warinns Ule et Werinbarins dictas est. 
Booa etiam habaK hi Usdem locls, ia <ioibas Gooradl rofes aUodla posiedere» — * 
Warlaas ille 8. OthoMiH TOxalof, oiide Goiradat rex deseeBdl^ Mll p i^ndipi ' 
FrmKot 01 IMalOr mootiMi Hotbaeelisii. — M^n§ pater ol flUat. 9o«a balMm i 
«mnet circa monasteriom Laarishamease. ^ Ex eadem Cunilia Tidetor etFaitra49-, 
CaroU H. oxor Aiisse. — Beriofarias, Uto et Werinharias, so^ore Braesti prin- 
dpii natl, Tidentor Warinl mijoris ne|kotes; el Wertnharioi sliirpem propafasse. 
— Hajos WeriaiarU ixtfr teeanda Mt ITta, |>eite« Amlfo aopta, ande mihtr 
liabirtl Gooradam eoiUtem« Gomdi refit filrma^ -^ ftamftontit Im Iibal4i^) 
redifnnlar. 

1. LndayidM Bosoniiee ift illJit sese angnstani te^s» BeieBlatinnt^. fNKL 
^to Jam regno expnlerat, episcopos sibi concilians benefieiM* > Shw* 
incessisse scribitir Egihilfo Astenei cafteni regiifli, cnslelinni, plebem 
de Baennis cnm agro per Jqgert eentenanuHia; i^tefinin^er^comitatnm 
Bredolensem inter Tanaginm et Stnriam, 'pnm omni regioQe etrtibasqne 
pnblieis. Quod factnm /4. Jul. 90i. anno i. imperante d. Hhidovico 
glarioto fmp,, id es4 anne snperiofi, ex tabnlig apparet Sdsd errorem 
lemporie notationi iaesse ^opoitei Tnoe fadaL nondnBi lm^*ator, sed 



43« 

■•* Digitizedby 



Google 



196 ANNALES IMPERII 



^,112: ra mt Qvod si rem gestaot in Inmc amim transferimiu, et «Bmiim 
Demlai et iiidletkmem mutare oportet. UfbeUos addit, eandem donatio- 
nem 5. KaL Mart a. D. 902, aimo imperii secmido coniirmatam. Sed 
magnitado doni SDspectnm facit atnunqae diploma, cnm etiam AraoIAu 
cancellariKS relegisse dicatar, Aullo arcliicancellario nominatd. 

2. Alind priTilegiDm Tidtt SigoninSy qaod 4. Id. lliji anno regtti se- 
earie, Gliristi 902. Papiae dedit. Gninam tiion addit; sed LandoMi, 
Gremonensiom episcope concessom, ex Ugiiello intelligitiir, indict. 5. aiiBo 
McondO; non regni; sed imperii. Inde Veronam movit, et cedente Beren* 
gario nrl)em obtinmt Ibi qaasi nnllo Jam hoste secoms agere coepit, 
et praedia exnlnm inter sios distribnit, si poetae credimus ; com etiaa 
extinctnm Berengariam nimor tulisset, quem morbo laborare constabat 

Jnierea Ludovicus ovat, re^mque foHgat 
Fastibus, ac tanioe eibimei dlandihtr honores, 
Hoeie vehit caeso spohis poHatur opimis. 
Infaustus Veronae etiam comtendit ad arcem 
More jni regis; eimul ut subsedit aperHs 
Moenibus, antiquos sociis disterminat agros. 

3. Urbem Athesis bisecat; laeva ciyitatis pars in collem assargit, 
ci||08 in summo basilica S. Petri sita est Ibi tanquam munito in loco 
et amoeno Ludovlcas degebat, exercitu dimisso; quod Adelardi ^itcopi 
sliasu factum, Regino tradit : cum Berengarius in omnla intentus, sive ex 
morbo r^creatus, sive ab amicis rei bene gerendae admonitus, advolat 
Qcouitei et collecta suorum manu, a consciis noctu in urbem admittitor. 
Hostium ea negligentia erat, ot pontem incostoditom repererit, qoi otram- 
^e urbis partem connectit Itaque primo diluculo Ludovicum nihil 
mmus cogitantem invadit; qui fugiens, aedis sacrae latebris extrahitur 
lominil^osqne orbator. Tom qoasi Jam innocoos dimittitor; qoibos coa- 
ditidntbfis non 'constai Ita infelix Jovenis soam, vel potios materaam 
ambitionem tristi rerum exito luit Multos delnde annos vitae domi 
exegit, ih annum seculi trigesimum tertium productae, quod ex diploma- 
tibos Viennensibos Ghorierios notavit, inani imperatoris nomine retento. 
Itaqoe miror, nuperrimo historiae Gallicae scriptori, doctissimo viro, dolore 
cmciatus extinctum visum; qua$i postea non memoratum. Ghartam 
Gluniaci visam Vigmerios r-efert^ sub Odone abbate datam a. D. 929, ia 
qoa.mentio iilii RudollL Sed notior est alias filios Garolos GonstantinoSy 
qii pfincipatu Viennensi contmitos foit, memoratos Frodoardi chronlco ad 
a. D. 93i. Invito et absente Berengario lomen ademtom scripsit poeta; 

. ^simol Joamiem qoendihi Veronensem toni^ col insederat» extractam et 
mortd moltatum. 

Cbnvalnit ptia regneUor tamon, undifue tecH 
CenpeniMniproeotts laeti,..9esiUaque eastrie 
PraeperimUficeiereefuexMkee^ eukmoenia tenduht 



Mibm adveniuai utbmy mmroquo prapin^anL 
Hioei aimiseiipeneimi mieorMe ( tmpiwm < 



Digitized by 



Google 



ANNALESIMPERII m 

Ouo Ludtwieiu erai: suMo rap^inique Ugantquty A« 902. 

Et pukkroi adimufU oeulot 

Tu ponent etiam curium femoraie Johannes 

AUa ienet turrUy ei forte estendere vUam 

Sis poiit: kinc irakeris tamen ad discrimina morUs^ 

Bi miser in palria nudus truncaris arena. 
Bnrgoidos deinde rel ProTinciales, inteUecto casu, ftigieiites desoribil, 
tesislentemque iis Alpicolam Adelbertnm. Sed Lnitprandus Jnssii prae*^ 
seiitls increpaiitisqiie Bereigarii Ludoviciim caecatum scribit. :Haec 
media aestate* facta apparet Yigiiieriiis bibliothecae historicae antor, 
mescio mde, habet, infortiiniam Lndorici die 21. Jnlii contigisse. Regino 
nratationem mensi An&nsto ascribit Sane 7. Id. Aog. Berengarias jam 
Papiam nrbem regiam tennit. Nam legilkr praeceptnm, ea die Gotifredo 
•piscopo Mntinensi datnm, anno Dom. 902^ regni decimo qnintOi apnd 
UgheUimL 

4. Interea nlteriorem Italiam Saraceni ex Africa lacerabant. Lnit-' 
prandns eos per Samniom, Apnliam, Galabriam ita inyalaisse scrtbit, ^t 
pene medias nrbes habitatoribns implerent. Gaptivos et tbesanros in 
Gaiiliano senrabant; ex eamnnitione i^estabant vtas, ot nemo ab occasn 
ant arctnro Romam peregrinas tato yeniret, nisi transeandi libertatem 
redemisset. Lapas protospatharias iii chronico scripsit, Ibrahimam regem 
Saracenorom Africae in Galabriam descendi$se; et cam Gosentiam adisset| 
apad aedem S. Fancratii fUgore percassom. At Ismael Abalfeda, Hamae 
in Syria princeps, notante Pagio, vnlt dysenteria extinctam in SicUia hoc 
anno, mense OctobrL Ultimns AglabidariBn regam fait, qai inde a secnlo 
Africae imperarant. Soccessit Almahdins, qni se ex Fatima Mahometfs 
filia exortom ferens, califae nomea somsit. CUerior Italia a Snraoenis ex 
Fraxineta infestabatnr. 

5. Ungaros itemm imminentes Berengaiins pecnnia placavit; nam 
siis param fidebat Garentaniam inyadentes, commisso in sabbato paschatis 
praeliOy anostris caesos tiadant abbas Urspergensis, annales yeteres mann- 
scsipU^ qnos habeo^, et qnem edidi, chronographns Saxo, Gredibile est, 
momeatnm ad yictoriam attalissO; qaod Moymims Morayos cam Isanrico 
Orofiigo regi se sobmiseranty memorante Hwmanno Gontracto. At Hepidan- 
wsB M, Agarenos aBi^oariis ad prandinm rocatos, ibiqne mnltos eomm cnm 
tege Ghiissoleoccisos. Qnos illeAgarenos, chronicon S^Galli rec^us Ungaros 
Tocat HiBc Arentino fides fit, qd Ghnssolis Kegis dnctn Ungaros ingmisse 
snpn scripsit ad a. D. 892. Obscnra est Hepidanni nanratio ; sed qnae snspi- 
cioBes ingerit B^oariis param honorificas. Ea acrins barbari inyindictam 

' posten incnbnere, cnm nostri non tantnm armis, sed et cansa inferiores 
TidereBtnr. Arentinns CTeraori ne ex ingenio) prodit, Ghnssolem ad 
Tischam amaem a Laitbeldo marohione praeiio yictom caesnmqae ; binos 
ei legeSy Dnrsacnm et Bogatnm, snbstitntos» qnomm nomina ex Lnit- 
praido dididty et hnc accommodaTit. 
•) aetate L. ••) Saxonici cfHgU M^k,i •srwuUi 9$rkU: naMscrifti» «pios Meo. 



Digitized by 



Google 



198 ANNALES IHPERII 

A* M2. ^- ExititbiUs BobilicsiBinui Fnuiciae oriMtalis ftnilianon discordia 
Jam tandem in bella caedesque enipit Hliic Babebergeises fratres 
Adelbertas, Adalbardns, Henricas, Henrico dnce Popponis fratre nmU ; 
binc Wedderavii, Conradns, Gebebardis, Eberbardos stabant, qaonun 
patrem cnm nnspiam apud yeteres nominatnm inrenirem, tandena ex 
Casibns Ekkibardi Sanfaliensis Wemeram emi*, cnm oorraptnm textna 
Isliciter restitnissem. Poppo et Henrions fratres, Carolo Crasso eC Armmlfe 
regnantibns, per Saxoniam et Tbnringiam res administrarant UmrieuB 
dnx in Normannico bello prope Parisios ceddit ; Popponem odiis Ticinomai 
agitatnm, AranUbs a Tburingico dncatn remOTit, Conrado snbstitnto; qmi 
onns postea in Bnrcardnm deposnit 

7. Conradi magna apnd Amnlfom anteritas, m$iwt apnd Lndoricmai 
Ptaenim fbit CiUns erat nterinnf frater ex priore Odaeimperatricls mariCo 
genitns. Sic enim Teternm antoritati satisfity qnoram loca aferemns ad 
a. D. 9il. Cnm Hattone arcbiepiscopo, amico, nt apparet, et efnsdem 
factionis bominOi pene totorem regis agebat, qnod etiam diplomatibaa* 
innnitnr. Neqne Ottonis Saxonis similem mentionem inveniOy qnem ple* 
riqne, sed posteriores, inter tntores ferant Conradns inWedderaria sede- 
bat; frater Eberbardns Moeni media circa Spetisharticom nemns tenebnt; 
alins frater Gebhardns cnm Conrado etiam trans Rhennm potentiam faTore 
snlae extenderat In cnmnlnm opnm Rndolfns qnartns frater episcopns 
Wircibnrgensis accedebat; qnem a. D. 892. sedere coepisse diximns. Omnes 
Udono natos Blondellns ex ingenio prodit; qni etiam majores nlteriores 
nobis annnmerans, ad Begonem nsqne Parisiensinm comitem ascendit, 
Alpaidis Lndorico Pio natae maritnniy nullo Terisimili argomento. Sed 
veram originem magnificae gentis, qnae tot reges imperatoresqne Ger- 
maniae dedit, melioribns anspidis prodncemns in disqnisitione hnic aiuio 
snbjnncta. 

8. His aemnla gens Babebergensis, de nobilitate, opibns, antoritate 
contendebat Rndolfi episoopi snperbia, et utRegino Jndicat, stolida ferocin 
eollidiaperte coepere. Innectebatnr hnic factioni etiam Otto dux Saxonaai, 
quem aTum materanm JuTennm Babebergensium diserte fadt Witikindii^ 
enm Adalbertnm Ottonis filia natnm prodidity quam annalista meus ineditns^ 
Babam Tocat Sed paulnm a Teritate declinasse Witikindum, nec patre^ 
sed firatrem Adalberti, Henricnm, Babam in matrimonio babnisse, re ca- 
ntius inspecta Jndicandum deprebendL Qnidam castello BabebergoMi 
aomen ab ipsa datum scripsera. Annalistae Torba ascribo: Bia tmp o rt k u 
AdaJherluB magmut keroif eitfus peter Bebirtcui dus, maier Baba dice^ 
haiurf ideuique iorarii fHMi Beimiei peUea reffii, nepo$ eero Ottomk 
Sascmm dude, cimi fratrikfui euii eanlra Comraium imurgeni, patrem 
Com^ poiiea r^ toium Luievici refnum inimMiiii iurMai. Itaqne 
credibile est, Conrados non magis Ottoni dnd, qnam fiKo ejns Henrioo 
postea regi amicos ftiisse, etsi affectns aoa eraperint Itaqne aegre illis 
fldem adhibeo, quae de magna Ottonis apnd pneram regem autorttale 
Saxones antores postea scripsere. 

•) ertiavs L. ••) Bm •mi§U aeftsrAtf. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERli 199 

9. Mttoris erfo odiiSy AMbertas oim AMluHrdo et Bearico Babo-- k.9KL 
hwgnuk msBitiofie egressvs, ii Eberhardm; Gebehardmn et Rodolfui 
c«MteiiAt CoAcorritar acerrime, sed tandem Babebergensiom ret io- 
rerior foit: Henricos cadit, Adelhardos capitor; led vicissim Eberliardas 
wudUs Tiloeribos confossos, com ervtos inter cadayera a sois domom 
fvlirtos esset, post aliqoot dies exspiravit.^ £o dolore Gebhardos fratet 
efleratos, Adaiardom capite troacari Jossit. Sed victor praelio, oon bello 

▼imm est Nam prozimo anno Adelbertos reparatis viribos, Rodoltai 
Wiretborge ejlcil, res eplscopatos vastat diripitqoe; Eberiiardi filios com 
Mtre ez haereditariis praediis regiisqoe beneiciis trans Spetesharti 
soRis ftigat Adalardos idem videtor eese com Adalardo comite, qoi 
FoIdeMi moBasterio> testibos traditionibos hactenos ineditis, dedit Gre* 
mistorf, Hohstete et Emesteswiniden com familiis et onmibos appe»* 
didbos; qoia Gremestorf in ejos vel fratrom ditione foisse appard)it e:: 
BOtandis ad aoBom 905. 

10. At Conradom eom fratre in aola dominatom, itttelligimos es 
refis poeri Uberalitate in Treviros, qoam i>»nrados e( Gebebardos il- 
lislres cemites soggessisse dicontor. Hoc solebant diplomata de illis 
dieere, qoorom primaria aoftoritas erat Tabolae apod Browerom ita 
habeat, ot seqoitor; ex qoibos etlam intriligimos, nondom tonc comitatos 
ecclesiis attribotos, sed regii tantom Joris habitos: id vero Jos comes 
ewcebat; Yillam Wadegozzingam, obi datae sont, non procol a llomine 
Smrn oeleBdit Broweros, obi hodie monasteriom Wadgaczom. Uade in- 
ielligimoSy Lodovicom regem in Lethariense regnom hec qooqoe amio 
veBieie, obi arcUcaBcellario osos est Ratbodo Trevirensi. 

ii. Jnn.i,Mi.T, Ludovicut d,f.ci.rex,,. Conradiu et Geb$rariu$ 
^MreM cmktUe noelrae naneuetudini euggeeeere^ noetraeque ceieiiudinie 
dememfi^m popoecere, uiTreverieaeci9iiatiemoneiam,ielonium,centuaieef 
irikuimn, aique medenam agrorum (a metiendo dictam credit Broweros) 
cmn homMtme (iecaiibus aique ceneuah^s, ei omnibus, quae quondam 
fempore WeemaM, efuedem urbie archiepiecopi, de epiacopaiu abUracia, 
ei in eamaatmn converea erant, epiecopo noetrae majeetatie autoritae 

retUiuerei Jtaque pro amore Dei et reverentia beati Petri, et 

dUeeUone Matbodi venerabme arckiepiecopi, coneeneu Wigerici comitis et 

emnimn fdiHum, qui praeeentes afkere, univerea supra ecripta 

dis e ami tatu ad episcopatum convertimus , . , praedpientet, utkaeco mn i a, 

ekni emeiH toivebant, eic deincepe to potetiate maneant pontifieie 

Signum domini Ludovid terenitsimi regit. Ruadmirue notariue ad vicem 
Raibodi arekicanceitarii recognovit. Data i3, KaL Od. a, D. inc, 902. 
inL 5, amm vero 3. domini Jjudovici gioriotittimi regit. Actum in vilia 
Wa d eg o tting a. Jn D. n. f. A, 

12. Sz Halbef^tadensibos monomentis haberi videtor, Aogosto mense 
eeBveBtam procerom Triboriae actom; ibi enim Sigismondom episcopom 
a refe piftvileiiQm liberae dectionis dero soo impetrasse, datom die 
septima BMBSis Aogosti notavit peritos rerom Halberstadensiom scriptor 
GoittelmBs BBdaeos, tametsi res a Caspare Sagittario io a. D. 909. referator. 



Digitized by 



Google 



200 ANNALES IHPBRII 

A« M!!. 090 Um aaso; wm medio procnl, fastoram nostrenim testimottlo Drogo 
fel; otillescribit, Traogo Mindensis episcopos viyere desiit: tametsiLer- 
beccio et tliis in tnnnm 904. diflferttor, qni die S. Bonifacii extiBdniB 
scribit Snccessit Adelbertns, triennio abliinc morte secntns. 

13. In Gallia Baldninns non tantnm abbatiam S. Yedasti cna Atr^- 
balo a rege recepit, sed et monasteriom S. Bertini obtinoit. lu coa 
criminibns non tantam imponitas, sed praeminm esset, frena poientibos 
laxata sont in omne insolentiae genns, precaria propemodom regis noto- 
ritate. EbolnsPictaYiettsiamorbem occopavit, ot ex cbronico Halleacensi 
discimns. Adoltscentem interpretor Rannlfi filinm. Nam patraos ejos 
Ebolos abbas Jam a. D. 93. obierat, ex necrologio S. Germani. Ademnrnni 
ergo expolit, qnem alibi potentem, demom Aprili mense a. D. 931. nollis 
relictis liberis decessisse, BeslioSi Pictaviensiom reram diligens scriptor, 
notavit. 

14. Promissa est genealogica disqoisitio de vera origine antiqane 
Gibellinae, v^ Wibelingiae gentis, cijos bec anno fieri mentio coepit^ 
per Franciam orientalem ad Rbenom Moennmqne potentis, ex qna Coii- 
radns Primns rex Germaniae, et aogosti caesares Gonrados Salicos filias- 
qoe, nepos, pronepos Henricl, prodiere. Memorantor nnnc qnatoor fratres, 
Ires scilicet comites, Gebbardns, fiberbardns, Gonrados, et episcepns 
Wirceborgensis Rodolfbs, com aemoIaBabebergensinm gente de nobilitate 
etpotentia contendentes. ExConrado natns estConrados Primns, orienta- 
linm Francornm rex, post enm qni nonc regnat Lodovicom adolescenteni 
in soliom soblatos. Rx Eberbardo natom foisse Werineram, patreni 
Conradi dncis, generi Otionis Magni, ostendetnr sno loco; et ex Conrado 
dnce linea recta mascnlina ortnm Conradnm Salicnm pronepoteii, Jaa 
ab aliis contra veterem genealogiam D. Araolfi, et Gnillimaonnm Blondel^ 
Inmqne, qoantnmvis egregios In boc stodioram genere viros,^ evictnm esC 
Gebbardns deniqne, tertins comitnm fratrnm, Udones Franciae, Conradn» 
et Herimannos Allemanniae dnces sevit Sed qnis boram ftntram pater, 
proxima qoaestio est. Blondellns Udonem nominat, sed nnllo addncto 
sententiae snae argnmento^ neqoe alii, qood sciam, aliqoid plaosibile a(* 
tolere. 

15. At pedom viam ostendit emendatio corrapti apnd Ekkihardnm 
loci, in libro de casibns S. Galli, nbi de Hattone I. Mognntino arcbi- 
episcopo locotos, ita proseqoitor : Nondum adhuc iHo t&mpore Suevia Ai 
ducalum erai redacia, $ed fisco regio peculariter parebaty sicul kodie ei 
Wrancia (kodie, id est temporibos Henrici IV, qoibos aotor florebat). Pro^ 
curabani ambas camerae, quoe eic vocabant, nuntii (id est capitoltriom 
stylo, missi dominici, ex qoibos aliqooties notavimns renatos doces) 
Franciam ad Alpes tum Werinkere (legendom, ot ex seqoentibns cltrios 
patebit: Franciam Adalbertus, tum Werinhere, hoc est: Adaibertus et 
Wemerus) Sueviam autem Pertolt etErckinger fralres, quorum utronm- 
que ditioni mutta subtracta sunt per munificentias regias in utrosque 
episcopos (Franciae scilicet Soeviaeqoe. Nimirnm panlatim provincitram 
reeloros sna poiabant, aot sibi sobtrabi, qoae administratioiUs officio ex 



Digitized by 



Google 



ANNAtES IHPERII 201 

bm0ll€io ragmi tenelNUirK Smr^ Me imidhm ei odia Mirorwnque in li^,t$i, 
amiho9, praeier tcelera, fuae in re^er tptoi maekiiuUi euiU. Haitonem 
Wtemd iiH eaepe pet^ere moUii euni, sed asiuiia komims in faisam regis 
prmUmn suasi (Id est gfatlte regiae spede decepti> quaHiar ad Aipes 
(A4«lbeilii8) fraude ^ de urie Falnnberk deiracius capiie sii piesus; 
aUer enim ( Werinlienie scilicet) morbo ohierai, quoniam vuiqo eoncinmaktr 
ef caniiur, scribere supersedeo. Narrat deinde, qaomodo similein ob 
CMSua Pertoidvs et Erdiijigenis simiiltates exercoerint ciim Salomoao 
efiiscapo GonstaAtieiisi ; qnae proseqvi nniic Dihil attinet. Illad tiinc disci- 
mVy daoe primarios tonc Franciae cectores f aisse, Wemeram ei Adal- 
bwtimi ', ambos Hattoni Mogontino pasam amicos, sed Wemeram morbo, 
Adelbertom sapplicio periisse, qaanquam roTer-a dicendam sit, Weraenun 
non tam ipsi Adalberto ejasqae fratribas, qoam eomm patri Henrico con- 
temponneom foisse; neque EUUhardos est accaratas admodam temporam 
aestimator. 

16. Hinc facile intelligitar, cam daae prim»iae familiae in Frandn 
imc eminerenty nt constat exReginone,^ Werineram ad diyersam ab Adal- 
beftina eiqne: aemalam pertinaisse;^ et morbo^ extinctnm filios haerede» 
pe(eniiae alqaeaemalos AdalbertiAratramqaereiiqoisse; nam Werineri 
?el Warinarii nomen isk familia fireqaentatam est. Genradas Primas rex 
Warianm comitem Pipini regis primi Magniqne CcFoli temporibos po- 
lenlem inter majores sao» nomerafit^ qoemadmodam intelligitar ex alio 

, Ekkihardi loco, abi sic de Gonrade lege : tngredUur iandem oraio^ 
R, Oikmari auioriiaie Romatm in sancium ieoati, nam parenies 
^ueeraai, fift eiMi vesaoerani; seque reum, quasiipse inierfuissei fadis, 
ad aram rtddidii, paUiisque auro ei argenio sancium piacavii, Erat 
delieatam et elegans benefaciendi genos, qaod in debiti spedem yerte- 
batoi: Itali finezzam yocarent. Gaeteram facile intelligitar de Warino 
potissimam sermonem esse, odiis Othmari celebrato. 

17. Warinom antem illam etiam Werioariam dictnm idemqae reyera 
atrimqne nomen habitam, ex aatoram testimoniis constat, simnlqoe Wa- 
linom in iisdemlocis, obi semper Gonradi familia eminnit, drca Wormattam 
Spiramqne patrimoniales ditienes habaisse, etsi in Saeyia praefectaram 
acceperit; qaae statim ostendentnr. Nec minns Weroeri nomen in posteris 
nsorpatam est^ nam Wemeram Gonradi dncis patrem, GonradiSalid aagnsti 
abayom ex eadem com Goorado I. familia faisse, imo ejas patraelem^ 
Eberhardo Gonradi regis patrao natam, atqae adeo ayo Weraero cogno- 
■inem^ sno loco compi obabitar. 

la Kt yero ipseEkkihardas paalo ante (praecedente pagina) nomina 
vixatonim S. Othmari expresserat, yocaratqne Werinheram et Rnothartam 
comites, qnos Walafridas Strabas in yiia S. Othmari c. 4w Warimum H 
Buadkardum, qui iunc temporis, inqait, ioiius Aiamanniae curam ad^ 
wMUrabani, Et in Goldasti Allamannid» tomo IL n. 43. charta habetnr 
data snb Warino comite, anno decimo Pipini regis. Mortem ejas Her- 
■annns Gontractas refert in a. D. 759. Florait Jam sab Garolo Mar- 
tello, qni, cnm AUemannos yei Sneyos rebellantes yidsset, Lnitfridnm 



Digitized by 



Google 



202 ANNALES IMPERIl 

i.9l2« dacem et TliietpaMDm ejas filiom occidissei rel pepniifiset, vi ex Prei- 
eeram annalibas et Hepidanno inteliigi potest, proviaciam FraBeis prae- 
foctis regendam oemmisit. tx liis WaHnns, qnant^ Othmaro adyerMS, 
taAtom Pirminio fa?ens fvit, et qnantim a Sangalleiisibas culpatnr, tantifla 
ab Horbacensibns laadatur; eademqae familia qaantim in S. Gailo ad- 
tersariam, tantam in S. Pirminio patronam apad saperos haboit : 

Saepe premente Deo, fert Deas atter opem. 
Warinos enim yel Werineras ex bonls, qaae i» Alsatia habaK, S. PirmiA&o 
Caroli Martelli temporibas concesslt locom praediaqae ad cendendam 
Horbacense coenobium, qaod eiiam a S. Pirminio cognominator, qai illic 
sepaltaram babait. Et de eo Warmannas in vita S. Pirminii c. 15. ait, 
ftiisse virnm qaendam Werinherom, alta Francoram nobilitate propagaCM, 
qoi scilioet adjorit maltaqae in Vof eso obtalerit, abi hodie Pirmineshasa. 

19. Originem etiam et^ posteros hujas Warini videtar indicare vetas 
charta apad Freherom in originibas Palatinis, marcam villae Heppenheiaa 
describens. BanCj inqait, aTtem cum syha ha^meruni in hmi$ficio Wa- 
genlenzo eomes paier Warini, ei poei eum Warinus cmnee (Uiue efue in 
minieterio halfuit ad opus re^, et poMi eum Bangotfus comes, donec eam 
Carolus res S, Nazario (XaaHshamensi) tradidii, Videntor designari 
Wegenlenzo, Warinas pater et Warinas fitias, qaia sabjicitar istum Wa^ 
rinum esf praeoepto CaroU regis anno 27, repU ^us (Christi 794.) mediamie 
mense Augusto, placitum in eadam sytva kakuisse adiumuium, qui didiur 
WaHnehoug, et ex illastriam viroram jadicio pronantiasse, qnod de Warino 
patre, dadam atiqae deftmcto, intelligi non potest. Sane ne qais diversos 
hos Warinos a magno aat ejas fhmilia putet, Juvat, quod Warinam illaoi 
magnum etiam in vicinia Laurishamensium potentem fuisse, et rebns 
eorum intervenisse ex ohronico loci tntelligitar, quando corpore S. Nazarii 
iUato, obviam Aiere nobilissimi comites Cancor et Warinus, caeteriqutt 
locorum illustres et spectabiles viri. 

20. Potuit ex familia, et frater magni Warini esse Rudolfds comes» 
pater Faslradae Carolo M. nuptae, quae a. D. 794. obiit, nam ex orienta- 
libus Francis fuit, ut habent Eginhardus et annales Eginhardo aiQuncti» 
et circa Wormatiam sedes habuisse, ex eo colllgas, quod ibi nuptiae cele- 
bratae sont a. D. 783. vel 784. et Carolus eam Wormntiae invenit a. D. 
787. Radolfl autem nomen in hac familia usurpatur. 

21. Porro ad Warini roagni posteros merito referas Werinhariom 
et, quantum intelligi potest, ejus firatres Utonem et Berengarium in anna- 
libus Fuldensibus ad a. D. 866. memoratos : nam et Udonis nomen te hac 
familia freqnens fuit Fuere nati ex sorore Emesti summatis viri socero 
Carlomanni, qui favore Ludovici Germanici graduqne excidit, quod Cario* 
mannum contra patrem regem stimulasse diceretur, ut iidem indicant an- 
nales, pariterque et Bertiniani ad a. D. 861. Horum fratrum patrem 
Warini vel Warinarii n. fiHnm vel ex filio nepotem ftiisse, temporom ratio 
admittit. Tomo secundo (Aartularii nostri Ftldensis occamint Warinus 
et nxer ejos Friderona, quos conunode inter Warinam Carolo M. conlem- 
poraneom et fratres Warmwn atqne Utonem^ sob Lndovico Germano 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHPERII 



203 



iormtes, iilerpeiiag. El ciim U(o et Berengarins priyati honoTibiis in A. 902. 
GaDitm fiigisse, Werinharioa in saae proprietatls praediis maiisisse di- 
calVj haic propagatioaem stirpis commode ascribemns. 

22. Nec video, qnid Tetet, himc illiim esse Werinariam Ekkihardo 

SagaUessi memoratnm, qaem fratroi eom Adalberti fratribos collisonim 

patrem esse fiidicamas. Nam Armilfyis, ol jam ostendemas, Utam ejns 

Tidnam doxit, et ex ea Lidovicam legem genoit, qai extincto patre a. D. 

B9f9. drciter septemiis ad regnam penrenit Ibgo Uta circa a. D. 891.* 

^tacta tst, et Werinariim drca a. D. 890, aot ettam prias, Tita fonctam 

apertet £t Adt Uta secanda Werinaril uxor, ex qaa natas est Conrados 

comeS; regis^Gonradi pater; ex alia yero priore Gebhardas etEberhardas 

aalisiiiLl; idqae ex eo coll^^o, qaod LadoYicas rex, Amolfi aogosti filios, 

Goaradi filiom, Conradom postea regem, aepotem soom vocat ex fratre 

sdlicet soo oterino natam, at Gebhardf atqoe Eberhardi filios te prae- 

ceptls sois, etiam com nominat, noTlo cognationis honore designat Qoid 

ergo prehibet Javenem drca a. D. 860. fioventem circiter triginta post 

annis afDioc Tixisse ? 

23. Sed ras ia tabola oeolfs sobjid^da eet : 



Wef«Bl«Bi» 



TTarinus Tel Werinariiis 

lUfDiif snb Garolo Mar* 

tello «t Pipinol. 

Warinn ioralt 79». 

N. cnjvs nxor soror Ernettl 
dacis tmh LnAoTico Cier- 



Rudoinns comes 
oirc» WonMtlnm 



Fastrada vxor GaroU 
Vagnl tm. 




^ AmttlAu 
I iiv.tSM. 



LndOTiottS 
rex adole- 
scens t Mi* 



Bl>erhardat 
dttxt M8- 




GonradM 

dox Sveriae 

t»W. 



Ida Mpla 

Lndolfo flUo 
Ottonls X. 

.t«a6. 



Heriaannvfl 
dax Sneriae 

t ieo4. 



Oonradns maHtBsLat- 

gardis fillae Ottonis X. 

t «M. 

Otto dnx Francomn et 
Gareataaoraai t 100». 



Benricns 

dnx Fraa« 

coram 

Gonraint 
SaUcos 

Imperator 
ti038. 



Gonradns Brnno oni et 
dnx Garia- Oregorinty. 
tiiiae 1 1011« papa t 009. 

Gonndna 
dttx Garin- 
IMaetiON. 



•) 991. L. 



Digitized by 



Google 



20* ANNALBS ISPBBII 



ANHO CHBISn 

gfeikfi nr. tec aaM •«!. ^ < 
iBewwll U» T. a ChiUliphwi < 
pr* Cwi^li Telm. li Ibjii 

FiHMiiiit ifiicif hO» a teMfvi^ ■! ficMt 
^^•cte riicer e pn p U r ia^mnimm UfMWM i. — Birif irlM MBlMate |va- 
^ ftt ia PerfaaM cy li ci p i M iMat, pririleciafve allm ti c^airMt. — 






rccipft. — 
al infcrii McTicL — 
jUalkeni Bjtbe fc er f t iic cni WcMcraTits. Fraaco TaB gi ca ii i 
Aialkertac ceaes Tarferieatif. ^ Walbertaf episccpas 
Walkertas Ckristiaa Mnda Basvltai flaaiMhwiaifiai 

fcraai «MiiliiaitasiaB al aMaiiiiaiaBi flaaiiiliwtiai 

CMMtttala. — MerMaaai CalliaB iaMaiii. — BaroaU et LakM 
lcfid circa kaec teaipera. 

LWi» i- BasedictBai I?. AigisCo Bi6Bse iBBi DoBL 900: •edere- c««piaMy 
fBprt oileBSBa. Sedisse aBaei trei selidei eC MBiei kiBii, c&talosi 
qaidaai haboBt, et Ricobaldai, qaibBi rerBM ordo coBspirat. ItaqM 
Octobri haJBi aBBi obierit. YirtBtOi cjai etiaBi Frodoardaii loBgiBqBBi 
Beqae adBlatioBis susp e ctBSy ia camdBe coauaeBdat: 

TViflr aecra cmmir§wiit BemeHeH re§wimm fMrtf 
FonHfeU mmpd^ wkerUo qui nomme toH 
SMiiuii emneHe, ttf dapeme ettqne hemigwm, 
Buie fenerie nu nan pielaHe eplenior opiwme 
Ommi opui cundmn; mediiaiur jueea TonanHe. 
FruebM kie peneraie bonum lucro epedulL 
Deepedse viiuae^ inopee, vaeuoefue paironie 
Aeeidua ui naioe proprioe boniiaie fovekai: 
Mereaiuefue poium indignie eua cunda refuHU 
2. Eaidem laades, et sabinde iisdem yerbis olim ia epitapUo ejvi 
VaticaBoMaBliiis legit: Bsqae adeo, Bt rersns qaidam vtrobiqae occairat, 
FrodoardosqBO ex eiegiaco heroicom facere Toloisse Tideator. Epiti^ 
phiBMiUhabet: 

Membra BenedicH kic fuarH eacra fuiaeemt 

PonHfidi mapHf praeeuHe esimiL 
Qui meriio dtgnue Benedidue nomino dicbu, 

Cum fuerU largue omnibue aifue bonue. 
Buie generii decue d pieiaHe epiendor opimue 

Omai opue cundum. Jueea Dd medHam^ 
FtaeHUii kic generale konum ktcro epedaHf 

Mercaiue coehun^ cuneia eua irikuiL 
Deepedae viduae nec non inopeeque pupiiioe 

Ui naioM proprioe aieidue revovene. 
Inepedor iumuH compundo dUsUo eorde 
Cum Ckrido regnee, o Benedide, Deo. 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBRII tOS 

3« Snccessit Leo V, de quo Ha Frodoardiid : A. 9M. 

PoH quem cel$a mtbit Leo jura, noiamiHe fiMu$; 

Emifrai^anie euum quam hma bie impleat orbem. 
Sic eC Hennaimiis Gontractas, sedisse mensibas fere dnolms. Qna- 
draglBfa illi dies tribBant annalista meiis etHartinas Polonns, et Ricobal- 
to. Apid Sigebertnm babentnr triginta; sed Albericns exscripfor in eo 
legit qnadraginta, qd presbytemm forensem rocat. Nempe post qoadra- 
glnta dies ab ordinatione pontiicia, a Gbristophoro presbytero sno dejec- 
tWy et in carcerem tmsns est: nec din snpervixit; aegritudine, an obkta 
mDrtey kand constat. Cbristophonim Marianns Seotns presbyteram car- 
diaaleai titnlo Damasi focit. Sed non din tennit-sedem, et in monaste- 
linn detmsas est. 

4. Extat in condlioram tomis priTileginm, a Christophoro snb anni 
iiem BUHiasterio Gorbe|ae ad Somam concessnm, cnjns snbscriptio est: 
Seriphm per mamm Sert^ eeriniarii sanctae Romafiae eccleeiae in menee 
Deeemkri indietione 7. (sic legendnm) eepUmo KaL Januar. imperante 
domno nmtro pUssimo augusto Ludovico a Deo eoronato imperatore sano^ 
Omimo, Valete, Unde intelligas, Lndoyico calamitatem Jos imperii apnd 
Romanos non statim ademisse yisam: eademqne observatio adhncsnb 
Sergio dnravit. Rnbens enim historicns Rarennas tabulas yidit Johannis 
archiepiscopi, scriptas anno Ludooici caesarie fumrto (legendnm qninto, 
Pagios notat), Ser^i aecundo, indictione oclaoa Idibus JuUL Itaqne et 
ezarchatns Rayennae din Berengarinm respnit. 

5. lUe interim in citeriore Longobardia reram potiebatnr, nec tan- 
tim episcopi ad enm transierant, sed ei Sigelridns palatii comes, qnem 
magnae apnd Lndoyicnm antoritatis foisse ex praeceptis intelleximns. 
itaqne 9. Kal. Jnnii cnm Berengarins Modoetiae esset, adiere enm Hilde- 
garins yenerabilis episcopns et Sigefredns gloriosos sacri palalii comes, 
qnos dilectos consiliarios snee yocat; et pro Adalberto reyerendo Perga- 
BMSis ecclesiae episcopo peliere, nt nrbem Pergamnm, hostili qnadam 
impngnatione deyictam, nnde nnnc maxima saeyoirnm Ungaromm iwmr- 
sione^ et ingenti comitnm ministrommqne oppressione tnrbetnr, BHmire 
Hcerety tnrribns mnrisqne refectis. Nempe nrbem nndatam mnnimentis 
apparet, cnm ab Aranlfo angnsto caperetnr. Ex eo Ungaroram aliomm* 
qne exposita rapiaae, Jacebat 

6. Addit Berengarine, mnros, tnrres, portas nrbis stndio episcopi et 
ciyinm reparatas, Mi postmm in potestate et tntela ecclesiae^S. Alexan- 
dri et episcopi fore, ita nt omnia ad Jns et domininm ecclesiae pertineant 
Ita nrbs Jnri comitom, id est fisco regio, adempia, episcopo cessit. Simnl 
confirmantnr, qnae antiqni imperatores et reges^ imperetrices qooqle et 
refinae Romanomm et Longobardomm sen Francoram, aliiqne Denm 
tinieates ecclesiae concessere. Interdidtnr etiam, ne qnid comes, yicoM 
comes, yel pnblicae partis Jndex ant gastaldio, ant qniyiff rei^ pnbUcae 
piocorator intra nrbem ant in caeteris ecclesiae possessionlbns andeant ; 
ae ibi ad cansas andiendas conyentnm institnaty bo freda, mansiOBalicitt^ 
paratis, parafredos^ fid^nssores exigati ae incolas labis mit i 



Digitized by 



Google 



m ANNALES IHPBRII 

A*fi3. Um iigeuot ao^ libellarios (id mI seri^ mimmisfos), qum senros» 
ia postessioAibiis vel miisionibvs ecclesiae reritites, potesUUTe di- 
stringaty nec nllas pnblicas arbasiMias ant redhibitioBes, a«t angarias 
imponat Sifium domM BtrengarU sermisiimi re^. Ambro$iu$ cancei* 
iarius ad nicmn Ardim§i urehicanceilarii reeojftmL Data 9. Kal. Juna 
a. d. inc. 903. (An potias 904.) Beren§arU refU i7. imUci. 7. Acium 
Moediiiae inD.n.f. A. InteUigitor ex his et similibiis concessioiilbiis 
regom, urbes episcopis transcriptas, passim hoo Telat primo grada vsas 
ad liberlatem. 

7. Ber^arins etiam ciim in Gniciano esset, Kal. Sept. Bergoaaoftsi 
episcopo concessity nt miro cifitatts Ticinensis aedificiom imp<mre posset, 
ad perticas legitimas dnodecim; qnia cives Ticini mansiones et solariamy 
qnod ibi habebat Bergomensis ecclesia, destrazeranti et mortm ciyiCatis 
in ejns fondo aedificarant, nt nrbem contra Ungaros manirent. Idem 
3. Id. SepL in cnrte sna Fnlcia, intercedente eo^Jnge Bertila, Bobie&se 
monasterium in svam tntelam recepit. Simiiia eldem monastwio 14. KaL 
Noy. in Papia palatio Tidnensi concessit. 

8. Goldastns, nescio andO; babet, Berengariom in confenta opii- 
matnm Ticinensi a. D. 903. capitnlare condidisse, abi cayeator, ne ari- 
mannos comes snis in beneficinm triboat, qood supra et Lambertus con- 
stituerat. De arimamiis siye harimannis, quibus solis jus armorom et 
in haro yel exercitu inter ingennes locus, nempe hominibus liberis seu, 
ot postea appellabantur, generis militaris, aliquoties dictum est. !• 
Tuscia anno superiore secundus imperii Ludoyici numeiabatur; at prin- 
cipio h^jos decimus sextas regni Berengarii numerari coepit, notant» 
Florentino. 

9. In Germania aUquid memorabUe actum non reperio, nisi quod dm 
Adelberto anno superiore praeoccupayimtts; Eberhardi Uberos ab eo 
pulsos. Ex iis memorabitur Gonradns cemes Eberhardi iUos ad a. D. 
909. Annalista noster ineditus*' ad hunc miium refort, quod Laitprandts 
habet, Adelbertum fortissimum heroa, c«m a regio exercitu in castello 
Babebergensi obsideretnr, inproyisum empisse, hestesque i^igasse. Fraico 
Tangrorum episcopus, doctrina et remm nsa clanis, obit. £i ex Metensl 
clero Stephanus, moribus et scientia landatus, snccessor datur apud Sige- 
bertum et Leodiensis chronici autorem. Adalbertum comitem in Turgoyia 
snperiore, ubi Abbatis-Cellenses, obsenres ex praestaria apud Goldastum 
faeta die MarHe 4. Non. Odob.eubpoteeOvm wumu Hiudo^nci re§i$ etfueri 
et $uk Adatherto eomiie. 

10. Hoe anno WaU>ertas, autore neorologo Fuldensi (etsi Hildeshe- 
menAs scriptores dissentiant), decessit episcopus Hildeshemensis, ex 
Gorbejensi monasterio snh Adalgario abbate olim sumlis, at habet yetns 
index fratrum; quod etiam Trithemius lib. 4. de yiris iUostribus oriinis 
Benedietitti notayit. Laudatur ab Sggehardo UragieMi in chreaico epi- 
sceporum Hiidiesiensinm, qaod consiUom antecesseris execntuS) praepo*' 
sUuram et praebendam eaoiiiisis eoMtilait Addit amer chronici» a mo^ 

^ ftmo ctfHv Bekmreui. 



Digitized by 



Google 



AMNALES IHPERII aOT 

Badio Harierodeiisi eonscripti, tomo 2. scriptonun Bnmsfieentit illa- A, 903, 
stranliiim editi, canoniGos tonc in reste monachica snb Benedictina pro- 
ressione coajmictim victjtasse, quod dio dnrayit 

li. Idem^ Christiiia, Lodolfl et Odae filia, tertia Gandeshemeisiui 
post sorores abbatissa defancta, Roswidam abbatissam ordinayit, qnam 
Mbilissimi generis et cognatam prioribns fnndatoris filiabns, fnisse veri- 
siflBile est, qnando illis prima snccetsit Chronicon qnoddam Hildeshe- 
mense Temacnlnm ex principibas ortam tradit. Landatnr a doctrina, sed 
sereriore; nam et de logica arte scripsisse fertnr. Credibile est, alteram 
Eofwitam, ejnsdam monasterii sanctimonialem, prapinqnam ei foisse, et 
ab ipsa ascitam atqne edncatam; sed qnae sese ad humaniera stndin 
▼ertit, poesique nHra sexum et secnlnm excellnit Walberto successit 
Sehtrdns vel Sigehardus, quem nonnulli etiam monachum S. Benedicti 
fuisse scribnnt 

12. Roswita poetria, necrologo Juncta, nobis viam ostendit episoo- 
porum Hildeshemensium et abbatissamm Gandeshemensium tempora, 
apud scriptores mire turbata, nunc recte digerendi. Nam Ottonis dncia 
obilum necrologinm in a. D. 912. co^cit, cni Ditmams diem addit ul- 
timum NoTombris. Roswita nos docet Ottonem Magnum oetayo «nte die 
natnm et septimo post mense Odam docissam defbactam; Christinam 
non ultra sexenniam matri snperrixisse : itaque in hnnc annum ejns 
decessnm incidisse oportet Walbertns autem, Christina defuncta, Ros- 
witam abbatissam consecraTit, quod Ekkehardus historicus Hildeshemenf is» 
ejnsque Terbis annalista Saxo meroorant Ita etiam necrologns censentil 
sibi, noc snspicio est, de alio eum Walberto loqni At scriptores Hildef- 
hemenses recentiores Cnam yeteribus annns sileturX immani errore sede- 
cim annorum, Wdberii mortem refemnt in a. D. 903. £t Gandesbemenses 
non minus peccant Chris^ae obitum a. D. 903. Tel 904. ascribentes, ne 
LenkfeMio quidem excepto, qui tamen Roswita uti poterat Unns cata- 
logus abbatissarom apud eundem rektns (antiqnusy nt toI hinc apparet) 
Tomm annum assignaTit 

13. In Gallia Normanni recraduere. Chronioon brere Quercetaai 
hahet, Hericnm ei Baretum regulos basilicam S. Martini Tnronensem et 
28 alias aedes sacras snccmdisse. Labbeus ad chronieon Tnnmense 
atque AndegaTonse proTocat. Haec fere de hoc anno suppeditant bM 
antores, historia mire sterilescente. 

14. Baronii annales circa haeo tempora ita perturbati nut, nt totf 
reconclnnandi Tideantor. Deerant illi scilicet monumenta, quae dies pro^ 
Miy qooram ope tempora digessimus. LudoTici Bosonidis excaecationem 
nunc demum memorat cardinalis, quod ntcunque tolerabile Tideri possil: 
sed iHud minime, quod non tantum Johanni IX. pontifici in annum 90S, 
sed et Lamberto imperatori in annum isquo Domini 910. Titam prodneil. 
Ipse etiam Labbeus, caetera praestnatissteus chrottolo|ui», circa haec 
tempora haesit Sigonins caeteris propina «d Tedtatom heo lo«o acoossit 



Digitized by 



Google 



268 ANNALES IHPEK1I 

ANNO CHRISTI 904. 

GkrifltophorM papa tliroBO d^ldlv a Sert^. — Brrores Loilprttdl clrea Serrll 
poBtiflMtam. — SerclBf e tepteBBi axUio ad pOBtiilcatiiBi Teait. — JobaBBi IX. 
cefsit Sergiuf , bob Foraiofo ; qaeai la«ieB et aaiicos ejnfdem odio prof ecotiit 
eft. — Initinm pontificatns Sergfl in. ab boc anno diplomatibns et monameBtit 
coaerif flrauitar. — Berengariaf rex in citeriore Italia Jora dat ~ Slarl Saxo- 
BJbof iiirefti. Affobarcam eOBdltam. Adalbertaf epifcopof AagaftaBaf darot. — 
Ladorici BofOBidif imperatorif dlploiBa YieBBae datom: in qno Haco, poftea 
Italiae roiL, ejof propinqaaf yocatar. 

A. 9M* 1* Ghristophoramioii iltra septem menses sedem Romanam teBuisse, 
tcribitiir anitiistae meo, Alberico Item et Hartino Polono et Ricobaldo ; 
qiibos coBspirat ylcinior tempori Frodoardas his yersibus : 
CkriBlapkorui mo9 $09iUu$ moderamina sedi$ 
DUnidio uileriuique parum dispensal in anno. 
Fortasse ergo BMndom est in Uermanno Gontracto, qoi nonnisi qiatnor 
eimeBseslargitw ; nec Sigoniocredendiim,qai9.KalJannar.deJectQmcom- 
prehensnmqne prodidit; an Jonii dicere debnit? Certe Idibns Janii Jam 
sedisse Serfimn, ex RaTOnnati docimento colligitor^ qnod Rnbens praebet. 
Albericns notat, zelo fidelinm depositnm invasorem, et in monuteriom 
detrasom. Unico rersn epitaphinm ejns, a Maalio ex lapidibos descrip- 
Inm, absolyebatnr : 

Bie pia CMiiopkori refuiescuni membra sepulH, 
Apparet, talionem passnm Sergii violentia, quem Sigonins ope Adel- 
berti marchionis Tnsciae pontificatnm inyasisse scribit. £t yero pene 
perpetnnm rernm Romaiaram arbitrnm facit hunc marchionem; cqjns ego 
rei in Teteribns indicia nnlla repeHo. Confndlt Tusculanos Albericos 
e«m Tnscis Adelbertis. Sed et Tnscnlani ilii serins sese hnc erexere. 
Deniqne Serginm ter papatns inYasorem, tertia yice demnm snccessam 
habnisserefert, dnm Lnitprandi fabnlis Toras alioram narrationes connectit. 

8. Serginm sane Formosi aemnlam, praevalente adyersarii factione 
pnlsnm, hoc extincto, ope Adalberti marchionis sedem tenuisse, Luit- 
pnmdns scripsity et efi^ossum Formosi cadaver in Judicinm adduxisse. Ubi 
illnd qnidem manifesie falsum est, quod Formoso Sergium sofiicit pro 
SlephanO) qnem oonstat in praedecessoris cadayer saoTisse. Sed in eo 
^m deceptnm Lnltprandom, quod Sergium cum Formoso de pontificatn 
certasse prodidit, mox patebit Nec minus Tana sunt Adelberti anxilia. 
Stephani electioni mistnm Adalbertnm, nnspiam apparet; nec Tusci, sed 
Spoletini dnces tnnc Roma potiebantnr, imperiali eliam nomine snmto. 
Nec Wido ant Lambertas Formoso adyersi fuere, qnod Luitprandns et 
Sigonins sibi persnadent; alia omnia docente Fulcone Remensi, Widonis 
cognato, Formosi amico apud Frodoardum : nam quod Formosus Arnnlfum 
ceronaTit, snperioris potentiae in#tn excusatom est. Serginm etiam ^ 
Annlfo tnnc Roma expnlsnmi ^ Sigonii ingenio est. 

3. StephaAo 9«8t breTom Gonst^tiAi et Theodori sedem snccesse-* 
rat Johannes nonns, qui, non iuTito Lamberto imperatore,Formosi memoriam 
absolTit. Serginm quendam presbyterum Romanae ecclesiae tnnc cum 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBBII 2M 

«lito douiatinii^ disdms ex syDodi yerbis. Himc coatra Joluuinem pon^ A. MM. 
ficatam affecUsse, censtat ex Frodoardo epitapliioqie. Nam Prodoardns 
de eo Jam in Joloame: 

PeUUur eiechts patria tunc Sergius urbe, 
Ergo jam iraiie tandem Sergii III. nomiiie post septeime exilioM ad 
poatificatam penrenit. Etiam Joh. diaconns libro de Lateranensi ecdesia 
annes Sergiom presbytenim ab exilioYocatom ad regimen, scripsit Sed da* 
rissitte Frodoardns, cnm ejns res in carmine pontificali attingit his Terbis: 

Serffius inde redU, dudum qui kcius^ ad arcem 

CulminiSf exilkf iulerai rapiente rqmisam, 

Ouo profi^us UUmU sepiem vohenUbus anms, 

Hine popuH rediens predbus, sacratur konore 

Dudum assignatOy fuo nomine ierlius esit 

Antisies: Petri esimia quo sede recepio 

Praesuie, geiudet ovans annis sepiem ampiius orbis. 

4. Si vemm est, nonnisi septem annis exilium pertnlisse, non For* 
moso^ sed Johanni IX. cessit Itaqne satis Terisimile est, more sno 
llibalatom Lnltprandnm, qni Sergiom Formoso antipapam snccnmben- 
temqie nobis ingerit Binos enim Sergios, ant binos ejnsdem Sergii ex- 
pnlsiones, yicinis scriptoribns ignoratas, non facile admitto. Frodoardnm 
anlem Tera retnlisse, epitaphinm Sergii IIL erincit, a Baronio per 
enorem Sergio primo ascriptnm C^t recte Pagins notavit), qnod infra 
recitabimns, plane in eadem conspirans. Et noper observavimns, Fro- 
doardnB ipsnm in carmine sno epitaphia pontificnm libenter seqni. Illnd 
eoastat, Serginm m. adversariis Formosi favisse; Stephanumqne Formosl 
hostem et snccessorem, a. D. 897. strangnlatnm ab inimicis, decimo post 
ano tnmnlo honorifice intnlisse; epitaphinm etiam ei dedisse, qnod snpra 
retnlimiis, in qno landatnr: 

Quod primum repuHt Formosi spurca superbi 

Cuhmina qui inoasit sedis apostoHcae, 
Nempe mrsns irriia reddere conatns est, qnae concilio placitoqne 
Johaimis IX. et Lamberti angnsti constitnta erant; in quibns Formosi 
unsa deiinita erat et ordinatio comprobata, damnato deformi Stephani 
concfliabnlo. Ita tnnc res Romanae flnctnabant, qnod scilicet imperatores 
ant nnlli ant invalidi essent 

5. Fleriqne Sergii III. pontificatnm diffiemnt Sed chronologiam no- 
stram Frodoardns epitaphiiqne antor constitnniit, qni septimo aimo ab 
edlio, id est a Johannis IX. electione provectam scripsere : conspirant- 
qne tabnlae apnd Ughellnm, quas Andaci episcopo Astensi concessit, nt 
iiberalifatem ejns in canonices confirmaret Scriptumper manumMeicki^ 
fedeekprotoscrimariisetHsnostraeiamenseMafoindict. decima. Benevaiete 
. . . NonasMajas per manum Tkeodori archicanceitarH sedis apostoHcae,^ 
etmo Deo propitio pontificaius domini SergU summi pont. et unwersaHa 
orbis papae in sacra sancia beaii Petri aposioH [sede] quarto. Annus 
est Domini 907, in qoo ante finem Maji ex-compnto nostro qnartns Sergii 
«iinns inchoabatnr. £rravit antem Ughellus, qni Sergio II. hoc privilegium 

AiiiiAi.li ispcnii ro«. n. 14 



Digitized by 



Google 



840 ANNALES IMPEHIl 

A«MA ttfiripslt. flie Iocm» si dHfiemiMiiiio Pagio occmisMt» foiMKOl eo ttt 
tififmaii^m alterittopndUtkellamditkloMaUs, Sylrae Gandidae epiaeopo 
ab eodem papa dati, emendationem, nbi pro aniio tertio lof eftdus est primis. 

6. Berengarias interea per Longobardiam citeriorem )ara dabat. Ita 
piidie NoA. Jafiaar. rogati Berthilae conjugis Regieiisi batifticae aliqiiot 
possesaiones conceBsit, ad damBaabUogaris accepta sarcieBda. IdPapiae 
iHtam. Ibidem eommoratns per raeosem Jounm, MaiiiieMi ecclesiae 
sittilem gratiam praestitit, qoas notationes Sigonio debemis. Seqoentia 
Ughello. Idem approbat castellnm a Ootbifredo MttlneBSi opfscopo Juxta 
civitatem novam io territorio MatiiieBgi a ftmdamefttis ereciam; dat etiam 
liceBtiam raercatum ibi constitiieiidiy coBcesso Ia eum regio Jore. Ambro- 
9ius canceilarius ad inem 4mim Ardingki arcMcameHarii recognavi, 
Dat. iS. Kal. JuL a. inc. Dom, 904y 4omini vero BtrengarU regis decimo 
septimo ind. 7. Ejusdem prtyilegiam habetar, Asteusi episcopo soa Jora 
coBfirmaBS Id. Jui. 904. Acium in curte S. MarUni in Soiaria. 

7. ObsidioBera Camotensis «rbis, et Normamofui obsidentium 
cladem, ad huBc aBBtm refert Albericus. Sed eam ia a. D. 911. ckaracter 
throBlcus differt, de quo ib<. Slavos iBfestasse Saxo&iam, habet Mariaw» 
ScotBS, quod auBales HildesemeBses bieanio abhlBc memoraroiit; quaa- 
quam nil prohibet, idem plus semel facium. OttOBom ducem Saxoniae 
struxisso arcem Asseburg, a sylva vicioa Asse dictam, non procul Wel- 
febyto, Boscio uBde BuBthigias retulit. Eam deinde ieBuit famUia Bobilis; 
ex qua comites de SweriBo, domiBi de Wulfebutla et de Osteroda prodiere. 
Crusius ex Bruschio Adalbertum, ex comitibus DilliageBsibus <si ipsi cre« 
dimns) olim ElwaBgeBsem moBachum, sed Jam dadnm episcopvm Augii^ 
staBum, laudat his temporibns a yiriute, a nnisicae sdentia, a liberamate 
itt SangalleBses : de quo HepidaBnus ad a. D. 908: sed pluribus Ib Casibtts 
S. GalliEkkihardus. Denique saBctum babitum affirmai. Idem Adalbertus 
Udalricum edncayit; qui inter sanctos non infimus habetur; sexennio anto 
mortera Hilduinum sibi successorem snmsiL Tenebrosa raaxime tempora 
saactorum proTeBta laudaBtur: iude seculo dedmo decus. 

a Ib appoBdice oapitularium BaluziaBa diploma habetur, quo Lndo- 
Ticus imperator rogatu Ragamfyedi archiepiscopi VieBBensis ei Hugoiiis 
Bobilissimi comitis et carissimi propinqui sui, ecdesiae S. Mauritii Yieii. 
BOBSi quasdam possessioues confirmat. Sigmtm Hludooici serenissimi 
regis. Amuifus notarius ad vicem Ragamfredi arckicapeiiani recognovit. 
Daium Viennae 7. Kai. Nov. amo guinto imperii domini nostri Oudovici 
serenissimi augusti. Refertur ia margine ad a. D. 859. alio, credo, Ltt- 
doYico intellecto, qui non est, nisi Bosonides. lUque res in aBBttm 
praesentem cadit. Hugo est, qui postea in Italia regBavit, propiBquttS 
tttique LudoYici; cum euBdem proavum habuertet» Lotharium aupstam« 

L otharins imp^ 

LndoY! Lothar. ' 

£rmingard Berta 

LudoTicus imp. 



DigJtized by 



Google 



ANNALES IMPBBII 2li 

ANNO GHRISTI 0O5. 

<3«rharda8 el Satfridns monaiteria Horreiui et S. MaxiiDini apnd Treyiros inradimt, 
a rege Gonrado et Gebebardo fratrlbns concessa. — Sergina papa Bremensis 
eeclesiae pririlegia confirmat. Adelbertns Mindensii episcopna obit, snccedit 
Bemsrins. — GomeU apparet. Regino non aecnrate tempora notat. — OonstantiBi 
Forpbyrogenneti natiTitas. — LndOTicns rex confirmat permntationem bonamm 
inUr Adnlbardnm eomitem et abbatem Fnldensem, Adalhardns alins est a Ba- 
bebergensi comes. Diploma integmm additnr. 

i. Gerhardus et Matfridos, potentes Lothariensis regni comites, A. 905. 
Zaettdi]K)ldo occiso, opoleiitissima apnd Treviros monasteria invaseran^ 
Horreom nobilioro pnellarom et S. Maximini Tirorum ; et qnasi qbligato 
LsdoTico, cqjns aemnlum sustnlissent, rata acta fore sperarant. Sed Con- 
radns, qni omnia apnd regem poterat, honp bolum sibi eripi non tnlit, 
Eosdem enim honores, eadem beneficia jlndum sibi fratrique Gebehardo a 
rege puero impetrarat. Ducem etiam Mosellanicum agebat, et pro rege 
TraBsrhenanas qnoqne regiones administrabat. Gum moniti non cederent» 
sec mandatis regiis obedirent, hostes Judicati arma sensere anno seqnente. 

2. Circa haec tempora contigit (etsi annns definiri non possit), quod 
Adamns Bremensis ex pontificiis tabulis refert, Sergiam Adalgario archi* 
^iscopo Bremensis ecclesiae priTilegia (a Formoso labefactaU) renoTasse, 
et quaecunque a Gregorio et Nicolao Anscharius et Rimbertus obtinuerant, 
roborasse: et quia Adalgarius annis graTis pastorale ofBcium circnm- 
eundi, praedicandi, consecrandi aegre pbire poterat, dedisse ei adjutores 
episcopos Ticinos, Sigemundum HalbersUdensem, Wigbertum Verdensem, 
Bisonem Padebornensera, et Bemarios duos, unum Mindensem, alterum 
Osnabmgensem. Hoc certe anno Adelheiium Mindensem obiisse, dlscl- 
mns exFuldensi necrologio, cuiBemarius TelBernardus successit. Itaque 
Talde errant chronicomm loci scriptores, qui Adelberli tempora ad H«i- 
rici Aucupis regnum Tictosque Ungaros producnnt. 

3. Hoc anno medio Mijo, quinta septimanae feria, appamit cometes 
steUa circa septentrionem, a Circu plaga radium ingente» eaUttens in 
KiroansCram, quasi longissimam hastam inter Leonem et Geminos trans. 
zodiacum, et Tisa est diebus 23. Verba exhibeo chronici FIoriaoeBSis, 
odus descriptio ad inilium apparitionis pertinet Cometam R^no in 
annnmpiaecedenlem refert, eundem, opinor; namBlAlo mense appamisse 
scribit. Sed falso eum cum LudoTici Bosonidae caw cof^unptj qnem 
Angnsto mense secutum seribit, cum multo anterior fnerit Adeo male 
tempora ordinat, etsi contemporaneus ipse ; nt saepe JudicaTOriv, ii«a ex 
aanotationibns, sed memoria scripsisse, neque ea bene usum fuisse. 

4. Constantini Porphyrogenneti ortum charactere cometae designat 
Theephanis continnator. lUque, nisi in chronico Florincensi enor est, 
hoc anno in lucem editns fnerit ex Zea, quarta con)nge Leonis ; qnam 
tum demnm imperator nxorwn afnoTit Inde mon eodeslae Constanti- 
aopolitanae perturbatio secuta est 

5. Uoc anno Jam inclinante, LudoTicus rex confirmat permutationem 
intcr Adalardum, quera nobilissimum comitem et famillarem suum Tocat, 

Digitized by VjOOQIC 



212 ANNALES IMPERII 

i.MS. ®t abbttem Faldeiisem. Dignnn est reiatu diploiia, qnia episcopi et co- 
mites insignes inter testes memorantur, quos plerosqne bistoria atUngit. 
Adalhardus alius utique esse debet ab Adelberli Babebergensis fratre, cnjus 
exitum tragicum biennio abhinc relulimus. Egino an is, qui cum Poppone, 
Adelberti patruo, Thurinfomm duce conflixit, an qui Adelberto ipsi faTit? 
Sed integras tabnlas ascribamus : 

In nomine Domini Dei et SalvatorU nostri Jesu ChrisH, Ego Ludo^ 
vicus Dei gratia rex Romanorum (leg. Franconm). Condecet inter fideies 
et famitiaresj cum propriarum et ecclesiarum Dei commutationem facere 
voluerint rerum, vicissim et tradendo alterutmm commutent, quod utrim'' 
fue aefuaH compendio plaeuerit, ut sub praesentia et testificatione ido- 
neorum tesHum sibi idoneam faciant confirmationem, ne ea, quae uirique 
tradita fuennt, irrita videantur, sed firma stabiUtate perpetuatiter peree^ 
terent. Igitur notum sit ommum sagadtati fideHum tam praesenOum, 
ficom fuJturorum, quaHter notnHssimus comes Adaihardus noster fidehM ac 
famiUaris, eum venerabiti abbate FUldensis monasterU Huggi, nobis plmd- 
tum inivit coneambium. Tradidit itaque ad S. Bonifacium, dignieeHmm 
Ckristi martgrem, qtri in Fuldensi monasterio corporatUer quiesdt, loca 
Grtmistorf, Hdkstet, Ezzetenkirken, Adathartes-Winiden, Zapkendorf, 
Wnfurten, Knezegowe, caetera quoque loca ad kaec pertinentiM cum ommbus 
utmtatibus et facultatibus, tods, terris, vids, vicuUs, vitUs, mamiombue, 
novaHbus, campis, sitois, agris, pascuis, cultis et incultis, domibus, aedt" 
fidis, aqvis, aquarvmque decursibus, molendinis, piscationibus, venaHo- 
nibus, et cum omnibus adiacenHis et appendidis suis, mobiHbus et immo- 
biHbus. Rcontra reeepit idem fidelis noster Adalkardus a praedido 
abbate cum consensu fratrum Fuldensium quinqueloca in pago GoUegewe, 
Steinak, Horabak, Larbak, Sekeim, Wolenbak, Sed quia praefati comitis 
res et donationes multo plures et pretiosiores sunt, quicquid superfuerU, 
compari concanUno totumet ad integrum firmisdma traditione dono ad 
sanctissimum CkrisH martyrem Bonifadum, ea sdHcet ratione, ut utraque 
tradiUo sine ulHus konninis contradictione atque mutabilitate firma ac mu-' 
nita permaneat, et ut memoria nostra etparentum nostrorum commendata 
sU apud fratres in aetemabenedictione Amen, Et ut kaec nostraepraece^ 
pHonisetoonscriptionis auctoritas rata etincommlsapermanetU, manuno^ 
stra sigittari et confSmMri eampraedpimus. Facla est autem k^fus tradi^ 
iionisetconivetUioniscartulaannodominicaeincamationis904^.indictione8. 
Forkkeim ik aula regia, Jubente ac mediante serenissimo rege LudewicOf 
anno regni ^us 4. coram kis testibus probaUs et electis, quorum kaec smU 
nonUna: Hatto archiepiscopus, Adelbero episcopus, ErkenboU episcopus, 
Tuto episcopus, Rudolf episcopus, Einkardt episcopus, Ditelak episeopus, 
Cunrat comes, Adatbrakt comes, Ernust comes, Ludolf comu, LiUtfrU 
comes, Hessi comes, Egino comes, Burckart comes, Megennart comes et 
alH plures. Signum donUni Ludovid pU H inoicUssimi regis Francorum. 



Digitized by 



Google 



ANNALIS IMPBRII 21$ 

ANNO GHBISTI 906. 

i, Gftiradi Alias, pofiea rex, Di«Tet im fierbardam et Vtlfiridnm. — Gouradaf 
Bior ia prmelio adrerfas Adelbertam Bambergensem cadit. W eilbargi sepelitar. 

— ItVdOTicas rez Adalbertom, ad tonTentam Tribariensem frastra citatom, exer- 
dfa petll, obsidoi in castro Terusa, et, cam se dedidisset, capito plooli fiicit. 

— Ab Hattonis dolo perierit Adalbertas. Tabelia de lUo. Tarisaao ssfittai^ 
BvBC loeom Faldensibos legarit. -~ Bz fkmilia Adelberli orlos esl Alberlns mar- 
ckio Anstriae. — In Ekkebardo Sangallensi Aialberhu pro ad AtfB» legi debet. 
Trorinhoras, ibldem memoratas, pater ftiit flralram Wedderarioram, avas Gonlradr 
Togii. Kz ojii slirpo et Goartdis INilioos imperalor. Adalberli fralres^ — Adal^ 
%ertl eai«i hoc anno contigit, no» serios. BpilapUiim ijas Tartssonso ost «erl 

f ostarioris. — Ladoricns rez Eotwilao diploma mannmissionis eoncedit, rogaln 
Bnrcbardi eomitis. — Gerbardns et Matfridns proscHbnntar. Rex Metis, Stras- 
bnrgl ol in 'Alemannla ftiit. Bpiscopi Baldrannns Strasbnrgensis el Laidhelmns 
TaDensis obiere. — Roglnonls chronloon inil. Yiri hnjas fhta el scripla.^ 
LsdoTicoi rez Olingae eonTontnm procenm habel. Leges lelOBOomm ibi dalM* 
— Sorginm m. papam hoc anno sedisse, ex inscriptione LeginAonsi d^icit 
Labhens. — Mooasterii S. Michaelis Lan^bnrgensis ftindatio. — Berengaril 
diploma pro Bigoldo episcopo Genelensi. — Basilica Lateranensls a Sergio IH. 
do noTO ezslmcla. Johannes dlacoans, ^l do ea scripslt Ubellnm, sab Alezaadro 
TL Tizil. -. Monomentnm hi|«s reslaoratlonls ozhibelor. — Leo Imperalor 
food Zoen dnzissel ozorem noptiis qoarlis, a Micolao patriarcha in occleiiam 
Bon admissos, hic Tero ideo sede dejectas est, Euthymio sobstitato. 

i. Bello ia Gerhtpdiim et Matfiridan decreto, oopias dvKit Gowata ^. 996. 
jaiiOT, qiii postea legiiaTit, filias mi^ofis Gonradi, ciil sese LotbarieBSis 
esercttBfl r^s imperio coajuixit Processere in Blisiaeam pagam, obi 
coB^es rebelles praedia habebaat. Gastello caidam manito nckiseraBt 
sesOjilli, opiBor, qaod bodie Blisiacam castellam 4ippeNatar. Sed vastatto 
agris et Tillis exastis, ad pacem p#lendam adacti sont: qaanqoam bob- 
BisiiniBcias coiisse constet In octavam a proximo pascbatis festo. HoJosBe 
BB seqoeBtis aoni iacertam ; sed posterius malim, qma seqneBti deBRim 
aBBO controversia recradnit. 

2. Festinabat joyenis deftingi bello, nt patri matore adesset, qn) 
Idelbertl iBTasionem metnebat; sed serns rediit GonindBS senior ciroai 
Fritislariam in Hassia sedebat, contracta oqaitam peditvmqae mana: firater 
GebelMffdiis aliis copiis WedderaTiam taebatnr. Adelbertas Toro Tires 
bostiinB tripartit i intelHgens, occasionem rei gerendae non amisit. Sl- 
mBiala in 9^' «nardnm expeditione, snbito in Gonradam Tertit; qni etsl 
sero, tar a forUter colleglt sese, occanritqne Toni^. Tertio Kalendas 
Martii GOBgressnm est: sed pedites et mercenarii ISaxones Tim non tn-' 
lere. Conradns ipse snos; magno damore bortatns, nt liberornm, co^Jagom, 
boBOTis doBiqae et salntis, memiaisse T^lent, impressionem in adversos 
ledt Sed nnmero impar, primo impetn mnltis Tilneribos confossns ceci- 
dit. Sodomm fngientlniB mnlti eaesi sont; sed peditam maxlma strages 
ftut. Adelbertas opima spolia Babebergam retolit : corpns Gonradi snb- 
latnm, nxor et liberi in WiUBebwgo castro bnmaTere, qnod bodie Weile- 
bnrgnm est, NassoTiomm qnomndam conitnm sedes. 

3. Gonradi casnm in bnnc annnm, nec inltio procnl, refert necro- 
logiom antiqnissimnm Fnldense. Ib enndem Hepidannns confert Tindictam 



Digitized 



dbyGoogle 



21* ANNALKS IMPBRII 

A» 906. do Alberto somtam ; et coaspirat Rc^giiio : EQdeei, iaqoit, anno circaJtMwMim 
mensm Ludotncus rex convenium generalem ceUbramt apud Tribur^a^ 
tittam regiamy uH adessejussus est Adalberfus, ut rationem facti redderet, 
tandemque sese adquietem componeret. Sed ille salutaria monita sprevit. 
Itaqve cnffl in rebdlioae perstaFet, exercita contracto, a Ladovioo rege in 
ct^elio, siTe Babebergtnsl, sive potins Terassensi tieino, obsidetur. 
Terassa, olim mtinitissimom castrom adMoentnn infra Babebergam, nttnc 
opolenta est monacborom sedes. Regioo rem ita commemorat. Adel- 
bertim in aogmstias redactom, Egino deseroit^ iadividoos antea com^s, et 
eom omnibvs sois ad regem franslit Adelbertos protraota lengios obsi- 
dione^ animo fractos (an qood necessaria deficerent), dedere se decreTit. 
Sed dolos animo yersans, portis appertis prodit, et yeniam pedf. Sais 
Yero prodentibos, fraode detecta, in costodiam datos, revinctis mMibus 
coram exercita prodocitor, et commoni jodicio capitis damnatur. Soppli- 
ciom sobiit 5. Idos Sept. Bona inter regis amicos distribonntnr, ant fisco 
addicnnturj qoae postea Babebergensis ecclesiae dotem fecere. Uaec si 
v«n^ sont, lacile saspiceris, corroptos in miserom judices. Qoid eaim 
tantom strieret vir magnanimos, qoem decos Francorom Hepidannos ap- 
^llat; cojos persona com monitionibos ia potestate erat; expleta oltione 
facile qoietorus, si liceret. Sed immolandus erat vir nobilis manibus Con- 
radS, Cflifas familia tonc rerora potiebator, et filius raox regnttiit; remo- 
vendtti eorat aemolos, obstacolnm ingens ad sonuna tendenti* 

4v Gonstais fama est, Haltonis aroiiiepiseopi dolo circomveiitaBi, 
SP9 veniae in regis manas venisse. Hermannos Contraetns compticeoi 
deli («itbaldom facit, coi plorinuim fidebat Adalbertos ; an Pannonici ii^ 
mltt» marchionem? bonc enim propinqnom loisse apparet. An Hatto 
Utbaldosqoe spem gratiae fecere, qaae deinde, qoasi novo detecto dole^ 
MTOcata est? Loitprandns et Witikindns vicini temporibus, et caeteri 
eos secoti, historiolam narrant, qoae fabolam sapit; qoam Otto episcopvs 
Fffisingensis non tantom legi in gestis, sed etiam cantari in compitis scri- 
bit; q«od etiam liabet Ekkebardas Janior Sangallensis. Et vereor, ne a 
eanticis in gesta traosierit* £a aic habet: Com septennio 'dorasset Adel^ 
berti rebeUio, nec vl capi posse videretur) sobematns Hatto Babebergam 
qiasi amicos adit) paoem soadet; nonveniam tantom, sed et^ratiam regie 
spondet, q«i fortia ejas facta aestimaret, etsi caosam damnaref. Denlqie 
d^itanti peromnia aacramenfapromittit^ ntcanqoerescaderet, iBcolomem 
a se redoctom irl Taiibos promissis captos jovenis, mane cam antistite 
exit, qni jenlaeolam ant prandiotat rectiarat Sed com paolnm progressi 
essent^arduepiscopaii qaasi veitiicalo admonente, visos est Jejanae pro- 
fectionis po^tentia dnci. Laetos ea re Adelbertos petit, ot redeat secmn 
et cibom gastei Obseqoitor episcopai, et moxrepetitar iter. Adaibertaa 
cnm Hattotte ad regem venienSy in vinctala datnr. QoiritaDti et fidem 
pontifieis appellanti respeiisim es^ Haltonem JorQorando satisfecisse, 
cnm incolomem statim en medie itinere redotxisnet) neo bis loBert Ita 
mijestatis reos, capite faranoatir» magna Hattonis invidia; oni, nt ego sa- 
spicor, Duna calliditatis (nam fogeniam omnes commendant) fabidosoii 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 2fS 

niiffintfaaxit NeqttetameBonmiso exciistmim, ant spe TmUtotagto JLM& 

iLdeiberliaB aegarfm: q«em in Tbarisaa oasteUo rao aepultiiram acoepiss^ 

scribit chroaograpbiis Saio. Im ciiartis Foldeiisibiis BOidaii editis %ihaii 

Adalterti lUmlia iBterpolator, et ia aha plane tenqpora traBsfertnr. Oe^ 

mteni fiitese ia eaitro Alteabiurg, et duas ttias imbMes pidekervimas ha^ 

taisse, qaas ex sorore Ottonis M. geaili LndeTieiis et*Hearica8 freqiMBr-' 

cer BdieeeBt, deceptasqne tandem et illnsas, retractata malrimonii spe« de- 

smwissud: inde ambot ab Adalberte pceisos: Adalbertumylcissim capitis 

Aanuiatan et apnd Gremesdorf deceUatOB. Ante moitem S. BoBifasie 

TkwiMam locnm et moBasterinm in rfpa Moeni testamento legasse. Ego. 

mom absnrdnm Jndico, Adelbertnm rerera in Fnldenses nltima voluntaCe 

likeraieai fnisse. Annns traditieni adscribitnf 940. baad dnbie fdsns, Bisi 

aliqBem Adaiberti propinqanm senne baec in Fntdenses contnlisse ^cSf* 

HNtt. Qnod aegre credo, nam JN)na, qnae sacris locis non ceseere, tn fietem 

leiacta eant. 

5« fix smigalne ejns Albertnm prodisse, q^ pestea, lepnlsis UngariSy 
Baarcyam Pannonlcam tennit, qnam hodle Anstriam appellamns, ^ttoFri*» 
Bjngensinm episcopns prodit, ortos ipse ex yetere ^wtriaea gente. Heo 
AOB ita interpretor, qnasi Albeftos ex Adeiberto hoo descendefit, qnem 
marilnm Inisse non apparet; sed quod ei ejns stirpe. ATentians scribity 
nxorem Lnitboldi et matteai Adelberti sorores fnisse; sed propinqnitatem 
hanc iofta refellemne. 

6. Ehkebardns iHe Sangalieasis in Salomonis abbatis sni rebne^ 
easns Adalberti meminit, qnod a Goldasto et Qnercetano edentibns ob 
eormptam locnm non est intellectam. Bis eaim intra panca^ linear 
legitnr ad Alpu pro AMeUferio. Verbis ergo emendatis* bic sensna 
prodit : Franciam ei Sumam Csive Allemanniam) proourabami eamera^ 
fuas sie pocabani mMtU; Franciam Adaiberiua et Werimeriusi Sueeiam 
emtem Perioldue ei Rrchin^ fratree, quorum utroruetque muita ditioni 
miflralkebantur eimunificeniia regum in episcopos, Hationem Mo§untimm 
et Salmnonem CensianHeneem Cambos mnlta etiam monastefia tenentes) 
iransibamt. Inde odia in ambos. Eattonem Wramci iiU saepe perdere lenta* 
vere;eedaet%aia!unninisimfaisamregii §ratiamalketisimi. Adatbertue 
fraude ^ Bakeberga abstraetus, capite piesus esi (IferifianW eiiim 
«orfto perierui)y quae ree etiam vulgo caniiur. Allemanni rero firatrea, 
cnm Salemone coliisi, tandem periere. Werinarii potentis per Frandam 
riil, comHattone inimidtiae exercenlis, alios meminisse, Boa animadverlo; 
Qnantnm Jndicari poteet, pater fiiit tnAnaik cnm Adalberto collisomm, «ma* 
(ex Gonrado) Gonradi re^s, et alterins Werineri, ex qno nalas Gonradas 
Loftarieimittm dax pronepotem babnit GoBtadam Salicnm, primnm Wibe- 
lingae geBlis imperatorem. Omnes rero ex primi Mtias Warini rel 
Werineri ftlrpe prediemnt, qnemPipini et Gareli M. temporibos fioientem 
Usteria eeIebraTit« Adalberti fratres Adelharton et HaBricom sapra nomi- 
aavimns. Alios ei tribnete Tidetnr Unbergensis, qni ad a. D. 906 : Beringer, 
UegmoU et Gerard gemuM fratrea interfickimiur. Aaao 907: Pugnm 

•) «t f vfra j«ai dlctim «dWl £cJkarA». 



Digitized by 



Google 



2i6 ANNALES IMPERII] 

[^ft$^ kU$r AdeiUritm frtUrm eanm ^ Canradum firtOrm Ludotki 

ioris cammHtHur, Sed htee iste autor aliaide male decerpta execripMilf. 
Mtle etiam LoioTieui appeUat imperatorem. Qnod Conradnm ejas Iratren 
foMy in eo chronicoi aotiqaias secstas est, qoa de re mfra dicaiiiiis. 
Tiee flli firatres^ lilii Aftoiis comitis et Adeliadae a priTaiis hostibu eceisi 
softty othabet Hermannas Ganisianns ad a. D. 901. 

7. Sunt qoi Adelberti easim in aliqnot annos differant; 8e4 non 
longe a caasa, id est crknine, snppliciam remoreri posse Tidetar : iuob 
dte ohsessom^ qood recentiores tradidere, contemporaneis pnfiuit. £t 
Tidentar haec acta, cam otiam regi ab aliis rebas esset ; sed anno seqneaCe 
«t hnic prozimo Hongaroram imiptiones Germaniam pertnrbaTere. Ifaqne 
•pitaphiam Adaiberti, qaod in Terassensi monasterio extare Wageneeiilas 
▼ir egregie doctas in rerom Noribergeasiom commentario nos docnif, a 
posferiore mana esse censeo, neqae illi in anno mortis fidi posse. Ifn 
aatem habet : Amo Domini 903, ohUt, nohiUa AWorhu comei de Bt^bemberff^ 
quikicjacetincineraiuemonaaterki h^iue fitndator opum guondam daior, 
o^ius anima requieecat oum sancHe, Amen. Sane soo tempore comes de 
Babenberg dictos non faisset. 

,8. Bei in iine Mi^i mensis Botwilae egit, si credimu praeceptOi 
qnod ex Allemanaicis antiqaitatibas ia constitationibQS imperiaJibas Gold» 
aatas affert, obi Hiudovicus d /. c/. res rogata PurcharH ditecti ixnniiie 
seryam qaendam saum in praesentia fideliom saornm, secondim legis 
Salicae ritam, excuseo de manu ilHos denariOy manamittit, hominenqae 
iHposteram ingennam haberi jabet. Neqae enim libertinomm Jnra Be- 
manis obsenrata, Francis noscebantnr. Emesiue canceUariua ad fidam 
Theotmari archicapetlani recognovi, Data 2. EaL JunH a. inc. D, 906. 
ind. 9. anno regni domini Hludooici aeptimo. Achm in Rotwila feHeiter 
Amen. Barcardom esse arbitror in AUemannia. pro dnce ag^tem, qni 
a. D. 9ii. in ipsis snae gentis comitys occisus est Ubi de eo phira 
dicenfar. 

9. Bebns Frandae orientalis compositis, rex ad Mediomatrices venify 
ibiqne in pnblico Lothariensiom conventa Gerhardam et Matfridnm pro* 
scripsit; liec dobiam est, Conradam dacem, Gonradi occisi filiam, ex eo- 
mm raina crevisse. Inde regressos rez, Strasbnrgnm venif, plebemqne 
episeopo sno reconciUat. Tam Bheno transmisso, Allemannos (id esf 
Sneros) adit. Secnta est mors Baldraimi Strasbargensinm episcopi 2. Id. 
A]^. (nt habet Ercanbaldns snccessof, qni gente Noricnm fadt) et Loid^ 
helmi Tallensis. Hli Otbertos (postea a snis ocdsns a. D. 9i4.), hoic 
Dmgo saccessif. 

iO. Hic Begino snam historiam flnit, cnm anno scilicet Domini 906. 
Nam continnator incipit in anno 907. Aiiqnid in fine exddisse apparet. 
Nam in praefatione, ad Adalberonem Trevir^em chompiscopnm, postea 
episoopom Metensem, scripserat Begtno, prodnctam a se historiam in 
annnm Domini nongentesimamoctaTom, qno scilicet praefationem compo* 
snit. Panca de Tiro addere operae pretiam erit. Gam Normanni mona- 
steriom Pramiense vastassent a. D. 892, Farabertns abbas se abdicaTlt. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPBRII 217 

Etediene MOBa Aonia Regiiio svbititvtiit eft. Sad ciwi Gerardas ai 1U(- A. Nt» 
fHdos coaites, poteates Tiri, fratrea sunai Ridiariam intmdere yellenty 
toscilati siiat monachi in Reginonem, Jam tmn licentiosis inyisum, nt ma- 
pB etadiia, qnam ntiitati monaaterii yaeare qnererentnry qood olim et 
Rabano Fddae objectom notayimns. Itaqne annoente Amnlfo snccessit 
JnTenis, qni ez d»bate tandem fkctos est Leodiensis episcopns, nentro loco 
difnos, et crimina ejns etiam Folcninns libro de Lobimsibos abbatibaa 
eoBHMHiorat; sed in ea pertnrbatione rei pnMicae mnlta proceribos 
princepo indnlgere cogebatnr. Regino ad otinm rerersns, non chronicon 
tantnm opns composnit, sed et egregios libros binos de eedesiasticis 
tedplinis, ex codice aeademiae Jnliae, ope etiam caesarei a Joaclimo 
Hildebmndo, tbeologoHelmstadiensi, deinde episcopo GeUensi, a. D. 1659. 
editosy et postea a Stepbano Balniio, doctrinae diligentiaeqne singnlaris 
Tiro, ex Fmisino oratorio 1671. recensitos notisfae iUnstrato&. ObUt Re 
glbio a. D. 915, nbi qnaedam de ipso addentnr. 

ii. Regem deinde redUsse inBaJoiffiam, et res erdinasse, Ayentinns 
TtliBrt: oum enim Otingae Torsaretnr, et pleriqne de rapaciute pnblica- 
nonm qaererentnr, Jnssn regis conTenientibos RasfBltstadU Tbeotmaro 
ardU^iseopo, Bnrcardo episcopo PataTonsiy Aribcm et Odacaro comitibns, 
aUisqne proceiibnSy leges teloneomm datae; qnae qmd ATontinnm ita 
babent 

Jferces, ssoes improfessae jmbUeae sunio. 
Nmi9, quas oft ocdimUaH refno vemU^ poeieofuameffkkm BatiumoHr' 
mm praoierfressa e$ty Hoe RoidorpkH, sive akbi vemindtuUK graHa appel- 
Hhtr, eemidrachmam, hoc est unum scutainm, pendai: ei infra Uniziim 
kndU, semimoiios tree, hoc eet tres scapkuias saHe, soloai : eopia posiea 
sU cuifue fuoiSbet versus Boiemiam disiraikendi fraHa vekL 

De wmtmipiis caeierisque rehu mkH pendUur, Boius dommm saiem 
Iransvekens, nikii pendii. Boji, Sehvi bohus, eabaHiSy cUieiiie, ui vidum 
smani commeaniee^ imnmhes sunio. - 
Navee Tranorum nUpraesiani. 

Carri, ciiieiiarii, §uiAnaseum transeuni, seapkulam praebenL 
Venedi, qui de RugHs, Boiends mercandi p^aHa veniunij de eHieiia 
unum scuiaium iHbuuni: de mendpio cabaiHs vendUis, saicam unam. 
fenedi vero in Baiaria incolenies, emenies, vendenies, nii tribuunt. 

Neves saMuariae s^flvam Batkauensem egressae, nilpendani, donec 
ed Ebereperg veukad: si ^pHs ad Moratiem navigai, de nave soHdum 



Mercaiores Judaei, undeeuufue sini, de r^us ei mandpHs Jusium 
pendani vedifai, 

12. Hoc demnm anno Labbens in orbitam TCrae cbronologlae nt» 
Mqne redil, Baroninm deserens, omnia in aUqnot annos differentem. 
NamSerginm m. Jam asno Domini906. sedisse, comperit ex inscriptioney 
ia Leginno Insnbmm oppido reperta, qnam ex BonaTOntnra Castilioneo 
exbftnit Janns Gmtems. Ka docetnr, sandi Frimi martyris corpus a 
Serfio papa juniore Kremperto iUustri viro concessum, Romaque cum 



Digitized by 



Google 



218 ANNALES IHPERII 

A« MC» ItpMiU M iaudilm alUihim, am» tnctfm. Dmn, $06 ifif/., Augwi. md, 9, 
ordinatUe domino An^Umio arcki9piscopo. Sed hottc ardiiaplscepiifli 
drca kaac tempora Medioladensinn ftisti igBoraAt. Nob lami erroren 
prorsiis et«it Labbens. Nam Imiic primam Sergii aanum fadt, qwA tertns 
ftiit. Baldramis* etfam Strasbargensis episcopns boc anno obiit 2. Idis 
April. ; Ita catalo|[Q8 snccessoris Ercanbaldi, de qno ad a. D. 840. Snccesait 
Otbertns [, qnem] eccisam a snis ad a. D. 9i4. dicemos. 

i3. Mon»teriom S. Michaelis in monte, qoi Lonebergo tmmnely al^ 
Ottone Saxonom doce, Wicbertl episcopi Verdensis boruto, noiic fon- 
datom scripsit ifnotes aotor de fondatione ecelesiaHm Saxeaiae, qeea 
tonra primo scripiorom Broosvicrasia iUostravtiim iosenii, nec »iJfe 
Ottonibosposteriorem Jodicari, qood ad pest^ora(ni8i tmelocOy isterpo- 
lationis sospecto) non descendat Eadem habet aotor chronici Rlddaf es- 
hosani, tomo secoodo ejesdem colleetionis editoe. Nec scio, mide apvd 
Bontingiom haostom sit, rembiennioanteactam. YolgoHeimaiaiosBilaei^ 
des, dox Saxoaom abOttone M. creatus, loci foidatorhabetor; qood etiam 
comprobat non ita tetes narratio de origine monasterii, qoae in •edem teme 
seoondo legi petest, ende annom Deaslii eroi 955. FortasseOtto dn aedem 
straxit, qoam deinde ifermannos (ot fieri solebat) in monasteriom vertit. 
Beperi chronicoii sectdo tertie dectmo liigaa Saxonom ▼emacBla in hoc 
ipso monasterio (pro parte certe) compositom, vel ex tali somtomy in qoo 
docemor, albos clericos, qoos canonicos regnltres aibitror, ilMe egisse, 
anteqoam ab Beramnno moiachi Benedictini accerseientor. Ckffeaicon 
ip^mi non aliod fere qoam hoc monasteriom resqoe hojos ficiniee prae 
caeteris attingens, Luneborgicam vocari** licebit 

14. fioc anno, qoantom jadico, Berengarias, rex Ualiae, Rigoldo 
episcopo Genetensis ecclesiae/nbi corpas S. Titiani confessens heaDmtom 
qoieTit, rogato Bersiliae (an Bertiliae?) conjegis et regni consortis, con- 
cedit onom portnm in Liqoentia, qood Septimam dieitor, et sicat praedictam 
flumen oritor et deflait osqae in mare de ambebos partibos ripae per 
qoindecim pedes palis fictaram (an fixainm? verba nonnihil correpta) 
ripaticum, leloneom, flMrcatum jore regni soi, nec non et sf Ivam de Bayo 
et Girano com corte. Quod ut veriuB ab omMibus credatur diiigeiUiusque 
ab omnibue servelur, manu propria roborahm de anmUo neHri nomims 
signari subiue praecepimus, Dai, 9, Aug, a. dom. inc, 996. (lego 90S^), 
repd domini BerengarH pHssimi rtgis^i. (imo 7.)tfidicf. 9. (hanrseqoor). 
Acium in summe lacu (an ad Gomanam lacnm ?). Ughellus ennom 998. 
legit, et rem ad Berengariom II. festinos retolit, qoi tamen tunc dodom 
abierat; Berliia regina nobis Berengariom primnm designat. Itaque / 
Bigoldas episcopos non cumUghello postSicardom collocandos est Ottoni 
M. aeqoalem, sed In antedora tempora retrahi dehet. 

15. Basilica Laterana dedum reinam minabator, hiantibos parietibas 
et corvantibos sese tectis. Tandem concidit Steplans VI. nuper sedente, 
ex terrae moto, nt Raspoms scribit: nec de repwratione cegitarant brevis 

•) Baldraniis — dicemiu tsfUMsit EckMHu» ; r. sMpru c. 9. Qaem de§$t L, 
—) rotm cod, 

Digitized by VjOOQIC 



ANNALSS IMPERII 219 

aeYi poittifices factioiOJmf^ ilstntH, donec Sorgins III. 'desperatam A. 9M. 

peiie reni aggressos, absolrendi spatiam nactns est. A fnndamentis ab 

eo excitatam aedem constat, Johannis diaconi testimonio ipsisqne mo- 

Bsneatis; tandemqne eons4Bnmatam, et anro argentoqne omatam. Gaesar 

Raspomins libro primo operis debasiHca et patriardieo Lateranensi ad 

Alexandnim YII. scripti Johannis diaconi, S. Salyatoris Lateranensis ca- 

nenici, libmm aliquoties citat, et iqite annos fere qningentos sal> tertio 

▲leExaiidro exaiatam pntat, qiii scriptor Vossio, CaYieo et similibns non 

nmnorattir; nnnc a Mabilione Inter Hod^epttrid Italiei additamenta pro- 

dndQS eztat. Sed inspecto libello, doctissimnm Rasponnm fdli animad-» 

Terti. Nam antor sepnlturae Alexandri IH. meminit, et qnaedam snb 

Bonifocio ¥111. acta recenset, qni Alexandro IV. etiam posterior. Gnm ergo 

qaiiito, inconcilioPiimnoscl^mittis tempot^ electo, locnm bic facile esse 

noB pntem, soperesty ut antor opnsenklm Alexandro VI. dtcass» credatnr. 

16. Addjt Rasponns, a Sergio plctnrfs egregiis et mnsivo opere de- 
coTatam Lateranam aedem; tnto anrea; argentea, aeneaqne vasa aiit or- 
nameitta, qnie snblata rel distraeta fbenmt, revocata et reddita fbisse. 
MonnnMntom deniqve resHinrationis ediibet, intra apsidem sen frontem 
hasikue mnsiva extans Hteretnra, Iiis versibns : 

AiUjfushis eae^r Mvm ^tim dueerei erhm^ 

Conada hmt avAim, Syhestri ehrimaie eacratfi, 

Jamque naMtf^d Upr^ fnundatus db undd^ 

Ecdesiae haiic sedem conetruxil primue in orbem 

SakHttore Deo^ qui cuneia saiubriier effit, 

Cmstodemque loci panSU le, sancU Joankes. 

inoKnaia ruit s^o\ mleeniibus annis. 

Spes dum nuUa foreiv^qid prisca recdndi, 

Serffius ad oulmeH perduncU Tertius ima 

Cespiiis esornans ingens haec moenia papa. 
FroinMilegetilaa pntem Afid,1d est ab imo cespife, sen a sdo. Vulgaris 
tnne fabula vigebaf, MagttnmConstaiHinnm Sylyestro tlngente a lepra 
mnndatnm. 

17. Girca baec* lem^^ ecilesia Cotostimtiabpolitrfn^ torb^ta est;' 
nam inpentor, naio pHdem iilid Gonstanflno, ne Jns saccedendi dnbinm 
esset, matrem ejns Zoen, todrem et angnstam babbndam decrerit. Bapti- 
zatvs ost pner in saoeto theopbaaiiomm die, id est natali Domfni. I^ 
anena tridnnm a baptismo ^ffloxemt, cnm mnlfer fn palatiom accitor, 
inptiaeqne appnratn regi^» celebrantor. Id contrarfnm erat receptis legibns 
canonibvsque, qnos ipse imperator comprobaraf, qnibns qnartae nnptiae 
prebibebantnr. Itaqoe ad ecclesiam T^turum Nicolaus pafriarcba non 
admisit; Tbeodomm presbYternm, qni noptiis benedixerat, gradn movit. 
Dijectns igttnr ipse et in monasterinm, qnod condiderat, missns est, En- 
thyndo snffecto, qOl TeHiam impemtori dedif. Ita prae dfrinis cnstodle- 
bantnr bnmanae leges; qnas tamen pnblicae quieti cedere, aeqnum erat. 
KagBa ratione imperator movebatur; at patriarcha inanem constantiae 
inam praeposfera seTeritate qnaesiTit. 



Digitized by 



Google 



2M ANNALES IMPERII 

ANNO cHRisTi •ey. 

Hingari BiOo<^>'i«® ingraant. — Glades B^joarionini exercitai ab ITngaris illaU. Pro- 
ceres io praelio occisi. — Theotmaras archiepitcopns StilisbargeBsit et Aadreas 
Bebonentit «pisoopi ▼«! in praelio vel ex aegrlta4in# «aina obiere. — LnitboMu 
marebio «edditi SMcessit Araulfes aiias* — Laitboldi s^altara et axor. — 
Laitboidus Barariae docam et comitam palatinoram Rheni sator. S^jas pater 
Araalfas coroes. Qoomodo propinqoos a Lodovico rege Tocetor. — Biplomntav ia 
«foibas Ladoricos rex Laitboidom propinqaom vocat. — Propinqaitas LndOTici 
regls «t Laitboldi «» «t ^tiOBodo ab^Braesto dooe CarolMiMiBi sooero Temlro 
pnssiit an sit tb OU axore Anialft imperatoris. — Pator Laitboldi oainiao flkii 
aiios Araalfi principis Ba^oarioram, qoi soos in Iformannos anno 882. doxii. — 
Bajoarla ab Hongaris vasUta. — Synodos Yiennensis. DoUtio Frfderonao re* 
ginae, Garoli Simplicis Qalliae regis axoris. 

A. 907* !• Aimom attigimus lan^am rei pnblicae per editts ab Ungmris 

strages ; qui hacteaas utcanqae repr^i, taAdem Bajoariis victis, qoasi 
aggere penmpto, sese ia Germaniam Galliamqae eladere. ATeBtinus 
haoc expeditionem minatatim descrUUt» qoasi secatos antores, qai periere. 
Sed Yoreor cam Bninnero, ne commenta saa protraserit : qaaedam tamen 
non improbabilia interdom ex ipso, etsi solo, transscribemas. Ungarorui 
recens a Scythia feritas, nondum fractam deliciis robar senrabat. Soleat 
barbari, at bestiae, non viribos tantam, sed et agilitate et acamine sen- 
saam praestare gentlbas coltis. Hinc sagittandi ars, dam facile flectuit 
ingentes arcas, et acri ocolo firmoqoa brachio regant; qaae nnnc demam 
irrita reddidimas, ex qao fistolae pyriae obtinoere. Accedebat innata 
pene Scythicis popolis eqaitandi peritia, apod qoos omnes a paeritia in 
eqoo Titam agnnt. Franci et caeteri Germani stataria pogna egregii, haad 
aeqoo marte eminos pagnabant; neqoe mobiles in vagnm hostemy nec 
tecti satis corpora contra venientia e longinqoo tela. Galeae enim et 
loricae nonnisi dites tatabantnr, qui, caetefis dissipatis, aeiem paucitate 
soa non sostentabant. 

2. Jntellecto barbarorom motq, jLodovicoi^ rex Cnanante AventinoJ 
Anassiborgom accessit, qood hodie est Aostriae # ppidam Ens. £o pre- 
ceres Bijoariae anno Dom. 907. 15. Kal. Jol. freqoontes convenere. Vires 
'^ non tantom ex Lycatiis, Ambronibos, Isaraeqae et Oeni accolis, Stiriis, 
Carantanis, Camis, sed et vicinis Viadelicis et Nariscis contractae. Nec 
dobitem, ex Francis et Allemannis promtiorem qoemqoe ascitom. Rex ado- 
lescens com Borcardo Fatavensi episcopo et Aribone comite^ Anassi- 
borgii sobstitit; unde tripertito agmine in hostem itom, Magni Caroli 
impare imitatione. Loitboldos, Pannonici limitis dox, ripa aqoilonari 
descendit; meridionali episcopi copias docentes Thietmaros arcbiepisco- 
pos Javayiensis, Zacharias antistes Sabonensis seo Brixinensis, Otto Fri- 
singensis; tom abbates Gomboldos, Uartvicas, Helmbrechtos. Inter 
utrosqoe Sigehardos (credo Ebersborgensis cutri conditor), qoem Aven- 
tinos, nescio qoo Jore, cognatom regis facit, com Ratoldo (filio Amolfi, 
opinor)£tichoneCfortasse ex Welfis, Ambroni assidentibos), Megiowardo, 
Isengrino, navales copias docebat. Ungari eqoitato infinito episcoporum 
exercitom assoltant, sagittarom imbrem infondont, quas corneis arcubos 



Digitized by 



Google 



ANNALE9 IMPERII 221 

ejaevlmbastiir; et nbi m\UL Tiiliiera feceranty impiiereeeduit CwBidea A* M7. 

crel»ro facereit, ordiiies BajoarioriBm laxantur. Tnm eiiuitatiis bostilis 

tofe» inpetii tBTectas, caedit, stemit, dis|icit Jam male resistentes. Ibi 

magna strages edita est. Postera die, qnarto Idns Angnsti, in altera ripa 

Dambii aon minns infeliciter Liitboldns pngnavit) ipse caesus cum Isen- 

griako dapifero regis, qnindecimque insignibus yiris. Gopiae pene inter-* 

aeciOBe deletae. Qni navibus impositi erant, cum suis sero auxilium 

ferrent, magna clade repulsi sunt. Ita triduo pngnatum est irato coelo, 

maxima Germanorum clade, qui »ese quadraginta octo abbinc annis Ot- 

toais Magni auspiciis eadem die IV. Idus Aug. apud Augustam de barbaris 

TindicaYere: medio tempore aliquando Yicti bostes saepins praeYalnere, 

el Germaniae, Galliae, Italiae opima spolia extonere. Ita fatales periedos 

popolis proYidentia praestituit. Exinde feritate exuta, pnrere simul et 

sapere didicere, Cbristo initiati, Germanis ita co^Jnncti^ ut 4^esnmm etiam 

majestatem Yorerontnr. Sed in rem praesentem redeamus. Optimates 

nostroram nunc caesos nominat AYontinus Piligrinnm, Dietboldum, Heb- 

boaem, Etbiconem, Beronem, Rndnrandum, Leitfridam, Wahberam, 

Aribertom, Babonem, Iringum, Gundeboldnmy Moginwardnnii RaU^dum, 

AJbertnm; de quibus fides penes ipsnm esto. 

3. An, et qui Bcjoanoram episcopi ceciderint^ non babet AYontinus. 
Theotmaro 'tamen arcbiepiscopo PiMgrinnm intra anaum, aut qiiod excur- 
rit, successisse reperio, qui }am Idibns Febr. anni Dom. 909. diplomati 
regio arcbicapellanus snbsoripsit. Zacbarias quoqne Sebonensis sncces- 
sorem Megimbertum mox a praelio accepit, qnem anno seqnente in yigilia 
S. Galli monasterium ejus Jam episcopnm adisse, disdmns ex libello de 
fratribus conscriplis monasterii, quod tomo IL Allemannicoram Goldasti 
extat. Morbo yoI aegritudine animi, an bostinm manu perierint anteces- 
sotWy definiri non potest. Illnd malim; neque enim (ut tnnc mos) inter 
martyres receasentnr. 

4. Omnem Bajoariorum exercitum deletum, confirmat cbronicoa 
braYO S. Galli et Hepidanaus; etsi rem in annum sequeAtem diflferre vi- 
deaatnr. Ea congressione Liitboidnm ceddisse, addtt contfnnator Regi- 
lonis C^uanquam bnjus quoqne mortem diisrat Hermanaus Gontractus) 
et Aravlfom filium snccessisse. Aribonem, cni fliius Isanricus, AYontinns 
snfficity Araulfo fortasse nondnm per aetatem ad marcbieaem yoI dncem 
matara, qui tunc non bonore solf constabat, sed duotn exerdtns yim 
tiCnli implebat. 

5. Idem AYentinns scribit, uxorem Lnitboldo Adelbaidttn fnisse^ 
Ottonis Saxonum duds filiam, atque adee amitam Adelbertf, ambesqne 
in Melicensi Benedictinornm Anstriacornm aede bnmatos. Nomea Adel- 
baidis mibi Yerisimilius, quam Ricbardis, Jaeobo claustri Neobnrgici prae- 
posito memorataey genealogiae Anstriacae aate Lazium antori; et AYoa- 
tinns credibilior, quam Bransricense cbronicon pictnratum; coi fidere 
Fabritlns Tisns est, qnod Adelbeidem, OttcHtis ducis natam, Qaedlinbar-^ 
f ensi partbenoni praefidt, anteqnam fundaretnr. Nostri bistorid etiam 
Odam, aham filiam Ottonia, Znentiboldo regi nnptam, ignoraYore: qao 



Digitized by 



Google 



22S ANNALES INPERII 

A. WT. «<iivs AdelkiidM pr^etefttse miEarer* Sed AvMitiai» taMii aliiaide 
falsi conTincitar. £x breri duronolofo S. Galli, aeqotli teaporibiis, et 
Hepidanno disdnns» matrem Amalfi, id est vxorem Leopoldi, dommmi 
AUemaaniae sororm i^st . 

6. A Lniftboldo iiodienos dnces Baraiiae el palatiiios Bbeni comitas 
idem ATeatiais post alios recte dedacit, qaem Bruimeras caeteriqae in 
ea re imitantar, aalorem magaam secati Ottonem episcopam FnsingtBseoi, 
qoi Schirenses Yocaty et Ottoaem Wiftelsbachiam ex illis ortam diserle 
notat Loitboldo praeter Araolfam (Ottonis Frisingensis testimonio cer- 
tamy, qaem postea Wdebimas Bi^oarioram dacem^ filios fait BerchtoldiiSy 
qai fratris filiis praeteritis in dacatn saccessit. De majoribos nihil silij 
Gompertam ATentinos fateftor, eftlam posftdiligenftem inqaisitionem. In filie 
majore redditom, oft soleft, ari nomen, et Loitboldam Anolfo qaodam co- 
mite genitam, facile crediderim, qoem postea adalatrix qaorondam lioratia 
in Amnlfam imperatorem transformarit. Ita rex non propinqanm, sed 
fratrem dixisset. Fropinqaam aitem dilectam a LadoTico rege Infante im 
tabalis dici Lailboldam, vere notayit ATea^os: sed hinc noa seqaitnr 
Carolinae stirpis foisse, at Pistorias in genealogia inedita apad Adlzreite- 
ram, Gewoldas in stemmate edito arbitrantar, qaasi propinqaitas aisi 
per mares esse non possit. Becarrant iili ad Pipini regis Italiae poste- 
ritatem per filiam Bemardam, merito explosi Bjunnero^ dam Amalfam 
Loitboldi patremLeagenfeldensem comitem creant, Fipini Lengenfeldensis 
Csi diis placet) comitis filinm Bemardo rege Italiae nati, monamenfis 
omnibas incogniti; sed tabnlaram tenorem ex Metropoli Salisbargeasi 
exhibere operae pretiam erit, in qaibas LadoTicas rex Laitboldam pro- 
pinqoam Tocat 

7. Lmdwicus . . Nohm esie voluwws, quaHier vir vmtrMUs Ricka- 
Hu9f Patammuis praesuly per quimindam procerum noatrorum, A4al^ 
beronis quoque reverendi antistitis (Aagastam) ac studioeissimi nuiriioris 
noslri ei Waiionis Frisin§fensis episcopi, nec non IaOwoI^ iUustris et 
comiHs et dHecH propinqui tmstri interventum, regoHtoHs nostrae emines^ 
Ham interpeUavii, eo quod saeviente, proh dolor I paganorum impugnatione 
(Hangaroram, opinor, incafeione aliqoa priorej quaedam pars dioeceeis 
suae, ubi S, Ftoriani martyris monasterum constructum fuit, ex improviso 
devastata est, deprecans^ ut dvUaiem, quam fideies nostri regni pro tuiHone 
patriae unanHnUer contra eorundes\ cMsHani nominis persecuiorum 
insidias noviter in ripa Onasi (Anasi) flunUms in proprio jam dicti mar^ 
tprk, parHmque in terra praefedurae temHnaUs oonstruserunt, adprae- 
dietum sanctum tocum, in quo efusdem beatissimi martyris corpus vene^ 

rabiHter humatum est, traderemus Nos pro remedio animae noUrae 

parentumquenoarorum eoniuHmus. Insuper quicquid servus noeter Per^ 
hart in aquilonari parte DanubH proprii in terra et manc^m in ipsa 
marca temtit, eidem eancto Iki perpetim firmamus .... Stgnum domini 
Ludwid pHssimi regis, Bngelptro notarius ad vieem Deotmari archi- 
a^eHani recogn. Dat. /4u Kai. Feb, & P. 900. M. 4, enno regni regis 
LudeuMi. Actuminci9itateRaHsponainD,m.f.A. Hic obiter obsenro. 



Digitized by 



Google 



AMNALES IMPKRII 223 

i c i f ugi regim |Hr«pria preedia ei mandpia habera. Nea^ iBde a A# M7* 
Carolinis tenpofibiia liberis sen iDgenais aeqnales babebantur, qoales 
posCM ministeriales dicti simt, habiti omnes generis eqnestris seo nilitaris. 

8. Luiatncus tampraesmiiium, quamfiiturorum cognoscat indu* 

sfriiK, quaHtor nos cuidam venerabiH et dilecto episcopo nostro Tutoni quas^ 

dmm reejurisproprUjurie injus et proprietatem d, Emmerani martyris per 

intervenium ac consiHum venerabiHum pontifcum Adalberonis CAQgastani} 

et Ercmmpoldi, imo et reHquorum fideHum nostrorum LuUpoldi sdHcet 

dHeeU propinqui nostri, ac Gunpotdi comitis concessimus, hoc est in pa$o 

Nerdpew m comitatu Luitpotdi, in viUa quae didtur Scoringhom, quae 

perfinetHU ad Otunassam (qoid hoc?), quae est contiqua loco, qui didtur 

SeiMapak, cum mansis et mancipHs utriusque sexus, aedificiis, terris, 

preii», pascuiSf vHs et inviis, aquis, ^iquarumque decursibus, molendinis^ 

ptscaUamUms, exitibus ac redditibus, agris, culHs et incuttis, mobiHbus 

et immabiHbus, quaesitis et inquirendis, et omni communitate, utiHtate 

s^h>a€, sive in spedaH comprekensionB, sive etiam magistri oHcujus eon^ 

cessiene, quicquid iidem servi eodem die vel tempore in pottstate ac 

vestUatra ad nostrum servitium videbantur Mabere, totum ex integro tradi'- 

dimus atque transfudimus, Signum donuni Ludowid serenissinU regis, Er- 

nusius cancellarius ad vicem Theolmari arckicapellani recognovL Data 

iS» KaL Mart, awno inc.Dom, 903. ind. 6, Adum Forchdm curte regia 

in D. n. f. A. 

9. In n. s. et i. T. Ludwicus d. f. cl. rex . . Waldo reverendus 
Fridngensis eccledae episcopus damnum combusHonis, quod eccledaesuae 
nodter accideraty conquerendo (snpplicavit), ut aHquid consolaHonis ad 
restaurationem largiremur. Nos intercessione fiddium nostrorum Diet^ 
nart arckiepiscopi (SalisbnrgensisX Zachariae episcopi, Tettoms episcopi 
(Ratisboiiensls), Luipoldi illustris comitis et oari propinqui nostri, Sigi* 
kerdi eHam, Cunipoldi (Gnmpoldi), Idngrini atque Meginhardi conritum 
.... Curtem Veringam cum pertinenHis suiSy quam venerabiHs mater 
nostra Ota taH tenore a beato genitore nostro Amulfo caesare augusto 
ebtimtisse (noscitnr), et in praesentia fideHum nadrorum in manu rega*' 
Utatis nostrae rtddiderat . , . ad praefatam eccksiam nomine S. Gene* 
irids DdMariae dedicatam, ubi eledus Dd confessor Corbinianus corpore 
quiesdt, tn divorum commemoraHone antecessorum nostrorum matrisque 
nestree • . . (binc Tidetor Jam extinctam inteliigi) d pro remedio aniaMH 
nostrae in proprium dekgamus, cum curtibus d casis alHsque aedifidis, 
femiHis utriusque seius, mandpHs, parsckalds (an JnsCitiae administris^ 
qni et yarigildi» nnde postea Tarigellos); stndoMumis (ad domestica 
Binisteria obligatis), kengistnotis Chengst^knediten, ad eqnonim cnram 
serYiliaqne destinatisX cendbus, campis, agris, preHs, pescuis, syhds, 

equis Bt ut kaec autorites nostra firmiori soHddur dabiHtate, 

ukum nostra subtus eam roborantes enmsk) nostro jussimus sigHleri^ 
Sigmm% domini Ludwid gloriosissimi regis, Bngilpertk notarius ad vioem 
thetmari erckieepettani recognovi. Data 4. Non. Odob. anno incama^ 
Honis Domini 892. ind. 7, enno vero regni pHssieti regis Ludovidquarto. 



Digitized by 



Google 



224 ANNALIS IMPKKII 

A« W7. ^chm BBfiiM (id ett Ratisbonae) im B.n. f. A. Aums Doai&i «sorri^ 
geBdHi est, ponendasqae 903. si indicUoDen Baqvaniir, 904. si atmu 
regAi. Caetemm nescio, an non verisimilior explicatio sit, n( hengistxtot^ 
eqnomm cnram liabebant, ita sendmanaes habnisse ovinm; snnt enim hodie- 
qne in Helretia aliisqne snperioris Germaniae locis sendae ovinm gteges ; 
deniqne ad barscbalcos snilli generis cnram pertiAnisse; est enim ^beer^ 
passim Germanis porcns rel aper. 

10. Porro tnnc reges nen nt hodie dicis gratia propinqnos yocabant, 
nec nisi qni essent. Dispiciendnm ergo fnerit, nnde propinqnitas? Naai 
qnod qnidam Lnitboldnm per mares ex Magno Garolo dedncnnt, patrem 
Amnlfnm, arnm Bemardnm, proavnm Pipinnm comitem Lengfeldeiisein, 
Bemardi regis Italiae filinm facinnt, onmi ftmdamento, omni verilatis 
specie caret. Vir qnidam doctns snspicatur, Lnitboldnm iuisse filimm 
Eroesti, £rnesto dnce Carlomanni regis socero nati, de qno diximas ad 
a. D. 861. Sed qnia ebjid potest, nnllam binc propinqnitatem, qnalis bic 
ittteHigi videtnr, nasci, qnia Amnlfns pater LudoTid regis non ex yaore 
legitima (qoae sterilis fuisse scribitnr), sed cencnbina Carlomanni aatiis 
est; idem eo inclinat, nt credat, banc ipsam concnbinam Eraesti dnc^ 
filiam fnisse ; sed boc parum yerisimiie ridetnr, cum Emestns dicatur 
proceram optimatumLndovid Germanici summus; neqne dici possit^ut in 
ftntre Carlomanni contigit, conjuglum ejus, iuTito rege patre sponsi contrac* 
tnm, ejns antoritate aut ob propinquitatem forte abecclesiairritum fkctam; 
aam eam rem in tanta claritate Ernesti scripteres silentio non transmisis- 
sent, nec ipse gratiam regis tam din retinnisset, qna sero demnm, et cum 
genemm In patrem stimnlasse videretnr, excidit. £t narratio Reginoais 
annalinmqne Metensium babet ad a. D. 980, Amnlfnm non ex conjofe, 
sed nobili qnadem puella snsceptnm. Itaque coi\}agis infoecnndae patreai 
Emestum esse, credendum est. Luitboidnm antem ex puellae fratre vel 
soroie ortnm, Terisimile arbritror, nisi Otae angnstae propinqnum et fratrem 
aut fratre toI somre natum facere malimns. 

11. Porro Luitboldum gente Bajoarium ftaisse, indicant annales Fal- 
denses ad a. D. 898, ubi inter BaTarioram principes habetnr. Patmm ei 
Amnlfum ascribnnt Tiri docti Pistorins et Gevroldns. Enm sdlicet, qni 
teste RegiAone a. D. 891. in praelio contra Normannos cum Snnderoldo 
Mognntino cecidit; sed eum quidam comitem Aquisgranensem <id est 
Lotbariensis regni palatinnm) faciunt, et Bmnneras, CHits, inquit) mfra- 
geiur UHi^ qui kunc nuUa aUa nota insifnemy de cnjns neque ma^orikti 
neque posieris quisquam veterum indidum fscit, ausisunt sola harioianiH 
OanUia hujus, de quo agiiur, LviAaldi patrem staiuere, Sed Brnnneros 
alinm de Arnnlfo Baiearioram dnce locum annalinm Fnldensinm praeter- 
vidit, qni babent ad a. D. 882. B^oarios cum principe eoram Amnlfo, 
Frimcos cnm Henrico missos contra Nermannos. Hic ergo Bi^oarius ntique^ 
non Aqnisgranensis comes fnit, an idem illi, qni cnm Snnderoldo cecidit, 
non dixerim, nec refert. Credibile est, a Carolomanno vix biminlo ante 
mortno Bajoarioram copiis praepositnm, marehionis offidnm gessisse, et 
sttb Amnlfo mox in filinm Lnitboldnm transmisisse, nnde nepoti Amolfo 



Digitized by 



Google 



ANNAL£d IMFERII 22S 

rafa est td dactfiim Tit. Ittqne nomen AiHQlff, t fM^h receptan, 4. M7, 
^jtatis sea ofGcii in Bajoarit successio, temporamqaeconsensiis con- 
irsa sao fidem faciunt conjectarte* Ah hoo fiigo Yiro floreAtinmhodie 
aTariae dacom et ptlttinonim iUieni comitam stirps merito inciiotlor. 

12. Cteterom plertqoe tonc montsterit Bajotriae et minort oppidt 
icensa; lostes transmisso Oeno Istrtqoe,,Ghiemenses, Tegerseenses, 
itingam, Frisingtm evertisse, non difficolter Ayealino oredemos. Nec 
diias tb tltera ptrte Dtnobii Alttichiom inforios, lobile . montsleriomy 
ihamom oppfdom, et qoicqoid Ntriscorom inter Dtnobiom Bohemosqoe 
orrigitur^ rtpinis, incendiis, caedibosqoe foedttom est; miiTtt deniqoe 
liliit hominom in serYitatem tbstrtctt. Ctptiyi p^corom rito , tgebtn- 
or, poeris, poellis, molieribos per ctpillos coUigttis. Qotm molti toncy 
eriptoniffl sile&lio, mtrtyrologiis perieref Gamohil deMe oladis Aven- • ' 
iaos, el a Btjoariis ia Pntacos porrigit: sed aH^aot annortm acta ia 

iBom coaapegit. 

13. Roe anno synodos tpod Yienfntm Borgonditetb Atenctndro tr^ 
;1iiepiscopo tctt est, oojos decretom qooddam 'Btla^avfn appendlce 
rapitblariom affert Sed memorabiliois est, qbed Idem eth^ inlef 
Z^ToU III. Frtncorom regis ctpitolt prteoeptom) qoe dotem'9rideronte 
^institail, etmqoe legilimam conjogem sotm declsrtt. In n. b, e(i. T. 
Karohis dhinA propiiianie ctemeniia fex. . . NoMri nobiscwn regni 
u^ia iractanfe$ consiliarH, de nostiro no9 commonuere coitfuj^ . . » 
Uaqite quandam nobiH proiapia fuellafhy nomine Fti^erunam, '$ecundmn 
\eyet el eiatuta priomm nobisimperiaii connubio eociavimus, ¥egni^ 
tomortem statuimus. Quocirca regati eam more diaponeniee ditare^ 
iuos ei dotie nomine concedimus fiscos, Corbiniacum in comHatu Laudu^ 
•east et Poniigonem m comitatu Pertemi super fiunios SaUum etBr usO^ tkm 
. . . Quapropter regiae hoc munificentiae edictum fierf ac * . . dHeofae 
mfugi Priderunae Jussimus dari. ; . . ISignum Karoti glorkfsissimi tegk. 
tnu^ notarius ad vicem Askerici episcopi recognovit. Dai. iS-.iai: 
Maji ind. iO. anno i5. regnanh domno Karoto gtoriosissimo r^ge, red^ 
inlegrante iO. Actum Attiniaco palatio. Htnc notitltm prlmos pfOtolH 
Fyiippas Ltbbeos ptrte II. Miscelltneorom. Regintm tnte sacratissimom 
pignos (id est reliqoits) S. Remigii, Remis scilicet, benedictiene olei 
fiisse delibaltm et consecrttam, ipse Gtrolos in prtecepto de Corbinitco 
iirrtt. Mortoa Id. Febr., ot docent diplomtta Garoli pro monasteriis S/ 
Cemani et Fossatensi. Obitos contlglt ante a. D. 91S. Liberos ex hoo 
ntrimonio nttos, non consttt. Bovonis episcopi Gtbfllonensis sororem 
fviss6,ipsio8CtrolichtrittpodMtbilionem in diplomttico opere ostendit. 
Hiac eos soprt explosimos, qoi t. D. 901 Ogivtm Angltm Ctrolo nopttm 
icripsere; ntm etm sopenixisse mtrito, consttt. Itaqae Frideronte con- 
i«^ prtecessit; cojos de obito tgemos td t. D. 917. 

ANNO GHRISTI 0<I8. 

hfari Stxtnitm et Thnrin^ani TasUnt. In praello eontra eos Barchardas tfax 
Thwtefon» •€€!«««?. Qao itiBero in ThorUifitm irBgui Teaerint. — Tbarin* 

AIIAX.X8 IVrKBII TOII. II. {5 r^ J 

Digitized by VjOOQIC 



m A.NIiALI3 IHriBII 

fiM diMtw fM i«rt 111 (HUMa iaiOMa «t ftUw ^w§ UtmHmm 1 
tit. — HeBricvB OUoiiis dacif llliat ift SlarM DalMUBCiot e&ercitam teeii. Hl 
' ' trngarot la avzIIiaM rocaat iu wnm daiiaiii. — Hearici coi^ofiaM cvhi Ha- 
tkobarfo Irwiai eottiitif 0Ha. laiprobataM 14 a Sififmiido epitcope Halber- 
fUdoMlt tedoaitie diiMlvtwi ex Hearlci rolutato. Taiicm«rM of iado bMm. 
Tetat clTitaa, Brwini jpatrinoiiiiiB vbi tita ftwrit. — I««doTicM rex AqvlsfTSBi 
TangreDsi ecclesiae l»oiia ooBflrniat. Batbodu Trevlreatlf arcUepif copM «dkvc 
Tixit. Ei taccessit deinde Rvtgeras. — RageBarias cooief pristinos iii Belgio 
konoret reeepit. Bipiofliala LadoTid regta pro eedesia LeodiMsi. ^ GeMeBM« 
MB&ls ia Mfilf de MBttatM rebM doaationibw reqmif itat. LMUMBfif comitalM 
Mt, qol postM MaaorceMif. Abbatiae proceribas larfiUe. — AImm Britoan 
princeps obit. BriUnnia in plores comiUtns discerpta. — Biso episcopas Pader- 
bomensls decedlt. SafBcitar Tbeodorieas. — Oe Wicbertis eplfcopif HiMefhemm»! 
el Terdenfi. — Bodetflif WlrabnrfeBsU «piscopas obit. 

A. M6. - i. Uogari wt^^ Ttctoria fihli, im mediam Gernani» ma profem 
li«<)eni Saxoiies el TlHiriiigos hoc anno Tastatoi, coBiiiiaator ReginpBis 
cam Hermanno Gontracto scribit: quanqnam SangaHeBsis et He^auitts 
iik amifim seqneBtem digeran^ expeditioBeBu Meo JidiciOi qai Uiitboldo 
eccjiso iB siaistra Daanl^ii ripa, Nariscos et OBuiem regioaem I>BB«blo 
(oMBiisfue mediam, iBttadarant; incitati jam, et fortasse a^iBti a SlBTiSy 
perpeiuis Prancomm et SaxeBom liostib«Sy a Salae foBtibas secibidi ilBBiiBis 
d^cttt, non diffiipalter inTlniriBgiam penetrarttnt. Simt enim flnmiBa Batoralos 
adittts asperaram montibas.regionam ; qoi illic Sodeti dicti, TeteribQS b Bo- 
l|e;i|ico salta ad TlioriBgicam prodacnBtar. Ibi Nariscis proxima esti qmB6 
hodie Vogtlandia, id est terra advocatoram, appellator. AveBtiBiis affe- 
etatctf vetasti sermonis, Boethos Tocat Hiac ergo veaieBti iouiaBi kosti 
^irca Salafeldam Cot arbitror} Barcardas dox cam Titaringonim exercitia 
et aoxiliaribtts Saxonum copiis occarrit. IseBacamy qaod SpaBge&bergiss 
Bominat, bob coBgrdt, nisi hostes per FrancoBiam voBere. Fraacos BmfoBi 
tmic vastatos, non habetnr. Ungaros vicisse apparet ; Bttrcardam doceBi 
dtesttm constat Neqne ego landgraviorom historicastram moror, q«i 
pulpos magna strage Ungaros scripsit; nam et in temporibos et ia ko- 
minibas valde falsos esi, qai rem a. D. 972. actam; Barcardam LndoTici 
oojttsdam secondi Tharingorom docis, aoBalibas incogniti, snccessoreBi 
fkcit; deniqoe Saxoniae, Soeviae, Bavariae doces ad praeliam adyocBt. 

2. Extincto Borcardo, Thoringia Ottoni Saxonom doci regenda» quBB- 
tom intelligo, data est, qoi solos oso rerum, aotoritate, viribus, par toemdBe 
videbator. Nam difficilibos temporibos virtos favori praevalet. HenricmBi 
ejos filiom Saxones Thoringosqoe pariter rexisse, conatat ex Witikimdo, 
invito Conrado rege, qui bob omnem iili credere voloit patris potestatooi; 
id opiBor molitos, ot Thoringos abstraheret, beneficiam recens. Sed 
Henricos virtote soa et popolorom favore tenait aoxitqoe patermai 
decos. Gerte Loitprandos etiam Saxonom et Thoringorom docem appellBt 
Idem qooqoe Sigebertos facit Neque Hattoni archiepiscopo aaiicisqae 
ejos sospectis sibi praedia per Saxoniam et Thoringiam abstotisset (ut 
Witikindas memorat), nisi otrobiqoe rerom potess. Utramque digBitateBi 
Bocesse est patri debuerit. Conradus enim detrahere coBatos est; tatttBHi 
ahest, ut addidisse aliquid credi possiL Mec qttisqoam bovos komeres 



Digitized by 



Google 



ANNAiBS IVPSRII 227 

tmdae potmt ei in siiaai faniiliam teforre, invito rege: reUiere pa- A.|08« 
temoSy Toleatibiis popalis, Jus fasqve oraL (Et faisse in ea re maximai 
popvli partes, Gertiim est, ne qvis inyitis obtruderetar. Nam et Eccardam 
poslea sob Ottoaibas commani totias popili electioiie docatam ThariQgiae' 
^iseraisse coBStat, qaod ita iatelligo^ ot regiam oomiHatioiiem gens 
probarit Et Henricos IL rex Germaniae Henricam comitem, docatom 
Baioariae petentem, ad popoli Tolontatem, qoasi yetosto Jorenecessariam, 
rejecit. Utriosqoe* docatos exemplom Ditmaro episcopo, optimo Ger- 
manic] joris interpreti, debemos. Frisii Jactant privilegiom sibi a Carolo 
Mafio et soccessoribos datam, ne qois praefectos invitis imponeretor. 
Sed id commone et tacitam popolorom privilegiam erat. Nempe ab 
antiqoo omnia magna apnd Germanorom popolos in conciliis pobiicis ei 
•oamnni placito a regibos aot eorom missis agebantor.) Hoc itaqoe jore 
etiam Otto a Thoringis receptos est; et Henricos filios Ottonis honores 
pateinoi retinnit, qaos Jam dodom nemo probatos popolo, nisi per crimen 
aat incapaeitatem, facile amittebat Recte ergo $chatenius mea sententiay 
Ottoftem Saxoniae dacem gobematione Thoringiae autoritate LodoYici 
regis anctoa^ scripsit, sive qood Borcardos (at valt scriptor de land- 
graviis^ improlis excessisset, sive qood filiom adoltam et moli parem 
non haberet Nam Janiorem Borcardom Gonradi regis genoram Thoringiae 
ab eo C^ licoisset) praefectom ex seniore foisse natom, verisimile est. 
Gaetemm pro Ottone hoc qooqoe inter argomenta esse potest, qood mox 
fiiam trans Salam in Sorabos inter Albim et Elistrom misit, abi cnra 
limitis ad Thoringiae rectorem pertinebat. 

3. Ad hnnc itaqoe annom com annalista nostro refero, vel certe ad 
seqnefttem, qood Otto dox (jam scilicet Thoringici limitis costos) Hen* 
ricun ilium aetate animisqoe florentem, com magno exercito in Dale- 
mineioe ire Jossit, nt Ditmaros initio operis memorat; credo, qoodilli 
Ihigaris in Thoringiam irroentibus favissent. Daleminciam idem scriptor 
ait, ab Albi ad Gaminiciom osqoe flomen protensam. Ibi Glomazi fons, 
binis ab Albi passoom millibos in palodem effosos, praesagis annonae 
aqito exondare credebator. Locus hodie Lamitscha dicitor. Gaminitiom 
mnMa nnnc haod satis novimos. Nam qoi Kemnitiom oppidom praeter- 
iait, Floae nomine, non bene convenit. Slavos ab Henrico p^essos, 
Hoigaroram aoxilia evocasse, Witikindos prodit, Saxoniamqoe vel Tho- 
ringiam itemm ant tertio vastatam; sed Dalemincios non minos ab aox^ 
iatortbiis, qaam ab hostibos exhaostos. 

i. Hoc fere tempore consentaneom est, primas Henrici noptian 
Xanebvgi celebratas, qoanun notitiam Ditmaro Merseborgensi episcopo 
dabemos. Erwinos qoidam senior maximam antiqoae civitatis partem 
tenebat. Aldebnrgom qoidam interpretantor, oppidom adPIisnam amnem, 
abi ab antiqno castrom stetisse credlbile est, coercendis Slavis; et dia 
b ai g g r a f iu m soom haboit; cojos Jos com titojo deiade in marchiones 
Nisniae transfasom est. Sed credo illis temporibos omnia circa Plisnam 

•) Vlri«H"e — debdnivt tA EHrit, mt Hieimr, espwmctis, MiHm 1» mmr§in€: M% 
oiMivlm Bwcliardl Saevi tib CpMittdo I., «n. 916. 

15* 

Digitized by VjOOQIC 



228 ANNALBg IMPBRII 

H.tOi^ amiiem adliiic te SkiToraiii mntt erant, Ab ergo Bargim Tetns BtTo- 
lemus ad SalaiD, prope hothiii sea prope NamnbBriVBi. Hodie yilla est 
serrans AltealNirgi nomeii, Tulgo Alneig* ab antiqois ro^riboS) foitqoe 
deinde cam regione in OttOBis M agai patrimonio, qni fBndato a se episco- 
patni Nanmborgensi apphcBit. Ab potios aotiqoam civitatem Alstedi voca- 
b^Io Germanice reddi statoemos, qood oppidom facilios censeri possit 
comitis sedes, cdm etiam palatfoos Saxoniae aliqoando illic habitasse 
constet; et foisse yidetor ia Halberstatensi dioecesi ex yetere circom^ 
scriptione. Unom objici pessit, qood a Merseborgo longios distat. Sed 
boc parom stringit. Sed nomine Antiqoae civitatis ipsom Merseboi^gom 
aocipere possis, yel ejos orbis partem antiqoiorem, si stamos lectioni 
codicis antiqoi, ex qne Ditmarom integritati soae restitoimns, obi 
Enrinos dicitor in orbe praedida, quam (inqoit Ditmaros) antifuam 
cMtaiem nominamiu, maximam partem tenoisse. Nempe Merseborgi 
pars tone dicta Aierit die AUesfat, Palaeopolis, In discrimen partis 
serios adjectae, qnae passim in orbibos die Neustat, NeapoHs, dici 
Solet* £t banc interpretationem verisimiliorem Jodico. Mers^orgi 
soae antiqoitatem ipse paolo ante Ditmaros Jactayerat, qoasi illic opos 
Romanom Jolii Caesaris olim stetisset: nempe firmiora opera oltra 
qoam Germanis solitom, volgo ad Romanos Jam tom referebait. Filias 
binas haeredes patrimonli soi reliqoit, qoarom alteram Ratheborgem risam 
et amatam, etsi vidoam et velatam, Henricos, amicoram opera persoasam, 
doxlt ; et noptiis peractis, ad Merseborgom oppidom vicinos conTOcavit. 
Ibi laote habiti convivae, familiaritatem in novo domino amayere. Flo- 
rebat tonc Sigismondos Halberstadensis episcopos, ci^os ad dioecesin 
locos pertinebat: nam Merseborgensis aliiqoe episcopatos nondom inde 
decerpti erant. Is diyinarom homanaromqoe reram scientia plerosqoe 
soi temporis praecellere credebator; tantisqoe dotibos eminentem pietatis 
laodem adjonxerat. Intellecto igitor Jovenis cnm moiiere Domino yelata 
matrimonio, yiri zplos exarsit. Memorayimos sopra, qoibosdam canoBibBS 
eapitolisve definitom, oti vidoa, etiam, qoae privatim vehim somsisset, 
ad secolom, ot loqoontor, non redlret. Aliis videbator nihil actom yela- 
tione, nisi episcopi aotoritas interyenisset. Sigismondomfacileerediderim 
pro sententia rigidiore stetisse. Itaqoe per literas nontiomqoe, interdieto 
oso matrimonii, ambos ad synodom vocat. Henricos ad aolam cooteidit> 
et patris commendatione prkieipisqoe Joyenis amidtia, facile impetrat, ot 
dilata excommonicatione, qoam intentabat episcopos, caosa ad rege», id 
est ad synodom qoandam eoram rege moderatore habendam, eroearetiir. 
Ad LodoTicnm hoc pertinere poto, Bon, ot Ditmaros insinoare yidebalor, 
ad Gonradnm, qood chronologiae circnlos torbaret. Apparet tamen, mox 
sive sponte Henrici, qoi Jam Tancmarom filiom ex conjoge sosceperat, 
sive Jodicio episeoporom; irritom conjogiom habitom. Henricos enim ad 
alios amores animom adjecit. 

5. Lodoyicos interim rex, sive ot longe a maloram coBspeeto abesset, 
qoibos mederi oon poterat, sive ot vires corrogareti aliqoamdio apod 

•> Alborg CMT. Alnierg Lea», AlMerck cmtmH Bekmri, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII m 

lotkmrienses egit, et lacnlento prtecepto, apud Aqus Grani date, Stephaao A. 99& 
episcopo facaltates TaDgrensis ecclesiae confirmavit, recogiiosceiite ail 
Ticam lUtbodi archtcaiicellarii Emoldo, aii Enalfo? Itaqae vixit adlmc 
Ratbodas. Qaomodo ergo Regino historiam Adalberoni Treverensi epi- 
scopo inscripsity dedactam, atipseihidem ait^ ad ipsam annam, qaem ait* 
ai> incamatione Domini nongentesimam octavam. Sed dicendam esfi 
Adalberonem nonnisi chorepiscopam apad Treviros foisse. Albericos. 
ad n. D. 905. archiepiscopom Trevirensem, qaem Takeram (lego Rotge- 
ram) vocat» compilasse librom decretoram, et ad Dadonem Verdonensem 
■isisse scribit. Rotgeras Ratbodo saccessit. 

6. Gerhardom comitem, MatfHdi fratrem naper rebellem, jam non 
amplios in vivis foisse, Ragenariom aotem in Relgiom et ad honores 
pristinos redisse, apparet ex alio diplomate regis, qood apod Miraeom 
in notitia ecclesiaram Relgii extat. Abbatiam Heribotesheim, Gerhardo 
qaondam comiti ob crimen ademtam, rex Stephano Leodiensi episcopo, 
afini ejas (oxoris, credo, fratri), destinarat. Ule non sibi, sed soae dlble- 
siae dari petiit impetravitqae. Eidem rex confirmat Laobacensem abba- 
tiam, in comitata Hainoensi Sigehardi sitam, a patre soo Araolfo aogosto 
concessam; et fiscom Tectis, a rege Soendipolcho in comitato Liooensi 
ejosdem Sigehardi datom ; at Fossas abbatiam, per praestariam a Gisla 
abbatissa, regis consangoinea, acqoisitam, in pago ac comitato Lommensi ^ 
(cai tonc comes Berengarias) sitam; teloneam item et monetam de Tra- 
Jecto, regia donatione, coosentiente Alboino tonc comite, in ecclesiam 
Leodiensem translata. Haec acta ad intercessionem Herimanini arcki-- 
fraesuliSj Gebekardigue (sic legendom) ei ReginharU comitum. Emuldua 
eancellarius ad vicem Ralbodi arckicanceilarH recognovii. DaU 5. Kal, Peb* 

a. mc. dom, 908. ind, //, anno regni Ludovici 8, Actum Aquiagrani paiatio. 

7. Hic notato dignam est, ad regiam de comitatos rebas donationem, 
aliqaando adhibitom tonc comitis consensom. Necessariom tamen habi- 
tam, noa ideo affirmarim. Illad constat ex Adalberti Francorom et 
Erddngeri Allemannoram principis casa, saepe Indignatos regii jnris ad- 
ministros, com res fisco sobtractae ecclesiis triboebantor, qoasi rem soam 
inisissent; paolatim enim gobemationem in Jos vertebant. Porro Lom- 
mensis comitatos idem est (Miraei Jadicio), qoi Lomensis, Lomacensis 
sea Namorcensis. De Gisela, Lodovici regis consangainea, diximos ad a. 
D. 897. Pene etiam in Jos ierat, ot abbatiae proceribos comedendae daren- 
tor, qaasi ad sostinenda reipnblicae monia. Itaqoe Staboloam ia^delardi 
comitis de rope Ardennae potestate foisse, Albericos notat ad a. D. 905. 

8. Alani Rritonom principis moriem in honc annom referont; qoi 
strenae rexerat gentem, et a Normannoram oppressione vindicarat. Exeq 
cine doce aliqoamdioRritannia** fnit, in plores dilapsa comites; qoorom 
lec virtos, oec antoritas arcendis hostibos par cyrat. Ita Normanni iteram 
graves foere. Caroli torporem non exdtavit tam polchra occasio recu* 
perandae regionis *♦•. 

9. Hoc etiam anno Risonem Padebomensem episcopom vitam cua 

•) tspmttxU Bekmrd. et poii •oUnni mUUU mmumI. ••) Bckmrd. mUidU. 

^**) kmc empm •* MlMff €st$rptm mddiudm Mfe, im mmrgine wtonmU L. 



Digitized by 



Google 



230 ANNALES IHPBRII 

A.SML ^^^ commiUfse, Scbtleiiits sttdet, quod ab aiKore yitie Mefnwerd 
Tlgintl tres aiuios in episooptti exegisse dicttar. Snccessit Theod^cit, 
cv)«8 niliil tliiid ficltur, qntn qnod noTem tnnls tedit, prodente eodem 
tntore. Blso obiit 5. Idns Sept ex yeteri necrologio Herlsiensi. 

10. Hac etitm referendt Tlderl posset mors Wlcbertiy ex stfrpa 
Witfkindet eplscopl Verdensis, de qno tliqnotles dictnm est Necrologo 
enim Fnldensi bic nomiattar Wkhraki epUcopius, Sed mtlim referre td 
eognominem Hildesemensem, ntm Idem tllos Hfldesemenses prtesnlei 
prlores posterioresqne tnnottTlt. Wlcbertam Interlm clironlcon Yerdense 
t nobis editnm ex progenie Wltlklndi Stxonam dacls ortam nottt Et 
prteter nomen Wicberti, Wltlklndete genti nsarpttam, ftTet^ qaod omne 
saom pttrimoninm, qnod in Westftlit hibnit, permissa Amnli regls ia 
satm ecclesltm trtnstnlit, tddito h^|as priTileglo, ne qnt jadicitrlt po- 
festts lllic exerceretar t reglls mtgistrttibos. Achm Forackeim a, D. 
890.^ Pttrlmonlnm ejas ttbalte reglte coUoctnt in locis Wyeneswtld» 
Btllftt, Macharis, GbeTetam, Heribninno, qnoram sitam tliis ladtgtndim 
trtnsmitto. Idem chronicon tddit, t rege LndoTico Impetrtsse ecclesite 
S. Mtrite, S. Gtecillte et S. Ftbitni in Yerdt 12 mtnsos in Tillt WtUdf, 
In comitttn SerTttii sitt; obiisse episcopam 6. Idas Sept Bemtrias Cid 
est Wemerus) el saccessit Filias tnii primogenitas Wtlberti, nepoi 
Wlcberti Witikindo Mtgno ntti. A ptlre dttns In ecclesite sortemy 
Wildesbustno conTentai ^ttemte fundttionls prtefbit, ctpeUtnnm tpnd 
LodoTlcam Germtnicam egit, episcopttum Verdensem t rege tccepit tc diu 
rexit Videtntnr qate de Wildeshaste fdndttione diximas td t. D. 871. 

11. RadoUtis etitm Wirzibargensls prtesnl, primt ftx belli Inter 
Arttres saos et Adtlberiam, eodem Faldensi necrologio teste^ Tittm cnm 
morte commattTlt. 

ANNO GHRISTI 0O9, 

Vagari ia AllemaiiftiaM imrant — Sjn^di TrOfleJaBaecoBtaatt. Uate ttataf eed*- 

•iae liiU«t temporia patet. — Krror scriptoriM de Loitcarde, Ottonit Saxoniae 

dncit torere, LndOTico ArnnlA fllio in matriBOninm data. — Donatio Ludorici refit 

ad Limborgensem ecclesiam. Halberttadensibus libera episcopomm electio con- 

cessa. 

A.909. ^* Ungtrorum tantt Jtm potentit erat, ttntns In Tlclnos terror, ot 

Grtecos eliam td pendendnm tribntam tdegisse scrlbantor. lidem pronls 

snccessibns asi, Germanos respirare non sinebtnt. Mtgnt eoram mtnns 

In Allemtnniam sIto SaeTiamlrrapit, cam tlibi Tastitttem feclssent. Per 

BtTtriam transmisso Lyco Tenisse Terislmlle est^ flamina illis plertqne, 

Qt hodie Tartaris, penria erant, tssnetis Tirls eqaisqae td ntndi ftcili- 

tttem. Incolis in tTit tnt mnnitt loct confugientibns, oppidt, TiDte, 

mbnasteria et qaicqnid locoram tpertam erat, injectns tb hoste ignis 

htasit, corrnptaqoe, qate taferrl non possent Loct singnlatim non no« 

minantnr, credlderimqne, magis discarsa, qaam mora nocnisse hostem, nec 

obsidiones lentasse, sed obTit prtedt contentom foisse. Ttrttroram mot 

lM>die est, at flamlnnm dncta tscendentes, globom In minores tmnes mt- 

Joribns inflaentes, tc denlqae tn riTOS ptrtltntar. Itt tIx qalcqatm plt- 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPEBII SSi 

iHiei Qitoctai ifitofiiiBt. EoAem tita Uigaros «ftriM t^errefiOMi^A. tMl 
^flte TMUS86 if ptret, qvo osqae inTiis, aai nspectis saUite lon w^ 

2. LabocalMil clems snb precenim Tioleatia, qoibas reg ee ipsi obabxii 
I ; adoleecenfte ii Germania legitaiite, Galliae aatem principe etiam yiri* 
Wiis Mmis qoasi stb talda ageote. liaqae syaodas lecessaria vide- 
balar ad res ecclesiaram toendas; qoam tandem HeriTaeos in RemoMi 
proTfiicia a Carole rofo obtinoit. Ea ad Trosleiam noi procal Saessio- 
■oa vrbe babita est. Vicas est pagi Saessioiici ad Axdnae ripaai, col bedie 
Tffli nomea, abi et alia postea ceicflia a. I>. 92S. ei 9d7. babita. Praeeemr 
celebrari coeptam est 6. Kal. M. fnd. 12. a. Dom. 909. Sabscripseiv 
4Mretis HeriTaeas Remeosis, Wite RoteaageBSie ardiiepiscopi; tom 
ssfraftfiei Remeoses, Rodalfor Laadanenste, Erlaiaos BellOTaceasis, 
laabertss NoTiomaforam, Letoidus Catalaaaoram, Abbo Saessiomn^ 
StapbMM» Cameraceosis, Hacbertas Meldeisis, Oitridos SylTanecteMls, 
Stapbam Moriaoram, Otgarias Ambianeuis. Yerbosls decretie aibil 
oiteo^ agHar; malla Teterum canonom patran^Foe loca dtantar. Regem 
IHfida prelixitate flMnent episcopi, ot se a recte agendo dictam memi-' 
aerit £a Isided etymolegia affertor. Monasteriornm res proIapMS 
iep l a rm ii Abbales eiiam regnlares, 9iwm% codice oblatO) illad Isaia- 
■m reepondefe, iiescto liieras. Monacbos lis operam dare, qaoe 
eliam boiis laids indecentia et tarpia sant Tam ia sacrilegos debec** 
dMBlar patres, reromqae eccleslasticanim inTasores. Qoerantar etiam, 
ceneas passim, et xenia et pastns exigi a sacerdotibts, paraT^redosqoe 
et caballoram saginationes: com LadoTicos Fias constitaerit, mansam 
ecdeeiae datam oouiis oneris immonem esse debere. Praedones deinde 
damatat, sed maxime pnellanim raptores. Neqoe enim, nisi dotaias, ei 
a pareatibas tradlias, per benedictionem sacerdotom acdpiendas, qaorom 
ia parodda aopliae fieri debent. Clerids, jam nimis in libidinem proJecHs, 
freqaeaiaiioae malieram interdidtar, ne non snas tantam animas, sed 
CKemplo etiam alienas perdaat. Volnnt iamen, septem testibas conTiad 
deberepresbyteram; tribas infamatam pargari posse, non iam innocentiae^ 
ot apparei, qaam ordini faTentes. In perf nros reaoTaadam censent manas 
aadttendae poenam. Sed maxime in bomicidas cnmalant principnm leges, 
qaeraBiarqae jam et sommoram Cbristi sacerdotom sangninem iemerarie 
effaadi: regis et Jndicom essij in tantam scelas ferram stringere: eia 
mians, exsarrectaram Deom, et caasam suam Jadicatarum. Prohibent, ne 
apotentioribas in res del^ti episcopi inToIetor, qai tunc mos inoIeTerat; 
et ex condlii Valentini praescripto etiam propinqaos jCjap abstinere mannni 
ab baereditate et expeciare Jubent, donec saffecie soccessore, baereditaria 
ab ecdedasticis discemantor. Et qaia in orieiite Photii calasdam Tigeai 
Uaspbemia, qui Spiritam;sanctam non a Filio, sed tantom aPatre procedere 
iiditet, bortatar antistes safiraganeos, ut ^eciindem admonitionem apo- 
stolid poniiicis operam conferant, ad confodieadam bellnam acatis 
smentiis scripturae sacrae et catholicorum patram. Haec an ex TOiere 
Nicolai ad Uittcmarum epistda; an noTis poaiificum Romanorom hortatibas 



Digitized by 



Google 



a» ANNALES IMPERII 

A.9M. procMgerint, hiod eoasUt Postrem» aifaibiietar, qvtBqiMMi ecde^ a 
eapite C^to evper Petram^ ideftt, svper coafessioBem Petri (sie iAtei^ 
pretaatQr) aediiicata sit; qaia tamen constet, per omnem Italiam, Galltea 
ei Hlspaniam ecclesias nonnisi ab. his erectas, qnos yeaeraMlis Petnu 
aat «Bccessores ejinft sacentotes coastitaere; eo magit tenendam esse 
fidem cathoUcam, qnam illi doenere Coi^ns breTis samma adjicitnr>, et 
besis operibos adornandam. 

. 3. Wiiikinclns, Ur^ergensiset alii scribnnt, Ladorioo regi Lnitgardeay 
soreiem Ottonis dacis, nnptam. Matrimoninm annales nostri inediti* in hone 
aieam refeinnt; qnanqnam addant, liberos ex eo nnllos extitisse. Sed 
Witikindam memeriae Titio ant negligentia lapsnm, res ipsa ost^dit, 
caeterofiqne in errorem indnxisse. Repngnant tempora, cnm oporteat Jam 
Tetolam fuisse Lndolfi filiam; qnae nnnc nnpserit; repngnat Roswita, 
qaae sorores ooines Lndolib natas enimerat. Sed, nt rem absolTam^ 
ceriissimnm est ex snperioribns, Loitgardem filiam Lndolfi, sororem Bm* 
nonis et Ottonis dncam, in matrimoaio fnisse LndoTici regis Germaniae, 
sed secnndi) cni Carolemaanns et Garoias Grassus fratres fuere; sed 
filinm natum non snperfaisse. Itaqne Witikindi errorem dodom Meibo* 
mius annotator redarguit. Bex adolescens ante matrimonium decesslt. 

4. LndovicQs nt -Limburgensis sen Lintburgensis aedis substmctioai 
ftiTefet, €mlns f^d^meiita nnac in pago Loganagau Jacta snnt; praedinm 
Brechene Goniado dileeta comitiy filio Eberhardi, dedit Eberhardnm in- 
telligi arbilror, qui a. D. 902. in praelio ceddit Goaradns erit, qni poatea 
dictus est Gnrcibeldus, aliqnoties nobis memorandus. Plura hac de re 
dicemns ad UiD. 9i8. Diplbma, unde haec sumta sunt, ad a. D. 911. difl^e- 
remns. Regio etiam praeceptoHalberstadensibus cautum est, nt ex eccle- 
siae gremio eligere episcopumy aat si e re publica Tideretur, extranenm 
postulare possint; quod chronicon nostmm memorat. A Gnilielmo Badaeo 
Halberstadeasium medieo, in historia patria Torsatissimo, in rita Aiberii IL 
episcopi, referanfur literae Ludovici regis, quae habent, datam hoc iater^ 
eessioni Hattonis archiepiseopi Mognntfni, et Wiperti eplscopi Verd^sis, 
et Ottottis comitis (quem Tulgo ducem Saxoniae appellamns), et Burcatdi 
comitis (ejus, opinor cam Sagittario, qui Allemanniam regebat et post 
hiennium iuterfectus est) a. D. 909. -septano Angnsti. Id prittlegiam 
OttoneS; et Henrici, et Adolphns NassoTiuS) aliique reges aut caesares 
eonfirmamnt. In anno erratnm pntem ; nam Wiobertus snperiore decessit^*. 

ANNO GHRISTI WLO. 

Gltdefl ab ITD^rifl iti Vrtncla aecepU. Id ea Oebebardas patnnifl Conradl re^fl 
eecidlt Sjiu liberi. Diplona Hattonifl suspectum. Diplonia tndovici rtgis In* 
«elbemi datum. — Fundatio monaflteril Cluniaoeiiflifl per Gnilielmum eomiten 
ArTemomm et Bituricenflium ducemque Aquitaniae. — Cluniacnm mox caput Bene- 
dictinae rerormationis et celeberrimum factnm. Tita et mores monacliomm loci. 
— Cur fle Gnilielmufl ducem Vocet. De mi^oribus ejus et uxOre. — Adalgariufl 
Hambnrgenflis amhieplflcopufl oblt Bnenedli Hogerufl. -^ Horfl et «logiom Adal* 
beronifl epiflcopl AuguytanL 

•) deUHl Eek»4. , —) In aano - diMesslt 9wpmmc^ ^k EcUrd§. 



Digitized by 



Google 



XITHALBS IHPERII 233 

1. Vsgwi Henwk G#rmaiiko itnrmml; «t cinn praeteiilo aiio * es A. MO. 
Nariscis in Thoringos perrexissent, muic ad iaevan versi, in Francoa con- 
teidiisl. Pugiiatiiiii est ia coifiaioFraBciae et Bavariae, non prociii Nori-* 
berga, credo; aderant qnoqiie Bijoarii et Aliemanni, Hepidanno teste. 
LvdoTicwn ipsnm regem praefnisse copiis, significat Lambertns Schaiha- 
borgensis, qoi pvgnasse enm cnm Ungaris victnmqae scribit. Ibi male 

a Germanis pngnatnm est ; qni tot ciadibus percnlsi, aegre Jam conspectnm 
bariMri bostis ferebant; tantnm a majomm virtnte desdverant, procemm 
cnlpa« qni regi pro arbitrio parebant. Ibi Gebehardns comes cecidit^ 
patnres Coaradi mox regnatnri, relictis dnobns filiis pneris, Udone et 
Heriauouio, qnos historia seqnens memorabit Herimannns is e$se videtnTy 
qoi a. D. 926. ad ducatnm Allemanniae pervenit. Udo is erit, qnem Gon- 
radns rex consanguinenm vocat in diplomate Ultri^ectinae ecclesiae dato 
a. D. 914, et ci^as ad comitatnm pertinebant praedia, ab eodem Lanres^. 
hammisibas in pago Ringoviensi coneessa. Rex praelio toties inferior^ 
deinde pacem anro mercatns feftar; an in nnnm aiternmve annam tantnm, 
band dixerim; certe biennio abhinc rediere hostes. Gebhardns hoc ipso 
aano a Idus April. diplomati Hattonis intervenisse scribitar, quod apad 
Broweram in Fnldensibos (Md mihi snspectnm) extat, in hnnc sensnm: 
Efo ffaUo, Dei gratia ei misericordia ^^Mpensante Moguntiacae eccieeiae 
arck^piseojinie, regnante domino Ludvico gloriosiseimorege et reeidente in 
pataHo TrHunensif c^m reverentissimo abbate Huggi Fuldensis monasteriif 
caeiehequeefusdemmonasteriifratribfus etclericis . . quicqmd proprie§aHs 
hakti in Massenkeim marcha et in Wicaimo marcha^ et in Rauersheimo 
marca, et in Geraha marca, et in Uchsamencmareaj hoc totum in manus 
Gehhardi comitis et Chunradi comitis (postea regis) dedi, ut cum omni inie-* 
§ritate ad sepuilurampretiosissimi Christi martyris BomfacH in monasterio 
Futdensi traderenL Datum patatio Triburiensi coram rege Ludoico ; guiet 
eonscribi et sigHIo suo insigniri jussit anno dominicae incamationis 9i0. 
indiet i3, arnio vero domM Ludoici seremssimi regis ii* oetavo Idus 
ApriHs. Hatto in Dei nomine archtepiscopus et canoettarius has Hteras, 
jnsu wseo scriptaSy recognovi et manu propria subscripsi, Signum Geke^ 
kardi et Ckunradi comiitumy qui easdem tradUiones rerum.fdeU manm . 
naceperunty ut eas 5. Bomfado martyri fideiiter delegarent, etpraecepto 
Ttgio cenfirmarent. Hae tabnlae sospecta sont. Cur per circuitom, non 
recta Fuld^sibus. snis dedit, et regium praeceptum procurat? Cnr 
iraeceptum nonreginm recognoscit? Denique caneellariam se non recte 
appellat Rex ipse circa finem anni ad Rhenum egit, et ad Hattonis archi- 
episcopi Gebehardique comiiis intercessionem canonicis in Caprae monte 
praedia^ in comitatu Lenchia sita, et nominatim Mortarium locum confir- 
Barit. Theoduifiis notarius ad vicem Ratbodi archiepiscopi et canceiiarii 
recognovi, Pata 5. Id, Nov. anno dominicae inc, QiOiind. iS* 
Ludovici iO. Achm.Ingelfinheim. Gebhardum comitem eum esse 
saspicor, qaem ad a. 908. pulsuni diximus, et qui nano restitntus videtor. 

2. Guilielmus, cognomento Pin^, comes Arveoiomm et Bttufficensiumi 

*) p. a. exptmcUt nwper ntper$cHptU EcJuwd. 



Digitized by 



Google 



m ATfNALES IMPBRII 

A. IM. ^ e( te AfiitiiJae ptste appellalvr, mnic, teiUbai kdtwmo et Mal- 
iMcaBSi duDnico, ■oBattemmClaniacense foBdat: E^ wakebtuu, dtme 
Dei €om$t ei 4us . . . e^ MMrem DH ei Ssivatorii motin Jetu CktieH, 
rei jurit inei ttmeUt &pot$eiit Peiro MeUcei ei^Pemio irado, Cltmitmu 
tdiieeiviiimi^ftuietiiaetittiper ^ttvium, pnGraona vocaiur, OMioorfW 
ei wumte itUhminiceio ei capeiia, ptoe eti ia l^omn^ 8. Dei femiirieit 
Matiae, ei tattcH Pelri apotioiorum prindpit . . . qmae eOam ree tiUe 
etmi itt eowtOaitt Matitcottettti vei drca . . • Dotto atiiem kaee otttttia . . . 
epo WiHkeiatttt ei ttsor etea Infeiber^ ...pro attima teniorit wtei Odowie 
refit, pro ffenOorit ae pe nOr i dt wteae,prowteeittsorewtett, talaietdiieel 
attitttarttm ttotirarttm ei eorpofum / Avattae ttikOotnintit, fwae ttoote i^ae rm 
ietiawteniario jure cattcettii; pro wni m a h ut quofue frairmm ei tororum 
notirartnn, nepoiumfue aifue om nium ttiriutfue tesutpropinfworum; pro 
fUMhuttottrit, fuittotiroterviiio adkaereni ;pro tiaiu eHam ac iniefrMe 
e a HMc aereiifiottit, Potireoiovero,ticuiomnet ckrieiiaini uniut ( 
earUaMt d fUd len t mur , iia pro ctmcOt, praderiiorum tdkcd, pre 
Hum tk)e fultmrortm iewtporum orikodosit, kaee ionaiio fiaL Eo aukem 
iem ienore, td in Ciwfiaco in kottore tandorum apodoiorum Mrt d 
Pauli ttumaderium reptiare condruaiur, ikifue mottaeki, Jusia repulam 
B. BenetMi viveniet, cottfrepeniur . . . ih^aedpimttt tmlem, ui wtaxlwie 
iUit tH reifufiuwt, fui pauperet de tecttio efreeti, wikU teeum praeier 
i0nam vohmidem aHttieritii . . • Sitti ^ mottacM cum omttihut praO' 
ecripiitrektittubpoietiaieddowtinaiioneBerttonitabkalit. Fod diecettum 
vero^ftit kabettni poiedt^em, fuemcunfue tui ordinitdifettdi... Obtecro 
vot, tandi apotioH Pdre d Pattie, d ie ponHfes pottHficum epoeiolicaa 
eoMe, ui aUenet a contortio tattdae Dd eccletiae d temp iter nao vHae 
praedonet d vmatoret aifue dittracioret karum rertm . . . PMt «iltu 
ieaiqae ia hos naledictiOBes poeiia saBcitor, eeBtini auri litrae, cogeBte 
jBdicaria polof tate solveBdae .... Adum Biiuricae doitaiit puhOoae, 
Efo WHkeitnut kanc autoritaiem fieri d firmari rogavi, ac manu propria 
roboravL SifHium Infdberffae ttsorit ejtu. SifiUnm MadMerti pee- 
eaiorit, Bituricendt arckiepiteopi. Si^ittm Adaiardi peccaiorit epitcopl 
SipnumAiionit peceaiorit qtitcopi. SifnumWUidmi nepoHt ^tit. Sifnttm 
Armanni d ahorum. 

3. Hoc est, qood TOcaBt, Goilielffli Pii testamentom, insertBm efitm 
temo coBcilionuB IX. noTissimae editioBis*; merito monasierii, qnod iitrt 
brere tempns mirifice opibns et antoritate crevit, et discipKna momstica 
restanraU, capnt BeBedictiBatf reformatioBis effiilsit; nt Jam snb Roberfe 
reye, centnm abbinc anBis, Odilo Clnniacensis abbas in carmine Adal* 
beroBis episcopi LandnneBsis rex monachomm app^aretur. Berae, 
Balmensis antea abbas, iBitio bob nltra dnodecira raoBacbos ClHBiacl 
coBstitnit: sed fama loci ancta, et Bnmerns crevit, nt mox in omaem 
Enropam coloniae mitterentnr, expetentibns principibos episcopisqve. 
Camibns abstinebaBt, per magBam aBBi pariem prasdio cartbaBly rimo 
parcissime Btebantor, siloBtinm plemmqne observabant et pro voce tigna 

•) tu e. M§9il Bekmrd. 



Digitized by 



Google 



ANJfALES IMPERII 235 

idUbebaiit Hi8 animos hoalnom iii se convertebant; que difficnlCate A. 910« 
placent, nec coiyis Imitabilia sont, praesertim inter popolos ad septen- 
trioMHi Tergentes. Sed jovant magis, qoam faciont virtotem. Recte 
precibiis stodiisqoe labores manoom conjongebant et edocationem Joven- 
totis corabant. Aegri exitom morbi provideniiae committebant, consilio 
plenuiqiie haod reprehendendo in tanta ambigoitate medicae artis; qoae 
taeBy ot aogoror, paolatim capot in dariorem locem attollet. 

4w Goilielmos se docem vocat; ea tonc potentiorom comitom appel- 
lalio erat, qoi non tantom Jora dicebant, sed et copiis praeerant ad fines 
regni toendos, et proinde passim marchiones dicebantor; qood honoris 
noBea patri ejos Bernardo impositom aliqooties vidimos. Sed et avos 
Benardvs, proavos Rainaldos, Pictavii comes, memorantor. Ingelberga 
ixof Bosonis fiiia erat, Lodovici regis Arelatensis, aogostom se ferentis, 
soroT etiam per matrem, iit apparet ex alia chartaWilhelmi, qoamMabflio 
dedit sec IV. Bened. part 2. De morte «iJqs et soccessore agemos ad 
a. D. 9i8, obi plora de eo dicemos. 

5« Hoe anno, et qoantom ex antiqolssimo necrologlo Fotdensi Intel- 
4^ potest, ante aestatem, obiit Adalgarios Hammaborgensis archiepisco- 
fms, coiflogeros soccessit, qoem ex Gorbeja nostra adjotorem assomseraty 
qialem ipsommet olim Rembertos Adelgariom sob Warino, Jam prtmo 
revera abbate. niic monachl habitom gessisse, habet indicolos friitmm 
ad Bodonem osqoe abbatem secoli XIV. prodoctos, qoem Petros Wissel- 
beccios ad chrimicon soom Hoxariense, in anno i496. finiens, a^ionxit apod 
Panlimim. AdamosBremensis scribit, gravatom senectotis pondere Adal- 
garinm^ adjotores a sommo pontifice accepisse vicinos episcopos (de qoibos 
ad a. D. 905.)y et in eam rem ad manom esse Sergii otriosqoe privilegia. 
Sed nuB bis temporibos Sergiom III. novimos. Ego Adalgariom vicinis 
coamendatom arbitror. Adamos 7. Idos Mi^i a. D. 909. mlgrasse prodit 
De dle fidem fadle habeo; dies enim anniversariae memoriae caosa dill- 
geatioe in eceleslls observari solent De anno magis nostro necrologlo 
credo, qood contlnet notationes contemporaneomm. Sepoltos est in S. 
Midiaelis monasterio, qood ipse tombae magistri imposoerat. SoecossH 
Hogeros, de qoo Adamos addit; per confentieneai a Golonlensl archi* 
episeopo ordinatom, palliom a Sergio papa obtlaoisse, ferolam a Lodovlco 
rege: caetera ejos ignorari, nlsi qood discfpHnam ecclesiasticam egregle 
tatetas dicatnr. Literas Sergii palliom mittentis, dabimos anno seqoentl. 

tf. Adalbero etiam episcopos Aognstanos hominem exoft i2. dle 
Jall^ qoa sanctis eom menologia ascribont. Eroditlone et sapientia cla<* 
niase; mnsica etiam arte exceUolsse, et qood capot est, magnae in regno 
aoloTitatls foisse, com aliattde apparet, tom ex vita Udalricl discipidl ^s 
et C^x intervallo) soccessoris. Venerabilem et inclytom Hermanoos Gon- 
traetns agnoscit. Inter laodes refero, qood creditam sibl ab Amnlfii 
angnsto Lanrishamensis menasterii administrationem non longins tennity 
qnnm ad restitnendom dlsdpHnae vigorem opos videbator ; et qointe anno 
expleto, fratmm electioni rellqolt. 5ed qaaitnm apparet, HattoBfogonti- 
nensis ar^eplscopos mox eJwdemmenasteriiadministralionemassoBUit. 



Digitized by 



Google 



236 ANNALES IHPERII 

ANNO GHRISTI 911. 

Leo inperttor GoMtaiitinopolitaniis obit. ^Jvt tcripta, liberi, eomnqve fita. -- 
Ckronolof ia poniifteatas Sergii m. papae. Is boc anno, cai nsqne in aMiiseai 
Mi^ni rixisset, obiit. — Serfias iMnse Hi^ie adbnc Tizit et Hofero HaaUNnreasl 
arcbiepiscopo pallinm misit. Excerpta ex literis ^ns. ^ Serfii ID. epitaphinM. 
— Frodoardi Torsns de Sergio III. ex epitapbio expressi. — ftes in Italia g estae. 
Adennirus Benerenti et Gapuae princeps obit. — Hearico Saxoni boe anno Mecb- 
tbildls despOiisator. Botalitinni iUins. — Mecbibildis fonns ex WitiUade M., pater 
•t firatrei ejns. HinfelbeBeasis Monasterii fliadat&o. Oldeabnrfii comites TOteres 
ex Witiklndo derlTari possnat. — Mecbtbildis sorores et frater ftnpertns arcbi- 
episcopus TroTlrensis. — Indnciis Normannicis flnitis, in Gallia ad amia reditnr. — 
Honnanni Nenstria Burfnndiaqne Ttstata in obsldione Garaoteasis nrbis ciadeai 
acciplnnt. — Nornianni Francis conclliantar. Datnr eis refio snb Francico rofno 
poseidenda. Gfarlsti sacra snsdpinnt etloUoni dnd fiisela tlia rofis nxor dator. — 
Holloais padflcatio cnni Garolo ref e. Geremoniae in hoc actn obserTtUe. RoUo bap- 
tisator. Normannla noTa Britonnm parte aafotur. — LudOTicns rex Germaniae 
oblt nondnm nxore dncta. — Gomitia procemm Germanlae, in qnibus mafaa prae- 
•nlnm antoritas. — > Froceres Germaniae secalares. — Bnrcbardas AUemaaalae dnx 
occisns flUnm babnit Bnrchardnm, patrem Adalbertam. — Electio refum apnd 
Germanos qnae fherlt Garolns Simplex, Ucet nataUnm ratione ad refaam Teaire 
potulsfet, cnr praeteritas sit — Otto Saxoniae dnx refno difnns Jndicatos, iUM 
Gonrado cessit. — Conradnm praeter Saxones et Francos etiam AUemanniV 
Bajoaril in re^m recepere. — Conrado ad ref iam difnltatem profhlt cofnalio 
cnm CaroUafis.' — Qnomodo Gonradns GaroUafis cofnatas Aierit. — Biploau 
LndoTid rofis, in quo Gonradnm fldelem nepotem appellat. — Conradns rex auile 
ab Udone fictitio^ Eberbardi Bef one nati filio derlTatnr. Nec a Gonrado comite 
Parisino Tenire polest. Neque blc a Bef one ortns est — Gonradl refis aTus Aiit 
Werinhems Frandae administrator. >- Werinberas aTns Goaradi rofis deeceadH 
n Warino, qni in AUemannia snb Garolo Martello, Plpino et Carolo M. fiorait et 
8. Otbmamm afllixit. — Ulterior h^Jus sententiae confirmatio. — Yidetttr et 
EudoIAis, pater Fastradae GaroU M. uxoris ex Warini familla fuisse. WormaUae 
et ille et bi^us famiiia aUodialia sna bona babolt. ~ Tabula, qaa modo dicta 
ocnlls snbjidnntur. — Gonradas non aUo quam Francomm antecedentinm Jura 
moraqne rofit. ~ Lotbarienses se Garolo GaUiae ref i commisero. Bos Henricas 
Auceps demum Germaniae refuo iteram coi^unxit — Efmondense coenoblum fhn- 
datnr a Theoderico comitum HoUandiae satore. 

A« 911. ^* H<><^ ^^^ ^> orientis imperator, LudoTiCQS rex GermaBiaey 
Sergius deniqae Romaji^qs pontifex obiere, novaque rerom serie& orta est, 
Caroliogis in Germania extiactis. Leo com paulo aiite obitum Constaii- 
tinom flium septennem aagnstam nominasset eamque fratri Alexandro 
Gommendasset, tam fratrem impefii consortem fecisset; excossit e Yivis 
nndecima Maji die, postqaam annos Tiginti qainque et amplias imperarat 
Doctrina excelluit, eoqae Sapientis cognomen talit. Baronius ejus scripta 
enamerat, qaae in Yaticana bibiiotheca extant; in qoibas sunt orationes 
triginta tres, festis diebus aat in sanctoram yirorom honorem pronantialae. 
Taotica qaoque ejus extant, sive de instruendis aciebos. Scd potissimam 
operum Basilica sunt, a Basilio patre coepta, a Leone absoluta, quibos 
dirersae Corporis Justinianei partes in unius operis consonantiam redactae 
sont; cai tandem noyissima recensione «Itimam manum imposuit Con* 
gtantinas, Leonis filias. £t nos maximam partem cora Caroli Hanni- 
balis Fabrotii typis regis Parisinis editam habemas. Alexander nonnisi 
tredecim menaes fratri supervixit. Indo tntores rem pablicam administra- 



Digitized by 



Google 



ANNALSS IMFKRri 237 

ml, qios infer NfeoUns patriarcht, pulfo Evtbymio ab exilio rerocadis; A. %H. 
dosec Romanos imperiom invasit, liberosqoe soos popillo praeposoit; 
qoi mox patrem relegayere, vicissimqoe ipsi tandem a Gonstantino in 
moBasterinm trosi sont : sed ea sois iocis attingemos. 

2. Sergiom a Johanne IX. polsom, septem annis in exilio latoisse, sep- 
tem et «mplios annis revocatom Romae sedisse, Frodoardos scribit. Sed 
nmeros rotondavit. Jobannes IX. et Benedictos bojos soccessor, Aogosto 
mease a. D. 900. literas ad Gallos scripsere; ille ad Heriveom Remensem, hic 
ad Glerom Lingonettsem. Itaqoe boc mense obiit Johannes, Jolio a. D. 898. 
praeesse coepit ; qoia doobos annis com dimidio mense sedisse scribitor. 
Ordinatos «otem est, postqoam Lambertos imp. elecUoni assensit; aliqoam- 
dio enim res in sospenso taU. Sed jam ante sententiam imperatoris Sergios 
pilsQS erat, re otrinqoe per vim el tomoltom acta. Qood si Mi^ mense M 
prios contigisse ponamos, qoo mense postea ab exiKo ad pontificatom per- 
venit, a. D. 904, otiqoe tonc septimos jam annos exilii coeptos etat. Facile 
aoiem admitti potest, epilaphii aotorem, et qoi eom secotos est, Frodo- 
ardom, teptem vohmiihui annis (qood otrobiqoe legitor), coeptos exilii 
pro ^mpletis designasse. Porro septem anni sedis ad nomerom anno^ 
mm 904. additi, dabont nobis annom praesentem. Annom tamen octavom 
tedis coepit. Nam Robeos docomentom vidit anno octavo Sergii indict. 
14. Ravennae datom; et simile, coi mensis etiam Majos a^JectoS, Pbilippos 
Caesar edidit in Triapostolato septentrionis, Lambeciosqoe in ehronologia 
rerom Hamborgensiom repetivit. Unde rorsos apparet, Jam Mi^o mense 
a. D. 904. pontificatom tenoisse: ot credibile sit, ea aestate extinctom, et 
AaasUsiom non moltopostsorrogatom; neqoe enim verisimile est, Lodo^ 
vid orbi, nomen caesaris inane gerentis, consensom pro ordinatione 
apectatom. 

3. Sed ipsas Sergii lileras, pallio misso additas, excerpere e re erit. 
Serffimt epi^eapus senms servorum Dei, reverenditsimo et sancHssimo 
eenfrairi nostro Ho^ero arckiepiscopo sanctae Hammaburgensis eedesiaa 
. . . (Habet deinde non spemenda vitae gobemationisqoe praecepta) 
EceOy fraier carissimey inter mtuUa alia ista suni sacerdotH, ista suni* 
feBi: qutte sistudiose servoveriSf quodforis accepisse ostenderis, inlue 
hoMie. Sanota Trimias fraiemitatem vestram §raHae suae protectione 

drcumdei Scriptum per manus JohanniSj serintarU sanctae Ronumae 

secietiae, in mense Majo indiciione dedma quarta. Bene vate, Daia in 
Kalend. JunA per manum TkeopkftacHy saoetiarH sanciae sedis aposiolieae, 
emuf Deo propHio pontificatus domini Ser^ sumnd ponHficis ei univer- 
teSt papae in sacraHssima sede B. Petri aposioH 8. indict. i4: 

4. Manlios Baronio ex deperditis dodom monomentis Vaticanae ba- 
lilieae epilapbiom Sergii com aliis descripsisse dicitor. Rasponos in Late- 
nneiisi tomolatom scripsit, qood verisimile videri possit, qoia eam a Amda- 
mnMa refecit. Et tamen ipso, ni fallor, epitaphio refellitor^ qood ita habet ^ 

Lanina pti^uis adis papae meiuenda beaii, [an Petri?] 
Ceme pii SergH escubiasque Peiri^ 

[an exovias, Sergii sdlicet; Petri etiam dicti] 



Digitized by 



Google 



289 ANNALES IHPERII 

[id est Bore p«tnuB] 
Electui temtit, cum Tkeodonu obit, 
FeiHtur urbe tamen, pervadii sacra Johamiei, 

Romuieosfue i/regee diesipat ipte iupue. 
Exui erat patria eeptem volvefitAue anme, 

Peet popuH auUtis urbe reSt precibus. 
Susdpitur^ papae saeratur sede recepta^ 

Gauietf amat pastor apnina cuncta stmui. 
Bic Uwasores sanctoruM faice tubegit 
Romanae ecciedae jwUdispte patrum. 
Uade eredi potest, synodo eum htMte ia Fonnosi, JohtBHis IZ. tlJonuiq«e 
Mmoriam detonaisse. 

5. At Frodoardi versiis ex epitapbio fere expressl ki sait: 

Serfius inde reditj dudim pU ledue, ad arcem 

Cuiminis: exiHo tulerat rapiente repulsamf 

Ouo profufus latuit eeptem ooloenUbus amUs. 

Binc popuH remeam precibus, sacratur honore 

Pridem assignato, fuo nomine terHus esit 

Antistes: Fetri esimia quo sede recepto 

FraesMlSy gaudet avans annis septem ampHue wrbie, 

Ipse favens cleri censura in eulmine rapto 

Falce ferit pervasores. Quo rebus ademto 

HumaniSj in Anastaeium saora concinit aula, 
Nempe Romam Tenit Frodoardos (vt ipse testatur), moaiimeiitaqiie iaspexit 
sob Leone VII, iii qvo opns claadit. 

6. Bereogariam nanc qoidem res Longobardiae citerioris, tranqiiiila 
pace compostas, nemiae resistente moderatom, coastat; et animadYortit 
Sieonios, eo petente^ Aaastasiam papam bonori nrbis, in qaa regia ets^ 
boc dedisse, at Ticinensis episcopas ambella ati, eqao albo vehi, cracem 
praeferre posset; deniqae ad laevam pontificis (id est archiepiscopi) in 
eoacilio sederet. Hoc de syaodo Longobardorom proviadali iaterpretor. 
Sadem aaao Atto arcbiepiscopatnm Mediolaaeasem accepit. la olteriore 
Italia decessit Adeaolfas, Beaeveati et Gapaae priaceps. Is noa ita 
piideai, iacertam qao aaao, referente Leoae Ostiensi, cnm Greforio 
Neapolitano et AaHdfitaais exercita coacto Gariliaaam profectas, joacto ex 
aavibns poate, cam Uria aauMia iuxta triUectam ia loco qai Setra dicitor 
transisset, obsidere Saraceaos maaimeato iaclasos coeperat Sed caat 
nocte qaadam iacaatias egisset; Saraceai et faveates illis Gajetaairepeate 
coorti, maltos obsideatiom obtraacaat, reliqaos ad poatem asqae impeUoat ; 
obi receptis aaimis, bostem vicissim terga vertere coegere. Sed cam 
panim res procedere^ solata obsidio est; et Adeaalfos aaimadverteas, 
aibil agi, aisi mi^res vires adbibereatar, filiam LaadaUom ad Leoaaa 
imperatorem, orieatis misit, ad peteada aaxilia ia commaaem bostem. 
JaveaisboBorificebabitas, qaae petierat, impetravU; sed res ia aaaos ali- 
(piot extracta est, et demom a. D. 916. exitom babait Reversos patrem 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IHFESU 239 

kKmity elii prtedpalii svceesiit; cim frttre Mm AtanH» A. NL 

•Me^rdiler Tisdt^ qiea ThetBi comitem egisse, GuiiUu Peregrims Jedicit. 

1. SecuMhm HeBrid Sexottis eoi^agiim vUrt liiiBe «Biiim differri 

wHk poteet. Nam ex Mechailde Jam a. D. 9i2. factiis est pater; Ottoie 

mUm; scilicet eclidiio aBte mertem patria Ottoiis, iti diserte Roiwita ia 

eumtee GaEdeshemoisL OHoBem aatem dncem eo bbbo obiisse, mox 

ptlebiC Nec patem ia aoteriora retrahi faeile koc ceqjBgiBm potse, etsl 

ilB Telit iHograplms Mathildis, qai eam trioBBio CBm socero moratam 

scripeit Nam ita coijagem priorem Hearicas aBte aBiBm 908. daxisset, 

Id mi, BBleqBam paterTliBriagos regCBdos aceepit, aat iliom iB DalemiB* 

dos misit; qoae tamea expediHe, Ditaiaro aatorO; oecasioBem Boptiii 

pncMt HoBriCBs ergo, sive eam episcoporom soBleatia coegit, sire 

peliBs (IMImare iBsiBaaBte)' satietu caBOBam admoBBi^ TaBmme ex 

HathebBrye SBSceptO; aliam Bxerem drcBmspicere coepit. PofTO mirii 

iBAe iBBdilNis passim piella Mechtldldis exteHehatar, qaam cogBomiais aTia 

pi^eiBa (ita diserte hiographos) ia HerifordiOBsi moBasterio edBcahal. 

Eral ei exiaiia geaeris aohilitas opesqae pares: aam Tkeodoriemm ocd^ 

imdBiU r$9kmi» jfloriosum eomHem (ita biographas) patrem hahebat^ eit 

ftiipe Magai WiUhiBdi ortBBL Maler Reiohildis ex Frisonam Daaoramqae 

aohiii germiae prognata erat Sed dotes Tfrgiais sapra geaas diTitiasqBe 

eBdaebaal. later pBlcherriiaas habehatar; aec Biiaas elegaatia monMi 

i^ieflioqae cemmeadahatBr; cai etiam CBra ariae literaram caltas acces- 

sisseC Ollo ifilar dox haac filio coacaiare coastitait At primam Thiet* 

maram eomitem, auigistram olim adolescentis, exploratom laisit li 

admiaicrio foeaiiBarBm paellae iaseryieatiBm Bts% iafereas monasterie, 

peli fonaam perspexil relBlitqae. Sed Jareais alterijadidam 

aoB eredebat. Itaqae die seqoenle, asdtis cam Thietmaro com- 

piarihiis laTeaibBS elegaalibBS; castra ia campo aoa procnl moauterio 

fgiC Ipse deiade com paads ingressas oratoriBm ignotas, sedentem 

iBtaB TiTfiaem psalteriniaqBe Buma teaentem coaspexity et fama prae- 

staaliorem mlralBS est ItaqBO Jam amore sBccensas, aec moram ferens, 

ihi ad castra rediil, digno mox calta coaiitataqBe prefeisns priadpemy 

miaaslerhna adil, et copiam abbatissae alloqBeadae dhi dari petit Prodil 

fllBy et post matoae hamaBitatis Torba Hearicam cam Thietauro in cnbi- 

cBbn ad fuailiare coUoqBiam iatrodadt JoTenis ergo, snmta fidada, 

paalatim serau>nes ad Tirginem flectit, de aetate qnaerens stadjisqae ejos; 

taiqae erat, ot coaspioere eam alloqBiqoe liceret Yocatar Jnssa abba- 

tissae ; el abi propior facta est, iacessa modesto, sereoa froate^ hnyaam 

Tigore, TBlta rosas liliis aUsceate, deaiqao Terhis, aaimi praestantis indi- 

dhaBy amaatem Jam propins nssit Qai celaadi altra ardoris impoteas, 

TsrsssqBe ad abbalissam; effaadilar in preces, etTirginemsibidespoaderi 

pelif. Abhatissa, dejectis ocalis aBtanteqne aiUmo, aliqaamdia ia respoa- 

tee haesitaTit: taadem, perseTeraato proco, respoadit, sibi ia Tirginem 

Jbs ialegram aoa esse; restitaeadam ilHs, qai coiameadassqat, qaoram 

aae salii perspeda dhi meas esset: aam et aliis geaere fonaaqBo prae- 

slaalihaB expelilam; se laaMiTOle ipsiaiaeaohilltaraat Paellaergo 



Digitized by 



Google 



240 ilNNALES IIIPERII 

A. Ml. lMftc«i'«)«9iiiem et oMibus UtditesfiiBffii^v mnk dMpmte, «pf irat 
eoBSeiisoM propiiqiianuii <mox seontnm, ait poHne pnefparatvm f^iiiise. 
Pestera eoim die desponsata estTirgo, et abdiicta a sponeo in Saxoniam 
(ila haec, Jam eetate Mographi, id^t HeArid Sancti^panlatim WestftJiae 
Angariaeqtie opponi oeepit). Per dritates dncis multo ebi^e cnm hoBore 
sofcepla est, «c taadem WAlehnsae, in ceiifiniis Thnringiaeiad Heimvm 
Hnmen nupliae cum pompt celehratae sunt, et locus ipse cvm pfaediis 
atttaentibusindotalitiam datus, quod maritus. deinde Jam rcK avxit, Qned- 
linborgo, Nerthusa aliisque locis adfectis. Ex qua narratione inteHigi 
potest, Ottonem ducem, partter et prepinquos Tirginis, Wit(kiiidi Ifagni 
posteros, loca prope Herifordiam haboisse, ut intra diei spatiom ultro 
citroque commeari posset Scilieet praedia illiC' Ecbetti et Idae ad 
Lidolfim patrem Qtlonis penrenisse, suo jam lece ■otainm esl; el 
Waltbertns^ Witikindi ex filio nepes, in Herifordiam liberalis supra fuit. 

8. Mechthildem (postea reginam) ex tribu Immedingiomm (ut Adamo 
Bremensi et Alberto Stadensi appellatur) yel ex 8tin>e Magni ducis WiU- 
kindi processiss^; Gorbejensis WftiUadus memoriae prodidtt, filiam^e 
iUsse Theoderiei, cnjns fratres erant Witikindas Immedusque, ex Re^n* 
bemo nati. Sic enim legendas interpretandusque esl Corbejensis scriplor, 
emendatos a nobis ex Dresdensis archivi codioe. Reginberaum antem 
(anReginbertnm?) repressisse Dlmos, docet idem; res etiam per Nordal- 
bingiam administrasse, nos emimus, atque inde collegimiis, inspedis 
temporibos, rectlus patrem Theederici, qnam, nt antea iegebatnr, fratran 
kaberiv Bxtinctum niemQravimus a. D. 846. Tiieodeiicmn comitem Rimg^ 
liemium facit Crantsius secutus chronicon Bmnsricense pioturitnm Bo-» 
thonis. Fratrem ejus Immedum sunt qui Sabaudicae gentis automm faoinnt, 
magis receptas 'opiniones quam documenta secuti. ^ndem fama est 
monaslerium Riagelhemense fiindasse, in Hiktesemensi dioecesi sitam, 
arcemque Immedeshnsam straxisse; filiam eJusEmmiholdam primjam loci 
abbatissam egisse: quae a Meibomio seaiore ex posterioribus tmdita, ego 
in medio relinquo^ et Gobelino libens credo, Theodericmn Aldebnrgioui 
comitem facienti, quod Ertvrinus Osnaburgensium et Schiphoweros Olden- 
bof gensinm historici comprobarunt : et adjuvat ipse yitae Medithildis Telus 
autor. Gomitatum enim Oldenburgensem in ocddeniali regione sitwn 
constat, quam hodie Westfaliam appellamus. Itaque Oldenburgii releres 
caeteris pla^bilius ad Witikindeas origines assurgunt Ringelhemensem 
tamen lundationem in Hildesemensi tractu etiam chronicon Luneburgeose 
Saxenicum seculi XIIL fratribus Mechthildis tribuit. 

9. Gaeteram sorores ejus nobis serravere Trevirensis ecclesiae 
fasti, ubi haec leguntur apud Broweram: Prid. Id. Mart. MahtiU re^inay 
maier OUimiB imp, 5.Id,MajuR^nhUdmater reg, MahHldis. 4.Id.Jan. 
Friderun *oror MahiiU reginae. 8. Kalend, Jun, Bia saror reg, MahtiM». 
Sed cur Treriris potissimum memoria haram conservata est ? Aut nnde 
in hanc tamremotam a Saxonia ecclesiam, beneficia earam? Id nos docet 
Albericus, si modo ei fidi potest. Scribit enim, Robertum archiepiscopum 
TroTirensem, Theodeiici docis ex Witikindea stirpe filium, et regiaae 



Digitized by > 



Google 



ANNALES IMPERII 241 

MeaMIdis frtfrem Aiisse; de qoo tefira dioendi lecas^ eilt. AUa» «dtarc jU 91L 
reginae sororem Amalradam^ nxorem Eberhardi in Hamatanda, id est 
Gliviae parte, comitis, matrem Theoderici I. episcopi Metensis, dldiciiniis 
ex hi^ Yila, in Incem pHmnmanobis prodncta a Slgeberto liisUNrico* 
scripta. 

iO. Apnd Gallos fnror Normannomm novissimns AolloM dtctorej 
desaeriit: ex eo enlm fere placlda pace eomposti, concessa potiore 
Neeetriae maritimae parte, qnievere, dnce ipso ad Ghristi cnltam cnni 
primoribns snorum addncto. Rollo dudum Rothomagnm tenebat; etex 
Dndone intelHgimns^ Franconem, loci praesnlem, indnciarum apudOarolnm 
concUiatorem fiodsse: qnin et de foederibus tnnc contra Odonem cogifafum, 
credibile est; indignante licetFnlconeRemensi, qui regispene magistrnm 
agebat, nt in epistola ei scrlpta ostendit. Inducias tamen coiisse postremo 
apparet, fortasse sub tribnto, quae nunc tandem abrnptae snnt; cnm hinc 
Normannos praedarum cupiditas in RoHonem, ilHnc proceres condliidnum 
indignitas in Garohim stimularet. Richardus princeps Rnrgnndionum, 
Robertus Andegavensium, Ebolus Fictayiensium regi opes, yires, malins 
offerebant Ebolns nuper PictaYomm nrbem noctn ingressns, rege per- , 
mHtente tenebat; filius Rannlfi, sed, si Ademaro eredimus, ex concubina. 
Ita did arma reditor, quae barbaris, Jam quieti adsuetis, haud satis pre- 
spera Aiere. 

ii. Initia tamen laeta Tisa snnt, praedis per Nensfriam et Rnrgnn- 
diam actis; donec in Gamotensis nrbis obsidione haesere. Albericns 
adra narrare gestiens, eam non muris magis et armis, quam R. Yirgiais 
camisia defensam scribit, a Garolo Galvo olim Gonstantinopoli actSta; 
fiam cnm ciyes de pertica suspendissent, hostesque irridentes eam sagittis 
lacessissent, caecitate percussi, fadlem emmpentibns yictoriam praebuere. 
Credibiliora alii scriptores tradunt, chronicon breye apud Oneroefannm 
temo III; Gnido ex dictis Guilielmi apnd Albericum, Albericus Ipse ad 
a. D. 906, cbronica Rezuense, Malleacense, Andegayense apnd Labbenm; 
obsiAone din protracta, cum in eo nrbs esset, nt caperetur, tandem Anselmo 
episeo^o nrgente, Richardom dncem Rnrgundionnm Robertnmque Fran- 
comm snppetias tulisse; praelio commlsso fatigatos hostes cessisse, sex 
oillia et octingentos caesos, reliquos obsidibus datis dimissos. Dies 
sabbati i3. Eal. Aug., id est 20. Julii, in chronico Rezuensi notatur ; chro- 
aicon breye 12. Eal. Aug. habet^ sed mendose, ox Labbei compnto, qui 
hoc chamctere chronico praesentem annnm definit ; quem etiam diserte 
designari ait in charta R. Mariae Parisiensis, data 15. Eal. Jnl. ind. 14, 
Garoli regis 19, redtattegrante 14, plnribnsque haec a se in miscellaneis 
demonstrata. 

12. Hanc yictoriam pax secnta creditnr, etsi fortasse ex allqno inter- 
Tallo. Eam AH^ericus in annnm seqnentem differt, secutus Gnilielmum 
Gemeticensem. Sed anticipare narrationem ob rernm nexum placet. Ad- 
moniti erant Normanni, yires animumque Francis superesse: yiclssim 
Franci noya a septentrione recentium hostium examina timebant. Litora 
circa Seqnanae ostia dudum obHnebant barbari, et Rhotomagum Jam a. D. 

AirffAI.Bt IliriRII TOH. II. |g 



Digitized by 



Google 



848 JLNNALES IMPBRII 

A* tli ^* * R«JIo&e ciKu, et lerrw Noimi»ia« afpellataii, kahit dtfeaioM 
Yezeliaoense 1. 1. Bil>liathecae Labbei; iiec foicUe pelU pesae videbaBtvr. 
Dintnnia consaetudiQe paolatim in moref reli^oeemqiie Franconui ia- 
dinabant, coeperantque terram colerOi oppidareficcffe, mala, qnae feeeraniy 
corrigere, sacra venerari : nt jam pro regione tanqnam saa contra pop«- 
lares pngaatvi ?iderentnr, ttaqne niUl consnltins visnm, qnam nt agris 
assignatis, quos maxima parte dndnm tenebant, ab Epta Anmine nsqne ad 
(ritonam fines, salva Franoici imperii majestate, tanqnam in excabils 
osseit, ad interioris Oalliae secnritatem. Carolns rex qnietem amaba^ 
proceribns diflidebat; Normannos sibi qnam illis amicioies spofabal; 
neqno deceptns est. Foedns matrimonio G^lao obsignatnm es^ filine 
regis, ex concnbina, nt sqspicor. Sed hoc barbari bnud distingnebant. 
Rollo ex Popa, B«\jocensis comitts filia, Gnilielmnm snsceperat, qni el 
snccessit; sed justum matrimoninm non videbatur. Nunc cum pnella 
legia leges ecclesiasticas ciYilesque accipiebat, et laTacro expiid»atnr. 
Neqne baec sine exemploerant: similia inFrisia aliqnoties teatata emat, 
etsi sncpessns abfuisi^set. 

13. Ut designata perficerentuT» rex cum Roberto dnce et aliis pro- 
ceribus usqne ad Eptam flamen acoessit ; opposiAae ripae Rollo insistebat. 
Inter ntrosqne commeabat Rothomagensis arcbiepiscopas conciliator. 
Placuit tandem, ut pars Britonnm Normanniae novae adjiceretnr. Ita ob- 
sidibus acceptis, Rollo flamen transmisit. Ubi aegre addnei potoit, nt sese 
bominem regis fateretnr, ut manibus regiis insereret maaas snas; qnas 
alii tandem quasi per vim admovemnt. Pedibas oscnla figere constaater 
TOcnsaTit: tandem expressum est, nt inelgni ex snis viro id oHcinm auui* 
daret. q>i rem ridiculam conttgisse narrant; Nonnaaanm, iaeliaari aesciam, 
pedem regis ori suo admovisse ; regem eversum coacidisse. Id alii Rolloai 
ipsi tribounty flecti dedignato. Rege digresso, Rollo deinde Rotbemagi a 
suo antistite Francone salutaribns uadis mersns est, enmqne Robertae 
dux Cpos^e rex) de sacro fonte snscepit, aomine etiam sao attribato. 
Huic anno ascribit rem gestam cbronic^n Andegavense er codice Viaid^ 
cinensis monasterii snmtnm a Labbeo. Septem diebns, qnibns ia albie 
fnit neopbjtus, in totidem ecdesias liberalitatem exercnit; nec dnbAto» 
multos baptismi socios habuisse, ut olim CIodOTaeus. Postea inter pio- 
ceres militesqne suos agrnm concessnm divisit. Tandem Brilones adiit, 
et Berengarium Rhedonum comitem Alanumque Dolensium ex compaclo 
in fidem suscepit: nullo tunc principe Britanniam minorem gnberaante. 
Hoc Gemmeticensis scriptor, quae Britanni non per omnia agaoscaat. 
Inde quinqne annos vitae, qui superfuere, ut pleriqne scribuat, qaietns 
exegit. Sed vitam prodncit Frodoardus, de quo ad a. D. 917. Britoaes 
postea mrsns a Normannis avnlsi snnt. £t qnidam eomm scriptor doctns 
nnper subjectionem in quaestionem vocavit, ab alio Normanno mox de- 
fensam. 

i4. Mi^or mutatio Franciae orientalis res convertit, extincto jnvene 
rege, et in eo Carolina apnd Germanos stirpe. Lndovicus, sive aegritndine 
animi ob pnblicam calamitatem, sive, qnod in adolescente malim, ob aatarae 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII ^ 

i«finilalen, inmatiira moHe spem popirienmi defltltaii Id, hoc ^^JLMl. 
fM^Cw, plerlsqie GeHTenit, et dis^e habeni fasti «ostri Fald^nseSj ny^ 
aiAutim a coitemporaneis annotabantar. Sigonias in Decembrem conr* 
fert; ATentinns tamen 12. Kal. Febr. Reginoborgi extinctnm seribU. $e4 
ita aiors prindpis in seqaentem annam differretnr, qaem e^ Albe^oa 
babely diemqne nominat 12. Kal. Jalii. Qaid si 12. Kal..Jannar. legere. 
op#rteai ? qoae dies in annom praesentem qnadraret. Gerte a Id. Aprii 
anni seqneatls Jam regnasse GoDradam saccessorem, ex diplomate con-r 
seqoitwr^ qnod apnd Browernm Hnoggoni abbali Foldensi datom est 8, 
Mis Apfiii$ amio incanL Dom. 9i2, indict, i5, re^nante glwriosis^mna 
reyc Omrado, anno tdus primo. Udaifridui notarius ad vicem PHgrnd 
attkieapelkud recognovU. Ratisbonae epitapbiam defancti regis in choro 
S. Emnerani tale legitor : 

Pauso sub hoc saso Ludovicus regia proles, 

Romani regem guem statuere sibU 
Mi fuU Amulfus genitor, gui proximus iiUc 

A comu aUaris conspiciendus adest. 
Bic ubi pertaesus vitae sua tempora clausU, 
Romani imperU sors miM sceptra dedit. 
nimis infelix! quatuor vix lustra videbam^ 
Injedt rapidas cum mihi Parca manus. 
Sed lii versns maltam ab ipsias aero remoti sont. Non Romani, sed 
Germaai enm regem sibi statnwe, et Francoram imperii sceptra, non Ro- 
mani gessit. Deniqae qaataor lastra non yidit, cni nato a. D. 893. prae-* 
seis annns yitam claasit, testibas continnatore Reginonis et Hermanno 
GMtraeto sed geanino, qnalem Ganisins edidit: namyolgaris etmatilatns, 
CBm Lamberto etnonnallis aliis, obitam ejas in annam seqaentem differt. 
Sed nt priores praeferam, facit non levis apad me antorita^ necifologii 
perantiqai Fnldensis, qaod inter bqjus anni defonctos ita eam collocat, nt 
aers ejns in adnltam aestatem vei aatamnnm incidisse videatar. Inlantem 
cognominatnm^ Sifridns presbyter tradit. Gailieimos Nangiacns scriptor 
Gallas binas illi filias tribnit, Flacidam etMatbildem, aliis omnibas igno- 
Titas; additqne, qnod aperte falsnm est, Gonrado et Henrico snccesso- 
ribos noptas. Nondnm maritam obiisse constat, etsi Witikindns Gorbe- 
Jansis ei per errorem Laitgardem, Ottonis Saxonis sororem, conjongat, 
faae propatmo cognomini nnpta faerat, at ex Gandesbemensibns monn- 
nemtis et coaetaneis aatoribos constat. Faer septennis sceptro admotns 
eit Dnodedm annos regni babnit, octodecim vitae. Nalla ejus vitia 
mierari in bistoria, hand parvum landis argnmentnm est; nec aspernabilis 
Hattonis archiepiscopi apologia, qui infirmam principis aetatem consilii^ 
«oderabator. 

15. Extincio rege, comitia Germanorum (quantum intelligo) Hatto 
iidixit, nt de censtitoenda re pnblica et nominando successore delibe- 
nretnr. Franci, Bi^oarii, Allemanni, Saxones convenere^ locos tempusque^ 
i|aerantur scriptomm inopia. Aff^sse Lotharienses, non apparet. Magna 
mi praesnlum autoritas, sed maxima inter eos dignitas binorum arcbi- 

16* 



Digitized by 



Google 



2U ANNALES IHPERII 

A.911* episcoponim, Hattonis Magimiini et Piligrini JuTaviensis. Nam Hamma- 
bargensis magis nomine hactenns, quam autoritate noscebatur. Salomonls 
qnoque Gonstantiensis magna opinio, magnae diyitiae erant, intimi Htttosis 
amici, qnod ex Gasibus S. Galli intelligitur. Adelbero Angustanus amio 
snperiore obierant, Hepidanno teste, non impar antoritate, admoCnsqQe 
regni gubemaoulis; quod Gerhardus presbyter, Udalrici successoris ex 
interyallo familiaris et praeco, memoriae prodidit. Trevirensis et Colo- 
Aiensis ad Lothariense regnum spectabant; quodnutabat adhuc nonnihil; 
quanquam Herimannam ad Germanos respexisse, facile crediderim, in 
quibus suffraganeos plerosque habebat; de Ratbodo contrarium suspicere. 

16. Procerum primi erant in Francia Conradus, qui per ntramqve 
Rheni ripam validus, et sublato nuper aemnlo, etiam Moeni compos; 
eaeteros fere per illos tractus in potestate habebat, Hattone etiam archi- 
episcopo factioni ejns innexo. Dux Saxonnm Thuringommque Otto, non 
yiribus tantum, sed et sapientia et aetate eminebat ; addebatque autori* 
tatem filius magnae spei Henricus,iDanu ingenioqne promtus: caeteri longe 
inferiores habebantur. In Frisia Gerolii et MagiDgaudi familiae dudnm 
inter se certabant. Burcardus, Allemanniae dux, nuperrime in conyentn 
suae gentis per tnmultam ceciderat, teste Hermanno Ganisiano. Aranlfus 
marchiae Bavaricae rector, multum poterat ; sed hactenus ob praesentian 
regum Bi^oarii ducem aut rectorem gentis non habebant. ]^us aynnculi, 
Cqnantum ex Hepidanno intelligitnr) Erchingeras, qnem Guillimannus in 
Habsburgicis tumultus autorem facit, et Berchtoldus fratres, in Allemannia 
Jura regis administrabant missatica autoritate, quae in ducalem abibat: 
nnde historicis nuntii camerae regiae appellantur; sed cum Salomoae 
episcopo simultates exercebant. Erchingerum tamen majorem natn, po- 
tissimum ducem scriptores appellant. 

17. Nempe Bnrcardo nunc occiso, in Ailemannorum regimine filius 
Burcardus non statim, sed extincto demnm Erchingero, successit, qui 
ducatum turipuit. Ipse Burcardus senior (de quo Jam ad a. D. 906) filiua 
Adalberti comitis fuisse videtur, qui circa lacnm Potamicum et in Ticina 
TurgoTia diu Td>us praefhit. Nam in Goldasti Alamannicis t. IL charta 
memorat; placitum factum in pago Para, in yilla Durroheim, coram Burg- 
hardo comite, filio Adalberii illustris, de ecclesia in Leffingen; qni essent 
a progenitoribus suis inTebuseJusdem ecclesiae possidendis aut ordiaaM- 
dis potentissimi. Extat^ apud Goldastnm traditio cujusdam Hugpre^M 
in Zurichgowa, qna praedium in loco Eskinghoya, ad cnriam Linlowa 
pertinens, cum alio in Durgowa permutatur. Id factum dicitnr tii Cella, 
scilicet monasterii Sangallensis, Id, Pebr, anno imperii CaroU Secundi 
(Grassus intelligitur) secundo, Adalberto cotnHe in Dur§owe, Adalberti 
comitis, in illis regionibus a multis annis potentis^ in Vadiani Croldastique 
monnmentis, et Lindayiensis controyersiae tractatoribus crebra mentio 
est; de stirpe fortasse Adalberti, qui comes palatii sub Ludoyico aagusto, 
et mox Lothario fayens, cum Lndoyicum Germanicum transitu Rheiii pro- 
hibere conaretnr^ in Rhaetia cecidit a. D. 841, de cujus gente ibi actum esi 

•} item mU. Eekari, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 24S 

18. FraBci hacte&iis^ quonim in Jora libertatesque caeteri Germaiiiae A. 91 i, 

popnli venerant^ eligebant reges, sed ita, ut eidem stirpi haererent. Et 

boc faity qaod Falco ad Arnnlfam regem scripsit, cum Garoli caasam contra 

Odonem commendabat; qaanqoam gradibas aat aetati non astringerentor 

popnli, qaodetiam.exMagni Garoli dispositione intelligi potest, qaa impe- 

ham ialer filios divisit. Itaqae saccedendi eligendiqae Jara contempe- 

rabantdr. Nanc Tero^ abrapta Ladoyici Germanid linea, credibile est, 

fmsse, qoi ad prosapiam Garoli fratds valgo Galvi respicerent, unde solos 

inGaUia Garolas sapererat, Simplicis nomine notas : cajos si pares generi 

(qouqaam conXroyersis natalibas) yirtates iiiissent, Garoli Grassi exemplo 

totam Francoram potentiam facile recollegisset. Nec ipse sibi plane 

defoit; sed domi precario regnabat, et alieno arbitrio agebatar. Semper 

aatem inde a Merovingis inter orientales occidentalesqae Francos simol- 

tates gUscebant, at alteri ab alteris aegre regerentar; aactamqae erat 

divorUnm lapsa secoloram, cam occidentales Jam fere in Galloram lingaam 

moresqae transiissent. Itaqae Hatto et Salomon et Gonradus haad aegre 

Carolam; longinquam et a suis etiam spretum, exclusere. Jamque eo res 

redisse videbatur, ut ex Gennaniae proceribus deligeretur) qui sceptrum 

feiret. 

19. Flerosque in Ottonem Saxonem inclinasse, Witikindus, nostrae 
Corbejae monachns, scribit ; sed Ottonianae familiae obnoxius. Hono alii 
secuti sont; sed vellem, ab aequalibus, neque addictis, confirmationem 
haberemus. Fortasse Gonradus, prudens et artium regnandi gnarus, ut 
Boderatione ipsa captaret animos satis Jam inclinatos^ prae se tulit, Ottoni 
malle deferri regnum, tanquam aetate et sapientia potiorL; nam fere 
ambitio modestia velari solet, et decorum est ad imperandom cogi, ut 
semel obsecutus videatur, cui semper obedietur. Securos praesulum ple- 
roromque et multorum procerum, certusque Ottonem, remotiorem locis 
et sobactae novissimae gentls principem, haud facile suffragia caeterorum 
popoloram habiturum, tuto et utiliter alium, commendabat. Sed et Otto 
secam habitans, intelligebat artes, et officiositate certabat, et volebat, 
qJod firusfra nollet. Ita Gonradus elevationem suam libenter imputavit 
apud volgus honorati principis Judicio, quod rectum et incorroptum habe- 
bator ; quae etst scenica videantur omnia, postea tamen, cum planior esset 
reddita Saxoni ad regnam via, Henrico quasi vera profaere^ taoquam pater 
ftdsset dlgnus imperio habitus, quodrecusasset; cui etiam vicem Gonradus 
ia fiHo sponte reddidisset; quod exposcente rei publicae necessitate fecit. 

20. Porro non Francos tantum et Saxones, quod ex Witikindo aliis- 
qoe constat, sed etiam Allemannos et Bajoarios, regem novum agnovisse, 
106 dubitare non sinunt tum testimonia contemporaneorum, qui turbas 
obmotas in sequentes annos uno consensu conjiciunt ; tum vero pacifica 
regis receptio apud Allemannos^ de qua multis Ekkehardus Sangallensis ; 
et Piligrini archiepiscopi Bajoariorum continuatus apud Gonradum archi- 
cancellariatus, ut ex bini& diplomalibus anni sequentis apparebit, quorum 
alterum ex Browero Jam adduximus. Sed ille festinatione lapsus, Piligrinum 
Coloniensem fuisse putavit Luitprandus ergo regem a cunctis populis 



Digitized by 



Google 



m ANNALKS IHPERII 

A« 911« ordiMitfui SGripsit. OHiBatio st^o illivs teyi fton electionem CaBtna, 
sed inangnrationea. conCiBet, qnfte i^ episcopis peragebatnr. Certe fied 
firaricnm snccessorem nec coroBatnm, nec nnctam Arisse notatom est, pro 
fiidicio ws^ polest^ neitram Gonrado defViisse. Regem factnm coMensn 
omniomerientalinmRrancomm, etiamFrisingensisetyiterbiensis scriHmt: 
tinc antem orientaliam Franeomm regno omnis Germania contiBebatar. 

21. Gonradnm fortitndinis et pmdentiae non modica op&rfo, et 
nuadfflae opes, et fkcttonis potentia commendabant.; sed plarimnm ad 
deigendos animos potnisse arbitror regiam propinq nitatem et familiam 
Carelinae arcte faii<«Mw Neqne dio magis titnlo Lndovicns Bos(»]des 
eiBerengarins his temporibns ad regnnm, et postremo etiam ad teperinm 
ascMidemnt. Idem de Widone et Lamberto dicendnm est, qni regian 
pmpinqni ferantnr; et Odonis Rebertiqne fratram, Galiiae sceptre capes^ 
sentinm, matemam originem nnperi scriptores ad Lndovicnm Pfnm retnlere; 
in qno etsi haeream, non. abnnerim tamen, mgia stirpe, etsi longinqnias, 
ortos. Sed is nexns sine Tigore animi et faTore fortnnae param valebat; 
cnm Heribertnm Yeromandnnm de tpsa sttrpe regia per mares processisse 
eonslet, et Baldninns Flander Garolnm II. tngnstnm avnm legitimnm ha- 
beret. In Gonrado aderant, qnae etiam sine sangninis praerogatiTa satis 
prepe nd thronnm admoTerent; sed per propinqnitatem regiam minore a 
caeteris inTidia distingnebatnr, Mnlti scriptores, sed remoti, fratrem ant 
ex firatre nepotem nnperi regis fecere, cnjns Jam meminit Otto Frisin- 
gensis. Sed Browere TreTirensinm bistorico debemns notitiam diplo- 
«atis egregii, in qno LndoTicns Gonradnm nepotem sonm dixit. Id miror, 
Ipsnm ita accepisse, tanqnam LndoTicns patmns esset, qnod fieri nniio 
modo potest. Pro honore nudo acdpi, qnalem hodie reges procertbni 
nppeliatione cognatoram habent, mos Uloram temporam non patitnr. Ego 
Torisimile Judicabamy Gonradnm patrem noTi principis habnisse in co^ngio 
^beminam regii generis; cui Gllsmuodae nomen ex Fnidensibus Broweii; 
eamque inprimis ob cansam tanta in aula gratia potentiaqne cnm fratri- 
bus floraissse. Gur antem ad Gonradi matrem libentins quam UTiam |oc 
referrem, causa MlX, quod rex Gonradum snnm nepotem, at consobrinvm 
ejns Gonradnm nonnisi dUectum comitem Tocat. £o Terba, nescio cnfas, 
apnd Engelhnsium in Tersn inepto non inepta Tidebantnr: 

5emtiie Karlorum Jam deficienie virorum, 
Surgit Conradua lateris cognatus eorum. 

22. Hactenns ergo eo inclinaTi, nt Gonradnm regibus Garollngfs per 
seqniorem sexnm orium crederem, qnod ne nunc quidem prorsus aspemor. 
Sed aliam adhnc et Ticiniorem regiae propinquitatis rationem snggessil 
amicus in his studiis eraditus, cni in mentem Tenit, Tora dixisse Teteres, 
nescio quos, Ottoni episcopo Prisingensi, monacho Pantaleonitae, et abbati 
Urspergensi lectos, qui Gonradnm comitem regis patrem, LndoTici JuTenis 
fratrem fecere, sed uterinum/ etsi a sequentibns non recte intdlecti 
Hypothesis ergo taHs prodiret: Odam, Amnlfi aognsti co^Jngem, priori 
marito Gonradum comitem, imperatori Tero LudoTicum regem peperisse 
Gonradum comitem germanos, sed nen ex Oda, fratres habnisse Eber- 

Digitized by VjOOQIC 



ANNALBS IHPERII 247 

i et GeMtrdmn; Mtqoe koradi liberos regiae propiMqoilatis titvlis A. Ml. 

mm boiortri; mm Genradiiiiiy postei regen, a Lndovico rege qaasi 

pctno, id est patris fratre, Terisgime Depotem diei. Fimiat hypothesiii, 

q«od in diplomatibas Conradns, pater Gonradi regis, post alios l^atres soos 

MMiiatar, nempe ex posteriore cmi Oda matrimoaio natus; relati post 

Gebkardam in cbarta ab Hattone archiepiscopo Mogantino data a. D. 910^ 

qnae la Antiqnitatibas Faldensibas extat Pantaleonita et Urspergeisis, 

antorem ipso episcopo Frisingensi anterioreM ezscripsisse videntar, in hte 

Ttrbis : A, D. 807. fugn^ inter Adelberhtm ei Cunraium firatrem Ludo» 

wid imperaioris (dicettdam re^"), ibique Cunradus occidUur, Talem 

icripCorem seeatas Otto episcopns: Alberhu, inqoit, noMHuimus Ftaur 

eormm oomee, OUonie Suwonum duds es jiHa nepos, CoHradum, fui u 

ftShssdam Ludovici regis fraier fuisse oreditur, ocddU. Et idem mox 

de Gonrado rege: Bunc quidam, inqoit, Ludopid frairis fiHum /uisse 

dkmd, ei ahkoe noeissimium eum Carolorum ponuni, Sed haec cense^ 

qoentia ex male intellecto frateraitatis goiere flaxit^ nee rectins alios 

ibldem episcopo memoratos, qiem modemom (id est contenporaneam) 

maC, Soendebaldam Caroleram ia orientaU regno nltimam Toca^it, qoem 

ante Ladoyicnm fratrem obiisse constat. Itaqne non }m amplios mirari 

Mmas, ottde tanta Gonradis apnd LodoTlcam JaTenem polentia, et 

qmmodo strata fiUo Gonrado ad regnnm Tla; qoi tamen anteriores reges 

nnnqaam mi^ores, at faciebant etiam per foeminas posteri; sed tantani 

mMeceasores appeHarit. Hoc exemplo discimas, res interdnm nimia cla- 

titate ebicoras f eri, et dam nodas in scirpd qtfaeritor; manifestam enan^ 

tlrtienem In aenigma yerti. 

23. VeHem; BfCfwetus dlplOHHi integniBi exhibalsset, nt alias sole^ 
cajve labalas antiqaitate Terendas *, sibi inspectas ait; sed compendio, 
q«ed detf t, cententos nos esse hactenns oportnit. Anno hnjos secali nono 
ftmdabator Ltntbargensis aedes^ In pagoy qoi a Logana flomine (hodle 
iMsi) Leganaf^m appeHabator. LndoTicos rex, ot in pariem meritf 
limfcet, Brechenam, praediom ophttom ei ampltfm Gonrado comHi attri- 
bnerat, Sberhardifilio (de qae )mi ad a. I>. 909.), impendendom In basi- 
licae dotem, la meile qnodam Lyntborge pagi LogeniAe stmctae. Ratto- 
mea Melem et Toterabilem patrem soom, Ghoanratom Toro docem egre- 
gtoi el fideleoi nepotem appoHal; praediom, cortem deminicaleminterra 
Mka c«m ewfiybos, aediidis, ecdesla, dedmiS; mancipiis otriosqae 
gene, lerra Sallca, el oniTersis qoaesitis et aeqairendis dedit. Signum 
iemskd B h s d ee i d eerenissimi regis. Satomon eanceUarius ad fficem PiH* 
frM arddeapeUani fecognoaH. Daia 4. Mus FOr. amo incam, Dom, 
m». inM. iS, regni damiai Bludooid H. AchmWtanconofM, InD.n. 
f. m, Braebena pest motta secota TreTlrensi Jori cessit com Limborge, 
qvando propriorom dominornm stifps defecit. 

24. Sed qida novo se lox aperolt drca originem Gonradi regis, obser- 
oata In mediom proferre placet Apod scriplores TOteres, Gonradi regis 
pater, Gottiados comes, el patnil Bberfaardos, Gebhardos comites, Rodolfos 

*> KitiaaSai e#m Mtmri, 



Digitized by 



•Google 



248 ANNALBS IHPBRIl 

A«flLopifi<^POsWiirabargeMismeaM)r«ntiir. Am non BOMiiahar. EnmMscio 
qvo argnmento DtTid BlondoUas Udonem yocat comitem, facitqne filiom 
Sherardi, nepotem Bogonis comitis Parisini, qnem Alpaidem LndoTici 
Pii filiam dnxisse, et ex ea Letardnm et Eberardum snscepisse, ex Fro- 
doardi hif toria Remensi constat. Sed nnde compererit Blondellns, Eber- 
ardo filiaffl foisse Udonem, non apparei Porro Udonnm et Eberhardonia 
itt familia Gonradi regis nsnrpata nomina, et fama regiae propinquitalis 
lianc Blondello co^Jectnram snppeditasse yidentnr. Sed Udonem, Bego- 
nis ex filio nepotem, nnlla probatione finnavit; et ikmitiam Begonis Nea- 
slriam fnisse, Jndicari potest ex Frodoardo ipso, aliisqne indidis^ de 
qnibna alibi dictnm est Vir qnidam doctns nnper Ererardi filinm Bego- 
Bis nepotem malit fnisse Gonradnm comitem Parisinam (scilicet qni avi 
monns gesserit), et ex koc natnm Gonradnm comitem, patrem Gonradi 
regis. Sed Gonrados, comes Parisinns et Transjnranns dnx, Gaelfns foiC, 
ex Gonrado firatre Jndithae aagastae natns, nt satis constat ex snpra- 
dictis, et ejus posteri noti snnt Rndolfnm enim primnm Bnrgnndiae 
Transjoranae regem genniti cni nemo dicet fratres fnisse Eberfaardnmy 
Gebliardnm, Gonradnm Franciae comites, locis et gente dissitos. Hi ^uoi 
Franci et longi remoti fnere a Welforom avitis praediis, in Bayaria eC 
Allemannia sitis, qnomm mi^ores Scyros origine ex Odoacri Hernlornm 
regis faoiilia fnisse et cam Saevis in Rhaetiam Tenlsse, alibi rerisimile 
feci. 

25. Veram Gonradi regis aTnm patemum eraere iicnit ex loco 
Skkihardi de Gasibus S. Galli, sed cormpto, et qui prius emendandna 
fnit. Is ergo de tempore Lndoric], noTissimi regis Germaniae, et Gonradi 
snccessoiis loqnens, haec habet: N&ndum adkuc iilo tempore Suecia in 
ducahim erat redacta, eed fuco regio pecuUariter parebat, sicut kodie M 
Framda [autor Tlxit sob Henrico III. et IV.]. ProcurabaMt ambaecamerae, 
quoi sic vocabant, nuntH [hi sunt qui in capitnlaribos missi regii dicuntoTy 
ex quibos resurrexisse dnces alibi notaTi]. Prandam ad Alpes tum Werith^ 
here, SuefHam autem PertoU et ErcMnger fratres, quarum utrorumfus 
mutta ditioni subtractasunt per nmnificentias regias in utroeque episcQpos 
[SueTiae Franoiaeqne]. Surgunt inde invidiae, et od»a utrorumque in 
amboe, praeter ecekra, quae in reges ipso$ machmati sunt. HaUonem 
Framd iUi saepeperdere moUti sunt; sed astutia hominis in faisam rpgis 
gratiam suasi, quatiter adAlpes fraude ejus de urbe Pabinberk detractus,^ 
capite sU plexus: aUter enim pego : atfer] morbo obierat, quonifom putg^ 
cancinnatur et canitur, seribere supersedeo, Haec autor, cc^ iosignis 
esi hic locns ad intelligendum Teteris Germaaiae statum, explicandamqne 
resuscitationem ducum ex dominicis missis. Loco ad Alpes, manifestem' 
est attendenU legendum Adaipert, Itaque pro Terbis: Frandam odAlpee 
tum Werinhere, legendum est: Frandam Adalpert cum Werinhere [id est 
Weraero toI Weriuherio] procurabat. Et mox iterum pro ad. Alpes, 
legendum Adalpert fraude ejus [Hattonis] de urbe Pabinberk CBamberga 
Tol Babeberga) detractus; nota enim bistoria est Et Torba Franci iUi, 
ostendunt prius locutum de duobus Francis, Adelberto et WednerOy ut de 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPBRII 249 

SveTis. lleiis argo haec «st totiis lod: missos domteieos Adad* A.H1. 

bcKtui' ot Weiiiioniiii Fmiciav, ut BertoldDm et ErchiBgeram Saeyiaai, 

adnunlBtrasse. lUos' Hattoni archiepiacopo MoguatinQ, hos Salomoni, 

epiBcopo Gonstautltiisi inlettos foisse: Werinero ex moibo extincto, 

A4albertam ftaade Hattoiis< perisse. Hic habemas manifeste duos pri- 

marios Franciae rectores, onam Adalbertam Babenbergeisem^ altenim 

Wemeram, capat stirpis Babebergmsi aemalae, qaam Wetterariam qaidam 

Tocaat; e^ Bon minore Jare Wormaiieisem dici posse arbitror; nam 

WomatieBsem Albericaa vocat Goiradom dacem ex Gonradi regis stirpe 

ertwB, ci^as filias Otto etiam Wormatiae sedem habait; aliiqae daces, 

ei Spiram yicinam imperatores ex Gonrado dace orti ornayere, ibiqae 

tBmnlati sont Wemero ex morbo decedenti saccessere filii Gebehardas, 

Eberliardas^ Gonradas comites, et Radolfas episcopas, cam Adalberto 

ejosqae fratribas coliisi, Hatto antem Wemeri filios sibi coBciliayiti 

Adelbertum persecatos est, et commissis inter se proceribas ipse arbiter 

sedit. Appiicait aatem se magis ad Wemeri liberos, qaippe in aala 

gratiesos; nam Weraeri vidaam Utam daxerat Amalfas imperator; et ex 

ea LodoTicBm Jayenem regem genaerat^ firatrem aterinam Gonradi Wor- 

BUtieasis rel Wedderavici comitis, qai fait pater Goaradi regis, cai 

fanta propinqaitas, extincto LadoviGO, ad regnnm profecit. 

26. Sed malto altias asc^idi potest, in Wormatiensis familiae origi- 
Bibas, etsi omnesgenerationnm gradus ostendi noi possint. Et rarsas 
hic Ekkihardas Sangallensis facem praelnxit. Narrat; at Gonradas rex 
ad monasteriam Sangallense divertit; atqne infiremm oraiorium B, Oth^ 
mari oHtoriiaie Romana i» iandmn levaH (nam parentes ejus [id est 
Bijores] erantj qui vexaoeraiU) eeque rmcev P*^ *P*^ interfuisset factis^ 
ai ^jus aram reddidit, paHOs quoque, auro et argento sanctum placavU, 
Honc locam com observassem, amicas eraditas tion minas qaam ingeni- 
esns feliciter condecit, Warinam ergo inter Gonradi regis m(Uores AiissOi 
Botissimam sancti Otmari persecatorem, Garolo Martello, Pipino regi et 
Garoli M. initiis contemporaneum, cajus nomen non differt a nomine 
Warineri; atqae adeo ab eo descendisse recentiorM Warinam vel 
Warineram, Gooradi regis avam. Gai conjectarae valde applaosi ; nam, 
nt mox aadiemas, Warini et Werineri vel Warinharii nomeo idem est. 
Ipse sibi objiciebat, Warinam Allemannam noa videri progenitorem Gon- 
radi FrancL Sed snbjeci, Warinum Francam AUemannis rectorem datam, 
qaod Allemanniae principes Francls tanc rebellassent ; idqne veram 
deprehensam est. Nam circa a. D. 730. Allemanni rebelles a Garolo 
Martello snbacti sant. SecaBdnm aBnales Nazarianos et Petavianos, 
LoitfHdo vel Lantfrido dace occiso, AUemannia Francvi snmmissa, et cnm 
Theobaldas iteram tarbasset, a GaroIomannO; Garoli Martelli filio, victns 
est. Interfectam ad a. 74i. habent annales Nazariani et Fetaviani. 
Laitfridi filiam facit Hepidannas ad a. D. 7i5. Garolomannam, Theobaldo 
victo, compressisse AUemannos, habent etiam annales Fnldenses ad a. D. 
742, et cam iteram res novas molirentar, compescaisse a. D. 746. Ex eo 
AUemannia sobacta qaieviti loco polsoram dacam proprioram impositis 



Digitized by 



Google 



2W ANNALBS IlfPERII 

k. f 11. ■^^< ^^8 <^ cuMrae Buntiif , qniles Wtriftiis (q«em «ox F^noicvai 
faisse aadieom) et Rnotkardvs, nt Walafiidiis diserte testitar. Hi Yiphko 
regnante eirca a. D. 758. OtflMnrai afOixere, vt kabet Hepidaiuiiis. 
Srrarit aatett Goldastas, qoi WariinMi sttas stiipis fiisse pvtavit» ude 
Gveli erti swit coBiites RareAsb vgeises, postea daees ; nani lUi oHgime 
ex Rliaetia fiiere, kic FTaicas. 

27. Ipsa nlterior discassio BOfa argnieata sippedftarity at eolety 
ia veris; et diTiaatio certitidiiii proplis adaiota est Wvliiui AlIenaA- 
liae rectoren iilic iiisigmia praeAa ac<iiiisitese, ^coDseataBenn. Ita^fae 
SbeHiardiis, f^ater Gonradi regis, ex ipso descendeiis, ilUc Brisaom 
eastnnn aliaqae loca teaait. At ipse Wariins non AHeaHUHMS, sed 
Francns fiit; nam nt ait Warmannns in Tita S. Pirminii c. 15: FM mt 
qMam Weriiihenu nomine, aUa Franeorum nMliiaie propagetiu. Is, ut 
porro addit, animnm ad farorem S. Pirminii inclinaTit. Itaqne qnenn 
Walafridns Strabns in yiU S. Galli et Radbertas libro de origtee S. Galli 
Wariiinm Tocant, Warmanno atque ipsi etiam Ekliibardo n libro pme- 
dicto est Werinbems. Biograpbo Otmari calpatnr, Pirminii extolfitmr, 
nni sancto amicnS) alteri adrersns. Addit Warmanans c. 28. Widonean 
Csire Udonem) ex stirpe antiqni illins Werinberi sive Wariiii progentttiiniiy 
coenobinm Horbacense in propria ditione fofisse, et ex ee camptnam ii 
locam, qni Lncns-Wilare CBaschweiler) nominatory transi^ Jvssisse. 
Wido ille yei Udo faerit Herimannl Allemanni dncis f^ater, Gonmdi regii 
consangninens, ex patre * ejns Gebbardo natns. 

28. Porro cnm et RndolB nomen in bac stirpe occnrrat CRndollte 
enim episcopns Wircebnrgensis alias Gonradi regis patrans firitX RndoHiuB 
rel Radolfam Francornm cemitem, Futradae Garolo M. nnptae patreai^ 
^nsdem familiae, et fortasse Warlni filinm ftisse, non male eomecit idem 
amicns. Saia germine ciaro didtor peftae Saxoni antiqno. Worinatiae 
eam sibi copnlarit Garolas, testibns annalibns Loiseliaais, a. D. 983. el 
Wormatiae cam ea laetas egit a.D.787, nt scrlblt monaahnnEgolisiieBsis. 
Circa Wormatiam antem partem patrimonii bn|ns familiae faisse> Jam 
dictam. £t Wormatiae Gonradi dncis et Lnitgardis Ottond H. genitae 
filins Otto sedem babnit, domomqne snam episcopo Barcardo eoneessit: 

29. Auia duei», d&nUni iomus eeijam praedia ChrteH, 
AmuU iaia piu» Oito 4u» aique benignm. 

Ita Ditmams in prologo libri sexti. Rndolft ergo bajns nepotem an( ptO' 
nepotem fnisse Wememm, Gonradi regis a?nm, commode dicitnr, et 
fortasse aliqnando accaratios inqairentibos mediae personae aese et 
tabalis monumeiltisqne aperient Gonradnm, Ottonis M. generam, ex bac 
stferpe prodisse infra ostendetnr ad a. D. 944. Nnnc tabnlam snbficere 
e re erit: 

•) patnio e*rr. Eekari. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 



25f 



Warim» yel WorfBkmi 
€x. alla FcwctfMi aoMlitato, fiiotor Pirminii, porMcstor Otntri. Sx ^os goaoro orti 
GoBraduf rox ot Udoi coraos. 




■Iflig 
{■porator. 



ft«dolAiO 

bmoA- Hemiaiuiiif 

tis. diix Alo- 

mamiito. 



Gonradiis dn ' 
dlctvs WomiatieBsis, 
gener Ottonis Hagni. 



30. Coaradumoiialto qoam praedecessommjiire aoreqae regnasse, 4. 9{{. 
res gestae osteiuhiBt. Noc coiqiiam yeteram, kvnc mims Gardlingo ante- 
cessore potaisse, in mentem yenit. Liberae dndam gentes haad regam 
arbitrio, sed commanibas placitis regebantnr; sed qnae fere regam stre- 
anonuQ sententiam seqaebantar. Neqae plas Conradas, qnam Amnlfas 
OTt LodoTicos aliqais proceribas indnlsit: qain potias exempli necessitate, 
feveritatem prioram aliqaando excessit. Sed dadnm imminnta malis 
pnblids regam petentia, proceres libertatem in licentiam vertebant. 
Jam comitatns in Jns haereditariam iyerant: mox etiam dacatns in easdem 
leges vergere coepere, qni antea^ mistam ex ci?ili et militari manns, ox 
merito dabantar. Qnod olim Bi^oariae, Aqaitaniae, Britanniae principes 
habnerant; qaod minc Rolloni in Neastria indultam erat, id paniatim 
Bargnndi, Aqnitani, Gothi in Gallia; SaxoneS; Bs^oarii, Allemanni, Anstrastt 
in Germania sibi snmsere, nt daces domi certae stirpis haberent. Nec 
aeqanm visam est, minns Germano principi^ qnam Staro alicoi; Polono, 
Bohemo, ant Wilzo concedi, qni omnes tnnc Germaniae obnoxii habebantnr. 
Et reges, ant novi genere, ant degeneres yirtnte, aat adacti pnblica 
necessitate^ indnlsere principibns per provincias, qnae sibi per iilos iii 
regno yindicabant. Haec tamen non lege aliqua curiata comitiorum, sed, 
quod firmius, pedetentim, et rebns ipsis eyaluere. 

3i. Gonrados Saxone amico nsus est^ neo dnbium est, mnlta ilM 
indulsisse, qnae filio ejns Nbenter negasset Multum prdfMt Ottonfi 
autoritat initiis regni, nt principes pleriqne in noyi regis potestate essent 
Sed Lotharienses dilatos Caroln^ Gallns praeripuit^ fayentibus Ragenario 
dudom addicto, et illis, opinor, oomitibns, qnos sub Ludoyico Conradne 
presserat. Ex eo Carolas literarom snbscriptionibas largioris haereditatis 
indeptae annos a^Jecit Conrado per Hnngaros aemnlosque satis ofii ad 
Lotharingiam recuperandam non ftiit; quae ab Henrico sucoessore demum 
recepta, et Gdlis domi ti^naitibus, itenim tt Irmfis Giirmaniae affixa esl 



Digitized by 



Google 



252 ANNALES IMPERII 

A. Ml. Henricus enim, Hongiris caesis, qoietem popilis procuraYit: Lotharieiisi-' 
bns ad corpns rei pnblicae reYOcatis, integritatem regno reddidit ; cai 
tandem mijoribns fatis Otto filins Italica sceptra et Romani imperii decos 
adljnnxit Eam yetemm BnmsYicensinm prindpnm gloriam seqaenUm 
memorabnnt 

32. Per id tempns Theodericnm regionis comitem, qnae niuic 
HoUandia appellatnr, ejus nominis primnm, Egmondense Yirginnm ordinis 
Benedictini coenobinm fnndasse, MabUio jndicat, nbi deinde Theodericus II. 
ejns filins, absoloto opere, ecclesiam ex lapide struxit, ibiqne apod 
parentem sepnltns est cnm Hildegnnda coi^nge, ex qna tres liberos 
snsceperat, Amnlftim comitem, Egbertnm Treyirensem archiepiscopam, 
et Erlindam. Sed qui non snnt hvdns aeri. 

ANNO GHRISTI 012. 

Be habita admiBiftratioiiit in Germania matato. De dncum origine et potentia. De 
coaAisione aUodioram et feudonim aeciita. — De comitiii, in qnibiia de electiome 
Gonradi actnm. PopnU, qni ad eanl concurremnt. Ottonis Saxonis magnanimitas. 
— Trei praecipuae principum Germaniae fStctionea. Gomitia electionis hfema 
habita. — De regao Lothariensi sibi snbjiciendo cogitat Gonradus. ~ Gonradss 
in AUemanniam moreus, Triburiae diploma dat. Rndolfi I, regis Transjnrani ex 
Welfls orti, mors et liberi. — Gonradus conciliationem inter Salomonem episcopam 
Gonstantiensem et Rrchingerum Bertoldumque ftratres tentat. Gausae dissidii. 
Gomitnm horum stemma a Blondello propositum. — Gonradus rex quid apud S. 
Galium eg erit. -- Otte dux Saxoniae obit. BJus uxor et liberi. -> Ottonis elof iuu 
Hascttur ei nepos Otto, postea imperator. — BoUonis Normanni co^Jngium ciim 
Gisela. S. Hartinus Turones relatus antoritate Ingelf eri comitis AndegaTensis. 
Hujus genealogia et maler Petronilla ex Guelfis. — Garolum Galliae regem hec 
nnno regnum Lothariense adeptnm, ex tabnlis demonstratur. — Notkeri Balbnll 
obitus et scripta.'— Berengarins in citeriore Italia regnat. — GonstanUnopolitana. 
Saracenica. 

A. 912* 1. Exiinctis in Germania Carolingis, nora se remm facies aperit, 
Bon Jure populornm^ sed habitn administrationis mntato. Neqne com- 
mntatio ijino ictn ant momento exUncti pristini regis nata est; sed laten> 
tibns incrementis anteriornm regum provecta, sub pnero sese exeruit, et 
qnasi extnlit caput; Gonrado regnante^ et coUuctante crevit; Henrico 
demnm concedente praevaluit; sed sub Conrado Salico demum in legem 
irecoepit. De qno narrat autor veteris chronici Lnneburgici rem alibi 
incompertam, quod sciam: hunc primum, ut rex eligeretur, episcopis 
promisisse magnnm allodium; principibus magnum feudum: de lovede 
den Bisckopen dal srote Egen und den Leien dat grote Lin. Eqnidero 
omnis potestas, quae Ludoyici fuerat; in Conradum successorem translala 
erat consensu gentinm Germanicamm : neque apparet, Saxones tut Thu- 
ringoS; ant Bajoarios aut Allemannos, ad libertatem proclamasse^ qua 
dndum aequo cnm Francis jure frnebantur : neque de divellendo in partes 
Germaniae corpore iilla nunc mentio i^Jecta est: fallunturque adeo, qui 
nationes, hactenns Magno Carolo ejnsqne posteris servientes, (si diis 
placet) nunc sni juris factas arbitrantnr. Dudum in nnum rei publicae 
corpns coierant; in qno omnia reignm antoritate, procemm suffragiis, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 253 

popnH Jvssii, millo ^ntium discrimine agebanfar: nec necessaria^ sodA,M2. 

■tiUs SQccessionls linea habebatnr. litaqne stirpis defectio rei pnbticae 

niliil delrahebat. Sed mntatio circa optimates inprimis contigit. Nam 

proceres rai^ores, din snppressi, sparsa in plnr4|et minores potestate, 

panlatim necessitate tempomm et infirmitate regnm renascebantnr. 

Dnces olim per provinoias stkb mi^oribus domns Meroyingomm coUa 

erexerant. Cnm enim hi regnm antoritatem ad se traherent, hand satis 

obsequentes habebant gentinm rectores aut principes^ qni genere opibns- 

qne pares ant snperiores «ibi Tidebantur. Sed Allemanniae dnces a Mar^ 

tello, Aquitaniae a Pipino Jam regO; Batoariae a Magno Garolo oppressi 

snnl: soli, sed aegre superfuere Britanniae reguli in Galliae angnle 

siTe comu; et Beneventani in regnf Longobardici finibus extremis, qnibns 

ipse Magnus Carcrlus jdiquid indulserat, ne ad Graecos desciscerent Ita 

pene onnibus ad communem comitum ordtnem redactis, aboliti reguli 

Tisi: sed pauhttim per missos regios et militiae praefSdCtos ex cineribos 

reTixere. Carolus Magnus et LudOTlcus Pius, posoente remm usu, mitte- 

bant in proTlndas, qui in comites ipses haberent potestatem^ sed delega*- 

tam extra ordinem, et lemporariam ; qualem archiepiscopi in episcopos 

orifiariam et fixam. Itaque et archiepiscopi in capitnlaribus alicnbi 

Bissis ex aeqno Jungnntur ant oomponontur. Sed missi esse solebant 

comitnm poffssimi, qao mi^or scilicet autoritas esset. iisdem in fidibnfr 

imperii exercitos credebantur. Itaqne Tulgo honoris cavsa duces appel<« 

lahantnr, etsi in tabulis regnm nonnisi comltnm mentlo esset San» 

WalafHdns Strabus etiam daces archiepiscopis, comites episcopis com*- 

parat £t cum Jam dudnm honores familiis, nisi magna ratioa^ non 

adlmereatnr ^'non raro plures comitatnS) aut gratia regmD; aut baereditate 

Tel matrimoniiS; in nnum rectorem confluebant, praesertlm fal regiae: 

faodliae propinqnitate •qiiadam Innexns esset: qaod quldem Carolns illft 

Magnas non f^cile permiserat. Nam, ut recte in Tita ejus Sangaliensi» 

mooachus : nulli comitum, nisi qui in c(mfinio barbaremm constitnti eran^ 

plns qnam unum comltatnm ^tHquando concesslt; nec facile uniplnres 

ecclesias abbatiasque credebat; ajebatque, se maile mnltes AMe§p 

quam magnos. Sed facilitas LndoTlcl filli oorraptloni Tiam apemit, qni 

etiam (Thegano memorante) regium patrlmonium Talde immlanit, fi8cali-< 

hu praediis non in ecclesias tantum, sed et In militares tItos, beneficii 

lege passim sparsls. Comitatibus in unnm coUatls plnribus, acoedebant 

abbatiae in cumalum opum, quae potentibus commendabantor, ant TOrins 

comedeadae dabantiR'. Ingruentibus deinde barbaris, toI laborante dTili^ 

bus bellis re publica, regum indlgentia indulgentiam aaxit. Ut tamea 

iitegrae proTlnciae aliquis cam copMs praeesset, nondom baereditariom 

habebator^ com Tiri Tirtos legenda esset: etsi haud aegre pateraa potestas 

nerentlbns liberis concederetur. Sed inde Jam tandem, regali potestate 

iaclteante, etiam ducatns haereditarii resurgere coepere; et, qui mnltos 

eomitatns contignos possidebant, nunc etiam militarem In lllis et missa- 

ticam potestatem nsurpare ausi sunt, snmto non nomine tantom, sed et 

inpeiio ducam ; com antea nemo, nlsi In finibos et in barbaros, militi 



Digitized by 



Google 



m ANNALSS IMPERII 

A. tl2. pnMfsel: lec qvisqnui siH lisi de sve allodiO; Tasalloft faeeit p#S8«l; 
qMiqvam aliiHi in ea qioqae re subiAde (eatataii foisse» capitnUria 
alicabi yetaniia ostea^ant: donec^ sed malto serins, eo res empit, it 
auiiores refam yasall4pM^}onim subvasalii haberentnr. Partem dictoiui 
bacteias narrata probant, partem secntiira firmabont In his nostris et 
yicinis refionibos Ecbertos ille S. Idae maritns, missns regiae per 
Saxoniam, ejesqae exemplo Reginbemas, Lndolfes, Henricas Bab^bet- 
gensls, Poppo ejos firater, Otto filias Ladolfi, yolgo doces dici coepere; 
a regibas tamen et pontificibns, et moltis aliis, nonnisi comites yocamtnr; 
etsi interdam gloriosi comitis bonorifica appellatio etiam in cbartis et 
pontificnm epistolis accedat, yelati cam Berengario, Bosoni; Widoai et 
similibas nondam regibas scribont. Yicissim yerissimi etiam dacee rel 
regali honoris cansa regam sese missos appellabant; qaod de BritaasiM 
principe sipra notayimos, manifesto indicio, missos pro dacibis foiseeu 
Gonrado Jam regnante, Ercbingeros per AUeoianniam terom petttas, aliin 
dax, aliis camerae nantias, koc est missnf regias, appellator. Sed hoc» 
oredo, noyissimom missatici Jarls ezen^am habemas : mox enim Ger* 
mania in daces sine centroyersia abiit, qoibos marchiones et palatiBi 
comites et cemites proyinciales, mox snccentoriati accessere. Similia 
(hre iisdem temporibas et panlo etiam oitias in Galiia acta snnty etsi 
Garolina stirps nondam deieciaset Itaqae condadendam est, comitatas 
Jam pridem, st^ dacatos, id est proyinciaram mijornm et, nt olim 
loqaebantor, regnoram yel, at hodie, circaloram administrationeay mox 
dmnm fbrmam haereditarii Joris indaere coepisse; beneficiali tamen 
oonditione, qoam sab Gonrado Sdico lege firmatam, sont qni patwat; 
postremo aotem, indilgentia Henriei YI. accedente, qoi yicissim haeredi- 
tariom snii J«s stipolabator, allodia feadaqoe passim eodem modo haberi 
eoepisse; et mox sab magno interregno, diyisiones etiam prindpatanm 
idieramqne teiritorioram indiscriminatim inyaloisse; nt Jam inter pntri- 
moninm et beneficium, demta fotori spe, parom interesset. 

2. Ooo tempore aot loco, qoibos interyenientibas, qaa forma deU- 
berandi, prima Germanici interregni comitia celebrata sint, ob defectom 
ooitemporaneoram annaliom et negligentiam seqoentiom ignoratar. 
Exemplo tamen eorom, qaae in Arelatensi regno acta sont pro Bosone 
et Lodoyico, non dobito, nmximas antistitam partes foisse. Archiepiscopi 
Sifraganeos facile trahebant; ecdesiae aotoritas yeneranda popoiis pre 
Jore erat Hatto amicissimos Gonrado habebator, cojos aemolorom fero- 
eissimom sostolerat. £x principibas inter Francos Gonrados ipse, et 
consobrini ejos Gonrados, Udo, Hermannos praeyalebant. Ottonem 
praesentem fayisse consUt, c^ug sententiam Saxones et Thnringi seqae* 
bantor. Aroolfam Bajoariom et cognatos ipsi Erkingeram Bertoldomqoe 
Allemannos intenrenisse, nec affirmare, nec negare sostineo. Absentes 
eyentom spectasse malim. Salomonem Gonstantiensem episcopoai, 
Gonrado addictom, pene pro hoste habebant. Sed non eo minos praesolom 
antoritate res processit Ayentinos ex ingenio, ot solet, Aroolfo consilia 
et animos lacit Yetos Bi^oariae regnom pesascitare conatom ait Omnes 



Digitized by 



Google 



ANNALBS IMPBBII W 

BfllmBi procerei e( pmMifice», om regi defiuclo iiferias dedimHt, A. N2. 

huc* regem MkiUsse; cojiifl taiitae rei nullam apod reteres yestigioai 

est: imo contra Filigrimis, praesnlom Bajoariae prirans, statiiii CoBrado 

adkaesii arcfaieapellaiii Imore, vt diplomata testantnr. Nec ea erant 

teoforay nt Bajoarti per se contra Hniigaros stare possent. Bnuinenis 

fabiilam silendo sprevit. Confodit Ayentinns acta, Gonrado ineunte et 

extindo. Lnitprandns ccmsensam popalernm praedieat, et secnndo demnm 

Conradi aimo rebeUiones ernpisse scribit SiWitikindo historico Saxonico 

cicdimns, qnem Otto Frisingensis aliiqae secnti sonty popalas omnis 

Francoram et Saionam Otteni diadema decemebat, Sed ille onns ob 

latatem graviorem deprecatoi est; rogatas deinde sententiam, canctis 

adguraatibnsy amore reipablicae Gonradam, adversae factionis principem, 

et tantnm non apertam hostem, nominavit. E^jnsqae Jadidam omnes secnti 

fenator: qaanqnam ego arbitrer^ tam validas Gonradi partes fnisse, at 

facile regno excidere non posset Res paMica strenoo principe et vivido 

indigebtt in tanta procemm licentia etbostiamimmaaitate: necmatnram 

Ottoni q»i yidebatar, ot simni et a stirpe regia Francomm, et a gente 

ipsa, sceptram avelleretmr. Gaetenim non satis vernm apparet^ qnod 

Wilikiadiis addit, electo licet Gonrado, aommam tamen imperii apnd 

OttoBem foisse, qni hoc ipse anno deeessit* Gonradom Witikindns el 

Hennannas Gontractas sacro oleo delibat«m (id est coronatom) fiiisse 

scnbnnt, neo dnbito, eas Hattonis Mogontini partes foisse. In Henrico 

SQccessore notatam est, qaod anctionis expirs AMrit, certo indicio, idem 

4e Conrado dici non potidsse. Otto princeps sapientissimos landabilis 

consilii ingentom fractara talit, eiqae Gonradns moritaras vicera reddidity 

Henrico ejops fitio, qnanqnam ho9l% nomiaato. Ita aemoli magis virtotf» 

qnam factiome certarant. £ant nanc scriptores, et decimum secolam 

speiaant. 

3. Qnantam brentas historicoram intelligi patitnr, tres Gefmaniam 
fiau^nes scindebant, anteqnam Gonradns ad regnam pervenit: ona eral 
ipsins Gonradi Fraacornm principis, cnm fratre Eberhardo et consebrinis, 
Uierhardi et Gebhardi filiis; haec aalae gratia praevalebat. Altera Ottoaia 
dacis Saxonnm habebatar, coi nepotes ex filia Bambergenses fratrea 
adhaeseranty sed a Gonradi parte oppressi foere. Tertia Amalfi, limilem 
B^oarinm regentis, cam avanculis Erchangero et Bertoldo fratxiboa 
AJlMiaanis. Gom Otto saas inimidtias rei pablicae donasset^ GonradnSi 
ttBitentibns Hattone MpgantinO; Salomone Geastantiensi aliisqne prae^ 
sal^as, qnos olim regi gratiosos moltis bmficiis obstrinxerat^ ad regnnm 
pervenit: necAmnlAis aatErchingeros initiis ejns obstitisse apndveteits 
legnntar. Sospicor^ comitia, qnilias Gonrados diadema accepit, hyemo 
knjns anni, non procnl Rheno Moenove acta. Nam Aprili mense enria 
regia Fnldae habita est, nt apparet ex diplomate, ibi ipsis Foldensibns 
^ldos Aprilis dato, cnjns excerpta apnd Broweram extant, snperiova 
Jam anno a nobis addncta. Aqnisgrani, qnod capnt Lothariensis regni^ 
aiiiil eam potaisse, mox patebit Ipsas Jolii Kalendas FTancofarti egisse^ 
oitendtt donatio Fnldensibas facfa^ qnam a. D. 918. totam prodoceautt. 



Digitized by 



Google 



255 ANNALSS IHPBBII 

A. WL 4. RebQi 4otti titemiqiie con^ocftis (qiii»qii]ii hoc oibo praedttrlii 
l^lgironmi mtfivs, nullo resistonte, in FnAcUm Tbaringiamqae penetrassc 
seHbttnr continaatori Regfnonis) Conredvs, Snonia Oitonf commondata, 
cnra limitis Paniionii Amnlfo relicta, cni dndnm incnmbebat; ipse trans 
Rbennm cogitayit, ne qnid de regno decerperetiir. S^ Gerardss, Mat- 
fridns alliqne comites regni Lothariensis^ qnem priratnm hostem habae- 
rant, regem nolebant: et Ragenarins dvdnm sese Carolo regi Galliae 
applicnerat. Itaqne rex nom rires sibi contrahendas intelligebat fta 
expeditio in annnm seqnentem dilata est; etsi Jam tnm immissiim Lotha- 
riensibns militem) brevis cfaroaolegia Sangallensis notei 

5. Interea in AUemannos Conradns profectns est; et pneter aiiais 
eansas inTitatam iUac pato morte Rndolit Gaelftgenae, regis Transjnrani 
primi, qaae hoc anno costigit; captatamqae occasioaem rec^ndf regnf, 
qnod Amnlft mi^estatem cokerat Sed incolie fiUom cognominiem patri 
sorrogaTore, aec id Tim paratas erat Cimrados; cai eliam m^or do 
Lotharingis rettaieadis, qaam Bargimdis acqoirendis cori. Radotf^nn II. 
per 25 tnnos praeftiissey inmtft Hermannas Contractns. Patrem e)as 
RadolftoL qoMam Slmtlingensem vocint; ex hoc cogitfomen Mmimt 
toti hnlc generi Rargaadfcorvm regam. Gollutias in commentariis reram 
comititas Bargoadioi mtionem affert, qaod piter ejas Conridos in cistro 
Stritlingeasi nitos essei. Sed hiec reoentiorom commenti sont: rectins 
Gnelflgenie ippeNibontar, ex Altorfensi scflicet gente, npad Alleminnos 
Bi^oariosqoe florente; vnde Goelftis Jodithie ttiae LodoTico Pio noptae 
mitrimonio posteris ad tantim mignitodinem Tiim p«riTit» ot pronepos 
tandem regnaret HartaMntom abbatem S. GalH, gente AUemannnm, ot 
apparet, regi Rodolfo propinqnom, Eccardos Joilor in Casibos S. Galli 
indacit; qd eaadem et Landale TreTirensi praesoli) gente Habesborgio 
800 Vindonissensi, cognatom facit Filiam Rodolfi I Waldradam dnxit 
pestea Booifkcios marchio Spoletiaoram et Camerlnorom, ot ex Lnit- 
prando discimos. Aliam filiam WUIam ex conjectora se addere ait Qoer- 
oetanos in BorgandiciS) Bosoni marchioni Tosoiaej Htgonis regis flritri, 
tindem naptim, de qoi Laitprandos, sed qni hanc originte nen attigit, 
abi maxime locos emt Conridos in Aileminniam moTens, inclinante 
mense Aogosto^ in itinere Triborlas Tenit ad Rhenom^ obi celebre tonc 
palitiom mgiom erat Tabalio, qoas Tolneros inter Pilitinis edidit, 
ocmcessie sont monasterfo S. Michaelis in Aberinesbo^. Woddlfiridui 
eane^ilarivM (y%\, ot naptro Aprili apod Foldam, Udaiftidtu) ad viom 
FUegrini arcMcappeUami recepiaviL Daia iO, KaL Stf^tambr. in mmte 
Akerineaimy, anno dominicae incamationii 9i2, indict. i3, anno primo 
regmi Clmnradiflorioiismmi rcfie. Actum ad Triburiam paiatio regio f. A. 
ot apod Tolneram in diplomitibos Pilitinis hibetor. 

6. Conrados mx in Allemannia omnibos in fidem acceptiS; id potissi- 
mnm egit^ ot pacem poblicam toeretor, et Salomonem Constantiensem 
episcopom, enndemqoe Sangallensem Aogiensemqoe abbatem, com £n 
chingero et Bertoldo fhitribos, polentibos Tiris, conciliaret Eoram origo 
nospiam prodita ast. BlondeHos coi^ectaras, nescio qoaS; secotoS; nobis 



Digitized by 



Google 



AJf^NALBS IMPERII 257 

iirpas in teMdt deliaeat, qnati Mttttas ex «o wro TeniMet firoliaii- A. 912. 
^eniii comiten Erchaageri et Riohardis, Carolo Crasso nuptae; patrem 
'aisse; ex secando Erclian^ro natnm tertinm, cum Bertoldo fratre el 
j^QQigande sorore, primam Lnitpoldo Pannonici limitis marchioni, dein 
Conrado regi napta. Fratres aegre talerant, episcopam, Hattonis patrodnio 
m ault gratiosum, praedia ad Jas fisci pertinentia munere regio obtinuisse, 
qoae eo ipso administrationi ipsorum subtrahebantar. Si Ekkehardo San* 
gallensi credinHis, SaloiMmi jam Amalfo regnante indignati sunt ob 
qnaedam SangaUeasibas da(a, ad Potamam oppidim pertinentia, quod 
nuntioram camerae Jaris erat, id est abi missis regiis residere mos erat 
Id oppidum postea ad Welfos peryenit, «t in eo noTissimns antiquae 
stirpia Welios^ fraterKanigundis Azoni Esten^ nnptae, decessit Fratres 
MaguBliam yenire Jossi, ibique pacis turbatae damnati, aliqaamdiu Ihgel- 
hemii in vincalis detenti sant; sed Salomone ipso intercedente, per 
Hatfonem liberantur. Haecs fabulae suspecta suni Srkangerua certioribus 
antoribus sub Conrado captifus et exul, libertate recepta, iCerum et gra-* 
riufl oiendit Sed Ekkehardum audire pergamus : species deinde amicHiae 
fuit; sed cum aUquando Constantiam invitati lauteque habiti essen^ 
episcopus Jactantior inter caetera soa, quae laudabat, dibanum Sangal- 
leasibus esse dixit, ubi uno oalore mille panes coquerenfur; Metem 
etiam suufn aeneum, nescio quem, praegrandem memoravit; postremo 
esse sibi pastores oTium dixit, qui, si faeiem Tideres, quantiTis pretii 
haberentur; quibus ipsi hospites, nobilissimi Tiri, capita detractis pileis 
inclinaturi essent. Id hospites fratres, qui caetera patienter audierant, 
risu aspemari. Multo post tempore, id est hoc anno praestntOy 
Conradus rex Constantiae fiestam Domini natalitium celebrasset, 
proxima die, quae S. Stephani nomine inscripta est, ad Sangallenses 
uyigans, illic reliquom sacri tridui egit; episcopo abbate Constantiae 
manere Jusso, quasi Tice permutata. Sed ibi interea nova iraram cansa 
ei re ludicra nata esi Magistri pastorum doo, homines sylvestres, sed 
prolixis barbis venerabiles, forte ursum cerTumque recens ocdsos 
attalere. Salomon memor, quae olim Jactasset, hos sabornatos, TOhtt 
Tidnos et liberos (hodie nobiles dicerentur) oiferre lospitibus praedam 
tinquam propriam Jussit. Fratres prindpes pro humanitate sna assorgere, 
et pileis detractis, inclinato reverenter corpore, gratias venatoribos agere; 
sed re mox cognita, impatientiaSy quam pro rei merito, sese illusos dolere. 
Bex reversus, intellecta cansa, interposuif sese, ostenditque, haec ad 
kOaritatem comparata, risu vindicanda: sed illi contumeliam interpretati 
sut; et tunc qoidem pressere iram, quae postea violentios erapit. Ita 
■Bgae utrosque seria tandem in mala duxere. 

7. Rex ad Sangallenses reversus, oratorium beati Olhmari adiit, aoto- 
ritate Romana inter sanctos recepti. Ita Ekkehardus loqoitor, canonisa- 
tionis (quam vocant) exemplum nobis praebens non poenitendae veto- 
statis. Ibi Conradus memor, Warinom et Ruodhardam, qui Othmaram 
olim vexarant, inter parentes suos fuisse, serica veste, argento^ aoro, 
oblatis, tanqoam capitis soi pretio, qaasi ipse laesisset, sanctam placavit : 

AlllAtlS mPIRII TOH. II. \J 

Digitized by VjOOQIC 



258 ANNALBS IIEPBRII 

latiie m4<lTes^ a» tMrbare cognatos dedineit. Praeterea rex iater firatres 
«oii84)ripto8 50 htberi Toivit, et in coeaoMo Jocimde egit, seTeritatem 
mo&acbomm temperans regla lilaritate, et animvm a gravitate saae 
dignitatis, isqiie ad InsiM cntt pneris tiroaibns laxanis; qaae prolixiai 
expoaita ab Ekketaardo, ostendont, principem omninm Imanim homineiB 
fniase. 

a Ottonem; dm^em Saxonnm C^w^ SMtiins presbyter Ottonem de 
Bnm^vic appelUt) hoc anno obifsse, statno «x antiqnissimo necrologio 
fnideosi, in qno ad a- D. 912. (rerins anni finem) wba habenter: 0. 
Otto cames. Idem mortem Lndorici regis habet anno praecedento, et 
Hattonis archiepiscopi seqnente ♦, ^t Cowiadi ipsins a. D. 918. exennte. 
Etiam Reginonis contiMMtor Ottotis mortem in hoAc anmrai refer^ et 
Lnltprandns Htnriomq e$as iilttni iA GonHEidnmi InstirTexisse scribit auo 
rogni secumdo. Mor^ Ottonis a Ditmaro episeopo-in 2. Kal. Decemb. 
rehia esL Enndem diem habent fasti necrologi majoris ecclesiae Hildes- 
hemeimis his Terbis: Steundo KaL Deeemb, Oddo emm, Lambertns 
Schaftiahkirfeiisis aeqne LndoWci obitom in annnm 912^ et Ottonis n 913. 
differt, c«i Schatenias assentitar; aanalista Saxo nostor in a. D. 914^ 
ehnyiicoii Bmnsyicense pictnratnm Gonradi Bothonis in 9i6^ qnibns 
Oispar Sagittartas fatet, Tir doctas et diligens, et qoi nostris temporibns 
ri^gkmam Genpiniae historiam caratins traetare coepit. Is in Thnringicis 
non Tidet, qtioiiNiido prsfodicari tantopero possit Ottohis potentia et anto- 
rttas svb €k>nrado, qno regnante taib param Titit Sed exaggeratam a 
Witllmidojam notaTimus. Ego necrologii Falteiisis testimoi^o sta&dnm 
censeo. Obiisse in €iandeshemensi monasterio testatar Roswita, «t qoidem 
sex mensiom iBtervallo ante Odam matrem. Ottoni doci conjnx Hedwig 
f^nit, mater HOnriol, teste Ditmaro et Mathildis reginae biographo^ qii 
Henrici pronepote regnante Tixerant. Itaqne concidit, qnam malti credi- 
dere, daplex cam ^mo regia affinitas, et Henrid Aacnpis origo ex Garo- 
lims ; qoasi Otto sororem Lndovici novissimi regis, hic filiam Ottonis 
dnxisset, et ntriqae Laitgardi nomen fniaset; qaod etiam Baccetias ia 
tabalas snas genealogicaS' regiae Francornm stirpis retnlit. Nam Lndo- 
Ticns. adolescens nxorem non habnit, nec qnbd constet, legitimam sose- 
rem; et Otto afinitate (nisi per sororem snam Lnitgardem, I^doTite 
Jnniorf, filio Germanici naptam) ^ Uenricns filias ejns sangnine fhmiiian 
regnatricemnonattigere. Witifcindas habet, bines aliosOttoni filios fniaae, 
Tancmaram et Ladolfom, ^ni ante patrem obierint. Biographas Malhlldi$ 
solam Tancraaram cam Henrico nata minore meoKirat. Omnes ex Hed- 
wige natos, annalista noster nondnm editns *** prodidit, ot narratioiieB 
addit, qnam aiibi non reperi: hos Gandeshemensi ecclesiae de dote 11 
mille mansoram plarimam adimere conatos; Henricnm, nbi eos a coitaln 
roTocare neqaivit, dttrimentnm ecciesiae de sna portione sarcire Toltiese: 
mox, qoi hoc modo ad deteriorem conditionem redactas Tidebatnr, fareiie 

•) anno wbseqnente Bckarim». •♦) el intert KcUrHm, ♦^ Stxft corrt^ 
JEetor*». 



Digitized by 



Google 



ANNAI/IS lUPBRM 259 

Dbo, mnia» et pBlenis «Dplioiii ol^liiiiu^e. Primiim Uberapoteatat^ jl.9i2. 
regnasse in Saxonia, qnod Witikindua.ail^; maliJii a4 f^gBiiim, qnam ^nea^ 
tom refem; haOenM enfm ^xpnia^ reotQres regil^ns subearant. Keque 
patre plas potnit, qni m Qmnefli; f ntrifr {Mteaiatem 4mpelra?it. lOitoiidm 
canoBioamm regolarinm^seUeginm ^n tniMbnigioo.mente coUooasse,qnod 
poslM Hermannns BillingMes ia moMBtacism S, Hichaelis ?ertit|, jam 
snpra dictum estb . ' < : * 

9. Ottoiis sapientia .et.antQtitai celebrantnr. Piimae in Italiam 
expeditionl Amnlfi plnriaHim momentl attnlil, FJUium «jns Znendl^oldnm 
gmmnm kaboit. Snb LndoTioo adelesoente potentlam domi finnai?it; 
nam in anla Conradi gntia Qbnmbfahatnri censiliis el £liQ feliz, cnl 
sceptmm recnsando parariL Aceessit et ille falioitaticnmnlusy udnepotem 
ex filio, Ottonem, qni postea iqjiperaTit, octidao ante ebitnm annm natnm 
fidereC. Ita enkoi diserte Koswita: 

Scikcei ante He^ oet&, ioiidem fuoque neete$y 
Ouam imde ocoaeue, miserabiHs ^ccidM hufus, 
ipeiut naio te^ quamdogue futuro^ 
NaecikarHengkafamomfliuBOddp; 
Oui fuU eleeinM regie fieitate perennie 
Primiue Sasonum, rex poH ipairem strenuerumt 
Au^uetue Ramanor^mtpariterque potentum. 
Habemns ergo Ottonem Magnna^imnlo aote bitfns.nniil finem natonu 

10. In Gallia RoUonls .matrimoninm cum iilia. regis Gisela boe 
Tel seqoente anno contigeffit; sed nos praecedenle narrare occnparimns. 
Ex eo, cessante )am metn intasionis barbarlcae, passim corpora sancto- 
rum ad antiqna conditoria. referri coepef e. $. Martinnm Tnroneiiaibni 
Antissiodorenses reddere negabant* Sed exlorsit Ingelems Gastin^iis 
comeSy Andegavenainm etiam ex regia antorilAte consnl ; . sed consnlalns 
circa bnec lempora significabal comitivam dignitatem. Uam Albericns 
ad anuQna seqnentem ex dictis S: Odonis Clnniaoeaisis abbalis, addens 
nsn if^acundam fabnlam: Sancti Martitti corpus in itinere tam ptodigim 
niracnloriim ftiisse, nt etiam inriti sanarentnr. ?fam duea paralyticos ie 
■oibo siio Tictitantes, cnm frnste fiftgere venientem, sanctnm conaren- 
tn, a sanitate deprehensos, resipuisse. Bx historia vetere consulnm 
Andegatensinm discimds, TertnUo comiti Gastinensi ex Petrdnilla, filia 
thicis Bnrgnndiae, logelgerum natum. Hnnc Albericns nepetem Hugonii 
Bnigniidiae dncis facit. Is Hnga non ahns esse potest, qnam Hngo abbas 
Welfigenn, qni multis dux Burgundiae appellatur, idem filius fraterqne 
Ganradi. Petronilla igitor^ sororHugonis et minoiis Conradi, filiafy/srit 
Conradi majoris, quem filium Welfi, fratrem Judithae imperatricia Inisse 
constaL Conradus minor oomes Paristorum, etiam dux BuFgnndiae ap- 
pelian solet; efnatus Rudolfus, tandem in parte Bnrgundiae trans Jnram 
Tegnavit. Hnic ergo regi Ingelgems consobrinna fnit. At Fetronilla etlam 
Odonis Francomm regis soror erat^ sed tanium ex Adelaide commnni 
matre, post Conradnm Roberto Forti nnpta. S^iHcel in C^llicis nnnc 
pro hisloria, quae defectn scriptomm stenlescily. genealegiae texenAae 

17* 

Digitized by VjOOQIC 



260 ANNALKS IHPEBII 

A.M2. MMHt; nam in hoc seculaiii fere inciduit origiiies explertbiles illietrini 
familianm. Gaetera langaent ajmales. 

11. Garolnm tamen din torpenteffl, jam tandem spes angendi repi 
exeitarit nenunqne ingerebat se illii^tana non satis nti gnare. Fal- 
conis factio pene pnernm regem fecerat: Odone aemnlo extincto, redia- 
tegrarit regnnmi qnale fratres babnerant: nnnc per mortem LndoTid 
adolescentis Germaniae regis, Lothariense accessit, cnjns propioren 
Rheni partem nec pater, nec^ nisi breri transcnrsn, ^ayas ipse tennerat. £a 
portio erat Germanici Joris inde a Pli filio Ln^Tieo^Germanico. Lndoricas 
htajns filius etiam reliqnam partem acceperat, cedentibas Galliae regibns. 
Exinde Germanici corpoHs membmm omnes Lotharienses facti yidebai- 
tar, et in ejus societate nsqne ad Conradnm mansere. Nonc, qoo Jore 
qnave iajnria, Garohim nltro accibant proceres Gonrado inimicL Nec 
magnnm tantnm, sed et facile incrementnm ftiit; qnamyis Ultnjectnm ob 
' situm in Gonradi poiestate mansit, aUaqne Ticina. Ergo annos largioris 
indeptae haereditatts Garolnm ab hoc anno computasse, yariis tabulis 
consideratis statonnt Sirmondns, Labbens, Mabilio, Balnxins aliiqoe 
harum rerum peritissimi yiri ; etsi a. D. 916. dennm a Lotharingis recep- 
tnm scribat Sigebertus, inrebns qnliem snamm regionnmiion spemmidDS, 
sed tamen chronologiae non tonns antor. Perplexos nos reddmit fireqoMh 
tes in temporom nomeris per chartamm yetemm exempla corraptelae: 
cnnctis tamen coltotis, f>Iora hnc conspirant, nt annns praesens noyie 
Caroli epochae primns eredatnr. Et haesitationem postremo «xemit 
diploma originale Garoli, a. D. 917. datnmy a Mabilione inspednm, de 
qno mox. Tabnlisergo examinatis, praeponderare deprehendi sestentiaB, 
n yiris doctis receptam, primomqne annnm regnantis apnd Lotharingos 
Caroli praesentem esse, jam inde ab Aprfli mense. Itaqne in placito 
pnblko, circa yemnm tempos habito, popnlis agnitnm, pascha DomiBi 
in ea regione celebrasse Judico. Grescebat autoritas prfndpis hoc soc» 
cessn; nam et Frandae orientdi inhiabat-sanguinis jnre, et renun noya- 
mm spe asseclas inyeniebat. Sed imparem fortunae ot aUis obooxioni 
postreme etiam soi desUtoere. Nnnc tabnlaram Caroli, regnam Lotharin- 
gicum sibi tnbuentis, indicnlam subjiciamns, qnas in sno singiilas anno 
explanabimus. 

A. D. 913. ind. 1, regni 2i, redintegrati 16, iargioris haered. 2. pro 
Ratbodo archiepiscopo Treyirensi. 

A. D. 914. ind. 2, regni 22, redint 17, larg. haer. 3. pro Gorziensibns 
monachis. 

A. D. 915. ind. 3, regni 23, redint 18, larg. haer. 4. pro S. Lamberto 
Leodiensi. 

A. D. 916. ind. 4, regni 24, mdint. 19, larg. haer. 5. pm monnsterio 
Balneolensi. 

A. D. 917. ind. 5,. regni 25, redint. 20, larg. haer. 6. pro ecdesln Com- 
pendiensi. 

A. D. 9ia ind. 6, regni 26, redint 21, larg. haer. 6. (forte 7.) S. Ger- 
man. 2. Id« Maji, apnd BesJium. 



Digitized by 



Google 



ANNALKS IMPILRII m 

A D. 919. iBd. 7, regiii 37, redial. 22, Itrg. luiir. 8. pro ecclesia Tre- ^ MZ* 
Tirosi Mnae, pro ecdeiia Ceiipeiidieisii pro abbetia BroftieBSi 

A. D. 920. iBd. 8, regni 96, redittt. 23, larg. haer. 9. Ganerac. 6. 14. 
Sepieaili. apod Beslivm. 

A. D. 921. ind. 9, regni 29, redint. 24, larg. Iiaer. 10. Pactnm Bon- 
ei praeceptun pro monasterio S. MaurL 



12. Anastasiiim papam kee auo defuKtiim, Hermauiia Goiitractaa 
Iradil; sed ea mors in seqeentem differri debet Notkeri exitna hidiis est 
anni, Tiri clari, et apnd Sangallenses stadiomm magistri. Diem ^ub ^or-* 
tnalem a Non. Aprilis constitnnnt ephemerides S. Galli apnd Goldastnm 
in rebns Alnmannicis. Balbnlns ab impeditiore sermone dictns est, sed 
non perinde mens baesitabai Qnaedam de iilo^ Vosdns in bistorids 
Latinis et Caveus in scriptoribos eoclesiasticis: atqne bic qnidem ex 
epistola Jodoci Mezleri ad Goldastnm. Sed mimm est, biograpbnm ab 
iis nen landatnm, nempe EklLebardnm decannm de vita ejns a Goldasto 
in AUemannicis editam, secnli tertii et dedmi scriptorem. Ait, Notgemm 
ex pago TnrgOYiensi, yico cni nomen Helig-gan^ ortnm nobilissima 
familia, qnae Carolis et Ottonibns cognatione Jnneta iUsset. S^ qnod 
idem scriptor habet, Ottonem Magnnm ad monasterinm ? enientem, bunc 
nepotem Tocasse, ad alinm perlfnet Notgemm, qni etsi Juvenis snb hoc 
eaesare abbatiam loci obtinuit. Itaque scriptores errantes etiam Vossinm 
decepere. Notgems autem noster inprimis per cantica carminaque sacra 
innotnit; sequentiaeqae, ut Tocant, qnae receptae in ecdesiis celebratae- 
qne fnere : et in ea re cum Carolo iinperatore (id est Crasso, ut inter- 
pretor) certaTit. Martyrologinm ejus, etsi imperfectum, Canlsius edidit. 
Didtnr et extare apud Sangallenses Tita S.Galli, carmine scripta libris 
tribns, ei Tita Fridolini ex Hibenia abbatis, qui claustrum Seckingense 
stmxit His Vossio memoratis, CaTOus ex Mezleri epistola addit Elud- 
darinm libelli notis picti itidem superstitem; item de expositione sacrae 
scriptnrae libmm nnnm, epistolarum ad diTorsos lib. 1, de musica et 
fympbonia lib. i. Sed qnod teriio Notgero, Saagallensi seculi XI. mona- 
^, Lnbeoni dicto eiphysico, etiam.nobili Tiro, a Mezlero hymni ecde- 
tiastici, et Terdones Tentonicae psalterii et lobi et moralium Gregorii M. 
tiibnnniar, haereo; cnm diseFte biographus Balbuli hunc dicat psalterium 
de Latinn lingna in barbaiicam (id est Tulgarem) (ranstulisse; addatque, 
UbnoB, cnm.scriberet ipse, in armario Sangallensi extitisse. Goldastus in 
fmelatione Allemannicomm de Ekkehardo illo Juniore tractans, a nobis 
aUqnoiies adhibito, bunc ait Moguntiae, iempore Aribonis archiepiscopi 
Mognniini, imperatrid ibidem forte agenti (quam Giselam fuisse snspicor) 
TersioBem Teutonicam Notkeri Labeonis physici transcripsisse. Id opus 
(addit Goldastns) nunc in nostca mMiu est. Nnperius LaloTora Tolosas, 
Siamtnsi legatione obita clams, enndem libmm apud HelTetios, cnm ibi 
regis soi causa Torsaretnr, nactns, Johanni SchiUero Jureconsulto Ger- 
mano ia patriis antiquitatibus praeclare Tersatp edendnm commendaTit; 
sed qni morte praeTentns, pensnm non absolvit. 



Digitized by 



Google 



2C2 AKNALES ItfPBRII 

1*112; 18* Ctttrioreii Lottgob»did't«giil p^nUfm Berengtrits refobal: sed 
neqiie apvdBMeTeiitaiioB allqvait ^fm fitteMm habitam pute^et vereer, 
'ol Spoletaii satia panenjii^ si igeUmdis engvstak mater Ltmberti, vel 
Wido oonsobrinns svperfuit. Adelbertos Tascas ambigvi etga reges ob* 
seqnii eijat: caetera fegionom in potestate Berengarii faiise poto. Itafie 
is, referente Sigonio, 9. Kal. April. a Sibicone Patavino episcopo edoctu^ 
basilica ab Ungaris cremata, tabulariam sedis perisse, yetera regnm pri- 
tilegia insCavnrrit, anno regM vigesimo qointe. 

14. GoistaiitiiopoliAlexanderLeonis l\ratereamfiIioeJas impobere 
GoBStantfno regnans, anno noBdm ant Tix expleto, cam intemperanter 
ttrisset, ex stngvlnis preflvvie decesstt. Ita solos tliqvamdiv sceptrt 
iemiit pver, matre Zea cvm tvtoribvs, int«r qvos Nicolaas ptirianAa, rev 
admfnistrante; devec Romanns, a classis phief<ecto assvmtvs collega te- 
perii, Zoen amorit, oanetaqve in se traxk. Apnd Saracenos Uispaniae 
ttctincto Abdallae saccesstt Abderamen diclas Almansor (nepos ex filio 
Mahemete, vt qvidam ▼olmit) et div regnaTit. Califem se ferebat, S^os 
non cvrans; qao<d circa eadem lempora et In Afiriot Saracenvs prtecepe 
Mabomet focere ooepit, qvi se Fatima, Mabometis seotae aotoris tlia, 
ertvm ferebat. Ita vtlac 1n tres califatas abfit tmperivm Saraeenorvm. 

ANNO GHRISTI 91S. 

CofiradM rex flriutrt Thnriii^tft ItttiHto dici ftdimere tentst. nftoriola de for<iie 
pernidoM tb BMtcMie fro HeMico par^to. ^ Torqiiet BlMiVl Walkenreda^ MleB- 
ditv.— HenricntJltttOAi iafeBtttt ptrtedit adii»it,BoroliMrdtMBtrdaB«aiqiieTlMnvt- 
gft et Stxonit ezpellit. — De obita Hattonit trchiepiscopi Mognntini. Ejts 
eloginm et tbbttiae, qnibos praeftiit. Fnldensem non habnit.— Successio abbatam 
Ftldenslnm. — Gonrtdns rex in Yf eftftlit et Hassla ftatt. Ezpedilionem ia Lotha- 
tlngofl foscepit tttllt effeett. » Garolns rex 1n ^TbeedoniB rina Trerirenfl ecdetiae 
piiTifogivm •OBoedit -* Vpgtri t BtJotiUt eCHitBtBBlfl deritti. -^ De Udalrid 
comitifl Allemtnnici fttif et posteris. -;- Antsttsias ptpt obit, snccedit Ltnde. 
Otbertns Strtfbnrgenfif epifcopns occis ns. Einhardns episcopns Spirensis excoecttus. 
Gonradi Cnrdboldi et Werlnheri ejns fratrif Origo. Covradnf rex Brchingerf 
AlleiBaBBi flororem dncit nxorem. Odt (ixer lAidoH Stt^niim dndfl ebit 

A.913* ^* Gonradvs rex, inteflecta morte Ottoiiis Saxonnm dacis, ex Alle- 
mannia in Westfaliam prdperavit; Inde fh Lotharienses motvriis. Nam 
prona Saxonnm et Thvringorvm Tdlvnfate) ffenricvs in honores patris svc- 
cesserat. Sed cvm re^em avtorem iieri desiderasset, repvfsam passvs 
est : nam, vt Wttikindvs memoriae ptodidit, juveni acri et expertae ^Hrtv- 
tis, veritus est credere totam patrii^tif^testatem; et acctnnfe IHtiiares 
episcopvs, vt tanto scriptore di^vm est, ait, Henriciiiii, tli relicta a patro 
svccedentem, haereditatem (id est t^atrimooialia) }ur)e, maximam vero 
beneficii partem (idest fevda pleraqve) grdtvito mvnere regi^ accepisse: 
vt agnoscere videatvr, honomm svccessionem et beneficiorom non pleno 
Jvri, sed gratiae regis impvtata. Lvitprandvs Saxonvm et Thvringorvm 
praepotentem dvcem Tocat, qvod cvm Coiiringio ad Nordfhvringiamrestrin- 
gere nolim, qnae ab antiqvo in Saxonia Ostfolioa comprehendebatvr. Gre- 
dibile est, Thvringos CvoTam dvcatvs accessionem) vbstnAere togitasse 
regem : sed Jam in morem ire coeperat, vt patram adrainistratio&es <fiNis 



Digitized by 



Google 



AJ^NiALBS IMPJ&RII m 

atei»ifitnli0Btf •oifBran^iu . ItaqiiQ te]iU»e|ita regis nrita foere.: Nei> 

concedere Toloit, nec tteftttiaMU eat; et^ siWiUluiile fidem adhibemes, 

soram tantom i^Jedt, fuae SttBoiMibes biiekitieiitiit, at Hetticiun ad.asar'> 

pamdos teioree paieaiee impeU^^reAi Idem aimal, fOfem a¥i ad iiaeiett 

TersMi i Titae f«Teiiis iAaMiae ^ tnuuBfie:: ^4'Otm lemAre admieerim dd 

piiBape eiiam Jioftibiie laadato; Hatttonie arebiepisGopi opera oflii est, 

•piMr, ad TbenAfos ab Hettrioo aliesaBdps ereiiilaeqve est Hatto capiemii 

Jereais ceneilia iniitse^ goaei Adaiberti sceiam iieMTatonis. Indelkbak 

nala, qvam ex Witikindo. tttmams eepett^ tofqnem oollarem anream ibi 

bricari preeeolem cncasse,'' qiem inritalo ad cenTiviiim bonoris canea 

OTcnmdareU MMlem gbstatnros eraty q«i fionioem; iiTeille Tenene^in- 

f^ectes foerit, ot Stmnpfiiis aiiitMbate^; si?e tanta arte oompasitos aoo- 

leisqne amiios, ot, laxatis qnibotdam Tiicali^, comprimeret collom, et 

Titale iler spiritoi cibisqoe bitercMeret, nec snie letali noxa adimi limaTO 

iraoUri pesset Forte (si ondimas).Hatio incaiitios, qeam a tali bopiine 

expedares, apnd artificem ingemnit,.optimrTiri.HeBrici sanfoine imboen-- 

dom efoa. Is, perfecio labor^ indieinm ad HeMcom detiilit. In codioe 

PresdensiWilikindi, qoi G. Fabritii fnil, aonHattoni, sed amicis tegis baec 

finas triboitiff: sed apparet^ qnendam sa^irae dignitatis stodiosom mafis 

neo eoontiasse antorem. atcblepinoopam; qbam dissimolaSse. In eodem 

codice tota de Adeftberte deicepto narratBBncida abest: qoae omnia ex 

cettalieoe cedicis com edilis intelligi possipQty qosm leme j^me sorfptorom 

BnmsTteeBSia iUos^nliam insemimas* Sedmbil antoritatis tribui pelesl 

praepostero Jibrarii stodie, qoo meoHHriaemagni praBSaHssOBSolenSy pioe 

sibi Hcere Tohiit in aiiene epere, qoam par erat. Extat ntiaqne biste^ 

rieia etiam in Casinensi antiqnissimo oodice, cojns ibidem a^iecta est 

cellafio, aliisqoe, «nde editfoBes prodieie; sed nen ideo TOta p«to,^«ae 



2. f^Miciosam ceHarisartiicimnillaslrabit narratio exWalkenreda-r 
ais meBoiMotis desomia, nbi torqoes feraiis inter a«alhemata.Tisendn|i 
kabebatar, de qoo ita in literSs relatnm est : Gam; Jobaones abbatnm iri^ 
getimas qainta% nomiiiis aeptimas, monasledom gubefiiarel; qaendam ex 
HalxeTaUorom genere ialensan^monasterio faiM, et; cnm panlo anie Heiw 
licas WiBcigf redias ferqoem feireom in <k»milis Mansfeidensis exitinm 
ieri oorasset, ipse eo peritnnm, oiii intercessiene Pbiiippidficis Grobenr» 
kigiacl comes soppUciom ei cendbni^t; Malzeralitts simiiem ex selidi» 
iege fy^vicari ciiraTit, al Tersi inirorsnm atfae mobUesacniet gnttor i^os, 
e«i toiqaes injectos erat, panltftim ecdodeiM. Itftqoe oceasienem ^ppe- 
lienS) palrem, cni nemorom Walkenredensitmt cora emt) reperit, «t per 
vim monile ceUo ejnt circdmdat. Bedit misef oi daostram; guttiirita 
iBtnsMmty ot Tix dba peioiqae Tia pateret* Acciti fobri fent arii nUui; 
peteaBt eib siimmam ferri daritiem, qi^e Umam respoebat. Sacris ergo 
peractis loaisfne precibas, qoed unnm restabat, in ferraiiam docitor ofli-» 
dBamy obi iiiter totom et preces sodidium procaboii, et coUnm incndi ita 
«pplicire >mas est, ot toifoes in emineBti incndis frettte posUos forUos 



Digitized by 



Google 



m ANNALES IHPERII 

A.H8. P«CQtf poMet At4«e ita prteo M» «etMC •«tp«Mt te btfilica ia rei 
aeinoriam. Mvtzeralii nxor, edilo (si oredi««) ■OM treti gittnis paili 
defedt, et tpse breTi c«a omni st^ extiKtis est 

3. niod Ikcaiu tdaiserte, qood tddit«r a Wittfttftdo, Heuicia 
iBTititoai, credere se praesuli bob avsBaii rsBBBtiari carasse, mm dBite 
sibi, qBam Adalberto coIlBm esse : steai praedia MogBBtfBi per SaaEtBtei 
et TbBriBgiam iBrasisse, et Borcardam BardoBomqBe, qBorom alter gCBer 
regis erat, proriBcia expBlisse, possessionibBS maltayisse, fau iater sbos 
distribBisse. Gredibile est, BBrcbardam propteqBBm, et fortasse filioB 
ftiisse BBperi dacis cogaomiBiS) coi pater regis docatB TbBringiae cesserat; 
potBitqBO obsigBare foedos iilia aat Boptis cedoBtis, filio acdpieBtis pro- 
Biissa; siye gOBor bic proprie accipiatBr, sire abBSB Tods (ot IreqBeBS 
tBBc ia cogBatioBibas) pro sororio steterii: Bam de matrteoBio regis 
bactoBos siletBr. QBibos positis, proBam est coBjicere, caeso ab UBgaris 
BBicardo dace, fiiioqae rebos gereBdis noBdam Biataro, proriBCiae coram 
tam pericaloso tempore Ottoai coBimissam, ea spe, at ad JareBem deiBde 
rediret : idqae bobc alfinem regem molitam, et eam ob caBsam HeBrico 
BOB favisse. Ita SBspicioBibas iBterdam, sed professis, toBtamas mipplere 
bistoriae hiatam. Bardonem illam e8$e pates, cqjBS mefltlo fit ia diplo- 
BMte OttoBis M. a. D. 937. dato, qood edidit Tir eraditas, QaedliBborgeBsiaa 
eccleslaramepboras, caJaseademsBspicio est Ibirex ceagregatioBi iBQai- 
dilingebBrg Ib proprietatem dat CBrtem Salta, sitam in pago Laioga, Ib oomitata 
litodgeri (cBmappeBdicibBS)etqaicqaid baereditatisAdredmaterBardoBis 
domiio et goBitori OttoBis beatae memoriae HoBrico sereBissimo regi 
CBm praefato loco Salta in proprietatem condonaylt. Sasplcatos esC editor, 
baBc Saltam esse, qaae prope Magdebargam, BBde bbbc qaoqoe reditts 
BBBBOS capiat coBgregatfo iBclyta. Sed sitBS in pago LelBgaa Besdo aa 
■OB Saltae faTeatiBter£iBbeccam etNortbemlBm adLelnam sltae. Credi- 
derim extlBcto BardoBO, matrem ejas cam Henrico (fortasse cogBato) 
rediisse in gratf am, et affectam beaeficiis, altf ma rolantate Tlcem rt^i^disse. 
IpsiBS tamen BardoBis comitatam, bIsI plores desigBaBtBr, Ib orientali Franda 
qBaeroBdam potem, ex praecepto regio relato ad a. D. 918. 

4. HattoBem bis aaditfs ex aegritBdine animi ia morbom i&ddlsse, 
WitiklBdBS scribit, atqae iBde decessisse. Addit, qBOSdam fdlmiae afflatam 
referre, HBde post tridoom defecerit Posteriores abreptam adaemoBibBSy 
et iB Aetnam projectom nngatf sant, aodiCasqBe tocos in aere, qoibBS poeoa 
prodebatar : Sic peecaia hm^ tioque hmdo ruet. Sed qood Cmiitf 
et mannscriptBS MogantfBarBm reram codex mioor apod SerratiBm ba- 
bent, in praelio contra HenricBm prope Mersbargom ceddisse, Torisi- 
milltadine et testteoniis caret. Yiro ad mortem graTis aetas sniecerat: 
caetera odils impBto, qBibos ejas calliditas laborabat. Itaqoe et Mata 
[cogBomiBatom, SerrariBS ex mannscripto notat. MagBBm Tiram faisse, 
app«ret, qei dln snb minore annis reg e sois coBsiliis Germaaiam rexiti 
adjotoresqoe Dltmaram JiiTaTieBseai, AdeiberoBom AagBStaBBm^ Salo- 
monemConstantiensem praesoles; ex dodbas Conradam ii^rimis atticBm 
et partfbBS iBnexam babnlt. Cor Rtfis diclBp, Ekkebardns SaBgalleBSis 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPIilll 265 

scfftit Sad Jw nd^^iiiiro aitoritate et gntfaTiMI, exAigteii tMate A.M3. 
fbetat areUepisoopiis Megmitteu. Semrhis notaTi^ compatreii a ref e 
Anralfo, ei Miide aiifiiste, ia tabiihs dktoi^ qeod filiBm Ladoficaaiy ab 
AdalberoBO sahitaribas «ndif tiaetam^ de sacro foite lerasset. Ooodecim 
abbatiaa rexisse, Ekkihardas scribil. litwlsbameiisi Jam praetolem per 
trededm amiot praelMsfe, ex cbronioo lod tatie aitiqao discimac. Inde 
ex fratrom electione abbas faotas loci mofla<tet Uatberoty et a rege 
ioTettitst; ted qai tandem ad Mimidoaeotem episcopatam promolat ett, 
de qao plara dicemnt ad a. D. 927, qao obiit. Broscbiot diriU Aagiae 
aoiit 26, Ehfaagi moaatterio 17, Faldesti aUqaamdiO; Megoiitiiiae tedi 
anit Tiginti et oao praefo^ babet. Haec Serrarias in dobiam Tocat, 
aBBOt aetalit niflyae itt compotant, qnasi non timiii plara tenaerit. Faldam 
etiam * Hermannas Conlractat attribnit, sed bocFaldenti necrologio refa^ 
tator, qnod Battonem inter al>batet recentet, ted aliam, nostro anteriorem. 
Habet tciUcet indicolam abbalam^ ande excerpta dare, e re erit : 

5. A.D.fJU.fundahm at coenobimn; resU Styrmi per amoi 36; 
a. D, 779. i6. Sai. Januar. oWt. Baugolfita por anno$ 25; ob. 8. Id. Jum. 
ttaifer per annot i6; ob. 8. Id. Dec. EfU perannoe 5; ob. if. Eai. JuL 
MieBaSamum etHaltonem adAleuinum erudiendm mMt. Babasas (postea 
arcblepitcopat) qoot annit praeftierit, non additnr. 0. 2. Non. Feb. Oe 
Hattone ita: Sestue abbae Hatto, aetema viryinitate praedltui, rexitjMr 
mMiot i2. 0. 2. Id. AprU. Apparet, bonc esse, quk cam Babano, coi tac- 
tetttt, Alcoioam aadirit. Ergo, qoi sob Magno Garolo rixit, qnomodo ad 
Geandom pertigisset? Et annales Francornm mortit ei tempot assignant 
a. D. 856. pridie Idos Aprilis. Post kuno TMoto per mmos i2. 0. 7. Id. 
Aug. Stfikart abbaHampont annoe 22 depoeuit; ob. Non. Sept. Buogpi 
rent por annoe 24. 0, 5. Id. Jun. Helmfrid per annum unum et mensee 
fuinque. 0. 8. Id. Deeembrie. Ric finil indfcnlas; nnde antiqaitatem 
atttiaMt. Hooggi Toi Haogo it est, cai Jam Amalfhs a. D. 891^ qointo 
rsfoiy iBtdam snam promisit; cai Goiradas ^periore amo pririlegiam 
dedit Alia manas, sed et ipsa perantiqaa, sabjedl baec Torba: Haictuf 
ehbae. mtibrahi (ex abbate) archiepiecopus. Hadamar abbas. Hattu 
(exabbate)ardU^!piic0|m«O<iBiorintdligendas> Wer in k eri abbas.Braniok 
abbas. Hattojunior abbas. Itababemot tret Hattonet, abbatet Faldentety 
nam etiamMogantinam antittitem, qaem nngatoret maribat objecere, al 
qoendam Argentocatentiam praetolem, a«t Folonlae dacem. Nallas ex Hatto* 
aibas Faldentibtts notter ett, tametti qoidam primom potint arehiepitcopam 
Bioret meraitte potent, in ipto enore aberrantes. Hattonem banc, de qno 
aoncagitar, id est primam, a. D. 891. apad Mogantinos inangaratam, oMitte 
kocanno, ttatao exnecrologioFaldenti, obi ad annnm dominicae incana* 
tienlt913. catalognt obeontiam talis extal: Matto presbjfteret monachus. 
Berekikoih p. eLmo. SdKwakgafft p.eimo. Aserik p. etmo. Gardar p. et mo. 
Homsolflaicus. Hatdkoarckiepiscopus. Atbuimmo. BgUott diac.etmo. Begi- 
uoBp.etmo. Jun§olfp.eteso. Batotfp.etmo. OrtoUp.etmo. Exqao etiam 
ceUii|atiMrtiatempat,TenMbaadprias.Belictatopes,nitiqaAtSaloau»ami- 
*) •liMi — set boc septmsU Kckeri. §i iwe§r$ c ri p tU : esm laoiiife. 



Digitized by 



Google 



286 ANNALBS IMPERII 

A.H3* cag fto yif90, sadiiti^-^ to ii tmimieBtte inpcnd^at^ deftmclo lon proiwne, 
B9d palatio, id of t regi^ eessisse» Ekkituffdvs jimitfr caaoui initio BOlity 
ex regali Jvre^ qvod posieri speUim non akeaide ^appellaTece. Ganoies 
eilm f rnedid velelMUtt, de qoiims deiioiTolQitaa «Itinia non extaret, altari 
eedere, cni inserfte^et Spolia episcoporam per Italtam, regii Jvris feK^ 
qnias, Romani pontifices in s e trenstnlere. Hattoni Herigems in arGbiepi- 
scopatQ snccefsit; in aMratia Faldensi fingonem (qni ynlgo Hnoggi> 
stfednn, addit Hefmannns Gontractns, sed deoeptns : i&igo dndnm coenobie 
prieerat. 

6. At rex interea mmse Febmario Goriejae ad Yisnrgim agens; 3; 
NoniS) anno re^ altero, finoFoiii kbtiati, ejns nominis seenndo, prionm 
regnm concessiones horaTit, ut abbatem slM eligant,' vt ne eni episeopo 
dn dominicatibns monasterii mansi^ didcimas tribuant, ne liti eomm aot 
coloni regiomm jadicambimnooonstringantar, sed ab adfotiato monasterii 
Jas capiant. Salomon canceUariia ad ticem FiBgrim ardiicapeUani 
reeo§novU et subicripsiL Salomonem erediderim non aliam a Constantiensi 
feisse. Etiam ad HeriTordiam progressom regem, habet cb^onicon Gorbe- 
Jense. Inde ex Westfalia ad cabtelliun Gattomm Tenit, et ibi sanctimoni- 
alibns in Meschieda ageniibas ([iecas est ad Rnram WestMlne sitos) 
tnlercedente Hermniino rcmerablH tbnrite (an oonsobrino?) prlTilegia 
firmavit. SahmonccmeeiUuim 9d vicmn FOepimi arokicapeiiueU recoifn. 
Baia i%. Id. Mart, amno inc, Dom. 9i3. indict i^ttnno vero refm 
iom&ii Omrddi Q. Acimm Qmsetta. In D. n. /1 Apnd StengerolinB et 
Schateniom extat. Bxemplam, qaodad me perTenit, babet 22. KaL M^i. 
Hic de Ticino Thvringieis reims intentnm iiiisse appaitei: sed cnmnon 
ex seftteniia procedereot, yUAerendas pntaTit, qnod Transrbenann moiaai 
non patdrentar. itaqne cmii exercitn tandeni Lolharin|iam ingressns est 
Qnae geM sint, ignoratar. Illud constnt, nifatl profecisse, qnod procoies 
ad Garolam Galliae regem respicerent In ilKs priliceps Ragenarins dndvm 
Gallo adhaeseml, com a 2uentiboMo male hAbitns fnisset. Sed p«6t hojna 
mortem rediisse ab exilio, nspra notatnm ent, el apnd LadoTicuni adoles*^ 
oentem in aotoritate fiiisse. De ^Gerardo et Matfi^ido, Gohtadi adrersaiiis, 
mentio nanc qaidenli non fit; sed nill«taen prohibet, MaiiHdam saperfniase, 
el enndem illi hi^beri LotbarieHstnm optialati, qni in Bonnensi pacte 
cum Henrico Germanieo rege a-GaroIi^partlbns nominalnc, iet primns est 
proceram, a. B. 920. Garoii Jndlcinm pro ecclesia iMtirenfi comprohaa- 
tinm. Hos snmmaTi obnixosGonrado, facile iatelligitnr: qnem mox pedem 
eis Rhenum retolisse arbitror, destitntnm Tiribus^ cnm Bi^oaiii et Alle-> 
manniab Hnngaric distinerentar, et alioquin ambignae fidei habereninr; 
Saxenee antem et Thoringi in Henrico duce offensi ensent. 

7. Gai^om regem Augnsto mense apnd Tillam Theodonis egisse, ex 
priTilegio constat,' qnod TreTirensi ecelesiae conoesfiL Hnc enim refeio, 
qnod Browerns habet, Garolnm Ratbodo archiepiscopo pHTilegia fimMsee 
memeAuguHo ind. /, anno repU 2i, iBrgiore^ere kaeredOaiB tndqtid 2. 
Praeftsro miim binas notas nni, et nx annif Miotionem Corrigo, (qnam 
Broweri exemplnm male habet qniniam} et n. D« ^IT. inde lUMicatnnu 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 26!^ 

Nam ipBe Carolus loiditm aim» D«iiiM asdHln^M. Ctmkis se vocat A* M3» 
anna largiente clemenUa tefem. GazeHime nof&Hus ad vteeik Raibodi 
arckiepiscopi eummlque amcaiarU reoognovH, Actnm fkeodofde vOla 
}nB^,n.f.A. 

a foterea rege longe semoto, Ungari ^er^BaJoarios iii AHemanifkMi 
irrvpere. Cum Ute omniaVasta^seiitJamirQe owKiti t^raeda/dotainm tet^ei* 
tereiil ; eos inter Oenmn et Dannbimn fratres Erdiangeras et BertoldtM^ 
pot6Btissim!i AJlemannonim, et Udalrions comes, iflihc nepos ex sbrdre^ 
eomm AninlAis, Bajoarii Hmitis rector, deprehendmnt. Commisso praelio^' 
tobtfl itttemecione occisi stint, et tIx trigintatiros ctadi snperniiS^e, 
Uepidaaniis tradit; qni AmvlAim optimmn Bajoariomm dneem appeBaily 
qeem TnignsMalam cognominat. Yictoriae etiamReginonfs continnator me- 
. Eo SQCcessn fratres Allemahnos elatos apparet ; nam tlrcbangeri dissi- 
I arege circa Imc tempns empisse, broTis chmnologia SangallenSisiiooet. 
9l Udalricns (pro qno in eadem legitnr Adalricns) videndnm an idem 
iUi, qiem Bnreardi Allemanniae dncis fhitre natnm, ad Bntdhbmensei 
comites,Botamico lacni adaitos, Crasins refert. Idem Bmsebitim St^mpff-i' 
amqaesecatns,narr^,Uda1ricnmThietberga,Lotbarii imperatoris pi^one^te, 
HtgobaldOBnpta, natnm, Linzegoiam tennisse; captirm deinde ab Ungaris, 
et demi pro defiincto deploratnm fnisse. Itaqne ntorem W ^delgardim 
ad Titam religiosam confagisse, et in eadem cella, fn qua S. Wiborada 
egeret, n. D. 9i6. Inclndi tolnfsse; exisse tamen qnotannts, et Bncbomto 
Tenisse, vt maritt) parenirret. Anno 919. cnm ibidem ageret, ^ stlpem 
egenls daret, qnendam ^otnm non tantom e}ns mannm pressisse, sed 
efiam anyplexns et oscnlnm snrripnisse. Tnrbata mnlfere, indignatos 
astanles bomini Tcrbera intentasse; Ulricnm se detexisse; Wendelgardem 
a Cosstantiensi episcopo absolntam, ad conjngem redisso; sed altero anno 
praegnantem^ in_partn defbcisse. Excisom Bnrcardnm fllitam Deoqa€l 
deTotnm, ad regimen Sangallensiis abbatfae penrenisse : Adalardnm fratrem, 
ante ralnmitatem natnm, ditiones pateraas tennisse; buicnatnmRicberam, 
hnicOttonem, cni nxor Berta fVierit; soror Welfi senioris, Baloariorom dncis; 
qnae discntere non Tacat. 

10. Homae Anastasins papa obiif, prOTecto Jam antnmno, cnjns bpi« 
tapUnm tale oliiDa extabvt : 

Vaiis AnaetaeB rtquiesounl membra eeputcrOf 
Sed nittUfuam mier^umrparvuta etaudU humke, * * 

[Forte Moniftrm) qoia matnm oblit.] - 
HfxtM apostoticam htando moderumine ^wsmy 

Terlius existens ordine pontiflctsm. 
Ad iJkrigtum perfins, peccati vincuta sperai • 

Ommia etementer soltereposse sihi. 
ffwHque currentes liujw ad tSmina i^pH, 
Ut praesiet rejuiem, poscite corde Deum. 
Froddardns in c«rmtee ponltifieaff fale tirb eloginm tisoHbfl post Sergium : 

Quo rd>u8 ademto 

Bwnawts tn jmass&ensm sacra cuirmiui am*a, 



Digitized by 



Google 



M8 ANNAL^ES IMPERII 

i^|13« TerNuikocprMmulr&niieipUnomiMRomae 

SedU apodoMcMe btamdo moderamine redor, 
SenHot «f Chruhm vemiae nM mMnere hlandum. 
Laido pof t bidvoM sobrogattts est, Sif onii reltto» Sabims orto, et Tnai 
filivf ex Baro^o. Sed ei Houdsi soBestris sedes fiiit Mirere pro coi- 
ditiofte teaiporaaiy sine magao aioto aot aliqoa illostri yindicta abiisse, 
qood Otbertvs Strasborgensis episcopvs hoc anao ocdsos scribitor, antore 
ftctiion Bominato; Ricwinos dignitateni inradit. Eodeai anno sciibit 
continnator ReginenisETerbardora episcopom Spiroisem ab Erenhardo et 
Gonrado comitibos caecatnm foisse; locos band dobie comptas est 
Episcopi nomen erat Einhardos, pro Ermhardo ETerhardom malebam, 
fratrem regis ; Gonrados faerit, qoi cognomento Gorciboldos, eorom sobrinos, 
de qoo molta sob Ottone Magno. Sed annalista noster Saxo^ antiqao hand 
dobie Reginonis codice osos, rectios ita legit : Einkardu* efiscofu» Spirensie 
a Werkihario ^ Conrado comiHbus caecatm esL Et sane potait codex 
«iiqois in Gallia scriptos, abi litera W minos nota, habere a Berinhario; 
nnde, litera B ad praepositionem translata, librarias aliqois abErinkario 
et correctione ignoti Tocaboli ab Erenhardo fedt. Simili errore Einhardns 
in ETerhardom (qnod notios nomen) motatas est Gaeterom noTa hinc 
genealogiae Germanicae lox affolsit Nam mox idem scriptor ad a* D« 
943 : Otio dms obiit, cm Conradus (Uius Werinheri in ducatu (Lotharien- 
sinm) eueceseit. Nihil additde Werinhero pro solita soa broTitate, scilicet 
qoiasoprajam comitemappellaTerat Porrocoi^afctioWerinherietGmiradi 
cowltHm in eadem caosa, contia episcopom Spireaiem ; innnit proximos san- 
gaine, imo fratres foisse, et ita alias iratres a breTiloqois^istis scriptoribns 
coi^ongantor. Ita a Reginone ad a. D. 892. Pipinos et Heribertos^ a continn- 
atorea.D. 917. ErhangerosetBertoIdasconJangantoryfratresfoissenaspiam 
monetor. Gaeteri enjm consangoinei, EYorhardos regis frater et Udo alibi, 
praediahaereditariabeneficiaqaeregiahaboerei Werneras et Garciboldns 
eorom sobrini circa Spiram et Wormatiam. Itaqoe posteri Wemeri, dnces 
et reges, Spiram omaront, Spirae sepolti sont, Wormatiom habitamnt 
Atqae ita scriptori Gonradi Salici contemporaneo rectissime satisfacimns. 
qni eom ex progeni^ (id est familia) primi Gonradi regis dedocit Sed 
hanc rem rarsos attingemas ad a. D. 943. Wemeri ergo pater Eberhardns 
foerit, Gonradi regis patruos, qoia idem pater Gonradi Gorciboldi fnit, nt 
ex Reginonis appendice constat ad a. D. 948. Et filiorom Eberhardi bqjas 
meminit idem ad a. D. 903. Einhardos episcopos a. D. 9ia decessit, teste 
BOcrologioFaldenst Hermanni Gontracticodices correpteLinhardnm appel- 
lant; excaecatione in annom praecedentem relata. Gansa tam andacinm 
facinomm per infantiam scriptomm soppressa est Impnnitatenk praestitit 
regia propinqnitas. Rex com Henrico, Tiro potente et acri, sibi collactandnm 
Tidens, com Erchingero non tantom condliatos est, sed etiam afilnitatem 
contraxit, et sororera ejos, Tolot pacis obsidem, in matrimoniom accepit 
Lnitboldi Tidnam, Aronlfi matrem, qoae in Lanrlshamensi chronico Gnni- 
gondis appellator. Ita eadem opera Bi^oarios et Allemannos sibi doTinciebat. 
Sed andcitia non doraTit Eem Jacnndam hic namt GorbsifenseGhromcon, 



Digitized by 



Google 



ANNALE8 IHPBRII 269 

Gttnfliatiam monacbiim ex lapsn de turriGvla capellae olandleaiifem, alto A.918. 
lapsa ex gradibas versos refectoriam, perfecte sanatum ftiisse. Medio lioc 
aniio obiit Oda Lodolfi Saxoiram dacis, ridaa, Qt ex iis patet, qaae aa&o 
praecedeiite de filii Ottonis dacis morte diximas. Ipsa raro natarae bene- 
fido annam aetatis centesimam octaram attigit, Roswita memorante. 

ANNO GHRISTI 914* 

Conndi dlploma Tn^ectenBo W ilinebnrgi datnm. Udo eomet, cojof patnielif erit 
rex Gonrtdif. -* Conradi rofit exoreftiif fvb ETorhordo fratre !■ SaxoBlam 
adrorfiif Henricam mlffnf, profligator. — Gollifio Brcliinforl ot Bortholdi onm 
SalomoBe opif copo Gonftantienfi et abbate SaBaallenfl. Hic ab iif indi^o trac- 
tatnr. — Brchingemf ideo in exilinm mlf f nf. — Gonradnf In AUemannia, Garolno 
tn Lotharingia Aiere. An fagae hoc anno combnf tae. -* Berenfarinf Placentlao 
ogiL Lando papa oblt, f nccodit Leo YI. et hnlo Johannof X. — Lnitprandi 
rolatio de oleTatione Johannif X. — Johannif X. apologia oontra Baroninm fi 
Lnltprando focntam. — Otbertl epifcopi Strafbnrgenfif epitaphinm. — Otbert* 
•■cceffit Godefridnf. Bo hnjns genere et cognatif. 

1. Rex media aeirtate in patrimonialibns (erris AUt^ nt apparet ex A*M4» 
praecepto^ qaod ecclesiae Tri^ectinae dedit, cafas historiae insertom 

extat, lioc sensn: In n. $. ei i, f. Canradu» divina auxiHanie dm. 
res .... iVofvffi fieri vohtmuSj Radbotkmmn venerahilem episeopam 
veUrie TraiecH^cckHae, quae est eonstruda in hanere 5. MarHni con- 
fenofie . . . euggessisee mqjeetaH noshrae, ut eoneHMa regum, fui nos 
praecesserunt, quihus praedieta eeclesia nobiHter atnpHata est . .-. r^no^ 
varijuberemius. Cujus petitioni, quamper Udonem consanguineum nostrum 
WsMgervmque eomitem nobis obtulerat, Hbenter aurem accommodamau. . . 
Eane itaque autoritatem... manu propria subtus firmavimMS et sigilti 
nostri impressUfne jussimus roborari Signum d. Conradi serenissimi 
regis. Salomon emuxllarius ad vicem Pilegrini archici^lfpeilani reeofnovi. 
Data 7. Idus JuL anno inc. Dom. 9i4y ind. 2, anno regni gloriosissimi 
rtgis iertio. Actum apud WU^aburg inD.n.f. A. Rex Udoni patrnelis 
erat, Gebhardi patrai filio. Waltgeras Tieinns Ultnyecto, Frisioram comi- 
tem agebat. U naper ob caedem Eberhardi memoratns est. QnidaB 
posteilores scriptores^ sed praeter diplomatis nostri fidem, regis nepotem 
appellant 

2. Regem non dia Wilinaborgi sedissOi ex negetiis alibi obktis 
facile intelligas. Dam ergo ipse in saperiore Germania yersatnr, fratrem 
Eyerhardom, per Wedderayiam Hassiamqne reram potentem, contra Emr 
ricnm Saxonam dacem mittit Eyerhardus tn\)ecto Dimola, ad Eresbnrgui 
yenit, antiqnam arcem, inde a Garoli M. temporibns celebratam, eamqne, 
vt praesidio manitam reperit, obsedit. Fabricios in Harceborgom yel 
pettns Henibergam arcem transformat, qnae non precnl Folda, c^ebrif 
olim coenobii locoy abest. Francom principem soperbe qoestom, i^on^ 
qiod Saxones moris tecti, campo se credere non aoderent. Vix ea dixerat, 
com nonciatar, hostiom copias in sobsidiom orbis yenire, nec procol 
abesse. CoQimisso ergo proelio fogit Eyerhardos, tanta snorom stiige 



Digitized by 



Google 



m AHNALSS IHPBIII 

A.HI. ^^ «( Joco ntiiti^ ^ermto, qiis Uita essel labnM^ q^i ctoios 
Frvftcos oaporo possot Hooc Stxones sortptoros, site goiiU forooios. ' 

3. Intoroa lOYto io AllOMnnio tarbao rogen disUooot, mo Irotns 
ji^liriatt statim olciscatnr. Magnos Garolns olijB Tillan StaioiieBi Stt- 
galleui JOOJiaslorio dodorat ; Conradns napor qBaodam fraodia Oiddidoral, 
qaao illic regio fisco restabant. Id aegre ferre fratres Erchingeros et 
Bortoldas, et magis magisqne in Salomonem exardescore. Castellam in 
Golle stroxerant, qaod eppido Stainhemio Iniminebat. Id oppidanis graro, 
firatros a rege diraere Jabebantnr: ipsi conira haeroditarium snnm in eo 
loco Jns Jactabait. £piscopas mittit procaratores, qai homioes hactenos 
rogios tege Allemainica in sanm Jas tradacant. Ftaesidiarfi cosColia&i 
niUlo s^ctds jQra lisci exfgebant; qnerelae episcopi spernebantnr. Anno 
p^ne extracto, episoopas. fratnbas principibus focte obyiam factos^ com- 
pollat; petit, ut sibi Joro.sao nti liceat; cofttradicentibasrindictam a rego 
dennntiat. Qiro cornmotns Liltfridos, sorOris oontm filio^, ferox jofttnis : 
Tune, inqnlt, scelerdte monache, post injurias etiam minarisf simal gladio 
edncto in hominem fertnr. Cui quidam se objiciens, lanceis satellitam 

. . eonfoditar. Gaptam Optecopom m dirorticalam docnt, ddiberaiitqao, qoid 
Hicto qras. Lsitfridi sentenOo erat^ ocnlos emendos aut maoum aJMdi- 
deodam: pndeitiores liboramdimitti soadebant. Princifosmediom aeciti 
coBSiliam nec hostom ulti sttnt; noc imponitatem consocali, praesnlem 
Tilt manalo imponnAt et captimm Dipoldisbaiigum mitiont, io qao castrt 
«xor Srchangori Berta morabatir. ScielMuit, hanc rehomenUs iBfenii 
foominam amoro moriti saope episoopo malo preoatam; ftaqao tb has 
possimo accoptom iri aagOrabantur. £t ne qoid contomeliae doossoty poiw 
cariis (sic logero mab, quam portarHs^ ut habet GoldasU oditio) rereroi- 
Uiam oxhiberei, oscola podibus figioro cogunt. Ita ricem roddehapl honini, 
por qoom decopU, pecudnm pastoribus honores htbuenuit At Borta rt 
Buntittt oxtorrita ridit, qutm pericnlosum esset faciias masiU: ot^is- 
oopum honorifico exeoptom beiigne tractavit 

4. Haec narrat Ekkebar^Ds Sangallonsis naper allogatus; sod qoae 
addit, quasi statim capU [^atros mox poenas dederint) contemponuieoram 
marrationibus non oohaorent Nam ez breri dnronico Sangalloosi maBi* 
fsstum est, Ercbangerom capttim tunc quidem : sed tiberatum et io oxi- 
lium missum, continuata rebellione tandem sibi exitium peperitse. Ita 
OBim fero montchus autor: a. D, 914, Conradus venit in AUemamniam, 
Mrekmger episcopum Salomonem hosMhter ^vadH et eajnt, Sodem annd 
ifee^ in castro OufHdin^ a rege captus et in ettHium deport0tu» eaf. 
BpiseopQm eigo tunc liberatum, dubitari nequit Mow Burcardue JmKior 
[filiuB credo nuper occisi] regi rebeltare, et patriam suam vastare coepiL 
Haee isto, peno umus ejus temporis seriptor. Ubi OufridiBga sit, non 
Axortey Hippoldisborgum, quod Ekkehardus nunc eastram, bubc uEtem 
tocat, SUtmpflas in Algoia quaerit, Goldastiis in Hegovia, ohi iabs 
Worhitaga vicus, Raloidloeilam ioteret oppidum StoiBtoimoBse. CrasiBS 
looat td Atpes Sooirieas, suprt arcom Teccam io moBto, ubi adhoo rudera 
risoBCor.^ 



Digitized by 



Google 



ANNALSS XHPEKM 271 

5. Roc Cosradns nataleil Boiyni Gmistoiittika a|md Mcttumen, ItMt^ 
reftaa inioceitlam apud Sangallenfies «fi^ etintec.fMre&censfiiipiei 
referri yolait, Ekkehardo narrante. At€ar«tatf parlem !anni in liotkaringjt 

egit, ubi regnnm ejns a popniis agtbscebalor. Ita^e.Cjdlilletins in Gor- 
lieBSif monasterii chartnlario reperil .d^cnmei^Qm aegotii, faod ^cHnr 
actom Y&odunq in mallo pubHc^ cMtm Riwina amite, omQ ak tM 
Dcm. 9i4^ tuino terHo re<fnante Cafolo repe in-regno LotkarU pHmdam 
rtps feHciter, Yamim esse arbiti^, qnod .M»ei cksenieon C(ui)ejense 
loa «atiqnissimiai, certe inteqtolatamy lioo anno mnltas sagas in teni* 
torio monastarit oomlrastas fnissOw £go moris tam cndelis tam nntipi 
Ytstigia non reperio* 

6. Itt Italiik Beresgarimn, onm Placeoitia» reniliset, agmm Gre*0r 
ntnsini et Placentinonim limitiftns diitinnsse^ Sitpoiriiis scriHt Lando 
RomaBomm pontifex hoc anno obit,.(}«emadmiadBm reote Sigonios statnit; 
dim tamen non tantnm Baranins ii t^miporis Mtatione labator, sed etiaii 
Labbent scriptordiligens mortem ejni in annnm proximo praecedenle 
priorem remorerit. Sed tempornnj sories hactenos eonstitat% iios hvf 
dneit, lirmalar^o Rubei testimonlo, Rarennatittm.histDriciiion spemeidi^ 
qni extare nM Landonts epistokm iid Johiniiem RireMiatinmpraesnieni, 
indictione seconda Nonis Febmaarb*]^ datam* Non mnknm snpOffYixisse^ 
conTenil. De^ haec Frodoardns : 

Lando dein summam Petri suM ordine eedemj. 

Mentihui hanc eotuU sea ut denigque diebuB^ 

Smeritue patrum sequituf quoque fata fniorunK 
Ei Leonem sextnm Uermannns Coitraetns snbrogat^ qni mense nno, dio^ 
bns 26, Tol secnndum editiottem Canisii, dnobns fere mensibns sedisaet. 
flf^os nnspiam alii meminere; nec tamen plane yannm HermaHnnm cre* 
diderifli) sive controyersa hiit eledio, siye Leo ad ordinationmn non peiw 
renit Gaeteri omnes statim Johanaiem deciinnm snbjieiml. ConstaHiMS 
ei Royeanae snccessit. 

7. Lnitprandns, plebejae maledicentiae diUgens archiyarinS; Jekaaais 
^eyationem ita expUcat: Theodora, qnam scortnni Impndens yocat Creo- 
liBs pro eonyioio maritnm e|ns et genns dixjsset), Romanae nrbis domi^ 
aaCam TiriRter teaebat Haec dnas habuit filias, matre non modestiores^ 
Maroxlam ex Sergii papae concnbitu (si credimns), Johannis serius papae 
mafrem, ef Theodoram minerem. Theodora in Johnnnem diacoBAm Ra* 
yeaaalis eeclesiae, aetate et forma florentem, a Petro praesule sno nego* 
liom cansa Romam missnm, yehementer ^arsit Is praefectns primnm 
B<monieasl sedi, mox Petro^ defancto ia Rayekinatem traasiit, Theodorae 
laTore: et Jam enm a. D.905. Rayennae sedisse^ Rnbens probat; ^tsi 
Sigoalas mortem Petri in annnm 907. differat Tandem cum illa absraliam 
aausli diatins ferre non posset, defnacto Landone Romannm pontifioem 
foeit apostoloramqne yicarium constituit Haec lere Lnitprandns. ibi 
yero Baronius, religioso quodam zelo accensus, foedisslmam sanclae Re* 
mnMe eedesiae faciem deplorat, in qna potentissimM mer^trices pro 
arMlrlo agmit, episcopatus dent» episcopos transfenmt; deaiqne, qaod 



Digitized by 



Googje 



272 ANNALBS IMPBRII 



k.HL <i^^ bemn^iH, «Miiot Mt ex «dillerfo cflao^s te Mde Petri eol- 
loceat. Sed qved de eaeterie homiBiiB rebns, !d de poitiieats diceadM 
esty buiaii MihO «b ee «lleiui eese. 

8. Bo deniqte prooedit cardiMalis docttosimiis, vt Doget, tdes reros 
papas fnieM. Nwquam [iaqiiit] clm' eHgeHti» vel poMea comenheahi 
oMpM meMe; eammee owmee preeH tUentio, decretaponhficmntaffoceie^ 
anihfui 99US in eliffendo smmno ponUfice, tach^ Hociile 
AOM «llo testioMNrio yeteran, sed solo eonun silMtio proliat: qnasi id 
svffldat iB scriptoribis, qnales illonui tefflporam, ne memorabilia qvidem 
anotantibas, tantam abest, at recepta et asitata etplicent Ego,ezteraam 
qnandam speciem et formam jaris seryatam, non dnbito. Nam si mnlieres 
doadnatam orbis obtinebot» fadle viros assentientes habebant; neqae 
ant exteri colaissent aat ipsi Romanf tnlissent, nisi rite consecratwn. 
Bt Frodoardns, reram Romanaram ocolatas testis, nec adolator pontificaa^ 
irihil memorat, nnde taiiam pertorbationem mdas. Dndnm increbnerat, 
«t magnae in papa somendo mnltitadinis partes essent; clerns tamenciim 
proceribas aator fiebat. Sed hinc saepe pngnae et caedes; nihil taie nuc 
qoidem, cam proceres Theodorae farentes, potentia sna deram et popi» 
hun in potestate haberent. Artes atqne ipsa etiam fiagitia aat caiidida- 
tenim ant faatonim QquM hic non maxima yideo) nnnqaam electiones 
•acras irritas fecere; nisi qois noro Jorispradentiae genere Simoniacos 
pntet, qai pro ro sacra conseqnenda non pecaniam qaidem pactl sont, 
sed tamen cariores pecania yolnptates. Qaodsi post aliqaot secola de 
Leonis X. rebos ant alterins snb Carolo V. pontifids nonnisi historia 
hostilis extarat, qnalem Procopias qaidam aat Laitprandos in potentes 
seripsit, ibtaras aliqais Baronins in easdem exclamationes pronimperet 
Sgo Johannem, qni nanc electos est, Joveniliter oxnltasse non mim. 
iSed hoc nnllam anqnam dericam irregalarem fedt Caeteram aliis non 
optinme notae pontificibos nihilo deteriorem habeo; qnin contra, si bmUs 
artibas adeptas est pontificatnm, bonis oraasse deprahendo. £t RaTeaiiae 
qnidem magistratnm sacram com plaasa gessit. Gerte ecclesiae soae res 
recaperayit atqae aoidt, qaae tonc laos samma habebatar. Johannes, nt 
ait Rnbeas, bona archiepiscopatos accarate administrans, mnlta hoc nnno 
(905.3 composnit et ad Toterem ditionem addnxit; qnod et seqaentlhas 
annis stndio nnnqaam interrapto fecisse, malta Longobardo charactera 
eonscripta monnmenta dedarant. Egitqne ista diCficillimis temporibBS, 
cnm rex nnllas aatambigaas esset; cam illinc Saraceni, hinc Unfari 
ingraerant. Hoc Rarennae saae praestitit, majora Romae : nam Tigore 
animi aetatisqae, qaod a tot annis fVnstra tentatam erat, perfedt, con- 
dliatoqne Berengario rege et Graeds Ticinisqae per Apaliam et Galabriam 
prindpibns in sodetatem belli alledis, Garilianam racepit, Saracenos 
komanoram cerTicibns depalit Sed haec paalo post gesta sant Nosiri 
CMidoris fnit, contra pantragoediantem Baroninm apologiam Romanoram 
pentifioam soribere. 

9. Otbertam episcopam Argentoratensem a suls orhe palsiun «Iqae 
occfiam, seribit Eriuiiibaldas sacoessor ia catalogo episeoponm 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 273 

C^ q«o ad t. D. 965.) hoc epigranmate sepnlcrali ?iri facUqae meiiorian A. M4# 
comptanis: 

OwSf qui nan doieai, piod patrm grex abigebat, 
Otbertmm dicOy qui perHt gtadio. 

Et Ckristo junctua, paeforum nomine functus. 
Martizatorum more pretiosa fuit. 

Ratburg quem eanctis ocdmm vixerat istie 
Sit tutue ciaustro eancta Maria tuo. 

Tertia Kaiendas Septembris came redemptum 
Obtuierat domino vivere perpeiuo. 
10. Hoic snccessit Godefridas, qnenn Erkanbaldas scribit ex Caroli 
impeiatoris sorore nalam fnisse: qaod eUam Henninfesio et aliis genea- 
logislis^innotnit; neqoe enim res nisi de Garoli Grassi imperatoris sorore 
acdpi potest. Bnocetins episcopi qnidem non meminit, indoTico tamen 
Germanico filiam tribait Ermengardem, nnptam cnidam comiti, in Alsatia 
foTtasse; et liinc potnerit esse natns hic Godeiridas. Filiam Canignndam 
ex eodem matrimonio ortam yalt Boccetias^ qaae napserit primam Ottoni 
dnei Lothariensi, patri Friderici dncis Mosellani et Adalberonis primi 
Meiensis, deinde Ricninp. £t vero Adalberonem Metensem habnisse 
Bicainion Titricum, constat ex viU Johannis abbatis Gorziensis. £t notati 
dignnm est, qaod Godefridas, memorante eodem Erkanbaldo, cnm yix 
septem septimanis praefaisset, 4. Idas Novembris defanctns, Richwinom 
ex Lothariensibns nobilitate praecellentem snccessorem accepit, patris, 
at apparet, consangainenm. Caetemm vellem Baccetias probationes addi* 
disset. In eo cert^ falsns est, qnod Adalberonem archiepiscopom Remen- 
sea Godefridi et Sigefridi fratrem facit; Sigefridum patrunm babnit 
CLnzelbnrgensiam aotorem), Godefridam patrem, qai inferiomm Lotha- 
rioBsinm dncatam a Branoae accepit. De Ricaini episcopi morte dicemoa 
ada.D. 934. 

ANNO CRRISTI 915* 

CBmsUae m in AOeMimia Tsklan obtldet Hevieis dn SaxeBlte te FrMeiUi 
ImBpit.— Gooradiifl edrerf ns Henriciim moTet, qni ee Orontm in Stxeoia redpit. 
B^jiw loci titQs prope Gottingem.— Henricu estnDiatmari a pericnlo et obiidione 
Gonradi liberatnr. — Diatmari origo a Fabritio ant Agricola conflcU. — Vngari 
Wfne td Fnldam penetraat. Obiere Hnogo abbas Fnldensis et Raibodns archi- 
episc«pns Trerireniis. Hnic sneceeslt nnotgems. — Srcbangems in Anemtnaia 
regios rincit et dncem te gerit-* Garolns rex obseqnentes babet Robertam Odoaif 
regij fratrem etReginerinm marcblonem. EJns diploma pro eccIesiaTnngrensi.— 
BedtaBtar rerba b^Jns diplomatis. — An Garolns rez in Saxoniam Tenerit, et 
Hcnricam arbibas sedibnsqne regiis donarerit.— Berengarins Romanam expediH- 
•■eai mediutar.-— Jobanaes papa Bereagario b^Jas rei prtecipaat talor ftiit. — 
BareagtriQS boc tnno in Tnscitm Tenit et Adtlbertam mtrcbionem ia obseqnlo 
habait. — Regiao Pmmiensis obit, at et Hnogo tbbts Fnldensis. 

i. Gonrado regi interea Allemanni negotinm faoessebant. Tnixlam A.9I5* 
obsedisse legitar in broTi illa cbronologia monachi S. Galli, qnam ex 
Sinnondi scliedisQaercetanas prodaxit. Nec altra qoicqaam additar, ande 
fifns loci dignoscatar. DeliberaTi, qaid boc monstri esset: sed mox in 

tlirALXS IKPIBII TOK. 11. jg 

Digitized by VjOOQIC 



m ANNALSS 1IIPKRU 

A.Mft. •«ittttTttrit, tefendui Tuiel, qme m lwdlea*e aou est, vilfo Holiei. 
Twiela tb edito tito ; ande patnnn memeTiapraesidiarii Saedi to(a«8ieyia« 
tributariam habebant. Doelttnm ElikehaTdaa aaepe citatas vocat, et in 
Ercliangeri postesUte foisse, satit indicat, cnm id actam scribit, nt capUs 
episcopas illac transferretnr. Postea Bwcardns dnxibidem babiUTi^ ot 
ex Ekkibardo pariter apparet. Ittqae dicendam est, Conradnm caple 
Erchanf ero non contenUm, nt radices rebellienis excUderet, etitm «rcem 
^ns in potesUUhaberecnpiTisse. Sed hoic enrae intento nantios «CUlit, 
Henricam dacem cam exerciU Stxonam et Tharingorom U Flranciam Irra- 
pisse. Gredas Eberhardo yices feddenlem, in Hassiam ipsamqne Wedde- 
raTiam penetrasse. 

2. lUqne rex fratri saccorrendom sUtnit, et toUm %eHi melem in 
Henricam Tortit. Baelliam tamen mox capUm, ex seqaenlibos ptfet 
Henricas, abi regem se cam Eberhardo coi^anxisse Utellexit, riribns imptr 
relegit iUr, et per Qnercetnm C^vlfo Eichsfeldam) sese U SmuinUm 
recipit. Erat illicU ipsis Saxoniae finibos castellnm monitissimam Qroaa, 
noUm iiox regam palatio. Ei se Henricas Udasit, com omnU ad defen- 
sionem necessarU comptrtsset. GontroTersns est loci siUs. Estqatedtm 
td lliaiite MnldtTam Grona, et GronaTia Hildesiense oppidom Tisitar; nt 
e< Groninga HalbersUdense, qnod Georgio Fabrido placnit, et Gronda td 
Yisnrglm, qaaeHenrico Meibemio tTO. Sed Hofmannas noSUr archiTarins 
nepotem Meibomiam docait, -Gronam, regam tabilis et scriptorom mono- 
mentis decantaUm, arcem ftiisse Gottingae, orbi BronsTicensis ditioBis 
insignii imminentem, c^tus radera extantU Ucolis orbis Borg-Grona 
hodieqne appeUantor^tit ipse eeram inteHexL Et ob freqnentiam aolte, 
stepe in iroe babittntis/ oppidamTidnamiiatam poto, coi Gtftlngaenomen 
non a Gethis, ot fabolanUr, sed GoeU riro Tonit GoeU idem est, qoed 
alU dialecU Gosa, aiterits riTi Toctbolom, atromqae tb effbsione. 

3. Rex' com Tideret, locom monitom et omnibns rebos tbondtntem 
dilRcalter ctpi posse, mittit tdHenricom, qoi deditionem soadeat, ettegis 
tmidtiam polliceator, aeqois conditionibas oblatis. Tetigerant ilU dncis 
tntmom; etsi ptmm grttUe fideret, Adtlberti exemplom tnU ocoloe 
htbens, et gntras ftcile caasas iraram aot spedem crimUom UTeniri 
t praepotente et odit recondente. Forie cam legatis regis agebat, com 
Thiatmaros qoidam, Tir armis ingenioqoe claroSy-ex orientalibns nd docem 
Tonit. Orientalis tonc regio dicebator, qoam nnnc Misniam Osterlanditm- 
qoe tppelltmos, inter Salam et Albim, qoa Molda dopTex, Elister et Flisnn 
floant Utellecta perplexitate Henrici, Tir callidos non melias hostes 
circomTeniri posse puUTit, qoam si domUas ipse dedperetor. lUqoe 
qoasi in arcano qaaedam Jacit, appropinqoare aoxiiit tmicorom, qoi ori* 
tetem Stxoniae Tersns SfaTOs Uebantor: trigUU breri cohortiom signa 
Ailsara. Baec ad legatos regis penrenere ; sIto dicenti Uteribere, qnod 
WitikUdas Bignificat, siTO habebant emtos arcanomm Henrid explorttores. 
lUqoe qotsi rem magnam et recondiUm nadi, sobito ceriiorem Conradom 
pMcoIi fkdont Accedebat Henrici mnUtio» oblaU aspemantis, htnd dn- 
biom toctte fidadte signom. Bes;, dom Unge tdhoc toxilit ertit, mtloit 



Digitized by 



Google 



ANNALE8 IMPERII 275 

obsidioMiii sponte, quam necessario solTisse viderL Ita dox tue qiidefli JutlS. 
pericnlo exemtQS ost Qoin coiisse aliqnam pacem aaC indncias credo, 
com Germaniae snperioris turbae recradaissent, et, SlaTis etiam Danisqae 
Saxoniam carpentibos, donanda essent odia poblicae salotL 

4. Georgios Fabricios Tbiatmaram facit borgraYiom Zorbecconsemi 
Dftgreni (yel Thiagrini) comitis Wettinensis filiom; additqae, ademtam 
Ditgreno ditionem ab Ottone daco Henrici gratia rediisse ad filiam; qoi 
tnimi gratitadinom in sammo patroni discrimine ostenderit Sed Toreor, 
16 omnia sint ex commento toI Fabricii toI Goorgii Agricolae, cqjas iUo 
affectos labores perfecit Agricola aatem ATontini exemplo sibi bob 
pinoB^at arbitrori indalsit, at historiam paolo radiorem per se, ex ingenio 
perpoliret Sed is mos bodio merito improbatar. £go Tbiatmarnm eom 
esee arbitrory qoem sapra memoratam Henrid dacis Tolat magistram, 
pafre ejns Ottone dace TiTonte, aator Titae M athildis reginao introdacit. 

5. Uoc anno Ungari, noya facta impressione per Bi^oarios et Fran- 
€08, ad Faldam asqne excarsionibas penrenisse scribantar continaatori 
Reginonis; obi circa hoc tempts etiam Haogo abbas decessit, necrologio 
leste: qaod etiam notat, paalo ante ex hac Tita abisse Ratbodnm archi- 
episcopam TroTiroram; ci^as annus expletae mortalitatis ne Browero 
qnidem diligentissimo scriptori in liqaido fuit. Ultra annom Domini 917^ 
distnlit falso, deceptos tempore diplomatis a notario pro Ratbodo recogniti; 
qood ad annam Domini 9i3. referri debere sapra ostendi. Diem tamen 
obitot ex anniTorsario ecclesiae annotaTit 3. Kal. April. electione deri 
et popnli Raotgeros saccessit Minim est, qaod res loqaitar, necrologinm 
Foldense eidem praeclaro reram etiam Faldensiam scriplori, Tisam non 
ffUlsse; alioqai Haogonis abbatis mortem soo anno assignasset, qaod non 
feeit Sed comperi, et alia apnd Faldenses qaorondam inTidia, siTO cti- 
liOBe praepostera; ocalis Tiri sabdocta i^isse; qaae Jam e latebris pro4- 
•ont faTore abbatis Adalberti, principis sapientis et de rerom nso incormpte ' 
Jndieantis. Is anno Domini 1714. his Jam scriptis decessit 

6. Erchangeros nsos absentia rogis, adUanctis sibi caeteris male 
«ffectiSy Borcardo et Bertoldo, ab exilio in Allemanniam redit et regioi 
Tineit; qaa de re ita chronologns Sangallensis: Erchanser ie exiHo ro- 
venus am Purckmrdo et PerMikoldo [sociis] cim caeUrit patriotii sui$ 
pugnacU ei eos apud Walavis vidi, et dux eorum effectus est. Haec illOi 
pMdta pancis obscire perstringens. Qois locas WalaTis, nemo prodit 
Crosias et Goldastos aliiqne rerom SaeTicarom aatores hanc scriptorem 
BOB Tideront Golloqaiam poblicnm Jassn Tidaae Burcardi secnndi dnois, 
poetea In Tilla WalaTis habitnm, Ekkehardos Janior notat InTito lege 
poteotatem docalem osarpasse et noTis fadnoribos capitale sororii odiam 
BMniisse Rrchangenun, annas seqnens ostendit In honcpraesMitem Scha* 
tOBiBS cnm caeteris Theoderici Fadebomensis episcopi obitnm refert: sed 
foi te bienninm differendns Tidetnr. 

7. Carolos rox interea per Gallias et in ipso regno Lotharienii 
renmi potlebatar. Robertom, Odonis regis firatrem, adhnc obsoqaenlom 
iMWftal, csiuM mafna emi intia Seqnannm Ugerimqae aotoritas. Apnd 

^SedbyGoogle 



376 ANNALES IHPERII 

A.ttS.I^^toiensas praeeminebat Rtgineriiis. Hodiis pariter snb marcliioiis 
BOBiiie Cnempe contra NormaAHos) et Roberti qnoqve meminit bonorifioe 
rex ipse tabnlis in monasterio S. Amnlfi, id est (nt arbitror) apnd Metas, 
nnnc datis, qnibns Tnngrensi sive Leodiensi episcopo forestem qoaidam 
stre syl?am restitnit. Raginerinm marchionem strennnm, Robertnm sere- 
nitatis snae execntorem fidelissimum appellat, nescins fntnrL StephannB 
Tnngrensem episeopom, cnr consangnkitatis snae dfinem dilectissimnm 
Tocet, nen constat. Raginerinm Lothariensibns tnnc praefectnm qnidam 
scribnnt: ego praeter comitatns dndnm possessos cnm abbatiis, rel mili- 
ivti praefectnm crediderim, qnod marchionis oflicinm erat. 

8. Sed yerba ipsa diplomatis pleraqne ex Miraei notitia ecdesiamm 
Belgii exhibere operae pretinm erit: Karohts divina propitiante ciemenHa 
rex Francorum. Dudo Virdunemium tpiscopus, Raginerus marcMo stre- 
nuus, parUer etiam Rohertus nostrae serenitatis esecutor fidetissimuSf 
nostram adierunt clementiam^ poscentesy ut interventu Stephani Tungro^ 
rum episcopiy mostrae consanguinitatis affinis dilectissimi, partibus^S. Dei 
gemtrids Mariae aimique martyris Lamierti traderemus ferpstem, quae 
olim pertinuerat ad Tectis viilam, quam dato fisco Zvendibotdus retinuerat 
ad manum regiam, quam constat in pago Luviensi atque m comitaiu Si^ 
chardi sitam. Goswinus notarius [potins GosHnus, vide ann. 917. 919.] 
ad vicem Herivei archiepiscopi sununique cancettarH recognovit. Daium 
8. Kal, Scft, ind. 3. anno 23. regnante Carolo rege gloriosissimo, redin^ 
tegrante decimo octavo. Actum monasterio 5. AmullL Annns largioris 
indeptae haereditatis fortasse ab exscribente omissns init 

9. Annalista noster vetns habet, secnndnm Gallicnm qnendam ^crip- 
torem adhnc tetustiorem, hoc anno Garolum regem in Saxeniam Tcmisse, 
nrbes sedesque regias nullo resistente ob^nisse; Henricum^regiogeiere 
inclTtum atqne inde orinndum, omiribns donasse. Sed Gallnm fllnm, qnis- 
qnis f^erit, posteriorem rebus scriptorem aut nngatorem ant aliter acci- 
piendum puto. Fortasse more sni temporis Saxoniae nomine GermaAlam, 
et per sedium regiamm in Saxonia occnpationem, Aquas Grani, TreYiros, 
Coloniam designayit; quas urbes ntique Garolus in potestatem redeglt cam 
Lothariensi regno, quod serius postea et coactus tradidit regnanti Jnm In 
Germania Henrico. Gordemojus sibi, nescio unde, persnasit, Garohn id 
opem Henrico contra Gonradnm ferendam in Saxoniam yenisse : sed tnlis 
expeditionis nuUum vestigium invenio. Snnt qui ajnnt, Henricnm, meta 
Gonradi ad Garolnm profeetum, dono ejus Saxoniam obtinuisse; de qno 
post bienninm dicemns ex Urspergensi abbate, qnl nostro annalista poste- 
Tior, ex eodem fonte turbido hausisse videtur, quae prodit. 

10. Dum haec cis Alpes gemntur, remm facies in Italia Bovari 
ceepit. Berengarium hactenus ulterioribns Longobardici regni ditionibns 
exclusnm fuisse, neqoe ant Spoletinos, aot Samnites attigisse, {am snpra 
monuimns. Imo nec Tusciam satis in potestate habnisse videtnr, etsi illie 
anni regni ejus Jam inde ab a. D. 903. nnmerarentur. Gansam attribni 
autoritatiAgeltmdis angnstae, Widonis vidnae^ et Widonis Jnnioris Spoleti 
dttcis: qui Lamberto extincto» etsi oiisse imperii sceptro, Umbriae tanaea 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMP£RII 277 

et ricinis regiouibus incuMait, qaasi haeredttaiio jore. Nanc snspicor, A.915. 
alteroni aut ambos morte sublatos, atque inde Berengariom iter sibi ad 
Romanam expeditionem apertum judicasse. 

11. Sed maximus audeodi autor Jobannes pontifex fuit; qui expe- 
dittonem in Saraceaos Garillani insestores moliens, cum Graecos, Apulos, 
Calabros fayentes haberet, Berengarii maxime ope rem confici posse non 
Tane sperabat, yiribus totius Longobardorum regni excitis. Hunc dona 
legatosque regi misisse et coronam imperii obtnlisse, nt.opem ferret, 
diserte poeta Berengtf ianus babet. Id factum hac aestatO; patricil etlam 
bonore in antecessum delato, colllgo ex quibusdam ejusdem papae literfs, 
a. B. 917. referendis, quae datae indict, 5. £4* Kal, Jumi, imperii Beren- 
§arii anno iecundo el patricitUus anno eecmdo: quod yernm est, si 
patricius hoc anno post medinm Majnm mensem factus ceneeatur. Erat 
enim patriciatus yelnt ad imperium gradus, et rege^ Germanici post Otto» 
nes, antequam Romam adierant, patricii Romanorum habebantur, ut ex 
ipologia Henrici lY. patet; donec mos inyaluit^ nt ante coronam imperii 
snmtam, reges Romanomm et tandem imperatores electf appellarentar* 

12. Gaeterum Bereagarios boc qnidem anno nondam Romam^ sed 
qiaitam apparet; appetente hyeme,nonnisi inTusciamyenit, Adalbertom- 
9«e proanm ebsequio habuit Seqnente anno Roaum usque progressps^ 
ioiperii coroaam accepit. Apud Francisoom Marlam Floreotinum ex taborr 
laiio episcoporam Lucensium excerpitor instramentnm, barbamm style^ 
sed rebas yeridicooiy quo Petrus Lacensis Eldegario Landensi ecclesiam 
qiandam S. Fridiani restituit, caai domnus Berengarios serenissimas ireK 
pro Umore Dei et statu rei poblicae et sanctarum. ecclesiarom, Italis a4iB« 
▼antibas, Justitiae adimplendae gratia ad Bomanas partes iretr; et cam tm 
Tosciam peryenisset^. extra arbem^CLocam) in aedibus Adelberti CMrduH 
onis) per Odelricam yassum suum et missum, assidente ei AdelbertA 
Beigomensi& ecdesiae episcopo, Jns dici curasset. fiuod fiictam anm 
regni BerengarH regk^ De9 profUia mgewno oeiavo, dedma die memie 
NQvembrie indicUane quarta. 

i3. In honc annom Reginoiis, abbati» qnendam PrwniensiSy obitom 
Brewerus refert, et epitaphium ejos sibi yisum^lestatar. Factione poteAtam 
dejectus dignitate, Richmo cessit; qoem ad Leodimem deiBde cathedsaaa 
ascendisse, mox dicemus. Ipse per^oti^m stodiis yaoayit et chronicon 
scripsit^ sed non aatis exacte ad tempomm fidem, ut memoriae magis, 
foani diariis^ fisus yideatur. Nam uniua anni mora, quam editis exempla-* 
nbos irrepsisse Browems ex codice antiquo nolayit, lapsibos non satis 
oiedetar. De yiri yita atque opere discipiinae ecdesiasticae plnra dicere 
pneoccapayimus ad a. D. 906. Eodem anno Huoggi presbyter, Fuld^n- 
tiam din abbas, obiit, antiquo loci necrologio testOy cqjus excerpta edidi- 
wtm9. Saccesiit Helmfiridus, qai iisdem fastis aitoribas anno seqnenti 3« Id. 
Febr. extuM^tas.Haichonl locum fedt. 



Digitized by 



Google 



278 ANNALES IMPERII 

ANNO CHRISTI 916. 

IrchiBgerl, Bertholdi el Laitfridl rebelUniii captio et eoBdeiBiiatio. — Skkekardi de 
et re Barrttio. BarehardBf SaeTiae praefldtar. » SalomoBis eplfcopl poeBileatia, 
^d tal caoM prlBeipea SbotI perilaaeBl. — Bkkekardi Barratle bob adaiedBB 
otBfesit eaai rekBf ffeaUa. — GeBeUlBB AltkeaUi kakitBi^ Loci •ilBf. *- DecrelB 
^Bcilii AitkeaMBfif k^|Bf ak aliif dif tiacta. — GoBteata praefklloBif. — CoBleBta 
decretonHB coBdlii. — RicwiBOf StrasbnrgeBfif epifcopii InTafOr dtatar ad AiIb* 
nim coBdliBm aat Romam. — Bpifcopi SaxoBid, qnia bob TOBeraBl, ilem ad 
IMBrBm eoBdliBm MoffVBllBBm aat Bomam dtaalBr. — Alil cBBoaef et bbbb prae- 
•lp«e de prefbyterlf likerliBla. — Gaeterl eaBoaeB a raglo bob ekterTati. — 
9e«reta, faae ATeBtiBBf pretalit, fBfpecla font. Boto II. akkaf Gorkijeaeif okiL 
— BereBgariof Romam Tenienf imperator coronatar. - Berengarii adTenlBf R»- 
Bum Terkif poetae defcriptnf. ^ Oaomodo ezceptnf et qaikaf ceremOBlif Ib 
ifliperaUrem ooroBatBf f il, Torklf peetae. • Tarla diplomala bbbc Ib LoBfokardia 
• BereBffarfte dala ano impeiii primo. — Ibpedilio JekaaBif papao adTetMB 
ItafWeeBOf Ib moBle flariliaBO fof cepla. — Laitpraadaf male ftdaa kiflorleBf Iklfo 
refert, Romannm imperatorem Saracenoa IlaUae immififfo. ~ Uaa, qoam de 
occadoae ezpeditiooif Jokanneae proferl, drcamftantla Tora effe poteft — 
Tieleria de SaraceBlf el GarlUani oceapatio. — Raffioariof marcklo ekH. BJbb 
•llikerU 



A.ttt. ^* ErMnffery Piartkoid H LMfrid oeeiduniur dohm, et Furckiurdt» 
reMUU, ItaSaRgallMfecliroRicibreTiariamad haiicaBnam. HepidaRBis 
Bl eaplos koc aRRO addlt et ocdsos. GoatiRaator RegiRORls mortem rect* 
iR aRRRm se^eRtem diifert, food et faclt HermaRRos CoRtractag; qof 
ROtat, eet ipe pacttonis ad deditioRem TOi^sse. Idem HoRgaros lioe aRio 
et seqaente AlleRiaRnlam Taatasse tcribit Qoae expeRdOBt addocori Rt 
SR6pi«er,BrkiRgeram, Bertoldam, tRitfridam, odio iR regem epitcopamqad 
aeeeRtos, ad (jRgaroram opem coRfogitte, eoramqae aaxilia exciTlste; el 
ArnRlAim Bi^oariam ipsoram Ropotem ia partibot ftiitse, qai see^ etlam 
HMK ad Uagaros recepit. Captot aatem ex iRsidiis Tel tpe TCRiae^ et 
RMtettatit damRatot, Jodicio procentm pooRat tabiiste ; regemqae magts 
talatis pablieae qaam affiRitatis memiRiste. Magnam ORim et graTO cri- 
moR ORtititse oportet, qued tantit Tirlt capital ftiit, qai magnam GermaRiRa 
proTiRciam regebaRt; qai primariit propinquitatibnt ilHpbaRtur; qoomm 
terorem rex ipte In matrtmoitfo habebal. Qaae aatem mi^or perdoellio, 
qoam immaRittimam luMtem Ir imperii Titcera traxisse. Bxeeolie taiRen 
•eRtentiae iR anRi teqReRtit iRitlRm dUata ett. 

2. Dolo peritte SaRgallentit chronelogas tcribit; •qvod de artibot 
iRterpretor, qoibas in Tincnla Tenere. Si Bkkebardo idet estet (qRam Ir 
boc Rogotio iRtegram ror babee, remoto a temporibat et Ir fabalat pmo^ 
et capat ref ad onam Satomonem episcopam, abbatem toam^ ejotqoe 
fnjoriat referentO; capii sant a Sigefrido, ex patroo epitcopi nate^ com 
iR tylTa qoadam laUtaRtes topor opprestittet proditorqoe det^rittet 
iRde DRelliom Cmr Twielam) addocti et io cottodia poblica habiti toRt 
Rex primRm Mogontiae celloqRiam poblicam iattitoit Cloqoor com Ekke- 
hardo), inde generale concilinm indlxit, obi a lege abjorati, id ett Jorit 
incapacet Joramento peritorom pronontiati, hostes appellati, sententia 
regit proscripti sont; praedia fitco addicta, capita morti dOTota, in ingi- 
tiTot tociot praemia coRttitota. AssoRto priRCipom SaeTiae (Rt Ehkehar- 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPfiRII 279 

&m$ maUiy praaikitar ByrcirdBS, refi rocoftcilittus. Ac vereor, i|e tfiicis A. Mt» 
demtis ac proditiSy ad regem transierit^ pretiemqee ikcteoris tilerit 
ce4dite«i paterAam potestateoi, Nam et captivos ejss cnatodiae aeditof, 
Kktiehardiis scribit, et J^Beficia fji est fevda) damiiatonuB ia enndeii 
cellala. Servata tamen eaat boaa Bertae ErkaBgero aepUe, qaod episco* 
pmi oeptam beeigiie tractaMot, et aiiiiMUi a crimimbas mariti abhorrenteai 
oetettdisset, 

3. Episcopam leiigerat inf idia oppreesemm tantonim vironim* 
ItifM.omi ope aiAisBs est, «t T|tae gratiam m faceret. Sed hmic 
M910 preces amicoram, iieqiie lacrymae coi^iigis a proposito dimoTefoiiti 
^ed mageiis faiaseri eC miJo».timendiis esset Airor reoram, eaqoe esseal 
tempora^ «t rei poblicae salos eist magais exemplis stare wm posset At 
Salomoi, cai fortmia b^M^teaes immodice riserat, tanto casa percolsoi^ 
visoeqae est seotire eonversioeem rotae. Itaqae se ipsam accasajnSi 
Bemam petit, calpaa^apad-mmdmiim pontificem coofiietar, poenam prae«* 
semlem eiigitr sdiicei ot fataram^ vitet apod maaes. Inde post ei^leta 
Joeea imJalgentifmqae datam domam expiaMis rediit; et inter alias sanc* 
lonw lettqiUae oorpas Peiagii martyris retalit; qoem peoaliari colta 
proeeqpebaif», qnod nataii ejif die captivitate exisset. Constantiae saae 
iitilil^ qio Me erebet poster popalorom affloapis. 

4. Haeleias ex Ekkihardo retaiimim, qoae credibiUa videri possaat. 
Sed CaleBdam est» malta eam>admiscere^ qaae stare neqaeant Si narra- 
limm €^ credimas, vix capto episcopo^ dati sant in vincoia aatores 
ii^Miae. Ex eo (si diis placet) capitale regis odiiim in viros, nonnisi 
eapplido expletait Nospiam habet^ £rkangeram a Conrado bis captam; 
e^lem post episcopi injariam, reducem, victorem, taademqae oppressam: 
mec dialonam Daellii obsidionem scivit. Postremo addit historiolam 
pene ridicnlam de fallendi certamine inter Hattonem Salomonemqae 
fpiscopos, 6e4'Circamstantiis falsis illigatam; de qoa infira, abi de morte 
Seiomoiits. 

5. Rex gnaras, nM^ormn esse antoritatem, qaae sacra habetiM', ad 
srnodam episcoporam in regno sao celebrand^m animam a^iecit, et cam 
Johaime pontifice cigit, at legatmn mitteret* Nec dabitem, Hattonem vel 
Berigerani el Piljgrinam et alios praesoles Germanicos ad papam scrip- 
aisee dadam, at rationemr redderent, cnr in novam principem, etsi stirpis 
raglae exortem, consensisseni Conciliam in Althein^ oppido Rhaetiae 
12. Ka). Odobr. celebratam est Schatenios ex Man^tero |U)tavit, Altheim 
•see locsm, regam vetenim venationibas celebrem, donatom ^Um beato 
Solae, ex menasterio Faldensi eo ^tradacto ad colturam sacram; et prisce 
Jve accensam Franciae orientali; qnae qnalia sint, non dixerim, sed 
Rhaeiia mnltam abest a Francis; Noricam veio attingebat, olimqae ad 
Oenom osqae protendebatar. Itaqae Pagias observavit, in geographia 
Sfnodica Nicolai Sansonii Altheimiam villam inter Salisbargam et Dingel- 
fingam pro synodi loco ostendi, qnem Mabilio minus probabiliter in anna- 
libns apod Rhaelos Bargandiae compatatosqoaesivit. Althemiam villa est 

\ procol Bmmnavia ei OesOi Jaxta moiasteriam Maarifanense. 



Digitized by 



Google 



380 ANNALES IMPERII 

A.91i. ۥ E^ios coidlii qiiae sopemnt decreta, apod Bircardm extaal 
literfait legatos RoBaiae sedis Johanoes episcopos Ortoaeosis ex Atob- 
tiio, qoeoi seqoitor Pagios, sed Petnis Orteosis ex Borcardo, io praefit- 
ttooe concilii et cap. 10, coi oiagis credo, videtorqoe Arentinos mitteilis 
et odssi nomeo confodisse. Orta qooqoe Romae propior et mota; e( 
Petrom Ortensem episcopom etiam Mogontinos qoidam apod Serrariom 
codex kaboit, qoi in die, qoam diximos, com Areotino conrei^ Ortou 
ad mare, ot Tolgo appellant, oppidom est citerioris Aprotti, in litore 
Adriatico sitom, ci^os episcopom affoisse Pagios sospfcator. Sed yereer, 
«t tonc episcopatom haboerit; qoi aotiqoos, sed olim desitos, a Pio Y. 
restitotos est Synodid canones in tomis conciliorom non extabttt; eei 
sparsos ex Borcardo et Irone Pagios cellegit. Doplex ceocfliom AHhai* 
mense statoit Schatenius; sed non recte prios fam aite annos aliqoot emb 
Herigero Mogontino habitom potat, praesens sob HiMeberto : lapsos scl^ 
Mcet, qood Herigero Jam soccessisse credidit Hildebertom. Itaqoe st«tn« 
endom est, doorom condliorom Germanicerom et tempore Ticlnonui 
canones sob Altheimensis oomine confdsos: prios rere Altiemense moM 
qoidem habitom sob Conrado et Herigero; at posterios, onde Borcardot 
qoosdam caoones tanqoam Althemenses addocit, non tantom sob Hilde- 
berto, sed et sob rege Henrico ceiebratom; etsi apod Borcardom Comradi 
temporibos ascribator: nam Nothingos Constantiensis episcopos im eo 
intenrenit, qoi Conrado Jam defoncto sedem obtiooit. Affoere et Saxenes, 
qoi sob Conrado defaere. Ego comperisse mihi videor, qnae Telat AJt^ 
heimensis synodi sobscriptiones a Bnrcardo proferontor, ad Erpesfordies- 
sem annomqoe Domini 932. pertinere, obi de re ploribos agemos. Pagtos, 
qood mlror, haec non distinxit. Nos qoid Altheimenses canones contiMant 
memorato dignom, paocis exeqoamor. Synodos testibos Hermanmo Com- 
tracto ex editiotte Canisii et ATentino in honc annnm incidil Sed idem 
ipsa synodi Tcrba declarant Ex ploribns decretis, nonnisi omdecim 
Opraeter praefationem) hojos concilii nomen praeferentia, apod Bwcar- 
dom conserrata extant; nempe 5, 6, S; 9, 10, ii, 16, 27, 36, 37, 38. Std 
onom certe hojos temporis non est, nempe capitolom 37, coi inest indi- 
colos episcoporom, inter qoos aliqoi regnante Conrado non sederont 

7. Concilii patres ita praefantnr : Reffni Cmradi fmssimi ef cAiiMte- 
ntashni regis qidnto, cmgregaia est eaneia generaHs synodue apud M^ 
keitn in pago RaetMae, praeeente domini Johanmie papae aproerieafie, 
sanctae Ortensi* ecclesiae Fetro veneraHH episcope, ad diaboUca semina 
extirpanda, et ad machinationes perversdrum hominum eBmAnania». 
Transacto igitur triduano j^unio et sacris titaniis more dehito cei^atis, 
eonvenimus in ecctesia Johannts baptistae et moesti consedimius. Tum 
praedictus S, Petri et Johannis papae legatus protuHt chartamj apostoMcis 
Hteris inseriptam, qua monebamur, arguebamur et instruedamur de om- 
nibus, ad veram reUgionem christianae fid&i pertinentibus. Owte omma^ 
utjustum et dignum erat, humititer accepimus et diHgenter tradavimus. 
Ergo evangeHcam praeceptionem lacrgmcAiU voce protuHmus, gua argue- 
bantur pharisaei et scribae: mandate, inquit, prius, guae intus eusU. 



Digitized by 



Google 



ANNAL19 IHPCRII 281 

Um, ^ee pramm irabm i$ ocuh im>^r ae propMkum iUmd: ruina kktUd 
popuU saeerd&fes malf. EtinuoB ipios inspieimUeSy negU^mUia$ innume- 
roMea elpeccaia neOra graeinima de/l^imuei BeMe horiatu 4omk4 
Feiri, noHe ipsis ei tiHie noiMeirati^ adfwame sancio SpirUu capiMa^ 
quae sefuuntur, ad correeOonem iam i^esiram quam ckrisiiant popuk 
siatuimus. Haec apvd BuroanhiDi llb. n. 0. 68. 

a DecretoriMi Inter alia haec Tefienuitiir. Excap.5: NuHus e^ 
4ueat, pum prius adulterto pottisU. £x «ap. 6^ 7» 8: i» dericoSy fui 
escammunicato conmunicaverini ; Jkmc impietatm sancta spnodue sA 
ecdesia amovet. liafue sefuentes statuia ^eforH papae, poenitentim 
dignam agere voliamus sscreH in monasierio, gmia putkHee neguimue; 
inposierum legm statuentesy ut presbgieri, diaconi et omnes deriei 
kaee wUeni, nisi de gradu dsponi matinti Noo autm per poenUentUm 
nosmet ipsOs maoerantes, etUm ^eros reirahemUs-es diaboM ktgueis: 
ini erdieim s u quey ne pUs nosirum eum exconmsumeato eoinmunioet, velin 
eeelesia oret. Noa apparet, hic ipsi8>«plscopia nisi peoBajB Tolvitwiaa 
poenitentiae statiii. Yexat censora miiibfes. Gfedibile est, liaec i» 
episcopoe clericosqae torqneri, qtd Briiai^eio, InHdfo et cemplidboe 
bttseraat 

9. OAertQm Strazborgeiitem episcopn leieio qna de eraea aii 
qioroiB oriBiiie ocdram» trieimio aiite memenmmi». Nqbc RichBwiBBB 
eam eccleiiam coBtra eaactorom caBonnlB sanctitaee iBTasitie cnlpatBr^ 
Butse (itfQBt patres) ad sanctam synodmn per Uteras nostras inoiiaoimsts: 
iHe vero venire eontemsU, nec vicarium swum nUsU, liofue autoriiate 
S. Petri, ego Jokannes vicarius apostoUei [forte legeBdom Jokanniis^i es 
praeeepto sanetae synodi eumUerum vooo, et Juteo, ut ad a>ncUium^ 
Moguntiae in proximum monsm Majum fndictum, veniat, et corm vene^ 
rMU Merigero aroMepiecopo ei eonfratrilms roHonm perversUaUs M 
inoMientiae reddat. Quod simsgtexerU^ a proprio se gradu a t sH ne i Og 
donee Romam venim cormdominopapaeisanetaeeelesiasepurgaiverU* 
Bx e«p. 12. syaodi, Bmrcard. iib. i. c. 1^2, eoBserralBm BiciriiHim coBStal» 
et STBodo etfam JE^esfordieBsi fnterfWss^. 

10. Placoit saBctae synodo, episcopoi^ qai Tocati de Sazoafa, ad 
coBcilinm bob yenerant, nec Ticarios secoBdam canones miserant, grafi 
iBcrepatiene pro calpa ob}aiYaii. lidem fratenia caritate ad amdictBm 
(MogaBHae^coBciNamJBTitaBtar. Qoodsiboc qaoqae pro Bibflo daxeriB^ 
et jBStam Bogligentiae snae exeaiationem prdferre detrectaTerint^ aposUK 
lica BBtoritate Petros, smictf Petri et papae missas, anB eom saacta syBOdi^ 
missaram celebratiene eis interdfcit, donec Romam mriiBt» et digBam 
faeli sof coram papa et sancta ecelesia ratioaem raddaBt Ex€ap.ia 
Borc. Hb. I. c 52. Itaqae legatas poBtificii bis ap«d Borcardam Fetrai 
BppeHator; semel, loco, ot opiBor, corrapto, JobaBBOi: qoae comipiio 
etiam ATeBtiaam et Pagiam decepit. 

11. S. Gregerios dieit, clericBm fogieBtem ab ocelesiii soi, toI 
eerram a domfBo sao fogitlTany commanioBe pilTari deben^ deioc redeat: 
excommanicaBtBr et qoi ei commanictTeriBt Ex eap. 27. BarCw lib. II. 



Digitized by 



Google 



282 ilNNALBS llfPSBII 

€l Uhrm» ioeiterU e$ tiberiote dmmcerit, prmbp t en m ii^ereemam apmd 
ifiiropMm ftceriif eietm et vethin ittslrmaerii; iiie eme-ftesiea puuiiikm 
im mper ki a m eteiuM, miseem demini$i emie oeiehwre ei eemmeee koree 
feeUere remmii, eem semde epieim a eeemmmeMe arcei, doneerem^ 
fiecai. Ouodn ohstinaio emilmiO perrexefU, d^radeter ak episeope, f«r 
ofdimaeii, ei redeai ts congemiam prisOai dimim sereiiuiem. £x c«y.d8. 
ii9c. i..II. 6. 234. NoUMe #81 hoc 4emt«ai e( siHgiiUre, nbi libeitiit 
eoaditie tnmfit ie pecuUm J«s palroiietae, nem ecdeeiafli tfficiens» et 
attts, sed ipsiui clericii«, ieico deciiiie ^esi gMee escHptw. Itafie 
SDpra aelaWms, io fail^iisdaA capitniariiBS iatea. presbTtera» iibefoai 
Mtifli et libeftiinm distiBgiii Sed liec im postaa iii.deseetadiaeai abiit, 
eam eedesiaslici seae, exeusso pnipeiMNlBfli Jnfo ipsemfli priicipwDy i» 
iibeflalea viidicaniat. Grediiiile est^ Bnrcardo scrilieale) id est adoles- 
eeate seoslo Xi, vetefis iMMris Toslifta ia GeniaBisr< soperfusse: sed 
IreBe eaui opoe efmplkMilei Jasi iii fialiia desiisse; iiafli ille luie decfe* 
m eadsit, eofli pleraqne aiia hmiws eoacilii et Borcardo traasciipsant. 

11. TeiM capilala Pa^ piaetefiridll^ elsi apad Bomrdiii» evtent 
Id decimo sezlo (ex libro Bnrcardt primo, eap. 230.) episcofi i^|: 
j yefMi flWi s , eh sct^^tdaia (mndHms esafpamda^ sl mi om^es eci^t^nos, epu^ 
eepes Dei.maeerieorMa nmpmfmam essCr p$ei^ dicmvr^ eeipa fmi^riMe 
camemiea imiiari esemphmm sameH leanis papae, pti fifpra fmMnor 000^ 
feOajmrams, ceram popmio se pmrfovii. Haec i(li; mal|B se aadi^e fotei^ 
les: et Tereer, ne fada verbis refalarlnt. 3ei»rtmeoti, qaod dedeie, 
foinnila baad eitat, nescio an ia rem concepta. Calpam Aoaavlleei ipsi 
eopra fiitebaaliv. Leonem intellignnt tefiiofli, qai se coram MagBo Caceie- 
pwgarit: bane eaim sancHs accenseri, snpra notavimns* Aiternm capil»» 
lam est trigesi^iam sestum, qnod extat apud Buroardnm lib. I. e. 331^ nbi 
^eeenular^ nt ex flMNiacbo opiscopns, velst legitimns ba^res, pateraam, 
slbi baeredilaiem pestea Jnre Tindicaadi poteslatQm babeat; sed qaae 
pfins asqniaiefat^ flMBasteriie relinqnal et abbatis sai arbiifiov secimdim 
regolam S. Benedicti. Hic cano» loiqnam ex Altbemetsi syaede^ iis4em 
fsre ^bns apnd B«rctfdum rerbls a Mtbilione ex casttiao Faifensis 
menasterii ptodaotns est in appendice tnntiiBm ad a. D. 935, sed Jam 
«xtarA apad BBrctrdum non obsefvtvit, qutde re aliqnid infrt ad enm 
aBBBm redlbit Deniqne ctpitulnm Iriiesimnm septimnm, qnod est apad 
Bmreardnm lib. L c. 227, nt episcopii pfeibyteii et derici, qoi tliqaid 
bneredittte Tel ditef tcqnisiere, dtre poesint, cnilibiierit, eodesiis vel 
amid^^ Sin aB*em sine dispositione defecerint, atttri, cpi serviaBt^ reli- 
qitisse intelligaBliff. Seqaantnf snbscriptiones episcopornm ; ^ ok qaibos 
iirteltlgilDr, capitnlBm td btnc synodom non pertiiierQ; Ittqne bts sab- 
scfiplieBes dabimns iB£ra« Apparet, eiitm capitnlnm|6. bHlns svnodi bob 
esse, ob connexionem cnm seqnente. 

13. ATentiBns tn tliqaid bnlns concilii exlrt Barcarton Tiderit, 
mm dixerim: decrett ttmea dia aebis profert de re pnblica ipst, qnae 
Teraor, m ex ingenio it|ns pfomaflmat £xbibebimns ttmen stylo ipsins, 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERH 283 

em ■nUett foitAit ittmporafsef. Gotdtstiis mafis cofSke qatm de- A^9i6i 
ctni 8t«deiis, inter eonstitatioiies impecitles retalit, dissimaltto, at solet, 
tore. Quiiquis regi fidem non smaoerU, aut eidem rebetiafe conatue 
niit ^fris deoofue e$i<K Brekingerue, quoniam cum soeHi eOae fe§i» 
mM emi M Ckrieti Dei inMiaim eei, a claesikte reipubUcae «mo- 
Mffftf amprs esio; in monasterio eapius, perpetua areHdris reiiffionis 
tdpUma scelus e^piato. Ere ki m jfsruS f BerMMus^ BurchatduSi Amul* • 
s, fSMd nostro deereto non steienmi, nec dido audientes fuerunt, im 
unero iu^iorum atque sceleratorum kabentoTTnemo non eorum aditum 
serusonem defugite, ne quid es contagione incowmodi aectpiat, Htec 
f enftiiiss. Noa video qoomoda Erelitngonis et caeteri decreto synodi 
)m stetisse, iii ipst synodo did pessfait. Rectias diceretar, citatioiii 
nn pamisse. Neqae etiam admttti potest, qood Saxones episcopi sacri- 
ciit simplidter absliientar ^, ot ATentinas iaferpretatar. id enim tam 
BmiuB locam liabere debebat, si se fWtarae synodo provineiali non sti- 
ssMt Hoc tempore Boto secmdiis aMae Gorbejeisis eMHy' cai Yolc- 
iaros saccessit. Carolam regem Gailiae Idibas Aprilis in Hetistallio ad 
[osaa, regBi Lotluurieasis palatio, praeceptam dedisse/ notalam est ad 
D. 912. 

14. Sed Boic ia ItaHam, noMs div omisBam, rtrertamar. Berenga- 
Bs res Jam taBdem Romam TOBit^ et coroBam imperii soecepii Rem lioc 
iBo ftctam, mnlta coairmant. Abbo sapetiore Jam iB exitam vergeBte, 
robBTimas, Romam coBtendentem, in Hetiwiam TOBisse. Et mox biaas 
teras citabimas, ab eodem in Loagobardiam rererso datas hoe sbbo^ 
lem Tocat imperii primam^ regoi Tigesimam bobobl QironicoB qaoqae 
asanrieiise, tomo qainto Spidiegii DaeheriaBi extaBS> diserte scribit, 
rae esse aBnnm, qao BeroBgarias imperii coroBam samstt. Adde, qaod 
ariliaBvm Bondam captam erat, cam Berengarios corooaretBfy at intelli- 
ftvr ex poeta paBOgyrista: sed captom est a. D. 9i9, qao aBoe, at ait 
Bpas protospatharias, exieraBt Agareai de GariglitBo indict. f cai magis 
redo, qsam LeoBi Ostiensi, anBam praecedentem BominaBti, de qao etiam 
tox dicemas. Caetervm BereBgarii iBaogaratioBem RomaBam Torbis 
oeise, spectatoris, at appsfot, exbibere operae pretiam erit, qoi iB ea 
aiTBtieM carmoB saam panegyricom daodit. 
\y Palso itaqae LndoTico orbo, at ille babet? 

Emicuit subito in medHs tux atma tenebriSy 

Et rediit pas grata pOs, procut agmine iristt 

EsemtOf patriaeque duee et genitore recepto, 

Oui Heet effksos toto egerat orbe triumpkos^ 

Ciauserat imperH necdum diademate tmltum, 

Romana steterat rutiUs neo vestibus aula, 

induperatorum soUto de more paren lu m* 

Summus erat pastor tunc temporieurbelekamses 

Offkio afkHm clarus sopkiaque repletus^ 

Atqua diu talem merito servatus ad umm^ 

•) abftiMre jibratiir c«rr. Btkardut, 



Digitized by 



Google 



284 ANNALES IHPERII 

4,|j|g^ Quaiimis kiiic prokMat of» tkima dbaryMif ; 

Furimra ^as dederat majortm $ponie beatOf 
Idmima qui reeerai casiii ruaianiiaj Peiro. 
ViaiM chtrybdis non aUa ert^ quan wam» GiriliaMS^ nsde Saraoei 
regkmas drcQieJecUs iBfestabant, et praedia opes^nie ecclesiae Rowuuf 
difipiebait. Johaiaem.papaii laadatpoeta^etsapieitem officiiqaeplettBfl 
Tocat; aeqae Aihi testioioiiiiun e)as koc loco sespectiB Tidetn. Hk 
ifitiirpapa- 

Jhna duci nmiHi eaerieadoecia wunkf riiy. 
Ouo memor e^ftmi iribuai eua jura diei 
Momauie, /oeei' AuepnH quo numine ierrae. 
hnperiiysumiurut eofro enunere seriumf 
Sohu ei ocdduo caesar eocHandiue <» orhOm 
TaUhus evieius preeihuSi.jMM apeina re^^ 
ffueisoum beUa.iuHit pieiseum sacra muttera padSf 
Afore^ fuae iasiH gresmm comOaniur komoris. 
Hm^ iier mnaneuSf posipum confnia Romae 
Jiiigii, iretjubeit oderes ad iemipia sodales, 
Vicinum pn se referani, Sonai ecce suburra 
Vodbus.elaiispopuii: properaiefofDenies; 
IKes venii, AusonHs dudam e^fspeciaius ab oriSy 
OuimimucLsoiUanasiirospieiaielaboru, > 
Fervere iunc videas urbem ei procedere porHe, 
Quoi Roma imgremio.genUs dreumdai adla^ 

. Inierea princeps ooliem, pU prosimue urbi, 
Praeieriensj ubi se praio commiiiii amoeme : 
Singula quaepte modie imenduni aaikera miris^ 
A^min a : namque prius pairio oanii ore senaiue^ 
Fraefyens sudibus ricius sine came ferarum^ 
. Jndido: dadcta cadeni ieniamina posihac^ 
Si qua kosies animo cupieni agiiare ferinoi 
Hoc loc» HadriaaasYalesins obsenrat, coiiem iHiim, eni praln ameewH 
aib|eolam/Tideri eom esse, qaem montem Gaodii Yocat Otto Frisinfmisis 
cam scribit, Fridericam armalim cam sais per dedive montis Gaodii de 
scendisse et porta aarea Leonianam orbem, in qna B. Petei teclesia sit 
est, intrarisse. Montem Gaadii, qai et Marii, appeUaiO Petram diaconam 
qai in occarsam Henrici regis, eo ininitam popnli maltitadinem a Faschal 
papa missam, tradit. Pratam aatem amoenam coUi sabjectam aberat i 
nrbe Roma fere ano- miliari, qaa in loco Tenientibos prindpibns occarrer 
solebant scbolae ; qoanqnam interdam et lonfias- progrederentar. Porr 
rictas feraram praelati in TOxiUis, opinoi, ex TOleri more erant; nam f 
dracontopbori et leontopjlori inter ToiiUarios meaMMintnr: indicii 
feroram bostinm, TeUU beUoaram, coUa sabjici principi trinmpbatori. 

16. £t baec qnidem senatni ipsi Romano praeforebantor: sefiebati 
]am scbola Graecoram nUanuHH^ nationnm, sna c^Jnsqae Uagnn laid« 
dicentinm: 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 285 

DaedaUuB Grafus iequUvr laudare lofueUi. A. 9f6. 

Caeiera htrba pium noHva voce tyranmm 

Frosequitur, totaque docet teHure ma^rum, 

Hic etiamiuvenes nitida resper^necreti, 

CAUer apoetoUci nam frater, ceneuHe alter 

Natus eraO pedibus defigunt oecula re§ie, 

Wncubi praesui erat, gressum comUantur keritenu 
Vhitri papae Domen erat Petro apnd LiiitprandQm. Gonsul nrbls seo dox 
erat neophylactaB, nt glosga ad iiostnim poetam testatur. Hi qoasi 
ftobflissimi Romanorom, ad pedeB regis procidentes^ urbem se sobmitten- 
tem repraesentare yidebantar. Etcom hocjam comitato Berengarios ad 
basiUcam nsqoe Yaticanam processit: 

VestibuH ante fores^ graduum qua pervius usus, 

AdoMt omatam cupidos intrare per aulam, 

Ille quidem sacro fulgens residebat amictUf 

Altarisque subibat ovans Mnc inde minister, 

Quid referampopulos isHnc ilHncque coactosy 

Undantesque graduSj cum rex ad templa subir^ 

Evectus pastoris equo? Mox quippe sacerdos 

Ipse futurus erat; titulo res digna perennL 

Advenif ut tandem lecto comitante ministro, 

Aique pedes sensim gradibus conatur ab imis; 

Undique turba premit, cui vix obstare satelles 

Voce vakly nutuque minans; erdt omnibus ardor 

Cemere praesenkm^ cupiunt quem secula regem. 

Ter quoque sacra pius gradibue vesHgia (isit, 

Majestate manus cogens cessare tumultus 

Undantis popuH, Postquam superaverat omnem 

Adscensum, aureolo surgens praesul €HotkedrOf 

Oscula fyit ovans dextramque receptat amicam, 
Hic glossator, id est aotor ipse, ot apparet : taHSy inqoit, est mos Romanus, 
ut qui debet promoveri ad dignitatem imperHy praesulis equo devehatur in 
Urbem, Gredibile est, eam tonc consoetodinem inolevisse, etsi nolla ejos 
alibi nentio fiat. Eodem modo ascendentem grados LodoYicom 11. ao* 
gnstooi Leo IV. sedens expectavit. Sed anteriora et posteriora exempla 
stantiom pontiiicom Yalesios notarit Hadriani et Sergii II, Pascalis II, 
Carolom Magnom, eondem LodoYicom II! et Henricom Y. excipientiom. 
nivd qooqoe notato dignnm, com Leo lU. adorarit Garolom coronatom ; 
tlii contra deyotione exoberante, ad pedes pontiflcis prociderint, neotrom 
auc factom. 

iEftfic adeunt aulam pariter Hbi, Petre, dicatam^ 

Janitor aetkerei pandis qui Hmina tempH, 

Ante fores stant ambo domus, dum vota facessit 

Rex: etenim se cuncta loco vocet uUro daturumj 
' Quae prius aHnifid sacris cessere tgranni, 

IHcet kis verbis vohmntur cardine postes, 



Digitized by 



Google 



286 ANNALES IMPBRII 

A.MI. EaioUitpu$aeer Um^mperiemplamiiMer; 

Si/lve$irum veluH videat properare magietnm^ 
ConUantimtm eUam typico bapUmate loium. 
Nec minui hi$ decue orbie ineei, rtrwnque poie$ia»f 
Tempora ni p^ora foreni; imputeafue ceesitn. 
Jam iumuio piicatoris eacra purpura regit 
Steruiiurf et Ckrietue iacrfmii pulsatur obortis. 
Eodm moio Serfios II. Teniente LtdoYico IL Juiots biiilicte daini 
teDoit, donec rex beneyoliim anioiiim, et rata mi^onun fore conottta 
fpopondisset: et Henricoa Sanctos, itemqoe Henricu lY. impeFttor» qn 
Tolgo qointos, in aimilia verba in eodem loco adacti sont. AUodit aolen 
noster ad receptam, nescio quomodo, fabolam ab antiqoo, qoasi Constai- 
tinom, etqoidem lepra laborantem, Sylvester sacro laTacro tinxissei simil 
et mondasset. Scilicet extabant dodom soppositltia Sylyestri acCt. Be- 
rengarios taodem com in basilicam admissos esset, ad sepolcrom tpostoli 
projectos, de more preces fodit 

TempiapMU ductor poithaeCf uMferouia dono 
Pasiorie di^eeia mteni^ setina propinant, 
Ae decet ut regem, variant tuceta mimsiri. 
Scilicet regi pontifex in palatio Yaticano bospitiom et epolas in eam dien 
praeboit; ipsom affoisse mensae, non apparet. Toceta, qoae Persio crassa, 
posterioribos apod Papiam escae regiae ; et hoc senso noster. 
Mox croceis mmndum lampas Phoebea quadrigis, 
Luce Deus qua factus homo processit ab antro 
TumbaUf lustrat: populus concurrU ab urbe, 
Cemere vesiiium irabea imperiique corona 
Augusium. RepMcaia calent spectacula iotis 
Aedibus, auratis splendent altaria panmis; 
Cum princeps nitidus Tyrio procedU in ostro 
Tegmina vesUtus crurum ruHlante metaUo. 
Advenii et domini pasior praepostus ovili 
Offdo laetus, fuamvis resonarei uirinque 
Clamor: ades praesul, iotiens quid §audia dif^s^ 
Inmtmeris opiata modis? per vincla magistri 
Te peHmus, depone moras, et suf/ice votis, 
TaUbus arae adeunt gestis absida sacraiae 
Lumina ierrarum. Modicum post haec diadema 
Caesar habei capiH, gemmis auroque levatum, 
Unquine nectarei simul esi respersus oUei; 
CoeUcoUs qui mos oUm succrevit Hebraeis, 
Lege sacra soHtis reges atque ungere vates; 
Venturus quod Christus erat dus atque sacerdos, 
Omnia quem propier coelo reparentur et arvo. 
Jam sacrae resonani aedes fremituque resuUant 
Clamantis popuH: vateat tuus aurea princeps 



DigitiJed by 



Google 



ANNALBS IMPERII 287 

Bom diUj imp e riu mq u e frmH 9Ub pbndere presifm A. fM. 

Bri^, Bi 9upera sienMU viriuie rebeUes. 
id efll: Augueio navo, a Deo eoronaio, magno ei padlieo imperaiorif vOa 
ei vidoria. 

Persirepuere diu^ sed facia sikntia tandem. 

LecHiai augush concessos munere pa§os 

PraesuUs obsequio gradibus sians lecior in aHis: 

Caesare fuo norint omnes daia munerOf praedo 

UUerius paveai sacras sibi sumere ierras, 
Tidic seilicet eonftrmaiio imperialis, scripio compr^lieiifai eoneosBami a 
saperioribas aogastis terranim lecta et poblicata est. 

Dona iuHi perpulcra pius iunc denique iempiOj 

Baiihea laia ducum^ gesiamina clara parenium) 

Gemmis ac rutiio nimium preiiosa mdaUo, 

Ac vesies eHam signis auroque rigentes^ 

Distinctum varOs simul ac diadema figuris. 

Omd referam, quontis replerU moenia donis? 



Nee tentabo meis ultra fastidia dMiMy 
Ojuvenes, inferre, caiet queis pedore sanguis, 
Si plectro meHore movei praecordia CHo. 
17. Hic fere finit non inelegans pro tempore sno poeta, qnom eM 
moBasterio S. Jobannis in viridario apnd PataTinos Nicolans HeinsinB Tt# 
infigBis Hadriano Yalesio Y. Cl procnrayit. Yalesios pnblicarit, sed 
libello prope fbgiente; nos recndi in scriptomm yetemm nostra illastran'* 
tivHi collectioie coraTimns. Memorabilis haec est et pene nnioa ex illa 
antiqnitate eoronationis imperialis descriptio: nt eaetera taceam, ^uuo 
bnic antori debemns^ in illa panperie contemporaneonun. Gerte iaitinHi 
imperii Berengariani indnbitatnm bino habetnr, qnandoqnidem ipso sacro 
pascbatis die coronam snscepit: cnmSigonins bonorem Septembri demna 
■ettso; qnasi pro merito post Yictos Saracenos, datnm pntarit. 8ed ex 
nostro constat^ spem valnisse; qnae solet esse potior memoria beneficlo^ 
mn. Berengarinm, etsi pedem mox in Longobardiam citeriorem retulerit, 
band satis, opinor, snomm secnms; validas tamen Tires apparet ex 1W» 
ds praesertim et Spoletinis pontifici reliqnisse; qnas magnnm momontnm 
attnlisse ad hostem debellandnm, series ipsa reram ostendit. Porro Be* 
rengarins die 24. Martii coronatns^ inclinante Mi^o Jam apnd Longobardof 
egisse Tidetnr, qnando in bnllarii Gasinensis tomo II. praeceptnm ejnf 
extat^ qno facnliatem monasterio S. Jnliae apnd Brixienses concoiHt 
aedificandi castellnm in portn Ticini. Dai. 8. EaL JunO, anno domHricaa 
incam, 9i6, domtni vero Berengarii serenisskni regis 29, indici, 4. Et 
aKvd simile apnd Sigoninm habetnr, datnm Papiae Kai. S^. anno itide» 
regni vigesimo nono, imperU primo^ qno Gremonensi ecclesiae, adhnc ab 
Ungarica dade laboranti, qnaedam Tectigalia remittit ; et ne qnis procmrater 
regins aliqnam in nrbe haberet potestatem, noTO qnis comes, Tice comes, 
tcnldasins, gastaldio, decamns regins, in urbe aut extra nrbem ad qninqne 



Digitized by 



Google 



286 ANNALES IHPBRIi 

JUm. ittintft ptssQUi placitt eostodiret ait hospilaretor, i^Jvssn Johaimls epi- 
scopi aut successorani ejos, indalsit Hae concessioies factae ecclesiis, 
profiiere^passim nrbibas et libertatem attulere; com episcopi haiid amati 
et fere creati a sois ciyibos (apnd Italos praesertim) in popoli et seiatos 
potestate esse solerent. Hic etiam memorare placet, quod Candidns in 
Aqnilegiensibns notayil Berengarinm Yenetis Jns signandaeargenteaemo- 
netae dedisse, qnod ita inle^etor, nt eam recipi in Italia sibi snbjecta 
permiserit. 

18. Sed nnnc Johannem papam in Saracenos moyentem spectemns, 
qnem non minns a MartO; qnam a Yenere Lnitprandns commendat. Mavri 
ab AMca Jam a. D. 846. montem qnendam mnnitissimnm centesimo ab 
nrbe lapide occnparant^ testibns annalibns Bertinianis. Gariliannm fnisse, 
▼erisimile habc«o ; sed non tennisse, certnm est, cnm etiam nlteriores a 
Lndovico IL angnsto pnlsos constet. Sed experimento loci ad excnrren- 
dnm commodi semel somtO; redisse apparet, scelere, nt refertnr Docibilis 
Hypati Gajetanomm, qni locum illis ntilitatis snae cansa concessit, nt 
captiTOS reciperet Id non facile ante annnm Domini 882. contigisse, iilic 
ostendimns, etsi Pagins, diligens antor, in annnm 879. retraxerit, nimis 
exacte compntans qnadraginta annos Leonis Ostiensis, qnibns fere barba- 
ros hanc arcem insedisse is refert, parom tutns aotor chronologiae. Porro 
mala ingravescebant in dies a Saracenis, ut ne Roma quidem toto deyo- 
tionis cansa ab occasu vel ab arcturo adiri posset; cum ecce snrrexit 
landem pontifex, cui par dignitati animus \igorque essei. Huic faoes 
inbjidebant Landalfus, Beneventi et Capuae pnnceps, florens aetate, nec 
viribus speinendus post co^Junctionem utriusque priDcipatus; qui aate 
aliquol annos Constantinopoli redux, certam auxiliomm spem retnleraL 
Ckiaimarius etiam Junior Salernitanomm rector in eadem consilia con- 
spirabat. Itaqne papa Berengarium regem excire statuit; illi Graecos 
solidtandos censent: factum est utrumque. Berengarins Romam Teiiit, 
coronam sumit, Spoletinos et Camertes submittit. Constantini aagnsti 
pueri anspidis Nicolaus, cognomento Picyglus, Graecoram patridus, cnm 
copiis non spernendis venit. Ita Umbriae, Latii, Samnii, Apuiiae, Calabriae 
yires contrahebantur. Pontifex ipse (magnum rei bene gerendae momen- 
lum) accessit, qui religione erigeret animos, et opibus sustentaret Itaqne 
errant, qui primum ex papis Leonem IX. exercitum duxisse putant Fedt 
Johannes melioribus auspidis, etsi minusessetprobabiliSTitae; aderatque 
ei marchio Albericus, teste Leone Ostiensi, de qoo infra. Garilianus mons 
silus est ad Lirim fluTium, qua mare Hetrascom subit. In valle sobjecta 
snnt rainae MintorDarom, veteris orbis. Hioc ergo pontifex cum suis vid- 
Aisque copiis; ilHnc Graed com ulterioribos oppugnationem instituerunt 
19. Luitprandus fabulatur, Romanom, Constantini aetate ndnoris col- 
legam, rebellibos Appolis et Calabris, com ipse distractus in oriente, per 
80 poenas expetere non posset, Saracenos ex Af^ica immisisse: hos pro- 
cessu temporis montem Garilianum occopasse. Quae quam cohaerentia 
sinty qnivis videt : nam Romanos ne nunc quidem regnabat, et Saraceni 
a tot Jam annis Liris ostio et snis spoliis incubabant £t tamen hic 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPSRII 289 

Laitprandas erat illis tenporibiis proximas: nam cam scriberet, regnabat A.9i6. 
adhoc ille ipse Gonstantinos, sob qno res gesta est. Eat nonc aliqois, 
et scriptori tam negligenti qoam maledico; de Amolfo aogusto, de Sergio 
ac de Johanne ofroqoe pontiGcibos, de Berta et Ermingarda, de Theodora, 
de Marozia, illostribos foeminis, haostas de faece plebis narrationcalas 
propinanti, fidat. 

20. Id Terom esse potest, qood habet^ Jovenem qoendam Maorom 
iiyoriis irritatom, desertis sois ad pontificem maximom yenisse, et aoxilia 
sexaginta Tiroram nutno promtorom, nec nisi singolas parmas, enses, pila, 
simplicesqoe vestes com paocolo obsonio ferentiom, ad insidias impe- 
trasse : ita moltos barbarorum periisse arte hominis, res eoram commea- 
tosqoe exacte nosceitis ; tom ex soccesso viribos aoctoip, omnes, desertis 
agris, in onam arcem monti impositam compolisso. £x eo deniqae ponti* 
ficem com vicinis delendi hostis consiliom cepisse. 

21. Gom ergo Graecorom classis flumen sobiens, militem exposoisset, 
coijQBctis copiis in adversos itom est, commissoqoe praelio in adita 
Bontis^ Saraceni, postqoam acriter repognassent, moltitodini cedentes, 
sese in angostias riarom conjecere ; ct tandem his qooqoe desertis, in 
ipsom sese monimentom inclosere. Ad unom omnes perisse tandem, 
Loitprandos scripsit: sed Ostiensis episcopus rem distinctios explicat, 
Nicolaon patriciom, faventes Saraceois Gregoriom Neapolitanorom et 
Johannem Gajetanorom doces, oblato patriciatos honore, ab hostibos abs- 
traxisse; deinde cpm papa et Alberico marchione obsidioni institisse; 
qaae com trimestri spatio dorasset^ Maoros alimentis deficientibos, Jo- 
haue etiam et Gregorio occolte soadentibos, eroptionem tentasse, et in 
montes sylvasqoe vicinas fogisse, sed perseqoentibos inimicis vix pao- 
dssimos evasisse. Gaeterom errat Ostiensis, qaod captom Garilianom 
refert in annom praecedentem iod. 3, qaod ex f^lso compoto annorom 
Johannis aatam est, cojos tertio anno rem gestam, ipse agnoscit. Is veio 
inddit in praesentejn. Sont qoi scriboit, paucis post annis alios Saracenos 
ex Afrka in herom locom venisse, positaqoe sede in monte S. Angeli 
Calabriam Apaliamqoe dio vastasse, de qoo dicemos ad a. D. 920. 

22. Raginarios, primarios Lothariensiom princeps^ circa hoc tempos 
ohiit, secandom excerptum Galiici scriptoris apod Gonradom abbatem 
Ursbergensem fidissimos partiom Garoli totor. Dox Hasbaniae historicis 
Normannis ; regi ipsi Garolo marchio appellator^ qoae tonc fere eodem 
redibant, et com aotoritate primarii comitis sive missi regii potestatem 
rei militaris dabant. Gognomen LongicoUi volgo tolit, qood in nepoto 
r^titom est. Natas creditor ex Giselberto comite Mansoariorom et 
Emengarde» filia Lotharii aogosti; ipse maritos Albradae, pater non 
tantam Giselberti dods Lothariensiam^ qoi postea Gerbergam Henriei 
Anciipis filiam daxit, sed et Lamberti cemitis Hasbaniae, et Raginarii 
comitis Hainoniensis, qoi ex filia Rodolfi, pro rege a Francis occidentali- 
hus ^biti, genos propagavit. Giselbertas in patris dignitatem sacoessit 
et Lothariense regnom sob Garolo administravit; sed deinde in dominam 
fiiTrexit 

A JIVALIS IIPIBII T0«. n. -19 

Digitized by VjOOQIC 



290 ANNALIS IHPERII 

ANNO GHRISTI OIV. 

BrcUMganf, BerthoMii et Loitfridif deeolUuitar. — ArnilfM Coirado ta BswU 
rebeUa&s, caol el adTeDientl inferior eftet, ad Vngtrof conftigit — Con greM if 
Henrici dndf cnm Gtrolo rege. Bont ei ■ ref e largiU. -* Hogeri arcUepitcopi 
Haaibnifettfli oMtnf et fnoceiforef. — Ungtri in FrtncitB, AlfttltB ei B iufi 
ditm permnipnnt — Ctroli regif nzor Frldemnt obiL Be chronici t Frodotrde 
confcripti initio. — Berengtrinf inperttor in nlteriore lUlU tgit. — Adtlbertnf 
Biref Tnfcite mtrcbio obit Filinf Oit Adtlberti et BoUldif . — Btronint mnle 
Adtlbertnm bnnc cnm Alberieo mtrcfalone, HtroxUe mtrito, conlMit. •- Adn»cv1l 
uor BerU, Lotbtrii regif ex Wtldrtdt ilit. Llberi Adtlberli. ^ FabaUie sot, 
fnte Lnitprtndnf de dUf olnU Adtlberti tIU trtdit Pootillcibaf DiTit. Ei»tapUnn 
ejni. Snccedit ei flllni Wido JnTenii. — Obertam mtrchionem prteteret filinm 
Adtlberti h^jni ftiiiie Improbtbile eit ob Umport et illentinm LnitprtiidL ^ 
Oberlni mtrchio tIxH lege Longobtrdonnn, onm Adtftertnf el fu^oren t^m 
BtTtricte origtalf effent — Objiciendt dUnnntnr. — InUrlm certnm eft, Obai^ 
tnm hnnc eiio itUrem prlndpnm BiUnilnm et BmniTico-LnnebnrgeBoiuB. — 
Adtlbertni, Obertl ptUr, incceiilt in bont AdtlberUmm Tnidte marchioBaB. — 
TideUr ii Adtlbertni ftitiie Widonli mtrcbionli, ied non ez Htrotia, fill«s. — 
€nr nmrehit et dncttoi Tnicite non permtniorit AdtlberU, Oberti palri. Obertof 
pro ot mtrdiitm Lignrite et oomltlTtm ptUtii fnb OtUne I. impemtom obUnmic. 
Gnr Oberti filini Obertni mtrohio de OrU dicttnr. Undo opinU do CanailUe 
BiUniii origine Remana. Haloipini ex OrUnU orti. — Ratbodi epiicopi mirt* 
Jectini oblUi, riU et icripta. — Theodericni eplicopni Paderboraenaif obil, 
inccedit ITnwanni. — Johannli papae Uterae ad Halchonem abbtUm Fnldean«m. 
Pttridttni Bemngtril Impertlorii. — Be BoUonlf HomuuMomm-principU •Mtn, 
-nxodbof otfiUo. 

A. 9i7. "^- Erktftgenis et Bertoldus fraires cvm LnitfKdo eereris filio Jmi 
(hiduni in Tucvlis habebantir, daauiati mi^statis, animiqne ia ren pvMi- 
cam hostilis. Ego Hngaros sollicitasse suspicer; AYentinus te conTeHla 
Altheimensi teos factos scribit, quod Titam regis attenUssent, damnat os qie 
ad peipetuam in moDasterio poeaitentiam. Sei yereor, ut tale quieqHai 
legerit; neqie poena iitra carcerem stetit Gra^ crimeu a«l magnnHi a 
damnatis perictifcim seyerltatem ^egis «casperasse oportet, ut aeqiie hw* 
conim precibus, ueque «loris laerymis tantorum Tlrorum vit^ darot 
Itaque 12. ffal. Febr. deceltati scribontur apnd Adiftgam TMlam. Crasiis 
legit Aldlttgam. Castelkim Immiaens Staiiihemio oppido, causam ^aiom- 
eiBque fatalis casus, rex dlrui Jusslt 

2. A( Amulftis, siTe crimiuis paifioeps, sfTO Tiiidicaturus aTvicalos, 
regem in se exciTit. Cum BaTariis eum rebellasse scribit chroBelogu 
SaagalleBSis ; uude intelligi potest, multos et insignes Tiros in parCibas 
ftiisse, sed qui neu perstitere. Rebus igitur per Allemanniam coaslitvtiSy 
Henrico Saxone, ut arbltrer, pacate, Conradus la Bajoariam morit Ibi, fj 
Witikindo credimus, res ad praelium deTenit, in quo rex Tulaus accepeiit 
Sed tale nihil alM memorant. Iltud conTenil, Amulfum inferiorem Tirite 
et recentia exempla metuenlem; «oi uxore et Uberis ad Ungaros cea- 
Aigisse, nec nisi extinoto Conrado, In provinciam rereTtisse. BenardwB 
quondam Gremifanensem Brutnerus Tidit, qui bis pulsum scripslt; eC 
prima Tice per iuTUTum redlsse, et a rege Ratisboaae obsessum Msse. 
lum 8ecBt« est ATontlnus. Sed caeteri rectius uaius ftigae memiaere. 
Tunc, credo, rex permutatioaem coafirmaTit inter Radesponensis ecclesiae 



Digitized by 



Google 



ANNALIS IHPERII 291 



0fif oopmi TvttiMi ^t qftendam ImmIim C^ €8t yatelHim) regis, ci^ \^ f|7^ 
«omen excidii Dle propdelaleai raam ii qiedam loco fradit S. fimme* 
rano ; Ticissim alibi rea S. Emmeraii redpit Goiiirmatio, sed mvitata 
Botis temporalibns, apnd GoidastuB oowtMatioaibiig imperialibas iaserta 
eaC, ^od mi^ra deesseat 

3. Gallici scriptoris Arai^eiiiam, a Pitlioeo ex Gonradi Ursi^ergensis 
abbttis chroaice emtan, et U i ib ei ymi i prior annalista noster manascriptns * 
Birrant,fleiirieam dncemSsseniae Aqvisgranim ad Caroinmregem, pasciia* 
tis lestam celebrantem, Yenissei enm eiiam Robertns adesset, qui postea 
reflinni inyasit Henrieiim ^alridno Integro congressnm regis sperasse^ 
qneoa oias Hagano inediocri ortn, sed ralidns lii¥Ore, Telnt daisim tenebat ; 
tandea morae pertaesM disoessisse, notataqne tedignatttis reik^: anl 
Haganenem cnmCmrolo refiatanim, antCaroinm cnm Haganone casaraoL 
Herlraeas tamen Remeosis arcbiepiseopos aienntem Jassn regte assecatas, 
amica oratione, ot rediret, p4rs«asit. Ita iMdte com bottore exceptns, 
pmedpaam fam^aritatis gratfam iennisse lertnr. Bgo vereor, ne talia iB 
Haganonis odinm eommenti sint qddam; nam nostri retnstiores ignoraat 
Hmricos si cam Garolo regni beste consilia contalisset, Conradam et 
Germanos omnes, credo, in se irrltasBet, et sibi aditnm ad regiam dignita^ 
tempraeclnsisset. ita coi^icio ex lonfinqao; qnanqaam etiam fittear, ieri 
potoisse, at amcitta contra Conrariiim qiine^eiit; et qaanqnam boslis, 
jvdiciiim morieotis postea meruerit, «e patriam externa ope dilacemret 
ScribH aator qiddam aotofam S. Serratii, Henricam Saxoniae daoem 
Franconim regi (male vocatnr Lotbarias, oom Carolns inteUigi debeat) 
Coloniae occnrrisse, el trabeatnm ensiferi rito gladiom ei a tergo per* 
tanse; porro regem ei donasse qnicqnid iiter Ebenam et Osnam (an 
Mosamr) lntei)acet soH; et bacoinm 6t steiam S. Senratii dedisse, enm 
taistalisse in Saxonlam et, straoto svper Bedam flnTinm monasteiio 
(QnedliBbnrgeBsi), mierandas reliqnias ibl cendidisse. Hio vera fUsia 
mista, apparet De monasterio QaediiBbargeBSi diceaHts ad a. D. JB€. 

4. ObiiinB Hogeri arcbiepiscopi Hammaborgmttis necrologiom Fnl- 
deBse in bnnc annom reiM, tmfw wiais anBOtatioBibas in ipso rei gestae 
«ticolo fastis, inprimis fido ; etsi Adamas Bremensis et qni banc seqBBB^ 
tor, iBler qnos Mabilio, bieonio antioiparint Sed Adamns ipee detegil . 
foBtem erroris sai. Neqae eaim ex monamoBtis snae ecclesiae, sed cob-» 
Jectora «Bflom somsit; qnod C^edem, qno nnper Scbatenins lapsn) te 
Ivcardi decretis, Uteonem archfepiseopBm condlio Altfaeimensi snbscri*» 
^iisse, legisset; et Borcardos allbi hanc syBodnm ad qaiHtam annnmCoB^ 
ladi ralBlisset S^d sopra notarl, decretnm, qnod Unno inter alios epl* 
scopos comprobat, donrodo reg e posteiias esse debere et ad aliam synodnm 
pertinoro. In die moiils fidt m Adame attlteo, qni est i3. Kal. Janaar. 
Naa Bt BliqBottes notari, non anni, sed dies mortinm ob annirersariam 
moBMTiam iB ecclesiis notabantnr. Bt conseBtH Fnldense necroiogiaHL 
Ham iB catalofo defonctoram efos anni, qoi secandnm anni tempora 
ovdiBalaT, Hogens archiepiscopas est iBler postremos. Sepaltas Jacel ia 

•) Acc Mc* dtUla Saxo mMU Rt km ^ 

Digitized by VjOOQIC 



292 ANNALES IMPERII 

A«M7« acdesit S. MichteUs prope uitoceMorm. Bx Gorbcja boya Tentoe, 
chroiiicoii loci iiabet ad ibh. SiS/tdditqiie, WimoBen eCiam Gorbejettsea 
euccessisse. LegendQn Unno; Dam Wino ibidea (ad a. 936.) in Saecia 
obiisae scribitur, quod de Unaotte Tenmi est. Successit Regi&wardas, 
sed qui niimerari non solet ; forte qnod electvs ad consecralioiiem lon 
perrenisset. Unno (qni Yeteribas Unni) sobstitatns est. 

5. Interea Ungari, qaod mirere, qnanqnam Gonradas rex c«im exercita 
Barariam boc anno obtinnerit, per Sneriam usqne ad Rhenom perrenere; 
et transmisso finyio in Alsaliam et nsque ad fines regni Lothariensls 
penetrarunt An praerenere ilU adventum regis,*4n yenientompemicilate 
equorum et leyitate armatorae yitayere? dtosileaa tnnc eyersam -scribit 
Hermannns Gontractus. £t ut ad hunc amum habet chronieon S. Medar^ 
Snessionense : tinc primum Hnngari Rhenum tn^ecerunt; et us^e in 
Burgundiam peryenerunt. Eosdem a. D. 937.* Franciam et BBrgmidiam 
yastasse, sindliter memeriae prodit Gredulis terror persuaseratj^s esse 
Gogum et M agognm, ab Ezeddele et apooalypseos autore praedictos: ila 
frustra diyino flagelh) resisti. Gui errori ut obyiam iretur, jussu Bemoiai, 
Yirodunensis episcopi, tbbas quidam apocalypsis locum expoaens (haec 
ex Dacherianis}, Hungros^dixit nihil aliud significare, quam famelicos (Ger- 
manico scilicet sermone), gentomque olim ortam, cuminmagna qmdam 
fameyilissimus quisque in deserta extmsus^sset : ibiritu ferarum degentes, 
genns propagasse. .Qone «etsi Tana et ridioola, tamen apud populum ynla- 
ere; utfacilius yinci posse crederentur, qui tam degeneres ortu fufesent 

6. Hoc anno<certe nen serius) quarto Idns Febraarii obtit Fride- 
mna regina Gfdliae ; nullis, quod conste^ liberis relictis. Din cum adversa 
yaletudine Inciatam, apparel ex praecepto mariti, onjus sensa excerpta 
exhibere e re erit. in n, e.eli, T. Ear^lns dimna prep^nte ciememlm 

rex . . . NotuM v&kmMe^eri, quod canjnx noetra PrUeruna fia^ 

tavit . . ui peei diMce$8um k^fus vUae praeceplmm naeirae corroharatiomt 
super viUam Ponti§Oy quam et donavimui in datem^ facere dignaremur; 
ipia vero ad ecckaiam sanctae glariosae §enitiicis Dei Mariae^ et Car" 
neltt ac 0§pH^ martyrum Campendiensis lod, tradidit, sicut ipmus 
praecepto narratur. Quampetaionem imminente die suae martis repetivstj 
praevidens di» atritum euae dissolutionis . . . Fratribus etiam venerandi 
Cempendiensis monasterii caetera concedimuSj fuae usor nostra frirfir 
funa eis dedit Inter quae sunt >mansi ingenuUes viginH et dimidius esan 
fuarta parte mansi; serviles septem et dimidiuSj et cmn koc mediHme 
manetae. VohtU tamen, ut dum adviveret frater ejus Bovo Catalauneneie 
anHsteSf ^fure beneficiario praedictam viUam reUneret, et unaptoque anmo 
argenti Ubram unam in die anmversarii nostrae conjups, quae est quario 
idus Febr. . . . celebranda cum hgmnis et psalnds, et praeparetur ipais 

refeetia ipsa die, quantumeunque melior esse patuerit Sifmm KaeoH 

regie escellentissimi. GozUnus notarius ad vicem Herivei arMepiscopi 
summipte cancellarii recognovit. Datum 7. KaL Aug. ind. 5, oiifio 2S. 
regnente Karolo rege glariosissima, redintegrante 20, largiore vera Aoe- 

•) marpini Uikn. mtcrii^: Fort. 917. Yideator. 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 293 

rediiaU indepta 6. Achm Aqutt^ani paiatio in D, n. f, A. MabiHo A. 9|7. 
suaiHia c«m cora descripsit ex originalibiis tabulis, et diplomatico operi 
inseniity eoqoe epocham L<4hariensis regni, a Garolo usorpatam, extra 
coBtroversiam collocayit. At Carolos deinde Edgiram doxit, filiam Edoardi 
et sororem Adelstani Angliae regom. De tempore noptiarom nihil inyeni- 
tor: anno tamen seqoente contractas, ex eo coUigo, qood a Frodoardo non 
onissoro haod memorantur. Priores aotem anni de chronico ejos osqne 
ad annom Domini 919. magna historiae Jactora periere; siqoidem, ot ex 
Pithoei editione a Qnercetano repetita colligitor, in Garoli Galvi morte 
coepit Sed si credimns chronico Andegayensi, a Labbeo in noya biblio- 
tkeca editOy bini tantom anni nobis perierint: nam ejos aotor chronicon 
Flodoardi a. D. 917. incipere prodidit. 

7. Berengarios imperatOT^ in olteriorem Italiam rebos ordinandis 
redisse ridetnr. Nam monasterio Gasae Aoreae, in insola Fiscariae amnis 
sito, res soas corrobora^it. In nomine Domini Dei aeiemi Berengarim 
dicina favente clementia imperator augustue . . . Monaeki cujutdam mo^ 
nasterH, in quo almifieum beatissimi ponti(ici» atque martyris Clementis 
corpus reconditum eet, Casa Aurea nuncupatum, quod domnus Ludovicus^ 
oHm serenissimue imperator et noster consobrinuSj a- fundamento cosh- 
strusU^.^postulaverunt, ut . . monasterU res . . nostrae autoritatis impe- 
riaHs praooepto confirmaremus . . . [Qoibos annoentes praecipimos] ut 
nuUue dux,marckio, comeSy vice-comesf sculdasius, gastaldio, aut aliu» 
pdvis eos de rehus monasterH absque legali judicio devestire audeatf aut 

eis imfuri&m inferat. Signium domni BerengarH pHssimi imperatoris. « 
J o amne s episcopus et cancellarius ad vicem Ardingi arekiepiscopi et 
arekicancellarii recognovi et mhscripeL Data i2. Kal, Nov. anno dond- 
nicae ineamaiionis nongentesimo septimo dedmo, domni vero BerengarH 
piissimi regis viceeimo odavo, imperU c^utem sui secundOy indicL quinta 
Csexta potios)i Adum in Piscariaj in CkrisH nomine feHeiter. Amen, 
AanataTit scriptor Gasaoriensis chronici, olim, com fondaretor monaste- 
rinm, noila in circoito castelia aot oppida monita extitisse, sed omnem 
Pinnensis et Teatensis territorii regionem sparsim. freqnentibns Tillis et 
casalibos habitatam, dom qoisqoe^sob yite et fico soa agit SedSaracenis 
tBgraentibns, crematom foisse montsteriom et vicina loca rastata; tandem 
polsis barbaris rerersos incolas, exvaUis mnnitioneSyex casalibos casteUa 
faceve coepisse. 

8. Alberti Tosciae marchionis obitom 16. Kal. Sept. Sigonios in 
hanc aanom confert; certe Ttyebat adhoc exeonte a. D. 915. Loitprandos 
Dmtis ei cognomentom ttibnit;. et LudoYico orbo simiUor regi qoam 
marchioni, nen sine invidia risus est Multi in rebus ejus errores admitti 
solent. Plerique omnes nonnisi unom Adalbertom marchionem Tosciae a 
Bonifacio osqoe, Lodovicf Pii aospidis oram Ligostici maris obtinente, ad 
haec itfqoe tempoia agnovere. Ita septnaginta' et amplius dnnis proWn- 
cMa 8«am rexisset. Floreotinks dnbitare coepit; sed Gosmos Arena, 
pr^^cto diploinate, patrem fiUomqne recte distinxit. Pater ducis nomra 
gMsit a. D. 847. Sed coaitm iose et marcUonem Tocat in diplomate, 



Digitized by 



Google 



294 ANNALESIMPERII 

A.N7. ^ BHiaflterliioi Ailae im LaMitti Incti AiidaTit t. D. 884«. Bx IpM 
el Rotilde ejas uore» Lamberti Sfoleiiii ilia, naiiis est Adalbertas, alter 
Titteiae narchio ; nam Wido imperaCor emn dilectiim Bvom nepotem (nempe 
ez sorore) et marchinm (pro marchiene) appellat ia dipIoiMte, <|Md 
Zenohie, Fesnianae eccletiite episcopo, dedil a. D. 889. Itaqne medie 
inter hea annot tempere ad regimea dilionis extincto patre perreBift^ eiqie 
per amioe cif ciler T^inti pfaeMt. Bvnc ergo errorem diitoEBiorte aeqie 
administratimft dispnsximiie. 

^. Alter noa minus gravis esl, qnod patsim cnm Alherieo mardiioae, 
qnem TosenlaMm Sigoniim Yoca^ el qnem ego in Latio principem agnoseo, 
oenfhndi solet Baronina ipse, remm ftemanae ecclesiae diligentissimns 
mspator, hic lapsus est. Hinc crebrae ^}vs el tragicae circa ista tempora 
de Hetmriae princlpibia qnerelae, qni peji» qnam tyranni yeteres Roma- 
nae sedi nocnissent: hos enim Titam opesqnO) iiios etiam iBncM^eBtiaHi 
abstnlisse, monstris intraais. SigoniQm etiam (etst tadto nomine) repre- 
bendere Tidelnr, haec mala Tasculanis comitibos transcribeilem, qni 
aerins, etsi ex eadem radiee, proTenissent Ita cardinalis doctiesimns ad 
a. D. 897. Eqoidem Loitprandos nobis narrat, Sergivm diaeomim, cnm 
Remanam sedem affectaret, a Formosi factiene polsoniy sese ad Adalber- 
lom Tasdae marcfaionem recepisse; et Formoso extindOy Adal^ertio^bis 
restitotom fnisse, el mox in Formosi cadaTor saoTisse. Sed hnc errorem 
800 ioee explosimQS. Formese non Sergios, sed Stephanoa toccessit, cift 
flla in mortoom immanitas recte exprobrator; et qoi moUis peet aanis ad 
penlificatom Sergios IIL perrestt, polsos esl ^on a Formoso, sed Johanae 
nene; el qoanlom ce^ici petest, non ab Adalberto Tosce, sed Alberico 
marddone, Remae tonc reram petente, Maroziae marito adjntos est 
Hoic enim fiamiliarem fnisse inteUigas, qoando domom ejos adolierie 
poHoisse creditos est^ paterqoe ex Marozia habitos Johannis XL postea 
papae. Mnlta alia Aibericum ab Adalberto nostro distingoont. Hle RooBae 
incoboit, im Latio potens: hic Locae agebat; neqoe ollae ejos, qood 
appareat, in rebos Romanis partes fnereiy qoas Spoletioi priacipes TOi 
absentibos aogostis^ toI ipsi aogosli pro arbitrioTersabant; donec cessan- 
tibas ipsiSy Albericns marchio capot erexit, credo, qned MariMi Tel 
Maroziam primariam foeminam ad nobilissimes potentissimosfoe Roma- 
noram genos referentem doxissel. Postremo (neqoissitdobitatioM lecos) 
Adalbertos Hertam, Albericas Maroziam Tiduam reliqoit ; el AMbertos 
Widonem filiom haboH, qoiMaroziam ab Alberico relictam dosie : qoae 
ex ipso Loitpran^ manifesta, poteraiil Bareniom discriminis admonere. 
£l tamen hic diligentissimnm Flerentiniam aHosqoe scriptores egregies 
in errerem traxil; qoem Sigonins otcanqoe carit Adjongattlor, qoae ad 
a. D. 925. dioeouis, qoo AUiericos obiit 

iO. Gaeteram Adalberlos Bertam, Lotharii Aostrasiae regis ei 
Waldrada iiham, TheebakllBorgondionon prinsipis Tidoam, in maMnonii 
babail, molierem forma insignem et stirpis regiae gloria ferocem; qoae 
torbalis Italiae rebos, marilom soom^ ad regnom sibi TindioMidom stiaM- 
labal, qoasi nihile Spelelinis InfeBiorem. InfeHx cenalos foil ; caf losqic 



Digitized by 



Google 



ANNALRSIMPERIl 20» 

a LMy>erto ampsto, e( Biki) simile postee msqs eet: ree tMnea Itdleag H. tl7. 
aiMere potetts, dam refitMis aemules oj^poftit; LudoYico iu Beiengarim 
evoeato et mox destrto, tm emi poteiUiae 8«teityidere seiksisset FtlieSy 
a Lvitpraido nemlBatos, ex Berta babmit Widonem et Lambertam^ qii 
patri atter post alteram saccessere; filiam Ermingardem, qoae Adalberto 
marckioiii Eporediae po8t extiactam priorem axerem Qiselam, Bereagaril 
primi filiam, seciBdi matrem» napta est Wide Maro2iam postea, Alberki 
marGkieiiis vidaam, daxit, et ex ea ptter factns est, sed ex priwe «^ 
matrimoBio etirpem propagatam apparet^ qia de re mox. De Lambeiti 
ceBjagio sibal babetari. 

11. DeiMjpie iaaikia sa&t omaia, faae de selatissima Adalberti yita» 
ex LoitpraDdo male intellecto, pleriqae fabaiaatar, qaasi ex ceacabina 
Mareaa liberos geaaerity Romaaam eeclesiam factionibos perpetais tar- 
barit, pessimes poatifices seiti intraserit. Nibil illi cemmone camMaroziii 
fdt; Romanae arbis res non attigit; com cei^age^ aobilissima foemiBa^ 
eeBcordiier vixit Vetas passionailam ia bibliotbeca caBoniceram Lacen- 
riam babet, ope ejas Namiam rebellem ad obseqaiam poBttficis adactam: 
inde ouiDere pontifieis corpeta daoram martyrom S. Gassit episcopi e( 
S«Faastae TirgiBis obtiaaisse, et Locam in bastlicam S. Frediaai transtaUflse. 
Legilvbedieqae epiiapbiom Adalberti nostriin eatbedraii Lacensiam eccle* 
aia, obi noa mediocriter laodator. Fartem ftscribaBms> qoae ita fere babet: 
Fet elaudif vedU nuii^ soiamm egeni^ 

N0gter Adaikerhu dmx pius atfue homu. 
Quam foriis fueril, vei noverU uUima ThtUe^ 

Qua jrietaie fuit, dieere Ungua neqmi, 
i)i eeste iecimo Sepiemhre noianie Salendae 
Bic artui poeuU fumreo gemUu. 
Smeteir Hiat Wido, Berengario probante; Jayenis, at app^ei Hem 
Bertam matrem retinaisse petestatem, Laitpraodas scribit; nec ingeBio 
tantam et Uberalitate soa, sed etiam amatoram stadiis taBtae pettBtiae 
foiste, vt capU mox com filio a Berengario et Mantaae in costodia babita^ 
nee catlellla exai posset, et miUa saaram rernm Jactora^ libertati testi- 
taeretor. 

i2. Adalberto- marcbioin Tatciae Franeiscos Flerentinios L^cmisis, 
de ygtoria Italica praeclare metitns in opere de rebas indf tae MatbUdis 
Italoram principi^ tertinm ascribit fiUam, Laitprando noB mmnoEatom, 
BomiBe Obeftom. Ait eaim, scriptaram aatiMnticam extare in tabalario 
epiteoperam Lacensiam, datam in S. Maria de Monte, Locensis oiim 
diUeBii^ aBBO Domini lOii, abi memoratar Adalbertnt mtrcbio, fiUas b. m. 
OberU et aepot b. m. Adalberti, qui fUi simiUter BUffcbio^ Adalbertam 
ergo BOYissimam nepotem esse patat AdaUierti Di? itit siye tecandi, 
Tafldae mMcUonis. Yideamns, an boc tempofam ratio lacile paUator. 
Bertam axorem AdalberU DiyiUs> fiUam LeUiarii Aostruiae regis, ante 
aBBom Demitti 8^ natam foisse eportet Tanc enim Arseaiat, ponUficit 
Nicolai legatim, Waldradam ejot matrem a Letbarie abttraxit. Mec Bec- 
tMt qoadrageBaria mijorem pepeKitte^ Tenfimile> ett. itaqne ti qoem 



Digitized by 



Google 



296 ANNALES IMPERII 

A. N7. Adtlbertnm fiiiaii edidft, emn noii facile post matm DoaiBi 9(H». 

i^iisse ceaseliinas. Brgo Obertiim toiic, ciim maxime in renim acta Yor- 
satvs reperitor, id est intra aaiiof 962. et97i,Jam seaem faisse dicMdim 
est| qaod non satis placet; neqae illad, qaod filios liabaerit, qoi ad a. D. 
10i4. et oltra penrenere, at sais locis ostendemas. Fateor nibil bom 
a reram natara abhorrere*, sed tamen minas YorisimOe patandu est, 
qaod rarias contingit. Neqae Laitprandi silentiam sprererim: panm 
enim credibile wl, scriptoris qaantamTis mali, coatemporanei tamen et 
e<rflocalis, in dignitate positi et in re pablica rersati, liberos Adnlberti 
DiTitis recensentis, memoriam marchionem Obertam Longobardaa, in- 
elytam sob Ottonibns principem, fagere potaisse, si ex Adelberto eodem 
natas erat; notitiam certe non fogit. Nam ipse a. D. 960. ad Ottonem M. 
profectam memorat, at de Berengarto qaereretur; praeterea ita loqaitar 
Laifprandas, at liberos Adalberti enamerare videator; itaqae Obertom, 
qaem norat, praeterire non potnisset. 

13. Est et alia dfftcoltas a natione. Obertam et posteros ejos 
constat lege Longobardoram Tixisse. Sed Adalbertas Dires, Adalberti 
marchionis fiHas, Bonifacii comitis nepos foit; qoi sab Magno Carolo et 
LndoTico Pio litas Hetrascam rexit, et classe etiam profectas in Sarace- 
nos, in ipsa Africa feliciter excensionem fecit Hanc in Italia ^«idem 
natom, origine tamen Italom Aiisse, est cnr dtbitemas. Nam non facile 
Italis naper sabactis Garolas Mle Magnas aat LadoTicas Pias gabema- 
tionem proyinciaram in Italia citeriore credebant : Eberhardam, Fori Jalii 
rectorem, Berengarii primi regis patrem, et Lambertam Spoletinoram 
dacem, patrem Widonis regis, Salicos foisse constat. Qaod enim in Italia 
Transtiberina Garolas Aragtsam Beneventanis docem reliqait, necessitate 
factnm scimas, ne is ad Graecos transiret. Qain amplias, habemos, car 
Bonifaciam ex Bajoariis ortam patemos. Nam Richilda, abbatissa Lnceiisii^ 
qaae se natione Bajoariam profitetar, Bonifaciam comitem appellat palrem 
snam ; et inter. testes signat charCam Bonifacios comes, abbatissae ger- 
manns, qni non alias a provinciae Tnscae reetore videri potest. Diploma, 
datam a. D. 823, a Mario Florentinio^ Francisci non degenere filio com- 
manicatnm, Gosmas Arena produxit 

14. Reponi potest, regalam de extraneis provinciaram praelbctis 
generalem in Italia citeriore non fnisse. Frimas Spoletl dax sab Garolo 
Magno Hildebrandas Longobardas erat; primas Fori Jalii Rotgaedvs 
ejasdem nationis non inepte credetar: nam cnm Aregiso Beireventano 
et Hildebrando Spoletino coi^arasse accasatas est. In Tnscia ARonem 
dncem tanc praefbisse constat Enm Longobardam ftiisse, et dacatam sab 
Carolo victore retinnisse, verisimUe facit ipsa docis appellatio soeta 
Longobardis; nam Franci praefecti sub Magno Garolo comifes appella- 
bantnr. Allonem etiam mare et classem cnrasse non minns qnam postea 
Bonifaciam, Hadriani papae epistola docet. Sed hos Garolas M. oMgis 
invenit recCores, qaam fecit: qaanqoam fatear, nisi dtploma Richildae 
extaret, rem in saspenso mansuram faisse; sed nnnc in extranenm et 
Bi^oariom Bonifkciom libra rationis indinat Neqne enim facae apparet> 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPERII 397 

qM n«goU7 Bijoario comiii, filioqiie el fiKaa a«i sorori eonmi Lveae A«917. 
teeiit, nisi ille ibi com potesiate egisset. 

15; Gaetenim non fhistra hanc controTersiaar agittimirs: Irinc enim 
antiqnissimae Bransyicensiiim Bstensivmqae origines pesdent. ^ Nam 
Olwrtam Blom marcliioBem, patrem Adalberti, iHorom principmn proge- 
BKorem habendam esse^ saa ioco ostendetur. Qaodsi constnrer, qais 
^berti pater AdaHrertos, Jam iir oiteriora molto* proficeremos. Scipio 
Admiratos Jonior (obsenrante Gosmo Arena) patemae rerora Plorentinaram 
Iristoriae qoaedam addidit. I» iHis est librir primo^ memtHo donationis, 
qnm marchio AdelbertoS) filiosAlberti Longobardi, fecisse dicitor Aiboino 
episcopo Yolaterrano tt. D. 896. Is otiqoe marchio Adalbertos haad idios 
a Dlrite foerit. Sed haerere me facit haod ositata legis yel nationis 
mentia in chartis horom Ada^bertorom, aot omnino principom contempo- 
raMoram. Qoodsi tamen ex tabolis ipsls atiqoando conspeetis Lotfgo- 
bardicalegeososillesconstaret, dicendom foret, electam ilHs hanc legemy 
noA agnatam; qood etsi rarom, tamen' noB noTom erat. Neqoe eniv, 
credo^ Bi^oaria lex in Hetroria noscebatnr, et posteris deinde Bi^oaria» 
obIiti&, sola nationis Longobardae memoria manserit. 

16. Illod manifestom est, Adalbertom, Oberti patiem, magnom prin- 
eipem fdsse, et in Toscorom Adalbertorom cognominom qpes pre magna 
parte soccessisse. Nam at alia per Hetrariam loca nonc taceam, qoibos 
Obertnm Ulom liberosqoe ejos et nepotes et pronepotes (in qoibos Azo 
Gnelfi pater) dominatos constat: certe in Lonensi tracta (hodie Lonigiana) 
remn potiti sont, obi Adalbertom primom, Divitis patrem, in soo patrimonio 
moBasteriom Aoke a. 0. 884. Aindasse et sibi soisqoe haeredibos patro- 
ciBlam pepigisse, ex prodocto sopra diplomate constat Neqoe alia est 
abbatia S. Gaprasii (doctissimo Moratorio obseryante) in comitato Lonensi 
sita, in qoam Henricos IV. ejosdem Azonis filiis Jos patroaatos confir- 
maTit, qola scilicet ibi martyris hojos corpos qoiescere creditor. Ita 
dicendam est, Estensiom progenitores in patrimoniales Adalbertomm 
Tasciae marchionom terras soccessisse. 

1 7. Ego, omnibas inspeotis, verisimilimam potem, Adalbertam Oberti 
patrem ex Widone marchlone Tosciae natom/ ari Adalberti Toscorom 
principis nomen accepisse, cojos ettam marchiam repetierit. Et inter 
Oberti posteros occarrit Widonom appellatio. An yero mater feeiit Ma- 
rozia patricia, Alberici Hortani principis vldoa, qoam Wido doxit, dobi- 
tari potest: matrimoniom qoidem haod sterile f^isse, Loitprandos famoso 
ia Maroziam carmine docet. Marozia scilicet Widonis, Berta nati, Tidoay^ 
Iratrem Widonis oterinom Hogonem regem italiae doxerat. Id reprehen- 
dens Loitprandos: 

Immemor aspiceris praecepH caeca Johannis, * 

Oui frairi vetuit fratris tiolare maritam. 
Haec tibi Moyseos non praestant carmina vatis 
Qvifratri sobolem fratris de nomine Jussit 
Edere, si primus nequeat sibi gignere natum: 
Nostra tuo peperisse viro ie secula norunt. 



Digitized by 



Google 



m ANNA.LES IHPERII 

A. M7. IMe inMHgts Mtfozla» Wkl<mi penHsfV, infirt timeBC»^ a. D. 960) ntio 
reddetar,corAdaIbertamWidoDis filiui ex piiere Mtrteonio imIsii JvdiceM. 
la CaeteniB apptret, eb teieraa fiMi aetateM, extiicto WidoBe, 
Mfdiiani La»berto <yiasi Ticario dataoiy itaqvo BOft marchieBeB Toeai 
1 f bfirtuf , aed mcffclttan temiieee ait» sdlicety tl it ad olc a c etitiaM Adtl- 
Wtti Widone ntti tdninistrtret Sed intercessit Higoi^ regis Tiole»- 
tit, qvi, Ltmberto frttre Qteriiio, sed sibi «upecto, ctpto et ocoli» or- 
bttOy Totcitn germtno Boeoti, ttidemqie filio sio ittortK Hubeiio do^ 
dit itt exdists dtcttt Adtlbertes, cam tdolesset, mnxkieiiie ttBsm 
difiiitttem et htereditarias tri Adtlberti terrts tmplissimas per Tsscitm, 
Ligariam Longobtrditm^ citeriorem retiniit, si nMt rei^eiiem, certo 
benorem mtrckienis tennity el ia potteros proptgarft Obertat filina 
etitm sob Mtgno Ottene ftetag est eemes ptlttii ia regao Longebtrdo- 
nai^ et marcbitm Liforito obtkrait. Ulitd rero memoeabile est^ f«e4 
ia tntifvis monametttis LocttaSy PltcentiMuram reram scriptor lofit, Ober- 
tam Oberti fiiiom^ in illt Lenf ebtrdiae ptrle ctm Uberis afettteai, mtr» 
ebiMom de Ortt dictam; at Campias in bisleria ecclesite PltceatiM* 
tliqaoties habet; cajas rei ratio est, qaed AMbeetas^ profoniter horam 
aMrehieaQm» illic paer a^ Mberieam patriciam patrie aai privifBam 
•dacalas faissel; dam hoetis atriqae Hago rex latuliam fralram aleriaa^ 
nua opprimebat. lade eliam paesifli fama iaialaily marchieaee Bostros 
cam Malespiais ab Alberieis iUis Remaait ertes: el Oberlas secoadas 
com liberis Msacico imperatori prime> aon te Lengobardia tmitam, aed 
at ia Ramt ipet, negoliam fasassivit, qaod iaira cempfobatam dabiaMM: 
at atrobiqae poteaiem iatelligts. Alqaa hiiic forttssa Remtate Aleati- 
■eram priacipQm' erigiais pcimt-epiaio att^est; cai posteriomm peieat- 
aioaes de Acciis Eomtais, ia Atestint coKmit emhietlibas^ tccassm, 
qaMi hiae Axeaam noiaea ia itaiilit freqaens prodisset; eam Aionam 
ei Adelberto, at Opiaonem ex Oberto rel Odeberto, Casxoaem az Coa^ 
rado, Ueinioaem Yel Eatiam ea Heaaico, Pricoaem eai Fridedco, saelis 
conttf cUoDibas, factam constet : el apptretty Ateste ep p i d a m serias i» 
heram priaeipam Jos renissa. Qote omnit inf^t ampUas decltrtbQntar. 
i^. Necrologiam Foldenso Rttbedoaem et Thooderictm episcopos 
ptalo tate Hof erom archiepiseepam defanctos aetat. Ratbedo est IBtra- 
Jeetinaey doctrina claias^ qaem eUam a sucUtate commeadant: aam 
et aUi ^s mortem ia hanc ananm referont. Per Nannonem, nescio 
qoem philosepham, septem artibas lUMralibas imbattm traduol Tritbe- 
mios, Reha, Heda, Jehaanes de Leidis. AToncolam GanlhtriQm Colo- 
aiaasem archiepiseepam haboit) tbtram Rtdbodam refakua Frisioram. 
Scripta recenset Trithemios : laades S. MarUni libro ato> laades S. Bo- 
nifacii episcopi, de S. Amtlbergt lib. i, hoBriUtram et sermonam Ub. 1, 
de S. WiUibrordo flores lib. 1, iatofram de S. MtrHai tiaaslaUone offi- 
ciam. Swertios a AUMais Belgisis ex Sifrido Petri a^aagU Tarios can- 
tns in honorem sttctenim. Peaiqae eclofa de S. Lebaiao tomo YL 
Sarii exUit. Hoc sciticel scribendi f enas seeaU rodis f miias probabat 
Tita ejos a Tetere scriptaf a MabUtoae ui secalo BeaedicUno qomto edita 



Digitized by 



Google 



ANNALKS IHPERII 2«» 

est; mide intelligiffliis, l^nmn ii Carott Gal?i palatfo literanun ciilta A.917. 
florente studiis operam dedisse: postea faetum episcopnm, everso a 
Normannis Trajecto, Dayentriam ab Amiilfo rege cnm praetfiis yiciiiis 
impetrasse, ibiqae sedem fixisse; et cam parocbiam obiret, apud Otmar- 
sam occobuisse; Dayeniriae sepultaram accepisse: Mortem ia annon 
Mqoenle» ne« recte Mabifit» differt 

30. Tbeodericum etiam Padebomensem bie annas de medio sas(»- 
nt. Pferique alii retrabunt mortem ejus in a. D. 9il. Sed nos necrolo- 
gia nostro fidimos; favetque compatus ipse^. qaod Giontzias, Broscbios, 
lersenbroehius noYem sedis amios assignant. Bisonem avtwi ei leeim 
f^dsse a. D. 908, Scbatenius ipse assentitur. Tbeodertco Unwanns suc- 
cessit^ quem synoda Altbeimensi anno regts Gonradi quinto subscripsisse 
credens Scbatenius, Burcardi Wormatiensis annotatipne deceptns, Tbeo^ 
derici Titam a. D*. 915. clrGaaiMripsli Unwanas erdteatos esl anne se- 
qiente a Kal. Febr. 

^. Helmfridus abbas Fufdensls anne saperlofe obierat, tesfe* eo>* 
den necrologla'1^. Successit Haicbo; col boc anso Itteras scripsit Jeba&- 
■es pentifex, qaibus ei summam sacrati soli HberCatem, exctuslenem 
fbemiBaTam ab Ingressa, Jos praedicandi yerbi diyinl; episcopis olim pro- 
prhim^ aliaqae postulata concedit. Tibi, inqait, fiH ditecte Haicho, qvia 
H bene emdihtm et ehqueniem virum esse novimus, verbwm Dei praedii- 
care^ auioriteie S, Petri, et eoneedimus et praecipinnts, Dat, 14. Haf. 
JunH permanum Stephani secundicerH sanctae sedis apostoHcae, anm 
Beo propiHo pont^atus domifi Joamiie summi pont^lcis e( umversaHs 
dectmi papae, in sacratissima sede B, Betri apostoU quarto, imperante 
domino pHssimo augusto Berengario a Beo coronato magno imperatore 
anmo eecundo et patridatus anno secundo indict, 5, Temporis notae egre- 
fle consentiunt. Annis imperli atiquando ascribuntor anni consulatus,' 
bic patrieiatus, cujus mentio qvld sibi ydit, dispici dignum est. Censeo 
aatem, cum patriciatos yelut gradns ad imperium baberetur, inyitato ad 
somendam coronam fterengario aestate a. D. 915, a pontifice delatum, 
idque illic ex bis ipsis papae literis collegl. 

22. Rollonis etiam siye Roberii, primi Normannoram principis cbri- 
stiani, decessam cbroBiea pleraque boc referant; Dodoque et Wilbelmns 
Geneticensis diserte afflrmant, nonnisl unum a baptismo lostram yl- 
xiese; et BadaUos ^ Dlcelo filil e|os Goilielmi a Longa Spatba dieCi i»- 
fimen bino Incboat. Sed bis omnibos obstat Frodomdus tempori ylefailor, 
q^ A«Uonem Normannoram prhiclpem mllle snoram militam contra oo« 
mitee, Rudolfo regi adbaerentes, in Garoli regis aaxilium mleisse refert. 
S^A taman filiam ejus Giselam indigne tractasse scribitnr. Missl • rege 
h\ai ex aola explorandae rei causa; et predlti Relloni, qnasl yitae ejw 
lamdlati essent, In emnium conspecta obtrvncati sant. Injoriae GiselK 
haad dia snperyixit. Foppa recepta est, filloqae ejos GuiKelmo saccessi» 
a0lraMta; cui etiam Alanos et BereoipMrias, Brilowua eptlwates, Mm 
dedere. Sed baec serius acta^ si Fre#oarde stamoe. 

•> <• mtriime Uttn, amtHal: Ttde taprar td a. 9t5. §». 



Digitized by 



Google 



SOO ANNALES IMPERII 

ANNO GHRISTI 919. 

Go«radig rex BaTariam fratri cmubIsUm didtar. Fait RatitbOBae et deiade Hen- 
feldiae. — Uagari Saxoniam Tastant. Ee^awardas archiepiscopas Hambarceasis 
obit, safllcitar IJnni. — Borchardos dax in Hlemannia tyTannioe efisse dicitor. 
9e genere ejas. — Hearicos et Barelmrdas daces regi coaciliaBtar. — GoBradas 
rex obil. — Locas sepaltorae Goaradi refis. — Limbargi est ceantaphiBm CoBradi 
rofis cam aliis cjas reliqaiis. — Filiam habaisse Tidetar Goaradas. BJas Bxor et 
mater. — De genere Conradi regis. — Diploma Conradi, ia qao mentio fit matris 
Glismodls el fratris Udonis. — Blogiam Conradi regis. — Coaradas Henricam 
post fo^regem desigaat et fk^tri proceribasfBe eomaMBdat. — laaigBia regBl, laa- 
cea sacra et gtadios aatiqBoram regam. — BaldaiBas IL FlaBdriae eoBMS e* Kla- 
bardas episcopas Spireasis obiere. DiplomaCaroU.Oalliae regis. — WilhelmiPii 
Aqoitaniae dacis obitos. Ejaa in.dacato successores asqae ad AUenoram ariam 
Ottonis lY. aagastt 

i. M8« ^^ CoBradiim regeqi) pnliso ifniiilfo, Bi^oaria potitur/ admiustraCi^ 
wm proTinciae Eberhardo fratri sao credidisse, Aventinos scripsit, for^ 
tasse chronicon LaarishaineDse secmtas, ia qno Eberfaardvs marchio orien- 
talis, frater regis Conradi babetor. Qaod si Tenim est, dorabile cerie 
noii foit. Rebas ergo ordinatis, in Franciam redituras, aedem S. Emmerani 
Ratisbonensem devotionis caasa rex adiit, et a Tutone episcopo benori- 
fice sasceptas, votis rite noncopatis^ maasolea Arnolfi imperatoris et Li- 
doviei regi» inspexit. Amulfiis qoidam, ex comitibas Vohbargensibis 
ortas, qai res S. Emmerani pro saa nobis credalitate prodidit, narrat, re- 
gem libri cajasdam specie captam, qai ioter sacras martyxis op^s scrir 
ptoris arte et ambilicoram pretio aestimabatar, invito Tatone episcopo, 
manam rei capitae in^ecisse. Hinc abeunti diras imprecatam ; inde tor^ 
torem occultam in regis yisceribas saevisse, nec remisso libro desisse, 
donec expiravit Anilis fabula, indigna magnificentia laudatissimi regis 
ei pmdentia episcopi : qui, si tanti visus liber principi fuisset, etiam 
ultro oblatums, credo, erat; noa sine aedis sacrae compendio, haud da- 
bie m4jores opes aut utiliora ornamentis praedia recepturae. Rex deinde 
festum Johanni baptistae diem in Herosfeldensi coe&obio, non procal na- 
talibus terris, celebravit: nec quid ultra egerit, memoratur, donec ad ex- 
trema pervenit. 

2. Interea Ungarorum nova manus, adjunctis sibi Bohemis, in Saxo- 
niam irrapit £x Adamo Bremensi intelligimns, simul hos Bremensem 
parochiam, et Danos Slavosque proximos trans Albim Hammaburgensem 
lai^asse. £x eodem tempora cladis discimus; quae superiore anno 
coepta, in hnnc duravit. Nam Corbejensis chronographns ad annnm sn- 
periorem prodidit, Hunnos vastasse monasterium; et omnia in ridnia. 
Inde igitur progressi, Hogero arcbiepiscopo extincto, Bremam pervenere, 
qnando Reginwardus jam electus erat: cumque tracidatis ad aras sacer* 
dotibus, truncatis sacris cracibus, clero ^t populo promiscne caeso ant 
in captivitatem abstractO; etiam aedibus sacris ignem immisissent; subita 
tempestas ardentes de tectis soindulas in ora ipsoram egit Unde terror 
panicus et fuga anceps, ut vel in finvinm praecipites irenf» vel a civibns 
caederentur. Ita res param verisimiliter narratnr. Casnm gregis mors 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMFERII 30« 

ftstorifl 86cii(a e$U ObUi 3. Kal. Oetob. ae ttuB demiun Uflno aiiocessit; A* 9i8. 
qnem sapremis Conradi 4ftelm§ inyes^acam a rege obtiauisae oportet. 
Leidradns, Bremensis oheri praepositns, specie ac dignitate insifnis, a 
elero et popnk) delectns erat; qnemad anlam pro approbatione inTOSti- 
Inraqae refia eontem^ Unni qnasi capellanas seqaebator. Greditam est, 
regem dirino afSatom spirita, contemla Leidradi persoaa magniOce sese 
efferentis, himili Uaniy qnem^etro astare oons|>exerat^ Tirgam pastoralem 
obColisse. / 

3. Bnrcardam ducem AHemanniae factom, tyrannidem in«asisse, pro* 
dit Hermannns Gontraetos : credo, quod abati coepit potestate noper ac- 
cepta, et in res praesertim ecclesiasticas grassari : ea enim tonc maxima 
tyrannis scriptoribas habebatar. Sed etiam <mm Radolfo, rege Borgniir 
diae Tran$}aranae, ^cino principe, colUdi coepit; quae res anno sequente 
in beUom eropit Veringae et Heifensteinii comitem Borcardnm facit 
Gmains, autores quosdam recentiores de more secutus. Sed ita suae 
gentis Inisse non dissimulasset Hermannus ilie Gontractus, ex Veringen- 
simm genere natus. V^ingenses et NeUe&burgios eosdem idem Grusius 

\ 4. Henrifiom ducem bonorum tntenrentu regi reconciliatum, diserte 
DitaaQrus scripsit. Gerte quod Leidradus et iJnno ex Saxonia pastoralis 
olfidi sosoipiettdi cansa paulo ante obitum regis ad aulam venere, bona 
com patia Henrici factum apparet Nam a. D. 916. rebus adhuc turba- 
tls, nollos episcoporum Saxoaiiae ad Althdmensem arynodom accesserat 
Paoem aimo soperiore coisse apparet ; neque enim alias toto Gonradus 
10 Bijeariam movisset, Suevia male pacata, Henrico et Garolo hostibus 
a tergo relietis. Atqoe huc periinet, qnod Loitprandos scribit, potenlis* 
sioMS prineipes rebeiieSy sed nominatim Henricum Sazonum et TboringiH 
nui, Borcardum Suevorum docem (nam Gisiibertan et Evorardom noo 
recte addit), fortitudini et sapientiae Gonradi cessisse, et in ejus fidem 
Tonisse, ono Amuifo usqoe in exilium obstinaio. 

&. Sed jam extr^nis egregii prindpis appropinqnamns; neqoe enim 
fere aliud quicqoam memorabile annus effert. Morbum attulisse ex Ba* 
Joacia» produnt Witikindos Gorbejensis et Amulfus Vohborgensis : iile 
ex Tolnere in praelio acoepto, quo AmoUam viicmrat; bic ex indignatione 
saneti Emmerani, ob rem eiigaam stomachesioris. Utrumqoe Jam attigi, 
•ed neotri credotos, Toram mortis eaosam in medio relinquo. Principi in 
perpetois cohs motibosque Torsanti ladle morbus obrepsit, quem lon- 
fom fiiisse mtmaras scribit. Annos mortis, ot aliorum £ire kdus tenH 
poris, in eoAtroTersiam Tenit. Praesentem habent ehffonicon broTe 5« 
Gallly Tieinissimom rei, et Hepidannus^ et H^mannos Gontraetos, et IM[a«* 
rianos Seotos. At seqoentem Reginonis eontinoator etLambertosSchafiia-' 
borgensio et ehronioon Totus Httdesemense et Otto Frislngensla* Sed prio» 
ribos assentior, testimonio necrologii Foldensis motos. Adde^ quod anno 
regni septimo deeessisse, Loitprandos seripsit ei v«re: ot anni Hmirici 
refnnnlis, qoos sedecim Roswita nomerat, anno Domfaii 936. haod dobio 
ittionftor. Diem T^ Foldensis memoria ap od BrDwwBi asrignat 10. 



Digitized by 



Google 



302 ANNALE8 IHPERII 

k. f iS. M* J«iii«r.,eQldeMqi« Ubei MariimisScotis moiaclras Fnldmsif ; fi^ 
bns de princi^ Faldte sopolto credere «tiqve pratstti qiuuB Ditaiaro, 
dien 14. Kal. Not., aMnni ordinatioBif S^ atnimqiie mcm recte defiiiieiti, 
avt Labbeo, mortem in primHi Jalii diem annamqiie seqaeatem diierealL 
Necrologiom Faldeaso GoBradum iater defanctos praesentis anni nltimam 
Bomiaat. Hepidamas conspirat, ante natalitia Domini sablatam. 

6. De looo etiam mortis el sepnltorae daMtatar. In ciritate soa 
Wilinabargo (bodie Weilbargam est Nassovioram) cam moerore et lacrj- 
mis omniom Franoornm taaMiTatam, Witililndas afirmat, qaem seqaor. 
Nam eondem locim habet Ditmaras a me emendatvs ex antiqiio codice ; 
oUm eaim exseqalae in Umbarg peractas legebatvr. At in maaiscrtpte 
Ditmari codice, qai Petri Albtni fait, Wilini nomen loco datam, Meibomiaf 
oUm retalit. Et sospkio milii oborta est, NassoTiam gentem, ad qaam 
liaec WeteraTica aliaqne forte Gonradinae faaiiliae praedia perreneFe, 
cognatione eam attigisse, 4e qao melias jodlcare poterit, qai, qnaeaban- 
tiquo tenoere, aat matrinM>niis acqntsiere Nassorii, ditcatiet. Browe- 
nis Toro Teterem leetioiMm praefert, qaia in Limbnrgensi basilica momn- 
mentnm Conradi extat. Sed ipse credit, nonnisi cenotaphiom ease; 
Justa in eo loco porsolata, sed corpas ap«d F^ldenses lerrae mandatam. 
Nam ot continaator Regteonit Faldae boaorificam accepisse sepoiloram 
tradit ; Jaxta aUare S. Cracis, ot addtt Marianns. At dirata vetere basifi- 
ca migrasse ossa, et tandem In oratorio S. Andreae sedem aceepisse^ 
Broweras censet. Forte viscera Wiliaebargf sepnlcro illata, corpas Fal* 
dam translatam est Idem memorabilem affert chartam providi r^ite, 
qoa sibi tamnlam ipse detignat in hos eensns : Canraiui divina cleme$^ 
tia favetUe si ^rdinatiiie Ffameorum ret , . , naium fieri volmmme . . . 
quemadmoium fro amore vitae aeiemae et eacrosandlae chrMmnaa 
reHgioniB praeele§imme Fuideneie monoMerH . . ,, pairocinaiione eaneU^ 
eimi Ben^eH muniii, looum requieiy Deo annuh^e, poit finem viiae co»- 
eequi . . . Offerimus autem et Sradimus Deo et eanotiseimo eiue mariyri 
BonifMe praedia duo, a parentHme nostrie cottata nobis, koc est in 
Hagen et Sumerode, eum omnibus suie appendicikus, oum cuncHs terra- 
rum ac sylvarum terminis; ea eonditione certissimaque pacHone, ut muh- 
naeterU fratres viotum et eestitum inde Mabeant, et pro animae noetrae 
w^rispte nostrae Giismudae liberaiione preces jugiter Deo fundanL 
Finis c«m temporis notis desideraitar. Browems edMit: Itommnorum 
Franoorum resy sed iilnd /{omaiiofiiM faand dobie ineptas aliqaia alleTit, 
nt «aepe Htrt eolet. itaqae frastra hino qaidam colligant» vel Coaradam 
Salicom vel tertiam intelligi. . Sed Salict tempore regia RoaMnoram Utn- 
his nondam in aaa erat. Adde, qood Spirae is tmnalatos est, TisceraGos- 
i«iam translata. Nec minns Conrades tertias sepaltiiram Spirae acce- 
pit Sed dabttationem omnem tollit GlisiMda, Conradi primi mater, «t 
ex alio diplomate mox ostendemas. 

7. L4mborgam Cisrhenanem loovs Mt dltionis dioeceais^e TreTi- 
rensis, ad Logaaae laminia ripam. Ibi baaiHcam S. Georgii a Coandi 
regis coasangvlM) Audatam; dictmn est ed a. D. M9. et 9H, et ipae 



Digitized by 



Google 



ANNALBB IHPBRII 80S 

f«K, cm adhve dn •j^^vettr^ i& parteni Imidit ?Mit P#fro* eeffttittr A. M8. 
in B^lis ei tarritae bM^icte gremfo ceaotaphiam Gonradi regis C*t 
BFowans OKistimat), Mutre ttomMiitvn; sive exta ejus a«t partem 
exavienim eeaditam, siYe Amerto kic docti ac depositi, ait beAeficioram 
Bemeriam adlMic recetttem boBoris habiti caisam credas. Temvlo soper 
hunim extasti iacnmbit regis jacentis stataa, omata habitaqae magBifice. 
Capitfs iBsifiie, tam torqaes, soeptnu% Mtkeas, paledamentnm, totos 
deniqiie amictas, regem potias, qoam dncem, commonstraBt. Mqoedcm 
poeteros forte fngeret, YerriciUes lios jam ermiescentes penioiilo inscri^ 
psisse crediderim : 

Mic jaeei in twmth dus, fer quem servitue i$i& 

Fit ceiebris templo; lame, virtuSj ghria Chrisio. 
Inter maBificentiae tn aedem moiuimeita ostendant pagiHiiciilm eperis 
argentarii, diadema et baltlienm gemmatam, ^et Tasa potoria, qaorom 
miiis te centro spectatar anaglypfaon regiS; cam torqne et sceptro in 
fkrono sedentis, ascriptumqoe DUX €Hf7N1tATUS. Haec Browenis, specta* 
tor, vt apparet, ecolatas. €re<fibiteest, Gonradom regem, cam adhnc dnx 
eeset, sebrinnm fmidatarem liberaliter IvYisse ; at pesterierem qnendam 
ad deons basilicae peitinere jndicasse, nt regts ea monnmenio snperbireiy 
qni dnx loco benefecisset. 

8. Qna aetate obierit, non satis oenstai, nisi qnod SkkelnHPdBS ja** 
wi9T TolBt Jam senescentem depingtt, nt a qninqnagenarie non BNiltam 
i^fnisse credas. Si generam babnit (de qne snpra), ex priore ceojnge 
fitlnm enscepisse dicendnm est; sed parnm accnraii snnt Toleres te gra-* 
dibns prepinqoitatis designandis, et generam aliqnando pro sororio nsar* 
pant. Interim qnia Tlrili eam prole caraisse scribit Ekkihardas, fiHam 
ei attribnere Tideri possit. Co^}ngi nobis oognitae, qnae soror Erkangerf 
eC Berteidi, Tidaa Leopoldi, mater Arnolfi fait, nomen foisse GBBigundiy 
Jnm snpra nos docBit chronioon Laarisbamense ; io qao memorator, Gon- 
radi regis nxorem Ghonegaodam locam proprietatis saae Gingam, com emni 
Jnre regaliqne praecepto, S. Narario tradidisse, atqae ibidem in ecclesia, 
qnne didtnr Varia, se tamalari praecepisse. Ipse qnoqae Cnt ibidem ad** 
ditnr) praedia saa in Wattenheim et Wirnheim in pago Rinicgowa, in 
coHiitntn Utonis, qaae capellanns ipsins Weriuolfas in beneficiom concessa 
tenebat, post obHnm ejns monasterio eidem destlnavit. Matri regis no*- 
men Glismaodi faissO; quod nondam satis manifestnm erat ex Rrowerin- 
nis, noTO diplomate eTicimas, mox safejiciendo. Hbjos etiam mortnalem 
annnm diemqne eraimns ex Fnldensi necrologio, nbi ad a. D. 924. inter 
extlnctos recensetar Glismoot comitissa 6. Kal. Mali: nt eandem apnd 
FnMenses tnmnlatam appareat, in qnos beneficam fnisse, certnm est. 

9. De genere Gonradi primi, Germaniae regis, aliqnld snpra attigi- 
ginras. LndoTicas noTissimns nepotem suam dixit; qaed snadet, regln 
pr op inqn tt ate qnacnnqae tandem ratione inclytam faissey per foeminnn 
dand dnbie, nec remetissimo gradn; quando tantnm in regia Germanicn 
ipse paterqne caeteris principibns praeminnere; et regnl etiam centro- 
Termnm nemo moTit: qna In cansa non yirtns (qna nemo cedit}, non pe^ 



Digitized by 



Google 



m ANNALES IMPERII 

A« MS* ^ttt (9<ift Hon oames), genos taMn sapra liTMiaB esl. Sfd qvo seuv 
n^os regis, id est fiiios fratris, esse potnerit et vere fuisse Tidaatnr, 
Mpra explicatam est, nempe quoil Ladovici regis mater Oda maritom Coa- 
radi comitis patrem, GoAradi regis ayam,. ante caesarem Araalfam lia- 
boisse Yideatar. Gailielmas Naiigiacas, iiescio ande, Pladdiam LudoTid 
praedeeessoris filiam Conrado nostro coidagem assignat, et alteram Ma- 
Ihildem Heiirico doci saccessori; qaod qaidem stare aon potest, cam La- 
doTicos adolescens nec maritos obierit, et Mathildis stirps alionde 
Boseatar. Baocetias, genealogiae Galloram regiae egregias aator, Amalie 
filias tribait Placidiam, qaae et Glismadis (quae dao nomina idem signi- 
ficare pntes), Conradi regis matrem^ et Latgardem Henrici. In Latgarde 
manifestas est error. Constat enim, Henricum ex Hedwige natum, cojas 
genas ignoratar ; neqoe propinquitatis regiae iUi fama, qoae Conrado. Aiii 
Placidiam LudoTico Germanico joniore et Loitgarde Saxonica natam to- 
loDt; qoae si eadem Glismodi foret, sobrina Henrico duci fiiisset At 
Blondeilus Tir com omnis historiae, tum genealogicae peritissimoSj aliam 
ftobis dedoctionem effingit, ccijus Tellem argomenta dedisset. Equidem 
ex Frodoardi bistoria Remensi constat, Begonem comitem fuisse maritom 
AlpiddiS; filiae LodoTici Pii^ et ex ea Letardum et Ebrardum geniiisse; 
sed ex Ebrardo natom Udonem Wedderaviae comitem, patrem Conradl 
ab Adalberto caesi, aTom Conradi regts, id Tero demonstrandom erat, Tel 
aliqoa certe conjectora adjoTandom, praesertim com LodoTicos rex so^os 
Gonradi, qoi postea rex, propinquitalem in tabulis agnoscat, sobrinorom 
€t)HS Eon item. Begonis posteros peculiarem aiiquam ad Germanos rela- 
tionem haboisse, nospiam apparet. Ex charta coenobio S. Mauri Fossa- 
tenSi a Carolo Simplice data a. D. 921. manifestum est, boc monasterium 
a Begone restaoratom faissOi onde Neoslrinm intelligas, qoi in media 
Gallia soa praedia haboeril; obi jus aliqood familiae Gonradi regis 
faisse, Testigiom noUum est. Vereor itaque, ne unum Eberhardi nomen 
Gonradinae familiae ositatom, regiae propinqoitaU coiijanctam^ aodacis 
coiyectorae occasionem Blondello praeboerit; qui qoantuscanqae sit in 
genealogieis, tantus tamen non est, ot ei sme probaUone fidi possit, in 
plano etiam aliqoando lapso, ot in Gonradi Salici originatione. 

10. Hic diploma Conradi regis totom inserere placet, qoo non tan- 
tom dobiom tollitor de matre Glismode, sed eliam frater Otto toI Odo 
sive UdOy aliis non memoratos, sappletor : 

In nomine sanctaeei indmduae Trinitatis Chuonradue, divmafmeni^ 
eiementia rer. Si ioca sanciorum divino cuUui consecratd, in quibusR^ 
demtori omnium jut^er laudes assiduae ac crebrae celebranhLr excU" 
biae, congruis konoribus adomamus^ et ibidem degentium ac Jko 
fanmlantium viiam, quo Uberius supernae contempiationi ac JM vaca- 
Uonipossint assisiere, temporaHbus subsidOs satagimue fuiciri; non solum 
ipsos sanctos, quibus devoiio famulaius impenditur, habebimus patronos, 
verum etiam omnium judicem, ad cujus laudem cuncta bona deferuntur^ 
procui dubio promerebimur remuneratorem, Quapropter noverit omnium 
(Mium noetrorum, praesentium sdUcet et futurorum, industria, fuaUler 



Digitized by 



Google 



ANNALES IHPBRII 305 

«0« ob aeiemae mereedi$ augmenhm, ei per nUerceisionem venerandae A«tl8» 
ac dUeclae genUricU nosirae Gfkmuoiae eancio martyri Bomf^do quas^ 
dam ree jurit noeiri ei paiemae kaeredHaiia in pago HimHn dido ei in 
eomUatu Bardonii eiias, id eti curiem Dribura nmcupaiam, cum curHW- 
Im» aedifcHs, famiiiis ei mandpas uiriusfue sesus, ierris cuUis ei incul- 
fw, agris, praHs, campis, pascuis, syhis^ forestihus, aquis aquarumque 
decureibns, quaesUis ei inquirendis, ei omnibus quae did aui nominari 
possuni appendidis, a praesenii die t» propHnm donavimus, ea videiicei 
raOone aique condiiaiione, ui prarfaia cara genUrix nosira a praedicii 
marigris coenobio in pago Loganacgowe appeiiaio, tn comiiaiu Oiionis 
frairisnosiri ioca, quae vodianiur MHiui, AiiinchirihJia, Meriineshusa^ 
Ltmda d Niunchirihha cum cwrHHbus aedifidis, ecciesiis, mancipiis 
uiriusque sexus, ierra Saiica, cuiiis ei ineuUis, agris, praik, campp, syi- 
vis, aquis aquarumque decursibus, vOs ei invOs, exiHbus ei reditibus, 
fuaesais ei inquirendis, omtmbusque rebus ad eadem ioca riie perHnen^ 
t&us, ad dies vitae suae e contra in proprietatem acdpiat^ et post vitae 
SMoe discessum injus ei dominium ejusdem coenobii redeanL Jusdmus 
quoque hoe praeceptum inde conscribi, per quod hujusmodi fadum in 
omm&us et per omnia confirmavimus, decementes et siatuenies, quaienus 
abba saepe dicti monasterU iaiem inde uiierius in praedida coadunaiione 
teneat poiesiaiem^ sicui et de aHis rebus, quae antiquis iemporibus ad 
eundem iocum perHnere videbantur. Ei ut hoc confirmaiionis ei iargi- 
Oonis nosirae praeceptum firmum siabiieque permaneai, manu nostra 
subtus illud firmavimus, annuiique nosiri impressione insigniri praecepi- 
wms. Signum domini serenissimi Chuonradi regis. Saiomon cancelia- 
rius ad vicem PiHgrini archicappeliani recognod. Daia Kai JuL anno 
incamationis Domini 9i2. indicHone 15, regnante gioriosissimo rege 
Ckuonrado a$moprimo, ActumFraneonofuri tn Dd nondne feHcHer. Ame$L 
Bardoaem illam esse Bon repngBem, qnern Conrado regi fayentem Hen- 
ricns dux Thnringia ejecit a. D. 9i3^ matrem Umen ejus in Saxonia 
■ostra circa Leinam flnviam, non Eimbeka procnl^ opima praedia habnisse, 
notavimas illic- 

11. Conradnm fnisse viram magnnm et yirtntibas non minns qnam 
dignitate illastrem, inter veteres convenit. Landatas est non fictis elo* 
giis, cnm nnlla adnlandi caasa saperesset, et reges adversae factionis 
imperarent Witihindo tantnm non hostem professo tamen habetnr 
vir fortis et potens, domi militiaeqoe optimaSy largitate serenos et omnium 
virtntnm insigniis claras; Laitprando vir strennns, bellornm exercitio 
doctas. Henricnm firande mala ant veneno tentare voluisse, ne Haltoni 
qnidem tnto impntatnr; qnanto minns Conrado. Jncnndam f^isse inter 
aoucos, nt ex Sangallensi hospitatione intelligimns, landi dncet aeqnus 
aestimator. Magnae et pmdentiae et virlatis fnit, ex domo non regna- 
tiee principem inter saevas tempestates cUmim recte tennisse ^t, qnan- 
qnam ingmmtibns barbaris, tantos aennios partim vi et terrore, partim 
clementia et arte superasse; nt non dnbitem, si vixis«et^ etiam. Lotha- 
ringos recaperatorum foisse. 1 

...4L.i II.F...I T««. II. ggtzedbyGoOgle 



306 ANNALE8 IMPBRII 

A* tl8« 12* S^ ^ra Ifndam est aiimi^agiiHadOy qvt piteoipi taitm bm 
kosti, carto Tix reconcyiato, anoTO rei pablicae sceptnoi deferri siasit 
aoritiirv8. GaBi onaes scriptores im ea re ino ore coaseAtiaat, dobi- 
taidi lociis non est. Apad WitikiDdiiM rocato ad se Eberardo ita loci* 
tns ferter : SeniiOy frater, me viiae siatiimem ^kuOuitenere non poue, quem 
avoeat s^emui rerum imperator. Uaquetomipueeet, uiiiki ei Franeorum 
re§no eoneulae. Suninobieopes ei armaeirejialeeomaiueeiquicqmidad 
reffnanium poseOur, praeier foriunaw^ei mores; quibus tidee Menricmm 
praesiare, in quem eOamposi faiawkeapopuiorumfavor vergH, Hbiparum 
seeundus. Si meaudies,kabebisquieiemeidipUiaiem; sinminus, ieparOer 
ei rem pubHeam pessundabis. Iiafuevadea§e, ei re§miinsi§ma ad Henri^ 
emn defer, diadema pemmis §rave ei sceptrwm eiianceam sacram et orv 
mHias aureas eum ckiamfde et veterum giadio regwn. Frateria lacrymas 
eflhisiis, se yero obsecntiinui spopoiidit LuitpraBdis alios qnoqiieprece- 
res aflbissescribit, regenqoe-eos hortataiiy Aepraepostmambitioaecoii- 
silia salntaria totbareBt. Idem 4radit et DitaMns et prior contiaaator.Re- 
ginoiiis, Tocatismd se Apatribas et cognatis sois, mi^oribiis sdiicet FraBComy 
ultimam Tolantatem saam de saccessore aperoisse. JSx qio iHteUigitor, 
aon anam.Eberhardam fMrem reliqaisse. Otto, paoio ante oomiMitas ia 
diplomate,-6apersies esse potoit Sane credibile est, mandata ooh oBi 
£berhardo :^ata, s«((as io arbitrio 4100 erat, qoem Xiernumi regem habe- 
rent Ita «eptenniam Genradi impeditissimam nbsolTimoSy spatio exi- 
gaam, sed transita rerom et diihsa in posteros seqoelainagwiai. 

13. Lanceam sacram «a aniidpationis errore nominarertt Witikia- 
das, oblitaSy Henrico saccessort demom ex Borgondia, aUatam aa aliam 
qaandam solennem ^ntellexerit (nt sacrom palatiom dicebator), qon fam 
olim, credo, cnm gladio rex in solennibos armari Tidebator, hand definie^ 
rim. Gladins mitiqaoram Togom Garoli Magni credi peCnit) oti n»c 
qnoqae creditor, qai inter i»lgnia imperii Noribergae ostentator, cai is- 
scnlptam : ChrUius vineii, CkHstus regnai, Chrisius imperai. Sed pomnai 
mannbrii rotondam ex ano latere aqoilam simplicem, ex altero leonem 
ostentat caoda bifarcair in altom loTata, Bohemiae signam, onde Oaroli 
lY. Jassa pomam certe fabricatom recte com Aenea SylTio oo^jiciemas. 
Gladio Martis, terra erato, sese 4»Iim Attila Jactcbat. Carolo llagne 
saam ab angelo allatom credi Tolont 

14. Baldainos II. comes Flaodriie TiTis excessit 4. Non. Febr. et 
Blandinii sepoltos est; qoidam biennio anticipnt ^ns mortem. ExEdeU 
reda, Ednardo Angloram regenata, filios haboit AmalAun et Adolfom: 
ille Flandriam, hic Bononiam. Morinoram com Terranensi comitata -al 
S. Bertini abbatiam accepit, sed bic sine liberis decessit Fratres, si 
Meiero et Miraeo credimus, mox craeaitam de NormaniiisTictoriamrepor- 
taront; sed baec paolo posteriora jndico. Obiit eliam nnnc demnm (jax. 
necrologlb Fnldensi) Einhartos Sptrensiom episcopos, ot adeo erraTeril, 
qni Lelimanno persnasit, captom eratis ocoiis in TincnKs enm cradntm 
periisse. Episcopom enim inde ab a. D. 913. in comitnm captivitafe 
haesisse, nemo, cognito iUorom temporom habito, ciedet Carolos rez 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPERII 307 

Galliie capellae S. ClemenNs apiid Compendliiiii post Septembrem privi- it.918. 
legioii dedit, qnod apnd Mabtlioaem lib. VI. rei diplomaticae extans, ad 
con&rmationem epochamm aiinotamas. Datum iruMet, 7. anno 26. regnante 
Carolo gloriomsimoy redintegrante 2i, largiore haereditate indepia 7. 

15. Obitnm Wilhelmi Pii Aqnitaniae dncis notae chronicae iastrn- 
■leBti a Labbeo in Miscellaneis laadatl refenmt in annnm Caroli 20, id 
est Christi 917. yoI 918 *. Chronicon Masciacense ab eodem tomo se*' 
CQodo Bibliothecae editnm, in a. D. 919. Sed pro 918. stat etiam Hngo 
FlaTiniacensis abbas cnm chronico Malleacensi; enmqne velnt medinm 
seqvimnr. Masdacmise Ingelbergae coijngis mortem conjnngit. Boso 
filias antea obierai Deprehendimns postea, etiam Mabilionem in annali- 
bus hnnc annnm, r# discnssa, probare. Dies mortis prid. Non. Jnl. Pii 
cognomine, credo, Wilhelmns proYecta demnm aetate dignns habitns est. 
Nam dnm sangnis calnit, armis caedibnsqne fortis dici memit : nec ab- 
fnit cmdelitatis accnsatio, cnm aemalnm Hugonem Bitnricensem comitem, 
etsi deditnm et dementiam implorantem, amissomm snornm dolore effe- 
ratns occidit, ejnsqne comitatnm sibi vindicaYit. Sed haec crimina tnnc 
liberalitas in clemm abolebat. Tria certe Benedictini institnti monaste- 
ria coMdidit, Clnniacense, Celsiacense et Magenciacense. Sepnltns est 
apad S. Jnliannm BriYatensem, nbi Yelnt ordinem Yiginti qninque militnm 
sire eqmtnm institaerat, qni bellarent in Normannos, Yersi deinde in ca- 
BOBicos, docnmento chariae, qnam SaYaro, Yir doctrina cognitns, ad Be- 
liam misit; qni hnnc primnm in orbe ordinem militarem fbisse statnit. 
Ramilfo Jnniori contra Ademamm faYit. Ille enim ex Rannlfo Gnilielmi 
patrno natns erat ; mox filinm ejns Ebalnm II. ad recnperandos honores 
patrios armaYit. Hi PictaYos sIyo inferiores Aquitanos tenebant; ipse 
Arrenios, id est snperiores, regebat, potentia tamen et in reliquos extensa. 
Tales Yulgo dnces, a regibns Yero, saepe etiam a se ipsis in tabnlis, co- 
mites et marchiones dicebantnr. £tiam Bitnricenses Gnilielmns habuit, 
sed eos rez Odo Roberio fratri concesserat Wilhelmo in Anremia, Ca- 
rolo rege probante, snccessit alins Wilhelmns, ez Adelinda sorore nepos, 
Acfrido comite natns; cni a. D. 927. sine haerede extincto snffectns est 
£iMiIiis ille Ily totamqne Aqnitaniam nna antoritate coi^unxit. Belius 
Willielmnm seniorem siYO Pium ad enm nsqne annnm continnaYerat; 
sed Labbeus in Miscellaneis Jnniorem emit, qni a. D. 919. Bitnricensem 
urbem dolo intercepit, taaqnam praedecessori sno Jam debitam. Sed 
cires se mrsns Yiadicant in libertatem, donec Wilhelmns cnm rege Rn- 
4olfo in gratiam rediit, et comitatum Bitnricensem recepit a. D. 924. Wil- 
kelmns igitnr Jnnior se Dei gratia dncem Aqnitaniae scripsit; qoi titnlns 
tanden com potentia ad Rannlfi stirpem in Ebalo II. rediit, ejusqne filio 
Gailielno mansit, qni Capnt stnppae appellab%tur; et in eadem familia 
nd Alienoram nsqne perseYcraYit, nltimi Gnilielmi filiam, primnm Gal- 
Ujie, deiade Angliae regis coajugem, matrem Mathildis Henrico Leoni 
isptae, aYiam Ottoais I?. angnsti; qni eiin eodem dacata snccessit, 
iBteqnam ad imperii dignitatem perYeniret 

«) Is f#^ mi: 817. Tel Sia ef «m: 818. 

20« ^ , 

Digitized by VjOOQIC 



306 ANNALE8 IMPBRII 

A* NS* I2* Sed Mpra Ifndam etl aiimi^agiitedo, qvt piteoipi taitim mni 
kosti, carto Tix rocoiciliato, anore rei poblicae sceptraoi deferri sunt 
noritiinis. Gnm oa»es soriptores in ea re ino ore coBieitiaat, dubi- 
taidi lociis noi est Apad Witikiiidim rocato ad se £berardo ita loci- 
tnsfertir: SmUWjff^er^m§vii€ftti9iionmdMiii$tenerenonpoi»e,ff^ 
avoeat supremui rerum imperator. Itaqueten^^esty uttiki et Franeorm 
refno coneuioi. Suninoliieopesetarmaeiresfaleeomaiueetquicqmdei 
re^nanium poecMur, praeter fortunaw^et morts; quibus tides Hemkssm 
praesiare, in quem eOam post jfata mea populorum favor vergei, Ubiparum 
seeundus, Simeaudies,kabekisqu^temetdiqnitatem; sinminus^ tepariter 
ei rem pubHeam pessundabiL Jtaquovade a§e^ et refuiinsigma ad Henri- 
cum defer^ diadema qemaUs ^rave ei soeptrum eitanceam sacram et ar-r 
millas aureas cum cklamfde ei veterum gtadio regum, Frateria lacrymas 
effnstts, se Toro obseciitanim spopoftdit Lnitpraiidiis alios qnoqiieproce- 
res aifeisse scribit, regemqiie-eos hortatam, AepraepostmambitioBeconr- 
silia salotaria tnrbartBt. Idem 4radit et Ditmaras et prior contiAmator Re- 
ginonis, Tocatismd se Apatribvs et cognatis snis, mi^oribiis sciiicet Fraicoram, 
oltimam Tolantatem siiam de saccessore apeniisse. JSx qio iatelligitar, 
non imamEberhardiim fMrem reliqaisse. Otto, paiilo aHe noaiiMtvs ii 
diplomate,-sapers(es esse potnit Sane credibile est, mandata lon oni 
£berhardo -^ata, e«(|as ib arbitrio 'Oon erat, qaem <iermaiii regem habe- 
rent Ita «epte&niam Gonradi impeditissimam «bsolTimaSy spatio exi- 
gaam, sed transita raram et diihsa im posteros seqaelainagBiim. 

13. Lanceam sacram mi antidpationis errore Bominarerit Wittkia- 
dns, obHtas, Henrico saocessori demam ex BorgoBdia, allatam an aliam 
qoaBdam solennem ■intellexerit (ot sacram palatiam diccbatir), qaa )am 
olim, credOy cam gladio rex in soloBBibns armari Tidebator, haad defiaie* 
rim. Gladias anliqaonim regom Garoli MagBi credi polait, oti b^bc 
qaoqae craditar, qai iBter inigBia iaiperii Noribergae osteBtatar, cai ia- 
scalptom : Ckristus vineit, CkHsius reqnai, Christus imperai. Sed pomom 
manobrii rotoBdam ex ano laltra aqoilam simplicemy ex altero leonem 
osteotat caoda bif^rcata in altum lerata, Bohemiae signom, ande €arott 
lY. Jossa pomam certe fabricatom recte com Aenea Sylrio conjiciemos. 
Gladio Martis, terra erato, sese 4»Iim AttHa Jactabat Garolo Magne 
soom ab angelo allatom credi Tolont 

14. Baldainos II. comes Flaodrise TiTis excessit 4. Nob. Febr. ei 
BlaBdiBii sepnltas est; qoidam bieoaio anticipaBt ejos mortem. ExlCdeU 
reda, Edoardo Aogloram regenata, filios haboit Araolfom et Adolfom: 
ille Flandriam, hic Bononiam. Morinonun com Terranensi comitata et 
S. Bertinl abbatiam accepft, sed hic sine liberis decessit Fhitras, si 
Meiero et Miraeo credimos, mox cr«eaitam de NormaoniSTictoriamrepor* 
taront; sed haec paolo posteriora Jadico. Obilt eliam nonc demom (ex 
necralogfb PoldeBsi) ElBbartBe Sp^eBSiam epiacopBS, ot adeo enraToril, 
qal LehmaBBo persaasii, oaptom eratis ocolis io TiBcoiis e«m arodalB 
periisse. Kpisitepiim esAm iade ab a. P. 913. ia oomitam captiTilale 
haesissei Bomo, cognito illoram lemporam habitay credet Garolos rex 



Digitized by 



Google 



ANNALES IMPBRII ^07 

Galliae capellae S. Clementis apiid Cempendhmi pest Septembrem priYi- it.918. 
legiom dedit, qnod apnd Mabilioaem lib. YI. rei dipiomaticae eztaiia, ad 
con&rmationem epochamm annotamns. Datum indiet. 7, anno 26. regnante 
Carolo gloriosissimoy redintegrante 2i, largiore haerediiate indepia 7. 

15. Obitnm Wilhelmi Pii Aquitaniae dncis notae chronicae instm- 
■lenti a Labbeo in Miscellaneis landati refemnt in annnm Caroli 20, id 
est Christi 917. yoI 918 *. Chronicon Masciacense nb eodem tomo se*' 
cnndo Bibliothecae editnm, in a. D. 919. Sed pro 9i8. stat etiam Hogo 
Flayiniacensis abbas cnm chronico Malleacensi; enmqne yelnt medinm 
seqnimnr. Masdacense Ingelbergae cenjugis mortem conjungit. Boso 
filins antea obierat. Deprehendimns postea, etiam Mabilionem in annali- 
bns hunc annum, re discussa, probare. Dies mortis prid. Non. Jul. Pii 
copomine, credo, Wilhelmus provecta demnm aetate dignns habitus est. 
Nam dnm sanguis caluit, armis caedibusque fortis dici merait : nec ab- 
fait cradelitatis accnsatio, cum aemulum Hugonem Bituricensem comitem, 
etsi deditum et clementiam implorantem, amissorum snoram dolore effe- 
ratns occidit, ejnsque comitatum sibi vindicavit. Sed haec crimina tunc 
liberalitas in cleram abolebat. Tria certe Benedictini instituti monaste- 
ria condidit, Cluniacense, Celsiacense et Magenciacense. Sepultus est 
apnd S. Juliannm Brivatensem, ubi velut ordinem viginti quinque militum 
ure eqnitnm insiitnerat, qui bellarent in Normannos, versi deinde in ca- 
Bonlcos, docum^to chartae, qnam Savaro, vir doctrina cognitus, ad Be- 
linm misit; qni hnnc primnm in orbe ordinem militarem fuisse statnit. 
Rannlfo Jnniori contra Ademarum favit. Ille enim ex Banulfo Guilielmi 
patrno natus erat ; mox filium ejus Ebalum II. ad recuperandos bonores 
patrios armavit. Hi Pictavos sive inferiores Aquitanos tenebant; ipse 
Arveraos, id est superiores, regebat, potentia tamen et in reliquos extensa. 
Tales vnlgo duces, a regibns vero, saepe etiam a se ipsis in tabnlis, co- 
mites et marchiones dicebantnr. £tiam Bituricenses Guilielmus habuit, 
sed eos rex Odo Roberto fratri concesserat Wilhelmo in Arveraia, Ca- 
rolo rege probante, snccessit alius Wilhelmus, ex Adelinda sorore nepos, 
Acfrido comite natus; cui a. D. 927. sine haerede extincto suffectus est 
Ebalns iUe II, totamqne Aquitaniam una autoritate co^Junxit. Belius 
Wilhelmum seniorem sive Pium ad eum usque annnm continuaverat; 
sod Labbeus in Miscellaneis Juniorem erait, qui a. D. 919. Bituricensem 
nrbem dolo intercepit, taaquam praedecessori suo Jam debitam. Sed 
cives se rursus vindicant in libertatem, donec Wilhelmus cum rege Ru- 
delfo in gratiam rediit, et comitatum Bituricensem recepit a. D. 924. Wil- 
helnM» igitur Jnaior se Dei gratia dncem Aquitaniae scripsit; qui titulus 
tandem com potentia ad Ranulfi stirpem in Ebalo II. rediit, ejnsque filio 
Ckiilielno mansit, qui Caput stnppae appellabatur; et in eadem familia 
ad Alienoram nsque perseveravit, nltimi Guiiielmi filiam, primum Gal- 
liao, deinde Angliae regis coajugem, matrem Mathildis Henrico Leoni 
miplaey aviam Ottonis I?. angnsti; qni eiin eodem dncata snccessit, 
anteqnam ad imperii dignitatem perveniret 

^ ime9d.mi: 817. ie\ 818. «1 «#«: 818. 

20« 

Digitized by VjOOQIC 



306 ANNALESIMPERII 

ANNO CHRISn •19. * 

IkerbardDf flewico reftUa afferL Gor hie dictaf Aaceps. — FrUiilaflae m 
eligikiir. — Ab coroaatBi ; aa recle omiserit. Lex de pace pabllca. — An Hm- 
ricni ex ttirpe Cfroliaa per matrem. — Fait rex FraBcomm orientallnn. — St- 
lomoBlf episcopi GontUntieBfii obitHi et qvaedem de ipi o. — Mira lex aaidtite 
iBter iptBm et Hattonem Mofnntinnm. — EJni acripta. Snccesior. — BelliB 

' inter RBdolfyim Chieliiffenam reffom BnrffBudiae ot BBrcardam dBcem SneTlae. Be 
hajBS faBiilia. — BBrcardas se Henrico snbmittit — Antorltas dncna crerit - 
Garolns rex €alliae abbatiam Tnyectensem €ifelberto ademtam TreyireBiilns 
restitnil. Proceres in diplomate nomlnati. — Alind Ib eam rem diploni.- 
€erardBS BroBioBse BumasteriBm ftiBdat. Fit moBasterlorBm reforBiator. Fe»Ra 
fiiselberti BarffBBdi. — HBBffari asqae Ib LothariBffiam ; Britoaes a KorBaaBii 
TBstati. — GoBstaBtiBBS PorphyiioffeBBeta jBTenis RoBiaBi Lecapeni tt geaer 
enmqne fticit colleffam. — Romaans ftlinm colleffam assnmlt, se Gonstantiao pne- 
ferf. Res Bnlffaromm. -^ Discas sip chronoloffica inanffnrationis Henrici regif. — 
Gomparatio diplomatnm. — iBBBffuratio matnrior praeferenda* 

A.919* i' Rege snb exitmn anni snperioris extincto, jnstisque in frequente 
Francornm conventu persolntis, Eberhardns, sumtis Tegalibns oroamentis, 
ad Henricnm contendit. £qnidem si Ekkehardo Sangallensi credimns, statin 
arcannm iter arripnit, petitoqne et dato secreti colloquii loco, chlanyde 
exuta; ad pedes cormit stupentis; tnm coronam et sceptrum detexitjossaqve 
peregit. Sed credibile est, Conradum suprema mandata non occnlte dedisse, 
neque ea din HQnricnm latere potnisse. Itaque non dnbitem, dum (ms 
cnratnr, legatos missos. Primi dignitatis delatae nuntii nviculas captantes 
Henricnm; ut refert Sifridus presbyter, vel^ nt antiquior caeteris Godefridns 
Viterbiensis in versibus, et ex eo posterioreS; sedentmn in area, etper 
otium retia aviculis parantem, invenere. Inde Aucupis cognomen haesit, 
quod Jam babet annalista noster, medii secnli XII. scriptor, et monachos 
Hamerslebiensis, scriptoribns nostra illnstrantibns insertus. Dichu td^ 
inquit, Auceps, imo venator. Monstrant ** hodie locum sub colle, cni 
Stauffenburgensis arx imposta, qna montes Harzici Hildesiam respiciimt; 
vulgus Henrici angnlum vocat, Henrichs-Winkel. Nec tamen affirmaverim, 
ad hunc pertinuisse: et potuit appellatio occasionem fingendi praebere. 
Alius Henrici angulus in ipso Quedlingeburgo ostendltnr; certe locum ei 
iVeqnentatum constat, quem conjux tantopere amavit. Andreas presbyter 
in chronico addit etiam Humilis cognomen. Dubitatur^ an simpliciter 
receperit oblata, et statim se gesserit regem: quin credibilius est, omnia 
integra conventui procerum servari volnisse : idqne est, opinor, quod yo- 
luit Luitprandus, declinasse primum, mox non ambitiose suscepisse 
dignitatem. Eberhardi tamen amidtia gavisus est, eamque coluit, dum vixit 
2. Indicto ergo Fritislariae conventu regni, congregatis principibns et 
natn majoribns exercitus Francorum, Eberhardus voluntatem defuncti regis 
omnibus exposuit; Henricumqne regem, acclamantibns populis, designavit. 
Reginonis continnator consensu Francomm, Allemannommi Bi^oarioram et 

•*) Bekardiu •xpmusU locam sub coUe — oftenditur, ^monm hc0 p6mtU: tn ipio 
OnedlinbnrffO Henrlcl aaffalBm. Uem wtmrgimi MtriptU: „NB. Dieaer hildef- 
heiBrifdie Winckel itt Ton einem alda anfa Hadt ffelefften Mteder Heiarick 
also ffeaandt, arie lch ffewlaa weiee, habe es also nicht k6nnen stehen lassea.*' 
AUm (f$rt0ts4 Gruker} post9» Mmm tsntnHMm lEOBStrant — aaiOTit dskrU» 



Digitized by 



Google 



ANNALfiS IMP£RII 309 

Saxoniim electom scribiC. DelaCom muniis medeste, et, at iU dicamy religiose A. 9 J9« 
sosc^it) uti inteiligeres^ pareie magis^ qiiam petere, et solicitum fntariy 
sentire pondus, qood impoReretor. Inviocato divino numine; dictae sont 
graves orationes ab episcopis : ipse respondlt, se snaqae in potestate lei 
poi^licae fore ; regnatarom, qoando ita Deos per ipsos Jnberet, sed commini 
coBSilio sapientom» Tom gratiae Deo actae, fidesqoe noYo regi data est. 

3. Goronatom scribit Ditmaros, sed onctionem episcopalis benedic- 
tionl6 defaissOi At Witikindns rectios, nec diadema receptom. Sane 
otroBqoe boaoris aogoramentom paral>at more mi^j^rom administrare 
sommos. pontifex, id est Herigeros arcbiepiscopos Mogontlnns, cojos 
magnae in. tota re partes. io^rant; regesqoe Francorom inde a Pipino 
ongi solitos constabat Non^spvevit Henricos, nec tamen* soscepit, Ter- 
sosqoe ad ptaesolem: SaU$ miM esi, inqoit, ui prae majaribus mek rex 
dkar; unciio et diadema penee meliores esto. Secota est astantiom acela- 
matio, qoi dextri» ad coelom soblatis nomen regis yirtotemqoe celebra- 
bant. Sed ea modestia, soperstitiosorom bominom Jodicia non eflyigit* 
DitflMms veretor, ne peccaverit reoosato sacro rito: nam sanctam Afram 
Udalric» Aogostano praesoli com alia pervisom, tom binos enses osten- 
disse, a Petro apostolo delatos, alterom capolo caientem; eoqoe Henricom 
consecrationis expertem demonstrasse.- Idem et Bemo babet in Udalrici 
vita. Sed apod Metellom poetam Tegerseensem, et Gebbardom episcopom 
vitae S.Udalrici scriptorem et annalistam nostram veterem nondnm editom, 
et Ottonem Frisingensem episcopom, alia extat interpretatio somniL Ensis 
com capolo Henrici nostci erat; alter motiios Araolfi Bi^earii, qoi non ex 
divina sententia popolos regeret. Gaeteram conventom byeme actom^ et 
primum regni annom paolo ante Martii mensis initia Jam nomerari coeptom, 
ex diplomate anni 93i. dato 7. Kal. Mart. indict. 4. anno Henrici regis 
13. intelligi potest Sed snnt tabolae, qoae rem gestam in provectam 
aestatem, imo in aotomnom proferre videri posirant; itaqoe sob exitom 
Jbi^as- aimL censom diplomatom agemns, qQibos anni regni Germanici 
noHuitor, nam de iis, qnibos annos regni Lotbariensis designator, ^ood 
ierias assecotos est, simili stodio agemos ad a. D. 924. Leges in comitiis 
iisdeai latas de servanda pace pnblica, qnod molti nobiles viri mano age- 
lent et latrociniis indnlgerenti babet continoator Reginonis. 

4. Henricom ad legiam Franceram stirpem per matrem molti referont, 
et Lutgarde Amnlfi caesaris filia natnm volont Ista cbronograpbos Saxo 
prioiaSy qood sciam, ad a. D. 919; itaqoe antiqaos est bic error. Et bo- 
Jasmodi aotores ob ocolis baboere Naocleras, et Botbo in cbronico Brans- 
Ticeiisi pictorato, qood secotos est Granzios. Inde opinio in alios dimanavit, 
et a scriptoribos etiam Gallis in re genealogica insignibos adoptata est, 
Sammartbanis Boccetioqoe. Matrem qoidem Hearid Hedwigem vocat 
Dilfliaras ; sed param referret, qoo nomine appellari deberet, si de genere 
eomstaret. Blondellos ad avom Araolfi Lodovicam Germanicom ascendere 
malnit, filiamqoe ejos HedwigM Ottoni doci copolat. Ita doplici matri* 
monio simul illostres familiae coissent, simolqoe Lodovicos rex Germa- 
nicos el Lodolfos dox alter alterios filio filiam dedisset, nam $ororem 

Digitized by VjOOQIC 



310 ANNALESIMPEHII 

A.fl9L Ottoiis dncis Li4oTico Gemaiioo secuido vapUm couttt BlMdeUi 
ioitoatiam nuper Tir iigeBii doctriBteqve non Tidgiris seortifi est, qvide 
Hmrico Avcnpe scripsit Ego decora Tert nobiiissinae stirpi detrakere nea 
iMgig Telioi, qvam faba tribaere. SoBtio antemy qnae yerba WitikiadBS 
modealiae Hearici tribviti locoai habitnra wok ft^sse, fi LiidoTicam 6er- 
. maiieom iB ayis Bimeraafet. Sed maxime mrget retenim silentiiB, 
Reewitae iaprimie. Ease bob iB paBOfyrico taBtiim OttoBis Hagii; sed 
eliam ia coeaobii sni origiBibns tam cnriose refereBs, qaae ad familiae 
ftmdatricis hoBores pertioeBt, taBti matrimoBii decos praeterisset, et de 
gOBero LBddfi fiHo regis bob perftmctorie dicens, aa yicissim geaeini 
regis filinm Lndolfi ignorasset aut dissimnlasset? Itaqiie Yereor ex ipsa 
Bominvm simftlitndiBe, ne qnis memoria deceptnS; cnm Lntgardem Ladolfi 
filiam filio regis nnptam legisset, permntatione facta, Lntgardea fiUtn 
regis filio Lndolfi copnlarit. 

5. Regem FraBcomm oriOBtaHmn bob minns, qnam LndoTicvm et 
Gonradnm, debere baberi Henricnm, etsi Saxonem ortu, recte disseciit 
Otto Frisingensis episcopns. Neqne enim regis geBns natnram regai 
mntat, et dndnm Saxones non minns, qnam AllemaBBi et Bi^oarii, Francorun 
regno incorporati ^ erant. Et Tcro mnlta extant diplomata, in qnibvs sese 
Saxonici principes adhnc reges FraBcomm appellabaBt: qnomm Bemiollt 
tnis lods attingemns. Sed nnllnm est docnmentnm illnstrins ipso pacto 
BoBBeBsi a. D. 921. iBterCarolnm et Henricnm, qno ille Francomm ocd^ 
dentalinm, hic orieBtalinm rex nominatnr: mansitqne mos Gemanis 
regibnSy donec Gonradns IH. regis Romanomm nomen assnmsit. Itaqie 
merito illos sngillat episcopns, extms, opinor, inprimis canoBistas Italof, 
qni hnnc et filinm ejns Ottonem Magnnm primos fadnnt reges Tentoii* 
eommy regno a Francis ad TentoBes translato ; tanqnam nec Franci fnisseil 
Tentones, nec Tentonid principes regnnm Fyancoram tennissent. Qvi 
ita Jndicabant, Francos cnm GalKs cooAmdebant; isqae loqnendi mos 
tandem praeTalnit. Sed recte Otto ad Teteram formnlas, Tentonicnm 
fegnnm, qnod hodie CiBqnit) Romam habere cemitnr; partem esse totiai 
regni Franoorom, omnes Gallias GermaBiasqne complexi. Gaeteram ii 
eo lapsns est doctlssimns episoopns, stTe memoria sIto Witikindo bob 
satis inspecto, qnod recnsatam Henrico nnctionem, a pontiflce snMO 
oblalami de Remana accepit ; qnod aoTO ipsins snmmi pontificls appel- 
latio BOB alteri temere, qnam Romano darotnr. Idem iBeptam qneroBdtm 
fabnlam attingit, sed non probat; qnae apnd Gallos qnosdam scriptoree 
Jam ipsins aoTo per ambitionem gentis inTalnerat, Henricnm, TiTonte primun 
CoBrado, mox etiam extincto, siTO Saxoniam sire ipsnm Frandae regnas 
ex CaroU Galliae regis mann snscepisse; qnod memorasse refntasse est. 

6. Anno tix coepto in Tigilia epiphaniae SalomoB; <4«s nomM 
tertlBS episcopns Constantiensis, deeessit, Tir genere, ingenio, dodriat, 
antoritate insignis. AHqnoties nobis dicoBA materfam praebnit; sedplara 
de 00 ex scripteribns Sangallensibns peti possnnt. SangalleBsem, Sl-* 
wangmisem, Gampedonmisem aliasqie etiam abbatias aBte episcopafofli 

V laseHi earr. Btkmi. " 

Digitized by VjOOQIC 



ANNALES IMPfiHIl 311 

iMKit e( egregie ennnt. Gratii legm flOMil, et qMetem apparet 9x A. tlt. 
8«l»8criptieiibfls, Goicelltrii mmmaa ii aola Geeradi oMvit. Feativo ei«t 
iBgenio; sed cam esset JiwtaMtior panlo et mordaeier, priacipnm Alle* 
manniae yiromm in se iras concitayit, ipsis exitiales, at aarrayimns; sed 
Um^ at yir prebos, qnasi yersa fortooae ffota, qaam semper obseqoeatem 
kabverati tactns tam faaest^^tn, cal]iam^am agaoseeret deploraretqoai 
Ilaqae pro more secali Romam adii^ et poeaaft, a maximo poatifice coa- 
fiteati iadictaSy a se exegit; aec din redax sapenrixit. Hattoai arcU^ 
•piscopo familiarissimas (lit; ot Jasaadwa erit ex £Uiehardo discere^ 
4«a lege amiciliam coloeriat.. Erat ifiis sodditalis Jas mirabile, ot alteri 
altemm ia relnis aoa maximis drcamyeoire Us esset 

7. Forle arcUepiscopos^ ia Italiam^teteadil sib Araolfo aogasto, ut 
arbitror, exigmidi regii Jorio etasr: ia Jtiaefe ad Goastaatiam diyertit^ 
ibiqae amaatissime-sasceptaSf pro arcttisima- aeeessiladiae partem the- 
saori sai apod yeterem-amicam deposait) ea.eonditioae eoqae omiaO; ot 
91 ia itioere deficeret, pro otriosque aaima^ impeaderetor. Nam qoae ad 
aaiauMi pertiaeat, sois non credebal. Ipsr iaterim antistites Rbenam 
eoram eoayiyis pro yiao potahaat; et babebat SalonK>a yas aeneom 
egregie fiforatora, inqoo aqoa aierebator. Sed in cimclayi copam aoream 
ioryabat: qaod seatieBs Hatto^ piaeeraatt qoasi ex ybldolate domiai 
admoMl, ot eam afferri cofot. lade com aesedissent ad dbam capiendam, 
yaff ab aadco sibi deaari petii^ qao ad nieasam atebator: oaaait ilie, nibil 
de aoreo sospicaas. Deoeptos, dolam grariore dolo ollos est. Fost lapsom 
•eoqKMis fiagit iater soos, Uattoaem extfaictom aontiari; loctom simolati 
raelasisqoe sciiniis d^ositl, omaia qoasi pro aaima agit. Pecooiam 
ammeratam ia paoperes distriboity caatlMffom aoreom iagentem gemmis 
ndeaatem ia ofaalom sanophagr yeHit, qoo claodebantor ossa saacti, 
mescio cofos, qttem.impeasiofl eolebat Groeem aoream insignem, lapUIis 
ptetioflis distinctam-, per Totilonem monacbomy aaaglyplam celeberrimon^ 
& Gallo^paffat; labolas eliam eboraeas geminas, magnitodine mirabiles^ 
qoasr ex gigaate elephante profert. Eae oiim ad tascribendam ceratae 
foeraat ia Magai Garoli asos, qoi ad lectom coUecaias baboerat; aam 
Kgiohardi testimonio, etiam nocto aoaotalml sobite, qoae forte memo- 
faada ia mentem -yenisseat. lUis Salomoa eyaageUam per Sintramaom 
(aa Gontrannoffl) librariofom soi temperis priacipen^ iascribi corat» 
Totilonisqoe scolplara enat, et aoro gemmisqoe Hattoais. Haec omaia 
mwbardos soo teflq[K>re, id esl secolo Cbristi oadecimo, soperArisse 
teslalor. Siatrafluii aotem digitos omaem Cisalpinom orbem aiiratom, 
qoi et polcberrime et enmdatissiflu Uteras doxisset; et taflm tam molta 
dtti^tiae aieBameata reUqoisset, ot io potissimis regai armariis ebsides 
S. Galli codices ab ejos maao osteatarentor. Reyersos ab ItaUa flatto 
grayis aoro caet^qoe diyitiis, ii^lecta fraode, baod perfoactorie ia- 
dignatas, ae aspectom qoidem sedalis admlsit; donec inteUexit, pleraqoe * 
Ibesaori conseryata. £t in reliqoom saUsfaotio proaiissa est; qoam tameo 
aaaqoam obUBoit, et qood praeatabat (si fas esl credere) aaticipati ftme^ 
brifl offidi froctom taadem mortaas toUt. Nam repeteatem Salomoo aoa 



Digitized by 



Google 



812 ANNALBSIMPERII 

A.MSl tb8iird« adiMTCerat, yiji elemnMyBM sMiriom esse. £t (tAdem hae- 
reditas defbncti fieeo cessit, aliieqie eaii^s aliefiae incuiosis. In liac 
narralione fiibnla tianit. Hattonen (aniMi com Amnife in Italias pro- 
lectnni, sno loco notatnin est 

a Salomon etiam emditione ctamit, a pnero inyidiae aemniemm 
expositvs, doctns ab Isooe, insigni apnd Sangalienses magistro, cojns 
gtossae grammaticoram yeteram editioni a Dionysio Gethofredo ad]ectae. 
Salomonis ipsius seripta complnra apnd Gonstantienses et Sangallenses 
extare ferantar. Jnvenis composnit lexicon elegans, qnod soo tempom 
svperfkisse, scripsit Henricns Pantaleon in iilnsMbus Germaniae Tiris. 
Qain etiamnnm extare arbitrer; nam sire opns, siye decerpta ex ipso, Tko- 
mas Reinesins, vir doctrina inclytns, iandet cnm alibi, tnm in notis ad Irag' 
mentom Petronii Tragnriannm. Carmina ejnsdem ad Dad(mem episcopom In 
tomo primo antiqoaram lectionnm Henricns Ganisins edidit ; non spemendn 
profeoto,obiHongarornmcradeIitatemetLndoTicipoeritiam incnsat Dado 
cijns loci praesnl ftaerit; non additnr; ege Virdonensem fnisse comperio. 
Caeteram Salomoni Constantiae Notingns successit in annos qnindeaos; 
Hartmannos apid Sangall^ses in qoateraos. Ita Hmumnus Gontrectns. 

9. Borcardom Aliemanniae dnceni interea bello com Rodolfo GoeUte 
Borgondiae Transjoranae rege implicatam Aiisse apparet Goillimannns 
Rndoifom flnibos non contentom, captato torbttram tempore, Allemanniam 
fivasisse arlMtrator. Sed praelio Tictos est a Borcardo ad Winterdoram, 
ifoam qoidam Yitodoram appeHant. Bnrcardnm nnntiata Henrici electio 
ad festinandami paeem impnitt. £t fortasse commnnicaTere censilia; nam 
Rndolfias ipse memor, patrem aliquando Araolfi mijestatem cololsse, 
regem Germaniae, polleiitem Tiribos et vividnm aetate, timebat. £t mmi 
a. D. 922, si Hepidanno-credhnus, arctius Bnrcardo jonctos est, filia ipstns 
Berta dacta, post repndiatam, nesdo qno colore, prioram cenlngemy ex 
qna qoidam apnd Pagium Bosonem el filiom trtboont. £x altera Conradnm 
snccessorem snscepit, tom Borcardom, RodoIAm et Adelaidem, Lotkaili 
Italiae regis et tandem Ottenis M. nxorem. Divortinm Frodoardns repre* 
hendit. Berta vidua tandem Hngoni regi Italiae nupta est. 

10. At Henricns eo mlnos sibl conotandom ratus, ne machinamenta 
solidarentnr ; composltis per Franoiam rebus, ad Rhenum Suevosque pro- 
eessit. Diserte annalista noster Saxo expeditionem in Burcardum prime 
ragni anno suscepisse; eadem In nescie qoo vetere Crasius legit. Fraeiit 
Witikindus, et comitatum ex armatis, quem rex in conventu baboerat, ad 
pugnandum eductum scripsit. Burcardos etst fortissimos haberetor, et 
recente victoria magnam sni opinionem excitasset; tamen, nt erat pni- 
dens, extrema experiri nolnit, et Henricnm non Francorum tantum, sed et 
Saxonom et Thoringorom vires trahentem, onios Allemanniae opibos 
sostineri posse non potavit. Ipse regnnm Germaniae sperare non potemti 
nec Allemanniam per se stare posse Jadicabat Sed nec sois fidebat, in 
qoos recens et pene precariom habebat imperiom ; non ignaras, episcopos 
et abbates ad regem respectnros; et esse inter proceros gentis, qui onum 
eminentem aegrius ferrent. Itaque credidit, ducalem potestatem, novam 



Digitized by 



Google 



ANNALE& IMPER1I 313 

popiitf^ nen rectios qnam regis antoritale eoAstabiliri posae. Ita Bnrcar- A. 919. 
dus se cum omni SoeTia AllemaimiaTe re^ tradidit. Rex passns est, at 
d«x pro rege esset, lesqne saeras, ciTiles, militares imnS) se absenlei 
administraret: ita proceres smb dnce fntnri erant, dnx snb rege. 

li. Is gradns fnit ttd Jns fendale Bomm, nt minores milites ad 
cofliitim aot aliomm precemm Texilla conflnereit, et comites snb dnce 
irent, cntns Texillnm gens tota seqneretnr. Simnl et fenda regni milites 
comitiS) comites dncis sni ministerio snsciperenti et postremo minores 
BMjomm snbTasaUi baberentnr. Nam fenda Texillis designari solebant 
Onne Bnrcardo in SueTis, eadem et Eberhardo per Franciam orientalem 
indnlta qnidam pntant. Snnt tamen dnbitandi cansae. £t plns ibi Eber- 
lumlnm antoritatis qnam potestatis habnisse crediderim : tantaqne dncnm 
potemtla snbito fnit, nt Tidna etiam Bnrcardi secnndi Hedwiga, sed Hen- 
rici Ba^ariae dncis filia, Henrici regis neptis, sese imperii Ticariam ferret 
in dncatu sno, et proceres ciriles ecclestasticosqne ad conTentnm pnbli- 
cnm, in WalaTiso TiHa agendum, Tocaret apnd Ekkehardnm Sangallensem. 

12. Lotharienses adhnc Carolns tenebal, et prima erat snb rege 
Giselberti antoritis. Sed hoc anno dissentiie coepere, et ademta Gisel- 
berto S. Senratii abbatia ad Mosae Tn^ectnm, TroTirensi arcbiepiscope 
restitnta est SiTO insolentins se gesserit Giselbertns, siTO snspectos regi 
factos sit ob amicitiam cnm Henrico Germaniae rege. Bina extant 
diplomata, a Miraeo bis producta) contractins in donationnm Belgicwnm 
codice, AntTerpiae a. D. 1629. edito, integrins in notitia ecclesiamm 
Belgii, qnae anno sequente ibidem secnta est. Tenor hnc redit: 

Carohu divina propifiante dmmUia res Francorum, Vir venerMUa 
Rutgerus Treverengie arckiq^scefnu [questns est], quod abbaiia S, Ser-- 
vaiH, quae est constructa tfi Trajecto in pa§o MaHtand, fuam dedit 
Treviremi ecetesiae Amut/us rex, vioientia Ragineri comitis, et fiUi eju$ 
GieUberti, a praedicta Trevirensi ecclesia jam oUm esset injuste ahlata, 
Ergo judicio scabinorum palatii nostri et attestatione fidetium nostrorum, 
abbaUam S. Petro et praenominato praesuH reddimus. Haec sunt nomina 
eorum, qui praefatum contulerunt judicium: episcoporum WifriduSy 
Dado, Raubertus, Abbo, Stepkanus; comitum Matfridus, Sigardus, Otto, 
Fuibertus, Ckristianus, Erkengerus, Isembardus, Hungerus, Ecfridus^ 
Ermenfridus, WaUerus, item WaUerus. Seqnnntnr et nomina scabinomm, 
qnae omitto. Rathbodus notarius praecipiente domino rege Carolo hanc 
notitiam scripsit, Data Idibus Jun. indict. 7. anno 27. regnante Caroto, 
redintegrante 22, largiore vero haereditate indepta 8. Actum Heristal 
palatio. Ex episcopis, qni nominantnr, noti snnt Wifridns Metensis, Dado 
Yirdnnensis, Abbo Suessionensis, Stephanns Leodiensis. Ex comitibns 
Matfridns jam sub Amulfo celebris fuit. Sichardi comiUtns in pago Ln- 
▼iensi memoratns est in diplomate a. D. 915. Ghristiannm eum esst 
arbitror, per qnem Witikindns Gisilberinm ad Henricnm regem addnctnm, 
memoriae prodidit. 

13. Altemm in rem eandem Garoli diploma exhibetnr a Miraeo, sed 
integrios a BroT^ero in TroTirensibns, hoc fere tenore : 



Digitized by 



Google 



314 ANNALKS IMPERII 

A» M9* ^^ nomine sanctae H nuUMmue TrinUatit Carolu$, ikvina lar^ienie 
misericordia res Francomm .... AreMpraeeul veneraUHe Trevirentm 
ecdesiae RuoUftrue nosirae terenUati» culmmi adiit^ eon^uerene, quod 
abbaiiam quandam^ fuae est construda super fiennen Moeam in ioee 
frajeciii, uhi requiescU corpus eancUssimi confessoris Guristi ServatO^ 
Amuifks quondam rex, precante Ratbodo praedictae ecciesiae pridmn 
€rckiepiscopo, deiegaverat sancto Petro ad caikedram Trevirensem . . . . 
eed a potestate eiusiem sedis Ragnerus pridem eomes vioienier subirasit, 
reclamante Ratbodo, ei aipud regem Zuendeboldum red de r e compuieus est. 
Yerum Zuendeboidoperemto, iterum a Ragnero pervasa est, ac post illum 
afitioiiusGisiiberiokacienusretineiur.^. llisiqiae^lconsensuepiseoporuut 
nostrorum etjudido comitum seu aUorumliieUum, supradieiam abbaHam . . . 
tHam in comitatu Hasbanensi . . . reddi i mper av imus .... Signum Earoit 
retfis gloriosissimi. GozeHnus notarius ad vicem Ruotgeri arckipraesuiis 
summique canceliarU recognovU. IndicHone 7, anno 27. regnanie rege- 
Maroio, redintegrante 22, largiore vero haereditaie indepta 8. 

ii. Hoc et charUm refero, qnaa extat in notitia Mlnel, qva Gerar- 
du8, conseBtiente patre Stantione, et frutre Widone, res qnasda» svas 
dat ecclesiae, «bi constrnere monasterium, et militare cnpit in senritio^ 
Dei in pago Lomacensi, in loeo nnncopato Bronium, snper inyliim BomoaL 
Acium im vUia de Bronio anno octavo KaroH regis excellentissimi. Ascri- 
Nntnr anni Dom. 918. Sed lii non consentinnt, et adjectitii vi<teBtnr. 
6erardns ipse abbas monasterii factus, mox Romam profiNstns est, et con- 
firmationem rt i gestae impetrayit a Stepbano papa, qnam etlMi exhlbet 
Miraens. Kagnnnr deindo- nonen^ coMecutns est Gerardns, MBasteriis 
passim per Belginm reformatis. Nec inntiliter hic Uertvei Hednoim 
•piscopi teslamentnm memorabitor (ex Labbei opere chronologico m^ore) 
de rebtts collatls ecclesiae S. Nazarii Angistodttnensis, prid. EaL Nov. 
ind. 8. post obitum dowmi Odonis quondam regis, regnante Carolo gio^ 
rioso rege. Firmatur donatio ab Hermengarda condtissa, matre episcop^ 
et tribns caeteris filils, Walone, Gilleberto et Manasse. His posten cna 
Rndolfo rege et Hngone princape Francomm plurimum negotii fnit. 

15. Hnngaros qnosdam hi Lothariense regnnm hoc anno imipisse, 
Frodoardns in chronico scribit Snspiceris, Amnlio, intellecta Ckinradi 
morte in Bajoariam regressO; comites conductoresqne yenisse, et le?itaU 
armaturae suae ac pernicitati eqnorum fisos, in longinqua procurrissa 
Normanni Britannos refiractarios graviter perculere. Alanus Doknsinm 
6t Berengarins Rhedonensium comes Imperinm detrectabant. Gnm sese 
locis mnnitjs inclusissent, regio vastata est. Digressis Normannis, Britones 
vices reddere audent: sed acerrimo praelio pleriqne periere. Normanni 
in ipsa Aremoricae extrema penetrantes, qnod cornn Galliae appellabatnr, 
incolas plerosque delent, ant in senritntem abstrahnnt. Berengaritts malis 
domitns, deditionem fecit, et servatns est; Alanns, desperatis rebns^ in 
Britanniam midorem transfretavit 

16. Gonstantinopoll, dissentlentibns principis matre et tntorlbns, 
Romanns cognomento LecapennSi natione Armenns, hnmllis ortn, sed 



Digitized by 



Google 



ANNALETS IMPERII 315 

cTasste praef^ctns, necesstrins nonniillfs visns esr (nendae adolescentiritttS. 
mtoritad, in qnem passim conspirabatnr. Ita in anlam iirepit, filiae 
Uelenae cnm principe nnptias pacisdtnF; €6nstaitiiQm in potestatem 
redtgit Zoe angnsta insidiarnm inrRomanm accnsata, pellilnr-; Romann» 
eamar rennntiatnr. Nicolaos patriarclia coroiam ei imponit; mox et filina 
Gkristophoms collega asf umitnr. Bo deniqne processum est, ut Gonstan- 
tisoSyCi^s gratia illi in snblime ascenderant, postremo loco nominaretnr. 
Romannm ex classiario railile ad smnmnm decns non fortnna taitum, sed 
et fortitnda extulit. Luitprandus, cujus pater ad eum ab Hugone rego 
■ox missns fnit, narrat, navalia stipendiaj merentem a praefecto classis 
caeteris facile praelatum Hiisse. Forte iiiS«racenos exploratnm profectns^ 
sono andito, credidit, insidias in qnodam^tarimdineto latere. Itaqne Grae» 
cnm ignem injici Jnssit. Tnm leo exilii^ et eircnmeontem com socio* 
Romnnum invasit, AUer semianimis concidlt; Romanus pallium bostt 
ebjtcit^quod dnm leo pro homine discerpit, ipse bunc totis viribis a tergo 
Inter dnninm Juncturas ense percussit^ et dissooiatis cruribms cadentem 
confedt. Ita cum clarus haberetur, a Leone augusto classi praefoctus est, 
dnm Phocas domesticus terrestribus copiis praeesset. Inter hos deinde 
sob infante caesare aemulatio iiiit. Romano praelato, Phocas in ipsa cum 
Bnlgaris pngna nnntium ingratum accipiens, victoriam; quam in manibus 
babebati sponte omisit, receptuique cani Jossit Inde fuga Graecorum et 
clades. Ipse in nrbem reversus palatiumque armis tentans, deseritur a 
siiis, captusqne luminibns orbatur. Romanus primnm Basileopatoros no- 
ram dignitatem nactus, et (si maledico scriptori credimus) etiam Zoes 
eoncnbitn potitus est. Inde caesar et augnstus rennntiatnr. Haec Luit- 
prandns; sed Graecis spriptoribus magis fido, qui nihil tale de Zoa, neque 
de Pfaocae cum Bulgaris praelio habent Illud memorant, Leonem Phocam 
dignitate magistrum, id est consiliarium intimum, robore et proceritate 
spectabilem, Romanis exercitibus praefectnm, contractis undique copiis 
ad tyrannidem aspirasse ; et ad Chrysopolin e regione regiae urbis castra 
metatum, ea re Romano classts praefecto et Jam in aula potenti, snmmam 
antoritatem accelerasse. Hunc enim unum habebant amici caesans pueri, 
qnem opponerent ingruenti Phocae. Itaque literae imperatoris ad exerci- 
tnm mittuntnr, quibns abdicatur Phocas, Romani fidelitas commendatnr. 
Ita Phocas a suis deseritur; Romanus primum ad magistri, deinde ad 
patris appellationem provectus, a caesare postremo collega renuntiatur. 
17. Lnitprandus rem ita narrat, quasi eodem quidem, quo pater 
eaesaris creatns est, anno, Helenam filiam adolescenti desponderit; sed 
altero post vix impetrarit^ ut mbricatamm pellium caligis, more impera- 
tornm nti liceret. Tertio demum ridicnlum se haberi questum, cui sola ia 
pedibns dignitas appareret, capitis diadema obtinuisse. Sed rectius Graeci, 
eodem anno, cnm filia in paschate augusta coroaata fuisset, mox in ipsis 
Christi natalitiis vel panlo ante, augusti honorem a genero tulisse. Nico- 
lans patriarcha coronam ei imponit, mox et filins Christophoras collega 
assnraitnr, et eo deniqne processum scribnnt Graeci qnidam; nt Gonstan- 
tinns^ cujus gratia illi in snblime ascenderant, postremus hab^etnr. Ego 



D