Skip to main content

Full text of "Historia diplomatica Friderica Secundi: sive constitutiones, privilegia, manata instrumenta quae ..."

See other formats


Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at |http://books.qooqle.com/| 




r* 



FRIDERICI SECUNDI 



ROMANORUM IMPKRATORIS, JERUSALEM 
ET SIGILIAE REGIS 

HISTORIA DIPLOMATICA. 



HISTORIA DIPLOMATICA 



FRIDERICI SECUNDI 



SIVB 



CONSTITUTlOIfES, PRIVILEGIA, MANDATA, INSTRUMENTA QUAE SUPERSUNT 

I8T1US IMPERATORIS ET FILIORUM EJUS. 

ACCEDUNT BPISTOLAE PAPARUM ET DOCUMENTA VARIA. 



COLLBerr, AD PIDBM CHABTARUM BT GODICUM BEGBNSDIT, IUXTA 8BBIBM ANNORUM DI8P08UIT 

BT N0TI8 ILLUSTBAVIT 

J.-L.-A. BUILLARD-BRfiHOLLES, 

IH ABCHIVO CAItMM> PAIIISIINSI IBailVttlllS. 



AU8PICIIS BT 8UMPTIBUS 



B. DE ALBERTIS DE LUYNES, 

OVIDS II «CSOBIIIilB INSCBIPTlOliOM SOaiS. 



TOMUS VI, 

PARS II. 




PARISIIS 

EXCUDEBAT HENRICUS PLON. 

8, VIA DICTA GARAnCliBB. 

MDCCCLXI V 



.1 



HISTORIAE DIPLOMATICAE 



PARS OCTAVA. 



A HENSB JULIO 4247 AD HENSEH DECEHBRBH'4S50. 



■ L. . .. 



TOMI SEXTI PARS SECUNDA. 



VI. Pin2. 70 



FRIDERICI SECUIVDI 

ROMANORUU IMPERATORIS, JERUSALEM 
ET SIGILIAE REGIS 

HISTORIA DIPLOMATICA. 



ANNO 1247.— INDICTIONE 5. 



Anno Domini M. CC.XLVII pauci milites de Parma, bannili 
imperatoris, venerunt de Placentia et intraverunt Parmam et 
expulerunt partem imperatoris die XV intrante junio • . . . Et 
concionem congregaverunt Parmenses et elegerunt dominum Ge- 
rardum de Corrigio in potestatem, et hoc! fuit die dominica XVI 
intrante junio. Salimbeni chronicon, fol. 288. — Die dominico 
Bltimo mensis junii proximi, imperator cum comitiva militum a 
partibus Taurini veniens civitatem Cremonae intravit. Invento 
enim ibi Ezolino qui in sua comitiva habebat DC milites, die 
martis proximi ad exercitum [regis Entii] accessit; qui statim 
transiens fLuvium Tarii castrametatus est apud Sanctum Bran^ 

caxinum [et deinde] sua castra juxta civitatem Parmae 

fixit. Chranic. de reb. in ItaL gesi., p. 211, 212. 



Innocentius papa episcopo Ostiensi et tribus aliis cardinalibus ^^]^^}' 
de prospero successu suo contra Fridericum quondam impera- 



<-.-. 



552 FRlDERICI SECUNDl [Aim. 1247. 

torem scribit, nuntiatque regem Franciae magnum exercitum 
convocare quo facilius novus rex Romanorum in Germania eligi 
possit. 

(Memorat. ap. Pebtz, Arehw der Gesdkchaft, etc., t. YII, p. 81, ex Instni* 
mentis miscellis in vet. arch. castri SancU Angeii, n* 61 . Hanc epistolam quam 
non paryi momenti habendam esse censemns, tum in regestis mannscriptis, 
tnm \tk Bollario fnistra disqaisivimos.) 

Innocentius, etc. Credentes, immo pro certo tenentes, etc. 
Datum Lugduni, YI nonas julii, anno pontificatus nostri V. 



in"ob2i*^!^e Fridericus^ Romanorum imperator, sententiam a Bertholdo 
jX.'' marchione de Hohenburg, imperii a Papia superius vicario gene- 
rali, inter Astenses et Albenses prolatam super exhabitatione plani 
Gharasci, approbat et confirmat. 

(Edid. 0. m S. Quintino, Degli antich. mareh. di Buica^ ex descript. HssPede- 
montis ab Agostino Della Chiesa, t. n, fol. 165, ap. Memar. delL reoL Aead. 
di Tarino, ser. n, t. XV, p. 301.) 

Federicus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, lerusa- 
lem et Sicilie rex. Per presens scriptum notum facimus universis fidelibus 
nostris tam presentibus quam futuris quod nos processum Bertholdi mar- 
chionis de Honebui^ sacri Romani imperii a Papia superius vicarii gene- 
ralis, dilecti fidelis nostri, inter Astenses et Albenses suber exliabitatione 
plani Charasci habitum, bannum et emissam et probatam senlentiam (1) 
ab eodem, utpote nostre majestatis beneplacito consona duximus appro- 



(4) Ista sententia in favorem Astensium contra Albenses emissa jasserat vicarius ut omnes 
habitatores novi Cberascii infra brevem terminum in suos proprios fines reverterentur. Cf. 
Agostimo Dblla Chibsa, Corona reate di Savata^ t. II, p. 424. 



ImHGT. 5.] HISTORIA DIPLOMATICA. 553 

banda et presentis scripti nostri auctoritate firmamus; ipsamque faciemus 
auctoritate nostra inviolabiliter observari j presentis scripti serie districte 
mandantes quatenus nulla universitas vel singularis persona contra pre* 
sentis scripti nostri tenorem ausu temerario venire presumat. Quod si 

presumpserit universitas singularis vero centum marcharum 

argenti preter indignationem nostram penam incurrat, etc. (sic). 

Datum in castris in obsidione Parme , per manus magistri [Petri] de 
Yinea, imperialis aule protonotarii et regni Sicilie logothete, anno domi- 
nice incamationis millesimo ducentesimo quadragesimo septimo ^ mense 
julii^ quinta indictione^ imperante domino nostro Federico Dei gratia in- 
victissimo imperatore semper augusto, Hierusalem et Sicilie rege, imperii 
vero ejus anno XXYIII, regni Hierusalem XXII, regni vero Sicilie XXIX (?), 
feliciler. Amen. 



Fridericus, RomaDorum imperator, ad supplicationem Berardi 
archiepiscopi FanormitaDi, privilegia ecclesiae Panormitanae cou- 
firmat, quorum prior confirmatio fortuito casu deperdita faerat. 

(Edld. MoNGrroBB, BuUae^prmkg. et itutnm. PanormU. eeelesiaey p. 106.) 

Datum in castris in obsidione Parme^ anno dominice incamationis 
millesimo ducentesimo quadragesimo septimo, mense julii, quinta indic- 
tione. 



Ib cMtris 

ii| obiidioBe 

PamiM» 

JuUe. 



Fridericus, Romanorum imperator, scribit regi Franciae quod 
cum Lugdanum ad offerendam purgationem suam contenderet, 
inopinatus rumor rebellionis Parmae propositum suum mutavit et 
regredi coegit ad obsidendam hanc civitatem, quam brevi in domi- 
nio suo redigendjam denuntiat. 



[fMvnio 
Jatto.] 



554 FRIDERICI SECUNDI [Aim. 1247. 

(Edider. Mabtbnb et Dubaiid, Amplm. eoUecLj t. II, col. 11S9-1 140, n* T; ooU. 
CQiii cod. Bibl. Cesar. Pari8.,/oiub Saint~(hrmamt n* 456, pars I.) 

Fredericus, etc regi Francie, etc « 

Qualiter ad offerendam purgationem personalem super infiBume notam 
qua in congregatione prelatorum apud Lugdunum contra Deum et omnem 
justiciam iste summus pontifex nos notavit, infallibiliter Lugdunum dis- 
posuerimus nos conferre et abinde postea cum consanguineis nostris ipsa- 
rum partium solempni colloquio celebrato, in Germaniam dirigere feliciter 
gressus nostros, magnificentiam regiam precedentes excellentie nostre 
littere docuerunt. Nobis deinde usque ad radices montium procedentibus, 
inopinatuSy quin potius inopipabilis nobis rumor occurrit quod quidam 
banniti nostri quos de civitate Parme concepte jam pridem contra nos et 
sacrum imperium proditionis timor ejecerat, potestate civitatis ejusdem 
et quibusdam sociis suis nequiter interfectis, Parmam incredibiliter intra- 
verunt. Propter quod cum cordi nostro sit cura precipua de reformando 
statu Italie quam frequentes turbationes et subite concutiunt, juxta morem 
magnificentie nostre , propositum quo ad partes inlendebamus procedere 
transalpinas ex causa predicta proinde revocantes, ad presens festinis 
gressibus regredimur versus Parmam, in ejusdem eversionis precipitio 
indubitabilem fiduciam obtinentes quod cum civitas ipsa locus sit penitus 
immunitusy impugnantium nisibus obstare imparata, milites fere omnes 
ipsius incepte rebellionis expertes et magna pars popularium cum eisdem 
in nostra devotione persistant, extra civitatem manentes cum dilecto filio 
nostro Henrico rege Sardinie et sacri imperii legato in Italia generali, qui 
cum eo processerant ad obsidionem cujusdam castri nostrorum rebellium 
in Brixiano(l), cum dicti banniti talia patraverunti cumque etiam cir- 
cumcirca civitatum, castrorum et aliorum locorum nobis et sacro imperio 
devote parentium cincta sit viribus civilas antedicta, in brevi eam ab 
errore resipiscere et nos recognoscere suum dominum oportebit, ad fidem 



(1) a Interea rex Encius cam Gremonensibus apud Quinzannum castrum Briiiae sua fizit 
tentoria, castnim illud cum aedificiis expugnando. » Chnmic. de reh. in ftal. ^esf., p. 244 . 



■1 



Ijoiicr. 5.] HISTORIA DIPLOMATICA. 655 

et mandata nostra redeundo voluntarie vel ooacte , cum serenitas nostra 
ifarmiter alla mente conceperit civitatem eamdem indesinenter et potenter 
arctare, donec ipsam ad nostrom reducamns dominium venia vel vindicta* 

Getemmeaqne magi8lermarchie(a),H. deRineUi8(6), 

et magister Maif^aritus capellanus noster, dilecti fideles nostri, vobis ex 
parte nostra retolerint indobie credatis. 



FridericQS, Romanorum imperator, nuntiat capitaneo regni ^'^^ 
Sidliae quomodo intendebat ire Lugdunum, ad praesentiam 
domini papae, sed ab itinere propter rebellionem Parmae revo- 
catus, in obsidione hujus urbis insistit. 

(Edit. ap. Peiri de Vhu epUt.^ lib. II, cap. XUX; coiL cnin oodidb. Bibl. Gesar. 
Paris., praedpueySmir Notrt-Dame^ n* 303.) 

Fridericus, etc. Repetentibus nobis nnper Italiam , post statum regni 
salnbriter ordinatum , ad dissensionis tam longe materiam , que inter nos 
etEcclesiam vertitur, flnaliter decidendam, ad nostros et fidelium nostro- 
rum^ quibus compnnctiva charitate compatimur, labores et snmptns tota* 
Uter finiendos, ad tollendam denique morbi nascentis originem, ne pre- 
sens incnrreret infirmitas recidiva ; altissimi nobis plenitudo consilii, sicnt 
infollibiliter opinamur, occurrit, quod non nt bactenus per ambages et 
devia, non per inntiles circumstantias aut quelibet intervaUa» sed per 
ipsius naturam negocii finem tanti discriminis attingentes, Lngdununi 
recta via procedere deberemns, cause nostre justitiam presentialiter et 
polenter in adversarii nostri facie coram transalpinis gentibus posituri ; ac 

(a) In eodice neqoe rectius dominm Mathie; iq;eDdam putamus maghter mares^ 
cattie : forsitan sabaudiendam Petrus Bitftu. 

(I) Ap. Hartene de Renellis seu RantlUs. Yerisimiliter agitnr de Henrieo de Ri- 
Ydlo, uno ex familiaribus, qui anno sequenti 1348, menso julio, viearius imperii a 
Papia superios extitit. 



556 FRIDERIGI SECUNDl [ilnf. 1247. 

deinde confestiin repetituii Gerinaniam , ad motus ejus , qnos aliquomm 
infidelium provocavit iniquitas, salubriter componendos. Hoc autem tam 
salubre propositum , velut finem tanto discrimini positurum , Italicorum 
et Transalpinorum communis opinio omnium commendabat, qui glorio- 
sum nostre majestatis accessum continuis missionibus et precum confusio- 
nibus evocantes^ desideratam mundo pacem propterea proventuram, vel 
insurrecturas in petra scandali seditiones et jui^a nationum infallibiiiter 
asserebant. Sed papa interea de terre sancte, proh dolor, luctuosa desola- 
tione non curans^ que Christiani sanguinis effusione dispersa, dum filios 
deplorat exUnctos^ justam de hostibus exigit uitionem, de qua fidei nos- 
tre cultus divinitus et doctrina processit, ad infidelium nostrorum con- 
versus auxilia, qui caput heresis nutriunt que jam profecto nniversam 
Liguriam, quamquam eam noster ensis opprimeret, infecerat, copiosam 
ultramontanorum militum comitivami de pecunia que sibi nec ad tales 
usus de fidelium manu porrigitur pro suis stipendiis solidatam, subtili 
quidem, licet malitioso consilio, in consortia Mediolanensium mittere 
conatus incassum ; quorum presentia vel post tergum nobis Italiam tra- 
heret, vel processum nostri culminis post Lugdunense concilium [in] Ger- 
maniam impediret, spe frustratus omnino de conatibus suis irreparabiliter 
excidit et turpiter perdidit quod expendit. Gomes enim Sabaudie dilectus 
affinis et fidelis noster, ac fideles alii perennem imperii nostri victoriam 
magnanimiler procurantes, militibus ipsis per angustias et angusta mon- 
tium transire parantibus omnem prorsus aditum in perpetuum obstruxe- 
runt. Eramus itaque compositis omnibus et rebus succedentibus nobis ad 
votum, jam ad iler accincti : quod predictus comes Sabaudie et Delphi- 
nus comes Yienne, dilectus consanguineus et fidelis noster, ac fideles alii* 
ad pedes nostros humili devotione prostrati , per terras suas nobis per- 
opportunum paraverant, et necessariis omnibus effecerant copiosum. Quo 
cum repente fortunam Cesaream constitit prbcessisse, que nunc demum 
nobiscum gloriosius provenit , quod nobis cum primo de qualibet condi- 
tione contenderit(a), se processibus nostris circa radices Alpium, in ipso 

(a) Locas tam in impresao, tam in codielbos obscaras. 



Incr. 5.] HISTORIA DIFLOHATICA. 567 

LQgdanensto itineiis objecit ingressa ramor inopinatos de Parme infida 
ffibelkMane noncian proferens, qnam ejectornm dadom per nefarie prodi^ 
lion» ofensam infiddiam repentmas incm^, mediantibns fraadis intes* 
tine snffirmiiSy occapavit^ Prebcntes ^tur necessariam firmato vie nostre 
praceaiaf modici temporis intervaUam , in obsidionemt Parme tictrieia 
sigiia noslra coBve? tiatas, todus in ea bellom Ligurie, quod latenter faae- 
tenoff nvtrielMt, pro Toto fidelium potentisBime paratori : nec est etenim 
haAiiK& reristestie locWi qaem marorum non monit ambitas aut concayi* 
tis^ fosBatonun , et queni necessaf ionim habilitas copiosa non replet ; cum 
propler sobiti casag pemiciem , nihil illoc ex proposito ftierit comporta-^ 
fmn ^ qma (teMan fogitiTomci manns timorosa [non] tuebitur, si vires 
polilice tuitionis assmnere nequiennit, qai proprie vite spem hactenus in 
solo ftige ref^gio pe^uemnt. Gum igitur ex descriptione presentfum labo^ 
ram nostronim flttem eir^ Lignrii belli re&quias finaliter el spedaliter 
conterendas imponere intendamus ; presertim cum de Germaitta charigM 
simi filii nostri Gonradi in Romanorum regem electi et regni Hierosoly- 
mitani heredis se suppliciter incurvante mandatis^ nullius causa dubitatio- 
nis assurgat, spiritu confortationis assumpto, servitiis nostris indesinenter 
intende, ac fidelium nostrorum provincie tibi decrete animos, qt^os absen- 
tie nostre consumit anxietas, presentis lectionis nova letificeut ^ sic quod 
nos de te et ipsis oBsequiosa fidelitas et fructuosa devotio reddant fre- 
quentius more solito letiores. 



Fridericus, Romanoruin impefator, cuidam Tusciae commu- [Juuo.] 
mlati mandat quod mittat ad exercitum omnes bellatores, quum 
da pioxima; dedilione Parmae fiduciam jam conceperit. 

(Edilf. ap. Petride Vm. epist, lib. m, cap. LXXXVt; col). cQiff cod. Ml. 
Cesar. Pari8.,/mib Notre-Dame^ 302 et com diverais tam Angllae t am Germa- 
niae codidbus.) 

Fridericusy etc. Ut de felicibus excellentie nostre pA)ce6sibus recrea» 

"VI, Pto2. 71 



55B FRIDERICI SECUXDI [An. 1247. 

tioiiis spiritam a nobis devotio vestra snscipiaty et nolriscom expectate 
victorie , caJQS de nefonda rebellione Pannensinm indobitatam «p&n 
gerimus, grata partidpatione letetor, sdre vos volnmns quod die martis 
secnndo presentis mensis (a),ad obsidionem Parmevictoriose processimns : 
assistentibns nobis nostrorom fideiinm viribos, qni de adjacentibus ligorie 
partibos volontarie convenemnt. Qoare devotioni vestre precipimus qoa» 
tenns , sicnt nnqoam gratiam nostram diaram habetis et nostram ac im- 
perii exaltationem diligitisyad reqoisitionem Friderid de Antiochia,comi- 
tis Albe et sacri imperii in Thnsda vicarii generalis, dilecti fiiii nostri, cui 
exinde scribimus, quantomcumqne potestis mnltitudinem bellatonun 
ad felicem exerdtum nostrumy cujns est jam presto victoria, potenter et 
hilariter transmittatis : de quesite laudis titulis letatnri, cum de ipsius 
celeri expugnatione fiduciam egredientium continue de terra ipsa relatiOy 
quos non in modica quantitate presentis potentie nostre timor edudty 
indubitabilem lai^tur, etc. 



[jmio.] Fridericus de Antiochia, imperii in Tusda vicarius, receptis 
litteris fratris soi Henrid regis, imperialis in Italia legati, quibus- 
dam fiddibus mandat ut secum ad obsidionem Parmae celeriter 
veniant. 

(Edit. ap. PetH de Vin. eput., lib. Y, cap. GXYn et CXVm; Bb. U, cap. UX.) 

I 

Intellectis per vos ex vestrarum serie literarnm, et gratanter receptis 
rumoribus de victoria et triumpho per vos laudabiliter habitis contra re* 
bdles imperii) exinde condpientes gaudium immensum, studium evidens 

(a) In impresso dU ieeundo praeuntie mensis ougueH. Quem loeam aocurate oor- 
rezimus ad fldem codicam Harieiani in britaimico Masaeo, Bodieiani 136 apad Oxo- 
niam, pbilologi Yindob. 12, Stattgartensis 345. 



bmiCT. 5.] HISTORIA DIPLOMATICA. 658 

et solicitudinem vestram non immerito commendamus , cum operom 
vestrorum potens efficacia in his et aliis vestram fidem synceram , quam 
erga imperatoriam majestatem incessanter geritis et habetis, commenda- 
bilem representet. Et ecce quod ad gaudium nova ardua et prospera de 
sinistro casu^ qui accidit de civitate Parmensi^ presentibus vobis intima- 
mus. Noveritis igitur, nos ab illustri viro^ domino Heinrico rege Sardinie, 
sacri imperii in Romaniola (sic) vicario generali, etc. , recepisse literas in hac 

forma : Heinricus, etc., nobili viro Friderico de Antiochia, etc 

Verum, cum ad omnem exaltationem sacre imperatorie majestatis inten- 
dere sine intermissione aliqua teneamur; vos pro parte serenissimi domini 
patris nostri instanter requirimus ^ et ex nostra rogamus attentius quate- 
nus, sicut unquam circa imperialia obsequia, ad que vos deditos fore cog- 
noscimus , vigiles et soliciti extitistis , ita ad presens et in futurum more 
solito et magisy si dici potest, in omne augmentum et honorem imperialis 
culminis existentes, per operum efficaciam vester affectusi quasi in natu- 
ram conversus, in conspectu serenissimi patris nostri per effectum operis 
vos demonstret laudabilem et acceptum. Propterea noveritis per pre- 
sentes quod die qua litere prefate pro parte ejusdem regis illustris, cha- 
rissimi fratris nostri, nobis presentate fuerunt^ per nuncium nostrum 
specialem didicimus manifeste quod serenissimus pater noster apud Tau- 
rinum existens, intellecto Parmensium nefando processu^ iter arripuit, 
versus Parmam feliciter veniendo in brachio excelso et manu potenti, 
ad ipsorum Parmensium malitiam, ut convenit^ totaliter refrenandam : et 
quod jam cum innumerabili exercitu sua castra applicuerat contra Par- 
mam et usque ad caput pontis civitatis ipsius, et quod jam tertiam partem 
terre illius capi et expugnari fecerat viriliter et potenter; et sic successive 
omnem ipsorum fortitudinem expugnando , tam civitatem ipsam quam 
comitem Bonifaciumy et alios plures imperii proditores inibi existentes, 
velut reclusos in eadem , victrix manus imperii capiet et conteret prout 
decet. 



MO FRIDERICI SBCDNDI [An. 1247. 

» 

11 

Yestrorum corddy velat imperii fidelitiin devotonim, de prospens wm 
coQtiDgentibus recreari volentes, de simstro casn civitatis Parmensid, qni 
nuper accidit eorum malicia insurgente, [vobis intimamns] ut nna vobis* 
cum proinde recreati j ad exaltationem serenissimi patris nostri et ad 
Parmensium ipsorum maliciam refrenandam , qui viam rectam vere fide* 
Htatis obliti, in sinistram partem eorum pravos animos convertenint i 
assumptis viribus vestris et aliorum imperii fidelium jnrisdictionis nostre,iA 
manu forti contra eos viriliter procedere intendamus. Yestra noscat sin* 
cera devotio et commendata fidelitas nos k magnifico viro domino H. illud» 
tri rege Sardinie, recepisse literas in hac forma : Nobili viro Friderico de 
Antiochiay etc., HeinricuS|Dei gratia rex Turrium et Galluri, etc. Yolentes 
igitur predicta omnia cum celeritate qua convenit exequi, prout decet, 
vos pro parte serenissimi patris nostri instanter requirimus, et e% nostra 
rogamus et hortamur attenthis qnatenns statim receptis presentibnsi 
more solito , fideliter et devote circa imperialia^bsequia anuQQomm ves* 
trorum curam vigilem adhibentes , equis et armis apparatum laudabilem 
fadatis, quemadmodum tam grande negocium exposcit ad presens : ita 
quod ad aliam requisitionem nostram, tam fideliter quam laudabiliter nna 
nobiscumi si opus fuerit pro predictis^ ut convenit^ veniatis. 

III 

Ck)rda vestra^ velut imperii fidelium devotorum, de prosperis novis 
contingentibus recreari volentesi de sinistro casu civitatis Parmensis, qui 
nuper accidit eorum malitia insurgente(a)y ut una vobiscum proinde re- 
creati ad exaltationem serenissimi patris nostri et ad Parmensium ipso- 
rum malitiam refrenandam, qui viam rectam vere fidelitatis obliti, in 
sinistram partem eorum pravos animos converterunti assumptis viribns 
nostris et aliorum imperii fidelium jurisdictionis nostre, in manu forti 
viriliter procedere intendamus. Vestra noscat syncera devotio et com- 

(a) Jbi qaaedam sicat in praeeedente deesse Tidentur, dnm sensos non adsit integer. 



LnncT. 5.] HISTORIA DlPLOMATICA. 561 

mendanda fidelitas nos a magDifico viro domino H. illustri rege Sardinie 
reoepisse literas in hac forma : Nofaiii viro Friderioo de Antiochia^ etc., 
Henricus Dei et imperiali gratia rex Turrium et Galluri , etc. Litteras se- 

renissimi patris nostri recepimus in hac forma : Fredericus^ etc 

Yolentes igitnr predicta omnia cum celeritate que convenit exequi, prout 
deoet, Tos pro parte serenissimi patris nostri instanter requirimus, et ex 
nostra rogamus attentius et hortamur quatenus statim receptis presenti*^ 
bus more sdito, fideliter et devote circa imperii obsequia animorum 
vestrorum curam vigilm adhibentes , armis et equis apparatum laudabi^ 
lem faciatis, quemadmodum magnum et tam grande negocium exposcit 
ad presens; ita quod ad aliam requisitionem tam fideliter quam laudabi- 
liter una nobiscnm, si opos foerit pro predictis, ut convenit, veniatis. 



Goffiridus Gatalanus, imperialis justiciarius Principatus et terrae ^^^^ 
Beneventanae, Johannem Trogisium syndicum universitati^ ho- 
minum casalis Sancti Petri de PoUa pro parte ipsorum hominum 
ab impetitione Laurenlii syndici universitatis castri PoUae, sci-* 
licet de conmiunicatione coUectarum, absolvit. 

(Inedit. ex archivo monast. Caveiislfl, origin.i ann. M| n* 86. — Gf. privilegium 
Friderid imperatorla de re eadem, ad ann. 1385» mense martli, quod rapra, 
t. IV, p. 688 ezhlbetar.) 

Anno donunice incamationis millesimo ducentesimo quadragesimo sep- 
timo, die jovis octavo decimo julii, quinte indictionis, imperante domino 
nostro Friderico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore semper 
augusto, Jerusalem et SiciKe rege feliciter^amen. Dum nos Goffndus Cata- 
lanusy imperialis justiciarius Principatus et terre Beneventane ^ apud Sa- 
lemum curiam regeremus , assidente nobis magistro Petro de Capua de 
imperiali mandato in justiciariatu judice^ Jobannes Trogisius syndicus 
universitatisbominum casalis Sancti Petri de Polla petiit a nobis pro parte 



562 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 1247. 

dicte universitatis ut in causa que vertebatur inter eum ex predicte uni- 
versitatis (a) ex parte una et Laurencium de Polla syndicum universitatb 
castri Polle pro parte ipsius universitatis ex altera et coram Thomasio de 
Molisio in officio precessore (sic) nostro fuerat incepta et nondum senten^ 
tialiter terminata, prout per acta ipsius constare poterat, secundnm jus- 
titiam procedere deberemus. Gujus petitionem utpote justam et juri con- 
sonam admittentes, visis actis predicti precessoris nostri, invenimus 
predictum Laurentium syndicum universitatis hominum castri PoUe pro 
parte ipsius universitatis contra predictum Johannem syndicum predicto- 
rum hominum casalis Sancti Petri de PoUa pro parte ipsorum ^ libellum 

proposuisse in imperiali curia in hunc modum, etc. (6) 

(Petente dicto Laurentio ut homines casalis Sancti Petri de Polla commu- 
nicent cum hominibus castri PoIIe in exactionibus imperialibus et coUec- 
tiSy et fixo termino ut comparerent iterum partes^dictus Laurentius reces- 
sit sine licentia curie et novo fixo termino, scUicet ad decimum ejusdem 
mensis julii diem, nullatenus comparuit. Unde exceptionibus hominum 
casalis Sancti Petri probatis, justitiarius imperialis dictos homines absolvit 
a petitione dicti Laurentiiyquem condemnat in uncus auri tribus erga pre- 
dictum Johannem syndicum per sententiam scriptam a Mirabello in justi- 
ciariatu actonim notario^ apud Beneventum.) 



^S^: PhiUppus de Gatania, imperialis magister camerarius in SidUa 
citra flumen Salsum, GuiUelmo de Panormo Biccarensi canonico 
juxta tenorem imperialium constitutionum, post inquisitionem 
factam decimas ipsi debitas exsolvi jubet. 

(Edid. MoNGiroRE, Btdlae,prwUeg. et instrum. Panorm. eeeUtiae^ p. 118, ez 
transampto authent. ann. 1253, 29 angosti.) 

(a) DeeBt nnnm verbnm. 

(b) Seqaitor minoris momenti instnunentnm enivA snbstantiam tantnm ezpro* 

mlm iM. 



Indict. 5.] HISTORIA DIPLOMATICA. 563 

In nomine Dei etemi, amen. Anno dominice incamationis millesimo 
ducentesimo quadragesimo septimo, mense augusti, quinte indictionis^ 
imperante domino nostro Frederico Dei gratia invictissimo Romanoram 
imperatore semper augusto, Hierasalem et Sicilie gloriosissimo rege, anno 
imperii ejusdem yicesimo septimo feliciter, amen. Nos Philippus de Ca- 
thania, imperialis magister camerarius in Sicilia citra flumen Salsum, pre- 
senti scripto notum facimus universis quod cum essemus apud Panormum 
pro servitiis imperialibus exequendis, assidente nobis magistro Nicolao 
de Asta imperiaiis curie judice j et domino Guillelmo de Panormo Bicca- 
rensi canonico petente a nobis sibi solvi decimas debitas ipsi ratione Pa- 
normitane matris ecclesie de proventibus veteram imperialium demanio- 
nim terre Biccaris ad officium nostram spectantium pro anno presenti , 
quinte indictionis^ sicut eas retroactis temporibus idem dominus Guiiiel- 
mus percipere consuevit de proventibus ipsis, imperiale mandatum de 
solvendis decimis prelatis ecclesiarum et clericis nobis factum observare 
volentesy videlicet quod a prelatis et aliis clericis jurisdictionis nostre 
predictas decimas exolvi sibi petentibus probationes requirere debeamus 
quod tempore obitus matris ejusdem domini nostri recordationis inclyte 
et abinde usque nunc in pacifica possessione fiierint perceptionis ipsaram, 
a predicto domino Guillelmo super predictis decimis ab eo petitis proba- 
tiones hujusmodi requisivimus faciendas. Qui ad probandum de jure suo 
snper predictis decimis quamplures testes produxit coram magistro Mar- 
tino de Galathafimi judice contractuum in Panormo et magistro Juncta 
publico tabellione ejusdem terre, quibus super hoc pro parte imperialis 
curie commisimus vicem nostram. Quoram testium depositiones sub 
sigillis predictorum et imperialis curie recepimus presentatas. Nos autem 
qui supra magister camerarius^ ipsis depositionibus publicatis et ipsaram 
efficacia diligenter inspecta ac demum habito super ipsis consilio diligen- 
ter, quia invenimus dictum dominum Guillelmum de Panormo sufficien- 
ter probasse quod ipse et predecessores sui tempore obitus dive auguste 
imperatricis Gonstantie matris domini nostri felicis memorie ^et ab inde 
usque nunc fuerant in pacifica possessione vel quasi perceptione decima- 
rum predictaram, permisimus dictum dominum Guillelmum frui et gau- 



564 FRIDERICI SECUNDl [Ami. 1247. 

dere pacifica possessioQQ percepticmis decimaram predictanmi, et ipsas 
per Qfficiales curie pro aimo presenti quinte indicti(Hiia eidem^ dGmino 
GttiUelmo jussimus exolvexidas. llQde ad futuram mttnoriam et predicti 
domini GuiUelmi cautelami presens scriptum prebende sibi exinde fierl 
fecimus per manus Henrici de Panormo imperialis Gurie actQram notarii^ 
nostra et predicti judicis subscriptioQe munitum. 

Scriptum Panormi, annOi mense et indictione presiissifi. 

t Nos Philippus de Catania qui supra magister camerarius. 

f Ego magister Nicolaus de Asta qui supra, unperialis curie judex^ me 
propria manu subscripsi. 



[iaguito.] Fridericus, Romanorum imperator, scribit Motineasibus fide- 
libus suis quod sibi in obsidione Parmae detento honorabilem 
armatorum comitiyam transmittant. 

(Ed». a^ Petri d» Vm. epiti., Vb. III, cap. LXXYH.) 

Benigne recepit excellentia nostra Uteras quas misistis, et earum plene 
QQUegimus intimata. Gratum gerimus admodum quod felices audire rur 
mores de. prosperis nostris processibus cupientesi yqs ad nostra servilia: 
projmptos et avidos obtulistis. De quibus yolente& ve^ra yiscera recreare,. 
fidelitati vestre tenore. presentiuni intimamus quod nos ad puniendum 
proditorum Parmensiium perfidiami eorumque superbiam eonterendam, 
in numeroso exercitu congregato |. cum Lombardis nostrii^ fidelibus , qui 
juxta mandatum nostrum nobis assistunt| unanimitar et potenter ad ob«r 
dionem Parmensium processimus : eandam sic strictius coarctantes quod 
ipsam procul dubio volimtariam vel invitam: redire in brevi ad nostruuL 
dQmiiuum oport^it. Yolumus igitur et mandamua quatenusi ut tante 
victorie participes existenteSi armatorum honorabilemcomitivami.^cut 
unquam nobis placere cupitis et servirei ad nostram presentiam celeritei! 
transmittere studeatis.. 



Ikdict. S.] HISTORIA DIPLOMATICA. 665 



Fridericus, Romanorum imperator, Yiterbienses ad fideiitatem J^^m^ 
suam redeuntes in gratia sua recipit, banna eis rdaxat, bonosque «ir»to' 
nsus et consuetudines confirmat. 

(Edider. Bussi, Stcria di Viierho, appeDd., p. 407. — Liiti» Sanelae eeeles. Flor. 
Jtfaftttfn., 1. 1, p. 488. — Bbha et CAiaa, Supplem, (Tutor. Tose.j t. XII, p. 49.) 

In nomine sancte et individue Trinitatis. Fridericus secundus divina 
fovente clementia Romanorum imperator semper augustus, Jerusalem et 
Sicilie rex. Preclara virtus in principe consuevit semper esse clementia 
cujus instanUa si divina potentia vincitur^majoribus celebrari debeat victa 
preconiis quam si victrix armorum discrimine triumpharet. Sane hoc est 
utile, hoc civiie regis prepotentis imperium ut noxios subditos quos 
potest dextera viribus fulta conterere^pervenie gratiam dignetur ad regi- 
men sui culminis revocare. Hec tamen clementia illis debet esse demen- 
tior qui a dominii nostri fide pauconim perfidia divisi, quam primum pos- 
sunt jugum illicite potestatis excutere, ad naturale dominium revertuntur. 
Per presens itaque privilegium tam presens etas noverit quam successura 
posteritas quod commune Yiterbii fideles nostri qui quorumdam de ipsa 
civitate Yiterbii operante nequitia, non tamen voluntarii , sed ignari vel 
pravis seducti consiliis a fide nostri nominis aliquando deviasse videban- 
tur, ab erroris tramite recedentes et ad recta corda conversi nostris se 
dederunt beneplacitis et preceptis, fugatis et ab eonim communione re- 
pulsis hiis qui cansam transgressionis eisdem suasionibus callidis tribue* 
ront, ipsos in destnietionem bonorum et plene subversionis judicium per- 
sequentes. Nos Yiterbiensium eorumdem zelo fidei diligenter attento, 
antique devotionis etiam non immemores existentes quam ad majestatis 
nostre personam et sacrum imperium diutius habuisse noscuntur in tui- 
tione nostri culminis respirantes, precipue contra eos qui eorum sangui- 
nem sitientes ad finalem aspirant interitum eonimdem , contra quos sola 

YI. Pana. 72 



666 FRIDERICl SECUNDl [Anm. 1247. 

eos brachii nostri potentia defensayit, culpas omnes, offensiones et banna 
que predicte transgressionis occasione contra nos et sacrum imperium 
commiserunty eis de gratia nostra et imperialis plenitudine potestatis om- 
nino remittimus et in perpetuum relaxamus; confirmantes ipsis omnes 
bonos usus et approbatas consuetudines quales hactenus usque nunc ua 
Aiisse noscuntur. Predictam etiam civitatem Viter^ii et cives ejusdem sin- 
gulariter singulos et universaliter universos, preter eos tantummodo qui 
criminis conscii perpetrati et vulneratas sibi conscientias sentientes civita- 
tem ipsam dum ad nostrum dominium et mandatum rediit reliquenint, 
seipsos participatione fidelium reputantes indignos, plene in nostram gra- 
tiam recepimus et favorem , ita ut nec in personis ipsonim nec in rebus 
dispendium a nobis aut officialibus nostris propter ea pertineat; quin 
potius civitatem eamdem et cives in bono statu tenere, manutenere, 
fovere velimus ac regere, sicut aliquam aliam civitatem Italie que semper 
in fide ac devotione nostra perstitit et nullo unquam tempore notam 
transgressionis incurrit. Statuimus itaque et imperiali sancimus edicto 
quatenus nuUus dux, nullus marchio, nullus arcbiepiscopus vel episcopnSy 
nuUus comes aut vicecomesi nullus legatusy vicarius aut capitaneus, po- 
testas aut rector, nulla civitasy nullum commnne, nuUa universitas, nnlla 
denique persona alta vel humilis, ecclesiastica vel secularis, antedictos 
Yiterbienses fideles nostros in fide et devotione nostra et imperii persis- 
tentes et a nostris ac imperii servitiis minime recedentes contra presentis 
privilegii nostri tenorem ausu temerario inquietare, molestare seu per- 
turbare presumat. Quod qui presumpserit indiguationem culminis nostri 
se noveriC incursurum et centum libras auri optimi pro pena compositu* 
rum, quarum medietas fisco nostro et reliqua medietas passis injuriam 
applicetur. Ad hujusmodi autem rei memoriam et robur perpetuo valitu- 
rum, presens priviiegium per Petrum de Gapua notarium et fidelem nos- 
trum scribi et bulla aurea typario nostre majestatis impressa jussimus 
communiri. 

Hujus rei testes fuerunt dilecti filii nostri Henricus illustris rex Sardinie 
et sacri imperii legatus in Italia generalis, et Fridericus de Antiochia 
comes AlbCi sacri imperii in Tuscia vicarius generalis, Mainfredus mar- 



bffiicr. 5.1 HISTORIA DIPLOMATICA. 667 

ehio Lanoeey Eczelinus de Romano^ Ubertus marchio PelavicinuSy Petrus 
de Calabria mariscallie nostre magister, Tadeus de Suessa magne curie 
nostre judex, et alii quamplures. 

Signum domini nostri Friderici Dei gratia invictissimi Romanorum im- 
peratoris semper augusti, Jerusalem et Sicilie regis. 

Acta sunt hec anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo qua- 
dragesimo septimo, mense augusti, Y indictionis, imperante domino 
aostro Friderico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore semper 
augoBto, Jerusalem et Sicilie rege, imperii ejus anno vicesimo septimO| 
i^ni lerusalem vicesimo secundOy regni vero Sicilie quadragesimo nono, 
feliciter. Amen. 

Daiom in castris in obsidione Parme , anno , mense et indictione pre- 
scriptb. 



Innocentius papa praeposito de Olemberg mandat quod ho- ss aC;,\{. 
mines de Subritz et de Samen villamque ipsam Lucemensem, 
nisi a servitio et fidelitate Friderici quondam imperatoris rece« 
dant, excommunicationis et interdicti sententiae supponat. 

(Edid. ScHOspFLiif , Abat. diplofMt.f supplem., p. 4S4, e cod. Yatic. 718S.} 

Innocentius episcopus , servus servoram Dei , dilectofilio pre- 

posito ecclesie deOlimberc ordinis sancti Augustini , Basiliensis diocesis, 
salutem et apostolicam benedictionem. Dilecto filio nobili viro Rodoipho 
seniore comite de Habsburc, devoto nostro, accepimus intimante quod de 
Sttbritz et de Samen locoram homines Constantiensis diocesis qui ad 
ipsum hereditario jure spectant» a fidelitate et dominio ejusdem temere 
recedentes, Friderico quondam imperatori post latam in ipsum et fautores 
6U0S excommunicationis sententiam nequiter adheserant. £t licet post- 
modum ducti consilio saniori, prestito juramento firmarint quod sub dicti 
comitis dominio de cetero persistentes ^ ipsi Friderico vel alicui alteri 
oontra ipsum minime obedirent, iidem tamen juramenti religione ac iata 



568 FRIDERICI SECUNDI [Aim. 124T. 

in adherentes et faventes predicto Frederico sententia excommunicationis 
damnabiliter vilipensis et fidelitate temere relegata , se ab ejus dominio 
subducentes prefato Friderico assistunt contra ipsum et Ecclesiam pro 
viribus et potenter. Quia vero dignum est ut qui diligunt maledictionem 
veniat eis et qui nolunt benedictionem prolongetur ab illis, mandamus 
quatenus si res ita se habeat^ prenominatos homines nisi ab eodem Fride- 
rico infra competentem terminum a te prefigendum eisdem [recedant] ac 
ad unitatem Ecclesie revertantur ipsique comiti velut suo domino in de* 
votione hujusmodi persistenti studeant obsequi, ut tenentur, nec non et 
homines ville Lucemensis, si tibi eos illis communicare ac prefato Fride* 
rico favere constiterit in premissis , denunties excommunicationis senten- 
tie subjacere, ac ipsa loca et villam Lucemensem supponas sententie 
interdicti, faciens utramque sententiam auctoritate nostra sublato appel- 
lationis obice usque ad satisfactionem condignam inviolabiliter observari, 
processuras super his alias prout videris expedire. 
Datum Lugduniy Y kalendas septembris, anno pontificatus nostri V. 



in^^bSdtoir. Fridericus, Romanorum imperator, statuit ut quoties potestas 
SM^It^brii. Auximi pro servitiis imperii a civitate proficisci contigerit, non 
ultra viginti soUdos per diem exigere praesumat. 

(Edidit BfABTOBELLi, Mmorie histar. iOnmOy lib. n, p. 1 19. Yenezia, 1705, 4*.) 

Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Hiem- 
salem et Sicilie rex. Notum facimus universis quod nos ad expensarum 
multitudinem quas commune Auximi fideles nostri pro cunctis hucusque 
servitiis subierit et ipsos subire de cetero, prout temporum aut rerum 
qualitas exiget, oportebit, benevolum respectum habentes, statuimus ut 
quoties potestatem civitatis ipsius pro nostris servitiis vel communis ejus* 
dem de dicta civitate per Marchiam forte vel extra Marchiam amodo con- 
tigerit proficisciy commune ipsum prefato potestati singolis diebus pro 



InMGT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 560 

expensid ultra viginti solidos Ravennates vel Anoonenses solvere nnllo 
teodo teneantur, potestate vel quolibet alio qni contra presens statutain 
liostmm venire presumpserit indignationem nostri cnlminis incursnro. 

Datum in castris in obsidione Parmey IX septembris^ VI indictione. 

Hec littera lecta, ascultata et exemplata fuit in presentia domini Zelocti 
jndicis communis Auximi j Yictoris Bartholomei , Ade Jacobi , Stephani 
Philippi Armarini j Andree Marchesini , Matthei notarii , Thome Alberti 
notarii et Rainaldi Jacobi notarii , in palatio communis prefati j sub anno 
domini M. GG.[X]L. Vn, die XV intrante mense novembriSy V indictione(a), 
tempore domini Federici Romanorum imperatoris. 



Fridericus, Romanorum imperator, capitaDeis regni Siciliae ^SSJS^f 
scribit de captione Breselli, nuntiatque dum cardinalis Octavianus 
qui ad succursum Parmae advenerat vota obsessorum frustra- 
verit, de celeri urbis deditione non esse dubitandum. 

(Edit. ap. Pdri de Vin. qnsL^ llb. 11, cap. XXXVII; eoll. cum Tariis codi- 
dbus, praecipue in Bibl. Cesar. Parls., /mib Notre-Dame^ n* 909.) 

Dum imperii nostri pelago navigando feliciter longevam regni nostri 
fidelitatem advertimus, dum sedula magnaque vestra et aliorum ejusdem 
regni servitia contemplamur, inter quiete pacis nostre delicias, quas in 
hereditario regno nostro Sicilie proprio labore quesivimus, et adhuc in 
ipsius conservatione persistimus, debitum vobis quodammodo solvimus, 
dum felicitatem nostri culminis nunciamus. Post descriptam denique 
vobis obsidionem Parmensem per alios nostri culminis apices, ac debella- 
tionem et captionem ipsorum in non modica quantitate, preter alia castra 
etloca quam plurima permunita, per diiectum filium nostrum Henricum, 
illustrem regem Sardinie et sacri imperii in Italia generalem legatum, et 
Ezelinum de Romano dilectum fidelem nostrum , qui predicta in nomine 

(a) Idestfon^t/SMliriDcUcUo. 



S70 FRIDERICI SBCUNDI [hm. 1247. 

nostro prospere gesserant, debellata viriliter et cremata; locus Bersdfi 
qui est in ripa fluminis Padi, unde ad Parmenses eosdem rebelles nostros 
per Mantuanos et Ferrarienses persepe victualium, salis et aliorum nece»- 
sariorum munitio ferebatur, viriliter extitit expugnatus, captis nonnollis 
Pftrmensibus pre&tis ibidem positis ad tutelam. Quem , velut dispendio- 
sum hostibuSy dum inde non minus quam ubi nos ipsi persistimus, arce* 
rentur , muniri fossatis et aliis necessariis mandavimus , predictis fiKo 
nostro et Ezelino ibidem usque ad plenum mandate munitionis exitum mo- 
raturis« Cardinalis Octavianus cui ad Mediolanensium et aliorum nostro» 
rum rebellium auxilium fuerat per apostolicum dudum de Transalpinis par- 
tibus commissa transductio, et[qui]ea perA.comitem Sabaudie, dilectum 
consanguineum et fidelem nostrum, in manu forti de mandato nostre cel- 
situdinis denegata j Mediolanum furtive quodammodo sub inermi et mo- 
dica comitiva pervenerat; ad instantiam G. de Montelongojegati aposto- 
lici apud Parmam intrusi, eundem de succursu Parmensi per literas et 
nuncios sepius requirentis , Mediolanensium , Brixiensium , Mantuanen- 
sium , Ferrariensium et aliorum nostrorum rebellium possibili coadunato 
presidio , venit marchione Estensi et Alberico de Romano , proditoribos 
nostris, ipsum illuc comitantibus , ad Tallatam(l), locum videlicet unde 
pars predicti fluminis derivatur. Unde predictis Parmensibus et legato 
transitum et succursum impossibilem repromit(ens, prefatis filio nostro et 
Ezelino cum electa militia et peditum muUitudine oppositis ex adverso, 
obsessorum vota concepta verbotenus, de qua patiebantur necessitate 
suspensa, cum alind inde nequiverit, per impossibiles promissiones da- 
sit. Et sic Parmensibns supradictis per duplicis obsidionis objectnm 
omnis succursus et munitionis auxih'o denegato, salis etiam et victualiam 
ipsos premente defectu, amodo differre non poterunt quin vocem dedi* 
tionis emittant, prout per plures eorum ad cardinalem et Mediolanenses 
prefatos literas interceptas accepimus, quibus post desperationem succur- 
susy quod se mandatis nostris exponerent sub excusationis velandne des- 
cribebant. Ex premisds igitur firmam spem fiduciamque concipite ac 



(4) Scilicet Talliatam (la Tagliata di Parma). Q. Chranie. de reb. mliaL^tii, p.S4a. 



InHCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 571 

tenete quod de Parmensibus predictis infra spaciiiin brevis temporis 
obtenta indubitata victoria , que titulis nostris summam victoriam, oneri* 
bns vestris finem, ac expectationibus communibus adventum nostrum 
indubitabilitm* poUicetur, mutuis affectibus delectantes vos in serenitate 
vnltus nostri oontinuate fovebimus , quos niinc sub interpellatione literis 
permnleemus. 



Jacobus de Sanctis de Capua, imperialis magister camerarius 3^ ^p^brii. 
Principatus et terrae Beneventanae, juxta tenorem constitutionum 
imperialium, inquisitionem fieri jubet qua probetur an decimae 
platearum Salemi ad monasterium Cavense legitimo jure per- 
tineant. 

(Inedit ez origin. In arch. mon. CaTensis, arca LXVHI, n" 187.) 

In nomine Domini Dei etemi et Salvatoris nostri Jesu Christi. Anno ab 
incamatione ejus millesimo ducentesimo quadragesimo septimo et vice- 
simo septimo anno imperii domini nostri Friderici gloriosissimi Romano* 
rum imperatoris semper augusti, Jerasalem et Sicilie regis, die jovis tertio 
mensis octubris, sexte indictionis, apud Salemum, ante nos Mattheum de 
Judicissa judice Salemi et Mattheum de Sancta Maria puplicum ejusdem 

dvitatis notarium, presentibus de Sancta Maria, Mattheo Ras- 

sica, magistro Petro Gomello et Jacobo Yenarepulliaro civibus Salerni 
civibus subscribendis, ad hoc specialiter vocatis et rogatis, venit Bonusac- 
cursus presbyter ecclesie Sancte Marie de dompno de Salerao et presen- 
tavit mihi predicto Matheo judici litteras nobilis viri domini judicis Jacobi 
de Sanctis de Capua imperialis magistri camere Principatus et terre Be- 
neventane cereo sigillo ipsius domini magistri camere sigillatas^ que omni 
vicio et suspicione carebant et erant continentie taliter : Prudenti viro 
judici Matheo Donne judecte de Salerao amico suo judex Jacobus de Sanc- 



572 FRIDERICI SBCDNDI [An. 1247: 

tis de Capuay impefialis magifiter camerariii& Principatus et terre Bene* 
yentane, salutem et intime dilectionis affectum. Pro parte domini venera- 
bilis abbatis Cavensis monasterii expositum nobis est imperialis curie 
precepta que continebant quod cum ipse et predecessores sui a tempore 
obitus dive auguste domine imperatrids Gonstancie matris serenissimi 
<lomini nostri Gesaris et ab inde usque nunc fuerint in pacifica possessione 
pro parte dicti monasterii perceptionis decimanim proventuum omnium 
plateatici platearum Salemi, sibi faceremus dictas decimas sicut consue* 
tum est pro parte dicti monasterii sui exhiberi. Nos autem tam sacre im- 
periali constitutioni super exhibendis decimis edicte (1 ) quam petitioni 
dicti domini abbatis satisfacere cupientes, cum per inquisitionem per vos 
super premissis cum diligentia faciendam velimus plenius edoceri, pruden- 
tie vestre ex imperiali parte qua fungimur auctoritate mandamus quatinus 
inquisitionem per probos et fideles viros Salemi exinde diligenti studio 
faciatis. Qua facta solempnius et fideliter sicut decet, tam ad curie quam 
monasterii supradicti cautelam duo puplica instrumenta cum tenore inqui- 
sitionis predicte fieri faciatis, unum nobis pro parte curie tradendum, 
aliud predicto abbati pro cautela dicti sui monasterii relinquendum. Da- 
tum Salerai, ultimo septembris, sexte indictionis. — Quibu^ litteris pre- 
sentatis et a me predicto judice Matheo receptis et diligenter inspectis , 
ego predictus judex Matheus associatis mihi judice lohanne Castellomacca 
et predicto notario Matheo super predictis juxla tenorem predictaram 
litteraram per subscriptos probos et fideles viros Salemi inquisitionem 
diligentissimam feci, quoram dicta et attestationes sunt hec ' 

(Sequuntur depositiones testium qui declarant a tempore regis Guilielmi 
decimas platearam Salerai a bajulis Salerai qui pro tempore fuerunt 
abbates Cavenses recepisse(2). 



C4) Cf. supra, p* 563,; alluditur oonstitutioni de dedmii iolibro I, tit. VU iusertae. 
{%) a. ioBtrumentum 25 januarii 4235, t. IV, p. 520. 



IniieT.«.] HISTOaiA DIPLOMATICA. 573 



Otto comes de Eberstein, imperii per Austriam et Styriam ^B^kn. 
capitaneus et procurator, judicibus in La et in Machland et offi- 
dali in Strantzendorf mandat ne ullam jurisdictionem aut pro- 
Ventuum receptionem in praediis ecclesiae Sancti Joannis in Wal- 
ihusen contra privilegium a Friderico quondam Austriae duce 
indultum aliqualiter vindicare praesumant. 

(Edid. KuBZ, Befitrdge zur GtschkhU der land. oesUrr. ob der Enm, X, IV, p. 460» 
n» XVI, 6X cod. trad. sec. XV.) 

Otto comes de Eberstein, sacri imperii per Austriain et Styriam capita- 
neus et procurator (1) Judicibus in La et in Machland et ofiGiciali in Strant- 
zendorf salutem et omne bonum. Mandamns vobis auctoritate imperiali 
precipientes et nostra quatenus vobis nullam jurisdictionem aut proveii* 
taum receptionem seu exactionem in prediis ecclesie Sancti Joannis apo- 
sloii et evangeliste in Walthusen aliqualiter vendicetis , secundum quod a 
quondam duce Austrie Friderico indultum fuit eidem, prout in ipsius 
privil^io plenius continetur. Qui autem contra tenorem hujus scripti 
venire presumpserit, offensam imperatorie majestatis et nostram se nove* 
rit incursnrum. 

Datum aput Cremis, anno Domini M. GG. XLYII, X kalendas novem'- 
brisy VI indictionis. 



(4) flbc eodem offido, aimo seqaenli 4248 pos( juniam mensem, duz ipse Bavariae faDgeba* 
lor, flicsai ex variis doeamentia oomperimiis. Qnonmi miam refert Stolz, KtoiL Wilhering 
VTkund.f nP it^ datum apud Lioz, 42 decembris 4248, quo duz Otto praecipit omnibus miF 
tenariis et theloneariis in partibus terrae Austriae ut nibil exigant contra tenorem privile- 
gioram ab imperatore Friderioo et a ducibus Austriae eidem conventui indultorum. 



VI. FUt2. 7S 



574 FRIDERICI SECUNDI [Axv. 1247. 



^eo^^obri;. Innocentius papa Petro Sancti Georgii ad velum aureum dia- 
cono cardinali mandat quod archiepiscopum Magdeburgensem qui 
matrimonium inter Fridericum quondam imperatorem et filiam 
ducis Saxoniae procurat, necnon Pataviensem ac Frisingensem 
episcopos ad Sedem Apostolicam citet, caeteros Friderici fau- 
tores per censuram ecclesiasticam compellendo. 

(EdicL Ratnaldi, AnnaL ecdes.y ad ann. 1247, SVIII, ubi iDlttum deest qiiod 
addimos e regesto Bibl. Cesar. Paris. epist. 887, fol. 476.) 

Innocentius, etc, P. Sancti Georgii ad velum aureum diacono cardi- 
nali, Apostolice Sedis legato, etc. Dolet et dolere debet Ecclesia generalis 
et nos cum ea et pro ea dolemus plurimum et turbamur, cum audimns 
prelatos qui persecutonim flammas quibus exuritur Ecclesia in presenti 
deberent extingiiere, non solum nolle defensionis manum persecutionum 
ignibus adbiberey verum etiam quodammodo ignes accendere ignibus, 
eamdem Ecclesiam multipliciter persequendo. Cum enim Magdebui^n- 
sem archiepiscopum et Pataviensem ac Frisingensem episcopos velut no- 
bilia membra Ecclesie adeo deberet commedere zelus ejus ut non possent 
opprobria illi exprobranlium et usurpantium jura ejus equanimiter susti- 
nere, iidem, quod non absque amaritudine cordis accepimus, non solum 
non assistunt ipsi Ecclesie eorum matri contra maliciam eam persequen- 
tium ut deberent, opponendo se murum pro ea ascendentibus ex adverso, 
sed etiam divino timore ac humano pudore postpositis et pontificali gravi- 
tate neglecta necnon et clavibus Ecclesie damnabiliter vilipensisy Frede- 
rico quondam imperatori excommunicato et Dei et Ecclesie inimico pres- 
tant manifeste auxilium, consilium et favorem, per quod dictam Ecclesiam 
ut hostes publici persequuntur, eodem Magdeburgensi matrimonium inter 
ipsum Fridericum et filiam ducis Saxonie procurante. Accepimus siqui- 
dem quod marchio Misnensisy Bavarie ac Saxonie duces et filia ipsius 



Indigt. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 576 

dacis Saxonie, necnon et nobiles de Austria et Stiria et 0. de Everstein (a) 
qui pro ipsorum nobilium capitaneo nomine dicti Frederici se gerit, viri 
nobiles genere, sed suis perversis actibus ignobilitantes seipsos et in re- 
probum sensum dati, prefato Frederico contra Deum et ipsam Ecclesiam 
assistunt viriliter et potenter. Ideoque mandamus quatenus predictos 
archiepiscopum et episcopos auctoritate nostra citans, prefigas eis termi- 
num peremptorium competentem quo personaliter ad presentiam nostram 
accedant pro meritis recepturi ; alios vero jamdictos nobiles ut ab eodem 
Frederico penitus recedentes non prestent ei auxilium, consilium et favo- 
rem ac ad unitatem sancte matris Ecclesie revertantur monitione premissa 
per censuram ecclesiasticam appellatione remota compellendOi si videris 
expedire. 
Datum Lugduniy YII kalendas novembris, anno quinto. 



Variae epistolae InDOcentii. papae de electioDe Willelmi conoiitis i^^^^^^, 
HoUandiae et pro tanto negotio viriliter consummando. 

(Edit ap. BAYiiALD.y AnnaL eccUs. ad ann. 1247, § Y» e regest lib. Y, epist. 
eorial., n* 9S; et ap. PsaTz, MofiMm. Germ, Uitor.^ t. IV, p. 864.) 

tnnocentius, etc., archiepiscopo Maguntino [et su£fraganeis ejus], etc. 
Studium et sollicitudinem quam in creatione charissimi in Christo filii 
nostri regis Romanorum illustris(l) habuisse noscimini, dignis in Domino 
laudibus commendantes, gratiarum vobis quas possumus referimus actio- 
nes. Quia vero quanto majus est inceptum negolium , tanto ad felicem 
ejus consummationem auxilio indiget poliori, fraternitatem vestram roga- 
muS| monemus et hortamur attente in remissionem vobis peccaminum 

(a) In codice H. de Omrsiem; alias H. de EvurtUin, male. Idem vero qoi sopra; 

(4) Sdlicet Willielmiis oomes Hollandiae qui feria quinta post Michaelis festam (3 octobris) 
apad Neuss electus est, ut referunt Albertus Stadensis et alii coaetanei scriptores. 



i 

i 



S76 FRIDERICI SECINDI [Asw. 1247. 

imponentes qaatenus consideTato prudenter qaod ncm est in tam ardao 
negotio dormiendum, ad ea qoe ipsi n^otio expedire videritis danlee 
opem et operam secundum prudentiam a Domino vobis datamieideia regi 
viriliter et potenter assistatis constantia consueta. 

Datum Lugduniy XIII kalendas(a) decembris, anno Y. 

Scriptum est in eumdem sensum ad Coioniensem, Treverensem et Brer 
mensem archiepiscopos eorumque suffraganeos, tum ad HerbipolrasemLy 
Argentinensem, Monasteriensem episcopos et Spirensem electum atque ad 
ducem Brabantiae^ Geldriae et de Los comites. 

Nec non de re eadem sub n" 1 7 et 1 8 ad Colonienses et Maguntinos 
cives. 



«•v^b^] Fridericus, Romanoram imperator, fidelibus suis in Tusda 
qui ad mandatum Friderici filii sui milites miserant, regratiatur, 
mandatque ut nunc eisdem mittant stipendia pro tribus mensibus 
et quod credant latoribus praesentium litterarum. 

(Inedit ex ood. bibl. iiniyen. Leipzic, n« 1968, fol. 9 (18) recto veno.) 

Quondam ad requisitionem Frederici de Antiochia comitis Albe, sacri 
imperii in Tuscia vicarii generalis, dilecti filii nostri, ad felicem exercitum 
nostrum militum decentem curastis mittere comitivam ; [quod] gratum ad- 
modum excellentia nostra duxit. Cumque ad conterendam Parmensium 
proditorum nostrorum abhominandam proterviam sic magnificentia nostra 
propositum nostrum firmavit ut per continuam obsidionem (1 ) et dampna 
conlinua Parmam ad nostrum revocemus dominium, in quo vos qui votis 
nostris concurritis hylari devotione j semper volumus esse participes one- 

(a) Ap. Baynaldiy /// luUendat, omisso numero X; male. 

(4) AUuditur ad fandationem Victoriae quam mense octobri impeFator aedificari juflBiti ibi- 
dem durante hyberno tempore moraturus. 



iMincr.O.] HISTORIA DIPLOMATIGA. * 577 

ris et honoris, derotioni vestre predpimuB quatinus sicut unquam hono- 
rem nostrum et imperii exaltationem diligitis et gratiam nostram caram 
habetis, stspendia pro tribos mensibus pro militibus vestris predictis qui 
in noBtra felici expeditione consistunt, tam bilariter quam celeriter procu- 
retis , ut qni per misaonem eorum satis nostro culmini placuistis j ex 
missione stipendiorum de quibus decenter sustentari valeant potius pla- 
ceatis, ut dignis propterea vos retributionibus processu temporis prose* 
qoamur. Ad hec quidquid Azo Guidonis Bonis (?) et Albertus de Fontana 
latores presentium , fideles nostri , vel eorum alter super servitiis nostris 
exparte nostri culminis vofais dicet^ indubitanter o^edere et effectu stu- 
dieatis exeqni et complere. 



Fridericus, Romanorum imperator, magistris rationalibus ^^JjJS 
Siciliae mandat quid in absentia sua observare debeant in ratio- 
nibus ab o£Bcialibus exigendis ; jubens quod omnia mandata sua 
tmn ad fiscalia, tum ad privatas personas spectantia fideliter nihil 
omisso registrratur. 

(Edit. in PetH ie Vm. qrisL, lib. m, cap. LXm; coU. CQm cod. Bibl. Cesar. 
'PBtls.^fonds Notre-Dame, n* 202.) 

biter acddentium multiplices diversosque modos, qui regnantes insi- 
gniunt, adest de magnis participantibus provida modestia mandatorum. 
Nam sive pro mera gratia quam aliquibus conferant, vel juxta justiciam 
mandata per literas dirigant ad subjectos, motum interioris hominis (quo 
medio in actum velut de potentia singula prodeunt), literis credita, me- 
taUo vel cera figurata mandantis species authorizat. Quantumcumque ve- 
rointamen dominantis exomat mandata modesta directio, accidit precipue 
ade8se draoinis fidelis et diligens executio eorundem, a quibus tutius 
isreditixr et minus indecens reputatur quod imperantes abstineant a man* 
datisy quam per patientiam nullius executionis eorum indebite vel impro- 



578 FRIDERICI SECUNDI [Aiih. 1247. 

vide se eludant. Gonsiderato propterea verecandie notaoi culmini nostre 
majestatis incumbere , quam regnantes debere prospicimus quofilibet evir 
tare , dispositionis recte materiam in boc singulis tradimus, dum beredi- 
tarium regnum nostrum Sicilie parere nobis in bis, sicut in quibualibet 
aliis omni genere devotionis obsequilury ordinamus. Quamquam autem, 
dum pridem feliciter ab eodem regno secessimus, evidentis utilitatis 
gratia Germaniam revisuriy oflBiciales omnes et capitaneos per nostram 
excellentiam ordinatos, post depositum commisse sibi administrationis 
officium, in magna curia nobis feliciter in regno presentibus, vei in 
absentia nostra coram eo qui vices nostras ibidem pro tempore gereret, 
jusserimus presentandos,ut super executionibus mandatorum, que ad eos 
fiscali vel privatorum utilitate poscente, officio durante pervenerant, po- 
nerent rationem, prout ex literis nostris ad Henricum diiectum filium 
nostrum et ipsius olim consiliarios destinatis, quas per ipsos per totum 
regnum publicare mandavimus, ad vos conjicimus pervenisse; quia tamen 
temporis ac rerum varietate poscente, quibus oportet captari consilia, 
fortune nostre felicitas,prorogato itinere ad Germanos, in Ugurie partibus 
nos aliquandiu moraturos instituerit ut auguste potentie novi triumphi 
materia non deesset, [et] ex predicti filii nostri consiliariis, coram quibus 
officiales comparere propterea debuissent , aliquos in alleviatione nostro*- 
rum onerum ad nostram presentiam evocatos, et quosdam alios aliis nos- 
tris servitiis duxerimus promovendos; cum fidelibus nostris regnicolis 
soUtam excellentie nostre mansue tudinem exercentes, veniendi propter boc 
ad partes imperii eam necessitatem submovimus , ne damnosa sibi prop- 
terea nostre majestatis officia reputarent. Yobis igitur de quorum experta 
fide confidimus, quorum industriam in aliis experimur, quos examinato- 
res esse volumus de predictis, presentium auctoritate precipimus man- 
dantes quatenus ut quamprimum officiales transacti temporis , per excel- 
lentiam nostram principaliter ordinati , posituri rationem de gesto per 
ipsos officio vel se nobis ultrofieos offerent , vel ad id vocati se etiam 
presentabunt; tactis sacrosanctis evangeliisy corporale prebeant sacra- 
mentum quod mandata omnia et literas, quas a majestate nostra propter 
officium creditum exercendum receperunt, vobis debeant integre presen- 



InDiCT. 6.j HISTORIA DIPLOMATICA. 579 

tare* Quibns exhibitis ooram vobis , qnantitatem omnium mandatonim et 
tesponsalium, sicat ad quemlibet singulis mensibus sunt directa, discretis 
his que fiscalia mere continent a privatis, faciatis, officiali presente, in 
quatemo aliquo memorialiter annotari. Sicque instanter, si hora vel tem- 
pus patitur et alia nostra major utilitas non repugnat, legatis cnm 
summa diligentia literas que ad officiales spedaliter pro nostris servitiis 
snnt directe , ordine mensium , sicut diximus , ordinato ^ vel ab officiali 
presente, de executione illorum que videritis per nos mandata fuisse, 
per literas exquirendo : que si videritis per eum executioni debite deman- 
data , commendetis eundem , et bonum processum ejus in speciali qua* 
temOy quem facere vos inde precipimus, redigi faciatis, nostre conscien- 
tie postmodum applicandum. Quod si vobis de ipsoram executione idonea 
non constaret, requiratis ab eo quare hoc potuerit accidisse. Qui si justam 
excusationis sue causam pretenderit, audiatis eundem et similiter annote- 
tis; si vero non jnstam aut nuUam excusationem pretendere poterit, in 
peccato negligentie vel culpe sue defectu per vos nostre conscientie 
applicetur; ubi vero damnum evidens fuerit per officialis defectum, illud 
per officialem eundem tam fisco quam fidelibus nostris lesis volumns 
restaurari. Sicque discussis mandatis et responsalibus, primo que fiscalia 
mere oontinent, idem vos facere volumus de nostre literis majeslatis, que 
ad eum privatis supplicationibus sunt directe : responsalium ad hoc nos- 
trarum tenore et verbis diligenti provisione pensatis, que multa vobis de 
commodis nostris aperient^ presertim in notificationibus expensaram, et 
in aliis officialium nostrorum processibus, de quibus vobis aliter in pro- 
cessu ratiocinii non constaret. Generalia vero mandata nostra > que spe- 
daliter in favorem fiscalium, contra suspectos nobis aliquando proditores 
nostros et eoram consanguineos , qui in majestatem nostram noviter deli- 
queranty direximusysuper inquisitionibus faciendis de fidelitate illoram 
qnibus litere a nobis de mera gralia impetrantur, de ordinatione feudo- 
mm, de tenendis et reddendis jumentis , de immunitatibus (a) que anno 
proximo preterito quinte indictionis indulte sunt a majestate nostra eccle- 

(a) In oodioe tmnifita^toni^. 



580 FRIDERIGI SE(!UNDI [Aidi. 12AI. 

fiiis et prelatis^ et de maneriisy qualiter Bunt solveBde, et soper actioni* 
bus, de inquirendis et revocandis stabilibus et mobilibDS proditonun, in 
curie nostre prejudicium occupatis j de forma et locationibus fiscalinm^ et 
annis etiam attributis , et de quibuslibet aliis que a nostra curia emana* 
verunt, in fisci nostri vel fidelium nostroram fovorem generaliter dnnL«- 
tura : excepto etiam de aliis, sicut ad quemlibet novorum ofiScialium <Mri- 
genda videritis^ auditis et admissis justis et moderatis expensis, si qnas 
in eorum executionibus debitis offidalis ad quem directa sunt , se fedflse 
monstrabit, ad officiales nostros citra portam Roseti, ut eonim tempore 
ea similiter exequantur, mittere non tardetis. Quibus ecce per literas pa* 
tentes iujnngimus quod a vobis ea recipiant, et ipsa tanqoam ad eos 
directa clausa retineant et fideliter exeqnantur. Post exqoisitam vevo 
plene raUonem super execntionibus mandatorum, super residnis inve«> 
niendis, quod est curie nostre perutile , servata forma vobis anno prete* 
rito per curiam nostram data, cujuslibet rationem ad cnrie nostre profec*» 
tum et fidelium nostrorum expeditionem, sicut officium vestrum decet| 
studiose discutite, ac discussam et expeditam finaliter juxta solitum inde 
scribendo nostro culmini terminate, predictis omnibns usque ad aliod 
mandatum nostri culminis duraturis, et vobis annexa snpertus, sinealio 
speciali mandato nostro^ annis singnlis quibus officiales nnitari mandavi*» 
mus, efficaciter servaturis. Ne autem officiales de quibus superius diximaB^ 
61 de mandatis nostris vel responsalibus aliqua retinere vel potius occal<> 
tare non exhibendo presumpserint, post prestitum juramentumy fraudem 
vel eorum malitiam transire se gaudeant impunitam j officialem qui curie 
noetre registra , quorum exempla semper habebitiSy obtexerit, pmdentie 
vestre committimus puniendum. 



J[i;S!to.i Fridericus, Romanorum imperator, justitiariis regni et impeni 
mandat ut procedant contra clericos non celebrantes missarum 
solemnia tempore interdicti , et quod religiosi non transferant se 
de civitate in civitatem. 



Inncr. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 581 

(Edit. in Pek*. d$ Vin. ejw^,lib. I, cap. IV; ooU. cum yariis Bibl. Cesar. Paris. 
oodicibiuO 

Neper excogitate malignitatis astutiam, isteRomane Sedis antistesdudum 
factus nobis insidians, iis que Dei sunt longe sepositis^ de pravitatis he- 
retice puteo conetur semper exhaurire suffragia, quibus evidentem nostre 
cause justitiam decoloret^ effundens bibulis anribus fellite conscientie ca- 
nones, ut quieti nostrorum Melium vitam pariat inquietam; haUta nuper 
diligenti provisione sancimus quod qnicumque clericus vel religioras , ad 
papale seu papalis legati mandatum, publice forsan obmiserit missarum 
solennia seu alia divina officia celebrare, et ecclesiastica sacramenta fide- 
libus propinare negaverit, de civitate vel loco, cujus incola reperielur, 
ejectus, suis bonis omnibus patrimonialibus et ecclesiasticis, ut penam de 
tanta temeritate tulisse se doleat, spolietur; clericis vero mandato predicto 
parere nolentibus et in fide nostra ferventibus ecelesiastica , patrimo- 
nialia autem bona proximis ab intestato venientibus assignentur. 
Statuimus etiam nt nulli religiosi de civitate in civitatem audeant se 
transferrey nisi potestatis loci, de quo iter arripient, testimoniales literas 
deferant^ et alias sint moribus et vita laudabiles, ae nostris fidelibus non 
ignoti. Ycdentes igitur bas novas nostre mnnificentie sanctiones a noetris 
fidelibus inviolabiliter observari j tue devotioni precipimns quatenus eas 
per terras quasiibet tue jurisdictioni traditas per te imperiali program* 
mate publicatas, inter statuta civitatis cujuslibet^ut nulla sit in executione 
diversitas, inextricabiliter jubeas inserendas, et promittas nos infallibiliter 
servaturos. Huic etiam publicationi adjicias quod clericis omnibus nobis 
adherere volentibus et mandata presentia devote servantibus inviolata 
servari volumus omnia eorum privilegia et ecclesiasticas libertates : nec 
ad pacem vel concordiam cum papa predicto se nostra serenitas inclinabit, 
nisi prius iidem clerici in plenam possessionem omnium bonorum et 
restittttiaiiem ordinis et honorisy quibus forsitan per eundem privati dxti- 
terinty integre reducantur. 



YI. Pan3. 74 



582 FRIDERICI SECUNDI [Ahk. 1248. 



ANNO 1248. — INDICTIONE 6. 



vkto^ Fridericus, Romanorum imperator, ad supplicationem Eccelini 
^'iw?r* de Romano , Guezolo de Prata fideli suo quamdam terram in Foro 

Julii sitam cum pertinentiis et juribus in perpetuum feudum 

concedit. 

(Edid. VBBGiy Stor. detta Marea Trhrig.^ t. II,docain., n^ 89, p. 18, ex transfimpto 
minns recte ezpresso in collect. Bfss. dicta Scotti.) 

In nomine sancte et individue Trinitatis. Fridericus secundus divina 
favente clementia Romanorum imperator semper augustus, Jerusalem et 
Sicilie rex. Benemeritis Cesarem providere fidelibus, etsi gratie plenitudo 
suadeat, servitiorum quodammodo gratitudo compellit ul dum fidelium 
grata remunerantur obsequia, fiant quasi per debitum gratiora. Per presens 
itaque privilegium notum facimus universis imperii fidelibus tam presen- 
tibus quam futuris quod nos attendentes puram fidem et devotionem sin- 
ceram que Gueczolus de Prata dilectus fidelis noster majestati nostre 
semper exhibuit et exhibere poterit in fiiturum, ad supplicationem quo- 

que (a) dilecti fidelis nostri cujus fide et devo- 

tione reliquis imperii nostri fidelibus exemplum tanquam 

omni favore dignissimus (sic) benignum et debitam res pro 

eodem Gueczolo nostro culmini supplicavit, de mera libertatis aug. . . . 

. orve sitam in Foro Julii cum honore comitatuSy jurisdic- 

tione et hominum rationibuSypertinentiis etomnibusjuri- 

bus suis y sibi et heredibus suis in perpetuum in fide nostra et imperii 
persistentibuSySalva in omnibus et per omnia imperiali justitia, liberaliter 
in pheudum duximus concedenda^m], quam a nobis tantum et imperio 
teneat et proinde servire nobis et imperio teneatur. Statuimus itaque et 

(a) In libro erU a : verisimiliter legendnm EceeUni de Romano. 



biMCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 583 

presentis privilegii tenore firmiter inhibemus ut nullus du&y marchio, 
princepSi comes, yicecomes, potestaS| rector, consilium yel commune seu 
aliqua persona alta vel humilisy ecclesiastica vel mundana, contra pre- 
sentis privilegii nostri culminis (a) penam quinquaginta librarum auri pu- 
rissimi se incursurum agnoscat| [medietatem] parti passe injuriam et 

aliam medietatem nostre camere soluturus. Ad hujus 

gratieque nostre memoriam et robur perpetuo valiturum, presens privile- 
gium fieri [et buUa aurea(l) tyjpario nostre majestatis impressa jussimus 
communiri. 

Cujus rei testes [sunt illjustris re& Sardinie sacri imperii legatus in Ita- 
lia generalis,dilectus filius noster, [Manjfredus marchio Lancee, Diopoldus 
marchio de Fohembruch, magister Petrus de Yinea aule nostre protono- 
tarius et regni Sicilie logotheta, Petrus de Calabria marestalle nostre 
magister, Thadeus de Suessa magne curie nostre judex, dilecti fideles 
nostri, et alii quamplures. 

Signum domini nostri Friderici secundi imperatoris semper augusti 
Romanorum Dei gratia invictissimi, Hierusalem et Sicilie regis. 

Acta sunt hec anno [dominice] incarnationis millesimo ducentesimo 
quadragesimo septimo, [mense] januarii, sexte indictionis, imperante do- 
mino nostro Friderico II'' Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore 
semper augusto(6), Hierusalem regni vicesimo secundo, regni vero Sici- 
lie quadragesimo nono, feliciter. Amen. 

Datum apud Yictoriam in obsidione Parme, anno, mense et indictione 
predictis. 

(a) Hic desuot Terba aliqiiot. 

{b) Deest notatio annorum imperii. 



(4) NoQ dubitandttm qaia ita sappleiidam sit, qaam ia aathenticatione describatar aarea 
boila filis serids rabeis et viridibus pendens, scilicet ab uno latere imago imperatoris sedentis 
in Ihrooo cum aolitis insignibus et legenda , ab aitero autem figura ciyitatis cum circum- 
scriptione : Roma gapdt muiidi rbgit oebis frbna rotcndi. 



584 FRIDERICI SECUNDI [Aiw. 1248. 



jtefjSSrij. * Innocentius papa archipresbytero de Curtenova Reginensis 
dioecesis et Roberto de Gorrigia canonico Reginensi mandat ut 
excommunicatos denuntient singulis diebus dominicis et festivis 
R. quondam priorem Golumbari et hujus prioratus monachos 
necnon G. filium Bonacursi de Palude ab eis in abbatem Marolae 
electum, qui auctoritate Henrici nati Friderici quondam impera- 
toris se in possessionem hujus monasterii intrusit. 

(Memorat. ap. Tiraboschi, Memor. $tor, Moden,^t.\f cod. diplomat., p. 28.) 

Datum Lugduniy YIII kalendas februarii, pontificatus nostri anno 
quinto. 



kSSSj'* Fridericus , Romanorum imperator, narrat fidelibus suis victo- 
riam Friderici nepotis sui apud Taurinum, describens quomodo 
Mantuani ad pontem Padi ab Henrico filio suo profligati fuerint 
et Guelfi e Florentia per Fridericum Albae comitem ejecti. 

(Edit. in Petri de Vin. epUt., lib. II, cap. XL; co)). CQm cod. Bibl. Cesar. Paris., 
/ands Noire^Dame^ 303.) 

Ex votiva nostrorum nunciatione successuum, qua expectationibus 
vestris nostra benignitas satisfecit, liquido potuerunt vestri sensus acci- 
pere quantum nobiscum semper misericorditer egerit dextera Regis 
regum ; et ut videatis ad oculum quod hostium nostrorum versuta calli- 
ditas divinis potius quam humanis exceplionibus oollidatur, audite mira- 
bilem divine solummodo provisionis eventum. Nam cum marchio Montis 
Ferrati , quem grata et multiplex beneficiorum nostrorum collatio y etiam 
cessante affinitatis nostre linea, qua culmen serenitatis nostre contingit. 



InoiCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 585 

obsequiosum nobis deberet efBcere j tractatibus intervenientibus aposto- 
licis, Lugdunensibus potius quam Mediolanensibus proditoribus nostris 
reconciliatione conjunctus, ipsorum ac Yercellensium proditorum nos- . 
trorum munitus auxiliis, civitatem nostram Thaurinensem a nostra fideli- 
tate seductam proditorie occupasset, resistentibus tantum palatio ejus- 
dem civitatis nostris munito popularibus et quibusdam de nobilibus 
civitatis ipsius; Fridericus dilectus nepos noster^l), quem ad superiores 
partes Lombardie pro salubri statu provincie majestas nostra premiserat^ 
Papiensium, Cremonensium, Astensium et Alexandrinorum, quos sibi sic 
inopinatus casus exhibuit, [presidiis] comitatus, civitatem eandem tan- 
quam repente de celo sonus, impulit, et in nostro nomine fugatis protinus 
marchione predicto et proditoribus universis, et fere ducentis ex ipsis 
nostro carceri mancipatis, civitatem eandem nostro dominio redintegra- 
vit. Et vix decendium fluxerat de predictis, quod cum Ferrarienses fideles 
nostri apud Ravennam de mandato nostro hactenus commorantes, pro 
conservando ponte in flumine Padi, quo proditoribus nostris Parmensibus 
via omnis succursus et spes munilionis obstruitur, de mandato nostro 
vocati ad buccam Tallate quam Mantuani rebelles nostri cum Parmensi- 
bus insimul ad impediendum eorundem fidelium nostrorum Ferrariensium 
transitum palongata munierant, pervenissent ; H. illustri rege Sardinip 
dilecto filio nostro existente in ripa Padi ad eorum auxilium cum multitu 
dine armatorum, immissis securibus eadem palongata succisa, flumen 
Padi cum eorum navigiis viriliter intraverunt, et proditoribus nostris 
Mantuanis qui flumen Padi primitus occuparant tenui bello quassatis, 
quinquaginta de eorum navibus acceperunty et preter necatos in flumine 
ac gladio interemptos, trecentos ex hostibus predicto filio nostro assigna* 
runty quos in proditorum nostrorum exemplum , ab utraque parte flumi* 
nisPadi mandavimus suspendendos ; ad eundem filium nostrum iterato 
majestatis nostre [mandato] directo ut cum Ferrariensibus fidelibus an- 



(4) Sdiicet FridericuSy filius HeDrici quondam Romanorum regfs. De his plenias argumen 
ium yidesis ap. Chranic. de r<6. in Italia gestiiy p. 243 et 2U. 



586 FRIDERICI SECUNDI [Aim. 1248. 

tedictis, Gumanis et Saonensibus (a) quos pro eodem negocio provisio 
nostra feceral convenire, ac Cremonensibus etiam expertis fidelibus nos- 
tris, qui verecundum extimant si se cunctis nostris servitiis non immis- 
cent, ad construendum et optime muniendum pontem eumdem cum stre- 
nuitate procedat, omni sublato dubitationis obstaculo, et plene paratis 
singulis ad id faciendum opportunis. Post emissum vero nostre majestatis 
edictum de premissis vobis ad gaudium describendis, literas Friderici 
comitis Albe dilecti filii nostri recepimus, continentes qualiter in virtute 
Dei et nostre felicitate fortune partem Guelphorum Florentie, cui dudum 
nostra majestas pepercerat, cum juste ad ipsius exterminium procedere 
potuisset, que velut familiaris et pestilentis cardinalis Octaviani tracta- 
tibus exposita, Bononiensibus nostris proditoribus advocatis, civitatem 
Florentie per intestinum bellum nobis subtrahere intendebat, fidelium 
nostrorum assistentibus sibi sufiragiis debellavit, et nonnullis captis, 
quosdam de civitate ipsa violenter ejecit (1). Ex quo totius provincie sta- 
tus in melius sine dubitatione dirigitur, et fidelium animi ad fidelitatem 
nostram fortius roborantur. Hec igitur letabunde nostre serenitatis xenia 
fidelitas vestra gaudenter accipiat, indubitanter expectans quod qui dedit 
nobis hactenus feliciter currere per summum spacium , in proximo bra- 
vium gratiose largietur. 



^SSSK]'' Fridericus, Romanorum imperator, Florentinis gratulatur quod 
in gratiam suam redierint, mandans ut obediant filio suo , Fride- 
rico de Antiochia, quem eis in potestatem mittit quasi imagina- 
rium personae suae. 

(a) In impresso Saeoiensibug^ male. 

(4) t kaleodas febniarii (42i8) Frederi^ filius Frederici imperatoris iatravit Florentiam, 
maxime parte Gaelforum fugata etipsorum turribus et palatiis fimditus OTersis. Ofntaar. Smunse^ 
ap. OzAiiAM, DocummtSf p. 495 et suiT. 



Imdict. 6.] HISTORIA DIPLOMATIGA. 587 

(Edit. in Petri de Ftn. episL, lib. III, cap. IX; coll. CQm codicib. Bibl. Gesar. 
Pari8.,,/biub Noire-Dame^ n* 202, et/andi Sam^Gemurin Harhn/j n^ 455.) 

Speciali quadam inter tot et tanta negocionim genera , quibus pectori 
nostro continue materia cogitationis inrunditur, soUicita meditatione pen- 
samus qualiter sopitis quibuslibet inter vos preterite dissensionis errori- 
bus, pax et justicia in vobis nova quodammodo plantatione succrescat; 
qualiter etiam voluntatis vestre tam prompte devotio , que quicquid sibi 
litigii sinistre dudum causa superstitionis adduxerat, judicio nostre provi- 
sionis exposuit et in libra Gesaree definitionis appendit, in gratie nostre 
gremio pocula favoris inveniat, et familiaris aspectus nostri singulari pri- 
vilegio potiatur. Ecce igitur dilectum filium nostrum Fridericum de An- 
tiochia, ad civitetis vestre regimen cujus inter omnes civitates Italie 
pervigil nos cura sollicitat , et gratie nostre sibi plcnitudinem specialius 
acquisivit y diligenli consideratione prehabita, providimus destinandum. 
Ex quo manifestis profecto patet indiciis et probabilibus ostenditur ar- 
gumentis quante vos imperialis autoritas dilectionis singularitate prospi- 
ciat| et quam sinceri quamque teneri specialitate favoris statum vestnim 
pacificum amplectemur, dum humanitetis nostre clementiam per eviden- 
tiora signa videntibus ostendi non posse videamus lucidius, quam si fiiium 
nostrum ad vos tanquam imaginarium nostre presentie destinemus. Fuit 
hec siquidem salubris et cauta provisio , ut dum os de ossibus et caro de 
came nostra transmittilur, persona nostra per eum inter vos famiiiariter 
presenteta, sic civitetis vestre regimini presit ut prosit, vos in bono statu 
protegat et tranquillo conservet, et justicie copiam, quam singulis propi- 
nari precepimus, petentibus subministret, et fidelis nobis ac devota Flo- 
rentia tam grati rectoris, tam utiiis refloreat novitate, quem non solum 
potestetey quam ceteris ofBcialibus imperialis impartitur autoritas, volu- 
mus esse contentum ; sed ut in facinorosos et segniter seu contumaciter 
se gerentes liberius animadvertere valeat , sibi concedimus vices nostras. 
Yos igitur pure fidei et syncere devotionis alumni, presentibus nostre se- 
renitetis apicibus animati, quos irrequisitos libenter id facere pro certo 
confidimus, patris in filio presentiam figurantes, ipsum quasi familiaris 



588 PRIDERICI SECUNDI [Am. 1248. 

dilectionis eximium pignuSi libenter et devote suscipite; et sibi, velut in 
quem transfundimus nostre plenitudinem potestatis, in omnibus tanquam 
persone nostre promptis affectibus et hilariter obedite, ut devotionis vestre 
constantiam liberalitatis auguste provisio, que servitia novit remunerare 
fidelium, dignis proinde commendationis laudibus prosequatur; pro firmo 
scituri quod obedientie signa , que sibi devotio vestra monstraverit, equo 
favore gratie prosequemur, ac si persone nostre specialiter monstraretis. 
Et si forte, quod omnino non credimus, contra eum quisquam indevotio- 
nis calcaneum elevaret, transgressores hujusmodi acerbiori judicio prose- 
quemur, quam si etiam in personam nostram hec alicujus vel aliquorom 
temeritas attentaret. 



fibrovio. 



Fridericus, Romanorum imperator, praecipit ut Catanensis 
ecclesiae bona in indicem exactissime referantur eorumque des- 
criptio publicis tabulis mandetur. 

(Memorat. ap. Amico, Catana illuitrata, t. II, p. 75.) 

Datum y anno dominice incamationis H. CC. XLVII , 

mense februariOi indictione YI. 



[Cfrea 
robraarium.) 



Litterae ad Fridericum imperatorem ejusdemque imperatoris 
responsa super liberatione vel excontro captivorum apud Parmam 
in carceribus inclusorum. 

I 

(Inedit. ex codicib. Bibl. imivers. LeipzJc.y n^" 136S, fol. 53 (61) recto, cd Bibf. 
reg. Berolfn., n^ 188, fol. 48 verso. Qaae ad rem nostram pertinent, Nperra* 
caneis omissi», tantomnodo abibenda oeDsennu.) 



InHcr. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 580 

Infandam sed plus nephandam tyrannidem quam perfidia seva Parmen- 
sinm in nos exercnit hiis diebus , in arca nostri pectoris recondere ne- 
qnenntes quin ejus violentia silentium rumpat el reseret ostium labiorum, 
celsitndini vestre presenti programmate declaramus quod cum vir nobilis 
dominus marchio(a) Parmenses illos quos pridem ex campestri conflictn 
Martis equum judicium vestro carceri relegavit, ad ejusdem ereptionis 
{sie in dtwbus) salutem faceret cohercerii commune Parme seu consilio 
fatno seu solo spiritu rabido seu concurrentibus hiis duobuS| captivos 
omnes Parme repertos, tam eos qui quondam pro suorum redemptione 
fuerant distributi quam ceteros pauperes et egenos qui suis penatibus 
remanserant apud eoS| more fecis invegete ac putretudinis in sentina, in 
qnadam cavea sub pallatio suo constructa velut porcos inclusit, sperans 
eosdem suos inclitos quidem et strenuos viros aleviandos fore pro nobis 
tam vilibus et perpaucis, non pensato quodunus ad mille non sufficit nec 
formice magnis elephantibus comparantur. Sicque quorumdam suorum 
camificum nos in manibus tradidit affUgendos, qui cibo nobis potuque 
prohibitis cunctisque necessariis interdictis, tum tenebris et clausura, 
tnm fame ac etiam siti. ..... ita nos crudeliter afiecenmt quod ex* 

tinctis ex toto quamplurimis, viventes sumus non modicum a formis ho* 

minum deformati Redemptionem mittite servis 

vestris ; reddite, reddite pro fidelibus infideles secundum eumdem nume- 
rum et equivalentiam personarum. Solebant enim Romani majoresi etc. 

In enmdem sensumi licet sub diversis verbiS| adest altera de re eadem 
captivomm Parmensium ad imperatorem epistola in eisdem codicibus, 
Leipzicensiy fol. 60 (69) recto; BeroIinensi| foK 47 recto. 



II 

(Inedit. ex oodidbiu praelaadatis Leipzic.y n'' iseSy foL 9 (13) rectOy et Bero- 
lin., n? 188, fol. 48 recto, cum hac rubrica: lUorumprecn a domino impenUore 
minkne admiUunhir qui exeotUrum ah eodem dominoimperatorepetierant Par^ 
mefUftim captivorum.) 



(a) Forsitan marekio Landa. 



590 FRIDERICI SECDNDI [An. 1248. 

[FridericaSy etc.] litteFas vestras solita benignitate recepimQS ab excel- 
lentia nostra suppliciter exigentes qnatinns pro iiberandis qnibnsdam ex 
concivibns vestris fidelibns nostris, qni tempore snbite rebeUionis Plar* 
mensinm Parme capti snnt et carceri detinentnri excontmm oompetens 
de captivis eomm quos noster carcer inclndityooncedere benignius dignar 
remur. Nos autem qui fidem vestram continnatis experimnr obseqmis 
fmctuosami supplicationes vestras admisissemns et meritOi velut qui ma- 
nibus tractari nocentium pati non possumus innocentes et carceris snbire 
martyrium quibus retributionis augeri premia meraerant. Restitit tamen 
voluntati nostre necessitas, que manifestum et comnne commodnm dif- 
ferre seu impedire quodammodo ex hujnsmodi mutue liberationis initio 
videbatur. Gum enim ex captivis Parmensium quos ad indidnm finalis 
victorie belli nobis primitie pretulerant| civitatem eamdem sicnt aliqni- 
bus opinamur indiciis, ad nostram credamus dominium revocare, si ex* 
contra hujusmodi pro voto supplicantium fierent, per commodi particula*- 
ris initium boni generalis utilitas, quod vos velle non credimusi toUeretur. 
Hiis itaque attentis , egre ferre non decet vestra fidelitas si supplica- 
tiones vestras ad presens in premissis non duximus admittendas. Geterum 
si ex captivis aliis per excontrum hujusmodi devotio vestra petierit, 
quanto sine negocioram conmiunium evidenti periculo sustinere poteri* 
mus, petitioni vestre nostra serenitas condescendet. 

III 

(Edit. ap. Petri de Vm. epuL, lib. m, cap. LIII.) 

[Fridericus, etc.] Fidem solitam et devotionem evidentem, quam ab 
experto in nostris servitiis te habuisse incessanter et habere cognovimns, 
merito commendantes, ad futura cuimini nostro commendanda obsequia 
animare sic te volumus cum affectu , ut tam de preteritis gratis servitiis 
quam de futuris tue devotionis studium hilariter dignis retributionibus 
compensemus. Super liberatione vero filii tuiy qui pro fide majestatis 
nostre servanda , cum quibusdam aliis nostris fidelibus captus detinetur 
in Parmai pro quo liberando cuhnini nostro hnmiUter suppUcastiy adre 



Imer. 6.] HISTORIA DrPLOMATICA. 501 

te it)Iimnis qnod cam flimum prDpoeitnm babeamns eaiHlem filimn tmim 
61 afioe fideles nostros per ParmenBe» proditores nostros detentoe in 
prondmo liberarei sic e vestigio pro ejusdem filii tni liberatione favorabi- 
filer intendannsy aicat de reliqno aliOi quem cbariorem nobie exislere 
rapQfamns. 



Potestaa, militea ek pqsmlna Pannensis potestati, militibos et ^^^SS^ 
popolo Mediolaneosf nuntiaDt qnomodo, Fridmci impmitoris co^ 
fms derictis, eom ab obsidione nrbis snae rqi^nlerint, precantni^ 
qoe nt ad snnm anxilinm sine mora acoedant, eum in ria quam 
Dens apenrit ulterius procedere velint. 

(Httt wf. Mm. PiknB^ OtL maf. Amgl&r., Adittn^ p. i07.) 

Strenuis et prudentibus viris domino Bonefado de SaL . . . potestati, 
militibus et populo Mediolanensi^ Pbilippus Yicedominus potestas, militas 
et populus Parmensis salutem cum gloria et honore. Laudes retribuimus 
Deo Patri Filioque suo Domino nostro Jesu Christo et Spiritui Sancto trino 
Deo et uni majestati et Yii^iini gloriose que nou propter nostrorum exi^ 
gentiam meritorum, sed propter suam clementissimam pietatem civitatem 
nostram protegit et dafendity regit, visitat et gubematy sicut manifeste 
conspicimus in victoria triumphali quam die martis duodecimo februarii 
exeunUs (1 ) coutulit nobis Deus sue genitricis interventu. Quamvis enim 
mille quingenti de nostris ivissent inter Golomum et Bersellum, et prete- 

lea due porte in integram » . . et iile seviens draca qui 

per tantum temporis obsederat terram nostram, uos omnino crederet d^ 
glutire, jam extra sua moenia cunctis militum et peditum suoram agmini- 
bus ordinatiSy nos invocato Dei auxilio et Yirginis gloriose, ceraentes 



(I) Octavo deciiiio die febmari], dum foerit hic annus bisseztilis. 



592 "* FRIQERICI SECUNDI [Ami. 1248. 

quod potens est Deus deponere superbos et humiles exaltare , protinus 
exivimus contra ipsos populus et milites universi| nequaquam nostra ves- 
tigia retardantes quoad usque dimicantes junximus nos cum eis, prece- 
dente vexilio cum forma Yirginis pretiose cujus regebamur semita et du- 
catu. Et quamvis duriter a principio restitissent, nos tamen invalescentes 
durius in eosdem confregimus, contrivimus et prostravimus ipsos omnes. 
Et descendens impius Fredericus per subterfugia tanquam latro, dimisit 
suos et spolia sua prorsus ex quibus tria millia cepimus et plures. Gepi- 
mus quoque carrochium Cremonensium. Cepimus etiam menia que fecerat 
et omnia castra sua cepimus et habemus onmia sua que habebat. Interfe- 
cimus quoque Tbadeum judicem suum, cubicularios et camerarios onmes, 
nostros etiam banneratos ; de suis militibus et populo interfecimus ultra 
mille quingentosy preter subversos equorum pedibus et ruina, quos pre 
multitudine describere non potuimus. Alios autem de suis fugavimus 
usquequaque. Tandem in civitatem regressi cum Dei laudibus et honore 
nostre disposuimus negotia civitatis, confidentes in illo qui est vera salus 
omnium atque virtus, quod contritis brachiis impiorum amodo nos et 
nostri pace perpetua potiemur. Et hec vobis ad gaudium intimamus, mag- 
nificentiam vestram deposcentes quatenus omnes universaliter in nostrum 
auxilium et succursum,mora sublata qualibet^cum carrochio vestro acce- 
datisy quia cum Deus aperuerit nobis viam, procedere volumus per ipsam 
festinanterut recuperemus continuo burgum Sancti Domnini et Bersellum 
et alias terras nostras, capientesque navigium Crempnense et inimicos 
nostros et vestros, deleamus eos de libro viventium. ToUite moras omnes, 
viri prudentissimi et constantes, quia post Deum et beatam Yirginem 
triumphi nostri vos auctores et participes reputamus. Et sciatis quod com- 
busta terra dicti et maledicti Frederici , habemus omnes quos de nostris 
et Placentinis in vinculis detinuerat. Yalete, nunciate hec amicis nostris 
^t vestris ut pateant omnibus Christi amicis. Yalete. 



InxGT. 6.] HISTORIA DIPLOHATICA. 593 



Fridericus de Antiochia, imperii in Tuscia vicarius generalis, ^h^S^, 
yigove concessionis et mandati imperatoris patris sui, Gonlatum 
filium Acapti de Gortona publicum tabellionem in imperio statuit. 

(Edit. in EpiitoL Franc. BonainU, ap. Areh. stor. italian.j append., n^ 12, p. 466, 
ex regbt. yeter. coaetan. notar. Grescentii in arch. comm. Corton.,f. 96 recto. 
— ColL cnm cod. S. Emmer. in Bibl. reg. Monac, E. LXn, lib. IV, 73, ubi 
vero desnnt tabelliooiB nomen et notae chronologicae.) 

Fridericus de Antiochia, domini imperatoris filius,sacri imperii inTuscia 
et ab Amelia usque Gornetum et per totam maritimam vicarius generalis. 
Per presens scriptum notum fieri volumus universis imperii fidelibus tam 
presentibus quam futuris quod a domino serenissimo patre nostro sacras 
recepimus litteras in hac forma : Fridericus Dei gratia, etc., diiecto filio 
suo Friderico de Antiochia, etc. Fidelium nostrorum jurisdictionis tue, etc. 
(Vide supra documentum, p. 432.) Unde nos confidentes de fide et devo- 
tione Gonlati filii Acapti de Cortona, fidelis imperii, recepto prius ab ipso 
fidelitatis et officiijuramentOypredictaimperiali auctoritate qua fungimur 
ipsum publicum tabellionem in imperio duximus statuendum,ut de cetero 
predictum officium ad lionorem et fidelitatem imperatoris serenissimi 
patris nostri et suorum heredum fideliter debeat(a) ubique per imperium 
exercere , mandantes imperiali auctoritate qua fungimur quatenus nuUus 
sit qui eumdem Gonlatum super ipso officio impediat de cetero vel moles- 
tet; quod qui facere presumpserity indignationem imperialis culminis se 
noverit incursumm. Ad hujus autem rei memoriam et stabilem firmita- 
tem, presens scriptum exinde fieri et sigillo nostro pendenti jussimus 
communiri. 

Datum Florentie , anno dominice incamationis M. CC. XXXX. Ylly 
XXI febraariiy sexte indictionis. 

(a) In cod. Monac., Ueeai ei. 



[Febrattio 
«itimte.] 



6M rftlDERICI SECVIBDI [An. IM. 

Extant in eodem registro, foL 97 recto-verso, duae aliae tabeUionim 
institutiones ab eodem Friderico de Antiochia factae; quasi com sunilis 
formulae sint, transcribere denuo supervacaneum duximus : una tem- 
pore praecedensi scilicet r Datnm Gortone, m octobris, quinte indic* 
tionis (id est anno 1246); altera vero posterior : Datum Florentie, 
anno dominice incamationis M. CC. XXXX. YIII , Xm augusti, sexte 
indictionis. 



FridericuS) Romanorum imperator, r^ni ofiBcialibns soibit 
quomodo castra sua ante Parmam fuerint ab hostibus incensa , 
monetque ne falsis credant rumoribus neque litteris bulla aurea 
Yd sigillo.regm quae perdidit signatis fidem adhibeant. 

(Edit. in Petri de Vin. epiti.^ lib. 11, cap. XU; coU. eom ood. Parb., Jimdg 
Noire-Dame, 20), et tribus tam Hus. Britann., tom Blbl. Oxonfoub eodf- 
ciinis.) 

FridericuSy etc. Etsi volaliys fome prc^rietas, que solet in pcosperis 
yera loquadtatis argumenta minuere^ et in adversitatis turbiae sumptis 
Tiribus eundo fictilibus , preter veritatis judicia sue probationis findNnas 
dilatare, nuper de nostris processibus diversis forsan discussa relalibuSy 
vestris audUibus aliquid presentarit, ne tamen aliter quam rerum ordo 
se habeat, adversariorum nostrorum adulteris fulta mendaciis^ sinistri 
easus quicquam vel enorme de nobis precurrens adduxmt; ecoe nudam 
veritatis indaginem eomm que nobis noviter cont^erunt tenere prese&- 
tinm vobis amieabiliter referimus. Pridem siquidem dum Parmensinm 
nostrorum rebellium proterva temeritaS| quam per instantis d)sidiOBis 
eOLcidium nostra serenitas ad extrema deduxerat^ tenuis sf^ritus vegetata 
suffragio laboraret in ultimiS| volens in fbirtune dubie manibua extemis 
ponere causam suam que desperare interius necessario cogebatury trac- 
tato cum aliquibus exulibus civitatis ipsius quodam fraudnlente madiina- 



iMcr. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 595 

tioiiiB mvolncro, cam resistentie sibi fiducia vel resistendi materia mm 
sobessety temporis etiam habilitate captata quo partem gentis nostre ad 
fhbricationem pontie cujusdam in Pado, per quem aque nobis servabatur 
dominiumy miseramus; die martis XVni presentis mensis februarii ber* 
raerios(a) qnosdamy ut ad eorum persecutionem gentem nostram adyer- 
terent, calUde premiserunt. Sed dum fideles nostroBy quos virtutis interius 
animositaB acoenderat et in similibus expertos jam pluries fortune placi<- 
ditas animaraty ad reprimendam hujusmodi rebellium pusillanimitatis 
andadam , ineruies et unanimes ex.tra castrorum nostrorum limites casus 
tam sabitus eduxisset , accidit quod prius quam ad defensionem qommo- 
dam dvitatis Yictorie quam ibidem statio nostra firmaverat, fideles nostri 
regredi potoissent, et rebellium eorundem incauta presumptio, quam 
emlumy ut diximus, occulta proditio vitiabat(6), castra nostra cum rebus 
ifaidem halntis ignis incendio concremarunt. Nos autem, quos eventns 
hujusmodi repentina propulsatione commovit , ut via nobis aliunde libe- 
rior ad offensionem eorundem rebellium preberetur, per illius gratiam 
qui continuato suffragio tuetur imperium,salubriter cum tota gente nostra 
eodem die martis Cremonam advenimusi ubi per triduum tam Cremo- 
nensium quam Papiensium aliorumque nostrorum fidelium robore con- 
corditer adunato j statim castra nostra in obsidione Parmensium ex alia 
parte duximus repetenda. Ubi eorum proterviam multo arctius solito te- 
nentes obsessami in Dei virtute confidimuS| et de fortune solite que solet 
gratius arridere dum provocat| prosperitate speramus quod cum nostra 
per id nostrorumque fidelium ardentius sint accensa precordia, de rebel- 
libus ipsis in proximo vota nostra infallibiliter attingemus, Unum verun- 
tamen notitiam vestram non lateat , quod sic nos dimittere fortuna non 
voluit sue felicitatis expertes, quin post eundem diem martis, quo se per- 
versitatis casus immiscuit , proximo sequenti die dominico nos ex parte 
altera marte gratifico demulceret. Cum enim Henricus illustris rex Sardi- 
nie, sacri imperii in Italia generalis legatus, dilectus filius noster, Padi 
dominiumi quod victoria nobis de hostibus prisca tribuerat, possideret, 

(a) In impmso BemeHas, male. Ad fidem Oxoniensis codids correximas. 
{t) Ibi qaaedam deesse videntar. 



596 FRIDERICI SECDNDI [Ami. 1248. 

naves omnes Mantuanonim rebelliumi quas in frivolum Parme subsidium 
congregarant, potentie nostre virtute sufiiiltus potenter aggrediens, eos 
viriliter expugnavit, ita quod centum de navibus inter parvas et magnas 
incastellatasy et trecenti de dictis rebeIlibuS| quos in navibus spes fallax 
incluseraty preter peremptos gladio et aqua submersos , quorum non est 
numeruS) in captionis parata retia, que declinare fiiga non potuit, mise* 
rabiliter inciderunt. Et sic eorum navali sublato presidio, integre Padi 
dominium obtinemus. Sane cum in castrorum nostrorum combnstione 
quam diximus, camera nostra cum auree bulle typario et regni nostri 
sigillo perdita et amissa fuerit, propter quod adversariorum nostrorum 
per casum tam horridum effirenata superbia, que caussam nostram hacte* 
nus rebus semper veritate carentibus obfuscavit, per typarii copiam et 
sigilliy multa , sicut credimuSi in honoris nostri dispendium falsa machi- 
natione confingety devotionem vestram requirimus, et vobis districte 
mandamus quatenus si predictorum bulle auree vel sigilli munite signa- 
culis ad vos alique litere sub nostri nominis titulo pervenirent , fidem eis 
stabilem vestre mentis constantiam, cum fidei robore careant| adhibere 
cujusquam suggestio non seducat. 



[jjj^» Fridericus, Romanorum imperator, notum facit principibus 
et universis fidelibus suis quomodo fuerit debellatus anteParmam. 

(Edit in Petri de Vin. epist,j lib. 11, cap. Y ; nimc coli. cam codidb. Bibl. Gesar. 
Pari8.,ybfub Sami^Germam Harlay^ n^ 465, e^fondt Notre-Damef n** 202.) 

Ne fama preambula sub incerto discurrens animum vestrum in contrario 
eventu relatione veritati contraria valeatperturbare, facti veritatem per 
ordinem presentium serie duximus declarandam. Cum enim post captum 
et destructum pontem per Mantuanos et Ferrarienses infideles nostroS| 
per nostros apud Pei^amum(a) cum multo labore ac studio fabricatum, 

(a) Sic in omnibas; legeDdum vero ajpud Bertellum, 



IxDiCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 597 

iidem Mantuani et Ferrarienses infideles nostri per alveum Padi cum 
multitudine navium discurrerent, et Parmensibus proditoribus nostris, 
quosy impedito eis per predictum pontem navali subsidio, jam fere adjec- 
tione non modica rerum necessariarum indigentia cohartarat, victualia et 
alia necessaria copiosius ministrarent; considerato quod nisi reparato et 
bene munito ponte, viam per Padum omnibus modis navibus claudere- 
mus, nos in obsidione Parme moram inutiliter traheremus, pontem in qua- 
9am strictura Padi, captis prius super Padum per Ravennates et Mutinen- 
ses fideles nostros circiter centum hostium nostrorum navibus, una cum 
hominibus, armis, victualibus, et omnibus contentis in eis, non sine 
magnis laboribus et expensis fecimus fabricari. Ponte quoque ipso fossa- 
tis et propugnaculis ac strenuis defensionibus omnibusque necessariis 
sic munito, quod nullo poterat hostium ingenio vel viribus occupari, Par- 
menses videntes per completum pontem optimeque munitum, sibi navalis 
subsidii in quo defendebantur maxime spem ademptam, quadam die 
tanquam de vita desperati, in animorum rabiem incidentes, elegerunt vei 
per pugnam succumbere, vel favente eis prosperiori fortuna de nostris 
manibus liberari.Adinstantiam(a) quorundamParmensium,quinobiscum 

Yictorie in specie fidelium proditorie morabantur, de Parma die 

tam milites quam populares communiter exeuntes ad Yic- 

toriam, per insultum circa horam tertiam locum ipsum fuerunt aggressi, 
et antequam nobis ac fidelibife nostris hujusmodi proditionis ignaris dare- 
tur ad arma spacium redeundi , totum iocum ipsum globi ignei undique 
occuparunt, quibusdam rebus et vectigalibus nostris datis in manibus hos- 
tium in direptionem et predam. In persona vero nostra, per gratiam Re- 
demptoris nostri, cum multis fidelibus nostris salvi evasimus, quibusdam 
pauperibus et levibus personis, quas fiige presidium salvare non potuit, 
in captivitate deductis aut per manus hostium trucidatis . . . . ^ . . . 
(Gaetera desunt.) 

(a) In codicibns ad insiruetum. 



YL PanS. 76 



598 FRIDERICI SECUNDl [Awn. 1248. 



[Maitio.] 



Fridericus, Romanorum imperator, lohanm Turdo de Messana 
scribit consolando eum de morte filii occisi in expugnatione 
Victoriae, 

(Edit. in Petri de Vin. efuL^ lib. IV, cap. lY, et ap. Mabtehe et Doraiid, 
Ampliisim. collect.^ t. II, p. 1217, ubi perperam regl Conrado addieitar epi- 
stola; niiDc coU. CDni variis Bibl. Cesar. Paris. codicibus. In cod. Mediomont 
bibl. ap. S. Th. Phillipps titulus ita ezaratur : c Frideneut duci Spoleiano de 
morteJUH n» in eomhutione Vietorie. b) 

Lugubrem Petri filii tui casum, vulgaris fame fortasse velocitate pre- 
cognitum , cujus doloris aculeus prius dominica pectora transiens quam 
patema, fecit in nobis quantum licuit et decuit stationem, infesto tibi stylo 
describimus. Et licet ejusdem obitus nos in ejusdem obsequionim sub- 
tractione turbaverit, et te, sicut firmiter credimus, in carnis decisione 
medullitus venabulo quodam inopinato percutiat; si modus taroen et qua- 
litas mortis attenditur, consolationis remediuro, quod nos jaro exinde pro- 
babili ratione concepimus, locum grandem invenire firmiter opinamur in 
patre. Dum enim idem filius tuus camere nostre servitiis assiduus et 
obsequiosus insisteret, in combustione castrorum nostrorum Yictorie, ubi 
eum forte potuerat a rebellium nostrorum manibus fuga subducere, devo- 
tionis firma constantia, que vix cadere consuevit in juvenem , gladii su- 
perante terrorem , cruenta maluit morte succumbere quam dimissis aule 
nostre servitiis, saluti proprie sibi per absentationis subsidium providere. 
Ex hac igitur quam diximus causa, precipua doloribus tuis consolationis 
unguenta porrigentes, tibi mandamus ut cum ejusdem filii tui defuncti 
vivat in noslri cordis scrinio, etiam came deficiente, mefnoria, et turpe 
sit in prudente viro consolationis remedium prestare lassitudo (sic) mo- 
dum fundendis lacrymis adponere studeas, et causam in nobis consolalio- 
nis assiunas, etc. (1 )• 

(1) De eodem Turdo de Messana, si huic viro haec epistola revera missa faerit, agitur in 



^ 



laiuicT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 599 



In proximis kalendis martii imperator congregatis suis militi- o^^-^ 
bus • . . intravit Burgum Sancti Domnini et die IV mensis ejusdem 
castrum Medaxane cepit et combuxit, et locum de Bercedo guar- 
nivit . . . Die veneris XII exeunte martio imperator collecta militia 
sua in locum ubi fuerat Victoria equitavit. Deinde versus Ber- 
cedum equitavit, devastando per illas partes . . . et dato comeato 
Papiensibus et Pergamensibus equitavit Cremonam. Chronic. de 
reb. xnltaL gesL^ p. 217. 



Innocentius papa Brixienses hortatur ut devicto ante Parmam tMartio.) 
Friderico non obdormiant, sed viriliter assurgant in defensionem 



aliis imperatoris littens quas inter Peifi de Ftn. episiolas, lib. V, cap. CXXXI, impressas 
qaoque reperimus, et sequuntur : « Fridericus, etc., secreto Sidlie, etc. Fidelium nostrorum 
etema memoria, nostro recondita pectore, quanquam natura suum officium exequente, per solu- 
tionem debiti camis ab obsequiis devotionis nostre quiescat; ex foate tamen nostre ac innate 
clementie liquidum &yori8 rivulum, quem pater omnium ex gralia meruit, humana et benigna 
compassione percipimus derivari misericorditer ad heredes. Sicque in perpetuum apparent 
vivere, dum in Domioo roors eorum et merita in hominibus reponantur. Ut autem noveris fidem 
Johannis Turdi de Messana, fidelis nostri, in beneplacitis nostris ex opere claruisse, cujus 
obitum nobis displicuisse reserare dignamur ex meritis <)ue in eo vivente comprehendimus, 
dam ex fide memorialiter vivit in nobis ; volumus et presentium tibi tenore mandamus 
quatenus de balio filie et haeredis Johannis praedicti te nullatenus intromittens , ipsum per 
Raii (t»e) fratrem ejus, fidelem nostrum, constitutione nostra super hoc edita non obstante, 
de spedali grada nostra geri et procurari permittas; predictis firatri et haeredibus suis, 
fidelibus nostris, in eorum juribus, personis et rebus, ob defectum ejusdem Johannis, inju- 
riam vel gravamen inferri aliquatenus non passurus; immo in omnibus, quibus honoris nostri 
zelus et fides prefatos defendi et manuteneri voluerit, eis studeas ob nostre reverentiam 
majestatis adesse. » 



eOO FRIDERICI SECIXDI [As». 1248. 

civitatis ipsius contra tyrannum extrema remedia molienlem, cum 
ibi pendeat potissime relevatio status Italiae. 

(Edid. Fbkd. Hahn, Cotteci. monum. veL etreeenL^ 1. 1, bull. pontific, p. 160- 
163, n* 31.) 

lanocentius episcopus, servus servorum Dei, potestati, cousUio et com- 
muni Brixiensi salutem et apostolicam benedictionem. Admirandum 
divine virtutis auxilium quo nuper caterva fidelium apud civitatem Par- 
mensem de Friderico quondam imperatore magnifice triumphavit , Deo 
pro catbolicis contra perfidos confligente, in sublime debet erigere corda 
vestra ut pro jocunditate vobis celitus influenle prorumpatis humiliter in 
gratiarum uberes actiones. Yidentur siquidem breviari miserante Domino 
dies mali quibus tranquillitas ecclesiastice et Italice libertatis per iniquam 
persecutoris rabiem lacessitur, et appropinquare desiderati diutius dies 
pacis ad quam vos quos pro devocioneEcclesie,defensione patrie ac pro> 
tectione fidelium longa bellorum calamitas fatigavit, inter ceteros debetis 
ardentius anhelare. Ad ferendum igitar dilectis filiis civibus civitatis 
ipsius promptum ac fidele subsidium, excitare vos debet communis utili- 
tas et privata,quia non solum omnium sed causa manifeste vertitur singu- 
lonim, cum erga vos aliosque fideles majorem dilectionem iidem cives 
ostendere nequiverunt quam qaod pro liberatione communi animas suas 
cum summa requireret necessitas exponentes, ceterorum vitam de lupi 
faucibus curaverunt eximere cum periculo vite sne. Quam sordida turpi- 
tudinis macula et quam horrida inhumanitatis nota fedaret qui tantum 
per ipsos consolationis beneficium sunt adepti, si afflictiones eomm dissi- 
mulent, si angustias, si labores, si ad eonim succursum omnimode non 
assurgant, si ignave torpeant, si miserabiliter refrigescant, uemo nisi qui 
mentis inops fiierit non agnoscit. Cum itaque in memorato triumpho do- 
minus Deus nobis porrexerit manum suam et juvantis nos divine potentie 
debeatis existere adjutores, tiranno, sicut qui agit in desperationis arti- 
culOy extrema remedia moliente, prudentius est et solertius insistendum 
ne ipsius casus reparetur in statum ad pemiciem plurimorum. Quocirca 
universitatem vestram rogamus, monemus et hortamur, attente per apo* 



Udict. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 601 

stolica vobis scripta finniter injungentes quatenus considerantes pnidenter 
nimis turpe esse cum res annorum multorum promota laboribus culmen 
attingit ab instanti, por inertiam relaxari, in defensione civitatis predicte 
de qua pendet potissimum relevatio statusItaIie,nullo velitis tempore de- 
ficere vel remitti, quinimo tanquam viri strenui majorem ex prosperis 
successibus animum induentes, adhuc laudabilius insistatis ad consequen* 
dum ibidem plenum de tyranno tropheum, ubi tota resurgit vobiscum 
fidelium universitas si hostis illic finaliter superetur, cum semel quidem 
allisisse non sufiicit dum gestit pertinaciter in victores, quia victor incau- 
tus a victo sepe revincitur si militie cingulum solvit vel se resolvit in 
quietem priusquam cedat adversitas reluctantis. Porro ne parum sit vos 
hortari per litteras ad tam necessarium negotium consummandumy dilec- 
tum filium magistnim Martinum capellanum nostrum,virum litteratum et 
probum et nobis et fratribus nostris in pluribus approbatum, de quo ple- 
nam in Domino fiduciam obtinemus, ad vos propter hoc duximus desti- 
nandum, per apostolica scripta mandantes quatenus super hiis que vobis 
ex parte nostra dixerit credentes eidem, ea curetis prompto affectu effectui 
celeri mancipare , ita quod exinde devocionem vestram dignis in Domino 
laudibus oommendemus. Nos autem qui fidelibus Ecclesie usque ad finem 
adesseproponimus^sicut precedentia de sequentibus pollicentur, sic circa 
ea que ad eorum auxilium expedire noscuntury intendimus opportune 
quod profectus apostolice sollicitudinis auctore Domino comprobabit, 
dummodo manus vestre in defensionem libertatis communis et proprie ac 
status provincie Lombardie nullatenus dissolvantur , sed confirmentur 
nunc potiuSy cum majori noscitur robore opus esse. 



Fragmentum alterius epistolae Innocentii papae (forsitan ad Man- tMaruo.) 
tuanos) ut Parmensibus inedia consumptis celeriter provideatur. 

(Inedit. ex cod. Blbl. Gesar. Yindob. dicto Philologas, n'' 305, fbl. 64 recto.) 



602 FRIDERICI SECUNDI [Avir. 1248. 

[Innocentius, etc.JNisicontrapublicum hosteiu,etc 



Frederico quondam Romanonim imperatore civitatem ipsam (Parme) in- 
vadere et quibus potest viribus allidere satagente, zelatores catholice 
libertatis et reparationem status Italie cupientes in defensionem illius 
tanto attentius oportet intendere quanto non solum civitatis ipsius, sed et 
totius regionis pejora novissima fierent quam priora , si idem christiani 
nominis persecutor locum a quo se dolet exclusum cum multiplici spiritus 
furentis nequitia iterum optineret. Sane sicut accepimus, idem F. vires 
suas reparare disponens quas nuper robusta manus devotorum Ecclesie 
in digito Dei contrivit viriliter^super Padum collecto unde potuit navigio 
fluviali, aditus conatur obstruere per quos in victualibus et aliis commer- 
ciis advehendis illius navalis triumphi beneficio quo claruit caterva catho- 
lica, civilas prefata respirat, ut per inediam illorum constantiam supe- 
rare fallaciter possit quibus [non] prevalet per virtutem. Cum igitur 
ridende presumptionis hujus propositum magnitudinem vestram deceat 

dedignari, 

mandamus quatinus 

eidem civitati ac fidelibus pro ipsa certantibus potenter et celeriter suc- 
curratis. Ex hoc quidem meremini gratiam apud Deum, etc. 



[Mamo.} Potestas et commuae Parmensium potestati et consilio Placen- 
tiae contra imperatorem qui iterum civitati obsidionem minatur, 
subsidium petunt*, quod et ipsi Placentini repromittunt. 

(loedit. ex ood. Bibl. Cesar. Paris., ancfands latin^ n* S5S4 A, fol. 15 verso.) 

Nobilibus viris et discretis potestati et consilio Placentie suis ut fratri- 
bus et amicis, potestas et consilium et commune civitatis Parmensis salu- 



iNDiGT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 603 

tem et quicquid potest servicii et honoris. Ex relatione veridica nuntio- 
rum nuper certitudinis experimento coUegimus quod imperator noster 
hostis et emulus intendit in fiitura veris temperie collectis viribus undi- 
que ad obsidionem nostre civitatis ingentem exercitum congregare, 

cumque • . previsa jacula minus afferant lesionis , univer- 

sitatem vestram ex federe quo tenemur requirimus et ortamur et ex dilec» 
tionis vinculo quo jungimur deprecamur quatenus sic armis et equis vos 
premunire velitis quod ad requisitionem nostram^cum expediens tempus 
fuerit, sine dilatione aliqua sub felicis fortune omine cum potenti brachio 
succurratis, ut vestris et aliorum amicorum nostrorum viribus circumflui 
contra hostiles insultus fortitudinis spiritum assumentes insistere viriliter 
valeamus. 

Responsio qaod libenler. 

Significata litterarum vestrarum debito honore recipientes, ad eadem 
taliter respondemus quod faciente illo qui docet ad bellum vestros digitos 
et ad prelia manus vestras, taliler vobis, quod absit, dum tempus aSue- 
rit, succurremus cum ducentorum peditum et militum comictiva quod 
nedum ab hostili nequitia vos tueri poteritis , verum cum ipsis in campo 
martio dimicare. 



Raynerius Sanctae Mariae in Cosmedino diaconus cardinalis ^^^o,] 
fnse narrat quomodo Marcelinus Aretinus episcopus jubente Fri- 
derico imperatore a Saracenis ignominiose suspensus fuerit, vio- 
lentamque necem Geracensis et Cefaludensis episcoporum memo- 
rat, in tyrannum ejusque sequaces acribus verbis invectus. 

(Edlder. Matt. Pabis, HisL maj. Anglor,^ ad anu. 1349, p. 510, 511, et partim 
Batnald., Annal. eecles. ad ann. 1248, § XX.) 

Raynerius Sancte Marie in Cosmedino diaconus cardinalis, etc. Grande 
piaculum, nefanda presumptio, ferina crudelitas, inauditum scelus, exe- 



604 FRIDERICI SECUNDI [Ainr. 124S. 

crabile flagitium, horrendum spectaculum his diebus coram Deo, angelis et 
hominibus est perpetratum, super quo deberet celum pallescere, solis 
radius nube palliari , sydera obduci caligine et quasi claudi signaculo, 
terra tremere, mare intumescere, tinnire aures audientium, corda fiidelium 
concuti et renes christianorum contremiscere ac ad ultionis penam om- 
nium regum, principum et militum ac universorum fidelium qui christiani- 
tatis professione censentur, corda excitari. Ecce qualiter insaniyit preco 
Zabuli y Sathane vicarius , prenuncius Antichristi et omnium crudelitatum 
artifex et minister , et grassatus est in christos Domini magnosque pontifi- 
ces sancto chrismate delibutos. Siquidem recolende memorie dominus 
Marcellinus Aretinus episcopus cemens in sua civitate persecutionis oliam 
a facie aquilonis vehementer succensam contra se nimium ebullire, cessit 
currenti furori et apud Anconam Sedis Apostolice filiam devolissimam 
annis pluribus in penuria exulavit. Suscepto igitur tandem precepto apo- 
stolico plurimum laboravit ut Marchiones 'de faucibus virulenti draconis, 
de laqueis venantium dasmonum et tyrannica servitute eruerety in quo 
videbatur per Dei gratiam aliquantulum profecisse. Contigit autem Do- 
mino permittente ut in manus incideret hostium et duriter in carcere ac 
vinculis premeretur per tres menses et amplius a satellitibus Pharaonis. 
Denique vir sanguinum Fredericus qui tanquam draco saeviens ac leo 
rugiens circuit querens quem devoret, madidus sanguine innocentum ct 
cruore sanctorum ebrius, hoc audito plurimum est letatus et ad extin- 
guendum Dei presulem ferino animo aspiravit. Nimirum hic impius dux 
prophanus habens, sicut pater suus diabolus, contra Dei Ecclesiam iram 
magnam, sciens quod modicum tempus habet,protinu8 in furorem erum* 
pens/ore rabido suspensionis et juguli contra christum Domini sententiam 
fulminavit apud Yictoriam ab eo fundatam, sed titulis fidelium adscriben- 
dam.Hoc autem actum est non sine stupendo miraculo, tertio videlicet die 
ante suum et illius loci exterminium triumphale. Ipsa namque Victoria 
felici auspicio contra votum furentis qui ei nomen indidit, victoriosi 
trophei tripudium de seipsa parti cessurum Ecclesie suo vocabulo pre- 
signivit. Geterum cum Averni cyclopes etVuIcani satellites hoc mandalum 
a suo principe recepissent, urgebant episcopum ut ipse dominum papam, 



Imiict. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 605 

cardinales et alios prelatos Ecclcsie tunc excommunicaret publice coram 
plebe et fidelitatem juraret perfido Frederico , impunitate sibi super hoc 
et multis divitiis repromissis. Ipse vero Domini spiritu roboratus fidenter 
asseniit quod ipsum Fredericum Sathane progenitum et alumnum fre- 
quenter excommunicaverat atque suos, et tunc etiam eamdem in ipsum 
anathematis sententiam iteravit. Cumque duceretur ad martyrium ponti- 
fex, se primum munivit tam lamentis penitentie quam omnibus ecclesias- 
ticis sacramentis ; venim cum se in abyssum demergi estimans a circum- 
stantibus intellexit quod tractus per villam debebat suspendio interire, 
cantare cepit Te Deum laudamus et hymnum angelorum alta voce. Deinde 
ad patibulum trahi voluit velut Christus ad crucem, sed flentibus mulie- 
ribus et parvulis circa ipsum , non est permissus ex toto nudari. Porro 
Saraceni ligaverunt sacras manus et pedes, velaverunt oculos, caput vero 
jnxta caudam animalis est positum ut al vi profluvium si erumperet sacram 
verticem inquinaret. Ceterum vero illud brutum animal , licet stimulare- 
tur calcaribus, moveri non poterat donec psalmum et orationem inceptam 
athleta Domini terminaret et ab ipso gradiendi ulterius data foret licentia. 
Sicque per castnim Sancti Plamiani(l) Saraceni traxerunt eum ad furcas 
ac si esset vir ignobilis et plebeius, seu omnium abjectorum peripsema, 
vel perfidus parricida seu sicarius aut plagearius, seu noctumus depopu- 
lator agrorum. Sane Christo Domino et fratribus minoribus hinc inde 
assistentibus inter alia est confessus quod sensualitas murmurans suade- 
bat ut martyrium quod ipse dum esset liber cupierat, refugeret si valeret. 
Sed ipse tam hec quam queque minima que occurrebant memorie, non 
cessabat publice confiteri, omnibus sibi nocentibus offensas ex corde 
dimittens et que inferebant sustinens patienter. Fuit autem suspensus in 
patibulo in prima dominica instantis quadragesime (2), pene hora eadem 
qua Redemptor noster crucem ascendit. Positis vero custodibus ac triduo 
pendens in furcis, Minores tandem furati sunt corpus ejus. Sed illud car- 

(4) Legendum yero putamus per pratum Platiani, scilicet de Flazano ante Parmam, ubi Fri- 
dericus durante obsidione multos alios captivos ad ultimum supplicium trahi jussit. Videsis 
Affo, Stor. di Parma^ t. III, p. 242, qui ita hunc locum corrigendum esse censet. 

(2) Non dubitandum est ex praecedentibus quin his verbis indicetur dies dominica vulgo 

VI. Fin2. 77 



606 FRIDERICI SECINDI [Anv. 1248. 

nifices de tumulo extrahentes ac trahentes per lulum iterum suspendjs- 
runt, non deponendum absque novi Filali licentia speciali, ad majus 
christianitatis opprobriumy cleri conlumeliam, perpetuam ignominiam 
sacerdotalis ordinis et honoris confusionem pontificalis^l). Sane martyris 
oorpus prius penarum ludibrio tabefactum nunc miraculis illustratury ut 
testantur fratres religiosi qui exinde advenerunt, firmiter asserentes quod 
j>m elapso decennio (a) non foetebat. Idem vero asseritur a viris pniden* 
tibus de illustri viro domino Hugelino Remocii plurima iaude digno, qui 
nuper equo impingente ruens in prelio captus et nndatus ab impiis fuit et 
crudeliter interfectus. Attendite, populi christiani, et videte si est dolor 
sicut dolor Ecclesie, imo vester. Quis enim audivit unquam tale ant quis 
vidit huic simile ? Quis fidelis Christi famulns hec advertens potest lacry- 
mas continere, gemitus compescere aut singultus? Numquid erunt usque 
adeo aliqui duri corde ut tante crudelitalis percussi malleo non doleant, 
non tristentur?Numquid non conterentur quonimque Christianorum corda 
lapidea et ad compassionis affectum adamantina pectora non scindentur? 
Ubi est zelus christiane fidei? Ubi flammeus amor Christi qui nunc est 
denuo in suo suspensus pontifice ac ministro ? Quemadmodum dixit Petro : 
(( vade Romam iterum crucifigi » et Saulo : « Saule, Saule quid me perseque* 
ris ? » et in Evangelio de discipulis attestatur dicens : « Qui vos spemit me 
spemit et qui vos tangit tangit pupillam oculi mei. » Igitur hic scelestus ad 
sne damnationis cumulum et ad increpandam duritiamcordis nostri que ad 
tam horrenda facinora vix movetur, similia sepius iterare flagitia non ex- 
pavit, antumans apud christianos eo quod sua sine talione abundavit ini- 
quitas refriguisse caritatem, amisse in omnes pietatis viscera, omnemque 

(a) Sic, intelligendam vero posi decem diet. 

Mptuageiimo» dicta, quae reipsa aliqpioties prima eamitprivii dicebatur, qmm hac die yiri 
religiosiipraesertim ecclesiastici et moDachi^camium comeatione abstinere inciperent. Vid. Art 
de virifier les dates^ gloss. ad verb. Carnipriviuii. Hoc anno autem septuageeimae dominica 
ad diem 46 februarii incidebat et Pascbae ad 49 aprilis. 

(4) De supplicio Marcelini publice praedicavit arcbiepiscopus Maguntinus apud Herbipolim 
die 23 augusli, fideles ad crucem contra Fridericum a^sumendam exbortando. Vid. Ckrnn. 
Erphord, ap. BobbheRi ForUes^ t. n, p. 406. 



»voicT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 607 

zelum fidei defecisse. Nam circa biemiium episcopum Geracensem de Ga- 
labria fecit in aquis ferventibu8(a) prefocari. Hoc vero anno in Urbe apui^ 
Lateranum recolende memorie Gefaludensem episcopum de Sicilia jam 
annis qnindecim per dictum impium a propria sede pulsumy per quemdam 
lictorem siculum gladio fecit necari; cujus veneranda canities ad senium 
jam procliva diu in camino paupertatis excocta et longevi exilii pruina 
contracta, per se ipsam ad exitum properabat. Sed gladiator predictus 
non ad hoc tantum missus fuerat, sed ut in aliquam de magnis columpnis 
manus extenderet si valeret cruentatas. Nec mirum si minus famosos pre- 
latos perimit, cum olim sicarios et assisinos conduxerit ad necandum su- 
premum Christi vicarinm et aliquos fratres ejus et in quosdam principes 
jam pridie similia attentaverit. Heu qualiter obdormivit in principibus 
christianis timor Dei etomnino fere tepuitamor Salvatorisl Nempe dudum 
tempore gentilium si unus demon dans in terris idololatris responsa coli ab 
aliquo spernebatur, multis distractus suppliciis crudeliter necabatur; et 
modo fides contemnitur, invalescunt heretici et ab impio defenduntur : 
predicantnr in hujus scelesti potentatu heresps, increscunt apostate, de- 
fenduntur hostes Domini, contemnuntur sacramenta et claves Ecclesie, 
conculcatur libertas ecclesiastica nec curatur. Sane cum dudum exercitus 
christianus qui capere Babyloniam intendebat, fuit ab aquis Nili excres- 
centibus interceptus , nonne soldani mansuetudine refectus est pabulo et 
incolumis est servatus remissusque ad propria sine damno, ubi erant bone 
memorie dominus Albanensis et Aconensis episcopi et quidam alii presu- 
les et prelati et clare memorie rex Hierusalem Johannes de Bresnes? 
Nonne incly te recordationis dominus Johannes de Golumna presbyter car- 
dinalis qui cum imperatore Gonstantinopolitano ad Greciam recuperandam 
intraverat, captus a Theodoro Gumano reverenter tractatus est et dimis- 
sus? Ecce sevissimi hostis insania non contenta his malis, per Saracenos 
prophanari fecit ecclesias, subrui altaria, spargi reliquias et in locis sacris 
constuprari christianas vii^nes, viduas cum maritatis. Quin etiam de suo 
mandato fratres minores aliique viri religiosi qui ad dandum penitentias 

(a) laim^gimBovghemetUibus. 



608 FRIDERICI SECIKDI [Ann. 1248. 

et sepeliendum corpora occisonim inter christianas acies discurrebant, 
gl^diis impiorum perimuntur. Insuper ut furor Domini contra malignum 
amplius incandescat, nuper apud Namiam Saraceni multis cementibus ad 
caudam subjugalis traxerant imaginem crucifixi et beate Marie et alioram 
sanctorum. Deinde succisis cracifixi cruribus et brachiis, ipsum sibi et 
alias imagines in clypeos adaptabant ut in bello christiani eas appetere 
cogerentur jaculis et sagittis. Ut quid igitur cracesignati has insanias ne- 
gligentes intendunt sulcare lacerto vel brachiis flumina vel maria trans- 
meare ad expugnandos Saracenos vel Tartaros longe furentes , quoram 
cradelitas his inferior longe censetur? Exterminetur itaque prius taiis 
spurcitia Saracenica cum suis ducibus et fautoribus ac deinde ad alia pro- 
cedatur, cum causa intus habeatur que foris queritur, et jam sit pagano- 
ram persecutio inter viscera Ecclesie in claustro fidelium et in ambitu 
christianitatis introducta. Expedire videtur ut primum propellantur de 
Italie finibus tantoram sceleram patratores, ne serpens in sinu, mus in 
pera, ignis in gremio nutriantur, et ad ulteriora postmodum procedatur; 
quia non propter locum gentem elegit Dominus, sed potius a converso ut 
patet in beato Pctro et aliis apostolis ad gentes Hierosolyma derelicta 
transeuntes. Gonsiderate denique quia de celo prospicit Dominus et vidit 
filios hominum, si est intelligens, si est qui doleat necem ejus, si est qui 
requirat suoram injurias ministroram. Recogitet igitur quilibet christia- 
nus quid in extremo examine Domino respondeat si tanta dissimulet faci- 
nora. Prosequimini igitur, filii , altissimi causam Dei ut in bonum causam 
vestram tueamini sponsam ejus potentie vestre dextera ut ad dexteram 
suam vos collocet justus judex in judicio, ad etemam gloriam introdu- 
cendos. 



cremoBta Henricus, rex Sardiniae, imperii in Itaiia legatus, ad requisi- 
tionem ambasiatoram Papiensium, Alberico ecclesiae Sanctae 
Mariae de Burgo Sancti Domnini (1) vicario concedit ut cuidam 

(4) Haec ecclesia ad monasterium Theodotis dictum apud Papiam perlinebat. 



IxDiCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 609 

Parmensi nomme Cervo de redditibus suae ecclesiae subvenire 
non cogatur. 

(Memorat. ex schedis Comii ap, Robolini, NoUz. storiche di Pama^ X. III.) 

Datum Cremoney XVI martii, indictione VI. 



Fridericus, Romanorum imperator, ad fideles suos de victoria ^223!!? 
habita contra Parmenses post expugnationem suorum castrorum 
et de nece Bernardi Rolandi Russi, proditoris sui. 

(Edit. in Petri de Vin. episLj lib. II, cap. XLII; colL eum cod. Ribl. Cesar. Pa- 
T]a.ffmds Noire-Damef 303.) 

Gasualis vindicte seu potius victorie nostre plene principium, quod 
post sinistrum castrorum nostrorum combustionis eventum Dobis divina 
potentia , solita nostris adesse suffragiis , de navali MantuaDoram rebel- 
lium depressione contulerat, precedentis ad vos littere nostre stylo com- 
misimus, ut coram vobis totius rei seriem veritas descripta dissereret, 
quam fama diversis discussa relatibus potuerat variasse. Nuper autem 
quod pugnans pro nobis manus Altissimi titulis nostris undique victoriam 
grate prosecutionis adjecerit, fidelitati vestre tenore presentium resera- 
mus. Pridem dum collectis undique viribus nostroram fidelium , quoram 
celeri fulti presidio civitatis Parmensium proterviam per aggressiones 
continuas multo arctius solito victoriose perstrinximus, die quodam ad 
expugnationem duoram castroram Parmensium , que rebellium incauta 
temeritas ad strate nobis aditum precludendum , post recessum nostrum 
de castris Victorie occuparat, potenter serenitas nostra processisset, acci- 
dit quod magnam partem Parmensis militie , in frivolum castroram ipso- 
rum subsidium destinatam, acies una nostrorum fidelium ab exercitu 
nostro divisa per bivium(a) potenter et viriliter aggrediens, eos in nostri 

(a) In codiee simplidter /»ervim. 



610 FRIDERICI SECUNDI [Ami. 124B. 

naminis virtote viriliter expugnavit. Er qaibos oentum et ultra gladio 
victorie peremptis , sexaginta de melioribus casus ille sic subitus nostro 
carceri aggregavit. In cujus etiam cedis excidio, quod vobis nunciamus ad 
gaudium j illum famosum et antiquum proditorem nostrum Bernhardum 
Orlandi Russi, hujus pape sororium, totius partis adverse caput et caudam, 
imo totius factionis Italie patratorem , vindice mucrone noveritis ceci- 
disse (1). Ex quo nobis fiducia jam firma promittitur quod nequitie ca- 
pite sublato de medio, membris, que ipso preside palpitabailt, spes que- 
libet resistentie de cetero decidatur (2). 



Lojdj^, Innocentius papa ad querelam Gonradi comitis de Wasseburg 
crucesignati , episcopis Bavariae mandat quod ducem Bavariae, 
uxorem et filios ejus aliosque comites et nobiles, Friderici qoon- 
dam imperatoris fautores, qui castra et possessiones ejusdem 
comitis invaserunt, per sententias excommunicatioms et interdicti 
coerceant. 

(Bdit. ap. MoNByilfisiegrer, ann. 1888, p. 348.) 

Innocentius (a) episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratrhitQ 

(a) Iq impresso GregoHus^ male. 

(4) « Die jovis XIH exeunte martio, marchio Lancea cum militia imperatoris eqaitavit ultra 
fLumea Tarii in partibas Colligii ceperuntque Bemardum Rolandi Bubei et alios qui versus 
Fainoyum equitabant, ipsumque Beraardum milites imperatoris detruncaverunt in campo. » 
ChnmAo. de reb. m /tol. gheU, p. 246. 

(t) Adest ap. Hahn, opere praelaudato, Bull. poniif.j n« 34, p. 465, altera Innocentii papae 
ad Bononienses epistola qua iUos hortatur ad defensionem Parmae et ad remissionem quonim- 
dam imperialium captivorum qui in excontro Parmensium relaxentur. Ucet in hac epistola de 
Bernardo mentio non fiai, ad iatam Parmensium cladem pertinere videlur ex ipsia quae se- 
qauDiur verbis : c De civium jactura Parmensium quam nuper intalit vis hostilis . . • ab afilic- 
tione populi sic attriti . . . ad resurgendum de presenti ruina quorum (captivorum) defectu 
in grave periculum civitas ipsa concidit, etc. » 



TvDiGT. &] HISTORIA DIPLOMATICA. 611 

FrisiDgeiisiyPataviensiyBatisponensi episcopisac dilecto filio electoAngns- 
tensi et procuratori ecclesie Salzbargensis salntem et apostolicam bene» 
dictionem. Gum, sicnt dilectns filius nobilis yir Cionradns comes de 
Wazeburc , crucesignatus Ecclesie Romane devotus , nobis exposuit con* 
querendo, nobilis yir[Otto]dux Bavarie et A.uxorejus et filii ejus^Rapoto 
Palatinus, Bertholdus marchio de Hohenburc, 6ebehardi\s de Hirschperg, 
Otto de Biejen et Albertus de Mosburg comites, Lucimannus de Lapide, 
Wemerus de Laber, Henricus de Yillheam, Ludovicus de Hogenowe, 
Ongescalcus de Hagineberc et Hermannus frater ejus , Henricus de Le» 
chisberc, Sigefridus de Fromiberc, Ulricus de Frimitsberc, Sigefridns de 
Fronohoven et Bertholdus de Schiltberc et quidam alii sequaces eorum 
vestrarum diocesium, fautores Friderici quondam imperatoris Dei Ecclesie 
inimiciycastrayvillasetpossessionessuashostiiiterinvadentes ea omnia oc- 
cuparint et detineant occupata, propter quod sui voti executio impeditur, 
mandamus quatenus si est ita dictos ducem, uxorem et filios necnon co* 
mites ac alios ut eidem comiti castra, villas, possessiones, etc., restituant 
moneatis attentius. Quod si monitis non curaverint acquiescere , per ex* 
communicationis in personas et in terras eorum interdicti sententias 
appellatione remota cogatis, etc. 
DatumLugduniykalendis aprilis, anno pontificatus nostri Y*. 



Fridericus, Romanonim imperator, cuidam communi mandat ,it^.] 
quod faciat justam emendam militibus, qui equos et arma ac res 
alias in exerdtu suo perdidenmt. 

(Edlt. in PitH de Vhi. epitt., lib. V, cap. CXX.) 

Fridericus, etc. Milites vestri, latores presentium, fideles nostri, qui 
dudum per vos ob nostre reverentiam majestatis ad nostra servitia desti- 
nati, in eisdem servitiis fideliter permanserunt, excellentie nostre humili- 



612 FRIDERICI SECUNDI [Ann. 1248. 

ter supplicanint ut cum ipsi [dum] pro nobis et communi vestro (1 ) in 
eisdem servitiis in partibus Gremonensium contra Parmenses et alios pro- 
ditores nostros fideliter moram traherent nobiscum, de mandato nostri 
culminis speciali, plurima sint, ut asserunt, gravia damna passi, tam de 
equis eorum et rebus aliis amissis, quam de destructione domorum sump- 
tibus propriis in Yictoria factarum, ipsis fidelibus nostris damna passis 
prefata dignaretur nostra serenitas providere. Cumque eisdem fidelibus 
nostris, qui circa servitia nostra multipliciter laborarunty obsequia ipsa 
damnosa esse non debeant, sed potius fructuosa , ipsorum supplicationi- 
bus benignius inclinatiy fidelitati vestre precipiendo mandamus quatenus, 
si vobis constiterit de premissis, (dum modo non repugnet civitatis vestre 
statutum), in justa et convenienti emenda equorum amissonim et damno- 
rum ipsorum refectione debeatis eisdem fidelibus nostris resarcire ipso- 
rum labores et onera, ne ob hoc juste cogantur cuimini nostro querimo- 
niam iterare, et ad futura obsequia nostra et communis ejusdem in 
posterum facienda torpeant in aliquo vel tepescant. 



u^k Albertus Ranerii de Monteaperto et Jacobus Ugeni confitentur 
se recepisse a Ricovero camerario comunis Senensis GLXIIII libras 
denariorum Senensium pro Tebaldo de Montecereone et Gotti- 
fredo Ranerii de Monteaperto, pro servitio quod fecerunt stando in 
exercitu imperatoris in obsidione Parmae. 

(Inedit. ap. Arcb. coram. SeneDsis, Caleffb Vecehio, fol. 293 recto, ex transampto 
authentico 3 nonas octobris ejusdem anni redacto.) 

Anno Domini millesimo GC. XL. Yllly indictione YI, die III idus aprilis. 
Ego Albertus domini Ranerii de Monteaperto confiteor in veritate tibi do- 



(4) Forsilan agltur de Papia vel Pergamo, ad quas civitates earum milites drca boc tempus 
remiserat imperator. Cf. supra, p. 603. 



KuicT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 613 

mino Ricovero camerario comunis Senensis recipienti pro eodem com- 
muni me recepisse et habuisse a te solvente pro ipso communi integre 
LXXXII libras denariorum Senensium in una parte pro domino Thebaldo 
de Montecereone et alias LXXXII libras in alia parle pro Gottifredo fratre 
meo filio dicti domini Rainerii et ipsorum nomine : quos denarios ipsi re- 
cipere et habere debebant a comuni Senensi pro eorum feudo sive soldo 
a proximis kalendis februarii relrOy occasione servitii et pro servitio quod 
fecerunt pro dicto tempore stando in exercitu domini imperatoris in Lom- 
bardia in obsidione Parme procomuni Senensi; et ideo ego dictusAlbertus 
pro me ipso et ego Jacobus Ugerii pro eo presente et mandante et uterque 
in solidum nostrum principaliter et personaliter obligando soiempni et 
legittima stipulatione interposita, promittimus tibi dicto camerario reci- 
pienti pro eodem comuni nos taliter facturos et curaturos quod predicti 
Gottifredus et Theobaldus habebunt ratam et firmam hanc solutionem et 
stabunt inde taciti et contenti, et quod ipsi vel alter eorum vei alius qui 
babeat jus vel causam ab eis vel aliquo de predictis denariis vel aliquo 
eorum vel eorum occasione nullam de cetero litem vel brigam vel contro- 
versiam facient vel movebunt comuDi Senensi vel alii pro comuni, et si 
contra factum fuerit vel sic non observatum, dictum comune et te pro eo 
et successores tuos et bona indepnes exinde spondimus conservare sub 
pena dupli illius unde lis fieret, a nobis libi recipienti pro comuni pro- 
missa et ea data (sic) ut dictum est observare ; obligantes in his nos et nos* 
trosheredes tibi et successoribus tuisetbona nostrapignori; renunciantes 
exceptioni non numerate et non recepte pecunie, beneficio nove constitu- 
tionis et priviiegio fori et omni legum et juris auxilio. Et ego Oriandus 
notarius infrascriptus predictis volentibus et confitentibus predicta , pre- 
cepi nomine sacramenti et guarentisie ut diclum contractum per singula 
observent et contra non veniant ullo modo et faciant observari. 

Actum Senis in Bicchema coram dominis Therpolo Comitis, Orgese 
Mainetti, Tinaccio Guamerii, Jacopo Signoruoli et Adota notario, testibus 
presentibus et rogatis. Ego Orlandus notarius filius quondam Attaviani 
predictis interfui et ea rogatus scripsi et publicavi. 

VI. Ptna. 78 



614 FRIDERICI SECUNDI [Amn. im 



iVfJriuV. Innocentius papa archiepiscopis , episcopis caeterisque Germa- 
niae praelatis scribit quod cum Fridericus post suam in concilio 
Lugduni depositionem , non solum ad purganda crimina venire 
neglexerit, sed etiam quamdam in clericos solemnia celebrare 
recusantes execrabiiem sanctionem edixerit, ipse in eum die jovis 
sancti excommunicationis et anathematis sententiam innovavit. 

(Edid. Rayn ALD., Annal. eccle$.^ ad anu. 1 248, § III et seqq., e regest. libro V, 
litter. curial.y n"" 44.) 

Innocentius, etc., archiepiscopis et episcopis, abbatibus, prioribusy 
decanis, archidiaconis et aliis ecclesiarum prelatis per Alemanniam con- 
stitutis. Gum nos olim Fredericum quondam Romanorum imperatorem 
citaverimuSy ut in coucilio Lugdunensi personaliter vel per nuntios com- 
pareret responsurus nobis et aliis qui vellent aliquid proponere contra 
eum et satisfactionem idoneam prestiturus, tandem quia in eodem conci- 
lio multa inter cetera contra ipsum sic certa et evidentia quod in eis infi- 
ciationi prorsus locus esse non poterat, manifeste comperimuSy ex quibus 
de vitio pravitatis heretice merito debebat haberi suspectus, maxime cum 
post excommunicationis sententiam a bone memorie J. episcopo Sabinensi 
et. • . tituli Sancte Sabine presbytero cardinali latam in ipsum, postquam 
etiam felicis recordationis Gregorius papa predecessor noster eum anathe- 
matis vinculo innodavityac post Ecclesie Romane cardinalium,prelatorum 
et clericorum ac aliorum etiam diversis temporibus ad Sddem Apostolicam 
venientium captionem,Ecclesie claves contempserit sibi faciens celebrari 
vel potius quantum in eo fuit profanari divina, constanter et patenter 
asserens se prefati predecessoris sententias non vereri, et insuper con- 
junctus amicitia detestabili Sarracenis, eorum ritus amplectens et aliquos 
ex ipsis in quotidianis ejus obsequiis secum tenens, nuncios soldani Baby- 
lonie postquam idem soldanus, cum quo dictus Fredericus prout ex ipsius 
soldani accepimus litteris a tempore patris ejusdem soldani familiaritatem 



IxDiCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA« 615 

6t dilectionem mutuam ac concordiam perfectam habuisse dignoscitur, 
Terre sancte ac ejus habitatoribus christianis per se ac suos damna gra* 
vissima et inestimabiles injurias irrogaraty fecerit per regnum Sicilie cum 
laudibus ad ejusdem soldani extollentiam honorifice suscipi et magnifice 
procurariy necnon aliorum infidelium pemiciosis et horrendis obsequiis 
contra fideles abutens, illis qui damnabiliter viiipendentes Apostolicam 
Sedem ab unitate Ecclesie discesserunty procuraverit amicitia et afiinitate 
conjungi, ipsum in prefato concilio propter hec et alia plurima que in 
sententia tunc prolata contra eum a nobis plenius continentury abjectum 
omnique honore ac dignitate tam imperii quam regnorum privatum a 
Domino denuntiavimus eum nihilominus sententiando privanteSy excom- 
municationis solemniter in eumdem propter has et alias causas sententia 
promulgata, quam postmodum annuatim certis solemnitatibus more Ro- 
mane Ecclesie duximus innovandam. Sed ipse tanquam in suis obfirmatus 
nequitiis nec adhuc de tam nefanda et damnabili suspicione satisfacere 
nec ad gremium matris Ecclesie redire curavit, iicet Panormitanum 
archiepiscopum et episcopum Papiensem et quosdam alios ad sedem des- 
tinariteamdem,qui venerabilibus fratribus Portuensi et Albanensi episco- 
pis et dilecto fiiio nostro H. • • tituli Sancte Sabine presbytero cardinali 
quos eis concessimus auditores, instrumentum cujusdam tabellionis et 
litteras munitas bulla aurea presentarunt, in quibus continebatur quod 
cum idem Fredericus fuisset in premisso conciiio habitus de heretica pra- 
yitate suspectus, ipse interrogatus et examinatus ab eis super articulis 
contentis in symbolo et aliis ad fidem catholicam pertinentibus dixit se 
illos firmiter credere ac juravit; in quibus etiam constituit examinatores 
ipsos procuratores suos ad jurandum in anima ejus quod eos credebat et 
ad purgationem etiam in presentia nostra in loco idoneo supersuspicione 
hujusmodi offerendam. Qui hec eisdem retulerunt auditoribus viva voce 
quodque sic erant jurare parati, ex parte ipsius Frederici purgationem 
hujusmodi offerentes. Nos autem his intellectis talem examinationem et 
purgationemycum nec ubi nec de quibus neque coram quibus debuit pre* 
sumpta fuerit , cum iidem examinatores et eorum consanguinei sint de 
ipsius curia seu terris potestati vel verius tyrannidi sue subjectis, illuso- 



616 FRIDERICI SECUNDI [Am. 1248. 

riam prout erat et frivolam reputantes , ipsam de fratmm nostrorum et 
multorum prelatorum qui nobiscum tunc aderant consilio, decrevimus irri* 
tam et iDanem, processum eorumdem examinatorum super iis presump^ 
tum penitus reprobando. Concessimus tamen, si venerit idem Fredericus 
personaliter infra tempus legitimum sine armis et cum modico comitatu, 
quod ipsum super purgatione quam de suspicione predicta se coram nobis 
velle prestare dicebat, si de jure et sicut de jure faciendum existeret, au- 
diremus. yerumtamen non solum postmodum venire neglexit, sed quasi 
delectet eum malefacere, prioribus nequiora committens, quamdam exe- 
crabilem edidit sanctionem inter alia continentem ut quicumque clericus 
vel religiosus ad papale vel papalis legati mandatum publice forsan omi- 
serit missarum seu alia celebrare solemnia et sacramenta fidelibus eccle* 
siastica propinare , de civitate vel loco cujus incola reperietur ejectus 
bonis suis patrimonialibus et ecclesiasticis, ut penam de tanta temeritate 
tulisse se doleat, spolietur : clericis mandato predicto parere nolentibus 
et in fide sua ferventibus ecclesiasticis applicandis, patrimonialibus autem 
proximis ab intestato venientibus scilicet assignandis(l). Unde quia me- 
rito contra eum qui penitere despiciens peccata peccatis accumulat et 
ortam contra se suspicionem dictis et factis innuit esse veram, est durius 
procedendum, nos prefatum Fredericum ^ sicut bactenus, sic in die jovis 
sancto proximo preterito (2), quinimo districtius pro eo quod suspectus 
vehementer de heresi et anathematizatus ad sinum prefete matris Ecclesie 
redire ac ea facere que a sic suspecto ac excommunicato fieri debent, 
omnino contempsit, excommunicavimus et anathematis vinculo duximus 
innodandum; denuntiantes nihilominus sibi presente generali et publica 
congregatione fidelium et per alios etiam ei nuntiari volentes quod si dein- 
ceps in hujusmodi conlumacia duxerit persistendum, contra ipsum gravi- 
ter quantumcumque secundum Deum expedierit procedemus. Pronuntia- 
vimus preterea quod quicumque sibi post duos proximo futuros menses 
ab eodem die jovis computandos consilium aut auxilium prestiterit vel 



(4) Cf. mandatum quod supra exhibuimus, p. 585. 

(2) Scilicet 46 aprilis, cum Paacha hoc aniio in die 49 aprilis ipdderet, ut supra roonuimus. 



IMDICT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 617 

favorem publicum vel occultum, illi eidem pene subjaceat tam in persona 
quam in rebus, cui talium fautores subjacent secundum canonicas et legi- 
timas sanctiones. Mandamus quatenus predicta omnia et singula publice- 
tis et publicari faciatis per loca in quibus videritis expedire. 
Datum Lugduni, XIV kalendas maii, anno V. 



Innoeentius papa mandat ut bona omnium Januensium qui mS^^ 
Friderico quondam imperatori auxiiium vel favorem praestant, 
publicentur, ipsius communis Januae usibus applicanda , eisdem 
tam de Janua quam de aliis societatis Lombardiae civitatibus per- 
petuo forbannitis. 

(Inedit. ex cod. Caffar. in Bibl. Brit Musaei, n'' 13031, fol. 168, recto • verso.) 

Innocentius episcopus, servus servorum Dei, dileclis filiis potestati, 
consilio et communi Janue salutem et apostolicam benedictionem. Gum 
diligenter attendimus et solicite meditamur quot et quales nobis paret in- 
sidiasFredericusquondamimperatory Ecclesie persecutor, quibusve inge- 
niis sive modo fallaciis et dolositatibus fideles Ecclesie trahere ad se velit, 
ut eos mordeat amarissime et impie tradat morti, expediens, imo propter 
instantis malitiam temporis necessarium arbitramur ut illorum temeritatis 
presumptio qui in ipsius vestrum sanguinem sitientis auxilium privatim 
vel publice se convertunt, digno castigetur verbere ac pena debita fe- 
riatur. Cum igitur circa statum vestrum et omnium aliorum Ecclesie 
devotorum in prospera dirigendum, sicut nos duxistis aliquando requi<« 
rendos, hactenus intenderimus toto posse totoque ingenio insistamus, 
com nihil amplius cupiamus ad presens quam quod negotio communi 
qu8d agitur profectus accedant prosperi et felices succedant eventus, ac 
id nequaquam valeat provenire silque labor noster inutilis si contingat nos 
in contrarium laborare, volumus et per apostolica scripta vobis preci- 
piendo mandamus quatenus submoto cujuslibet dilationis et difficultatis 



618 FRIDERICI SECUNDI [Am. 1248. 

dispendiOy statnatis et irritetis (stc) deinceps a vobis refragabiliter {$ic) 
observari ut illonim omnium qui inventi fuerint aliquid tractare vel etiam 
tractavisse in favorem Frederici predicti et detrimentum civitatis vestre 
vel societatis dispendium Lombardie, a tempore quo deposilionis tulimus 
sententiam in eumdem, bona quelibet publicentur vestris communibus 
usibus applicanda, eis tam de vestra quam de omnibus aliis civitatibus 
societatis predicte perpetuo forbannilis ; quorum filii et nepotes ad nuUa 
penitus officia vel ^otestarias in vestra vel aliqua societatis ejusdem 
civitate de cetero assumantur. Illi vero qui tales in officiales sue civitatis 
presumpserint assumere vel etiam polestates, se noverint excommunica- 
tionis sententia innodatos et terras eorum supponendas ecclesiastico in- 
terdicto. 
• Datum Lugduni, YI kalendas maii, pontificatus nostri anno quinto. 



wfpriiii. Innocentius papa 0. Sanctae Mariae in Via Lata diacono car- 
dinali, Apostolicae Sedis legato, mandat ut filios et nepotes Fride- 
rici quondam imperatoris, marchiones, comites, barones, etc., 
ejusdem fautores, nominatim excommunicet, villas et castra eidem 
adhaerentia interdicto supponat, crucemque contra Ezelinum de 
Romano et caeteros Ecclesiae inimicos praedicet aut praedicari 
faciat. 

(Edid. H6FLBB, Kais. Priedr. //, appendM p. 878, n"* 33, e regist. litter. Innoc. IV, 
in Bibl. Vallicell. Rom. J. 55.— CoIIat. cum cod. La Porte da Theil, inBibliot. 
Gesar. Paris., t. XX.) 

Innocentius, etc., 0. sancte Marie in Via Lata diacono cardinali, Apo- 
stolice Sedis legato, etc. Instantem persecutionem Ecclesie ac persecutoris 
tyrannidem diligentius attendentes, cogimur querendo remedia procurare 
contra illos qui persecutioni hujusmodi facto vel dicto, ope vel opere 
causam prestant. Cum igilur multi de diversis partibus Frederico quon* 



IsmcT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 619 

dam imperatori adhereant immemores sue salutis, nos nolentes hec sub 

simulatione transire, ne quod absit assumant exemplum exinde convicini, 

mandamus quatenus Frederici fiiios et nepotes nominibus eonim expres- 

sis nec non marchiones, comites et barones , prelatos etiam et clericos cu- 

juscumque fiierint dignitatis vel ordinis, et alios omnes qui eidemF.quovis 

modo favere presumant aut ad curiam ejus seu nepotum vel filiorum ejus- 

dem vocati vel non vocati vadant vel mitlant , excommunicationis mu- 

crone percellas, ipsosque excommunicatos publice nunties et nuntiari 

facias per loca in quibus expedire videris, pulsatis campanis et candeiis 

accensis singulis diebus dominicis et festivis. Civitates quoque, castra, 

villas et loca dicto F. adherentia nominatim Ecclesie interdicto suppo- 

nens j prives ea et judices ac tabelliones eorum et prefatos omnes omni 

honore, quolibet ofl^cio, quavis dignitate et quibuslibet nisi duntaxat in 

casu a jare concesso ecclesiasticis sacramentis, baptismate parvulorum et 

penitentiis morientium solum exceptis, quibus nulli prorsus teneantur in 

judicio respondere. Interdicas etiam specialiter ut nulius ex fBiutoribus 

prefati Frederici in potestatem aut rectorem vel ad aliquid officium seu 

dignitatem eligi valeat vel assumi, excommunicationis in illos qui contra 

fecerint sententia promulgata; et quia Ezeliuus de Romano tanquam 

membrum diaboli et iniquitatis vasciculum, contra Ecclesiam ad prefati 

persecntoris obsequia damnabiliter se devovit, contra eumdem Ezelinum 

et fautores ejus simili modo ut predictum est procedere non postponas, 

contra quos omnes in terris tue legationis crucem predices et facias pre- 

dicari ; illam signum cmcis adversus predictos assumentibus peccatorum 

suorum veniam, protectiones et privilegia concessurus que conceduntur 

crucesignatis transfretantibus in subsidium Terre sancte. 

Datum Lugduniy Y kalendas maii, anno quinto. 



Guillelmus de Parisio et Bartholomeus de Turgusio, imperiales gf^X: 
judices contractuum in Tarento, ad requisitionem Gregorii mo- 



620 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 12». 

nachi Cassinensis in publicam fonnam redigi fadimt litteras Ste- 
phani Jaquinti de Baro, magistri camerarii terrae Ydrunti, quibus 
vigore mandati imperialis cujus tenor inseritur, et post inquisi- 
tionem factam, mandat Johanni judici de Cretio, procuralori 
curiae in Tarenlo , ut a procuratione ecclesiae Sancti Petri impe- 
rialis de Tarento ad mensam conventualem Cassinensem pertinentis 
de caetero desistat. 

(Inedit. ex archivo iQonast. Cawin., Cod. diplom»^ X. V, chart. S. Petr* imper.; 
pergamena vero parnm correcte transcripta videtur et in qnibQsdam locis erosa 

est.) 

Die dominico penultimo mensis augusti, sexte indictionis, nos Guillel* 
mus de Parisio et Bartholomeus de Turgusio , imperiales judices contrac* 
tnum in Tarento, presenti scripto fatemurquodfraterGregoriusCasinensis 
monachus et prior ecclesie Sancti Petri de Tarento ostendit nobis litteras 
domni Stepbani Jaquinti de Baro imperialis magistri camerarii terre 
Ydruntiy transmissas judici Jobanni de judice Creti procuratori renim 
curie in Tarento ; quarum continentia talis est : 

Prudenti viro Johanni judici de Gretio procuratoii curie de Tarento 
amico suo, Stepbicius (sic) Jaquintii de Baro , magister camerarius terre 
Ydrunti^salutem et amorem sincerum. Recepimus sacras imperiales litte- 
ras in bunc modum : — Fridericus, Dei gratia, etc., magistro camerario 
terre Ydnintiy etc. Yenerabilis conventus monasterii Gasinensis nostrorum 
fidelium transmissa culmini nostro petitio continebat quod cum ipsi sem- 
per habuerint et babere consueverint ex antiquo quasdam obedientias et 
domus pro utilitatibus conventus ejusdem divisas a proventibus et juribus 
spectantibus ad abbatem, in quibus abbates qui pro tempore ipsi monas- 
terio prefuerunt nunquam habuerunt questionem cum eis, videlicet infir- 
marium, vestiarium, cellararium, sacristam, camerarium, hospitale et 
quasdam res alias ad usus ipsius conventus specialiter hactenus deputatas, 
et in obedientiis ipsis et rebus semper prefuerunt monacbi conventus ejus- 
dem pro voluntate sua, tu, mortuo Stephano quondam abbate ipsius 
monasteriiyquomonasterio ipso vacante hujus bona pro parte curie nostre 



toicT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 621 

procuras, prefatum conventum super predictas contra justitiam impetis et 
molestas. Supplicantibus igitur predictis fidelibus nostris super eas secun- 
dum justitiam provideriy nolentes eos de hiis juribus defraudari , fidelitati 
tue precipiendo mandamus quatinus prefatum conventum fideles nostros 
super predictis contra justitiam non impetas nec molestes, sed ipsos in eo 
statu esse permittas quo tempore quondam aliorum abbatum deceden- 

tium^cumprefatum monasterium vacabatyConventum prefatum 

, quod justam non audiamus 

iterum in hac parte querelam.Datum Cremoneyultimo aprilisy sexte indic- 
tionis. — Ad cujus executionem sacri mandati de controversia intenden- 
tes probationem recipiendam super premissis a parte conventus predicli, 
per litteras nostras tenorem litterarum prescriptarum imperialium conti- 

nentes judici Nicolao de Patricio judici et nota- 

rio Panormo notario actorum in bajulatione Tarenti commisimus, et ut de 
ipsa recepta faciant fieri publicum instrumentum. Quo instrumento facto 
et nobis per eosdem nostros commissarios presentato, communicato super 
probationis ipsius efficacia et aliis consilio sapientum , quia predicti con- 
ventus intentionem in totum fundatam invenimus,quum juxta sacri impe- 
rialis predicti mandati tenorem a molestatione et impetitione predictis 
desistere debeamus, prudentie vestre ex parte imperiali qua fungimur 
auctoritate mandamus quatenus a procuratione ecclesie Sancti Petri im- 
perialis de Tarento vobis de nostro mandato commissa de cetero desista- 

tis, conventum prefatum in eo non impetentes vel mo- 

lestantesy juxta tenorem sacrarum Utterarum imperialium predictarum. 
Datum Tarentiy vigesimo junii, sexte indictionis. 

Verum quum predicte autentice littere penes prefatum judicem Johan- 
nem remanserant, ad petitionem et cautelam predicti fratris Gregorii mo- 
nachi Casinensis et conventus ejusdem monasterii securitatem, ipsas de 
verbo ad verbum fideliter transcribi et in publicam formam redigi fecimus 
per manus Panormi imperialis publici Tarenti notarii| et nostris subscrip- 
tionibus roborantes eidem fratri Gregorio easdem assignavimus , die, 
mense et indictione pretitulatis. 

(Adest signum notarii.) 

Yl. Fttia. 79 



622 FRIDERICI SECVNDI [Am. 124B. 

f 6iiill6lmu8 de Parisio judex. 

f Bartholomeus de Turigisio jadex. 

f Jaspidus filius judicis Alexandri. 

f Ego Absaion notarius Rogerii filius. 

f £go Dominicus Griso Johannis filius. 

f Johannes filius Simeonis de milite. 



^u^: Innocentius papa abbati Augensi regratiator quod ipse omissa 
priori circa negotium Ecclesiae negligentia, Hartmanno de Ki- 
burg et aliis Gennaniae comitibus yiriliter contra Conradum Fri*- 
derici quondam imperatoris filium adstiterit, eumque in gratiam 
JEcclesiae r^umit. 

(Edid. Raynald., AntuU. eeckt. ad ann. 1348, $ XYI.) 

InnocentiuSy etc., abbati Augensi Gonstantiensis diocesis, etc. Venera- 
bilis fratris nostri Constantiensis episcopi et dilectorum filiorum nobilium 
virorum H. de Kyburchy L. de Fonbuit, G. de Signering et H. de Gruen* 
vigen (i) comitum, Romane Ecclesie devotorum, per litteras nobis e&titit 
intimatumquod si hactenus circa negotium Ecclesie visus ftieris negHgens 
et remissus, provenit ex industria, non contumacia vel defectu, ut ipsis 
opportunitate captata magis posses resistentes offendere quam offendi, 
opinione pro ipsorum assertione manifestius faciente quod cum nuper 
GonraduB natus Friderici quondam imperatoris, aggregatis undique viri- 
bUB, non attendens quod non in multitudine exercitus victoria belli , sed 
est de celo tantummodo fortitudo^ cum ipsis comitibus congredi attentas- 
set, astitisti eis viriliter et potenter cum decenti armatorum et honorabili 
eomitivay ita quod persecutor Ecclesie terga vertens, relictis rebus quam- 

(<] Sciiicet Hartmannus de Kiburg, Ludewicus de Frobuig, Gottefridus de Sigmaringen el 
Hartmannua de Griiningen, ut nos monet STAXLHf, Wirtemb, Gmh.^ t. II, t^ 204. 



brMCT. «.] HI3T0RIA DIPLOHATICA. «23 

phirimis, fere fiiil manu Talida captiyatus, etc. (Sobdit se episcopi et pttv 
Genini iUoram precibos permotum, ipsum in Ecclesie gratiam admittere, 
ac provoeat ad expectationem quam ii de ipsius virtute suis Utteris conci- 
tanmt sustinendam.) 
Datom Lugduni, idibos maii, anno Y*. 



Innocentins papa pafriarchae Jerosolymitano, magistro militiae ^«JsJ. 
Templi et omnibus per regnum Jerosolymitanum constitutis 
mandat quod Thomasium comitem Acierrarum, Friderici quon- 
dam imperatoris legatum, si fieri possit expellant, Pisanos vexilla 
ejusdem Fridericl portantes compescant^ neque praesens ipsius 
regni dominium immutari permittant. 

(Inedit. ex coHect. La Forte du Theil in BibL Cesar. Paris.y anno V, epfst. 53, 
54 et 57y foh 558; coll. cam indice eplstol. Innoc. IV, tbidem^ fol. 93.) 

Innocentius, etc., patriarche lerosolymitaoo Apostolice Sedis legato, 
arcbiepisoopis el episcopis ac dilectis filiis prelatis^ templariis et hospita- 
lariis et fratribus domus Theutonicorum necnon baronibus universis de- 
votis Ecdesie in transmarinis partibus constitutis, etc. Cum, sicut accepi* 
mos^Thomafiim comes Acerrarum qui pro Friderico quondam imperatore 
in comitatu Trip(riitano dicitur commorari^ devotis Ecclesie noceat per 
modos et fraudes* a domino suo solitos sicut potest, universitati vestre 
mandaoms qnateiros qnod idem omies de partibus illis omnino recedat 
soUicite laboreCis. T» vero, frater patriarcha, loca ubi moratur et ad que 
ipsum perv^re contigerit, anctoritate nostra supponas ecclesiastico inter- 
dicto, contradictores, etc. 

Datum Lugduni, YIII kalendas junii, anno V. 

InnocentiuSy etc.,patriarche Jerosolimitano Apostolice Sedis legato, etc. 
Cumysicut accepimuS| Pisani et plures alii in eorum navibus,cum adAcco- 



624 FRIDERICI SECUNDI [Aiof. 1248. 

nensem applicant civitatem, yexilla Friderici quondam imperatoris ex- 
tensa portare ipsaque in ecclesiis in solemnitatibus ponere presumant, in 
animarum suarum periculum et scandalum plurimorum^ mandamus qua- 
tenus hoc omnino fieri prohibens predictos et alios quod de cetero ab hn- 
jusmodi presumptione omnino desistant monitione previa per censuras 
ecclesiasticas appellatione remota compescas, invocato ad id, si necesse 
fuerit, auxilio brachii secularis. 

Datum, utsupra. 

Innocentius, etc., magistro et conventui militiae templi Jerosolymi- 
tani, etc. Gum, sicut accepimus^ quidam de partibus vestris tam religiosi 
quam alii seditiose procurent qualiter regnum Jerosolymitanum possit ad 
manus Friderici quondam imperatoris el Gonradi nati ejus inimicorum 
Ecclesie pervenire , universitatem vestram rogamus, monemus et horta- 
mur attente firmiter precipiendo mandantes quatenus persistentes in de- 
votione Romane Ecclesie constantia inconcussa, non immutetis nec quan- 
tum in vobis est ab aliquo permittatis ipsius regni dominium aiiquatenus 
immutari. Alioquin tam vos quam alii privilegiati de partibus illis qui 
contra presumpserint, poterunt merito formidare quod omnibus privile- 
giis, libertatibus et immunitatibus vobis et eis ab Apostolica Sede concessis 
in perpetuum privabuntur. Datum, ut supra. 

In eumdem modum vicemagistro et conventui domus hospitalis Jeroso- 
lymitani. 

Magistro et conventus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum. 

Archiepiscopisy episcopis ac abbatibus, prioribus, archidiaconis et aliis 
ecclesiarum prelatis per regnum Jerosolymitanum constitutis. 

Universis baronibus et miiitibus regni Jerosolymitani. 

Gonsulibus et communitati Januensium in regno commorantibus* 

Gonsulibus et communi Yenetorum in regi^o conmiorantibus. 

Gonsulibus et communi Pisanorum in regno commorantibus. 

Populo civitatis Acconensis. 



bmiCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 625 



Fridericus, Romanorum imperator, pro gratis et acceptis ser- ^^^^ 
Yitiis communis Eugubii fidelium suorum, eis castrum Collis "^^^* 
Pergulae cum omnibus pertinentiis ejus in perpetuum concedit. 

(Edidit BsposATi, Della zeeea di GiMio e ddle geste de' Conti e dtuM (FUrbino^ 
1. 1, p. 403» append.y n* VI.) 

Federicus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusa* 
lem et Sicilie rex. Benemeritis Cesarem providere fidelibus etsi gratie ple- 
nitudo suadeat, servitiorum quodammodo gratitudo compellit, ut dum 
grata fidelium remunerantur obsequia, fiant quasi per debitum gratiora. 
Per presens itaque scriptum notum fieri volumus universis imperii fideli- 
bus tam presentibus quam futuris quod nos attendentes fidem puram et 
devotionem sinceram quam commune Eugubii, fideles nostri, erga meges- 
tatis nostre personam et sacrum imperium habere noscuntur, consideran- 
tes quoque grata et accepta servitia que culmini nostro prestiterunt hac- 
tenus et presentis turbationis tempore prestare non cessant et facere 
poterunt in futurum, castrum CoUis Pergule in districtu existens Eugubii 
quod nunc curia nostra tenet, cum hominibus, justitiis, rationibuSy juri- 
bnSy jurisdictionibus et omnibus pertinentiis suis eidem communi fideiibus 
nostris in fidelitate ac devotione nostra et imperii persistentibus in perpe- 
tumn, salva imperiali justitia, de gratia nostra duximus concedendum^ 
quod a nobis et imperio immediate teneant et etiam recognoscant; pre-** 
sentis scripti auctoritate mandantes quatenus nullus dux, nuUus marchio, 
nullus comes, nullus vicarius seu capitaneus, nuUus potestas, nullum 
commune, nuUa denique persona alta vel humilis, ecclesiastica vel mun- 
dana, contra presentis concessionis nostre tenorem temere venire presu- 
mat; quod qui presumpserit, preter indignationem nostri culminis quam 
se noverit incursunimy centum libras auri purissimi pro pena componat, 



626 FRIDBaiCI SECDVDI [Amr. 1248. 

medietate fisco nostro et medietate ipsainm reliqua passis iDJuriam appli* 
canda. Ad hujus autem nostre concessionis memoriam et robur perpetuo 
valiturumypresens scriptum per Johannem de Gapua notarium et fidelem 
nostrum scribi et sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Datum in castris in depopulatione Parme, per manus magistri Petri de 
yiiaeay imperialis aule protonotarii et regni Sidlie logothete, anno domi^ 
nice incarnationis millesimo ducentesimo quadragesimo octavo, mense 
madiiy sexte indictioni^, imperante domino noslro Friderico Dei gratia in- 
yictissimo Romanonun impei;^tore semper augusto, Jerusalem et Sicilie 
rege, anno imperii ejus vicesimo octavo, regni Jerusalem vicesimo tertio, 
regni vero Sicilie quinquagesimo, feliciter. Amen. 



▼•ijSSS.j FridfericM, Romanoram imperator, scritnf comiti Casertano 
Ludovicum regem Francoram in transfrefatione proxima per 
Siciliam transiturum vel etiam hiematuram, mandatque ut sta- 
tim cum tribus vel quatuor viae sociis ad partes illas accedat, pro 
receptione dicti regis. 

(Edid. Baltsze, Mlscett,^ t. T, p. 470; colL com cod. B!U. Oesar. Paris.y ane. /md$ 
^,n«S5a7, fol. 9t verso.) 



Fredericus inaperator, etc« , comili Casertano^ ele. Gnm^siciftt firma tupeir 
relatioiie comperimua et te in parle non eredimua igiiorstf6^1.iUQBtri6 rex 
FraACorum dilectus amicua nostar ad partes uitramarinas^ prmit jam. diiH 
dttm stabili meate dlisposuit, transCretare magfttfice ut parafeua^ qnem pe» 
parties Sicilie traasire veile con&la&ter andivimus vel ibidem u caau» ismit^ 
d^rit yemai^ef Bole^s ut ioaula ipaa nostri pars u&p» preolara dominiiv 
tempestate presenlium n^tiorum et temporis tmmineBle, Dectoria nm 
preaidia pffesentia careat qui pecsonaliter nostr e onQeatalaa esseotiam le^ 
pnesentans el regam ipsaift beo nostri quo decueril fafmonr recqiMifc el 



IMMGT.6.3 HIStOAIA DlPLOMATICA. 62T 

proyinciaai iapiMk fn oniBi tranqnillitate gubemet, quanquam re^mft 
BOdtratn in proximo^ciTitatis Parme depresBft proteiria Tel ipsius urgeu* 
tisBime depopulatioue peracta , repetere perBOnaliter dispouamus, te ad 
partes illas tauquam predpuum loco uostri vicarium ante faciem nostram 
salubri consideratione providimus premictendum ; devotioni tue mandan<> 
tes qMtenus hicontinenti receptis presentibus, ad comitivam tuam viris 
aliquibu» fidelibns nostris de Terra Laboris et comitatu Moitsii tribus vel 
qnatuor deputatts, magnis et continuatis dietis ad partes ipsas, slcut un* 
quam gratiain nostram diligis, celeriter studeas te transfenre» Qualiter 
autem super receptione regis ejusdem et negotiis nostris illarnm partium 
gerere te veKmus, per latores presentium, nuntios tuos fideles nostros^ 
quibus super hoc plenissime beneplacitum nostre majestatis expressimus 
et fidem plenariam adhibere te volumus, sufficienter poteris informari. 



III i I n 



InDOcentius papa Argentinensi episcopo qui oppidum de Gen- ^Jf^^* 
genbach castraque de Malberg et Ortemberg, quae Fridericus 
quondam imperator ab ecclesia Bambergensi tenebat in feudum, 
suis sumpiibus cepit, concedit ut eadem castra non possint alie- 
nari nisi prius ei de expensis suis fuerit plenarie satisfactum. 

(Edid. ScHOBPFUH^il/M/. diphmai.y 1. 1, n» CGCCLXII, e cod. Mss Bibl. Vatic, 
n* 7183; erronee vero Gregorio nonorem tribait. Rectius taroen epistolaoi 
dsauo ttliibet ibUbm^ p. SM, e ngist. epist. anno T, epiiL 668.) 

Iimocentius^a) episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri, . . 
ArgeatiDe&ai episcopo salutem et apostolicam benedictionem. Ne inde 
possis incurrere damna unde meruisse dignosceris commodum et favorem, 
libenter apponimus remedium et cautelam. Cum igitur, sicut patet per 
opera, ex parte tua fuerit propositum coram nobis quod oppidum de Gen- 

(a) In cod. Gregoriuif male. 



628 FRIDERICI SECUNDI [Amr. 1248. 

gembach et de Malberch(a) et de Steinberc(6) castra cum pertinentiis suis 
que Fridericus quondam imperator ab ecclesia Bambeiigensi tenebat in 
feudum, ceperis non sine magnis oneribus expensafum^ nos indemnitati 
tue Yolentes patema sollicitudine precavere , presentium tibi auctoritate 
concedimus ut ad eorum restitutionem minime tenearis neque predicta 
oppidum et castra per venerabilem fratrem nostrum Bambergensem epi- 
scopum vel successorem ipsius aut aliquem alium aliquo modo alienari var 
leant; quam alienationem si forte presumi contigerit, decemimus irritam 
et inanem, nisi primo tibi et adjutoribus tuis de danmis et expensis que 
hac ratione subiisse noscimini, fuerit plenarie satisfactum. Nulli ergo^ etc. 
Datum Lugduniy III nonas junii, anno ponUficatos nostri Y. 



in^dJ^Si- Fridericus, Romanoruin imperator, ad supplicationem Ortolfi 
**""• Garstensis abbatis, capellani et fidelis sui, de verbo ad verbum 



Pannae, 

Jonio. 



inserit et confirmat scriptum Friderici quondam Austriae et Sty- 
riae ducis in anno 1255 octavo decimo die septembris indultum, 
quo sibi sententialiter advocatiam monasterii de Garsten attri- 
buit, notificatque imperator eamdem advocatiam ad manus suas 
perpetuo retinere velle. 

(Edit. ap. KuRZ, Beytrage zur GetehkhU des Landes oesterreich ob der Enm, 1. 11, 
p. 550, n<* LXX, ex aatographo ande slgitlum pendebat.) 

In nomine sancte et individue Trinifatis. Amen. Fridericus secundus 
divina favente clementia Romanorum imperator semper augustus,Jerasa- 
lem et Sicilie rex. Justis fidelium nostrornm petitionibus condescendere 
cogimur quas nisi favorabiliter audiremus, obaudire quod juste petitur per 
injuriam videremur. Eapropter per presens privilegium notum fieri volu* 

(a) In cod. Mulberc^ forsitan Malberg, castrom et oppidum Ortenoviaei nnnc Jnris 
Badensb. 

(b) Ita, sed in registro OrUmberg. ' 



Imwct. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 629 

mus universis imperii fidelibus tam presentibus quam futuris quod Ortol- 
fus venerabilis Gerstensis (a) abbas, cappellanus et fidelis noster, ad pre- 
sentiam nostram accedens (1 ) quoddam scriptum patens per Fridericum 
quondam ducem Austrie et Styrie monasterio suo super advocatia ejus- 
dem monasterii dudum indultum, culmini nostro exbibuit, supplicavitque 
attentius celsitudini nostre ut omnia que continerentur in eo confirmare 
de nostra gratia dignaremur; cujus scripti tenor per omnia talis est : 

Nos Fridericus Dei gratia dux Austrie et Styrie et dominus Camyole 
notum facimus universis et nominatim significamus Ottoni advocato de 
Lengenbach, Liuloldo etChunrado fratribus de Altenburch, Ottoni et Or- 
tolpho de Greze et Gundakaro de Styra quod accepimus querimoniam 
Ulrici abbatis et fratrum de Gersten super injuriis et gravaminibus que 
sibi inferebant predicti et quidam alii minores qui se dicebant sue eccle- 
sie advocatos. Nos igitur dicto abbati et fratribus diem prefiximus ante 
castnim Sitzenperge ad nostrum placitum generale, ubi predictus abbas 
presente Chunrado Frisingensi episcopo, comite Chunrado de Hardeke et 
multis ministerialibus nostris, per plura privilegia sufficienter ostendit 
quod in omnibus possessionibus ecclesie sue nullum preter nos habere 
debeat advocatum. Nos itaque eamdem advocatiam sicut justum fuit 
nostre adtraximus potestati, mandantes ut nullus eos in suis possessioni- 
bus occasione advocatie gravet de cetero aut molestet; quod quicumque 
contra jus et contra mandatum nostrum eandem ecclesiam de cetero infes- 
taverit, illum sicut ratio exegerit puniemus ut pote nostri nostrique judicii 
contemptorem. Hujus rei testes sunt Chunradus episcopus Frisingensis, 
comes Chunradus de Hardeke , Heinricus de Prunne j Imfridus de Him- 
perge, Henricus de Sevelde, Hademaras de Sunnenberch, Wichardus de 
Amsteyne, Heinricus de Hakanberch, Chunradus et Ulricus fratres de 
Himperge, Uiricus de Chirchlinge, Hugo et Otto Tursones, Rapoto et Had- 

(a) Sdlicet de Gamtm. 



(4) c Item Ortolfus abbas Gerstensis imperatorem apud ChremoDam pro suie et ecclegiae 
negotiis visitat, honorifice recipitur et pro sua voluntate honorabilius dimissus, etc.... » Chtih- 
nte. GoTsteim^ ad ann. 4248, ap. Raugh, Scriptor,, 1. 1, p. 36. 

VI. Pana. 80 



630 FRIDBRICI SECUNDI [Amr. 1248. 

marus fratres de Schonenberch , Ditrycus de Yolchinsdorf, Syboto de 
Hage, Liutoldus de Pourawei Dyetricus Pmhase (iic)j Wemhardus de 
Inne, Heinricus de Wasen, Meinhardus de Gastey, Duringus magister 
venatorumy Duringus Scheke, Marquardus Preuhaven, Rubertus de Anaso 
et alii multo plures. Datum ante castrum Sitzenperge, XIIII kalendas ocfo- 
brisy anno Domini M. CC. XXXV. 

Nos igitur attendentes fidem puram et devocionem sinoeram quas idem 
abbas et monachi sui conventus, fideles nostri, ad excellentiam nostram 
gerunt quodque pro salute et incolumitate nostra et pro salubri ac tran* 
quillo statu imperii nostri etemo regi supplicent incessanter, considerantes 
quoque quod in negolio predicti abbatis nostram pariter commodum pro» 
curetur, cum advocatia prescripti monasterii sui sit ad nos et imperium 
post prefati ducis obitum libere devoiuta, suis supplicationibos benigniua 
inclinati, predictum scriptum huic nostro privilegio de verbo ad verbum 
inseri jussimus , omnia que continentur in eo de imperialis preeminentie 
nostre gratia perpetuo confirmantes. Statuimus igitur et imperiali sanci* 
mus edicto quatenus nullus archiepiscopus , episcopuSy dux, mardiioi 
comes, barOy minislerialis, nulla denique persona alta vel humilis, eccle* 
siastica vel mundana, prefatum abbatem et successores ejus in advocatia 
predicti monasterii sui quam ad manus nostras et imperii perpetuo reti* 
nere volumus, contra presentis confirmationis nostre tenorem temere im- 
pedire, molestare seu perturbare presumat. Quod qui presumpserit indi- 
gnationem nostri culminis se noveritincursuram et in vindictam temeritatis 
sue centum libras auri purissimi composituram, quaram medietas camere 
nostre, reliqua vero passis injuriam applicetur. Ad hujus igitur confirma* 
tionis nostre futuram memoriam et robur perpetuo valituram, presens 
privilegium fieri et majestatis nostre sigiilo jussimus communiri. 

Hujus rei testes sunt Heinricus illustris rex Sardinie, Philippus venera* 
bilis Pactensis episcopus^ magister Gualterius venerabilis Capuanus elec- 
tus (a) , Manf redus marchio Lancea, Bertholdus marchio de Hohemburchy 
Berardus comes Laureti, Riccardus de Montenigro magister justiciarius, 

(a) Cum id forte legf non potnerit in atitographo, dator solQmmodo ap«d Kony 
Cap ctus^ quod facile ex ceteris snppletnr. 



InHCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 631 

Ansaldus de Mari sacri imperii et regni SicBie aminiratus, et alii quam 

plares. 

SigDum domini nostri Friderici secundi Dei gratia invictissimi Roma- 
norum imperatoris semper augusti, Jerusalem et Sicilie regis. 

Acta suut hec anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo qua- 
dragesimo octavo, mense junii, sexte indictionis, imperante domino nos- 
tro Friderico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore semper au- 
gusto, Jerusalem et Sicilie rege, imperii ejus anno vicesimo octavo, regni 
Jemsaiem vicesimo tercio, regni vero Sicilie quinquagesimo, feliciter. 
Amen. 

Datum in castris in depopulatione Parme, per manus magistri Petri de 
Vinea imperialis aule prothonotarii et regni Sicilie logothete, anno, mense 
et indiclione prescriptis. 



Jimio. 



Fridericus, Romanorum imperator, Ottoni comiti palatino Reni, iJdeS^p^. 
daci Bawariae , et haeredibus ejus masculis , pro fidelitate hac- p»^*. 
tenus exhibita, in odium perfidiae Ottonis ducis Meraniae, pro- 
ditoris sui, comitatus de Nuemburch et Scherdingen in feudum 
oonfert. 

(Edit. ap,Afofitfm. Boic., t. XXX, p. 805-806, num.DCCLXXXIV»exoriglo, in 
arch. reg. dom. Bavariae; cujas sigillam periit, remanenUbas fllis sericis par- 
parei et flavl coloris. Yerrionein hajus docamenti germanicam exhibuit Ast- 
TBNKHOFEE in dcr K. Geich. des haui. vcn Bayemy p. la^, num. 7.) 

FriderieiiSy Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusa- 
lem et Sicilie rex. Tunc imperialis excellencie firmissimo robore firmatur 
imperium , tunc decus extollitur Gesaree majestatis , cum infidelibus pro 
perfidia penam digne retribuil, et pro fide fidelibus premia liberaliter 
elargitur. Amorque virtutis tuuc crescit in bonis, et pene fragor in malis 
acmtury cum injustoram divitiis ditantur et induuntur innocentes quo- 



632 FRIDERICl SECUNDI [Amf. 1248. 

dammodo spoliis dampnatorum. Hac igitnr consideratione permoniti, qoi 
Romani frena imperii moderamur, attendentes quoque puram fidem et 
devotionem sinceram quam Otto comes palatinus Reni et dux Bawarie 
dilectus princeps noster ad excellentiam nostram gerit, necnon et grata 
valde ac fidelia servitia, que culmini nostro incessanter exhibet et exhi* 
berepoterit in antea gratiora, considerantes etiam manifestam perfidiam 
quam Otto dux Meranie proditor noster, adherendo rebellibus nostris, 
contra nos et imperium proditorie commisit, comitatus de Nuemburch et 
Scherdingen, quos idem dux Meranie a nobis et imperio tenuit, prefato 
Ottoni comiti Palatino Reni et duci Bawarie et heredibus suis masculis, 
cum omnibus juribus et pertinentiis suis, de gratia nostra duximus in 
perpetuum conferendos ut servire proinde nobis et imperio teneantur. 
Ad hujus autem concessionis nostre memoriam et stabilem firmitatem , 
presens scriptum fieri et majestatis nostre sigillo jussimus communiri. 

Datum in castris in depopulatione Parmensi, per manus magistri Petri 
de Yinea imperialis aule prothonotarii et regni Sicilie logothete , anno 
dominice incamationis millesimo ducentesimo quadragesimo octavo, 
mense junii, YI indictionis. 



JKJ!i Fridericus, Romanorum imperator, significat comiti Novello 
prosperos rumores de exercitu suo et quomodo Mediolanenses et 
Placentinos ante Florensolam fugaverit. 

(Edit. in Petri de Ftn. epitU, lib. II, cap. XLVm. ColL cum cod. Bibl. Gesar. 
Paris., /omb Notre-Dame, 11? 202 , cod. Mediomont. PhilUpps., n* 8890, et cod. 
Gaelferb. Bibl. Aag. XIII, 4.) 

FridericuSy etc, comiti Novello, etc. Ut victoriosi exercitus nostri pro- 
cessus fidelitatem tuam non lateat veritas que frequenter, ut assolet,. 
loquacitate referentium variatur, presens te veridica pagina doceat quod 



ImcT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 633 

dum in cafitris ante Parmam(a)y in depopulatione nostrorum rebellium 
tam potenter quam feliciter moraremur, de ipsiuB loci celeri occupatione 
securiy U. marchionis Palavicini fidelis nostri, qui constantiam nostram 
aliquo modo non falleret, accepimus literas continentes quod Mediolanen- 
ses nostri rebelles cum Placentinis eorum sequacibus pro succursu Par- 
mensium proditorum nostrorum, quonim desiderabilia noster vastabat 
ignis et gladius, potenter venerant Florensolam : immani se voce jactan- 
tes quod nobiscum ad congressum venire volebant, gladiorum nostronim 
potentiam, quam in necem eorum sepius experti fuerant, per fastuosam 
qnamdam superbiam prorsus obliti; cumque assistentibus nobis imperii 
viribus et cesareis animis, quod predicti rebelles nostri nos presumerent 
a^redi, serenitas nostra duceret indecorum, ut etiamsi belli casus incide- 
rit , per eorundem ingressum attingeremus viriliter votum nostrum , de 
quOy autore Domino, qui nostrum tuetur imperium, infallibiliter speraba- 
mus, altiori ducti consilio, defixis castris nostris, feliciter victricia slgna 
nostra direximus contra ipsos, die lune XY presentis mensis junii ante 
Florensolam ubi ad pemiciem ipsorum eos convenisse didicimus, figentes 
felicia castra nostra. Quod cum ipsis innotuit, signa nostra respicere non 
audentes, locum ipsum de nocte non sine timore maximo dimiserunt, sic 
in fiigam conversi ut evanescere quam fiigere potius viderentur. Hec inte- 
rim ad gaudium tibi significare curavimus; tu vero illis universis fidelibus 
ipsanim partium studeas publicare. 



Fridericus, Romanorum imperator, regratiatur cuidam com- ,^f^^ 
munitati de oblata sibi pecunia , et vult quod in coUecta generali 
eis imposita haec oblatio computetur. 

(Edlt. ln PeM de Vin. q^L, lib. m, cap. LXII.) 

Nuper ad audientiam nostram R. comitis Casertani, dilecti generi et 
(a) In impresso Faveniiamy male. 



eai PRIDfiRICI SECUNDI [Amx. 1248. 

fidelis nostriy nunciatione pervenit quod vos zelo pnre devotionis accensi, 
preter universitatis vestre gravamina, que pro nobis continue prompta 
mentis alacritate suscipitis, et preter labores innnmeros, quos animomm 
clara semper affectione portatis, solite devotionis aflectum, quem ad ex- 
cellentiam nostram vos gerere sine cujuslibet verbo vel literis plene sd- 
mus, nuper fructiferis perficientes indiciiSy pro restauratione cam^Fe 
nostre, quam pridem casus ille nobis (ut creditur) borridus repente sor- 
ripuit, de bonis vestris quantitatem nobis placitam promptis affectibus 
obtulislis. De quo fidei vestre constantiam eo laudibus gratiosis extoUimttS, 
quo super his voluntatis vestre promptitudinem experimur. Volentes ita- 
que vobis super hoc, quorum sumptus et onera passiva quodammodo par- 
ticipatione sentimus^ gratiam facere specialem ; ecce oblatam per vos pe- 
cuniam pro receptis habuimus, quam sic vobis cum gratiarum placida 
relatione remittimus, ut in nostris cessisse profectibua videatur; de quibus 
si quid jam voluntatis ardore suggerente solvistis in quantitate generalis 
collecte vobis nuper imposite, si minor vel equalis est oblatio , volumns 
computari. Quod si oblatio generalis forte collecte superet quantitatem , 
eam occasione oblationis bujusmodi nolumus solvere vos teneri. Vos igitur 
presentem munificentie nostre gratiam suscipientes hilariter , firmam qpem 
fiduciamque concipite quod de rebellibus nostris quos habemus in masi- 
bus, votiva nobis proveniente victoria, nostris vestriaque sumptibus et 
sumptuosis laboribus finem laudabilem imponemus. 



ew^.] Fridericus, Romanorum imperator, fidelibus suis scribit quod 
cnm ad plenam Parmensium destructionem pecunia sibi tantum- 
modo deficiat, ad eos Philippum Pattensem episcopum mittit pro 
pecunia recolligenda et celeriter transmittenda. 

(Edit. in Petri de Vin. epist, Itb. II, cap. XLIY; ooll. cam cod. Bfbl. Cesar. 
Paris.,./Smd!t Notre-Dame^ n* 202.) 

Etsi nobiscum hactenus, postquam a regno diaeefiBimus, eventu vario 



iNDiCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 635 

fortana certaverit, eatenus venimtameD nos superiores in area felicitas 
nostra constituit, ut jam non vinci posse, sed vincere procul dubio confi- 
damus. Ter sena projecimus, velut qui multitudine pugnatorum partem 
adversam Parmensinm civitatem laborantem in ultimis juvare volentem 
in tantum excessimus, ut inter vires nostras et suas^ tanquam inter non 
participantia, comparatio nuUa vel modica censeatur. Unum solummodo 
nobis ad festinam plenam victoriam deficit, quod ad sustentationem sti- 
pendiariorum nostrorum aliorumque fidelium^ quos a remotis imperii 
finibus ad participium victorie nostre fortissimus fidei zelus imparatos et 
Bubditos evocavit, suflScientem pecuniamnon habemus. Ad quam tum 
ex vestro subsidio, quod nunquam nobis hactenus defuit, o fideles , tum 
ex quibuscunque curie nostre proventibus colligendam et ad nos etiam 
cum summa festinantia destinandam, nec minus ut vos de nostrorum suc* 
cessuum prosperitate letificet, Philippum venerabilem Pattensem episco- 
pom, dilectum fidelem nostmmy celeriter incursim duximus destinandum; 
ad cujus adventum preter miltentis imperium et affectum quem ad vos 
non dominicum, sed patemum habemus, misse persone vos qualitas mo- 
veaty quam velut obsequiis nostris pemtilem a nostris aspectibus separa- 
mus invitiy nisi quod eo usque nos nostra necessitas perduxerit^ ut cor- 
poris nostri partem, si fieri posset salubriter et natura permitteret, 
necessario misissemus. Ad offerendum itaque nobis in hac parte subsidium 
veslra devotio non moretur, quod totum et integmm e vicino vobis hila- 
riter cum palma desiderate victorie reddere pollicemur. 



Fridericus, Romanoram imperator, increpando scribit ratio- ^iJf^^ 
nalibus seu officialibus suis de regno, super mittenda pecunia, et 
ut obediant Philippo Pactensi episcopo quem ad eos nuntium 
mittit. 

(Edit. in PeiH de Vin. epUi., lib. Y, cap. XXXIII.) 



636 FRIDERICI SECUNDI [Aim. 1248. 

Discedentes dudum de regno nostro feliciter, presentes ibidem haberi 
credidimus; sed, prout ab experto cognoscimus, utinam presentes alicubi 
seu viventes et validi crederemurl Quin potius (quod dolentes et vere- 
cundi referimus), tanquam si vos et ofiiciales alios salutis et vite nostre 
cautos solicitudo non redderet, necessaria victui nostro subducitisi ut 
nedum honorifice vincere , sed necessario vivere non possimus. Ad exci- 
tandam igitur vestram et aliorum nostrorum officialium tam pemiciosam 
ipsius persone nostre desidiam, P. venerabilem Pactensem episcopum, 
fidelem nostrum, in regno providimus destinandum. Ad cujus adventum 
preter mittentis imperium, misse persone vos qualitas moveat, quam 
velut obsequiis curie nostre perutilem a nostris aspectibus separamus in- 
viti , nisi quod eo usque nos necessitas ipsa perduxerit , quod corporis 
nostri partem (si fieri posset salubriter, et natura permitteret) necessario 

misissemus (a) quod totum et integrum e vicino vobis hilariter cum 

palma desiderate victorie [redderej pollicemur. Quidquid denique dictus 
episcopus super his vobis ex parte nostra dixerit et mandaverit, indubi- 
tanter credere et efficaciter percomplere curetis. 



jSSS] Otto comes de Eberstein videns se non posse defendere terram 
Austriae ab insultibus hostium, cum quibusdam ministerialibus 
et civibus utriusque terrae ad imperatorem repedavit Veronam, 
sperans ab ipso suscipere nepotem suum filium dominae Marga- 
retae reginae , nomine Fredericum , in principem terrae Austriae ; 
sed cum sociis suis spe frustratus est (l) et in Austriam non est 
reversus. Contin. Sancrucensi$ secunda, ap. Pertz, Monum. Germ. 
hist.y l. XI, p. 642. 

(a) Ibi quaedam ad sensam desuut, qaae In praeoedente epistola reperies. 



(4) Ulterius enim transire comes non potuit, a Pliilippo Salzburgenae archiepiacopo et a 
Lombardis impeditus , sicut nos Pernoidus et Chronioon Salisburgense monent. 



Inwt. 6.) HISTOaiA DIPLOUATICA. »7 



In proximo mense julii imperator tolens ad parfes Montisfer- fJ^^^J 
rali accedere, quia Pelrus Becherius civitatem Vercellarum intra- 
verat, acceptis multis obsidibus Laudae et Regii quos in Cremona 
habebat, duxit eos Papiam» Deinde cum ipsis apud Casale Sancti 
Evasii equitavit cepitque Pasilianum, Sanctum Salvatorem^ Sanc- 
tum Georgium et alia loca quae idem marchio Montisferrati tene- 
bat. Chranic. de reb. in Ital. y$tis, p. 217. 



lli«]J>M. 



Fridericus, Romanoram imperafcr, Papiensibc» mandat quod ^^ 
\teno Sancti Salvatoris de Papia pecumam qnam ei debent 
pro locatione Besati et territorii qusdem exsolvere cra^nt, vel 
saltemipsam in summa exactionis quam ajimiatim ab ipsomonas-^ 
terio requirunt^ compensent. 



(Inedit. ex oopla aathentlca de anno 1348, 5 ealendai septembris^ apod Paplam^ 
qnam nobiscum sua solita liberalitate communicavit F. Boebmeras.) 

FridericuSy Dei gratia Romanorum imperator, semper augustus, Jeru- 
salem et Sicilie rex, potestali, consilio et communi Papiensi, fideKbus 
suis, graciam suam et bonam voluntatem. Querelam venerabilis abbatis 
et conventus monasterii Sancti Salvatoris de Papia , nostrorum fidelium , 
recepimus continenlem quod cum occasione fictus (1) pro loco Besati et 
terrilorio et aliis rebus ejusdem teneamini eis nomine dicti monasterii m 
certa peeuttie qnantitate, vosnedum eisipsampecuDiam cvrat» exsolverei 
sed alias soper summa pecunie , quam omni anno pro nostre 



H> Vel petim» /My loiUMt eocasioae firmaa Y«l tocatioufl, ei ¥^ 
YI. Fwsa. 81 



638 FR1D£IUCI SECUNDI [ANir.i248. 

arbitrio ab eis exactionis occasione requiritis, ipsos quam plurimum aggra- 
vantes, ipsam compensare in predicta quantitate debiti recusatis. Super 
quo cum sibi supplicaverint per nostram celsitudinem provideri, fidelitati 
vestre precipiendo mandamus quatinus, si est ita, vel debitum predictum 
in quo predictis abbati et conventui, nostris fidelibus, tenemini nomine 
ficti exsolvatis eisdem, vel in summa ipsius pecuniequam ipsis annuatim 
exactionis nomine requiritis compensetis. Alioquin ecce quod Henrico de 
RivellOy sacri imperii a Papia superius vicario generali, fideli nostrOi 
damus nostris litteris in mandatis ut vos ad id qua convenit cohercione 
compellat. 
Datum Papie, decimo octavo julii, sexte indictionis. 



siSJu SSS, Fridericus, Romanorum imperator, notum facit quod cum olim 
** ^"^* castrum Olibani ad ecclesiam Salemitanam pertinens per magis- 
trum Theutonic^rum Hermannum custodiri fecerit, malitia tem- 
poris adhuc perdurante per castellanos et servientes suos expensis 
praedictae ecclesiae custodiendum quoque ducit ; eo tamen sta- 
tuto ut statim ac concordia inter se et Romanam Ecclesiam 
reformata fuerit, castrum ipsum in potestatem archiepiscopi sine 
difiScullate revertatur. 

(Inedit. inarchlvo archiep. Salern., regest. I, fol. 716, ex originali nnde pende- 
bat sigillnm eeream cnm fllls sericis robri coloris. Gopiae vero chartaceaa et 
recentioriB mendas evidentes correiimus.) 

Federicus, Dei gratia Romanorum imperator et semper augustus, Jeru* 
salem et Sicilie rex. Notum fieri volumus per presentes quod oiim pro ma* 
Utia temporis perurgentis castrum Oiibani quod est sancte archiepiscopalis 
ecclesie Salernitane, fuit de mandato nostro et voluntate quondam vene^ 
rabilis archiepiscopi ipsius ecclesie fidelis nostri per bone memorie fratrem 
Hermannum magistrum hospitalis Sancte Marie Theutonicorum in Jerusa- 



IMDICT. 6.] HISTORIA DIPLOHATICA. 639 

lem pro parte et nomine yenerabilis archiepiscopi memorati et ecclesie 
sne predicte sub fidelitate et honore nostro fideliter cnstoditum; et quia 
dicto magistro obeunte et malitia temporis adhuc perdurantCyde benepla- 
cito nostro processit ut castrum ipsum , donec inter nos et sanctam Roma- 
nam ecclesiam matrem nostram pax et concordia reformetur, pro parte et 
nomine dicte ecclesie Salernitane cujus est el archiepiscopi supradicti, 
cum expensis mediocribus ipsius ecclesie per castellanos et servientes in 
ipso de mandato nostro et consensu dicti archiepiscopi ponendos debeat 
custodiri, ad supplicationem prefati archiepiscopi quam propter sue fidei 
puritatem favore nostro et exauditione novimus esse dignam, et ad perpe- 
tuam cautelam suiet ecclesie sue predicte, statuimusutpropterhocnulla 
prescriptio, nullum prejudicium, nulla actio vel exceptio contra ipsum et 
ecclesiam suam tam super proprietate dominii quam super possessione 
ipsius castriy vassallbrum, reddituum, possessionum et omnium bonorum 
existentium in ipso tempore aliquo generetur. Immo volumus et jubemus 
ut statim quam inter predictam sanctam Romanam ecclesiam et nos pax 
et concordia fueritauctore Dominoreformata, castrum ipsum cumomnibus 
bonis suis ad manus et potestatem dicti archiepiscopi et ecclesie sue gratis 
et sine pretio vel conventione aliqua per nos vel per heredes nostros seu 
per quemcumque alium detentorem ipsius libere et sine difficultate aliqua 
revertatur, ad quam de jure noscitur pertinere. Unde ad memoriam futu- 
rorum et cautelam ecclesie supradicte presens scriptum fieri jussimus ma- 
jestatis nostre sigillo solito sigillatum. 

Datum apud Casale Sancti Evasii (a), anno Domini M. GG. XLVIII, 
XXIY julii, indictione VI\ 



Innocentius papa C. comiti de Friburg promissiones per Hen- ^^^^^^ 
ricum Rasponem quondam ipsi factas, specialiter super restitutione 
castrorum Nuwenburg , Offenburg et Ortenberg , confirmat. 

(a) In copfa legftur, sed male, Saneti Gervasti. 



640 FftlDERIGI SECUNDI [ibiv. im 

{Eia. ScaSmuf , AM. 2«r. AnT., toi. diploai., t. IV, p. 214, « trinil. Bafl. 
Doriac) 

Innocentius episcopus , servus servorum Dei , dilecto filio nobili viro 
C. comiti de Friburg salulem et apostolicam benediclionem. Fidei tue 
sinceritas exigit ut tuis petitionibus quantum cum Deo possimus favorabi- 
liter annuamus. ffinc est quod nos devotionis tue precibus inclinati, pro- 
missiones per clare memorie H. Romanorum regem provide tibi factas^ 
sicttt in ejusdem litteris perspeximus contineri| et specialiter super restitu- 
tione castrorum et oppidorum quorum nomina Niiwenburg, Offenburg et 
Ortenberg fore proponis, jure successionis hereditarie ad te pertinentium, 
cum ea de potestate inimicorum Ecclesie contingeret liberari, auctoritate 
apostolica confirmamus (1 ) et presentis scripti patrocinio communimus. 
Nulli eiigo omnino hominum liceat hanc paginam nostre confirmationis 
infringere vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attemptare 
presumpserity indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli 
apostolorum ejus se noverit incursurum. 

Datum Lugduni, V kalendas augusti, pontificatus nostri anno sexto. 



[Jauo.] ipso anno dominus Fridericus veoit in Aste et DUQiios man- 
davit fid iUostrem regem Frandae, exponeDS se et terram et 
homines suos ad passagium suum contra pagaoos , sicut puUice 
dicebatur, et ut ipse dominus rex cum domino papa sic faceret 
quod relevaretur a sententia excommunicationis et depositionis ; 
. . • sed nihii facere potuit. Annal. Genuens.^ ap. MuRma., 5crip- 
tor^ t. VI, p^ 51S. 



(4) CoDfirmatum quoquefaUa Winelmo,aomanorum rege, apud Argentinam, IV idua mau, 
indictione IX (4S5I). Cf. tUd., p. 2S0, n«CXXVL 



hoKT. 6.] HI5T0RIA DiPJLOMATiCA. «41 



Innocenlius papa regem Francorum monet se nullum ex parte ^^^^ 
Friderici tractatum pacis admissurum , nisi eum pleno honore 
Eoclesiae et sub ea conditione quod idem Friderices vei aiiquis 
de sua progenie nunquam de caetero ad imperii regimen assu^ 
matur. 

(iMdlt. ex ood. BU. reg. BeroUA., n* iss» fol. iSd vfisou) 

Yigilat cor nostrum in hiis assidue per que honor Ecclesie producatur 
et chrisliano populo tranquillitas ac devolis sedis Aposlolice poasit optata 
prosperitas provenire. Propter faoc autem firniam el iaeoncoflsam te vol»- 
mus habere fiduciam qiiod licet pacis eveatus semper in desiderio noslro 
fuerit et existat, tamen quidquid hinc inde dicatur vel cogiletur aut pre- 
sumatur ab hoaune, tractatum pacis ex parte F. quondam imperatoris 
nuUatenus admittemus nisi cum pleno et evidentiasimo honore Eeclesie 
ac illorum salute qui sibi adheaisse in hac parte noscuntur : inler quos te 
serenitatis regie intuitu et obtentu derotioBis sinc^issime quam circa 
Denfli et ipsam geris Ecclesiam, unum de majoribus et potioribus reputa- 
mus. Celerum pro constanti teneas quod qualtscumque pads tractalus 
emeiigat, dictus F. aut aiiquis de sua progeaie nunquam de cetero ad 
impMii regimen 



iii;^M 



Fridericus, Romanorum imperator, conventui Casaenovae pro- si^c^a e^i 
miltit quod ab ipso coUectas non nisi per marchionem Jacobum ^*^""' 
de Caretto coliigi faciet. 

(Ifemorat. ap. Bobhmeb, ReguL imper., p. 307, n* 1143.) 

Datum apud Casale Sancti Evasiiy anno dominice incaroationis 
M.CC.XLVIIIy mense augusto, indictione YI. 



642 FRIDERICI SECUNDI [Ami. 1218. 



[Aiigiitto.i Fridericus, Romanorum imperator, cuidam civitati Marchiae 
significat se cito iturum ad partes eorum , rebus Pedemontis ubi 
terram marchionis Montisferrati proditoris sui depopulatur, in 
proximo expeditis. 

(Edit. In Petri de Vin. qnsL, lib. m, cap. LXXIII; ooU. cimi ood. Blbl. Cesar. 
Paris., /onib Notrt-Dame, n« 202.) 

Quanta sit fidei vestre constantia, quam erga nos et imperium prompta 
mentis alacritate protenditis, evidentibus operum experimentis agnosci- 
muSy et crebra Ricbardi comitis Theatini fidelis nostri relatio patefecit. Ex 
quo synceritatis vestre zelum tanto fecundioribus titulis laudum extolli- 
musy quanto presentium negociorum et temporum qualitate pensata, gra- 
tiora nunc nostrorum fidelium obsequia reputantes , devotionem vestram 
syuceram in omnibus firmiorem pre aliis in fide nostri culminis experimur. 
Cum igitur in partibus Pedemontis, ubi terram marchionis Montisferrat!, 
proditoris nostri (1), continue depopulationi subjicimus, ut singula nobis 
ad placitum grata successione respondeant, expeditis in proximo quibus- 
dam arduis et magnis sacri imperii negociis, pro quibus ibidem moram 
necessario hucusque protraximus , considerationis nostre intuitus diriga- 
tur, partesque ipsas victoriose repetere firmiter disponamus; fidelitatem 
vestram, de qua plene confidimus, monemus attente mandantes quate- 
nus de felici adventu nostro, quem vobis proximum pollicemur, firmam 
fiduciam obtinentes, sic interim in fide nostra vires et animos augeatis, 
quod vobiscum placida visione presentes, devotionem vestram pro meri- 
tis prosequi valeamus aflectibus , et ad statum vestrum dignis beneficiis 
ampliandum quasi per debitum invitemur. 



(4) Iste nobilis mense juilo 4245 imperatori reconciliatus, ad parlem adversam ineunte 
anno 4247 denuo declinaverat. 



iHDicT. 6.] HISTORIA DIPLOM ATICA. 643 



Fridericus, Romanorum imperatof, regi Sardiniae filio suo ^^■«•■«••J 
narrat felices suos in partibus Montisferrati successus. 

(Edit |n Pelri de Vm. epUi.y Ub. II, cap. LI; ooll. enm ood. BibL GeBar. Paris., 
findi Notre-Dame, n* 202, fXfondt Saint-Gemuttn Harlay, n* 466.) 

Etsi proyenientium nobis in partibus istis ad vota successuum jam fre* 
quens ad te celsitudinis nostre litera relativa pervenit, ut tue tamen ex- 
pectationis afTectus nova prospera status nostri continuata letificent, pre- 
sentium tibi tenore describimus quod terris omuibus marchionis Montis- 
ferrati urgentissima depopulatione vastatis, castra que potentie nostre 
processibus videbantur obsistere 9 ferro flammeque subjicimus : et cuncta 
nobis, ut te breviter alloquamury in partibus istis ad placitum desidera- 
bili eventu successive responderunl. Hec quidem scire te volumus et pre- 
sentis lectionis sapore percipere, ut non solum tibi materiam bujusmod^ 
jocunditatis exhibeant, sed velut vera(a) presagia future leticie firmam 
fiduciam representent quod ea tuis auribus infra dies paucissimos oSere- 
mus, ex quibus manifeste perpendere poteris laboribus nostris in proximo 
finem laudabilem imponendum. 



Innocentius papa quemdam principem monet ne falsis quae de (^no^-i 
pace inter se et Fridericum quondam imperatorem reformanda 
referri possent, fidem adhibeat, tlum nuncii quos rex Francorum 
ex parte ejusdem Friderici audiit de proposito suo frustrati abierint , 
ipso rege iter peregrinationis suae persequente. 

(Inedit. ex cod. BQ>1. Gesar. Vlndobon. dlcto PkUolog.^ n* 805, fol. S2 recio.) 
(a) Iq codioe arra. 



«44 rRIDK&ICI SBCnSDl [Pbm. 12M. 

[Innocenlius , etc.] Ne per Fredericum quondam imperatorem vel mi- 
nistros ipsius, prout est moris ipsorum, felsa pro veris de tractatu refor- 
mande pacis infra Ecclesiam et eumdem tibi et aliis meritis Ecclesie filiis 
valeant intimarii ex qmbus corda fidelium a sedia ApostoUce devotiDne 
torpescant , serenitatem tuam (sxc) presentibus declaramus quod cum 
nuncii ejusdem F. ad carum in Ghristo filium nostrum regem Francorum 
illustrem obtenta lieentia venieBdi, ab ipso suppliciter iraplcHweiit ut ad 
hujusmodi concordfam ineundam interponeret partes snas, nos Heet ad 
ipsius regis instantiam pateremur ut audire sibi de nostra permissione 
liceret quod nuntii memorati proponere gestiebant y. quia tamen nullus 
concordie (a) prorsus tractatus admitteretur a nobis, per quem juxla tena- 
rem sententie a nobis dudum Lugduni sacro approbante concilio promul- 
gate,, quam auctore Domino iaviolabiliter executioni mandare proponi- 
muSi posset homini memorato vel C nato suo imperium vel regnuia 
aliquatinus remanereyprelibato rege fidei catholice et honoris ecclesiastici 
zelatore cum plenitudine gratie sedis Apostolice iter persequenle peregri- 
nationis arreplum (1 )^ iidem nuntii suo casso proposito abierant. Quare 
non solum de hiis sorenitatem tuam reddi volumus certiorem ^ sed aliis 
circumposite regionis per te premissa fieri volumus manifesta, ut si secus 
quam super describitur referatury sicut tandem latere non poterit et opens 
comprobabit effectusy mendacium ab universis et singulis repatetur. 



[^ug.otto^ Fridericus^ Romanorum imperator, nuntiat regi Angloriim 
q.uod Don potuit obtiiiere pacem cum papa, licet rex FraneoruoL 
partes suas apud eum interposuefit. 

(a) Hanc vooem sappIemQS, qoinn in codico de flMBili leg;i non potueril. 



(4) Quomodoah isto cum papacolloquioapudLiigdamim men^ julio incassum celebjrato Lu- 
doYicua IX moeslus et usque ad iram provocatus recesserit, satis ample descripsit Matlbaeus 
Paris.,ffts^ maj. Anglor.^ ad aun. 4248, p. 604. 



bmCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 645 

(Edit. InPetri de Vin, epist., lib. I, cap. XVI; coll. cum cod. Bibl. Cesar. Paris., 
fands Sainl-Germain Harlay^ n* 455.) 

Quantum et qualiter hactenus pro generali bono christiane fidei^ Terre 
sancte precipue, ad cujus recuperationem universonim christianorum , 
sed precipue regum et principum vota suspirant, ad pacis universaliter 
expectate dulcedinem inter nos et istum et alios Ecclesie Romane ponti- 
fices procurandam, humilitatis nostre colla submisimus, serenitatem ves- 
tram scire jam credimus, nec mundus ignorat. Voluimus siquidem pacem 
reverenter expetere, ne in mundum grassari dissidiis videamur ; voluimus 
illum antiquum serpentem patientia nostra temperare , et rigorem quem 
nonnullos progenitores nostrosdivos Romanos augustos in similibus forsan 
novimus habuisse j moderari. Nuper ad requisitionem et preces illustris 
regis Francorum dilecti amici nostri, quem in Terre sancte subsidium 
personaliter etinstanteraccinctum percepimus, [et quem] desperatum quo- 
dammodo pacis negocium resumere delectabat, quanquam nos preterito- 
mm experimento perterriti, de pacis dubitare negocio necessario cogere- 
mur, dnm quoties humilitatis ad pacem evidentia signa monstravimus , 
toties Toluntatem partis adverse invenimus duriorem ; de processu tamen 
regis ejusdem ad pacem reformandam qualem qualem fiduciam obtinen- 

tesy • • • . et fidelesnostroSySoIemnesexcellentienostrelegatoSy plena 

nostre voluntatis authoritate suffultos specialiter providimus destinandos, 
qui pro honore Ecclesie matris nostre ac felicibus christianitatis auspiciis, 
salyo honore semper imperii et regnorum, quibus authore Domino presi- 
demns, voluntatem nostram ad pacem paratam exponerent , et manifesta 
presagia future satisfactionis offerrent, que rex ipse sufiicientia reputabat. 
Sed iste bonus pastor Ecclesie nuUum ad jus el honorem imperii nec ad 
nos Toluit habere respectum, sed totum sue subjicere potestati, pro Lom- 
bardomm negocio, qui pacis tractatui semper hactenus impedimenta pa- 
rarant, et pacem quam debebat exquirere, turpiter profugavit oblatam. 
Ecce itaque quesivimus pacem, et non invenimus; vocavimus eam, et vo- 
cata non respondit. Restat igitur nt sic nostra et imperii nostri jura alio- 
ramqne regum et principum in causa nostra viriliter tueamur, qnod nos 

TI. pana. 82 



646 FRmERICI SECUNDI [Anr. 1248. 

non oporteat amplius pacem imprudenter expeterei sed potius acceptare 
petitam. 



ao^JuSiti. Innocentius papa S. Sanctae Mariae trans Tiberim presbytero 
cardinali mandat quod in Urbe, Campania et Maritima crucem 
contra Fridericum publicari faciat totumque regnum Siciliae 
monitione praevia supponat interdicto, civitates, barones, prae- 
latos, clericos universosque ejusdem regni eidem Friderico adhae- 
rentes ab omni dignitate, honore, et etiam civili ofiScio priyatGs 
denuntians. 

(Edid. HoFLBB, Kaiier Friedr. II, append., n* 34, ecod. Bibl. Cesar. Pari8.9 
n« 4039, Litt. cor., n« 20.) 

Innocentius, etc., S. tituli Sancte Marie Transtiberim presbytero cardi- 
nali yicario nostro in Urbe, etc. Ab exordio vocationis que nos licet indi- 
gnos ad apostolice dignitatis apicem sublimavit, mentis oculos ad con- 
templandas impacati orbis inquietudines dirigentes y super hiis inspirante 
Domino spiritum compunctionis attraximus, et infirmitatem nostram celes- 
tis virtutis constantia inducente, cogitavimus in Deo pacificare cum mundo 
pacis publice turbatorem, aut eo in sua duritia persistente , contra ipsum 
Deo auxiiiante stare pro populo et obfirmare vultum adversus implacabi- 
lem pestiientie principem, letiferis aquilonis flatibus mala quibus mundus 
atteritur commoventem. Inhesit quidem inseparabiliter cordi nostro de 
christiano populo aut pemiciosas discordiarum radices avellere aut 
harum genitricem maligni principatus Frederici quondam imperatoris 
extirpare tyrannidem, per quam videbatur universalis status mundi col- 
labiy fides orthodoxa subverti et decus everti ecclesiastice libertatis. 
Yerum postquam circa illum studii nostri non proficiente conatu, ejus- 
dem inexorabilis pertinacia pravitatis quodlibet salutis aspemata 
consilium latam divinitus per nos sacro universali approbante concilio 



IvDicT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 647 

sententiam juste dampnationis excepit, per quam idem F. abjectus a Deo 
ne ulterius liegnet vel imperet declaratur, ad liberandum de ipsius fauci- 
busregnumSiciiiequod est Romane Ecclesie speciale, cujus ipse dilatatus 
pinguedine ac viribus roboratus calcaneum erexit in Dominum, tanto atten- 
tius propositi nostri aspirat intentio quanto magis ejusdem regni conditio 
miseranda in quam illud redegit regnantis iniquitas, compassionis in nobis 
provocat pietatem. Non enim potest a piis animis absque gemi tu cogitari reg- 
numquod sub priscis regibus libertatis gloria, nobilitatis decore, sinceri- 
tatis fide, opulentia rerum et jocunda populi frequentia prepollebat, in 
tantam servitutis miseriam, ignobilitatisinjuriamy lapsumfidei, exinanitio- 
nis angustiam et tam grave populorum excidium corruisse. Sed et Ro- 
mana Ecclesia super hiis pre ceteris profundius ingemiscit que peculiares 
filios ejusdem regni, videlicet incolas quos ad ingenuam genuerat liberta- 
tem, videt a gremiomateme communionis abstractos duro vinculo manci- 
pariy ut non minus illos conterat impressio tyranni urgentis ad onera 
insueta quam olim filios Israel presserit inclementia Pharaonis. Propter 
quod contra eum quem innumera preter hec mala ab honoris sui culmine 
dejecerunty quia in quo positus esset gradu eminentie factus insipiens non 
agnovity ac fautores ipsius induendum estzeli pallium ad vindictam, et in 
oppressorum presidium quorum nos interpelIantamarasuspiria,potentius 
adsurgendum ut excutere grave jugum dominii et in libertatem resurgere 
valeant filiorum ac singulis proprii status prior conditio reformetur. Ad 
hoc autem invitanda sunt subsidia oportuna fidelium tuba verbi crucis 
vivifice altius solito intonantey et contra tyrannicam feritatem summi regis 
signa victricia explicanda in quibus conteri solent maligni superbarum 
exercitus potestatum. Quocirca monemus quod contra memoratum F. 
in Urbe j Campania atque Maritima publice predices et frequenter ac per 
viros idoneos predicari facias solempniter verbum crucis , illameisqui 
contra eumdem F. in subsidium Ecclesie ad eliminandam de regno memo- 
rato perfidiam ab infecto capite in membra subjacentia defluentem et ibi- 
dem pristinum cultum fidei reparandum zelo fervido curaverint crucis 
insigniri caractere , auctoritate nostra concedens veniam peccatorum que 
proficiscentibusinTerre Sancte subsidium in generali concilio estconcessa. 



64S PRIDERICI 8SCUNDI [Anr. 1248. 

ac denuntians solempniter nihilominus et faciens nnntiari emndrai F. ae 
omnes dantes ei consilium , anxilinm vei favorem in personis yel rebos 
publicum vel occultum, excommunicationis a nobis vinculo innodatos, 
necnon et universum regnum Sicilie quamdiu eidem adheserit ecc]e«astioo 
suppositum interdicto. Prelatos quoque necnon et clericos omnes secolares 
vel cujuscumque religionis speciem pretendentes qui prelationes, dignita* 
tes, prebendas vel quelibet alia ecclesiastica benefida per favorem ejoS" 
dem F. seu ministrorum ipsius recipere presumpserunt^quiqueillioratio* 
nes et laudes aliaque sibi post dejectionem ipsius divina profAananmt 
oflScia , ne dixerimus celebrarunt, necnon et illos qni sumpta malignandi 
audacia in conservosreligiososviros facto, precepto^consiiio vel defensione 
perturbatos exulare a propriis mansionibus compulerunt, eos etiam qui 
contra Ecclesiam vel Ecclesie adherentes proprie professionis i^liti anna 
sumpsemnt, denunties et facias nuntiari non solum excomrounicationi sub* 
jectos, verum etiam privatos officiis ac dignitatibus et benefidis perpetao 
destitutos , inquirens nihilominus vel per famam de prelatis qui eidem F. 
damnabiliter adherentes ei prestant consilium vel favorem, uteontraipsos 
ad perpetue depositionis sententiam procedatur. Sane volentes ejnsdem 
regni populos prenuncio denuntiationis apostolice premoneriy ut cum salua 
eis desiderate liberationis advenerit que ipsis per Apostolice Sedis solUci- 
tudinem destinatur , inexcusabiles si eam proterve respuerint aut commen- 
dabiles si eam prudenter susceperint habeantur, publice proponas et pro 
poni facias quoties verbum crucis seminatum fuerit in auribuspopulorum, 
quod si que civitates vel oppida, comites vel barones, nobiles aut milites, 
cives sive municipes vel alie quecnnque ipsius regni persone absque diflGh 
eultate vel mora a sepefato F. suisque complicibus penitus recedentes se 
fidelibus in gremio matris Ecclesie per promptam fidelitatis obedientiam 
curaverint adunare, de consilio fratrum nostrorum ad illam tranquille 
libertatis dulcedinem nos eos adducturos promittimus qua fideles Eoclesie 
speciales in sinu ejus suaviter confoventur, jugi servilis et dominationis 
tyranniceinexpertiy qui non exactoris virga ferrea sed levi pateme man* 
suetudinis gubernaculo diriguntur. Illi verO cujuscumque ordinis vel con* 
ditionis extiterinty quos maxime postquam exercitus Ecclesie introdocen- 



bncr. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 649 

dnB in regnnm iIIqc Deo duce pervenerity tam inconsulta vesania eidem 
F. tenuerit alligatofi ut potius yelint tanquam servi Bub ipsius perire tyran*' 
nide quam ad libertatis gloriosa premia redeuntes in sinu libere matris 
cnm filiis contineri; sciant exnunCy ne in posterum habeant ex ignorantie 
allegatione presidium, se si fuerint civitates vel oppidaprivilegiisethono*- 
ribus dvitatum et immunitatibus quibuscumque, si comites aut barones 
vel qualescunque alii militari honore decorati seu quilibet alii laici feudis, 
joribus M ceteris temporalibus bonis suis , si autem clerici ecclesiasticis 
dignitatibus et beneficiis pro sue rebellionis ac perfidie pertinacia perpe* 
too qpoliatofi. Dignum est enim ut digna retributionis consequantur sti- 
pendia una cumsui autore periculi jam dampnato , qui eumDeo postposito 
snam oonstituunt portionem. Et ut plenius agnoscant suum ex pena pec- 
catnm, fame decore mulctati reddantur infamie perpetue indecori ut tan- 
quam illegitimi a legitimis actibus alieni ad testimonium nullatenus admib- 
tntnr et intestabiles focti libera testamentorum careant factione nec ad 
snocessiones accedant. Porro nemo sibi de benignitate Sedis Apostolice 
Mandiatur quod tunc solum cum repugnare non poterunt , ad ipsius cie- 
mmtiam recurrentes restitutionis possent misericordiam in venire , sed 
(pnBquis (^tinate rebellionis culpam admiseritcertissime noveritquod per 
seram penitentiam restitutionis veniam non habebit, quia ergahosmiseri- 
corditer rigebit justi disciplina vigoris ad terrorem similium in ftiturumy 
qnibus cmdeliter indulta clementia presumptionis pareret incentivum. 
Etmiimsitaliumculpamcontingeretbeneficientia,quodabsit,velimpunitate 
Mtriri y bonorum virtus in improperio contemptus exprobrata deficeret et 
malorum latius quam bonorum in pemiciem publicam laxarentur exem- 
pla. Si vero hominum aliquamm civitatum vel locoram regni prefati 
adhuc persecutori Ecclesie adherentium Dominus corda tetigeritutjugum 
onerQse tyrannidis et sceptram insatiabilis exactoris a cervicibus propriis 
deponentesi consurgant cum Ecclesia sfentque fideliter adversus iniqui- 
tatis filium cnjus manus contra omnes est, propter quod fieri debent 
msnras omnium contra eum, non solum eis statutam euntibus in Terre 
Sancte subsidium indulgentiam elargimur illamque plenitudinem perpetue 
Ubttlatis qua florent Ecclesiefilii inexperti servilis injurie , statuimus in 



650 FRIDERICI SECUNDI [Akx. 1248. 

mercedeoiy verum etiam ipsis insuperabile protectionis et defensionis auxi- 
lium in nullo eis defutunim articulo poUicemur; cum dignum sit eos qui 
ad propositum omnibus bonum primi precurrerent et preduces aliorum , 
potioribus etemorum et temporalium premiis preveniri. Nec vereantur 
ilii qui se subjecerint mandato matris Ecclesie in ejusdem F. vel filiomm 
ejus dominium se uliis temporibus reducendos, cum eorum libertatem eis 
ut dictum est impendendam a nobis defendere Deo juvante totis viribus 
intendamus. Licet enim dolus ejus tenebrosis fraudibus institutus, dum 
olim bonarum specierum ymagine tegeretur, puritatem Ecclesie ambiilan- 
tis in luce sepe deluserit, sub mentito pacis osculo membris ejus morsum 
lesionis infigens , sic tamen jam innotuit detecta nocendi malignitas in 
versuto et supplantandi versutia in maligno quod de cetero eamdem 
Ecclesiam quam reddiderunt preteritorum casuum experimenta cautissi- 
mam^ulla penitentie fictio, ulla humilitatis simulatio fallerenon valebit,ut 
ruina prostratus de culmine imperialis et regii principatus aliquo remedio 
ad pristinum solium reparetur. Scimus quippe quod in communem casum 
resurgeret quem justi judicii censura dejecit, nec posset statui absque 
destitutione multorum et in proprium moliretur exitium quisquis reparare 
temptaret omnium exitia molientem. Propter quod de cordibus fidelium 
omnis hesitatio titubationis abscedat quos idem F. de sue ad bonorem per- 
ditum reconciliationis opinione suspendit, quia judicium Dei quod in re- 
probationem ipsius de celesti throno per os universalis Ecclesie prodiit, 
aliqua humane dispensationis miseratio non mutabit ut amplius exurgat 
vel resurgat ad imperatoriam seu regiam majestatem. Absit enim lit in 
populo christiano sceptrum regiminis ulterius maneat apud illum vel in 
vipeream ejus propaginem transferatur, quem adeo felicitatis sue tumor 
inflavit quod quasi oblitus ex hominibus se fuisse progenitum inhumaniter 
furit in homines, quos ferina rabie perimens ut oves escarum, in ipsum 
efi^ertur humanitatis auctorem cujus imaginem in humana despicit et dis- 
sipat creatura; propter quod quicumque justitiamdiligit, gauderedebetquod 
in hostem omnium est pro omnibus vindicatum et lavare manus in sanguine 
peccatoris. Ecce misimus tibi, fili misericordiCi oieum quo demulceri ad 
obedientiam humiles et vinum severitatis quo compungi debeaut contu- 



LnHCT. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA, 651 

maces. Infunde illa quamvis de longe [ex] officio illius sauciati regni vulne- 
ribusy quodpredousque adnuditatem expoiians dejecit in hac mundi area 
quasi quibusdam plagis superimpositis semivivum. Assume igitur verbum 
quo te dotavit gratie Dei donum et tubam tue vocis exalta si forte gens 
illa dilacerata miserabiliter et convulsa , exeunte in fines ejus sono tuo 
sermonum nostrorum bajulo in spem vel metum expergefacta consui^t, 
stansque prospiciat ad liberationis jocunditatem sibi a Domino venientem 
et ad susceptionem ejus promptum pandat amplexum. 
Datum Lugduniy III kalendas septembris, anno YI. 



Innoceniius papa archiepiscopo Barensi castrum Bitricti ad i.^JjSSbki. 
proprietatem Barensis ecclesiae pertinens, quod Fridericus quon-* 
dam imperator G. Francico contulerat, quum regnum Siciliae nunc 
rege careat, restituit et de novo concedit. 

(Cdld. Gabbuba, Serie crit. d^ pasL BareH; 1. 1, p. 240 e transuropto authent. 
ann. 1273, n* IX. — Ex bulla originali pendebat siglllum plumbeum fllis sericis 
mbeis et citrinis.) 

Innocentius episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri archie- 
piscopo Barensi salutem et apostolicam benedictionem. Etsi ecclesiarum 
omnium ex injuncto nobis apostolatus officio intendere profectibus tenea- 
mur, illarum tamen commoda que Romane noscuntur nullo medio(a)y 
subjacere, tanto studiosius procurare nos convenit quanto ex hoc 
quod specialiter subsunt nobis, arctius curis ipsarum existimus obli- 
gati. Propter quod circa eas illius intentione sollicitudinis invigilare debe- 
mus ut non solum non patiamur quantum in nobis est earumdem jura 
diminui, verum etiam et ea couservemus integra et insuper prout honeste 
secundum Deum possumus, augeamus. Hinc est quod [cum] castruro 

(a) In impresso ntUlo modo, male. 



652 FRIDERICI SBCUNDI [Aim. 1248. 

Bitricti sitnm in Barensi diocesi ad jus et proprietatem Barensis ecclefte 
pertinere dicatur et diu sicut intelleximus castro ipso fuerit eadem eccie- 
sia per reges Sicilie qui fnerunt pro tempore destituta, nos ejusdem ecde- 
sie indempnitati super hoc patema volentes soUicitudine providere , tois 
supplicationibus inclinati, prefatum castrum cumomnibus juribus, hono- 
ribus et pertinentiis suis , non obstante quod illud idem reges seu alii 
diutius tenuerunt et quod Fredericus quondam Romanorum imperator 
ipsum G. Francico contulit sicut fertur, ecclesie predicte cnm regnum 
Sicilie rege nunc careat, plenarie restiluimusy et ut ipsa ecclesia eo ma- 
jori erga Sedem Apostolicam devotione crescat quo favorabiliorem illam 
sibi senserit in hac parte, dictum castrum ei de novo ex gratia concedi- 
mus specialiy tibi ut in ipsius castri possessionem, quam primo se tibi super 
hoc facultas obtulerit, libere ingredi valeas nihilominus indulgentes, 
dummodo ipsum castrum ad alium de jure non pertineat in devotione 
Ecclesie persistentem. Pretextu autem cujuscumque eollationis de ipso 
castro a memorato Frederico facte y nolumus hanc nostram restitutionem 
et concessionem aliquatenus impediri. Nulli ei^o omniuo hominum liceat 
hanc paginam nostre restitutionis et concessionis infringere vel ei ausu 
temerario contraire; si quis autem hoc attemptare presumpserit indigna- 
tionem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus se 
noverit incursurum. 
Datum Lugduni, kalendis septembris, pontificatus nostri anno sexto. 



sr^SSbril' FridericuS) Romanorum imperator, potestati Papiensi mandat 
ut super recollectione tertiariae proventuum monasterii Sancti 
Salvatoris de Papia aliquem idoneum statuat) per quem domus 
ipsius monasterii quae reparatione indigent, reparentur. 

(Inedit. ex copla authent. de anno 1348 in archiyo Mediolan., qoam noblscnm 
liberaliter commanicavit J. F. Boehmerus.) 



totCT. 7.] HISTORIA DIPLOHATICA. 653 

Fridericusy Dei gratia Romanorum imperator, semper augustus, Jeru- 
salem et Sicilie rex, potestati Papiensi, fideli suo, graciam suam et 
bonam voluntatem. Cum vellimus quod terciaria proventuum monasterii 
Sancti Salvatoris de Papia, que pro curia nostra recipi actenus consuevit, 
et de qua eidem monasterio ob reverenciam Jesu Christi graciam fecimus 
specialemy pro refectione domorum ipsius monasterii colligatur; fidelitati 
tue precipiendo mandamus quatinus super recollectione ipsius terciarie 
aliquem virum de Papia statuas idoneum et fidelem, per quem etiam 
domus omnes ipsius monasteriiy que reparacione indigent, statuas repa- 
rari. Super qua terciaria non permittas prefatum monasterium per execu- 
tores curie nostre de cetero molestari, juxta immunitatem exinde per 
nostram excellentiam sibi factam. 

Datum apud Casale, tercio septembris, YII indictionis. 



Innocentius papa Hermanno marchioni de Baden ducatum Aus- .^'«^«^^ 

^ ^ 14 Mptfliabris. 

triae qui per donationem G. ducissae Austriae uxoris ejus ipsi 
legitime devolutus dicitur, auctoritate apostolica confirmat. 

(Edid. ScHaEPFLiH, Hist. Zar. Badeni., cod. dlplom., t. IV, p. 216, e cod. Bibl. 
Cesar. Paris., anc./andt lai.t n^ 4039.) 

InnocentiuSy etc, nobili viro Hermanno marchioni de Baden 

Ducatum sive principatum Austrie cum omni honore, districtu et jure 
ipsius tibi donatum rite ac liberaliter inter vivos a nobili muliere 6. du^ 
cissa Austrie uxore tue, ad quam idem ducatus per successionem heredi- 
tariam, secundum antiquam et approbatam ipsius terre consuetudinem nec 
non per summos pontifices, imperatores et reges Romanorum ut asseris 
confirmatam, dicitur legitime devolutus, auctoritate tibi apostolica confir- 
mamus et presentis scripti patrocinio communimus. NuIIi ergo, etc. . . . 
nostre confirmationis, etc. 

Datum Lugduni, XYIII kalendas octobris, anno YI. 

YL Fttta. 83 



684 PRIDBRICI SECUNDI [Am. IStt. 



■V^iBa^BVBHVWiamsaiBMWMataBa^Ma^BS^MBl^a^Ba^a^^aBMi^aiaMBaaaBaW—v^MW^*^^ 



[area WlllelmuS) rex Romanorum, Mediolanensibug scribit quod cum 

icpteiiibrcoi*] * ' 

ipse nequiens ad eos ire propter obsidionem Aquensem, goqsU-* 
tuisset vicarium imperii electum Spirensem et iste vicarius sibi sit 
necessarius, disposuit alium substituere yicarium, sdlicet R. de 
Suppino comitem Romaniolae, usque ad adventum suum. 

(Edidlt Fbed. Hahn, V^. ti recftiL ffiofiiim. cottectio^ 1. 1, litter, prindp, et viror« 

illustr., p. 256-257, n* 31.) 

Wilhelmus, Dei gratia in regem Romauorum electussempwaugustns, 
nobilibus et prudentibus viris potestatiy consilio et universo populo Medio- 
lanensi dilectis fidelibus suis gratiam suam et bonam voluntatem. Post- 
quam summe considerationis dispositio ineffabilis que provide statuit ab 
eterno ut suo ducantur nodo regiminis universa, nos ad suum et univer- 
salis Ecclesie servitium evocavit^ licet insufficientes fbrent nostre possibi- 
Ktatis humeri pro culminis tanti sarcina subeunda, in ejua tamen cui 
placuit juventutem nostram extollere fkvore couflsi, cura vigili in solUci- 
tudine mentis assidua radios totalis nostre intentiouis extendimus ad 
cuncta que Redemptoris gloriam, ipsius defensionem Ecclesie ac nostro- 
rum fidelium salutem respiciant et quietem. Yos igitur qui per facti expe- 
rientiam fevorem nostrum inter alios fideles imperii et gratiam meniistis, 
amplecti nostre celsitudinis brachiis intendentes et vestri vehit iltorom 
q[uos in gremio regie serenitatis intendimus perpetuo Gonservare, gerere 
sollicitudinem volentes et curam, ut membra dispositione capitis consw- 
ventur, ad opprimendam illorum sevitiam per quos multa et varia diutins 
oppressionum genera subiislis et recompensandos labores vestros retribu» 
tione munerum liberali^ ad partes Italie regia vexilla victoriose dirig^ 
duximus disponendum. Sed dum obsidio eivitatis Aquensis nostram retar- 
daret adventum, dilectum principem nostrumelectumSpirensemimperia- 
lis aule cancellarium ad easdero partes providimus destinandum. Cujus 



Iiiiiet. 70 HISTORIA DIPLOHATICA. 666 

preseDtiam utilem instanti promovendo negotio nobiscmn retinentes ad 
tempusy ne aliqua medio tempore possint contingere vobis inferentia 
lesionem, nobiiem virum R. de Suppino comitem Romaniole dilectum 
fidelemnostrumy decujusexperta probitate confidimus^ cujus sinceritatem 
nuUius suggestionis perversio^ nullius conditionis impulsus nulliusque 
labes comiptionis contra devotionem Ecclesie ac fidelitatem nostram ali- 
quibus potuit maculis denigrare, constituhnus excellentie nostre vicarium 
Ib partibiisLoaibQrdicr, eodem canoellario nostro nicbilominns e vestigio 
properante; fidelitati vestre nostri culminis atictorltate iiiattdantes ut ei 
tanqtiam nobis in omnibus que ad imperiale dominium pertident inten- 
datis. Nos enim firma ef rata semper babebimus banna, statuta, senten- 
tias et precepta que sua circumspectio duxerit proferenda, et ex nunc 
ipsa ut in futurum validius observentur presentis scripti robore confirma- 
■08« Sic itaque sibi iai persona nostra velut ntti ex carioribiis noslris 
membris ptenam obedientiinn exbibere curetis sic^e in piersona nostra ei 
honorem debitnm impendatiSy nt cum ift par libus illis presentiam nostrafitf 
ade0se cofttigerit^ frafelis repagulis qoe bncnsque conceptnm vefnieifrd) 
propositmn retardarunt ac intmici» victoriose nostro imperio subjtigatis, 
gradatim quemlibei velut suonift^ meritomm sufiTrdgia poposcerinty gratis 
benaftciid et dignis honoribus attollamus. 

Datum iA castris [in obsidioM Aquis] 

-* ■-■««^««■- -^ — - --■■» i^^-.^i.^^^^^.».i. ...A. -■■.--.1.-. ■ .. A .. .1..- .r . . 



Circa kalendas octobris Petrus Becberius marcbionem Lan- 0«^^. 
ciam com militia Papiae in civitatem Yercellarum introduxit. Post 
haec imperator qui erat apud Casale , civitatem Yercellaram in- 
travit. Ubi convenerunt comes Sabaudiae et comes Frandalaa 
(^Flandriae) et alii comites et marchiones illarum partium atque 
nuncii plurimorum regum et comitum occidentalium , qui omnes 
marchionem Montisferrati mandatis imperatoris parere fecerunt. 
Chranic. de reb. in ItaL gestis, p. 218. 



656 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 1248. 



sl?^&. Fridericus, Romanorum imperator, comitem Allemannmn, fra- 
tres ejus et ipsorum consortes de comitatu Radicate investit cum 
onmibus pertinentiis, privilegiis et etiam mero et mixto imperio. 

(Memorat. potiasquam editum ap. BeUage sumArekwJur Kunde^ierr, Ge- 
iddehiqueU.^ NoiixenNaii^ 1862, o* 24, p. 370, ex oonflrmatlonibiis Maxtani- 
Mani II et Rodolphi II de annis 1574 et 1585, abi etiam inseraniar eonflrma- 
tiones Caroli I AndegavenslB dat. apad Neapolim 27 Janaarii 1280, Henrid Vn 
dat. Medlolani 28 decembris 1310, et Sigismandi dat. apad Chor 31 aagasti 
1418.) 

[FridericuSyRomanorum imperator,etc.,comitem Allemannum, fratrem 
ejus ac alios comites Radicate consortes ipsorum investit de comitatu 
Radicate et omnibus pertinentiis et possessionibus hujus cum homi- 
nibus et privilegiis, inter quae memoratur jus] naturales et incestuosos 
filios legitimandi, notarios et tabelliones creandi, aurum et argentum 
cudendi et in formam pecunie redigendi, [simulque confirmat] eorum sta- 
tuta, capitula et ordinamenta antiqua inter eos (comites) facta et de 
cetero fienda, [et infra] merum et mixtum imperium , jurisdictionem et 

gladii potestatem, sicut hactenus habuerunt ab antiquo Ad hujus 

itaque concessionis et exemptionis memoriam et perpetuam firmitatem, 
presens privilegium per D. de Ariliano (?) notarium et fidelem scribi et 
sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Datum yercellis per manus magistri Petri de Yineis {sic) imperialis 
aule (a) prothonotarii et regni noslri Sicilie logothete (6), anno dominice 
incarnationis M. GG. XLIX {$ic\ indictione septima, tertia die novembris^ 
imperante domino nostro Friderico Dei gratia Romanorum imperatore 
semper augusto, Hierusalem et Sicilie rege, imperii ejus anno XXYIIIy 
regni Hierusalem XXIII, regni Sicilie L, feliciter. Amen. 

(a) In impresso imperiaU aucioritaie^ male. 

(b) Ibidem locum ieneniiij male. 



bioiCT. 7.] 



HISTORIA DIPLOMATICA. 



657 



Fridericus, Romanonim imperator, revocat donationem quam 
Ottoni quondam duci Meraniae de regalibus in civitate Bisuntina 
fecerat. 

(Edit ap. Clbbc» Eiud tur Vkiit. de la Franehe-ComU^ t. I» p. 485» in DOta, ex 
arcliiv. dvit. Bisantin. — Besan^on, 1840.) 

FridericuSy Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, etc. (sic). 

Notum fieri volumus quod nos omnem gratiam, donationem 

seu concessionem quam 0. quondam duci Meranie in civitate Bisuntina 
de regalibus vel de quacumque alia re dudum de nostra gratia fecimus , 
licet eadem gratia noslra que personalis fuit, per mortem ipsius (1) et per 
manifestam proditionem quam in nos et sacnim imperium perpera teme- 
ritate commisit y penitusexpiravit, duximus ex certa nostra scientia revocan- 
dam et eamdem civitatem et cives de predictis duxerimus {sic) absolutos, 
ita ut ex jure vel successione ducis Meranie memorati nihil de predictis 
exigi valeat in futurum. 

Datum Yercellisy septimo novembris, septima indictione. 



VerctUii, 
T noTembiit. 



Fridericus, Romanorum imperator, Amedeo comiti Sabaudiae 
et comiti Thomasio de Sabaudia fratri ejus potestatem concedit 
pacis inter se et summum pontificem tractandae, secundum for- 
mam ipsis a se datam. 



VeretlUs, 
8 noTembnt. 



(4) Otlo in 49 junii 4218 defonctus est, a suis occisus apud castrom de Niesten in episoo- 
patn Bambergensl. Suam sororem natu majorem scilicet Beatricem comiUs Orlamundi viduam 
haeredem testamento instituerat ; GuiUelmus tamen de Hollandia haereditatem ad alteram 
Ottonia sororem Eliaabeth burgravii Nurembergensis uxorem transtulit, litteris datia in castris 
apud logelheim U febniarii 4249. Cf. Hohxatr, Werke, t. lU, p. 372-379. 



058 FRIDBRICI SECUNDI [Axn. 1248. 

(Memorat. ap. Cibrario» Stor. della monareh. di Savom, t. II, p. 52» et not. ex 
Archww di CorU, irattati diversi, roazzo 1.) 

Datum YercelliSy YIII novembris, septima indictione. 



MilSS^ri. Fridericus, Romanoram imperotor, comitem Tbomasiimi de 
Sabaudia (1) vicarium imperii generalem a Papia superius con- 
stituit. 

(Memorat. ap. Wurstbiibbrger, Pefer der xw» Grafvon Sanoyen^ etc, t. IV» 
Urkundefij p. 117, ex dlplom. hnper. in arcfa. reg. TktQrin.y fSuc. F, n* 20.) 

Datum Yercellis^ aiino domiiuce iacarnationis M. GC. XLYIII, septimd 
indictionis. 



veredui. Fridericus « Romanorum imperator, comiti Thomasio de Sa- 
baudia et filiis ejus legitimi& utriusque sexus in perpetuum in 
rectum feudum Ganapitium (id est il Canavese) cum ^ationibus 
omnibus et pertinentiis concedit, sub fide homagii imperio fa- 
ciendi. 

(Edlt. ap. Hiitor. patr. moniiin.,dbr^, 1. 1, p. 1896-tS97, eorante Petro Datta 
•91 orlgin, ii» arehlT. reg. Tavrinv, flM. I, n* 10.) 

In nomine sancte et individue Trinitatis , Fredericus secundus divina 
favente clementia Romanorum imperator semper augustus, Jerusalemet 
Sicilie rex. Romani principis dexteram non solum ampla munerum lai^- 



^^""■•^ 



(4) Aono 42457f8kinitrii et 4216.42 et ISrnailoomeaThomaaiufl adhoc parfti Bodeiiaefw- 
vontec adfaaevebat^ sicat ei liUeria laaQtenlu papae ceaipeaioMia* €L CiaaAno,. Slor. dtikk 
monarch. di Savoia, U Uy.pi 40, oot..4, 9 eC 3. 



bmcr. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 669 

tione munificam , sed alta beneficiorum coUatione magnificam decet et 
expedit inveniri, ut quemadmodum principes alios tum honore tum opi- 
bu8 excellit in bonis, sic ipsos consuetudine regia et quadam animositate 
precipua transcendat in donis. Eapropter per presens privilegium noverit 
tam presens etas quam successura posteritas quod nos attendentes devo- 
tionis et fidei pure zelum quem Thomasius de Sabaudia comes, dilectus 
consanguineus et fidelis noster, habet erga jnajestatis nostre personam , 
consideranteB etiam grandia et accepta servitia que tam predecessores 
ejus quam ipse divis augustis progenitoribus nostris [et nobis] fideliter 
prestitisse noscuntur [et] idem Thomasius fideliter exhibet in presenti et 
exhibere poterit in antea gratiora, Canapitium cum honoribus^ hominibus, 
juribus, jurisdictionibusy pedagiisi plateaticisi molendinis, fumis, argen- 
tariis, angariis, perangariis, viis» plateis, coloniis (sic)^ regalibus, omnibus 
possessionibus, terris cultis et incultis, aquis, aquarumdecursibus, silvis^ 
pascuis, venationibus, piscationibus, rationibusomnibuset pertinentiis suis 
quede demanio in demanium et que de servitio in servitium, eidem Tho- 
masio et filiis suis utriusque sexus ab eo legitime descendentibus in per- 
petuum in rectum feudum de speciali gratia et ex certa scientia duximus 
concedendum; ita tamen quod [tam] ipse quam heredes sui predicta omnia 
a nobis et successoribus nostris in imperio immediate teneant et etiam 
recognoscant ac de eis debita et consueta servitia facere teneantur. Sta-' 
tuinras et imperiali sancimus edicto quatinus nullus dux, nullus marchio, 
millus comeSy nuHus vicarius aut capitaneus, nullus potestas vel comune , 
nullus prelatus ^ nulla denique alta persona vel humilis , ecclesiastica vel 
secularis, predictum Thomasium et heredes suos in fide et devotione 
nostra persistentes contra hujus concessionis nostre formam super terra 
ipsa de cetero temere impedire vel molestare presumat. Quod qui pre- 
sumpseritpreterindignationemnostriculminisquam incurret, mille mar- 
cas argenti se pro pena compositurum agnoscat, medietate ipsarum fisco 
nostro et reliqua medietate passis injuriam applicanda. Ad hujus itaque 
concessionis et gratie nostre memoriam et robur perpetuo valiturum, pre- 
sens privilegium per Nicolaum de Rocca notarium et fidelem nostrum 
scribi et sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 



660 FRIDERICI SECUNDI [Amn. 1248. 

Hujus rei testes sunt Manfredus marchio Lancea^ Jacobus marchio de 
Carretto dilectus gener noster, Petnis de Calabria marescalie nostre ma- 
gister, Petrus de Yinea aule nostre prothonotarius et regni Sicilie logo- 
theta, Riccardus de Montenigro magne curie nostre magister justida- 
rius(a)y magister Gualterius de Ocra venerabilis Capuanus electus, fideles 
nostri, et alii quamplures. 

Signum domini nostri Friderici secundi Dei gratia invictissimi Romano- 
rum imperatorissemperaugustiy lerusalem et Sicilie regis. (Monogramma.) 

Acta sunt hec anno dominice incamationis millesimo ducentesimo qua- 
dragesimo octavo, mense novembriS| septime indictionis^ imperante 
domino nostro Friderico Dei gratia Romanorum imperatore semper 
augusto, Jerusalem et Sicilie rege, imperii ejus anno vicesimo octavo, 
regni Jerusalem vicesimo tercio, regni vero Sicilie quinquagesimo, felici- 
ter. Amen. 

Datum YercelliSy anno, mense^ indictione prescriptis. 



verceiiii, Fridericus , Romanorum imperator, comiti Thomasio de Sa- 
baudia et filiis ejus legitimis utriusque sexus in perpetuum in 
rectum feudum Montem Calerium et Castrum Vetus cum ratio- 
nibus omnibus et pertinentiis concedit , sub fide homagii imperio 
faciendi. 

(Edit.ap. HisL patr. monum,, chart.^ 1. 1, p. 1897-1899» curanteP. Dattaex ori- 
gin. in arch. Taurin., fasc. I, n'' 11 ; qnod denuo transcribere supervacaneam 
doxlmus, cum privilegium ejusdem tenoris ac in praecedente documento sit, 
quibusdam tantum mutatls que sunt Ita.) 

In nomine sancte et individue Trinitatis, Fredericus secundus, etc. 

Romanorum principis dexteram^ etc in antea gratiora, 

Montem Calerium , pontem ipsius [cum] munitione et turre ejusdem et 

(a) In impresso luxtmiamup sine dubio ex amanncpsis osdtantla. 



ivMGT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 661 

Castrum Yetus (1 ) cum honoribus eidem Thomasio. • 

duximus concedenda^ ita tamen^etc 

. . perpetuo valiturum presens privilegium per Nicolaum de Brundusio 
notarium et ftdelem nostrum scribi et majestatis nostre sigilio jussimus 
communiri. 

Hujus rei testes sunt Manfredus marchio Laneie, Jacobns marduo die 
Carretto dilectus gener noster, Petrus de Calabria marescalie nostre ma* 
gister, Riccardus de Montenigro magne curie nostre magister justiciariusy 
magister Gualterius de Ocra venerabilis Gapuanus electus^ (ideles nostri, 
et alii quam plures. 

Signum domini nostri, etc..(u( in aUero). 

Acta sunt hec anno dominice incamationis millesimo duceDtesimo qua- 
dragesimo octavo, mense novembris, etc. (ut in altero). 

Datmn Yercellis, etc. (ut in aUero). 



Fridericus, Romanorum imperator, comiti Thomasio de Sa- 
baudia et filiis ejus legitimis utriusque sexus in perpetuum in 
rectam feudnm civitatem Eporediam cum rationibus et pertinen- 
tiis ejus ccMicedit, sub conditione fidelitatis et senritii imperio exhi- 
bendi. 

(Memorat. ap. Wubstbmbbbgu , Peter der zw. Gra/wm Sanoyen^ etc, t. lY» 
Vrkunien^ p. 116, ex invent. diplom. loiper. in orch. Taurin., fasc. I» n* 9.) 

* 

Acta sunt hec anno dominice incamationis M. GG. XLYIII, mense no- 
vembris, septime indictionis, etc. 
Datum YercelliSy etc. 



VAnlllt, 

BOTCBlbri. 



(I) Scilicet Moncttlmi et Ca$tamMo. 
YI. Fvia. S4 



662 



FRIDERICI SEGUNDI 



[An. 1248. 



Tcreellii, 



Fridericus, Romanorum imperator, oomili Thomasio de Sa- 
baudia et filiis ejus legitimis utriusque sexus in rectum feudum 
confert ciyitatem Eporediam una cnm territorio Canapitii, ejus 
pertinentiis et omni ratione ad se et imperium spectante in cas* 
trum de Lanzo. 



(Memorat. ap. WDBSTBHBBEOiai» P$t€r der «lo. Graf wm Sawn/en^ ete., t. lY, 
Urkundm, p. 1 16, ex inTeDt dfplom. imper. in arch. TaBrin., ftiBC. I, n* 12.) 

Acta sunt hec anno dominice incamatioms M. GC. XLYIIIi mense no- 
vembris, septima indictione, etc. 
Datum Vercellis, etc. 



Vtreellb. 
novcmbti. 



Fridericus, Romanorum imperator, sese obligat ad acquiren- 
dum infra duos annos castrum Laucei a dominis illius loci, tunc 
illud traditurus comiti Thomae de Sabaudia infra terminum in 
concessione illi facta stabilitum, una cum civitate Eporedia et 
regione Canapitii. 

(Memorat. ap. Wubsibmbbbobb, PeUr der xw. Grafwm Savoyenft, lY, t/irihui- 
den, p. 117, ex invent. diplom. imper. in areh. Taarin., fasc. I, n® 15.) 

Acte sunt hec anno dominice incarnationis M. CC. XLYIII) mense no- 
vembrisy septima indictione, etc. 
Datum YerceiliSy etc. 



L_ 



biMCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 663 



Fridericus, Romanonim imperator, comiti Thomasio cle Sa- I^bS. 
baadia et filiis ejus legitimis utriusque sexus in jjerpetuum in 
rectum feudum confert civitatem Taurinum , pontem et castellum 
juxta pontem noviter extructum castraque et loca Caboretti , Cas- 
triveteris, Montiscalerii et CoUegni cum omnimoda jurisdictione 
aliisque juribus, sub conditione faciendae imperio fidelilatis. 

(Hemorat ap« Wubstbmbbbgeb, PeUr derxw. Grafwm Savtnfen^ etc., t. IV, 
Vrkmden, p. 116, 117, ex invent. dlplom. Imper. In arch. Taarln.y fiisc. 1« 
n^ 13 et 14. Dao enim inslrumenta ejusdem tenoris redacta fulsse videntar.) 

Acta sunt bec anno dominice incamationis M. GG. XLYIQy mense no- 
vembris, septima indictione, elc. 
Datum Verceliisi etc. 



Fridericus, Romanorum imperator, comiti Thomasio de Sabau- ^;^^\ 
dia hanc licentiam concedit quod aedificet vel aedificari procuret 
castra, turres et munitiones apud Taurinum, Montemcalerium , 
Caboreltum^ Colegnum, Eporediam, in terra Canapitii et etiam 
apud Lanzum , quando viderit expedire, 

(Memorat. ap* Wubstbiibbbgbb, Pelerderxuf. Gra/tan Sanoyen^ etc., t. lY, 
Urkunden^ p. 117, ex dlplom, imper. In archlvo Taurin., fasc. I» n« 16.) 

Acla sunt hec anno dominice incamationis M, CC. XLVIII, mense no- 
vembris, septima indictione, etCt 
Datum YercelliSi etc* 



064 



FR1DBRICI SECCNDI 



[Ann. 1248. 



Yercenii» 
«ofOBbrl. 



Fridericus, Romanorum imperator, promittit se procuraturum 
traditionem comiti Thomasio de Sabaudia faciendam castrorum 
et locorum Taurini, Montiscalerii, Caboretti, CoUegni, Eporediae, 
Lancii et territorii Canapitii per Jacobum de Carretto suum gene- 
rum, qui dicta castra, loca et territorium sibi commendata hac- 
tenus tenebat ; sub conditione vero ut satisfaciat idem Thomasius 
obligationibus in donatione ipsi facta stipulatis , et quod procuret 
matrimonium inter Beatricem comitissam Salucii nepte ejus ex 
fratre et Manfredum filium imperatoris (1). 

(Ifemorat. ap. WubstbmbbbgbBi Peter der gw. Grafvon Saiooyen^ t. IV» Vrhm" 
den, p. Il7t 118, cx diplom. imper. iii arehiv. Tanrio., iascl, n* 17.) 

Datum Yercellisy anno dominice incamationis M. CC. XLVIIIy mensc 
noyembrisy septima indictione. 



tKtnmbiij Formula investiturae castrorum et terrarum a Friderico, Roma* 
norum imperatorci comiti Thomasio de Sabaudia concessae, sub 
certis conditionibus ibidem expressis. 

(Hemorat ap. WuBSTBMBEBOVBy Ptier der sio. Grmfwm Savoyent t lY, (Mim- 
den, p, 1 18, ex Zibaldone Piogoniano, ubi oonAiaissiine oooceplam epitomen 
monet. In nitidiorem sensum rem addaximus ad fldem L. abrarii, Histcr. 
delk mmmrek, di Saeaia^ t II» p. 63. Litteras sine did, anni nec loci notatione 
exaraus, sigilio tamen imperiali monitas esse ambo testantnr.) 



(4) Ad finem hoc negotium Uinc perductum fuisse comperimos, tesUinte Chronico de rdm$ 
in Ital, gest.f p. S48, ubi legitur : c Uiis temporibus matrimonium contraetum fuit inter 
onum ex filiis imperatoris et unam neptem comitis Savoliae. » 



IimiGT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 665 

. Fridericus, Romanonim imperator declarat quod fecit iDV66tiluram 
Thomae de Sabaudia de TaurinOi Montecalerio, Iporegia, Canapicio, Cas- 
troveteri, Gavorretto, Collegno, Lanceo, cum fidelitatem praestiteril regi 
Gonrado imperatoris fiiio, faciendo vivam guerram pro imperio contra 
omnes cum mille armalis ; quas quidem terras posuerat imperator in ma« 
nibus Jaoobi de Carreto generi sui^ ita quod pace facta inter papam et 
Cesarem, haec omnia restituere debeat. Si vero pax non fieret, infra 
triennium assignentur comiti Iporegia^ Canapicium, castrum Lancei, et 
infra quinquennium teneatur dictus Jacobus reddere residuum. Interdum 
tamen dictarum terrarum proventus idem comes Thomasius percipiet; 
qui si ad undecim millia unciarum auri per annum non ascenderint, 
camera imperialis defectum supplere procurabit. 



Fridericus, Romanorum imperator, Guigoni Dalphino Viennensi lo^bJi. 
oonsanguineo et fideli suo de annuo feudo trecentarum unciarum 
auri percipiendarum de camera sua singulis annis in festo Resur- 
rectioais Doqiiaicae providet. 

(Inedit. ap. eoUect. Fontanieu^ in Bibl. Cesar. Paris.» Preuvei ie PhisL de Dau- 
fhmi, t. n, pars sec., fol. 8S1-3S2, caisse de Daupbind.) 

FridericuSy Dei gracia Romanorum imperator semper augustus, lerusa- 
lem et Sicilie rex. Per presens scriptum notum facimus universis imperii 
fidelibus tam presentibus quam futuris quod nos attendentes devotionis et 
fidei pure zelum quem Guigo Dalphinus ViennensiSi dilectus consangui- 
neus et fidelis noster , habet ei^ majestatis nostre personam ; considerantes 
quoque grata servitiaque idem culmini nostro fideliter exhibuit hactenus^ 
exhibet in presenli et exhibere poterit in antea graciora, de annuo feudo 
trecentamm undamm auri percipiendamm de camera nostra singulis 
annis in festoResurrectionisDominice sibi in fide et devotione nostra per- 
sbtenti de gracia nostra duximus providendum, Ad cujus rei memoriam 



666 FRIDERICI SECUNDI [Aim. 1248. 

et stabilem firmitatemypresens scriptum per Nicolanm de Rocca(a) nota- 
rinm et fideiem nostnim scribi et sigillo majestatis nostre jussimus com- 
muniri. 

Datum Yercellis per manus magistri Petri de Yinea imperialis aule pro- 
tonotarii et regni Sicilie iogothete^ anno dominice incamationis mille- 
simo ducentesimo quadragesimo octavo, mense novembris, septime indic- 
tionis. 

GoIIationnS par nous escuyer, conseiller secr^taire du roy, maison , 
couronne de FrancCy gre£Ser en cbef en la cbambre des Gomptes de Dau- 
pbin6. — Marjolet. 



M^ri. Fridericus, Romanorum imperator, camerario Guigonis Dal- 
phini Yiennensis ob devotionem ejus et grata servitia de annuo 
fendo quindecim unciarum auri percipiendarum de camera sua 
singulis annis in festo Resurrectionis Dominicae providet. 

( Inedit. ap. collect. Fontanieo, in Bibl . Cesar. Paiis. , Prewei de tUsi. Jk DoMfh. , 
t II, pars sec., fol. 886-6, caisse de Dauphin^.) 

Fredericus, Deigratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusa- 
lem et Sicilie rex. Per hoc presens scriptum notum facimus universis 
imperii fidelibus tam presentibus quam futuris quod nos attendentes 
devotionis et fidei zelum quem camerarius Dalphini Yiennensis dilecti 
consanguinei et fidelis nostri habet erga majestatis nostre personam; con- 
siderantes quoque grata servitia que idem camei^arius culmini nostro fide- 
liter exhibuit hactenus, exhibet in presenti et exhibere poterit in autea 
gratiora, de annuo feudo quindecim unciarum auri percipiendarum de 
camera nostra singulis annis in festo Resurrectionis Dominice sibi in fide 
et devotione nostra persistenti de gratia nostra duximus providendum, 

(a) In codice de Roia, male. 



IMDICT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 667 

Ad cujos rei memoriam et stabilem firmitatemy presens scriptumperRao- 
nem de Capua notarium et fidelem nostrum scribi et sigillo majestatis 
nostre jussimus communiri. 

Datum Vercellis per manus magistri Petri de Vinea imperialis aule pro- 
tonotarii et regni Sicilie logothetCy anno dominice incamationis millesimo 
ducentesimo quadragesimo (a) octavo, mense novembris , septime indic- 
tionis. 

Gollationn^ par nous, etc., ut supra. 



Fridericus de Antiochia, imperatoris filius et in Tuscia vicarius ^^JJJSrii 
generalis, Mattheo notario de Sancto Quirico mandat quod inqui- 
sitionem quondam factam ad requisitionem abbatis de Monte 
Amiate super negolio mercati plebis de Amole , publicet et par- 
tibus assignet. 

(Inedit. ex origln. in ardiivo diplom. Fiorentiae, cpiod nobiscam commanicavtt 
P. J. Bod.) 

Cum de mandato domini Pandulfi de Fascianeilay olim imperialis capita- 
nei Thuscie generalis et nunc imperii proditoris, fecerim inquisitionem 
super facto mercati de Amolis et ipsam inquisitionem partibus eam volen- 
tibus non reddiderim publicatam, dominus Fridericus de Antiochia 
domini imperatoris filius, sacri imperii inThuscia vicariusgeneralisi scrip- 
sit mihi Matheo notario de Sancto Quirico in hec verba : 

Fridericus de Antiochia domini imperatoris filius, sacriimperii in Thu&- 
cia vicarius generalis, Matheo de Sancto Quirico notario domini impera- 
toriSy fideli amico suo, salutem et amorem sincerum. Yenerabilis abbas 
monasterii Sancti Salvatoris de Monteamiato fidelis imperii significavit 
excellentie nostre quod tu olim de mandatoPanduIfide Fascianella quon- 

(a) In eod. qmnqmgeiimo, vocabalo octavo deflciente^ qaod sapplemus. 



668 FRIDERICI SECUNDI [Ami. 1248, 

dam imperialis capitanei in Thuscia, et nunc imperii proditorisy recepisti 
attestationes supjer negotio mercati plebis de Amole et ipsas detinens non 
publicas easdem absque nostro mandato speciali, in sui et dicti monasterii 
prejudicium et jacturam. Super quo cum petierit sibi secundum justitiam 
provideri, mandamus tibi auctoritate imperiali qua fungimur quatenus, si 
vera sunt que proposita sunt in nostra curia per dictum abbatem, vocatis 
partibus coram te, ipsas attestationes debeas publicare et parti volenti 
copiam attestationum ipsarum debeas elargiri. Datum Podiibonizi| penul- 
timo novembris, septima indictione. 

Cujus mandatis ego Matheus notarius volens per omnia obbedire, pre- 
dictam inquisitionem sub notato modo scribere procuravi. Cujus tenor 
talis est. [Sequitur tenor mandati Pandulfi de Fasanella cum inquisitionis 
forma et juratorum depositionibus; et inde :] 

Ego Matheus notarius predictos homines jurare feci dicere veritatem 
super predictam inquisitionemy et eos diligenter examinavi et inquisivi et 
ipsorum dicta fideliter scripsi et dictam inquisitionem feci apud Arcidos- 
sum et plebem de Amole per homines suprascriptos de mandato supra- 
dicti capitanei diebus superius nominatis, in annoDomini millesimo ducen- 
tesimo quadragesimo quarto(l), domino Friderico II imperante^ indictione 
secunda^ et de mandato domini Friderici de Antiochia domini imperatoris 
filiiy sacri imperii in Tuscia vicarii generalis, dictam inquisitionem seu 
dicta dictorum testium aperui et publicavi sub anno Domini millesimo 
ducentesimo quadragesimo nono, domino Friderico II imperante , die ve- 
neris quinta martii, septima indictione, in Sancto Quirico ante domum 
mei supradicti Mathei coram Pennato et Bernardino notario et Orlando 
domine Gualdrade de Sancto Quirico^ testibus presentibus et vocatis, re- 
quisitis prius hominibus et comuni de Arcidosso juxta mandatum mihi 
factum adomino Friderico supradicto domini imperaloris filio^ sacri impe- 
rii in Thuscia vicario generali. 

(4) Vid.8upra,p.454, 455. 



IifDiCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 669 



Fridericus, Romanorum imperator, Terdonensibus fidelibus suis ]^^^ 
licentiam concedit cudendi novam monelam sub suo nomine et 
sua imagine percusam , quae recipiatur ubilibet , sicut aliarum 
dvitatum Liguriae moneta recipitur. 

(Edit. ap. BoTTAzn, AnliekUd di Tortona, p. 315. — Tortona, 1805, 4*.} 

In nomine sancte et individue Trinitatis. Federicns secundus divina 
{ayente clementia Romanonim imperator semper augustus, Jerusalem et 
Sicilie rex. Justis fidelium nostrorum petitionibus condescendere cogimur 
qnas nisi favorabiliter audiremus^ obaudire quod petitur per injuriam 
videremur. Per presens itaque privilegium notum fieri volumus universis 
nostris fidelibus tam presentibus quam futuris quod Terdonenses fideles 
nostri celsitudini nostre attentius supplicarunt ut cudendi monetam in 
civitale Terdonensi ad honorem nostri culminis, ut ipsa nova monete 
forma nostri memoriam nominis et nostre majestatis imaginem eis jugiter 
representety concedere sibi licentiam dignaremur. Nos autem reclum 
zelum fidei et devotionis attendentes ipsorum, considerantes quoque grata 
et accepfa servitia que iidem majesfati nostre exhibuerunt hactenus et 
exiubere poterunt in antea gratiora y et ut frequens ipshis nove monete 
inspectio eos in fide et devotione nostra magis ac magis corroboret et 
accendal, licentiam eis concedimus postulatam; presentium tenore man- 
dantes ut ipsa moneta sub nostri nominis el honoris inscriptione percusa 
el a falsitatis seu male corruptionis cujuslibet fraudibus aliena recipiatur 
et expendatur ubilibet, sicut recipitur aliarum moneta Ligurie civitatum. 
Presentis itaque privilegii auctoritate mandamus quatenus nullus sit qui 
monetam eamdem in forma predicta veraciter fabricatam recusare presu- 
mat. Quod qui presumpserit preter indignationem nostri culminis quam 
se noverit incursurum, mille marcas aiigenti pro pena se compositurum 
cognoscaty medietate nostre camere, rehqua passis injuriam applicanda. 

YI. Pars2. 85 



670 FRIDERICI SECUND! [Anm. 1248. 

Ad hujus autem nostre concessionis et inhibitionis memoriam et robur 
perpetuo valiturumy presens privilegium per Johannem deCapua notarium 
et fidelem nostrum scribi et sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Hujus rei testes sunt M. marchio Lancea sacri imperii a Papia usque 
Astam capitaneus, B. de Hoenburg marchio dilectus consanguineus et 
familiariSy G. de Ocra venerabilis Capuanus electus, R. de Montenigro 
magne curie nostre magister justitiarius, P. de Calabria marescalle nostre 
magister (a), magister Petrus de Yinea imperialis aule protonotarius et 
regni Sicilie logotheta, dilecti fideles nostri(6)y et alii quamplures. 

Signum domini Friderici Dei gratia invictissimi Romanorum impera* 
toris semper augusti, Jenisalem et Sicilie regis. 

Acta sunt hec anno dominice incamationis millesimo ducentesimo qua- 
dragesimo octavo^ mense decembris, septime indictionis, imperante 
domino nostro Frederico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore 
semper augusto , Jerusalem et Sicilie rege,anno imperii ejus vicesimo 
octavOy regni Jerusalem vicesimo tertio, regni vero Sicilie quinquagesimo. 
Amen. 

Datum Yercellis per manum magistri Petri de Yinea aule imperialis 
prothonotarii et regni Sicilie logothete, anno, mense et indictione supra- 
scriptis (c). 



dc^^mbri! FridericQS, Romanorum imperator, commani Lucanorum fide- 
libus suis provinciam Garfagnanam quam Henrico filio suo con- 
tulerat, in rectum feudum pro fidei recompensatione concedit cum 
omnibus rationibus et pertinentiis a se et successoribus suis in 
perpetuum tenendam. 

(Inedit. ex ArcUoo di staio di Lucea^ coll. daob. oopiis UDa chart. lib. LXY, 
n* 855, arm. YIII9 alter. pergani. arm. YI, n* 36.) 

(a) In impresso hic additar maguUr Volta; quid iode suspicandam 8it , nesdmos. 

{b) In impresso locumtenentis dilectiJUUUs nostri, male. 

\c) In impresso locumtenentis, anno^ mense^ die et indietione iU supra. 






I 



brDiCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATlCA. 671 

In nomine sancte et individue Trinitatis. Federicus divina favente cle- 
mentia Romanorum imperator semper augustus^Hienisalem et Sicilie rex. 
Ad prosequenda munifice vota fidelium etsi tum plenitudine gratie, tum 
snpreme potestatis auspiciis liberalitatis Gesaree dextera generali quadam 
regularitate sit stabilis, illis verumtamen gratiosa porrigitur quadam spe- 
cialitatelibentior(a) in quibus velut fide preclaris et operum actione pro- 
meritis servitia recepta remunerat et prestanda in postenim efficit promp- 
tiora. Eapropter per presens privilegium notum facimus universis imperii 
fidelibus tam presentibus quam futuris quod, licet nos olim provinciam 
Garfagnanam cum juribus et pertinentiis ejus Henrico illustri regi Sardi- 
nie, sacriimperii inltaliagenerali iegato, dileclo filio nostro, demeradona- 
tione nostra duximus conferendam , attendentes tamen fidei pure zelum 
quem comune Luce fideles nostri erga majestatis nostre personam habere 
noscuntur, considerantes etiam grata servitia que culmini nostro exibue- 
runt hactenusy presentis turbationis tempore fideliter exibere non cessant 
et que exibere poterunt in antea gratiora, de voluntate regis ejusdem cui 
iu aliis et majoribus providentia patema volumus providere, de speciali 
gratia, excerta conscientia nostra, provinciam ipsam cum castris, villis, 
hominibus, jurisdictionibus, terris cultis et incultis, aquis aquarumque 
decursibus, justitiis, rationibus omnibus et pertinentiis suis, videlicet que 
de demanio in demanium et que de servitio in servitium, eidem comuni 
fidelibus nostris in fide et devotione nostra persistentibus in rectum' feu- 
dum duximusconcedendam ; ita tamen quod provinciam ipsam a nobis et 
successoribus noslris in perpetuum nomine recti feudi de cetero teneant, 
sicut lenent alias terras eorum districtus et a nobis ac imperio nostro re- 
cognoscunt eis olim a divis augustis progenitoribus nostris concessas et a 
nobis postmodum confirmatas; debita quoque et consueta servitia proinde 
nobis et imperio facere teneantur. Statuimus igitur et imperiali sancimus 
ediclo quod nuUus dux, nullus marchio, nullus comes, nuUus vicarius, 
nuUa potestas seu comune, nulla denique persona alta vel humilis, eccle- 
siastica vel secularis, dictum comune fideles nostros in fidei devotione 

(a) Exordiam fere slmile exordio quod est in Petri de Vin, qrist. , lib. YI, cap. XV. 



672 FRIDERICI SECUNDI [\us. 1248. 

noslre persistented super premissis contra presentis privilegii nostri teno- 
rem temere impedire sen molestare presumat. Quod qui presumpserit 
preter indignationem nostri culroinis quam incurrety tria milia marcharum 
argenti pro pena se compositurum agnosca t, medietate ipsarum fisco nostro 
et reliqua medietate passis injuriam applicanda. Ad hujus autem conces- 
sionis et gratie nostre memoriam ac [robur] perpetuo valitunimy presens 
priviiegium per manus Nicolai de Rocha nolarii et fidelis nostri scribi et 
sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Hujus rei (estes sunt Manfredus marchio Lancea diiectus afiinis noster, 
Petrus de Caiabria mariscalcus noster, magister Riccardus de Montenigro 
magne curie nostre magister justiciariusy magister Gualterius de Ocra ve- 
nerabilis Capuanus electus, dilecti familiares etfidelesnostriyet alii quam* 
plures. 

Acta sunt hec anno dominice incamationis millesimo ducentesimo qua- 
dragesimo octavo, mense decembris, septime indictionis, imperante 
domino nostro Federico Dei gratia Romanorum imperatore semper 
augusto, lerusaiem et Siciiie rege, imperii ejusanno vigesimo oclavo, 
regni lerusalem vigesimo tertio, regni vero Sicilie quinquagesimo. 

Datum Vercellis, [anno], mense, indictione prescriptis, feliciter. Amen. 



iDtembri.] Fridericus, Romanorum imperator, mandat Henrico regi filio 
suo ut non turbetur propter concessionem Lunesanae et Garfa- 
gnanae quam Pisanis et Lucanis ipse fecit^ necessitate publica 
suadente. 

(Edit. in Petri de Vin. qnst., lib. VI, cap. XIIII, coll. cam codicib. Bibl. Cesar. 
Pari8.,/ofMb Notre^DanUj n* 203, tt/andt Sainl-Germain Harlay^ n« 455.) 

FridericuSy etc., Henrico filio suo, etc. Noticiam tuam nullatenus latere 
volumus quod exigente negociorum et temporum tempestate , que nostre 
liberalitatis ordinem in plerisque permutant^ utilitate nihilominus quo 



iNmcr. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 673 

minus necessitate rigida suadenle, provindas Lunesanam et Garfagnanam 
olim Ubi patema devotione coilatas , nuper communibus Pisanorum et 
Lucanorum providimus concedendas. Ex quo , iicet posses in patre quo- 
dammodo notam inhumanitalis objicere, quod de filii spoliis ditavit extra- 
neos, et iiberalitatis munifice gratiam, quam in te dudum infuderat, abla- 
tiva nunc vacuatione confundat; si tamen collationis hujusmodi quaiitas 
et conferentis aflfectus diligenter attenditur^ turbari te propterea debere 
non credimus, sed id ferre potius equanimiter arbitramur; cum in proba- 
bili debeas argumento presumere ut qui nostre munificentie dexteram ad 
fideles benemeritos libenter extendimusy tanto tibi libentius et liberius 
porrigamuSy quanto nobis hoc ardentius et jus suggerit et natura , dum 
apud nos grandia, duplici ratione pro meritis, carnis nobis identitate par- 
ticipas, et labores nostros et onera studiosus et pervigil continua commu- 
nicatione supportas. Volumus igitur ut provisidnem hujusmodiy qua nec 
dum per actum gratificari te credimus, sed consulere potius per agendum, 
ratam habere debeas et absque dilatione qualibet acceptare, securus 
quod sic tibi in aliis majoribus paterna providentia providebit, quod et 
dictis te cessisse provinciis et nostris insudare servitiis merito delectabit. 



Fridericus, Romanorum imperator, Bonifacium marchionem 
Montisferrati in gratiam suam recipit(l), eique concedit in feu- 



deeembri. 



(4) Ad pacem inter imperatorem et marchionem reformandam primum colloqaium oelebra* 
Uim eat, ciii afliienmt Amedeus comes Sabaudiae, comea Thomaaius frater ejus, Oualterius de 
Ocra , et marchio ipse Mootisferrati cum Taurioensibus forbannitis. c II parlameoto fu tenuto 
BuUe rive della Dora Baltea; non si sa meglio il luogo ni il tempo. ColA 8'intesero diversi patti 
e fra gli altri che Bonifazio marchese di Monferrato ponesse nelle mani del conte di Savoia 

Ghivasso, S. Rafbele , L<i e Vignale Un nuovo coogresso si tenne il 44 di msrzo 4249 

talle rive della Stnra presso Altessano, in cui Uberto di Monmegliano castellaoo d'Avigliana si 
preaento in nome d'Amedeo IV per ricevere le fortezze; e si pre688e nuovo termine a Boni- 
fauo per consegnarle, apena di veder risolti tulte le convenzioni cbe 8'erano intese tra lui e 
rimperadore. > CiBaAiio, Stor. deUanumareh. di Savoia^ t. It , p. 54 , ubi hoc regestum archivi 
caLmeralis citat : CaniraU nUre la fnai$<m de Savaie ei le$ prinm 4tranger$^ fol. d^. 



674 FRIDERICI SBCUNDI [Anr. 1S48. 

dum castraoi Vemiae, episcopo Vercellensi qoi iilud detiDebat 
ablatum. 

(Uemorat. ap. Gibbabio, Stor. della mmareh. di SawAa, t. II, p. 64, ex ZiiMd*- 
done Pingoiiiauo Mss. in archivo Tanrinensi.) 

Datum , anno dominice incaraationis H. GG. XLVin 9 mense 

decembrisy septima indictione. 



laSSHSk. Fridericus, Romanorum imperator, comiti Thomasio de Sa- 
baudia, imperii a Papia superius generali vicario, et haeredibus 
ejus pedagia, regalia et pascua omnia terrae quam habet in comi- 
tatu Sabaudiae et in partibus Pedemontis, concedit. 

(Edit. ap. 6oicHsiioii| HuL de Savoie, preaves, p. 93, ex diplom. imper., faa- 
dc. ly n"* 18.) 

Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator semper augostusy Jerasa- 
lem et Sicilie rex. Benemeritis Cesarem providere fidelibus etsi gratie pie- 
nitudo suadeaty servitiorum quodammodo gratitudo coropellit ut dum grata 
fidelium remunerantur obsequia, fiant quasi per debitum gratiora. Per 
presens itaque privilegium notum facimus universis imperii fidelibus tam 
presentibus quam futuris quod nos attendentes fidem puram et devotio- 
nem sinceram quam Thomas de Sabaudia comes, sacri imperii a Papia 
superius generalis vicarius, diiectus fidelis noster, erga majestatem nostram 
habet; considerantes etiam grata servitia que idem culmini nostro exhi- 
buit hactenus et exhibere poterit in futurum , pedagia , regalia et pascua 
omnia terre sue quam habet in comitatu Sabaudie et pertinentiis ejus ac 
in partibus Pedemontiumy sibi et heredibus suis in fide et devotione nos- 
tra persistentibus de nostra gratia duximus concedendum ; ita videlicet 
ut tam ipse quam heredes sui predicta omnia a nobis et successoribus 



iHDicT. 7.] HISTORIA DIPLOM ATICA. 675 

Dostris in imperio de cetero teneant et etiam recognoscant. Ad hujus 
autem concessionis et gratie nostre memoriam et stabilem firmitatemy 
presens privilegium per Nicolaum de Rocca notarium et fidelem nostrum 
fieri et sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Datum Verceliis per manus magistri Petri de Vinea imperialis aule 
protonotarii et regni Sicilie logothete, anno dominice incarnationis 
H. GG. XLVIUy mense decembris, VII indictionCy imperante domino nostro 
Friderico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore semper augusto, 
Jerusalem et Sicilie rege^imperii ejusanno XXVIII, regniJerusalem XXIII, 
regni vero Siciiie L, feiiciter. Amen. 



Fridericus, Romanorum imperator, comiti Thomae de Sabau- SSSilJi'. 
dia concedit ut recolligere possit propriis manibus omnes expen- 
sas sibi incumbentes ratione custodiae et tuitionis statuum suo- 
ram , simul et recuperationis terraram obedientiam sibi debitam 
recusaDtium vel abnuentium. 

(Memorat. ap. Wubstbmbbrgbb, Peter der zw. Gra/. wm Samyen^ etc*, t. IV, 
Vrkundm^ p. 118, ex diplom. imper., fkacic. I, n* 19.) 

Datum Verceliis, annodominiceincamationisM.GC.XLVin, 

mense decembris, VII indictione, etc. 



Td drdttr.j 



Fridericus, Romanoram imperator, cuidam capitaneo (forsitan rpecmbri 
capilaneo Taurinensi) mandal ut juxta priorum tenorem litterarum 
quosdam captivos pro quibus comes Thomasius de Sabaudia sibi 
supplicavit , liberare non omittat. 

(Edit. in Pttn de Vin. epUt., lib. V, cap. LV.) 



676 FRIDERICI SECUNDl [Anf. 12M. 

Thomasius de Sabaudia oomes, dilectus affinis et fidelis no&tery sois 
literis nostre exposuit majestati^ quod licet apud Tbaurinum(a)y ad ipsius 
supplicationem , tibi dederimus in mandatis ut quosdam captivos, quos 
ad se pertinere nunc asserit, deberes a carceris vinculo liberare, tu post- 
modum plures alios captivos, de quibus majestatis nostre mandatum 
simile recepisti, et pro quorum liberatione ipse comes nuUatenus suppli* 
cavity a carcere liberando, ipsos pro quibus nostre celsitudini supplicavit 
liberari , prout ipse descripsit , penitus omisisti. Ob quorum liberationem 
quia comes prefatus nuper serenitati nostre humiliter supplicavit^fidelitati 
tue precipiendo mandamus quatenus, si est ita, juxta formam prioris 
mandati nostri , eosdem captivos a nexibus carceris absolvere non 
omittas. 



sdSS^iii. lonocentius papa acerrime contra Fridericum inTectus misera- 
bilem r^ni Siciliae statum fusius describit, et reformationi Eccle- 
aiae quam reformatio regni ipsius subsequetur providet, universa 
staluta in praejudicium ecclesiasticae libertatis edita irrita decer- 
nendo, «lectiones liberas ab omni seculari potestate sanciendo, 
jubendoque demum ut nulla ecclesiastica persona foro tempo* 
rali in quacumque causa respondere debeat. 

(Edidlt Gattoli, Ad HisL abb. Cauin. aeceuuma^ pars II, p. 717-718; qaam 
quidem bnllam fedt annotari Clemens papa quartusinanno 1367» pontificatas 
sui tertiOy quinto decimo dle octobrls. ColK curo cod. Bibl. Cesar. Paris^, 
n" 4039| n* 22; unde eam exhibuit HdPLSB, Kaiier Friedr. //, append., n* 35.) 

Innocentius episcopusy servus servorum Dei, ad observantiam et memo* 
riam perpetuam. A diebus Frederici alumni nequitie quasi Antichrisli pre- 
nuntii, Sicilie regnum vim patitur et ministri ejus predatione illud diri- 
piunt violenta; nam ut vite sue cursum broviloquio transcunramus et 
longam perversorum actuum ejus telam compendiosa verborum serie de- 

(a) In cod. bibl. Guelferbit. nomen lod ita exaratnr Raaeenum, vd hujosmodi. 



Imtcr. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 677 

cnrtemus, postquam multas et pericnlosas Apostolice Sedis presidio evasit 
insidias cepitque libere in regno ipso pleni sibi habenas illi tribuente 
dominii principariy sic in superbie altitudinem est elatus et in sevitie 
acerbitatem obriguit quod de humilitatis substantia cujus in adversis se 
simulabat amicum et de benignitatis mansuetudine quam blando prius 
mentiebatur affectu, nibil omnino retinens et de virtute divina non tremuit 
humanamque parvipendit potentiam , et honorem Ecclesie ac libertatem 
hominum dicti regni tirannide furibundadepressit plurimum, olim mitis 
in nubilo, sed nimium severus post modum in sereno, ycrborum tunc dul- 
cedine melleus, sed postea felleus amaritudine operumyanlequidempro- 
missionis blandimento multimode liniensy sed postremo ut scorpio perse- 
cutionis aculeo dire ledens. De multipiicis etenim necessitatis angusto in 
quo draco iste latuerat ad affluentis opulentie amplitudinem famelicus et 
sitibundus exiliens, rabido cepit ore regnum laniare prefatum, camem illius 
rerum suarum scilicet ubertatem consumens in cibum et sanguinem in 
potum exhauriensy hominum videlicet ejus vitam. Sic namque in bona 
et personas ipsius anxia exarsit ingluvie quod. hec insatiabili rapacitate 
discerpens illud proh dolorl ferus plus feraqualibetferepenitusabsorbuit 
in utrisquey nec sexum nec etatem neque ordinem pretermittens. quam 
pestiienti colono hic ager commissus extitit tam fertilis et amenus , qui 
nunquam eum coiuit, sed semper de ipso collegit; non adauxit cultura 
congrua fructus ejus, sed verius ilios indebitis coliectis exhausit; nusquam 
ad ipsum cultoris curam adhibuit, sed curiositatem assidui coilectoris. 
quam perverso rectori tantum ac tale creditum fuit regnumyqui suis tan- 
tummodo nephariis votis intentus impie ad illius prosiluit excidium ut 
suum ferinum animum inhumanitatis immanitate piacaret, cunctos utique 
predanSy gubemator dissipans, defensor offendens , dux devians, princeps 
precipitans et rex rodens. Heu itaquel quia gratiosumetpretiosumregnum 
cui speciaiiter Dominus in omnibus benedixerat , de alto glorie in imum 
miserie corrait, sub inimice adversitatis dominio variis tribulationibus con- 
tristatum quod oiim ex amice prosperitatis arrisu affluentibus commodis 
letabatur. Heu 1 quia speciosum regnum tanla mutatum alteratione cer- 
nitur quod omnino a se ipso priore discrepare videtur, et vix illudquihoc 

VI. Pina. 86 



678 FRIDERICI SECUNDI [Av«. 1248. 

in sua prima inspexerunt effigie recognoscunt : defecerunt enim ipsius 
optima, immo in contraria diverterunt. En quidem plenitudo deformis, 
ingenuitas degener, libertas ancillayfecunditas steriiis, populositas deserta 
et fortitudo infirma, subripuit fletus risum ejus et gaudium suum desiit in 
lamentum. quotiens dolorose suspirat et lachrymatur amare Apostolica 
Sedesquod regnum juris etproprietatissue, carumquippesibiy duraPlia- 
raonice oppressionis mole proslemitur nec sinitur pia consolationis apo* 
stolice dextera reievari. Porro nec, ecclesias nec personas ecclesiasticas 
earumque jura et bona in regno ipso draconis hujusmodi furor preteriit, 
sed in hec eo ferocius excanduit quo quidquid ecclesiastico discemitur 
nomine odio abhorruit graviori. Tanta enim impietate corpus ibi obtrecla- 
vit Ecclesie quod ipsum huc et iiluc more ferali distrahens et discindens 
quasi ad nichilum hoc redegit; nam illud omni primum omamento denu- 
dans et deinde incalescente sevitia faclus Herode hic nequam herodior 
rabiosis demembrans morsibus, totam demum caraem voravitipsius, oor- 
rosit etiam ossa et insuper medullam exsuxit, sue denique potestatis ho- 
nore iliud de facto destituit , non solum non permittens ibidem iibere 
auctoritatem ecclesiasticam exerceri, sed et superbe ac irreverenter eam 
despiciens et concuicans, et tanquam iiie cujus ambitioni t6tius orbis non 
sufficeret ambitus, hujusmodi auctoritatem in multis impudenter usurpans, 
reputando quasi modicum se habere si solis preesset temporalibus et sibi 
spiritualia non subessenty in provisionibus cathedralium et aliaram eccie- 
siaram vacantium, beneficiorum ipsaram collationibus,clericorumcausis et 
aliis ad foram ecclesiasticum pertinentibus ipsa inibi abuli presumpsit. Ad 
prelatos quoque ac alios clericali presignitos militia manu crudelitatis in- 
dilTerenler extentay quamplurimos ex ipsis ignominiosa captione teneri et 
in atroces detrudi carceres ac tandem morti turpissime tradi fecit Et ut 
do immensis ac innumeris injuriis et dispendiis ecclesiaram et cieri regni 
premissi tristem et infinitam materiiaim brevi oraculo finiamus,sicibijuris- 
dictionis ecclesiastice plenitudo prorsus evacuata et libertatis integrilas ex 
toto comminuta conspicitur quod non solum illic species' non apparet 
Ecclesie neque decor, sed etiam de ipsius plene substantia nil subsistit. 
Unde respiciens Dominus tam gravem tamque diutinam sui afflictionem 



Indict. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 679 

populi et motus multa misericordia super eum, insultantissuperbieextol- 
lentiam dejicere ac tiranni furentis ferire voluit feritatem.Quare in ipsum 
qui cum in honore esset noluit intelligere ut bene ageret , sed iniquitatem 
continue meditans pejora semper operatusextitit, dignum et justum exi- 
gentibus nichiiominus quammuUis aliis gravissimis- suis culpis quas ad 
presenssilentiorelinquimus, est judicium jacuiatum ;8ed certe nondum licet 
forsan tremuerit, a solita malignitate quievit, quin potius tanquam in pro- 
fundum maiorum demersus, desperans ulterius et contemnens in extremum 
precipitium committendo incessanter deteriora prioribus (otus abit. Verum 
quia principalius ad nos spectat de prefali reparatione regni sollicite cogi- 
tare, cum quanto specialius ad Apostolicam Sedem pertinet ac sibi existit 
vicinius, tanto ipsius profectui et saluti aflfectuosius intendere teneamur, 
pensato attente quod nisi Ecclesia, cum sit mater, plena sua iibertate et 
auctoritate in regno ipso gaudeat, ad optatam illud letitiam resurgere vix 
valebity etsiperfecteipsarestaurareturibidemy illius reformatio faciiius et 
ceierius subsequetur, providimus fore clero et ecclesiis ejusdem regni ut 
ad bonum et liberum statum adjutore Domino reducantur,citoetefficaci- 
ter succurrendum; presertim quia nostra interesse dinoscitur deregnoipso, 
cum sit speciale sedis ejusdem et rege nunc careat, memorato F. senten- 
tialiter illo privato, libere ordinare. Hinc est quod nos de fratrum nostro- 
rumconsilio deliberatione prehabita diligenti, constitutiones omnes seu 
statuta, ordinationes, dispositiones, jussionesetuniversa talia in derogatio- 
nem vel prejudicium libertatis, immunitatis, auctorilatis et jurisdictionis 
ecclesiastice aut quorumcumque jurium ecclesiasticorum a predicto Fre- 
derico ante vel post depositionem ipsius edicla, necnon et quaslibet con- 
suetudines contra hec in eodem regno ab ipso vel suis predecessoribus 
Sicilie regibus introductas irritas omnino et vacuas decementes , singuiis 
ipsius regni ecclesiis tam secularibus quam regularibusy cathedralibus et 
aliis necnon et domibus rcligiosis civitates, castra, villas, terras, predia, 
possessionesy homines, vassallos, affidatos etcetera bona etjuraquibus eas 
idem Fredericus vel per inquisitiones aut cbncessiones seu venditiones vel 
concambia sive quocumque alio modo destituit, plenarie restituimus inte- 
gre ab ipsis cum omnibus pertinentiis et juribus suis de cetero possidenda ; 



680 FRIDEHICI SECDNDI [Ans. 1248. 

concedentes eisdem et prelatis ipsorum reparandi et reedificandi de novo 

civitateSy terras, villas et castrasua de mandato ejusdem Frederici in parte 

vel in toto diruta seu destructa et faciendi inhabitala rehabitari liberam 

potestatem. Post hec irrefragabili constitutione sancimus ut in cathedra- 

libus, conventualibus et collegiatis ecclesiis dicti regni quando vacaverint 

electiones libere et canonice celebrentur nec eligendi licentia si rex in 

eodem regno fuerit ab ipso aliquatenus postuletury contraria super hoc 

consuetudine cum profecto in enorme libertatis ecclesiastice dispendium 

redundaret non obstante, nec etiam post ipsas electiones regius requira- 

tur assensus; provisiones et concessiones seu collationes omnes de prela- 

turiSy dignitatibuSy personatibuSy ecclesiis, prebendis et aliis beneficiis eccle- 

aiasticis regni prefati per jam dictum Fredericum vel ejus mandato seu 

per 8U0S ofBciales vacantibus vel non vacantibus ejiisdem regni ecdesiis 

temere presumptas, et si quasinposterumautperregiamautquamcumque 

potestatem aliam secularem de ipsis presumi contigerit, inanes immo 

nullas penitus nuntiantes. Statuimus insuper ut regi seu aliis dominis 

secularibus ejusdem regni ecclesiarum ipsarum prelati qui regalia non 

tenent ab illis, nuUum deincepsfidelitatisexhibeantjuramentum.Antiqua 

quoque sanctorum patrum statuta sequentes perpetuo firmamus edicto ut 

nuUus clericus sive quevis persona ecclesiastica regni prefati respondere 

in criminalibus vel civilibus questionibus, etiam si contra eamdeiese ma- 

jestatis agatur crimine, in seculari judicioteneatur,districtiusprohibentes 

ne in illo si ad ipsum etiam tracta fuerit respondere presumal. Decemi- 

mus etiam ut nullus majori excommunicatione ligatus sive sit clericus 

sive laicusy admittatur in foro ecclesiastico vei seculari in eodem regno, 

priusquam absolutus fuerit, ad agendum. Hiisquoqueirrevocabilidecreto 

adjicimu^ ut archiepiscopis et episcopis ejusdem regni in suis civitatibus 

et diocesibus et prelatis aliis in locis in quibus jurisdictionem spiritualem 

obtinenty judicandi et puniendi secundum quod canones censent adulteria 

et alia crimina tam ecclesiasticarum quam secularium personarum et cen- 

Buram propter hoc in ipsas ecclesiasticam exercendi, temporali jurisdic- 

tione dominis temporalibus nichilominus reservata j necnon cognoscendi 

de cBUsis dotium et universts aliis que ad forum ecciesiasticum pertinent 



bmicr. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 681 

et eas sentenlialiter decidendi plena et libera sit facultas. NuUi ergo orn* 
nino hominum liceat hec nostra perpetua statuta infringere vel eis ausu 
quolibet contraire. Si quis autem attemptare presumpserit, gravi pena se 
noverit percellendum. 
Datum Lugduniy sexto(a) idus decembrisj pontificatus nostri aniTo YI. 



Innocentius papa cives Aquenses commendat quod ad devo- adJS2S!to. 
tionem Ecclesiae sint reversi, monetque se sententiam contra 
Fridericum et Conradum filium ejus in concilio Lugdunensi lataiA 
inyiplabiliter observaturum. 

* 

(Edit. ap. Quix, Cod. dipIomaL Aquensis^ p. 119, n'' 171, ex origfnali.) 

Innocentius, etc., dilectis filiis civibus Aquensibus Leodiensis diocesis 
salutem et apostolicam benedictionem. Etsi pro eo quod rever^ estis ad 
devotionem Ecclesie(l), intendamus vos universos et singulos gratia pro- 
sequi et favore, pro eo tamen quod commendamini pre ceteris de virlute 
constantie ac fidei puritate, propensiori cura vos habere voliimus inter 
devotos Sedis Apostolice speciales. Rogamus itaque universitat^ vestram 
attentius et hortamur per apostolica vobis scripta mandantes quatinus in 
ipsius Sedfs devotione persislatis sic viriliter et constanter quod ea que de 
vobis dicuntur, cognosci valeant evidentius per effectum , et nos qui sen- 
tentiam latam in Lugdunensi concilio contra Fredericum quondam impe- 

(a) In oodice Paris. legitor VII idus, sdlicet 7 deoembris : qood forsan aptios. 



(4 ) Willeloras de HoUandia civiom AquensiQin privilegia conBrmaverat diplomale dato Aquis- 
grani, XY lcalendas octobris (47 sepleinbris) 4t48 : cui testas affuerunt Petnjs cardiaalis Sancti 
Georgii, Ghiillelmus Sabinendis episcopus cardinalis, Conradus Coloniersis archiepiscopus, 
McMiasterieDsis episoopos, Leodiensis electus, Prumensis et Indensts abbates, cum multis ma- 
gnatibus et principibus inferioris Allemaniae. Cf. Qoix, loco sujpra ctf., p. 447, n® 469. 



FRIDBRICI SBCUNDI [Am. 1248. 

ratorem et C. natum ejus faciemus inviolabiliter obseryari, ad vestra et 
terre vestre commoda et honores fortius astriDgamur. 
Datum Lugduniy YI idus decembris, pontificatus nostri anno sexto. 



9d^iti. iDDOcentius papa archiepiscopo MaguDtiDO et electo SpireDsi 
maDdat quod vicesimam ecclesiasticorum proveDtuum Terrae 
Sanctae subsidio deputatam per regnum AlemaDDiae colligaDt et 
DuUi eam assigDCDt siDO sua liceutia speciali. 

(Inedlt. ex regest. litt. caiial. InDoc. lYi anno VI «n^* 346, 376, in Bibl. Gesar. 
Parifl., ane.fandi latin^ n'* 4089.) 

Innocentius episcopus, servus servorum Dei, archiepiscopo Magunti- 
nensi et electo Spirensi.Gerentes de vestre sincerilatis el devotionis con- 
stantia fiduciam in Domino pleniorem , mandamus quatenus vicesimam 
ecclesiasticorum proventuum Terre Sancle subsidio depulatam colligi per 
regnum Alemannie facientes, ipsam in tuto loco deponere procuretis , non 
assignaturi eam aiicui sine nostra licentia speciali, non obstantibus aliqui- 
bus indulgentiis seu iitteris ab Apostolica Sede obtentis vei etiam obtinen- 
dis, per quas bujusmodi collectio impediri valeat vel differri et de qnibus 
speciaiem oporleat in presentibus fieri menlionem. Gontradictores, etc. 
Quod si non ambos, etc. 

Datum Lugduni, V idus decembris, anno YI*. 

Paulo infra eisdem Innocentius rescribit ut redemptiones votorum cruce 
signatorum et quecumque alia colligant et assignent regi Romanorum, ut 
facilius contra Fredericum negotium valeat prosequi. 

Datum Lugduni, lY nonas januarii, anno YI^ 



iHinCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 683 



InDocentius papa Sanctae Mariae in Via lata diacono cardinali ^^dl^hA». 
Apostolicae Sedis legato mandat quod dispensationem de tertio 
gradu consanguinitatis inter Ulricum natum ducis Carinthiae et 
Agnetem neptem patriarchae Aquilegensis tribuat , recepta prius 
ab utroque de assistendo Romanae Ecclesiae contra Fridericimi et 
de perseverando immobiliter in Ecclesiae devotione idonea cau- 
tione. 

(Inedit. ex regesto epist. Innoc. lY, anno VI, in Bibl. Cesar. Paris., ofic fmdi 
hUn^ n» 4039.) 

Datum Lugduniy X kalendas januarii, anno YI. 



Fridericus, Romanorum imperator, concedit et confirmat Ver. J^, 
seu B. de Vercellis quaedam bona ibi expressa quae Petrus Biche- 
rius et alii milites statuti super distribuendis bpnis Vercellensium 
proditorum, eidem danda providerant. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Vatican.y n* 5985, fol. 78 yerso, cnm hoc titulo : Rex/aeit 
graiiam audam nobili de hmis proditorum, Deest notatio loei et temporis.) 

FridericuSy etc. Remuneratio subjectorum liberalitalem principis osten- 
dit in perpetuum; illa ver6 dignioris laudis titulo elucescit qua digoa pro 
meritis premia largiuntur et ditantur justi spoliis quodammodo dampnato- 
rum. Per presens igitur scriptum.notum fieri volnnius universis imperii 
fideiibus tam presentibus quam futuris quod Yer. de Vercellis fidelis 
noster majestati nostre humiliter supplicavit ut cum P. Bicherius(l) et 



(4) In codice B, Vicheus^ minus recte. Agitur de islo Blcherio de quo supra, p. 655. Id eum 
acriler invehit Innocentius papa, in litteris ubi Ipgimus : « Gum igitnr Pelrus dictus Bicheriua 



684 FRIDERICr SBCUNDI [Anr. 1248. 

alii milites de Vercellis, fideles nostri, statuti super distribuendis bonis 
proditorum Vercellensium inter fideles nostros civitalis ejusdem , infra- 
scripta bona videlicet domum unam que fuit R. sitam in contrada Sancti 
Juliani et domum S. silam in UUi loco et totum podere quod fuit G. de 
Raone et totum podere quod fuit M. cum juribus et pertinentiis eorum 
eidem Ver. fideli nostro providerint fore danda, ea sibi concedere de 
nostra gratia dignaremur. Nos autem attendentes et considerantes grata 
servitia et accepta que ipse B. (sic) nostre celsitudini prebuit hactenus et 
exhibere poterit in futurum, predicta bona prout inferius (a) sunt distinta, 
eidem B. et heredibus suis fidelibus nostris in fide et devotione nostra 
persistentibus de nostra gratia duximus concedenda; ita videlicet quod 
tam ipse quam heredes sui bona ipsa a nobis et successoribus nostris in 
imperio de cetero teneant ac etiam recognoscanty et tam ipse quam here- 
des sui debita et consueta servitia ndbis et imperio &cere teneantur. Sta- 
tuimus igitur et imperiali sancimus edicto quatinus nullus marchio, comes 
vel barOy nuUus legatus, vicarius, capitaneus, consul vel commune, nulla 
denique persona alta vel humilis, ecclesiastica vel etiam secularis, contra 
presentis scripti nostri tenorem ausu temerario venire presumat. Quod 
qui presumpserit, preter indignationem nostram quamsenoveritincursu- 
rumyCentum marchas argenti pro pena se compositurum agnoscat, medie- 
tate camere nostre et reliqua medietate passo injuriam applicanda. Ad 
hujus concessionis nostre memoriam et robur, presens scriptum perpetuo 
valitnrum, etc. ' 



[abio Fridericus, Romanorum imperator, Vatacio Graecorum impe- 

ratori nuntiat quomodo sacerdotes Ecclesiae occidentalis non SO' 

(a) Sic • potios tamen legendum iupetiui.^ 



dvis Vercellensis qui pro eo quod quasi de nichilo exaltatus fuit de bonis Ecclesie, deberet si 
recte saperet etiam yestigia labere clericonim, Frederico quondam imperatori impudenter 
adhereat et patenter, elc Daium Lugduni, nonis januarii anno Yl (5 januarii 4349). » Cad. 
BiU. C-at. Paris., 4039. 



iMiMCt. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 685 

lum in destructionem omnium principum , sed etiam in suae vitae 
naufragium conspirent, felicitati orientalium potestatum invi- 
dens quae tales adinventiones non verentur. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Cesar. Yindobon. PkUologut dicto, n" 805, fol. 198 ymo, 
129 recto, inoorrecte tamen nt solet exarato. Mendas evidentiores correximos.) 

Fridericus Battacio, etc. Si quantum votis nostris applauditis in vestro- 
rum magnifica nuntiatione successuum induslria vestra sentiret, profecto 

palparet nostrarum aurium sepius insinuatio vestra 

ad extremas usque virtutis et potentie metas currentis fortune calcaribus 
intaxelis (sic) adhuc etiam grandiora magnalibus inculcantes, ut ad nos 
felicitatis vestre fecundius et vestre jocunditatis hilarius pagina noticie 
perveniret. Hujus expectationis et desiderii nostri causam non sola pre- 
cordialis aflfectio quam ad personam vestram habemus inducit, sed gene- 
raiis et purus magnificentie nostre zelus quo secularium omnium potesia- 
tum y quorumlibet regum et principum , incrementa diligimus et libenter 
audimusy adeo quod non solum ad eos quos nobis antiqua noticia vel 
dilectio specialis innuity sed ad quoslibet nobiles generosa preditos digni- 
tate, nobis etiam prorsus ignotos, votum bujusmodi propagemus et gene- 
raliter affeclemus eosdem progenitorum suorum antiquis honoribus 
perfrui et volivis prosperitatibus exaltari. Nec facit hoc tanlum Cesaree 
fortune fastigium, quod velut supreme fcHcitatis et proprie sortis conten- 
tum vite non invidet aliene, sed quedam occulta necessitas quam altende- 
rent necessariam alii , sicut nos ipsi prospicimus et sentimus. Habemus 
enim omnes reges orbis et principes, presertim orthodoxe religionis 
et fidei zelatores, odium publicum et commune cum prelatis et cum Eccle- 
sie nostre primatibus speciale dissidium, sed occultum. Illi quidem pesti- 
fere libertatis abusum ambiunt, isti per latentes insidias bonis nostris et 
titulis detrahentes a vice devocionis nostre beneficiis abutuntur, et dum 
in nostra dispendia per se forte quorumlibet nocumenta non prosunt, 
arma communia capiunt et occulte conjurant ut in ipsius vite nostre nau- 
fragium sacra sacrilegia misceantur, utque seditiones et caliiditates ipso- 

VI. PMI2. . 87 



686 PRIDERICI SECUNDI [Aw. 1248. 

mm efficaciu&noceant, donrinis et deyotis nos(a)ab inTicem separant, 
mutato dominio veterem dominum abjicit et novumassumit fidei nostre(6) 

ut alterum perimant, aileri Uandiuntur; nec nos ista 

perspicimus, non vitamus. Hec autem tantum apud Occidentalem plagam 
et in Europa nostra potissime commiUuntur. 6 felix Asia^o felices orien- 
talium potestates que subditorum arma non metnunt et adinventiones 
pontificum non verenturl Yobis igitur in acquisita jam gloria demanii de 
optenta victoria de Achivis, nobililate communi dignum suadente tripu- 
dium, congaudemus et affeclione precipua qnam ad vos gerirous augente 
leticiam dignas magnificentie vestre grates offerimus qnod figurative per 
litteras nuntiationis indiciis non contenti, corporalis aspectus vestri pre- 
sentiam nobis bylariter obtutistis. De triumphalibus vero nostris ut irape- 
rialium apicum tenor vota veslra letificet, sdre vos cupimus quod quan- 
qtram victorie nostre cursum buc nsque tardaverit quorumdam furiosa 
rebellio et versuta calliditas aliquomm, faciente exercituum Domino qoi 
per justitie gladios vias aperit regum, circa partes Ausonie commorantos 
gloriosum ceptorum finem deditione Ligurie jam [imminente] prestolamur. 



«ante.] CommuDe Novariae domino papae supplicat quod eis non au- 
ferat legatum Gregorium de Montelongo, qui in conventu socie- 
tatis Lombardiae nuntiaverat se ad curiam Romanam recedere 
velle. 

(iDedit. ex cod. Bibl. univers. Leipsic, n** 1368, fol. 126; cujus epistolae epito- 
men tantummodo exhibemus, hoc addito loco qui magls ad rem nostram per- 
tluere vldetur.) 

. . • « Novarie civitas inter aiias fide preciara, procurantibus quibus- 
dam qui non impune transibunt, jam nuper erat in Friderici quondam 

(a) Forsitan legendum devotos a nohu et a devotU nos. 
{¥) Loeus oertlislme mutUut. 



hma.l.] HISTOftU DIPLOMATICA. 687 

inperaloris auuiibus cofiagvata, Disi quia prediclus dominus iegatus , cui 

ipse Qinstiis tanquaiD secreta revelat^ de ipsius Friderici fau- 

cibos nos extraxit (4 ), etc. 



ANNO 1249. *- INDICTIONE 7. 



Fridehcus, Romanorum imperator, communitati piscalorum de ^l^i, 
Papia licentiam concedit piscandi in flamiDihus Ticini et Padi et 
in omnibus Lombardiae aquis, sub conditione praestationis pis- 
cium quando ipsum ye\ successores suos in imperio per distric* 
tum Papiae transire continget. 



(Edidit EoBOLUfi, Nolixie ikr. di Pavia^ t IV, parsl, p. 4i»3-464; IbcIbs. 
Id conflrmatioDe Caroli IV tuDC BoiDaDomnQ r^is, data Pisis, aono 1365t ia- 
dict. VIII, 2 idas februarii.) 

Federicusy Dei gratia Roa!iaDoraiD ioiperator semper aiTgftsttts, Jenisa- 
lem ei Gecilie rex. Per preseus scriptum notnm facimus universis imperii 
fideiitNis tam presentibus quam futuris quateuus Nicola de Lombardo , 
Ferrarius de Boerno, JoaDues Alana, HeDricus de Beato, Jacobus Salamus, 
Reorasius Salamus, Andrea Sicamilia, Gulielmus Deus, Petrus de Guidoto, 
LafraDchious PasseDus, Bertbolottus de Spisia, Sigembaldus Vasalus, Ay- 
raldus VasaluSy Petrus Vasalus, Jacobus VeroDus, AlberthoDus Vilha, 
Lafraucus CorbellaDus, VergogDODus de la Vegia, Gualterius Scortica, 



(t) De qno testimonium affert Chronicon de re&. in Ital. gesL, p. 218, bis ▼erbia : « Interea 
jtoilioet dm impentor Veroeilig moraretnr) GregoriuB de ifofttelongo iegalBi Sooledae ciim 
Mediolaneosibus et CC militibus PlaceQtinis civitalfim Novariae intravit. » 



688 FRIDERICI SECUNDI [Amf. 1249. 

Petrus de Beneraldo, YayamoDs Cavateraus, Petrus Salinus, Bonusjoannes 
Salamus, Oliverius Salamus, Albertus de Bexate, Henricus Bignotus, Bay- 
ferius magister qui dicitur Brugnolus, Ubertus Raspunus, Andreas de 
Alana, Bernardinus de Buliotto, Guido qui dicitur Remitus, Henricus Teu- 
tonicus, Guilratius Gapellanusy Fusignanus Capellanus, Lafrancus Botus, 
Ubertus de Pro, lacomellus Beatus, Martinus Gilius, Nicasius de Nicello, 
Lafrancus Petradolius, Bresanus piscator Fumarii, Rolandus Inrepolinus, 
Joannes Fetraniis, Petrus de Ayraldo, Rolandus Cassanus, Raynaldus de 
MonteacutOy Petrus Merulus, Zenarius piscator, Petrus qui dicitur Botus, 
Jacobus de GualteriOy Henricus Buda, Tealdus de Gurtesana, Joannes de 
Yiventio, Brunellus Fomasarius, Jacobus Bixius, Jacobus Reguanus, Jaco- 
mus de Mangrariis, Jacobus Balbus, Canetus MontavinuSy Yasalus de Gar- 
lascOy Brunellus de Ayraldo, Zaninus de Yaltortello, Albertonus filius 
Petazoliy Bilbelonus de Thealdo, Albertus Gucha, Ulinus Villanus et Petrus 
Aliata, piscatores^l), civesPapienses, fidelesnostri, majeslati nostre humi- 
liter supplicarunt ut eis et heredibus ipsorum licentiam piscandi in flumine 
Ticini et Padi, in aliis etiam fluminibus et aquis omnibus Lombardie, sicut 
alii piscatores civitatis ejusdem piscari soliti sunt et piscantur, concedere 
de nostra gratia dignaremur. Nos autem attendentes fidem puram et 
devotionem sinceram eorum, fidelia etiam et satis grata servitia que iidem 
nobis et imperio exhibuenint hactenus et in futurum potenint exhibere, 
eis et heredibus ipsorum in fide nostra et imperii existentibus predictam 
postulatam piscandi in fluminibus et aquis predictis sine juris prejudicio 
de speciali majestatis nostre gratia licentiam duximus concedendam; ita 
tamen quod nobis et successoribus nostris in recognitionem presentis 
gratie nostre,in imperio quandoque nos vel successores nostros civitatem 
et districtum Papie transire contigerit, dare quantitatem piscium valentem 
libras decem papienses teneantur. Mandamus igitur et firmiter precipimus 
quatenus nullus sit qui predictos fideles nostros vel heredes ipsorum 
super piscatione in fluminibus et aquis predictis contra presentis conces- 



(4) Qaae qaklem piacatoram aniverntas, aicot et aliae eorporaiume$f Pafotko nomiiiabatary 
ut in oonfirmatione Caroli quarti videre est. 



bn>iCT. 7.] HISTORIA DIPLOHATICA. 689 

sioDis nostre tenorem impedire vel perturbare presumat, et qui presump- 
serit indignationem nostram se noverit incursurum. Ad hujus autem rei 
memoriam presens scriptum per Jacobum de Papia notarium fidelem nos- 
trum scribi et majestatis nostre sigillo jussimus communiri. 

Datum Papie(1)per manus magislri Petri de Yinea (a) imperialis aule 
protbonotarii et regni Sicilie logothete, etc, anno dominice incamationis 
millesimo ducentesimo quadragesimo octavo, mense januarii, septima 
indictione. 



Fridericus, Romanorum imperator, confirmat privilegium Fri- ^^2^/ 
derici quondam Austriae ducis, datum apud Tobel, quarto idus 
julii 1242, quo dux iste ecclesiae Sancti Petri ultra Judenburch 
donavit quoddam ovile suum in villa praefatae ecclesiae et quod- 
dam novale Strimizellee dictum. 

(Memorat. ap. ton Mkillbb, Bdbenberger regeit., p. 1 72| n* 106» ex cod. tradit. 
Seeov. iD arch. Johann. ap. Gr&tz.) 

Datum Cremone, anno dominice incamationis M. GG. XLYIIIy mense 
januario, [septime indictionisj. 

(a) In impresso legitnr, sed male, de Vnka. 



(4) c Air appoggio di unrogito del notajo Giacomo Tomacio, l'imperadore nel giomo 12 di 
gennaro 4249 in Pavia nella chiesa di S.Pietro in Ciel aureo» alla presenza di Gottifredo Cam- 
peggi, di Garlo Borra (o Botta) e di Ricardo Parona inve8tit6per haculum quem proprta ienehat 
manu dell' arte o officio della notaria Mariino Santepifanio, con autoritji di far istromenti e 
rogiti per totto il mondo in ogni parte. — Nel giomo 43 dello atesso mese Federico in Pavia 
oomand6 oon sue lettere k Manfredo marchese Lancia, capitano da Pavia sino ad Asti, che 
sforzaBse la citt^ a restituire un certo prato all' abbate del monasterio di S. Pietro in Ciel au- 
reo. • Bossi, /ffor . Pav.j citat. ap. Robolini, Notiz. $ior, di Pav., t. lY, prima parte, p. 444. 



«90 FR1DKR1CI SKCUOT)! [Amx. l!MO. 



su»^ InnooeDtias papa Willdmo, r^ RoaiaDwam , soribit quod 
uxcn JBarchionis de fiaden, quum iste nobilis cmcem contra Fri- 
dericBm et Gcmradum natom qus assumere parati» sit, ducalom 
Austriae et omnia feoda quae fuerunt quondam duds Friderici 
ejusdem dominae patrui , conferre velit. 



(Edider. Schopflin, Hisiar. Zarmgo Bad.^ eod. diploiiiat.y toni. IV, p. 218, 
n* CXXY; — Baluzb, MiseeU.^ tom. YII, p. 455, CQm emniea nota idutfebrua- 
rU; — et HdFuu, Kais. Friidr. U, «ppend^ n* Z6^ e legest litler. Innoe. lY, 
in Blbl. Cesar. Paris., 4039, n* S36.) 

Iniiocentius , etc.^ W. fllnstri regi Bomanonim, etc. Etsi omctos ex. 
attribnta tibi potestate a Domino fovere in soa justitia tenearis, subKnibus 
tamen nobilibusque personis per quas honori tuo magne utilitalis fnictns 
posse provenire speratur, favorabiliorem te convenit exbibere, in hiis pre- 
dpue que sibi a tuis predecessoribus sttnt concessa. Cum igitur, sicnt ex: 

parte dilecti filii nobilis viri marchionis de Baden fuit propo- 

situm coram nobis, a clare memorie Romanorum imperatoribus qui fuere 
pro tempore , ducibus Austrie ex speciali pri vilegio sit permissum ut si 
iidem duces absque liberis masculis morerentur, femine tam in ducatu 
quam feudis aliisque bonis omnibas possint jure suocedere mascuioram , 
idemque paratus sil contra F. quondam imperatorem, Conradum natuni 
ipsius eorumque fautores signum crucis assumere , tibique sicut asserit 
totis viribns fideliter adherere , nos arhiirantes dignum existere nt ipsum 
propter hoc regalis munificentie gratia favorabiliter prosequaris, serenita- 
tem tuam rpgamus et hortamur attente quod ducatumyfeuda et alia bona 
qne dare memorie dux Austrie faabuiase diiiosciiur, ipso adimpfenle qood 
offert, nobfli mufieri nxori sue, ncpti f jusdem dncis, cui ea ut dtcilur debet 
tam propinquitate sanguinis quam dicti privilegii ratione succedere^ libe- 
raliter conferre ac ipsam de predictis investire procures, ita ut prefatus 



Imcr. 7.] HISTORIA DIPLOM ATICA. 691 

Qobilis tuis beneplacilis obiigetur uosque proiude tue siuceritalis zelam 
merito commendemus. 
Datum Lugduniy II kaleudas februarii^ anno YL 



Innocentins papa mandat episcopo Ratisponensi ut ducem Ba- 6^!!br7^l 
Yariae contra juramentum suum Friderico imperatori assidue 
adhaerentem et ejus in Austria vices gerentem, excommunica- 
tum denuntiet et in ipsum verbum crucis praedicet et faciat pu- 
blicari^ donec Ecclesiae plenariam satisfactionem dederit* 

(Edld. HoFLBR, BibUoth. des liUr. Vereins m Stuttgart, t. XYI, p. 177. Integrias 
DUDc exbibemus ex regist. epist Innoc. IV, anDo VI , ia Bib). Cesar. Parts., 
ane.fondt latin, 4039, ii« 341.) 

Inuocentius, etc., episcopoRatisponensi, etc. Cum tibi dicamur nostris 

dedisse litteris in mandatis ut ducem Bavarie, nisi a te monitus 

infra festum Assumptionis beate Marie proxime preteritum rediret ad 
ecclesiasticam unitatem, gratiis et indulgentiis sibi a felicis recordationis 
Gregorio papa predecessore nostro concessis auctoritato nostra privares, 
licet idem dux post monitiouem tuam quod contra Ecclesiam in nulio 
processerat proprio juramento firmarit ac se promiserit per juramentum 
bujusmodi processurum nuUatenus contra eam; ipse tamen sicut accepi- 
mus, juramenti religione coutempta, prioribus pejora commiltens et Fre- 
derici quondam imperatoris persecutoris Ecclesie in partibus Austrie 
gerens vicem , ipsi Ecclesie ac eam adjuvantibus plurimum adversatur. , 
Ideoque fideiitati tue per apostoiica scripta in virtute obedieutie districte 
precipiendo mandamus quatenus, si est ita, eumdem ducem auctoritate 
nostraprivatumesse denuntiansgratiis etindulgenliissupradictis, iuipsum 
et in sua perversitate adherentes eidem excommunicationis et in terram 
ejus interdicti sententias non differas prijtoulgare, easque tamdiu singur 
Hs diebus dominicis et festivis, pulsatis campanis et candelis accensis, per 



692 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 1249. 

civitatem et diocesim tuam solempniter publices et facias publicari, donec 
vexatione inteliectum suo auditui tribuente ad unitatem ecclesiasticam 
revertatur et contra predictum F. tanquam adversarium fidei et libertatis 
ecclesiasticesubversoremrecipiens signum crucis, ecclesiisy monasteriis et 
aliis piis locis ac clericis earumdem civitatis et diocesis injuste ablata res- 
tituat et de dampnis et injuriis irrogatis satisfactionem competentem 
exhibeaty ut tenetur. Ad hec volumus et tibi auctoritate presentium dis- 
tricte injungimus ut contra ipsum ducem tanquam adversus Ecclesie 
adversarium manifestum in dictis civitate ac diocesi verbum crucis predi- 
ces et facias predicari, eam illis qui crucis assumpto signaculo processe- 
rint contra eum in hujusmodi nequitia persistentem, suorum peccatorum 
veniam concedendo que transeuntibus in Terre Sancte subsidium in gene- 
rali concilio est ooncessa. 
Datum Lugduni, VIII idus februariiy anno YP. 



\^;^ Willelmus, Romanorum rex, lonocentio papae juramentum 
19 fobrJ!!lrii. praestat quod omnes possessiones et jura Romanae Ecclesiae pro 

posse manutenebit eique erit adjutor ad regnum Siciliae reti- 

nendum et defendendum. 

■ 

(Edit. ap. Pbbtz, Monum, Germ. hutor.y t. IV, p. 865.) 

In nomine sancte et individue Trinitatis. Ego Willelmus Dei gratia 
Romanorum rex et semper augustus, tibi domino meo sanctissimo et palri 
carissimo Innocenlio pape IV tuisque successoribus et Ecclesie Romaney 
presentibus subscriptis principibus imperii et nobilibuSy spondeo, polli- 
ceor, promitto et juro quod omnes possessiones, honores et jura Romane 
Ecclesie pro posse meo bona fide protegam et servabo. Possessiones 
autem quas Ecclesia Romana recuperavit liberas et quietas sibi dimittam 
et ipsam ad eas retinendas bona fide juvabo; quas autem nondum recu- 
peravity adjutor ero ad recuperandum, et recuperatarum secundum posse 



IxDicT. 7.] HISTORIA DIPLOHATICA. 693 

meum ero sine fraiide defensor, et quecumque ad manus meas devenieut 
sine diflicultate restiluere procurabo. Ad has pertinet tota terra que est a 
Radicofano usque Geperanum , exarchatus Ravenne , Pentapolis , Marchia 
Anconitana, ducatus Spoletanus, terra comitisse Mathildis, comitatus 
Bretenorii, cum adjacentibus terris expressis in multis privilegiis impera- 
torum a tempore Ludovici. Has omnes pro posse meo restituam et quiete 
dimittam cum omni jurisdictione , districtu et honore. Verumtamen cum 
ad recipiendam coronam imperii vel pro necessitatibus Ecclesie ab Apo- 
stolic^ Sede vocatus accessero, de mandato summi pontificis accipiam 
procurationem ab eis. Adjutor etiam ero ad retinendum et defendendum 
Ecclesie Romane regnum Sicilie. Tibi etiam domino meo Innocentio pape 
et successoribus tuis omnem obedientiam et honorificentiam exhibebo, 
quam devoti et catholici imperatores et reges consueverunt Sedi Apostolice 
exhibere. Et si propter negotium meum Romanam Ecclesiam oportuerit 
incurrere guerram, subveniam ei sicut necessitas postulaverit in expensis. 
Omnia vero predicta tam sacramento quam scripto firmabo, cum imperii 
fuero coronam adeptus. 

Principes autem imperii et nobiles quibus presentibus juravi, sunt hi : 
Sigefridus archiepiscopus Moguntinus Germanie archicancellarius; Henri- 
cus electus Spirensis, regalis aule cancellarius; Albertus comes de Dillin- 
gen; Ulricus comes de Wirtemberg; Gonradus comes Sylvester; Gerardus 
comes de Dietz; Emicho comes de Liningen; Anselmus mareschalcus de 
Justingen; Wemerus de Bolandia dapifer etYemerus filius ejus pincema; 
Ulricus de Minzenberg camerarius; Gonradus de Smidevelt; Fridericus 
de Randenberg; Godefridus de Bingen; Sigefridus de Rumkel; Graflo de 
Bochberg; Willelmusadvocatus Aquensis; Wiricus de Duna, etalii plures. 

Datum in castris apud Engelheim, anno Domini 1 247 (sic), XI kalendas 
martiiy indictione YII, regni nostri anno I. 



Imperator, dimissa civitate Vercellarum in custodia Petri Beche- c^«'>™rto.i 
rii et Jacobi de Carreto atque marchionis Lanciae, equitavit Cre- 

VI. PanS. W 



694 FRIDERICI SECUNDI [Ami. 1249. 

iDonam, ubi capi fecit Petrum de Vinea ejus proditorem. Quod 
quidem cum iDtellexissent populares Gremonae, voluerunt Petrum 
per yim destruere; tameu nocte silenti imperator cum militum 
cohorte misit ipsum apud Burgum Sancti Domnini in vinculis. 
Chranic. de reb. in IlaL gest.^ p. 218. 



crejwwt, Fridericus, Romanorum imperator, pactum confirmat quo 
homines de Casali Sancti Evasii et homines de Paciliano in unam 
universitatem et in unum domicilium rediguntur, jubetque ne 
capitanei' sui qui apud Casale pro tempore fuerint uUam inter 
cives utriusque communis distinctionem adhibeant. 

(Edld. Bbhvsr. db S. Gboeoio, ap. Mdbatoe., Senpior. rer. lud.^ X. XXIII, 
p. 886.) 

Federicusy Dei gratia Romanorum imperator semperaugustusy Hierusa* 
lem et Sicilie rex. Per presens scriplum nostrum notum fieri volumus 
universis imperii fidelibus tam presentibus quam futuris quod commune 
et homines de Casali SancliEvasii fideles nostri majestati nostre humiliter 
supplicaruut ut cum homines de Paciliano juxta pacta et conventiones 
habita inter eos, translatis domiciliis ipsorum in Casale, ipsos in municipes 
et cohabitatores receperint, pacta et conventiones predicta rata habere et 
homines dicli loci in unam universitatem et corpus unum redigere de 
nostra gratia dignaremur. Nos vero supplicationes eorum in hac parte 
benigniusadmittentesy pacta et conventiones inter eos habitaut est dictum 
rata habemus, et presentium auctoritate statuimus ut amodo in antea 
homines dicti castri de Paciliano habitatores sint Gasalis predicti et in 
hominibus unum hinc inde corpus et eadem universitas censeatur, ita 
videlicet quod capitanei quos per tempora per curiam nostram creari con- 
tigerit in Casale prefecturi , tam homines Casalis quam homines Paciiiani 



LreicT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 695 

ad snbeanda publica munera pro nostris servitiis et communis ipsius 
simul et sine aliqua distinctione compellant, nullaque inter eos conditio- 
nis sectio vel diversitas habeatur. Statuimus igitur et imperiali sancimus 
edicto quatenus nullus dux, nullus marchio, comes vel vicecomes, nutlus 
legatuSy vicarius seu capitaneus^ potestas, consul vel commune, nulla 
denique persona alta vel humilis, ecclesiastica vel secularisy contra pre- 
sentis scripti nostri tenorem ausu temerario venire presumat; quod qui 
presumpserit preter indignationem noslram quam se noverit incursurnm, 
centom marcas argenti pro pena se compositurum agnoscat, medietatem 
quarum camere nostre et reliquam medietatem passis injuriam applican- 
dam. Ad hujus autem concessionis nostre memoriam et robur perpetuo 
valituram, presens scriptum per Jacobum de Podiobonicii notarium et 
fidelem nostrum scribi et sigillo majestatis nostre jussimus commnniri. 

Datum Gremone, anno dominice incamationis millesimo ducentesimo 
quadragesimo octavo, mense februarii, septime indictionis, imperante 
domino nostro Federico invictissimo Romanorum imperatore semper au- 
gustOy Hierusalem et Sicilie rege, impmi ejus anno vigesimo nono, regni 
Hierusalem vigesimo quarto, regni vero Sicilie quinquagesimo primo, feli- 
citer. Amen. 



Fridericas, Romanorum imperator, postquam ad suum domi* «'Sb^. 
nium terram Corilionis quam Oddoni de Camerana quondam 
concesserat, revocaverit, Bonifacio de Camerana filio ejusdem 
Oddonis in recompensationem confert casale et castrum Militelli 
in valle Neti cum districtu ejus , sub conditione servilii militaris 
juribusque regalibus sibi reservatis. 

(Inedit. ex codice Bibliotb. Panormit.y signato H, n* 4 Q, cui titulus : Raecolta 
di vari dipl, apparUn, alia Sicilia. — Cujus copiain nobiscum Ifberaliter com- 
muDicavit ci. vir Micb. Amari.) 

Fridericusy Dei gratia Romanorum imperator semper augustus^ Hyeru- 



696 FRIDERICI SECUNDI [Aim. 1249. 

salem et Sicilie rex. Etsi cunctorum fidelium nostrorum tenemur servitia 
compensare et donata attendere, multo fortius angimur illis nostram 
munificentiam ostendere quo illibata fides parentum fideliter in eis 
elucescit. Hinc est quod cum nos ob grata servitia opportune ab egr^gio 
milite Oddone de Gamerana accepta , qui pro nobis serviendo patrium 
solum dereliquit et insimul cum non paucis homiuibus de Lombardia ad 
nostrum Sicilie regnum transfretaverunt («ic), locum qui dicitur de Scupelio 
in dicto regno et valle Mazarie situm cum toto ejus territorio, ut homines 
ipsi de Lombardia venientes et successores eorum illuc habitarent juxta 
distributionem per eumdem Oddonem faciendam, concesseramus ; iude 
vero quia locus ille non erat sufficiens neque aptus dictis hominibus ad 
habitandum, ad iteratam supplicationem ejusdem Oddonis in escambium 
dicti loci Scupelli eidem Oddoni et hominibus predictis terram Gorilioni 
in eadem valle sitam et positam cum toto territorio, situ et districtu suo, 
cum nemoribus, pascuis, aquis, terris sub aquis et sine aquis, terris ara- 
toriis, casalinisy prediis urbanis et rusticiSy ecclesia sive capelia et aliis 
quibuscumque juribusy rationibus, justiciis, et pertinentiis suis concessi- 
musy prout in privilegio ejus concessionis diifusius conlinetur(l). Cumque 
terra ipsa Gorilioni supra modum [sit] dives, populata et munita ac apta 
hostilibus insultibus ad resistendum opportune^ decrevimus ad nostrum 
regium demanium revocandam, prout effectualiter revocavimus. Qua de 
re nobilis miles Bonifacius de Camerana filius dicli nobilis Oddonis humi- 
liter celsitudini nostre supplicare fecit ut sibi de alio consimili ioco de 
innata nobis clementia providere dignaremur. Nos vero serio consideran- 
tes grata et accepta servitia ac illibatam fidem per dictum nobilem Oddo- 
nem prestita ac intolerabiies labores et damna per eumdem nobilem Boni- 
facium nobis in serviendo passa ^ queque ilariter et fideliter ad prei^ns 
confert et in antea dante Domino prestare speramus gratiora(a), eidem 
nobili militi Bonifacio de Camerana suisque successoribus de suo corpore 

(a) In oodioe jraimra, male. 



(4) Cf. supra, t. V, p. 428et seqq., priyilegium datum mensenoyembri 1237« 



IvDiCT. 7.] HISTORIA DIPLOHATICA. 697 

legitime descendentibus in perpetuum casale et castnim Militelli in eodem 
nostro regno Sicilie positum et in valle Neti, que ob decessum illorum de 
Leontino absque liberis ad manus nostre curie legitime deyenerunt, cum 
omnibus juribus et pertinentiis suis universis, cum toto territorio et dis- 
trictu , arboribus sylvestribus et domesticis , sylvis , pratis , nemoribus ^ 
aquis, aquarum saltibus, hominibus, vassallis, habitatoribus, edificiis^ 
capelia sive ecclesia^ honoribus et dignitatibus quibuscumque, que videli- 
cet de demanio nostro in demanium et que de servitio in servitium , de 
liberalitate mera et gratia speciali in excambium dicte terre Gorilioni gra- 
tiose duximus concedenda ^ prout vigore presentis concedimus et dona- 
mus; ita tamen quod dictus nobilis et heredes sui pro casali et castro 
predictis nobis et successoribus nostris in dicto regno in capite militari 
servitio servire teneantur, ana(a) videlicet unciarum viginti pro quolibet 
equo armatOy juxta usum et consuetudinem dicti nostri regni, quodque sint 
incole ejusdem nostri regni et vivant jure Francorum, videlicet quod 
major natu minoribus fratribus et consororibus suis et masculus feminis 
preferatur; retentis tamen el expresse reservatis eidem curie nostre que 
a presente donatione et concessione omnino excludimus, juribus lignami- 
num necnon mineriis, salinis^ solatiis, forestis et defensis antiquis, tan- 
quam ad regiam dignilatem pertinentibus, que nostre curie reservamus. 
Animalia insuper et equitature aratiarumy marescallarum et massariarum 
nostrarum libere sumere valeant pascua in tenimentis et pertinentiis 
casalis et castri predictorum. Ad hujus autem nostre concessionis et dona- 
tionis testimonium et robur perpetuo valiturum, presens privilegium fieri 
fecimus nostroque sigillo roborari. 

Datum Cremoney XX"* mensis februariiy YII indictionis, anno 
M. CC. XXX[X]yiII f imperii nostri anno XXX*, regni Hyerusalem XXIII , 
Sicilie vero LXIX (b). 

(a) In oodioe una. 

(t) Isti nameri ita corrigendi sont : imperU nostri (umo XXVIII, regni BimM" 
Um XXm, Sidtie vero L. 



686 PRIDERICI 8ECDNDI [Anr. 1219. 



fcbruario. 



Frideiicus, Romanorum imperator, comiti Thomasio de Sa- 
baudia et haeredibus ejus legitimis utriusque sexus coofert in 
feudum castrum Mbntuxolum j sub conditione homagii Romano- 
rum imperatori faciendi. 

(Memorat. ap. Wcbstembebgsbi PeUr der xu>. GrqfwmSaoayen, t. IV, Urkun" 
den^ p. 1 19, ez diplom. imper. in archivo Taurin., fasc. 1« n"* 21.) 

Datnm , anno domiDice incamationis M. GC. XLYII}, mense 

februario, septime iudictionisy etc. 



^M^SS!^] Fridericus, Romanorum imperator, mandat Aretinis fidelibus 
suis ut parent se armis et equis, cum expeditis jam negociis Lom- 
bardiae, intendat ire in Tusciam ad extremam confusionem suo- 
rum rebellium. 

(Edit. in Petri de Vm. episLy lib. ni, cap. LXXXII, coU. cam ood. Bibl. Gesar. 
Paris.yybmb Notre^Dame^ n* 302.) 

Ut vestre devotionis integritasy quam noslre prosperitatis avidam fore 
confidimus, firmam de felids adventus nostri vicinitatc fiduciam et ple- 
nam de nostrorum grata dispositione processuum causam jucundilatis 
assumat, ad noticiam veslram presentium tenore perducimusy quod nego- 
ciis superionim parlium Lombardie, in quibus nos hactenus necessaria et 
utilis causa detinuit, salubriter ordinatis ad votum, jam Cremonam adve- 
nimus, ubi jam Ezelinum de Romano dilectum fidelem noslnmi, cum 
nepte sua Heinrico regi Sardinie, dilecto filio nostro, matrimoniali com- 
mercio copulanda, necnon ambasiatores civitatum a Papia inferius, quos 



IxMGT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 699 

celeriter ad nostram presentiam venire mandavimus, pro regionis hujus- 
modi negociis disponendis utiliter, de die in diem conlinue expectanteSy 
ad parles Tbuscie, continuatis dietis, constanter iDtendimus dirigere gres- 
SQS noslros. Yolentes igilur ut status ipsarum partium, quas, velut cha- 
rum et nobiie membrum imperii, quadam afieclione precipua serenitas 
nostra videre desiderat, in felici adventu nostro, quem vobis in proximo 
pollicemur, tam viriliter quam provide rerormetur, ut incauta nostrorum 
oorda rebellium, de quibus finalis et desiderata victoria noslre potentie 
gladio reservatur^ sicut in absentia nostra gloriati sunt hactenus, sic ex 
vicinitate nostre potentie terreantur : fidelitatem vestram , quam semper 
invenimus ad benepiacita nostra paratam^ hortamur attentius et manda- 
mus quatenus ad requisitionem Friderici de Antiochia , sacri imperii in 
Thuscia vicarii generalis, diiecti filii nostri, sic in equorum et armorum 
apparatu continuo persistatis, ut in adventu nostro, civitatis vestre sub- 
sidio magoifice nostris viribus aggregato, ad confusionem nostrorum re- 
beliium intendere valeatis. 



Fridericus, Romanorum imperator, mandat secretius comiti cMtrtio.i 
Casertano genero suo ut de turbationibus Siciliae fideliter inqui- 
rat , sibi rescripturus post inquisitionem quam aequo animo fieri 
jubet; et detractionibus curialium coutra ipsum fidem non adhi- 
bens, injungit ut in fratres Praedicatores et Minores sibi conlrarios 
etiam per igneum supplicium saeviat. 

(Edider. Habtenb et Ddband, Ampliss. eolL, t. II, col. 1 191-1 192, n'' LXXYII; 
ooU. cum cod. Bibl. Gesar. Paris., /and!i Saint-Gennain Harlay^ n* 456, 
pars 1.) 

FredericuSy etc. , comiti Gasertano, etc. Gonstanter hactenus tenuit nostra 
creduiitas ut officiales nostri quos ad exequenda (a) nostra consilia loco- 

(a) In impresso exereenda. 



700 FRIDERICI SECUNDI [Aav. im 

nim diversitas expetebat (a), ex area regni nostri cautela pervigili scan- 
dala legerenty excuterent paleas, et zizania que Romanus pontifex in 
instanti nostri(6) profectus emulus et hostis inseniit (^l ), funditus extirpa- 
rent; sed quia neglectus eorum infidus, nobis frequenter absentibus, 
spinas et tribulos quodammodo germinavity eam amodo haberi diligentiam 
volumus in nostris beneplacitis et cautelam , per quam cultores desides 
et spementes depereant et vitulamina spuria que plantarium nostrum 
inutiliter occupant , falce sevioris judicii precidantur. Specialiter autem 
donec oportuna nostri presentia se regno nostro retribuat , ut judicemus 
in justitia pauperes et pro mansuetis nostris fidelibus cervicosos quoslibet 
arguamusy Siciliam crebris adversionibus claudicantem quamque sicut 
comperimus undequaque influunt et inficiunt factiones, sic, nostram pre- 
currente sollicitudine faciem, atterere pro facinoris qualitate disponimus 
ut non cogamur iterum nostri serenitatem otii nebulis proceilosi turbinis 
commovere. Prius itaque tua sagacitas indagine tacita perscrutetur qui 
sint ipsi vel fuerint, cujus potentie sive fame aut[orilate] venerint singuli, 
singulorumque eorum adinventiones et studia que nos tangunt(c) procu- 
res reducere mox in actis, non ex unius assertione labii, sed multorum, 
illorum duntaxat confinium quos fides amplificat et provectio similis 
adomaty precavens in futumm ne ex alicujus odii corruptela nobis impor- 
tes quicquid fictitium, ne quod absit, lilium vertamus in lolium et meritum 
in tormentum. Meminisse siquidem diebus hiis poteris per alia documenta 
prave suggestionis et scandali multiformisy Petri(2) videIicet,Symonis(3) 

(a) In codioe expeetabat. 

{b) In codioe indUtanter anni kujus, mlnus recte. 

{e) Id codioe verum. 

t) — 11111111 ■ ■ ■ . ^ 

(4) Ad epistolam Innocentii quarii, siye potius constitutionem , datam 8 decembris 1248, 
qua regni Siciliae administratioDem omnino subverterat (Vid. supra p. 676 et seqq.), se re- 
ferre videtur imperator, eidemque per crudelissima edicta quasi respondet. 

(2) Quis iste fuerit non bene liquet , lati forsitan ailudatur ad Petrum de Capoodo cardi- 
nalem, de quo iufra. 

(3) Hic agi arbitramur de fratre Simone de Montesarculo a papa in regnom immiaso, cujus 
gnb anno 4S48 Salimbene mentionem his verbis inseruit : « Papa Innocentius misit Iratrein 
Simonem de Montesarculo ordinis fratrum Praedicatorum in Apuliam ut regnum Apuliae et 



InDicT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 701 

et alterins proditoris qui ut haberet loculos vel implerety equitatis virgam 
vertebat in colubrum ^ ut ad illud imperium impelleret assueta delusione 
periculumy quo simul cum militia Pharaonis iEgyptiorum more curruum 
abiremus equoris in profundum. Quapropter fidelitati tue modis omnibus 
inhibemus ut mandati hujus non fias in populo publicus delator, sed ad* 
quoscumque imperia nostra direxeris, expeditis gressibus etaffectibus pro* 
sequaris. Neque enim de te lesa conscientia credere possumus ut quem 
in sauguinem nostnim admisimus, in regno nostro per eum scandalum 
subeamusy cum plures de curialibus aliud de te sentire suadeant, qui v<e* 
lata facie nec nostri nec tui commoda queritant, sed ruinam. Minores 
preterea fratres et Predicatores regni Sicilie^ quorum aliqui contra nos ser* 
punt verbis et actibus more cancri, seu quoslibet alios sub feligionis vela- 
mine lucis angelos mentientes, si a capilulorum forma quam tibi dirigimus 
interclusam aliquo modo compereris detorsisse, non sicut hactenus repel- 
lere debeas vel includas, sed more binarum vulpium annexarum submis- 
sis torturis igneis, in bona sequacium puniri facias, absque vite remedio 
in personis. 



Friderlcus, Romanorum imperator, mandat capitaneo regni i^^^^-i 
Siciliae ut procedat contra religlosos portantes litteras papales 
in regnum per incendii poenam , fidelesque suos qui eosdem non 
expectato judicio occiderent impunes esse jubet. 

(Edit. in PeM de Vm. epist., lib. I, cap. XIX; coll. cum cod. Bibl. Gesar. Pa- 
ris.^fondi Saint-Germain Harlay, n"* 455.) 

Pungitive nos tangit interius res nova quam scribimus, dum inquietare 



Sidliae eriperet de dominio Frederici quondam iinperatoris deporiti. Multoe adtraxit ad par- 
tem Eccleeiae. Tandem imperator fecit eum capi et decem octo martyria intulit8ibi,qui omnia 
auslinuit patienlery nec aliud potuerunt camifices extorquere ab eo nisi laudem divinam. 
Multa miracula fecit Deus per eum. » 

VI. PUB2. 89 



703 VR1DCQIC1 SBCUVDI [Aiw. 1240. 

noB ibi conatnr advenarii nostri rigor, nbi quietis et pacis fiolatia studio* 
sittfl procuramus. Nuper enim ad andientiam nostram non sine cordis 
perturbatione pervenit, quod iste Romane Sedis antistes, cui non satis est 
in Italie partibus impetiisse nos hactenus nisi in regni nostri pomerio, in 
quo velut in oculorum iiostrorum pupilla pertingimur, spinas interserat, 
et nostrorum corda fidelium,que fidelitas nativa consolidat, a nostra de- 
votione subvertat, nuper in regnum per fratres Predicatores et Minores 
ac religiosos alios literas suas improvide dirigit, et occultas occasiones 
innectit quibus excommunicationis et interdicli sententiam, quam in- 
juste dudum contra nostram excellentiam fulminavit, a fidelibus nostris 
regnicolisy quos velut in petrea devotione firmatos, verbis hojusmodi fri- 
volis leviter flectt posse non credimus, faciat observari : excommunicationi 
nihilominus et interdicto subjiciens quicunque more solito nobis reveren- 
ter obediunt et nostris jussionibus obsequuntur (a). Quanqnam igitur 
super his non videamus expediens scripta nostra dirigere, seu nostrorum 
fidelium animos exdtare, quia tamen de regninostri statu pacifioo inter 
ceteras considerationes nostras precipue nos cura perangit, velut qui in 
ejusquiete quiescimus etin ipsius, quod.absity intemperie turbaremur, 
voluntatem nostram, quam de hujusmodi temeritatis ultione concepimus, 
tenore presentium denotamus : videlicet quod personas quaslibet, que 
literas presentare cuilibet vel ab aliquo recipere presentatas, aut hujus- 
modi forte parere mandatis seu qualitercunque favere presumerent, ut 
poena docente percipiant quantum eorum excessus nostra majestas abhor- 
reat, cujuscunque fuerint conditionis, etatis aut sexus, incendii volumus 
passione mulctari. Ad horum etiam insolentias subtilius inquirendas, 
adjicimus ut quicunque de fidelibus nostris regnicolis, devolionis integri- 
tate clarentes, publicos predictorum excessuum patratores in ipso crimine 
flagranti reperient, el ardens fidei sue fervor tantam moram minime pa- 
tiatur quod ad regionum justitiarios valeant habere recursum, ipsos im- 
punes esse volumus si de transgressoribus ipsis sumpserint ultionem, ac 
ob sue fidei merilum faciem nostre serenitatis hilarem et a nobis retribu- 

(a) In codiee oftfeaifufanl. 



toKT. 7.] HISTOHIA DIPLOHATIGA. 703 

tioDis condigne merita prestoleotur. Fidelitati tue igitar districte precipi* 
mus qaatCBus preseriptam beneplaciti noBtri formam per jurisdictionem 
fnam prudenfer et sollicite pubtices, et exequari& eficadter pubficatam. 



Fridericuft, Bomanorum imperator, quibusdam fidelibt» aiiia ^^^"^^ 
(verisimiliter de Alemaunia) nuntiat se negotiis Lombardiae feli^ 
citer dispositis, partes Tosciae proyidisse repetendaS', abinde ad 
Tentofiiae partes gressns suos directurus. 

(Inedit* ex eod. BibK Cesar. YlDdeb. PkOokfUi dicto, u« 304, fi>l* 136 vtna^ 
eajiis textam crassioribiis mendis expurgairimas.) 

Fredericus, etc. Ut vestre devotionis auditum, [sicnt] fore confidimusy 
plana de processuum nostrorum eventibus certitudo gratificet et de 
proximo poteniie nostre suffragio firmam vobis fiduciam representet, ad 
DOlitiam vestram (a) veridico stilo perducimus quod in Ligurie partibus, 
in quibus velut in rerum pelago navigando feliciter moram nobis mixta 
necessitati commoditas persuasit , negotiis nostris ad placitum salubriter 
ordinatis, tum per aOiDitatum vincula jam contracta cum comite Sabaudie 
de fiiia sua Menfredo (1) el cum Ezeliuo de Romano de nepte sna H. regi 
Sardinie (S) dilectis filiis nostris matrimoniali federe copulatis, tum etiam 
per multorum provisioues et sacramenta nobilium ac civitatum regionis 
ejusdem quamplurium, ita quod partium ipsarum negotia presentiam 
nostram ulterius non requirunt, [dum a] prefitto filio nostro H. ac aliis 

(a) In cod. etjtulUtam nottram^ male. 



(4) Yid. supra, p. 664, not. 4. 

(2) Res Qsqae nonc historiae scriptoribus, et ipsi etiamTerrio incogmta. Adelasiam aatem 
qaamaiinof238de6ponsaTerat Entius ab eo repudiataTi fuisse arbitramnr, non vero ritalune^^ 
tam, quum in epistola Alexandri IV, dat. 2 id. augusti anno 4255, adbvcr vocitur Tcmiumr et 
Oallori regioa. Rege$U ann. I, epist. 585 et 586. 



704 FRIDE;RICI SECUNDI [Anf. 1249; 

officialibus nostris fieri debeat viva guerra generaliter etiam et priva- 
tim (a) contra eos qui nimie famis instantia, nimiis angustiis coartati , et 
e:jL quibus usque ad GLXX de melioribus in caslro Airole(4) quod Sardinie 
rex viriliter expugnavit, carcer noster includit , evadere non poterunt 
quin inviti vel voluntarii ad nostra beneplacila reducantur; partes Thuscie 
quepotentienostrepresentiam viriliter expetunt , consulte providimus re- 
petendas; ut inde nostrarum robore virium de militibus Italie celitus reno- 
vato ad defensionem regionum ipsarum et de nostrorum detrimento 
rebellium nostris exercitibus ibidem victoriose coUectis, et Frederico filio 
nostro in Thuscie et H. prefato rege Sardinie in Lombardie partibus ad 
nostra dirigenda negotia deputatis, nostris erariis etiam que labores et 
sumptus Ligures hactenus et viarum discrimina refici non sinebant , per 
habilem succursum pecunie de regni nostri pinguedine celeriter transmit- 
tendum,proul negotionimnostrorum qualitasexigelyrestauratis,ad partes 
Theutonie quibus jam diutius presenliam nostram promisimus gressus 
nostros feliciter dirigamus. Yos igitur sic circa nostra servitia studiosi 
vigilare (6) curetis ut in adventu nostro felici presentes de vestra indus- 
tria videamus ad oculum quod absentes de vobis firmiler opinamur ad 
mentem* 



^^fJSLSS?r Fridericus, Romanonim imperator, significat cuidam nobili 
"^•^ prosperum adventum suum ad partes Pontremuli , abinde in re- 
gnum processurus. 

(Edit. in Petn de Vm. epUL, lib. V, cap. CIII. 

(a) In codloe puUUer eiiam ei juanium; ad seDSum inteUlgibilem lociim redacimns. 
(&) In codice violare, male. 



(4) In codice legiior Areh com abreviationis sigDO. Evidenter tamen legendam AyrolOy de 
quo Chranie. de nbus in Jtal. geeU^ p. 248, sub his verbis : « Interea rex Encias cepit cas- 
trum Airole in quo aliqui ex bannitis Begii intraverant, et ex homioibus captis in dicto castro 
GXn suapendere fedt. > 



liiDicT.7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 105 

Ad exhilarationem animorum tui et aliorum nostrorum fidelium , qui- 
bnshactenus absentia noslra sollicitudinis materiam suggerebat^presentes 
felicis nostri reditus niincios ad te duximus dirigendos; fidelitatem tuam 
scire et gaudere volentes quod uegociis Italicis salubriter pro voto dispo- 
sitis, die XP presentis mensis martii apud Pontem Tremulum cum yicto« 
rioso exercitu nostro feliciter venimus, abinde in regnum duce Domino 
felicibus auspiciis processuri. 



- In proximo mense martii imperator dimisso 'rege Encio in [Mtruo.] 
Lombardia, cum sua militia ad partes Pontremuli ad civitatem 
Pisis {sic) accessit, duxitque secum Petrum de Vinea cui oculos 
de capite erui fecit in Sancto Miniato ubi suam vitam finivit ; 
quod castrum tunc [imperator] habuit. Chronic. de reb. in Ital. 
gest.^ p. 218, 219. 



Fridericus, Romanorum imperator, universis principibus scribit (Mirtio.] 
quomodo papa sibi vitam auferre molitus fuerit potione vene- 
nata per medicum porrecta, eosque hortatur ut sacerdotibus 
temere sibi dominium spirituale et seculare vendicantibus firmiter 
resistant , quum ipse velit sacrosanctam Ecclesiam per digniores 
rectores in melius reformare. 

(Edid. HoFLBB, Kaiser Friedr. II, documeiit.y p. 431, n'' 57, ezcod.Bibl. Gesar. 
Yindob. PhM., 305, fol. 154; ooll. cam cod. Bibl. Ldpsic., n* ISGS, fol. 59.) 

Audite gentes degentes per secula ingentem nequiciam a seculis inau- 
ditam. Aperite oculos et videte qualiter hiis diebus novissimis quibus 
mundum ex hiis que accidunt fore non ambigimus in extremis, rerum 



m PRIDERICI SBCUNM [Aiibi. 124». 

ordo yertitur, vulgaris opinio fallitnr et pastoram officiom propbanatur 
vel execratnr (sic}j dum inde procedit fraus el nepbas , inde iniqaitas 
detestanda , inde peraiciosum exemplum unde salus oraninm animarum 
et corporam sperabatur. Libentins utique (scit Deus) que nostra serenitas 
loquitur facuissemus, nisi quod tam atrox bujus sermonis materia que 
nequivit non esse notoria, si profundo nostro in pectore meditamur, sub 
sigillo silentii non debuit contineri. Nuper enim, quod in turbacione asse- 
rimus et in assertione turbamur, iste sacerdos scilicet magnus presul, pa- 
cificus fidei nostre rector, non contentus molimentis innumeris et seditio- 
nibus inhonestis quibus, ut mundus agnoscit, preter ordinis sui regulam, 
ymo etiam contra Deom in diversis parttbus verbis et opere publice nos 
infestaty temptavit (proh pudor) occullis insidiis perdere vitam nostram 

et Gum raedico nostro qui Parme pridem in carcere tenebatur 

per legatum suum qui ad tractatum hujusmodi medius intervenit, fuit 
inhumaniter et nepharie machinatus quod post ejus ad nos regressum 
nostro venenum haustui propinaret sub specie potionis. Cumque post- 
modum idem medicus pro quodam nobili cive Parme quem in redemp- 
tione ipsius de carcere nostro laxavimus, solutus vinculis ad nostram 
presentiam rediisset, ac multis armatus sug^estionibus et pollutus pol- 
licitis vellet eificere quod spoponderat et jurarat, parans nobis letiferam 
Boa letificam medicinam, dextera Domini fecit virtulera, et fleri potuit 
quod a nobis traneiit calix ille quin ejus amaritudinem biberemus (1 ). Hec 
profecto singula tam per eum qui patenter in facinore deprehensus ea non 
potuit diffiteri , quam etiam per litteras interceptas continentes expres- 
sam hujus commercii mentionem nobis , et multis magnatibus in curia 
nostra presentibus liquide constilerant. Ecce quomodo nos amabat iste 
karissimus pater noster, ecce zelus laudabins et diligentia pastoralis! Ecce 
bonesta opera principis sacerdotum l quanlus exhuberat in nostris vis- 



(I) Omsi ptfticipm Inqus seeUrw PMram ds Vioet tmc apbam et mm Mmo supplicio 
danmatoia fuiaaeeo libentiue credideriiD, (£aod rem iia nanret MattbaeuaPamieDflia,coaeUneiiB 
scriptor. CC HisL maj, Anghr^y p* 544 ^ et flenteatiam in eumdem Petrum prolatam, quae 
infra* 



bncT. 7.] HISTORIA DIPLOHATICA. 701 

ceribus ex hujusmodi dolo dolorl quanla turbatio, dum veneficium ab 
illis astruilur a quibus beneficium deberelurl Ex hiis quidem miramur 
non modicum nec immerito noster animus ducitur in stuporem^cumjuxta 
conscientiam nostram nunquam tantum demeruerimus apud eum quod 
in tam turpi nece nostra consentire debuerit, nedum abjecto religionis 
pudore in eam taliter conspirare. Ha Deusl quomodo ascendere potuit in 
cor ejus cogitatio tam nephanda? Ha Deusl quam eidem injuriam fecimus 
ut ad tantam crudelitatem suum animum inclinaret? Nulla vemmtamen 
eum ad illud causa facilius potuit commovere quam turpis amor et intem- 
perans ambitio dominii singularis , et quia parem ferre non potest et im- 
patiens est consortis. Quid postea? Quod tanto fervore desiderat, necesse 
est ut quoquo crimine possit qoerat; ad quod cum nobis viventibus per* 
venire sine obstaculo non confidat, ideo morluos nos diligeret plus quam 
vivos. Merito propterea vos requirimus el ceteros orlhodoxos ut tam 
grande scelus ad vestrum animum revocetis, attendentes excessum et 
superbiam prelatorum qui ditione spiritualium non contenti, per fas 
et nephas sibi secularium querunt dominium vendicare ac principes 
alios quam pusillos cum majoribus exheredare temere moliuntur. Qnod 
manifeste potest noticia comprehendi, dum ille omnium mortalium homo 
(nam quo ipsum digno suis nomine meritis poterimus appellare), qui 
fore deberet ceteris virtutum speculum et exemplar, obmissis de quibus 
ad presens non agilur, dispensat illicite super illicitis contra legem, 
multipharie multisque modis depeculatur ecclesias et populum christia- 
num distrahit et destruit que sunt Domino consecrata, subtrahendo deci- 
mas et personas a servitio Jhesu Christi, [et] deludit subsidium Terre 
Sancte dum in nostram convertit hec omnialesionem, ut videtis ad oculum, 
animam suam ponens quod de libro vite nos deleat et ipse liberius domi- 
netur. Resistite igitur eorum cupiditatibus effrenatis j resistite ne in sua 
malitia glorientur; assistite nobis in forti brachio et forti animo contra 
eos, ut ipsorum omnino supercilium deprimentes sacrosanctam Ecclesiam 
matrem nostram dignioribus fulciendo rectoribus, prout ad nostrum 
spectat officium et affectibus sinceris inlendimus, ad honorem divinum 
in melius reformemus. 



708 FRIDERICI SECUNDI [Aw. im. 



(Martio.J 



Frideiicus, Romanorum imperator, mandat capitaneo regni 
quod procedat ad vindictam Petri de Vinea proditoris , qui mortis 
haustum sibi studuit propinare et in reguum mittitur ultimum 
supplicium subiturus. 

(Edit. in Petri de Vin. qrist., Ub. V, cap. tl; coll. cam codidb. Bibl. Cesar. Pa- 
Tis.jfandt SainiGermain Harlatf, n* 455, etfmdt Xolre-Dame^ n« 303, prae- 
dpueyero cum cod. 8630» fol. 13 verao» ane.fonds latin, ubi rabrica ita exa- 
ratur : Viproeedaiwr ad vindictam Petri de Vineis.) 

Ne diyino instinclu precognita ars ausu precipiti furiosa de suo irratio- 
nabiiiter facinoroso triumphet autore, Petnim(a) lese majestatis noslre in 
crimine deprehensum , post multa variaque tormenta , ut unius poena sit 
timoris incussio plurimonim , pcenam subire decrevimus capitalem. Sane 
quod nostri regnicole , precognitis undique stipendiis meritorum, majori- 
tatem persone in meditationis trutina cum criminis enormitate suspen- 
dant, magnifica beneficia sibi a nostra majestate collata necnon ipsius 
enormitatis excessus ad noticiam perferri volumus singulorum. Porro hic 
est qui de terra fertililatis(&)eductus, caducarum rerum opulentia ad 
votum et ultra extilit fecundatus. Quare immoderate lasciviens animo , 
qui plerumque consuevit rebus luxuriare secundis, ministerii occasione 
lalentis sedulus, de preconcepto transgressionis fomite, mortis haustum 
ei ^tuduit propinare, ^a quo multorum salus et incolumitas procuratur, 
volens cum homicidio, immo potius cum homicidiis omnium illorum quo- 
rum vita dependet a nostra, lese crimen majestatis commiltere. Unde sa- 
lubris provisionis consilio,nequitie passus metiendo cum passibus pietatis, 
quod prodilorum delerel genimina et faclionum fluvium desiccaret, 
edixit cum consilio procerum divino programmate imperialis excellentie 

(a) In impresso C. reum. 

{b) Sdlioet de Capua in Campania felice. In cod. vero 303 legltur steriliMis, 



Indict. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 709 

magnitudo ut idem terras singulas regni nostri cnm improperiis 

peragat et tormentis, nltimum postremo supplicium subitunis. Instar enim 
pietatis est in hujusmodi sceleris correctione fuisse crudelem. Quare nec 
diei Dei reverentia retardet crudelitatis , quin imo pietatis ofBcium, nec 
festis diebns reus lese crimine majestatis a principe adversus quem talia 
molitus est, veniam digne poterit expectare. Nam si festa dies non cessat 
perdere furem, quanto minus desistet poBnam infligere hujusmodi prodi* 
tori? Exequaris igitur tanquam nostri judex propositi [sententiam], ut 
effectu operis clareat quantum habes odii adversus tam immensi sceleris 
patratorem. Nec te moveat quod ad effectum non duxerit quod intendit, 
quoniam non debet vindictam effugere , quem tam diri conscia facti 
mens habet attonitum et surdo verbere cedit : has enim poenas patitur 
peccandi sola voluntas, nam facti crimen habet in se scelus qui cogitat 
illud (a)y etiamsi cursum facinus non attigerit peroptatum. 



Innocentius papa episcopo Tusculano Apostolicae Sedis legato ui^: 
mandat quod , cum Melisendis nata Amalrici regis et Yolandae 
quondam reginae Jerusalem, tanquam proximiori consanguinitatis 
linea Gonrado regni Jerosolymitani haeredi conjuncta, dominium et 
bajulatum ipsius regni requirat, inquisita veritate et si absque 
scandalo fieri possit, id exequi non omittat* 

(Edit. ap. H6FLBB, BibUotk. des lUer. Vereint m SMigart, t. XVI, p. 186, ex 
registro epist. Innoc. IV, anno VI, coll. cum cod. Bibl. Gesar. Paris., n^ 4080.) 

Innocentius, etc., episcopo Tusculano Apostolice Sedis legato, elc. Ex 
parte dilecte in Christo fiiie nobilis mulieris Melisent relicte quondam B. 
principis Antiochiensis, nate clare memorie A. regis et Y. regine Jeroso- 

(a) Snb hoc loco et quasi ad litteram expressos tam bene notos Jayeoalia vennis 
qnisquis animadverterit. Gf. SaUr. XIII, vers. 193, 104, 308, 300. 

VI. Pirt2, 00 



710 FRIDERICI SKCUNDI [An. 1210. 

Kmitanorom, fuit nobis bnmiliter supplicatum ut cum ipsa G. nato Frede- 
rici quondam imperatoris, regni Jerosolimitani heredi, inter ceteros ejos 
consanguineos quos in partibus illis habel , proximiori consanguinitatis 
linea sicut asserit sit conjuncta, et tam de jure quam de antiqua consne- 
tudine regni ejusdem is qui proximior est heredi, eo absente, dominium 
et bajulatum ipsius regni debeat obtinere, induci eam per te in possessio- 
nem dictorum dominii et bajulatus inductamque defendi, amoto quolibet 
detentore illicito, faceremus; mandamus quatenus inquisita super hoc et 
cognita diligentius veritate , si rem inveneris ita esse, id si de plano et 
absque scandalo fieri possit, auctoritate nostra sicut justum fuerit, exeqoi 
non omittas, etc, 
[Datum Lugduni], IX kalendas aprilis, anno YL 



TeujSf.) Fridericus, Romanorum imperator, regi Franciae oonqueritur 
de processu papae et de fratribus Praedicatoribus et Minoribus 
oontra se in regno agentibtts, simulque denuntiat, uberiore 
tempore succedente, illi se victualia in partibus transmarinis mis- 
surum. 

(Edit. in Peiri de Vin. epUi., lib. I, cap. XVm, ooIK com ood. Blbl. Gesar. Pa« 
ri8.,/mdff Sain^ermain Harlay^ n* 465.) 

Satis nos pungit interius res nova quam scribimus, immo nostra medulr 
litus interiora perlurbat| dum ibi noviter inquietamur amarius ubi quietis 
dulcedinemstudiosiusprocuramus; inde crudeliter cedimur et impetimur 
impudenter, unde pacis deberet hodie prodire charitativa religi0| et bea- 
titudinis zelus a fidei nostre cultoribus expectari. Iste siquidem summus 
pontifeXy pastor Ecclesie , qui quantum nos dudum gravibus injuriis pro- 
vocarity affectionis vestre notitiam scire confidimus, nec mundus ignorat, 
sagittas acutas emittit de pharetra, dum satis sibi fore non estimans in 
Italie partibus continuis jaculis impetisse nos hactenuSi nisi nunc in pecu- 



bDicr. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 7U 

liaris nostri regni pomerio, quod materna nobis decrevit hereditas, spinas 
interserat et nostrorum corda fidelium, que fidelitas nativa consolidat, a 
nostra devotione subvertat , pro Lombardorum negocio cujus occasione 
pads tractatui semper impedimenta paraverat^et in quo toties voluntatem 
ejus invenimus duriorem , quoties voluntatis ad pacem signa monstravi- 
mus promptiora(4). Nuper autem in regnum ipsum per fratres predicato- 
res et minores, quos ad honorem divini nominis benigno semper favore 
proteximus, quos semper curavimus ampliare j quorum etiam insolentias 
hactenus , licet inviti tulerimus , tamen aliquando sub patientie velo stu- 
duimus preterire, lileras improvide dirigit et occultas suggesliones inneo- 
tit : quibus excommunicationis et interdicti sententiaSy contra nos dudum 
improvide fulminatas, a fidelibus nostris regnicolis sub interminatione 
divini judicii faciat observari. Aliud etiam quod reputamus amarius, sue 
mentis amaritndinem contra nos protervius eructuat, dum translato quari 
vivifice crucis mysterio de partibus transmarinis in regnum, tanquam ite- 
mm in Apulia crucifixus sit Christus, fideles christicolas de quorum festino 
subsidiOySi Christi fidem evangelizaret in terris^ut credimus, Terre sancte 
necessitati debuerat providisse, nunc parentes armat in filios, et ad regni 
christianissimi spolia cmcesignat. Sed hec profecto que diximusi non 
magis ex odio quo nos specialiter et injuste persequilur quam ex innato, 
si dici liceaty sibi livore nequitie processisse pensamus, ut qui dilectionis 
pure constantiam , qua vos afiectuose amplectimur , directe non poterat 
spiritu detractionis impetere, calumniosus saltem inficeret per obliqunm, 
Dum enim, ante cceptum vestre peregrinationis aggressum, pro desperato 
quodammodo pacis negocio, quod vos tunc temporis resumere delectabat, 
ad requisitionem vestram,solennes ad vos excellentie nostre legatos apud 
Lugdunum nostra serenitas destinasset, quanquam nos forsitan preterito- 
ram experimento perterriti, de pacis dubitare negocio cogeremur; ideai 
sanctissimus pater noster conceptum noluit vobis citra mare presentibos 
viras evomere, sed tempus vestre captavit absentie, ut tam inconsultus 
quam subitus motus ejus vobis infamie notam impingeret, et factionis hu* 



(1) Cf. supra epistolam regi- Angliae directam, p. 645. 



712 FRIDERICI SECUNDI [Ami. liiB. 

jusmodi vos quasi participes denotaret, ut que vobiscum nondum cele- 
brato coUoquio tentare distulerat, post vestram cum eo collationem habi- 
tam , presumpta sic temere , non sine vestre conniventie vel consensus 
involucro, quod omnino non credimus, manifeste daret intelligi prefor- 
mata. Ex his sane causis nos merito movemur super juribus nostris injuste 
sic impeti. Movemur quod nunc videmus illos in arma consurgere, qui 
predicare tantum debent verbum Dei. Movemur in gremio proprio niitri- 
visse serpentes : quos quanto familiarius hucusque tractavimus, tanto 
nunc hostes pestiferos gravius invenimus. Movemur profundius, et Terre 
Sancte necessitatibus precipue condolemus, que cum ad sui recuperatio- 
nem, nobis dudum firmo proposito arma et scutum viriliter adsumentibuSy 
et potenter Gallicarum virium recepto subsidio, universale Christianorum 
subsidium expectaret, papali suffiragio frustrata jam remanet, et necessa- 
rio vobis in partibus ultramarinis morantibus (1), a quibus modico freto 
distat Apulia, ipsam rerum victualium opulentiam subtrahere oportet. 
Gum enim anno proxime preterito, de charistia victualium regni nostri 
quam accidens temporale conduxerat, prout dilectionem vestram latere 
non credimus, vestris et vestrorum usibus amicabiliter faceremus provi- 
deri , ac essemus in antea tanto fecundius providere parati, quanto nunc 
ibidem tempora fecundiora succedunt, que possit aut debeat vobis in 
antea regni fertilitas opulentie signa successive protendere, si regnum 
oporteat ex patris nostri persecutione quam diximus plusquam civilia 
bella tractare, regalis industria videat et discutiat diligenter. Non tamen 
in totum propterea sic vobis credatis nostra subsidia velle subtrahere, 
quin vobis, in quantum negotiorum et temporum qualitas patitur, tum ex 
publico bono fidei christiane, quam tota mentis adfectione zelamur, tum 
etiam ex amicitie fcedere, quod ad nos progenilores vestros et nos vobis- 
cum habuisse suaviter rememoramus illesum j tanquam illi quem chario- 
rem habemus, pre aliis liberalitatis nostre sufi^ragia promptis adfectibus 
ofiiBramus. Gausam itaque nostram in libra vestre considerationis appen- 
dite : et cum vestra res agatur in proximis, que fides hujusmodi danda sit 

(4) Tunc eDim rex Franciae in insola Cypro adhuc morabatcir. 



Iraci. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 713 

angelis, quod ex ipsonim actibus colligatur exemplum , si sub patientie 
pallio iidem nostre benignitatis ingrati cauda nos feriant, si religionis, 
quam solo figurant habitu, pudore postposito, ab ea deviantes pietate 
quam predicant, negociis bellicis temporaliter se immiscent ? Super his 
honori vestro, sicut convenit, providete ; attendat nihilominus vestre se- 
renitatis affectio, si sunt hec arma pontificumy si Petri subambulus quod 
debet in gentibus oleum pietatis infundat, si Ghristi vicarius Ghristi vices 
adimpleat, dum illis dispendiis incaute se implicat, ex quibus homiddia 
sangninolenta proveniunt, et animarum multiplicia detrimenta nascuntur. 
Nos enim qui pondus incudis hactenus patienter et devote subivimus, 
noleutes ulterius per patientiam nostram ledi , de cetero pati nequivimns 
quin causam nostram defendendo viriliter mallei consequenter officium 
adsumamus. 



Bertholdus patriarcha Aquilegensis et Mainardus comes Gori- i- •?«««•. 
dae in arbitros et aoiicabiles compositores compromittunt de 
omnibus damnis utrinque datis post diem treugae indictae inter 
eosdem patriarcham et comitem per nuntium Guecili de Prata et 
Eeelini de Romano. 

(Edid. CHnL, Fcntes rer. Auttr., diplomataria, pars I, p. 14, ex arch. Gesar. 
YiDdobon.) 

In nomine Domini Dei nostri Jesu Christi, anno ejusdem nativitatis mii- 
lesimo ducentesimo quadragesimo nono , indictione septima , die jovis 
primo apriliSy in campanea Menzani ultra aquam, presentibus domino 
Olrico episcopo Trigestino, domino Henrioo archidiacono Paduensi, ma* 
gistro Bertholdo canonico Aquilegiensi , doinino Buzacavino de Padua, 
domino Johanne de Diana juris doctoribus, Antonio scriba domini comitis 
de Goricia et aliis, dominus Bertholdus Dei gratia sancte sedis Aquilegie 



714 FRIDERICI SECDNDI [Ajni. 1249. 

patriarcha pro se et suis successoribus et ecdesia Aquilegiensi ex parte 
una et dominus Mainardus comes Goricie pro se et suis heredibos ex altera 
oompromiserunt in dominos Olricum de Rifenberch electum per dictom 
dominum comitem et Johajmem de Cucania electum per dictum dominna 
patriarcham et dominum Ottonem Harchionem prepositum Utinensem, 
electum communiter per diclum dominum patriarcham et dictum domii- 
num comitem, sicut in arbitros et arbitratores et amicabiles compositores, 
de omnibus dampnis datis post diem treugue indicte inter ipsum domi- 
num patriarcham et suos ex una parte et diclum dominum comitem et 
suos ex altera post prelium Goricie per Juonum nuntium domini Guecyi 
de Prata sacri imperii vicarii generalis in Marchm et a flumine Olei usqiM 
per totum episcopatum Tridentinum et domini Ecelini de Romano, et de 
omnibus aliis causis et questionibus habitis inter dictum dominum patriac^ 
cham et dictum dominum comitem, et specialiter, etc. [Sequitur fonna 
compromissi quae minus rem nostram attingit.] 

Ego Bonjohannes de Omnibus Sanctis de Padua domini Friderici impe- 
ratoris notarius interfui et rogatus scripsi. 



7^,^; Innocentius papa episcopis, abbatibus omnibusque personis^ 
ecclesiasticis per Anconitanam marchiam et ducatum Spoletanum 
constitutis notificat se pro regno Siciliae reformando et a tyrannide 
Friderici liberando, officium legationis Petro Sancti Georgii ad 
Velum Aureum diacono cardinali commisisse cum rectoria An- 
conitanae marchiae et ducatus Spoletani. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Gesar. Parl8.y anc.fmdi laUm^ n* 4089, litter. earial., 
ann. VI, n* 37.) 

Innocentius, etc., episcopis, abbatibus, prioribus, archidiaconis, arehi-^ 
presbiteris et aliis Ecclesiarum prelatis necnon ceteris personis ecclesias^ 
ticis tam religiosis quam secularibus, exemptis et non exemptis, per Anco^ 



ta»icr. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 715 

nitanaiii marchiam et ducatum Spoletanum constitutis , etc. Incumbente 
nobis multitudine negotiorum innumera profundarum nimirum cogitatio- 
nnm varietate distrahimur, et quo magis nos omnibus impositum nobis 
apostolatus officium constituit debitores, eo attentius circa emergentia 
undique agenda nos convenit vigilare. Unde quia nostram simul in diver- 
sis locis nequivimus presentiam exhibere, ad illa in quibus non assumus 
personaliter, ne in eis vigilantia nostra desit , personas idoneas pensata 
discrete qualitate agendorum destinamus, per eas ibidem apostolice servi* 
tntis debitum exolventes. Yerum quia in negociorum executione majorum 
sollicitudo major exigitur, pro arduioribus cum nobis incumbunt personas 
eligimus potiores , aliquos ad ea gerenda de nostro latere transmittendo. 
Sane inter alia desiderabilia cordis nostri salubrem et prosperum regni 
Sicilie statum specialiter affectantes, attento animo et mente vigili affectavi- 
mus hactenus ut de muhiplicis tribulationis angustiis quibus incessanter 
afiligitury ad optate posset prosperitatis solatia divina favente virtute re- 
duci, et dolendam ejusdem regni ruinam una cum suis habitatoribus im- 
perii Frederici feritate depressis sine intermissione deflentes, continue dili- 
gentie studium adhibemus , opem et operam indesinenter quas possumus 
impendendo ut tam miserabili casu resurgere ipsiusque incole pregravati 
dire onere servitutis votive libertatis solamine valeant relevari. Ut igitur 
fervens noster affectus circa prefati liberationem regni perduci possit feli- 
citer ac facile ad effectum, dilectum filium nostrum Petrum Sancti Georgii 
ad Yelum Aureum diaconum cardinalem, virum utique scientia preditum, 
morum honestate decorum, in consiliis circumspectum et in multis et 
arduis pluries jam probatum, illuc de fratrum nostrorum consilio destina- 
musy plen^ sibi legationis ofiicio ut evellat et destruat, dissipet et disper- 
dat, edificet et plantet, necnon libera facultate faciendi omnia in regno 
ipso tam in spiritualibus quam temporalibus que honori Dei et Ecclesie 
ac bono statui ejusdem regni viderit expedire, concessis. Ceterum quoniam 
ad festinam et utilem expeditionem negotii ejusdem regni suffragium 
militie ac aliorum fidelium marchie Anconitane et ducatus Spoletani est 
quamplurimum oportunum, sibi ejusdem marchie et ducatus ipsius plena- 
riam rectoriam ac insuper plene in eisdem legationis officium duximus 



716 FRIDERICI SECUNDI [Amf. 1219. 

commiUenda; ideoque universitati vestre diBtricte precipiendo mandamos 
qnatenus ipsum immo potinsnos in eo devote recipientes et honorifice 
perlractantesy eidem tanquam apostolico legato humiliter intendatis, ipsius 
monita et precepta et quecumque vobis ex parte nostra injunxerit firmi* 
ter adimplendo; alioquin 8ententiam,quam idem tulerit in rebelles , etc. 

Datum Lugduni, YII idus apriliSi anno YI*. 

Fere in eumdem modum scriptum est baronibus, nobilibus, potestatibus 
et civitatibus marchiae Anconitanae et ducatus Spoletani; 

Baronibus, potestatibus, rectoribus, etc., per Campaniam etMaritimam 
constitutis; 

Universis fidelibus Ecclesiae per Patrimonium beati Petri in Tuscia 
constitutis; 

Abbati monasterii Farfensis; 

Episcopo Ostiensi , cardinalibus Sanctae Mariae Transtiberim et Sancti 
Angeli, necnon et senatori Romano (4). 



Y^^; Innocentius papa Petro cardinali Sancti Georgii ad Velum Au- 
reum potestatem dat promittendi praelatis et principibus secula- 
ribus quod nunquam ipse vel fratres sui pacem cum Frederico 
reformabunt, ita quod Fredericus vel aliquis filiorum ejus rex aut 
imperator existat. 



(iDedit. ex cod. Bibl. Gesar. Paris., anc.fondiuainj n* 4089, litter. eorial., 
n» 40.) 

(4) Qaasdam alias looooentii papae epistolss hic tantummodo memoramos, sctlicet : ad eom* 
dem Sancti Georgii cardinalem ut in omnibus terris suae legationi oommiasis oopias oolligai 
ad regnum Siciliae invadendum. Lugduni, V idus aprilis (9 aprilis). 

Ad eumdem ut pro expensis hujus belli deoem millia marcarum argenti super castra et 
terras urbis Romae, et decem millla undas auri super castra Patrimonii sancti Petri matoari 
poBsit. Lugdoni, YII idus aprilis (7 aprilis). 



boicT. 7.] HISTOaiA DIPLOMATICA. 717 

Innocentius , etc. Gum te pro instanti negotio in Italiam destinemus, 
discretioni tue promittendi firmiter ex parte nostra omnibus prelatis 
ecclesiarum et principibus secularibus ceterisque tue legationis laicis 
quod nos etfratres nostri eos in hujusmodi negotio nullatenus deseremus, 
nec cum F. quondam imperatore pacem aliquatenus confirmabimus (a) , 
ita quod ipse vel aliquis filiorum ejus rex aut imperator existat, plenam 
et liberam concedimus auctoritate presentium potestatem. 

Datum Lugduni, Y idus aprilis, anno VI^. 



InDocentius papa Petro cardinali Sancti Georgii facultatem ^^*^» 
coDcedit dispensandi cum religiosis vel secularibus qui dato vel 
recepto aliquo pro beueficiis, simoDiacam pravitatem commiseruDt. 

(Edid. DB Chbbbibb, Hist. de la lutte despapa et des empereurs^ etc, t. II, p. 460, 
ex ood. Baris.y n^" 4089, litt curiales, n^" 57, fol. 78 Teno.) 

Innocentius epiacopus , servus servorum Dei , P. tituli Sancti Georgii 
ad Yelum Aureum diacono cardinali, Apostolice Sedis legato. €um te ad 
partes Italie pro bono earum statu et Ecclesie negotio promovendo de 
fratrum nostrorum consilio destinemus, discretioni tue presentium aucto- 
ritate concedimus ut cum qnibuslibet reiigiosis vel secularibus personis 
tae legationis, cnjuscamque sint ordinis, qne dato aliquo pro acqoirendifi 
vel recepto pro exhibendis locis in monasteriis, commisenint simoniacam 
pravitatem, possis dispensare^sicut videris expedire, non obstante consti* 
tutione contraria generali. 

Datum Lugduni, XV kalendas maii, anno VP. 

(a) Alias rc/brma(tmii#. 



Ad eamdem ut fratres ordinis Theutonicorum et alios religiosos Ecclesiae rel)elles bonis 
8018 exspoliet. Lugduni, XIU kalendas maii (49 aprilis). 

Ad eleclam Tarritanum quod iegationis officium adrersua Fridericum exercere valeat in 
Saniiaia ei Corsica. Lugdani, IV idva juiiii (4 jnoii). 

Vf. Pan2. 91 



718 FRIDERICI SBCUNDI [Anf. im 



ApjdFaeidttm Fridericus, Romanorum imperator, Guillelmo Turrioni magistro 
camerario Terrae Laboris mandat quod conventui Cassinensi 
domum unam apud Sanctum Germanum quam Tafiurus de Capua 
quondam violenter occupaverat , faciat resignari , ad opus dicti 
monasterii sicut alia ejus bona procurandam. Quod quidem 
Johannes Russus de Isemia judex, re prius per ordinarium judicium 
caute discussa , sententialiter exsequitur. 

(Inedit. in arch. moDast. CassiD. ex Begest. Thomae decani Bfss.» sob aDno 1279 
exaratOy fol. 34, n" 51.) 

In nomine Ghristi amen. Anno ab incamatione ejus millesimo ducen- 
tesimo quadragesimo nono, die sabbati quintodecimo madii, septime 
indictionis , imperante domino nostro Frederico Dei gratia invictissimo 
Romanoram imperatore semper augusto, Jerusalem et Sicilie rege, imperii 
ejus anno vicesimo nono , presenti scripto declaro ego notarius Johannes 
de Isemia me recepisse a prudenti viro judice Guilielmo Turrione impe- 
riali magistro camerario terre Laboris et comitatus Molisii, quasdam lic- 
teras sigillo ejusdem domini magistri camerarii sigillatasi quaram tenor 
per omnia talis erat : — Pradenti viro notario Johanni Russo de Isemia 
amico suo judex Guillelmus Turrionis imperialis magister camerarius 
terre Laboris et comitatus Molisii salutem et amorem sincerum. Ab impe- 
riali excellentia sacras recepimus licteras in hac forma : Fredericus Dei 
gratia , etc. , magistro camerario terre Laboris et comitatus Molisii , etc. 
Pro parte decani et conventus monasterii Casinensis nostroram fidelium 
fuit nuper expositum coram nobis quod cum olim TafTuras de Capua , 
dum in Rocca Janule castellanie officium exercebat, domum unam sitam 
in Sancto Germano et res alias ad conventum ipsum rationabiliter perti- 
nentes violenter et contra justitiam ac monachis ipsis invitis et contradi- 
centibus occupasset, et nunc eodem Ta£furo de mandato celsitudinis 



bfDiCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 719 

nostre capto et bonis ejus omnibus infiscatis , domus et alie res predicte 
ad manus curie nostre cum bonis aliis ejusdem Tafifuri pervenerunt, 
sicut dicunt, eas ipsis restitui tam juste quam misericorditer mandare- 
mus, maxime cum alia bona conventus ejusdem nos ad opus curie nostre 
velut bona fiscalia seu ad opus dicti monasterii dudum mandaverimus 
procurari. Nos itaque fiscum nostrum cum aliena jactura locupletari 
nolentes, supplicationibus predictorum fidelium benignius inclinati, fide- 
litati tue precipiendo mandamus quatenus si tibi constiterit de predictis , 
domum et res alias ad conventum ipsum de jure spectantes quas per 
memoratum Ta£furum taliter fuisse compereris occupatas , eisdem fide- 
libus nostris vel eorum nuntio sine difficultate qualibet facias resignari , 
per ipsos sicut alia bona conventus ejusdem de cetero ad opus dicti 
monasterii procuranda. Data apud Fuchiclum, sextodecimo aprilis , sep- 
time indictionis. Ad cujus executionem mandati cum nos [ non ] possimus 
personaliter interesse , tibi comiclimus vices nostras, ex imperiali parte 
qua fangimur auctoritate mandantes quatenus attenta forma prescripti 
imperialis mandati, si tibi constiterit de contentis in ipso, domum et res 
alias ad conventum ipsum de jure spectantes quas per memoratum Taf- 
furum taliter fuisse reppereris occupatas, eisdem monachis vel eorum 
nuntio sine difficultate qualibet faciatis resignari , per ipsos sicut aiia 
bona dicti monasteri de cetero procuranda. De assignatione vero eisdem 
monachis si de jure inveneritis facienda , faciatis fieri publicum instru- 
mentum ad nos pro parte curie deferendum. Datum Neapoli, quarto 
madii , septime indictionis. 

Cupiens igitur predictum mandatum exequi reverenter, apud Sanctum 
Germanum me personaliter contuli et habito cum deliberatione consilio 
de premissis prudentum virorum domini imperatoris fidelium, forma 
licterarum ejusdem mandati diligenter attenta, cum per verba ipsarum 
litterarum videretur quod deberet ordinario judicio in negotio ipso 
potius quam per inquisitionem procedi, cum consilio predictorum domini 
imperatoris fidelium in causa ipsa providi fore ordinario judicio proce- 
dendum, ut melius et cautius pro parte imperialis curie dictum negotium 
tractaretur. Ordinato itaque judicio et assumpto mihi in assessorem pru- 



720 PRIDERICI SECtlNDI [Anr. 1240. 

dente viro magistro Petro de Ota jodice Sancti Germani , assuinpto etiam 
in notarium magistro Garaido publico notario civitatiB Isemie , domini 
imperatoris fidelibus, ac statuto in causa ipsa procuratoro pro parte 
imperialis curie discreto et fideli viro magistro Gregorio advocato Sancti 
Germani ^ qui jura curie tueretur tam fideliter quam prudenter, frater 
Landulfus monachus Gasinensis ^ procurator syndicus vel actor decani et 
conventus monasterii Gasinensis constitutus contra predictum procu* 
ratorem curie, per libellum proposuit in hunc modum : Proponit frater 
Landulfus monasterii Casinensis procurator syndicus vel actor decani 
et conventus monasterii Casinensis quod constitit, procuratorio nominepro 
parte eorumdem contra magistrum Gregorium de Sancto Germano pro- 
curatorem imperialem curie super hoc statutum quod similiter constitit 
pro parte ipsius curie, dicens quod cum predicti tenerent et possiderent 
res inferius designatas ad ipsum conventum jure dominii vel quasi 
spectantes, Taffunisde Gapua dum in Rocca Janule castellanie officium 
exercebat, res ipsas violenter et contra justitiam, monachis ipsius con* 
ventus invitis et contradicentibus, occupavit : que bona dicto Tafifuro de 
mandato imperialis celsitudinis capto et bonis ejus omnibus infiscatis ad 
manus imperialis curie cum bonis aliis ejusdem Tafiuri pervenerunt. 
Quare petit procuratorio nomine pro parte predictorum decani et con* 
ventuSy secundum sacrum imperiale rescriptum 9 res ipsas sibi pro parte 
predictorum decani et conventus resignari ut est justum. Res sunt hec 
domus in Sancto Germano in Goraria cum apothecis et balneo inferio- 
ribus existentibus in ipsa domo posita in platea Galsalarium (sic) juxta 
domum Henrici Joannis de Antonio, juxta viam publicam et juxta domum 
Salvuli Hebrei et si qui alii sunt confines. Predictus autem procurator 
ourie litem contestando confessus est imperialem curiam tenere et possi* 
dere res in libello designataSy et res ipsas cum bonis dicti Tafiuri aliis 
infiscalis eodem Taffuro de mandato imperiali capto ad manus imperialis 
curie pervenisse; cetera alia in libello proposita ignorare; et prestito juxta 
tenorem imperialis constitutionis calumpnie juramento, predictus frater 
LanduIftiB procurator syndieus vel actor predictorum decani et conventua 
se probatUTum obtulit quod juxta predictum mandatum proposuerat per 



hcoiCT. 7.] HISIORIA DIPLOMATICA. 721 

libellum, et procurator curie nominatus ad defensionem juris curie quas- 
dam exceptiOTies se obtulit probaturum. Recepto igitur a partibus per- 
emptorio termino ad probandum et subsequenter eodem termino per- 
emptorio veniente , ntraque pars produs:it in judicio testes suos; quibus 
de jure receptis et eorum dictis in judicio publicatis facta utrique parti 
oc^ia eoramd^, assumptis in nibricas et solemni disputatione habita 
super efficacia probatonun , nihilominus tamen quesivi de jure curie ad 
cautelam curie diligenter si curia super predictis rebus aliquod jus habe* 
ret. Postquam vero in causa ipsa renuntiatum extitit et a partibus inclu- 
sum , ego qui supra notarius Johannes babito super premissis consilio 
diligenti cum predicto judice Petro de Ota et aliis prudentibus viris 
domini imperatoris fidelibuSy quia de intentione predicti fratris Landulphi 
procuratoris syndici vel actoris eorumdem decani et conventus, secun- 
dum quod in predicto mandato continetur, mihi constitit evidenter, nec 
ex parte dicti procuratoris curie aliquid probatum extitit quod inten- 
tionem agentis elideret nec etiam inquisitionem a me extraordinarie 
factam de jure curie super rebus predictis , die sabbati duodecimo junii 
ejnsdem septime indictionis apud Sanctum Germanum prefatum procu- 
ratorem cnrie ad resignationem predictarum rerum prenominato fratri 
Landnlfo syndico vel actori eommdem decani et conventus pro parte 
ipsonim et ejusdem decani et conventus faciendam sententialiter con- 
dempnaviy resignans eisdem res ipsas per eos juxta predictum mandatum 
sicat alia bona conventus ejusdem ad opus dicti monasterii procurandas. 
Ad hnjtts igiturrei memoriam et perpetuam firmitatem, presens scriptum 
fieri feci per manus predicti notarii Garaidi signo ejnsdem notarii signa- 
tnm et mea et predicti jndicisPetri subscriptionibns roboratum. Quod ego 
prenominatus Garaidus pnblicus civitatis Isemie notarius qui predictis 
omnibus interfni, scripsi et meo signo signavi. Actum in civitate Sancti 
Germani, anno, mense et indictione predictis. — Ggo qui supra notarius 
lohannes de Iseraia. — Ego qui snpra magister Petms de Ota jndex 
Sancti Germani. 



722 FRIDERICI SECONDI [Anr. 1249. 



Fad^hmi Fridericus, Romanorum imperator, Ticcio de Colle vicario 

2otpimt. ^Q^^i^i^g g^QeDsis mandat ut ad requisitionem abbatis Sancti 

Salvatoris de Monte Amiato partes de possessione castri Plani 

Castagnarii contendentes in breyi termino ad magnam imperialem 

curiam citet, et interea fructus castri ejusdem sequestrari fadat. | 

(Inedit. ex originali in archiyo diplom. FloreQt. asservato, ci^as ooplam nofals | 

P. G. Rosi liberaliter quondam nobis fedt.) i 

Fridericus Dei gratia Romanorum imperator semper augustusi Jera- 
salem et Sicilie rex, Ticcio de Golle vicario comitatus Senensis fideli suo 
gratiam suam et bonam voluntatem. Pro parte Mainfredi venerabilis 
abbatis monasterii Sancti Salvatoris de Monte Amiato fidelis nostri majes- 
tati nostre fuit humiliter supplicatum quatenus sententiam latam in 
nostra magna curia pro eodem contra Jacobum Baroncelli procuratorem 
Frederici et Peponis fratrum civium Senensium qui pro parte predicto- 
rum ad restitutionem castri Plani Castagnarii quod dicti fratres pro indi- 
viso tenent, extitit condempnatus, a qua sententia dictus procurator ad 
nostram audientiam appellavit , cum appellationem ipsam infra legittima 
tempora non fuerit prosecutus, executioni mandare tam juste quam 
misericorditer dignaremur; ac interim quia fructus predicti castri depo- 
pulantur ab ipsis in prejudicium ipsius abbatis et monasterii supradicti, 
eos sequestrari secundum justitiam mandaremus. Quibus supplicatio- 
nibus velut justitiam continentibus benignius inclinati, tue fidelitati pre- 
cipimus quatenus predictum Jacobum Baroncelli procuratorem ac eum- 
dem Fredericum et Peponem fratres peremptorie legittime cites ut 
decimo post citationem tuam in nostra magna curia se presentent, ut ad 
decisionem ipsius cause presentibus partibus mediante justitia proceda- 
tur; fructus vero omnes ipsius castri qui post latam sententiam sunt 
percepti et extant et percipientury donec causa ipsa fine debito termine- 



iNDicT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 723 

tur, cum depopulentur, ut asseritur, a predictis , prout justum fuerit in 
tuto facias sequestrari| ut consummato diffinitive negotio cui de jure 
fuerit applicentur ; diem citationis , formam presentium , coram quibus 
eos citaveris et quod inde feceris nostro culmini rescripturus. Datum 
aput Ficiochiclum y vigesimo aprilis, septima indictione. 

Ego Coppia Boncambii notarius suprascriptas litteras sigillo imperiali 
munitas vidi et legi et quidquid in eis scriptum inveni , hic de verbo ad 
verbum nichil addito vei diminuto in fraude hic de mandato dicti domini 
Ticcii vicarii fideliter exemplavi ideoque subscripsi. 



Fridericus, Romanorum imperator, Friderico de Antiochia im- ^^^, 
periali in Tusda vicario generali mandat ut super petitione abbatis 
Sancti Salvatoris de Monte Amiato pro mercato Plebis de Lamula 
secundum jus procedat; ad mandatum cujus Friderici de Antio- 
chia Jacobus notarius de Gastro abbatiae universitatem de Arci- 
dosso et abbatem Sancti Salvatoris ad terminum praefixum citat. 

(Inedit. ex originali in arehiyo diplom. Florent. asservato, ciijTis copiam idem 
Gias. Rosl nobis fedt.) 

Ex hac publica fonnula litterarum pateat hevidenter quod dominus 
Fredericus de Antiochia domini imperatoris filius scripsit mihi Jacobo 
notario de Castro abbatie sub hac forma : Fredericus de Anthiochia 
domini imperatoris filius, sacri imperii in Tuscia vicarius generalis, 
pmdenti viro Jacobo notario de Abbatia fideli imperii salutem et amorem 
sincerum. A domino imperatore serenissimo patre nostro recepimus lit- 
teras in hac forma : Fredericus Dei gratia imperator Romanorum semper 
augustus , Jerosolime et Sicilie rex , dilecto filio suo Frederico de Anthio- 
chia comiti Albe , sacri imperii in Tuscia vicario generali, gratiam suam 
et omne bonum. Petitionem venerabilis abbatis et conventus monasterii 
Sancti Salvatoris de Monte Amiato fidelium nostrorum nostro culmini 



724 FRIDERICI SBCONDI [Asii. 1240. 

presentatam mittimiis tibi presentibus iDterclusam, tue filiationi maiH 
dantes quatenus petitionis ejusdem tenore diligenter inspecto, bcias inde 
quod honori nostro, juri et justitie et qualitati negotii [videris expedire]. 
Datum Ficeclio , vigesimo aprilis, septima indictione. 

Tenor cujus petitioms talis est : Significant imperatorie majestati abbas 
et conventus Sancti Salvatoris de Monte Amiato quod cum a divis retro 
principibus ipsi monasterio fuerit concessum et a nostra (sie) munificencia 
confirmatum apud Plebem de Lamula mercatnm sabbatinum habere et 
in possessione juris ipsius mercati tanto tempore eujus non extat memo* 
ria fuerit , universitas castri de Arcidosso instituit quoddam aliud mer- 
catum propria auctoritate in loco qui dicitur Maladaria quod distat per 
medium miliare parum minus a plebe predictay per quod mercato dicti 
monasterii penitus derogatur. Unde Pandulfiis de Fasianella tunc impe- 
rialis in Tuscia vicarius generalis cum ab imperiali excellentia recepisset 
in mandatis ut debita coherciUone universitatem dicti castri de Arci* 
dosso compelieret et quod dictum monasterium in antiquis nundinis a 
divis retro principibus concessis de cetero contra justitiam nullo modo 
molestaret , nec novas nundinas institui permitteret diclis antiquis nun- 
dinis deroganteSy inquisitionem fecit fieri de predictis. Quare supplicant 
abbas et conventus predicti quatenus domino Frederico de Anthiochia 
nunc imperiali in Tuscia vicario generali precipere dignetur imperialis 
majestas ut in predicta inquisitione absque retardatione sententialiter 
debeat diffinire. 

Yolentes igitur imperiale mandatum exequi reverenter, tibi ex impe* 
riali parte mandamus quatenus predictum comune peiiiemtorie dtes 
ut octavo post citationem tuam per duos sindicos vel unum vel actores 
instructos compareat coram nobis in predicta causa prout jnstum fiierit 
processurum, et injungas parti averse ut in predicto termino compareat 
coram nobis ; diem citationis et formam presentium , coram quibua et 
quicquid inde feceris nobis per publicum instrumentum reflcribas. Datom 
Florentiola (a) , primo junii ^ septima indictione. Unde ^ Jacobus nota* 

(a) SIc, melius tamen iQtelligendum /VarentMM. 



IvDicT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 725 

rius snpradictus volens mandatum dicti domini Frederici com reverentia 
fideliter adimplercy ad dictum castrum de Arcidosso personaliter accessi 
et Johannem nunc camerarium dicti castri nomine dicti comunis et pro 
ipso comune cum ipse camerarius non fecerit ad petitionem meam con- 
silium dicti comunis congregari , nec alias competentes personas repe- 
rierim, citavi ut hinc ad octo dies peremtorie coram domino Frederico de 
Antiochia in Tuscia vicario generali per duos sindicos vel unum vel 
actores instructos debeat comparere , in causa predicta prout justum 
fuerit processurus; quam citationem publice feci in dicto castro de 
Arcidosso in platea ecclesie sancti Leonardi , presente dicto camerario 
et presentibus Orlando Uliverii , Riccardino Hericone Cruccioli , Pisano 
Pisaniy et Pietro Brigentionis , Yentura Rubei et Paulo Bonensegne, Bon- 
canbio , lohanne porcario balitore et Renovardo et Tattedeo filio ejus , 
magistro Dato et Bartholomeo Yerde et Junta fratre ejus , hominibus dicti 
castri, et coram Ranuccio Arrenduti et Lambertuccio Donadei de Monte 
Latrone, ad hec testibus vocatis et rogatis , in anno Domini millesimo 
ducentesimo quadragesimo nono j indictione septima et die quarta junii. 

Ego Jacobus notarius de mandato dicti domini Frederici dictam citatio- 
nem publice feci et eam scripsi et publicavi. 

Signum mei Jacobi notarii supradicti. 

Preterea sub eodem anno millesimo ducentesimo quadragesimo nono, 
indictione septima et die quinta junii , ego Jacobus notarius supradictus 
ex parte et mandato dicti domini Frederici , injunxi domino Manfredo 
abbati monasterii Sancti Salvatoris ut debeat per se vel per sindicum 
idoneum comparere in termino supradicto coram prefato domino Frede- 
rico in Tuscia imperiali vicario generali pro causa prenominata. 

Que quidem facta fuerunt in curia Montis Latronis, presentibus 
Alamanno notario et Buono Benefacti de Monte Latrone, ad hec testibus 
vocatis et rogatis. 

Et ego Jacobus notarius predictam jussionem de mandato dicti domini 
Frederici feci et in publicam formam redegi. 

Signum mei Jacobi notarii supradicti. 

VL Pin2. 92 



726 FRIDERICI SECUNDI [Avn. 1249. 



» Sp^*. iDDocentius papa ad preces PaDdulfi de FasaDella dilecti filii 
sui, abbati SaDcti Petri de YillamagDa maDdat ut Jacobo Squarsa- 
pelle iu regDO Siciliae de redditibus ecclesiastids usque ad tri- 
giuta UDcias auri proyideat vel faciat provideri. 

(Inedit. ex regist. eplst. Innoc. IV, ap. Blbl. Cesar. Paris., anc.fmds &ilm» 4089, 
n^" 615.) 

Innocentius, etc. , abbati monasterii Sancti Petri de Yillamagna Anag* 
nine diocesis, etc. Yolentes obtentu precum dilecti filii nobilis viri P. 
de Fasanella dilecto filio Jacobo dicto Squarsapelle clerico ecclesie Sancti 
Pancracii Anagnie gratiam facere specialem , mandamus quatenus sibi in 
regno Sicilie de redditibus ecclesiasticis usque ad sununam triginta uncia- 
rum auri ad cujuscumque coUationem spectantibus autoritate nostra 
provideas vel facias provideri ac in ecclesia seu ecclesiis in qua sive qui- 
bus sibi provisum fuerit si coUegiata sive collegiate fuerint, in canonicum 
et in fratrem recipii non obstante certo canonicorum numero , etc 

Datum Lugduni , YII kalendas maii , anno VI (O- 



»lSlmf. iDDOceDtius papa P. fideli suo et Ecclesiae barouiam , castra 
caeteraque boua coDcedit quae Paudulfus de Aquiuo ejusdem P. 
pater Friderico imperatori coutra Ecclesiam adbaercDS babere 
diDOscitur, hac coudilioDe ut ille rediutegretur si ad maudatum 
Ecclesiae redierit. 

(Inedit. ex regist. epist. Innoc. IV, ann. VI; in Bibl. Gesar. Paris., 4089, n* 514.) 

(4) Adest ibidem altera Innocentii papae epistoia dat. Lugduni, X lcalendas maii (t8 aprilia), 
qua R. de Oalluccio fideli suo caBtrum Vairani in regno Siciliae reetituit. 



LroiCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 727 

iDnocentius , etc. , nobili viro P. nato nobilis viri Pandulfi de 
Aquino , etc. Cum nobilis vir Pandulfus de Aquino pater tuus Frederico 
quondam imperatori contra Ecclesiam adherere presumat, nos provide 
attendentes quod idem penam propter hoc meruit, tu vero pro tua devo- 
tionecumEcclesiaexilium patiaris, gratiam tibiSedisApostolice vendicasti 
ut tu tuique successores baroniam, castra ceteraque bona sua que tam in 
regno Sicilie quam extra illud (sic) obtineti libere et plenarie sicut ea 
ipse habere dinoscitur, habeatis, auctoritate presentium indulgemus, non 
obstante si aliqua ex ipsis aliis duxerit concedenda; ita tamen quod si ad 
devotionem et mandatum Ecclesie redierit , illa omnia integra rehabeat 
sicut prius. Nulli ergo, etc 

Datum Lugduni , III kalendas maii , anno YP. 



Innocentius papa ad preces Riccardi Francisci dilecti filii sui kX^i- 
Petro cardinali Sancti Georgii ad Velum Aureum legato suo man- 
dat ut Philippo Scriniario civi Romano de aliquo feudo militari 
in regno Siciliae provideat vel faciat provideri. 

(Inedit. ex eodem oodioe 4089, n'' 649.) 

Innocentius, etc., P. Sancti Georgii ad Yelum Aureum diacono cardi- 
nali, Apostolice Sedis legato, elc. Volentes obtentu dilecti filii nobilis viri 
Riccardi dictiFrancisci, Philippo Scriniario civiRomano, quideregno Sici- 
lie traxit originem, gratiam facere specialem, mandamus quatenus eidem 
Ph. in regno ipso de aliquo feudo militari si vacat ad presens vel quam- 
primum ad id obtulerit se facultas, provideas vel facias provideri. Gon- 
tradictore, etc 

Datum Lugduni, II kalendas maii, anno YI. 



72S FRIDERICI SECUNDI [Am. 1248. 



Pkli, mtio. 



ine^.] Interea Fridericus, filius imperatoris naturalis, castrum quod 
appellatur Capragia in Tusda, in quo multi ex Guelfis bannitis 
Florentiae intraverant, obsidebat. Quo capto (1), imperator alios 
ex ipsis captis suspendere fecit (2) et alios in Apuliam direxit. 
Deinde in portu Pisis in galeas intravit et navigio perrexit in re- 
gnum. Chronic. de reh. in Ital. gestis, p. 219. 



Fridericus, Romanorum imperator, pro gratis servitiis quae 
sibi Ubertus marchio Pelavicinus praestitit, eidem marchioni 
multa castra in episcopatibus Parmae, Placentiae et Cremonae 
sita, cum appenditiis eorum et jure exigendi pedagia per Padum 
necnon cum mixto et mero imperio et gladii potestate, concedit 
et confirmat, non obstante aliquo decreto praesentibus contrario. 

(Edid. Affo, Sior. di Parma, tom. m, p. 384, in append. docnmentorttin.} 

Federicus divina favente clementia Romanorum imperator semper 
augustus j Hyenisalem et Sicilie rex. Romani imperii cura nobis tradita 
Dei gratia hoc inter alia postulat ut liberalitatis nostre sinum oculosque 

(4) Vn calendas maii (25 aprilis), castrom de Capraia captum est, sicut nos monet 06tltiar. 
SafWfw. ap. OzANAM, Dociifnante, p. 495. 

(5) Uni tamen ex nobilibasFlorentinis, sdlicet Rinierio ZinganoBondelmontium, Frideri- 
cusUpepercit, qoi tamen oculorum lumine orbatos in monasterio in^lae Montis Christi vitam 
finivit. Cf. Ricc. Malespini, ap.MuRATOB.,Scrtptor., t. VUI, p. 970. 






IMMCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 729 

clementie aperiamus cunctis nostris fidelibus quos imperio regimus , et 
maxime personis fidem et devotionem sinceram ad excellentiam nostram 
habentibus. Gonsiderando igitur grata servitia que culmini nostro hacte- 
nus prestitit et que prestare poterit in antea Ubertus marchio Pelavi- 
cinus dilectus fidelis noster, ac etiam attendentes puram fidem et sin- 
ceram devotionem quam ipse Ubertus ad excellentiam nostram habet , 
presenti serie notum facimus universis imperii fidelibus tam presentis^ 
etatis quam in posterum successure quod nos castrum Ripe Marantii, 
castrum Beringerie et Aque Vive , castrum Montis Yulterani de episco- 
patu Yulterre I castrum Buxeti de episcopatu CremonCy terram seu cas- 
trumBurgi SanctiDonnini, castrum Solignaniy castrum Ravarani, castrum 
Montis Paierii, castrum Serravallis, castrum Petre Mogolane, castrum 
Tablanii castrum Bargonis, castrum Paroie, castrum vetus de Soranea, 
villas seu terras de Samboseto, de Gostamezana cum castro dicte viile de 
Gostamezana, de Gelulis, de Miano , de Medesano, de Nuceto, de Risan- 
guinario, de Rezenoldo, de Gurte Redalda, de Gastiono Marchionum, de 
Yarano Marchionum, de Yarano Melegariorum de episcopatu Parme; 
castrum Speculi , castra Gisaiegii et Landaxii cum viliis Yallis Muzule 
subscriptisy videlicet de Plebe Gisalegii, de Mergiano, de Gosta Asine, de 
Landasio, de Gassina, de Sancto Martino, de Sancto Sire, della Granaria, 
de Branzono, de Gastolio , de Gastano , de Dongnla necnon de Berenzono 
et castro Arde de episcopatu Placentie ; castrum de Zibello , villas de 
Sancta Gruce, de Ragazola, de Lacu ScurOi de Tolarolo, de Polexino 
de Manfredis et Polexino Sancti Yiti episcopatus Gremone, cum omnibus 
curiis, villis, terris cultis et incultis, terrenis et territoriis dictorum 
castrorum et cujuslibet eorum, nec non hominibus in predictis castris, 
viliis seu terris vel aliquo eorum habitatoribus , aquis et aquarum decur- 
sibuSy molendinis et septis molendinorum , puteis a sale et salinis ac usu 
faciendi et conducendi salem, ac juribus, rationibus, honoribusi perti- 
nentiisy honorantiis, limitibus, obventionibus , exercitiis, jurisdictio- 
nibus, piscariis et venationibus , nec non pasculis , nemoribus, montibus 
et planiSy pedagiis et juribus pedagiandi et portizandi in quibuscumque 
terris , villis et locis suprascriptis et maxime in Pado juxta villam supra- 



730 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 1249. 

Bcriptam Polesini Sancti Yiti , cum jure et omnimoda jnrisdictione exi* 
gendi in dicto flumine Padi per directum dicte ville Polesini dacium , 
pedagium, vectigal seu toloneum a quibuscumque conducentibus naves, 
merces et alias res ac ascendentibus et descendentibus per dictum flumen 
Padi pro dictis navibus, mercibus et rebus quibuscumque transeuntibus 
per dictum flumen Padi. Et hoc non obstantibus aliquibus donationibus 
seu concessionibus per nos seu predecessores nostros factis et induitis 
aliis quibuscumque personis , quibus donationibus et concessionibus ex 
certa scientia et de plenitudine nostre regie potestatis derogamus et 
derogatum esse volumus per presentes. Et hoc non obstantibus aliquibus 
legibuSi statutis et decretis in contrarium facientibuSi ac nominatim et 
expresse cum utilitatibus quibuscumque et cum mero et mixto imperio 
et omnimoda jurisdictione ac gladii potestate in predictis castris, terris, 
villis, curiiSy territoriis et quolibet seu qualibet ipsorum et ipsanimi pre- 
dicto UbertOy heredibus posterisque suis ab eo et herqdibus seu descen* 
dentibus in fide ac devotione nostra persistentibus proprio nostro motu 
ac de plenitudine potestatis nostre et ex certa scientia nostra presenti 
pagina duximus conferenda et concedimus atque damus pleno jure , ita 
quod roboris perpetuo teneat firmitatem. Quare presenti nostro cesareo 
scripto mandamus et firmiter precipimus tiuatenus nuUus sitqui prefatum 
Ubertum suosque heredesi posteros et successores in predictis castris, 
terris, villisi curiis, hominibuSi terreniS| territoriisi aquis et aquarum 
decursibusi molendinisi seplis molendinorumi^puteis a sale et salinis ac 
usu faciendi et conducendi salemi juribus, rationibus, jurisdictionibuSi 
honorantiis, honoribus, pertinentiis, limitibus, exercitiis, pischeriis, vena- 
tionibus , pasculis , nemoribus , montibus et planis , passibus , pedagiis et 
utilitatibus omnibus predictis contra presentis concessionis nostre gratiam 
impedire seu molestare presumat. Si quis autem contrafecerit vel contra- 
facere presumpseril , gravem indignationem nostram se noverit incur- 
surum. Hoc autem nostre serenitatis privilegium valere volumus , non 
obstantibus lege , statuto et decreto predictis ac consuetudine et privile- 
giis quibuscumque et aliis in predictis concessis per nos et predecessores 
nostros, quibus nostra presenti pagina ex certa scientia ut supra deroga- 



iMDicT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 731 

mus ac si de ipsis facta foret mentio specialis. Ad hujus itaque conces- 
sionis nostre memoriam et stabilem firmitatem, presens scriptum fieri et 
sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Datum PisiSy anno incamationis Dominice millesimo ducentesimo qua- 
dragesimo nonO| mense maii, indictione septima, imperante domino 
nostro Federico imperatore seinper augusto, Hyerusalem et Sicilie rege, 
anno imperii ejus vigesimo nono , regni Hyerusalem vicesimo quarto , 
regni vero Sicilie quinquagesimo, feliciter. Amen. 



Bertholdus patriarcha Aquilegensis in animam suam vicedo- apii^u^im. 
minum suum jurare fadt quod observabit pacta inter se et mar- 
chionem Estensem , comitem Sancti Bonifacii, civitates Brixiam^ 
Mantuam et Ferrariam inita, dum in servitium Ecclesiae potenter 
et patenter assurgere velit. 

(Edit. ap. MuBATOB., Antiq. Ital. med. om, t. IVi p. 457.) 

In nomine sancte et individue Trinitatis. Amen. Anno Domini mille- 
simo ducentesimo quadragesimo nono , indictione YII , dominus Berthol- 
dus Dei gratia venerabilis patriarcha AquilegensiSi cupiens in servitium 
sancte matris Ecclesie potenter et patenter assurgere quatenus se vires 
sue extendunty nuntium suum pro petendo auxilio ad devotos Ecclesie , 
videlicet nobiies viros marchionem Estensem et comitem Sancti Bonifacii 
atque ad civitates Brixiam, Mantuam et Ferrariam^ destinavit. Qui de 
conununi colloquio super hoc ordinato , auditis petitionibus dicti nuntii , 
promiserunt eidem domino patriarche mittere centum cavaicatores in 
propriis expensis usque ad terram suam , ita quod postquam ipsi fuerint 
in terra ipsius domini patriarche , ipse postmodum eis teneatur providere 
congrue de expensis et resarcire damna que faciendo werram incurrent. 



732 FRIDERICI SECUNDI [Anf. 1249. 

Et ipsi versa vice lucnim quod consequi poterunt, teuentur dividere per 
medium cum ipso domino patriarcha , dando eidem medietatem , et sibi 
aliam retinere. Insuper quelibet illarum communitatum, scilicet potestas 
cum consilio , data potestate uni in qualibet civitate qui in animam illo- 
rum omnium juraret , tactis Scripturis in animam ipsorum juramento fir^ 
mavit quod quandocumque Hezelinus de Romano equitaret super terras 
domini patriarche , vel super Tarvisium , seu super terras domini 
Biaquini cum suo exfortio vel mitteret trecentos milites vel ultrai 
dicte communitates teneantur cum suo exfortio equitare super Yeronam 
et eis facere vivam werram. Et quod non debeant facere pacem , compo- 
sitionem seu concordiam aliquam super predicta werra sine voluntate et 
consensu ipsius domini patriarche, quibuslibet exceptionibus juris et 
facti hinc inde cessantibus et remotis , ita quod idem patriarcha idem 
juramentum eis prestari faciat ; alioquin non debeat teneri, secundum 
quod hec omnia continentur in predictarum civitatum publicis instru- 
mentis etiam ipsorum sigillis munitis. Ipse autem dominus patriarcha 
dictis instrumentis visis et instnimento civitatis Mantue coram se et con- 
silio suo perlecto , ad honorem Dei et sancte matris Ecclesie, die XI maii 
in presentia Gonradi electi Justinopolitani , Hermanni electi Sextensis , 
Henrici de Yillalta, Federici de Castello, Bodulphi de Cibriano et Tho- 
masii de Pulzinigo liberorum, Cononis et Artuiti fratnim de Murico, 
Johannis el Adalperti fratrum de Cucanea et Henrici de Mels, atque 
aliorum plurium ministerialium ecclesie Aquilejensis , dedit parabolam 
magistro Beringerio vicedomino suo jurandi in anima sua omnia predicta 
ut dicte communitates eidem juraverant , versa vice eisdem attendere et 
observare bona fide sine fraude. Qui ibidem Libris et Scripturis corporaliter 
tactis , que superius dicta sunt juravit in animam domini patriarche, et 
presentem chartam idem patriarcha jussit sui sigiili munimine roborari. 

Actum apud Utinum in camera domini patriarche. 

Ego Paulus sacri palatii notarius his omnibus interfui et rogatus 
scripsi. 



biiiicr. 7.] 



HISTORIA DIPLOMATICA. 



133 



Fridericas, Romanorum imperator, Ticcio de CoUe vicario 
Sancti Quirici et episcopatus Senensis mandat ut sententiam suae 
magnae curiae ad requisitionem abbatis Sancti Salvatoris de 
Monte Amiato contra Jacobum Baroncelli procuratorem Frederici 
et Peponis civium Senensium super castro Plani Castagnarii in 
favorem ejusdem abbatis latam, pro eo quod in appellationis in- 
stontia propter partis adversae licet appellantis contumaciam 
con/irmata fuerit, in praesenti exsequi non omittat. 

V 

( VTemorat. ap. BoBHMBa» Regest. imper,, p. 208-209, n^ 1162.) 
Di tum Neapoli, vicesimo quinto maii , septima indictione. 



Neapoli, 
96 maii. 



Exeunte mense madii Bononienses • . . hostiliter albergati sunt 
apud Gastellum Francum, volentes devastare Mutinenses. Quo 
audito a rege Encio qui erat in Cremona, accepta quantitate mili^ 
tiae GremoDae et suis militibus, per pontem de Bersello transiens 
Mutinam equitavit. Et die mercurii YII kalendas junii, cum ipsis 
Bononiensibus • • • non procul a ponte de Sancto Ambrosio prae- 
liatus fuit, et fracta militia regis Bononienses ceperunt dictum 
regem cum omnibus militibus suae cohortis et circa CC milites 
Cremonae, inter quos fuit Bosius de Dovaria et XL milites Muti- 
neoses, ete« Ckranie. de reb. in Ital. gestis^ p. 219. 



[26iii«ii.: 



Innocentius papa Henrico Frajapani palatii Lateranensis comiti MfSSV 



VI. P«m2. 



93 



734 FRIDERICI SECUNDI [Am. 1249. 

principatum Tarenti cum tota tcrra Ydronti , quem Gonstantia 
quondam imperatrix avunculo ejus Oddoni concesserat et postea 
Fridericus abstulerat, de gratia speciali restituit. 



(Edid. H5FLER, Kaiier FrUdr. //, append., n* 41, e cod. Bibl. Paris., 4039, 
n^ 663.) 

Innocentius, etc, nobili viro Henrico Frajapane sacri palatii nostri 
Lateranensis comiti , etc. Clara devotio qua inter nobiles alios [erga] nos 
et Apostolicam Sedem specialiter fulgere dinosceris, instanter exposcit ut 
te et continuis prosequamur favoribus et honorificentia multiplici attol- 
lamus, predecessorum nostrorum imitantes exempla, qui progenitores 
tuos pro multis et magnis obsequiis que Romane impenderunt Ecclesie , 
quampluribus honoravenint gratiis et grandium munenim lai^itione dita- 
runt. Cum igitur tibi , sicut te didicimus referente , clare memorie G. 
Romanorum imperatrix et regina Sicilie una cum F. quondam imperatore 
0. Frajapani avunculo tuo cujus te successorem asseris, suisque succes- 
soribus principatum Tarenti cum tota terra Idronti duxerit concedendum, 
prout in privilegio inde confecto plenius dicitur contineri (1 ), et idem F. 
predictis principatu et terra te ut dicitur spoliarit , nos supplicationibus 
tuis inclinati, tibi, eo presertim quod regnum prefatum rege nunc careat, 
non obstante si aliquid ex eis idem F. aliis forte concessit, de gratia res» 
tituimus speciali, dummodo principatus et terra predicta non pertineat 
ad alium vel ad alios in devotione Ecclesie persistentes. Nulli ei^0| etc. 

Datum Lugduni , lY kalendas junii , anno YI. 



BoppS^, Philippus de Hohinvels , imperialis aulae camerarius , universis 
^ ^' teloneariis sub sua procuratione existentibus mandat quod naves 
domus Teutonicorum in Confluentia . per Renum libeore transire 
permittant. 

(4) Fraudem saper firaudem suspicamur, cum privilegium istod nun^uam oonfectum fuerit 
ant aaltem hujus vestigium non reperire potuerimus. 



IiDicT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 735 

(Edid. HsNHis, Cod. ord. TheutofUe.^ p. 188, u^ 188, ex <Mrlginali apad Wien- 
nam, la qao tamen legitur MGCXLXIX pro MCGXLIX.) 

No8 Philippus de Hohinvels imperialis aule camerarius. Gonstare cupi- 
mus universis presens scriptum visuris quod quia scimus veraciter sere- 
nissimum dominum nostrum imperatorem naves domus Theutonice in 
Gonfluentia ascendentes et descendentes per alveum Reni ab omni exac- 
tione thelonii exemisse, prout in patentibus litteris suis adhuc patet 
aperte , volumus et mandamus thelonariis universis sub nostra procura- 
tione existentibus ab imperio necnon nostris quatinus dictas naves, cum 
ad ipsos pervenerint, absque omni exactione thelonii permittant libere 
pertransire , ipsas ad requisitionem nunciorum suorum quantum poterint 
promovendo. 

Datum apud Bopardiam , anno Domini MGCXLIXy ultimo maii. 



Fridericus, Romanorum imperator, mandat filio suo (1) ut J^^ 
aliquem Lombardum eligat et ipsum ad regendam civitatem Escu- 
lanam debeat destinare festinanter. 

(Inedit ex cod. Bibl. Leipzig., n*" 1268, fol. 14(28) recto-verso, et ex ood. Bibl. 
Beroi., n* 188, foi. 58 verso.) 

Supplicamnt excellentie nostre Esculani fideles nostri ut ad regimen 
dvitatis eorum anno presenti aliquem probum et fidelem virum de par- 
tibus Lombardie statuere nostra serenitas dignaretur, qui cum salario 
consueto et ejusdem civitatis regimen et nostra servitia sciat decenter et 
fideliter procurare. Quorum supplicationibus inclinati, tue fidelitati pre- 
cipimus quatinus aliquem virum idoneum et sinceritate fidelitatis exper- 



(4) Terisimiliter Henrioo siye Entio in Italia legato, ad quem jas poteatates creandi ex offido 
pertinebat. In codice BerolineDsL legitor Chonrado filio suo, minus recte. 



736 FRIDBRICI SECUNDI [Am. 1248. 

tum de partibas Lombardie invenire et eligere stadeas et electom regi- 
mini civitatis ipsius preficias et prefectnm sine mora transmittas, ita 
quod XV* julii primo fiitari interesse possit ad exercendum regi- 
men civitatis ejusdem. Yerum quia propter brevitatem temporis posset 
merito dubitari quod potestas per te statuenda ad eandem civitatem non 
posset in predicto termino se conferre, et proinde tam in causa regiminis 
civitatis ejusdem quam in nostris serviciis haberetur defectus , volentes 
fiituris periculis obviare, Riccardo comiti Theatino sacri imperii in Mar- 
chia capitaneo dilecto filio (a) nostro per nostras dedimus litteras in man- 
datis quod si statnto termino potestas per te statnenda non interesset ad 
exercendum ejusdem regimen civitatis , idem comes aliquem probum et 
fidelem virum de hiis qui in sua curia commorantur j diligenter eligat et 
electum preficiat regimini civitatis predicte. Oportetergo tnam industriam 
talem super premissa curam etdiligentiam adhibere ut que tibi precipimus 
et expedire cognoscis, in prefixo termino finem debitum sortiantur, cujus 
negocii complementum si videris quod temporis brevitas denegabit , ex 
tunc tibi supersedendum fiierit in premissis. Defectum enim qui in ipso 
negotio possit contingere et distancia locorum et temporis brevitate, per 
eumdem comitem cui dat possibilitatem proximitas, serenitas nostra 
providit, etc. (sic). 



Lii|tas. InDGcentius papa Henrico Frajapani {ructus et redditos judica- 
toa Arboreae , exoepto censu Romaiiae Eodesiae debito, quoad 
vixerit percipiendos oonoedit. 

(Edid. HOnn, Kak. Friedr. 11, «ppoid., n* 40, e ood. Blbl. Paris.» 40S9» n* $$9.) 

Innocentius , etc. , nobili viro Henrico Frajapani , etc. Qara devotio 
ul supraj p. 734| usque ad ditarunt. Hinc est quod nos tui nobilitate generis 

(a) In cod. BeroU/MS» ma]«« 



iMDiCT. 7.} HISTORIA DIPLOMATICA. 737 

tuaque probitate pensaUs , volentes personam tuam specialis dono gra- 
tie honorare, tibi fructus, redditus et proventus omnis judicatus ArboreCi 
censu qui pro eo Romane Ecclesie debetur excepto j percipiendos a te 
per illum vel illos quos ad hoc duxerimus deputandos, quoad vixeris et 
usque ad nostre beneplacitum voluntatis, duximus auctoritate presentium 
concedendos. 
Datum Lugduni , II nonas junii , anno YI. 



Fridericus, Romanorum imperator, scribit Bononiensibus quod f^"**^ 
non elevent se in superbiam propter victoriam habitam de Hen- 
rioo filio suo, et quod incontinenti liberent eum, cum Cremonen- 
sibus^ Mutinensibus et aliis quos ceperunt. 

(Edit. in Peiride Vm. qntt., \\h. 11, cap. XXXmi; eoU. cam cod. Bibl. Gesar. 
Pari8.,/<mcb Nok^e-Dame, n« 203.) 

Yarios eventus esse fortune diversis legitur in scripturis , que nunc 
deprimit hominem, nunc exaltat, et sepe blanditur aliquos exaltando, 
quos demum deprimendo insanabili vulnere frequenter percutit et fla- 
gellat. Si vos igitur fortuna serenior respexisse videtur his temporibus 
claro vultu , non deberelis , si sapientes essetis y in aliquo superbire , 
quia sepius in altum quis tollitur, ut ruens fortius conquassetur. Nam 
sepe fortuna videtur in principio prospera nunciare, sed medium et 
finem multis replet adversitatibus et concludit. Relatum est etenim 
magnificentie nostre quod in victoria vobis data , fecistis comua ferrea , 
cum quibus totum orbem creditis ventilaie, et elevati in superbia magna 
valde , Lombardis fratribus vestris arrogantie munera transmisistis , cum 
eis solemnitates et magna gaudia celebrantes. Sed nisi cito elationem 
vestram ad mansuetudinem convertatis , comua ferrea que fecistis subito 
impetu confringentur : risus vester dolore miscebitur , et gaudium ves- 



738 FRIDERICI SECUNDI [Ahv. 1248. 

tnim in tristiciam convertetur. Gonsiderate igiturprovide et attendite dili- 
genter quod quamvis imperii nostri serenitas passa videatur aliquas 
tempestates , tamen in digno Dei judicio multos de illis qui rebelles esse 
nostre potentie presumpserunt , justicia mediantey ad penam et mortem 
conduximus , exemplum cunctis hominibus seculi monstraturi. Non enim 
sicut putare videmini j sopita estRomani imperii fortitudo; nam semper 
vigilans et attenta potentia non dormitat. Interrogate patres vestros , et 
dicent vobis quoniam avus noster felicis memorie victoriosissimus Fride- 
ricusy cum voluit, Mediolanenses priores vestros expulit a propriis lari- 
bus et ejecit , ac civitatem ipsam tripartivit in burgis. Non igitur pateant 
facile aures vestre suggestionibus ac adulationibus Lombardorum, qui 
vos sue damnationi associari cupiunt , inducentes vos in foveam de qua 
nullo auxilio poteritis liberari. Quapropter sub pena gratie nostre vobis 
precipimus et mandamus quatenus dilectum filium nostrum H. regem 
Sardinie et Galluri , cum aliis fidelibus nostris Gremonensibus , Mutinen- 
sibus et ceteris aliis quos cepistis, visis presentibuS| de carceribus 
relaxetis. Quod si feceritisy nos inter alias civitates Lombardie vestram 
exaltabimus civitatem : si vero potentie nostre mandatis neglexeretis 
obedire , triumphalem et innumerabilem nostrum exercitum expecta- 
bitis; procul dubio cognoscentes quod ad vos omni mora postposita 
veniemus j et civitatem ipsam obsidebimus , nec de manibus nostris vos 
liberare potenint Ligurie proditoresi sederitis fabula et opprobrium natio- 
num j ac vobis improperabitur in etemum. 



« 

[judo.] Responsio Bononiensium ad litteras Friderici imperatoris, et 
quod regem Hentium non dimittent. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Cesar. Paris., ane.fonds laHn^ n*" S566, cam hae nibrica : 
a Responsio per doctorem eximium in legSntt dominum RolanOnum de Passage" 
rOs civem Rononiensem. • 



/ 



boiGT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 739 

Exurgat Deus , et iniinici sui penitus dissipentur qui confidunt de 
potentia potius quam de jure; de furore maximo jam elati terroribus 
atque minis sibi credunt alios subjugare , sed non sic nec semper fefiet 
quodcumque minabitur arcus nec lupus rapiet cpiod intendit. Nolite ven- 
tosis verbis igitur nos terrere, qui non sumus arundines paludine que 
vento modico agitantur , nec plumis similes nec brume ut a solaribus radiis 
dissolvamur. Preterea noveritis quod regem Hentium tenuimus , tenebi- 
mus et tenemus, tanquam fore creditur nostri juris; sed si vestram vultis 
injuriam vindicare, uti viribus vos oportet, et vim vi expellere nobis lice- 
bit. Accingemus enim gladium super femur et rugitum dabimus ut leones 
ad expugnandum vos hostiliter oppugnantes, nec magnificentie vestre 
sufiQragium dabit innumerabilis muliitudo, quia ubi multitudo , ibi debet 
confusio assignari , et sic dicitur in proverbiis antiquorum : 

A cane non magno sepe tenetnr aper. 



Fridericus, Romanorum imperator, regratiatur communi Muti- f^™***-^ 
nensi, dolenti de casu regis Sardiniae, monetque ut in fide sua 
perseverent , quum ultimae rebellium suorum depressioni vacare 
disponat. 

(Edit. ap. Petri ie Vm. epUt., lib. m, cap. XLYII. In cod. Mediomont. Th. Phil- 
Upps, n* 8930y haec mbrica legitnr : Fredericus regi Boemie^ sed minus recte.) 

Ex relatione literarum vestrarum, quas super eventu H. regis Sardi- 
nie y dilecti filii nostri j nuper nostro cuhnini destinastis , tanto clariorem 
novimus fidem vestram , quanto per evidentiora signa cognovimus non 
minus de casuum nostrorum adversitate vos deprimi, quam de succes- 
suum prosperitate letari. Hec sunt etenim devotionis indicia, que mater 
fidelitas requirit in subditis , ut qualitercumque fortune dubietas succes- 
snra proveniat , qualitercumque tempora promittentur, fidelium semper 
corda sint eadem et in laudabilium jugiter operum exhibitione persistant. 



740 FRIDERICI SECDNDI [Anf. 1249. ' 

Siticeritatid itaque vestre constantiam proinde laudum titulis eo libentius 
extollimus , quo plena de vobis votis nostris respondente fiducia , vos ad 
nostra servitia promptos semper et benevolos invenimus. licet igitur 
casus ipse, si casus dici debeat , ex quo negocia nostra non cadunt, fabu- 
lose gravis et vulgariter horridus videatur, nos tamen ipsum pro levi seu 
minimo reputantes, aUitudinem mentis nostre propterea in nullo deflexi* 
mus, nec ulla vel modica causa nos proinde turbationis affectus (nc). Sed 
cum bellorum facta sint dubia et serenitatis nostre gremium abundet 
copia fiiiorum , equanimiter hujusmodi nova suscipimus , et nostre poten- 
tie dexteram tanto propterea fortius in rebellium nostrorum excidium 
incitamus et erigimus ad vindictam , quanto propter hoc videntur aper* 
tius inanis glorie ventum et frivolam resistendi materiam assumpsisse. 
Cumque casus hujusmodi gladium nostrum potenter acuerit , et in detri- 
menta nos hostium ardentissime provocarit, devotionem vestram horta- 
mur attente mandantes quatenus rancoris cujuslibet speciem abigentes, sic 
more solito circa nostra servitia laudabiliter insistatis, quod spem, quam 
de vobis stabili mente concepimus , sentiamus in nobis in opere commo- 
dosam. Nos enim temporis habilitate captata, sic ultime depressioni 
rebellium , apertis thesauris nostris et fidelium nostrorum subsidiis aggre- 
gatisy vacare dispouimus, quod nedum cogantur a ceptis inviti desistere, 
sed potius peniteant incepisse. 



BoM^Miti, Fridericus, Romanorum imperator, comitem Thomasium de 
Sabaudia generalem impwii legatum in Lombardia a flumine 
Lambro superius constituit^ cum mero et mixto imperio et gladii 
potestate, eique auctoritatem judiciariam plraissime tribuit. 

(Edit. apud GniCHENON^ Hut. ginialog. dc la maiton de f ovote ^ preoves, p. 93; 
— et ap. Hittar. pairiae tnonum.f chart., tom. I, p. 1899, cum mendis fere 
eisdem, Hcet ex origlD. in arch. reg. cur.y Dipl. imp. &sc.I, n* 94, unde pen- 
det sigfllom, desomptom asseratur. Gf. doeomenta eftisdem quasi formolae, 
t. V, p. 367 et seqq., t. VI, p. SST-^SSa.) 



IviMCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 741 

Fridericns Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Hieru- 
salem et Sicilie rex, prelatis ecclesiarumy marchionibus, comitibus, vavas- 
spribus, nobilibus, potestalibus, consiliis, communitatibus et universis per 
Lombardiam a flumine Lambri superius constitutis fidelibus suis gratiam 
suam et bonam voluntatem. Ad extollenda justorum preconia et repri- 
mendas insolentias transgressorum prospiciens e celo justitia erexit popu- 
lis regnantium solia et diversorum principum potestates. Caruisset nam- 
que libenter humana conditio jugo dominii nec libertatem a se quam ipsis 
natura contulerat, homines abdicassent, nisi quod impunita licentia scele- 
rum in evidentem pemiciem humani generis redundabat, et sic ex neces- 
sitate quadam oportuit naturam subesse justitie et servire judicio liber- 
tatem. Sedoiec exquiri decuit extrinsecus aliam speciem creature cui 
se representata per hominem celestis imago subjiceret, dum in redditione 
census numismatis imperium pre celeris fortune fastigium presignivit (1 ) , 
sed homo prelatus est homini ut gratiorem efficeret prelaturam. Atten- 
dentes igitur quod ex imperialis officii nostri debito quod ex celesti dis- 
pensatione suscepimus, villicationis nostre rationem sumus in die di- 
stricti judicii reddituri, cnm ({ualitate diversorum negotiorum nostrorum 
et imperii per nonnullas et diversas partes majestatis nostre presentiam 
necessarie requirente, in partibus ipsis morari continuo presentialiter 
nequeamus, ne majestatis nostre presidio et justitia careatis, ecce pro 
recuperatione ac defensione nostrorum et imperii jurium et honorum , 
conservatione boni et pacifici status vestri et viva guerra nostris rebelli- 
bus inferenda, de fidelitate, industria et strenuitate Thomasii de Sabaudia 
comitis dilecti consanguinei et fidelis nostri ab experto plenarie confi- 
dentesy ipsum nostrum et sacri imperii generalem legatum in partibus 
ipsis duximus statuendum , nec eum sola legati potestate volumus esse 
contentumy sed ei adjicimus officium presidatus; concedentes ei merum et 
mixtum imperium et gladii potestatem et ut in facinorosos animadvertere 
yaleat , purgando commissam sibi provinciam (2) , in eos specialiter qui 

,^_^^ __j l ]__i . ._! ^ t_ _ 11 I ■i-ir- ■! ^ 1 ¥ " 1 ^ 

(4) LocuB oertiflfiiine mutihis, licet ex originali depromptas asseratur, si eum oonferas cum 
-documentis aupra laudatis. 
(2) Deeat aliquid, scilicet in malefaetores inquirat 

VI. Pan2. 94 



aijuu. 



742 PRIDERICI SECUNDl [Ami. 12». 

stratas et itineFa publica ausu temerario violare presiimuiit , criiiunales, 
dviles et liberales audiat et determinet questiones, quarum cognitio si 
nos presentes essemus ad nostrum judicium pertineret, puniendos inqui- 
rens et puniens inquisitos. Decreta utique interponat que in alienationibus 
rerum ecclesiasticarum et minorum ac transactione alimentorum secun* 
dum justitiam interponi solent, et ut minoribus et majoribus quibus uni* 
versalia jura succummt causa cognita restitutionis in integrum ben^- 
cium lai^atur, plenam sibi concedimus potestatem. Ad audientiamquoqne 
ipsius appellationes deferri volumus quas a sententiis ordinariorum judir 
cum ac eorum omnium qui jurisdictionem ab imperio nacti sunt infira 
regionem ipsam et ejus terminos contigerit interponi , nisi forte vel cause 
qualitas vel numerus appellationum hoc adimant appellanti^ ut tamen a 
sententiis suis ad audientiam nostram libere valeat provocari. Ordinandi 
quoque judices et notarios plenam eidem iegato conferimus potestatem. 
Quocirca dictum comitem legatum et presidem nostrum et imperii , ut 
diximus, in regione prefota a nostra majestate statutum tanquam presen* 
tie nostre speculum sincere devotionis affectibus admittentes, eidem 
super omnibus et singulis que ad commissum sibi legationis et presidatns 
officiumy ut superius est expressum, pertinere noscuntur , tanquam miges* 
tati nostre persone ad honorem et fidelitatem nostram intendere, obedire 
et parere efficaciter debeatis, ut devotionem vestram proinde de bono in 
melius dignis laudum preconiis extollamus. 

Datum Beneventi» anno dominice incamationis MCXIXLIX9 mense juniiy 
septime indictionis (1). 



Fridericus, Romanoram imperator^ comiti Thomasio de Sabau- 
dia pro gratis ejus servitiis quae contulit et in antea, conferre po- 

(4) Adest in archivo Taarinensi sub eodem fasctcalo, n<> 23, alterum ejufldem concessionis 
exemplar, ipsi lamen Thomasio direetam, ubi diem menoB netatom eaie diconl, videlicet 
Wurstemberger 21 junii et Cibrario (Hi$t. di Savota, t. H, p. 52, not. 8), 6 jviii; Teriaimi- 
liter tamen in hoc ultimo 6 [kdkndoi] juUi Bobaudiendom est, quod 26 jmiii aooat. 



IKDICT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 743 

terit gratiora, concedit ut in civitate Taurinensi pedagium decem 
solidorum monetae provincialis de quocumque trosello exigat, 
computatis in hoc veteri septem solidorum pedagio, quamdiu 
haec praesens gratia duraverit percipiendum. 

(Hemorat. ap. BosHMSBy Regest, imper., p. 309, n® 1164, ez copla in archiYO 
Taorin. ; et ap. WnRSTEMBBBGBB , Peter der xw» grqf. wm Savoy. , t. IV, p. 1 2 1 , 
Vrkuni., ex inyent. diplom. imper.y fiue. I, nf 33.) 

Datum Beneventi , anno dominice incamationis MGCXLDL , XXI junii , 
septime indictionis. 



Fridericus, Romanorum imperator, Guillelmo Tunnono (1), ^SSl* 
Terrae Laboris et comitatus Molisii magistro camerario, dat in 
mandatis ut Gualterio de Ocra electo Capuano restitui fadat 
omnia bona quae quondam Petrus de Yinea proditor, Thomasius 
ejus frater atque Taffurus et Angelus de Yinea e concessione eccle- 
siae Capuanae possidebant, et quae postea imperiali curiae fuerant 
devoluta. 

(Memorat. his veriils a Fb. DiinBLB, Sepokri reali di Pakrmo^ jk S69 nola. Qul 
qaidtm addit : II fud beUimmo mommento iuUama inedito ii eomerva preuo 
di mcn Unde maxime desiderandum hoc docomentam una com aiiis periissej 
cam pretioaissima de rebus Friderid II collectio a Daniele comparatapost mor- 
tem ipsius dispersa fuerit. Argucnentum igitur tantunmiodo nobis ezhlbere 
licet, notasque chronologicas quae sunt ita : ) 

Datum Beneventi , XXVI junii , septime indictionis. 

(4) Sopra yero dicilur Turrione. Cf. p. 748. 



744 FRIDERICI SECUNDI [Am. 1249. 



• 

Ij^: Gualteriiis de Gapua, receptor imperialis in Tuscia, de man- 
dato Friderici de Antiochia confitetur recepisse a camerario commu- 
nis Senensis GGCL libras denariorum pro aestimatione LXX mar- 
carum argenti quas dictum commune solvere tenetur annuatim. 

(Inedit. ap. archiy. oomm. SeQens., pergam., t V, n* 438.) 

Anno Domini millesimo GCXLyillly indictione YII, die 11 nonas julii. 
Ego magister Gualterias de Capua, receptor et expensator pecunie impe- 
rialis in Tuscia , a vobis domino Incontrato Tolomei camerario comunis 
Senensis solventi nomine et vice ipsius comunis , parabola et consensu 
dominorum Renaldi Alexi, Guinisi Yenture et Guidonis Jacobi exquatuor 
provisorum dicti comunis et habita voluntate majoris partis consilii Cam- 
pane , juxta preceptum factum per licteras domini Friderigi de Antiochia 
domini imperatoris filii , sacri imperii in Tuscia capitanei generalis , de 
solvendis michi marcis quas comune Senense solvere tenetur imperiali 
camere annuatim , non spe future numerationis confiteor recepisse et in 
veritate habui et recepi CCCL libras denariorum Senensium, pro extima- 
tione septuaginta marcarum argenti ad rationem centum solidorum pro 
qualibet marca , quas dictum comune solvere tenetur imperiali camere 
annuatimy et in his renuntio exceptioni non numerate et non recepte 
pecunie et non estimatarum marcarum et rei dicto modo non geste et 
omni juris et legis auxilio. Actum Senis, coram domino Alberto Ranerii, 
domino Bonricovero judice , Palmerio Vive et Romano notario et aliis 
testibus presentibus. 

Ego Jacobus quondam Ranerii de Quinciano notarius predictis interfui 
et ea rogatus scripsi et publicavi. 



lniiCT. 7.] HISTORIA DIPLOHATICA. 745 



Fridericus, Romanorum imperator, Ludovico regi Francorum, ^^""••^ 
existenti in partibus ultramarinis, condolet de disgregatione clas- 
sis ejus, precaturque ut sibi de continentia status et processus 
rescribat. 

(Edit. in Petride Vin. epist., llb. m, cap. XXII; coll. cum codic. Biblioth. 
Cesar. Paris., anc. fondt latin^ n* 8567, et fonds Saint^Germain Barlaify 
n? 456.) 

Fredericus, etc., L. illustri regi Francorum , etc. Generali qua cunctos 
amplectimur fidei participatione christicolas , sed speciali qua vestram 
pura diligimus affeclione personam , inter diversa tot et tanta curanim 
genera , que cogitationibus nostris indesinenter occurrunt , precipua red- 
dimur cordis anxJetate solliciti , et aifectamus instanter de vobis audire 
veridica nova que placeant, et scire plenarie in Terre Sancte subsidium 
vestre peregrinationis eventum, velut qui (teste summo judice) semper 
ipsam amore negocii desideravimus prosperam , et affectione persone 
semper votorum conformitate felicem. De cujus etiam ingressu negocii, 
velut in tam valida rerum et temporum tempestate tentato , res quippe 
soUiciti plena timoris, amor quem ad progenitores vestros et vos habuisse 
suaviter memoramur illesum, timidos nos crebro reddit, et multotiens 
etiam dubitare coegit ne votis communibus absonum infestis auspiciis 
exitum sortiretur. Inter has siquidem anxietates et sollicitudines , quas 
eventus futuri dubietas nostris affectibus ingerebat , volatilis fame garru- 
litaSy variis discussa relalibus, supervenit : que veritatis utinam vacuas 
recitationes eructans , classis regie stolium , fidelium dudum sancto pro- 
posito non sine magnis laborum et sumptuum profusionibus congrega- 
tum y in tempestate maris et fluctuum j quibus non nisi divine potestatis 
autoritas imperat, coUuctatione ventorum asseruit disgregatum (1). Ex 

(4) Dla tempestas quae regis Ludovici claasem disBipayit dom e Cypro ad littus Aegypti 
tenderet, circa finem meosiB maii accidit. 



746 FRIDERICI SECCNDI [Aiw. 1249. 

quo tanto yehementioris causam turbationis assumpsimus, quanto perso- 
nam vestram pre cunctis mundi regibus et principibus synceriori charitate 
diligimus , et quanto per id multorum Christi fidelium nobiscum inten- 
tione suspensa , Terre Sancte excidio, que Gallicarum virium tam proxi- 
mum subsidium expectabat, devotis affectibus condolemus. Ista tamen 
varia relatione perplexi, credere simpliciter loquacis feme relationi nolui- 
mus, donec super his veritas, que dubietatis hujusmodi turbines abluat, 

nobis lucidior patefiat. Propter quod latorem presentium ut ad 

nos redeat vestri processus (utinam felicis) noticia iustructus assertor, ad 
vestram presentiam specialiter duximus destinandum. yelleaius nihilo- 
minus fluctibus placatis Italicis, vobis esse locorum habilitate vicini; ut 
qualitercunque res ipsa se habeat , opem non literis tantum , sed aliis 
subsidiis vobis nostre magnificentie dextera destinaret ; que tamen in 
quantum negociorum et temporum qualitas patitur, non minus libenter 
vobis offerimus quam nobis ipsis aut uni quem chariorem habemus ex 
nostris filiis presentamus. Dilectionem itaque vestram rogamus attente 
quatenus de statu et conlinentia vestra ac stolii vestri processibus anxia 
nostre serenitatis intrinseca renovetis. 



•«v«»w«*w*^*«*iM*Mi*i^«*a 



ijniio.] Fridericus, Romanorum imperator, B. reginae Francorum scribit 
se nuntio Alfonsi comitis Pictaviensis filii ejusdem reginae saumas 
frumenti et hordei bonosque dextrarios assignavisse , concessa 
eidem licentia necessaria quaelibet de regno suo emeiuli et eK- 
traheudi. 

(Edit. in Petn de Vin. epUU^ lib. m, cap. XXim; coU. cam ood. BU)1. Couur. 
Paris., anc. fandt latm, n<» 8567, tifimdi Saint-Germain Harlai/f n® 455, et 
ciun codice Guelbertltano necnon Mediomont. PhillfppseDsi.) 

Fredericus , etc. , illustri regine Francorum , etc. Multa sunt que vobis 
et vestris iibenter placere nos admonent , dum multiplioiter hactennB vw 



ImcT. 7.] HI3T0RIA DIPLOMATICA. 747 

6t vestros nobis placuisse recolimus , et placituros in antea firmiter opi- 
namur. Sed ex his debitum tantummodo mutue dilectionis exsequimur, 
ut a quibus nos amari conspicimus eos amicabiliter diligamus. Unum 
verumtamen ad boc expresse nos excitat et quodammodo necessario nos 
inducit, quod dum L. iilustrem regem Francorum et alios fiiios vestros, 
quos pura mentis affectione diligimus , non sine providentie vestre con- 
aiiio quo salubriter regnum Francie gubematur, Terre Sancte negocium 
tam libenter quam utiliter conspicimus assumpsisse , ad prestanda sibi 
super hec munificentie nostre suffi*agia tanto libentius invitamur, quanto 
per id publico bono fidei christiane consulitur, quantoque negocium 
ipsum nos pre ceteris orbis terre principibus quasi quadam specialitate 
sollicitat y ac etiam super hoc nostrum principaliter interesse versatur. 
Yellemus etenim (teste Deo) ad prosecutionem tam sancti propositi per- 
sonaliter nosmetipsos adducere, ut qualiter et quantum nosejusdem nego- 
cii cura peran^t, tantorum principum comitiva sufblti^ personaliter 
monstrare possemus. Sed concepta jam dudum vel obstinata quin potius 
pape nostri duricie, dirus christiane Sedis antistes, cui excidia tot et 
tanta vix displicent, dum eisdem voluntarius se immiscet y prout univer- 
salis hec notio pubiicat , et vestre serenitatis industria ^ sicut pro firmo 
credimus, non ignorat, impedimenta continua nostris processibus objicit, 
et expleri nostra desideria non permittit. Yellemus nihilominus, dum 
ad prosecutionem tanti negocii personalia non possumus adjuvamenta 
porrigere , rerum victualium subsidia ministrare , nisi caristia victua- 
lium , que duobus jam preteritis annis in regno nostro invaluit et presen- 
tem etiam non omisit , nostre provisionis ordinem ^ quem super hoc libe- 
ralitas nostra libenter conceperat, prepedisset. Nec tamen propterea pati 
potuinras quin vestra et filiorum vestrorum dilectione commoniti , et tam 
salubris negocii commodo persuasi , vellemus potius nobis ipsis et fideli- 
bus nostris regnicolis in ipsorum victualium erogatione deficere , quam 
predictis filiis vestris et aliis regni vestri fidelibus , qui per se vel nuncios 
suos per r^um nostrum transitum habuerunt, in tam laudabili et felici 
peregrinatione deesse. Nuper etiam vestrorum interventu precaminum, 
que nolumus nec novimus obaudire, A. comiti Pictaviensi, dilecto filio 



748 FRIDERICI SECUNDI [Avir. im 

vestro, per Johannem de Trecis (l)nuntiam suum mille saumas fhimenti 
et totidem hordei de horreis nostris et L (a) bonos dextrarios de libe* 
raiitatis nostre munificencia du:timus destinandos , concessa sibi nihilo- 
minus a majestate nostra licentia quod ad opus ejusdem comitis neces- 
saria quelibet in regno nostro libere valeat emere et exLtrahere, prout 
suis et familie sue usibus viderit opportuna. Ad hec profecto que dixi- 
mus j que vestra et filiorum vestrorum augmenta respiciunt , in quantom 
negociorum et temporum qualitas patitur, nos in antea votis ardentibus 
promptos et benevolos offeremus. 



cjiiiio.i Fridericus, Romanorum imperator, regi Francorum siguificat 
quod mittit dextrarios et victualia Alfonso fratri suo , in subsi- 
dium Terrae Sanctae proficiscenti. 

(Edit. ap. Petri de Vin. qn$t.y lib. III, cap. XXIII; ooU. cam ood. Blbl. Gesar. 
Paris.y /omb SaitU^^ermam Harlay^ n* 455, et cam alils tom Germaniae, tain 
Angliae codldbus.) 

[FredericuSy etc, regi Francorumy etc.]. Semperhact^nus, ut loqua- 
mur ad literam^ continua propositi tenacitate firmavimus qualiter vos et 
vestros , quos pure mentis affectione diligimus , operis evidentis indiciis 
honorare possemus. In cujus propositi tanto fortius prosecutione persia- 
timus j imo robustius animamur quanto vos crucis negocium in Terre 
sancte servitiis (de cujus succursu celeri pre ceteris orbis terre principi- 

(a) Alias LX; in cod. 8567, simpliciter deeem. 



(4] Hoc nomen addimus ez codicib. Bibl. Guelferbitanae et Mediomontanae. Johannem 
istum de Trecis seu Treucis unum fuisse ex baronibus Frands in Syria constitutis compe- 
rimus ez Pauli, Cod, dipl. di Malta, ubi instrumentum ezhibetur quo Johannes et Simon de 
Treucis Hospitalariis quamdam donationem conferunt. Dat. Acon, 3 aprilis 4245. 



IvDiCT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 149 

bus precipua nos cura soUieitat) , tam libenter quam viriliter assum- 
psisse videmus. Ad quod vellet personaliter et potenter una vobiscum ad 
presens (teste supremo Judice) potentie nostre virtus insui^ere , ut ubi 
maxime res nostra agitur, tantorum principum societate tam gratifica 
comitiva suCFulti, gaudere possemus, nisi concepta dudum vel antiquata 
quin potius pape nostri nequitia , tam in his quam in aliis , prout uni- 
versalis jam notio publicat^ nostris desideriis obviaret vel repugnaret. 
Vellemus nihilominus, dum personaiia non possimus adjuvamenta porri- 
gere vobis et genti vestre, de suffi^giis aliis et opulentia regni nostri 
magnifice providere y si caristia victualium que in regno nostro duobus 
jam preteritisannisinvaluity et potestatem inclusit voluntatisnostre, quam 
super hoc promptam et paratam offerimuSy non obstaret. Quanquam 
jgitur vobis et vestris, causis quas diximus, nostre serenitatis affectio 
non valuerity sicut voluit^ amicabiliter providere; nihilominus tamen 
vestra dilectione commoti et tam salubri commodo persuasi , maluimus 
nobis ipsis et fidelibus nostris regnicolis in ipsa victualium subtractione 
deesse , quam vobis et fidelibus ve^tris et aliis regni vestri nobilibus 
qui per regnum nostrum transitum habuerunt, in tam utilis et sancti 
propositi persecutione deficere , in quibus vestris et eorum necessitatibus 
nostra posset liberalitas subvenire. Nuper enim ad ostendendum pure 
dilectionis indicium , quam ad vos et vestros semper habuimus et habe* 
mus illesam, Johanni de Trecis (a), nuncio A. comitis [Pictaviensis] (6) 
charissimi fratris vestri , mille saumas de victualibus curie nostre et L 
dextrarios fecimus liberaliter assignari , dicto comiti pro viagio suo (1 ) 
ex parte nostre celsitudinis presentandos; concessa sibi nihilominus a 
majestate nostra licentia quod ad opus ejusdem comitis necessaria in 

(a) la impresso de Loeo^ male; in cod. Goelferb. de Greeis; in cod. Mediomont. de 
Trecis, Vid. supra, p. 748, not 1. 

{b) In impresso Thobmni^ menda evidens; nomen in caeteris oodiclbns deest. 



(4) Alfonsus comes PictaYieiisis apud Aquas Mortuas navem ascendit 25 augusli 4249 et 
Damiatam advectus est die domi&ica ante festum SS. Simonis et Judae (24 octobris). 
VI. Part2. 96 



7B0 FKIDBKICI SECDNB! [Ajni. 1249. 

regno nostro libefre emere valeat, que pro ipsins et fiimiliesue usibus 
Tiderit opportuna. 



aag^' Fridericus, Romanoram imperatof, oommuni Maceratae fide- 
libus suis concessionem quondam per Henricum fiUum sunm, 
imperii in Italia legatum, eis factam ratam habet et confirmat. 

(Edldt Co»A690ia, Reggia Piema^ parte I, p. 1 1 1-1 IS» ex origl&ali in arcUvo 
Ifaeeratae.) 

Federicus Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jemsa- 
lem et Sicilie rex. Per presens scriptum notum facimus universis tam pre- 
sentibus quam futuris quod commune Macherate fideles nostri per am- 
baxiatores suos adnostram presentiam destinatos majestati nostre humiii- 
tersupplicarunt quodcum Henricusrex. Sardinie sacri imperii in Italia le- 
gatus, dilectus filiusnoster, attendetis dudum fidem puram etdevotionem 
sinceram quam commune predictum erga servitia nostra gerit, auctoritate 
culminis nostri concesserit eis, etc. (Memorantur ibidem eaquae rexpraedio 
tus in eoDtenso per privilegium indulsitf (1 ) usque ad) prout predic ta omnia in 
scripto concessionis eis facte per regem prediclum asserunt oontineri , nos 
concessionem ipsam ratam habere et confirmare eisdem [de] nostra gratia 
dignaremur. Nos autem attendentes fidem puram et devotionem since- 
ram quam predictum commune Macherate erga nos et sacrum imperium 
actenus gessit et gerit , incommoda etiam et damna quamplurima que 
presentis turbationis tempore a rebellibus nostris propter fidelitatis sue 
quam ad nos habent constantiam pertulerunt, supplicationibus eorum 
benignumprestantesassensum, concessionem predictam, prout continetur 
in scripto a rege prefato eis facto , eis in fide ac devotione nostra persis- 

(1) Vensimiliter illad privflegiiim qnod supra dedimtts ad ann. 1239, menae noyembri, 
t IV, p. 540, licet Gompagnoni se non specialiter ad id referat. 



ImncT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 751 

tenlibas (1) ratam habemus et auctoritate noBtri calminis, salvo per 
omnia jure imperiiy confirmamus; mandantes ut nuUus sit qui contn 
confirmationem presentem memoratum commune super prraiissis impe- 
diat aut perturbet; quod qui presumpserit, indignationem nostri cuhninis 
se noverit incursurum. Ad hujus autem confirmationis memoriam et sta* 
bilem firmitatem , presens scriptum per Belprandum de Cusentia nota* 
rium et fidelem nostrum scribi et sigillo majestatis nostre jussimus 
communiri. 

Datum Melfie, anno dominice incamationis millesimo ducentesimo 
quadragesimo nono, mense augusti, septima indictione, imperante 
domino Federico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore smiper 
augusto, Jeriisalem et Sicilie rege, imperii ejus anno vigesimo nono, 
regni vero Sicilie quinquagesimo primo, feliciter. Amen. 



Fridericua, RomaQorum imperator, Meinhardo comiti Goriciae ^«"n^; 
capitaneo suo in Styria auctoritatem concedit recipiendi et fidje- 
libus suis obligandi omnia bona quae patriarcha Aquilegensis, 
electus Salzburgensis et alii praelati infideles in Styria et Garniola 
possident. 

(Edit. ab Emmert, Monum. TiroUntia; ap. Chiiel, Osterreickbehe GeeeMM- 
feirUher^ 1. 1, p. 670.) 

Tridericus Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jeru- 
salem et Sicilie rex. Per presens scriptum notum fieri volumus universis 

(4] Non tamen diu in fide imperatoris Maoerata perseverayit, dum illam mox in Ecclesiae 
partes conversam inveniamus ex litteris cardinalis Petri Capoccii , datis apud Maceratam 
XYI kalendas deoembris (46 nov.) 4249, quibus iste legatns homin3>us Bfaeeratae confirmavit 
terram castri Lomani quod ope Theutonicorum et Sarracenonim, Friderici foutores tunc pe- 
nitus destruierant. Cf. Compagnoni, Ibidem^ p. 416. 



752 FRIDERICI SECUNDI [Am. 1248. 

imperii fidelibus tam presentibus quam futuris quod cum nos M. comitem 
Goricie dilectum fidelem nostram capitaneum Slirie duximus statuendum, 
omnes possessiones et omnia bona que patriarcha Aquiieiensis , electus 
Salzbui^ensis ac aiii prelati qui fidem et devotionem nostri nomi- 
nis abjuraranty in Stiria et Garaiola tenent et possident, ad manus nos- 
tras recipiendi et ea omnibus illis qui ad cor reversi ad fidelitatem et 
servitia nostra redire puro corde voluerint, obligandi, eidem comiti plenam 
contulimus potestatem ; quicquid idem comes de prediclis possessionibus 
et bonis capiendis et supradicto modo obligandis fecit vel in antea fece- 
rit, ratum et firmum inviolabiliter habebitur (stc). Ad cujus rei memoriam 
et stabilem firmitatem presens scriptum fieri et majestatis nostre sigillo 
jussimus communiri. 

Actum Fogie, anno Dominice incaraationis millesimo ducentesimo 
quadragesimo nono , mense octobris , octava indictione. 



^JSSbSS.' Fridericus, Romanoram imperator, gratam habet obligationem 
per comitem Goritiae capitaneum suum in Styria H. comiti de 
Ortemburg apud Grazlup pro sexcentis marcis argenti factam. 

(Edit. ap. Chmbl» FonUs rer. Austriae.f diploinataria»parsI, p. 30, exorigi- 
nali in arch. Yindobon.; memorat. ap. Bobhmbe, Regeii. imper.^ p. 309, 
n«1169.) 

Fridericus Dei gratia Romanoram imperator semper augustus , Jerasa- 
lem et Sicilie rex. Per presens scriptum notum fieri volumus universis 
imperii fidelibus tam presentibus quam futuris quod cum nos M. comiti 
Goritie capitaneo Stirie, dilecto fideli nostrO| obligandi de possessionibus 
nostris in Stiria et Garaioia pro servitiis nostris plenam contulerimus 
potestatem, obligationem factam per eumdem comitem H. comiti de 
Ortemburch dilecto fideli nostro apud Grazlup (1 ) pro sexcentis marcis 



(4) Groselup in NeustadoDsi regione, in Kariatbia. 



bDiCT. 8.] H1ST0RIA DIPLOMATICA. 753 

argenti, ratam gerimus et acceptam (i). Ad cujus rei memoriam et stabi- 
lem firmitatem presens scriptum fieri et majestatis nostre sigillo jussimus 
communiri. 

Datum Fogie , anno Dominice incamationis miilesimo ducentesimo 
qnadragesimo nono, mense octobris^ octave indictionis. 



Petrus Sancti Oeorgii ad Velum Aureum cardlnalis, Apostolicae ^v^ 
Sedis legatus, commune Givitatis Novae sub protectione Ecclesiae 94 



Clvltam 
NoTUHy 

BttTMDbril. 



recipit, eisque jura, honores et consuetudines confirmat, dum in 
fidelitate Ecdesiae perstiterint. 

(Edid. ILuuifeoNi, Memcr. taer. e dml. A CkfUa Nova, lib. III, p. 373.) 

Petrus miseratione divina Sancti Georgii ad Yelum Aureum diaconus 
cardinalis, Apostolice Sedis legatus, dilectis in Christo communi Givitatis 
Nove salutem in Domino. Intendentes corporum et animanim vestrarum 
patemo studio curam habere sollicitam ut adjuti nexu fiiiali Ecclesie 
matris amplexibusy ipsius gratiam plene consequamini et amorem , vos 
universos et singulos affectu t>enevolo prosequi volumus et favore gratie 
spedalis, ut tanto libentius dicte matris beneplacitis adherere curetis 
qpianto favorabiiius scietis ipsam vestra commoda promovere. Propter 
quod vos et terram vestram recipientes sub protectione Apostolice Sedis 
et nostra , omnia jura vestra y honores , usus et consuetudines approbatas 



(4) Mucliar, Geseh. der Steiermarkf p. 224, obligationem de qua hic mentio 6t, ex Saat- 
budi S. Laml)erti eztraxit et inseruit : « Nos Meinhardus comes Goritie , capilaoeus Styrie, 

etc Ex iajuncto nobia imperiali mandato capitaneatus officio Styrie, domino 

Hennanno nobili comiU de Ortenburch auctoritate imperiah' predium provinde in Grazzlupp 
pro quadam summa pecunie obligavimus, ut domino nostro preclaro imperatori servitia exhi- 
beat grata et accepta . . • Datum 24 augusti M. CC. XLIX. » Meinhardus postea capitaneos 
in Austria simul et in Styria nommatur, post ducis fiavariae resignationem. Cf. instrumentum 
SO januarii 4250, apud Muchar, ihidem, p. 227. 



754 FRIDERICI SECUNDI [Aiw. 12». 

manutenere et defendere volumus et in ipsius inviolabili gratia conser- 
vare et augmentare ipsas proponimus , sicut exegerint vestrorum sufira- 
gia meritorum ; voientes quod privilegiis , possessionibus et tenutis quas 
habebatis ante guerram inceptam inter Ecclesiam Romanam et dominum 
Federicum imperatorem [et] tunc lemporis tenebatis de jure tam in mari 
quam in terra, in posterum uti iibere valeatis. Hec autemomniaetsingula 
dum in Ecclesie fidelitate perstiteritis, vobis volumus observari. In cujus 
rei testimonium presens privilegium inde fieri fecimus ' sigilli nostri 
munitione roboratum. 

Datum apud Qvitam Novam , VIII kalendas decembris , anno Domini 
millesimo ducentesimo quadragesimo nono (1). 



(4) Ad omandam documeiitorum seriem rerumqae successionem eluddandam, chartarum 
a legatis Raynerio et Pelro pro rabus Marchiae garendi» «mooeflarum e{tttomeDy(|aotquotin?e- 
nire potuimus, nunc exhibemus : 

A Raynerio cardinaii Sanctae Mariae in Gosmedin, vioem domini papae gmate ia Ptfri- 
monio, Tuacia, ducatu Spoletano et marchia Anconitana: 

4248, 6 idus januarii (8 jan.), Tolentini. Pro hominibus Sancti Ginesii. 

— 3 idus januarii (14 ]an.), Tolentini. Pro monasterio Sancti Fermani ab hominiboa Bla- 

ceratae et Friderici copiis devastato. 

— idibus februarii (43 febr.), Bsii. Hommibus Esii possessioneB oonfirmat eiaque oOensaa 

in Ecclesiam illatas remittit. 

— 3 idus martii (43 mart.), Ancooae. Pro hominibus Montis Uimi ab hominibus Macera- 

tae, Boberto de Castilione et aliis Friderici fiiutoribos laoessitb. 
-^ 5 nonas maii (3 maii), Aneonae. Pro hominibua GagU, c dummodo libere reTevtaBuii 
ad mandata Ecdesiae atque nostra. » 

— idibus maii (45 maii), Racanati. Pro hominibus Montis Goeari adtersus Civilam Noram 

et GibeliDOS forisbannitos. 

— t julii, Cinguli. Cootra Civitam Novam pertinaciter imperatori adhaerentem. 

— 8 caleodas augusti (25 ]ul), Cinguli. Pro hominibus Morri de Yalle a communi Civitatis 

Novae et a Richardo comite Theatino oppressis. 

— 3 calendas octobris (28 sept.), Esii. Pro oommuDitate nrmana. 

4249, 3 idus martii (43 mart.) Firmi. Pro monasterio Sanctae Mariae de monte Senario. 
A Petro Capoccio cardiDali Sancti Georgii ad Yelum Auroum: 

— 46 calendas decembris (46 nov.), Maoeratae. Pro hominibus Maceratae. Yid. supra, 

p. 754 , not. 4 . 

— 8 calendas decembris (24 nov.), apud Civitatem Novam. Pro hominibus CivitaUs No- 

vae. Quod edimus. 



biMcr. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 755 



Mntinenses inierunt foedus cnm Bononiensibus et habumint «^ ^wembrii. 
duas potestates et recuperaTerunt omnes suos captivos, et regem 
in vinculis dimiserunt. Memor.pot. Regin. ap. Mcrator., Scriptor. 
t. VIII, p. 1117. — Interea Mutinenses absque rege Encio et Cre- 
monensibus qui capti erant eorum servitio^ cum Bononiensibus 
pacti fuerunt (1). Chronic. de reb. in Ital. gestisy p. 221. 



Fridericus, Romanorum imperator, Conrado filio suo nuntiat ,^^^»^3 
Tictwiam in marchia Anconitaiia de Petro Capoccio Apostolicae 
Sedis legato et sequadbus ejus a suis reportatam, monens dyitateB 
hujus regionis ad suum dominium mox redituras. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Cesar. YiDdob. PhUologui dicto, n'' 305, fol. 159 recto.} 

FredericuSy etc., Cunrado nato suo, etc. Quia patema (a) prosperitas 

(a) Yox male exarata sab hac f ormdi patras. Restitui quoque posset jniMf. 

1250, 44 (?) idus februarii, Anconae. Pro homiDibus Montis Gosari. 
~ 6 nonas maii (S maii), Callii. Pro hominibus Gallii (Cagli). 

— 45 calendas junii (48 maii), CioguU. Pro hominibus MoDtis Uimi. 

— Tseptembris, Camerioi. ProhominibugSancti Ginesii. 

(4} Hoc foederis pactum die mercurii quioto dedmo decembris 4249, indictione VII , initum 
reperitur ap. Tihabosghi, Memor. Moden,^ t. Y, cod. diplom., p. 33, unde locum qui prae- 
Cipue ad rem nostram attinet extrahimus, sub his verbis : « Item si domiuus Federicus depo- 
sitDS vel dominus marchio Lancia vel dominus Icilinus de RomaDO vel aiiquis alius de parte 
dicti domini Federici vel Cremonenses vel Papienses in totum vel pro parte yeDirent apud « 

Regium vel episcopatum Reginum vel in episcopatum MuUoensem vel in alium locum, de quo 
dubitaretur ut venirent pro civitate Mutine recuperanda vel iogredienda , ille numerus homi- 
num Mutinae de quo videbitur domino cardinali Octaviaoo . . . teneatur venire ad dvitatem 
Bononiae vel districtum, expensis commuois Mutinae, etc. » 



756 FRIDBRICI SECUNDI [Am. 1248. 

diligentem confortat filium et vctivis successibus nostris que tue causam 
exaltacionis afferunt, gaudere te novimus, ad notitiam tuam perferimus 
quod divina favente potentia que nostrum sublimat imperium , de rebel- 
libus nostris in marchia Anconitana quam Petrus Gapotius Apostolice 
Sedis legatus et aliorum quorumdam proditorum nostrorum a fide nostra 
nefanda secta converterat , dum in Theutonicos aliosque fideles nostros 
ibidem nostris servitiis existentes sub signis clavium potenter irruerenty 
nonnullis ex eis preter duos nepotes ejusdem cardinalis aliosque famosos 
viros quos eodem modo fortune tribulavit adversitas , per conflictus bel- 
licos nostro carceri (a) mancipatis , occisorum duo milia facti veritas ad 
audientiam nostram perduxit. Quo factum est ut quampluribus civitatibus 
ejusdem provincie que rebelies extiterant, ad dominium et fidem nostram 
conversis, civitates et castra residua de simili vestigia preparant domi- 
nium nostrum et gratiam repetendi. Nec dubium quin fortuna volubilis 
in Marchia et subsequenter in provinciis aliis in certaminis alea ludum 
redimens, nobis tribuat vicem nostram. Sed ne presentis epistole te 
lectio longa detineat , tam super premissis quam aliis excellentie nostre 

serviciis latorem presentium ad te transmisimus interpretem veri- 

talisy cui fidem indubitatam adhibeas [ut] per eum tibi proposita oom- 
pleantur. 

(a) Id codioe caroekio, male. 



Imer.S.] HISTORIA D»LOtfATlCA. 187 



ANNO 1250. — INDICTIONE 8. 



Stephanus Capud de Picza de Sancto Germano, ad delega- 6%SSt. 
tionem Nicolai Rufuli imperialis magistri camerarii Principatus 
et Terrae Laboris y vigore mandati imperialis cujus tenor inscri- 
bitur, rescindit permutationem factam per quondam magistrum 
Petrum de Yinea de quadam domo in Sancto GermaDO, quam 
Guaiterius comes Manupelii eidem Pelro dederat et idem Petros 
commutaverat pro quadam petia terrae apud Capuam. 

(Inedit. ap. archiv. Mont. Gass., regest. pergam. Thomae decani, n* 52, fol. S5 
yersa.) 

la Bomhie Domhii nostri Jheso Cbristiy amio inctmationis ejos miile- 
aiiDO ducentesimo quinquagesimo et tricesimo amio imperii domini nostri 
Frederici Dei gratia invictissiiiii Bomanorum imperatoris semper augusti, 
Jerusatem et Sicilie regis, die veneris octavo decimo mensis madii^ octave 
indictionis, nos Johannes hujos Capuane civitatis judex et Pascasius ejus- 
dem civitatis publicus notarius presenti scripto dedaramus prudentem 
viram magistmm Stepbaniam Capud de Picza de Sancto Germamo ostett- 
disse et representasse nobis quasdam litteras sibi transmissas a bMH 
viro domino Nicolo Rofulo, imperiali magistro camerario PrincipatiiB et 
Tenre Laboris, sigillo ejusdem domini magistri camerarii mnnitas, oonti- 
nentie lalis t 

Pradenti viro magistro Stephano Capod de Picza de Sancto GenBiano 
dilecto annico snO| Nicolaus Rnfulus, imperialis magister camerarins Prin- 
cipalQseiTerre Laboris, satoteM etdilectioaem sinceram. Nuper a dooBmo 
nortro serenissuno imperatore reoepimus suas sacras litteras in boc 
foniMi : 

FredericQs Deigratia, eta, Nicolo Rafuk), etc Sopplicavit eiccelfeBtie 

VI. Pari2. 06 



768 . FRIDERICI SECUNDI [Aim. 1250. 

nostre Gualterius comes Manupelli| dilectus familiaris et fidelis nosteri 
quod cum dederit quondam magistro Petro de Yinea proditori nostro 
domum quamdam quam idem comes habuerat in Sancto Germano, et 
idem Petrus permutaverit postmodum domum ipsam cum quadam petia 
terre quam habuerat conventus Casinensis in Capua, que nunc cum aliis 
bonis ejusdem Petri per nostram curiam procuratur, ac nunc permutatio- 
nem ipsam dictus comes revocari desideret, domum eamdem eidem comiti 
resignari ac prefatam petiam terre dicto conventui restitui mandare de 
nostra gratia dignaremur. Nos autem supplicationibus suis benignius 
inclinatiy fidelitati tue precipiendo mandamus quatenus predicta permuta- 
tione rescissa domum ipsam eidem comiti sine difiicultate restitui acpre- 
dictam petiam terre memorato conventui facias resignari. 

Datum Fogie, quinto januarii , octave indictionis. 

Cupientes igitur prescriptum imperiale mandatum exequi reverenter 
celeri complementOy cum ad ejus executionem non possimus personaliter 
interesse multis aliis serviciis curie prepediti , probitati vestre super hoc 
commictimus vicem nostram ex imperiali parte mandantes quatenus forma 
predicti imperialis mandati diligenter inspecta, jux.ta ipsius continentiam 
permutatione predicta rescissa, domum ipsam domino Raynaldo de Pis- 
cina nuntio et procuratori predicti domini comitis pro parte ejusdem ac 
predictam petiam terre memorato conventui debeatis restituere et pari- 
ter resignare , facientes fieri de restitutione et resignatione predicta ad 
cautelam nostram publicum instrumentum ad nos et ad curiam celeriter 
transmictendum. 

Datum Ayrole, vicesimo januarii , octave indictionis. 

Cujus auctoritate mandati dictus magister Stephanus in presentia nostri 
qui supra judicis et predicU notarii, presentibus et ad hoc vocatis et 
rogatis testibus notario Johanne de Serbato, notario Angelo de Jennario, 
Lauro Constantino, Martino notario, Michaele et Johanne de Aucto, re- 
sdssa permutatione predicta juxta continentiam sacri imperialis mandati 
superius exemplati, predictam petiam terre fratri Landulpho de Pede- 
monte nuncio et procuratori dicti conventus Casinensis pro parte ejusdem 
restituit et pariter resignavit. Unde ad futuram memoriam et tam impe- 



Ihdict. 8.] HISTORIA DIPLOM ATICA. 759 

rialis curie quam predicti conventus cautelam, hoc publicum instramen- 
tnm per manus Pascasii notarii prefati ego predictus judex exinde fieri 
feci subscriptionibus nostris qui supra judicis et predictorum notarii et 
testium roboratum. Hoc scriptum scripsi et meo consueto signo signavi 
ego Pascasius notarius et interfui Gapue. — Ego qui supra Johannes 
judex. — Ego Johannes notarius testis interfui. — Ego Johannes de 
Accon (nc) testis interfui. 



Fridericus, Romanorum imperator, Rainaldo de Brunforte 
auctoritatem concedit quod universitates et singulos de Marchia 
qui in suam fidem converti voluerint, nomine suo rursus in gra- 
tiam recipiat eisque offensas contra se et imperium commissas 
remittere valeat 



FogglM» 
febroario. 



(Memorat. ap. Bobhmbb, RegesL imper.j p. 309, n* 1 170, ex eopia dedmi octayi 
geculi in arcliiyo Firmano asservata.) 

Datnm Fogie, anno Dominice incamationis MGGXLIX, mense februarii, 
indictione octava. 



Fridericus, Romanorum imperator, Gumanum Romaniae des-- 
potem monet se undique copias convocare cum quibus vere 
proximo in hostes suos procedere decrevit, precaturque quod 
stipendiariis quos ad"^ se Johannes imperator destinare procurat , 
ipse per partes Romaniae usque Dyrrachium securum transitum 
praebeat. 

(yereionem graecam seculo tertio decimo exaratam liujus epistolae liodie deper- 



[Febroario.] 



760 FRIDERICI SECTHSDI [Ami. 12S0. 

aitfte, ex eod. fifbl. Laurent. FloreDt., n* Tms, effidft Gobtat Woltf, Vier 
qrkehUohg Rrie/e Kak. FrUdt. dee sv., p. n^eX gBaDasfeofenBODe inteqiie- 
tat0s mX* Lattnam mamt^ bq}fis yenioBis veniofiam soltto oariaa iinperialiB 
stylo ftccoQunodare quaiito melisspossiuniis aggredleiiir. De his litteris disse- 
roit A. Reumont in Arehwo stor^ IkU.^ t. lYy naoya serie, disp, L) 

[Friderictts etc., domino Michaeli Oumano Komaiiie deapoti.] Valde 
sincerum erga nos tuum amorem circa res praesentes certiftcari voimnua 
quod in ultimam rebellium nostronim exterminationem et integram des- 
tructionem eorum qui nobis ex papali malivolentia adversantur, ut sere- 
nitas nostra bellicorum laborum quietem recipiat et omnes nobis subjecti 
in pace commorentur^ immensam armatorum copiam undique non solum 
a provinciis et civitatibus imperii nostri, sed etiam ab omnibus nostri 
nominis fautoribus et affinibus apud diversos populos convocare sub vere 
proxime venturo decrevimus ; non tamen quod vires potentiae nostrae in 
multitndine et potentia militum et peditum ad extremam inimicoram 
nostrorum confusionem alienis auxiliis indigeant vel thesauri nostri ali^ 
quam minorationem subierint, qua minus abundanter copiis nostris sti- 
pendia ministrentur^ sed ut noscant adversarii nostri quantam nostra 
majestas potentiam habeat non solum a populo sibi subdito, sed etiam 
ab aliis principibus et guberaatoribus veris amicis et affinibus nostris. 
Nos enim non solum jus nostrum prosequi volumus ^ sed etiam proxinu)*- 
rum j amicorum nobisque conjunctorum , quos purus in Christo sinceri- 
tatis affectus quasi contraxitin unum,specialiter autem Graecos affines et 
amicos nostros, de quibus supradictus iste papa , propter foedus et amici- 
tiam quam habemus cum eis , licet christianissimi sint et piissime de fide 
Ghristi sentiant , suam [sicut] in nos efltenatam linguam commovit, impiis- 
fiimos Oraecos piissimos vocans et haereticos qui sunt maxime orthodoxi. 
Ad tale igitur laudabile proposttnm exequendnm, dilectissiraus gener 
lUMster imperator Johamies (1 ) promptifisimuiii a£fectum qnem erga no6 
gerity ame intemissioiie demonstrtreoipieDs, miinum ex «m archeriis et 



(4) Agitur de Jobamie Duca, qui Vataces ex graeoo co^omine vocitalus, in ipsius Fride- 
rid liiteris etiam CalojohanDes nomiDatur. 



IirnicT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 761 

armatifi adnos destinare procurat. Cum antem per partes tnasviriadnoB 
sic destinati transire debeant , tuum sincerum amorem quem clarum et 
inconcussum semper conservare volumus, deprecamur quatenus ipsoe 
per partes tuas saivos, securos et indemnes usque Dyrrachium transire 
permittas , dans eis propter gratiam nostram consilium et auxilium quo 
ad hunc locum quam cito perveniant. Ecce enim naves idoneas ad 
Dyrrachium transmittimus, unde iidem ad Brundusium accedere possint 



Fridericus, Romanorum imperator, cuidam capitaneo scribit, .^SS.j 
ut paret se ad procedendum cum ipso contra inimicos, cum 
quantitatem archeriorum a Galojohanne genero suo acceperit 
multaque alia praesidia ad extremam confusionem rebellium 
praeparaverit. 

(Edlt. in P#lrt ifa Vm. efuL^ lib. II; cap. IX; coll. CDin codicib. BibL Cesar* 
Paris.,ybiwir SakU^Germaiin Harlay^ n* 455» etfonds Notre-Dame^ n« 302; in 
codice Pliillippsensi titnlus ita exaratur : Frederkm dud Carentino; qnodnobis 
absonnm videtnr.) 

Plenam dant nobis preterita fiduciam de futuris , ut , sicut te hactenus 
ex fide precipuum et ex industria specialem semper invenimus ad 
beneplacita nostra paratum, sic nativa tue devotionis excrescente 
constantia , quecunque nostrum et imperii honorem respiciunt ^ fideliter 
et aoUicite promptis affectibus exequaris. Gum igitur presentium nego- 
cionim et temporum qualitas exigat fideles quoslibet in nostris servitiis 
multo virilius solito vires et animos exercere , devotionem tuam requiri- 
mus et hortamur^ attente mandantes quatenus si unquam te dudum obse- 
quiosum nobis et utilem prebuisti , fructuosiorem de cetero ex opere te 
presentes , ut fide tua per fructuum efficaciam succrescente , erga te 
mnnificentie nostre dexteram liberalius extendamus. Inter alias siquidem 
cogitationes nostri propositi, stabili tenacitate firmavimus ad partes* • • • 



762 FRIDERICI SECUNDI [Ami. 1250. 

in manu forti et brachio extenso (a) personaliter nos conferre, ut fide- 
lium nostrorum qui pro fidei nostre nomine et felici statu imperii perso- 
narum pericula et rerum dispendia non vitarunt, amplis premiorum 
retributionibus compensemus , et eflfrenam superbiam nostrorum rebel- 
lium , qui nunc de absentia nostra forsitan gloriantur, potentie nostre 
malleo conteramus. Nuper etiam ad roborandas in melius vires nostras 
Galojohannes illustris imperator Grecorum, dilectus gener noster, magnam 
nobis quantitatem archeriorum et gentis alterius destinavit f1); cum 
quibus et aliis magnificentie nostre presidiis, que preparavimus in- 
stanter, sic ad confusionem nostrorum rebellium proponimus victo- 
riose procedere, quod potentie vicinitate perterriti, vix adjiciant ut 
resurgant. 



6^^! Thomasius Gentilis magnae regiae curiae magister justitiarius 
et Nicolaus de Trano ejusdem curiae judex litem contestatam 
memorant int^r abbatem et conventum Sanctae Helenae ex una 
parte et Rigandasiam uxorem quondam Julii de Anglona ex altera 
super casalibus Montis Calvi et Tonuiculi et tenimentis eorum, 
eamque juxta vigorem mandati imperialis cujus tenor inseritur, 
nonobstante privilegio a rege Conrado primo contra veritatem 
obtento, pro praedictis abbate et conventu dirimunt. 

(Edidit Giov. Andr. TaiA, Mmorie storiche dtUa eitti $ dioeei. tH LarmOf 
lib. lY, cap. X, p. 468 et seqq. (Roma, 1744^ 4*), ex eharta in archivo caplt. 
Larin. nimis negligenter transcripta.) 

(a) In codicib. exeeho eito. 



(4) Verisimiliter agitur de isto subsidio cujus meotionem fedt imperator in suis ad Midiae- 
ium Cumanum litteris. Vid. eupra, p. 760. 



LvDicT. 8.] HISTORIA DIPLOMATIGA. 763 

In nomine Domini Jesu Gbristi, anno ab incarnatione ejus MGGLYI , 
mense madii, quartedecime indictionis, regnante domino nostro Corrado 
secundo Dei gratia Hierusalem etSicilie rege et duce Suevie anno secundo, 
feliciter amen. Nos Thomasius Gentilis magne regie et principalis curie 
miagister justitiarius et Nicolaus de Trano ejusdem curie judex, presentis 
scripti serie declaramus quod cum olim denunciatum esset per dominum 
Rogerium procuratorem ut constitit domine Rigandasie uxoris quondam 
domini Julii de Anglona domino Roberto de Petrapervata (a) et judici 
Petro de Potentia, statutis per imperialem excellentiam reintegratoribus 
feudorum in Gapitanata^ quod abbas et conventus monasterii Sancte He- 
lene (1 ) pro parte ipsius monasterii tenebant et possidebant casaie Mon- 
tis Calvi et casale Tonniculi cum tenimentis eorum que erant de demanio 
castri Laureti, quod castrum est predicte domine Rigandasie et specialiter 
ad feudum ipsius castri et ad ipsam dominam Rigandasiam pieno jure, ac 
peteret idem procurator pro parte ipsius domine cuncta casalia a predictis 
abbate et conventu sibi restitui et ipsum feudum castri Laureti reinte- 
grari, cum diceret ipsum esse de dictis casalibus diminutum , reintegrato- 
res predicti recepta predicta denunciatione dominum Milonem abbatem 
predicti monasterii et conventum citare fecerunt ut pro se procurator 
sindicus vel actor sufficienter instructus coram eis in certo termino com- 
pareret, ut utraque parte super eadem denunciatione [iitigante] procede- 
retur ut deberetur. In quo termino comparuit coram eis dominus Enri- 
cus monachus dicti monasterii, procurator sindicus vel actor a predictis 
abbate et conventu legitime constitutus ut constitit, et facta sibi copia 
denunciationis precedentis et oblatis quibusdam articulis ad probandum 
a procuratore predicte domine per quod intendebat denunciata probare, 
per reintegratores eosdem fuit idem Enricus interrogatus de veritate 
dicenda , corporali prius ab eodem auctoritate Dei evangelic^ prestito 
juramento , et confessus est omnia et singula que in predicta denuncia- 

(a) Yerisimiliter PietTapenmia. 



(4) Sdlioet Sainia EUna tn PamtaHa, 



764 FRIDERICI SECCBmi [Ain. 13fia 

tione atque coDtra aiticulata a procoratore ejnsdeiD domine contiiiebantar. 
Dicti vero reintegratores ad majorem cautelam inquisitionem super pnh 
dictis fecerunt, et ante aperturam ipsius citato domino Bnrico ut comp«» 
reret coram eis jura et actiones dicti moiiasterii ostensurus, qiria noii 
comparuit in terminosibi dato, citare fecerunt dictosabbatemetconven.- 
tum ut cum priyilegiis et defensionibiis dicti aionasterii procnrator 
sindicus vel actor ooram eis in judido compareret. Quibus nnnime oom- 
parentibus nec per procuratorem sindicnm yel aclorem nec cdhoIos h6c 
aliquem qni saltem eomm absentiam excusaret, inslante predicto proco- 
ratore dicte domine et eorum absentiam incusante, dicti reintegratores 
de baronnm et jurisperitonim consilio, qma de intentione dicti pro- 
caratoris ejusdem domine eis plane constitit tam per oonfessionem 
dicti domini Enrici quam per inquisitionem ab eis factam, predieta 
easalia Montiscalvi et Tonnicnli cum pertinentiis eonim revocarenmt ad 
domanium dicti castri Laureti , ad restitutionem eorum dictos abbatem et 
conventura pro parte dicti mo&asterii et ipsum monasteriam pro dicto 
procuratore dicle domine pro parte ipsins et ejusdem domine condem- 
nantes. Quod cum pervenisset ad notitiam dicti abbatis, ad pedes impe- 
raforis se contulit et ab eodem ad reintegratores eosdem obtinuit litteras 
m forma subscripfa : 

Fredericus Dei gratia Romanorum imperator semper augustus , Hiem- 
salem et Sicilie rex , reintegratoribus feudomm ia Capttanata fideUbas 
snis gratiam suam et bonam voluntatem. Porrecta culmini nostro abbatis 
et conventus Sancte Elene petitio continebat quod com frater Henricas 
monacbns ejusdem monasterii, statutus proeurator ab eodem abbate et 
conventu , ad vestram presenliam se conferret, privilegia etaliasseriplv- 
ras et jura ipsiua monasterii ostensurus vobis , prout idem abbas et con- 
ventus fuerant pro parte curie nostre citati , JuKns de Anglona enmdam 
monachum procoratorem eoram apud Casale Novum fecit acriter verbe- 
rare ; deinde ad suggestionem ipsius idem procurator coram jurato Casalis 
Novi de maledicto celsitudinis nostre extitit accusatus , et propterea per 
eumdem juratum captus et carceri mancipatus ; propter quod in termino 
sibi prefixo coram vobis non potuit comparere cum juribua et nrtioiiibus 



IiTDiCT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 765 

monasterii memorati j ac predictus monachus procurator perperam sub- 
ductus a predicto Julio de Angiona et timore perterritus, confessus fiiit 
coram vobis casalia Montiscalvi et Tonniculi ad jus et proprietatem dicti 
monasterii spectantia sicut dicunt , fuisse de feudo prefati Julii ; propter 
quod idem monachus ad instantiam ejusdem Julii fuit a carcere liberatus 
et ab accusatione predicta : vos ad instantiam dicti Julii non visis juribus 
dicti monasterii ipsum ad amissionem dictorum casalium suorum et totius 
loci ejusdem monasterii que idem Julius dicebat pertinere uxori sue , con- 
tra justitiam condemnantes, ex sententia vestra , appellatione ab eis in- 
terposita ad audientiam nostram infra legitima tempora suspensa , dicta 
casalia et locus eidem Julio assignata sunt, juris ordine non servato, in 
eorum manifestum prejudicium et gravamen. Super quo supplicantibus 
sibi per nostram curiam secundum justitiam provideri , fidelitati vestre 
precipiendo mandamus quatenus si est ita , omnino predicta in statum 
pristinum revocetis, et accersito abbate coram vobis jura monasterii 
audiatis et causam coram vobis partium assertione plene discussam juxta 
formam a nostra curia vobis datam terminetis et decidatis, justitia 
mediante, ut ipsis instantibus super hoc non subsit materia conquerendi. 

Datum Foggie , Y aprilis , octave indictionis. 

Quo mandato recepto et citata per eosdem reintegratores dicta domina 
Rigandasia et comparente pro ea dicto domino Rogerio constituto pro- 
curatore ab ea ut constitit ad causam ipsam, dictus Milo abbas dicti monas- 
terii pro parte ipsius in scriptis probare se obtulit que continebantur 
in imperialibus litteris suprascriptis, et dictus procurator dicte domine 
probare se obtulit quod predicte littere impetrate fuerunt ab eodem 
abbate tacita veritate, et totum contrarium ejus quod dictus abbas se 
obtulerat probaturum. Super quibus dato per eosdem reintegratores uni- 
cuique parti termioo ad probandum, productis testibus et eorum dictis 
publicatis et facta ex eis utrique parti copia necnon exceptionibus 
hinc inde datis ad repulsam testium perducendam, et testibus super eis 
productis et publicatis rubricis assumptis, et solemni disputatione sequuta 
super viribus probatorum premissa renuntiatione ad sententiam est con- 
clusum; et licet reintegratores predicti ex forma commissionis eorum 

VI- Pfcna. 97 



W6 FRIDERLCI SECUNDI [Akv. 1250. 

appellationi ab eis iaterposite non deferrent, quia tameninipsiustermina- 
tione negotii dubia quedam eis occurrerant, processum totum juxta for- 
mam commissionis eorum, scilicet quando eis dubium occurrebat, ad impe- 
rialem excellentiam transmiserunt, etdominusimperatorcommisit causam 
eamdem judicibus magne curie sue reintegratorum predictorum finaiiter 

terminandam. Que causa (a) '. superveniente obitu ejus- 

dem domini nostri Gesaris indecisa, nec terminari postmodum potuit 
prius[quam] serenissimus quondam dominus rex Gorradus primus de 
medio sublatus est; de quibus omnibus per acta imperialis magne et regie 
curie facta nobis extitit plena fides. Nos yero qui supra magister justi- 
tiarius «t judex, ad peticionem predictorum abbatis et conventus, citata 
legitime dicta domina Rigandasia et in termino sibi dato comparente pro 
ea apud Foggiam coram nobis Johanne de Roberto ab ea constituto ut 

constitit, visis et plene discussis juribus utriusque partis et 

quodam privilegio domini regis Gorradi primi ostenso in 

judicio pro parle ejusdem domine, in quo continebatur qualiter idem 
dominus rex confirmaverat primam sententiam per prefatos reintegra- 
tores latam contra predictos abbatem et conventum ad petitionem domini 
Julii de Anglona et pro parte dicte uxoris sue, et in fine ipsius privilegii 
'Oontinebatur jus alterius partis penitus absorbentes; quia privilegium 
ipsum obtentum fuit tacita veritate, tum cum non fuisset expositum in eo 
quod dominus imperator mandaverat, si constaret de his que abbas in 
8ua petitione deduxerat, omnia in statum pristinum revocari, et sic causa 
ipsa pendebat : que si expressa fuisset, non est verisimile quod dominus 
^rex contempsisset; tum et verba illa in privilegio predicto inserta, vide- 
licet jus aiterius partis penitus absarbentes parti predicti monasterii nul- 
-lum poterant prejudicium generare, cum si ad illud quod de jure civili 
^mpetit referant , non valeant nisi adjiciatur ea> certa scientia, non 
obstante taU lege, vel si ad illud quod de jure gentium competit , videli- 
<^t circa dominium quod a jure gentium habemus quod est immutabile 
Mc per imperatorem vel regem poterat immutari , cum ab iis non fuit 

(it) Ibi et infra qaaedam deesse YideDtur. 



faiDiCT. 8.J HISTORIA DIPLOMATIGA. 7ft7 

coBstitutum j habito diligenti consilio cum baronibus et aliis jurisperitis 
de consilio et commissione ipsonim, quia probationis (^tc) dictonim abba- 
tis et conventus plene nobis constitit de hiis que in predictis imperialibus 
litteris continentur, nec ex adverso probatum extitit aliquod per quod 
partis monasterii eliderent probata, processum predictum habitum per 
reintegratores et sententiam ab eis latam et possessionem auctoritate ipsius 
sententie parti predicte domine assignatam in scriptis ferentes [per] sen- 
tentiam formalem in statum pristinum revocamus, restituentes possessio- 
nem dictorum casalium predicto monasterio memorato juxta tenorem 
imperialium litterarum. Ad cujus rei memoriam et perpetuam firmitatem 
presens scriptum per manus Jacobi de Tocco magne regie et principalis 

curie notarii fieri fecimus, nostris subscriptionibus robo- 

ratum. Actumin castris prope Beneventum, anno, mense et indictione 
supradictis. 

Nos Thomasius Gentilis , magne regie curie magister justitiarius. 

Nicolaus de Tocco (a) qui supra , magne regie curie judex. 



Anno M. CC. L, indictione VIII, de mense aprilis, Dbertas 

marchio Pelavicinus potestas Cremonae equitavit Pla- 

danam, in qua Amadinus cum militibus Cremonae bannitis et 
beraeriis Mediolani et Brixiae et Mantuae residebat ; • . . quem 
et alios milites Cremonae duxit Cremonam, deinde apud Laudam 
in carceribus destinavit. Et tunc marchio Lancia potestas Laudis 
et dominus et vicarius pro imperatore a Lambro superius (1) 

(a) Sio, sed supra de TrofM. 



(4) Notandumestqoum ez his verbis oonjicere liceat oomitem Thomasiumde Sabaudiaanno 
praecedente mense junio generalem imperii legatum in bis partibus constitutum (vid. sopra; 
^. 711) soum munus non dio ezercuisse. Cui officio utrum libenter renunliaverit an rursus 
ad partes Ecdesiae declinaverit, non adbuc bene compertum est. 



768 FRIDERICI SECUKDI [Anv. 1250. 

ipsos ad casale Sancli Evasii destinavit, quos vel amore vel 
pecunia interveniente abire permisit : non enim bene se babebat 
cum Uberto Pelavicino ob invidiam. Chronic. de reh. in Ital. gest.j 
p. 221. 



FosgiM,maio. Fiidericus, Romanorum imperator, ad supplicationem Ludo- 
vnci, primogeniti Ottonis ducis Bawariae, sententiam fert ut ad 
observationem fidejussionum, cautionum ac securitatum civibus 
Wormatiensibus, metu personae suae, praestitarum , nuUatenus 
teneatur. 

(Editum ap. Momm. Boie., t. XXX, p. 807-308, num. DCCLXXXVI, ex origio. 
in archivo reg. dom. Bavar., nnde sigillnin nonniliil laesnm appendet ex fllis 
serids robri et flavi coloris.) 

Fridericus Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusa- 
lem et Siciiie rex. Per presens scriptum notum facimus universis imperii 
fidelibus quod Ludovicus primogenitus ducis Bawarie, dilecti principis 
nostri, celsitudini nostre supplicavit attente quod cum cives Worma- 
tiensesy in ipsa civitate contra eum temere insurgentes, multas sibi et 
familie sue preter omne meritum suum injurias infligerent, metuque per- 
sone sue cogeretur ipsis fidejussiones , cautiones, ac securitates prestare 
quod suas in eos non ulcisceretur injurias (1), ipsum a fidejussionibus, 
cautionibus, ac securitatibus predictis, quas non sponte sed cohactus 
prestitit, prout justitia exigeret, absolvere dignaremur. Nos igitur sup^ 
plicationibus suis que justitiam continebant , nequeuntes ullatenus refra- 
gari j ipsum a fidejussionibus , cautionibus et securitatibus , quas predictis 



(4) Anno 4249, tl augusti, Wormatienses insorgentes in eervos Zuroonis marescald ducis 
Bawariae liospitium Ludovici filii ipsius ducis invaserant, Bavaris quibusdam vulneratia sen 
etiam occisiB. Quae discordia per litteras oblivionis tum a Ludovico, tum a ZurnoDe ipeo con- 
fectas sopita fuerat. Gf. AmaL Wimnat, ap. BoBBna, Fontes, t. U, p. 485-487. 



Ikdict. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 769 

civibus metu persone sue prestitit, sententialiter duximus absolvendum , 
ut ad observationem earum nuUatenus amodo teneatur. Ad hujus igitur 
absolutionis nostre memoriam et stabilem firmitatem, presens scriptum 
fieri et majestatis nostre sigillo jussimus communiri. 

Datum Fogie, anno dominice incamationis millesimo ducentesimo 
quinquagesimo , mense madii, octave indictionis. 



Fridericus, Romanorum imperator, regi Castellae conqueritm' J^U)] 
de papa qui sibi bellum inferens discrimina Terrae Sanctae non 
permisit evitari, monetque se audito casu regis Francorum^ in 
regno Siciliae remanere , unde eidem regi subsidia facilius trans- 
mittere possit. 

(Edit. in Petri de Vin. episL, lib. I, cap. XY; ooU. cum cod. Bibl. Cesar. Pftris., 
fmds SaMnt-Gemuttn Barlay, n* 455.) 

Fridericns, etc. Pensantes amoris affectum, quem ad vos semper 
habuimus hactenus et habemus illesum , firmiter credimus ut sicut nos 
honorem vestrum et commoda libenter amplectimur, sic vos vice 
mutua (a) diligatis et nostra, que maxime causam vestram aliorumque 
regum et principum immediate contingunt , et in quibus non minus ves* 
tmm quam nostrum vertitur interesse. Latere vos quidem forte non cre- 
dimus qualiter pontificalis ambitio, in imperialis honoris impendium et 
aliarum dignitatum secularium, conata est semper hactenus jura nostra 
confundere et nostre potentie brachia conculcare, faciens cassare Romanum 
principem , ut ad reges et principes alios faciliorem habeat in sua cupi- 
ditate progressum. Papa quidem non advertens quot et quanta mundo 
dissidia ex hujusmodi turbatione proveniant, tractare non desinit quali* 
ter hostes nostros contra nos temporaliter incitet , et fideles a nostra 

(a) In codice invieem. 



772 FRIDERIGI SECUNDI [Amr. 1250. 

manioo sermone inteipretatus, eniditasqne notalas addidit. Versionem nunc 
latinam &i?e potins restitationem vicfssim tentavimos.) 

Fridericus Dei gratia etc., JohaDni iilustrissiiiio Graeconim impera- 
tori , etc. Litteras serenitati nostrae transmissas ex parte majestatis tuae 
per Paedrytem familiarem tuum summa benignitate refcepimus. Grata 
enim in illis continebantur et plurimum nostrae serenitati laetabunda de 
tua salute et successibus et de prosperis quae in praesentiarum circa 
Rhodum insulam feliciter contigerunt (1). Nos quoque per nostros vicis- 
sim commentarios sincero majestatis tuae affectui significamus quod 
celesti providentia suffulti et roborati valemus et feliciter vivimus, adver- 
sarios nostros quotidie debellamus, et a nobis omnia juxta roandata nostra 
diriguntur et gubemantur. De negotio autem in litteris tuis specialiter 
expressoy quomodo iste papa fratres Minores et Praedicatorcs ad majes- 
tatem tuam mittere potuit qui cum pon tificibus Ecclesiae tuae confabulari 
debeant ? Quod non solum serenitati nostrae , sed etiam pauperioribus 
spirituquasiprodigiosum et insulsum videtur. Quomodoenim iste quidici- 
tur sacerdotum princeps, ante faciem omnium quotidie in te nominatim et 
in omnes Graecos tibi subjectos excommunicationem jactitans, ortho- 
doxissimosque eosdem a quibus christiana fides ad extremos orbis fines 
pervenit, haereticos impudenti verbo vocitans, tales religiosos proprio 
suo motu ad majestatem tuam transmittere non expavit? Quomodo hic 
schismatis auctor sic dolose irrepsit ut irreprehensibilibus justificationem 
afferat? Quomodo iste sub sanctitatis falso velamine per sequaces suos et 
suae propriae voluntatis ministros, quasi apostatas fidei et scandalorum 
patratores Latinis sibi subjectis denuntiare non cessat qui ante et supra a 
principio pietate abundantes pacem in omnem terram evangelisaverunt? 
Quomodo hanc innatam antiquitus diabolico afilatu Romanis pontificibus 
in Graecos malivolentiam , quam non pauci magni et religiosi sacerdotes 
Ghristique servitores dicto et facto et votis continuis per longum praete- 
ritum tempus extirpare non valuerunt, iste omnibus modis eamdem reno- 

(4) Cf. Georg, Acropolita, cap. 47 et 48, p. 9\ et seqq. 



Imdict. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 773 

vans y frivolis sermonibus et dolosis stultoram hominum exhortationibus 
quasi in ictu oculi in amorem convertere poUicetur? Nonne iste est qui 
serenitatem nostram propter matrimonium majestatis tuae cum dilectis- 
sima filia nostra legitime et canonice contractum, irrationabili motus 
impetu publice anathematisavit , coram suo ab ipso congregato concilio 
causatus quod nos cum haeretico societatem et foedus inieramus ? Unde 
isti sacerdotes nostri noverant arma sumere adversus Ghristianos, lori- 
cas pro sacris induere vestimentis, pro baculo pastorali lanceas etpro 
calamo jaculos ferre amarasque sagittas, salutaria Gracis arma quasi 
parvipendentes ? Quae generalis vel particularis synodus talia praecepit ? 
Quis viroram conventus Deum prae oculis habentium haec confirmavit vel 
sigillavit ? Si quis vero super hoc incredulus haberetur , sanctos videat 
cardinales et praelatos in terra nostro imperio subjecta bellica imo hos^ 
tilia arma sumentes , quoram unus dux , alter marchio , alter vero comes 
secundum provinciam cujus regimen sortitus est, vocitatur. Hic enim 
phalanges ordinat, iste cohortes disponit, alter vero ad bellum viros 
incitat , quidam exercitum ducentes et signa levantes , isti bipennes et 
perticas deferentes (a). Suntne ista spiritualia et sacerdotalia pacis 
lestimonia seu ad pacem exordia? Num talia statuerant primi Ghristi 
discipuli? Quis autem tam simplex aut sensu destitutus qui tantam ma* 
lignitatem non agnoscat, istos infamiae sacerdotes, seductores hominum 
falsosque prophetas nominans , in spiritu Heliae costas eorum ad holo- 
caustum tradens ut tumidum aqua pectus cum lignis coacervatis igne 
consumatur (1)? vulgi stultitia quae illis uno tempore et sine dilatione 
sanctitatem adscribit, eosque sanctos sub improviso constituit, sicut 
fabula gigantesl Tales sunt hodie pastores in Israel , Ecclesiae Ghristi non 
pontifices , sed lupi rapaces , bestiae feroces effecti qui populum Ghristi 

(a) LocQS in codice graeoo mntllos, scilicet of <pie{isvoupoi xa\ TccpStxaToupot, quem 
Wollf ita restitoere oonatas est of ptmwi^pot xa\ Tccprtxaf^pot* Foreitan ad ingegneroi 
aUuditnr. 



(1) a. Ub. Reg. m, cap. XVm, vers. 49, 25, 33, 38. 

VL Fkn2. 9S 



774 FRIDERJCi SECUNDI [Amf. I2S0, 

devoraiit. Qhquot his diebuB in Alemamua, in Itali9>et in circumquaq[ue 
regionibus corrosi fuerunt, in tservitutem redacti, occisi et in exilium 
•per eorum machinatiotnes profugati, quorum sanguinem de manu eoruiB 
juxta propheticum (4 ) requiret Dominus 1 Quomodo se dilatavit 'Conun 
malignitas ut ita sub eorum fraudibus homines incurventur ? Prodiit tamen 
in lucem iniquitas eorum , et superba meditatus in angulo Lugduni (a) 
fiub verecundia latitans ab omnibus tanquam mendacii pater despicitur. 
A praeceptis ejus multi diverteruut, et qui usquenunc cum istosentiebant, 
nunc vias ejus abhorrent. Quot enim millia hominum causa ejus perie- 
runt, quorum cadavera paulo ante juxta flumen Nili.suscepit ^Egyp- 
tus (2). Illud quoque non ignorat majestas tua, qualiter cum juramento 
mortem nostram asseruit ut fideles nostros a fidelitate nostra revocaret; 
qualiter servos servorum majestatis nostrae in Alemannia per vim sive 
per blanditias contra nos recalcitrare coegit. Quamdiu sacri redditus et 
proventus quos ab Ecclesia violenter extorsit , eorum processibus servie- 
Tunt, in theatro mundi res eorum floruerunt et fuit eorum spiritus quasi 
Tupes sub mari latitans induratus ; ubi autem omnes thesauri evanuerunt, 
hinc et illinc in fugam conversi sunt, nostrae dexterae minas reformi- 
dontes. Praeterea nostram prudentiam non fugit quod res ita se habeat, 
^cut per tuas litteras nobis insinuasti. . Isti autem Fratres quum in prin- 
sdpio in partibos istis (b) inorareiitur, aliter de tua majestate sentire 
videbantur quam nunc , postquam coatra eorum opinioaem lavorabiles 
tuae majestatis eventus (3) a nobis audienmt. Ex quibus absconditam in 
feis pravitatem agnoscere tua majestas potest, ^od 000 propter fidem 

(a) Hoc nomen graecus interpres non bene inteliexit, qaod signo lectu difflcili et syi- 
labo VI expressit. Propostit aotem Woltflas vuv\. 

(&) GraeoeivToa^OC, «cilicet m regmo. 'De dvitate ipsa Brandasio hic agi saspicatiir 
Wolifliis, p. SO, not 1, Fridericam Brondasli tanc sabstitisse ratos. 



(4) Ezediiel, UI, 48. 

(2) Ad cladem Francorum juxta Nilam prope MaDSoram dare allnditur. 

(3) Hic alladi arbitratur WoUfius ad varias clades quae tuDC Latini ab imperatore Nioeno 
acoeperant. Gf. Gecrg, Acropol^ cap. 47. 



Imier. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. T75 

sive symboli discuflsionem illac progrederentur, sed ut juxta solitum 
morem zizaniam inter patrem et filium seminarent. Nempe statim ut 
affectionem majestatis tuae solidam et inconcussam et a dilectione patris 
inseparabilem invenerunt ^ ulterius procedere non ausi sunt , sermones 
suos ad coUoquium indeterminatum remittentes , ut sub hoc velamine 
malignitas eorum tegeretur. Unde ok eorum talibus actibus quisque con- 
jicere et concludere poterit quod non sunt rectae viae eorum et sordidi 
pedes eorum ad Evangelii praedicationem. Serenitas autem nostra faium 
filialem aCfectum paterno modo increpare proponit quod sine patris con- 
fiilio ambaxiatores ad papam mittere voluisti , amoremque tuum decuis- 
set nostram prius requirere voluntatem. Ista enim experimento cognosci- 
mus et talium malignitas nos non fugit. Sicut autem nos ex rebus sepe 
eircumstantibus in partibus istis sine consilio tuo aliquid agere vel a^redi 
non volumus, ita partes tibi confines melius noiae sunt majestati tuae 
quam nobismetipsis«i Ula tamen quae majestas tua nobis sig^ificavit sus- 
cepimus, quasi nostrae voluntati et judicio convenirent. Et ecce navesl 
Sine mora sex alia idonea nav%ia a Bnindusio Dyrrachium mittuntur pro 
traductione et salvo ambaxiatorum tuorum conductu, et aliquem ex 
curia nostra jam ad illos destinavimus, qui eos usque ad nos adducat et 
Fratribus mandet quod tamdiu apud Dyrrachium commorari debeant , 
donec serenitas nostra cum ambaxiatoribus majestatis tuae colloquium 
habuerit ; tunc vero protinus navigia remittentur quae ipsos adnos trans- 
vehant. 



Innocentius papa commani Tolentini pro devota eorum erga ^sj^!' 
Sedem Apostolicam fide, castrum Petini, possessiones et alia juira 
ad civitatem Tolentinum pertinentia, de quibus a Friderico 
quondam imperatore spoliati fuerant, de gratia speciali rastituit. 

(Edid. SAHiiin , Saggio di memoT. diSoUntino, append., n"* \Zj p. 374.) 

Innocentius episcQpua, servtts servorum Dei, dilectis filiis communi 



776 FRIDERICt SECDNDI [Amf. 1250. 

castri Tolentini Camerinensis dioecesis salutem et apostolicam benedictio- i 

nem. Apostolice Sedis providentia consuefa subditonim merita solertis 
deliberationis examine discutit, et que rationis judicio potiora diffinit , 
premiorum remunerat retributione majorum, uberioribus illa prose- 
quendo favoribus et beneficiis plenioribus attollendo. Hinc est quod nos 
attendentes devotionis ardorem quo erga Romanam Ecclesiam fervere 
nosciminiy eapropter volentes ut Sedem Apostolicam vobis sentiatis favo- 
rabilem et benignam , vestris supplicationibus inclinati, castrum Petini , 
possessiones ac alia bona et jura ad castrum Tolentini de jure spectantia 
cum pertinentiis eorumdem , licet forsan Fredericus quondam Romano- 
rum imperator vel quicumque alius pro sue vos illis voluntatis libito spo- 
liarint, vobis restituimus de gratia speciali. Nulli ergo omnino hominum 
liceat hanc paginam nostre restitutionis infringere vel ei ausu temerario 
contraire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit , indignationem 
omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum se noverit 
incursurum. 

Datum Lugduni , ni nonas junii , pontificatus nostri anno septimo. 



^VJS?*" Jacobus Capuae judex, ad petitionem fratris Simonis monachi 
28jimu.' Casinensis, pro parte monasterii ejusdem in publicum docamen- 
tum transcribi facit mandatum imperiale fratri Benedicto procu- 
ratori bonorum quondam Petri de Vinea proditoris directum , quo 
jubetur ut vigore mandati prioris et instrumenti a Nicolao Rufulo 
dudum magistro camerario Principatus et Terrae Laboris con- 
fecti, monasterium Casinense non impetat nec j^rturbet in pos- 
sessione ciijusdam petiae terrae sitae in pertinentiis Capuae, quam 
monasterium ipsum praedicto proditori concesserat. 

(Inedit ex archivo Montb Cassiniy Risgest. Thom. decani, fol. 86 verso^ n* 68.) 

In nomine Domini nostri Jhesu Christi| anno ab incamatione ejusmille- 



Ikdict. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 777 

simo ducentesimo quinquagesimo et tricesimo anno imperii domini nostri 
Frederici Dei gratia invictissimi Romanorum imperatoris semper augusti, 
Jerusalem et Sicilie regis , die veneris primo juiii, octave indictionis, me 
Jacobum Capuane civitatis judicem frater Symon monachus monasterii 
Gasinensis pro parte ejusdem conventus monasterii rogavit attente ut 
quasdam imperiales litteras imperiali sigiilo cereo munitas, fratri Bene- 
dicto procuratori bonorum quondam Petri de Yinea transmissas, que 
penes ipsum fratrem Benedictum remanere debebant, ad opus et utiiita- 

tem dicti conventus per manus Johannis notarii in publica 

facerem documenta transferri. Gujus precesutpotejustasadmittentes, ego 
predictus judex litteras ipsas mihi et predicto Johanni notario per pre- 
fatum fratrem Benedictum presentatas j presentibus et ad hoc vocatis et 
rogatis testibus notario Gualterio Bonucio, notario Patricio et notario 
Jacobo Guadelandi , vidi et legi et ipsas ex omni parte notavi perfectas 
et omni vitio et suspicione carebant. Quarum tenor per omnia talis est : 
Fredericus Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusa- 
lem et Sicilie rex, fratri Benedicto procuratori bonorum quondam Petri de 
Yinea proditoris, fideli suo, gratiamsuametbonamvoluntatem.Proparte 
venerabilis conventus monasterii Gasinensis nostrorum fidelium fuit nu- 
per expositum coram nobis quod cum ad supplicationem Gualterii comitis 
Manuppelli, dilecti fidelis nostri , Nicolao Rufulo dudum magistro came- 
rario Principatus et Terre Laboris fuit per litteras nostras injunctum ut 
permutationem cujusdam domus ipsius comitis site in Sancto Germano 
factam cum quadam petia terre sita in pertinentiis Gapue in loco qui dici- 
tur Sanctus Pancratius, quam monasterium ipsum predicto proditori 
nostro concesserat, revocare deberet, ac idemNicoIaus dicta permuta- 
tione rescissa mandatum nostrum super hoc efficaciter fuit executus, et 
domo ipsa prefato comiti et predicta petia terre memorato monasterio 
resignatis , prout in instrumento inde confecto plenius asserunt contineri, 
tu occasione pretenta quod terram ipsam cum aliis bonis proditoris ejus- 
dem tue procurationi commissis te asseris invenisse , monasterium ipsum 
super predicta petia terre indebite impetis et molestas, non permittens 
predictos fideles nostros terram ipsam pacifice possidere. Super quo sup- 



778 FRIDERICI SECONDI [Anv. 1250: 

plicationibus snis per nostram excellentiam provideri (sic\ fidelitati tde 
precipiendo mandamus quatenns si estita, predictum monasteriumsupei* 
ipsius petie terre possessione pacifica de cetero non impetas nec pertur^ 
bes, eo nequicquam obstante quod in predicto mandato ndstro dicta 
petia terre certis non fuit finibus limitata. 

Datum in campis prope Bisacciam , vicesimo octavo junii , octave 
indictionis. 

Unde ad futuram memoriametpredictimonasteriicautelam, presens 
scriptum publicum de predictis omnibus fieri feci per manus prefati nota- 
rii y subscriptione nostra et predictorum testium roboratum. 

Hoc scriptum scripsi ego Johannes publicus Capue nt)tarius et interfui 
et meo signo signavi Gapue. 

Ego qui supra Jacobus judex. 



Mi'»"*- , Cono de Bercheim cum Matthaeo duce Lotharingiae concor- 
diam agit de castro Estuphin aliisque feudalibus rebus, reser- 
vato quod poterit juvare dominum suum Fredericum impera- 
torem, regem Conradum filium ejus, comitem Rudolphum de 
Habsbourg et Ulricum dominum de Raj^lstein. 

(Edid. ScHOBPFUN, AlstU. diphmat.f 1. 1, p. 408, n« DXXXIX,ex tabalario doc 
Lothar. Naiiceii.) 

Ego Cono de Bercheim notum facio universis presentes litteras inspec- 
turis quod illustris vir dominus meus Mattheus dux Lotharingie et mar- 
chio pacem fecit mecum et cum filio meo Ludovico de omni querela et 
rancore quos habebat erga nos : tali modo quod ego devenihomosnus-et 
ipse mihi contulit in feudo et homagio et dicto Ludovico filio meo vel aliis 
filiis nostris qnos haberemus de legitimo matrimonioy castrum Bstupfaih 
cumomnibusappenditiisejusdemcastrr, scilicet Sanctum Hippolitumet 
Anescheim; hoc salvo si contingeret quod puer quidiciturHenricusoomes 



iKDiCT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 119 

Alsatie filios haberet et possideret comitatum et domioatum de Werde et 
tantum faceret erga dominum meum ducem quod ipse dominus dux de 
jure redderet ei feudum prenominatum, scilicet castrum Estupbin cum 
appenditiis suis, ego Gono remanerem homo domini nostri ducis t>ro 
ducentis marchatis argenti quas mihi solvere teneretur infra annum. 
Propter quod ego reaccepi de domino meo duce in feudum et homagium 
decem marchatas terre de meo allodio quas ego debeo sibi infra annum 
adserere. Insuper ego Cono debeo reddere annuatim domino meo duci 
quindecim carratas vini, et filii mei qui dictum castrum tenerent .... 
.... redderent similiter domino duci dictas quindecim carratas vini , 
et vinum prenominatum debemus sibi conducere usque Wisembach bona 
fide. Sciendum est etiam quod dominus meus dux prenominatus debet se 
juvare de castro Esluphin contra omnes , quamdiu ego et heredes mei 
dictum castrum tenebimus, preterquam contra Uiricum dominum de 
Rappolstein et consanguineos meos. Preterea ego potero juvare dominum 

meum Fredericum imperatorem Romanorum et regem filium 

suum (1), comitem Rudolphum de Habspui^ et Ulricum dominum de 
Rappolstein superius nominatum, non obstante juramento quod feci 
domino meo duci. Promisi etiam observare fideliter honorem domini mei 
ducis et bona fide commodum suum perquirere, et has conventiones pre- 
dictas juravi bona fide tenere et inviolabiliter observare. In cujus rei 
testimonium presentes litteras sigilli mei munimine roboravi. 

Datum anno Domini millesimo ducentesimo quinquagesimo , die martis 
ante festum beate Marie Magdalene. 



Fridericns, Romanorom imperator, conventiones et pacta par pkVlSS!^ 



rjvuo.] 



(4) Dm eDim Lotaringiae anno 4248 ad partes Eccleaiae et Willelmi de Hollandia declina- 
verat, sicut id comperimus ez instmmeatisap. D. Galmr, Hitt. de Larrain»^ t. lY, preuv., 

p. CCGCLXT-GCGGLXYn. 



780 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 1250. 

Gualterium de Palear comitem de MaDupello et sacri imperii [in 
Marchia] vicarium generalem civitati Fermanae facta confirmat. 

• (Memorat. ap. Boehmbb, RegesL imper.j iineiDreihbare stucke, p. LXXXV.) 

Datum in campis prope Lacum Pensilem (1), anno dominice incama- 
tionisMGGL 



ro *lS^ Gervasius de Martina, imperialis justitiarius Capitanatae, vigore 
^S^m: imperialis mandati cujus tenor inseritur, Cunterio imperiali cas- 
teliano Trojae et judici Scalioni de Fogia maudat ut hospitalia 
quae domus Sancti Johannis Jerosolymitani , monasterium Montis 
Virginis et domus Sancti Sepulcri habent in Troja, nonulterius 
molestent, ita tiamen quod nuUum monachum vel confratres de 
Troja [oriundos] remanere in domibus ipsis permittant. 

(Inedit. ex arch. monast. Montis Virg., ex pergam. origin., n* 78, vol. 134.) 

In nomine Domini nostri Jhesu Ghristi , anno incamationis ejusdem mil- 
lesimo ducentesimoquinquagesimo, imperante vero domino nostro Frede- 
rico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatoresemperaugustOyanno 
tricesimo, regni lerusalem anno vicesimo quinto et r^;ni Sicilie anno 
quinquagesimo tertio , die martis secundo mensis augusti , octave indic- 
tionis , apud Troiam, nos Minerrus imperialis Fogie judex et Rogerius de 
Gailico ejusdem et Apulie notarius, presentis scripti serie declaramus quod 
dompnus Martinus venerabilis monacbus monasterii Sancte Marie Montis 
Yirginum pro parte ipsius monasterii domino Gunterio imperiali castel- 

lano Troie et judici Scalionis de Fogia super 

custodiam terre , egregii viri domini Gervasii de Martina imperialis justi- 

(1) Scilicet Lago PesoU^ in Basilicata. 



Ihdict. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 781 

ciarii Capitanate iitteras infrascriptas detulit, quaru.m continentia per 
omnia talis erat : 

Nobilibus viris domino Gunterio imperiali castellano Troie et judiciSca- 
lionis de Fogia amicis suis, Gervasius de Martina imperialis justiciarius 
Capitanate salutem et amorem sincerum. Inter alia capitula in quodam 
sacro imperiali mandato noviter nobis missa , capitulum recepimus : 

Cum ad loca venerabilia que divino cultui sunt 

exposita benignum semper propositum habeamusi hujusmodi perspica- 
cione contradicti (?) fidelitati tue mandamus quatinus hospitalia que 
domus Sancti Johannis Jerosolimitani , monasterium Montis Yirginis et 
domus Sancti Sepulcri habent in Troia tam in corporibus ecclesiarum et 
domorum quam in rebus et aliis possessionibus quas ibidem actenus ratio- 
nabiliter tenuerunt , non ulterius molestes nec patiaris a tuis officialibus 
[molestari], nullum propterea monachum vel confratres in domibus ipsis 
eorumdem (a) de Troia moram trahere permissurus. 

Datum in castris prope Lacum Pensilem , vicesimo sexto julii, octave 
indictionis. 

Cujus auctoritate mandati vobis ex imperiali parte qua fungimur auc- 
toritate mandamus quatinus forma prescripti imperialis capituli diligen- 
ter actenta , hospitalia que domus Sancti Johannis Jerosolimitani , mona- 
sterium Montis Yirginum et domus Sancti Sepulcri habent in Troia 
tam in corporibus ecclesiarum et domorum quam in rebus et aliis posses- 
sionibas quasibidem actenusrationabilitertenuerunt, non ulterius moles- 
tetis vel permictatis ab aliquo molestari, nullum propterea monachum 
vel confratres in domibus ipsis eorumdem (b) de Troia moram trahere 
permissuri. 

DatumFogie, ultimo julii, octave indictionis. 

Nos igitur dicti dominus Cunterius et judex Scalionis prescriptum man- 
datum predicti domini justiciarii exequi volentes , coram nobis et infra- 
flcriptis.testibaSy etc 

Sequuntor depositiones testium, nnde constat monasterium Montis 

(a) Sic, rectiiifl tamen criundum. 
(i) Bectios oHundumj nt supra. 
VI. Pvia. 99 



782 FRIDERICI SECUNDl [An. 1250. 

Yirginis possidere in Troia decem domos, tria palacia, octo vineasy 
quatuor hortos et territoria novem, quae eidem per judicialem sententiam 
restiluuntur. 



[cireajuuiitt.] Fridericus, Romanorum imperator, comiti Gualterio de Manu- 
pello in Marchia capitaneo grates agit de redditione ciTitatis 
Firmi, monens quod ipsum ad se revocare non proponit, donec 
plenam de rebellibus victoriam habuerit. De matrimonio filiae 
ejusdem comitis cum marchione de Hohenburg congaudet. 

(Edit. in Petri de rm. epUt., lib. m, cap. XXXV ; ooll. com oodidb. Bibl. Cesar. 
Pejris.ffmdt SaitU-Gennain Harlayy n* 455, fXfonds Notre-Dame, n* 303. In 
codice Mediomont Phillipss. tituios ita exaratnr eomiU SimmU; qnod minns 
aptum arbitramur.) 

I 

Inter gratitudines alias , que votis nostris accedere potuenint , illam 
habuit serenitas nostra precipuam quod Marchia Anconitana et Firmana 
precipue civitas , quam emulorum nostrorum falsa suggestio a benepla- 
citis nostris aberrare coegerat, tue interpositione virtutis, ad viam recti- 
tudinis et ad cultum nostre fidei se convertit. Ex quo preter alia tue 
devotionis obsequia, que te in conspectu nostre majestatis clarificant, 
hec specialiter te clariorem eflSciunt et nostris obnixe visceribus impres- 
serunt. Licet igitur tue devote virtutis experientia sibi ipsa sit stimulus , 
nec extrinseca motu exhortationis indigeat^ devotionem tamen tuam 
monemus et hortamur attente quatenus processum ex precedentibus acti- 
bus presentibusque laudabiliter ad consummationis gloriam futura conti- 
nuando perducas, ut sicut in his que tue industrie commisimus, hucusque 
quievimus, sic in his que facienda supersunt in posterum quiescamus. 



InBicT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 783 

II 

(Edit. in Petri de Vm. epist.y lib. U, cap. XXXIH; coll. cam cod. Bibl. Gesar. 
ParLi.,ybfid:i Sai^U-Germain Harlay, n® 455, ubi clare rabrica : eomUi Gwd- 
ierio,) 

Grodere firmiter et tenere te volumus qnod si absque periculo nego« 
ciortiii^ -nostrorum fieri posse commode videretur, presentiam tuam quam 
fruetuosam nobis clara semper demonstratione probavimus, libenter 
nostro lateri proximam videremus ; ut nos tuis , que grata sunt nobis ubi- 
libet, presentibus uteremur obsequiis, et tu nostris, quos familiares 
quantumvis absenti promittimus, placidis aspectibus letareris , velut qui 
sollicitudinibus variis et laboribus bellicis fatigatus nostram videre pre- 
sentiam reputares ad otium, et letam inspicere faciem ascriberes ad 
quietem. Sed negociorum ipsorum natura, que laudabilem habuit hacte- 
nus te in partibus illis authorem, nostris tantisper et tuis desideriis repu- 
gnante , native quodamniodo voluntati vim facimus ; et donec gloriosus 
inde proveniat exitus , unde votivus (a) suscipitur continua successione 
processus, te de partibus ipsis ad presens non vidimus revocandum. Nol- 
lemus enim de [rebeilibus nostris] laboribus et sudoribus tuis prompta 
dudum devotione dispersis, aliena meteretur falce victoria, et assumeret 
alius te in Gampo Martio strenue currente triumphum. Sed cum plena sit 
nobis et proxima de regionis ipsius reformatione fiducia prebeatur (b) , 
age viriliter, et spes pulchra te foveat quod te cum plenitudine glorie de 
rebellibus nostris assumpta victoria, libenter ad nostram presentiam 
revocare curabimus, et hilariter ad grate quietis participium admit- 
temus. 

Adest altera de eodem argumento epistola et sub eisdem verbis , prae- 
terquam in duobus primis lineis, in Petr. de Yin.j ibidem, cap. XXIY, et 
ap. Martbne et Durand, Vet. script. ampliss. collecUo^ t. II,col. ISOiyCX 
mss. Golbertino. 

(a) Id impreaso noehmSp male. 
(i) Hoc Yerbam deest in codice. 



SOJalU. 



784 FRIDERICI SECUNDI [Ani. 12B0. 

III 

(Edit. in Petri de Vm. epUt.^ Hb. III, cap. L; coU. cam ood. BBd. Cesar. Paite., 
/ofub Notre-Damej n'' 302. In cod. Mediomont. Pliilllpp&. tttnlas ita exaratnr 
duci BawarUf sed minas recte.) 

Benignitate solita recepit nostra serenitas literas qoas Dostro eolmini 
destinastiy et que continebantur in eis intelleximus diligenter. Ad qaorum 
significata, devotioni tue taliter respondemus quod quia de facto Jacobi 
de N. per alias sacras nostre majestatis literas tibi scripsisse recolimus 
nostre beneplacitum voluntatisi expedire non videmus ad presens aliud 
exinde dare responsum* De alio vero quod scripsisti te juxta man* 
datum nostrum filiam tuam marchioni de Homburg (1 ) per conjugalem 
copulam tradidisse, nostre satis complacet majestati. 



Vivaldus de Bona Morte bajulus Messanae cum quatuor judi- 
cibus sibi assistentibus, ad requisitionem Terrici Theotonici, Petri 
de Latiniaco, Johannis de Ala et Biccardi Anglici, sententialiter 
Guillelmum Mayum et Petrum Constantinum, dominos et partio- 
narios navis Sancti Victoris , condempnat quod ad partes ultra- 
marinas ad locum uIh est rex Franciae , tran^rtent per^rinos 
quorum nomina in instrumento inseruntur. 

(Inedit. ex originali in archiv. Cesar. Paris., Triwr det eiartetj J« 455, n« 19.) 

In nomine Domini, anien. Anno ejusdem incamationis millesimo 
ducentesimo quinquagesimo ^ penultimo die mensis julii, octave indic** 



(4) In oodice N. Dame, 802, Embucho^ male. Agitar de marchione de Hohenburg, coi 
Oaalterius comes de Manupello filiam suam Thomasiam ia coDjugBiD tndiderat, eicat ez in* 
stnutaentis Cafl6inen8iba8 satis patet. 



lnmcT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 785 

tionis , imperii domini nostri domini Friderici Dei gratia excelientissimi 
Romanonim imperatoris semper augusti anno tricesimo, et regni ejusdem 
iiiustrtssimi re^ Jerusalem anno vicesimo quinto, regni vero Sicilie anno 
quinquagesimo secundo feliciter, amen. Dum nos Vivaldus de Bona Morte 
bajulus Messane et subscripti judices civitatis ejusdem in imperiali preto- 
rio Messane more solito curiam regeremus super conquerentibus justicia 
ministranda,TerricusTheotonicus,PetrusdeLatiniaco, JohannesdeAla et 
Biccardus Anglicus contra Gaillelmum Mayo et Petrum C!onstantinum libel- 
Inmobtuleruntinhunc modum : TerricusTheotonicus, PetrusdeLatigniaco, 
Johannes de Ala et Riccardus Anglicus, peregrini, pro se et tanquam sindici 
senactores constituti ab infrascriptis peregrinis quorum nomina sun t inferius 
annotata, proponuntcontraGuilielmum MayoetPetrumC!onstantinum domi- 
nos et parcionarios navis Sancti Yictoris, dicen tes quod predicti domini navis 
per se et per alios dominos et parcionarios dicte navis , statuti per eos ad 
hoc, locaverunt eis navem predictam et operas eorum pro certa mercede 
in Turonensibus constituta et soluta et in alia pecunia argentea et soluta, 
ut transportarent eos ad partes ultramarinas pro eorum peregrinatione 
oomplenda ; et convenerunt et promiserunt per stipulationem sollepnem 
portare eos in dicta navi in viagio ultramarino usque ad Damiatam vel 
ttbicumque dicta navis ire poterit per mare et portum faceret in predictis 
partibus ultramarinis, velubi essetrexFrancie. Unde cumpredicti domini 
navis una cum nave predicta possint possint {sic) ire quomomode {sic) in 
partes predictas, videlicet in Accon, el portum ibidem facere et specialiter 
cum rex Francie sit ibidem ut publice dicitur, petunt pro se et nomine 
qaommaguntservari eis fidem, conventionem, promissionem el legem in 
eodem oontractu appositam secundum quod dictum est , et protestantur 
dapna et expensas. Nomina vero predictorum peregrinorum sunt hec : 
in primis dominus Marcualdus suppanus de Boemia cum triginta sex 
sDciis sois, dominus Theodericus de Yindiberdii dominus Uiandus Mane 
et Bocii eorum tres , Rocherus Solthetus et filius ejus, Elbertus de Here»» 
senic , Henricns de Sterlar, Johannes de Elien , Olisterus, Friso, Judeni 
Bocii sui j Johannes Rapino, Gerardus de Saciani , Leonardus de Ponte 
Bantri, Robertus Perutuacius, Johannes Barbitonsor, Gualterius de Radhiy 



786 FRIDERICI SECUNDl [Am>. 12B0. 

lohannes de Scumonatis, Lambertos Huahin^ Stepas montes, Matheus 
Burra, dominus Johannes canonicus de Templo , Guiccardus de Cusencii 
Robin de Rohin, Sinvonnoyt, Guilol de Nongenty Guilot Henri , Amberar 
Daniel , Johannes Levy, Ramant Rolan, Stephanus de Bar super Albam, 
Johannes de Yacat, Thomas de Ck^uli^ Guido de Sancto Martino, Philip- 
pus de Sancto Martino, Guilleimus Puchieis, Petrus de Saviron , Gerardus 
de Catalegia , Guillelmus Ginrais , Erandus de Sancto Paulo , Petrus Capa- 
ron , Guillelmus Tenoyi , Guido cappellanus , Laurentius presbyter, Guar- 
nerius de Loveres, Lecoardus de Leuvres, Bertrammus clericus, Egidius 
Raus , Henricus de Chaalons , Guillelmus de Sancta Peruna , Thomas de 
Reugi, Eustacius Poylaut, Robertus Conistramus, Poncius de Levialoncie, 
Guillelmus de Nii, James Raydis, Betramus de Yies, Nicolaus de Yies, 
dominus Obbertus presbiter, Bertinus Denies, JacobusPiccaveni, frater 
Petrus de hospitali Sancti Johannis , Gerosus , Stephanus presbiter, frater 
GuillelmuSy frater Thomas, fratres militie Templi, nuntii comitis Richardi 
fratris (a) regis Anglie pro novem personis, dominus Otto, dominus Simon 
militi (sic)j Delefit camerarius pro viginti personis , dominus Rober de 
Nuiti pro decem, dominus Johannes de Templo pro quatuor personis, 
Galiberlus et socii , Avilla Talosana , Bavillo Talosano pro quatuor per- 
sonis, RiccarduSy Guillelmus Mariscalcus, Goffridus Scottus, Thomas 
Anglicus, Guillelmus de Aloneta^ Moises et Philippus, Johannes de 
Galardo , Ligier Arnulfus presby ter , Robertus de Roseto , Guillelmus et 
Simo fratres de Nongento , Ugo et Gaut socii , Gilbertus, Martinus, Rodul- 
fus, Johannes, Guillelmus Bicart socii| Johannes Li repties, Guillelmus 
Barba, Bemardus Johannes Dangre, Gilo frater suus, Rogerius frater 
suus , Eliudis de Plalli , Oliverius Alamannus , Johannes Montanus, Gual- 
terus Biauvet, Stephanus de Lesanna griara, Gilet de Sancto Johanne, 
Florencius Conse, Morencius de Deo Salvagio , Riccardus de Sancto Dio- 
nisio, Johannes de Yurelli, Gilopuyus (?), Stephanus Ucle Ansantolei de 
Sancto Dionisio , Menardus Pouliersy Gillayin Duranie , Amulfus Gnipius, 
Johannes Sutor, Yiabilla uxor sua , Itacius Gilot , Stephanus de Corbei , 

(a) Iq chartayralref , maie. 



InMGT. 8.] HISTORIA DIPLOMATIGA. 787 

Ray uxor sua , Simon et Philippus de Mendres y Nicolaus de Monte retaut , 
Maranus li justicies , Gualterius de Jaffes , Limeson de Toul , Gilbertus 
socius, Fulco de Bancle , Petrus de Satri et uxor sua , Perronus de Sancto 
Martino, Tiessa de Sanu , Philippus Upicays , Rogerius Limengies, Tho- 
mas Li camer, Rogerius Darbon , Ytiers Gyaurcoy, Petrus Talleror, Guil- 
lelma de Lalande, Bernarda socia sua, GuIIielmus Acies, Regnoni Les- 
cuidiei, Gerardus Bioey, Guillelmus de Bordes, Stephanus, Guillelmus 
Gonstans, Andreas de Ferbers, Pervit Famulus navis, Proseluit (?), Adans 
de Hansis, Iteus Limalasiex, Lambertus de Herou, Gualterius Yidavai- 
nes y Rida de Labui Somale , Johannes Sauvage , Johannes Rigons , Oddo 
deCoulle, Drouars de CauIIi , Rober Alanus, Guillelmus et Radulfus socii, 
Robertus de Liboyri Moynet, Itacius Emous, Gilaius, Petrus de Stampis 
et uxor ejus , Johannes et uxor ejus , Theobaldus, Berardus, Renandus de 
Lonuz, Johannes StamperoUi Michael, Garinus,NeveIo Aubinies, Peolinus 
Magot , Robertus , Johannes et Ancellina fratres , Guillelmus Gene , Lau- 
rencius Chappe, Johannes de Yita , Johannes major de Daulemant, Fulco 
de Beele et Gilebet socii , Salipies cum uxore Maria de Lusevina , Falco 
de Felis cum uxore , Ogerius et Floria socii , Radulfus de Poylono cum 
uxore, Naulinius de Chadegen, Achart de PoIIien, Stephanus Danse, Ugo 
Michael , Guillelmus Salvaticus , Baudan Fetia , Hemandus de Gratia ser- 
viens , Oliverius de Terminis pro quatuor personis , Rogerius Anglicus et 
ejus filia , StephanusHenricus de Alneto , Jucies Divors, Philippa uxor sua, 
Pasca soror sua, Bercianus Garet, Johannes Gaoniers de Luset , Gerardus 
Le Tisor, Ogerius de Chabines , Pavia , Petms Barbitonsor, Johannes de 
Sale, Renaldus livaygnies, Clemencius de Brevol, Yicencius de Cari- 
nocco et uxor sua , Philippus de Camotto (sic) , Thomas de Dinand , Guil- 
lelmus de Chanbli , Stephanus de Stampis , Jacobus Saracenus , Jacobus 
Probus, Nicolaus de Genevoys, Petras de Sayton, Voy de Generes, Petrus 
deMers et uxor sua, Ugo Cohimacios, Petrus de Yayrey Nicolaus Ramen- 
sisi Guillelmus Gioirs, Franciscus de Chalonsi, Petri Bonittus, Petri 
Simar, Thomas de Merdundo , Guillelmus de Borbera , Yincesius de Sun- 
teri , Martinus Cauras de Monteferranti, Branu Liprest , Perri de Cologna, 
Guillelma de Troi , Blanca Rivella , Guillelmus de Salone , Romit Sala- 



788 FRIDERICI SECUNDl [Ajw. 1250. 

meno , Adahihi Nicolan , Stephana Muntilla , Uga de Polaia , Ugo 
Flanu, Perri Rubertu , Perri Chaldran, Perri Yarena, Perri de Ha, 
Perri Beli, Perrona de Riberat , Blancha, Guillelmus de Anselmo, Jobannes 
deRoberto, Guillelmusde Sisac , Jacobus de Tasitu (?), Guillelmus Rui, 
Johannes Lonbardus, Johannes Bonus, Johannes Delcayru, Petrus 
Mussa, Bemardus de Busco, Guillelmus de Argeliie,Enunonet de Tenine, 
Oddo de Damfier, Poncius de Danpire , GuUlelmus de Brage , Agnes uxor 
sua, Odurlandus de Yendone, Botridis uxor sua, Qiristianus de Basoo^ 
Achalonus de Sale, Gualterius Duperoi , Ropertus de Yendonia, Oliverius 
frater suus, Radulfus de Petrapenta, Thomas Tbeseus^ Guillelmus de 
Yerdelo , Milie de Nichalous , Hemolfiis presbiter ^ Robertus Jourdene , 
Johannes de Guelardo , Ligeir de Catros , Johannes Beraeyer, Durat de 
Albera , Blancha de Arura , Juenis de Ai^entaro , Michae de Nual , magis- 
ter Petms Ghenu, Americus de Yarac, Johannes Barachun, Petras Du- 
marchas , Rogerius de Nigro Monte , Petras Bunvenu , Johannes de Bro- 
siul, Alistade Lator, Petrus Alias, Petrus BregerO|GaudMaurit, Johannes 
Nalo, Bernar Porret, Petronilla Porreten, Petrus Yigner, Johannes de 
Acia , Citador, Stephanus Estordi, Stephanus Filo, Petronilla de Tnsuia, 
Petronilla Traiandeu, Guillelmus Martini, Goffredus Lologier, Maria Pedi- 
ceta, Namerauria de Beyria, Bernar de Lepelos, Robin Lelit, G. Lelit, 
Robin Leu Contein, Oliver Leu Contein y Guillelmus de Monte Acuto, 
Guillelmus Le Bernuil, Johannes de Lahala, Rogerius de Manebit, Guai» 
terius de Revilon, Alanus de Ponte , Guillelmus Anglicus, Henricus de 
Avort y Robertus Le Taleur , Henricus de Turquenbi , Juiianus , Robertus 
comes Guescont, Adam Yegresun, Robertus Sutor, Guillelmus RencliOtty 
Pe. de Merignat , Petrus de Glusselio , Guillelmus Barbitonson {sic) , 
Guillelmus de Cheseli et uxor, Guillelmus de Tbeniai uxor et filius 
ejus. Rei litem contestando confitentur se esse dominos et partionarios 
navis predicte, et quod dictus Petras reus una cum JohanneMadio 
patre Guillelmi May rei predicti locaverant navem eandem predictis 
Terrico Theotonico, Johanni de Ala et Ricardo Anglico pro ae et pro 
quibusdam aliis peregrinis quorum nomina superius designantur, supra* 
scripta mercede statuta per portandos eos apud Damiatam ; cetera ut 



IjmiCT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 789 

proposita sunt negant salvis exceptionibus eorum. Prestitum fuit ab 
utraque parte de calumpnie (sic) juramentum. Facta itaque litis contes- 
tatione et sacramento calumpnie subsecuto, dati fuerunt ex parte acto- 
rum articuli et ex parte reorum exceptionibus curie suo die , et 'factis 
hinc inde super hiis interrogationibus ut est juris, utraque pars cepit 
terminum ad probandum, in infra quem terminum utraque pars produxit 
testes suos. Adveniente autem termino , de partium voluntate testibus in 
judicio publicatis, soUepni disputatione secuta super efficacia probatorum, 
ab utraque parte de communi voluntate earum renuntiatum extitit et 
conclusum, et utraque pars sententiam ferri cum instantia postulavit. Nos 
itaque visis cause meritis et diligenter discussis, habito diligenti super 
premissis cum deliberatione consilio , quia plene constitit de intentione 
Thenrici (sic) Theotonici, Petride Latigniaco, Johannis de Ala etRiccardi 
Anglici, tam pro se quam tanquam actorum et sindicorum seu procurato- 
rum in iibello contentorum peregrinorum contra Guiilelmum Mayum et 
Petrum C!onstantinum, dominoset parcionarios navis Sancti YictoriSy licet 
intentio fuerit elisa per exceptiones predictorum dominorum^ tamen quia 
predicte exceptiones fuerunt elise et excluse per replicationes peregri- 
norum, sentencialiter condepnavimus predictos Guillelmum et Petrum 
Gonstantinum quod eos ad partes ultramarinas transportent ad locum 
ubi est rex Francie ; et quia tam jura vetera quam nova volunt quod vic- 
tus victori condepnari debeat in expensis, sentencialiter condepnavimus 
predictos reos nomine expensarum predictis actoribus tam pro se quam 
pro parte peregrinorum in libello contentorum in tarenis auri centum, 
sacramento prestito ab eisdem de taxatione nostra precedente. Unde ad 
futuram memoriam etdictorum peregrinorum cautelam, scriptumest inde 
presens publicum instrumentum sentencie per manus Perroni de Calva- 
roso imperialis publici Messane et actorum curie civitatis ejusdem notarii, 
nostris et ejusdem notarii subscriptionibus communitum. Actum Mes- 
sane, anno, mense, die et indictione pretitulatis. 

f Ego Yivaldus de Bona Morte bajulus Messane. 

f Ego Guido de Bemardo judex Messane. 

f Ego Bartolomeus de Aymerio judex Messane. 

YI. Part2. 100 



790 FRIDERICI SECUNDl [An. 12H). 

f Ego Grillus de Baialastro judex Messane. 
f Ego Nicolaus de Riso judex Messane. 

f Ego Perronus de Calvarosa imperialis publieus Messane et actonim 
curie civitatis ejusdem notarius scripsi et testor. 



aug^.) Fridericus, Romanorum imperator, Vatacio Graecorum impe- 
ratori nuntiat quomodo civitas Firmana se ad fidem imperii 
converterit et omnia tum in Italia superiori) tum in Alemania sibi 
prospere succedant. 

(Yersionem graecam ex ood. Bibl. Lanrent. Florent. edid. 6. Wolff, Vier 
Griech, Briefe Kais. Friedr. der. zu>., p. 54, cum Interpretatione germanica 
et notis. Latinam vero textnm restitnere tentavimus.) 

Fridericus imperator, etc, Johanni illustrissimo Graecorum imperatori. 
Litteras litteris addere magnam ex successione laetitiam afferentes non 
solum eos qui sanguinis participio et sincero affectu conjunguntur, sed 
etiam communes amicos plurimum delectare solet. Unde ad sincerum 
amorem tuum jam paulo ante nostris processibus per litteras delatis , hoc 
quoque quasi per conciusionem ad gaudium majestatis tuae scribere non 
negamus. Congaudere enim scimus serenitatem tuam in omnibus prospe- 
ris nostris et de nostris victoriis laetari. Tibi igitur significamus quod 
fideles nostri Marchiae et Romaniolae , melioris quidem et faecundioris 
Italiae partis , cognitis evidente dolo et versutiis quas illi qui Ecclesiae 
praesidere dicuntur, contra nos machinabantur et mendacia quae quoti- 
die de certitudine mortis nostrae divulgabant , de noslra incolumitate et 
bona salute fiduciam accipientes, ad impedimenta nostra [dirimenda] 
omnes concurrenint. Gum autem civitas Firmana Marchiae quae propter 
solam situs sui fortitudinem, papali exercitu infeliciter se gerente et duce 
destituto, resistere posse nostris mandatis videbatur, non sustinere valeret 
innumeram armatorum nostrorum multitudinem miiitumque turmas et 



IsDicT. 80 HISTORIA DIPLOMATICA. 791 

peditum ordines necDon et archeriorum ex gentibus diversi seimonis 
congregatorum immensam copiam , qui istam terram quasi totam occu- 
patam tenebant , et castrum circumquaque coarctabant , viribus impares 
intrinseci necessitate eos cogente idem castrum nobis tradiderunt et se 
ipsos quasi captivos nostris reddiderunt. Givitates quoque, castra, terrae 
etarcesquae ad papales versutias a majestate nostra declinaverant, men- 
dacii viam relinquentes in rectam viam sunt conversae. Italia vero supe- 
rior in stabilitate fidei nostrae corroborata tota libenter nostris oraculis 
se inclinat. Qui tamen simili errore in Alemannia ad novitates surrexe- 
runt et in reprobum sensum vertuntur, de loco in locum per potentiam 
dilectissimi filii nostri regis C!onradi viriliter profugati, invenire locum 
ubi latitent non jam possunt. Sic ergo, favente Domino, majestas nostra 
divinae providentiae auxilio firmata, totum sibi subjectum imperium in 
pace regit et gubemat; quod affinitati tuae et sincero affectui per prae- 
sentes significamus ad gaudium. 



Fridericns, Romanorum imperator, Vatacio imperatori Grae- i8«ptembri.] 
corum notum fadt quomodo omnia sibi prospere succedant, dum 
fideles sui victorias de rebellibus suis reportaveriD^t in Lombardia 
apud Parmam, in Marchia apud Cingulum et contra Januenses 
apud Saonam. 

(Yerslonem ex graeeo codlee bibl. Lanrent Florent. edid. G. Wollf, Viergriech. 
Briefe Kais» Friedr. des zw., p. 26-38. Cf.qaodsupranotavimuSyp.759et771.) 

Fridericus Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusa- 
lem et Sicilie rex , Johanni Ducae gloriosissimo Graecorum imperatori , 
dilecto genero suo , salutem in Christo. Cum sincero affectu et evidenti 
zelo, sicut successive a dextera Domini beneficia suscipimus et majestatis 
nostrae potentia per omnipotentem dominationem ejus quotidie favorabi- 
liter exaltatur, ita puro affectui majestatis tuae per continuas litteras et 



792 FRIDERICI SECUNDI [Ami. 1250. 

nuntios prosperos nostrae majestatis successus et deinimiciBnostristrium- 
phum noviter divinitus praeter spem reportatum libenter significare 
volumus. Nuper enim cum Ubertus iilustris marchio Palavicinus, fidelis 
noster, quem capitaneum felicissimi exercitus nostri nec non ceiebris 
civitatls nostrae Cremonae et istarum partium constituimus, ex flautori- 
bus celsitudinis nostrae numerosam equitum et peditum turbam collegis- 
set et ad suum auxilium quosdam fidelium nostrorum Italiae convocasset, 
scilicet catervam non modicam fortissimorum militum Papiae , robusto- 
rum Pergamensium , audacium Laudensium, cordatorum Teutonicorum 
et devotorum Parraae, qui extra hoc castrum in fide majestatis nostrae 

permanserant (a) • • • • • 

persequentes ita quod nisi intrinseci Parmae pontes rupissent, quasi eodem 
tempore ipsi intra civitatis ejusdem moenia pervenissent. Unde triumpha- 
lem nostri laudem celebrantes bellicis tubis sicut mos est sonantibus , et 
juxta porlas Parmae tentoria defigentes , non elongari ab ipsius depopu- 
latione sine mandato disposuerunt usque dum flamma et ferro hanc peni- 
tus deslruerent vel per vim ad nostrum mandatum reducerent , habita- 
toribus ejus captivatis seu morti traditis. Quae quidem contigerunt 
die Xyill augusti proxime praeteriti , octava indictione (1 )• Sub vicesimo 
autem die ejusdem mensis comes Galterius de Manupello (6) fidelis et 
familiaris nosler, exercitus nostri capitaneus in Marchia, castrum obsi- 

(a) Ibi quaedam in textii graeco desunt. 

(() Graece 6 xdvro? roXT^pioc Ss MouvaTcoX/; quod intelligendam est de Manupello, 
non vero de Mompulo. 



(4) .« Die joYis XUII (leg. XV] kalendas septembris, Obertus Penaviciaus potestas Gremonae 
congregatis Cremonensibus militibus, Pergami, Laudae et CCG militibos Papiae atque mili- 
tibus extrinsecisParmae, transacto flumine Tarii, coeperunt deyastare usque ad civitatem 
Parmae. Parmenses vero furore magno aocensi propter vicloriam quam habuerant in Yictoria , 

inimicis se obviam praebuerunt sed terga vertentes fugam petierunt.... oeperuntque 

ex peditibus Pannae MM , ex militibus vero L , et carocium Parmae cum captivis in Cremo- 
nam duzerunt, et sic facta est vindicta de eis de facto Victoriae. EtstaUm Octavianus cardi- 

nalis cum militibus Bononiae et Mutinae si non ivisset, Parma erat in fortia inimicorum 

redacta. » Chtonui, de reb. in Ital. gest»^ p. S27, 2S8. 



toiCT. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 793 

dens quod vocatur Giiigulumy ubi cardinalis Petrus Capocius intraverat, et 
vi expugnans idem castrum accepit; unde favente nocte cardinalis iste 
velut pauperculus mendicans manus eorum eflugit. Tota ilaque Marchia, 
Ducatus et Romaniola ad mandatum majestatis nostrae se converterunt. 
Circa autem tempus idem quo nostri victoriam reportarunt, serenitas 
nostra mandavit quatenus omnes ad depopulationem Parmensium proce- 
derent, ut eorum elatum supercilium et pertinacem superbiam ad extre* 
mam confnsionem reducerent. Inde cum predicti fideles nostri flumen 
Tari transiissent et juxta Parmam sua tentoria ponere disponerent , Par- 
menses arrogantia inflati et quasi infidelitatis et jactantiae spiritu usque 
ad inordinatum impetum prosilientes , currum suum quem italice carro- 
dum vocant cum omni militia Parmae eduxerunt, et contra felicissimum 
exercitum nostrum ferociter et malo auspicio concurrerunt. Fideles tamen 
nostri in potentia Christi Domini nostri qui nostram majestatem tuetur 
confisi et ferventi nostrae fidei zelo solidati, ad imperialem militaremque 
modum turmas et cobortes suas ordinantes, animumque ex alto sumentes 
dum pro justitia et fide majestatis nostrae contra iniquos et infideles dimi- 
carent , erectis triumphalibus et victricibus signis majestatis nostrae et 
fausto nominis nostri praesagio invocato, contra infidos fidi bene ordinati 
et animosi processerunt. Praelio autem incoepto, postquam per plures 
horas viriliter et fortiter fuerit utrinque pugnatum , sustinere non valen- 
tes inimici graves incursus et bellicas artes nostrorum militum lethalia-* 
que vulnera et terribiles eorum plagas , in fugam attoniti se verterunt. 
Garrocium autem suum necessitate cogente relinquentes^ suam unusquis- 
que salutem anteposuit et perpetuum exilium sibi fortunam reputavit. 
Proinde quis narrare posset multitudinem Parmensium ibidem occisorumy 
vulneratorum numerum et eorum quantitatem quos Cremonenses ex 
furioso quod in illos habebant odio , in frusta trucidarunt? Mortui tamen 
in campo, quot numerari potuerunt, omissis multis in fluvio submersis, 
ad duo millia et ultra inventi sunt. Praecipui vero quos in hoc infortunio 
vivos ceperunt et nostro reservarunt carceri mancipandos , ad mille et 
ducenlorum numerum ascendunt. Et in breviori tempore quam ut haec 
omnia scriberentur, legati superstitum rebellium Ducatus et Romaniolae 



794 FRIDERICI SECDNDI [An. 1250. 

ad pedes nostros advenerunt , misericordiam et gratiam nostram implo- 
rantes. Circa autem primam praesentis septembris diem duodecim galeae 
nostrae quas ad Saonam propter hujus loci custodiam miseramns, in qni- 
bus erat Pelrus exstallerius Gaietae (a) , fidelis noster, sedecim Januen- 
sium infidelium nostrorum navigia ceperunt, et omnes qui in eis aderant 
carcer noster includit. Quae omnia sincero affectui majestatis tuae ad 
gratiam deducimus. Favente autem auxilio Domini , magis etiam laeta* 
bunda tibi mox scribemus, de nostris felicibns sncoessibus congaudenti. 



Mpt^im.] Fridericus, Romanorum imperator, congaudet de victoria 
quam Conradus, Romanorum rex, filius suus, de comite Hol- 
landiae et ejus sequacibus reportavit, quos ante fadem suam pro- 
fugavit. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Gesar.Yindobon. Philologus dicto,i)r 805, fol. 156 verso.) 

Fredericus , etc. Grata litterarum tuarum series quam valde gratanter 
recepimus, tantouberiori animum nostrum gaudio fecundavit, tanto copio- 
siorem cordi nostro leticiam ministravit, quanto gratiora nobis nostrisque 
magis affectata desideriis de triumphalibus successibus tuis nostrorum- 
que conculcatione hostium, videlicet comitis Hollandie et sequacium 
suorum quos ante faciem tuam dispersos et contritos dedecorose fiige 
salvavit presidium (i), continebat. Nec posset augustus pater conceptam 

(a) In codioe nirpoc t!^ Xiptoc ttjc roirac. Gmn adsit in pergameDa Joxta vocem 
Xipioc quaedam plicula, Wollflus comma latitare suspicatus legit Astpioc : quod de 
Garigliano flumine, quondam Liri, interpretatus est. Nomeu vero proprium quoddam 
esse, TeielerhUt vel potius offlcii titulum exstaUerim, lilientios crediderim. 



(1) Agitur de expediUone quam contra Vl^illeimum de Hoilandia qui tunc apud Magontiam 
se inclusum tenebat, et coDtra fautores ejus ad Daien et Fionheim, cum auxilio Wormacien- 
sium rex Gonradus exeunte julio et ineunte augusto direxerat. Cf. AnnaL Wofmat,^ ap. 
BoBHMER, Fontes, t. n, p. 487-488. 



Imdict. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 795 

de virtate ac magnitudine augusti filii letitiam intra fores pectoris uUa- 
tenus obserare (a) , quin foras in clamore jubilo violenter non erumperet 
communi alacritate nec perfunderet fidelium precordia subjectorum , ubi 
tot magnalia, tot gesta magnifica et supremarum digna laudum titulis 
de victore et perito bellis filio tam continue nunciantur. Exerce igitur, 
fili karissime, nobilis tui virtutem animi, et honorando et sublimando 
nobis et tibi fideliter servientes, adversariorum nostrorum comua sic 
confringe eorumque protervam superbiam sic prosteme quod pre tm's 
contriti manibus discant quantum sit duram contra stimulum calci- 
trare. 



Cives Parmae potentiores.... cum castra ad civitatis tuitionem 
in confiniis suis constructa securi et inermes perlustrassent, insi- 
diantes subito de latibulis suis ad unguem armati aditum civitatis 
praecluserant immunitis, omnesque cives illos.... velut aviculas 
ceperant irretitas.... [Quidam etiam de populo] quae pacis erant 
humiliter postulabant, et multi exeuntes data non modica pecunia 

dextras dederant Frederico suum arbitrium subituri Bono- 

nienses autem haec audientes, missis ad ipsum Fredericum nun- 
tiis, pacifica cum humilitate et precibus rogitabant^ quos tamen 
ipse Fredericus distulit exaudire. Tempore sub eodem missis 
fidelibus suis ad Avinionem et Arlam (sic) civitates nobilissimas 
nec multum a Lugduno distantes, civium ipsarum suscepit cum 
juramentis fidelitatem. Matt. Paris., Hist. maj. Anglor.^ p. S28. 



[Oetobrl 
didtor.] 



Riccardus de Rocca, imperialis justitiarius Capitanatae, vigore 
imperialis mandati cujus tenor inseritur, Jacobo de Rigniano et 

(a) In codice Ikentiam intraforUs obtervare^ male. 



ApQd 
Vonailam, 
11 octobiit. 



796 FRIDERICI SECUNDI [Am. 1260. 

Scalioni de Foggia statutis super custodia Trojae mandat ut post 
iBquisitionem factam prohibeant ne monasterium Cassinense in 
ecclesiis et possessionibus quas habet apud Trojam molestetur, 
ita tamen quod super his procurandis nuUum incolam vel oriun- 
dum de Troja remanere ibidem permittant. 

(Edidit Gattola, Histor. dUat. Coifjfi., pan I, sopplenl., p. 3S0,) 

In nomine Domini nostri Jhesu Christi. Anno incarnationis ejusdem 
millesimo ducentesimo quinquagesimo , imperante vero domino nostro 
domino Federico Dei gratia invictissimo Romanorum imperatore semper 
augusto anno tricesimo , rege Jerusalem anno vicesimo quinto et rege 
Sicilie anno quinquagesimo tertio, die jovis vigesimo mensis octubris , 
none indictionis , apud Trojam. Nos Palmerius imperialis Troje judex. et 
Rogerius de Giliberto ejusdem terre publicus notarius presentts scripti 
serie declaramus quod frater Benedictus de Luco monachus monasterii 
Cassinensis , pro parte ipsius monasterii, domno Jacobo de Rigniano de 
Casali Novo et judici Scalioni de Jerusalem de Fogia statutis super cus- 
todia Troje , egregii viri domni Riccardi de Roccha imperialis justitiarii 
Capitanate litteras infrascriptas (a) detulit, quarum continentia per omnia 
talis erat : 

Prudentibus viris domno Jacobo de Rigniano de Casali Novo et judici 
Scalioni deFogia statutis super custodia Troje , amicis suis, Riccardus de 
Rocca imperialis justitiarius Capitanate salutem et amorem sincerum. 
Sacras nuper recepimus imperiales litteras in hac forma : — Federicus 
Dei gratia, etc., justitiario Capitanate, etc. Ad religiosa loca cultibns divi- 
nis exposita benignum semper habendo respectum , fidelitati tue preci- 
piendo mandamus quatenus occasione mandati nostri de exhabitatione 
Troje pridem emissi (i ) , super ecclesia Sancti Angeli de Rodingo et pos- 

(a) In impresso eapiUmeo lUteras infrapUUf male. 



(4) Unde suspicandum ost statum Apuliae tunc temporis non mulio futsse dtvenom ab ea 
conditione qua fuerit post regressum imperatoris e Terra Sancta annis 4229 et 4230. 



Imdict. 9.] HISTORIA DIPLOHATICA. 797 

sessionibus aliis quas monasterium Cassinense in Troja et pertinentiis 
ejus hactenus inveneris habuisse, monachos seu nuntios alios ejusdem 
monasterii non molestes nec patiaris ab aliis molestari j ita tamen quod 
super procuranda ecclesia et possessionibus ipsius nullus incola vel oriun- 
dus de Troja remanere ibidem de cetero permittatur. Datum apud Yenu- 
siam, undecimo octobris, none indictionis. — Cumque predictum mandatum 
nos oporteat sicut decet exequi reverenter et ad id exequendum persona- 
liter intendere non possimus, aliisservitiisimperialibusoccupati, pruden- 
tie vestre committimus ex imperiali parte qua fungimur auctoritate man- 
dantesquatenus tenore predicti imperialis mandati diligenter attento, juxta 
ipsius continentiam super ecclesia predicti Sancli Angeli de Rodingo et 
possessionibus aliis quas monasterium Cassinense in Troja et pertinentiis 
ejus hactenus inveneritis habuisse, de quibus vobis plene constabit, mona- 
chos seu nuntios alios ejusdem monasterii non molestetis nec patiamini 
ab aliis molestari, ita tamen quod sicut predictum mandatum continet, 
super procurandis ecclesia et possessionibus ipsis nullum incolam vel 
oriundum de Troja remanere ibidem de cetero permittatis; facientesfieri 
publicum instrumentum distincte continens qualiter vobis constiterit de 
ecclesia et possessionibus supradictis in eodem instrumento plenius dis- 
tinguendis j ut occasione hujusmodi non contingat imperialem curiam 
sub involucro defraudari, et factum nobis ad curiam transmittatis. 

Datum Cometi, XIII octobris, none indictionis. 

Yolentes igitur dicti dominus Jacobus et judex Scalionus prescriptum 
mandatum predicti domni justitiarii exequi reverenter, coram nobis et 
infrascriptis testibus quos dictus frater Benedictus pro parte dicti monas- 
terii Cassinensis ad probandum j etc. 

[Sequunturdepositiones testium cum nominibus locorum; unde Jacobus 
et Scalionus declarant monasterium Cassinense non molestari debere in 
ecclesiis et possessionibus quas habet in Troja et pertinentiis ejus.] 



VJ. Fan2. 101 



796 FRIDERICI SECUNDI [An. 1250. 



^Jg;?; Fridericus, Romanonim imperator, Dbertum marchionem Pela- 
yicinum pro gratis ejus servitiis atque haeredes et successores 
ejus ab omni pedagio, theloneo, coUecta et gravamine quolibet 
eximit, tam in civitatibus Parma, Gremona et Placentia quam in 
aliis terris Lombardiae et Tusciae, eamdemque exemptionem 
hominibus massariis et de masnata in eisdem terris habitantibus 
concedit. 

(Edid. Affo, Stor. di Parma, t. III, p. 887, in appeiid., n* LXXXII, e rpgesL 
authent. dom. Pallayicini, minus oorrecte praesertim in pnxsmio transcripto.) 

Federicus Dei gratia Romanorumimperatorsemper augustus, Hyenisa- 
lem et Sicilie rex, Uberto marchiom Pelavicino fideli suo gratiam suam et 
bonam voluntatem. Beneficia mera sunt principum que fideles frequenter 
continuis obsequiis promerentur, veluti qui nuUius necessitatis alterius 
cogentis imperio conferuntur. Sed etsi benemeritos fideles debite affec- 
tionis stimulo prerupta et provida liberalitate prosequimur, beneficii 
nomen aut debitum affectum non minuit, quamquam vel accelerando 
consilium vel germinando propositum estuantes ad gratiam augent incen- 
tivum. Sic nos quos imperialis dignitatis auspiciis ditavit felicitas fortune, 
fidelibus munificentie nostre dexteram aperimus ad singulos, prout obse- 
quiosa devotione fidelium invitamur. Atlendentes igitur qualiter inter 
fideles nostrosy potissime presentis felicis discriminis tempestate, vitam 
tuam bellice fortune frequenter exposuisti periculis et indesinenter expo- 
nere non formidas, ad compensanda servitiorum tuorum merita accensi, 
te, heredes et successores tuos acdescendentes ab eis auctoritate imperiali 
et ex certa scientia et de nostre plenitudine potestatis a quibuscumque 
muneribusy oneribus realibus, personalibusatquemixtisnecnonaquibus- 
cumque datiis, pedagiis, tholoneis etgabellis, talleis, collectis, impositioni- 
busy mutuiSy gravaminibus et vexationibus quocumque nomine vel voca- 



IvDiCT. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 799 

bulo censeantur impositis et quomodolibet de cetero imponendis, pro 
omnibus terris, villiSy curtibus, possessionibus, terrenis, domibus, locis, 
rebus et venalibus universis tuis, heredum et successorum tuorum ac des- 
cendentium ab eis tam mobilibus quam immobilibus et tam presentibus 
quam futuris situatis et positis [tam] in civitatibus nostris et sacri imperii 
Parme, Cremone et Placentie et territoriis suis, episcopatibus ipsarum et 
cujuslibet earum, quam aliis civitatibus, terris, castris et locis totius Lom- 
bardie et Tuscie et territoriis vel episcopatibus eorumdem, necnon homi- 
nes laboratoresy massarios, colonos, rusticos et incolas ac vassallos et ho- 
mines de masnata in et super hujusmodi terris, domibuset bonispredictis 
nunc et in futurum residentes ethabitantesaquibuscumquegravaminibus 
et oneribus suprascriptis presentis nostre pagine tenore liberamus, eximi- 
mus et absolvimuSy ac liberatos, exemptos et absolutos esse volumus et 
mandamus. Decementes in presenti nostro imperiali edicto statuentesque 
ut tu, heredes et successores tui ac ab eis descendentes et homines mas- 
sarii, laboratores et rustici, homines de masnata, vassalli et incole terra- 
rum, villarum, curtium, possessionum, terrenorum, domorum et bonorum 
predictorum tam presentes quam futuros omni privilegio, jure, gratia et 
honore uti, frui et potiri ex nunc in antea possilis et debeatis, quibus 
ceteri a serenissimis quondam predecessoribus nostrisimperatoribusetre- 
gibus Romanorum ac imperio sacro exempti fuerunt et quomodolibet po- 
tiebantur, lege quacumque seu constitutione, statuto, edicto scripto seu 
municipaliincontrariumnonobstantibus; quibusetcuilibeteorum si etiam 
in quantum huic nostre exemptioni, immunitati ac liberationi obviare pos- 
sinty excerta scientia et denostraimperialisplenitudinepotestatis totaliter 
derogamus et derogatum esse volumus. Statuimus igitur et imperiali san- 
cimus edicto quatenus nulla persona alta vel humilis, ecclesiastica vel 
secularisy nuUumque commune, collegium vel universitas cujuscumque 
status seu conditionis existat, te tuosque heredes et successores ac des- 
cendentes ab eis contra presentis liberationis, immunitatis et exemptionis 
nostre tenorem aliquatenus impedire, molestare seu perturbare presumat. 
Quod si quis presumpserit, indignationem culminis nostri se noverit incur- 
surum et centum marcas auri puri optimi pro pena composilurum; quarum 



800 FRIDERICI SECUNDI [Anf. 1250. 

medietas fisco nostro et reliqua medielas tibi Uberto tuisque prescriptis 
applicetur. Ad hujus itaque exemptionis et inmiumtatis ac liberationis 
nostre memoriam et robur perpetuo valiturum , presens privilegium fieri 
et bulla pendente nostre majestatis jussimus communiri. 

Datum Fogie, anno Dominice incamationis miliesimo ducentesimo 
quinquagesimo , mense octobris , octava indictione (1 ). 



Nettmtei. Universitas civium Brisaci notificat quod, si civitates secum 
conjuratas ab imperatore Friderica propter illius humiliationem 
recedere contingat, easque alium dominum praeter eumdem Fri- 
dericum seu Conradum filium ejus eligere, se nuUi alii quam Ber-- 
tholdo Basiliensi episcopo et ecclesiae ejus submittere consentient. 

(Edid. Kopp; Konig Rudol/und seine Zeit, Beilagen, n« 3, p.884(Leipdg, 1845) 
ex arch. eivit. Basil., gross. weiss. Buch. bl. 91, a.) 

■ 

Omnibus ad quos presens scriptum pervenerit , universitas civium de 
Brysaco noticiam subscriptorum. Noverit universitas vestra quod nos 
munitionem et montem quem inhabitamus cum pertinenciis suis ad jus 
et proprietatem Basiliensis ecclesie pertinere recognoscentes, venerabili 
domino nostro Berchtoldo divino favore nunc episcopo Basiliensi ac per 
ipsum ecclesie Basiliensi promittimus bona fide quod, si serenissimum 
dominum nostrum Fridericum Bomanorum imperatorem qui hactenus ab 
ipsa Basiliensi ecclesia dictam munitionem in feodum habuisse dinoscitur, 
eatenus humiliari contingat quod civitates nobis conjurate (2) recesserint 



(1) Graeca autem indictio nona esse deberet. 

(2) Nil vero hucusque reperiri potuit quod de conjuratione ista civitatum Frederico fide- 
lium lucem aliquam alTerre valeat, nisi harum nomina reperiri debeant in instrumento apud 
Schoepflin {Ahat, diplom., 1. 1, p. 406), dato sub anno 4254, meose maiOyquo universitas in 
Columbaria universis civibus in Hagenovire, Sletstat, Keisersperchy Britaehf Nuweoburch, 



bmiGT. 9.] HISTORIA DIPLOHATICA. 801 

ab eodem, quemcuiDque sibi dominum preter prelibatum domiDum nos- 
trum ejusque filium Gonradum Dei gratia Romauorum in regem electum 
eligentes, ex tunc ipsi reverendo patri Basiliensi episcopo suisque suc- 
cessoribus tanquam dominis nostris fideliter curabimus adherere, nun- 
quam nos alicui domino nisi Basiliensi ecclesie submittentes ; ad quod 
nos et successores nostros tenore presentium obligatione constringimus 
litterali. 

Actum seu datum anno Domini MCGL, mense novembri, indictionis 
none. 



Riccardus de Montenigro, magnae imperialis curiae magister J^^^ 
justitiarius, una cum qualuor ejusdem curiae judicibus Pbilippum 
PacteDsem episcopum absolvendum sententialiter declarat a quaes- 
tione ipsi proposita per Gregorium Mustacium super possessione 
casalis Synagrae et fructibus casalis Sanctae Luciae. 

(Edid. R. PiBRT, Sieil, tacra, t. II, p. 777-77S.) 

In nomine Domini nostri Jesu Chrisliy anno ab incarnatione ejus MCGL , 
mense decembris , IX indictione , imperante domino nostro Friderico Dei 
gratia invictissimo Romanorum imperatore semper augusto et magnifico 
Jerusalem et Sicilie rege, imperii ejus anno XXXI, regni Jerusalem XXYI, 
regni vero Sicilie LIII, feliciter, amen. Dum nos Riccardus de Montenigro 
magne imperialis curie magister justitiarius dudum apud Melfiam curiam 
regeremus , assidentibus nobis Roberto de Panormo , Andrea de Capua et 
Durando de Brundusio ejusdem curie judicibus , Johannes Gallina pro- 
curator domini Gregorii Mustacii, quod constitit, contra Jacobum Cle- 
ricum procuratorem domini Philippi venerabilis Pactensis episcopi, 



Mnlnhusen, Rinvelden, Solothern, Beroe, Zurich, Schafhusen , scribit ut nuntios ecclesiae 
S. Petri in Colambaria propter diacordiam inter papam et imperatorem possessionibus spo- 
liatae et etiam concrematae, carttative accipiaDt. 



\ 



802 PRIDERICI SECONDI [An. 1250. 

libellum proposuit in hunc modum : Proponit Johannes Gallina procura* 
tor domini Gregorii Mustacii, quod constitit, contra Jacobum Clericum pro- 
curatorem domini Pactensis episcopi, de quo similiter constitity dicens 
quod cum idem Gregorius teneret et possideret ex dono et concessione 
domini nostri serenissimi imperatoris casale Sancte Lucie cum omnibus 
juribuSy justitiis et pertinentiis suis, propterea quia licet in Pactensi eccle- 
sia ad quam ipsum casale pertinere dignoscitur tunc esset electus, quia 
tamen plenam administrationem non habebat ipsius casalis, collatio ad 
dominum nostrum imperatorem spectabat ex antiqua dignitate quam 
habet in ecclesiis vacantibus regni , sicut imperialis majestas in privilegio 
exinde sibi indulto non ad supplicationem ipsius Gregorii, sed ex.mera 
liberalitate sua manifeste declarat, idem dominus episcopus suggerens 
imperiali majestati quod eadem ecclesia non vacaret tempore concessio- 
nis ipsius et contra verum asserens in eadem electum et confirmatum esse, 
obtinuit et impetravit litteras imperiales ad comitem Gaserte (a) ut super 
hoc veritate quesita si de suggestione facta per eumdem episcopum con- 
staret, possessionem ipsius casalis sibi restitueret ; et sic idem comes, ipso 
Gregorio absente et non citato neque legitime vocato et ejus rationibus 
inauditis, mandavit eumdem Gregorium destilui possessione casalis pre- 
dicti et assignari eam parti dicti episcopi per dominum Gugliel- 
mum Yillanum justitiarium in Siciiia citra flumen Salsum : qui dominus 
Guglielmus eumdem Gregorium possessione casalis ipsius destituit , assi- 
gnans eam parti episcopi memorati; et sic idem Gregorius possessione 
dicti casalis fiiit per injuriam destitutus, presertim cum idem episcopus 
ante predicta tempora impetratis litteris ab imperiali majestate quod idem 
Gregorius ad imperialem curiam citari deberet, cum dominus noster feli- 
citer ageret in partibus Lombardie (1)9 ad transactionem cum ipso deve- 
(a) Id impresso Capue, male. 



(1) Scilicet aDoo 4248, ut moDet MoDgilore : Notit. cap. maj. S. Luciae de Milatio^ ap. 
SiciL sacr., 11, 4335. Pirrus autem et ipse MoDgitorius coacessiooem Sanctae Ludae Gre- 
gorio factam ad auD. 4206 et traasactioDem de duobus millibus tarenorum initam ad ann. 
4228 sub Jacobo PactoDsi episcopo referuot; quod valde nobis dubium videtur, dumex prae- 
seuti documoDto pateat sub Philippi praesulatu litem exortam amul et decisam foisse. 



IXDiCT. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 803 

nerit ac idem episcopus perinde receperit (a) ab eodem Gregorio duo 
millia tarenorum, et questionem ipsam remiserit et juraverit se contra 
ipsam remissionem aliqualiter non venturum. Cumque predictus episco- 
pus casale prediclum possideret ut dictum est, suggerendo principi perse 
et capitulum Pactensis ecclesie quodipsum casale ad Paclensem ecclesiam 
pertineret, excambium sibi dariin valle Doemenum (i)ab imperiali excel- 
lentia postulavit quod esset ipsi ecclesie nomine et ratione vicinitatis, et 
casale predictum cum esset imperialibus solatiis utile, idem dominus 
retineret in manuscurie. Ad cujus postulationem et suggestionem, domi- 
nus imperator mandavit per suas litteras domino Guglielmo Yillano justi- 

tiario et Johanni Pu camerario (b) regionis, ut casale 

predictum pro parte curie reciperet et idem camerarius illud pro parte 
curie procuraret , inventurus locum alium in valle Doemenum qui non 
esset solatiis domini utilis, aut castrorum munitionibus deputalus, in quo 
ei^o casali predicte ecclesie in competenti excambio providerent. A qui- 
bus facta provisione juxta mandatum in loco predicto pro curia , Pacten- 
sis episcopus nomine ipsius et pro parte ecclesie supradicte recepit in 
eodem loco pro excambio res subscriptas. Unde petit dictus procurator 
Gregorii Mustacii pro parte ipsius possessionem earumdem rerum que in 
excambium date sunt ecclesie supradicte et predicto episcopo, a dicto Cle- 
rico (c) procuratore ipsius episcopi pro parte ejusdem sibi restitui , salvo 

jure et Res autem sunt hec : casale Synagre cum omnibus 

juribus f justitiis , rationibus et pertinentiis suis et pars nemorum Ficar- 
rie : petit etiam restitui sibi pro parle dicti Gregorii Mustacii a procura- 
tore dicti domini episcopi et pro parte ejusdem subscriptas res mobiles 
quas idem dominus episcopus percepit et percepi fecit post factam desti- 
tutionem predicti casalis Sancte Lucie ut dictum est ab eodem loco, vide- 

(a) In Impresso deoemrtt^ male; recepit^ roale. 
{b) Jn impresso eamerae^ minns reete. 
{e) Ibidem vero, male. 



(4) Vulgari lingua VaUe di Demona, 



804 FRIDERICI SECUNDI [Airir. 12S0. 

licet de frumento salmas centum viginti quinque, quod framentum dictus 
episcopus percipi fecit et percepit de salmis framenti duodecim et dimi- 
dia seminatis in terris et tenimento casalis predicti Sancte Lucie ab 
eodem Gregorio pro parte sua; item de hordeo salmas XIY; item de 
linusa salmas XY quas estimat tarenos sexaginta; item de vino CLXXX 
quas estimat uncias triginta sex; item de porcis quos receperat Gregorius 
a burgensibus dicti casalis ratione decime in anno quinte indictionis et in 
custodia ipsoram dimiserat porcos sexaginta de duobus annis auri tare- 
nos quatuor pro unoquoque porco tarenos LX ; item de palia mille retia 
ad valens tarenos quinquaginta. Item percepit et percipi fecit dictus epi- 
scopus proventus et reddilus omnes dicti casalis per decem menses, quos 
estimat uncias auri XXXIX et tarenos XXY , quos petit restitui ut est dic- 
tum. Predictus procurator domini episcopi litem contestando confitetur 
dictum episcopum et Pactensem ecclesiam tenere et possidere casaie 
Synagre cum justitiis et pertinentiis suis, et confitetur dictum episcopum 
et conventum commutasse casale Sancte Lucie cum domino imperatore et 
recepisse in commutatione dictum casale Synagre, salvis exceptionibus 
suis. Lite igitur coram nobis legitime contestata , juramento calumnie a 
principalibus delato, dato termino ad probandum, productis hinc inde 
leslibus et eoram dictis in judicio publicatis , curia Fogie procedente ubi 
assistebat nobis Joannes de Marturana ejusdem curie judex cum judici- 
bus supradictis , disputatione habita inter partes super efficacia probato- 
.ram y antequam lis predicta suo marte decurreret , predictis domino epi- 
^copoetGregorioMustacio existentibus in curia, idem Gregorius spontanea 
voluntate sua predicte questioni et liti mote coram nobis in curia predicto 
Jacobo procuratori dicti domini episcopi pro parte ipsius renuntiavit 
expresse quod haberet aut consequi posset contra eumdem dominum 
episcopum, occasione predicte questionis proposite ab eodem Gregorio 
contra procuratorem ipsius domini episcopi vel etiam proponende. Nos 
vero qui supra magister justitiarius et judices, nullo alio de principali 
causa discussOy attendentes solam renunciationem ejusdem Gregorii legi- 
time factam coram nobis, ut prescriptum est, dictum Jacobum procurato* 
rem dicti domini episcopi nomine ipsius et eumdem dominum episcopum 



hoHCT. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 805 

a dicta questione proposita sentenlialiter duximus absolvendos. Ad cujus 
rei memoriam et perpetuam firmitatem, presens scriptum per manus Jacobi 
de Rocca (a) magne imperialis curie actorum notarii fieri fecimus nostris 
subscriptionibus roboratum. 

Actum Fogie , anno, mense et indictione prescriptis. 

Ego Riccardus de Montenigro, magne imperialis curie magister justi- 
tiarius. 

Ego Johannes de Martorana, magne imperialis curie judex. 

Ego qui supra Andreas de Capua, magne imperialis curie judex. 

Ego magister Robertus de Panormo, magne imperialis curie judex qui 
supra. 

Ego Durandus de Brundusio, magne imperialis curie judex. 



Testamentum Friderici secundi, Romanorum imperatoris, Jeru- Fu,;tSSJom 
salem et Siciliae regis. 10^«^^^: 

(Edider. per partes valde etiam corraptas Matthaeus Paris et Raynaldus, qnibos 
adJuDgenda Ckromcon SicU, ap. BfABTSNB, AnecdoLj t. III, p. 18; Chrome^ 
Fr. Pipmi ap. Muiutori, Scriptor.y t. IX» p. 66 1 ; Cknmic. de rtb. m Ital. gest.j 
in ediUone nostra, p. 338 et seqq.; conrectius vero Cabusius, Bibl. Sicul., 
t. II, p. 669, ez ood. ser. priDC. de Fitalia ap. PanomniiDy et WuainrwBiir, Nov. 
iuiiid. diplom., t XI, p. 25, ex ood. Yatic. 6206. — Optimas nonc editiones 
sequimur datas tom ap. Pbbtz, Momm. Germ. hist., t. lY, p. 857, tum ap. 
PABSANOy Memor. deUa cMeia SalemUana^ X. II. — Aatograpliam vero periit.) 

In nomine Dei etemi et salyatoris nostri Jesu Christi, anno ab incar- 
natione millesimo ducentesimo quinquagesimo , die sabati XYII^I) die 
mensis decembris, none indictionis. 

(a) In impresso de Rocco, male. 

(4) In uno cod. VII; in altero JIII; in ChroD. de reb. in Ilalia gest. die eabbaii XVII 
kalendoB deeembris^ pessime. Vera ut opinamar lectio ita restituenda est : die sabbati dedmo 
die meneie deoembri$; de qua disMroimns in Chronico eodem, p. 228, DOt. (4). 
YI. Fftrta. 103 



606 FRIDERIGI SECDNDI [Amr. 1250. 

Primi parentis incauta transgressio sic posteris legem conditionis 
indixit ut eam nec diluvii proclivis ad penam efifusio eSrenis abduceret 
nec baptismatis tam celebris, tam saUibris unda liniret quin fatalitatis 
eventus morlalibus senescentis evi precinctis lascivia, transgressionis 
in penam culpa transfusa tanquam cicatrix. ex vulnere remaneret. Nos 
igitur Fridericus secundus , divina favente clementia Romanorum impe- 
rator semper augustus, Jerusalem et Sicilie rex, memores conditionis 
humane quam semper comitatur innata fragilitas, dum vite nobis instaret 
terminuSy loquele et memorie in nobis integritate vigente , egri corpore, 
sani mente, sic anime nostre consulendum providimus, sic de imperio et 
regnis nostris duximus disponendum ut rebus humanis absumpti vivere 
videamur, et filiis nostris quibus nos divina clementia fecundavit, quos 
presenti dispositione nostra sub pena benedictionis nostre volumus esse 
contentos, indignatione (a) sublata omnis materia scandali sopiatur. 
Statuimus itaque Gonradum Romanorum in regem electum et regni Jero- 
solimitani heredem, dilectum fiiium nostrum , nobis heredem in imperio 
et omnibus aliis empticiis et quoquomodo acquisitis et specialiter in 
regno nostro Sicilie. Quem si decedere contigerit sine liberis, ei succedat 
Heinricus filius noster; quo defuncto sine liberis, succedat ei Manfredus 
filius noster. Gonrado autem manente in Alamannia vel alibi extra 
regnum, statuimus predictum Manfredum balium dicti G>nradi in Italia 
et specialiter in regno Sicilie (6), dantes ei plenariam potestatem omnia 
faciendi que persona nostra facere posset si viveremus : videlicet in con- 
cedendis terris, castris, villisy parentelis, dignitatibus, beneficiis et omni- 
bus aliis juxta dispositionem suam preter antiqua demania regni Sicilie, 
etquod Gonradus et Heinricus predicti filii nostri et eorum heredes 
omnia que ipse fecerit firma ^t rata teneant et observent. — Item con- 
cedimus et confirmamus diclo Manfredo filio nostro principatum Tarenti, 
videlicet a porla Roseti usque ad ortum fluminis Brandani cum comita- 
tibus Montis Gaveosi , Tricarici et Gravine, prout comitatus ipse proten- 

(a) In cod. amU(J6n«, minQS recte. 

{b) Ap. Matt. Paris : a BaUum Conradi m hnperio a Papia et eUra et regno 
utque ad LXXannot, exeepto quaindo Conradut erU preeene. » 



Indict. 9.] HISTORIA DIPLOHATICA. S07 

ditur a maritima Terre Bari usque ad Polinianum, et ipsum Polinianum 
cum terris omnibus a Poliniano per totam Maritimam usque ad dictam 
portam Roseti, scilicet civitatibus, castris et villis infra contentis, cum 
omnibus justiciis, pertinentiis et rationibus omnibus tam ipsius princi- 
patus quam comitatuum predictorum. Goncedimus etiam eidem civi- 
tatem Montis Sancti Angeli cum toto honore suo , omnibus civitatibus , 
castris et villis, terris, pertinentiis et justitiis et rationibus eidem 
honori pertinentibus, scilicet que de demanio in demanium et que de 
servitio in servitium. Goncedimus etiam et confirmamus eidem quid- 
quid sibi in imperio est a nostra majestate concessum ; ita tamen quod 
predicta omnia a prefato Gonrado teneat ac etiam recognoscat : cui 
Manfredo judicamus etiam pro expensis suis decem millia unciarum 
auri. — Item statuimus quod Fridericus nepos noster habeat ducatus 
Austrie et Styrie, quos a predicto Conrado teneat et recognoscat; cui 
Friderico judicamus pro expensis suis decem milia unciarum auri. — 
Item statuimus ut Heinricus filius noster habeat regnum Arelatense vel 
regnum Jerosolimitanum , quorum alterum dictus Gonradus prefatum 
Heinricum habere voluerit; cui Heinrico judicamus centum milia un- 
ciarum auri pro expensis. — Item statuimus ut centum milia unciarum 
auri expendantur pro salute anime nostre in subsidium Terre Sancte, 
secundum ordinationem dicti Gonradi et aliorum nobilium crucesigna- 
torum. — Item statuimus ut omnia bona milicie domus Templi que curia 
nostra tenet, restituantur eidem, ea scilicet que de jure debent habere. 
— Item statuimus ut omnibus ecclesiis et domibus religiosis resti- 
tuantur jura earum et gaudeant solita libertate. — Item statuimus ut 
homines regni nostri sint liberi et exempti ab omnibus generalibus 
coUectiSy sicut consueverunt esse tempore regis Guillelmi secundi con- 
sobrini nostri. — Item statuimus quod comites, barones et milites et alii 
pheudalarii regni gaudeant juribus suis et rationibus omnibus que con- 
sueverunt habere tempore regis Guillelmi in collectis et aliis. — Item 
statuimus ut ecclesie Lucerie et Sore et si que alie lese sunt per officiales 
nostrosy reficiantur et restituantur. — Item statuimus ut tola massaria 
nostra quam habemus apud Sanctum Nicolaum de Aufido et omnes pro- 



808 FRIDERICI SECUNDI [Amr. 1250. 

ventus ipsius deputentur ad reparationem et oousummatioDein pontis ilM 
constructi vel construendi. — Item statuimus ut omnes captivi in car- 
cere nostro detenti liberentur, preter illos de imperio et preter illos de 
regno qui capti sunt ck proditionis nota. ~ Item statuimus quod pre- 
fatus Manfredus filius noster omnibus benemeritis de familia nostra pro- 
videat vice nostra in terris, castris et villis, salvo demanio regni nostri 
Sicilie, et quod Conradus et Heinricus predicti filii nostri et heredes 
eorum ratum et firmum habeant quicquid idem Manfredus super hoc 
duxerit faciendum. — Item volumus et mandamus quod nullus de pro- 
ditoribus regni in aliquo tempore reverti audeat in regnum , nec aliqui 
de eorum genere succedere possint; immo heredes nostri teneantur vin- 
dictam de eis sumere. — Item statuimus quod mercatoribus, credito- 
ribus nostris, debita solvantur. — Item statuimus ut sacrosancte Romane 
Ecclesie matri nostre restituantur omnia jura sua , salvis in omnibus et 
per omnia jure et honore imperii , heredum nostrorum et aliorum fide- 
lium, si ipsa Ecclesia restituat jura imperii. — Item statuimus ut si de 
presenti infirmitate nos mori contigerit, in majori ecclesia Panormi in 
qua divi imperatoris Heinrici et dive imperatricis Gonstancie parentum 
nostrorum memorie recolende tumulata sunt corpora, corpus nostrum 
debeat sepeliri ; cui ecclesie dimiltimus uncias auri quingentas pro salute 
animarum dictorum parentum nostrorum et nostre, per manus Berardi 
venerabilis Panormitani archiepiscopi familiaris et fidelis nostri in repa- 
ratione ipsius ecclesie erogandas. 

Predicta autem omnia que acta sunt in presentia dicti archiepiscopi, 
Bertholdi marchionis de Hoemburg dilecli consanguinei et familiaris 
nostriy Riccardi comitis Casertani dilecti generi nostri, Petri Ruffi de 
Galabria maristalle nostre magistri , Riccardi de Montenigro curie nostre 
magistri justiciarii, magistri Johannis de Ytronto, Fulconis Ruffi, Johan- 
nis de Ocrea, magistri Johannis de Procida , magistri Roberti de Panormo 
imperii et regni Sicilie et mague curie nostre judicis, et magistri Nicolai 
de Brundusio publici tabellionis imperii et regni Sicilie et curie nostre 
notarii, nostrorum fidelium, quos presenti dispositioni nostre manda- 
vimus interesse, per predictum Conradum filium et heredem nostrum et 



bBiCT. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 809 

alios successive sub pena beDedictionis nostre tenaciter volumus obser- 
vari; alioquin hereditate nostra non gaudeant. Id aulem fidelibus nos- 
tris presentibus et futuris sub sacramento fidelitatis quo nobis et here* 
dibus nostris tenentur, injungimus ut predicta omnia illibata teneant et 
observent. 

Pr^ens autem testamentum nostrum et ullimam voluntatem nostram 
quam robur firmitatis volumus obtinere, per predictum magistrum Nico* 
laum scribi et signo sancte crucis proprie manus nostre , sigillo etiam 
nostro et predictorum subscriptionibus jussimus communiri (1). 

Actum apud Florentinum in Capitanata , anno , mense , die et indic- 
tione premissiSy anno imperii nostri tricesimo secundo, regni Jerusalem 
vicesimo octavo, regni Sicilie quinquagesimo primo (sic). 

f Ego Fridericus secundus, divina favente clementia Romanorum 
imperator semper augustus, Hierusalem et Sicilie rex, dic^ et declaro hoc 
fuisse et esse meum solemne testamentum meamque ultimara volunta- 
tem, actum et scriptum de mei ordine, voluntate et mandato per manus 
magistri Nicolai de Bnindusio publici tabellionis curie, ac in presentia 
supradictorum et infrascriptorum testium nostrorum fidelium , quos om- 
nibus predictis mandavimus interesse ; ac in fidem omnium premissorum 
manu propria subscribimus nostroque solito imperiali et regio sigillo 
signavimus. 

f Ego Berardus archiepiscopus Panormitanus rogatus premissis om- 
nibus interfui , manu propria me subscripsi ac sigillo imperiali et regio 
signavi. 

f Ego [Bertoldus] marchio de Hoemburg rogatus presens fui, manu 
propria subscripsi sigilloque imperiali me signavi. 

(4) Ad honc locum, ut putamus, singulaiis quaedam referenda est lectio quam ex cod. Vati- 
cano 5985 exhibuit Pertzius , his verbis : « Jubentes et decernentes ex auctoritate nobis aviie 
concessa quod illod testamentum inter filios et heredes nostros sit lex a nostra majestate 
autenticata, et quod joris robur omni tempore testamenti teneat, mandantes ot contradictores 
hojus rei ultimo suppUcio tanquam nobis rebelles et proditores omnimodo vindicentur. Quare 
nos Fridericus, Romanorum imperator et semper augustus, Jerusalem et Sicilie rex, ad ma- 
jorem firmitalem et cautelam hec signo sancte crucis propriis manibus imposuimus, quia plus 
yivere non valemus. » 



810 FRIDBRICI SECUNDI [Anr. 12S0. 

t Ego Ricardus oomes Casertanus rogatns snpradicto imperiali testa- 
mento interfuiy manu propria me subscripsiy supradictoque imperiali ac 
regio sigillo signavi. 

f Ego [Petrus] Ruffiis de Calabria rogatus supradictis omnibos inter- 
fui, manuque propria subscripsi ac imperiali sigillo me signavi. 

t Ego magister Joannes de Hidronto rogatus interfui, manu mea 
subscripsi et imperiali ac regio sigillo me signavi. 

t Ego Fulcuno Ruffus rogatus interfoiy manu propria subscripsi et im- 
periali regioque sigillo signavi. 

t Ego Johannes de Ocrea rogatus nt snpra presens fui, me snbscripsi 
manu propria ac supradicto imperiali sigillo signavi. 

t Ego magister Joannes de Procida supradictis omnibus interfui, snb- 
scripsiy sigillavi et testor. 

t Ego magister Robertus de Panormo rogatas me subscripsi et sigil- 
lavi ac omnibus interiui et testis sum. 

t Ego Ricardus de Montenigro imperialis regieque curie magister 
justitiarius supradictis omnibus rogatus interiui, mann propria me snb- 
scripsi ac supradicto imperiali et regio sigillo me signavi et testis sum. 

t Ego magister Nicolaus de BrundusiOy publicus tabellio imperii et 
regni Sicilie ac imperialis curie notarins , rogatus a domino imperatore 
ut supradictum ejus testamentum suamque ultimam voluntatem confi- 
cerem , quia premissis omnibus et singulis una cum supradictis testibus 
interiui et publicavi ac in presentem publicam formam redegi, ideo sub- 
scriptione et signo meis solitis et consuetis subscripsi et signavi. 

Magister Nicolaus de Brundusio notarius. 



cDienibri.] Manfredus fratri suo Conrado, Romanorum et Siciliae regi, 
patris sui imperatoris Friderici mortem notificat, in hoc coDSola- 
tionis remedia afferens quod idem imperator victoriose vixit et 
christianissime obiit. 



InxcT. 9.] HISTORIA DIPLOMATICA. 811 

(Edlt. ap. StqiA. BabuU MmtUan. kistor., 1 1, p. 198, ex cod. quondam 63S 
bibl. Colbert.9 com bsc rabrica : Regi Conrado Manfredui per Nicolaum de 
Roeea de marte Frederiei imperatorii. — Ap. Cab€SO, Bibl. hut. regn. Sieil.^ 
t. n, p. 819, et Danislb, Ireg. eepolekri del dwm. di PaUrmo^ p. 93, not. /.) 

Tnrbinis calicem quem nuper de patris et domini nostri casu non minus 
mentis quam oculorum infusione transumpsimus , vellemus libenter a 
poculis vestris excipere, velut qui mensam vestram gratis concupimus 
dulcorare deliciis j et precordia vestra placidis anxiamur gratificare pul- 
menlis. Sed ut dolor quem exinde gustare vos novimus, nuntiantis sit 
contemplatione remissior, licet forsitan id fame velocitas que pennas con- 
suevit in adversis assumere , magnitudini vestre predixerit , nuntiantes 
tamen alios elegimus prevenire ut eo sit casui medela proclivior quo nun- 
tiatio nostra maturior ad vestram notitiam deducetur. Scimus etenim 
quod si patris virtutes attenditis , si ejus quem multipliciter natura dota- 
verat complementa pensatis, nedum vos qui caro de came ipsius et os de 
ossibusdescenditisy lugere cogimini , sed et oculi omnium universaliter ad 
lacrymas convertantur. Gecidit quidem sol mundi qui lucebat in gentibus, 
cecidit sol justitie , cecidit auctor pacis. Gredimus tamen quod si circum- 
stantias ejus consulte revolvitis , coDsolationis vicine remedia sentietis. 
Yixit enim dominus paler noster feliciter et victoriose dum vixit, et divine 
majestatis auctoritas que processibus ejus viventis adstiterat, morientis 
finibus voluit non deesse. In ipsis quidem mortis indiciis, preter dona 
mirifica et beneficia gloriosa que in testamenti serie fidelibus gratanter 
indulsit j sacrosanctam Romanam Ecclesiam matrem suam in corde con- 
trito , velut fidei orthodoxe zelator, humiliter recognovit , et damna que 
dudum ecclesiis invitus forsitan vel potius provocatus intulerat , integre 
restauranda sancivit. Mirabiliter etiam Deus ipsum beavit in exitu, quod 
liberis fecundatus adultis , sed persona vestra precipue , domine , in cujus 
humeris honorem et onus regiminis glorificatus appendit, ad patriam quo 
iter est omnibus , feliciter utinam victurus , accessit. Ex quo pulcra spes 
vel plenaria certitudo et certa fiducia datur in gentibus ut , licet occasum 
sol ille petierit , per cujusdam tamen continuationis ordinem relucescat 
in vobis , et licet fructificus cultor ille justitie , magnificus auctor pacis 



812 FRIDERICI SECUNDI [Anr. 1250. 

operas et culturas suas moderantis omnia mortis severitate suspenderit, 
pacem tamen et justitiam semper excolat et operetur in vobis. Et sic pater 
abesse non creditur dum vivere speratur in filio , nec creditur tam pre- 
tiosa hereditas amisisse patronum, dum ejus confidit invenire dominium 
tamsuave, tam placidum in herede. Immo si salva patris reverentia loqui- 
mur, satis consueto salubrius fideles vesbi , scilicet regnicole , potissime 
sperant sub umbra vestri dominii prot^ et sub vestro regunine confo- 
veri , ex eo sumentes efiicax. argumentum ut qui nostis patemos mores 
nature generositate portendere , regnantis officium quod etas in vobis et 
natura consolidat, gerere velitis in subditis et sciatis. Yos igitur, glorio* 
sissime domine , cujus adventum universorum mentes expectant et vota 
suspirant , sic vestrorum fidelium expectationibus consulalis ut spes qoe 
consuevit animam plus debito diiata conterere, ipsos in tam votiva pres- 
tolatione reficiat , et status pacificus regni vestri quod majestatis vestre 
presidium affectuose desiderat, ea tam grati regis presentia revirescat. 

[Adest in cod. omatissimi viri 6. Settimi , principis Fitaliae, foL 61, 
apud Panormum, altera de eodem ai^mento epistola cum hac rabrica : 
Manfredus domini augnsti imperatoris /Uiw scribit populo Panormi demorte 
predicti imperatoris patris sui. Incipit : Etsi primi parentis meruerit, etc. 
Explicit : Data Fogie^ etc.] 



iDecembr!.] j^\\q j (JJ decembre, quelli che passaro per Joyenazzo dissero 
che rimperatore sta malissimo. 

AUi 9 si sparse fama che era fore di pericoio. 

Alli 15 che fo lo dl di Santa Lucia, mori6^ e la sera inDante 
avea mangiato certe pera con lo zuccaro , et disse che la mattina 
venendo se volea levare 

AUi 16 di decembre alle 21 ore d venuta lettera da Manfredo 
prencipe di Taranto, che va avisando le terre da passo in passo 
della morte dello padre 



lMBKr.80 HISTORIA DIPLOMATICA. 813 

AUi 28 del detto mese passao lo corpo dello imperatore che lo 
portaro a Taranto, et io fui a Bitonte per vedere. Et andao in una 
lettica coperta di velluto carmesino con la sua guardia delli Sara- 
cini a pede et sei compagnie di cavalli armate, che come intra- 
vano le terre, andavano chiangendo Timperatore ; et poi veneano 
alcuni baruni vestiti nigri, insieme con li sindici delle terre dello 
reame. 

Dium. di Matt. di Giovenazzo, § 28^ 29, 30, 51, 53. £dit. de 
M. le duc de Luynes, 1839. 



Et corpus ejus applicuit Messanae decimo tertio januarii dictae 
indictionis, et mansit corpus ejus de die in diem aliquantis diebus 
in ecclesia Pactensi, tempore domini Philippi episcopi ejusdem 
terrae; et fuit conductum postea apud Panormum, et ibi fuit se- 
pultum. Append. ad Galfr. de Malat., apud Caruso, 1. 1, p. 255. 



ANNO DOMINIGE INGABNATIONIS 

M.CG.L, XIII DIE MENSIS 

DEGEMBRIS, NONE INDICTIONIS, OBIFT 

DOMINUS NOSTER IMPEBATOB FBIDEBIGUS 

SEGUNDUS, FILIUS MAGNI IMPEBATOBIS 

HENBIGI, ET FUIT POSITUS 

IN SABGOFAGO VIGESIMO QUINTO 

MENSIS FEBBUABII EJUS INDIGTIONIS 

IN MATBE PANOBMITANA EGGLESIA. 

Sx martyrologio qaondam in capella regii palatii Panormit., nanc in bibl. comman. 
asservato, ap. db CHBHRiEBy Hist. de la hUU des papes et des emper. de la maison de 
Soudbe^ t. n, p. 462, 2« ^t.) 
VI. Par.2. iO» 



814 FRIDERia SECUNDI HISTORIA DIPLOIIATICA. [Amv« ISBO. 

FRIDERICI SECUNDI PRIDS EPrrAPHIOM. 

SI PROBITAS, SENSUS, YIRTUTUM GRATIA, GENSUS, 

NOBILITAS ORTI , POSSENT OBSISTERE MORTI , 

NON FORET EXTINGTUS FREDERICUS QUI JACET INTUS. 



EPITAPHIUM RECENTIUS. 

QUI BIARE, QUI TERRAS, POPULOS ET REGNA SUBEGIT, 
GESAREUM NOMEN SUBITO MORS IMPROBA FREGIT. 
lUSTICIE LUMEN, LUX YERI, NORMAQUE LEGUM 
YIRTUTUM LUMEN JACET HIC , DIADEMAQUE REGUM. 
SIG JAGET, UT CERNIS, FRIDERICUS IN 0RBE SECUNDU8 
QUEM LAPIS mc ARCET, CUI PARUIT UNDIQUE MUNDUS (1). 



(4) Addo demum 4630, ut testatur Amatus, terlium epitaphium breviua tamea et ooudn- 
niuB appoBitum est, sdlicet : 

QUI MAEB, QUI TBBBAS, POPULOS BT BBGNA SUBBOIT, 
GSSABBUM FBEOIT 8UBIT0 MOBS IMPBOBA NOMBN. 
SIG JAGST, UT GBBNIS, FBIDBBICUS IN OEBB SBCUNDU8 
QUEM LAPIS BIG, TOTUS CUI MUNDUS PABUIT, AEGBT. 

Cl. Daniblb, / reg, sepolcr, del duom. di Pakfmo, p. 99, DOt. a. 



FINIS OCTATAE BT ULTIMAE PARTI8. 



COMRADI QUARTI 



IN ROMANORUM REGEM ELEGTI 



HiSTORiA diplomati<:a. 



PARS SECUNDA 

A M^NSE SBPTEMBRI 1241 AO MENSEM OEGEMBREM 1250. 



CONRADI QUARTI 

IN ROMANORUM REGBM ELEGTI 



HISTORIA DIPLOMATICA. 



ANNO 1241.— INDICTIONE 14. 



Conradus in Romanorum regem electus duci de Limburg uJ^rf^ 
mandat quod si Goloniensis electus castrum apud Remagen aedi- 
ficare voluerit , illud toto posse impediat. 

(Edid. GuDBN., Cod. diplom. MoqutU.y \. 11, pan II, p. 941 , ez aatographo.) 

Gonradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Romano- 
mm in regem electns semper augustus et heres regni Jenisalem , dud de 
limburc, fideli et consanguineo sno, gratiam suam et omne bonum. 
Gonfidentes de tua constantiay rogamus attente quatenus si Goloniensis 
electns aliquod castnim apud Rimage (1) edificare cogitaverit, ut illud 
impedias toto posse, sicut imperio es astrictus, et Gerhardum de Sinzche 
sine tuo tamen dampno in nostris negotiis habeas commendatum. 

Datum apud Hall , XI septembris , XIIII indictionis. 



Gooradus in Romanorum regem electus burgravio de Ham- 1^,^^^,. 
erstein , ministerialibus et imperii fidelibus , mandat quod (juxta 



(4) Scilicet Rmagtny super Renum, tribus leucis Buona dlBtans. 



818 CONRADI QUARTI [Anr. 1241. 

requisitionem Gerardi de Sintzig in comites de Nassaa et de Isen- 
burg aliosque imperii inimicos hostiliter insurgant. 

(Edid. Tboss, Wtiiphalia^ 25 Jun. 18S5, p. 6.) 

Gonradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia in Roma* 
nonim regem electus semper augustus et heres regni Hierusalem , burc- 
graviis (a) de Hamerstein, ministerialibuSy vasaliis oeterisque imperii 
fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et omne bonum. Cum 
comites (6) de Nassowe et de Isenbergh et alii imperii inimici nos teme- 
rario ausu molestarint , quos transire nolumus uliatenus incorrectos, man- 
damus devotioni vestre quatenus ob honorem nostrum et imperii, jnxta 
requisitionem Gerhardi de Zinzichfidelis nostri, advindictam tanteinjuriey 
sicut de vobis confidimus , debeatis procedere contra eosdem. 

Datum apud Hall , XY septembris , XIY indictione. 



xjb^^g^^ Gonradus in Romanorum regem electus universis ofiBcialibus et 



9B Mptnnbfii^ 



civibus imperii mandat ut generalem ordinationem a patre suo in 
curia Moguntinensi factam circa ecdesiam de Salem observari 
faciant, scilicet quod nuUus homo proprius personarum secula- 
rium seu ecclesiasticarum sine consensu domini sui in civitatibus 
imperii pro cive receptetur. 



(Edit. in SwrtarU ApUar., p. 80, el apud Lunig, KeUhiarMo, t. XYUI, p. 504 : 
ambo autem omisso verbo haUndoi^ sdlioet ad 6 octobris. — Collatum cum 
libr. privilegior. monast. Salemit. in arch. Karlsruh., vol. IV, fol. 4S3, 485, 
455, ubi quoque adsunt conflrmationes ab Henrico Luxemburgense, Friderico 
Austriaco dicto Pnlchro et Garolo quarto imperatoribus conoessae.) 

Gonradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Romano- 

(a) Sic, rectius tamen ut opinamur hKtgraiolo. 
ip) In impresso eomef. 



bDiCT. 150 HISTORIA DIPLOMATICA. 819 

nunin regem eleclns semper augustus et heres regni Jerusalem, universis 
ministrisy scultetis, officialibus sive civibus imperii gratiam suam et omne 
bonum. Gum a domino et patre nostro Romanorum imperatore in gene- 
rali curia Moguntinensi, ad universalem peticionem tam ecclesiasticarum 
quam secularium personarum ordinatum extitit et statutum (1 ) ut in civi- 
tatibus nostris et imperii nuUus homo proprie proprius personarum 
secularium seu ecclesiasticarum sine consensu domini sui receptetur in 
civem vel in eisdem aliquatenus foveatur, nosque idem statutum circa 
ecclesiam de Salem et ejus homines volumus jugiter observari, cum perso- 
nas ejusdem monasterii, utpote quarum conversatio est in celis , speciali 
favore semper intendimus in suis juribus amplificare , universitati vestre 
per obtentum gratie domini et patris nostri et nostre precipimus firmiter 
et districte quatenus, si qui ex hominibus propriis predicti monasterii in 
civitatibus nostris inventi fuerint vel reperti, eosdem cum per venerabi- 
lem abbatem vel ejus nuntios requisili fueritis, sine difficultate qualibet 
restituere non omittatis; in antea soUicite precaventes ne aUquis homi- 
num dicti monasterii qui ei ratione proprietatis pertineat, in civem apud 
vos assumatur de cetero vel receptetur ; certum habentes quod si eorum 
ad nos querimonia devenerit, illud in vobis arguere tanquam de mandati 
nostri transgressoribus cogeremur. 

Datum apud UberUngen , YI kalendas octobris , XV* indictione. 



Gonradus in Romanorum regem electus tractatum, de verbo Apud 

'-' ' . tJberliiigfB, 

in verbum insertum, quem Eberhardus, abbas de Salem, et ejus '^^''^ 
conventus cum Conrado de Ulma, notario, et ejus fratre Heinrico 
super quadam domo in Ulma usque ad vitae finem eorum tenenda 
habuerunt, confirmat. 



(I) In constitutione taanen Moguntina, quae supra, t. IV, pars U, p. 740, hanc spedalem 
legem non invenimus. 



820 CONRADI QMRTI [Amm. 1241. 

(Edit. ap. Jagbb, Uber nim^ 1. 1, p. 785, et jtfomtiii. Bcic., t. XXX, pan I, p. 181, 
n*" 768, ez orfginall nnde trla slgiUa oerae rabrae ez flUs aeiiciB mbii ooioiii 
appendent, sdlicet Conradi regis, abi>atis de Salem ot Conradi do Ulma ckrid. 
— Memoratom qnoque a Baumbb, Geseh. der Hohemiay/enf t. n^ p. 588.) 

In nomine Domini. Amen. Conradns divi augusti imperatoris Friderici 
filius , Dei gratia Romanorum in regem electus semper augustus, et heres 
regni Jerusalem. Ne quod pie geritur lapsu temporis valeat scmpulosa 
calliditas maculare , cautum est sic ea que fiunt, prout facta sunt, lit- 
terarum appicibus commendare. Tenore presentium notum esse cupimus 
tam presentibus quam futuris quod constituti coram nobis Eberhardns 
venerabilis abbas de Salem, pro se et suo conventu, et Conradus de Ulma 
notarius et fidelis noster cum Heinrico fratre suo cive Ulmensi supplica- 
baut nobis ut tractatum quem inter se habuerant de domo quondam Mar- 
quardi notarii apud Ulmam, ratificare per nostras litteras dignaremur. 
Cujus forma talis est : predictus Gonradus notarius dedit triginta marcas 
argenti claustro de Salem , eo pacto quod ipse et Heinricus frater suus 
eandem domum usque ad terminum vite sue teneant et possideant ad 
usus suos, et alter succedet alteri post mortem suam. Utroque vero Con- 
rado et Heinrico deffunctis, nullus heredum ab eis descendentium quic- 
quam juris in eadem domo sibi poterit vendicare , sed ad usus et proprie- 
tatem predicti monasterii libera revertetur. Memoratus quoque Conradus 
notarius seu frater ejus Heinricus sarta tecta domus fideliter reficient et 
emendabunt plenius ubi fuerint emendanda. Fratres autem de Salem ad 
opus suum in predicta domo unum cellarium et unum solarium retine- 
bunt. Super premissis vero duo literarum paria conscribi debent, quorum 
utraque pars unum sub nostro et earum sigillis accipiet communitum. Nos 
itaque dictarum partium precibus annuentes , et ratificantes auctoritate 
regia tractatum eumdem, prout superius est expressus, sigillum nostrum 
cum sigillis predicti abbatis et Conradi notarii nostri hiis litteris duximus 
apponendum. 

Actum apud Uberlingen , anno gratie millesimo ducentesimo quadra- 
gesimo primo , mense octobris, XY indictionis. 



bmcr. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 821 



Conradus, Romanoram in regem electus, advocato et civibus sJS^^ 
Turicensibus mandat quod nuUos denarios in praejudicium mo- *^*^^'**- 
netae abbatissae Thuricensis dari permittant) eamdemque in juri- 
bus suis manuteneant. 

(Edit.ap. Necgabtj Cod. AtemoMn.^ 1. 11, p. 174, ex Cl. Darsteleri Mss. laBlbl. 
Taric.) ^ 

Guonradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Roma- 
norum in regem electus semper augustus et heres regni Jerusalem (a), 
advocato et universis civibus Thuricensibus fidelibus suis gratiam suam 
et omne bonum. Supplicavit celsitudini nostre dilecta princeps et fidelis 
nostra venerabilis abbatissa Thuricensis, quia in moneta sua quam tenet 
a nobis et a culmine imperiali ratione feudi et in ceteris juribus suis, sibi 
derogetur ih tantum quod in debitis pensionibus et consuetis sibi et 
ecclesie sue persolvendis defectum intolerabilem patiatur. Gum ergo 
hujusmodi injuriis et gravaminibus obviare debemus , mandamus vobis 
per obtentum gratie domini et patris nostri ac nostre firmiter et districte 
precipientes quatenus in vestro districtu nullos permittatis denarios dari 
in prejudicium et gravamen dicte fidelis nostre ac monete sue, nisi sub 
cambio competenti. In ceteris quoque juribus ipsam abbatissam et eccle- 
siam suam teneatis in debitis usibus et honorificentiis , ut deinceps in hac 
parte de vobis non possit habere materiam conquerendi. 

Datum apud Scaph[usen], XI octobris, XY indictione. 



Conradus, Romanorum in regem eleclus, libertates monasterio Apud ^mide» 



(a) In impreeso 7er/tn, ina!e. 

VI. FUS9. 104 



822 CONRADI QUARTI [Am. 1241. 

monialium Gisterciensis ordinis apud Baindt a Conrado pincerna 
de Winterstetten ejusdem fundatore concessas confirmat, idemque 
et praedia ejus ab omni jure adyocatiae eximit. 

(Extract. potius quam edltam f n Beilage xum Arehwfitr Kunde dtterr. Getch.y No- 
tizenblatt, n"" 90, 1851, p. 306, ex transumpto anni 1727. Integrum nunc 
edimus ex orlginali apud Baindt, cujus copiam nobiscum liberaliter communl- 
cavit \ir eruditus Kausler.) 

Gonradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Romano- 
rum in regem electus semper augustus el heres regni Jerusalem, universis 
imperii fidelibus presens scriplum intuentibus gratiam suam et omne 
bonum. Regia sublimitas tunc praecipue sui nominis titulos ampliat et 
extollity cum in virtute Dei per quem sublimata est personas religiosas et 
loca divino cuUui mancipata pia mentis affectione protegit ac tuetur et 
eorum justis petitionibus se inclinat. Quapropter universitati vestre 
dignum duximus declarandum quod cum Conradus pincema de Winter- 
steten, familiaris et fidelis noster, ad laudes Dei vivi sub cultu et religione 
Gisterciensis ordinis claustrum monialium in fundo proprietatis sue in 
villa Biunde , de domini et patris nostri Friderici divi Romanorum impe- 
ratoris secundi donatione et consensu, sicut in ejus litteris plenius conti- 
netur, et ex nostra licentia feliciter erexisset, petivit a nobis ut eumdem 
iocum personaliter adiremus. Quo dum essemus in loco, idem pincema 
protestatus fuit quomodo idem claustmm constituit libemm tam a se 
quam ab omni sua posteritate , nec in eodem juris sibi quippiam reser- 
vavit, sicut patet aperte per ejus privilegium quo munivit cenobium 
prelibatum. Supplicavit autem nobis humiliter et devote ut idem monaste- 
rium assumptum sub nostre et imperii defensionis presidium speciale , 
sanctasque Dei famulas in eo Domino famulantes aliquo libertatis scripto 
ampliare de nostra gratia dignar^ur. Attendentes ergo fidem puram in 
qua dictus pincema nobis et imperio semper adhesit fideliter et constan- 
ter, ipsius in hac parte ad honorem Dei precibus annuendum duximus 
favore pleno , auctoritate regia statuentes ut, sicut ordo Gisterciensis ab 
exordio sue institutionis nullis unquam fuit obnoxius advocatisy sic idem 



IvDicT. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 823 

monasterium in Biunde cum omnibus possessionibus ejus quas habet vel 
habebit, ab omni advocatorum ratione atque exactione tam de communi 
ordinis libertate quam de presenti nostra concessione sit liberum et 
exemptum. Paci insuper et immunitati ipsius de regia clementia provi- 
dentesy inhibemus omnino ne quisquam predicti monasterii aut ullius sui 
predii advocatiam in feudo a quoquam habeat vel habere ullo nomine aut 
jure valeat, nec donationis alicujus predii ratione seu commisse aut expe- 
tite defensionis occasione nomen et jus advocati in idem cenobium vel 
ejus bona sibi quispiam vendicet aut assumat, sed quodcumque predium 
eidem monasterio esthactenus vel amodo fuerit in elemosinam datum aut 
justis modis aliis acquisitum, eo ipso regie tuitioni subjaceat, quia monas- 
terii esse cepit. Statuimus ergo et presenti sanctimus ediclo ut nulla per- 
sona humilis vel alta, ecclesiastica ve] mundana, predictum monasterium 
aut personas in eo Domino famulantes contra tenorem presentis privilegii 
presumat aliquatenus perturbare. Quod qui presumpserit divine ultionis 
gladium in presenti et futuro seculo pertimescat ac nostre celsitudinis 
iram et indignationem se noverit graviter incursurum, correctione debita 
non exclusa. Ad hujus itaque rei evidentiam et stabilem firmitatem, pre- 
sens privilegium conscribi fecimus et sigillo nostre celsitudinis roborari. 
Datum apud Biunde (1), anno dominice incamationis millesimo ducen- 
tesimo quadragesimo primo , mense octobris , quintedecime indictionis , 
feliciter. Amen. 



octobii. 



Conradus , in Romanorum regem electus , oppidum suum [Coioniiaefj 
Duren pro decem millibus marcarum argenti Willelmo comiti 
Juliacensi obligat, ea conditione ut cum a se vel a suis successo- 
ribus de praedictis marcis fuerit plenarie satisfactum, ipsum 
oppidum libere ad imperium revertatur. 



(1) Hodie Baindt, quondam convenlus in Suevia juxta Ravenaburg. 



824 CONRADI QUARTI [An. 124L 

(Edit. ap. Ghbist. Jac. Kbbmbbs, Vrhmd. twr GiUch. und Bergiuk. fictdUdU^ 

t n, p. 82, 11« Lxin.) 

Fridericus Dei gratia Romanorum imperatorsemperaugustus, Jherusa- 
lem et Sicilie rex (1), universis imperii fidelibus gratiam suam et omne 
bonum. Ad presentiam universitatis vestre volumus pervenire quod nos 
habentes pre oculis grata, devota acacceptaservitia que Willielmuscomes 
Juliacensis nobis et imperio hactenus exhibuit et in antea gratiora poterit 
exhibere , de innata gratia nostra ipsi oppidum nostrum Duren pro decem 
millibus marcarum argenti liberaliter duximus obligandum ; et ipse et sui 
heredes dictum opidum a nobis et nostris successoribus imperatoribus et 
regibus Romanorum tenebunt, donec ei vel suis heredibus a nobis vel 
nostris successoribus de prescriptis marcis fuerit plenarie et per omnia 
satisfactum. Quo facto, dictum oppidum ad imperium libere revertetur, 
idemque comes et sui heredes pro tanta gratia eis impensa eo frequentius 
mandatis imperii perpetuo subjacebunt. Huic facto nostro interfuerunt 
Fridericus comes de Lininchen, Godefridus de Hohenlo (a), Ck)n- 
radus de Smedevelt, Grato de Bocsberc, Walterus pincema de Limburch, 
Wilhelmus Bonus, et alii quamplures. In cujus rei testimonium presens ei 
dedimus scriptum sigillo nostro munitum. 

Datum Gremone (6), anno dominice incamationis millesimo ducente- 
simo quadragesimo primo , mense octobri , quinta decima indictione. 

(a) In Impresso de Btdo, male. 

(b) Qaam hoc nomen minime itinerario Gonradi oonveniat, Colonie satis iibenter 
restitaeDdam proponimos» vei forsitan Tremonie {Dortmmd). 



(4) Notae chronologicae, ipelus documenti teoor et praeeertim testiom nomioa docent hanc 
chartam ad Gom^adum Friderid filium rectiue pertiaere, aicat diserte monuit BoehmeraSi 
Uneinreikbare stiickej p. LXXXY. Gonfutionem quae in codiceirrepserat, non deteiit Kremer. 



Ihmct. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 825 



ANNO 1242. — INDICTIONE 15. 



Gonradus, in Romanonim regem electus, notificat imperii BottSbig. 
fidelibus homagium per Warnerum de Bolandia comitissae Lu- i"»"*"- 
cemburgensi praestitum contra quoslibet, excepto imperatore et 
imperio ac archiepiscopo Moguntinensi. 

(Edid. Bbbtholbt, HUt. eeeUs. et ew. du ducJU de Luxembourg^ t. Y, prenves, 
p. 20, ex arch. civ. Lucemburg.) 

Conrardus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia 
Romanorum in regem electus semper augustus et heres regni Jerusalem, 
nniversis imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et 
omnebonum. Universitati vestre notum facimus per presentes quod War- 
nems de Bolandia fidelis noster fecit homagium comitisse de Lucem- 
bourch ejusque heredibus , receptis ab ea titulo feodali monte Castrensi 
et curia apud Imsweiler valentibus (a) annuatim triginta libras Metensis 
monete , que tam ipse Wemerus quam sui heredes a predicta comitissa 
ejusque heredibus feodaliter possidebunt, erantque eis homagio obligati 
et tenebuntur assistere eisdem contra quoslibet, excepto domino et patre 
nostro j nobis et imperio ac archiepiscopo Moguntinensi , in ea forma et 
jnribus ad que jure tenentur. Ad cujus rei memoriam, presentes litteras 
fteri fecimus et sigillo nostre celsitudinis roborari. 

Actum et datum apud Rotenberch, anno gracie MGCXLII, mense janua- 
riOy XY indictione. 

(a) In impresso va/enfta. 



826 CONRADI QUARTI [Am. 1242. 



^^r^^' Conradus, in Romanorum regem electus , ofiSciatis imperii cae- 
terisque fidelibus mandat ut juxta tenorem privilegiorum Friderici 
imperatoris patris sui et aliorum imperatorum , cives Moguntinos 
exemptione novarum coUectarum frui permittant. 

(iDedit. ex originali in biblioth. pnbliea Mogontina, e^|as nobis eoj^am Uberali- 
tate sua solita nobis fedt Fr. Boehmeras.) 

Conradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gracia Romano- 
rum in regem electus , semper augustus et heres regni Jerosalem , uni- 
versis ofliciatis ceterisque imperii fidelibus quibus presentes littere ostense 
fuerint , graciam suam et omne bonum. Gum dominus et genilor noster 
Romanorum imperator civibus Maguntinis merito servicii eorum eam 
duxerit graciam faciendam, ut quoad vixerit Sifridus archiepiscopus 
Maguntinus et in serviciis imperii bene se gesserint, per omnes civitates 
imperii terra et aqua de omnibus rebus suis quas portaverint sint ab omni 
exactione thelonei liberi et exempti , et preterea bona ipsorum que in 
nostris habent jurisdictionibus , que ab antiquo ab omni stuira et precaria 
fuerint libera et exempta y maxime temporibus divorum augustorum avi 
ipsius imperatoris Friderici et patris sui Heinrici, memorie recolendei 
novis coUectis et stuiris nuUatenus impetantur, et antiqua libertate qua 
predictis temporibus usi sunt, felici ipsius tempore gaudeant etutantur, 
sicut in privilegiis exinde confectis hec omnia plenius continentur; uni- 
versitati vestre per obtentum gracie paterne et nostre firmiter precipiendo 
mandamus, ne quis ex vobis predictos cives in predicta gracia ipsis facta 
contra tenorem presentium impetere vel molestare presumat. Quod qui 
presumpserit , indignationem nostram et imperii se sciat graviter incur- 
risse. 

Actum et datum apud Spiram, anno gracie millesimo ducentesimo 
quadragesimo secundo, mense februario, XY indictione. 



Imdigt. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 827 



Post Yenit Gonradus rex Trevirim in quadragesima et honori- 
fice susceptus est ab eo [archiepiscopus] Theodericus. Descendit 
autem rex Aquisgranum et episcopus Confluentiam. Gest. Trevir.^ 

ap. HONTHEIM, p. 800. 



Gonradus, Romanorum in regem electus, pro solutione trecen- i^^SSi 
tarum librarum quas sibi Henricus praepositus de Pfalzel prae- 
stitit, ei tres Judaeos captos assignat ut per venditionem domo- 
rum et rerum Judaeorum eorumdem hanc pecuniae quantitatem 
extorqueat. 

(Edit. ap. Gesta Trewrcr., edit. Wittbnbach et Mullbb, 1. 1, Additamenta, p. 56. 
AppeDSum Conradi sigillum omDino idem est ut videmus impressum in altero 
ejusdem regls diplomate quod publicavit Zyliesius. Sequens videsis docu- 
roentum.) 

Conradus divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Romano- 
rom in regem electus semper augustus et heres regni Jherusalem. Omni- 
bus presens scriptum visuris volumus esse notum quod dilectus clericus 
noster Henricus prepositus Palatiolensis nobis prestitit trecentas libras 
Trevirenses, et nos eidem captos assignavimus nostros Judeos cum inte- 
gritate rerum suarum , scilicet Helemannum et Heckelinum suum gene- 
rum de Gogme et Aaron de Grone, ut ab eisdem accipiat cum acces- 
soriis dicte pecunie quantitatem, dantes eidem preposito potestatem 
vendendi domos et res eorum quibuscumque sibi visum fuerit expedire. 
Si vero tantam ab ipsis non potuerit extorquere pecuniam , talem defec- 
tum eidem ex nostro erario promisimus verbo regis adimplere. In cujus 



82g CONRADI QUARTI [Ahv. 1242. 

rei testimonium presens scriptum dicto preposito tradidimns sigilli nostri 
munimine roboratum. 
Datum et actum Treveris , anno Domini M. GC. XLI, kalendis marcii. 



TriSiL, Conradus, in Romanorum regein dectus, abbatemet conventam 
"^' Sancti Maximini apud Treverim sub sua et imperii protectione 
speciali recipit. 

(Edider. Zyllbsius, De/entio ahbat. hnper. S. Maximim, pare III, p. 60. — Lu- 
niG, ReicAiarchw, t. XYI» p. 284. — Honthbim, Hist. Trenir. dMplomat.,, 1 1, 
p. 736.) 

Cbnradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus semper augustus et heres regni Jerusalem, 
universis imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam 
et omne bonum. Supplicaverunt celsitudini nostre venerabilis abbas 
et conventus Sancti Maximini Trevirensis, fideles nostri, ut ecclesiam 
et omnia bona eorum que juste tenent et possident, sub imperialis et 
nostre protectionis gratia recipere dignaremur. Nos igitur qui personas 
religiosas et loca Deo dicata de innata nobis pietate intendimus et affec- 
tamus defensare favorabiliter ac fovere, piis eorum supplicationibus 
legitime inclinati , eamdem ecclesiam cum omnibus bonis suis que in 
presenti juste tenent et possident vel que in antea justis modis pote- 
runt adipisci, sub protectione nostra et imperii recipimus speciali; man- 
dantes et per obtentum gratie domini et patris nostri et nostre firmiter 
precipientes quatenus nullus sit qui eamdem ecclesiam vel personas in 
ea Domino famulantes in bonis suis presumat vel audeat aliquatenus te- 
mere molestare. Quod qui presumpserit indignationem nostram et imperii 
se noverit graviter incurrisse. 

Actum anno dominice incarnationis M. GC. XLII, mense martii, XY in- 
dictionis. 

Datum apud Treverim, anno, mense et indictione prescriptis. 



hiMCT. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 829 



martlo. 



Conradus in Romanorum regem electus , pro devotis servitiis oaS^ 
Henrici Brabantiae ducis, ei tria millia marcarum Coloniensis 
monetae in festo Sancti Remigii proxime venturo persolvenda 
promittit. 

(Edider. Butkens, Troph, du Brdb.^ 1. 1, p. 84 ; — LuniG., Cod. Germ. diphmat.f 
t. II, p. 1102. Goll. cam Reg. de$ ehartes de Brdb.^ B., folio 5 Yerso, in ar- 
chivo reg. Bruxellensi.) 

ConraduSy divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
noruminregem electus, semper augustus et heres regni lerhusalem, uni- 
versis presentes litteras inspecturis fidelibus suis gratiam suam et omne 
bonum. Tenore presentium notum esse volumus et protestamur quod nos 
attendentes devotam sinceritatem per quam Henricus illustris dux Bra- 
bantie pro servitiis domini et patris nostri et nostris se sedulum exhibet 
jugiter et intentum (1 \ de plenitudine consilii nostri promittimus ei tria 
millia marcarum Coloniensis monete in festo Sancti Remigii proximo 
nunc venturo liberaliter persolvenda. Ad cujus rei robur presentes litte- 
ras fieri fecimus sigilli nostri munimine roboratas. 

Actum apud Coloniam, anno dominice incarnationis millesimo ducen- 
tesimo quadragesimo secundo, mense martii, XV indictione. 



Revertente vero rege Confluentiae ad partes ante Pascha , mor- 
tuus est Theodericus archiepiscopus (2) quinto kalendas aprilis 

(28 martii). Gest. Trevir.^ loco supra citato. 

■ ■ • ■ — ■ ■ ■ ■ ■■■■-., .. ^.. 

(1) Non diu autem duravit iaudata ista fides, dum dux Brabanliae inter primos Germaniae 
magnates ad partes Sedis Romanae mox defecerit. 

(2) MagDum abinde exortum est dissidium propter duplicem tum Arooldi ecclesiae cathe- 

VI. Pan2. 10.5 



830 CONRADI QUARTI [Am. im 






"t?22If' Conradus, in Romanorum regem electus, consilio Heinrici lanl- 
gravii Thuringiae, procuratoris sui per Germaniam et alionim, 
quemdam iniquum detentorem ecclesiae in EUingen, Eystetensis 
dioecesis, ab administratione ipsius ecclesiae amovet, et eamdem 
fratribus hospitalis Sanctae Mariae domus Theutonicorum in Jeru- 
salem, quibus olim sub Hermanno de Salza a Friderico H impera- 
tore donata erat, adjudicat. 

(Edit. in Brandenburg. Usurpationsgesek.f im Anhang, urk. 105, cam hac nota : 
primo marlii; rectius yero in Monum. Boie.f t. XXX » pars I, p. 283 , 
n* 769, ex originali quod duplex exstat : unum ^um sigillo integro et filis'se- 
ricis flavi ac rubri coloris, alterum cum sigilli flragmento ex segmento mem- 
branaceo.) 

Gonr[adus], divi augusti imperatoris Fr[iderici] filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus, et heres regni Jerusalem, 
universis imperii fidelibus imperpetuum. Ex tenore privilegiorum divi 
patris ac domini nostri Fr[iderici] serenissimi Romanorum imperatoris, 
semper augusti , ad quem jus et proprietas ecclesie in EUingen , Eysle- 
tensis dyocesis , pertinuisse certissime noscebatur, nobis conslitit eviden- 
ter dictam ecclesiam ex munificentia ipsius magistro Hermanno de Salza 
bone memorie et domui sue, videlicet hospitali Sancte Marie domus 
Theutonice in Jerusalem, liberaliter pleno et integro jure esse donatam 
pariter et collatam (1). Yerum cum • . . sacerdos dictus prepositus, 
qui eamdem tenebat ecclesiam, omni juri suo renuncians, ipsam ad dies 
vite sue de manu prefati magistri nomine domus Theutonice recepisset, 



dralis praepositi, tum Rudolfi praepositi de Sancto Paulino electiooem. Cujus Rudolfi rex 
Couradus partee amplexus, ipsi regalia contulit; sed post breye certamen, morte adversarii sui 
supenreniente, vidt Arnoldus et fuit a papa confirmatus. 
(I) Scilicet apud Nuremberg, 8 septembris 4246. Cf. 1. 1, p. 180. 



IvDicr. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 831 

idem minus sano ductus consilio, Deum non timens et hominem non 
reverituSy possessionem antedicte domus evertere cupiens et turbare, 
immo totum ipsius jus penitus enervare, jus alienum ad se non pertinens 
falso sibi usurpans veri dominii potestatem , quasi mercenarius et non 
pastor, preposito et monasterio in Bergkersgademe jus quod non habuit, 
furtive et clandestine recognovit, pactis et factis iilicitis intervenienti- 
bus, ut dicitur, in prefate domus prejudicium, injuriam et gravamen; 
nichilominus iniquitatem addens iniquitati, et laxatis habenis volupta- 
tum per campos abusive licentie evagans et discurrens, dotem ecclesie 
supradicte in dotem scorti et spurie prolis sue convertens, donando, inpi- 
gnorando, et alias sub forma diversorum tytulorum alienando Jesu 
Christi patrimonium dilapidavit, et miserabiliter ac enormiter laceravit. 
Sane cum hujusmodi notoriam enormitatem jam non fratrum relatio , sed 
totius vulgi clamor in altum ascendens, et non soium publica fama, 
immo ipsa rei evidentia nostro culmini declarasset, cum ex debito regalis 
celsitudinis omnium quidem ecclesiarum ad nos pertineat soUicitudOy 
specialiter autem ex commissa divi patris nostri sepedicte domus cura, 
cujus fratres proprii sanguinis sunt prodigi pro ampliacione ac conserva- 
tione fidei orthodoxe, de prudentum et jurisperitorum consilio dilapida- 
torem antedictum , qui die sibi et fratribus a nobis prefixo tamquam de 
jure suo diffidens, nec comparuit, nec responsalem mittere curavit, nec 
quidquam de jure suo, si quod habuit, docuit, sicut facturum se coram 
nobis expressissime obligavit, cum predicti fratres ipso die de jure suo 
tam per privilegium serenissimi patris nostri, quam per vivos testes 
plenissime nos instruxerint et aperte, ab amministratione ipsius ecclesie, 
quam excessibus suis demeruit, duximus amovendum, cum privilegium 
teneatur amittere, qui permissa sibi abutitur potestate. Gum igitur 
fratres antedicti patri nostro et nobis suis exigentibus meritis dilecti 
pariter et accepti, possessionem ecclesie in Ellingen, quam in nostram, ut 
prediximus, defensionem suscepimus, ne inique machinationis studio 
deperiret, humiliter repeterent et devote, nos de consilio venerabilis 
episcopi Wormatiensis y dilecti ac familiaris principis nostriy necnon 
dilecti consanguinei et principis nostri Henrici lantgravii Thuringie^ 



2in«iJ. 



832 CONRADI QUARTI [Amk. 1242. 

comitis palatini Saxonie, quem augustus pater noster procuratorem nobis 
et imperio deputavit per Germaniam , necnon de consilio G. de Hohen* 
lohe, G. de Gruthein, G. pincerne de Wintersteten et G. de Smidenvelty 
consiliariorum et fidelium nostrorum, et quorundam virorum jurisperito- 
rum, videlicet magistri Th. Herbipolensis canonici, magistri Jo. de Durlo, 
magistri E. Babenbergensis canonici, eisdem fratribus ecclesiam memo- 
ratam cum pleno et integro proprietatis et possessionis jure restituimus, 
et sicut exigente justicia debuimus, duximus assignandam; paterna et 
nostra auctoritate mandantes, et districte ac firmiter sub optentu ipsius 
et nostre gratie precipientes ne quis eosdem fratres in possessionibus et 
juribus ipsius ecclesie molestare quocumque modo audeat vel turbare. 
Scituris omnibus quod qui hoc presumpserit pateme [ac] nostre majes- 
tatis indignationem se incurrisse pena docente sentiet cum efiectu. Ne 
igitur super premissis ulla questio vel ambiguitas in posterum oriatur, 
presentem paginam super hiis conscriptam impressione ac munimine 
sigilli nostre celsitudinis jussimus roborari. 

Actum anno gratie millesimo ducentesimo quadragesimo secundo. 

Datum Rotenburc, primo madii, quintedecime indictionis. 



RottSbarg, Conradus, in Romanorum regem electus, notificat Gerardum de 
Sinzich rationem villicationis suae pro uno anno deposuisse, con- 
fiteturque se teneri solvere eidem octoginta octo marcas et dimi- 
diam , praeter damna et expensas eidem Gerardo compensandas. 

(Edid. Tboss, tVestphaUa, 25 Junii 1S25, p. 6.) 

Gonradus , divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus, heres regni Jerusalem. Tenore 
presentium nolificamus universis quod Gerardus de Sinsigh fidelis noster 
coram officiatis nostris deposuit rationem villicationis sue (1) de uno 
anno. 

(4) Bvidenter pro castro de LandscroD, cujus erat capitaneos. 



bmcT. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 833 

Intraitus : 

Recepit idem Gerhardus in denariis de reddilibus XXIX marcas flo- 
reno (?) minus. 

Item recepit de Judeis Y marcas. 

Item de uxore prepositi XY marcas. 

Item in precaria L marcas. 

Item de Judeis XY marcas. 

Item in exactionibus factis in hostes imperii CV marcas. 

Item in annona in siligine XXXYIII maldra et dimidium et in avena 
XXXIII maldra et dimidium, que vendidit pro IX [marcis] minus fertone. 

Item recepit in vino XYI carratas quas assignavit duci Brabantie. — 
Samma percepti GG marce, XXYII marce et dimidia (a). 

Exitus : 

Inventum est in apodixa sua quod nos debemus eidem Gerhardo de 
proxima computatione sua XXYIII marcas et YIII solidos Ck)lonienses. 

Debemus et de militia sua qua est accinctus XX marcas. 

Item dedit Johanni Bono de feudo Castelli YUI marcas. 

Item Everhardo de Mendorp de feodo Castelli YI marcas. 

Item pro blidis faciendis XYIII marcas. 

Item in expensa nostra Sinsich LXII marcas, XXYI denarios. 

Item in expensa militum post nos venientium ad nostram expeditio- 
nem XXXII marcas, fertone minus. 

Item dedit ad expensam messis et autumni YI marcas solidorum. 

Item ad nostrum servitium tribus militibus pro dextrariis LX marcas. 

Item duobus armigeris pro equis quos perdiderant in pugna ad nos- 
trum servitium , XYI marcas. 

Item pro tribus equis in exutione (b) ville Arwilre perditis XY marcas. 

Item balistariis sex per tres menses detentis XYIII marcas. 

Item in expensa nostra apud Treverim YUI libras Treverenses. 

Item in expensa Aquis III marcas. 

Item in expensa sua Colonie 

(a) Id impresso dua, male. 
{b) Sic; verosimiliter exustione. 



834 CONRADI QUARTI [Ami. 1242. 

Item in expensa sua apud Maguntiam (a) lY marcas. — Somma dati 
CCCVI marce. 

Computatis hinc inde singulis et universis, nos tenemur solvere eidem 
Gerardo LXX[X] VIII marcas et dimidiam marcam , et habebit officium 
usque ad feslum Sancte Marianne proxime futurum. Dicit etiam idem 
Gerardus quod per sedecim septimanas teneliat quinquaginta armatos 
cum totidem equitatuum ad nostrum servitium, de quibus ipse nullas 
accepit expensas : domus sua Sintzig combusta , et vinum suum et fru- 
mentum dissipata sunt, et possessiones sue aduste. Captivos quos habebat 
dimisit ad mandatum nostrum solutos, de quibus poterat habere ut dicit 
XL marcas. Super his expectat gratiam imperaloris et nostram. 

Datum apud Rodemburch j anno incamationis Domini millesimo du- 
centesimo quadragesimo secundo, in secundo die mensis maii, XV in- 
dictione. 



Ho^tSSirg, Conradus, in Romanorum regem electus, civibus de Wetphlaria 
"•*'* et de Frankenfurt jura, libertates et consuetudines eorum tam 



antiquas quam novas confirmat. 

I. 

(Edid. GuDEN., Sylloge, etc, p. 471, ex origfnali unde pendebat sigillam oereom 
cum iuscriptfone : cvnbadvs divi aygvsti impkbatoris fbiderici fiuvs dsi 

GBATIA BOHANOBVM IN BBGEM ELBCTVS HEBES lEBLM. Cf. SigilU flgOram in Capite 

tomi qainti.) 

Ck)nraduSy divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus semper augustus et heres regni Jerusalem, 
universis imperii fidelibus ad quos presentes littere pervenerint gratiam 
suam et omne bonum. Universitati vestre notum fieri volumus per pre- 

(a) In impresso Magnaiiam^ male. 



iNDiGT. 15.] HISTORIA DIPLOMATICA. 835 

sentes quod nos civibus de Wetphlaria fidelibus nostris omnia jura, liber- 
tates seu consuetudines suas tam antiquas quam etiam novas, quas a 
domino et patre nostro Friderico Romanorum imperatore serenissimo 
hactenus obtinuerunt, de innata nobis benignitate eis per nostras pre- 
sentes litteras duximus confirmandas. Mandantes et auctoritate paterna 
et nostra firmiter et districte precipientes quatinus nullus memoratos 
cives in suis juribus, libertatibus seu consuetudinibus hactenus licite 
obtentis contra hanc nostre confirmationis paginam quoquam ausu teme- 
rario molestare presumat. Quod qui presumpserit indignationem nostram 
se noverit graviler incurrisse. Precipimus autem tibi, burcgravie, ac 
ceteris ibidem postmodum officiatis nostris existentibus ut eosdem cives 
in predictis auctoritate nostra manuteneas et defendas. 

Actum et datum apud Rodinburc, anno Domini M.GC. XUI, mense 
maio, XY indictione. 

11. 

(Edit ap. Prmleg. et pacta wm Franhf.^ p. 4. — Imvhq ^ Rekhsarehw, t. XIII, 
p. 558. — BoEHMBB, Cod. diphm. Moeno/ranco/,, t. I, p. 70.) 

Clonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romano- 
rum in regem electus semper augustus et heres regni Jerusalem , uni- 
versis ad quos presentes littere pervenerint imperii fidelibus gratiam 
suam et omne bonum. Universitati vestre notum fieri volumus per pre- 
sentes quod nos civibus de Frankinvort fidelibus nostris omnia jura, liber- 
tates et consuetudines suas tam antiquas quam novas a domino nostro 
et genitore Friderico Romanorum imperatore serenissimo eisdem 
indultas, de innata nobis benignitate duximus confirmandas; mandantes 
et anctoritate patema nostraque firmiter et districte precipientes quati- 
nus nullus eosdem cives in suis juribus et libertatibus hactenus obtentis 
contra hanc nostre confirmationis paginam quoquam ausu temerario 
molestare presumat. Quod qui presumpserit indignationem nostram se 
noverit graviter incurrisse. Precipimus autem tibi, burgravie (1), ac 

(4) Tunc neque apud Wetzlar neque apud Francfort burgravii aderant. Sed arbitrari licet 






836 CONRADI QDARTI [Ahv. 1242. 

ceteris officiatis nostris postmodum ibi existentibos ot eosdem in predictis 
auctoritate nostra manuteneas et defendas. 

Actum et datum apud Rodinburc, anno Domini M. GC.XLQy mense 
maio, XV indictione. 



Gonradus, in Romanorum regem electus, suarum primitias pre- 
cum capitulo Hildelseimensis ecclesiae offert pro filio comitis 
Ludowici de Eberstein in canonicum recipiendo et de praebenda 
providendo. 

(Edid. SBNKBNBfiBG, De jure primorum precumj p. 35, note a. (Francfortp ITS^), 
God. probat., p. 9, cum fac simile. Sigillnm tergo pergamenae impressQm me- 
morat, com ista inscriptione : a Yenerabiii preposito, decano totique capitalo 
Hildensheimensis eoclesie dilectis fidelibos sofs. ») 

Gonradus , divi imperatoris Friderici filius , Dei gratia Romanonim in 
regem electus semper augustus et heres regni Jerusalem, venerabili pre- 
positOy decano totique capitulo Hildensheimensis ecclesie dilectis fidelibus 
suis gratiam suam et omne bonum. Si primitias precum nostrarum devo- 
tioni vestre offerimus pro hiis qui grati sunt nostro cuimini et accepti, 
tanto reverentius illas a vobis credimus admittendas, quanto in eis cum 
sint nobiles et honesti, videtur et vobis et ecclesie salubrius provisum 
fore. Hinc est quod pro filio comitis Ludewici de Eberstein, cierico et 
fideli nostroy quem in favorem sue progeniei que semper nobis et imperio 
adhesit fideliter, diligimus ut devotum, primitias precum nostrarum vobis 
duximus offerendas (1 ), rogantes et monentes attente quatenus eundem 



unum quasi idemqueprivilegium quatuor imperialibusde Wetteravia civitatibus fuisse conces- 
sum, cujus typum habemus in confirmatione Friedl)ergensibu9, quos revera bnrgravius regebat, 
indulta. 

(1) Senkeubergius et Boehmerus monent hoc esse antiquissimum quod a regtbus Germaniae 
processerit, iDstrumeDtum, de primitiis precum pro clericis eligendis. 



IKDKT. 15.] HISTORIA piPLOMATICA. 8ST 

clericum et fidelem nostrum in ecclesia yestra recipiatis in canonicum et 
in fratrem, providentes ei de prebenda si qua vacat ad presens vel quam 
primnm vacare contingerit pro nostre reverentia majestatis , ut exinde 
petitiones vestias quotienscumque nobiB oUato fueri&ty teneamnr fivora- 
bilius euudire» 
Datttja Hagene, ultimo maii, XY indictione. 



Conradus, in regem Romanorum electus, civibus de Golum- ^j^^"^» 
baria et Kaisersberg maodat ne abbatem et oonventum de Paris 
in exactiooibus aut coUectis aliquatenus molestent , cam quadniH 
ginta carratas lapidum ad muniendas civitates suas dare consueve- 
rint annuatim. 

(Edid. Hnoo, Sacr. anUq. momun.f 1. 11, p. 394 , ex confirmat Carol. lY, ann. 

1854.) 

ClonraduSy divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
oorum in regem electus semper augustus et heres regni Hierosolimitani, 
scultetis et civibus de Ck)lumbaria et de Eeisersperg fidelibus suis suam 
gratiam [et] omne bonum. Cum abbas [et] conventus de Paris , Gster- 
ciensis ordinis, ab exactionibus, coUectis et ab eo quod ungalt (a) vulga* 
riter appellatur merito sint immunes, de potestate patema et nostra 
vobis mandamus et districte precipimus quatenus abbatem et fratres 
ejusdem claustri in predictis aut in aliis que contra libertatem eorum 
dignoscuntur . • » . • nuliatenus molestetis , maxime cum iidem nobis 
quadraginta carratas lapidum ad muniendas civitates nostras de bona 
voluntate et mera liberalitate suis sumptibus et expensis dare consueve- 
runt annualim. 

Datum Wiseburg (1 ), XXI junii, indictione XV . 

(a) Theutonico sermone utngeld. 



(4) Sine dnbio ag^tar de Wimmbaufg^swr-Lauter in Alsatia. 

VI. Pan2. 106 



838 



CONRADI QDARTI 



[An. 124S. 



HagMnaa, 
Junio. 



Conradus, Romanorum in regem electus, privil^um ab impe- 
ratore patre suo hospitali Sanctae Mariae Theutonicorum de bonis 
imperii feudalibus anno 1223 indultum, renovat et inserendo 
confirmat. 

(Edit. in Branderib. uiurpaiwns Geseh.f p. 102, ooll. cam cop. authent. in arch. 

Stnttgart.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Frederici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus semper augustus et heres regni Jherusalem^ uni- 
versis Christi fidelibus presentem litteram coguituris in perpetuum. Tenore 
presentium cunctis fieri cupimus manifestum quod nos serenissimi patris 
et domini nostri divi augusti Friderici imperatoris presens scriptum non 
cancellatumy non viciatum, non abolitum nec in aliqua parte lesumyaurea 
bulla sigillatum , vidimus et audivimus in hec verba conscriptum : 

(Sequitur de verbo ad verbum privilegium Friderici 11, datum Capuae 
mense januario, anno dominicae incamationis M. GC.XXin, indictione 
undecima. Yid. supra, tom. II, p. 294.) 

In cujus rei testimonium et majorem evidentiam , invictissimi domini 
et genitoris nostri Friderici Romanorum imperatoris semper augusti ves- 
tigiis inherentes, gratiam hospitali Sancte Marie de domo Theutonico- 
rum indultam ratam et gratam habemus, presensque privilegium sigillo 
nostre majestatis fratribus de domo predicta dedimus roboratum. 

Datum Hagenowie, anno Domini M. CC. quadragesimo secundo, mense 
junio j indictione quintadecima. 



Hai£!f«ii, Conradus, in Romanorum regem electus, Johanni episcopo 
Mindensi concedit ut omnia oiBcia ad episcopatum pertinentia ipsi 



iKoicT. 15.] HISTORIA DIPLOMATIGA. 839 

de jure vacent, principalibus quatuor exceptis, potestatemque in- 
dulget constituendi duo oppida, quod vulgo wichbelede appellatur, 
cum jure gravis monetae in altero illorum cudendae. 

(Edit. ap« LuNiG. Reiehiareh.j t. XVII, p. 116, et in Hindens. episeop. ChroD.» 
ap. PiSTOBiuic, Ser^tor., 1. 1, p. 744.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Friderici II filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus semper augustus et heres regni Hierusalem, 
universis paginam presentem inspecturis dilectis fidelibus suis gratiam 
suam et omne bonum. Gonstitutus in presentia nostre celsitudinis Joannes 
venerabilis Mindensis episcopus, dilectus princeps nostery per sententiam 
inquisitam obtinuit coram nobis quod omnia sibi jure vacarent officia 
ad episcopatum pertinentia, preter illa quatuor principalia que secundum 
constitutionem generalem et communem justitiam sunt excepta. Pre- 
terea eidem concessimus potestatem constituendi duo oppiday quod 
vulgo wichbelede appellatur, ubicumque eadem in sua diocesi duxerit 
construenda. Nihilominus etiam concedimus et donamus eidem liberta- 
tem in altero illorum oppidorum gravem monetam cudendi, sine gravi 
projudicio juris alieni. Ad quarum donationum omnium evidentiam pre- 
sentem litteram sibi dari fecimus, sigilii nostri munimine roboratam. 

Datum apud Hagen., tertio julii, quinta decima indictione. 



Conradus, in Romanorum regem electus, cives Trevirenses cum HagnowiM, 
personis et omnibus eorum bonis sub imperii et sua protectione 
recipit. 

(Edit. ap. BaowBB, Annal. Tremr.f lib. XVI, p. 137, et ap. Honthbim, Hiitor. 
Treirir., 1. 1, p. 729.) 

Conradus , [divi augusti] imperatoris Friderici filiusi Dei gratia Roma- 
norum in regem electus semper augustus et heres regni Hierusalem. Te* 



840 CONRADI QVAATt fA». 13421 

nore pveseatiuia Botuitt fociiiius univeraia qood bos dd devota servitia; c|M 
ciyes Trevireuses dcniuBO et patri nostro, nobis et imperio prestkeniirt dt 
frequenter poterunt exhibere^ ddtttum respectum habentes^ eosdem cum 
personis et omnibus bonis suis sub imperii et nostram protectionem rece- 
pimus specialem, per obfentum gratie domini ef gmfteris nostri efe nostre 
firmiter precipientes ne quis eos contra presentis protectionis nostre teno- 
rem ausu temerario molestare presumat^ Quod qui presumpserit iJMii- 
gnationem nostram et imperii se sciat graviter incursurum. Ad cujua 
protectionis robur, presentes eis damus litteras sigilio nostre celsitudinis 
communitas (1). 
Datum Hagnovie^ Xim julii^ indictione XY •. 



\^^ Cbnradnsi, in* Romanorum regem electus, ad preces episcopi 
aMSST* Wormatiensis, civibus Wbrmatfensibus radulget ut & ffieloneo 

ungelt nuncupatb, quod apud Oppenheim ab eis in Keno recipi 

solebat, sint de cetero absoluti. 

(.Bdid. BaBmamf^Fanteirer.. Gammk.^ t^ K, p. 934; n> \ f •)■ 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus ac heres regni Jerusalem, uni- 
versis imperii fidelibus tenorem presentium inspicientibus graciam suam 
et omne bonum. Ad uniyersorum notitiam volumus pervenire quod 
atlendentes devota serviti» mnilotiena patri noBtrO' et nobi^ per cives 
Wormatienfles. fideles nostros eshibitia^ eisdem eivibus de pleniaidio^' 
consilii nostri, ad preces venerabilis principis L. Wormatiensis episoopr 
fidelis nostri , de speciali favore nostre gracie indulgemus ut ipsi cives 
Wormatienses a theioneo nxmcupato vulgariter mgelt quod apud' Op- 



(4) Adbst altbninr ejosdbm quasi teiioris pro civibtts LuHecensibus privilegium, datttm 
lIagenawB,.44jiiUi,.iiid]0tuXy» ap. TftofidMteeft (ierSi..iiJ6eeft^.U i; pi.41S.* 



blM». l».ll HlsrOtlJl DlPt^ttJltlGA. 84^ 

penheim ab eis hucusque recipi solebat in Reno, sint de cetero absoiuti,. 
sub obtentu gracie prefati domini ac patris nostri et nostre firmiter inhi- 
bentes ne quis huic gratie se opponat. 

Testes L. Wormatiensis episcopus, . . . marcgrayius de Hombei^, G. de 
Hohenioch, Crafift de Boltsperg, WoTver^lh d'6 Cricheimy Gonradus de 
Smidefeit dapifer noster, Phiiippus de Hohinfels , Philippus de Yalkens- 
stein, C!onradus dictus Croph burcgravius castri Trifels, Marquardus 
schultetus de Oppenheim, IGideles nostri, et alii quamplures. 

tJt igituf prettds^ stpi^Micta civibus Wormaciensibus irrefragabiliter 
dbservefitur, Ms pres^ns sit^riptuili digilli no^tri' mnnitnind dulimus f&- 
borandum. 

Actum et datum in castris apud Wormatiam ^ anno dominice incama- 
tionis millesimo CC. XLI^ VI kalendas augusti ^ ^Y indictioms. 



Annff Sf.CC.XLfl, tneti&e augustd, Vfenit Conradus rex Wbr- AuguBto. 
matiam, peten^ auxuium ab eis in Kingoyiam. Praeparaverunf 
itaque statim naves peroptime constructas propugtiacuris bellicis, 
et descenderunt Ringawiam cum ducentis armatis et expensis 
honestissimis, sequentes regem per sex hebdomadas expensis pro* 
priis super civitatem Wormatiensem factis ad trecentas marcas et 
amplius. Postquam vero rex villas fere omnes succenderat (1), 
Temsm est et dv68 cntti 6(f in Nativitate Sanctatf Mariae. AnrtdL 
Wam.^ «p\ BbUBMKA', F&ntes^ t H, p. 182'. 

* 

(4) Haec est prima mentio belli a Conrado Odntira archiepi8Cot>^ ItffaguiltuietiSdm* et dvee' 
Magantineiises IDati, quod non anle tempus aestiyam incoepisse arbitramur, quum mense 
febniario ejusdem anni MagatitinettBes adhub ih fid^ r^gis et imperatoris persisterent. Archie- 
piSCdpns autem Sello qdasi signuni dbditypossessioiies-Oitdiils dUds Bavflriaeiet comitis Rheni 
paiatinf jiErtk Rhenum' devasttado. 



842 CONKADl QOARTI [An. im 



ANNO 1243. — INDICTIONE I. 



u^S^ Conradus, in Romanorum regem electus, Gerardo de Sinzig 
mandat ut a Judaeis de Sinzig quingentas marcas pro coria sua 
extorqueat. 

(EdliL GuDsif., Cod. Hphnnat. Magunt., t. II, pars 2, p. 943, ex antographo 
ita exterius inseripto : — Gerardo de SmzeheJideU tuo,) 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem, 
Gerardo de Sinzche fideli suo gratiam suam et omne bonum. Districte 
precipimus tibi quatenus a Judeis de Sinzche, statim visis litteris, quin- 
gentas marcas debeas assignare curie nostre et per captivitatem si ne- 
cesse fuerit extorquere. 

Datum Hallis, XY januarii , prime indictionis. 



nSS!!^ Gonradus, Romanorum in regem electus, sententiam fert qua 
jubetur ut quilibet infeudatus ecclesiae Salzburgensis sub testi- 
monio infeudatorum ejusdem ecclesiae qui sint ejusdem condi- 
tionis, feudum suum evincere valeat. 

(Memorat. ap. KLBmitAYB, Nackrkht, fxm Juoama, p. 513. Nunc integrum edi- 
raos ex SaUburger Kamtnerbucher, fol.» saecuU XIV, toL VI» f. 22, in archivo 
Cesareo VinJobon., qnod nobis ]il)eraliter commonicavit cl. vir. Fr. Boeh- 
mer.) 



IvDiCT. 1.] HISTORIA DIPLOMATICA. 843 

Ghanradns, divi angusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
Doram in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem, 
nniversis imperii fidelibus , presentes litteras inspecturis , graciam suam 
et omne bonum. Tenore presencium notum esse volumus et protestamur 
quod constituti coram nobis nuncii archiepiscopi Salzburgensis , dilecti 
principis nostri, obtinuerunt per sententiam exinde latam et ab omnibus 
approbatam : quod quilibet infeodatus ecclesie Salzbui^ensis yel alterius 
feodum suum, si necesse fuerit, cum infeodatis ejusdem ecclesie, qui 
sue conditionis fuerint et non aliis, evincere valeat et debeat optinere. 
Ad hujus itaque sententie robur, presentes litteras fieri et sigillo nostro 
jussimus communiri. 

Datum Hagin., XI februarii, indictione I. 



Gonradus, in fiomanorum regem electus, pro gratis servitiis Haginowe, 
Ottonis comitis de Ravensberg, facultatem ei concedit liberum 
forum apud Bugklo constituendi. 

(Edid. R. WiLMARS, IVestfalUehes Urkundenbuch, vol. III, p. 221, n« 409.) 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jherosolimitani, 
universis imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et 
omne bonum. Tenore presentium notum facimus universis quod nos in- 
tuentes grata servitia que nobis Otto comes de Ravensbergh hactenus 
exhibuit et in antea exhibere poterit gratiora j talem ei gratiam duxi- 
mus faciendam ut auctoritate nostri culminis libenim forum apud 
Bugklo (1) constitnendi liberam habeat facultatem. Ad hujus itaque 
gratie memoriam in posterum vaiituram, presentes litteras fieri et sigillo 
nostro fecimus roborari. 

(4) yemimiWieTBokely juita AscheDdorf. 



Apod 
tpifU. 



m eovftAJM Qumi [a«9. im. 

Dotum Hagiiiowe « amio Donioi N# CC. quadivgestoa tortiOf siease 
IQArlii , prLdie idvs (a)^ 



a »li ^UtUJUitM W ■ .!*.►« 1 llJf ■ ■■■— W^g*— PW^1P^»^>» W » — 



Conrodus, m Jlomftnonim regem electus, hospitali Sanctae 
Mariae T^atonicormn in Jerusalem jus patronatus ecdesiae Novaa 
Civitatis apud MuHauwn pleno jure confert. 

(Inedit. ex originall in archivo Dresdendy nnde siglllam oerenm append^t») 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romano* 
rum in regem electus, semper augustus et heres regoi Jerusalem. Licet 
majestas regia cunctarum ecclesiarum commoditatibus teneatur intendere, 
tamen devotis eorum meritis exigentibus, in favorem fratrum hospitalis 
S^nete Marie domus Tbeutontoorum in Jerusaiem tenemur specialiter ad 
iqcrementum sua domus , utpote que divorum progenitorum nostronmi 
memoriaiis est plantula et que eisdem et nobis adhesit semper fideliler 
et constanter. Hac siquidem ratione per presens scriptum notum esse 
volumus tam presentibus quam ftituris quod nos ad preces fratris G. 
venerabilis magistri predicte domuS| auctoritate domini et patris nofitri 
et nostra, jus p^tronatus ecclesie Nove Givitatis apud Mulhusen ad bono- 
rem Dei et sue Matris gloriose dicto hospitali contulimus pleno jure, ita 
videlicet ut cum primo vacaverit, fratres ejusdem hospitalis eamdem 
ecclesian) ofiiciare valeant in spiritualibus, juxta modum quem in eccle$ia 
Antique Givitatis hactenus servaverunt. Decimas autem et proventus 
cum aliis obventionibus ejusdem ecclesie ad usus suos recipiant et con- 
vertant. Ut igityr hec nostra collatio rata permaneat et inconvulsai pre* 
sentes litteras fieri fecimus et sigillo nostre celsitudinis roborari. 

Actum apud Rotinburc, anno dominice incamationis millesimQ ducen- 
tesimo quadragesimo tercio, mense aprilis, prime indictionis. 

(a) Yice pridie idut, legendum valde suspicaniur prime Mietiam. 



iNDicr. 1.] HISTORIA DIPLOMATICA. 845 



Dlricus de Furthe confitetur se Henrico Babenbergensi electo j^^lS^, 
villam Sterfridesdorf, quam sibi titulo pignoris Ekkebertus quon- ^'"^^ 
dam Babenbergensis episcopiis obligaverat, restituisse, et instru- 
mentum renuntiationis sigillis Conradi in fiomanorum regem 
electi et Wormatiensis episcopi communiri fecisse. 

(Edid. HoFLEB, Archwfur Kunde Oesterr. Gach.QudUn^ 1. 1, p. 595 (1850), ex 
libr. privil. eccles. Bamberg.) 

In nomine Domini. Amen. Notum sit universis presentem paginam 
inspecturis quod ego Ulricus de Furthe per presentes litteras coram tes- 
tibus infrascriptis specialiter ad hoc rogatis, publice confiteor et protestor 
quod cum bone memorie Ekebertus Babenbei^ensis episcopus michi 
yillam in Sterfridesdorf pro ICLIII (stc) libris et dimidia Nurenbergensis 
monete titulo pignoris obligasset , ipsam pecuniam a venerabili domino 
H. Babenbergensi electo integraliter et absque omni diminutione recepi, 
restituens villam predictam cum ejus pertinentiis pleno jure ecclesie 
prelibate et renuntians super hoc non numerate vel non solute pecunie 
omnimode exceptioni. Et volo ut si quod instrumentum super obliga- 
tione premissa apud quemcumque de cetero repertum fuerit vel quo- 
cumque modo apparuerit , sit inefficax et inane, omnique careat robore 
firmitatis. Ad cujus rei memoriam presentem paginam sigillis domini 
Chunradi, Romanorum in regem electi, et venerabilis.Wormaciensis epi- 
scopi petii communiri. 

Testes autem qui presentes fuerunt sunt hii C!hunradus burgravius de 
Nuremberch, Chunradus de Smidelvelt, Ludewicus de Lunenburch, 
Chunradus de Pilversheim, frater Bertholdus de domo Theutonica, Gun- 
delohus marschalcus, Ludewicus de Rotenhagen, Ulricus dapifer et Wol- 
frammus de Newanstorf, et alii quamplures. 

Actum apud Nuremberg in domo Marquardi butigularii , anno Domini 
M. CC. XLm, primo octobris, prime indictionis. 

VI. Pana. 107 



846 CONRADI QUARTI [Ainr. 1243. 



Murawg, Conradus, in Romanorum regem electus, testatur quod Hein- 

"**""" ricus Babenbergensis electus villam de Urbach a Marquardo 

butiglario de Nurinberc, fideli suo, cui per Bopponem quondam 

electum pro marcis ducentis fuerat obligata, pro centum libris 

denariorum Nurinbergensium redemit. 

(Edit. ap. ScHULTEs, Butcr. Schriften^ t. II, p. 870, n* 44, etln MimunL BoiCj 
t XXX, pars I, p. 391, n« 773, ex originali, nnde dao sigilla, scilicet Conradi 
regis et Marquardi bntiglarii de Nnremberg, appendentex segmentis mem- 
branaoels.) 

GoDr[adus], divi augusti imperatoris Fr[iderici] filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem, 
universis imperii fidelibus presentes litteras inspecturis, gratiam suam et 
omne bonum. Gonsiitutus coram nobis Marquardus buthiglarius de Nu- 
rinberc, fidelis noster, publice professus fuit quod venerabilis Heinricus 
Babinbergensis eiectus, dilectus princeps noster, redemerit ab eo villam 
Urbach, pro centum libris denariorum Nurinbergensium, que sibi a Bop- 
pone quondam electo pro marcis ducentis fuerat obligata. Et si quod 
etiam in posterum, immemor forsan professionis facte, idem M[arquardus] 
ostenderet instrumentum , inefficax esset omnimodis et inane. Ne vero 
in posterum super premissis aliqua contrarietas valeat suboriri, pre- 
sentem cedulam sigillo nostri culminis et predicti buthiglarii sigillo feci- 
mus communiri. 

Actum apud Nurinberc, anno Domini M. GC. XLm, XXIIII novembris, 
indictionis secunde. 



NaitSiterg Conradus, in Romanorum regem electus, testatur quod Hein- 
ai novembr^ ^j^^g Babeiibergensis electus curias et bonain ASholdere, Mein- 



Imdict. 2.] HISTORIA DIPLOMATICA. 847 

gers, Bubenrode et Germanisdorf pro numerata pecunia redemit, 
quam recepisse publice coram se professi sunt ii quibus fuerant 
obligata. 

(Edit. ap. Momun. Boiea^ t. XXXI, pars I, p. 678, ex cod. copial. Babenberg., 
sec. Xm, fol. 116 b. memorat. ap. Oestreieher uber Tiichersfeld , 4.) 

Chunradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. 
Gonstituti coram uobis subscripti publice sunt professi : videlicet quod in 
primis Ravelinus de Ravinstein pro hominibus de AfiFholdere et curia 
Meingers receperit ab Heinrico venerabili Babenbergensi electOy dilecto 
principe nostro, sexaginta sex libras Babenbei^ensis monete, pro quibus 
eadem sibi fuerant obligata. Item Chunradus filius quondam butiglarii 
de Nuremberch fatebatur se recepisse pro redemptione bonorum in Bu- 
benrode decem libras Nurembergenses ab eodem ; item Wolframus pin- 
cema fatebatur se recepisse pro redemptione curie Germanisdorf viginti 
marcas, que sibi similiter fuerat obligata. Item relicta Gigenonis fateba- 
tur se recepisse pro redemptione bonorum in Loubendorf XXXIY marcas 
et unam iibram Nurembergensis monete. Et ne in poslerum aliquis dubi- 
tationis scrupulus super premissis valeat suboriri, juxta requisitionem 
tam electi quam etiam predictorum, presentem paginam sigillo nostri 
culminis fecimus communiri. 

Actum apud Nuremberch, anno Domini M. GG. XLIIIy XXIY novem- 
bris, secunde indictionis. 



Conradus, in Romanorum regem electus et haeres regni Hie- ^?^^ 
rusalem, custodiam castri Ascalonis cum pertinentiis ejus magistro ^ ^«'«"»'»"'- 
et fratribus hospitalis Sancti Johannis Hierosolimitani commis- 
sam et alia omnia quae proinde de patris sui beneplacito proces- 
serunt, rata habet et ex certa scientia sua confirmat. 



848 CONRADI QUARTI [Am. 1243. 

(Edid. Pauli, Cod. diphmai, del iacr. ard. kroiolom., 1. 1» p. 118, n* GXI.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma* 
norum in regem electus , semper augustus et heres regni Jhenisalem. 
Tenore presentium notum facimus universis quod nuper presentatas 
nobis pro parte venerabilis magistri et fratrum hospitalis Sancti Johannis 
Jherosolimitani nostrorum fidelium , patentes litteras ejusdem domini et 
genitoris nostri ipsius majestatis cereo sigillo munitas vidimus et intel- 
leximusy continentie talis : 

(Sequuntur litterae Friderici secundi, dat. Melfiae, ultimo augusti, 
primae indictionis. Vide supra, t. VI, p. 116.) 

Unde cum ex parte dictorum magistri et fratrum hospitalis Sancti 
Johannis Jherosolimitani nostrorum fidelium fuerit nostro culmini sup- 
pHcatum ut commissam eis curam et custodiam dicti castri Ascalone 
cum pertinentiis suis, ut dictum est, et que proinde in predictis litteris 
imperialibus apertius continentury rata habere et confirmare eis de nostra 
certa scientia dignaremur, nos cum de constantia fidei et devotionis 
eorum plenarie confidamus, supplicationibus pro parte eorum ipsorum 
nobis porrectis favorabiliter annuenteSy custodiam et curam predicti 
castri Ascalone cum pertinentiis suis ipsis magistro et fratribus sancti 
hospitalis commissam et alia omnia que proinde fieri de predicti domini 
et patris nostri providentia et beneplacito processerunt, sicut ea omnia 
in predictis litteris suis pcr seriem continentur, rata et firma habemus et 
eisdem magistro et fratribus ex certa nostra scientia confirmamus. Ad 
cujus rei memoriam et stabilem firmitatem, presentes litteras fieri et 
nostre majestatis sigillo jussimus communiri. 

Datum apud Nuorimberch, ultimo novembris, 11 indictionis. 



NuriSi^r Conradus, in Romanorum regem electus, confirmationem ab 

deconbrL' imperatore patre suo fratribus hospitalis Sanctae Mariae Theuto- 

nicorum indultam super commutatione bonorum inter Bertran- 

dum Porcelet et fratres eosdem , renovat et inserendo confirmat. 



IvDiCT. 2.] HISTORIA DIPLOMATICA. 840 

(Edlt. ap. STiLLFBiBDy Monutn. XoUer,, 1 para, p. 46; nunc vero coll. cam copia 
aathentlca in archivo Stuttgartense.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratiaRoma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni lerosolymitani. 
Per presens scriptum notum facimus universis tam presentibus quam fu- 
turis quod venerabiles fratres hospitalis Sancte Marie domus Theutoni- 
corum in JerusaJemy dilecti nostri, subscriptum privilegium indultum eis 
a domino patre nostro Friderico Romanorum imperatore serenissimo 
semper augusto, nostre excellentie presentarunt, devote supplicantes ut 
idem privilegium innovare j ratum habere et confirmare de nostra gratia 
dignaremur. Hujus itaque privilegii tenor per omnia talis erat : 

(Sequitur de verbo ad verbum privilegium a Friderico 11 indultum 
apud Augustam, anno 1235, mense novembri. Yidesupra, t. lY, p. 793.) 

Nos igitur devotis supplicationibus predictorum fratrum qui semper 
fide sincera domino patri nostro, nobis et imperio laudabiliter adbese- 
runt, et ad exaltationem nostri nominis et honoris frequenter aspirant, 
favorabiliter annuentes, memoratum privilegium de verbo ad verbum 
transcriptum presenti privilegio nostro inseri jussimus; universa et sin- 
gula que continentur in ipso innovamus, ratificamus et pro salute pa- 
temo et remedio peccatorum carissime matris nostre. clare memorie 
liberaliter confirmamus, statuentes ne quis contra ejusdem privilegii 
tenorem aliquatenus venire presumat. Ut autem hujus facti nostri evi- 
dentia perpetuum robur obtineat firmitatis, presens scriptum fieri et 
sigillo nostri culminis jussimus roborari. 

Testes autem hujus rei sunt : Heinricus venerabilis Babenbei^ensis 
electus, magister Philippus decretorum doctor, Rindesmulus custos 
Babenbergensis , Ulricus comes de Ultimis, Conradus burgravius de 
Norenberch senior et junior burgravius filius suus, Godefridus et Con- 
radus fratres de Hohenloch , Conradus de Smidilvelt j Ulricus de Kune- 
geshein (a), Godefridus de Solzburch, et alii quamplures. 

(a) Sive de Kunegestein. 



I 



852 CONRADl QUARTI [An. 1243. 

semper augasto, nostre excellencie presentarunt ; devote supplicantes ut 
idem privilegium innovare , ratum habere et confirmare de nostra gratia 
dignaremur. Hujus itaque privilegii tenor per omnia talis erat : 

(Sequitur privilegium Friderici II , datum apud Accon , mense aprili 
1229, quod supra edidimus, t. III, p. 128.) 

Nos igitur devotis supplicationibus predictorum fratrum qui semper 
fide sincera domino patri nostro, nobis et imperio laudabiliter adhese- 
runt et ad exaltationem nostri nominis et honoris frequenter aspirant, 
favorabiliter annuentes, memoratum privilegium de verbo ad verbum 
transcriptum presenti privilegio nostro inseri jussimus. Universa et sin- 
gula que continentur in ipso innovamus, ratificamus, et pro salute pa- 
tema et remedio peccatorum carissime matris nostre clare memorie, 
liberaliter confirmamus; statuentes ne quis contra ejusdem privilegii 
tenorem aliquatenus venire presumat. Ut autem hujus facti nostri evi- 
dencia perpetuum robur obtineat firmitatis, presens scriptum fieri et 
sigillo nostri culminis jussimus roborari. 

Hujus itaque rei testes sunt : Henricus venerabilis Babenbei^ensis 
electus, magister Philippus decretorum doctor, Rindesmulus custos 
BabenbergensiSy Lodevicus comes de Othingen, Fridericus de Druhen- 
dingen, Godefridus et Conradus fratres de Hohenlo, Gonradus de 
Smidevelt, Ulricus de Kunegestein, Godefridus de Solzburc, et alii 
quamplures. 

Actum anno Domini M. CC.XLIII, mense decembris, indictione se- 
cunda. 

Datum apud Noremberc, anno, mense et indictione prescriptis. 



Muim^ Conradus, in Romanorum regem eiectus, confirmat domum 

^*^^"^' quam habent Theutonici apud lerusalem quae fuerat Balduini 

regis lerosolimitani, et YI carrucatas terrae et domum aliam quae 

fuerat Teutonicorum^ quae omnia pater suus imperator Ftid^ 

ricus in elemosina eisdem dedit. 



InDicr. 2.] HISTORIA DIPLOMATICA. 853 

(laedlt. ex chartalario duplici sive eopialbuch, tum in Berolinensi, tQmin Konigs- 
bergensi archivis asservato.) 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in fegem electus, semper augustus et heres regni lerosolimitani. 
per presens scriptum notum facimus universis tam presentibus quam 
futuris quod venerabiles fratres hospitaiis Sancle Marie domus Theutoni- 
corum in lerusalem , dilecti nobis , subscriptum privilegium indultum eis 
a domino patre nostro Friderico imperatore serenissimo semper augusto 
nostre excellencie presentarunt devote supplicantes, ut idem priviiegium 
innovare, ratum habere et confirmare de nostra gratia dignaremur. Hujus 
itaque privilegii tenor per omnia talis erat : 

(Sequitur priviiegium Friderici II, datum apud Accon, mense aprili 
1229, quod supra edidimus, 1. 111, p. 126.) 

Nos igitur devotis supplicationibus predictorum fratrum , qui semper 
fide sincera domino patri nostro , nobis eX imperio laudabiliter adhese- 
runt, et ad exaltationem nostri nominis et honoris frequenter aspirant, 
favorabiliter annuentes, memoratum privilegium de verbo ad verbum 
transcriptum presenti privilegio nostro inseri jussimus, etuniversaac 
singula que continentur in ipso innovamus, ratificamus, et pro salute 
paterna et remedio peccatorum carissime matris nostre clare memorie 
liberaliter confirmamus, %tatuentes ne quis contra ejusdem privilegii 
tenorem venire presumat aliquatenus. Ut autem hujus facti nostri evi- 
dencia perpetoum robur obtineat firmitatis, presens'scriptum fieri et 
sigillo nostri culminis jussimus roborari. 

Testes autem hujus rei sunt Heinricus, venerabilis Babenbergensis 
electus , magister* iPhiHppus decretorum doctor, Rindesmulus , custos 
Babenbergensis, Ulricus, comes de Ultimis, Ck)nradus burgravius de No- 
rinberc , Godefridus et Gonradus fratres de Hohenlo , Conradus de Smi- 
develt, Ulricus de Kynegeslein, Godefridus .de Solzburc, et alii quam- 
plures. 

Actum anno Domini M.GG^XLIII, mense decembris, indictione se- 
cunda. 

Datum apud Norinberc, anno, mense et indictione prescriptis. 

YI. Fftna. 108 



854 



CONRADI QUAETI [Ainr. 1243. ] 



vJSLg, Conradus, in Romanonim r^m electas, oonfirmat priTile- 
gium patris sui Friderici imperatoris, datum apud Rairennam, 
decembri 1251 , quo firatribus Sanctae Mariae Theutonicwum 
districtus conceditur apud Accon de horto Acoonensis e[uscopi 
usque ad terminos terrae Januensium. 

(Edidit Dijsiuus, Atflor. ord. TetUom.^ p. 7. Qoam omflmiationeiii, qimiii rit 
tenorisejasdem» breyitatis eaasa dod denvo Integram ezhibemv&De piiTilegio 
Friderid secandl, Yidesis Hitt. dgdom.^ t. IV, p. 278, 279.) 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, etc.^ itf Jifira. 
Testes autem hujus rei snnt , etc. , itf $upra. 

Actum anno Domini M.GC.XLni, mense decembris, indictione se- 
cunda. 
Datum apud Norimberc, anno, mense et indictione prescriptis. 



AKNO 1244.— INDICTIONB 2. 



^Sth^^^ Conradus,.in fiomanorum regem electus, priorem et oonvOT- 
tum de Rugisberg in districtu Bemensi cum bonis et hominibus 
eorum sub imperiali protectione redpit, et mandat uniyersitati 
Bemensium ut predictam^ecclesiam manuteneant et defendant. 

(Edit. in Sehwdg. unu.^ anno 1786, p. S82, et Soloih. WoehenbkUf ann. 18S8, 
p. 888, n* 83; coU. cum copia ex archlYO Bemensi ap. BibL Gesar. Faris., 
Franehe^Comii, coll. Dros, t. XLIII, fol. 80 verso, 81 recto.) 



LroicT. 2.] HISTORIA DIPLOMATICA. 855 

Gonradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus , semper augustus et heres regni Jerusalem, pro- 
curatori Bui^ndie pro tempore constituto, sculteto , consilio et universis 
civibus de Bemo fidelibus suis, gratiam suamet omne bonum. Devotioni 
vestre notum esse volumus per presentes quod venerabilis prior et con- 
ventus de Ruecgersberge , fideles nostri , in nostra presentia constituti , 
optulerunt celsitudini nostre ecclesie sue privilegia, ex quorum documentis 
perpendimus evidenter quomodo iidem nostrum et imperii dominium 
liboro arbitrio amplexantes, dominum et patrem nostrum imperatorem et 
nos in advocatum sibi elegerint et tutorem , humiliter supplicantes ut 
libertates et jura quibus hactenus sunt gavisi, eis ratificare et confirmare 
ipsosque in nostram et imperii protectionem assumere ac vestre defensioni 
conunittere de nostra gratia dignaremur. Nos itaque predictorum prioris 
et conventus devotissupplicationibus benignius annuentesy ad imitationem 
divorum progenitorum nostrorum regum et imperatorum, universas 
libertateset juraquibusut suis gaudet privilegiis ecclesia memorata, favo- 
rabiliter approbantes, assumptos eos et locum ipsorum cum bonis et 
hominibus que in presenti juste tenent vel in futurum legitime poterunt 
adipisci sub nostre et imperii protectionis presidio speciali, ea deffensioni 
vestre duximus committenda; mandantes et tam auctoritate patema quam 
nostra precipientes districte quatenus prenotatam ecclesiam cum bonis 
et hominibus suis manuteneatis efficaciter et deffendatis , non permittentes 
quod aliquomm temerariis insultibus molestentur, certum habituri quod 
eque tanquam pro juribus et bonis nostris gratum recipimus et habemus 
si ecciesia supradicta efficaciter fuerit per vos defensa. Ad hujusitaque rei 
memoriam presentes litteras sigillo nostre celsitudinis fecimus roborari. 

Datum apud Bemum , anno dominice incamationis M. CG. XLIYy mense 
febmarii, secunde indictionis. 



Gonradus. in Romanorum regem electus, omnibus castrensi- Apod 

' o / Haguenaii» 

bus de Oppenheim concedit quod ipsi, uxores et haeredes legitimi «««««^- 



856 CONRADI QUARTI [Asv. 1244. 

omaia aedificia quae in castro de Oppenhdm aedificaverint, pro 
feodo castrensi in perpetuum possidere debeant. 

(Inedit. ex Co/rialb. Oppenh. pzalg.^ n^ 46, In arch. Carlsraheiisi. -r Cf. Mors, 
er^ 1887, p. 138«) 

GonraduSy divi augusti imperatoris Frederici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. 
Teuore presentium notum facimus universis et publice protestamur qnod 
nos omnibus castrensibus de Oppenheim fidelibus nostris talem de pleni- 
tudine totius nostri consilii gratiam duximus faciendam, quod omnia 
edificia que edificaverint in castro nostro Oppenheim , ipsi , uxores eorum 
et heredes legitimi qui ab eis descendunt, quamdiu vixerint et fidem 
nobis et imperio servaverint , ipsa edificia a nobis pro feodo castrensi in 
perpetuum debeant possidere. In cujus facti robur et futuram memoriam 
presens scriptum fieri et sigillo nostri culminis fecimus communiri. 

Datum et actum apud Hagenovriam , anno Domini millesimo (XI. XLIIIP, 
vicesimo octavo die mensis octobris, indictione tertia. 



»d!^ri«. Conradus, in Romanorum regem electus, monasterio Lucellensi 
(Liitzel) prope Basileam bonorum quorumdam venditionem factam 
confirmat. 

(Memorat. ap. BoEflMSB, Regesi. tmp^., UneinreUibare Siikke, p. LXXXVII» 
ez Bemardini EpUomefasi. Lucell.^ p. 106. 

Datum BasUee, anno Domini M.CC.XXXV (leg. M.OC.XLIV), ffl de- 
cembris, tertia indiciione. 



IsMGT. 3.] HISTORIA DIPLOMATICA. 857 



ANNO 1245. — INDICTIONE 3. 



Conradus, in Romanorum regem electus, privilegium burgen- Knri?Sic. 
sibus Sancti Trudonis ab Henrico Lotharingiae duce quondam 
indultum, apud Dormale februario 1221, de inhibendis subadvo- 
catorum oppressionibus, renovat et inserendo confirmat. 

(Memorat. ap. Boehmeb, Regest. imper.^ p. 364, n* 66, ez origioali apnd S. Tron, 
cajns ipsi Bethmann notitiam fedt.) 

Datum apud Nurinberc, anno Dooiini M.CC.XLnil, XIII die februariiy 
indictione III. 



Conradus, in Romanorum regem electus, fratribus Minoribus ^J^^ 
in Nurenberch Cunradum de Rothe, civem ejusdem urbis, procu- ^ '•*""""" 
ratorem constituit, quem ab omni exactione liberat, quamdiu in 
servitio eorumdem fratrum exstiterit. 

(Edit. inlfoniffii. Bok.^ t. XXX, p. 292. Sigillam illaesam appendet ex fiiis se- 
ricis viridis et nibri coloris.) 

Conradus , divi augusti imperatoris Fr[iderici] filius , Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jenisalemy 
butiglario, sculteto et universis civibus in Nuerenberc fidelibus suis gra- 
tiam suam et omne bonum. Dum justis pauperum Christi desideriis favo- 
rabiliter inclinamur , et proprie saluti consulimus , et juxta tradite nobis 
a Deo potestatis officium , alios ad karitatis opera provocamus. Cum itaque 



858 CONRADI QUARTI [Ah. 1215. 

fratres Minores propter Qiristiim paaperem vohmtariamel^rint panper- 
tatem, nos ad eoram inopiam tam in edificiis qnam in aliis eornm nsibos 
necessariis snblevandam, ad sne petidonis inRtantiaTn et vestrnm oon- 
sensnm, Cunradnm de Rothe, dvem in Nuerenl erc, virnm ntiqne Denm 
pre ocnlis babentem et bonestum , predictis fratribus in Nuerenbercb de- 
gentibus procuratorem ad omnia eorum negocia jnxta quod neoessitas et 
ntilitas exegerit promovenda, de plenitndine nostri consiliiy videlicet 
Godefridi de Hoenlog , Craftonis de Boxperch , Conradi de Smidelvelt et 
aliorum nostrorum familiarinm, duximns statuendum; ita quodidem 
C[unradus] quem propter fratrum negotia snas oportet frequenter ntilita- 
tes obmittere , ab omni exactione et precaria liber sit penitus et immunis. 
Quam exactionem sive precariam ipsi pro anime nostre remedio duximus 
remittendam, ut fratrum n^tiis vacet diligentins et intendat, salv^o 
tamen eo quod per libertatem hujusmodi eidem C. audada delinquendi 
non prestetur, cum peccata nocentum esse non debeant impnnita. NuIIi 
ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostro concessionis sen ordi- 
nationis infiingero vel ei ausu temerario contraire. Nam quicumque con- 
tra hanc ordinationem sive remissionem nostram sepedictum C. in exac* 
tione aliqua vel precaria seu alia quacnmque vexatione, quamdin in 
servitio fratramexisterit, molestare presumpserit, indignationem nostram 
se sentiet graviter incurrisse. 

Datum apud Nuerenberch , anno Domini M. CC. XLIin, XX die febraarii, 
tercie indictionis. 



Nv^tee. Conradus, in Romanorum regem electus, se Conrado SyWestri 
comiti pro gratis ejus servitiis CCCCLX marcas debere confitetur, 
ad quarum solutionem villam de Weilerbach eidem oppignorat. 

(Hemorat. et extr. ap. KBEinBR, Geseh. det Wildrund BAemgra/lichem Haueety p. 7.) 

Datum apud Nurimberc, anno Domini M.CC.XUV, XXI febraarii, 
indictione tertia. 



Ihdict. 3.] 



HISTORIA DIPLOHATICA. 



859 



Conradus, in Romanorum regem electus, Guillelmum archie- 
piscopum Bisuntinum de regalibus investit, et omnibus mandat 
ut ei super omnibus juribus ejus devote intendant. 

(Edidit. SuDENDOBF, Merhourdige VrkmdenfSr die demts. Gesek.j erst. Theil, 
p. 108, n* LVn, ex diplomate imper. Rudolphi II, 24 septemb. 1588; coll. 
cam copiis recentioribus in collect. Broz, Tiir. de tareheo. de Besanftmf t. II, 
fol. 447, ap. Bibl. Cesar. Paris.) 

Conradus, divi augusti imperatoris filius, Dei gratia Romanorum in 
regem electus, semper augustus, heres regni Jenisalem, Sancti Johan- 
nis et Sancti Stephani capitulisy infeodatis, ministerialibus et universis 
hominibus ecclesie Bisuntinensis , dilectis fidelibus suis , gratiam suam et 
omne bonum. Accedentem ad presentiam nostram Guillelmum, venera- 
bilem archiepiscopum vestrum (a)de Bisuntio, dilectum nostrum princi- 
pem, honore quo decuit recepimus, et dum nobis de institutione 
ipshis juste facta per summum pontificem constitisset , ipsi regio sceptro 
regalium investituram porreximus juxta morem Bisuntinum, ipsum cum 
plenitudine nostri favoris et gratie ad propria remittentes. Devote uni- 
versitati vestre monemus autem (&) firmiter precipiendo mandantes qua- 
tenus eidem nostro principi super universis juribus suis ita devote et 
concorditer intendatis ut exinde vestra possit devotiomeritocommendari. 

Datum Nuremberge , decima sexta maii, tertia indictione. 



Nvmbcigf 
ISmidl. 



Conradus, in Romanorum regem electus, sententiam notam Nar«mb«i, 
facit qua Guillelmus archiepiscopus Bisuntinus unam auri mar- 



(a) Ap. Sadendorf noitrum. 

{h) Hie locas male transcriptus sic adest in duobns. 



860 CONRADI QUARTI [Amr. 1245. 

cam pro jure capellae suae, sicut et alii archiepiscopi principes 
imperii, solvere tenetur. 

(Ineditamex collect. Dboz, TUr. de Varch. de Buan^, ibid. nt snpray fol. 445.) 

Gonradus , di vi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Roma- 
nonim in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem, 
universis presentes litteras intuentibus imperii fidelibus gratiam suam et 
omne bonum. Ck)nstitutus coram nobis Willelmus, venerabilis archiepi- 
scopus Bisuntinensis, diiectus princeps noster, cum anobis investiluram 
regalium recepisset, proposuit quod marcam auri pro jure capelle nostre 
solvere non deberet. Cum igitur idem archiepiscopus princepssitimperii 
et civitas Bisuntina immediate ad imperium pertinere noscatur, senten- 
tiatum extitit quod ipse dictam auri marcam , sicut et alii archiepiscopi 
principes , pro jure capelle nostre solvere teneatur dictoque capellario 
nostro sicut debuit satisfacere. Ad hujus itaque sententie memoriam 
presentes litteras fieri fecimus et sigilli nostri karactere roborari. 

Datum Nuremberch , XVI maii , tertie indictionis. 



^mSJ*' Conradus, in Romanorum regem electus, emptionem quam 
fecit abbas de Salem cum Alberto de Pfaffenhoven de bonis qui* 
busdam apud Pfaffenhoven sitis gratam habet et confirmat. 

(Inedit. ex libro privilegior. monast. Salemitani in archivo KarlsmheDsi» voL 11, 
foi. 34.) 

Ck)nradus , divi augusti imperatoris Friderici filins , Dei gratia Roma- 
norum in regem electus , semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 
presens scriptum notum facimus universis et publice protestamur quod 
nos emptionem quam venerabilis abbas et conventus de Salem , dilecti 
fideles nostri, fecerunt cum Alberto de Pfaflfenhoven de bonis quibusdam 
in Pfaffenhoven sitis , que idem Albertus tenens a nobis in feudo bona 



Ikdict. 3.] HISTORIA DIPLOMATICA. 861 

eadem in manus nostre celsitudinis resignavit , precise renuncians omni 
juri quod in eisdem bonis sibi feodali titulo competebat, ob Dei reveren- 
tiam gratam habentes, quantum in nobis est presentibus confirmamus. 
Ad hujus itaque rei memoriam presentes litteras fieri et sigillo nostro 
jussimus communiri. 

Datum Auguste, anno gratie M.GC.XLY, mense maii, III indictionis. 



Conradus, in Romanorum regem electus, Gotlofredum et Con- ^y^y 
radum de Hohenlohe certos facit quod eos nullo unquam tempore 
gravabit super possessione castri Sciphe, quod Ludovicus de 
Sciphe eisdem pro emenda et satisfactione contradidit. 

(Edider. HAnssELMANn , Landahoh. Gesehkk.f p. 407. — Ludewio, ReUq. fiia« 
nitfcr.y t. II, p. 226.) 

Conradus , divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia in regem 
Romanorum electus, semper augustus et heres regni Jerusalem et Sicilie. 
Per presens scriptum ad modemos protendi cupimus et ad futuros quod 
cum juxta precum instantiam Friderici illustris ducis Austrie , dilecti prin- 
cipis et consanguinei nostri , Ludovicus de Schiphe gloriosissimi Roma- 
norum imperatoris domini et genitoris nostri gratie foret reformatus, 
assistentibus coram nobis Gottofredo et Conrado fratribus de Hohenlohe , 
dilectis fidelibus nostris , quorum fides et merita coram serenitate nostra 
continuata devotione peromantur, devotis [eomm] precibus favorabiliter 
annuentes , tam ipsos quam ipsomm heredes presenti scripto certos red- 
dere duximus, quod eos nullo unquam tempore ex nobis vel viventis 
cujusdam supplicationibus aut inductu, per preces vel coercionem in 
castro Sciphe vel suis pertinentibus , que idem Ludovicus super illatis 
damnis et injuriis eisdem pro emenda et satisfactione per manus predicti 
domini et genitoris nostri contradidit, gravabimus aut aliquatenus offen- 

YI. Pm2. 109 



▲piid 
Taaiinam, 
1« aogiiaU. 



862 CONRADI QUARTI [Ass. 1245. 

demus. Ad cujus rei memoriam et stabilem firmitatem , presens scriptum 
fieri fecimus sigillo nostre celsitudinis roboratum. 
Acta sunt hec anno dominice incamationis M.GC.XLYy mensejulio, 

m 

indictione tertia. 
Datum Yerone , anno , mense et indictione prescriptis. 



Conradus, in Romanorum regem electus, magistro Friderico 
fabro imperatoris Friderici promittit quod custodiam forestae 
suae de Haginowe quandocumque vacare contigerit, Diemaro 
ejusdem Friderici privigno, alia persona omnino exclusa, libera- 
liter committet. 

(Inedit. ex originali in biblioth. univers. Heidell)ei^., cajos oopiam nobiscnm d. 
vir et amicus Boehmeras communicavit.) 

Conradus , divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gracia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. 
Tenore presentium notum esse volumus universis, tam presentibus quam 
futuris, quod nos de speciali mandato serenissimiCesaris, dominipatris 
nostri, promittimus firmiter magistro Friderico, fabro ejusdem domini 
genitoris nostri , ut quandocunque custodiam foreste nostre de Haginowe 
ex obitu Yeldungi , forestarii nostri in Haginowe , seu aliquo alio casu 
vacare contingerit, eam Diemaro privigno suo, fideli nostro, civi in 
Haginowe, juxta predictum imperiale mandatum, precibuscujuslibetalte- 
rius persone omnino exclusis , liberaliter committamus. Unde pro futura 
memoria et cautela ejusdem Diemariy presens scriptum inde fieri fecimus 
sigillo nostro munitum. 

Datum apud Taurinum , anno dominice incamacionis millesimo du- 
centesimo quadragesimo quinto , primo augusti , tercie indictionis. 



I5DICT. 4.] HISTORIA DIPLOMATICA. 863 



Conradus, in Romanorum regem electus, exemptiones thelonei n»AS?^. 
et passagii abbatiae Sanctae Mariae de Monte Veteri (Altenberg), 
juxta privilegia eidem conventui a praedecessoribus suis indulta, 
in praesentia consiliariorum suorum confirmat. 

(Edid. Lacomblbt, Vrkundenh.Jur dU Gesch. des Nitderrh., zw» band, p. 153- 
154, n° 295.) 

Gonradus , divi augusli imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romano- 
rum in regem electusy semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 
presens scriptum notum facimus universis imperii fidelibus tam presen- 
tibus quam futuris quodcum a Bninone^ venerabiliabbate deMonte Yeteri, 
et conventu ejusdem, ordinis Gisterciensis , multotiens fuerimus requisiti 
ut ex. jure thelonei et passagii Reni et ubique iu terris et aquis imperii, 
juxta tenorem privilegii serenissimi Cesaris domini patris nostri, habere 
dignaremur exemptos; nos quia de tenore ipsius privilegii nobis non 
aderat certitudo , et predicti abbas et monachi pre impedimento et discri- 
mine viarum asserebant se non posse privilegium illud in authentica 
forma de partibus Colonie usque ad nostram presentiam secure deferre 
nostro conspectui ostendendum, petitiones eorum duximus suspendendas 
et conunisimus per litteras nostras Gernando senioriy burgravio de Werda 
fideli nostro , qui est partibus Goloniensibus vicinus , ut eodem privilegio 
eidem monasterio ab imperatoria majestate indulto per eum diligenter 
inspecto, de verbo ad verbum fideliter et distincte transcribi faceret in 
sua presentia et nostre celsiludini sub suo sigillo destinaret. Qui super 
hoc mandatum nostrum exequi studens, scripsit nobis idem burgravius 
et Gemandus filius ejus sub eorum sigillis litteras in hac forma : 

Serenissimo domino suo domino Gonrado, divi augusti imperatoris 
Friderici filio , Romanorum in regem electo , semper augusto et heredi 
Jerusalem, Gemandus et Gemandus filius suus, burgravius Werdeusis , 



864 CONRADI QUARTI [Am. 1245. 

tam debitum quam paratum sue possibilitatis famulatum. Excelleutie 
vestre mandatum devote recepimus super trausscribeudis priyilegiis 
libertatum ecclesie Sancte Marie in Yeteri Monte, Cysterciensis ordinis, 
de nou solveudo theloueo , quod devotius adimplevimus. Yidimus enim 
ipsa privilegia iutegra et incontamiuata, et eadem trausscribi fecimus de 
verbo ad verbum per omnia, siout vestra serenitas postulavit , quorum 
tenor talis est : 

(Sequuntur privilegium Friderici secundi , Romanorum regis , datum 
Nussiae, anno dominicae incamationis M.GC.XYy quarto nonas augusti, 
iudictione III, quodvidendum t. I, p. 412; — privilegium Henrici sep- 
timi j Romanorum regis , datum apud Werden , anno incamationis domi- 
nicae M. CC. XXV, quinto kalendas octobris , indictione XIIII , quod viden- 
dum t. Ily p. 857; — privilegium quoque Henrici sexti imperatoris, 
datum apud Maguutiam, auno Domini M.CXC.Yy indictione XIII , XY 
kalendas novembris , et a Friderico secundo confirmatum , quod videu- 
dum t. rv, p. 767.) 

Predictis itaque omnibus iutellectis et diligenter inspectis , quia vidimus 
opera pietatis et misericordie debere per nos fieri el exequi , piis etiam 
YOtis et operibus progenitomm nostroram inherere volentes, privilegia 
predicta sicut de verbo ad verbum pro immunitatibus et libertate prefati 
monasterii a prefatis progenitoribus nostris indulta sunt, astantibus et 
suggerentibus nobis consiliariis et familiaribus nostris, videlicet Gotfrido 
de Hohenlocb, Conrado pincema de Clingeuburc, Waltbero pinceroa de 
Limpurc, Conrado de Smidelvelt, Courado pincema de Smalnegge (1) 
etHeurico de Rivello (2), divine pietatis intuitu confirmamus; firmiter 
inhibeutes quatenus nullus sit qui libertates et immuuitates in predictis 
privilegiis conteutas infringere aliquateuus seu violare presumat. Quod 
qui presumpserit, indignationem serenissimi Cesaris domini patris nostri 



(1) In docomento de anno 4213, mense februario^ secunde indictionis, iste GonradoB de 
Smalnecke se intitulat pincema ducatui Suevie^ ap. HAxvssBUf ann , DipUm, Beweist. des 
Haue, HoherU.^ t. II, p. 246. 

(9) Cf. Introduotumj p. cxlil et glx. 



Ihdict. 4.] HISTORIA DIPLOMATICA. 865 

et nostram se noverit incursuram. Ad cujus rei memoriam et stabilem 
firmitatem , privilegia nominata de verbo ad verbum conscribi fecimus et 
sigillo nostre serenitatis jussimus communiri. 

Datum apud Nurimberc, anno dominice incamationis M.GG.XLY, 
nltimo novembris , quarte indictionis. 



ANNO 1246. — INDICTIONE 4. 



Conradus, in Romanorum regem electus, universis imperii ^g^j^pjjg*' 
fidelibus notificat quibus conditionibus tractatus amicabilis super- 
venerit de discordia quae inter cives Wormacienses et Philippum 
de Hohenvels imperialis aulae camerarium vertebatur, promittens 
si aliqua partium contra pactum concordiae venerit, se viriliter 
alteri parti astare velle. 

(Edld. F. BoEHMBR, Fontes rer, Germ.^ t. II, p. sas, n* 12.) 

Cunradus , divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gracia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 
presens scriptum notum esse volumus universis imperii fidelibus tam 
presentibus quam futuris quod cum inter cives et fideies nostros Warma- 
cienses et Philippum de Hohenvels , imperialis aule camerarium , publica 
discordia verteretur, de mandato et plenitudine voluntatis nostre ac con- 
siliariorum nostrorum , videlicet Eraftonis de Bocgesberg , Cunradi pin-* 
ceme de Clinginberg et Walteri pinceme de Limborch , amicabili tractatu 
superveniente , ad hujusmodi pactum pacis etfirme concordie pervene- 
rant in presentia nostra , videlicet quod Jacobus dictus Rapa de Alzeia , 
a quo ipsa discordia sumpsit exordium , feodum suum castrense ad Lapi- 



866 CONRADI QDARTl [Anv. 12«. 

dem (1 ) et omne jus quod habet ibidem, Fesignabit simpliciter et predse, 
et omui hostilitati et actioni quas habet adversus Landolfum , venerabilem 
episcopumWarmaciensem, principem nostrum , etecclesiam Warmacien- 
sem et universilatem ejusdem civitatis renunciabit omnino. Item dictus 
camerarius jurabit cum XIX aliis militibus quod ipse et omnes amici soi 
quos ista tetigit discordia, omni rancore et inimicicia contra eumdem epi- 
scopum et eosdem cives dimissis , deinceps eorum erunt amici et quod 
factum est nunquam vindicabunt nec vindicari procurabunt: tali videlicet 
condicione adjecta quod si ab aliqua partium concordia ipsa extiterit 
temere violata, per Earolum de Kidenheim , Heinricum de Hepheinheim 
et Symonem de Guntheim , ex parte ipsius Philippi , et per Wolframum 
militem, Cunradum Thirolfum et Eberhardum in vico Lane, pro parte 
civium Wormaciensium electos , et mediante Marquardo , sculteto de 
Oppenheim, fideli nostro, qui ad hoc ab utraque parte mediator electus 
est et provisor, videri debet ac plenius discerni rei veritas de violacione 
ipsius concordie. Et si ex. parte ipsius Phylippi eadem concordia infrin- 
getur, idem Phylippus et alii XIX predicti milites secum jurati civitatem 
Wormaciensem intrabunt , inde non recessuri donec pars ipsius civitatis 
recipiat de violentia concordie satisfactionem debitam et condignam ; et 
si forte idem Phylippusetsecumjuratijuramentisui(quodabsit) voluerint 
vel presumpserint fore immemores , promissam et statutam concordiam 
minime observantes , haberi debent ac publice dici persone infames, omni 
robore fidei et honoris carentes; nichilominus predicti cives ab eorum 
personis et rebus liberum habebunt arbitrium satisfactionem debitam 
repetendi. Nomina autem jurantium simui cum Phylippo, camerario 
predictOy hec sunt : Erafto, filius Embrichonis, Ludewicus de Richenstein, 
Wernherus, Heinricus, Joannes, fratres dicti Yulleschirzeie , Wolfinde 
Suabesberg, Jacobus filiusRape de Alzeia, Dieterichus de Ensintheim , 
Jacobus de Dagisheim , Hermannus de Fieresheim , Gunradus de Epelns- 
heim, Earolus de Kidenheim, Heinricus deEppilnsheim, Ludewicusde 
Yalcenstein, Simon de Guntheim, Durinkart de Westhoven, Cuno de 



(1) Id 68t SUin, locus versus Beptentrionem Wormatiae situs. 



iNDicT. 4.] H1ST0RIA DIPLOMATICA. 867 

Gantheim) Nagil de Nittensheim , Henricus de Eppilnsheim. Si vero pars 
eonimdem civium contra pactum ejusdem concordie venerit eam pre- 
sumptuosius infringendo, consilium ipsius civitatis locum qui dicitur 
Mundat intrabunt similiter, ab eodem loco non recessuri donec paripena, 
satisfactione et infamia quibus dictus camerarius astrictus est, satisfaciant 
ut tenentur. Et si contigerit aliquem XIX juratorum predictorum cum 
eodem Philippo , sive predictorum sex qui electi sunt ad discemendam 
veritatem de excessibus partis utriusque, sive dictorum consiliariorum 
Wormaciensium , mortale tributum subire, statim alius loco ipsius debet 
sine mora qualibet subrogari ut nullatenus eorumdem numerus minuatur. 
De quodam autem puero qui in conflictu orte discordie occisus est , talis 
promissio intervenit quod dictus Phylippus procurare tenetur ut omnes 
consanguinei et amici ejusdem pueri ex parte matris remittere debent 
puro corde omnem noxam adversus quemlibet qui de ipsius morte posset 
merito conveniri, et aput consanguineos patris ipsius pueri fide bona par- 
tes suas interponet ut similiter nuUam vindictam de morte predicti pueri 
querere moliantur. Preterea quilibel captivus detenlus per cives Warma- 
cienses qui in eodem conflictu capli fuerunt, jurabunt cum quatuor aliis, 
et Rupertus qui dicitur comes Hirsutus cum quinque aliis secum , quod 
nullam vindictam de ipsorum captione vel de dampnis illatis eis quereret 
vel queri facict adversus Warmaciensem episcopum vel cives ejusdem,et 
semper de c^tero bona fide pro amicis habebunt eosdem ; et similiter ju- 
ramentum facient omnes captivi qui in vinculis prefati camerarii detinen- 
tur. Promisit insuper idem Phylippus in presentia nostra dare litteras 
apertas civibus Warmaciensibus in quibus debent apponi sigilla Eberhardi 
et Ottonis fratrum de Eberstein, Friderici comitis de Liningen , Silvestris 
comitis et Embichonis filii sui , Heinrici Irsuti comitis , Cunradi Irsuti co- 
ifiitis, Wemheri de BoIIandia, Philippi de Falcensten fratris sui, Wern- 
heri dapiferi de Alzeia , quod si aliquando idem Phylippus contra pactum 
ipsius concordie venerit, predicti omnes excludent eum a consortio et 
amicicia eorum nec ei prestabunt aliquod auxilium contra Warmacienses 
predictos. Promisit insuper excellentia nostra utrique partium ut si ali- 
qua ipsarum partium contra pactum nominate concordie venerit et eam 



SditffiitM, 
3T martU. 



868 CONRADI QDARTI [Anr. 1246. 

violare presumpserit, nos alteri parti astare volumus contra ipsam viri- 
bus et potentia celsitudiuis nostre. Unde ad futuram memoriam similia 
duo scripta de verbo ad verbum scribi fecimus, quorum unum penes 
Warmacienses cives et aliud penes eumdem Phylippum servari debent, 
sigillo nostro munita. 
Datum aput Spiram , XXIII januarii, quarte indictionis. 



Conradus, Romanorum in regem electus, sacerdotes et clericos 
omnes, qui in celebratione divinorum civibus Ratisponensibus 
assistere voluerint, sub speciali protectione sua et imperii red- 
piens, promittit illis beneficia ecclesiastica et plenam gratiam 
papae et Ecclesiae, quando inter patrem suom et papam tracta- 
tum pacis fieri contigerit. 

(Edit.ap. RiED, Cod. diplom.Ratub.jt. I, p. 409,0* 424,etinilfofitiiii. Bok., t. XXX, 
p. 295. Sigiliam nonnibii laesum appendebat ex segmento membranaceo.) 

Conr[adus], divi augusti imperatoris Fr[iderici] fiiius, Dei gratiaRoma- 
norum in regem electus , semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 
presens scriptum notum facimus universis imperii fidelibus presentes lite- 
ras inspecturis quod nos sacerdotes et clericos omnes , qui pro reverentia 
imperatorie majestatis, nostra et imperii, assistere volunt fideliter et 
devote in celebratione divinorum oflSciorum civibus et fidelibus nostris 
Ratisponensibus , recepimus sub protectionis et defensionis presidio nos- 
tro el imperii speciali ; promittentes eis suo loco et tempore tam in bene- 
ficiis ecciesiasticis quam in largitione munerum et regie provisionis juxta 
meritum uniuscujusque liberaliter providere. De habundantiori quoque 
gratia nostra volumus predictos sacerdotes et clericos , quandocunque in 
posterum tractatus pacis inter magnificum Cesarem dominum patrem 
nostrum, nos et papam haberi contingerit, ejusdem tractatus pacis par- 
ticipes esse, ut in honore dignitatis, oflSciorum et beneficiorum cum pleni- 



InDicT. 4.] HISTORIA DIPLOHATICA. 869 

tudine gratie papalis et ecclesiastice debeant reconciliari. Ad cujus rei 
memoriam presentes litteras fieri fecimus sigilio nostro munitas. 
Datum Scbafuse, XXYII marcii, quarte indictionis. 



Gonradus, in Romanorum regem electus, ad supplicationem ^^^^ 
Gerchini de Sinzig castellani in Landscron, litteras Henrici quon- 
dam Romanorum r^s de jure patronatus in Konigsfeld, reno* 
vari et rescribi jubet. 

(Edld. TB088, WestpiaUaj 9 Jol. 1S35, p. 13.) 

GonraduSy divi imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romanorum in 
regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem, universis 
imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et omne bo- 
num. Universitati vestre volumus esse notum quod Gerchinus de Sinzigh, 
castellanus in Landtscron, presentavit nobis Htteras in hac forma : 

(Sequitur tenor Utterarum recognitionis Henrici, Romanorum regis, 
dat. ap. Hayne, nonisoctobr., indict. XY; quae supra, 1. 11, p. 885.) 

Yerum quia idem Gerchinus supplicavit excellentie nostre ut easdem 
litteras renovari et rescribi sub sigillo nostro mandaremus, nos ipsius 
precibus inclinati, prefatas litteras de verbo ad verbum transcribi jussimus 
et sigillo nostro muniri. 

Datum Gamund, Yim aprilis, im indictione. 



Conradus, in Romanorum regem electus, jus advocatiae in ^p«d 
Wetphlaria et jurisdictionem in Hittenberg auctoritate patris sui "^*- 
et sua Conrado et Widekindo de Merinberg , qui in servitiis patris 
sui et suis permanere promiserunt, possidenda concedit. 

YI. Pteil. 110 



870 CONRADI QUARTI [Amr: 1246. 

(Edit ap. Wbnck, Aemidielandb^McA., 3 para, Urkond^ 

Gonradus, domini augustilmperatorisFridericifiiiuSy Dei gratiaRoma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 
presens scriptum ad modemorum et futurorum notitiam cupimus perve- 
nire quod nos C. et W. (1 ) de Merimberg dilectis fidelibus nostris, qui per 
patentes suas litteras se nostre celsitudini astrinxerunt quod in serenis- 
simi Cesaris domini patris nostri et nostris serviciis auxilio et consilio 
perpetuo debeantpermanere, jus advocaliein Wetphlariaet jurisdictionem 
in Hittenbergy prout hec ab imperiali gratia progenitores eorum antiquitus 
possiderunt , recognovimus et auctoritate prefati Cesaris domini patris 
nostri et nostra concessimus possidenda. Ad cujus rei memoriam presens 
scriptum fieri fecimus, sigillo nostre celsitudinis communitum. 

Datum apud Esselingen, anno dominice incamationis millesimo CC.XL 
sexto (a)y mense maii , quarte indictionis. 



BotfSbnr Conradus, in Ronaanorum regem electus, pro fide et devotione 

■^•- ' civium de Frankenfurt, de auctoritate et mandato imperatoris 

patris sui 9 eis omnem noxam et offensam remittit quam in caedem 

et exterminium Judaeorum de Frankenfurt, servorum camerae 

suae, negligenter potius quam voluntarie commisisse videntur. 

(Edit. ap. PrimUg. eipaeta v&n Frankf.^ p. 4. — Lcnio, RekhMarekiOy t Xm , 
p. 558. — BoEHMSB, Cod. dipUmai, Moenojraneof.^ 1. 1, p. 76.) 

ConraduSy divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romano- 
ram in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 

(a) In libro CCLX texto^ sed per impressioDis mendam. 



(1) Scilicet Conradu» et FFidefctfuiuSy ut refert Wenck in titolo documenti. Vide insuper do- 
cumentum insequens in eodem opere, sub n<^ CXXXY. 



IinHCT.4.] HISTORIA DIPLOMATICA. 871 

presens scriptum notum facimus universis imperii fidelibus tam presen- 
tibus quam ftituris quod pro merito fidei et devotionis civium nostrorum 
de Frankenfurt, attendentes quoque eorum grata^ervitia que omni tem- 
pore domino patri nostro , progenitoribus ejus et nobis devotissime pres- 
titerunt et in antea prestare poterunt gratiora, auctoritate ac speciali 
mandato serenissimi Cesaris domini patris nostri, nobis apud ipsum pro 
ipsis civibus devotissime supplicantibus, remisimus eis omnem noxam et 
si quam offensam visi sunt ipsi cives in cedem et exterminium Judeorum 
de Frankenfurty servorum camere nostre, negligenter et contingenter 
potius quam voluntarie commisisse (1 ). De abundantiori quoque gratia 
celsitudinis nostre promitlimus eis super hujusmodi scripto remissionis et 
gratie nostre privilegium imperatorie majestatis liberaliter impetrare, pro 
ipsorum civium et heredum suorum perpetua securitate. Ad hujus itaque 
remissionis nostre memoriam et robur in posterum valiturum, presens 
scriptum fieri et sigillo nostre serenitatis jussimus communiri. 

Datum apud Rotinburc , anno dominice incarnationis miilesimo ducen- 
tesimo quadragesimo sexto , mense maii , quarte indictionis. 



Conradus, in Romanorum regem eiectus, Gerardo de Sintsig , ^^^ 
pro expensis castri Landscrone centum marcas promittit, pro ^*"^' 
quibus census suos novos ultra Rhenum et nemus suum de Hoe- 
Yile titulo pignoris obligat. 

(Edid.TB088, Weitphalia, 9 iu\. 1825, p. 12.) 

ConraduSy divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia [Roma- 
norum] in regem electus , semper augustus , heres regni Jerusalem. Tenore 
presentium notum esse volumus quod nos in subsidium expensarum quas 
recepit necessario castrum Landscrone, Gerhardo de Zintzigh, fideli 



(4) De hta caede, Tidesis C^r«mfc. Erphord.^ ap. Boebmbb, Ftmies^ %. U, p. 402. 



873 CONRADI QUARTI [Aim. 1S46. 

nostro, promisimus centum marcas, pro qulbus, dum ad manus nobis 
pecunia defuisset , ceusus nostros novos ultra Renum , ex opposito ville 
que dicitur Lubsdorff, solventer (sic) quinque marcas denariorum, et 
nemus nostrum quod dicitur de Hoevile eodem titulo pignoris duximus 
obligare. 
Datum apud Uhnam , ultimo maii ^ quarta indictione. 



f^\ CoDradus, in Romanorum regem electus, Gerhardo de Sintzig 
mandat ut Conrado de Bruneche fideli suo centum marcas de 
Judaeo quem tenet captivatum, assignare non omittat. 

(Edider. Gudsn., Cod. dtpUm. Magunt^ t* 11, pars 2, p. 943, ex aatographo eu- 
Jus a tergo sigiUam membranae impreasmn snperest. — HinBSBUCAicif j IM- 
plomalisch. Beweisi dei Hams. HiAenL I, Beytrag., n* 88.) 



C!onradus , divi augusti imperatoris Friderici filius , Dei gratia Romano- 
rum in regem electus , semper augustus et heres . regni Jerusalem , 
Gerhardo de Sinzege , burgravio (a) et fideli suo (1 ^yjgratiamsuam et omne 
bonum. Devotioni tue mandamus, precipientes districte quatenus juxta 
quod a nobis novissime recessisli (6), Gonrado de Bruneche, dilecto et 

(a) SciWc^ de Landicron. 

(b) Sic; sed verosimiliter, recepisH. 



(4) Gerardus de Sinzig in fidelitate domus de Stauffen usque ad mortem Gonradi peneve- 
ravity sicut patet ex documeDtis a Gudeno relatis. Adest ibidem n^ 47, diarta Comadi 
Colonieneis archiepiscopi , data Coloniae, ann. 4Si8, sabbato quo cantatnr caritae Dei, 
qua Gerhardum a captivitate dimilUt sub oertis conditionibua ibidem expreBBis, inter quaa 
legitur : « Omnibua presentea lilteraa inspecturis Gerardus de Siozelce, Theodericus et Suf- 
f(idu8 fratres [ejus] ootum eese volumus , etc. Hoc tamen doIms salvum proteslamur quod noa 
domtho nostro Priderioo quem pro imperatore tenemus ac domino Conrado eytis nato qwm 
tenemus pro rege, si personaliler aderunt cilra Moeellam, servire possumus et in hoc contra 

juramentum nostrum non venimus Salvum etiam est domino arcfaiepiscopo domtiio 

suo regit si personaiiter affuerit, assistere, etc. » 



IiHMCT. 4.] HISTORIA DIPLOMATICA. 87» 

fideli nostrOy centam marcas Colonienses de Judeo quem detines captiva* 
tom 9 omni dilatione et occasione cessantibus , persolvere non omittas. 
DatumHalliSi Ymi junii, quarte indictionis. 



Ibique [apud Frankenfurt] facta est pugna et maximus con- 
flictus inter duos reges in festo beati Oswaldi. Et Deus dedit 
yictoriam Ecclesiae et regi Heinrico. Cunradus autem rex fugiens 
amisit multos milites et maxima bona, et imposuit Suevis qui 
cum eo venerant et cum ipsis multis amissis fugerant, quod ipsi 
eum infideliter prodidissent. Annal. Argent.y ap. Boehmer, Fontes^ 
t. II, p. 108. 



6 angQsti. 



Godefridus de Hohenlohe, praesente Conrado Romanorum in 
regem electo, Oltoni Bogenario civi Augustensi, uxori et haere- 
dibus ejus aream suam apud antiquam portam civitatis Augustae 
sitam , sub annuo censu et certis quibusdam conditionibus per- 
petuo possidendam , concedit. 

(Edider. Hanssblxann, Diphmat. Beweiis des Hausei Hoheml.^ 1. 1, p. 407^ 
n* XXXVIIy ex copia collationData in archivo. — Stbttbn» Geichleehtergeich.^ 
p. 864.) 

In nomine Patris et Fiiii et Spiritus Sancti, amen. Gotfridus de Hohen- 
loch omnibus in perpetuum. Equum et idoneum esse censemus ut devo- 
tionis affectus cujuslibet virtutis non debeat premio carere, ne pia mens 
in studiis suis remissior fiat, dum sibi pro meritis non respondeatur. Hac 
igitur intentione, ut Ottonis Bogenarii, dilecti fidelis nostri, civisAugus- 
tensjs, nobis exhibite fides et devotio non tepescant, suis meritis libera- 



Augiutaet 
S9 aafiittt. 



874 CONRADI QUARTI [Ahv. 1246. 

liter occuirere cupientes , aream nostram apud antiquam porlam civitatis 
sitam in Augusta , quam a domino Uirico de Porta , filio quondam Ebonis 
de Porta, cum omnibus pertinentiis suis comparavimus , sibi et Selindi, 
uxori sue, ac omnibus heredibus et successoribus ipsorum, presente 
domino nostro Gunrado iiiustriy Romanorum in regem electo, liberaiiler 
concessimus cum omni jure, sicut eam emimus, pro censu annuo duabus 
caligis videlicet de sageto, quas nobis in recognitionem singulis annis sol- 
vent, a nobis et ^heredibus sive ceteris successoribus nostris hereditario 
jure perpetuo possidendam; eo duntaxat jure nobis et nostris heredibus 
in prefala area reservato, quod per dictum Ottonem et suos heredes 
vinum nostrumy quod in Augustam duxerimus transmittendum, in uno 
cellario ejusdem aree reservetur quo dum de vino ipso nostrum commo- 
dum ordinetur; et si personaliter Augustam pervenerimus vel heredes 
nostri, hospitium nostrum erit in domo quam super aream duxerunt 
construendam , in testimonium quod eadem area in feodo possideatur a 
nobis et nostris successoribus in futurum. Preterea idem Otto et sui here- 
desliberam facultatem habebunt, si necessitasipsisingruerity vendendi 
dictam aream et omnia superedificala suo concivi vel cuilibet alteri, 
secundum jus commune civitatis Auguste, quod vulgariter dicitur Burch' 
rechtj videlicet due auce annuatim in festo sancti Michaelis. Ut autem 
affectuosa et liberalis nostra concessio a nobis et successoribus nostris sta- 
bilis maneat et inconcussa, notam eam facimus et protestamur universis 
tam posteris quam modemis presentes litteras inspecturis, et easinargu- 
mentum memorie certioris, sub testimonio subscriptorum qui testes sunt 
ejusdem concessionis nostre, videlicet comes Fridericus de Zolre, comes 
Ludewicus de Spizenberch , dominus Eberhardus de El)erstain , dominus 
Heinricus de Nifen, dominus Ulricus de Gundolvingen , dominusEraft de 
Bockesbei^, dominus Wolfranus de Erutheim, dominus Conradus Eroph^ 
dominus WaltheruSy pincema de Limpurch, dominus Cunradus, pinceraa 
de Elingenburch , dominus Lupoldus, magister coquine de Rotenburch, 
dominus Hawardus , dominus Fridericus de Rindesmul , dominus Siboto 
Tanhuser, etc. (Sequuntur nomina quadraginta testium aliorum minoris 
momenti)| cum sigillo nostro et civitatis Augustensis fecimus roborari. 



Indict. 4.] HISTORIA DIPLOMATICA. 875 

Acta sunt hec in civitate Augusta, in domo predicta , annodominice 
incarnationis millesimo CG^ quadragesimo sexto, IIII kalendas septembris, 
qnarta indictione. 



Anno M. CC. XLVI Conradus rex duxit in uxorem filiam Olto- 
nis palatini, kalendis septembris. Annal. Wormat.^ ap. Boehmer, 
Fontes, t. II, p. 185. — Chunradus, filius Friderici imperatoris, 
duxit uxorem dominam Elysabeth filiam Ottonis ducis Bawariae. 
Herm. Altah. Annal.^ ibidem, p. 506. 



Conradus, in Romanorum regem electus, consorti suae Elisa- ^ ApBd^ 
bethae filiae ducis Bawariae, pro matutinali dono quod dicitur ■•«^^*^'*- 
Morgengab^ donat terram suam de Moringen et totam contratam 
quae dicitiir Hibisch cum omnibus earum pertinentiis. 

(Edit. ap. Chmbl, Fanta rer, Atutr., Dipbmatariaj pars I, p. 1, ex arcbiv. Vin- 
dobon. — Memorat. ap. Bobhmeb, Regest. imper.f p. 266, n* 82.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. Per 
presens scriptum notum facimus uniVersis imperii fidelibus tam presenti- 
bus quam futuris quod nos Elisabete , diiecte consorti nostre , filie Otto- 
nis f comitis Palatini Rheni , ducis Bawarie , dilecti principis et soceri 
nostri, dedimus et donavimu& terram nostram que dicitur Moringen , nobis 
hereditario jure pertinentem , et nominatim totam contratam que dicitur 
Hibishe (a), ipsi terre de Moringen et ejus pertinentiis attinentem , cum 
militibusy rusticis, agriculturis, pratis, terris cultis et incultis, silvis, 

(a) Sob variis qaoqae nominibus HiMiehe^ Eibiteh, Ayhieeh^ Eyeeh. 



876 CONRADI QDARTI [Ajoi. li4S. 

quesitis et inquirendis, cum omnibus pertinentiis, rationibus et proven- 
tibus ejus, pro matutinali dono quod in vulgari didtur Margengabe. Unde 
in futuram memoriam et robur in posterum valiturum, presens scriptam 
inde fieri et sigillo nostre celsitudinis jussimus communiri. 

Datum apud Augustam , anno dominice incamationis millesimo ducen- 
tesimo quadragesimo sexto , mense septembri , quinte indictionis. 



kJ^Li, Conradus^ in Romanorum r^m electus, coUationem, per 
•^^- Ottonem comitem palatinum Reni, ducem Bawariae, soceram 

suum, monasterio in Wezilsprunne super eoclesia de Phetin fac- 

tam, ratam habet. 

(Edit. ap. LBnnnui, Hiitor. Westqfimtma^ p. 36S, et ap. Mimum. Bok.^ t. YII, 
p. 899, ex Manum. Wemfont.^ n* XXV. Cf. tftufem, t. XXX, p. 398. Slgil- 
lum fracAam appendebat ex fills ttrids rabri ooloriB.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romano- 
rum in regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. Tenore 
presentium notum facimus universis quod (a) nos , ad preces Ottonis , 
comitis Palatini Rheni, ducisBaYrarie, dilecti principis etsooeri nostri, 
collationem factam per eum monasterio Sancti Petri in Wezisbnineny de 
ecclesia in PheUne (1)| pro reverentia Jesu Qiristi ratam et firmam per- 
peluo habituros. Unde ad futuram memoriam et stabOem firmitatem , 
presens scriptum inde fieri et sigillo nostre celsitudinis jussimus com- 
muniri. 

Datum apud Augustam , anno dominice vicamationis millesimo ducen- 
tesimo quadragesimo sexto , mense septembris , quinta indictione. 

(a) Sk, sed vox qwd abnndare videtar. 



(4) Posteriori vero tempore dicta eet parfooUa d< LmMMrg. 



Ijtdict. 5.] HISTORIA DIPLOMATICA. 877 



Swiggerus de Mindelberg monasterio de Raittenbuch jus patro- ^„^5^ 
natus quod habebat in ecclesia de iEglhofen et curiam suam ^Mpt^ruf 

irillicalem ibidem post obitum suum donat. 

« 

(Edit. ap. Mamm. Bek., t. Vm, p. 38, n"* XVm.) 

Id nomine Domini, amen. Ego Swiggenis de MiDdelberch omDibus 
presoDtem paginam iDspecturis Dotifico quod, adhuc viveDS, jus patro* 
natus ecclesie quod hahebam iu AeglhovcD; ecclesie iD RaitteDbuch doDavi, 
et curiam meam villicalem ibidem, post obitiun meum, eidem Raitteu- 
bucheusi ecclesie ordiuavi; ad iDdicium hujus doDatioois statueus ut, 
dum Yixero , auDuatim de redditibus ejusdem curie duos modios siguli 
dicta ecclesia percipiat. 

Acta sunt hec apud Augustam, in palatio domini episcopi, pre- 
seDte iDcIito RomaDorum rege Courado et coDseDtieDte, aDDO DomiDi 
M.C£.XLYL Testes autem suut qui preseutes audieruDt Wiettego , pre- 
positus de Raitteubuch , CuDradus FrisiugeDsis , Ulricus archidiacoDUS 
Augustauus de Althaim; ex laicis, Rudolfus, liber de MuDstereD, Ber- 
tholdus , liber de Tannenberch , Hainricus Gula , ad vocatus Augustensis, 
Bertholdus de BebeugeD , CoDradus SpauDagel , dapifer de DorDsperch , 
Eogelscalcus et frater ejus Cuuradus de Haegiuberch , et alii quamplures. 



Conradus, in Romanorum regem electus, fatetur Isengardim THMt. 
Philippi de Falkenstein dapiferi sui conjugem sibi tradidisse 
castrum Trifels et insignia imperialia quae ibidem servabantur, 
cum multis sacris reliquiis, jocalibus, missalibus libris, etc. 

YI. Futa. 111 



878 CONRADI QUARTI [Am. 1246. 

(Extract. potfas qaam editam ap. Schbid, Origm, Gueff.f t. III, p. 843, n* 340, 
ez antlqaa versione gennanica ehartalarii FalelLenst. — Gebaitbb, Uber /21- 
ehard Eonigf p. 244. — Mubb, Joumalj t. XII, p. 37. — Integnun ezhibe- 
tar docamentam in Arehw Heuuehe GeeehiMe^ t. YIII, p. 384, ez coj^ a 
Boehmero transcripta in Falckenstelniiiehes copialbadi, foL 9» Msi, pei^am. 
sec. XV apad archiviam regale Monacense.) 

Do man zalte nach Godes geburte zwolf hundert iar und sechs und 
vierzig iar in dem nunden mande an sant Lampredites dage. Wir Cunrad 
keiser Friderichs sun, von Godes gnaden zu eime Romeschen kunig 
gekom, veriehen und bezugen mit diesem briefe daz Ysengard husfrawe 
Philips von Falkenstein, unsers lieben trosessen und getruwen; und sine 
undertanen uns geantwortet hant mil vnllen unsers herren und vaders 
keisers Frideriches : die burg Trivels und die keiserlichen zeichen, mit 
namen unsers herren holtz mit eime gutden cruce mit edelen steinen 
gezieret, sant Johanns des dofers zaen (1 ) in einem cristallen, sant Ku- 
negunden arm, sante Mauricien sper, me unsers herren nahele und ein 
silberen fuder daruber , daz cruce mit der kedene und mit deme heilich- 
dome, die guldene crone mit gulden cruce, zwei swert mit zwein schei- 
den gezieret mit edelem gesteine , daz gulden vingerlin nut deme robine 
unde vier saphire, den gulden appel mit dem cruce, den keiserlichen 
mantel mit edelen steinen, drie guldene sporen, ein albe von wissen 
samitte mit edeln steinen gezieret, siben guldin nalden mit sechs steinen, 
den balsam, ein wisse infule, zwene handschuhe mit edelen steinen, 
einen rochk von samitte , zwo scharlakens hosen und zwene verguldene 

schuhe mit steinen gezieret , zwo gulden mit zehen gulden 

schellen, drie siden gurtel, ein linen hemde. Geschehen in der bui^ Tri- 
vels, dabi warend und sahen : der priol von Engiltal, Eberhart und Otto 
gebruder von Ebirstein, Friderich grafe zu liningen, PhiK von Hohen- 



(4) Scheid (tMci., p. 366, nota pp.) clare demonstrat hune deDtem in imperiali thesanro 
inter reliquias aemper ftiisae aflservatam , et aoernme errorem Eccardi refiallit qui Heaiieom 
Brunswici ducem incusat quod hunc Friderico imperatori inter caetera denodia non resli- 
tuerit, 8ed apud Brunswicum in ecclesia Sancti Blasii reposuerit. 



IiTDiCT. 5.] HIStORIA DIPLOMATICA. 87» 

fels f Wernher von Ouwe , Heinrich von Fleckenstein , und anders vil 
gnder edeler lude. Des zugezugnisse han wir diesen brief dun besi* 
gelen mit unserme ingesigele. Dis ist daz da horet zu des kuniges capel- 
len : der schinn mit dem heiligtome ubersilbert , das sitbem cruce , der 
silberen keliche, ein silberen rouchvas, ein blasebalk, ein silberen vas 

und ein loffel zu wirouch , zwei silbem 

kenichen, vier bucher, ein silbera wikesel, ein silberen salczschussel , 
ein elterstein , zwei gancze meszgewand, ein rode casele, die ander vnaz 
von samitte, ein gulden appel, des elteres gedecke,zwo hantzwehelen. 
Dise ding horend zu der capelle zu Trivels : ein kelch , messebuch , gancz 
messe gewand. Zu Nycastel : ein kelich , zwei messebucher , ein metten* 
buch und ein messegewand. Zu Wachene : ein kelch. Item zu Trivels ein 
mettenbuch an (sic) zwei bucher. 



Gooradus, in Romanoram regem electus, fatetur Isengardim ^^^pJSrii. 
Philippi de Falkenstein dapiferi sui conjugem sibi tradidisse cas- 
tra Trivels^ Gutenburg, Falkenberg, Nicastel, Spigelberg, cum 
victualibus ibidem asservatis. 



(Edit. ap. AreMofur Hesmebe GtMchkhU, t. Vllly p. 388, ex oopia a BoebmerD 
transcripta in Falkensteiiiisclies copialbacli, fol. 10, Ifss. pergam. sec. XV.) 

Wir Kunrad keiser Frideriches sun , von Godes gnaden in einen Romi- 
schen kunik erkom und ein erbe des riches zu Jherusalem. Veriehen mit 
disem geinwortigen geschrift , daz Ysengrad huszfrawe Philip von Fal- 
kenstein trossesse des keiserlichen sales , unsers getruwen , nach gebode 
und volligen willen des allerlutersten keisers herren und unsers vaders, 
uns geantwortet in unser and : die burg Trivels, die burg Gutenbui^, 
Falkenbei^, Nicastel, Spigelberg, die burg Anbossen, daz wir die vor- 
tme nach unserme willen und ordenunge mit andem burgmannen und 
fauderen mogen behuden und bewaren. Auch hat sie uns geantwortet 



880 CONRADI QUARTI [Ami. 1246. 

[in] diesen burgen etsliche koste, vit namen von weisse, von korne, von 
mele zwei tusend malder und dru und vierzig malder. Item hundert mal- 
der speleczen und zwo und funfzig matder, achte fuderwines, vierczehen 
bachen , zwolf eren duppen , siben kessel , zwo pannen , siben isen . • • 

y siben und zwenzig homen armbrust , zwo platen , 

zehen esel , hundert und achte und zwenzig schaf , ein und drissig bette. 
Und durch zukunfliger gedechtnisse und sicherheit unsers hofes und des 
vorgenanten unsers trossessen han wir dieses brief dun schriben und mit 
imserme ingesigele besigelen. 

Gegeben zu Spire, nach Gottes geburt zwolfhundert iar in des sechs 
[und] vierczigesten iare. 



8^, Gonradus, in Romanorum regem electus, dves Lubicenses 
Mptmbrfi. gjgjgg g^Qg ^ j^j^ thelonei quod ab eis in passa^o apud Wer- 

dam requiri consuevit, usque ad quatuor annos completos eximit. 

(Edit. in Cod. diphmat. Lviiee., para I, p. 124, n* CXXYII, ex Ubro oopiali de 
Bardewich, fol. 16.) 

Conradus, divi augusti imperatoris Friderici fitius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus , semper augustus et heres regni Jerusalem , uni- 
versis imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et 
omne bonum. Universitati vestre volumus esse notum quod nos cives 
Lubicenses fideles nostros, pro merito fidei et devotionis eorum (1), ab 
omni jure theolonii quod ab eis requiri consuevit de passagio nostro 



(1) TuDC temporifl Innocentius papa plurimum nitelwtur ut cives Lubiceiises a flde 
imperatoris averteret; per litteraa datas Lugduni, VIII kaloDdaa maii, anno m (^Si6), eos 
ezbortatur quod laodgravio Thuringiae opem ferrent, c qui, ad bonorem Dei et Bcclesiaa ac 
cbristianae religionis praesidium paratus est assumere imperii negotium, postquam fuerit elee- 
tu8. » Post electionem iantgravii, eiademTI idus julii ejusdem anni mandavit papa quod ilium 
in regem Romanorum admitterent; alioquin, per electum Ferrariensem ApoetoUcae 



Ikdict. 5.] HISTORIA DIPLOMATICA. 881 

apud Werdam , super flumine Reni , duximus eximendos , videlicet a 
festobeatiMartinipresentisanni, quinte indictionis, usque ad quatuor 
annos completos; mandantes quatinus nullus sit qui eosdem civesnos- 
tros contra presentis gratie nostre tenorem audeat de cetero aliquatenus 
molestare. 

Datum apud Spiream, XXVI septembris, quinte indictionis. 



Conradus, Romanorum in regem electus, notum facit quod u^^S^,. 
cum Wilhelmus comes Juliacensis sub cautione fidei suae promi- 
serit terram imperatoris contra quemlibet invasorem defendere, 
ipse eidem comiti tria millia marcarum assignavit sub certis ter- 
minis persolvenda. 

(Edider. Kbemeb, Akad. Beitr.^ t. III^ p. 92. — Lacomblet^ Urhmdenb. fur die 
Gesck de$ Niederrh,y zw. band , p. 160, n« 306.) 

GonraduSy diyi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Romano- 
rum in regem electus , semper augustus et heres regni lerusalem , uni- 
versis imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et 
omne bonum. Universitati vestre notum esse volumus quod Wilhelmus , 
comes Juliacensis , dilectus fidelis noster, astare tenetur firmiter et ser- 
vire, fidei sue data super hoc cautione, domino genitori nostro Friderico, 
Romanorum imperatori serenissimo, et nobis, Romanorum in regem 
electo, et promisit terram nostram secundum dictumE. deEberstein, 



l^atum excommunicarentur. Civitas Lubicensis anno 4247 ineunte a Friderico defecisse vi- 
detur, gi fidem adhibeamus litteris Innocentii, dalis Lugduni Ul idus januarii anno IV, et car- 
dinalisSancti Georgii, datis Andemachi Ul nonas &eptembri8 4247. Postea autem ad partes 
Staufficae domus rediit, sicut oomperimus ex papalibus litteris, datis Lugduni, kalendis julii, 
pontificatus anno VII, sed moz in alteram partem postremo conversa est, ez alia epistola data 
Lugdnni, IH nonas novembris, anno VII (4249). Cf. Cod. diplom. Lu6ec., pars I, n^ CXI, GXIU, 
CXXI, CXXVI, CXLI, CXLIV. 



8SS COKftADI QDAItTI [Am.UR. 

A. scnlteti Aqaensis, H. de Ulmen, W. de Spanheim, G. de Diste, Chrit 
tiaoi pincerne, G. marschalci et Reinhardi de Druva, fidelium noBtro» 
rnm, defendere pro qaolibel inTasore nobis malum vel gravamen inf^ 
Tolente. Quod si predicti octo in dictis euis non poterunt concordan, 
secundum dictum Heinrici de Luccelnburc, aTunculi sui, etWaleranu, 
fratris sui, premissa tenebitur adimplere; receptunis proinde sufficien- 
tem securitatem de tribus milibus marcanim a nobis ei assignandis hoc 
modo : quadringentas marcas ipsi ad manus persotvemus et opidam 
nostmm Duren habebit pro mille marcis titulo pignoris obligatum (I), «t 
in Epiphania Domini proximo adveniente sexcentas marcas persolvemns 
eidem, et in feslo Furificationis beate Marie Vii^nis proximo mille ntar- 
cas, Si vero predicla memoraUs terminis el non fuerint adimpleta, dicle 
quadringente marce et prefatum opidum nostrum Duren pro sexcentis 
mards ipsi sine contradictione titulo pignoris remaDebont , et ab omnibus 
predictis conditionibus seu convenUonibus erit penitus absolutos. Tene- 
bimur insuper eundem comitem Juliacensem, dilectum fidelem nostrum , 
a fidejussione pro nobis fhcta ah ipso, secundum veram computationem, 
reddere libernm el solutum. In cujas rei testiroonium presenies litteras 
«^llo noslri culminis communitas sibi fecimus exbiberi. 

Datum Aquis per familiarem et dilectnm nostrum Eberhardum ds 
Eberstein, anno Domini H.CG.XLYI, in vigilia beate lAcie virgiois. 



ANNO 1347. — IICDICTIONB 5. 



^i Conradus, in Romanonim regem electus, Friderico oomiti de 

iwnii.' Lioingea yillam Sancti Pauli prope Wisaembui^ et omnia feo- 

dalia quae quondam tenuit B. de Wedeglenbert, concedit. 

(1) Vid. supra, p. 8t4, documenliim de oppigTiora<ioiie oppidi tHma. 



IiMcr. 6.] HISTORIA DIPLOMATICA. 88S 

(Inedit. ex qnodam apographosec. XV ineante exarato, eojas coplam Bodunero 
fedt reverendns yit Lehmann apud Nossdorf Jfixta Landan , et eam ipse 
Boehmeros noblacQm liberaliter commanlca^it.) 

CunraduSy divi augusti imperatoris filius, Dei gratia Romanorum in 
regem electus, semper augustus et heres regni Jerusalem. Tenore pre* 
sencium notum facimus universis quod nos, ad multam supplicationis 
instantiam Fr. comitis de Lyningen , dilecti familiaris et fidelis nostri , 
concedimus ei villam que dicitur Sancti Pauliy prope Wissenburg, in 
Spirigovia, et omnia feodalia que hactenus tenuit a nobis quondam B. de 
Wedeglenbert, qui sine liberis dicitur decidisse, usque adprincipale 
mandatum serenissimi Cesaris domini patris nostri. 

Datum apud Esselingen, IX marcii, Y ydus (a). 



ANNO 1248. — INDICTIONE 6. 



Istos haereticos [Hallis in Suevia] fovit et defendit Conradus et 
patrem suum se per talia venena credidit defensare. Sed res lapsa 
est in contrarium, quia catholicis praedicatoribus audacter resis- 
tentibus et fideles exhortantibus, liberi et ministeriales a Conrado 
recesserunt, ita quod quasi exul et profugus de Suevia in Bawaria 
moraretur. Alhert. Stadensis Chronic.y ad ann. 1248. 



Conradus, in Romanorum regem electus^ possessiones et jm*a ^fg^ 
omnia monasterii in Weingarten confirmat, tum de jure censua- 
lium sive morticinorum ejusdem ecclesiae, tum de jure super 
noyalibus in sylva Altorfensi excultis. 

(a) Evidenter legendam et intelllgendain est V indktiane. 



884 CONRADI QUARTI [Abw. 1248. 

(Inedit. ex origliiaU in areUvo Stattgart., WelDgart.| n* 14, nnde fragmentnm 
frigilli pendebat e fliis serida mbrl coloris; qnod nobiscam lilieraliter oomma- 
nicavit eroditus \ir Kaasleros. Docamentam non omnino flctitiam didmosy 
sed saltem rescriptam fdisse arbitramar; ande lectorem precamar at confene 
velit qaae sopra animadvertimas, t. lY, p. 636.) 

Gonradus, divi augusti imperatoris Fridrici filius, Dei gratia in Roma- 
nonim regem electus, semper augustus et heres regni Hierusalem et 
Sicilie (sic). Licet ad omnes ecclesias serenitatis nostre aciem, etc. 

[Sequitur de verbo ad verbum sicut in privilegio Henrici septimi, 
dato anno 1234 apud Hagenowe, 8 kal. febr., indictione septima, quod 
supra edidimus, t. IV, p. 626 et seqq., usque ad :] 

Testes sunt hii S. venerabiiis Augustensis episcopus , Ber. abbas de 
Utinburrun, comes Ui. de Schalkelingin , comes Wolfradus de Yeringen, 
Eberhardus de Eberstain, H. de Nifin, C. pincema de Winterstetin, 
Otto. Ber. de Walpurc dapifer, H. et UL dapiferi de Warthusin, H. de 
Ravinspurc, Eber. de Walse, et alii quamplures. 

Datum Auguste, anno Domini M. GG. XXXIHI {lege XLYDI), X die 
maii , indic^ione YL 



Anno 1248 , mense octobri , cives Wormacienses in subsidinm 
regis Conradi copiam armatorum ad partes Spirae et Oppenheim 
versus Nordtlingen (?) miserunt contra Sifridum Moguntinum 
archiepiscopum qui bellum regi Conrado intulerat. Quorum auxi- 
lio Moguntinus Brussellam usque [Bruchsal?] agitatus est. Ista 
expeditio constitit cives ducentas marcas. Zoms Chranic. Wor'' 
mat.^ Mss., ap. Boehmer, Regest. imper.^ p. 267. 



toicT. 7.] 



HISTORIA DIPLOMATICA. 



885 



ANNO 1249. — INDICTIONE 7. 



Conradus^ in Romanorum regem electus, sculteto et dvibus de ^•SJSSl. 
Solodoro mandat quod praepositum et capitulum ecclesiae Solodo- 
rensis contra oppressiones quorumdam adversariorum protegant 
et conservent. 



(Edit. ap. Solotkum. IVochenbtatt.^ ann. 1823, p. 479.) 

* «•■ -.*• _« ^^ ■ M « « ^^ m m 



Gonradus, diyi augusti imperatoris Friderici filins, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus , semper augustus et heres regni Jerosolimitani , 
sculteto et civibus de Solodro fidelibus suis gratiam suam et omne bo- 
num. Supplicationibus venerabilium prepositi Solodorensis et capituli, 
diiectorum fidelium nostronim, favorabiliter inclinatiy de plenitudine 
nostri consilii mandamus vobis auctoritate patema et nostra firmiter 
precipientes quatenus presumptionem quorumdam ex vobis qui juri 
predicte ecclesie videlicet se opponunt, auctoritate nostri culminis repri- 
mentes, predictos prepositum et capitulum super suis hominibus juxta 
tenorem privilegii exinde confecti, quod plene perspeximus et appro- 
bamusy ad utilitatem prenotate ecclesie conservetis; tantum factnri super 
premissis iit eidem preposito et capitulo non detur contra vos materia 
conquerendi. 

Datum Hagenau, XXVn februarii, septima indictione. 



Conradus, in Romanorum regem electus, pro gratis fidei me- ^^JJJf' 
ritis fiudolfi de Habesburg lantgravii Alsatiae, ei thdoneum apud 
Vroudenowe (Freudenau) concedit. 



YI. Fub2. 



112 



886 CONRADI QUARTI [Aw. 1249. 

(Edid. LiCHNOWSKY, Gueh. da Hauies Habiiwrg, U I, regest. n" 1, p. Iii8, ex 
originali nt dicitur in archivo yindobonensi, nnde sigillam pendebnt.) 

Clonradusy Dei gratia Romanorum in regem electus, semper augustus 
Jerosolime et Sicilie rex (sic). Tenore presentium notum esse volumus 
universis tam presentibus quam futuris quod nos attendentes pnra et 
grata fidei merita que comes Rudolfus de Habesburch, lantgravius Alsa- 
tie, dilectus familiaris et fidelis noster, culmini nostro exhibuit et que in 
antea de bono in melius exhibere poterit gratiora , ut continua sua ser- 
vitia liberaiitatis nostre gratiam semper sentiat (lic) ab effectn, ecce 
theloneum apud Yroudenowe predicto comiti R. duximus concedendum; 
ita quod de souma Gallica tres solidi , de vase magno vini denarii sede- 
cim, de curru denarii octo et de sarcina unius equi denarii duo Basi- 
liensis monete jugiter exsoivantur. Ad cujus rei memoriam presentes 
litteras sigillo nostro fecimus communiri. 

Datum apud Nuremberch , anno Domini millesimo GC. quadragesimo 
nonoy [mense] augustOi octave indictionis (1). 



MlgOttO. 



Ka^terg, Conradus, in Romanorum regem electus, pro gratis fidei me- 
ritis Rudolfi de Habesburg lantgravii Alsatiae, ei tbeloneum inter 
coUes et Rheni fluvium concedit. 

(Inedit ex originali ut dicunt in arehiyo Cesar. yindobon., qood noUscnni 
clams vir et amicas Boehmeras commnnicavit) 

Conradusy Dei gracia Romanorum in regem electus, semper augustusi 
Jerusalem et Sicilie rex (stc). Tenore presentium notum esse volumus 

(1) Recte tamen uptifM indicUofiii. Licet ad fidem originalis instramentom dei»omptnm 
esse dicatur, libenter suspicamur id non esse plane genuinum. Bx titulis Conradi reg^ melius 
anno 4254 conveniret, quo vir iste princeps mense augusto apud Nuremberg certissime com- 
moratus est. 



bDiGT. 7.] HISTORIA DIPLOMATICA. 887 

universis , tam presentibus quam futuris , quod nos attendentes pura et 
grata fidei merita, que comes Rudolfus de Habesburch lantgravius Alsa- 
tie, dilectus familiaris et fidelis noster, culmini nostro exhibuit, et que in 
antea de bono in melius exhibere poterit gratiora, ut continua sua ser- 
vitia liberalitatis nostre gratiam semper sentiat {stc) ab effectu, ecce 
thelonium inter coUes et Rheni fluvium, quod in vulgari zwischen 
Vnder^Btteheln unde deme Rine nuncupatur, predicto comiti R. duximus 
concedendum ; ita quod [de] souma Gaiiica tres solidi , de vaso magno 
vini denarii sedecim , de curru denarii octo , et de sarcina unius equi 
denani duo Basiiiensis monete jugiter exsolvantur. Ad cujus rei memo- 
riam presentes litteras sigiiio nostro fecimus communiri. 

Datum apud Nuerembergh, anno Domini millesimo GC. quadragesimo 
nono, mense augustOi octave indictionis (1). 



Conradus, in Romanorum regem electus, monasterium de Seli- j,„tESi^, 

genpforten in sua protectione suscipit, mandatque butiglario et 

burgravio de Nuremberg ut eidem conventui ilbi opus fuerit 
astare debeant. 

(Memorat. et extr. apud KoELsa, Hiit. comitum de Wolfttein, p. 278.} 
Datum -apud Nuremberch, anno Domini M. GG. XLIX. 



(4) Cf. qoae supra monuimus, p. 316, not. 4. 



m CONRADI QUAITI [An. 12B0. 



ANNO 1250. — INDICTIONE 8. 



Conradas, Romanoram in rc^m electas, monasterio in Bol- 
lingen [Pollingen] usmn nemoris Aidiolz prope Mozmnl con- 
cedit. 



(Edit i^ Mtotnm. Me., UX.f. 51, exnoDUi. PoUfaig., nf JY.CLOUm, 
t. XXX» p. S07. SigUlam qvod afpenddMt periil.) 



Conrados, divi augosti imperatoris Friderid filius, Dei gratia R(Hna« 
nomm in regem electus , semper angustus et heres r^;ni Jemsalem. Per 
presens scriptum notom fadmus universis quod nos pro reverentia Dei 
usum nemoris quod vocatur Aicholz (a) prope Mozmyli monasterio 
Sancti Spiritus in Pollingen duximus miserioorditer concedendum, jos 
advocatidum ejusdem nemoris nobis nostrisque futoris heredibos et snc- 
cessoribus reservantes. Ad cujus rei memoriam presens scriptom inde 
fieri et sigillo nostro jussimus communiri. 

Datum Auguste, anno dominioe incaraationis M. GC L, mense martiiy 
octave indictionis. 



Conrados, Romanorom in r^em electos, hospitale Sanctae 
Mariae in Nordlingen ab omnibos precariis, exactioiiibos et qoi- 
buslibet poblids servitiis curiae soae perpetoo eximit 

(Edld.DAH. Eum.DoLP, GrMmdlkktr B^Hcki wm KwMmsm, ftriM^BfLXIY.) 
(«) In Impresso minos recte LkJkoU^ hodie EkkkoU. 



bmcT. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 889 

C!onraduS| divi augasti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electas, semper augustus et heres regni Jerusalem» 
Tenore presentium notum facimus universis quod nos ob reverentiam 
Jesu Christiy hospitale Sancte Marie in Nordelingen, ad refugium paupe- 
mm fundatum , ab omnibus precariis , exactionibus et quibuslibet pu- 
blicis servitiis curie nostre duximus perpetuo eximendum; mandantes 
ministris et civibus nostris de Nordelingen tam presentibus quam futuris 
quatenus nullus sit qui dictum hospitale occasione alicujus precarie, 
contra tenorem presentis gratie nostre indulte sibi , offendere de cetero 
vel molestare presumat : nam (nc) qui presumpserit indignationem im- 
perialem et nostram se noverit incursurum. Ad cujus rei memoriam 
presens scriptum inde fieri et sigillo nostre celsitudinis jussimus com- 
muniri. 

Datum apud Nordelingen, anno dominice ineamationis millesimo 
ducentesimo quinquagesimo, mense martii, oclave indictionis. 



Conradus, Romanorum in regem electus , Ludewico seniori co- '■ ""^ 
miti de Oettingen civitatem suam de Nordlingen titulo pignoris iSS!' 
sub certo tempore obligat, pro diversis pecuniae summis lum 
civibus Ratisponae, tum pincernae de Ering et dapifero de Re- 
dienberg excomputandis et persolvendis. 

(Edid. Lano^ MateriaUen zur OeUmgiseher GesekichU, t. II, p. 231, ex copla 
antiqiia.) 

C!onradus, divi augusti imperatoris Friderici filius, Dei gratia Roma- 
norum in regem electus, semper augustus et heres regni Jherusalem. 
Per presens scriptum notum esse volumus universis fidelibus nostris 
quod nos pro bonis ablatis civibus Ratisponensibus per Fridericum de 
Monesenek fidelem nostrum , sub pretextu debitorum pro quibus noster 
extitit fidejussor, sub conductu Ludwici senioris comitis de Otingen di- 



890 CONRADI QUARTI [An. 12S0. 

lecti familiaris Bt fidelis nostri , obligamus eidem comiti nomine pignoris 
civitatem nostram de Nordlingen tenendam et defendendam loco et vice 
nostra ab omnibus infestationibus emulorum nostrorum , ita tamen quod 
usque ad proximum futuram festum beate Walpurge [hujus] anni, none 
indictionis, nullum emolumentum debet ex ipsa civitate perdpere , et 
cives nostros ejusdem nullis precariis vel exactionibus sive aliquibus 
aliis servitiis agravare. Et si usque ad eumdem terminum predicti cives 
de Ratispona nunciaverint eidem comiti plenariam satisfactionem de 
prefatis bonis eorum in nostra curia obtinuisse, idem comes eamdem 
civitatem nostram tenetur nobis relinquere liberam et solutam. Si vero 
eisdem civibus per nos sicut dictum est satisfieri non posset , tunc in 
predicto termino beate Walpurge Rudolffus et Hermannus fratres de 
Hurnheim et Gunradus Kroppfo, fideles nostri, de plenitudine nostre 
voluntatis et ejusdemxomitis taxare tenentur et estimare summam capi- 
talis pecunie de memoratis bonis civium Ratisponensium per predictum 
Fridericum de Monsenek ablatis et detentis : quam pecuniam solvere 
ipsis civibus serenitas nostra spopondit, et si forte ad eorumdem esti- 
mationem bonorum iidem fratres de Humheim et Eroppfo donec ad 
eumdem terminum minime convenient , ex tunc (a) eamdem civitatem 
nostram ipsi coraiti obligatam esse cognoscimus pro quingentis marcis 
argentiy de quibus annuatim percipere tunc debet a civibus prefatis civi- 
tatis nostre idem comes marcas argenti centum quinquaginta , medie- 
tatem videlicet in festo Pentecostes et reliquam in festo beali Martini, 
predictis civibus Ratisponensibus persolvendas et excomputandas a pre- 
fato Friderico de Monsenek pro debitis in quibus sibi tenemur. Item debet 
idem comes percipere singulis annis de ipsa civitate nostra, donec fuerit 
in manibus ejus in pignore , viginti libras Hallensium ad satisfaciendum 
expensis et excomputandum Rabnoni pinceme de Ering et dapifero de 
Rechenbergi militibus ejusdem comitis, pro debito sexaginta marcanim 
in quibus eis de promissione nostra tenemur, et in nuUo alio tam minis- 
ter quam cives nostri predicti tenentur eidem comiti respondero. Facta 

(a) Iq iaprcNO Ue adest ad : qaod abundare yidetnr. 



iNDto. 8.] HISTORIA DIPLOMATICA. 891 

itaque solQtione predicte pecunie secundum predictum et per terminos 
constitutosi eadem civitas ad manus et dominium nostre curie sine con- 
tradictione cujuslibet libere revertatur. Unde pro futura cautela tam 
curie nostre quam ejusdem comitis y presens scriptum nostrum fieri feci- 
mus sigillo nostro munitum. 

Datum in castris prope villam Altzenach (i ), anno dominice incarnationis 
millesimo ducentesimo quinquagesimo , mense maii , oclava indictione. 



Pennansit dominus Conradus rex apud Oppenheim. Ibi primo J«i*«-««««»^- 
in julio castrametatus est ante civitatem versus Dynenheim 

[Dienheim] Continue sine mora exsurgens processit ver- 

sus Moguntiam, et quasi in suburbio civitatis prope claustrum 
quod dicitur Dalen castrametatus est. Et combussit omnes villas 
civibus Moguntinis et episcopo attinentes, exceptis tamen illis 
quae se pecunia graviter redemerunt. Et cum ibi per dies quinque 
permansisset et interea novo rege [Guillelmo] in Moguntia exis- 
tente^ Conradus rex cum suis accedens Ylanheim (2), illud tota- 
liter subvertit; mittens interea pro civibus Wormaciensibus , qui 
suis precibus annuentes miserunt ei medietatem civitatis feria 
sexta ante Assumptionem Mariae Yirginis (3) .... . Primo 
autem mane die sabbati progressi sunt in provinciam Silvestris 
comitis, devastantes et concremantes totaliter eam. Reversus 
exinde [rex] venit Mouwenheim (4) prope Bolandiam , volens ibi 
Wemhero de Bolandia omnia sua devastare ; quod Philippus de 
Falkenstein renuit omnibus modis defendendo fratrem suum. 

(4) Monet Bo^bmerus nunc agi de Elzach in BriBisgau , ubi verisiffiiliter rex Conradu^ tunc 
temporis oopias coiligebat. 

(2) Scilicet PUmheimj duobus leucid ab Alzeia distans. 
' (3) 42 augusti mensis. 
(i) EodiQ Mauchenheim. 



892 GONRADI QUARTI [Ani. 1151. 

Inde yenit Heppenheim prope Wormatiam el itu castra- 

metatus est et mansit sex diebus Rex prooesrit 

sabbato ante DecoUationem Baptistae (1) Didensheim, oomborens 
iliud et omnia quae attinebant episcopo Spiren». AmiaL Warmat.j 
ap. BoEHMER, Fontes^ t. II, p. 187, 188. 



ANNO 1251. — INDICTIONE 9. 



^'S!^' Gonradus, in Romanorum regem eleclus, Gerardo de Sintzig 
burgravio in Landscron mortem imperatoris Friderici patris sui 
nuntiat, monens quod damna ejus mox liberaliter refundet, et 
exhortans ut in fidelitate solila perseveret. 

(Edid. Thoss, We$tphalia^9iuL 1835.) 

Ck>nraduS| Dei gratia Romanomm in regem electus, semper augustas, 
Jerusalem et Sicilie rex, Gerhardo de Sinzigh bni^gravio in Landescron, 
fideli suOy gratiam suam et omne bonum. Doloris immensitas, que cor 
et precordia nostra mofdendo lacerare non cessati ad significandum tibi 
processus nostros animum nostram compescuit (a) usque modo. Cum igitor 
inviti locjuamur et ulterius tacere nequeamus, significamus tibi Boma* 
norom cesarem, dominum genitorem nostnim, viam universe camis in* 
gressum. Qai sic christianissime obiit et in ea dispositione ad honorom 
Dei super Ecclesiam (b) ejus dicitur obiissci quod de ipsius obitu merito 

(a) In impresso compeMatil. 

(&) In Impreiso superlaium, qood onni sensa caret. LeetioAem vero proponimns 
quam Ipsiiis Friderid testamento et Manfredi litteris optime oonsonam arUtramor. 

(4} 27 augudti mensis. 



IiroiCT. 9.] HISTORIA DIPLOHATICA. 893 

gaudere poteris et ulterius non tristari. Preterea super dampnis et gra* 
vaminibus tibi ab hostibus nostris illatis, noveris nos plurimum tibi con- 
dolere, nec dubitare te convenit , cum ibidem Domino concedente [vene- 
rimus], tibi omne dampnum et gravamina illata ab eisdem hostibus, per 
pecuniam quam subito nos speramus habituros, juxta beneplacitum tuum 
liberali provisione refundemus. Unde non tedeat te fidem, et devotionem 
progenitoribus nostris observatam per te, nobis de te confidimus invio* 
lalam observari. 

Datum Wormatie, XX martii, YIIII indictionis. 



FINIS PARTIS SEGUNDAE. 



YI. Puis. 11$ 



ADDITAMENTA 



AD SEFTDIAM ET OGTAVAM PARTElf 



HISTORIAE DIPLOMATICAE 



QUIBUS AGCEDUNT DOGUMENTA SUSPEGTA SEU SPURIA. 



ADDITAMENTA 



AD SESVMAIi ET OGTAVAM PARTEBf 



HISTORIAE DIPLOMATICAE. 



Fridericus , Romanorum imperator, Marino de Ebulo , vicario ^^^l^^^ 
imperii a Papia superius , notum facit quomodo miratur quod non 
sibi significayerit prospera nova de partibus Januae. 

(Edit. in Petri de Ftn. epUt.^ lib. V» cap. LXXyil, eoll. cam eodldb. Oad- 
ferbitano ot PhiUippsensl.) 

Fridericus, etc., Marino de Ebulo, sacri imperii a Papia superius 
vicario, etc. Gum scias nos libenter intendere et gratius aspirare circa suc- 
cessuum tuorum noticiam, admiratione inducimur non injusta quod 
solutionem exercitus Januensium et ipsorum ruinam (i ) nobis significare 
distulerisy et alia prospere contingentia que nostram audientiam delec- 
tarent. • . . (Gaetera desunt.) 



Quidam ardiiepiscopi Franciae Fridericum Romanorum impe*- ^^^ 
ratorem exhortantur quod praelatos Franciae quos in carcere **''^**''^ 
tenet liberare velit, quum id possit esse viam reconciliationis ad 
£cclesiam et ad Deum. 

(4) AUiiditur ad clades qaas sab «doo 4244 circa meDsem augustom Ansaldus de Mari ez 
parte tma et Obertus Pallavicinus ez altera Januensibus intulerant. Cf. Chrtmic. de reb. in lUU, 
i/es<M, p. 486. 



898 ADDITAMENTA. 

(Edit. ap. Db Chbrbibb, BisL de la lnUe des papes ei des emper. de la mauoH de 
Souabe, V idit., t. II» p. 455, e cod. om. Tiri Petri Settimi prindpis Fitaliae 
apud PaDonniini, fol. 51 verso.) 

Excellentissimo Romanorum imperatori Friderico , Jerusalem et Sicilie 
regi, B. et D., Dei gratia archiepiscopi , salutem et ad pacem Ecclesie 
inclinari , et per hoc gratiam in presenti et gloriam consequi in futuro. 
Si per diem et noctem merore aflicimur, si corda nostra pro dolore et 
tristitia deBciunt, si oculi nostri flendo obducuntur caligine, non est 
mirum. In corpore enim Christi , quod est Ecclesia , sic fideles Christi 
jungit unio charitatis quod, sicut uno membro patiente cetera membra cor- 
poris patiuntur, sic inmembris suisnonsolumpatituruniversalisEcclesia 
nostra j [sed] etiam ipse Christus qui ejus dignoscitur esse caput, qui cum 
nudis nudum , cum incarceratis incarceratum et cum famelicis se repu- 
tatesurire. Quare nos qui servi et utinam utiles Christi sumus, attendentes 
quod honorabilia membra Ecclesie , imo Christi , videlicet venerabiles 
sancte Romane Ecclesie cardinales, archiepiscopi, episcopi, abbates, reli- 
giosi et quamplures viri eccle^astici , qui superioris arctati (a) preceplis 
pro bono obedientie j omne rerum et personarum periculum contempse- 
runt, sine culpa sua in carcere detinentur, non possumus non dolere, 
cum eorum afilictio ad universalem Ecclesiam per quemdam compassionis 
spiritum derivetur. Quis enim dolorem supprimere , quis gemitum occul- 
tare , quis lacrimas dissimulare valeat in hoc statu in quo dolet clerus, 
lamentatur religio , populus et nobilitas anxiantur? Non enim potest om- 
nium merore non plangi , quod communiter medullitus omnes tangit. 
Igitur non immerito tacti dolore cordis intrinsecus ac graviter animo con- 
stemati pro eo quod in eorum afilictione in luctum conversus est chorus 
noster, ad excellentiam majestatis vestre clamare cogimur et pre nimia 
cordis amaritudine emittere ululatus; presertim cum pedes sanctonun , 
qui ad Evangelium Domini calceati esse debuerant, humilientur carce- 
ribuS| et ipsi , quasi non essent uncti pontificali oleo, proh dolorl capti- 
ventur. Majestatem igitur imperialem tenore presentium rogamus, 

(a) In codice arcari^ sed potios artati pro arctaH. 






ADDITAHENTA. 899 

monemus et hortamur per viscera misericordie Jesu Christi j quatenus hoc 
prudentius sicut convenit attendentes, quam horrenda etquam abhomi- 
nabilis Christi fidelibus videatur detentio predictorum, fame vestre et 
saluti anime, que temporalibus est omnibus preponenda , salubriter con- 
sulatis, ipsos, immo Ghristum in ipsis, quos constat apud Deum et homi- 
nes propter hoc premiis dignos esse, restituendo divine pietatis intuitu 
libertati. Hoc enim potest esse viam reconciliationis ad matrem et ad 
Deum per consequens, quem in hoc graviter offendistis. Ex hoc etiam 
poterit relevari imperii vestri status , et acquiretur vobis titulus magne 
laudis et favor ad posteros vestros successores imperii derivandus. Mo- 
veant ilaque clementiam vestram singultus et lacrime ecclesie Gallicane; 
moveant itaque imperialem mansuetudinem reverentia Jesu Christi et 
nihilominus justitie rectitudo, qua regum et principum solium roboratur. 
'Stent etiam in conspectu conscientie vestre timor Domini, ignis gehenne, 
vite brevitas et incertitudines ejus finis , et super omnia timor tremendi 
judicii j in quo nec excusatio nec supplicatio locum sibi poterunt vendi- 
care. Audite et exaudite benigne preces Ecclesie supplicantis. Si enim ad 
ipsius clamorem, quod absit, obturaveritis aures vestras , verendum est 
ne ipsius singulluose lacrime una cum compeditorum gemitibus Domini 
patientiamexcitentadvindictam, etdevotio fidelium Ecclesie audita, quod 
non optamus, imperiali duritia, spirituDomini excitata, cum membro- 
rum suorum tam miserabilem lesionem sustinere non valeat , zelo sincero (?) 
accendatur ad tantam injuriam Dei et Ecclesie relevandam. Nam licet, 
peccatis exigentibus, Dominus (a) populo suo ad tempus videatur irasci, 
quantumcumque Petri navicula turbari dicatur, excitalus tamen Dominus 
clamore suorum iratus misericordie nunc recordabitur, et surgens ventis 
et mari pariter, cum sibi placuerit, imperabit, fietque magna tranquil- 
litas , ita [ut] yidentes divinam patientiam non mirentur. Proprium enim 
Ecclesie solet esse ut tunc vincat cum leditur et affligitur, lunc intelligat 
cumai^itur, tunc secura [sit] cum sola relinquitur, tunc obtineat cum 
superata videtur. Tempore enim diluvii, archa, perquam DeiEcclesia 

(a) Hic additur papa, quod sensnm turbat. 



«00 ADDITAMENTA. 

designatar, innndationibus concussa , elevata est in sublime. Quare confi- 
dimus quod ille qui post nubilum dat serenum , inclitam sponsam snam 
succedentibus turbationum fluctibus agitatam oculo (a) clementiori ex 
alto respiciet , non ferens eam in sui nominis injuriam diutius conculcari. 
UtinamautemDeusomnipotens, in cujus manu sunt omnium cordar^um 
et quo Yoiuerit vertit, eliam ad faciendum quod petimus corYestrom 
inclinet; in quo, si fiat, non minus honori et utilitati imperii provideator 
quam sahiti eorum qui tenentur captivi. Quia vero omnia que ad presens 
spectant negotium, non esset tutum vel facile litteris commendare, in ore 
viri venerabilis et discreli ac religiosi C, prioris Karitadensis (1), latoris 
presentium, de cujus discretione confidimus, posuimus verbanostra, cui| 
81 placet y tamquam nobis benignam audientiam prebeatis. 



^l«iST Fridericus, Romanoruai imperator, Benzlao (Boleslao) Silesiae 
duci rescribit quod gratanter litteras ejus acceperit, et si quae 
in iniperio et regois suis eidem grata resideant, ei libenter offert. 

(iDedit. ex ood. uniy. Breslaw., class. IV, n* 102, in enjns indlce robriea nm 
titulas epistolae ita exaratur : « F)riderUui Benezlmo duei Siletk (1) rwTilil 
fuod UUere nte impilraverit^ quodpeMmU. » 

Devotionis pure prenunciam et preconcepte puritatis interpretem beni- 
gne serenitas nostra recepit epistolam ex parte tua nostro culmini pre- 
sentatam , que cum mittentis essentiam beneplacitis nostris exponereti 
quondam ducis Henrici avi tui serenitatis indicium , cujus te semitas op- 

(a) In eodiee oboj male. 



(I) VerWimliler la Chanii-mr^loiin , Benedictinonim prieratas. 

(t) HaBc epistolam miasam fiuaae credimQS Bolealao» cogaoimoe Cal?o, qoi post mortem 
patris aui Hemici ducia Silesiae in conflicta contra Tartaros 9 aprilis 4244 occiai, in dacatom 
de Uegnitz suocesserat. Haec yerba c in imperio et regnis noetris optime Friderico secmuio 
convenire videntur. 



ADDITAMENTA. 901 

lulit exseculurum ad memoriam recordationis nostre [revocaret] et beni- 
volentie noBtre clementiam , que te tanquam consanguinitate et affinitate 
sinceris affectibus amplexatur, satis sibi propiciam flagitaret, et epistola 
lecta (a) oomplacuit et legentis industriam tanto nobis (sic) circumspec* 
tam (6) quanto nostri honoris avidum te fore cognovimus, et devotionis 
avide propaginem transfusam perpendimus in nepolem. Ut sciat igitur se 
littera quod petiit impetrasse y sdre te volumus quod tue circumspectio- 
nis ymaginem nostrarum co^tationum animo (?) conscripsimus et qua^ 
presentem nostris aspectibus intuemur. Nuntiosautem tuos, quos ut ad 
cesareas redeant relationes ad nostre majestatis potentiam asseris te mis- 
surum y tanto gratanter et honorifice proponimus recipere quanto perso- 
nam transmittentis favore complectimur speciali. Si qua vero sunt in 
imperio et regnis nostris que tibi grata resideant, in gratienostre fecunde 
presagium libenter offerimuSy et oblata libentius operis exhibitione 
complebimus, cum super hiis imperatoriam requirere volueris majes- 
tatem. 



Fridericus, Romanorum imperator, pro gratis servitiis quae »i^ 
homines Tragurii, de partibus Dalmatiae ultra mare, sibi exhi- 
buere studuerunt, eis concedit ut ubique per regnum Siciliae salvi 
et securi incedant in personis et rebus eorum. 

(EdiL ap. Joann. Lugium, De regno Dalmaiiae et Croatiae^ lib. IV, p. 164, et 
ap. DuHOifT, Carps dipUmat,^ loin. I, p. 179; ambo tamen quoad anni nota- 
tionem attinet incerti.) 

Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator, semper augustus, Jeru- 
salem et Sicilie rex, universis in regno Sicilie constitutis quibus presentes 
littere fuerint ostense, fidelibus suis , gratiam suam et bonam voluntatem. 
Noverit universitas vestra quod nos benignius attendentes grata ser- 

{a) In eodioe Ugata. 

iP) In oodioe drcumscriptamf et infra drcamseripiianii^ male. 
VI. PuiS. 114 



902 ADDITAMENTA. 

vitia que universi homines Tragarii de partibus Dalmatie ultra mare, 
fideles amici nostri, nobis ad mandatum nostmm exhibere devotione 
solita sluduenint , concessimus eis ut ubique per regnum nostrum salvi 
et securi incedant in personis et rebus eorum. Quocirca fidelitati vestre 
mandamus atque precipimus quatenus ubicumque et apud quemcumque 
vestrorum aliquis hominum predictorum pervenerit, nullus vestrum pre- 

sumat de eo ipsum tam in persona quam rebus 

suis offendere. Quod qui presumpserit indignationem nostram se noverit 
incursurum. 

Datum apud Sanctum Sal L (1), 

XXIX decembris , XIIII indiclionis. 



1242. 



^^wfjSSST' Belh^ rex Hungariae, Dalmatiae, Chroatiae, etc., papae sup- 
plicat ut cum denuo ad ipsum fratres praedicatores pro negotio 
regni Hungariae nuntios mittat, ipse crucesigDatos convocare velit 
qui Tartaros ultra Danubium in magnum totius christianitatis 
periculum transire prohibeant. 

(Inedit. ex tertio rotulo Gluniacensiy n* 11, cujos oopia a Lamberto de Barive 
exarata in Bibl. Gesar. Parb. asservatnr.) 

Sanctissimo in Christo patri ac domino .... (2), divina providentia 



(4) Omni ope deBtituti qua numerum anni restituere possimus, ad ann. 4244 exeuotem 
mandatum reponendum esse non ahsonum arbitramur. Gum enim lioc tempore, iioet de anno 
4244 seu 4242 non bene constet, ladrenses, Polenses, oeteraeque Dalmatiae dvitates a Venetis 
defecerint, conjectari potest Fridericum imperatorem lianc defectionem rebus suis secnndam 
plurimum adjuvisse. Qui quidem mense februario anni 4242, validam daasem contra Yenetos, 
teste Riccardo de Sancto Germano, comparari fedt. Unde notaschronologicas hujus docomenti 
sic re&tituendas arbitrati sumus. 

(2) Nomen papae seu littera hujus nominis initialis deest, dum rex Bela credere tunc tem- 
poris posset novum papam creandum fore, antequam sua Romam penreniret epistola, Sede 
ApoEtolica yacante scripta. 



ADDITAMENTA. 903 

sacrosancle RomaDe Ecclesie summo pontifici, B., eadem gratia Hun- 
garie, Dalmatie, Choroatie, Rame, Servie, Gallitie Cumaneque rex, 
fitialem in omnibus reverentiam ut debitam sic devotam. Summi Patris 
sapientia , attingens a fine usque ad finem fortiter et disponens omnia 
suaviter, sponsam suam Ecclesiam, non habentem maculam neque 
rugam , redemptam precioso suo sanguine quem de latere suo produxit 
in crucis patibulo , ad hoc super firmam petram fundare voluit , ne porte 
Inferi adversus eam prevalentes ipsam faciant ancillare , et specialiter 
solius Petri ac successorum ejus regimini committere , ut omnes qui se 
vere ejusdem Ecclesie profitentur filios, eidem tanquam membra capiti 
obediant ac utriusque hominis consolationem fiducialius recipiant tempore 
opportuno. Porro cum divina providentia, que in sui dispositione non 
fallitur, vos ad apicem hujus dignitatis elegerit nosque (a) recognoscamus 
omnes antecessores nostros et nosmetipsos fuisse semper et esse ejusdem 
Ecclesie obedientem filium et devotum (sic)^ specialem figentes in vobis 
spei anchoram , oppressi paganorum multitudine qui Tartaros se appel* 
lant hiis novissimis temporibus , nec valentes per nos et nostros eorum 
obviare conatibus , nisi freti vestro et Ecclesie ac catholicorum principum 
auxilio, Domino desuper adjuvante, misimus ad sedem ' Apostolicam 
primo venerabilem patrem episcopum Waciensem (1 ) pro tribulationibus 
Hungarie ac ecclesiarum Christi inibi existentium exterminio exponen- 
dis, secundo Lucam, prepositum Jeuriensis ecclesie, et Stephanum archi- 
diaconum qui, ut intelleximus, sunt maris Quctibus prefocati. Eccejam 
tertio misimus ad vestram patemitatem carissimos nostros fratres predi- 
catoreSy latores presentium, de suorum voluntate et beneplacito prelato- 
rum ; supplicantes vestre paternitati quatenus ascendant ad cor vestre sanc- 
titatis gemitus compeditorum , singultus merentium viduarum , pupillorum 
et orphanorum , maxime zelus Ecclesie cujus novella plantatio fuerat in 
Hungaria ne tam miserabiliter penitus extirpetur, milites qui sciant et 

(a) In copia L. de Barive voique. 

(4) Gf. epistolam datam Zagrabiae (Agram) 48 maii4244, ap.FfiJBA, Cod. dipUm. Hungar.^ 
pars IV, p. 244, et supra, Histor. dipUmat., t. V, p. 4444, 4442, 4450. 



904 ADDITAMENTA. 

velint ac possint se murum pro domo Domini opponere una nobiscum et 
nostriSy quorum adhuc provisione divina noh modica superest multitudo, 
in Hungariam citius destinantes; presertim ne flumine Danubio trans- 
vadato per quod ipsorum transitum prepotens Dominus hactenus impe* 
divity nominis Ghristi memoria et nostre corone gloria, quamnoset 
patres nostri de benedictione Romane Ecclesie tenuimus et tenemus, 
amodo deleatur (a), et eisdem via pateat liberior per diversas provincias 
undique discurrendi. Dicti siquidem nominis Christi blasphemi nostris 
terminis non contenti, parant omnia regna christianorum ferali inmio 
furiali crudelitate invadere et ecclesias Dei subvertere, si sinantur. R(^- ^ 
mus igitur veslram sanctitatem quatinus apud Yenetos, qui propter 
balistarios nobis plurimum essent necessarii , maxime ad transitum dicti 
fluminis observandum, et per alia regna cathQlicorum principum crucem 
predicari facientes , sollicitius eisdem significetis hec ipsa mala imminentia 
in opprobrium nominis christiani , exhortantes ac in remissionem pecca- 
minum injungentes ut quilibet unanimiter communi utilitati Ecclesie et 
suis propriis negotiis consulentes, assumpto salutifere crucis signaculo, 
usque ad medium quadragesime manu armata in Hungariam accedere 
non omittant. Speramus enim firmiter, si sic super premissis vestra sanc- 
titas vigilarit, de ipsispaganis Dei adjutorio triumphum victorie repor- 
tare. Ad hec, quoniam carissimis nostris fratribus etiam quarumdam 
ecclesiarum destructarum negotia, etnominatim Strigonensis, Cloloensis 
et Jeuriensis , vestre paternitati deferenda commisimus , rogamus atten- 
tius quatinus ipsos in omnibus efficaciter dignemini exaudire. 
Datum apud Chazma , XUII kalendas februarii. 



teMtonai Henricus, Angliae rex, Friderico Romanorum imperatori scribit 
•ttjVittiW. et omnibus notum facit se Petrum de Burdigala et Bartholo- 

(a) In oopia L. de Barlve debeatur. 



ADDITAMENTA. 90S 

meum Peche nuntios mittere cum potestate ineundi foedus inter 
se et imperatorem eumdem. 

(Edit. ap. Rymeb, Foedera, Utterae et aetapubliea, 1. 1, p. 247. Cf. alteram epi- 
stolain qaam sopra edidimQS, p. 53.) 

Domino imperatori Henricus, Dei gratia rex Anglie, etc., salutem et 
frateme dilectionis semper augmentum. Mittimus ad vos magistrum Pe- 
trum de Burdegala et Barlholomeum de Peche ad tractandum vobiscum 
super quibusdam articulis, de quibus aliquando per nuncios vestros 
tractatus habitus fuit nobiscum; serenitatem vestram rogantes quatenus 
super illis que ex parte nostra vobis exposuerint, fidem indubitatam 
adhibere velitis eisdem. 

Teste rege apud XanctonaSy XYII die junii [anno XXYI]. 

Rex omnibus, etc.y salutem. Sciatis quod plenam potestatem dedimus 
magistro Petro de Burdegala et Bartholomeo Peche vel alteri eorum, si 
ambo presentes non fuerint, ineundi fedus inter carissimum fratrem nos- 
trum serenissimum principem Fredericum Romanorum imperatorem et 
nos : quod nos ipsum imperatorem juvare debeamus ad jura sua perqui- 
renda contra omnes homines , et quod idem imperator vice versa juvare 
debeat nos ad jura nostra perquirenda contra omnes homines. In cujus 
rei testimonium , etc. 

Teste rege apud Xanctonas, Y die julii, per comitem Marchie, per co- 
mitem Flandrie et Hanonie et per comitem Ricardum. 



Henricus, Angliae rex, Friderico imperatori conqueritur quod BtJS^Bm, 
comes Tolosanus post foedus solemniter initum a fidelitate sua ^- 
lecesserit et regi Franciae adversario suo adhaeserit, supplicans 
quod sibi consilium praebeat opportunum et ultima verba Isa- 



906 ADDITAMENTA. 

bellae imperatricis sororis suae ad iDemoriam revocare velit. De 
re eadem scribit quoque Petro de Vinea et Eymae de Gumpeis. 

(Edit. ap. Rtmsb, Foedera, lUt. et aeta pMka^ t I, p. 250.) 

[Henricus rex] domino imperatori salutem et sincere dilectionis incre- 
mentum. Solatium nobis arbitramur et levius tangere nos videtur, si cau- 
sas adversitatis nostre serenitati veslre communicamus ; utpote qui de 
magnificentia vestra specialiter confidimus quod ex afieclione fratema 
nobis compati debeatis. Hinc est quod serenitati vestre cupimus inno- 
tescere quod cum nuper nos et R. comes Tholosanus consanguineus 
noster inter nos fedus speciale iniremus, et ita essemus ad invicem con- 
federati quod alter alterum contra omnem hominem, vobis exceptis, 
totis viribus mutuo juvaret ad inimicos nostros gravandos et jura nostra 
communiter recuperanda , nec nos sine ipso aut ipse sine nobis pacem 
cum rege Francie aut treugam iniremus : quod quidem scripto et sacra- 
mento fuerat inler nos utrinque firmatum; idem comes, dum de ipso 
tanquam de nobis ipsis confideremus quod nobis nullatenus deesset, 
nobis inconsultis aut per ipsum non premunitis, tanquam fame sue 
prodigus et immemor juramenti nobis prestiti, dicto regi Francie adhesit, 
a fidelitate nostra penitus recedens. Hujus rei eventum , sicut nec sedi- 
tionem nobis factam a proditoribus nostris Pictavie , imperialem celsitu- 
dinem latere nolumus sicut nec velle debuimus. Nos quidem nichilominus 
moram trahimus in parlibus Wasconie , inimicis nostris gravandis sicut 
possumus insistentes et reformationi status nostri intendentes. Placeat 
igitur serenitati vestre tam ad casum presentem quam ad incommoda 
que nobis acciderunt per comitem Marchie el complices suos, diligenter 
respicere, et in nobis voluntatis veslre beneplacito omnino submissis 
consilium apponere, quod vobis ad gloriam et nobis, cui de jure deesse 
non debetisy cedat ad honorem. Yelitis etiam verba felicis memorie 
Isabelle quondam imperatricis consortis vestre, sororis nostre, que ante 
obitum suum pro nobis ultimo vobis dixit, ad memoriam revocare et opere 
si placet adimplere. Super hiis et aliis beneplacitum vestrum nobis in 
omnibus placere cupientibus, rescribere dignemini. 



ADDITAMENTA. 907 

Teste rege apud Burdegalam, octavo die januarii. 

Rex magistro Petro de Yinea, magne imperialis aule judici, salutem. 
Scripsimus nuper domino vestro, sororio nostro carissimo, Frederico 
Dei gratia Romanorum imperatori, significantes ei seditionem nobis fac- 
tam per comitem Marchie et complices suos, et eventus nostros dum 
essemus in Pictavia (1). Nunc vero levitatem, immo potius infideli- 
tatem comitis Tholosani eidem domino vestro intimamus, qualiter idem 
comeSy cum nuper inter nos fedus iniremus et ad invicem confederati 
fuissemus quod aller alterum totis viribus juvaret contra omnem viven- 
tem, excepto predicto domino vestro, nec nos sine ipso vel ipse sine 
nobis pacem vel treugam iniremus cum rege Francie ; tandem nobis in* 
consultis et non premunitis, eidem regi adhesit, inter nos fedus non at- 
tendens, tanquam fame sue prodigus et juramenti nobis prestiti imme- 
mor effectus. Igitur vestram amicitiam rogamus attentius quatinus, juxta 
fiduciam quam de vobis reportamus, litleras nostras eidem domino 
vestro et statum nostrum diligenter exponere et penes ipsum commo- 
dum et honorem nostrum procurare velitis; ita quod diligentia vestra 
fructuosa nobis existat et ad grates inde vobis teneamur speciales. 

Teste, utsupra. 

Rex Eymae de Gumpeis salutem. Rogamus vos quod ad memoriam 
reducatis id de quo locuti fuimus ad invicem , presente dilecto avunculo 
nostro P. de Sabaudia; et de eo expediendo penes dominum impera- 
torem partes vestras et diligentiam quam poteritis interponatis; renun- 
ciantes nobis litteratorie per presentium latorem quid super hoc feceritis. 

Teste, ut supra. 



Henricus, rex Sardiniae, sacri imperii in Italia legatus, civibus 
Mantuanis mandat quod nuntios plena potestate sufiultos ad se 



OrtiDoiiMy 

flSBOTembria 

1343. 



(1) Haec apud Rymenim epistola deest; quam alibi reperire non potuimus. 



906 ADDITAMENTA. 

mittant qui coram se armorum suspensionem inter dvitatem 
eorum et Veronam pertractent. 

(Hemorat. ap. Boehmsb, Regat, imper.^p. ns, n* 5, ez copla seeali Xm apad 
MantuaiD.) 

Datum Cremone, XXYI noyembris ; secunda indictione. 



{Aniioi248 Fridericus, Romanorum imperator, [Henrico fiiio suo in Italia 
imperii legato] mandat quod inquisitionem fieri faciat de salario 
potestati Cesenae soluto^ et partes ad imperialem curiam citare 
non omittat. 

(Edit. in Petri de Vin, epUL, lib. Y, cap. XLYI, coll. cum cod. Phillippa. i^. 
MiddleliiU et cod. Yespasian. Cotton. In Bibl. Mus. Britann.} 

Fridericus, etc. Pro parte universitatis Cesene, nostrorum fidelinm, 
Dostre fuit celsiludini nuper oblata querela quod cum per te ipsum 
G. de . . . fidelis noster extiterit in ipsorum potestatem electus, deinde 
eodem G. amotOy alium eidem in ejusdem potestarie officio duxeris subro- 
gandum, predicto G. primo electo pro rata temporis quo in eodemofficio 
steterat, salario per ipsos, sicut dicunt, integre persoluto; tu ad ipsius 
G. postulationem , juris ordine non servato, potestati et ambasiatoribus 
civitatis illius mandasti ut eidem G. de toto salario , ipsi per totum an- 
num primo statuto, satisfactionem inlegram facere non postponant. 
Asseritur etiam coram nobis per eosdem quod per literas tuas Thome de 
Materia (a), sacri imperii in Romaniola vicario generali, dudum dedisti 
firmiter in mandatis pro G. superius nominato, quod mandatum ipsum 
executioni debeat demandare, in eorum grave prejudicium et gravamen; 

(a) In impressoifa Jfor., eie. ; in cod. Phillippa., ThopUmo de Mareie; in eod. vero 
Vespas. Bibl. Mus. Britann., recte, Thome de Udierj cub abbieviattonia sigiio« 



ADDITAMENTA. 808 

ex eo quod residaum salarium anui prefati alteri subrogato per ipsos 
extilit iutegre persolutum. Yerum cum pro parte ipsius civitatis in nostre 
majestaiis presentia proponatur se super eisdem gravaminibus a pre* 
dicto maDdato tuo ad nostram audientiam appellasse; devotioni tue 
precipiendo mandamus quatenus, si premissis veritas sufFragatur, pro* 
cessum totum coram te habitum de predictis, sub tui impressione sigilli, 
nostre curie debeas destinare : eidem Thome nihilominus mandaturus 
ut alium processum questionis ejusdem, coram ipso habitum , si apud te 
non fuerit per eum videlicet ad tuam audientiam destinatum , similiter 
certo prefixo termino ad nostram curiam destinare procuret; utrique 
parti per te ipsum certo preflxo termino quo sub peremptorio se nostre 
curie representent, in causa eadem processuriy prout postulat ordo juris. 
Yolumus etiam ut de die citationis el termino prefigendo tuis literis cu<>' 
riam nostram debeas edocere, et quod appellatione pendente , contra 
ipsam communitatem nullam facias vel fieri permittas quomodolibet 
novitatem, cum appellatione pendente nihil debeat innovari. 



Fridericus , Romanorum imperator, pro fide et devotione Cre- 
monensium, ratam habet et confirmat concessionem terrae Ron- 
caroli, quam filius suus Henricus rex Sardiniae, imperii legatus 
in Italia generalis, eisdem jam fecit. 

(Edid. hijos privUegii Italicam verslonem Ant. CAMPOy HUtor. di Crmona, p. 40. 
Lioet originale non appareat vel saltem illud invenire non potuerimusy de ejas 
sinceritate nulla dubietas exoritur.) 

Federigo , per gratia di Dio imperatore Romano , re di Gierusalemme 
6 di Sicilia, etc. Risulta a gloria deir Altezza imperiale il remunerare con 
favori degni et ampliare con doni di liberalit^ gratiosa la divotione 
de' fedeli, at allhora con maggior gloria vien essaltata la iiberalitii au-* 
gusta, quando non per prieghi supplichevoli , ma per proprio moto si 

VI. PanS. 115 



Gronctl, 
Januilo 1M4. 



Apod Aq«am- 
UMftU 1344. 



910 ADDITAMENTA. 

recompensano i servigi e robedienza de* saoi fedeli. Noi dimqne che 
tenemo nelle mani i freni del Romano imperio, mossi da qnesta oonside- 
latione, mentre vediamo la cittii de* Cremonesi nostri fedeii y capo e fon* 
damento dell' imperio Romano in Italia , di fede e di obedienza esser la 
principale fra tutte l*altre fedeli dell* imperio , tenendo per fenno che 
quanto loro liberalmente doniamo, tutto ceda k nostro profitto, ratifi- 
chiamo e per special gratia della nostra liberaliti confermiamo la conees- 
sione della terra di Roncarolo fatla alli gik detti nostri fedeii Cremonesi 
dal diletto nostro figliuolo Arrigo, illustre r^ di Sardegna e legato gene- 
rale del sacro imperio in Italia, come piu amplamente appare nella 
scrittura a loro fatla dair istesso re nostro figlinoio. E per memoria e fer- 
mezza perpetua di questa nostra ratificatione e confirmatione habbiamo 
fatto fare le presenti e fattole segnare col sigillo della maesta nostra. 

Dato in Grossetto, [anno dominice incamationis] M. GC. XLUI , in mese 
di gennaro. 



Fridericus, Romanorum imperator, uniyersis homimbus Dal- 
matiae fidelibus suis mandat quod omni piratica in r^um suum 
Siciliae abstineant et damna ab eis in r^nicolas illata intc^ 
restitui fadant. 

(laedit. ez originali in archiyo Cesar. Yindob., cujns oqpiam nobiaeom aotitasQa 
liQmanitate F. Boetunenu commuDicavit.) 

FridericuSy Dei gracia Romanorum imperator, semper augustus, Jeru- 
salem et Sicilie rex , universis hominibus Dalmacii, fidelibus suis, gratiam 
suam et bonam voluntatem. Ex his que ad audientiam nostram de Apulie 
partibus fidelis relatio pertulit , de vobis ad nos turbacionis occasio cum 
ammiratione pervenit , dum pro fructibus devotionis et fidei quam majes- 
tati nostre debetis, aborsum opinionis bone , quam dudum de vobis con- 
ceperamus , offertis. Cum enim ex receptis a nobis huinanitatis exemplis 



ADDITAMENTA. 011 

et vestrorum obsidum datione , fideles nostri de regno fidem a vobis plene 
ac debite securitatis expectent, nonnulli ex vobis sub velamento fidelium 
per Apulie maritimam discurrentes , piraticam in regnicolas fideles nos- 
tros exercent , et quo magis movemur et dignius , vascella specialiter 
navigantia cum rebus nostris ofFendunt , mentitis in hiis victricium aqui- 
larum nostranim insigniis , ut navigantes intrepide dolosas ipsorum insi- 
dias non evertent (stc). Cum igitur, sicut pro certo tenemus, committi 
predicta non valeant , quin ipsis conniventia vestra vel consensus acce- 
dat j devotioni vestre mandamus quatinus infra duos menses a receptione 
presentium numerandos , dampna queque , que Ugo de Lilla magister 
procurator curie in Apulia, fidelis noster, per litteras suasvobisascribet, 
nobis et regnicolis fidelibus nostris illata faciatis cum omni integritate 
restitui. Scituri quod , si presenti mandato nostro non fuerit a vobis debita 
satisfactione provisum, fidelibus nostris et nobis digne mandabimus fore 
cautum. 

Datum apud Aquampendentem , XIIII martii , secunde indictionis. 



Henricus, rex Sardiniae, sacri imperii in Italia legatus, civibus 
Mantuanis mandat quod Rainerium de Moregnana captivum apud 
eos detentum liberum abire permittant. x 

(Memorat. ap. Bobhmbb, RegeiL imper.^ p. 275, n^" 6, ex copla seculi XIIT, apud 
MaDtQam.} 

Datum Cremone, XXIX junii, secunda indictione. 



CrOBOMM, 



Hemricus, rex Sardiniae, sacri imperii in Italia legatus, civibus f 
Mantuanis scribit quod Leonardum de Caserta in possessionem 
feudorum imperii eidem assignatorum inducant. 



ParmM* 
octobrii 
1244. 



912 ADDITAMENTA. 

(Memorat. ap. Bobhmbb, RegeiL imper.^ p. 376, n* 7, ex copia aee. Xm, apnd 
Mantuam.) 

Datum Parme, primo octobns, iiidictione III. 



A|Mid buinuB 



^.^^^ loDOcentins papa WeDcezIaum regem Bohemiae liberat a quayis 
'SSl^'^ exconunuDicatioDis vel iDterdicti seDtentia iu eum aut terram ^us 
promulganda. 

(Cf. supra, p. S48; nnnc snb integriore et reetiore foma docnmentQm edimns 
ez originali in arcli. capit.^Wissegrad., ap. Ebbbn, RegesL Bohemiae, pars I, 

p. 634.] 

[Innocenlius, etc, Wenceslao, etc.] Sincera devotio et inconcussa 
constantia , quibus circa Romanam Ecclesiam inter principes alios specia- 
liter claruisse dinosceris , nos inducunt ut personam tuam favore apo- 
stolico multipliciter prosequenles, ipsam uberioris privilegio gratie hono- 
remus. Hincest quod nos y tuissupplicationibusinclinatiy excelientie tua, 
ut nullus Sedis apostolice delegatus, vel delegati subdelegatus ipsiua, in 
personam excommunicalionis aut in terras tuas interdicti sententiam 
valeat promulgare, auctoritate presentium indulgemus. 

Datum apud Burgum Gamberi in valiibus Maurianis, YIII kalendas 
decembris , pontificatus anno II* 



F«iL^oni, Fridericus, Romaoorum imperator^ o£Bdalibu8 et omuibus 
eoetobrii 12441 gj^^j^^g g^^g p^ regnum Sidliae oonstitutia mandat ut abbatem 



ADDITAMENTA. 913 

et conv^tum Sancli Modesti apud B^eventum iu nuUo inde- 
bite aggrayent, 8ed in omnibus eorum juribus eos manuteneant. 

(Edit. ap. Ughelli, /to/. taeraf t. VIII, p. 129, ex tabolario coenobii.) 

Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator, semper auguslus , Hie- 
rusalem et Sicilie rex, comitibus, baronibusy magistris justiciariis, justi- 
tiariisy magistris camerariis, camerariis, bajulis, catapanis, comestabulis, 
castellanisyjudicibus et universis suis fidelibus per regnum Sicilie constitu- 
tis y gratiam suam et bonam voluntatem. Ex querela venerabilis abbatis et 
conventus Sancti Modesti (1), fidelium nostrorum, nuper nostra serenitas 

intellexitquod vos eos incollectis, exactionibus et angariis 

procurationibus, trahendo in civilibus et secularibus ad judicium seculare, 
necnon etaliismultipliciterofienditiset gravatis, quod tantum nostre dis* 
plicet pietati quanto abbatem et monachos et monasterium ipsum in suis 
libertatibus et rationibus volumus conservari. Yerum quia ejus intuitu per 
quem feliciter vivimus et regnamus, tam abbatem ipsos et monachos 
quam etiam dictum monasterium cum obedientiis , hominibus et omnibus 
bonis suis manutenere volumus et favere , nec pali possumus vel debe- 
mus quod a nobis vel officialibus ut supra , fidelibus nostris (8ic\ debeant 
molestari , quos tenemur in propriis libertatibus et honoribus et ex com- 
misso nobis regimine conservare , fidelitati vestre , sub pena amissionis 
gratie nostre, districte precipiendo mandamus quatenus tam abbatem et 
monachos memoratos quam monasterium ipsum, obedientias, homines 
et omnia bona sua in nullo indebite aggravantes (a), immunitates quas 
tempore regni Guillelmi 11 , consobrini nostii y habere consuevit (sic) eis 
integre conservetis, et in omnibus judiciisetjuribus snis sic manuteneatis 
eosdem quod in nullo de cetero se sentiant gravatos , et nos devotioiiem 
vestram amplius commendemus. Nos enim (anto eos in omnibus volumus 

(a) In impresso hic irrepsit ety quod abundat. 



(4) Monasterium apud Bene^enlttai siliun* Unde conjectari licet haa Utteras post BenevenU 
expugnationem scriptas fuisse. 



Aimd 



916 IDD1TAHBNTA. 

etiam et imperiali sanctieiites edido, qnatiiiiM nnllas sit qni predictam 
universitatem et hcmiines, fideles nostros, in fide et deYOticMie iiostra et 
imperii persistentes , oontra presentis protectionis et eonfirmatioiiis 
nostre tenorem molestare sen pertnrbare presumat. Qnod qoi presnmp- 
serit, indignationem nostri cnlminis se noverit incnrsamm. Ad hnjos 
itaqne protectionis et confirmationis nostre memoriam et robor valita* 
mmy presens scriptnm fieri et sigillo majestatis nostre jnssimns com- 
muniri. 

Datom Grosseti , anno dominice incamationis millesimo dncentesimo 
qnadragesimo qninto, mense januarii, quarte indictionis (1). 



Amedeus, comes Sabaudiae, ab imperatore FridCTico arbiter 
coDStitotus, dat scDtentiam ut Bonifacios mardiio Montisfemti 
promittat Heozio r^ Sardiniae lc^to imperatoris se datoram 
milites et alia adjutoria imperatori contra rebelles Lombardos, 
donec arserit bdlam et rebellio. Idem promittit marchio Salu- 
ooisis et spoodet Amedeus pro marchione Hontisferrati , donec 
sit in concordia cum Astensibos; praesentibas Thoma de Sabaa- 
dia comite, P. de Hosascho et aliis. 

(Mcmorat. et eztr. ap. WomsTmnGn» Gttek. ier Tkom. tm Sm l mii ., t. lY, 
p. 106, n* 193, ex Zibaldone PiDgoniano.) 

[Actum anno] M. GCXLVIy janoarii die XXVIIi apod Qiiacom (2)| in 
domo mardiionia. 



(I) In ora iDiBnori peiie^meiiae legitQr noaieii Fftil^^ 
crediiinie. Cf. i|vod eepn aiomiHOi, pw 313, asSy ol atfPi4iicltM« pw 



ADDITAMENTA. 917 



Nomina quorumdam baronum quorum castra fuerant infiscata t^"»i2««i 
pro eorum rebellione in Fridericum imperatorem , tempore expu- 
gnationis Capaccii. 

(Edid. DB Saint-Pbiest, Hiit. de CharUs fAnjaUj t. IV» p. 314, Append.) 

Notamentum ex archivio regio Siciliae, Caesaris Pagani ex littera, ex 
libro inquisitionum Caroli primi pro feudatariis regni (1269), apudJohan- 
nem de Florio, archivarium regiae camerae, pro rebellione Capudacii. 

Domino LJgorio Caraczulo et uxori sue fuit restitutum a domino rege 
castrum Pissote, quod fuit quondam Bartholomei de Alicio, patris dicte 
uxoris sue : qui Bartholomeus fuit exul tempore rebellionis Capudacii et 
fuit spoliatus ab imperatore Friderico , et dominus princeps Manfridus 
concessit ipsum castrum domino Amico, militi comitis Galvani , qui 
tenuit eumdem (stc) castrum usque ad adventum dicti domini regis. 

Domino Henrico de Taurasio fuit restitutum Taurasium , Petra Accarda, 
Rocca Sancti Felicis , que princeps Manfridus concessit quondam comiti 
camerario. 

Jacobo de Conturso et fratribus domini Philippi deConturso fuit resti- 
tuta medietas unius terre partis Contursi , quam tenuit comes Galvanus ; 

alera parsfuit restituta Pandulfo ,de qua fuerat spoliatus * 

a Galvano. 

Gomiti Rogerio de Sancto Severino fuit restituta Rocca Alenti cum casa- 
libus, quam imperator Fridericus concessit domino Guillelmo de Yillano. 

Pandulfus de Fasanella habet restitutionem baronie Fasanelle cum 
casalibus, quam ienuerunl tempore principis Manfridi dominus Princi- 
vallus et dominus Petrus de Potentia. 

Roberto de Caiano, filio quondam Guillelmi, fuit restituta baronia 
Caiani; qui quondam Guillelmus rebellis fuit tempore Caputaciij et impe- 

VI. Ita2. 116 



r 



918 ADDITAHENTA. 

ratorrevocavit dictam baroniam , et prineeps Manfridos concessit Joanni 
de Procida , et consistebat in Gaiano, Sancto Angelo et Silvitella. 

Domino Goffrido de Laviano fuit restitutum castnim Laviani, qnod 
imperator Fridericus abstulit domino Odoni, patri dicti Goffiidi, in rebelr 
lione Caputacii, et princeps Manfridus concessit domino Petro de Sancto 
Severo. 

Riccardo, filio quondam magistri Rogerii de Gamera, fuit restitutum 
castrum Fegore, quod tempore principis Manfridi tenuit Franciscus de 
Hermiterio , pro parte domine Sibilie j uxoris sue , que fuit uxor dicti 
magistri Rogerii. 

Manerius de Baiano et Jacobus frat^r habent restitutionem castri Qua- 
lette, quod castrum tempore principis Manfredi tenuit comes Galvanus. 

Domino Riccardo de Bisacciis fuit restitutaBisaccia, de qua fuit spolia- 
tus ab imperatore Friderico, tempare rebellianis Caputaciij dominus 
Riccardus de Bisacciis, ejus avus, et fuit donata a principe Manfrido 
domino comili Acerrano et postea domino Mattheo de Monticulo , et me- 
dietas casalis Sancti Leonardi et castrum Corbane in excambium castri 
Labelle, quod retinuit dominus rex Carolus primns; etfuit concessum 
ab imperatore Frederico domino Riccardo , avo domini Riccardi ut supra, 
et dominus Riccardus maritavit sororem suam tempore turbationis Gorra- 
dini, sine licentia regis, et dedit in uxorem domino Mattheo de Monti- 
culo, proditori regis, cum medietate Bisacciarum. 

Domine Zaffredine , filie quondam Marini de Ebulo , et domino Thoma- 
sio de Aquino , ejus viro , fuit restitutum castrum Sancti Martini in valle 
Gaudina cum casalibus, etc, etc.; quod castrum Sancti Martini fuit 
domini Marini de Ebulo , et princeps Manfridus fecit eum cecari et revo- 
cavit dictum castrum et concessit domino Gorrado Gapicio, et deinde fuit 
facta dicta restitutio dicte Zaffi*edine a Garolo primo ; et dictus princeps 
fecit carcerare dominum Marinum et filium Riccardum in castro Sancte 
Marie [de] Monte, et fecit eos cecari, et mortui fuerunt; et dominus 
Marinus emit dictum castrum ab Adelagia, ejus uxore. Gomitisse Gaser- 
.tane fuit restitutum castrum Montoris cum casalibus , quod erat pro me- 
dietate , tempore imperatoris Frederici j de demanio. 



ADDITAMENTA. 919 

Domino Mattheo de Luciis restitutum castrum Lucii j casalia Piscarie et 
Modis et medietas casalis Ordicani, annui valoris unciarum XX cum 
juribus distinctis; que castra fuerunt confiscata occasione canspiratianis 
suprafate per dominum Pemim, fratrem majorem dicti domini Maltbei, 
qui captus fuit etmissus in insulam Malte ubi mortuus fuit. Et ob dictam 
conspirationem imperator Fridericus capi fecit duas sorores domini Perri 
et eas comburi cum aliis pluribus apud Neapolim. — Archiv. NeapoliL, 
fascic. i6,fol. 423. 



Fridericus, Romanorum imperator, civibus Urbeveteris nuntiat feiKSSo.i 
victoriam a se de rebellibus imperii reportatam. 

(Ined. ex cod. Bibl. Athen. TauriD., D. 3S (7S4), fol. 69 verso.) 

Fridericus imperator, etc. Quum gloriosi triumpbi sublimitas fortune 
nostre participes equa sorte universos amplectitur, felicem exauslam de 
hostili bello victoriam ad vestram optamus notitiam pervenire, quod 
intrante februarii die YIIII*, ad furoris bellici vocem arma producuntur 
ad bellum, hostibusvictricia vexilla minantur, et concertantium virtus 
unitur ad prelium y et assumpta victoriosa potenter audacia in hostes po- 
tenter insurgitur, impugnantur et expugnantur, et cedunt gladiis et rece- 
dunt, succumbunty procumbunt, in prelio disparent, et solita usicon- 
fusione non parent; quare ad castra postmodum victoriosi redivimus , et 
ut ad glorie triumphalem montem amicorum universitas nostra conscen- 
derety carcere nostro castrali detentos , desperationi mortis addictos(a), 
longiorem amplius vite lineam non sperantes, pro mortuis dignos morte 
recepimus, et ut nobiliori palma glorie frueremur, pietatis arte moniti, 
merituris (ft) vite lineam dedimus, et vinculis ferreis alligatos censui- 
mus carceribus mancipandos. Igitur inexausta favente clementia , tripu- 

(a) In eodice o^Ktof • 

{b) Sic, led fonitaa mari merUurii, seu potius merito marUwrie. 



■uiimT. 



920 ADDITAMENTA. 

dium de tanta concessa exultatione festiva suscipite; anideat Urbeveteris 
civitas(l), dentur manus ad celum, laudem corda concipiant, ora reso- 
nent, et gratias dignas digno Judici referamns, qui justitie defensores 
munitos justitia et pro justitia nos fecit esse victores. 



Fridericus, Romanoram imperator, B. de Palude sacri imperii 
a Papia superius vicario mandat ut cives Papienses, si neoesse 
fuerit, constringat ad censum per eos pro looo Besati monasterio 
Sancti Salvatoris de Papia debitum exsolvendum. 

(Inedit. ex oopia authentica de anno 1347, II maii apud Papiam, qaam nobis- 
cam commaDiea%it cl. vir Boelimeriis. Cf. argamentom qaod rapra dedimos, 

p. 533.) 

Fridericus^Dei gracia Romanorum imperator, semper augustus, Jera- 
salem et Sicilie rex, B. (2) de Palude, sacri imperii dePapia superius 
vicario , fideli suo j gratiam suam et bonam voluntatem. Querelam vene- 
rabilis abbatis et conventus monasterii Sancti Salvatoris de Papia , nos- 
trorum fidelium , recepimus continentem quod cum commune civitatis 
Papie occasione ficti pro loco Besati, territorio et aliis rebus ejusdem 
teneatur eis nomine dicti monasterii in certa pecunie quantitate, com- 
mune ipsum nedum eis pecuniam ipsam procurat exolvere , sed alias 
super summa pecunie quam omni anno pro sue voluntatis arbitrio ab eis 
exactionis occasione requirit, ipsos plurimum aggravat et molestat, recu- 
sans eam compensare in quantitale debiti supradicti. Propter quod damus 
potestati, conscilio et eidem communi Papiensi nostris litteris in mandatis, 
uty si est ita , vel debitum predictum in quo predictis abbati et conventui 



(1) Forsitan agitar de quadam Tictoria ab imperatore de Perusinis Tel allis rebellibaa repor- 
tata, tempore quo a regno Siciliae ad partes Tusdae et Lombardiae iter feoeret. Amiua Toro 
4247 ad id optime conveoit. 

(2) Scilicet Banacwnui; littera initiaiis quae supra exaratur P. corri£;enda eat. 



ADDITAMENTA. 921 

nomiiie supradicto commune predictum tenetur, ut justumest, exolvant 
eisdem, vel in summa ipsius pecunie, quam annuatim ab ipsis occa* 
sione exactionis requirant, debeant compensare. Tibi vero mandamus 
quatinuSy si premissa juxta mandatum nostrum adimplere neglexerint , 
tu ipsos ad ea complenda efficaciter moneas et inducas, et si expedierit, 
qua convenit districtione compellas. 
Datum Cremone, Y® madii, Y* indictionis. 



Fridericus, Romanorum imperator, Vatacium Graecorum impe- i^ w*^-3 
ratorem acriter objurgat quod a foedere dilectionis consuetae 
defecerit, monens ut per semitas hujus erroris amplius ambulare 
dediscat. 

(Inedit. ex cod. Bibl. Cesar. Yindob. PkUobgus dicto, n* 805, fol. 103 verso, qai- 
basdam mendaram qaibus scatet ad meliorem sensam redactis.) 

Fredericus, etc., Battacio Grecie, etc. Ex illa fidelitatis regula quede 
Grecorum actibus vulgo depromitur, ut tunicam induas veritatis, tuorum 
munimenta processuum argumentum tam efficax prebuerunt, dum de 
Grecorum stirpe progenitus , ne specialiter pereat quod generaliter pre- 
dicatur, dilectionis fedus quod cum in instantia fratris inhereat, sinecausa 
rationabili violans, roborate fidei mysterium, quod inter utrumque 
caritas communicata conjunxerat, variasti (1). Qualia ergo dilectionis 
indicia de te sumet extraneus, quod amicorum puritas fiducie sumat 



(4) De lempore quo haec scribi potuerit epistola, non bene constat. Anno 4247, mense junio, 
Innocentios papa in Orientem fratrem Laurentium poenitentiarium suum misit, qui Graecos 
in unitatem Ecclesiae reduceret. Videsis Ratnau)., Atmal. Eccles. ad ann. 42i7, §§XXX, 
XXXI et seqq. Friderico autem id valde displicuisse satis compertum habemus ez altera 
ejosdem ad Yatacium epistola quae supra, p. 775. Nomen vero fratris quo frequentius Vata- 
cium nunc alloquitur, huic tempori potius conyenire videtur quo matrimoniumVatacium inter 
et Friderici filiam nondum fuerat celebratum. 



»22 ADDITAMENTA. 

exemplum , si dilectio confisa confunditur, si processos contempniUir in 
amore continuus, si caritas aret solito viridis, si amicus amico (a) loqoi* 
tur, si amor fervidus perpenditur viciatus? Suntne ista insignia qae 
requiruntur in fratribus? Suntne ista misteria que puritas exigit in ami* 
cis? Hos forsan vetusta Grecorum et approbata sinceritas de arbore fidei 
fructus legavit ad posteros, ut tu, quem tanquam (6) successor ydonens 
stipitem dediscere nescimus, ejusdem legis semitas imiteris. Recogita 
ergo, frater, et pensa quid feceris; cogita si gerere siccum amico te 
decuit, si de fratris amplexu sine justa causa sinum discutere civile vel 
utile videatur, ubi fratris presertim incorrupta serenitas ex amoris odore, 
quem caritas (?) infratrem inseruit, eque dilectionis meritum expectabat. 
Revertere ei^o ad primeve caritatis interulas, et cum satis per hujus 
semitas erroris incesseris, amplius ambulare desipias. Sic hactenus 
gessisse te pudeat, ac novum induas hominem qui reconciliationis 
virga (c) te corrigat , et cum per ingratitudinis (d) vicium in fratrem pec- 
caverisy eneo dominationis (e) baculo te castiget. 



[ianomr, Fridericus, Romanorum imperator, vicario seu capitaneo suo 
respondet, commendans eum de processu habito per eum circa 
civitatem Taurini, et mandat qualiter sit processurus de militibus 
jurisdictionis suae in equis et armis instruendis. 

(Edit. in Peiri de Vin. epUt., lib. UI, cap. LXXXmi, et Ub. Y, cap. CH.) 

Gonsueta benignitate recepit excellentia nostra literas per te nostro 
culmini destinatas , et vidimus ipsarum continentiam diligenter. Super 

(a) Sic; reetioB tamen nt videtor, tnMiioo. 

(ft) In eodioe iuiam fuam : qnod oninlno sensn earet. 

(c) Ibldem/iipifli. 

{d) fbidem magnUuimis. 

(e) Ibidem eneum douatiomi. Credimus ad virgam aieneam aUndi. 



ADDITAMENTA. 92* 

eo sane quod scripsisti te propter quedam diversimode intellecta de statu 

civitatis Thaurini (1), que tibi videbantur obliqua, cum magna militum 

et peditum comitiva , personaliter ad terram ipsam gressus tuos cum fes- 

tinantia direxisse, et ibidem hinc inde diligenter exquisitis et caute que 

ad cautelam servitiorum nostrorum exquirenda pensasti , quosdam qui 

videbantur magis esse suspecti , per personas capi statuens , ipsos facias 

cum diligentia custodiri , tuum exinde studium et industriam evidentem, 

que circa nostre celsitudinis augmentum in his et aliis te apponere plene 

cognoscimus, non immerito commendamus. Yerum cum tam propter 

rebellium nostrorum depressionem , ad quam efficacius inferendam te 

studiosum fore credimus el attentum , quam propter fidelium nostrorum 

salutarem defensionem, milites tue jurisdictionis dudum impositos equis 

et armis volumus esse munitos, ita quod per defectum armorum et equo- 

nim servitia nostra non remaneant imperfecta; devotioni tue preci- 

piendo mandamus quatenus sic instanter procures et facias quod omnes 

tne jurisdictioni subjecti, qui equos retinere debent et arma, sint ipsis, 

ut convenity sine mora qualibet preparati, ad nostrum servitium tecum 

laudabiliter processuri. Super aliis vero que scripsisti j celsitudo nostra 

providere curabit, prout honori nostro viderimus expedire. Tu autem in 

his et aliis servitiis nostris, et maxime circa diligentem custodiam civi- 

tatis Thauriniy taliter pervigil et studiosus intendas, quodipsa operum 

patens efficacia in excellentie nostre oculis te juxta solitum commenda- 

bilem representet. 



Fragmentum de rebellione et obsidione Parmae, ex scriptore t^^^-i^^s.) 
coaevo. 

(Exoerptam e F. Salmbefd Ckronie. in Bibl. Yaticana, n* 7360, S"" pergam., a 
fol. 388 reeto col. 2 usqne ad fol. 295 verso, omissis tantum locisqni non recte 



(4) De rebellione me motu dvitatis Taurini, sub aono 4247, cf. C^fontc. de re6. in Ital. 
999i.j p. SU, et quae nos ipsi monuimus, supra, p. 585 et not. 4 . 



924 ADDITAMENTA. 

ad narrationem pertinent. Hoc chronicon inter Mmiummta PlaunL et Par» 
memia reoentlas typis editnm Aiifiee eomperimns. Nondnm tamen ilind Yoia- 
men ad manas nostras pervenit.) 

Anno Domini 1247, pauci milites de Parmabannitiimperatoris, qui 
habitabant Placentie et erant viri cordati, robusti etfortes, etad bella 
doctissimi, et erant amaro animo tum quia domus eonim destracte in 
Parma, tumquiavita nequam hospitandi de domo in domum (erant enim 
exules et banniti , et habebant familiam grandem et modicam pecunie 
quantitatem, ex insperato enim exiverant de Parma ne involveret et ca- 
peret eos), venerunt dc^ Placentia et intraverunt Parmam, etexpulerunt 
partem imperatoris die XY intrante junio. Cum autemde Placentia perve- 
nissentad villamNuceti, in quodam pinto (a) congregati et armati in 
equis, concionati sunt ibi et elegerunt dominum Ugonem de Sancto Yitale 
suum capitaneum et vexilliferum. Erat autem ibi dominus Ghibertusde 
Gente , magnus concionator et magnus prolocutor, qui ait : « Hic cum 
» inimicis nostris congrediamur ; verum Dominum preponamus. » Dixit 
autem dominus Gerardus de Ancili : « Habeamus audaciam et simus 
» parati aut vivere (6) aut mori fortiter, et nullus retrocedat aut pavore 
» formidet. Dominus enim in fortibus dimicabit et auxilium suum vobis 
» de celo impendet. » Talibus igitur sermonibus animati, venerunt et 
fecerunt magnum prelium cum potestate et militibus Parme, ad Bui^het- 
tum de Taro (c), et ibi interfecerunt potestatem Parme, scilicet dominum 
Henricum Testam de Aretio, qui fuit notus et amicus ipeus et onmes 
fratres minores intime diligebat, et militem suum similiter interfecerunt, 
et dominum Manfredum de Gomazano, et dominum Ugonem, dominum 
Magnarotti de Yincedominis , et plures alios. Et fuit ibi vulneratus domi- 
nus Barlholus Tabernerius , qui fugit ad Costam Mezanam cum quibns- 
dam suis amicis. Et tunc Theutonici imperatoris dixerunt bannitis impe- 
ratoris : « Yenite ad Parmam et capiatis civitatem secure, quia non 
€( resistemus vobis. » Et incontinenti venerunt isti milites Parmenses ab 

(a) Yerosimiiiter froto. 

(b) Yerosimliiter vtRcere. 

(c) In codice TVmro, male. 



ADDITAMBNTA. 925 

imperatore baniiiti ad dictam civitatem, nemine contrastante , et eam 
ceperant et tennerunt; et concilium et concionem congregavenint Par- 
menses et elegemnt dominum Gerardum de Corigia in potestatem Par- 
mensinm; et hoc ftiit die dominica XYI, intrante mense junii; et die 
Imie tempestive dicti Parmenses miserunt ambaxadores communi Regii , 
dominnm Armannum Scotum et alium cum eo, qui pelebant captivos 
Parme sibi dari qui Regii detinebanturin vinculis. Et tunc dominusBosus, 
potestas Reginus, noluit eos audire. Potuerunt autem isti forbanniti 
Parmam faciliter invadere et capere triplici ratione : prima quia rex 
Hentias , cui pater custodiam Parme commiserat , iverat cum Cremonen- 
sibus ad obsidendum quoddam castrum in episcopatu Brixiensi, quod 
dicebatur Quinzanum. Secunda ratio est quod imperator erat in quadam 
civitate Lombardie que appellatur Taurinum; ibat enim Lugdunumut 
caperet cardinales et papam ; et prout dicitur, aliquis promiserat Roma- 
nam coriam tradere in manus ipsius. Tertia ratio est quia dominus Bar- 
tholus Tavemerii illa die tradebat filiam suam y dominam Mariam , nuptui 
euidam Brixiensi qui venerat Parmam pro ea; et illi qui occurrerunt 
Parmensibus venientibus in illo convivio comederant et vino et aflSuen- 
tissimis dapibus pleni erant; et surrexeront a prandio et primocongressu 
credebant omnes involvere, et ideo, quia quasi ebrii erant, tam in Bur- 
getto quam glarea fluminis Tauri (sic) fuemnt ab eis mortui et profligati. 
Qnarta est quia Parmensis civitas undique erat aperta; nullam enim 
habebat dausnram. Quinta ratio est quia hi qui ad ingrediendum venie- 
bant, occnrrentibus cancellatis manibus signum cracisfaciebant, dicen- 
tes : « Amore Dei et beate Yirginis matris ejus, que in hac civitate est 
« domina nostra, placeat vobis ut redeamus ad civitatem nostram, quia 
» sineculpafuimusexpulsietforbannitiy etcum omnium pace revertimur, 
» nec alieui aliquam injuriam facere intendimus. /. AudienteshocParmen- 
ses, quia per stratam sine armis eis occurrerant, ad misericordiam flexi 
sunt propter humilitatem eomm , cognoscentes etiam quod pacifice venie- 
bant j dixerantque eis : a Ingredimini civitatem securi in nomine Domini, 
» quia etiam manus nostra vobiscum erit in omnibus istis. » Sexta ratio 
est quia hi qui in civilate erant non intromittebant se de negottis istis, 

VI. Ffen2. 117 



926 ADDITAMENTA. 

quia nec cum istis qui venerant erant, necpro imperatore pugnabant, 
sed sedebant trapezite sive campsores ad teloneum suum , et alii artiste 
non dimittebant propter hoc quin operarentur in stationibus suis, ac^ 
nibil esset. Septima ralio est quia nobiles et potentes qui erant in ciyitate 
ex parte imperii , statim, relicta civitate, diSuderunt se per episcopatum 
ad castra in fortitudines suas, timentes eas amittere. Octavaratio est quia 
etiam Theutonici imperatoris audientes quia potestas Parme erat ab istis 
occisus, timentes mori, invitabant istos ut pacifice de civitate £acerent 
quidquid vellent. Idem etiam fecerunt custodes Palatii communis et tnrris, 
quasi duo reges fuerunt dominus Henricus Testa , potestas Parme , et 
dominus Bartholus Tabemerius , qui pro imperatore erat capitaneus in 
Parma partis imperii. Nona ratio est quia maximum sperabant in bujus- 
modi adversis habere auxilium : primo a papa Innocentio quarto, qui 
multos propinquos et affines habebat in Parma, et quia Parma contra 
imperatorem, inimicum suum, pugnare volebat et jam inchoaverat pug« 
nam ; secundo a Gregorio de Montelongo , in Lombardia legato , qui 
Mediolani erat paratus venire cum domino Bemardo Rolandi Rubei de 
Parma , cognato domini pape Innocentii quarti , et cum Mediolanensibus 

quibuscum (?) mitteretur pro eis ; tertio a Placentinis, etc 

Cum igitur audisset rex Hencius y qui cum Cremonensibus erat in obsi- 
dione Quinzani, quod forbanniti imperatoris patris sui qui babitabant 
Placentie y violenter Parmam intrassent, dissolute sunt manusejus,et 
dimissa obsidione Quinzani , festinavit et venit tota nocte non cantando , 
sed sub silentio gemebundo, veluti cum exercitus post fugam solet re- 
verti de bello. Habitabam tunc temporis in conventu Criemone y in ordine 
fratram minomm, quia frater minor eram, et ideo optime cognovi hec 
omnia (1). Nam summo diluculo statim fuemnt Cremonenses cum rege 
Hencio in consilio congregati et usque ad altissimam tertiam illud consi- 



(4) Noscimus ex ipso Salimbenii testimonio hunc virum relicta CremoDH Parmam se oontu- 
lisse cum jam obsidio incoepisset, et postea inde eziisse ut iret Lugdunum, ubi cum Papa quem 
anxium invenit, solus cum solo confabulatus est. Advenit autem Lugdunum in festo Omnium 
Sanctorum, huj«)S anni. 



ADDITAMENTA. 927 

lium est protractum. Postmodo comederant festinanter, et precedente 
carrotio , unanimiter sunt egressi. Non remansit in Cremona ex eis quis- 
quam qui armatus posset incedere et in bello confligere. £t est in con- 
scientia mea quod si sine mora Parmam venissent et viriliter dimicassent^ 
absque dubio eam recuperassent , tum quia Parma totaliter undique erat 
aperta , nullam clausuram habens , tum quia nondum venerat eis auxi- 
lium j tum etiam quod illi qui erant in civitate prius indifferenter se habe* 
bant. Collocavit se rex Hentius cum exercitu Cremonensium juxta Tarum 
Mortuum et non venit ad Parmam y ut induceret Dominus super eos mala. 
Yolebat enim ibi expectare quousque pater suus imperator veniret, qui 

erat in civitate Taurini Porro Tanis Mortuus 

appellatur quedam aquarum congregatio que egrediturde Taro vivo, tem- 
pore quo superinundat, et facit congregationem aquarum ad modum lacus 

vel stagni Cum autem rex Hencius ibidem cum Cremonensi* 

bus patris prestolaretur adventum, Parmensibus qui civitatem intrave- 
rant cotidie undique superveniebat auxilium; nam dominus . Rizardus , 
comes Sancti Bonifacii, de Yerona, strenuus miles et probus valde, 
quando Parma rebellavit imperatori j primus fuit qui Parmensibus dedit 
succursum, qui veniens per Guastallam cum multis armatis iugressus est 
Parmensium civitatem. Et Parmenses, hoc servitium cognoscentes, dede» 
runt ei palatium imperatoris quod est in Arena ad inhabitandum , et 
dixerunt quod esset dominus cum suis ad custodiendam civitatem ex 
parte Reginorum. Sequenti die venit militia Placentinorum , et erant 
trecenti milites quoad equos et arma optime preparali. Hi fuerunt custo- 
des civitatis in glarea fluminis Parme, interdum quando necesse erat 
armati sedendo in equis; et erat labor iste potius ad solatium quamad 
gravedinem; aliis vero diebus et morabantur in hospitiis suis, et ibantper 
civitatem solatiando, quando volebant. Porro terlia die post introitum 
comitis Sancti Bonifacii venit dominus Gregorius de Montelongo , legatus 
domini pape, et dominus Bernardus Rolandi Rubei, cognatus domini 
Innocentii pape quarti cum mille militibus de Mediolano ; et hi cuslodie- 
bant civilatem versus montes inglarea fluminis Parme , quando necesse 
erat. Parmenses vero locaverunt se cum legato extra civitatem , in strata 



e» ADDITAMENTA. 

que yadit ad Bui^am Sancti Donini et feceront Bitn foveam et palanca* 
(om , nt clausnram haberent propter timores boatilei. Imperator verO| 
fiiribundus et totud inflammatus ex ira propter illa que nbi aociderant| 
venit ad Parmam , et in contrata que dicitur Orola » in qua vineamm est 
tnultitudo f et ubi vinum nascitur bonum, et vinum terre illius optimum 
est, fecit fieri unam civitatem cum magnis foveis in circuitu quam etiam 
Yictoriam appellavit in presagium futurorum ; denarii vero monete Yic«- 
torini dicebantur et major ecclesia Sanctus Victor. Erat ei^ ibi Fridericus 
cum exercitu suo et rex Hencius cum exeroitu Gremonensium* Et misit 
imperator omnibus amicis suis ut festinanter venireot ad adjutorium sibi 
dandum. Primus qui venit fuit dominus Ugo BoteriuSy civis Parmenais, do«» 
mini InnoceQtii pape quarti exsorore nepos, qui, cum temporo illo potestas 
Papiensium esset, cum omnibus Papiensibus venit quiad bellumutiles 
videbantur. Non potuit papa istum suum nepotem nec precibus nec pro* 
missis ab amore Friderici divellere y et plus dilexit matrem istius quam 
alias suas .sorores duas quas similiter babuerat maritatas in Parma. Post 
istum venit Icilinus de Romano , qui tuuc temporis dominabatur in Mar« 
cbia Trivisina , et maximum exercitum duxerat secum. Hic plus quam 
diabolus timebatur : prt) nihilo enim habebat occidere hominesy mulieres 

et parvulos Porro post Icilinum in adjutorium Friderici 

venerunt multe gentes ut Regini , Mutinenses y qui erant in civitatibus 
suis pro imperio , Bergamenses etiam et alie civitates tam de Tuscia quam 
de Lombardia et aliis partibus mundi que cum Ecclesia non erant; et 
fuerunt cum eo el de Burgundia, et de Calabria, et de Apulia^ etde 
Sicilia, et de Terra Laboris, et Greci, et Sarraceni de Nuceria, et fereex 
omni natione que sub celo est y et factus est exeroitus nimis grandis valde, 

ciroiter XXXYII [millia] (1). Cum tota gente sua non potuit 

occupare nisi illam stratam que vadit a Parma ad Bui^m Sancti Donini : 
alia vero civitas nihil sentiebat de sua obsidione. Et cum disponeret 
imperator civitatem Parmensem totaliter destruere et eam transfenre ad 



(4) Habebat X millia mililum cum iDnumerabili populo diversarum civitatum. {Chnmie. 
Parm., p. 77SI.) 



ADDITAMENTA. 929 

yictoriam dvitatem quam fecerat , atque in Parma destructa in signum 
rebellionis et sempitemi opprobrii et exempli y salem seminare in sterili- 
tatis signom , cognoscentes boc , mulieres Parmenses, maxime divites , 
nobiles etpotentes, totaliter se contulerunt ad beatam Yirginem depre- 
candam nt civitalem suam Parmam a Friderico et ab aliis inimicis penitus 
liberarety eo quod nomen et vocabulum suum in matrice Ecclesia a Par- 
mensibns i& reverentia maxime habebatur. Et ut melius exaudirentur ab 
ipaa , fecerunt fieri unam civitatem totam ai^enteam , quam vidi , atque 
beate Yirgini obtulerunt et donaverunt; et erant ibi majora et precipua 

edificia civitatis fabricata totaliter de argento 

Porro in illo meditulio temporis, antequam de YictoriacivitateaParmen- 
sibus victoria baberetur, exibant cotidie hinc et inde ad preliandum 
balestarii, arcarii sive sagittarii et fundibularii, etfiebat valida pugna, 
ut vidi oculis meis; sed et beruarii discurrebant quajibet die per episco- 
patum Parmensium , omnia depredando et comburendo , et idem facie- 
bant illi de Parma Cremonensibus et Reginis. Mantuani etiam venerunt 
tempore illo et totum Casale Majus combussenint , ut vidi oculis meis. 
Imperator vero qualibet mane veniebat cum suis et in glarea fluminis 
Piirme decollabat tres vel quatuor vel etiam plures , sicut sibi videbatur, 
de Parmensibus et Mutinensibus etReginis qui erant ex parte Ecclesie, 
quos habebat in vinculis, videntibus Parmensibus qui erant in civitate, ut 
tristitiam inde haberent. Et hoc fiebat in glarea fluminis Parme , versus 
montes, ultra pontem Domine Egidie , in loco qui dici tur Ridhuzanum {sic) . 
Ettunctotamilitia imperatoris ibi armata cum imperatore stabat, timens 
ne Parmenses cum suis qui intrinsecus e regione stabant armati , ad eos 

irramperent Multos innocentes mala morte 

ocddit, qnod patuit in domino Andrea de Trezo, qui fuit nobilismiles 
de Cremona, et in Conrado de Berceto, qui clericus erat et probus in 
armis, quos diversimode tormentavit et cum igne et aqua et suppliciis 
variis. Ducenti etiam milites, antequam Parma a Friderico recessisset, 
missi erant a Parmensibus Mutinam ut civitatem custodirent, quos Muti- , 
nenses , qni erant ex parte imperii , statim concluserunt in carcere et 
poauerunt in vinculis , postquam audieruntParmam ab imperio recessisse. 



930 ADDITAMENTA. 

Idem fecerunt Regini de Parmensibus quos ob similem cansam habebant. 
Pro his ergo militibus misit imperator et vinculavit eos in Yictoria , et ex 
illis occidebat quando volebat, et maxime quando insultum faciebat con- 
tra Parmensium civitatem verbis injuriosis et pugna , et male cedebat ei. 

Aliquando etiam aliqui milites de Marchia Anconitana dese- 

ruerunt exercitum imperatoris et fugiendo ingressi sunt Parmam, dicentes 
quod ex parte Ecclesie esse volebant, et fuerunt libenter et gratanter 
recepti; fecerunt autem hoc quia initio rebellionis Parme, imperator 
fociebat custodiri plures milites de Marchia Anconitana in civitate 
CremoDe, aliquos in custodia publica, aliquos vero inaliquadomolibera, 
timens amitlere Marchiam , et illis qui erant sine vinculis et in custodia 
libera incumbebat deterius signum, quamvis non cognosceretur ab eis. 
Yenit ergo nuntius ex parte imperatoris qui dixit Y militibus de Marchia 
qui erant Cremone in quadam domo et lavabant manus suas , volentes 
cenare, ut incontinenti sine mora ascenderent equos et cum eo ad impe- 
ratorem pariter irent. Cumque pervenissent ad quemdam campum qui est 
extra civitatem Cremone et appellatur Mosa , duxit eos ad locum snspendii 
et suspensi fuerunt, et dicebant camifices « quia sic mandat imperator ut 
fiat, pro eo quod proditores estis. » Et tamen venerant in adjutorium 
ejus. Sequenti die venerunt fratres minores, et deposuerunt etsepelie- 
runt eosy et vix potuerunt lupos abigere ne comederent eos dum adhuc 
in patibulis dependerent. Hec omnia vidi y quia Cremone habitabam tnnc 
temporis similiter et in Parma. Longum esset referre de omnibns quos 
tempore illo ex parte Ecclesie interfecit et fecit interfici. Nam dominum 
Gerardum de Canale de Parma in Apuliam misit et fecit demergi in pro- 
fundissimum mare cum mola asinaria ad collum ejus ligata; et tamen 
fuerat prius amicissimus ejus, et multas potestarias ab eo habuerat, et 
semper cum eo in exercitu foris Parmam mansit. Hoc solum suspicionis 
signum imperator habuitcontraeum, quia turris ejus non destniebatur in 
Parma. Unde et dicebat ei imperator, quanquam sub falso et simulato 
ludo ridendo : « Multum diligunt nos Parmenses, domine Gerarde, qnia 
» cum alia edificia destruant civitatis illorum qui ex parte imperii extite- 
» runt, nec turrim vestram destruxerunt adhuc nec palatium meum quod 



ADDITAMENTA. 931 

» habeo in Arena. » Hoc dicendo yronice loquebatur; sed dominus 
Gerardus non intelligebat. Credebat enini quod omnia tempora equaliter 
currerent. Cum autem tempore illius obsidionis exivi de Parma ut irem in 
Franciam, transivi per Fontanam Latam que est villa in qua dominus 
Gerardus de Canali tunc temporis habitabat; et vidit me libenter et dixit 
mihi quia valde utilis erat Parmensibus qui habitabant in Parma; et ego 
dixi sibi : « Cum imperator sit in obsidione Parme, aut omnino sitis cum 
» eo aut cum Parmensibus qui in civitate morantur, et nolite claudicare 
» in duas partes, quia non expedit vobis. » Non audivit me etneglexit 
facere quod dixeram sibi, et ideo cum mola asinaria ad collum ejus 
Ugatainprofundummaris fuit submersus, ut superius dixi. Etnota quod 
dominus Bernardus Rolandi Rubei de Parma , qui fuit cognatus domini 
pape Innocentii quarti , habuit enim sororem pape uxorem , melius intel- 
lexit verbum imperatoris sibi metaforice dictum quam dominus Gerardus 
de Canali. Cum enim quadam die cum imperatore equitaret et equus suus 
cespitasset, dixit ei imperator : « Domine Bernarde, malum equum 
» habetis; sed spero et promitto vobis quod usque ad paucos dies dabo 
» vobis unum meliorem, qui non cespitabit. » Et intellcxit dominus 
Bernardus quod de suspendio patibuli diceret sive furcarum , etinflam- 
matum et indignatum est cor ejus contra imperatorem, et absentavit se 
ab eo. Porro dominus Bernardus compater fuit imperatoris et amicissi- 
mus valde et dilectus ab eo, et cum volebat ingredi ad eum , nulla erat 
ibi clausura; sed imperator nullius amicitiam conservare sciebat. . . . 

Porro de domino Bemardo Rolandi Rubei sciendum est 

quod nunquam vidi hominem qui melius personam magni principis 
representaret, habebat enim apparentiam et existentiam; nam quando 
erat in bello armatus et cum clava ferrea hostes percutiebat, hinc inde 
sicut a.facie diaboli, ita divertebantur et fugiebaut ab eo. 

Nunc ad Fridericum revertamur cujus afflictio et maledictio qua 
oontra Parmam ex toto inflammatus exarsit, duravit a M.CC.XLYII 
exeunte junio usque ad M. CC. XLVIII duodecima die exeunte februario 
in die martis , in qua capta est Victoria civitas. Nam Parmenses et omnes 
milltes et populares armati et preparati ad pugnam exiverunt de Parma 



983 ADDITAMENTA. 

et mulieres eorum egresse sunt cum eis similiter et paeri et puelley 
juvenes et viif;ines, senes cum junioribus, et violenter expolenmt im» 
peratorem de Yictoria et omnes suos milites et pedites, et multi (benmt 
ibi mortui et multi capti et reducti in Parmam , et suos liberaverunt 
captivos quos imperator in Yictoria in vinculis detinebat, et carrodum 
Cremonensium quod in Yictoria erat in Parmam duxerunt et in Baptisterio 
honorifice posuerunt; sed hi qui Cremonenses non diligebant, nl Hedio* 
lanenses et Manluani et alii plures quos Cremonenses aliquando offende» 
ranty quando veniebant ad baptisterium videndum et videbant ibi ini* 
micorum suorum carrocium, omatum berte abstulerunt ut haberent 
pro reliquiis, dicebatur enim berta, sed rote remanserunt ibi tantaoH 
modo et lectus plaustri in pavimento Baptisterii, colnmna vero vexilli 
sive pertica erecta stabat ad murum. Item Parmenses abstulenmt impe« 
ratori totum thesaurum suum quem magnum habebat in auro et argento 
et lapidibus pretiosis, vasis et vestibus, et omnem omatum etsupelleOi» 
tilem suam habuerunt, et coronam imperii que erat magni ponderis et 
valoris et tota erat ex auro et lapidibus pretiosis intexta, multas habens 

imagines fabrefactas et elevatas Quod quisquam rapere poterat 

suum erat, nec quisquam alteri audebat vel presumebat auferre, nec unum 
verbum contentionis seu injuriosum ibi fuit auditum. Goronam illam eme* 
runt Parmenses ab illo concive suo et dederunt ei pro ea ducentas impe* 
rialium libras et unum casamentum prope ecclesiam Sancte Christine, ubi 
lavatorium equorum antiquitus fuerat. Et statuerunt ut quicumque de 
thesauris Yictorie aliud habuissel, medietatem haberet et medietatem assi* 
gnaret communi. Peculiaria quoque imperatoris que pertinebant ad bel* 
lum, ut papiliones et hujusmodi, habuitGregoriusde Montelongo legatvs. 
Ymagines vero et reliquie quas imperator habebat, collocate snnt ia 
sacrario sive sacristia majoris ecclesie Beate Yii^nis conservande. Duces 
fuerunt exercitus Gregorius de Montelongo vir sapiens et in multis 
expertus et Pbilippus Yicedominus civis Placentinus, homo sbreniitts et 

probus, tunc Parme civitatis potestas« • EC nola 

quod de thesauris qui in Yictoria sunt reperti, paoci remanserunt in 
Parma , quia mercatores de diversis partibns vaiiantes emerimt eos et 



ADDITAMENTA. 933 

habuerant pro bono foro sive mercato et asportaverunt , videlicet vasa 
aurea et ai^entea, gemmas, uniones, margaritas, etc 



Fridericus, Romanorum imperator, mandat comitibus et nobi- ^^ovm.} 
libus regni Siciliae ut parent se ad procedendum armata manu 
contra rebelles imperii, nuntians victoriam de infidelibus in Mar- 
chia reportatam et captionem Civitatis Novae. 

(Edit. in Petri de Vin» epistoL, lib. II, cap. XV; coll. cum codicib. Bibl. Gesar. 
'Pax\s,<ff(mds SainUGermain Harlay^ n'' 455; /mdr Notre-Dame, n* 303; atic. 
fondt latin^ 8567, 90, nbi rabrica : Prederieut univertitati Neapolis ^ et cam 
codice Bibl. Yatic.y n* 4957» nbi altera rubrica : De reeuperaUone Civitatii 
Novae et captwne muUorum.) 

Quod cause nostre justiciam dispensatio superna respiciat, potestis 
evidentium argumentorum experimento colligere; dum preter quam- 
plures ex hostibus nostris qui diutius omnimodo non absque materialis 
gladii vibratione decertant (a), multi ex iis, ut culpas proprias penaliter 
doleant, in laquei nostri capturam miserabiliter incidunt, etnonnulli, 
quos emulorum interdum suggestio peraiciosa subvertit, plenius esti- 
mantes misericordiam querere quam expectare judicium , ad sinum nos- 
tre potentie spontanei revertuntur. Scitis etenim qualiter hactenus ali- 
qui Marchiani ad falsas suggestiones capitanei [Ecclesie] (1) et alioram 
pseudoprophetarum evangelizantium verbum guerre , a fidei nostre ges- 
tibus impudenter erraverant; et tamdiu passi sunt se hujus erroris 

(a) In codioe 303 decipiunt^ neque clarius. 



(1) Scilicet HngDlini de Noyello qui una cum Pandolfo et Malthaeo de Fasanella et Jacobo de 
Morra,Siciliae forbannitis, Marchianos EocleBiae adhaerenteB sub aucloritate caidinalis Raynerii 
regebaL 

VLPana. 118 



«M ADDITAUENTA. 

oboiDbraCioDe dedaci quousque superstitiones et vitia seductorum , que 
diotius latere non poterant, evidenter cognosoere potuerunt. Nuper 
autem fortune nostre proprietas (que solet nobis placidius arridere dum 
provocat, et per scquentia signa placere gratatur, etiam cum ingratitu- 
dinis vitio quod promisit), quantumlibet visa sit hactenus tei^m nobis 
aliquando vertere , faciem tamen hilaremjucundamquemonstravit, dum 
major pars Marchie^ sed Civitas Nova (1) precipue velut antesignaria 
prosiliens et exurgens, suggestorum detectis fraudibus et via cognita 
veritatis, ad fidei nostre cultum noviter redierunt. Et ut erroris preterili 
vitium virtutis placita conversione redimerent, ad fidelitatis semilam 
redire nolentes inglorii , sed tumultuoso conflictu facto cum hostibus, in 
signum reprobate perfidie fidei sue constantiam experiri [volentesj, multos 
de melioribus Bononiensibus et Romanis aliisque rebellibus et cum eis 
judicem generalem (a) Marchie, aliosque famosos viros nostri carceris 
excidiis aggregarunt. Ex quo fiducia nobis certa promitUtur, quod tota 
provincia subsequenter ad fidem nostri culminis reducetur, si tamen 
partes illas, ut credimus, potenter et magnifice repetamus. Nolentes 
igitur oblatam quasi nobis ad oculum de hostium conculcatione victo- 
riam negligenter abnuere, vos, quos laborum nostrorum et onerum 
expertes esse non sinimus, ad ipsius victorie participium invitamus; 
fidelitati vestre mandantes quatenus ex sapore rumorum hujusmodi, non 
solum causam leticie, sed robur et animos assumentes, omnes et singuli 
ad requisitionem justiciarii regionis ipsius, vos armis et equis, prout 
magnificentius unumquemque decuerit, preparetis, ut in estate futura 
cum feiici exercitu nostro ad obtinendum de hostium depressione trium- 

(a) Gmmrmlem In eod. 455 deetU 



(4) Kz Ijlteris cardinalM Raynerii oomperimus ante meoeem maiom ISiS, CmUlem Novam 
in imperatoris partes ae ooovertiaae; qoae datae faenint Racanati, idibos maii, pro eoauninii 
Montiacoaari adversus dvea Gvitatis Novae et Gibelinos forinaecoa. Cf. ConMiCMia, tUgf. 
Pkin,, para I, p. 109. Maraogom* in Ifamor. di Cmto Nov^, alleram epistolam ejnadam cu- 
dinalia memorat, dalam Goguii S jnlii ItiS, qua liqnet hanc orfaem noodum nb iariperaloio 
defedaae: non enim anle menaem novembrem anni 1249 ad fidem Ecdesiae rcdiiL 



ADDITAMENTA. 935 

phum sic potenter procedere valeatis quod ad retributionem munificam 
quam propter hec et alia vestre devotionis obsequia stabili mente con- 
cepimus, per efficaciam vestrorum operum 4ibentius inducamur. Securos 
enim vos esse volumus quod, sicut vestrorum quemlibetin nostris ser- 
Titiis vires et animos proprios exercere videbimus, sic et in quemlibet 
liberalitatis nostre dexteram proportionaliter extendemus. 



Innocentius papa episcopis Ratisponensi et Missinensi mandat 
quod in magnates regni Bohemiae agere debeant qui, cruce contra 
Fridencum quondam imperatorem assumpta, ad partes ejus redie- 
runt consiliumque et auxilium eidem conferunt. Si resipiscant, 
gratiam et favorem ex parte regis Bohemiae eis pollicetur; alio- 
quin excommunicatione percellantur. 

(Edid. MoNB, Anxeiger^ 1838, p. 348^ ex cod. Bibl. Yatican.y n* 7188.) 
Datum Lugduni, kalendis maii, anno pontificatusY (1). 



LngdiiBi • 
l*maUI24tl. 



Henricus, rex Sardiniae, sacri imperii in Ilalia legatus, B. de 
Palude, a Papia superius vicario imperii, querelam monasterii 
Sancti Salvatoris de Papia transmittit, qua conventus ab homi- 
nibus de Basereguccio et Frivonaria quorumdam datiorum solu- 
tionem requirit, monens quod super ista querela inquisitionem 
fieri faciat. 



CremoDM» 
6m&U12t8. 



(4) Adest altera Innocentii papae epistola, data Lugduni 22 aprilis 4249, ex qua discimus 
Prerotslaum Ottokarum, Wenceslai regis Bohemiae filium, in palrem insurreiisse et cum 
Conrado in regem Romanorum electo, duce Bavariae caeterisque Ecclesiae inimicis foedus 
iniisse. 



936 ADDITAMENTA. 

(Memorat ap. Bobhmbb, RegetL imper., p. 275, n* 10, ei eopia anthentiea apiid 
Papiam.) 

Datum Cremone, YI maii , indictione YI. 



»jS5n248. Fridericus de Antiochia, imperii in Tasda vicarius generalis, 
confitetur se mercatoribus Senensibus tria millia marcarum 
argenti debere, ad quarum solutionem per amplum securitatis 
instrumentum se obligat. 

(Edit. ap. Rbna et CAiaa, Serie di friear. m Toteam, t. YI| p. 58.) 

Actum Senis coram domino Ranuccio judice, Ranaldo de Bonens^gne, 
domino Petro de Antiochia , Alexi marescalco domini regis , Ruscha Gui- 
donis, etc, anno dominice incamationis M. GC. XLYIII, IX julii, indic- 
tione YI 



iS^hriM Innocentius papa episcoiJO Taurinensi mandat quod Mediola- 
^' nenses, Januenses et Placentinos oogat ad mittendos Bonifado 
marchioni Montisferrati milites et balistarios quos iste nobilis 
requirit. 

(Inedlt. ex eod. Bibl. Gesar. Paris.» me.fimdi lalm^ n* 4039» epist. 180.) 
Datum Lugduni, YIII kalendas octobris, anno YI. 



isitrt^Vrit Fridericus de Antiochia, imperii in Tusda vicarius £;eneralis. 

1360. ^ ' 



ADDITAMENTA. 93T 

potestati, consilio et communitati de Cortona mandat quod homi- 
nibus de Aretio justitiam exhibere non omittant. 

(Edit. ap. Bbna et CAiiiay Serie di viear. in Toicana, t. YI» p. 61.) 
Datum Aretiiy XYni septembris, indictione IX. 



Fridericus, Romanorum imperator, Vatacio seu Calojohanni, ^^S3S!i* 
imperatori Graecorum illustri, commendat quemdam ut ei uxorem 
et filios remittere velit , vei eumdem in suam gratiam revocare. 

(Edit. in Petri de Vin. episL, Hb. II!, cap. XXIX; coll. coro codicib. Bibl. Cesar. 
Paris.,/md!f Saint-Germain Harlay, n* 455, eXfmds Notre-Dame, 203.) 

Scire potest vestre sinceritatis integritas quod, cum inter nos et vos 
vigeat devotionis affectus , et vestri honoris augmenta non minus quam 
propria toUs semper desideriis appetamus, ad nullius unquam supplicis 
movemur instantiam vobis preces vel scripta dirigere , per que forsitan 
vel fame vestre minorari preconia vel honoris vestri fastigio detrahi cre- 
deremus , utpote qui nostris auspiciis adjici ratione probabili reputamus 
quicquid de vestris eventibus de gremio prospere fortune succedit. Cre* 

dentes igitur fidelem nostrum dignum nostris apud vos pre- 

dbus adjuvari, dum satis dudum vestris se asserit vacasse servitiis et 
vestram meruisse gratiam, rogati nuper attente pro eo, affectionem ves- 
tfam requirimus fiducialiter et rogamus quatenus, si ejus penes vos 
merita nostro rogatui non obsistant, uxorem et filios quos in partibus 
ipsis habet, ad ipsum ad presens sine impedimento transfretare vestra 
serenitas patiatur; vel si forsan id exigente qualitate negocii voluntati 
vestre non consonat, eundem paratum vestris inherere servitiis, ne culpe 
sue gravitas aditum precludat venie et reconciliationis unguenta res- 
puat post reatum, presentis nostre hortatiouis obtentu et nostri amoris 
intuitu, ad vestri favoris gratiam revocetis. 



^ ADDITAMENTA. 



NOTITIA DOCUMENTORUM DE QUIBUS NON 8AT BENB -GONSTAT. 

Robertus de Castilloiie anno Domini 1242 apud Timnium nonnulla 
jura Firmanae civitati concessit; inter quae etiam ne quis in littore maris 
a Potentia in Druentum auderet aedificare sine licentia Firmanorum, ut ex 
privilegio constat manu Nicolai de Monterano , quod servatur in archivo 
Firmano. Fr. Adami de reb. gest. in civ. Firmana, p. 17. 

Invenio etiam in capibrevio ecclesiastico apud cancelL Reg. idem 
monasterium [de Fossa nova] fuisse ftuctum et ditatum quodam casali 
(quod hodie Palatium Adriani appellatur), aliisque praediis, ut in privi- 
legio imperatoris Frederici II, dato anno salutis 1245, regni Siciliae 
anno 48, Jerusalem anno 22 (1), et quoda regibus Siciiiae tam id mona- 
sterium quam hospitium sive rectoria Sanctae Mariae de Misericordia 
Panormi conferri soleret. Pirri, Sidl. sacra^ 1. 1, p. 759. 

« Les bourgeois de Toul se soulev^rent k Texemple de ceux de Metz et 
de Yerdun contre [leur 6v6que] Roger, et pr6tendirent que le gouver- 
nement de la ville d6pendoit imm^diatement de Tempereur, et que 
r6v6que n'y pouvoit faire aucun r^glement sans sa permission et ieur 
avis. Ils envoidrent k Melz NSmeric Barat, chevalier, qui 6toit alors 
roattre 6chevin de Toul, pour faire une ligue ofiTensive et deffensive avec 
lesMessins, et elle fut conclue Tan 1250 par Isambert Gromont, Tun 
des magistrats de Metz. II y fut arr6t6 que les bourgeois des deux villes 
s'aideroient rSciproquement contre leurs ennemis et surtout contre Guil- 
laume, comte d*HoIlande, qui vouloit disputer Tempire k Fr6d6ric II. » 
Benoit, HisL ecclds. etpoliU de la ville et du dioc^ de Taul^ p. 446, 447. 



(1] In hoc privilegio cujug aliam pleniorem reperire non potuimus mentionem, de abbatia 
Fossae Novae in dioeoesi Terracinecsi f ita agebatur. 



ADDITAMENTA. 93» 



DOCUMENTA SDSPECTA SEU SPURIA. 

Fridericus, Romanorum imperator, Matthaeo Vulpillae fideli £^wl 
suo casale Sabuchi in territorio Calatanisettae , quod Alexander 
Vulpilla quondam a rege Guillelmo juniore acceperat, sub ser- 
yitio unius militis in perpetuum confirmat. 

(Edid. MoRTiLLABO, Elenco cr<mobg. deUe antpergam. della chieiadella Magiane^ 
p. 26. Sigilli avulsi flla serica tantuinmodo supersunt. Non ex ipsius chartae 
tenore, sed e notis chronologicis quae inter se non concordant et e titulo pro- 
tonotarii Petro de Vinea attributo, qnum non ante ana 1247 hoc munus sus- 
ceperiti documentum valde suspectum habemus.) 

Fridericus, Dei gratia Romanonim imperator semper augustus, Jeru- 
salem et Sicilie rex. Per presens privilegium nostrum notum facimus 
universis fidelibus nostris tam presentibus quam futuris quod Mattheus 
Yulpilla filius quondam Philippi Yulpille, fidelis noster, majestati nostre 
humiliter supplicavit ut cum dominus rex Willelmus junior memorie reco- 
lende, karissimus consobrinus noster, dederit et concesserit Alexandro 
Yulpille avunculo suo quoddam casale quod dicitur Sabuchi, situm in 
territorio Calatanixette , sicut plene continetur in privilegio predicti 
domini regis Guillelmi confecto exinde Alexandro predicto et indulto, 
ut nostre majestati satis plane constitit, et casale ipsum teneat et possi- 
deat justo titulo, videlicet successive ex concessione prefati avunculi sui , 
casale predictum sibi et heredibus suis confirmare benignius dignare- 
mur. Nos autem considerantes grata devotionis obsequia quod {sic) idem 
Matheus Yulpilla fidelis noster hactenus prestitit et prestat assidue majes- 
tati nostre et facere poterit (a) melius in futurum , suis supplicationibus 
inclinati, memoratum casale, prout in privilegio concessionis dicti domini 
regis plenius et apertius distinguilur, eidem Matheo Yulpille et suis 

(a) In impresso peiit. 



ISmartUlM. 



940 ADDITAMENTA. 

heredibus in perpetuum de gratie nostre plenitudine ex certa nostra oon* 
scientia perpetuo confirmamus (a\ salvo servitio quod proinde imperiali 
curie nostre debetur, videlicet unius militis equitis armati tam per se 
quam per suos heredes in perpetuum per tres menses continue infra 
regnum , cum necesse erit, salvo mandato et ordinatione nostra et here- 
dum nostrorum. Ad tenoris {sic) autem confirmationis nostre memoriam 
et robur perpetuo valiturum , presens inde privilegium per Pauium de 
Hostinio notarium et fidelem nostrum scribi et sigillo majestatis nostre 
jnssimus communiri. 

Datum Fogie per manum magistri Petri de Yinea, imperialis aule 
prothonotarii et regni Sicilie logothete , anno dominice incamationis mil- 
lesimo ducentesimo quadragesimo tertio, mense madii, secunde indic- 
tionis (1), imperante domino Frederico, Dei gratia invictissimo Romano- 
rum imperatore semper augusto, Jerusalem et Sicilie rege, anno imperii 
ejus vicesimo secuudo, regni Jerusalem octavo decimo, regni vero 
Sicilie anno quadragesimo octavo, feliciter. Amen. 



Fridericus, Romanorum imperator, Bertholocto comiti pala- 
tino de Ripa insulae Suzariae et Bardinae, fideli suo^potestatem 
concedit spurios filios legitimandi, judices ordinarios et notarios 
ordinandi, etc, non obstante lege quae spurios legitimari nisi ex 
certa [imperiali] scientia non permittit. 

(Memorat. et extr. ap. Muratori, Scr^L rer. liaUe.^ t. XYI, p. 655, ex oopia 
quadam notariall secali XIV, apad Florentiam. Textam integrum nnnc pri- 
mum edimnR ez arch. notar. Bononiaei regest. L 3, fol. t ad 5 verso, tran- 

(a) Id impresso eonJbrmiuUur. 



(4) Neque anoo 4243 neque anno 4S4i, mense maio, apud Foggiam Fridericaa oommoFt- 
tu8 esl. 



ADDITAHENTA. 041 

samptam ia notltla privUeglonim ab imperatoribiis eomitibos de Ripa insnlae 
ooncesflonim, mense septembri 1323 redacta : scilicet !<" ab Henrioo sexto pro 
Veneroso filio Brandalisli comitis palatini de Yenerosis de Ripa insalae Soca- 
riae et Bardinae et qaartae partis totias civitatis Yeronae, datam Placentiae, 
anno 1195,iy lLalendasJanii,indictione XIII; ^''aFriderioonostro, qaod infra; 
8'' ab Henrico septimo (de Laxembargo) pro Brandalisio fllio Bertholocti, datnm 
Mediolani, anno 1311 , n nonas martii, indictione IX. Qaa crassa et imperita 
fraade priYilegiam sab nomine Friderid secandi pablicatom fuerit fabricatam, 
demonstrare non opos est, dom res clara satis ad ocalos appareat. Notandam 
est qaod isto priyilegio flctitio nisas alter Bartlialottas anno 1333 sparios in 
Toscia legitimare aasas ftierit, sicat id comperimas ex instrumento sinoero 
qaod in arcliivo monast. Montis YirginiSi reg. X, fol. 18, 19, 20,asseryatar.) 

Hoc est exemploin cujusdam instrumenti publici et authentici conti- 
nentis seriem, etc., privilegii a quondam domino Frederico, Romanorum 
imperatore, etc. 

Iq nomine sancte et individue Trinitatis , Fridericus secundus divina 
favente clementia Romauorum imperator et semper augustus, Jerusalem 
et Scicilie rex. Ut singulonim animos ad fidelitatis nostre obsequia effica- 
cius invitemus et fidelium mentes in fide efficiantur fortiores, merita (a) 
eorum quos jamdudum in agendis nostris et imperii invenimus et experti 
sumus omni studio exercitatos, honoribus et regiis beneficiis consuevimus 
promovere; inter quos nostrum fidelem et familiarem Berlholoctum 
comitem, filium Petri Yenerosi comitis palatioi de Ripa insule Suggarie et 
Bardine, imperio fidelem nostreque majestatis devotum recognoscentes 
et omnimodo obsequiosum attendentes, de consuetudine benevolenlie 
nostre largitate (sic) tamquam bene merito regia volentes respondere re- 
compensatione, damus ei , filiis heredibus suis in perpetuum atque conce- 
dimus jure honorabilis feudi et investiture facultatem ac liberam potes- 
tatem ordinandi et faciendi filios legitimos qui non sunt legitimi et filios 
adoptivos et judices ordinarios (b) et notarios, et etiam accipere et 
elluere et extrahere duos homines condempnatos in persona et in pecu- 

(a) In registro tnentis. 

(b) In registro ordinandos. 

VI. Part2. 119 



942 ADDITAMENTA. 

nia de banno et carceribns cnjuslibet commnnis , civitatis vel castri ad 
voluntatem sui, sine contradictione vel molestatione alicujns persone, 
nbicumque fuerit per totmn Romanum imperium, sine nostra nostrorum- 
que successorum et aliquarum personamm contradictione, lege aliqua 
non obstante et illa precipue que legittimari spurios nisi ex certa scientia 
non permittit; ita quod quoscumque fecerit, possint succedere heredi- 
tati patris et omni alii suo jnri tanquam veri et legittimi cives Romani, et 
omnia officia et judicatus et acta publica contractus conscribere atqne 
conficere, etomniafacereetexercereque ad ipsa tabellionatus et judicatus 
officia de jure pertinere noscuntur, in quacumque parte fuerint imperii 
memorati, sicut a nobis sive noslra largitate dicta officia optineant, ut 
de penna et calamario et judicatu possit (a) et valeat investire eosdem; et 
a nostra curia ubicumque fuerit in victu et vestitu et nutrimento ali- 
monias pro se suisque servitoribus et equis quotiescumque sibi placuerit 
condignis et sufficientibus accipere et quadraginta marchas boni et fini 
argenti omni anno pro adjuncta feudi suprascripti. Confirmamus etiam 
omnia privilegia a nostris predecessoribus eidem et antecessoribus suis 
jamdudum indulta, statuentes et firmiter precipientes ne aliqua omni- 
modo persona alta vel humilis, ecclesiastica vel secularis, hanc nostre 
concessionis et confirmationis formam infringere vel ei ausu temerario 
debeat contraire. Quod qui facere attemptaverit aut aliquo modo contra- 
venire presumpseriti mille trecentas libras puri auri componat, medie- 
tatem camere nostre aliamque medietatem injuriam passis soluturus. Ad 
cujus rei certam evidentiam, robur ac memoriam, hoc scriptum privile- 
gium ei indulximus aurea buUa nostre majestatis communitum. Qui Ber- 
tholoctus de Ripa insule SuQarie et Bardine comes palatinus in Lombardia 
dicto domino Frederico secundo imperatori juravit fidelitatem contra 
omnem hominem de mundo, excepto dominum papam et Ecclesiam 
Romanam (sic), secundum quod in capitulis fidelitatis in omnibus et per 
omnia continetur, corporaliter ab ipso prestito sacramento eidem delato 
per me Gonradum Metensem (6) episcopum, imperialis aule cancella- 

(a) In registro prosiL 

{b) In codice Jlfa<A«fi#e0i slcut Infra. 



ADDITAMENTA. 943 

rium , vice domini Sigefredi Maguntini archiepiscopi tocius Germanie et 
Ttalie archicancellarii infrascripti. 

Hujus rei testes sunt : Guttulanus dux de Graigonia , Robertus comes 
deRudio, Guillelmus de Calvaria comes, Raymundus comes de Rudio, 
Ubertus Pelavixinus marchio, Boxius de Dovaria, Henricus de Lambertis 
de Ferraria, Ravenninus de Dovaria, Gandionus ejus frater, Aqo mar- 
chio, Ugo Lupus, Anselmus de Stringut (a) regalis aule mariscalcus, 
Montelupus de Ulmeto, YQilinus de Romano, Ubaldus de Carlaxariis de 
Lectobelano, Johannes et Albertus comites et fratres, et alii quamplures. 

Signum manus Frederici secundi, imperatoris invictissimi. {Mono^ 
gramma.) 

Ego Corradus Mathensis episcopus, imperialis aule cancellarius, vice 
domini Sigefredi Maguntini archiepiscopi tocius Germanie et Ytalie 
archicancellarii y recognovi. 

Acta sunt hec anno ab incamatione Domini millesimo ducentesimo 
quadragesimo quinto, indictione quarta, regnante domino Frederico 
secundo Romanorum imperatore gloriosissimo , anno et regni ejus vige- 
simo sexto , imperii vero vigesimo secundo , Hierusalem et Sicilie rege. 
primo. 

Data Parme, lU ydus marcii, per manus Henrici protonotarii imperialis 
aule. 

Anno Domini millesimo ducentesimo octuagesimo nono, indictione 
secunda, die vigesimo secundo intrante marcio, cum presens exemplum 
sumptum ex originali suo , publico videlicet et auctentico instrumento 
integro et incorrupto et in nulla sui parte vitioso et sine viluperatione 
aliqua apparente nec non sigillato sigillo aureo Cesareo pendente ad 
cordulam sericam, in cujus facie prima inserta majestas imperialis 
domini Friderici sedentis in throno et ramum lilii in destra manu haben- 
tisy ex alio vero latere scriptum est Freder. D. grat. imper. Ram. et s. 
augustus, ab infrascripto domino Thomaxio et infrascriptis testibus tabel- 
lionibus introspecto, considerato et viso, fuisset coram domino Anthonio 

(a) Sic» pro de Justingen. Nomina Yero testiain foede matila sea potiosadarbitriom 
fraudalenter oomposita, restitaere sopervacaneom arbitramar.) 



M4 ADDITAHB9TA. 

de Foxaraga potestate BaiKmie et domino Thonaxio de Casali SidiOBa 
ejns judice insiniiatuin legittimey et per me limibeiliniim Gnalandi nola* 
rinm infrascriptum et alios scriptoa notarios ad originale et anihenticnm 
snnm diligenter et solemnifer lectnm et aacoltatum et pleae com ^ieo 
per omnia ccmcordare inventnm« etc.. efc 



^MmL FridericuB, R<mianorum imperator, ad instantiam Phili{^ 
FerrarieDsis episcopi , abbatem et coDYeDtum Sancti Bartholomaei 
extra muros Ferrariae sub sua protectioDe recipit, eisqoe priTile- 
gium quoDdam a Ludovico 11 praedecessore suo iDdultom ood- 
firmat. 

(Edit. ap. Ughsixi, Ital. saeraj L 11, p. 54t. Tenor charlae» qaiua agator da 
Philippo Ferrariensl episcopo in Frldericam imperatorem infensiasimo, loev 
datl doeamenti et nomeo primi testis hoe docuncntam sporiam, imo sl fks est 
dicere sparissimam, esse demooslrant.) 

In nomine sanctissime Trinitatis. Federicus secnndns, divina fiiTente 
clementia Romanomm imperator et rex Sicilie semper augustus. Omni-» 
buB Christi fidelibus tam presentibns [quam fatnrisj notum esse ydnmus 
quatenusproDeiamoreanimeqnenostre remedio, ad instantiamvenerabilis 
nobilisqne viri Philippi Fontane Ferrariensis episcopi et apud majestatem 
nostram pro sancta Romana Sede fidelissimi legati, Ugonem Sancti Barlho- 
lomei extra muros Ferrarie religiosissimum abbatem suosque monachos 
et regulares personas necnon eommdem bona omnia tam preaentia quam 
futura sub nostra imperiali protectione et mundiburdio nostro redpere 
decrevimus. Sciant igitur universi fideles nostri qualiter monasterium 
supradictum, abbas, monachi et religiosi omnes inibi Deo servientes » 
cuncte eoram possessiones, terre, nemora, valles, piscationes, moiendina 
et cetera omnia sub nostra in perpetuum manent defensione. Addentes 
insuper eodemmet Philippo humiliter sublimitatem nostram supplicante 



' V ■ X.- «w "i **. « t^.^^ ^ «v-v^-wv . ».i*'<l« ■ *•>.♦ • ^ aj V ••'«•*>• '<• 



ADDITANENTA. 94$ 

qood privilegium quoddam a divo Ludovico 11 predecessore nostro quoii* 
dam augustissimo imperatore eidem monasterio elargitum, nunc duxi- 
mus specialiter confirmandum, prout de facto confirmamus nostraque 
imperiaH auetoritate corroboramus. Nnllus igitur dux, marchio, comes, 
vicecomes , souldasius , castaldio , magna sive parva persona jamdictum 
monasterium , religiosos et suos successores eorumque bona molestare 
audeat, aut sidelineti in posterum libere et sine ulla contradictione red- 
dat; alioquin nostram indignationem incursuruj;n sciat. NuIIus presentes 
monachog et ftituros suorumque vasallos, commendatos, servos, ancii- 
lasy aldiones et cetera omnia disturbare et inquietare presumat, neque 
eos distringere, gravare aut angariare audeat, sed quiete et secure 
vivant. Qui autem proterva temeritate hoc faceretentaverit, sciat se 
compositurum , prout in supradicto privilegio dicitur, auri purissimi 
libras centum , medietatem camere nostre et alteram medietatem abbati 
et fratribus ejusdem sanctissimi monasterii per tempora successuris. 

Hujus rei tesles sunt : Henricus rex Romanorum electus, A. Goloniensis 
episcopus, N. dux Lunenburgensis, comes Gofredus, et alii. 

Quod ut perpetuam firmitatem habeat, presens privilegium fieri et 
sigillo majestatis nostre jussimus communiri. 

Actum Herbipoli feliciter, anno salutis nostre M. GC.XLYI, de mense 
octobris. 

(Signum domini Friderici II , Romanorum imperatoris augusti et regis 
Sicilie.) 



Fridericus, Romanorum imperator, ministerialibus et provin- jo^,^{J;9. 
dalibus de Styria renovat privilegium de libertatibus ab Ottokaro 
ultimo duce Styriae eisdem anno 1186, 17 augusti, indultum (1); 



(4) Ottokari diploma de quo non adest justa suspicaDdi causa extat ap. Lunig, Reicluar- 
cfciv, t. Vn,p. 440. 



946 ADDITAMENTA. 

cujns privilegii executionem Ulrico de Wildonia fideli suo com- 
mittit. 

(Memorat. et extr. ap. Chmsl, Ge$cUdUfancket^ t. II, p. XXXVI, ex eod. mtk 
6. 1, flec. XV, apud Gottweih. Eadem conflrmatio extat qnoqpie in eod. 347, 
Biikr.f in Bibl. pnbl. Stnttgartensi. Ulnd qnoqne citaTit MucHAn« Getch. det 
SUiennarh^ p. 219, ex Sdirotter, Geseh. wm Oaierr.^ in, 50, frandem non 
suspicatas, qnae fkcile et qnasi nno ictn oculornm deprehenditnr.) 

Testes sant : Meinhardus comes Goritie , Peppe de Pekfaach , Ezel de 
Trevisia, Wezel de Graz, Hertnidus de Pettau, Aschimus de Yarrin, 
[Ulricus de Wildonia] , Ulricus de Tewino. 

Datum anno Domini M. GG. XUX , XII kalendas maii , in castro Gre- 
mone (a). 

(a) In ood. Gottwic. Gremont. 



FINIS. 



INDEX DOCUMENTORUM 

QUAB IN HOG VOLUMINE EXHIBENTUR SIVE MEMORANTUR. 



1241 



[sept.] 



[sept.] 



[sept.] 



octobri. 



deoemb. 



deoemb. 
29deo. 



[dec. 
ezeQnt.] 

[deo. 
exeont.] 

[deo. 
exeont.] 

[anno 
exeont] 



Fogiae. 
[Fagiae.] 



• ••••. 



Friderictis 11 ^ Romanorum imperator, Jerusalem 

et Siciliae rex : 

- Ludovioo Francorum regi pro liberatione praelatorum Fran- 
ciae suppUcanti respondet se in angusto detinere Tolle qui 
ad Cesaris angustias nitebantur. Pag. 1 

- Cuidam Alemanniae principi scribit monens quod cum ex 
adverso turl>atores pacis et imperii insurrexerint, experta 
fldes principum eorum oonatibus obviet, nuntiatque se mox 
in Germaniam gressus suos conversurum. 3 

- MarinodeEbulovicarioimperii aPapia superius notura fiicft 
quomodo miratur quod non sibi signiflcaverit prospera nova 
de partibus Januae. 897 

- Bichzam viduam Heinrici comitis de Ortenl)erg et fllios ejus 
sub sua speciali protectione recipit. 6 

- Oldissono abbati Sancti Salvatoris de Sexto episcopatus Lu- 
cani confirmat duo priviiegia ab imperatoribus Gonrado 11 et 
Henrico III Benedicto ejusdem monasterii abbati quondam 
indulta. 11 

- Privilegium a patre suo Henrico sexto imperatore civitati 
Eugubio concessum renovat et confirmat. . 14 
* Pro gratis servitiis quae homines Tragurii, de partibus 
Dalmatiae ultra mare, sibi exbibere studuerunt, eis concedit 
ut ubique per regnum Siciliae salvi et securi incedant in per- 
sonis et rebus eorum. 901 

- Scribit capitaneo regni de morte imperatricls, ut ejus exe- 
quias per Jurisdictionem suam faciat celebrari. 1 5 

- Encyclicammittitjusticiariisregni super exactionepecuniae 
et collecta imponenda. 16 

- Scribit communitatibus regni ut sibi subveniant ad solu- 
tionem debitorum in celeri recollectione pecuniae. 17 

- Benzlao (Boleslao) Silesiae duci rescribit quod gratanter lit- 
teras ejus acceperit» et si quae in imperio et regnis auis eidem 
grata resideant, ei libenter offert. 900 



948 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1242 

> ■■ ■ 

januar. 



JanQar. 



Januar. 



sojan. 



[Jan.] 



[febr.] 
[febr.] 



[febr. 
exeunt.] 



[febr. 
exeunt.] 
martlo. 



[mart.] 



[drca 
april.] 

aprili. 

Smaii. 



Foggiae. 



Foggiae. 



Foggiae. 



C!oronatae. 



Foggiae. 



• .•••• • 



Neapoli. 
Neapoli. 



— Ad suppUcationem uniTersltatls castrl Saneli Oeminiani in 
Tuscia, eorum possessiones, bonos nsus et consuetadinesap- 
probatas confirmat. 21 

— Monasterio Sanctae Mariae de Monte Yirginis oblationes et 
donationes ei factas ab Unfrido de Samo, Maria de Menda 
Gemoldi Teutonici nxore et Hicca Gualterii de Gicala uxore 
conflrmat. S2 

— Civibus Spirensibus aquam Spierbach restituit ad eorum 
ttsus redncendam, ita tamen nt expensae factae circa emp- 
tionem et constructionem molendini apud Beclihoiz came- 
rae imperiali refundantur. 25 

— Hegi Angliae notificat mortem Isabdlae imperatrids soroiis 
ejuS| doloris lenimentum indicans in gemlna sobole, fiUo 
Tidelicet et fllla, quam reliquit. 26 

^ Marino de Ebulo a Papia superius Ticario generaU mandat 
ut ab universis Jurisdlctionis suae praelatis pro instantibus 
negotUs subsidium exigat. 27 

— UDiversis abbatibus regni sui scrfbit de morte regis Hdnrld 
fliii sul, et ut ejus exequias solemni litu celebrent 28 

— Fidelibus suis ut sibi condoleant pro dolore quem patitur In 
morte Henrid prlmogenlti filU sui. 29 

— Margaretae nurui suae mortem Henrid quondam regis Ro- 
manorum filU sul nuntiat, monens qood in duobus flUls qnos 
de Ipsa reUquIt consolationem assumat. 80 

— Populo Messanensi mortem Henrid iUli sui nnntiat, com 
magnis defuncti praeconiis quem regem Sidliae appellat 32 

— Universis per comitatum Haynoniae et per imperium con- 
stitutis mandat ut non permittant Johanni et Baldoino fllUs 
Boucliardi de Avesnis et Margaretaede Flandria, quibuslegl- 
tima natalia indalsit, ab UUs de Domnapetra damnum vd 
11^'uriam Irrogarl. 88 

Scrlbit cardlnalibus se paratum esse ad Uberandos et remit- 
tendos episcopum Penestrinum et Ottonem cardlnalem ut 
intersint eiectionl papall. 85 

Beglnensl eplscopo scribit, congaudens quod nepotes ejns 
qui defecerant reduxerit ad fldem pristlnamy Jubetque nt 
vlsls hls Utteris venire ad curiam festlnet. 87 

Mannum fllium quondam Orlandini habitatoris Gortonae 
pubUcum tabelllonem imperU constitult. 88 

Mantoanis scribit se ad electionem novi pontiflds vdut ad 



>. 



INDEX DOCUHENTORUH. 



949 




[miclo 
exeunt.] 

Junio. 



In castris 

prope 
Aveziannm 
in Celano. 



Jnnio. In eastrfs 
prope 
Ayezzanum 
in Gelano« 

JmiJo* In castris 
apnd 

InCelaiio. 

jnnio. In castris 
prope 
Avezzanum 
in Celano. 



praedpanm negoCinm intentnm, adTentom samii ad ipoorom 
partes differre, flliom sunm Henricom in Italia legatnm cnm 
milltia ad eos praemittens. $9 

- Mandat compalatio Neapolis qnod cansam andiat et termi- 
net inter Jacobum Malabaccam et Paulum de Sancta Agatha 
de venditione cujusdam domus apud Neapolim. 41 

- Cardinales nimis in electione summi pontiflcis tardantes 
reprebendit quod male tractent matrem nec ei subveniant in 
necessitatibus. 44 

- Privilegium a Conrado Colonlensi electo dvibns Colonien- 
sibus anno 1239 indultum inserit et conflrmat, qnojura 
eorum et bonae consuetudines approbantur. 46 

- Ad supplicationem civium Coloniensium, privilegium ab 
Henrico Coloniensi electo anno 1229 eis concessum conflr- 
maty videlicet de bonis consuetudinibus et quod extra Colo- 
niam in Jus vocari non possint. 48 

- SororibusordinisSancti Augustini apud Wizenburch aream 
ad Rudlgershuobe pertinentem donat. 50 

- Scribit fldelibus suis Terrae Laboris de constructione Civi- 
tatisNovae, etutobediant Hogerio de Canalibus quem super 
hoc negotio destinandum providit. 6 1 

- Praeciplt Bamungo de Kamerstein el butiglario de Nurem- 
berg ut omnes alienationes, venditiones, obligationes et dis- 
tractiones per Bopponem olim eleotum Babenbergensem 
nunc autem imperii inimicum, in damnum hi]\|us ecdesiae 
fsctaSy revocent. 63 

- Bamungum de Kamerstdn et buti{^um de Nuremberg 
eonstituit procuratores, qui in domintum Henrid Babenber- 
gensis electi omnia revooent quae olim a Boppone quondam 
decto Babenbergensi in laesionem Cjjusdem ecdesiai alie-t 
natai obligata et distracta flierant 65 

- Hdnrico Bambergensl decto dat licentiam cudendi mone- 
tam novam apud Viliacum et apud Griven qnae FrisAeenai 
monetae aeqoipolleat in pondere et valore. 66 

- Pro gratis dvlum Erfordensium sdrvitiis qui sibi oontra 
Slfildum archiepiscopum Moguntintim imperli proditoMh 
fldelKer adhaesemnt, eos et eorunf bona in sua spedali pro- 
tectione sosdpit 67 

120 



950 



INDEX DOCUMENTORDM. 



1242 

jQlio. 



[circa 
Juilam.] 
aagusto. 



aagusto. 



lOoct. 



1245 

12jan. 



lajan. 



februar. 



ITapril. 



aprilL 



aprili. 



IncaBtris 

prope 

AvezzaDUin 

in Gelano. 



Apud 

sanctum 

Germanum. 

In campis 

prope 

S. Petrum 

de Olivola. 

BarolL 



Precinae. 



Precinae. 



Foggiae. 



Gapuae. 



Gapuae. 



Capuae. 



- Ad suppllcationem Raynaldi Ostiensis episoopi, monaste- 
rium Sanctae Gracis de Heremo fontis Avellanae Augubinae 
dioeceslsin protectionesuarecipit , dummodo in fidelitate sua 
fratres perseverent 58 

- Scribit invectlve cardinaiibus quia nimis tardant in elec- 
tione novi pentiflcis. 59 

- Qvltatem Gamerinum in suam fidem reversam ad gratiam 
suam recipit bonaque ei et consuetudines confirmatt poenas 
et mulctas pro maleflciis perpetratls remittendo. 64 

- Ad peUtionem Marinae abbatissae Sancti Salvatoris de Guil- 
letOy monasterio ejus conflrmat feudum Persanum qnod 
Hiccardus de Trentenaria post mortemsororissuaeab eodem 
monasterio tenendum legavit. 66 

- Hoberto de Gastellione vicario imperii in Marcbia mandat 
ut Palmerium ad curiam imperialem ad triginta dies post 
citationem receptam advocet, querelae filiorum Bovis et Pal- 
merii de Sancto Angelo responsurum. 67-68 

- Nobiles et vavassores universos de Garfagnana caeterosque 
dominos ibidem nominatos sub sua spedali protectione sus- 
dpit eosque a Jurisdictione cujuslibet dvitatis ezimit, etc. 

73 

- Pandolfo de Fasanella imperii in Tusda vicario quatuor 
mandata dirlgit ut super querelis abbatls monasterii Sancti 
Salvatoris veritate cognita, Justitiam ei fiaciat exbi])eri, pe- 
culiarlter de redditu castri montis Pinzutuli et de tenimento 
ValenUnae. 76 

- Ad petitionem Bertholdi patrlarcbae Aquilegiensls , destrui 
Jubet quosdam pontes super Liventlam fabrlcatos qul suls 
rebellibus Tarvisinis utiles erant ad fadendos incursus oontra 
suos fideles. 81 

- Mantuanis mandat quod Joliamiem dvem Gapuae pro suis 
servitiis Yeronam euntem per dlstrictum Ipsorum secure 
transire permittant. 83 

- Universitatem dvitatis Fani in gratiam suam reclpit» con- 
ceditque ut de poenis et |of fensls respondere nm cogantuTy 
resardendis tamen^damnis eorum dvibus qui pro flde imperii 
dvitatem et bona idiquerunt. 88 

- Profitetur se a comite Hartmanno de Gruningen comitatum 
de Albegaw cum castro Megelolves pro tribus milUbus et 
ducentis mards argentl emisse. 86 



INDEX DOCUMENTORUM. 



951 



1245 

[maio.] 



Junio. 



[Junio 
ineante.] 



[Jnnio.] 



[Junio.] 



[Janio.] 



SSjonii. 



SOJnniL 



26 Jnlii. 



angosto. 



augnsto. 



Incastris 

in dopopQlar 

tione Urbis, 



Beneyenti. 



Beneyenti. 



Apnd 
Beneirentnm. 

Ariani. 



Ariani. 



- Cnidam fideli sno scribit se ingenti exercitn collecto Homa- 
nis flnibns insisterey sperans mox in Apostolica Sede anti- 
stitem institaendum esse qui paoem inter Ecdesiam et impe- 
rium reformet. 87 

- Ad suppiicationem Latherii abbatis Sancti Salvatoris de In- 
sttla, privilegium huic monasterio ab Henrico imperatore patre 
suo 9 octobris 1191 indultum renovat et conflrmat. 88 

- Gonstantinopolitano imperatori nuntiat se post liberatio- 
nem Oddonis Sancti Nloolai in carcere TuUiano cardlnalis 
clementiae suae cumulum imposuisse, episoopum Prenes- 
tinum adversarium suum.aI)soivendo et dimittendo ad car- 
dinales. 90 

- Scribit cuidam regi se Ottonem Sancti Nicolai in carcere 
Tulliano diaconum cardinalem liberavisse, necnon et episco- 
pum Prenestinum licet imperialls honoris notissimum adver* 
sariumy orbitati Ecclesiae compatiendo. 93 

- Hegi Franciae scribit quibus causis Romanomm possesslo- 
nes anno praeteritoet nuper vastaverit, et qualiter ad preces 
cardinalium discedens ab Url)e cum securitate de creatione 
novi pontificiSy cardinales captivos caeterosque praelatos 
transalpinos liberaverit» etc. 95 

- Scribit universis fidelibus suis pro securo conductu Gual- 
terii de Ocra notarii et capellani sui, quem ad Ludovicum 
Frandae regem nuntium mittit. 98, not. i. 

- Notificat duci Brabantiae electionem Sinibaldi Sancti Lau<- 
renUi in Lucina cardinalis in papam, speratque pacem inter 
imperium et Ecclesiam facilius fore reformandam. 99 

- Henrico marchioni Misnensi promittit quod si Henricus 
lantgravius Thuringiae avunculus ejus sine haerede filio 
praemori contigerit, ipsi marchioni Jure feudali conferet duos 
ejusdem lantgravii prindpatus, scilicet lantgraviam Thurin- 
^ae et comitivam palatii Saxoniae. loo 

- Innocentlo papae scribit de ejus dectione congaudens, mit- 
titque legatos qui seipsum ad ejus l>enepladta paratum, sal- 
yis Jure et honore imperii, offerant. 104 

- Limdolfo episcopo Wormatiensi, toti deropopuloquehi\|u8 
dvitatis promittit quod si se cum Ecdesia Homana compo- 
sitionem inire oontigerit, ipsos ab eadem compositione non 
patletur ezdudi. 106 

- Civitatem Wormatiensem deputat ad celebrandas annua- 



952 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1243 



angnsto. 



aogasto* 



[wg-l 



22 ang. 



Siaug. 



sept. 



8 oct. 



octobri. 



oetobri. 



[drca 
nov.] 



Arlanl. 



Arianl. 



Crepacorii. 



In campb 

prope 

Gnaidi Melf. 



Melflae. 



In castris 

ante 
Viterbium. 

In castris 
in obsidione 

Yiterbii. 

Incastris 
in obsidione 

Yiterbli. 



tbn nniversales nnndinas qnlntadeclm^ ^ po^t.Pascha et 
abinde diebns qnindecim duraturas. 106 

— Pro gratis et fidelibus servitiis quae cives Wormadenses 
slbi et imperio inoessanter exhibenty a solutione tbelonei 
super Rhenum tifud Oppenhdm eos exlmit 108 

-— Ad petitionem Henrld Babenbergensls decti, concedit ut 
fllii ex filio marscalci de Cunstat ministerialis BabenbergeD- 
sis cum fllia Ruperti de Nlrstein ministerialis imperatoiis 
generandi, Inter se et eccleslam Babenbergensem dividan- 
tur. 109 

— Amoldo de Glmmenieh sculteto Aquensi obligationem tre- 
centarum marcarum In domo ubi panni venduntur apud 
Aquas et infeudationem alterius domus quae Blandin didtur, 
confirmat. 109 

— Thomaslo de MoHslo in Sldlia dtra flumen Salsum justi- 
tlarlo mandat quod hominibus Panorml permittat apud 
Goderanum ligna inddere et cannas in caunetls Cassari, nec- 
non boves suos domitos ducere et pasd, absque omni damno 
venationum et solatlorum suorum. 1 1 1 

— Ad petitionem fratris GoffHdi Baliani, Thomae de Aquino 
regni Jerosolymitani ballo mandat ut castrum Ascalonis 
cum pertinentiis suls magistro et fratrlbus hospitalis Sancti 
Johannis Jerosolymitani custodiendum conmiittat, etc. 116 

— - Tineoso militi Viterbiensi scribit, commendans eum de 
fidelitate circa servitia sua. 124 

— Homines terrae Coneglani fiddes suos ab onmi domlnio 
cujuslibet dvitatis et singularis personae eximit, et praedic- 
tam terram ab omni debito, pacto aut promissione factis cum 
homiuibus Tarvlsii rebeliibus suis absolvit. 182 

— Ad supplicationem dvium Ulmensium fiddium suorum, 
hospitaie Sancti Spiritus apud Ulmam fkmdatum cum ejus 
famiiia et bonls omnibus sub sua protectlone redpit 184 

— Conradutio de Sterleto filio quondam Gonradi de Gottd>aldo 
terram quae vocatur Massa cum alils castdlis in comitatu 
Senogallico confert. 185 

<— Comltissae Beatrid» conqoerens de infidelitate Guidonis 
Guerrae filii ejns, mandat nt ad curiam suam R<^;erium 
fillum natu mlnorem mittere enrety quem promovere modis 
oottibus diq^nit. 187 



\ 



INDEX DOCUMENTORUM. 



ffi» 



1245 

4noY. 



6110Y. 



noYemb, 



docBBib. 



[dec.] 



[dec 
exeant.] 



[dec. 
exeunt.] 

[anno 
ezennt.] 

{anno 
exeunt] 

[anno 
exeunt] 

1244 

3jan. 



Jomiar. 



In eastris 

ante 

YEterbinm. 

Incastris 

ante 

Yiterbiom. 

[Incastris 

ante 

Viterbiiim.] 

In castris 

in obsidione 

Ylterbii. 



Inecdesia 
S. LiMBari 

jnta 
Folgininm. 



[Jttmar. 



Grosseti.] 



— BensiYegnae mercatori Florentino pro undecim millibns 
libris denariorum Yendit ad duos annos argenteriam suam 
Monterii cum Jure cudendi monetam, etc. 1 38 

— UniYersis imperii fldelibus mandat ut Tebaldo de Padua ad 
GualYanum Lanceam tunc potestatem Paduae eunti, secu- 
rum conductum per unum mensem praebeant. 139 

— Guidoni Malal)occae et ejus fratribus inYCstituram confert 
de BagnacaYallo, Gotignola et alils quibusdam terris in Ro- 
maniola sitis. 189 

— QYitati Toscanellae Yaria priYilegia impertitur, inter quae 
Jus utendi portu dicto Delle Murelk ad mare Tuscum, sine 
ullo datio imperiali curiae solYendo. 140 

— Cardinali Othoni scribit conquerendo de non obserYata 
pactione soper facto ViterbU et indemnitate suorum, et 
nuntiat se cogi ad publicam notitiam totius rei seriem de- 
ferre. 141 

— Regi Frandae et aliis regibus notom fadt quae sibi in o]>- 
sidione Viterbii contigerint» dum ad preces papae et cardi- 
nalium obsidione soluta, nec Viterbienses nec Romani fidem 
promissam obserYaverint, etc. 142 

- Senatoribus et populo Romano improYidam eorum rebel- 
lionem exprobrat, inferendo eis graYcs minas dum Romam 
Romano imperio subjicere statuerit. 145 

- Regi Angliae scribit quod sibi mittat nuncios pro negotio 
pacis inter se et Ecdesiam inchoandae. 14e 

- Scribit regi Gypri ut recommendatum habeat fratrem He- 
liam quem ad partes trausmarinas missom in ejusdem regis 
curia aliquamdiu moraturum Jussit. 147 

- Henrieo filio suo in Italia imperii iegato mandat quod in- 
quisitionem fieri ftidat de salario potestati Gesenae soiuto, et 
partes ad imperialem curiam citare non omittat. 908 

- In faYorem hominum castri Plebis Joxta Perusium fines 
territorii ad eos pertinentis describit, immunesque omni 
onere denunUat a quocumque exigendo, praecipue ab An- 
drea et Ugucdone de Plegario proditoribus suis. 148 

- Gommune Imolense fideles suos sub sua speciali protectione 
recipit, ita ut comitatus et episcopatos Imolae in toto ycI in 
parte nonqoam Bononiensibos Yel FaYcntinis Yd aliis eon- 
cedi Yaleaty sed in sdo imperii dominio conserYetor. 162 

- Pandulfo de Fasanella imperii in Tosda capitaneo generali 



954 



INDEX DOCUMENTORUIfl. 



1244 



Janoar. 



Janoar. 



[janiiar. 



febniar. 



febmar. 



fd>raar. 



[febmar. 



martlo. 



martio. 



[martio 
ineonte.] 



Grofiseti. 



Grosseti. 



Grosseti.] 



Grosseti. 



GrossetL 



Grosseti. 



Grofiseti.] 



Apnd 

Aqnampen- 

dentem. 

Apad 

Aqnampen- 

dentem* 



mandat ut de mereato ab hominibos castri Arddossi in loeo 
Malacdia institoto in praejudidnm mercati qnod monaste- 
rium Sancti Salvatoris de Monte Amiato apnd Pleliem de 
Amole antiqaitus habet, inquisitionem fleri fadat. 154 

- Manuelem Guidi Bossae Senensem pablicnm imperii tabel- 
lionem constitniti et mandat nt omnes illi in hoc ofBdo de 
cetero intendant. 156 

- Pro flde et devotione Cremonensium» ratam habet et oon- 
flrroat concessionem terrae Honcaroli qnam fllius snus Hen- 
rieus rex Sardiniae imperii legatus in Italia, dsdem Jam 
fedt 909 

- Novas constitutiones promulgat de offldo magistri Jnstitia- 
rii et Judicum magnae curiae, de litteris ab eadem curia 
impetrandls, de pronuntiatione sententiae infra decem dies, 
de emendatione oppresslonum et de forma super dd>itis en- 
riae observanda. 156 

- Heinrico Bambergensi eleeto ejnsqne eodesiae lianc gratlam 
ab antiquo indultam conflrmat nt omnes argentifodinae sive 
decimae subterraneae qnae in terris eccleslae-repertae ftie- 
rint, ad ejusdem ecdedae utiiitatem cedant. 162 

- Sub sna et imperii protectione redpit Girardnm Galfridi 
de Prata et consortes ejus flddes snos» dsque conflrmat cas- 
trum de Prata, terras, argentifodinas et terras nbl argenti- 
fodinae snnt. 163 

- Hominibus castri Montis Poiitiani firaiichislas qnibns tcm* 
pore praedeoessomm snomm uti cmisnevemnt ooncedit, el 
specialiter facnltatem cognoficendi de malefldb in terra ipsa 
commissiB. 164 

- Privilegium Friderid I ayi sui datnm 35 Jnlii 1185 conflr- 
mat , quo Morianum et alia loea ad episoopatam Lneannm 
pertinentia sub protectione imperii redfrfnntnr, ete. 166 

- Coenobio Montieellensi in Tusda privileglnm Fridcrid I 
avi sniy datum Florentiae i* angnsU 1185 et pcetea a patre 
suo Henrlco VI conflrmatnm, ipse qnoqne oonflrmaL 166 

- Johannem flllnm qnondam BonooDSllii de Gortona pnbli- 
cnm imperii tabdllonem constitait. 167 

- Wormatiensem ^iseopnm monet qnod cum paeem inter le 
et Ecdesiam in proximo successnram speret, carlam solem- 
nem apud Veronam indioere proponit, qao Ipse cnm aliis 



INDEX DOCUMENTORUM. 



955 



1244 



lamart. 



umart. 



flSmart. 



28mart. 



[aprill 
lneante.] 

aprili. 



apriii. 



[aprili.] 



[drca 
april.] 

18 april. 



maio. 



Apud 

Aquampen- 

dentem. 

Apnd 

Aquampen- 

dentem. 

Apnd 

Aqaampen- 

dentem, 

Apod 

Aquampen- 

dentem. 



Apud 

Aquampen- 

dentem. 

Apud 

Aquampen- 

dentem. 

Apud 

Aquampen- 

dentem. 



Apud 

Aquampen- 

dentem. 

Spoleti. 



prindpibus pro ardnis imperii negotiis venire non omit- 
tat. 168 

— Petro de Vinea et Taddeo de Suessa, magnae cnriae suae 
Judicibus, tractatum et consummationem pacis inter Ecde- 
siam et imperium committit, et quicquid ipsi tractaverint 
a se ratnm hatiendum pollicetur. 169 

— Universis hominibus Daimatiae fidelibus suis mandat quod 
omni piratica in regnum suum Siciliae abstineant et damna 
ab eis in regnicolas iliata integre restitui faciant. 910 

— Auditis quae per Petrum de Yinea magnae curiae suae ju- 
dicem super forma pacis inter imperlum et Eoclesiam in 
Romana curia tractata fuerunt, ipsi Petro et magistro Taddeo 
de Suessa consummationem negotii denuo committit. 170 

— Raymundo comiti Tolosano magistrisque Petro de Vinea et 
Taddeo de Suessa potestatem concedit Jurandi in anima sua 
quod stabit mandatis Ecclesiae super articulis pads. 171 

— Conrado filio suo notum fadt pacem Inter ipsum et Eccle- 
siam fuisse reformatam , elque mandat quod una cum prin- 
cipibus Germanis veniat ad curlam Yeronae celebrandam. 176 

— Ad imitationem avi et patris sui imperatorum, hospitale de 
Altopassu in Tuscla cum omnibus ejus possessionibus sub 
sua speciali protectione reclpit, et ab omnl datia fratres ser- 
vitio peregrinorum et infirmorum deditos eximit. 178 

— Ad supplicationem Ottonis de Flotowe, concedit ut si eum 
uxore et filia sua praemori contlgerit, utraque successlve 
feodum in Frisia(Friesland) situm ad vitam tantummodo de- 
tinere possit. 182 

— De consilio imperialis curiae decemit homines de Arquata 
ad civitatem Dertonensem pleno Jure spectare et tanquam 
subditos eidem ol>edire debere, etc. 183 

— Papae scribit quidquid in Url)e actum ftierlt ad condtandos 
Romanos in offensionem Eccle8iae,contra conscientiam suam 
a quodam machinatore nequitlae fulsse attentatum. 186 

— Potestati et consilio Mantuae mandat quod servientibus 
suis in Alemanniam pro servitiis suis euntibus de securo 
conducttt provideant. 189 

— Pro clarae devotionis obsequio hominum de Eugubio, eis 
castrum Gantianl et Gostacciari cum pertlnentiis suis con- 
cedity dando ds iicentiam castro ipso utendi tam In curia 
quam in hominibus^ 191 



956 



INDEX DOCUMBNTORUM. 



1244 

[maio.] 



Jnnio, 



[Janio 
ineunte.] 



7jalii. 



Apnd 
iDteramnem. 



[Julio.] 



[Jolio 
exennt.] 



angasto. 



aogasto. 



Pifis. 



aogasto. 



Pids. 



aagoato, 



ApadPins. 



- Pergamensibas scribit se eorom nantlos hilari anlmo 
pisse qai exqairebant saam adventam ad partes Lombar- 
diae. Notlflcat qaod Inter se et Eccleslam paz Jam flrmala ril, 
et qaod hablto cam sammo pontiflee oolloqaio ae ejvs bene- 
dictioDe sascepta , ad partes istas personallter TODiet. 1 9S 

- Lacanis in perpetaam concedit castra Hotronis-Hontefe- 
gatensfs et Laliani cam eoram ratlonibaSy datqae Ueentiam 
recipiendi in ooncives homines qaoslibet Garfiignanae» sicat 
et commanibas GarfSiignanae redpiendi potestates et rec- 
tores Lucanos. 195 

- Regi Francomm nantiat qaod spe qaadam pacb resampta, 
papam rogavit at aliqaem ex cardinalibas ad se mitteret, 
comite Tolosano interim ad Sedem ApostoUcam destinato 
pro negotio pacis ejasdem. 197 

- Potestati et commani Hantaae mandat at in Icalendis aa- 
gusti proxime venturi idoneos et fldeles nontlos cam quibus 
plenarie deliberare veUt, ad se apud Pisas destinent. 200 

- Regi Hungariae signiflcat quid egerit ad electionem novi 
pontificis procurandam, quaUter demum electo pacem obta- 
lerit et spes concordiae ab omnibas concepta evanuerit. 208 

- Universis fldelibus et amicis suis fuse narrat quid pro paoe 
consummanda inter se et summum pcmtiflcem actum Aierit, 
memorans quod cum conditlonibus a sodetate Lombardiae 
oblatis ante et post victoriam apud Curtem Novam reporta- 
tam, paoe Constantiae ptorsas ezoepta, ipse stare volaerit, 
papa post varia divertlcula, re in suspenso relicta, subito ad 
Januam conftigit. 205 

- Post fogam papae ad partes altramontaaas» de paoe wm 
adhuc desperans, scribit qalbosdam cardinalibuB se compo- 
sitionis modum eoram arbltrio committere^ salva tamen di- 
gnitate imperii et sua. 222 

- Ad suppUcatloncm civiam Aqaenslam flddium suonim, 
privilegium a Friderico I avo soo elsdem anno 1 166, S Ja- 
nuarii» indoitum rcnovat, Inaerit atque conflrmat 223 

- Sub protectipne soa redpit Haream, Gerardom et Jacobom 
de gente Ronckmi, dves Pisanoa, et conflrmat privileglam 
a Frldorlco I avo soo eomm anteeessorlbus eonoeasam de 
Hartiniana lAla, Sancto Fridiano et pertinentUs. 228 

- Geraldum et Petrum Amici vasaUos et barones comitis 



INDEX DOCUMENTORDIL 



9SP7 



1244 



angusto. 



angosto. 
27 aug. 



angasto. 
288ept. 



6 oct. 



[octobri 
ineimt] 



Sloct. 



nov. 



[circa 



1244.] 

[drea 
annam 
t244.] 



Apud Pisas. 



Plfiis. 



Pisis. 



Apnd 
Znncali. 



Apnd 
Ferentinnm. 



Fogglae. 



Poggiae. 




YI. Fuit. 



TokMaai» a fldeBtate oommnnis ATenimensiaabsolutos, in 
directam qlosdcm ooaaitis dominium reducit. 230 

- Goncesslonem pedagiorum ad tempus quondam B. Yiva- 
riensi eplsoopo a se exhibitam, pro eo qnod successor ^ns- 
dem episeopi snis rebelUbns nequHer adhaesit, perpetuo 
revocal. 382 

- Boncambinm fllinm qnondam Yentnrae Massoli de Gortona 
et dnos alios pubHcos imperii tabeliiones constitait. 282 

- Ad querelam abbatis Sancti Salvatoris de Honte Amiato, 
Pandaifo de Fasanelia imperii in Tusda capitaneo generali 
mandat nt ad magnam suam ciriam dtet communitatem 
castri Moutis Nigri, ylcecomites de Gampilio et alios, ddem 
abbati de yiolentiis illatis responauros. 288 

- Sub sua et imperii speciali proteetione conmiune de Sarzana 
cum omnibus ejus bonls redpit. 285 

- Potestati et consilio Mantuae mandat ut Henrico de Uima 
pro impertt negotiis in Alemanniam festlnanti de securo 
conductu versns Veronam proridere velint. 286 

- Officialibus et omnibus fldelibus suis per regnum Sicillae 
constitutis mandat ut abliatem et eonventum Sancti Modesti 
apod Beneventum in nnilo indeliite aggravent. 918 

- llniversls ranndi prlndpibus scrilHt de slnlstris eventibus 
qui in Terra Sancta christianos afflixemnt, doletque de pace 
cum Soldano Babyloniae impmdenter rupta, dum niliil boni 
de l)ello provideat. 286 

- Potestati et consilio Mantuae mandat ut Jobanni de Lob- 
denbnrg pro servitiia imperii in Alemanniam eunti per ipso- 
rum districtum de securo conductu providere velint 240 

- Ad supplicationem commnnis Civitatis Novae de Mardiiay 
priviiegia et consnetndines qaibns temporibus avi et patris 
sui ntcbantv, dummodo in fide sua perseverent, conflr- 
mat. 241 

- Procuratoribus regni Germaniae roandat ut a fllio suo Gon- 
rado IBos removeant qni mores ejns depraTant, et viros de 
ministeriafibns imperil probltate conspicuos lateri ejusdem 
regis appliceat. 244 

- Gonradum fllium sunm adhortatur ut l>onis moribus infor- 
matos conslliis saplentinm aoqniescat, nec venationibus plus 
qnam deeeat delectetnr» exemplum casus Henrid (Iratris sni 
firmiter gerens in memoria. 245 

121 



958 



INDEX DOCDMENTORUM. 



1245 

[jan.] 



28jaD« 



10 feb. 



27feb. 



febmar. 

[febr. 
exeunt] 



exeuDt.] 



oiarUo. 



niartio. 



[mart.] 



- Scribit Jnstidario Terrae Laboris de colUgenda pccimia 
pro maritagio flliae anae fllio marcbioiiis Misnfnria eopn- 
landae. 349 

- Pandulpho de Fasanella imperii in Tuflda vicario scribit 
abbatem monasterii Sancti Salvatoris de Monte Amiato sibi 
qnerelam retolisse qood ipse Ticarins Jorisdictionem ejns 
contra privilegiorum imperialiuin tenorem impediat, eiqne 
mandat ut si res ita se liabnerity qaerdis abliatis satisfa- 
ciat. 351 

- PliiUppo de Brundusio Judid in vicariatu PandulpU de 
Fasanella mandat ut ad requisitionem abbatis Sancti Salva- 
toris de Monte Amiato, testes coram se venire fiiciat et au- 
diat super articulis in eisdem litteris interdusls respon- 
suros. 262 

- Bichardo comiti Comubiae sororio suo nuntiat quae dades 
in Terra Sancta duristianos afflixerit, dolens de Templario- 
rum et I>aronum Terrae imprudentiay et quod neque Gre- 
gorius papa neque Innocentius sul)sidium a se Ipso oblatum 
acdpere voluerint. 254 

- Henricum de Sdmumberg ministerialem suum et fllios ejus 
cum omnibus eomm bonls sub sua protectione redpit. 259 

- Magnatibus regni Angliae scribit de Justitia causae suae » 
deprecans ne in suum detrimentum papae aemulo suo aliquid 
contribuanty bortaturque ut Jugum Bomanomm a se exi- 
mant. 260 

— Ludovico Francorum regi congaudet quod resumpta cor- 
poris sanitate, crucem reoeperit et in defensionem fidei 
novus pugii insurgat. 261 

— Ad supplicationem Henrid Mlsnensis et Orientalis mar- 
diioniSy collationem per ipsum monasterio GeUensi fiictam de 
viUa Nissewaz, de molendinis in Griminis, etc., et quasdam 
emptiones ab eodem monasterio &ctas, ratas babet et con- 
flrmat. 262 

— Ad supplicatlcmem Henrid Misnensis et Orlentalis marcbio- 
nis, monasterio de Buch Gisterdensls ordinis quidquid idem 
monasterium ab ipso mardiime» ab Henrico quondam Bo- 
manoram rege et a pluribus aliis d<mationis .sive emptionls 
titulo comparavit, ratum babet et ccmflrmat. 364 

— Scribit papae se patriarchae Antiocheno oonfldentem, qni 
pacis fldudam aUquamdiu turbatam ex parte apostdica <ri>- 



INDEX DOCUMENTORDM. 



959 



1245 



[martio 

drdter.] 

maio. 

[maio.] 



[Junio 
ineante.] 




Junio. 



Yeronae. 



Jonio. 



Yeronae. 



[Janio. 



Yeronae.] 



Jonio. 



Veronae. 



Janio. 



Veronae. 



Jnnio. 



Yeronae. 



tnlity ad enm mittere magistram Theatonicorom de bono 
pads et negotio Terrae Sanctae tractataram. 366 

— Angliae regi congaudet de nato ipsi altero fllio. 267 

— Thomasiam de Gortona flliam quondam Boiemontis publi- 
cam imperil tabellionem oonstitait. 273 

— Dad Aastriae grates agit de proposito cariae apnd Villa- 
cum ineandae sibi transmisso; sed cum sine reram saarom 
dispendio a Lombardia dongari non possit, mandat at ad se 
in Italiam cam nepte ipdos, fotara consorte saa, caeteris- 
qae prindpibas veniat. 274 

— Eodesiae Bomanae cardinalibos scribit se ad eornm prae- 
sentiam flddes saos destinare» concessa dsdem plenaria po- 
testate at ab iniqao processu qaem contra se sammas pon- 
tifex exercere molitar, ad Deum, ad futaram papam, ad 
generalem synodum, etc., libere yaleant appeilare. 276 

— Privilegium ab avo suo Friderfco primo, 17 decembris 
1156, Heinrico dod Austriae concessum renovat et conflr- 
mat, quo marchia Austriae in ducatum commutator, haere- 
ditas in ducatu ad fllios et fllias devolvitur» etc. 291 

— Amplissimum privilegium ab avo suo Friderico primo, 
17 septembris 1156, Heinrico dud Austriae quondam con- 
cessum confirmaty de erectione mardiionatus in ducatum, 
de successione masculis defldentibus seniori fliiae defe- 
renda, de exemptlone ab omnibus subsldiis imperio prae- 
standiSy dc. 294 

— Fridericum ducem Austriae de duce promovet in regem, 
cam ampiissimis priviiegils, conceditque ut de provlnda 
Gamiolae ducatum fSsudat immediate ipsi et per ipsum impe- 
rio responsurum. 800 

— Ad supplicationem Henrid de Hohenlohe magistri domus 
Sanctae Mariae Theutonicorum, omnes terras quas in par- 
tibus Gurlandiae, Letowiae et Semlgalliae conquirere po- 
tuerit, ei conoedit, cum regalibus quae ad imperium perti- 
nent juribus exercendis. 803 

— Ad supplicationem Henrici de Hohenlohey etc., compo- 
dtionis pactum inter Johannem Lausanensem electum et 
domum Theutonicorum anno 1248 initum saper ecdesia 
Chunicensi, conflrmat. 806 

— Qvitatem Bambergensem ad nundinas universales annua- 



960 



INDEX DOGUMEKTORUIL 



1245 



Jonio. 



ISjmiii. 



Jollo. 



JaUo. 



Jollo. 



JnKo. 



JaUo. 



sjuUi. 



JqUo. 



JuUo. 



Yeroiiae. 



Yeroiiae. 



Yeronae. 



Yeronae. 



Yeronae. 



Vemiae. 



Yeronae. 



Yeroiiae. 



Tanrini. 



Taailni. 



tim la luJendis maU et per tres aeptimaiias seqaentes cde- 
Inrandas dedgnat, omneaqoe mercatores Ulnc venientes snb 
SQo et imperU dacatn Tnit ease flecaroi. S09 

- Jacobam filinm qaondam Saiingaenrae de Ferrarla inyeelit 
de Garpineta et aliis coriis ia Regiiio, Matinensi et Bono- 
niensi episoopatllHU sltis, cam omnibos Jniibas qaae idem 
Salingaerra Joste tenoit. S 1 

- PhiUppo de Brandusio Jadid in Yicariata Pandaifl de Fa- 
sanella mandat at in lite inter abbatem Sanctl Salvatoris de 
Monte Amiato et Bonagratlam Petri et Friderid de Senis 
procQratorem, iternm testes prodacendos andiat. S 1 1 

- Gotfridum et Gonradom firatres de Hohenlobe certos fMit 
qaod nnnqnam eos gravabit in castro de Scfaipphe etperti* 
nentiis efns, qaae Ladewicas de Sdiippbe per Aastriae da- 
cem in gratiam saam refonnatas elsdem pro emenda per 
manus suas contradidit 812 

- Ad sappUcationem dyiam de Oppenheim fideUum soonim 
concedlt at noUas eoram occasione dadU evocari vd eztra 
dvitatem saper qaacamqoe caasa trabi possit ad Jadi- 
dum. Sis 

- UniYerBis castrensibos de Oppenbdm concedit ut ea quae 
pro se et haeredibas sals io eodem castro constrazerint, ad 
ipsos haeredes feodi titnio transeant. 314 

- Givitatem Spirensem ad generales nnndlnas in feslo sanc* 
tornm Simonis et Judae nsqae ad qaindedm dies cdebran- 
das deputaty omnesque mercatores iUnc venie&tes snb inq^ 
rU ducatu valt esse securos. 314 

- Gompositionem inter Meinhardum comitem de Gorida et 
communitatem liominam Portns Latisani super eorumdem 
libertate Inltam confirmat. 315 

- Ad snppUcationes dviam Wormadendomy promittit qaod 
tam clerieos quam laicos Wormatiae in compodtione assa- 
met quam factaras est dve cam Eodesla Romana sive cam 
archiepiscopo Magantino. 815 

- Ad instantiam Margaretae Flandriae et Hannoniae comi- 
tissae, per procnratores cjos recepto JnrameBlo, eam de 
fendis comitatas Namoroensis et partls Flandriae dtra Scal- 
dim cam qaatoor ministerUs, teira de Alost et insaUs inves- 
tlt, etc 327 

- Boniiacio mardiioni Montisferrati omnes ottmsas remittit, 



INDEX documentorum. 



961 



1245 



81 jQliL 



5 ang< 



angosto. 



angasto. 



frug-] 



[drca 
medinin 
augost] 

sept. 



23 «ept. 



Mpt. 



Tauriiii. 



TaurinL 



Taoriiii. 



Tanrini. 



Giemoiiae. 



Parmae. 



iqpt. 



Parmae. 




• . « • . 



eam de rectis fendis quae tenet ab imperio investit, omnia 
prlTilegia a se et antecessoribns suis indnlta conflrmat, et 
ratas habet promissiones eidem per Heniicum regem Sardi- 
niae flliom snum factas. 830 

- Uniyersis Angliae nobilibus scribit, sententiam depositionis 
in se in condlio Lugdnnensi latam quasi iniquam et Juris nul- 
lius redarguens, eosque hortatur ut secum insurgant ad cau- 
sam snam quae omnium principum est, defendendam. 332 

- Yenditionem viilarum Sancti Martlni de Stellone et Gorrae 
a Templariis militibus communitati Cariensium factam con- 
flrmat. 338 

- Gomiti Petro de Blandrate confirmat acquisitionem ab isto 
&ctam de sexta parte castri Lanzi in Canavesio, quam ei 
^endidit Guillelmus de Lanzo. 338 

- Ad suppiicationem homiiium dvitatis Carii, eos absolvit a 
conditionibus^ pactionibus, sacramentisetsocietatibusquibus 
erga aliquos nobiles, dvitates vel ecclesias sine suo man- 
dato tenebantur. 339 

- Scribit regi Castcllae cognato suo, ei conquerens de filio 
ejus Friderico qni commorans in curia sua, furtive ad rebel- 
les imperii sccessit. 340 

- Hol)erto de Castllione imperiali in Marchia capitaneo con- 
gaudet de novis quae sibi transmisit super facto Camcrinen- 
sium et Anconensium, monens tamen quod in aggrediendis 
Yenetis supersedeat. 348 

- Snb encyelicae forma sententiam depositionis contra se in 
condlio Lugdunensi latam quasi iniquam et Juris nuliius redar- 
guit, caeterosqne reges adhortatur ut secum insurgant ad 
causam communem defendendam. 348 

- Universls per Frandam constitutls scribit quomodo nego- 
tium suum, imo omnium prindpum, contra papam Lndo- 
yico regi et paribns laids Frandae commiserit, promittens 
d pax prooesserit, se cum eodem rege totam terram Jeroso- 
limitaDam ad christianorum ditionem revocaturum. 349 

- Pro gratis et acceptis civium Parmensium servitiis, Tebaldo 
Frandsoo eorum potestati et ipsi communi Parmae castrum 
Grondulae cum omnibus ejus pertinentiis et Juribus in per- 
petaum concedit. 362 

- Ad supplicationem dvium Parmensium,eispatenteslitteras 



962 



INDEX DOCUMENTORUIl 



1245 



sept. 



[septj 



Parmae. 



[sept] 



[sept.] 



[octobri 
ineunt.] 
[octobri 
exeunt.] 



nov. 



Papiae. 



[nov.] 



[nov. 



Cremonae.] 



deoemb. 



Parmae. 



deeemb. 



Groaaeti. 



indulget quibus flnes castri Grondnlae et territoril ejns post 
Inqulsitfonem dillgenter factam exprimnntor. 355 

- Amedeo comiti SalMiudiae castrl Ripolamm restitiiti^mem 
promittit, statim nt aiiqno modo vel caan ad manns snas per- 
venerit. 356 

- Sub encyclicae forma notnm facit se pace cnm Eoclesia 
desperata coUoquiom Parmae habnisse et tertiam partem 
proventuum et obventionnm ab omnibns ecdesila ezigen- 
dam jussisse» etc. 357 

- Suis Justiciariis mandat quod ab eoeleslis et dericis Jnris- 
dlctionis eorum snbventlonem exlgant, etlam snb poena car- 
ceris in contumaces. 360 

- Henrico fllio suo mandat nt coUectam ab eocleslis exigere 
debeat, et excusat se in hoc quod non pro ntllltate propria 
fadt, sed pro commnni. 361 

- Hortatur fldeles suos quod venlant ad exerdtom qnem in 
conterendos Mediolanenses coUegit 862 

- Culdam fldeli suo nuntiat quomodo Juxta flnmen TisindU 
castra sua posuerit, modico relicto IntervaUo inter se et 
HediolanenseSy quos ex altera parte Henricns rex Sardiniae 
cum Ecelino de Romano acriter aggressums est. 364 

- Privilegium a se dudum Ratisponensi eplscopo indnltnm re- 
vocat, eo quod iste episcopus quondam canodlarinsenrlae snao 
adversario suo papae adhaeserit; civlbnsqne itemm Jns indul- 
get communia consllia statuendl et ofSdales ordinandl. 366 

- Comiti Aldobrandino mandat ut dvitatem Grossetom niil 
hiemare disponlt, ad receptionem gentium et equorum qitari 
fadat. 374 

- Scriblt commnni Podll Ronld se fettdter in partlbns Gre- 
monae agere et Reglum misisse Henrlcum flUnm snum lega- 
tum In ItaUa generalem, qni factiosoa partim caroeri addixit, 
partim ad snpplidum oondemnavit 375 

- Ne defectus aUquis in Justitia ministranda flddibus snls 
adveniat, communi Parmend Jns concedit interponendi 
decreta pro pnpUlls, tntores creandi, emandpandi et ind- 
nnandl testes, etc. 377 

- Ad suppUcationem Henrid abbatls Sanctl GeorgU In Sylva 
Nigra» huic mcmasterio privlleginm ab Henrico qnlnto impe- 
ratore anno llia 16 JulU indnltnmi renovat et, quibnsdam 
tamen exceptls, conflrmat. 380 



INDEX DOCOMENTOROM. 



963 



1246 

Januar. 



Januar. 



febmar. 



[fcbr.] 
[fcbr.] 



[febr. 

vel 

martio.] 

[febr. 

vel 

martio.] 

7S april. 



[aprili 

vel 
maio.] 
maio. 



maio. 



15 maii. 



[maio.] 



Gfoaseti. 



Grofiseti. 



Groflseti. 



Saleml. 



Gapuae. 



Alifiae. 



Gampiliae. 



• ••.••. 



— Homines castri de Golle et districtus cam Justis eormn pos- 
sessionibas snb sua et imperii protectione recipit, eisqae 
confirmat bonas consuetudines quibus temporibus avi et 
patris sui usi faerant. 885 et 915 

— Gualfredum fllium quondam Castelani de Gluscio (Oiiasi) 
publicum imperii tabellionem constituit. 885 

— Fridericum de Antiocbia filium suum in Tuscia et ab Amelia 
usque Gornetum et per Maritimam vicarium generalem con- 
stituity cum mero et mixto imperio et gladii potestate. 887 

— Scribit regi et universis baronibus regni Frandae, narran 
eis processum babitum inter ipsum et papam. 389 

— Regibus et principibus orbis scribit quod sibi in defensione 
Jurium temporalium contra papara et cardinales assistant, 
cum ipse firmiter in proposito babeat omnes ciericos ad illum 
Btatum reducere quales fuerunt in Ecclesia primitiva. 891 

— Gujusdam urbis in Germania cives oommendat quod litteris 
papae audientiam denegaverint, bortaturque ut nullum nun- 
tium eos subvertere cupientem admittant. 898 

— Givibus Spirensibus mandat quod cum papa in Germaniam 
Ferrarensem electum cpntra se nuper transmiserit pro prin- 
dpum fide corrumpenda, ipsi legatum eumdem vel nuntios 
ejus terram suam ingredi non permittant. 895 

— Varias amids et fidelibus suis epistolas mittit de coi^ura- 
tione proditorum suorum, de captione Scalae et obsidione 
Gapaccii, necnon de victoria in Perusinos et Assisinates 
reportata. 403 

— Guidam Alemanniae prindpi scribit quod Gonrado Roma- 
norum regi filio suo viriliter assistat contra landgravium 
Tboringiae coojurationes illicitas temere machinantem. 415 

— Givibus Camerinensibus ad fidelitatem suam redeuntibus 
omnes culpas, offeusiones et poenas remittitnecnon et vidnis 
communitatibus, cum moderatione salarii potestatum. 415 

— Sifrido dc Vroweml)erch et ejus liaeredibus auctoritatem 
concedit tractandi causas super proprietatibus, haeredita- 
tibus ac possessionibus in comitatu de Hage» etc. 417 

— Friderico de Antiochia imperii in Tusda vicario generali 
mandat ut proliibeat ne abbas Sancti Salvatoris de Monte 
Amiato ab offlcialibus curiae indebite molestetur. 419 

— Magistris procuratoribus curiae in Apulia mandat quod 
Gasale Ruptum et tenimentum Sancti Matthaei quae Andreas 



964 



INDEX DOCVMKNTORUIL 



1246 



[maio 
exeunt. ] 

30 Junii. 



7jalii. 



21 JuUi. 



[Jalio 
exeunt. ] 

[Julio 
exeunt. ] 

Sljulii. 



25 aug. 



Siaug. 



[cifca 
august.] 



[sept.] 



Apud 
Ariauum. 

Grepaeuore. 



Apud 
Sanctam 
Luciam. 



Apud 

Sanctum 

Petrum 

de Olivola. 

Apud 

Sanctam 

Guistinam. 

Sorae. 



de Gicala quondam tenebat monasterio Cavenai restitaantt 
Bisi conventus sit contentus oensu eodem sibi ab imperiali 
curia persolvendo. 421 

- Universis fldelibus conqueritur quod papa petitionem suam 
de purgatione sua per solemnes nuntios ad eoriam RonMoiaa 
delatam, non solum exaudire , sed etlam audire nduerit. 429 

- Friderico de Antiocliia imperii in Tusda vicario general 
tabelliones publieos et Judioes iHdinarios in Jurisdietione 
ipsius creandl potestatem ooncedlt, ete. 482 

- Johanni Horeno, magistro procuratori curlae Prindpatos 
et Terrae Laboris, mandat quod quasdam terras, domos et 
vineas sitas in Ebulo et Djrano, quas proditores sui a mona- 
sterio Gavensi tenebant» sl a coria sua captae faerint, ddem 
monasterio restituat. 485 

- Scribit Alphonso primogenito Fornandi regis CasteHae, di- 
lecto nepoti suo, de capti<me castri Gapaodi et suppUdo 
proditorum suorum. 438 

" Quemdam fidelem suum coomiendat de devotlone , cum 
insinuatione prosperi sui status. 441 

- Cremonensibus seribit narrans suos felices eventus, et quod 
prostratis proditoribus suia drea Italiae negotla haUlios Id« 
tendere valet. 448 

- Johanni Moreno, magistro procuratoii coriae PHndpatus cC 
Terrae Laboris, mandat quod quamdam exactionejm per 
Robertum de Caiano proditorem soum ecdesiae Sanctl Blasil 
de Salvia contra Jus impodtam, a stalleriis demanil amplius 
requid non permlttat ' 444 

- Friderico de Antiochia Imperii In Tusda generali vieario 
mandat ut abbatem et eonventum Sancti Salvatoris de 
Honte Amiato mittat in possesslonem dedmarum castri 
Montisnigri. 4$% 

- Guillelmo de Palma Justitiario BasUicatae mandat quod 
abbatem et omventum Gavensem padflca easalis Ghmoo- 
simi possessione gaudere CBdat. 455 

- Scribit Sarraeenis Sidliae rebdlionem eorum increpans et 
se ad ultionem paratum nuntians , nlsl praeSio tenqpore • 
montibus ad planltiem descendant. 456 

- Guidam capltaneo scriblt eommendans eum quod cepeiit 
Bfasnerlum de Bui^ potestatem Parmae et eum ad caflam 
suam cum ooopedlbus flsrrds transmlserit. 460 



INDEX DOCUMENTORUM. 



965 



1246 

19 0CU 



[drca 
octobr.] 



novemb. 



Dovemb. 



[drca 
nov.] 

[nov. 
exeant.] 



sdec. 



[anno 
cxeiint.] 

[anno 
exeoDt.] 

[anno 
exeont.] 



[anno 
cxeiBit.] 



Baroli. 



Lnoeriae. 



Lnoeriae. 



Foggiae. 



• • • • 



VL Pana. 



'— Angelo de Pavia procnratori cnrlae suae in terra Barensi 
mandatom qooddam transmittit pro archiepisoopo Barensi 
flddi BQO. 461 

— Dedarat per privilegia a se ecdedae Sancti Nicolai de Baro 
ooncessa nihU fuisse derogatnm Jnribus parochialibQS et eon- 
gruae snbjectloni qnae ecdedae archiepisoopali Barensi com- 
petnnt. 463 

— Unlversis offtdalibus per regnum Sidliae constitutis man- 
dat ut equos, arma, victualia et necessaria quaellbet pro 
Ludovico Franoorum rege transfretare disponente, per 
regnum suum emi, eitrahi et ad partes ultramarinas deferri 
libere permittant. 465 

— Motum fodt se mercatoribus imperii et regni sui concessisse 
ut Frands crucesignatis bladum et alia victualia snppeditare 
possint, idonea sibi praestita cautione quod eadem victualia 
ad necessltates infldelium suorum non del>eant convertl. 466 

— Scribit Ezelino, Saracenis Sidliae ad mandata sua redire 
coactis, non Jam adesse impedlmenta quae suum in Itallam 
redltum retardent. 47 1 

— Scribit regi Franciae quod cum nuntii ipsius in communl- 
bus negotUs apud curiam Bomanam miniqie profecerint, 
communis i^juria utrumque arctius conjungat ad temporalia 
Jura acriter oonservanda. 473 

— Ademario de Trano, maglstro procuratori curiaesuaein 
Prindpatu et terra Beneventanay mandat ut abl>atem etoon- 
ventum Cavensem oontra stallerios ab Ipso statutos In pos* 
sessione cujusdam tenimenti in territorio Pollae apud Busti- 
lianum protegat, 475 

— Invectlve scribit Bomanis qui receperunt proditores suos, 
adhortans ut ad eorum exterminium procedant. 478 

— Fratribus Praedicatoribus scribit quod quosdam fratres 
bujus ordinis In se et sacrum imperium ubique debacchantes 
in posterum compescant. 479 

— Friderioo de Antlochla fllio suo notum fiidt quod regni- 
colae qui regno exiverunt et In peregrinis partibus commo- 
rantur, securius reverti possint, lils exceptls qui de prodi- 
tione notati vel forl)anniti sunt. 481 

— Guidam vlcario suo et potestati castri Plebis mandat ut pro 
salario potestatum nihil amplius exigatur ultra solitam et 
approliatam formam castri ejusdem^ 483 

133 



966 



INDEX DOCDMENTORUM. 



1247 



21 jan. 



[Jan.] 



22 Jan. 



18 feb. 



[febr.] 
[febr.] 



[febr. 

▼el 

martlo.] 

[febr. 

vel 

inartio.] 

martio. 

aprili. 

[aprlli.] 



aprili. 



apriii. 



Foggiae, 



Foggiae. 



Capuae. 



Apud 

S. Quiricum. 

Pisis. 

Parmae. 



Cremonae. 



— Augelo de Pavia procuratori eariae suae in terra Bareusl 
maudat quod praeceptori domus Teutonioorum io Apulia 
restituat quasdam domos aedificatas in terra apud HcMiopo- 
lim , quas a monasterio Sancti Yiti eadem domus teuet. 487 

— Cuidam capitaneo signiflcans se proxime itnrum In Italiam^ 
ad oonfiislonem rebeUium, mandat quod eum equis et armis 
praeparatum cum caeteris fidelibus inveniat. 491 

— Fratri Stepliano massario curiae suae in terraBarensi man- 
dat quod sententiam magnae curiae suae pro monasterio 
Montis Virginis latam executioni mandare procuret 495- 

— Fratri Stepbano roassario curiae suae iterum mandat quod 
restitutionem casallni et domus in terra Barensi sltorum pro- 
curatori monasterii Mcmtis Yirginls fiioere non differat. 49^ 

— Civibtts Urbeveteris nuntiat victoriam a se de rel)ellibuS' 
imperii reportatam. 919 

— Varia mandata diriglt ut cum villa Pontis Tremuli a flde- 
Iltate imperil deviarit, castro ejusdem in devotione sua per* 
severante, ad requisitionem Friderici de Antiocbia, vicarii 
impenalis in Tuscia, per vires et solertiam edometur rebellio 
bujus villae , etc. 497 

— Regi Anglorum signiflcat quod cum partes Itaiiae repetere. 
sit paratus , fllium suum Henricum ejusdem regls nepotem 
dimidit in reguo Siciliae vicarium generalem. 502 

— Scribit Cremonensibus confbrtans eos in flde el asserit s» 
cito iturum ad partes illas in ezterminium suomm rebd- 
lium. 50& 

— Ugonem Banaldum Guidonis Tarduccii de Cortona pobli- 
cum imperii ta])ellionem consUtuit. 512 

— Augelum Bominicum de Cortona publicum imperii tabel- 
llonem constituit. 51 S 

— Scribit nobilibus regnl Franciae summom pontificem post 
conspirationem uecis soae apud Anagnlam proAigos alere et 
fovere, simulque accusationem diluit in ae de morte papae 
mafhinata illatam, etc. 514 

— Ad supplicationem Uberti Pellavidni et Johannae oomi- 
tissae sororis ejus, Guidonem et Simonem ooDdteSy ejusdem 
Joliannae fllios, cum eorum possessionibus in suaprotec- 
tione suscipit et instrumenta divisionum inter eorom peren- 
tes quondam facta conflrmat. 516 

— Post mortem Friderici Austriae ducis, privilegium a ae ipso 



INDEX DOGUMENTORUAf. 



967 



1247 



{aprill. 



[maio 
ineunt.] 



Gremonae.] 



S maii. Gremonae. 



Smaii. 



Uanio.] 



[Jonio.] 



Jonio. 



Jonio. 



Jnlio. 



Jnlio. 



Gremonae. 



Carii. 



Gheril. 



Incastris 

in obsidione 

Parmae. 

Incaatris 

in olMidione 

Parmae. 



qnondam dvibns Yiennensibns indultnm et qnod dox iste 
soblata aorea bolla cassaverat, ad eorom sopplicationem 
renovat et inserendo confirmat% 524 

— Goidam Alsatiae dvitatiab Argentinense episcopo proditore 
soo obsessae sobsidiom pollicetor , monens qood a Gremona ver- 
sos Alemanniam iter suom in instanti dirigere proponit. 526 

^ Scribit Hogoni comiti Sancti Pauli se ad offerendam pur- 
gationem Logdunom mox iturom, et postmodom solempni 
colioqoio celebrato Germanlam petiturom, hortatorque ot 
sibi cum honorabili comitiva occurrat. 528 

— B. de Palude imperii vicario a Papia superios mandat ot 
cives Papienses si necesse foerit constringat ad censom per 
eos pro loco Besati monasterio Sancti Salvatoris de Papia 
debitom exsolvendum. 532 et 920 

— Pactiones a Gualterio de Ocra suo generali procuratore 
cum Amedeo comite Sabaudiae initas confirmat, tam de res- 
titutione castri Ripolarum quam de matrimonio inter Man- 
fredum filium suum et Beatricem ejusdem comitis filiam 
contrahendo. 535 

— Pisanis gratias agit quod ad requisitionem Friderici de 
Antiochia in Tusda vicarii, in depopulationem rebellium 
Perusinorum viriliter processerint 539 

— Scribit coidam capitaneo ot fieri fadat inqoisitionem de 
qoodam Aretino qoi didtor fidelis, capto inermi inter infideles 
Perosinos. 540 

— Monasteria vallis Pesii cnm hominibos, grangiis, possessio- 
nibus et omnibos bonis ejus sub protectione sua recipit, et 
Jaoobum marchionem de Garreto generum suum mandati 
sui execotorem statoit. 540 

— Goidoni Dalphino comiti Yiennae et Albonis comitatom 
Yapincensem et Ebrednnensem ac omnia alia ejos bona con- 
firmat, conceditqoe allodia in diversis Dalphinatos comita- 
tibos constitota. 542 

— Sententlam a Bertholdo marchione de Hohenborg, imperil 
a Papia soperios vicario generaii » inter Astenses et All>enses 
prolatam soper exhalxitatione plani Gliarasd, approbat et 
confirmat. 552 

— Ad suppiicationem Berardi archiepiscopi Panormitani , pri- 
vilegia ecdesiae Panormitanae conflrmat. 553 



968 



INDEX DOCUMENTORUUL 



1247 

[Julio 
exeunt.] 



[JnUo 
ezeiint. ] 



[Julio 
exeunt] 

[aug-] 



augosto. 



9 sept 



[sept. 
exeunl.] 



[drca 
nov.] 

[anno 
exeont.] 



[anno 
exeont.] 



[anno 
exeant.] 



In castris 
10 obsidione 

Parmae. 

In castris 
in obsidione 

Parmae, 



• • • • . 



— Scribit regi Franciae quod cum Lugdunum ad offerendam 
purgationem suam contenderety inopinatus rumor rebeliionis 
Parmae propositum suum mutavit et regredi coegit ad obsi- 
dendam banc dvitatem, etc^ SS4 

— Nuntiat eapitaneo regni Sidliae quomodo intendebat ire 
Lugdunum ad praesentiam papae, sed ab itinere propter 
relMllionem Parmae revocatus in obsidione bujus urbis in- 
sbtit. 555 

- Guidam Tusciae communitati mandat quod ndttat ad exer- 
citum omnes l)e]latores quum de proxima deditione Parmae 
fldudam Jam conceperit. 557 

- Scribit Mutinensibus fldelibus suis quod sibi in obsidione 
Parmae detento bonorabilem armatorum oomitivam trans- 
mittant 564 

- Viterbienses ad fldelitatem suam redeuntes in gratia sua 
recipit, Imnna eis relaxat| bonosque usus et consuetndines 
conflrmat. 565 

- Statuit ut quoties potestas Auximi pro servitiis imperii a 
dvitate profldsd contigerit, non ultra viginti solidos per 
diem exigere praesumat. 568 

- Capitaneis regni Sidliae scribit de captione BreselH, nun- 
tiatque dum cardinalis Octavianus qni ad succursum Par- 
mae advenerat vota olisessorum firustraverit, de oderi urbls 
deditione non esse dubitandum. 569 

- Fidelibos suis in Tuscia qui ad mandatum Friderid fllii sui 
milites miserant, regratiatur, mandatque ut nunc dsdem 
mittant stipendia pro tribus mensibus, etc. 576 

- Magistris rationalibus Sidliae mandat quid in absentia sua 
observare det>eant in rationibus ab offlcialibus exigendis, 
Jubens quod omnia mandata sua fldeliter niliil omisso re- 
gistrentur. 577 

- Justitiariis regni et imperli mandat ut procedant oontra 
clerioos non celebrantes missarum solemnia tempore inter- 
dictiy et quod rellgiosi non transferant se de dvitate in dvi- 
tatem. 581 

- Capitaneo suo respondet eommendans eum de processu 
babito circa dvitatem Taurini, et mandat quaHter sit pro- 
cessurus de militibus Jurlsdielloni^ suae in equis et armis 
instruendis^ 922 



INDEX DOCUMENTORUM. 



669 



1248 



Janaar. 



[febr. 
ineoiit] 



[febr. 
ineant.] 



febmar. 



Apud 

YictiNiam 

in obddione 

Parmae. 



[drea 
febr.] 

[febr. 
exeunt.] 



[martio 
fnennt.] 

[roart.] 



[martio 
exeant.] 

[aprili 
ineant.] 



80 april. Gremonae. 



[aprili 

vcl 
maio.] 



— Ad soppHeationem Ecoelini de Romano, Guezolo de Prata 
fldeli suo qaamdam terram in Foro Julii sitam cum perti- 
nentlia et Jaribus in perpetuum feudom concedit. 583 

— Narrat fldelibus suis victoriam Friderici nepotis sui apud 
Taurinum, descril^ens quomodo Mantuani ad pontem Padi 
ab Henrico fllio suo profligati fuerint et Guelfl e Florentia 
per Fridericum de Antiocliia expulsi. 584 

— Florentinis gratulatur quod in gratiam suam redierint » man- 
dans ut obediant fllio suo Friderico de Antiocbia quem eis 
in potestatem mittit quasi imaglnarium personae suae. 587 

— Praecipit ut Catanensis ecclesiae I>ona in indicem exactis- 
sime referantur eorumque descriptio pablicis tabulis man- 
detur. 588 

— Quibusdam fldelibus suis respondet quod per liberationem 
et excontrum captivorum qui in carceribus Parmae detinen- 
tur, boni generalis utiiitas nunc tolli posset 590 

— Regni offldalibus scribit quomodo castra sua ante Par- 
mam fuerint ab bostibus incensa, monetque ne falsis cre- 
dant rumoribus neque litteris bulla aurea vel sigillo regni 
quae perdidit signatis fldem adliibeant. 594 

— Notum facit principibus et universis fldelibus suis quomodo 
fuerit del)ellatus ante Parmam. 596 

— Johanni Turdo de Messana scribit, consolando eum de 
morte fllil occisi in expugnatione Yictoriae. 598 et not 1. 

— Fidelibus suis scribit de victoria habita contra Parmenses 
post expugnationem suorum castrorum et de nece Bemardi 
Rolandi Russi, proditoris sui. 609 

— Guidam communi mandat quod faciat Justam emendam 
militibus qui equos et arma ae res alias in ezerdtu suo per- 
diderunt. 611 

— Stephano Jaquinto de Baro, magistro camerario terrae 
Idrunti, mandat quod fratres monasterii Casinensis post mor- 
tem Stephani abbatis contra Justitiam non molestet, super 
possessione qaarumdam obedientiarum et domorum. 620 

— Mandat comitibus et nobilibus regni Sidliae ut parent se 
ad procedendum armata numu contra rebelles imperif, nun- 
tians victoriam de infidelibus reportatam et captionem Qvi- 
tatis Novae. 933 



970 



INDEX DOCUMENTORUIL 



1248 

maio. 



[maio 
Junio.] 
junio. 



Incastrisin 

depopula- 

tioneParmae. 



In castrisin 

depopula- 

tioneParmae. 



Jonio. 



[Jnnio 
exeont.] 

[jonio 
exeont. ] 

[Junio 
ezeunt.] 



[jnnio 
exeunt ] 

18 Julii. 



Incastriflin 

depopula- 

tioneParmae. 



• • • • 



Papiae. 



24 Julii. 



Apud Gaaale 
S. Evasii. 



— Pro gratis et acoeptis servitiis eommunis Eugubli fideUum 
suorura, eis castrum coliis Pergulae cum omnibus peitineii- 
tiis ejus in perpetuum oonoedit. 615 

— Scribit oomiti Casartano Ludovicum regem Rnneorum In 
transfretatione prozima per Sldliam transiturom» mandat- 
que ut statim ad partes illas aeeedat pro rec^one dletl 
regis. 626 

— Ad suppllcationem Ortolfl Garstensls abbatls, de yerbo ad 
verbom renovat prlvilegium a Friderico qu<mdam Austrlae 
et Styriae duce 18 sept. 1286 eidem conTcntui Indultum, 
testaturque advocatlam bujus monasterii ad manus suas 
perpettto retinere velle. 628 

— Ottoni oomiti palatino Reni et dud Bawariae pro fideiitate 
hactenus exhibita in odlum perfidlae Ottonls duds Meraniae 
proditoris sui, comitatus de Muemburch et Scherdingen In 
feudum confert. 681 

— Significat comiti Novdlo proqperos rumores de exerdtu 
suo et quomodo Mediolanenses et PlacentinoB ante Fkxen- 
solam fngaverit. 632 

— Eegratiatur euidam communitati de oblata siU peeunia, 
et vult quod in collecta generali eHs imposlta haee obiatlo 
compotetur. 638 

— Fidelibus suis scribit quod cum ad plenam Parmendum 
destructionem pecunia slbi tantummodo defldat, ad eos 
Philippum Pattensem ej^seopum mittlt pro pecunla reoolii- 
genda et celeriter transmittenda. 634 

— Increpando scribit offldalibus suis de regno super mittenda 
peconia et ut obedlant Pliilippo Pattensi episcopo quem ad 
eos nuntium mittit. 686 

— Papiensibus mandat quod monasterio Sanctl Salvatoris de 
Papia pecuniam quam d debent pro loeatione Besati et ter- 
ritorii ejusdem exsol vere eurent ^ vd saitem Ipsam in summa 
exactionis quam annuatlm ab ipso monasterio requirunty 
compensent. 687 

— Notum fiidt quod cum olim castrum Olibani ad ecdedam 
Salemitanam pertinens per maglstrum Teutonicorum Her- 
mannum custodiri fecerity per castdlanos et servientes suos 
expensis praedictae eodedae nune quoque custodiendum 
dudt, etc. 688 



INDEX DOCUMEMTORUM. 



971 



1248 

augusto. 
[ang.] 



[aug.] 
[a«g.] 

ssept 



z nov. 



7 nov. 
8nov. 



novemb. 



novemb. 



novemb. 



novemb. 



novemb. 



novemb. 



Apad Gasale 
S. Evasii. 



Apnd Casale. 



YeroeUis. 



YerceUto. 
Veroeilis. 



yercellis. 



Vercellis. 



Yercellis. 



YerceUis. 



Vercellis. 



Vercellis. 



— Conventui Gasaenovae promittit quod ab ipso coUectas non 
nisi per marcliionem Jacobum de Caretto coUigi faciet. 641 

— Cuidam civitati Marcliiae significat se cito iturum ad 
partes eorum, rebus Pedemontis ubi terram marcliionis 
Montisferrati proditoris sui depopulatur, in proximo expe- 
ditis. 642 

— Regi Sardiniae flUo suo narrat felices suos in parttt)us 
Montisferrati successus. 643 

— Muntiat regi Anglorum quod non potuit obtinere pacem 
cum papa, Ucet rex Francorum partes suas apud eum inter- 
posuerit. 644 

— Potestati Papiensi mandat ut super recoUectione tertiariae 
proventuum monasterii Sancti Salvatoris de Papia aliquem 
idoneum statuat| per quem domus ipsius monasterU repa- 
rentur. 653 

— Comitem Allemanumy fratres ejus et ipsorum consortes de 
comitatu Radicate investit cum omnibus pertinentUs, privi- 
legUs et eUam mero et mixto imperio. 656 

— Revocat donationem quam Ottoni quondam duci Meraniae 
de regalibus in civitate fiisuntina fecerat. 657 

— Amedeo comiti Sabaudiae et comiti Tbomasio de Sabaudia 
fratri ejus potestatem concedit pacis inter se et summum 
pontiUcemtractandae secundumformamipsiusasedatam. 657 

— Comitem Thomasium de Sabaudia vicarium imperU gene- 
ralem a Papia superius constituit. 658 

— Comiti Thomasio de Sal)audia et flUis ejus legitimis utrius- 
que sexus in perpetuum in rectum feudnm Canapitium cnm 
rationibus et pertinentiis concedit, sub flde homagU imperio 
faciendi. 658 

— Comiti Thomasio de Sabaudia et fllUs ejus legitimis utrius* 
que sexus in perpetuum in rectum feudum Montem Cale- 
rium et Castrum Vetus cnm rationibus et pertinentiis con- 
oedit. 660 

— Comiti Thomasio de Sabaudia et flUis ejus, etc., dvi- 
tatem Eporediam cum rationibus et pertinentiis ejus conce- 
dit, etc. 661 

— Comiti Thomasio de Sabaudia et flliis ejus, etc., confert dvi- 
tatem Eporediam ona cum territorio Canapitii et omni ratione 
ad se et imperium spectante in castrum de Lanzo. 662 

— Sese obUgat ad acquirendum infra duos annos castrum 



972 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1248 



DOYemb. 



Vercellis. 



noyemb. 



Yercellis. 



noTenib. 



YercelUs. 



[nov.] 



noTemb. 



Veroellls. 



novemb. 



VerceUis. 



deoemb. 



Veroellifl. 



deoemb. 



Vercelllfl. 



[dec.] 



deoemb. 



Lancel a domlnls illios loci, tonc lUod traditnms eomiti 
Tbomae de Sabandla infra termlnum In ooncesslone illi £uta 
stabiUtnm. 663 

— Comiti Thomaslo de Sabaudia et flUis fjns, etc., confert 
dvltatem Taorlnamy pontem et casteUom Jozta pontem 
noviter eztractum castraqne et loca Caborettl, Gastrl Vete- 
ris, Montis Calerii et Collegni, com omnlmoda Jnrfsdlctione 
aliisqoe Juribns. 668 

— Comiti Thomasio de Sabaudla hane licentiam coneedit 
quod aedificet vel aedificarl procuret castra, tnrres et mu- 
nitiones apud Taurinum, Monteo» Caleriumy Gaborettum, 
Colegnum, Eporediam, in terra Canq^ et etlam apnd 
Lanzum. 663 

— Promittlt se procnraturom traditionem comltl Thomaslo 
de Sabaudia faciendam locorum superlus expressorum per 
Jacobum de Caretto suum generum, qul dkta loca slbi eom- 
mendata hactenus tenebat, etc. 664 

— Comltem Thomasium de Sabaudia Investlt de castrls et 
terris superius expressls, sub certis condltlonlbos et cum flde- 
Utatem praestiterit regl Conrado. 665 

— Gulgonl Dalphino Viennenri eonsangntaieo sno de annuo 
feudo treoentamm nndarum anri percipiendarum de camera 
sua singuUs annls In festo Resurrectlonls Domlnlcae pro- 
videt. 666 

— Camerarlo Gof gonis Dalphlnl Ylennensls , db devotionem 
ejos et grata servitia » de annno feudo qulndedm undamm 
auri perciplendamm de camera sua singolis annis pro- 
vldet. 666 

— Terdonensibus fldelUbus suls Uoentlam concedit eodendl 
novam monetam sub suo nomlne et sua Imaglne pereosam f 
quae redplatur ubiUbet sicut allarmn dvltatom ligurlae 
rooneta redpitur. 669 

— Gommuni Lucanomm provlndam Garftignanam qnam 
Henrico fliio suo oontulerat, In reetum fBOdnm pfo fldd 
recompensatlone concedlt cum omnlbns ratlonQ>us et pertl- 
nentlis. 671 

— Mandat Henrlco flllo suo quod non turbetnr propter eofr* 
cessionem Lunesanae et Garfagnanae quam Plsanls et Lnca- 
nls Ipse fedt, necessitate publica suadente. 673 

— Bonifodum marchlonem Montisferratl In gratiam Mm 



INDEX DOCUMENTORUM. 



973 



1248 



decemb. 



decemb. 



[drca 
dec.] 

[anno 
exeunt.] 



[anno 
ezeant] 

1249 

jannar. 



12jan. 



lajan. 



januar. 



febmar. 



20 febr. 



Yeroellis. 



Vercellls. 



Paplae. 



Papiae. 



Papiae. 



Cremonae. 



Cremonae. 



Cremonae. 



VI. P*rs2. 



redpit, eiqne concedit in feudnm castmm Vermaey episcopo 
Vercellensi qni illud detinebat ablatum. 678 

— Gomiti Thomasio de Sabaudia imperii a Papia superius 
generali vicario et baeredibus ejus pedagia , regalia et pas- 
cua omnla terrae quam habet in comitatu Sabaudiae et in 
partibtts Pedemontis, concedit. 674 

— Gomiti Thomasio de Sabaudia concedit ut recoUigere possit 
propriis manibus omnes ezpensas sibi incumbentes ratione 
custodiae et tuitionis terramm suaram, etc. 675 

— Gapitaneo Taurinensi mandat ut juxta priomm tenorem 
litteraram, quosdam captivos pro quibus comes Thomasius 
de Sabaudia sibi supplicavit, liberare non omittat. 676 

— Concedit et conflrmat B. de VercelUs quaedam bona ibi 
expressa quae Petrus Blcherius et alii milites statuti super 
distribuendis bonis Vercellensium proditoram, eidem danda 
providerant. 683 

— Vatado Graecomm imperatori nuntiat quomodo sacerdotes 
Ecclesiae occidentaiis non solum in destractionem omnium 
principum, sed etiam in suae vitae naufragium conspirent, 
fellcitati orientallum potestatum invidens quae tales adin- 
ventiones non verentur. 685 

— Communitati piscatoram de Papia licentiam concedit pis^ 
candi in fluminibns Ticini et Padi et in omnibus Lombar- 
diae aquis, sub conditione praestationis piscium quando ipsum 
per districtum Papiae transire continget. 687 

— Martinum Santepiphanium per baculum ofiflcio notarii in- 
vestit cum potestate conflciendi instrumenta per totum im- 
perium. 689, not. 1. 

— Manfredo marchioni Lanciae a Papia usque ad Aste capi- 
taneo mandat quod Papienses cogat ad restituendum quod- 
dam pratum abbati Sancti Petri in Coelo Aureo. 689, not. 1 » 

— Conflrmat privilegium Friderici quondam Austriae ducis 
datum 12 Julii 1242, quo dux iste ecclesiae S. Petri ultra 
Judenburch quoddam ovile suum donaverat 689 

— Pactum conflrmat quo homines de Casali Sancti Evasii et 
homines de Paciiiano in unam universitatem rediguntur, 
Jubetque ne capitanei sui qui pro tempore apud Casale fue- 
rint, uliam inter utramque commune distinctionem adhi- 
beant. 694 

— Postquam ad suum dominium terram Corilionis revocave- 

123 



974 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1249 



febmar. 



[febr. 



[mart.] 



[mart.] 



martio. 



[martio 



[mart.] 



[mart.] 



[martio 

ye\ 
aprili.] 

16 april. 



Gremonae.] 



Apud 

Pontem 

Tremuium.] 



Apud 
Fuciclum. 



rit« Boniiiado de Camerana in recompensationem confert 
easaie et castrum Militelii in yalle Neti, sub omditione ser- 
yitii miiitaris, Juribusque regaiibus sibi reservatis. 695 

- Comiti Thomasio de Sabaudia et haeredibus ejus legitimis 
utriusque sexus confert in feudum castrum Montuxohun, sub 
conditione homagii Romanorum imperatori faciendi. 698 

- Mandat Aretinis fldelibus suis ut parent se armis et equis, 
cum ezpeditis Jam negotiis LomlMurdiaey intendat ire in Tus- 
ciam ad eztremam confusionem suorum re])ellium. 698 

- Mandat comiti Casertano ut de turbationibus Siciliae fide- 
liter inquirat, sibi rescripturus post inquisitionem quam 
aequo animo fleri Jul)ety injungitque ut in fratres Praedica- 
tores et Minores sibi contrarios etiam per igneum suppli- 
cium saeviat. 699 

- Mandat capitaneo regni Siciliae ut procedat oontra reli- 
giosos portantes litteras papales in regnum per incendii 
poenam, fldelesque suos qui eosdem non expectato Judido 
oociderint impunes esse Ji]d>et. 701 

- Fidelibus suis de Alemannia nuntiat se negotiis Loml)ar- 
diae felidter dispositis, partes Tusdae providisse repetendas, 
abinde ad Teutoniae partes gressus suos directurum. 703 

- Signiflcat cuidam nobili prosperum adventum suum ad 
partes Pontls Tremuli, abinde in regnum Sidiiae processu- 
rus. 704 

- Universls prindpibus scribit quomodo papa sibi vitam au- 
ferre molitus Aierit potione venenata per medicum porrecta, 
eosque hortatur ut sacerdotibus temere sibi dominium spi- 
rituale et seculare vendicantibus flrmiter reslstant, etc. 705 

- Maudat capitaneo regoi quod procedat ad vindictam Petri 
de Yinea proditoris, qoi mortis haustum sibi studuit propi- 
nare et in regnum mittitur ultimum supplidum subitu- 
rus. 708 

- Begi Franciae conqueritur de processu papae et de firatri- 
bus Praedicatoribus et Minoribus contra se in regno agenti- 
bus, simulque denuntiat, uberlcnre tempore suc^ente, illi 
se victualia in partibus transmarinis missurum . 710 

- Guillelmo Turrioni magistro camerario Terrae Lal)ori8 
raandat quod conventui Cassinensi domum unam apud Sanc- 
tum Germanum quam Taf furus de Capua quondam violenter 
occupa verat , fadat resignarl . 718 



INDEX DOCUHENTORUM. 



975 



1249 

20 april. 



Apod 
Fuchidum. 



20 april. 



Ficeclio. 



maio. 



Pi&is. 



25 maii. 



Neapoli. 



[circa 
maium.] 



[junio.] 



[Jnnio.] 



junio. 



fieneventi. 



2 1 junii. 



Beneyenti. 



26 Junii. 



Beneventi. 



[Julio.] 



— Ticdo de Golle yicario oomitatus Senensis mandat nt ad 
qoiaitionem abl>atis Sancti Salvatoris de Monte Amiato par- 
tes de poneasione castri Plani Gastagnarii oontendentes in 
brevi termino ad magnam imperialem curiam citet, etc. 722 

— Friderico de Antiochia imperiali in Tuscia vicario generaii 
mandat ut snper petitione abbatis Sancti Salvatoris de 
Monte Amiato pro mercato Plebis de Lamnla secundum Jus 
procedat 723 

— Pro gratis servitiis Uberti marchionis Pellavicini, eidem 
marchioni multa castra in episcopatibus Parmae, Placentiae 
et Cremonae sita cum appenditiis eorum et Jure ezigendi 
pedagia per Padum concedit et conflrraat. 728 

— Ticcio de Golie vicarlo Sancti Quirici et episcopatus Senen- 
sis mandat ut sententiam magnae suae curiae contra procu- 
ratorem Frederici et Peponis civium Senensium super castro 
Plani Gastagnarii in favorem abbatis Sancti Salvatoris de 
Monte Aroiato latam, in praesenti exequi non omittat. 733 

— Mandat fllio suo ut aliquem Lombardum eligat et ipsum 
ad regendam civitatem Esculanam debeat destinare festi- 
nanter. 735 

— Scribit Bononiensibus quod non elevent se in superbiam 
propter victoriam habitam de Henrico fllio suo, et quod incon- 
tinenti liberent eum cum omnibus allis quos ceperunt. 737 

— Regratiatur communi Mutinensi dolenti de casu regis 
Sardiniae, monetque ut in flde sua perseverent, quum ulti- 
mae rebellium suorum depressioni vacare disponat. 739 

- Gomitem Thomasium de Sabaudia generalem imperii lega- 
tum in Lombardia a flumine Lambro superius constituit, 
cum mero et mixto imperio et gladii potestate, etc. 741 

- Gomiti Thomasio de Sabaudia pro gratis ejus servitiis con- 
cedit ut in civitate Taurinensi pedagium decem solidomm 
monetae provincialis de quocumque trosello exlgat, compu- 
tato in hoc veteri septem solidorum pedagio. 748 

- Guillelmo Tunnono sive Turrioni Terrae Laboris et comita- 
tus Molisii magistro camerario mandat ut Gualterio de Ocra 
electo Gapuano restitui faciat omnia l)ona quae quondam Pe- 
trus de Yinea proditor, frater et afflnes ejus e concessione 
ecdesiae Gapuanae possidebant. 743 

- Ludovico regi Francorum existenti in partibus Ultrama- 



976 



INDEX DOCUIIENTORUM. 



1249 



[jullo.] 



[jnlio.] 



augusto. 



octobrf. 



octobri. 



[aDno 
exeuDt.] 

5 Jan. 



februar. 



ffebr.J 



[circa 
april.] 



6 aprll. 



Helflae. 



Foggiae. 



Foggiae. 



Foggiae. 



Foggiae. 



Foggiae. 



rfnifly condolet de disgregatione dassis ejus, precatnrque ut 
sibi de continentia status rescribat. 745 

^ B. reginae Francorum scribit se nuntio Alfonsi craiitis 
Pictaviensls fllii ejus saumas firumenti et bordei bonosque 
dextrarios assignavisse, concessa eidem licentia neeessaria 
quaelil)et de regno suo extrabendl. 746 

— Eegi Francorom signiflcat quod mittit dextrarlos et vic- 
tualia Aifonso firatri suo in sobsidium Terrae Sanctae profl- 
dscenti. 748 

— Communi Maceratae fldelibus suis concessionem quondam 
per Henricum fllium suum, imperii in Italia legatumy fac- 
tam , ratam habet et conflrmat. 750 

— Mdnhardo comiti Goriciae capitaneo suo in Styria aucto- 
ritatem concedit recipiendi et fldelibus suis obllgandi omnia 
l)ona quae patriarcha Aquilegensis et alii pradati infideles 
in Styria et Carniola possident. 751 

— Gratam habet obligationem per comitem Goritiae capita- 
neum suum in Styria H. comiti de Ortemburg apad Grazlap 
pro sexceutis marcis argenti factam. 752 

— Gonrado filio suo nantiat victoriam in Marchia Anconitana 
de Petro Cappoccio Apostoiicae Sedis legato et sequadbus 
ejus reportatam, monens dvitates hajus regionis ad suum 
dominium mox redituras. 755 

— Nicolao Ruf ulo, magistro camerario Prindpatus et Terrae La- 
boris, mandat ut conventui Cassinensi restitui fadat quamdam 
petiam terrae apudCapuam, quam quondam Petrus de Vinea 
proditor cum Gualterio comite Manupelli commutaverat. 757 

— Bainaldo de Brunforte auctoritatem concedit quod univer- 
sitates et singulos de Marchia qui in suam fldem converti 
voluerinty nomine suo rursus in gratiam recipiat, etc. 759 

— Cumanum Bomaniae despotem mooet se undique oopias 
convocare cum quibus vere proximo in hostes suos proce- 
dere decrevit, precaturque quod stipendiariis quos ad se 
Johannes imperator destinare procurat, ipse secnrum trans- 
itum prael)eat. 760 

— Cuidam capitaneo scribit ut paret se ad procedendum cum 
ipso contra inimicos, cum qoantitatem archeriorum a Calo- 
Johanne genero suo acceperit multaque alia praesldia ad 
confusionem rebeliium praeparaverit. 76 1 

— Bdntegratoribus feudorum in Capitanata mandat ut ad 



INDEX DOCUMENTORUM. 



977 



1250 



maio. 



[maio 

vel 
Junio.] 

[maio 

vei 

JuDio.] 



28 jQnU. 



[JuUo.] 



26 Joiy. 



[drca 
Juiium.] 



[circa 
aDgust.] 



[scpt.] 



Foggiae. 



Incampis 

prope 
Bisacciam. 



In campis 
prope lacnm 

Pensilem. 

In campis 
prope lacum 

Pensilem. 



qnerelam abbatis Sanctae Elenae contra Jnlium de Anglona 
porrectam snper casalibus Montiscalvi et TonnicuH , omnia 
in statnm pristinum revocent, et causam legitime discussam 
terminent et deddant. 764 

- Ad supplicationem Ludovld primogeniti Ottonis duds 
Bawariae, sententiam fert ut ad observationem fldejussio- 
num ac cautionum civibus Wormatiensibus, metu personae 
Buae praestitarum, nullatenus teneatur. 768 

- Regi Castellae conqueritur de papa qui sibi l)ellnm infe- 
rens discrimina Terrae Sanctae non permisit evitari, monet- 
que se audito casu regls Francorum , in regno Sidliae rema- 
nere, unde eidem regi subsidia faciUus transmittat 769 

- Yatacio Graecorum imperatori genero suo respondet, mira- 
tus quod papa ad eum fratres Praedicatores et Minores sub 
religionis praetextu miserit; unde papae et sacerdotum 
fraudes et inimidtias acriter et fuse memorans, dolet quod 
ipse Vataces ad pontificem ambaxiatores remittere volue- 
rit, etc. 772 

- Fratri Benedlcto procuratori bonorum quondam Petri de 
Vinea proditoris mandat quod monasterio Gassinensi resti- 
tuat quamdam petiam terrae quam Nicolaus Bufulus dudum 
magister camerarius Terrae Lal>ori8 eidem monasterio resi- 
gnaverat. 777 

- Conventiones et pacta per Gualterium de Palear comitem 
de Manupello et sacrl imperii in Marcbia vicarium genera- 
lem dvitati Fermanae facta conflrmat. 779 

- Justitiario Capitanatae mandat ut domum Sancti Johannis 
Jerosolimitani, monasterium Montis Virginis et domum Sancti 
Sepulchri in possessionibus suis apud Trojam non molestet, 
nullum tamen monachum vel confratrem de Troja oriun- 
dum ibidem remanere permissurus. 781 

- Gomiti Gualterio de Manupello ia Marchia capitaneo grates 
agit de redditione civitatis Firmi , monens quod ipsum ad se 
revocare non proponit donec plenam de rebellibus victoriam 
habuerit, etc. 782 

- Vatado Graecorum imperatori nuntiat quomodo civitas Fir- 
mana se ad fidem imperii converterit et omuia tum in Italia 
superiori, tum in Alemannia sibi prospere succcdant. 790 

- Eidem Vatacio notum facit quomodo omnia sibi prospere 
succedant, dum fideles sui vlctorias de rebellibus suis repor- 



978 



IND£X DOGUMENTORUIf. 



1250 



[circa 
sept.] 



1 1 oct. 



octobrL 



lOdec. 



[tempore 
incerto.] 

[tempore 
incerto. ] 



1245 

26 aug. 



2 sept. 



23sept. 



Apud 
Venusiaro. 



Foggiae. 



Apud 
Florentinum 
inCapitanata. 



Anagniae. 



Anagniae. 



Anagniae. 



tayerint in Lombardia apud Parmam , in MarcUa apud Qn- 
golum et contra JanuenMS apud Saonam. 791 

— Congaudet de victoria quam Cooradufl Romanoram rex 
fllius suus de comite Hollandiae et ejus seqoadbus reporta* 
vit, quos ante fadem suam profogavit 794 

— Justitiario Capitanatae mandat ut monasterium Gassi- 
nense super ecclesia Sancti Angeii de Rodiogo et possessio- 
nibus aliis quas lialiet in Troja non moiestet, nullum tamen 
incolam vel oriundum de Troja pro bis possessionibiis pro- 
curandis remanere permissurus. 796 

— Ubertum marcbionem Pelavicinum et successores ejus ab 
omni pedagio, tbeloneo, collecta et gravamine quolibet exi- 
mit tam in civitatibus Parma, Gremona et Plaoentia quam in 
aliis terris Lombardiae et Tusdae» etc. 798 

— Eger corpore, sanus mente, testamentum suum eooscribi 
Jul)et, quo filium suum Conradum Romanorum in regem 
electum iMeredem suum in imperio et regnls instituit; 
Conrado sine liberis deflciente, succedat d Hdnricus; quo 
etiam defuncto sioe liberiSy sucoedat ei Manfridus tertius 
flliusy etc. 805 

— Yatacium Graecorum imperatorem acrlter objorgat quod a 
foedere dilectionis consuetae defeeerit, monens ut per aemi- 
tas bujus erroris amplius ambulare dediscat. 921 

— Yatacio eidem sive Calojobanni commendat quemdam» ro- 
gans ut d uzorem et fliios remittere velit vd eumdem in 
suam gratiam revocare. 937 



Innocentius IV j summtis pantifeo) : 

- Nuntiis suis ad imperatorem missis respondet» querdas 
principis refellendo; eos monet quod apud eum ut de pace 
salubriter provideat inslstant; et nisi se cum bumilitate in- 
clinaverit , protinus redeant. 113 

- Arcbiepiscopo Rotomagensi, episcopo Mutinensi et abliati 
Sancti Facundi mandat ut nuntiis principis ad suam prae- 
sentiam accessuris et etiam ipsi Panormitano arcliiepiscopOi 
licet immerito, beneficium absolutionis impendant. 118 

- Gregorio de Monteiongo Apostolicae Sedis legato mandat 
quod cum nuntii principis infecto penitus pacis negotio a sua 



INDEX DOGUMENTORUAf. 



979 



1243 



7 octob. 



9 octob. 



23 oct. 



28 OCt. 



12 dec. 



1244 

leapril. 



30 aprU. 



9 Junli. 



28 JuDii. 



8 Jullf . 



AnagDiae. 



AnagDiae. 



LateraDi. 



Lateraoi. 



Laterani. 



Laterani. 



Laterani. 



Apud 

civitatem 

Castellanam. 



Januae. 



praeseDtia recesserint, ipse fldeles Ecclesiae in Lombardia 
animare studeat ut in devotione ejusdem Ecclesiae stabiliter 
perseyerent. 123 

- Raynerio Sanctae Mariae in Cosmedin diacono cardinali 
per Martinum clericum suum duo millia quingentas auri 
nncias mittit pro stipendio per mensem militum et peditum 
quos ad defensionem Viterbii necessarios esse viderit. 130 

- Marchionem Estensem in sua protectione susdpit, bona ei 
confirmat quae habebat tempore quo Fridericus imperator 
excommunicatus fuit, alienationesque revocat ab ipso prin- 
clpe de l>onis marchionis factas, etc. 131 

- Arcliiepiscopo Arl)orensi mandat ut ab excommunicatione 
absolvat Adelasiam dominam Judicatus Tnrritani et Gallu- 
riSy quae dodum pravorum seducta consilio Enzium Fride- 
rici imperatoris filium in virom recepit. 135 

- Guidonem dictum Guerram comitem palatinum Tusciae 
qui secutus fuerat partes Ecclesiae etiam cum magno dis- 
pendio rerum suarum, recipit sub speciali protectione Eccle- 
siae cum terris, possessionibus, castris , etc. 1 36 

- Ludovico Francornm regi nuntiat quod ad requisitionem 
G. archidiaconi Constantiensis et Guillelmi de Lemovids 
nuntiorum ejus, ad gratiam Apostolicae Sedis R. comitem 
Tolosanum admisit. 140 

- CoDcessionem medietatis Collsei cum palatio exteriori et 
Juribus ab Henrico et Jacobo Fragapanibus civibus Romanis 
Frlderico imperatori nuper factam revocat, et Juramenta. 
eidem principi super hoc praestita relaxat. 187 

- Lantgravium Thuringiae monet imperatorem Fridericum 
a pacto pacis nuper in die Coenae Juratae resilire yoluisse, 
hortaturque ut negotium fidei per ipsum lantgravium lauda- 
biliter inchoatum ipse promptius exequatur. 189 

- Othoni cardinali episcopo Portuensi auctoritatem confert de 
negotio pacis cum principe tractandae. 199 et not. 2. 

- Raynerio Sanctae Mariae in Cosmedin diacono cardinali 
vices suas committit in patrimonio Beati Petri, in Tuscia, 
ducatu Spoletano et marchia Anconitana. 201, not. l. 

- Suum apud Januam felicem adventum Raynerio Sanctae 
Mariae in Cosmedin diacono cardinali nuntiat, monens quod 
in Ecclesiae negotiis viriliter et prudenter se hal)eat. 201 



980 



INnEX DOCUHENTORUM. 



4244 

[julio.] 



34I10V. 



8dec. 

1245 

3 jan. 
16jaD. 

18 april. 

30 april. 

et 
emaii. 



13 julii. 



17 julii. 



3 aug. 



21 aug. 



Ap. Burgum 
Camberi , in 

yallibus 

Maorianis. 

Lugduni. 



Lugduni. 
Lugduni. 



Lugduni. 
Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



— Scrlbit Brixiensibns se cum tota comftiya fratmm suorum 
applicuisse Januam, et cum jam sit in loco ubi ea qoae ad 
tranquillitatem populi christiani pertinent, possit libere trac- 
tare, eos hortatur ut in solita Apostolicae Sedis devottone 
persistant. 201 

— Wencezlaum regem Bohemiae lil>erat a quavis ezoommu- 
nicationis vel interdicti sententia in eum aut in torram ejus 
promulganda. 243 et 912 

— Wladislao r^;is Bohemiae fllio Ucentiam dat neptem ducis 
Austriae desponsandi, concessa ei pro parentela dispensa- 
tione. 274, not. 2. 

— Encyciicam mittit de generali ooncilio apud Lugdunum in 
festo Sancti Johannis Baptistae celebrando. 247 

— Fratres hospitalis Sanctae Hariae Theutonicorum monet 
quod Gerardum de Malberg, quondam eorum magistrom, 
ad Templariorum ordinem transire sustinuit. 248 

— Fridericum Bomanorum imperatorem citat ad eomparen- 
dum in concilio Lugdunensi 270 

— Patriarchae Antiocheno notum fadt quibus oonditionibus 
pacem adhuc cum imperatore Friderioo accept re velit, 
dummodo restitutio captivorum et terrae Ecclesiae ante oon- 
cilium flat, et se principi muous absolutionis impensurum 
promittit si de manifestis offensis satisfecerit» etc. 271 

— Privilegia Bomanae Ecclesiae ab imperatoribos et multis 
regibus sob diversb temporibus concessa, in unum colligl et 
transcribi jubet; quibus transumptis quadraginta pradati in 
concilio Lugdunensi praesentes sigilla sua apponunt 817 

— In Fridericum Bomanorum imperatorem sententiam depo- 
sitlonis promulgat, pro eo quod dejeraverit moltoties pacem 
inter Ecclesiam et imperium reformatam violando» quod 
sacrilegium perpetraverit, quod de haeresi evidentibus ai^- 
mentis suspectus habeatur, etc. 319 

— Episcopum Frisingensem a sententiis exoommunicationum 
et suspensionum in ipsum promulgatis auctoritate apostollca 
absolvit. 337 

— De fratrum suorum consilio regem Hungariae absolutum 
denuntiat a Juramento homagii quod imperatori Friderico 
quondam sub conditione postmodum non servata prae- 
stitit. 345 



INDEX DOCUMENTORUM. 



981 



1245 

[sept 
ineont.] 



3 dec. 

4246 

[martio 
ezeiint.] 




21 et 22 
apritts. 



26 april. 



23 maii. 



9 Jnnii. 



27 Janii. 



5nov. 



Lugduni. 



Logdnni 



Lngdnni. 



Lugdani. 



Lugdani. 



Lagduni. 



VL Pana. 



— Scribit abbatibus Cisterdensis ordinis in capitnlo generali con* 
gregatis quod com causa Friderid quondam imperatoris ftierit 
diligen ti examioatione discussa et secundum J uris ordinem con» 
testata, ipse aliter procedere quam processit non potuit. 347 

— Episcopo Frisiugensi et electo Seccovensi mandat quod 
Alberto [de Beham] archidiacono Pataviensi beueficia resti- 
tuant quae ddem ablata fuerant. 373, not. l. 

— Encyclicae Friderici imperatoris respondet, argumenta ejus 
refellens de mlDistris ad statum Ecclesiae primitivae reducen- 
dis, omnesque reges, principes, praelatos et christianos hor- 
tatur quod in hunc communem inimicum arma unanimiter 
assumant. 396 

— Archiepiscopis et prindpibus Alemanniae scribit quod pro 
Romanorum rege in imperatorem postmodum promovendo 
Henricum landgravium Thuriagiae unanimiter eligant, elec- 
toque Ferrariensi mandat quod elecUone facta, protinus in 
contradictores poenis ecclesiastlds desaeviat. 400 

— Praelatis et nobilibus Sidliae , Theobaldo Francisco et aliis 
de regno ad devotionem Ecclesiae reversis et cardinalibus 
quibus in regno eodem legatlonis officium committit, man- 
dat ut insimul intendant ad liberiorem hujus regni statum 
procurandum. 411 

— Notificat universls quod cum Fridericus imperator solem- 
nes nuntios adcuriam Romanam miserit, purgationem suam 
de liaeretica pravitate oblaturos, hos a tribus cardinalibus 
et deinde a se ipso audiendos ooncessit; purgationem vero 
ut temerarie et illusorie factam inanem decrevit, etc 426 

— Archiepiscopo Maguntino scribit congaudens de electione 
Henrici regis Romanorum, hortaturque ad tantum negotium 
viriliter prosequendum. 43 f, not. 1. 

— Eidem archiepiscopo et suffraf^aneis ejus mandat ut prop- 
ter injurias Ecclesiae illatas a Friderico quondam Romano- 
rum imperatore, cum Jam alius in Romanorum regem sit 
assumptus, crucis signaculum assumant et contra eum pro- 
ponant verbum crucis. 433 

— Respondet Ludovico regi Franciae qood cum nuntios ad se 
miserit pro pace inter Ecclesiam et Fridericum quondam 
Romanorum imperatorem reformanda, ipse eumdem reci- 
pere annuit, dummodo velit sincero animo ad ecclesiasticam 
unitatem redire. 404 

124 



982 



INDEX DOGUMENTORUM. 



5 m&rt. 



14mart 



4maii. 



Tmaii. 



7maii. 



30 maii. 



isjunii. 



— Oddoni TQscnlano episcopo Apostolicae Sedis iegato oon- 
qneritur de afflictidnibas Ecclesiae qnae nunc ab ipsis flde- 
libus impetitur, mandatque quoroodo agendum sit adversus 
barones Frandae libertatum et immunitatum Eedesiae tIo- 
latores. 48S 

— Civibus Argentinensibus promittit quod nunquam cum 
Friderico pax erit eo remanente imperatore Tel rege» et 
episcopo Argentinensl roandat quod eosdem dves a reatu 
perfurii quod incurrerunt treugas cum fiiutoribus Friderid 
initas violando, absolvat 489, 490 

— Henricum , regem Cypri , a Juramento fidelitatis quod Fri- 
derico quondam imperatori praestitit, absolvit, illumque et 
regnum ejus sub sua protectione suscipit. 606 

— Pandolfo de Fasanella et allis regni nobilibus suae partis 
varia castra concedit, quum regnum Sidliae rege nunc 
careat. 509 

— Mediolanensibus scribit contra Fridericum , eos consolans 
de morte Henrld, in regem Romanorum electiy nuntiatque 
se in Alemanniam Petrum S. Georgii ad Yelum Aureum dia- 
conum cardinalem destinare cum plenae legationis offl- 
cio,etc. 510 

— Aymoni domino de Fulciniaco grates agit quod viriHter 
Ecclesiae contra Fridericum quondam imperatorem asslstat, 
eumque et terram ejus sub protectione Sedis Apostollcae reci- 
pit, etc. 531 

— Cardinali Sancti Georgii ad Velum Aureum mandat ut possit 
relaxare sententias ab electo Ferrariensi latas de non con- 
trabendo matrimonio inter Margaretam, imperatorisFriderici 
filiam , et Albertum , roarcbionis Misnensis filium, etc. 532 

— Marchioni Misnensi scribit quod, licet litteras cardinali 
Sancti Georgii mittat de sententiis relaxandis, puellam 
Margarltam ad patrem ipse remittere non postponat, quia 
non posset matrimonium bujusmodi tolerare. 534 

— Abbati Windocinensi mandat quod cum Fridericus, Roma- 
norum imperator, fautores suos apud Camberiacum convoca- 
verit, cum ipsis inde Lxigdunum profecturus, ipse abbas cnm 
aliis devotis propter hanc vocationem plurimum Eocle&iae 
suspectam , ad primum nuntium celeriter Apostolicae Sedi 
subveniat. 536 

— In recompensationem damnoruni quae Gamerinenses pro 




Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



INDEX DOGUMENTORUIL 



983 



1247 



ITjVinii. 



2 jam. 



38 ang. 



36oct. 



I9I10V. 

1248 

25 jan. 



[mart.'] 



[mart.] 



i* april. 



[circa 
april.] 



Lugduni. 



Lttgdunii 



LagdonL 



Lagduni. 



Lttgdani. 



Lngdani. 




8oa in Eoeleaiam fldelitate passt snnty eis omnia l>ona qnae 
tempore motae diacordiae Fridericom inter et Eccleaiam pos- 
sidebant, confirmat. 548 

— Lndovioo Franeomm regi, Blanchae matri ejus et fratribos 
grates agit quod ad sabsidium Ecclesiae militiam personaii- 
ter adducendam obtulerint; monet tamen qoodin praesenti 
rerum statu non se accingant ad iter, quousque per nuntium 
vel litteras ipsos apostolica sedes vocaverit. 544 

— Episcopo Ostiensi et tribus aliis cardinalibus de prospero 
soccessu suo contra Fridericum quondam imperatorem scribit, 
nuntiatque regem Franciae magnum exercitum convocare, 
quo fadliusnovos rex Romanorum in Germaniaeligatur. 551 

— Praeposito de Oiemberg roandat quod homines de Subrita 
et de Sarmon villamque ipsam Lucemensem, nisi a fldelitate 
Friderid recedant» excommunicationis sententiae suppo- 
nat. 567 

— Petro Sancti Georgii ad Yelum Aureum diacono cardinali 
mandat quod archiepiscopum Magdeburgensem qui matri- 
monium iuter Fridericum et flliam ducis Saxonlae procurat, 
necnon Pataviensem ac Frisiugensem episcopos ad Sedem 
Apostoiicam citet, etc. 574 

-^ Archiepiscopo Maguntino et caeteris Alemanniae praeiatis 
scribit de electione Willelmi comitis Hollandiae et pro tanto 
negotio viriiiter consummando. 575 

— Archipresbytero de Gurtenova et Rol)erto de Gorrigia cano« 
nico Reginensi mandat ut excommunicatos denuntient R. 
quondam priorem Golumbari et hujus prioratus monachos, 
necnon G. filium Bonacursi de Palude , etc. 584 

- Brixienses hortatur ut devicto ante Parmam Friderico non 
obdormiaDt, sed viriliter assurgant in defensiouem civitatis 
hujus contra tyrannum extrema remedia molientem. 600 

- Fidelibus fksclesiae, forsitao Mantuanis, scribit ut Parmen- 
sibus inedia consumptis celeriter provideatur. 602 

- Ad querelam Gonradi comitis de Wasserburg crucesignati, 
episcopis Bavariae mandat quod ducem Bavariae et alios 
infideles Ecciesiae qui castra et possessiones ejusdem comitis 
invaserunt, per excommunicationem coerceat. 6i0 
' Bononienses hortatur ad defensionem Parmae et ad remis- 
sionem quorumdam imperiaiium captivomm qui in excontro 
Parmensium reiaxentur. 6t0| not. 2 



9M 



INDEX DOCUUENTOROIL 



1248 

^i"^— ■ I ■ ■ ■ 

18 april. 



36 april. 



37 april. 



f maii. 



15 malL 



35 maii. 



sjunil. 



38 jQlii. 



[drca 
jQlium.] 



[aug.] 



LQgdunl. 



LQgdoni. 



LogdQiii. 



Lugdoiii. 



LQgdoni. 



LQgdoni. 



LQgdoni. 



LQgdoni. 



— Germaniae pradatis scribit qnod com Friderieoa poet snam 
In ooncilio LngdQnensl deposltionem non iolQm ad por- 
ganda erimina veniie neglexerit, sed etlam inderieoaqaam- 
dam exeerabilem nnetionem edixerit , ipee In eom dle Jbvls 
sanctl anathematifl sententiam innoYavit. 614 

— Mandat at bona omninm JannensiQm qni Frid«rleo anzl* 
linm vd favorem praestant, pnblieentQr» ipsias commanls Ja- 
nnae osibas applicanda, etc. .617 

— O. Sanctae Mariae in Via Lata diacono cardlnaU, Apostolicae 
Sedis legato, mandat nt flllos et nepotes Friderid omnesqoe 
ejos ikatores nominatim exoommanieety eracemqae eontra 
Ezelinam de Romano praedicet, ete, 618 

— Episcopis Ratisponensl et Missinensl mandat qnod in ma- 
gnates regni Rohemiae agere debeant qol, eroee contra 
Fridericom assompta, ad partes ejos redieronty etc. 935 

— Abbati Aogeufti regratiatnr qood, omissa priori n^gentia, 
Hartmanno de Kiborg et dils Germanlae comitlbas vfailiter 
000 tra Gonradum Fridericl filiam adstiterit, eamqae In 
gratiam Ecclesiae resQmit. 633 

— OmDibos per regnum Jerosolimitanam oonstitntis mandat 
quod Thomasiom comitem Acerraram Friderid legatam si 
fleri possit expeUant, Pisanos vexilia ejnsdem Friderid por- 
tantes compescant» neqae praesens regni dominiam immatari 
perroittant. 633 

— Episcopo Argentinensi qoi sals samptibos ceplt qoaedam 
castra qoae Fridericas ab ecclesia Bambergensl tenebat in 
feQdam, concedit ot eadem castra non possint alienari, nisi 
prios de expensis faerit ei plenarie satisfaetam. 637 

— G. comiti de Friburg promissiones per Henrlcam Raspo- 
nem qoondam ipsi factas , specialiter saper restitotione cas- 
troram Nuwenburg, Offenborg et Ortenberg,coDfirmat. 640 

— Regem Francorom monet se nQilum ex parteFriderid trac- 
tatum pacis admissurQm, nisi eom pleno honore Ecdesiae 
et sub ea conditione qood idem Fridericas vel aliqois de 
progenie sna nunquam de oetero ad imperiam assoma- 
tar. 641 

— Quemdam principem rooDct ne faisis qaae de pace inter se 
et Fridericum quondam imperatorem reformanda referri 
possent, fidem adhiheat, dom nanUi quos rex Francornm ex 
parte ejusdem Frlderid aadiit spe frastrati ahlerint. 644 



INDEX DOGUMENTORUM. 



9S5 



1248 



30 aug. 



1* sept. 



14 sept 



24 sept. 



7 dee. 



8 dee. 



9dec. 



23dec. 



1249 



5 jan. 



31 JaD. 



6 febr. 



LugdunL 



LQgdani. 



Lugdunl. 



Lngduni. 



Lngduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugdani. 



— S. Sanctae Hariae trans Tiberiin presbytero cardinali man- 
dat quod in Urbe, CSampania et Maritima cruoem contra Fri- 
dericum publicari fadat, totumque regnum Siciliae moni- 
tione praevia supponat interdicto, etc. 646 

— Archiepisoopo Barensi castrum Bitricti ad proprietatem 
Barensis ecelesiae pertinens quod Fridericus G. Frandco 
contulerat, quum regnum Siciliae nunc rege careat, restituit 
et de novo ooncedit. 651 

— Hermanno marcbioni de Baden ducatum Austriae qui per 
donationem G. dudssae Austriae uxoris ejus Ipsi legitime 
deyolutus dicitur, auctoritate apostolica confirmat. 653 

— Episcopo Taurinensi mandat quod Mediolanenses, Januen- 
ses et Placentinos cogat ad mittendos Bonifado marchionl 
Montisferrati mitttes et balistarios quos iste nobilis requi- 
rit. 936 

— Miserabilem regnl SicHIae statum fuse describit, et reforma- 
tioni Ecclesiae quam reformatio regni ipsius subsequetur 
providet, universa statuta in praejudidum ecdesiasticae 
iibertatis edita irrita decemendo, etc. 676 

— Gives Aquenses commendat quod ad devotionem Ecclesiae 
sint reversi , monetque se sententiam oontra Fridericum et 
Ck>nradum iilium ejus in concilio Lugdunensi latam inviola- 
biliter observaturum. 68 1 

— Archiepiscopo Maguntino et electo Spirensi mandat quod 
vicesimam ecclesiasticorum proventuum Terrae Sanctae Rub- 
sidio deputatam per Aiemanniam colligant, et nulii eam 
assignent sine sua licentia speeiali. 682 

— 0. Sanctae Mariae ia Yia Latadiacono cardinali, Apostolicae 
Sedis legato, mandat quod dispensationem de tertio gradu 
consanguinitatis inter Ulricum natum duds Carinthiae et 
Aguetem neptem patriarchae Aquilegensis tribuat, etc 683 

— In Petrum dictum Bicherium de Verceliis invehit, qui dum 
fuerit exaltatus de bonis Ecclesiae, Friderico quondam im- 
peratori impudenter adliaeret. 683, not. 1 

— Willelmo regi RomaDorum scribit quod uxori marchionis 
de Baden, quum iste nobilis crucem coutra Fridericum assu- 
mere sit paratus , ducatum Austriae et omnia feoda ducis 
Friderici ejusdem dominae patrui, conferre velit. 690 

— Episcopo Ratisponensi mandat ut ducem Bavariae contra 
Juramentum suum Friderico assidue adhaerentem et ejus in 



986 



IXDEX DOCUMBNTORUM. 



1249 



24 mart. 



7 april. 



9 aprfl. 



9 aprfl. 



fTaprll. 



19 april. 



2)]aprf1. 



25 april. 



29 aprfl. 



30 april. 



Lugdanl. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugdonl. 



Lugdanf. 



Lugdnni. 



Lagduni. 



Lugdunf. 



Lugdnni. 



Lugdunf. 



Austrfa vfces gerentem, exoommu&leatam denantlet et in 
fpsum verbum crucis praedieet, etc. 691 

- Epf soopo Tusculano apostolfcae sedfs legato mandat quod 
cum Melisendis nata Amalrfcf regfs et Yolandae quimdam 
reglnae Jerusalem, dominfum et l>ajulatam fpslos regni re» 
qufrat, fnqufsita verltate, et si id absque scandalo fleri po»- 
slt, exequl non omittat. 709 

- Omnf bus personfs ecclesfastlefs per Aneonitanam marchfam 
et ducatum Spoletanum constltutfs notfficatpro regnoSiciliae 
a tyrannide Friderfd lfl>erando, se offldum legatfonis Petro 
Sancti Georgfi ad Velum Anreum dlaomo cardfnali commi- 
sfsse, etc. 714 

- Petro cardlnalf Sanctf Georglf ad Ydom Aureum potestatem 
dat promfttendf pradatis et secolarfbos quod nunqoam ipse 
vel fratres sui pacem cum Friderioo reformabunt, ita quod 
Frlderlcus vel alfquis fillorum ejos rex aut fmperator exfs- 
tat 717 

- Eidem cardinalf mandat ut fn omnilms terris suae legatfoni 
commissfs copfas oolllgat ad regnum Sicillae invaden- 
dum. 716, not. f 

- Eidera cardinali flicultatem concedit dispensandi cum reli- 
giosis vel secularlbus qui dato vel recepto aliquo pro benefl- 
ciis, simoniacam pravitatem commiserunt. 717 

- Eldem cardinali mandat ut fratres ordinis Tbeutonioorom 
et alios religiosos de regno Ecclesiae rebelles bonis sois 
exspoliet. 716, not. 1 

- Scribit adversos Premislaom Ottokarom Wenoeslai regis 
Bobemiae filiom , qul in patrem insurrexit et cum Conrado 
Romanorum f n regem electo caeterlsque Ecclesiae inimids 
foedus iniit. 935, not 1 

- Ad preces Pandolfl de Fasanella dilectl fllii soi, abbati 
S. Petri de Yillamagna mandat ut Jacobo Sqoarsapelle de 
redditibus eccleslasticis regni Siclliae osqoe ad trigfnta on- 
clas aorl provideri faciat. 726 

- Filio Pandolfi de Aqoino Friderlco adbaerentfs bona patrts 
concedit, hac conditione ot ille rediotegretor sf ad manda- 
tom Ecclesiae redierit. 726 

- Ad preces Riccardi Francfsd, cardinali S. Georgil ad Velom 
Aoreom mandat ut Philippo ScrlDlario civi Bomano de ali- 
quo feudo militari in regno Siciiiae provideri fodat. 727 



INDEX DOCUMENTORUM. 



987 



1249 

fO maii. 



4JuiiU. 

1250 

37 april. 



3 jQDii. 



I24t 

11 sept. 



15 sept. 



26 sept 



oetobri. 



11 oct. 



octobri. 



Lngdiini. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Lugduni. 



Apud Hall. 



Apud Hall. 



Apud 
UberliDgen. 

Apud 
UberliDgeD. 

Apud 
Schafuseo. 

Apud 
BiuDde. 



- HeDrioo FrajapaDi palatil LatenmeDsis comiti priDcipatum 
TaroDti cum terra Idrouti , quem Coustantia quoDdam impe- 
ratrix avuDculo ejua Oddooi coucesserat et postea Fridericua 
abstuleraty de gratia spedali restituit. 734 

- Heorico Frajapaui fructuset redditusjudicatus Arboreae, 
excepto ccDsu RomaDae Ecclesiae debito, quamdiu vixerit 
percipieDdos ooDcedit. 736 

- ErfordicDSibus gratulatur quod Romauae Ecdesiae incoD- 
cusse adhaeserioty assistcDdo archiepiscopo MoguDtiDO et 
successori ejus iu Dcgotio Ecclesiae memoratae. 57, Dot. l 

- CommuDi Tolentini pro devota eorum erga sedem aposto- 
licam ilde, castrum Petini et alia Jura ad civitatem Tolenti- 
Dum pertiDCDtia quibos a Friderico spQUatLXueraDt» de gra- 
tia spedali restituit. 775 



Conradus {IV) in Romanorum regem electus et haeres 

regni Jerosolymitani : 

— Duci de Limburg mandat quod si Coloniensis electus cas- 
trum apud RemagCD aedificare voluerit» iilud toto posse 
impediat. 817 

— Burgravio de Hamerstdu , miDisterlalibus et imperii fldeli- 
bos mandat quod ad reqoisitionem Gerardi de Sintzig in 
comites de Nassau et de Iseoburg aliosque imperii inimicos 
insurgant. 818 

— Universis officialibus et civil>us imperii mandat ut genera- 
lem ordinationem a patre suo iu curia Moguntinensi factam 
drca ecdesiam de Salem observari faciant, etc. 818 

— Tractatum quem Eberb&rdus abbas de Salem et ejus con- 
ventus cum Conrado de Uima notario et Heinricofratre ejus 
super quadam domo in Ulma hnbuerunt, confirmat 820 

— Advocato et civibus Turicensibus mandat quod nullos de- 
narios in praejudicium monetae abl)atissae Turicensis dari 
permittant. 821 

— Libertates monasterio monialium apud Baindt a Conrado 
pincerna de Winterstetten ejusdem fundatore concessas con- 
flrmaty idemque et praedia ejus ab omui Jure advocatiae 
eximit. 822 



Mft 



IXDEX DOCUMRNTOEUM. 



1241 

octobri. 

1242 

Januar. 



febniar. 



1* mart. 



martio. 
martio. 



l<»maii. 



1 maii. 



maio. 



31 maii. 



21jQ0ii. 



Junio. 



Sjulii. 



CMoiiiae(?). 



Apud 
Rotenburg. 

Apud 
Spiram. 



Treyirb. 



Apud 
Treyerim. 

Apud 
Goloniam. 

Rotenburg. 



Rotenburg. 



Rotenborg. 



Ilaguenau. 



Wissemburg. 



Hagoenau. 



Haguenau. 



— Oppidum sQum Duren pro deeem millibiis mareamm ar- 
geotl Wiilelmo eomiti Jnliaeensl obligat, nsqaedom de prae- 
dictls marcis fuerit ei plenarie satlsAietiim. 824 

— Notiflcat imperii fidelibas liomagiom per Wamennn de 
Rolandia comitissae Lueembnrgensi pracstitam eontra om- 
nes, excepto imperatore et archiepiscopo MognntinensL 825 

— Officiatis et fldellbus imperii mandat nt Juxta tenorem pri- 
yilegiorum Friderici patris sni et aliorom imperatorum, 
dves Moguntinos eiemptlone novamm eoUectamm frui 
permittant. 826 

— Pro solutione trecentaram libraram qnas sibi Hearicos 
praepositus de Pfialzel praestitity ci tres Jndaeos captos assi- 
gnat,etc. 827 

— Abbatem et conYentum Sanctl Maiimini apnd Tfererim 
sub sua et Imperii protectione speeiall red^t. 828 

— Pro devotis servitiis Henrici Rrabantiaa ducis d trla mil- 
lia marcaram Goloniensis monetae in festo sancti Remlgil 
proiime venturo persolvenda promittlt. 829 

— Consilio Heinrlci lantgravii Thuringlae, proeuratoris sui 
per Germaniam et aliorum, quemdam iniqnum detentorem 
ecclesiae in Elliogen, Eystetensis diocesis, ab administratloDe 
istius ecclesiae amovet , etc. 830 

— Notificat Gerardum de Sinzich ratl<niem villicationls suae 
pro. uno anno deposoisse, confiteturque se teneri ddem sol- 
vere octoginta octo marcas et dimidiamy etc. 882 

— Givibus de Wetphlaria et de Frankenftut Juray libertates, 
et consuetudines eorum tam antiquas qnam novas oonfir- 
mat 8S4 

— Suarum primitlas precum capitolo Hildeshdmenais eode- 
biae offert pro filio comitis Ludowici de Et>erstein in cano- 
nicum redpiendo et de praebenda providendo. 838 

-^ Civibus de Columl)aria et Kaisersl)erg mandat ne abbatem 
et conventum de Paris in exadionibus allquatenns mole- 
stent, cum idem conventus quadraginta carratas lapidum 
ad muniendas imperii dvitates annuatim dare eonsue- 
verit. 837 

— Privilegium ab imperatore patre suo bospitali Sanctae 
Mariae Theutonicoram de lx>Dis imperii feudalibus anoo 
1223 indultum , renovat et confirmat. 838 

— Johanni episcopo Mindensi ooncedit nt omnla offlda ad 



INDEX DOGUMENTORUM. 



989 



1242 



14 Julii. 



27 Julli. 

1245 

15jan. 
1 1 febr. 



martio. 



aprili. 



24 nov. 



24 nov. 



30 nov. 



Hagaenan. 



Incastris 

apad 

Wormatiam. 

Ha]]is. 

Hagnenaa. 



Haginowe. 



Apnd 
Rotinbarg. 

Apud 
Naremberg. 



Apad 
Nureml>erg. 

Apad 
Nuremberg. 



deeemb. Apad 

Nuremberg. 



decemb. 



Apud 
Nuremberg. 



VI. Pan 2. 



episcopatum pertinentia ipsi de jure vacenty qaataor prind-^ 
palibos eiceptis, potestatemqae indulget daooppida consti- 
tuendi, etc. 839 

— Cives Trevirenses et Lubicenses cam personls et omnibos 
eorum l>onis sab imperii et saa protectione recipit. 839 

et 840, not. 1 

— Ad preces episcopi Wormatiensis, dvibas Wormatiensibus 
indalget ut a theloneo UngeU nuncupato quod apud Oppen- 
beim ab eis recipi solebat, sint de cetero absoluti. 840 

— Gerardo de Sintzig mandat ut a Judaeis de Sintzig quin- 
gentas marcas pro curia soa extorqueat. 842 

— Per sententiam Jubet ut qullibet infeadatus eccleslae Salz- 
burgensis sab testimonio Infeudatorum hujus ecclesiae qui 
sint ejusdem conditionis, feudum suum evincere vaieat. 843 

— Pro gratis servitiis Ottonis comitis de Ravensberg, fa-" 
cultatem ei concedit liberum forum apud RuglLlo consti- 
tuendi. 843 

— Hospitali Sanctae Mariae Theatonlcorum in Jerusalem jus 
patronatus ecclesiae Novae Qvitatls apud Mulhausen pleno 
jure confert. 844 

— Testatur quod Heinricus Rambergensis eiectus villam de 
Urbach a Marquardo butiglario de Nurinberg cui per Rop- 
ponem quondam electum pro roarcis ducentis fuerat obli- 
gata, pro centum iibris redemit. 846 

— Testatur quod Heinricus Rambergensis electus curias et 
bona in Affholdere, Meingers, Rubenrode et Germanisdorf 
pro numerata pecunia redemit. 847 

— Gustodiam castri Ascalonls cum pertinentiis ejus magistro 
et fratribus hospitaiis Sancti Johannis Jerosolymitanl com- 
mlssam et alia omnia quae proinde de patrls sui beneplacito 
processerunt, ex certa scientia sua confirmat. 848 

— Gonfirmationem ab imperatore patre suo hospitali Sanctae 
Mariae Theutonicorum indultam super commutatione bono- 
rum inter Rertrandum Porceiet et fratres eosdem, renovat et 
confirmat. 849 

— Privilegium ab imperatore patre suo et Isabella matre sua 
hospitali Sanctae Mariae Theutouicorum induitum super va- 
riis possessionibus et Juribus in Terra Sancta, renovat et 
confirmat. 850 

125 



990 



INDEX DOCUMBNTORUU. 



■Mii 



1243 



decentb. 



deoenib. 



deeemb. 



1244 



febraar. 



38oct 



Sdec. 


1245 


1 3 f ebr. 


20 febr. 


21 febr. 


16 maii. 


16 maif. 


maio. 



Apnd 
Nnremberg. 

Apnd 
Nuremberg. 



Apad 
Nuremberg. 



Apod 
Bemam. 



Apad 
Hagoeoaa. 



Baaileae. 



Apad 
Nuremberg. 

Apad 

Nuremberg. 

Apud 
Nuremberg. 

Nuremberg. 



Nuremberg. 



Augustae. 



- RenoTat eoufiniiatioiiem imperatDris patris aol, qaam Ibelt 
soper domom qaamTeotonid emenmt a JohamM de Cmidiii 
et quod lidtom dt fratribos woltam aedifleare IMdem. 8S1 

- Gonflrmat domam qoam habeat Theotonid apod Jenuakfll 
qoae fkierat Baldoiiii regis JenwoHmitani, et aez eaimeatBS 
terrae et domom aliam» quas pater soos Friderieos in de* 
modna eisdem dedit 85S 

- Gonflrmat privilegiam patiis soi Friderld» qoo fratribos 
Sanctae Mariae Theotonicorom districtos eoneeditor apod 
Aooon de horto Aeeonensis ^isoopl osqoe ad terminos ter- 
rae Janaendom. 854 

- Priorem et conYentom de Rugisberg in districtn Bemend 
com l>oniB et hominibos eorom sub imperiali protectione 
redpit, et mandat univerdtati Bemenslom ot pmedietam 
eoclesiam protegant. 855 

- Omnibos castrensibos de Oppenhdm eonoedit qood ipd, 
oxores et haeredes legitimi aedifida qoae in castro de Op- 
penbdm aediflcaTerint, pro feodo castrend in perpetoom 
possideant. 856 

- Monasterio Lucdlensi prope Basileam l>onoram qoomm- 
dam venditionem faetam conflrmat. 856 

- Privilegium burgensibus Sancti Tradonis ab Hoirioo Lo- 
tbaringiae duce quondam indultum de inliibendis soliadvoca» 
toram oppresdonibus, renovat et inserendo conflrmat. 857 

- Fratribus mhioribus io Nuremberg Conradum de Bodie 
civem ejusdem orbis procuratorem constitait, qoem ab omni 
exactione lil>erat quamdiu in serviUo firatram extiterit. 857 

- Courado Sylvestri comiti pro gratis ejus servitis 460 mar- 
cas se debere confitetur, ad qoaram solationem villam de 
Weilfrbach eidem oppignorat. 858 

- Guilleimum archiepiscopum Bisuntinum de regalibus in- 
vestity et omnibos mandat ot d super omnibos Jaribos ejos 
devote Intendant. 859 

- Sententiam notam flicit qua Guillelmus archiepisoopus Bi- 
suntiuus unam auri marcam pro Jure capellae suae, dcot alii 
archiepiscopi principes imperii, solvere tenetor. 860 

- Emptionem quam fedt abbas de Salem eom Alberto de 
Pfaffenhoven de bonis quibosdam apud Pfaffenhoven sitis 
ratam habet ct confirmat. 860 



INDEX DOCUMENTORUM. 



991 



4245 

jQlio. 



!• Wfi. 



30IIOV. 



4246 

38Jan. 



37 mart. 



9aprU. 



maio. 



maio. 



31 maii. 



ojmiii. 



septi 



Yeronae. 



Apud 
Taarinam. 



Apnd 
Naremberg. 



Apud 
Spiram. 



Schaffaaae. 



Gmond. 



Apad 
Esslingen. 

Apud 
Rotinburg. 



Apud 
Ulmam. 



Hallis. 



Apud 
Augustam. 



- Gottofiredum et Gonradum de Hohenlohe oertos fiicit quod 
eo8 nullo unquam tempore gravabit super possessione castri 
Sciphe quod Ludovicus de Sciphe elsdem pro emenda et sa- 
tisfactione contradidit. 861 

- Magistro Frlderico fabro imperatoris promittit quod cus- 
todiam forestae soae de Haginowe , quandocumque vacare 
contigerit, Diemaro ejusdem Friderici privigno liberaliter 
oommittet. 862 

- Exemptiones thelond et passagii abbatiae Sanctae Mariae 
de Altenberg, Juxta privilegia eidem conventui a praedeces- 
soribos suls indulta, in praesentia consiliariorum snorum 
conflrmat. 863 

- Notum fadt qnibus eonditionibus tractatus amlcabilis su- 
pervenerit de discordia quae inter cives Wormacienses et 
Phiiippum de Hohenvels imperialis aulae camerarium verte- 
batur, etc. 865 

- Sacerdotes et dericos omnes qui in celebratione divinorum 
dvibus Ratisponensibus assistere voluerint, sub spedali sua 
et imperii protectione reclpit, etc. 868 

- Ad suppllcationem Gerchini de Sinzig castellani in Lands- 
cron, litteras Henrid quondam Romanorum regis de Jure 
patronatus in Konigsfeld, renovari et rescribi jubet. 869 

- Jus advocatiae in Wetphlaria et Jurlsdictionem in Hitten- 
berg auctoritate patris sui et sua Conrado et Widekindo de 
Merinberg possidenda concedit. 870 

- De auctoritate et mandato imperatoris patris sui, civibus 
de Frankenfurt omnem noxam et offensam remittit quam in 
caedem et exterminium Judaeorum de Frankenfurt negligen- 
ter potius quam voluntarie commisisse videntur. 870 

- Gerardo de Sintzlg pro expeosis castri Landscrone cen- 
tum marcas promittit, pro quibus census suos novos ultra 
Rhenum et nemus suum de Hoevile titulo pignoris obli- 
gat. 87 1 

- Gerhardo de Slntzlg mandat ut Conrado de Bruneche fldeli 
soo centam marcas de Judaeo quem tenet captivatum , as- 
signare non omittat. 873 

- Consorti suae Elisaheth flliae ducis Bavariae pro matutinali 
doDO quod dicitur Morgengab, donat terram suam de Mo- 
rlngen et totam contratam quae didtur Hibisch cum omni- 
bus pertinentiis. 875 



992 



INDEX DOCUMENTORUIL 



1246 

icpt. 



17 gept. 



[icpt.] 



36 fept. 



12 dec. 



1247 

9inart. 

1248 

10 maii. 

1249 

27 febr. 



augosto. 
augusto. 

• • . • . 

1250 

martio. 
martio. 



Apud 
Aoguatam. 

Trifels. 



Spirae. 



Apud 
Spiram. 

Aquis. 



maio. 



Apud 
Essliogen. 

Augttstae. 



Hagaenao. 



Apud 
Nuremberg. 

Apod 
Nuremberg. 

Apud 
Nureml)erg. 

Aogustae. 

Apud 
Nordlingen. 

Id castris 
prope 



— CollatioDem per Ottonem eomitem palatinum Reni duem 
Bavariae, soeerum suum* monasterio in Wedlspnmiie soper 
eedesia de Phetin fectam, ratam lialiet. 876 

— Fatetur Isengardim Philipj^ de Falkenstdn dapiftri sui 
eonjugem sibi tradidlsse castrom Trifels et insignia impe- 
rialla quae ibidem servabantor, com multb sacris reli- 
quliSy etc. 878 

— Fatetor Isengardim Phllippi de Falkenstdn conjogem sibi 
tradidisse castra Trifels, Goteoborg, Falkeoberg, Nicastei, 
et Spigell>erg com victoalibos ibidem asservatis. 879 

— Qves Lobicenses fldeles soos a jore thelooei qood ab eis 
in passagio apod Werdam reqoiri consoevit, osqoe ad qua- 
toor annos completos ezlmit* 880 

— Notum fadt quod cum Wilhelmus comes Juliacensis sub 
cautlooe fldei suae promiserit terram imperatoris oontra 
quemlibet defendere, ipse eidem comitl tria millia marearum 
asslgnavit sub certis terminis persolvenda. 881 

— Friderioo comiti de LJoingen villam Sancti Pauli prope 
Wlssemborg et omnia feodalia qoae qoondam tenoit B. de 
Wedegleoliert, concedit. 883 

— Possessiones et jora onmla monasterli in Wdngarten con- 
firmat tom de Jore censoaliom ejosdem ecclesiae, tom de 
jore soper novalibus in sylva Altorfensi excoltis. 884 

— Sculteto et dvibos de Solodoro mandat qood praepositom 
et capitolom ecclesiae Solodoreosis contra oppressiones qoo- 
rorodam adversariorom toeantor. 88S 

— Pro gratis fldei merltis Rudolfl de Habsborg lantgravii 
Alsatiae, ei theloneom apud Freudenau concedit. 886 

— Pro gratis fidei meritis ejusdem Rndolfl de Habsburg, d 
theloneum inter colles et Rheni finvium eoncedit. 886 

— Monasterium de Seligenpforten in sua protecticftie susdpit, 
mandatque butiglario et burgravio de Nuremberg ut ddem 
conventui ubi opus fuerit astare debeant. 887 

— Monasterio in Pollingen usum nemoris dicti Aicholz prope 
Mozmul concedit. 888 

— Hospitale Sanctae Mariae in Nordlingen ab omnibos pre- 
cariis, exactionibos et quibQslil>et poblids servitus coriae 
suae perpetuo eiimit. 889 

— Ludewico seniorl comitl de Oettingen dvitatem soam de 
Nordlingen titulo plgnoris sub certo tempore obligat pro 



IXDEX DOCUMENTORUM. 



993 



1251 



SOmart. 



1241 

octobri. 



1242 

martio. 

1245 

4 sept. 



1244 

29Xunii. 
!• oct. 

1245 

[nov.] 



1247 

H febr. 



februar. 



1248 

lemart. 



villam 

Elzacb. 

Wormatiae. 



RaTeDuae. 



Apud 
CortODiam. 

Iq castris 
in depopula- 

tione 
Verceliarum. 

Cremonae. 

Parmae. 



diTersia pecuniae summis nomine sao excompntandis et per- 
solTendb. 889 

- Gerardo de Sintzig burgravio In Landscron mortem impe- 
ratoris Frideriei patris sui nuntiat, monens qnod damna ejus 
moz liberaliter refundet et exhortans nt in fldelitate solita 
perseveret 893 



Taurini. 



Taurini. 



Cremonae. 



DOCUMBirrA VABIA AD BES ITALIGAS SBU SICULAS SPBCTAHTU. 

Henricui, Turrium et Gallurae rex et in Italia imperii legatus 
generalis, in protectionem imperii reclpit monasterinm Sanc- 
tae Mariae in Portu Ravennati et omnia ejns bona, in qna 
ecclesia superveniente aegritudlne hospitatus fuerat. 5 

— Auctoritate legatioois sibi commissae Berardinnm filium 
quondam Paganuccii de Cortona pnblicum tabellionem im- 
perii constituit. 84 

— Superstantibus captivorum imperatoris in Cremona et Ipsi 
potestati Cremonae mandat ut unum ex tribus capti\is Me- 
diolanensibus Crcmonae detentis, quem imperiali curiae 
minus utilem viderint, pro excontro Petri de Sancto Petro 
Novariensis civis assignare procurent. 1 1 9 

— Civibus.Mantuanis mandat quod Rainerinm de Moregnana 
captivum apud eos detentnm liberum abire permittant. 91 1 

— Civibus Mantuanis scribit quod Leonardum de Caserta in 
possessionem feudorum imperii eidem assignatorum indu- 
cant 911 

— Patri suo Friderico, Romanorum imperatori, notum facit 
quomodo quosdam Reginos cives in subversionem hujus 
urbis conjuratos ultimo supplicio vel perpetuo carcere af- 
flixerit. 874 

— Investit Jacobum Gaya et Conradum Certana de castro 
Lanceo, cum promissione eosdem defendendi contra episco- 
pum Taurinensem. 492 

— Ad supplicationem Bonifacii marchionis Montisferrati , 
monasterium de Locedio , Stafardam , Casam Novam et alios 
ejusdem terrae locos sub sua protectione susclplt. 

Yid. Addenda. 

— Ad requisitionem ambasiatorum Papiensium, Alberico ec- 
clesiae Sanctae Mariae de Bnrgo Sancti Domnini vicario con- 



994 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1248 



emaii. 



1246 

3 octob. 



4 octob. 



1247 

3 Junii. 



Gremoiiae. 



Cortonae. 



[juUo.] 

1248 

31 febr. 



9 JaUt. 



13 aag. 



29 nov. 



1249 

1* Junii. 



Cortonae. 



Malliani. 



In castris 
in depopola- 
tione Perasii. 



Florentlae. 



Senifl. 



Florentiae. 



Podiibonizi. 



Fiorentiae. 



oedit nt coidam FarmcDsl nomine CerYO de reddltfbos soae 
eoclesiae sabTenire non oogatar. 608 

— B. de Palade a Pa^ saperios vicario imperii qoerdnn 
monasterii Sancti Salvatoris de Papia transmittit, qoa blc 
conyentos ab hominibas de Baseregueclo et Frivonaria qoo- 
ramdam datioram solatlonem reqairity ele. 935 

^riderieus de AfUioehia, imperatorisfilnu, taeri mperU m 7W- 
da, ete., viearius generalis, vigore ooncessionis et mandatl 
imperatoris Friderlci patris sai, qaemdam dvem Tasdae pa- 
blicam taliellionem In imperio constltait. 594 

— Constantino de Sidlia vlcario in comitata Senarom vices 
saas committit pro execatione mandatl imperialis qao abba- 
tia Sancti Salvatoris de Monte Amiato in possesdone ded- 
marnm castri Montis Nigri mittitor. 453 

« Thomasio de Ophen capitaneo vices soas cmnmittit ad 
execationem cajasdam imperialb mandati pro abbate Sancti 
Salvatoris de Monte Amiato sibi transmissi. 419 

— Comiti Goldoni potestati Aretii mandat at prohibeat ne 
quidam Jadices, a MarcelUno episcopo Aretino imperil pro- 
ditore delegati, abbatem et conventam Sanctae Fiorae Are- 
tinae super alienatione l)onoiram ablNitiae ejasdem molestare 
praesamant. 538 

— Receptis litteris fratris soi regis Henrid imperialis in Italla 
legati, qaibasdam fidelibas.mandat at secam ad ol>sidlonem 
Parmae celeriter veniant. 558 

- Yigore concessionis et mandati imperatoris patris sni, 6on- 
latam flliam Acapti de Cortona pablicam tabeUionem in 
imperio statait 593 

- Confitetar se mercatoribas Senensibas tria millia marca- 
rum argenti debere, ad qaaram solutionem ftx amplam se- 
caritatis instramentam se obligat. 936 

- yigore concessionis ab imperatore patre sao slbi fsctae, 
qaemdam Tosdae dvem pablleam tabdlionem In imperio 
constitait. 594 

- Mattheo notario de Sancto Quirico mandat qaod inqaisi- 
tionem quondam factam ad reqaisltionem abbatls de Monte 
Amiato super negotio mercati plebis de Amole, pablicet et 
partlbus assignet. 667 

- Jacobo notario de Abbatia mandat nt Jaxta tenoron man- 
dati imperialis aniversitatem de Arcidosso et abbatem Sancti 



INDEX DOCUMENTORUM. 



995 



1250 



18 sept. 

1241 

3 nov. 

1244 

4iiiaii. 

1241 



23 nov. 

1242 

lOJan. 



[august. 
ineont.] 

[anno 
exennt.] 

1245 

14 febr. 



3 Jonil. 



[jnlio 
inennte.] 



[sept.] 



Aretii. 
Senis. 



Senis. 



• • • • • . 



Bipae. 



In palnde 
Ganneti. 



SalvatOTte de Monte Amiato snper mercato apnd plebem de 
Lamnla responsnros peremptorie citet. 723 

— Potestati, consilio et commnnitati de Cortona mandat quod 
hominibns de Aretio Justitiam exhibere non omittant. 936 

Pandulpkui de Fasmella, imperiaUi in Tuicia capUaneui, et 
commnne Senense ooncordiam ineunt snper Juramento flde- 
litatis ab hominibus de Monterio praestando. 7 

— Fortarrigo Bainerii dat Hcentiam recolligendi medietatem 
impositamm Radicondoli et Belforti factamm. 190 

Sikenulfui Beneventanui judex, ad mandatnm Roggerii Cappa- 
liae de Amalfia, inquisitionem pro parte imperialis cnriae fleri 
Jubet de proventibus majoris ecclesiae Beneventanae. 9 

Obertui FaUamonaekui, imperialii dohanae per totam SicUiam 
iecretui, floes l)onomm hospitalis Sancti Lanrentii desi- 
gnat. 20 

Cardinalis quidam magistro Petro de Yinea scribit, eum adhor- 
tans nt apud principem insistat de liberatione cardinalium 
et praelatorom aliomm. 61 

Quidam imperatoris Friderici fiiutor scribit invective ad cardi- 
nales cnm acerlNi increpatione, quia non creant novum pa- 
pam. '70 

Sodegheriui de Thieto, poteitoi Tridenti et epiicopatui^ ancto- 
ritate Friderici imperatoris, Riprandum de Arco et ejus hae- 
redes investit de lK>ois mobilibus et immobilibns Jacobi de 
Lizana et filiomm ejus, ejusdem imperatoris proditorom. 80 

Gualteriui, imperialii Montii Agutuli vicariui, casteilano Mon- 
tereggionis sub poena l>anni et miiie marcarum argenti vetat 
ne fenum in palude Canneti nisi pro monasterio Insulae se- 
cari fadat, etc. 89 

Quidam rez vel fbrsitan cardinalis fidelibus nuntiat papam no- 
viter fuisse creatnroy monens nt laudes Domino qui suam 
respexit Ecclesiam decantentur. 101 

Articuli de pace tractanda quos nuntii Sedis Apostolicae ad 
imperatorem portavemnt. 113 

TineoiUi, miUi Viierbieniiiy imperatori gratias agit quod fidem 
suam laudibus extoliere dignatus fuerit; narrat quomodo 
proditores imperii Yiterbium subverterint, comite Simone 
et aliis fidelibus in castro inciusis et obsessls, supplicans nt 
ad ipsos liberandos celeriter veniat 125 



996 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1243 



[scptj 
[•cpt.] 



[sept.] 



1244 



[martio 
ezeunt.] 

[aprilLj 



[drca 
april.] 

[clrea 
april.] 

1245 



Januar. 



[Jonio 
ineont.] 



[n Jul.] 



1 3 aug. 



Foggiae. 



In platea 
S. Mariae 
Novellae. 



UnlYcrri fiddeB In castro ytterfail obeenl Impentori aoppUcant 
qnod ad ipsorom liberationem perBonaillrr yeniat. 136 

^tjnofi conui TkeaUmu, in castro Viterbii a rebellibos «tee»- 
8US, comiti Gasertano, yicario imperii ab Amelia osqoe Gor- 
netom et per Maritimam, acriblt ot in soom sobaidiom cdo- 
riter festlnet. 137 

— Consiliariis comitis Casertani pro sobsldio soo instantios 
scribit, monens ne per eorom deddiam bonor Imperiails 
pereat, com Jam tota circa Viterbiom provlncia a flde deter- 
reatur. 138 

Articoli pacis qoos nundi imperatorls joraveront apud Late- 
ranum in Coena Dominl. 173 

Qaidam imperatoris fidelis ad captivos scribit qood pace inter 
summnm pontificem et prindpem oompodta» carceres ntrin- 
qoe in brevi aperientur. 177 

Cardinalis qnidam [imperatori Constantlnopolitano] exponit 
qood dominus papa non videtor credere verbis imperatoris 
de pace, propter facta contraria qoae scntit in orlie. 184 

Cardioalis quidam Friderico Romanomm imperatori scribit 
ne procoret scandalnm com Romanls contra Eodesiam, nio- 
netque ut fautores dissidii oompescat ad oonservandam im- 
perii et Ecciesiae unionem. 184 

Quatuar magnae imperialis curiae judiees , lite iegitlme eontes- 
tata, filios qoondam Jodicis Petri de Ebolo ad molendinom 
de Albiscenda arclilqpiscopatoi Salemitano restltoendnm 
condemnant. 350 

Qoidam fautor Ecdcsiac in partibos Italiae agens ad cardinales 
apud Lugdunom duo memorialia dirigit, nlA bcinora Fride- 
rico imperatori objecta fose enarrantnr, monetque ne sob 
ulla condittone paz cum eodem tractari delieat, etc. 377 

Thaddaeus de Sueua^ imperiaUs curiae judex et imperatorit m 
eoncUio Lugdunensi procuraior, a sententia per summom 
pontificem inique promulganda ad futurum papam et ad 
condlinm nniversale Isto condlio generalios pro parte do- 
minl soi appeliat. S 1 8 

Praier Rogerius, de ordine praediealorum, haereUcorum tiifia- 
sitor in Tuscit, publicum instrumentum fieri Jul>et eontra 
Pacem Passanolam, pote&tatem Florentinnm, qoi de mandato 
imperatorls in liaereticos Florentlae sententlas ferri pro- 
bibet. 343 



I 



INDEX DOCUMENTORUM. 



997 



1245 

[nov.] 



[anno 
ezeont.] 

1246 

27Jan. 



6 april. 



[clrca 
maium.] 



sept. 



1247 

21aprii. 



1248 

13 dec. 



1247 

[febr. 

vel 

martio.] 



Apnd 
Ciriacam. 



Incastris 

apud 
Matelicam. 



Apad 

Camberia- 

cum. 



Senis. 



VI. Par8 2. 



Rolandus, notartui Cometanus^ Baynerio Sanctae Mariae in 
Cosmedin diacono cardinali, et in Tuscia, Patrimonio et dn- 
cata papae vices gerenti, rhythmice narrat qaaliter Yitalis de 
Aversa plures cives Cometanos Jnssa Friderici sospendi fe- 
cerit. 868 

Tluodericus, Ravennas archiepiseopus, Innocentio papae narrat 
qnomodo in Apnlia sab fldejassoria caatione castoditas, 
post aoditam depositionis in Frldericam sententiam» aafu- 
gerit et asqae Bononlam pervenerit, etc. 878 

Amedeus comes Sabaudiae, ab imperatore Friderico arbiter con- 
stitutus, dat sententlam nt Bonifacius marchio Montisferrati 
promittat Henzlo regi Sardiniae legato imperii se daturam 
milites et alia adjutoria imperatori contra rebelies Lombar- 
dos j donec arserit l>eilam et rebellio. 9 1 6 

Rohertus de Castilione, imperii in Romaniola tncarius generalis, 
clvibus Camerinensfbus pacem offert sob certis conditionlbas 
ab imperatore Friderico ratis habendis. 416, not. 1. 

Malek-Sakh, Mgypti soldanus, Innocentio papae respondet se 
pacem et concordiam cam christianis desiderare ; expectatu- 
rom tamen donec consensom iniperatoris habuerit, quocum 
a tempore patris soi dilectionem mutaam observavit. 424 

Guallerus de Ocra Capuanus electus, imperaloris notarius et 
capelianus, regi Angliae slgnlflcat qaaliter castram Capuadi 
captam et deletam fuerit et prodltores in eodem inclusi di- 
versis-afflictipoenis, additque imperatorem in Alemannlam 
circa Pascham iturum, etc. 457 

— Pro parte imperatoris se Jaramento obligat erga Amedeum 
Sabaudiae comitem qaod procurablt matrimonium inter 
Manfredum Lanceam fllium imperatoris et Beatricem comi- 
tissam Saluciensem, filiam comitis ejusdem, sub certis con- 
ditionibus. 627 

Buccamugellus de SaUmOy receptor imperialis in Tusda, de 
mandato Friderici de Antiochia confitetur recepisse a came- 
rario communis Senensis 135 libras denariorum, ex summa 
350 librarum annuatim, residuis reservatis pro censu castri 
Monterii. 477 

Henricus junior, Friderici imperatorisfilius, scribit regi Anglo- 
rum avunculo suo qualiter fonte baptismatis renatus fuerit 
et a patre ad partes Italicas proficiscente regno Siciliae re- 
gendo fuerit praepositus. 504 

126 



INDEI DOCUMBNTORUM. 



1247 



GinarUi. 



4iiiaii. 



IS JuUI. 



augosto. 



SO sepU 



1248 



[aofeb 
diciter.] 



[martio.] 



[oMurtio.] 



1 1 april. 



Bipolis. 



Apad 

Saaetiiiii 

Qairieiiai. 

BeneTenti. 



Panormi. 



Salenii. 



Senia. 



[anno 1 

ezeont] I 



Pfdnr, Camrmimi, Mwi/htrhr cl M§mu Jakmmu de ManUeiM^ 
f m i U Uam imiiri Bipoknm, poet aiUtralan afmtentiani hoe 
eastmin in manibos regia Henrkl imperatoria Friderid fliil 
eob eertia conditionibQS ponnnt et tradont. 607 

Ambassatorti eooimnuui Senemk Friderioo de Antiodiia ra- 
praetentant «inoadam asiliteade Gommo Soiia detentoa, qoo- 
rom onam inflrmom Friderieoa a eostodibos lilierari et ad 
ae doci Jobet. 639 

Gojfndmi Catalanui,Jmiikiarimi Prime^aimi ei ierraa Bineaen- 
iamaey Johannem Trogiainm ayndicom nniYersitaUa boml- 
nom eaaalis Saneti Pdri de Polla ab impetltioiie Lanrentil 
ayndid onlversitalte castri Poilae, sdlioet de eommnniea- 
tione coliectarom, absolvit. 661 

PhiHppmi de Caiamia^ muigiiier emmarmrimi m Sieilia eiirmjlm* 
aicii Smliuai^ Goilidmo de Panormo Blcearcnd canonieo, 
Jozta tenorem imperialiom constitotionQm, post Inqnisitio- 
nem factam dedmas Ipd debiias exsolvi JobeL 663 

Jaeobmi de Sameiii de Cagma^ mmgiiier emmierarwi Primeipaimi 
ei terrme Bemeeeaiamme^ Joxta tenorem constttntionom impe- 
riaiiam, inqaisltionem fleri Jubet qoa probetor an dedmae 
platearom &demi ad monasteriom Cayense l^gitime pertl- 
neant« 671 

Poteiiai^ muHiei et pcpmlmt PmrmMiii potestatl» milltlbos et 
popolo Mediolanensi nontiant qoomodo, Friderid Imperato- 
ris copils dcYlctis, eom ab obsidlone orbls soae r^ole- 
rint, precanturqoe ot ad soum aozlllnm dne mora acoe- 
dant. 691 

— Potestatl et consilio Placeotiae contra Imperatorem qol 
iterom dvltati obsidlonem minator, subsidlom petont, qnod 
et ipd Placentinl repromittont. 602 

Rayneriui Sanctae Mariae in Coimudin Xaeonm eardma&i ftise 
narrat qoomodo Mareellnos episcopas Aretbins Jobents 
Friderico Imperatore a Sarraoenis ignominloBe sn^ensna ftie- 
rit, etc. 60S 

Alberime RanerH ei Jaeobui UgerU confltentur ae recepisae a 
Ricovero camerario commanls Senends 164 libras Senenses 
pro aervitio qood doo militea teoeront stando in ezerdto 
imperatoris in obsidlone Parmae. 613 

Comnutne Nooariae domino papae snppllcat qnod ds non an- 
ferat l^tom Gregoriom de Montelongo qoi in convento 



INDEX DOCDHENTORUU. 



QOO 



1249 



1* aprO. 



11 maU. 



ajulii. 



16 nOY. 



34 DOV. 



udee, 



Menzanl. 



Apud 
Utiiiam. 



Seiilfl. 



Apnd 
Macenitain. 



Apnd 
Civitam 
Novam. 



1280 

30 Jolii. 



decemb. 



Meflsanae. 



Foggiae. 



societatia Lombardiae nvntiaverat le ad cnriam Romanam 
recedere veile. 686 

Bertholiui patnarcha AquUegensU et Mainardus eames Ganciae 
in arbitroa compromittnot de omnibns damnis ntrinqne da- 
tia post diem trengae indictae inter eos per nnntinm Gne- 
cili de Prata et Ecelini de Romano. 713 

Bertholdut patriarcha Aquilegeruis in animam snam vicedomi- 
nnm snnm Jurare facit quod observabit pacta inter se et 
marchionem Estensem » eomitem Sancti Ronifacii , ci vitates 
Rrixiam, Mantuam et Ferrarlam inita, dum in servitium 
Ecclesiae patenter asaurgere velit, 731 

Gwdterius de Capua, receptar imperiaUs in Tuscia^ de man- 
dato Fridedci de Aotiochia, confitetur se recepisse a camera* 
rio communis Senensis 360 iibras pro aestimatione 70 mar« 
eamm argenti» quas dictnm eommune soivere tenetur 
annuatim. )744 

Petrus Capoccius, eardinalis Sancli Georgii ad Velum ^^eum^ 
Sedis Apostolicae in Marchia legatus, hominibus Maceratae 
conflrmat castrum Lornannm quod Friderid fautores tnne 
temporis penitus destruxerunt 761, not. I. 

-** Comroune Civitatis Novae sub protectlone Ecclesiae reci- 
pit, eique jura, honores et consuetudines conflrmat, dum in 
fldelitate Ecclesiae perstiterint. 763 

Mutinenses cum Rononiensibus foedus Ineunt, sub ea condi- 
tione qnod si Fridericus imperator vel fautores ejns ad par- 
tes Mutinae venlre voluerint, dvitas Mutinae Rononiam 
mittet tot homines quot cardinall Octaviano utile videbi* 
tnr. 766, not. 1. 

Vivaldus de Bona Morte, hajulus Messanae, cnm quatuor Judi- 
cibns sibi assistentibus,Gnillelmnm Mayum et Petrum Con- 
stantinum dominos et partionarios navis Sancti Yictoris sen- 
tentialiter condemnat quod ad partes ultramarinas ad ioenm 
ubi est rex Franciae, multos peregrlnos in instrumento 
nominatos transportent. 784 

Riceardus de Montenigro, magnae imperialis curiae magister 
juttitiarius, una cum quataor ejusdem curiae Judicibus Plii- 
lippum Pactensem episcopum sententialiter absolvit a qnaes-' 
tione ipsi proposita per Gregorium Mustacium , super pos^ 
sessione casalis Synagrae et fructibus casalis Sanctae Lu- 
ciae. 801 



1000 



INDEX DOGUMENTORUM. 



1250 

deoemb. 



1241 

[anno 
exeunt.] 

1242 

[anno 
exeuntj 

1247 

[febr. 

vel 

martlo.} 

1242 

19JUDiJ. 
4 Julii. 

1245 

8Jan. 



Fogiae. 



1245 

8 Junii. 



1241 

[octobri 
circiter.] 



. Apud 
Xantonas. 

Apud 
Xanctonas. 

Apud 
Burdigalam. 



Apud 

Wcst- 

monasterium. 



Manfridus prineeps Tarentinui G>nrado Romanorom et Sid- 
iiae regi fratri suo patris sui imperatoris Friderid mortem 
significat, in boc oonsolationis remedia offereDS quod impe- 
rator victorioee vixit et cbristianissime oUit. 811 



DOCUMEIITA VABIA AD BES GALLICA8 Et ANGUCAS SPBCTAimA. 

Ludavieus IX Franeorum rex Friderico Romanorum impera- 
tori denuo scribit, rogans instantius pro lilieratione prada- 
torum Franciae, monensque regnum Frandae non adeo de- 
bilitatum quod se permittat calcaribus perurgeri. 18 

— Gardinalibus Ecclesiae Romanae scribit ut postpodtls om- 
nibus novum pontifleem eligere proeurent; deddiam eorum 
acriter incusat, monetque ne minis prindj^ deterrean- 
tur. 68 

— Friderico Romanorum imperatorl gratlas agit quod preces 
suas pro victualibus in passagio suo exbiliendls exaudie- 
rit; de contracti vero foederis innovatione secretam per nun- 
tium responsionem mittit. 501 

Henrieus Angliae rex ad imperatorem nuntioe mittit ad foedus 
ineundum contra omnes bomines, excepta tamen Romana 

4 

Ecclesia. 63 

— Omnibus notum fiicit se Petrum de Rurdigala et Rartbo- 
lomeum Pecbe nuntios mittere cum potestate ineundi foe- 
deris inter se et Fridericum imperatorem. 905 

— Friderico imperatorl conqueritur quod comes Tolosanus 
post foedus solemniter initum a fidelitate tjaa recesserit et 
regi Franciae adversario suo adbaeserit, supplicans quod 
sibi consilium praebeat opportunum et ultima verba Isal)d- 
lae imperatricis sororis suae ad memoriam revoeare ve- 
lit. 906 

— Fridericum Romanorum imperatorem precatur ut nun- 
tios suos commendatos habeat quoe ad condlium, super pads 
reformatione ad ejus bonorem Ial)oratnro8 , mittere pro- 
ponit. 390 

Quidam arcbiepiscopi Franciae Fridericum Romanorum im- 
peratorem exhortantur quod praelatos Frandae quos in 
carcere tenet liberare velit, quum id posdt esse viam recon- 
ciliationis ad Ecclesiam et ad Deum. 898 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1001 



1244 



[anno 
exeunt.] 

1246 

[nov.] 



noTemb. 



1248 

[maio 
exeant.] 



[circa 
medlum 
august.] 

30 noT. 

J248 

[circa 
sept.] 



17 sept. 

1249 

19 febr. 



Wartbnrg. 



In castris 

in obsidione 

Aquis. 



Aquisgrani. 



In castris ap. 
Ingelbeim. 



Henneui rex Cypri Friderico Romanorum imperatori scribit 
de laerymabilibus Terrae Sanctae eventibus, requirens ut 
de prosperis suis rescribere velit. 914 

Magnates Franeiae ad reprimendam clericorum arrogantiam 
qui in secularibus Judiciis se intromiserunt, snb poena amis- 
donis bonorum et mutilationis membri statuunt nt nullus 
clericus vel laicus aliquem in cansam trabat, nisi pro bae- 
resi, matrlmonio vel usuris. 467 

Le due de Bourgogne, les comtei de Bretagne, d^Angoulime et 
de Saint-Pol sont ^lus pour d^fendre les droits de la no- 
blesse contre les empi^ments du clerg^, et appliquer t la 
d^fense commune la levte annuelle du centitoie du re- 
venu. 468 



DOGUMBirrA YABIA AB BBS GBBMANICAS SPBCTANTU. 

Henricui lantgravius Thuringiae, vulgo Baepo, in Bomanorum 
regem eUctus^ Mediolanensibus bignificat quomodo tertla 
feria post Ascensionem Domlni electus fuerit, eorumque 
fidem commendans bortatur ut secum viriliter contra Fri- 
dericum insistant. 430 

— Mediolanensibus significat victoriam a se reportatam in 
ripis Mogii prope Frankfurt de Conrado fllio Friderici quem 
fugavit, sexcentis et plus captivatis occupatisque spoliis uni- 
versis. 441 

— Archieplscopo Ravennati fldeli suo mandat ut viros nobiies 
de Romaniola per Fridericum quondam imperatorem ejectos 
ad recuperandas res suas confoveat, quum ipse in brevi pro 
negotio Lombardorum agere disponat. 470 

WiUelmus de Hollandia, in Bomanommregem ekctus, Mediola- 
nensibus scribit quod cum constituisset vicarium imperii in 
Italia electum Splrensem et iste vicarius sibi sit necessarius, 
disposuit alium substituere vicarium, scilicet R. de Supino 
comitem Romaniolae. 654 

— Civibus Aquensibus noviter in suam ditionem conversis, 
antiqua eorum privilegia conflrmat* 681, not. l. 

— Innocentio papae juramentum praestat quod omnes posses- 
siones et Jura Romanae Ecciesiae pro posse manutenebit, ei- 



1002 



INDEX DOCUMENTORUM. 



1249 



74 febr. 

1241 



Incastris 

apad 
Ingelheini. 



rdec. 



1242 

19 Jan. 



Apiid 
Ghazma. 



SSmart. 

1243 



It sept. 



1245 

!• aprll. 



l^sept. 



Herbipoli. 



1246 

l3aug. 



Ander- 
nachen. 



fclrca 
jalium.] 



69f 



qne erit adjntor ad regimm SidllM retinendom et 
dendnm. 

— Haereditatem Ottonls cpMmdam Meranlae dnds ad 
beth burgravii Nurembefgensis uxorem, alteram isfnsden 
docis sororem» transfert. 667, not. i. 

Scalntd et unhenUas cimUUis Aquauis eom Wlllelmo comlte 
Joliacensi conTeniunt quod idem comes ipsls feret anzllinm 
et ipsl e oonverso eldem, cum omni potentia sua, In servi- 
tlum Friderici imperatiNrls et Conradi filil ejus. 10 

Bela, rex Hungmiae, DalmaUae, Chroatiae, ete. , papae suppiieat 
ut cum denuo ad ipsum fratres praedlcatores pro n^tio 
regni Hungariae nuntios mittat, ipse crueesignatos couto- 
care velit qui Tartaros ultra Danubium in magnnm totius 
christianitatls periculum translre prdiibeant 902 

Landolfui Wormaciensii qnscopus civlbus Wormadenalbus ti- 
tulo feudi in perpetuom coocedit advocatiam in Nonnen- 
muDster, quam ab imperatore Friderico recupmivit. S6 

Gemandus^ burgravius Werd^nsis^ coenobium sanctimflnialluw 
in Duseren prope Dusburg fondatnm auctoritate imperiaU 
ad alium locum magis idoneum prope Ruram transfert, ds- 
que mansum ibidem sub annuo censu eicolendom do- 
nat. 123 

Praepositus, decanus et eapittUum Leodknse Friderico Boma- 
norum imperatori supplicant ut cum terra Hannonlae post 
obltum Jobannae comitissae Flandriae, nulio de corpore hae* 
rede relicto, ad ecclesiam Leodiensem sit de consuetudine 
devoluta, ipse eidem eccleslae subvenire dlgnetur eontra 
Margaretam ejusdem Joliannae sororem, eamdem terram 
vlolenter invadentem. 369 

PhiUppus Ferrariensis eleetus, ApostoUcae Sedis tn Germsttda 
legatus, Ulrioo deeano in Ghambe seribit Fridericom Impera- 
torem ab Innocentio papa in concilk) ftiisse depositnm, ete., 
praecipitque ut ducem Bavariae et ejus uzorem fautores im- 
peratoris pnblice exoommunicetv etc. 346 

— Notum faeit se sententiam suspensionis in praelatos inol)e- 
dieotes qui ad curiam Henrid regis venire renuerunt pro<* 
tulisse, eis praeflzo termino quo in praesentla domini papae 
compareant. 449 

Albertus de Beham, Pataviensis decanusj e Romana euria ad 
dueem Bavariae instantia consilia transmlttit ut ipsum 



INDEX DOGUMENTORUM. 



1003 



1247 



38 0Ct. 



Krems. 



1248 

13dec. 



1249 

81 maii. 



Apnd Linz. 



Apnd 
Boppardiam. 



34 aug. 

1250 

22 Julii. 



novemb. 



trahat ab omni afOnitatis foedere cum Friderico ab Ecclesia 
damnato, snadens ne matrimonium flliae snae cum Cun» 
rado ejusdem imperatoris fiiio ad consnmmationem per- 
ducat. 446 

Otto eomei de Eberstein, impern per Austriam et Styriam eon 
pitaneui, Jndicibus in La et in Machland et officiali in 
Straotzendorf mandat ne ullam Jurisdictionem in praediis 
ecclesiae Sancti Johannis in Walthusen vindicare praesu- 
mant. 578 

Otto dux Bavariae, hnperHper Austriam et Styriam eapitaneut, 
onmibns theloneariis in partibus Austriae praecipit ut nihil 
exigant contra tenorem privilegiorum conventui Sancti 
Johannis in Walthusen indultorum. 673, not. 1. 

Pkilipput de Hohinvels, imperialis aulae eamerariuSj universis 
teloneariis sub sua procuratione existentibus mandat quod 
naves domus Teutonicomm in Gonfluentia per Renum libere 
transire permittant. 784 

Meinhardus comes Goriliae, imperialis Styriae eapitaneus, Her- 
manuo comiti de Grtemburg praedium provinciae in Graz- 
lup pro quadam somma pecuniae obligat. 758, not. l. 

Cono de Bercheim cum Matthaeo duce Lotharingiae concordiam 
agit de castro Estuphin et appenditiis ejus, reservato quod 
poterit Juvare Fridericum imperatorem, regem Gonradum 
fllium ejus, Rudolphum de Habsburg et Ulricum de Rap- 
polstein. 778 

Universitas civium Brisaci notificat quod si dyitates secum 
conjoratas ab imperatore Friderico recedere contingat, eas- 
que alium dominum eligere, se nulii alio quam Bertholdo 
Basiliensi episcopo et ecclesiae ejus submittere consen- 
tient. 800 



V 



INDEX 

NOMINUM ET PBRSONARnH QUAB IN HOG SEXTO YOLUMZNB ODNTINENTUR. 



(Penonae ad nia nomina , Bon ad eog^nomfaia (fisponixntiir. Qaando nomina lea initiales Utterae defaerint, qnaflre&dtuf 
adttttH.) 



il., GolonieDSig epi8G0|NiBy ^epte)> 945. 

A.J schultetus Aquensis, 882; verislmiliter Af^ 

noldus. 
A,, uxor ducis Bavariae, 644. 
Aaron de Crone, Judaeus, 827. 
Absakm, Dotarius, Rogerii filius, 622. 
Acaphis de CarUmm^ 593. 
Aoconenses, 239, 466, 467. 
Adkthmu de Sak^ peregriBus, 788. 
Achart de Pollieny peregrimis, 787. 
Ada Jacobue, 669. 
Adahihi Nicolau, peregrinus, 788. 
Adalpertus de Cucanea^ frater Jc^mus, 732. 
Admn Yegresuny peregrinus, 788. 
Adans de Hansis, peregrinus, 787. 
Adeloffiay uxor Marmi de Ebiilo, 948. 
Adelasia , domina judicatus Turritani et GaUu- 

ris, sive regina, 435> 436, 703 AOt. 2. 
AdelbertMSj Moguntinug arcbiepiscopus, 384. 
Ademarius de Trano^ magisterprocuratorcuriae 

in Principatu et terra Beneventana, 474, 475, 

476. 
Adinulfus, 454. 

Adolinus^ vicecoaies de Campilio, 234. 
Adotaj BOtarioa, 643. 
AgenulfitSf oomes, fNiler Tegrini eomitis, 522, 

523. 
AlamannuSf notarius, 725. 
Alanus de PontSj peregrinus, 788. 
MbenseSj 552 et not. 4 . 
Aibericus^ ecclesiae Sanctae Mariae de burgo 

Sancti I)omnini vicarius, 608. 
Alberious de Bomano, proditor inqperatoris, 

570. 
Alberthonus Vitha, piacator de Papia, 687. 
AUmionuSy fiUus Petazoli, piscator de Papia, 

688. 
AUmtmy judax, 80. 

yi.Parsa. 



Mbertus, filius Henrici, 

249,. 532, 633. 
AlberiuSy comas, 5tfZ. 
AlbertuSf comes, frater Jobannis, 943. 
AlbertuSy comes de DilMi^en, 693. 
Albertus, conas Hakienaia, 298. 
Albertus, comes Tirotoaws, 303. 
AlbertuSj Armacanus archiepiscopaa, 347. 
Mbertus, Mutinensis episcopus, 347. 
Albertus, patriardia AntiocheMis, 484» 236, 2881, 

265, 266, 274, 272, 282, 347, 390. 
AHefimBj praepoaitus Novi Gaatri, 306. 
Albertus de AmatiSj testis, 449. 
AlbertuB de Beham, decanus et archidiaeoMi& 

Pataviensi», 373 not, 4, 446. 
Albertus de Bexate, pisoatar de Papia, 688. 
i4J40irfiit de Campo, 8d. 
Albertus de CastellonOj dominus, 508. 
Albertus Cucha^ piscator de Papia, 688. 
Albertus d$ Fontana^ 577. 
Albertus de Mosburg, codmb, 644. 
Atberius de N^t, 294, 300. 
Alberim de Pfdffisnhmamkf 8i8*. 
Albertus Raneriij 744. 
Albertm Banerii de Monteaperto^ 642, 643. 
Albertus de Staden^ marchio, 293, t98. 
A^urtus de Saneio MartinOy comes, 507. 
Aldobrandinus, comes, 373; forsitan idem ac 

Hildebrandinus Cacdaconti. 
AUrigeetuSj Tridentinus episcopus, 304 . 
Alexandsr VulpUkky avunculua Matthaei Vi^ii- 

lae, 939. 
Aleaoandrini y 585. 
Alexis, marescalcus re^FrideriddeAnlioehia, 

936. 
AlfomuSj ooraes Pictaviensia, filiua reginadFian- 

corum, 547, 746, 747, 748, 749 et not. b, et 

not. 4. 

127 



1006 



INDEX NOMINUIL 



Alfusus y firater regis Portugsdiae, r^ni coadjutor, 

774 not. 4. 
Alista de Latar^ peregrina, 788. 
Alkmanma^ comes Radicate, 656. 
A^homus, primogenitus Femandi, regis Gas- 

teOae, 438. 
Altifnamius ds Monte FiMonioo^ notarius, 79. 
AmadinuSy 767. 
Ama/ncus, rex Jerusalem, 709. 
Amator, filius quondam Scarlatli de Gortona, 

tabeliio imperii, 233. 
AmbsTar Dante/» peregrinuB, 786. 
Amodeus, comes Sabaudiae, 344 not. 8; 356, 

526, 527, 535, 556, 655, 657, 673 not. 4; 

674, 675, 703, 946. 
Amtrieus, Lug^unensis archiepisoopus, 347. 
Amerioas de Varac^ peregrinus, 788. 
Amieus, miles comitis Galvani, 947. 
ilmicitf de Vahre^ 343. 
AnoonenseSf 569. 
AndreaSj judex Eboli, 435, 438. 
Andreas de Alanay piscator de Papia, 688. 
Andreas de Capita, magnae imperialis curiae jn- 

dex, 804 , 805. 
Andreas de Cioala^ regni capitanens, 44 not. 4; 

82, 420, 424 et not. a; 422, 438, 439. 
Andreas de Ferbers, peregrious, 787. 
Andreas, comes de Piegario, proditorimperato- 

ris, 450. 
Andreas Marehesimas, 569. 
Andreas SieamHiay piscator de Papia, 687. 
ilfMiraas de Treto, 929. 
Andreolus de Mari^ filius Ansaldi, 362. 
Angelerius^ qnondam Leonaidi castaklus, 529, 

530. 
Angdicus Domnnens de Cortona, publicus im- 

perii tabellio, 543. 
AngeUu^ oUm fiUus Johannis de Ligorio, testis, 

456. 
Angelus de Jennario^ notarius, 758. 
Angelus de Pavia^ procurator imporialis curiae 

in lerra Barensi, 464, 462, 487, 488. 
Angeka Raynerii, civis Cometanus, 374. 
Angelus de Ktnea, 743. 
Anibaldius, civis Romanus, 488. 
Amsaldus de Mari, imperii et regni Siciliae am- 
miratus, 405, 454, 453, 205, 243, 634, 897, 
not. 4 . 
Ansalonus^ magister, 437. 



Anselinus, cognatus Friderid, ducis Anstriae, 

302. 
Anseinm pmior de Jusiingen^ imperii maies- 

calcus, 47, 49, 693, 943 et not a. 
Anthomus de Fuxaraga^ potestas Bononiae, 943, 

944. 
Anihoninus de RoboUni^ sindicus communitatis 

castri Plebis, 448. 
ilnlofifiM, scriba domini oomitis de (jorida, 743. 
Aquenses^ 223, 226, 654, 684 . 
Ardieio, oondvis Petri de Sancto Petro, 420. 
ArenguSy mercator Florentiniis, 434. 
Aretim, 698. 
Argentinenses^ 489, 490. 
AriaSy Ulixbonensis episcopus, 347. 
Armanmu Sootus^ 925. 
Armanus de Campo, 80. 
Amoldus de Gimmenieh^ scoltetus Aqoensis, 

409, 440. 
Amotdus^ Maguntinensis archiepiscopDS et ar- 

chicancellarius, 293, 298. 
Amoldus^ eodesiae cathedralis Trevirensis prae- 

positus, 829 not. 4 . 
Armdfus Gnipius, peregrinus, 786. 
Amuljphus^ nuntios praelatoram TOTiae Sanc- 

tae, 944 noi. 2. 
Arrif^us de Seoero^ de eomitata Mefaneosi, 

530. 
Arringerius ilanmt, notarios, 477. 
Ariuitus de Mmrieo^ firater Gononis, 732. 
Asehirma de Varrin, 946. 
Assassini, 325, 546 not. 4. 
Astenses, 552 et not. 4; 585, 946. 
ilt>«nioneiUfS, 230, 234 . 
AviUa Taloeanat peregrina, 786. 
Ayraidus Vasatus^ piscator de Papia, 687. 
AymOy dominus de Futdniaoo (Fandgni), 534. 
Aymo^ plebanns de Rinvelden, 308. 
Azo sive iipo, mardiio, 943. 
i4so, marchio Estensis, 434, 380, 570, 734. 
Aso de Ciutrobarco, 80. 
il2o GitMiontf Hontt (?), 577. 
AxUiwus, judex, 80. 

B., quondam Antiochiensis princeps, 709. 
£., Vivariensis episoopos, 234. 
B. de Wedeglenbert, 882, 883. 
Boliiiitniis, fiiius Bouchardi de Avesnis el Mar- 

garetae sororis comitissae Flandriae, 13. 
Balduinus^ imperator Constanlinopolitanns, 90 



INDEX NOMINUM. 



1007 



et not. 4, 447 not. 2, 475, 497, 844, 849, 

280,260,290, 344, 324. 
BMuinus, rex lerosolimitanus, 852. 
BaldtAtiu» Jaeohi Petri Baldini, 450. 
Barehus de AteclinOy 456. 
BarchuedeTreneia, 497. 

Barifalduide , captivus Mediolanensis, 420. 

Baro, frater Pacis de Barone, 343. 
BarthoUmeu$ de Alicio, pater uxorifl ligorii 

Caraczuli, 947. 
Bariholomeus Aurifex, notarius Neapolis, 43. 
Bariholomeus de AymeriOf judex Messanae, 789. 
Barthokmeus, BeDeventanus archidiaconus, 9 

et not. 4 . 
Barthoiomeus Caraezulus^ judex Neapolis, 43. 
Bartholommu Maeidonius, judex Neapolis, 43. 
Bartholomeus de Paysanay 437. 
Bartholomeus Peche, 52, 905. 
Barthohmeus de Turgusio, imperialia judex 

contractuum in Tarento, 649, 620, 622. 
Bartholomeus Verde, 725. 
Bartholus Tabemerius, capitaneus in Parma 

partis imperii, 924, 925, 926. 
Baudan Fetia, peregrinus, 787. 
BavUlo Talosano, peregrinus, 786. 
Bayferius^ magister qui dicitur Brugnolus, pis- 

cator de Papia, 688. 
Beatrix imperatrix, uxor Friderici I, 225. 
BeatriXy olim filia coroitis Provintiae, 362. 
Beatrix comitissa, mater GhiidonisGuerrae, 4 37. 
BeatriXj major soror ducis Ottonis de Merania, 

vidua comitis Orlamundi, 657 not. 4 . 
Beatrix, comiiissa Saluciensis, filia Amedei co- 

mitis Sabaudiae, uxor Manfredi filii impera- 

toris, 527, 535, 664 et not. 4. 
Behy rex Hungariae, Dalmatiae, Chroatiae, Ra- 

mae, Serviae, Gallitiae et Cumanae, 902 et 

not. 2, 903. 
Belprandus de Cusentia, notarius, 754. 
BenedictuSy quondam abbas Sancti Salvatoris 

deSexto, 42. 
BenedictuSy Sancti Salvatoris presbyter, 538. 
Benedictus frater, procurator bonorum Petri de 

Vinea, 776, 777. 
Benedictus de Luco, monachus monasterii Cassi- 

nensis, 796, 797. 
BenricoveruSy judex, 8. 
Bensivegnay mercator Florentinus, filius Ugo- 

Uni, 438. 



Benvenutus MontaltensiSj 374. 

Benzlaus sive BoleslauSy Silesiae dux, 900 et 

not. 4. 
Ber., abbas de Utinburren, 884. 
Berardinus, filius quondam Paganuccii de Cor- 

tonio, 34, 35. 
Berardus, peregrinus, 787. 
BerarduSj comes Laureli, 630. 
Berardus, Panormitanus archiepiscopus, 4 4, 65, 

76, 84, 85, 88, 448, 205, 257,263, 329, 425, 

426, 524, 563, 645, 808, 809. 
Bercianus Garet, peregrinus, 787. 
Bergamentes, 928. Vid. Pergamenses, 
BergondiuSj judex potestatis Cunii, 540. 
Bemar de LepehSj peregrinus, 788. 
Bemar Porret, peregrinus, 788. 
BemardinuSy notarius, 668. 
Bemardinus de BuHotto^ piscator de Papia, 

688. 
Bernardinus de Condino, 80. 
Bemardinus Pii, Senensis potestas, 7, 
Bemardus, dux Carinthiae, 294 , 304 , 305, 329. 
Bemardus de Busco^ peregrinus, 788. 
Bemardus de Comazanoy civis Parmae, 352. 
Bemardus Rolandi Rubeij civis Parmae, prodi- 

tor imperatoris, 352, 396, 609, 640 not. 4 ; 

cognatus papae, 926, 927, 934 . 
Bemhardus Chiselingis de Bamenxe, 265. 
Bemhardus de Ztrtk^ frater Chunradi et Rein- 

hardi, 262. 
BertholduSj Aquilegiensis canonicus, 743. 
BertholduSf patriarcha Aquilegiensis, 44, 47 et 

not. 4 ; 49, 80, 84, 263, 266, 282, 347, 743, 

734,754,752. 
Bertholdus, Basiliensis episcopus, 800, 804. 
BeriholduSy marchio de Hohenburg sive Fohen- 

burch, imperii a Papia superius vicarius ge- 

neralis, 524, 552, 644, 630, 670, 808, 809. 
BertholduSf comes Sacri Montis (Heiligenberg), 

227. 
Bertholdus de Behengen, 877. 
Bertholdus de Nueringis, comes, 384 . 
Bertholdus de Schiltberc, 64 4 . 
Bertholdus, liber de Tannenberch, 877. 
Bertholdus, frater de domo Theutonica, 845» 
Bertholoctus, comes palatinus de Ripa insnlae 

Suzariae et Bardinae, filius Petri Venerosi, 

940,944,942. 
Bertholottus de Spisia, piscator de Papia, 687. 



IWB 



IHWLX NOKINUM. 



B^riitm Dmtet , peregriM) 996. 

Bertmmimui^ deiicus, 796. 

Retramui de Vies, peregriDus, 786. 

Bertrandus Pofceiet^ 846) 849. 

Biaquiniue^ 739. 

BihheUmus de Thealdo, piscator de Papia, 688. 

BUmea Atve/2a, peregriDa, 787. 

Bkmeha, mater Ludo^i IX, ref;» VhiBciae, 

544, 546, 746. 
MindU, peregrina, 788. 
Blancha de Arura, peregriiia, 788. 
Blaeiui Proventam de caeiro AhbaPkte^ testia, 

254. 
Bonaemreus^ dvis Piflaaiu, 927, 996« 
Bonacursu» de Mude, aaon imperii a Papia 

superlus vicarius, 539, 990 etDit. 9; 935. 
Bonagratia^ procurator Pepi et FMderici 4e 

lacols 969, 341. 
Bonaventura^ vicarius miiustri generalis ordinis 

fratrum Minorum, 347. 
BoncafnhiuBy 795. 
Aniaam&iitt, filios qaondBm VedturM llnnoli 

de Cortona, iabellio imperii, 939, 933. 
Bcnefaciue de Sol..., poleitas HediolaBnisis, 

694. 
Bonfilliolui, leCarias, 464. 
BonifaciuSj cooies, 559. 
Bont/bofus,€antaruarienflisarchiepi8Cop«B, 347. 
AMii/VicttM, Gisterciensis abbas, 347« 
Bonifacius^ marchio Montisferrati, 474, 909, 

346, 399,- 330, 584, 637, 649, 655, 673 et 

Hot 4, 946, 936. 
B^ifaoius ie Cmneramf &lios Oddonis, 695, 

696. 
Boftff^unmes de Onmibus Smuitis de Padua, 

ifltiperialis notarias, 744. 
^^OfiOfii0fiM«, 453, 686, 640 not. 9; 733, 737, 

736, 765, 795, 934. 
Boiir»eeci0fiii, Jadei, 744. 
Hofius, presbyter canonicus Aretinus, 538. 
Bofitis, imperialis Mutulae judeK, 420, 493« 
BofittMceunvs, presbyterooclesiae SaBctae Ma- 

riae de domno de Saiemo, 574 . 
Bonus lakanms de Monieoueo^ ca&tettaiMia oas- 

triRipolarum, 507, 508. 
B e m ijoannes ^aiomiis, piscator de Papia, 668. 
Aq^, quoodam Bamberigensis etectus, 53, 55, 

846. 
B$s de SmoID Af^ek^ 68^ 



mittt 9eu Bwdm da Dovari^ 733; polifltas 

Reginus, 925, 943. 
Brfltantts, pfiflcalor FomariidePapiay 686. 
itftxteiiMS, 60, 204, 363, 699. 
BruneUus de Ayratdo^ pisoalor de Pipia, 668. 
BrttfieUtti Fomasarius^ piscalor de Papifl^ 666. 
Jirafio, abbas de Moote Yeteri, 863. 
Brtifio, Spirenss episoopos, 384. 
Brono, TrsivireBBis archiepisoopoSf 384. 
A^fitt Liprest, peregrinus, 787« 
Bttccfl fl i tt^f fc M deSalemo, reeeplor Ifflpmiis 

in ToBcia, 477. 
fittoiitts Benefoeius de Memte Labretm^ 795. 
Bttzaoat7tfitti de PaduOj 743. 
(7., comes de Friborg, 639. 
C, prior Karitadensisy flife hCkairi ii amt I mn, 

900 etnot 4. 
Cagnooitus de Campo^ 60. 
Calocfcttfl de Tridenio^ 66. 
Cafn6ttts il»coi?0rt, 90. 

(7afiieftfMfises,445,446 etiiat.4; 469ttfl(L4;543. 
Oemetus Mmi aeinm ^ inscalor de Papia, 686. 
Carlo Borra sitre l^olla, 669 not 4. 
Carolus MagnuSy imperalor, 294, 296, 296. 
Carolus /, Siciliae rex, 947, »16. 
Oatthmmu de Gelfarta, 524 . 
Ceoonia, frater Bonacursi, 227, 296. 
Celesf^Otts /F, fsipa, 36 not. 4; 409. 
Cervus, Parmeflais eivis, 609. 
Cfcr Hl i a iitt i , qoondaai IfegonliBOfl eleclOB, 9tt. 
Cibr^taiHis , pincema, 682. 
Cfcrtsttaiius de Busco, perai^us, 766. 
^Cftimroikis, filius qoondam boli^intiile Norflffl- 

iMTcb, 647. 
Cfcufirodus, dox, frater Hnpemtotifl Friderici 

primi, 293, 296. 
€hm¥radue de Alienhuirek^ frater LotDldi, 629. 
CAufif adtts Chiselingis de BamenMej 266. 
CAufifodttS, Frisiogensis ^isoepos, 294, 306, 

304, 305, 329, 335, 337 not. 4; 373 nol. I; 

450,574, 644,629. 
CAonradtti de Eardeke, cemes, 629. 
€hmmmdue de Himpoye^ Irater Ckici, 629l 
Cfcunradus, burgravius de NaremiierGk, 645, 

649,654,853, 887. 
Chunradus, Patavieosis episoopus, 293, 266. 
Cfcufirodus de Pi7oers^ieim, 646w 
CMmfados de ^lrefe, frater Berahardi el Beio- 

hardi, 262. 



INDfX NOMINUM. 



1O09 



Cm n dm ^ OAmamim daetiis et archieiHsoo- 
pus, ii, i6«tll0(. 4; 576, 681 noL 4; 847, 
872not. 4. 

dmradna , JastiDopolitaBttS eiectvs , 782. 

Cofirodus, quoDdam MeteoBie et Spirensas epi- 
scopos, imperialis aulae cancdlarius et Italiae 
legatus, 480, 942 H not. h; 943. 

Ccnraimj aU»as Blwaoensis, d04, 865, 150. 

Conradus de Bmteto, clericus, 929. 

Gmrmiut de Brwucke^ 872. 

Conradus Certana, 492. 

Conrmdus sive Chmradus de Hohenloch , frater 
Godefiridi de Hobeoloch, 47, 49, 468, 805, 
314, 342, 849, 851, 852, 853, 861. 

Conradus de Merinberg, 869, 870 et not. 4 . 

ConraduSy pinoema de Glingenburch , sive de 
Clinginberg, 863, 865, 874. 

Conradus^ dictos Croph^ burcgravios castri Tri- 
fels, 844,874,890. 

Cowradus de Montecuco^ casteUaaus castri Ri- 
polanim , 507, 568. 

Cemraius /f , Romanorom imperator, 4 4 . 

Conradus^ Romanorum in regem electus et hae- 
res regni Jenisalem, 4, 40, 53, 54, 55, 95, 
97, 446, 447, 476, 239, 243, 244 et not. 4; 
245, 305, 342 not. 4; 346, 329, 345 not. 4; 
354, 357, 359, 444, 446, 448 et not. 4; 449, 
454, 452 etnot. 3; 457, 466, 504, 546, 557, 
6i2, 665, 68^, 690, 709, 740, 755, 762, 766, 
778, 794, 794 et not. 4; 800, 804, 806 et 
not 6; 867, 808, 817, 848, 849, 820, 824, 
822, 823, 824 not. 6 et Dot. 4; 825, 826, 
627, 828, 829, 830, 834, 832, 833, 834, 835, 
836, 837, 838, 839, 840, 844, 842, 843, 844, 
845, 846, 647, 848, 849, 850, 854 , 852, 853, 
854, 855, 856, 857, 858, 859, 860, 864 , 862, 
863, 865, 868, 869, 870, 87«, 872 et not. 4; 
873, 874, 878, 876, 877, 878, 879, 880, 884, 
882, 883, 884, 885, 886 et noL 4; 887, 888, 
889,894, 892, 935 not. 4. 

Cemradus, pinoema de Smaloegge, 864 et oot. 4 . 

Conradus de Smedevelt, 693, 824, 832, dapifer 
€on«di regis, 844, 845, 849, 854, 852, 853, 
658, 864. 

Conradus , comea Sylvester, 693, 858, 867. 

Conraias Spasmagel, dapifer de Dorosperch, 
677. 

Cemraius ie UUna, aotarius regis, 849, 820. 

CohradmSy comesde Wasseburg, 447, 610, 644. 



Conradus, pincema de WintorsleleD, 822, VA, 

664. 
Cuntadus de Epelnsheim^ 866. 
Cunradus de HaeginkerCj fttrter BngelBOBlci, 

877. 
Cunradus FrisimgemiSy 877. 
Cunrmdms de Roth» , dvis de Nurenberdi , 887, 

858. 
Cumrmdus, Hirsatiis comes, 867. 
Cunradus ThirolfuSy 866. 
Cunradus de Amma>tiSy 456. 
Citadory peregriotts, 768. 
Clemencius de Brevol^ peregrinos, 767. 
Cohesmim sive Choerminij 237, 255, 256. 
Colonienses cives, 45, 47, 48, 49. 
Cono de Bereheim, 778, 779. 
Cofia de MmrUOy frater Arluiti, 732. 
Conradutius de SterletOy fiiius (fuondam Conradi 

de Gottebaldo, 435 et not. 4. 
Constancia, imperatrix, 563, 572, 734, 808. 
Constantinm de Sieilia, vicarius in comkatu 

Senarum et episcopatu Ou^iensi, 453, 454. 
Cantadinus Beringerius^ camerarius communis 

Senensis, 477. 
Coppia Bomoambiiy notarins, 723. 
Corradus Capicius, 948. 
Cmrradmdi Manaido, 446 not. 4. 
Corradm , frater domus SanctaeMariae Theato- 

Jiioonu&, 488, 489, 
Crato eiveCraffio de Bocsherc, sive de Boxsperg, 

693, 824, 844, 858, 865, 874. 
Crenumenses, 245, 365, 442, 564, 585,595, 
642, 737, 755 et oot. 4; 909, 946, 944, 925, 
926, 927, 928, 929, 632. 
Cumam, 585, 586. 
Cumterimf imperialis castellamis Trojae, 780, 

784. 
Cumo de Gmmiheim, 866, 867. 
Curradm de Commo, 530. 
Curradm de Laveng, 529. 
D. de Ariliano?, notarius, 636. 
Dangre (Bemardus^ Johannes^ Gih et Roge^ 

rtus), fratres ptpegrini, 786. 
BeUm , «agister, 725. 
Davidj Sancti Andreae episcopus, 347. 
David Cmymm^ civis Mediolanensis, 4M. 
JMe/it, camararioa, pro vigiatipersonis, 766. 
Delitiesa, haeres Paidi deSawAa Agatha, 42, 43. 
Dianese de Anteria, capeliaoos, 538. 



1010 



INDBX NOMINDlf. 



€fibri imperatoiis, 



DieecUtfif , nolariiis, 477. 
Diemarui^ privigoos 

862. 
Diepoldui, marduo, 293, 898. 
Dietmehm» d$ EfuinOuim, 866. 
Dieirieuiy servieiis ioipentoris, 189. 
DibfioIdtM, marchio de Fohembmch, 583. 
Dtlryciif de Volehimdorf, 630. 
Doferim Petri de Arekiepiieopo^ cvns Berensis, 

m. 

Dominieu» Grieo^ Jobaniiis filiiis, 622. 
Drouars de CaMi^ peregriniia, 787. 
Dubadu» de Commo, 530. 
Dtirandi» de BrundueiOf magnae imperialis co- 

riae judex, 804 , 805. 
Dtirol de Albera^ peregriDns, 788. 
DurtfiptM, magister veDatonim Austriae, 630. 
Ditrtnytii Seheke^ 630. 
DtiriniiMirl de Weethoven^ 866. 
Dyetricue PmhaUy 630. 
£., Babeobergensis canonicus, 832. 
Eber. de Watse, 884. 
Eherhardu», quoodam Salzburgenais archiepi- 

scopos, 293, 298. 
Eberhardue^ Salzbuigeosis ardiiepiscopus, 305, 

373 DOt. 4 , 450. 
Eberhardus, Babenbergensis episoopos, 293, 

298. 
Eberhardus^ abbas de Salem, 849, 820, 860. 
Eberhardutj comes de Purkhosen, 298. 
Eberhardui^ comes de Sultzbach, 298. 
Eberhardus de EbereUin, firater Ottonis, 867, 

874, 878, 884, 882, 884. 
Eberhardus in vico Lane, 866. 
Eeelinus sive £zoltfiii« de BomanOy 439 oot. 2, 
294, 310, 364, 365 et DOt. 4, 474, 544, 
554, 567, 569, 570, 582 et DOt. a, 648, 649, 
698,703, 743, 744, 732, 755 DOt. 4, 928, 
943. 
Egeno, BrixioeDsis electus, 304 , 305. 
Egidius, cardinalis, 473, 208. 
Egidius de Legnago^ DOtarios, 420, 424. 
Egidius Aauf , peregriDus, 786. 
EkkebertuSj quoodam BabcDbergeDsis episoopus, 

845. 
Elbertus de Heressenie, peregriDuSy 785. 
Elisabeth de Thuringia {Sancta Elisabeih), 533. 
Elis4U>ethy filia Ottoois duds Bawariae, uxor 
Gooradi regis, 875. 



i;/Ma6«flk,8oror dncis Ottonis de Meraniae, nxor 
Nuranbergiibargravii, 657 noL 4. 

Eliudis de PlaUi, peregrinos, 786. 

£m6tdbo, filins comitis SQvestris, 867. 

Emieko, comM SyWester, 227. 

Emieho^ oomes de Lmingen, 693. 

Emmnmet de Terune, peregrinns, 788. 

Engdbertus de Ishia^ marduo, 293« 298. 

Enrieus^ comes de Froote, 507. 

£iirtcitf,monachas mooasterii SanctaeHdenae, 
763, 764. 

Erandui de Saneio Paulo, peregrinos, 786. 

Erfordienses dves, 57 et not. 4 , 58. 

£uslacitii Poyfatil, peregriDus, 786. 

Everhairdus de Mendorp^ 833. 

J?yina de Gumpeis, 906, 907. 

E2el de Treoisiay 946.) 

FaJoo de Pelis^ cum uxore, peregrinns, 787. 

Fanefuef, 83. 

Faventini, 453. 

Federigus Comitis, notarios, 477. 

Ferdtfianittf, rex Casteilae, cogDatua Friderid 
imperatoris, 340, 769. 

Ffrrartnifef , 380, 585, 586, 596, 597. 

Ferraritif de Boemo, piscator de Papia, 687. 

Finieia, uxor UDfridi de Samo, 23. 

FJorenfttif CToiife, peregrious, 786. 

Florius de BitontOy procurator cnriae, 495 

DOt. 4 . 

Formarus, Meteosis praefBCtus, 383. 
Pormarus , filius Formari , Meteosis praefecti , 

383. 
Fortarrigus Bainerii, camerarius fommnnis 

SeneDsis, 490, 494, 530. 
Franctfcuf de Chalonsi^ peregrinus, 787. 
Prandseusde Hermiterio^ 948. 
Friderieus /, Romaoorum imperator, 64, 73, 

75, 452, 453, 466, 223, 224, 228, 229, 294, 

293, 294, 298. 
Priderieus II , imperator Bomaoorum, rex Jera- 

salem et ^ciliae, 4 et seqq. Vide passim eiio 

lodice documeDtomm. 
Friderieus^ filius Heorid quoodam Romanorum 

regis, Friderid U uepos, 34 oot. 4, 263, 266, 

384, 584, 585, 636, 807. 
FrMUrtciif, filius regis Chuoradi, 293, 298. 
FrtdfrtctM, regis GasteUae filius, imperatoris 

Friderid oepos, 454, 463, 466, 484, 243, 263, 

266, 294, 300, 340, 346, 340, 344 not. 4. 



INDEX NOMINUlif. 



1011 



Fridericus de Antioehia,[GimB Friderid II impe- 
ratoris, ^icarius imperialis in Tuscia et ab 
Ameliausque Gornetum etperMaritimam, 386, 
387, 401, 448, 419, 434, 432, 453, 477, 484, 
497, comea Albae, 498, 499, 529, cum titulo 
regis, ibid. not. i ; 530, 537, 538, 539, 558, 559, 
560, 564, 566, 576, 584, 586, 587, 593, 594, 
667, 668, 699, 704, 723, 724, 725, 744, 936. 

Ptidericus, dux Austriae et Styriae , domious 
Camyolae, 273, 274 et not. 2, 294, 294, 295, 
299, 300, 302 not. 4, 305, 312, 524, 525, 
573, 689. 

Friderieus de BurgOj testis, 4 24 . 

Pridericus, abbas Campidonensis, 304 , 305. 

Pridericus ds Castello, 732. 

Fndmcus, quondam Goloniensisarchiepiscopus, 
384. 

Pridericus de Druhendingen, 852. 

Pridericus de Jacobj civis Seneosis, 252, 254, 
344. 

Pridericus, comes de Lioingen, 824, 867, 878, 
882. 

Pridericut de ifonesenefe, 889, 890. 

Fridericus de Bandenberg, 693. 

Pridericus de Rindesmul^ 874. 

Pridericus de Stauf, 449. 

Pridericus, frater Peponis civis Senensis, 722. 

Pridericus Testa de Aretio^ imperialis potestas 
Camerini, 344 not. 4, 446, et not. 4. 

Ptidericus de ZoWe, 874. 

Pridefious junior^ burgravius de Nuremberch, 
47. 

Pridericus^ frater Ottonis, comitis palatini, 293, 
298. 

Priderious, notarius capitanei in Tuscia, 8. 

Pridericus^ civis Senensis, 234 ; forsitan idem ac 
Pridericus de Jacob. 

PrisOj peregrinus, 785. 

Fttico de Bancle, peregrinus, 787. 

Puico de Beele et Gilebet, socii, peregrini, 787. 

Pulco sive Pulcuno RuffuSy 808, 810. 

Fulginates^ 540. 

FurmentuSy miles potestatis Cremonae, testis, 
424. 

Pusignanus CapeUanus, piscatorde Papia, 688. 

(r., quondam Sancti Theodori diaconus cardina- 
lis, 322. 

(r., archidiaconus ConstanUensis , nuntius regis 
Francorum, 440. 



G., filius Bonacursi de Palude, in abbatem Ma- 

rolae electus, 584. 
6r., comes Joppensis, 256. 
6r. de Brenna^ comes, 389. 
6r., custos B^jocensis, nuntlus Ludovici IX regis 

Franciae,464. 
(?., praeceptor Sanctae Mariae Theutonicorum 

domus, 307. Yid. Gerardus de Malberg. 
6r., marschalcus, 882. 
G. de Raone, 684. 

Galfridus de Morra^ proditor imperatoris, 458. 
GalibertuSy peregrinus, 786. 
Gallitianusde Diano, judex, 474, 477. 
GaliheruSf canonicus Lausanensis, 308. 
Gandionus , frater Ravennini de Dovaria , 943. 
Garaidus, notarius Isemiae civitatis , 720. 
Gaud Maurit, peregrinus, 788. 
Gaufridus, Turooensis archiepiscopus, 347. 
Gebehardus de Hirschperg, 644. 
Gebhardus de BiUengawen^ 227. 
Gemfna, filia Riccardi de Trentenaria, 66. 
Genlayny nuntius Margaritae, comitissae Flan- 

driae, 327. 
Gentilis, vicecomes de Campiiio, 234. 
GeorgiuSj serviens iroperatoris, 489. 
Geraldus Amiciy 230 et not. 4. 
Gerardus de AncHi, 924. 
GerarduSf judex , 8. 
Gerardus Bioey, peregrinos, 787. 
Gerardus^ Burdegalensis archiepiscopus , 347. 
GerarduSy frater Bonacursi , 227, 228. 
Gerardus de Canale de Panrui, 930, 934. 
Gerardus de Catalegia, peregrious, 786. 
Gerardus Ceconiae, civis Pisanus, 227, 228. 
Gerardus de Corrigio^ potestas Pannae, 554, 

925. 
GerarduSy comes de Dietz seu Diste, 693, 

882. 
Gerardus de Malperg, magister domus Sanctae 

Mariae Theutonicorum in Jerusalem, 47, 49, 

405; ad ordinem Tempiariorum conversus, 

248. 
Gtrardus Flanus, civis Cometanus, 374 . 
Gerardus de Socuini, peregrious, 785. 
Gerardus de Tisor^ peregrinus, 787. 
GerharduSy Bremensis archiepiscopus , 450 et 

not. 4. 
Gerhardus de Sinzohe sive Sintzig , capitaneus 

de Landscron, 847, 848, 832 et not. 4; 833, 



loia 



INDEl MOMINUM. 



834, Ut^ 869. 874 ; bnrgranaA, 87t el not. • 

etnot. I; 885,892. 
Gemandui^ borgravius WenkBM, aenior, 422, 

863. 
Gflffiaii^ttf, filios Genandi, ttnpaviQS dt 

Werda, 863. 
fiirBoUti» TaoftHiteiit , Mariae de Meoda mari- 

tii8, 23, 24. 
(vifOfiM, peregrions, 786. 
Gerirudii^ filia Heorid, filii primogBBli Lia- 

poldi dncia Anstriae, uxor HeraaaBi nar- 

cbioDis de Baden, 274 et aot. 2; 653, 690. 
Gervoiiui ds Eicrinii$^ 2 noi. 4 . 
(reroasiiia de Martima^ iaperialia joslitiarius 

Capitanatae, 780,784. 
GhiberUts de Genie, condonalor Parmae, 924. 
Giacomui Tfcomocti, notarios, 689 not. 4. 
Gilaiui^ peregrinus, 787. 
Gilbertuij sodus peregrinns, 787. 
Gilbertui, Martimu, Rodul^, Johanmi, GuU- 

leltMti Bieartf Bocij, peregrini, 786. 
Gilet de Sancto JohaHne^ peregrimis, 786. 
Gilibertui^ nobilis vir, 509. 
Gillayin Duranie^ peregrinus, 786. 
Gih, Senoneosis archiepisoopiis, 347. 
Giowmni di Filippo^ 446 not. 4. 
Girardui Galfridi de Prata, 462, 463. 
Giiolfui de Mannia^ proditor imperatoris, 458 

et not. a. 
Godefridui de Bingeu , 693. 
GodefriduM de Cakveny comes, 384. 
Godefridmi de ffohenloch, 305, 344, 342, 824 

not. a; 832, 844, 849, 854, 852, 853, 858, 

860, 864,864,873. 
(3ode/rtdiif de Sobdmreh, 849, 854, 852, 853. 
Goffredui Lologier^ peregrinus, 788. 
Goffriduiy imperialis capeUae Sancti Petri de 

palatio Panormi clericus, 20. 
Geffridui Balianui, frater bospitalis Sancti 

johannia Hieroiolyaittani ,446. 
Goffridm CataUmui^ imperiaiis jnsticiarius Prin- 

cipatus et terrae BeneveQtanae, 564. 
Goffridui de Laniamiy 948. 
Goffridui Soottm^ peregrious. 
Gcfnlatui, filins Acapti de Gortona, 593. 
CkmMiolinuiy senescalcus imperatoris, 286. 
Gotifreduiy filius magistri Bonabertini, 435,438. 
Goit^ridui de Sigmmingen^ comes, 622 et 

not. 4. 



GaUifnim Cmt^e§§i ^ 689 Mt 4. 

Qottifreim, civis Piiaiwa, 228. 

GaUifnim Bmm rii da JfwHiywla, 642, 

643. 
Gotafreim, im (?K 838, 334 noi. 4. 
(3rBtci,344,928. 
^fvmis, fralar Neronis, iuiai^gicanl Imdalor 

(bbola), 225. 
efaltaniM, jodez, 8, 494. 
(Sroltdiiiif di SefHf, jadeLinperiaiiscnriae, )9, 

234. 
Gregorim^ mooachas (lassineosis , 649, 628. 
Gre^ittf /X, qoDndani papa, 402 et not. t; 

444, 468, 474, 490, 203, 205, 206,208, 242, 

218, 254, 258, 278, 279, 287, 322, 321^, 380, 

426, 447, 545, 644. 
Gregorim de Montelongo , Apostolicae Sedis m 

Lombardia legatus, 423, 468, 475, 363^ 570, 

686, 687 not. 4; 926, 927, 932. 
Gregorim Mmtaciui, 804, 802 et noL 4; 803, 

801. 
j Grf^onuf , adyocatus Saocti Gennani, procon- 

tor imperialis, 720. 
Griffolinm Rainuecii^ comes de Pit nano, 234. 
Grillm de Baialaiiro, judex Measaiiae, 790. 
Grimoaldm Naueerio de Ctloptncto| testis, 487, 

489. 
Crtiol/rfihif , filios quondam (^stclani de auscio 

(Ghiusi), publicus imperii tabeUio, 385, 386. 
Gualterha^ imperialis Tkarius Montis AgatuB, 

89. 
(Tiialforittf Biauvet^ peregrinuf , 786. 
Gmalterim Bomuia^ notarius, 777. 
(^iiallerittf de Capua, reoeptor imperiabs in 

Tuscia, 744. 
Gttoilerittf de Ciaola, Biocae compalatiae da 

(^puamarilus, 24. 
Gualteriui Duperoy, peregrinus, 788. 
Crvalferittf de DMronlo, 436, 437. 
GuaUerim de JaffUy peregrinus, 787. 
(Tiiailerittf sive Waltirim de Ocni, notarius im- 

peratoris et capellanus, 95, 97, 98not. 4; 260, 

277 not. 4; 335, 350, 352, 457, 546 u>t. 4; 

(]apuanus electus, 526, 527, 535, 630 et not. a; 

660, 664, 670, 672, 673 not. 4; 743. 
( r ttnl le rittf de Palear^ oomea Maoupelli, sacri 

imperii io Marchia capitaoeus, 757, 758, 777, 

780,782,792etnot6. 
(rttollerittf de Rache^ peregrinus, 785. 



INDEX NOMINUM. 



1013 



Gwilteriui d$ Revitanj peregrinas, 788. 
Gwilteriui Scortica^ piscator de Papia, 687. 
Gualteriut Vidavaines, peregrinus, 787. 
GuaUeroHue Camitit, testis, 8. 
Gitalvanus Lancea, potestas Paduae, comes, 4 39 

et not. 2, 947. 
Guameriut de Laveres, peregrinus, 786. 
Guel/i Fhrentiae, 584, 728. 
Guerciuiy Lucanensis episcopus, 347. 
Guezolus de Prata, sive Gueezolus, sive Gued* 

liuSj 582; imperii vicarius generalis in marchia 

Tarvisina, 744. 
Guglielmut Villanus, jusUtiarius in Sicilia citra 

flumen Salsum, 802, 803, 947. 
Guiccardus de Cusenciy peregrinus, 786. 
Guidalottus, vulgo delV Orco , 343. 
Guido^ quondam comes in Tuscia palatinus, 54 8, 

549. 
GuidOj filius Guillelmi de Domnipetra et Mar- 

garetae de Flandria, 33. 
Guido dictus Guerraj comes palatinus Tusciae, 

436, 437. 
Guido, comes, filius Johanuae comitissae, 548, 

549, 522, 523. 
GwdOf filius comitis Marcovaldi, 522. 
GuidOj comes, potestas Aretii, 537, 538. 
Guido de BemardOy judex Messanae, 789. 
Guido sive Guigo Dalphinus, comes Yiennae et 

Albonis, 542, 556, 665, 666. 
Guido Jaoobiy ex quatuor provisoribus Senensis 

communis, 744. 
Guido Malabocca, 439. 
GuidOy cappellanus,peregrinus, 786. 
GuidOj qui dicitur Remitus piscator de Papia, 

688. 
Guido de Sancto Martino^ peregrinus, 786. 
Guidottus de Pellavicino^ captivus Mediolanen- 

sis, 420. 
Guifredus de Habiatey ambaxator Mediolanensis, 

430etnot. 4, 434. 
Guiklminut de Parella^ dominus, 508. 
Guihelmus^ rex Siciliae, 572, 807, 943, 939. 
GuilielmuSy filius notarii Gualteri, 437. 
Guilidmus de Lamo, 338. 
GuiUelma de LalandCy peregrina, et Bemarda 

socia ejus, 787. 
Guillelma de TVot, peregrina, 787. 
GuillelmiuSy comes, imperii proditor, 77, 426, 

475. 

VI. Ptna. 



Frater Guillelmus, peregrinus, 786. 
GuillelmuSj filius Guillelmi. de Domnipetra et 

Margaretae de Flandria, 33. 
GuiUelmuSy abbas Sancti Facundi, 443,448, ba- 

silicae Duodecim Apostolorum presbyter car- 

dinalis, 206, 320. 
GuHlelmus diclus Franciscus sive Francieut, 

509, 654, 652. 
Guilliehnutj imperialisMutuIaejudex, 420, 423. 
GuiUelmut et Radulfus, socii, peregrini, 787. 
Guillelmus, judex et testis, 254. 
Guillehnus, Bisuntinus archiepiscopus, 347, 

859, 860. 
GuiUelmus de Calvariay comes, 943. 
GuiUelmus de Campano, 436. 
GuiUelmus de Castro Novo , magister hospitalis 

Jerusalem, 237 et not. 4, 255 not. 4. 
GuiUehnus^ Gluniacensis abbas, 347. 
Guillelmus de EbulOy proditor imperatoris, 434, 

435, 437. 
GuiUelmus de Lmovicis, nuntius regis Franco- 

rum, 440. 
GuiUielmus de Martino, cabellotus Ranuccii, 476. 
Guillelmus Mayo, dominus navis Sancti Yictoris, 

784, 785, 788, 789. 
Guillelmus de PalamuceriOy procurator rerum 

curiae in Monopoli, 487, 488. 
GuiUelmus de Palma^ justiciarius Basilicatae, 

454, 455. 
GuiUelmus de PanormOy Biocarensis canonicus, 

562, 563, 564. 
GuiUelmus de ParisiOy imperialis jndex contrac- 

tuum in Tarento, 649, 620, 622. 
Guillelmusde Ponronij testis, 449. 
GuiUelmus, Sabinensis episcopus, cardinalis, 

684 not. 4 . 
GuiUielmus de Sancto Severino, proditor impe- 

ratoris, 403, 438, 439, 458. 
GuiUelmus de Tnbino, 477. 
GuiUelmus Turrione sive Tunnonus, Terrae La- 

borisetcomitatusMolisii magister camerarius 

imperialis, 748, 725, 743 etnot. 4. 
Guilielmus de Ktnea, magnae imperialis curiaa 

judex, 250, 254 , 495 not. 4 . 
GuUielmus Acies, peregrinus, 787. 
Guilklmus de AUmeta^ peregrinus, 786. 
GuiUelmut Anglicut, peregrinus, 788. 
GuiUelmutde Antelmo, peregrinus, 788. 
GuiUelmutae Argelliey peregrinus, 788. 

128 






IjNAE^ WHlfmM 



Gtdttelmui ffar6a, perogriniia, 7S6. 
.GuHklnius BarhiUmion, pecegiinus, 788. 
Guillelmus U Bemuil, per^nus, 788. 
GuiUdmus de Borbera, peregrinus, 787. 
GwUelmus de Borde^ peregrinus, 787. 
GuiUelmue de Brage et Agnes, uxor ejnB, pere- 

grini, 788. 
Guillelmut de Chanbli^ peregrinuB, 787. 
Guillehnus de Cheseli, et uxor, peregrini, 788. 
Gmllelmus CanstanSy peregrinns, 787. 
Guillelmus Cflfi* „peregrinu^, 787. 
GuHlelmus Ginrais, peregriniis, 786. 
Guillelmus GioirSy peregrinus, 787. 
Guillelmus ilamca/etis, ,pecegrinus, 786. 
Guillelmus Martini^ peregrinu^, 788. 
.Guilklmus de Monte Acuto, pecegrinus, 788. 
GuillelmusdeNongento,,^re%pimt 786. 
Guillelmus^de iVtt, peregrinus, 786. 
GuUlelmw PuchieiSj peregrinas, 786. 
Guillelmus Rui, peregrinus, 788. 
GuiUeUnus Benehon, peregrinus, 788. 
GuiUelmiu de Salone, peregrinus, 787. 
GmUelmus de Sancta Peruna, peregrinus, 786. 
Guillelmus Safea«<w„peregrinu^, 787. 
Guillelmus de Sisac^ peregrinus, 788. 
GuilleUnus J«ioyt,.per^nu3, 786. 
GuiUelmus de Verdelo^ per^nus, 788. 

GuiUelmmde Ybema, wr etfilius^us, pera- 
grini, 788. 

X2iiitot ir«»rt„ perpgiinus, 786. 
Guilot de Nongmt, peregrinus, 786. 
jGuHraiius Capellanus, piscatorde Pepia, 688. 
Guinisus Veniiure, 744. 
Guliehnus D$us^ piscator de Papia, 687. 
^iMlalBafus de Styria, 629. 
Gundelohus, marschalcus, 845. 
. ^nro, .qnondam comes deJlage,>4i7. 
Guttutanus, dux deOnagonia, (vi^ie},. 943. 
H., comes de Ortem^rg, W2. 
~ff»^BavinspurQy%S4. 
nM. .4e JbVMlti^, .jnag^ister Marobiae , 4i56 et 

not. 6; forsitaQ idem ac-Hemicus 4e BivfUo. 
JJ,, 4e Uhntn, 882 ; vid. Henrieus de, IMma. 
H.y tituli Sanctae Sabinae} preabyter. cacdioalis, 

426, 644, 645. 
JSr., dapifer de Wartbusip, 884. 
ifadmartta de Schtmmberf^, 6i9^ 680. 
Hatnrma Guia, advocaius Augustenais, 877. 
Hartmtmtm, Brixineosi&^pisoppitf,.293,\S98. 



HarfmafHMtf, comes de Groni|{gi9i siye ,Qn^- 
ningen, 8$, 86, 459, .6t2 et not. 4. 

Bartmaojm»^ de Kiburg^ comes, %%t et not. .4. 

HauxErdus, dominus, 874. 

ffeckelinus de Cogme, gener Helenianni, 8^. 

Helemannus, Judaeus, 827. 

Helias^ fi^ter ordinis Hinorum, 447 et not. %. 

Henricus II, Angliae rex, 294. 

Henricus Ul, Angliae rez, 26, 52, 446, 260, 
267, 290, 487, 502, 644, 904, 901^. 

Heinricus, rex Cjpri, 447, 506 et nqt. a, .944, 
et not. 2. 

i7«nrtctis III, quondam Romanonim imperator, 
44. 

Henricus.V, quondam Romanorum i|nperator, 
380, 384, 3^3. 

JSisfirtciis F/, quondam Romanorum imperator, 
64, 88, 466, 245, 246, 285, 808, 826. 

JTienrtoits, filius Friderici II, quondam Romano- 
rum rex, 28 et not. 4, 29, 34, 32, 245, 246, 
264, 265, 289, 340 not. 4, 390. 

Henricus seu Entius, Turrium et Gjallure snre 
Sardiniae rex, sacri in^perii in ItaJia lega^s 
generalis, 5, 34, 39, 40, 64, 87. 449, 420, 
435, 436, 494, 495, 270, ?30, 352, 354, 364, 
364, ^5, 373, 374, 375 qt nbt. 4, 376, 396. 
404, 407, 408, 492, 502, 508, 5^, 554, 5^4 
et oot.4, 558, 559, 560, 564, 566,^569, 578, 
584, 585, 595, 608, 630, 643, 676,674, jB72, 
698,. 703 et npt. 2, 704 et not. 4, 705, 733, 
735 not. 4 , 737, 738, 739, 750, 755, 806, 807, 
808, 907, 908, 909, S)40, 944,94^6,925^926, 
927, 928, 935, 944. 
Henricus, filius imperatoris, regis ^i^iiae nepos, 
502, 503, 504. 

Henti^, dictus Baspo, Iao^avii|s .Tlkuf^jy^ae, 
comes palatinvs Saxooiae et G^ra^aoiae pro- 
curator, postea io regem Romanorum eloQtus, 
.3.not. 4, 400, 489,490 pp.t.,4, ^3 |iot.'4, 
404, 402, 445, 429, 4.V) et,not..3, 448 et 
not. 4, 449, 450, 454 et ngt. 4, 4|2, .^9 
W>t. 4,.479,.510,.544.et not. 4',,5I6,.§^, 
640, 830, 834^832, 87^^,890 not..4. 
Heinrieus, quondam.dux Jl^y^ipie,£294, .?^, 

,294, 2«f, 296, 2$7. 288. 

Henricuf, dux Brabantiae, 99„404 , 430 jnpt. 3, 

576, 829 et pot. 4 „,833. 

Bmrimr Biwswipi 4vix, 404 „490 npt. .3, 878 
not. 4 . 



iMDfi^ «lABtflAtin. 



Mt5 



keinricus, dux C^fiirfhiae, ^3, 2S(8. 
Fetnrtcus, du^ ^oniae, h^pos hn^raiMs, 

i5«, 295, 296; 
lieriricUs, (fliood^ d\tt L6tliarhtg}ae, HiSl. 
Hmfuius, ({uondain ^esia^ dut, ^o6 el nof . 4 . 
denricui, Afg6ntinen8f8e^7sc6pd^,490, SSS*, 526. 
tienrieuSf Bambefgensis efectuif ^t ^isdopus, 

verisimiliter Idetit ac ffenricui 8e CatatHa, 

52, 54 et nol. 4, 55f, S6, 69, •?k, 82, *5, 88; 

10(8, «M, tei, 462, 46^, 2^1, 500, 301, m 

noi. 1, 305, 329, 337 n6t. 4, 405, 845, 846, 
,847, 849, 854,852,^53. 
A^rtbiis, Umdteosis episcop^, 347. 
Henricuiy Coloniensis electus, 47,* 48. 
Hmtricus, electus Spirensis, imperialisa^Iae can- 

cellarius, 654, 682, 693. 
JJmrictts, comes Alsatiae, 778. 
ffetnftcttf , comes de Ortenber^, 6 not. 4 . 
irenrtctis, marchio Midneiisis, 400, etOrtentaliJ 

marchio, 262, 2^4, 404 , 430 not. 4 , 532; 531; 

574. 
Henrieus^ Paduensis archidiacorius, 743. 
Jfenrtcttt, abbas Sancti GeorgK in SyKa Ni^; 

380, 384 . 
ITenrtctie i4c{voca<tie, potestas Mediolaneiisis, 

430, 454 . 
Henricus de Avorly peregrinus, 788. 
Henridts de Beato, piscator de Papia, 687. 
Amrtctis Bignolut, piscator de Papia, 688. 
HeHi-uias iuda, pis^tor de Papia; 688. 
HetirtctiS de Catdnia, sacri imperii protonota- 

fhis, Aquensi^ praepositus, 44, 47, 49, 54 

not. 4. 
Henricus de ChaijloHs, peregrinus, 786. 
HknHcai de Eppilnsheim, 867. 
Haiiricui dk Pleckenstein, 879. 
Fenrtcue Fragapanis, palatii Lateranensis co* 

mes, 487, 488,733,734,736. 
HHnricus de Hakanberchj 629. 
£fetnriciie de Hepheinheimf 866. 
ITenrtctM de Hohenlohe, magister domus Sanctae 

Mariae Theutoniconim, 303, 306, 335. 
Beinricus^ plebanus de U>risdorf, 308. 
BehriaU, Irsutus eomes, 867. 
£fenrtctis Joannes de AntoniOy 720. 
ffenrtctM cfe iMmbertis de Ferraridf 943. 
Henricus de Lechisberc, 64 4 . 
Heinrieus de Ltlcce/n6tirc , avuncolus comitis 
Juliacensis, 882. 



Hemieus de Jfeb, 732. 

Henricui de Morra, magnae imperialis cdriae 

magister justifiariun, 44. 
HHnrieiss de NifeHy 871; 8»4. 
iekrieeti de Pttriarmo, ittperhdiB coKaeactoriitt 

notarius, 564. 
iJenrtctis, praepositus de Pfahel; 897. 
Hehricus de Pd/ieOc^, 265; 
Heinricus de Prunne, 629. 
HMrieUs de Bivetld; a Pa|ria superittS vicariitt 

generalis, 638, 864. 
Henricus de Schaumber§, miffisterialis imperid- 

m, 259. 
HenrtctAS de Sevelde, 629. 
iTenrtctis de Sterlar^ peregrinus, 788. 
Henricui de Storchwitz^ minist)eWaliff inipdrieMj 

262. 
ffenrtctis de Taurasto, 947. 
Henrieus Testa de AretiOy potestaiS ParmtfB, 3M,» 

924, 926. 
irefiWctii ThitMbui, ^^sckUtt de Papia, 68t. 
Hairidis de Tbteo, itaagriae imperiatis ct^iaM 

judex, 250, 25f, 496 dot. 4. 
Hhiricwi de TefrqueHbi, pefegrinus, 788. 
Henricus de Ulma, imperatoris serviens, 235, 

236. 
Henricus de t^Hlhectmf 614 . 
ITenrfctM de Villalta, 732. 
Ifetnrtctis Kuiiesc/itrzeie, 866. 
tieinribUi di Wasen, 630. 
iJetnrtctis, frater Gonradi de Ulma, 849, 820. 
iJenrictis, sacri palatii protonodafius, 226. 
Hbnricus, fllius Henrici de Schaumbbrg, 2!^. 
Henrtctis, praepositus Veteris Capellae, 82. 
17enrtctis, triscamerariucT imp^ratoris, fMltef ^- 

vocati Aqueifsis, 223. 
Heinriou», praepositus Monacensi^ , itotariti j , 

449. 
ffermanmis de Salza, quondam magister holdpi- 

talis Santae Mariae Tlieutonlcorum in lerusal- 

l6m, 638, 830. 
HermannuSy pater Henrici lantgravii Thuringiae, 

404. 
Hermannus, palatinufir comtede Aono, ibz, 298. 
Hermahnuiy tnarchio de Baden, dux Austriae, 

^84,653. 
Hirmdnhuify Sextensis electus, 732. 
Hehndnhus, quondam naltua Sanctae ftlis^b^th, 

532, 933. 



1016 



INDEX NOMINl]M. 



Hermanms, frater Oogescalci de Hagiiieberg, 
644. 

Bemumms de Plere$heimj 866. 

Hermannue de Humheim^ frater Rudolffi, 890. 

Hemandus de Gratia, servieDS peregrinus, 787. 

Hemolfus^ preeby ter peregrinus, 788. 

Hertnidus de PettaUy 946. 

HertwieuSy Ratisponensis episcopus, 293, 298. 

Hesso, vir illustris, 384 . 

Heverigettus de TVtufici, dvis MediolanensiSy 
420. 

Hezelo, vir illustris, 384 . 

Hildebrandinus Cachaconti sive Albrandiwus 
CacciacontSj 451, 330. 

Honorius Illy quondam papa, 322. 

Hospitalarii, 324. 

Hugelinus Remocii, 606. 

Hugo, olim judex, 446. 

Hugo^ cantor Basiliensis, 306. 

HugOy Lingonensis episcopus, 347. 

Hugo de Alhamara, nuntius imperatoris, 504 . 

Hugo de CastiUione^ comes Sancti Pauli in Atre- 
batensi pago, 468, 469, 528 et not. 4 . 

Hugo Kaiuche^ miles et nuncius imperatoris, 
337. 

Hugo de Samo, statotus super demaniis et re- 
vocaUs, 434, 435, 436, 438, 443, 444, 445, 
476. 

Hugo Tursony 629. 

Hugolinus de Novello^ rector Marcbiae, 933 
not. 4. 

Hungari, 525 not. 4 • 

Imbertus de Saasellis, nuntius et procurator co- 
mitis Sabaudiae, 527. 

Imbertus^ castellanos Avillanae, nuntius et pro* 
curator comitis Sabaudiaoy 527. 

ImolenseSy cives, 452. 

Incontratus Tolomeij communis Senensis came- 
rarius, 744. 

Innocentius /F, papa, antea dictus Sinibaldus, 
Sancti Laurentii in Ludna presbyter cardi- 
nalis, 57 not. 4; 98, 99 et not. 4; 404, 405 
not. 4; 443, 448 et not. 4; 423, 430, 434, 
435, 436, 440, 470, 476, 487, 488, 489, 492, 
495, 498, 499 et not. 2; 205, 244, 243, 247, 
248, 270, 274, 272, 278, 344, 346, 347, 322, 
337, 345, 346, 373 not. 4; 378, 396, 400, 444, 
444, 446 DOt. 4 ; 423, 424, 425, 426, 428, 
430 not. 4; 434 not. 4; 432, 433, 447 not. 4; 



448, 483, 489, 490, 506, 508, 509, 540, 544 

DOt. 4; 534, 534, 536, 543, 554 , 567, 574, 

584, 599, 604, 603, 640, 644, 647, 648, 622, 

623, 627, 639, 640, 644 , 643, 646, 676, 684, 

682, 683, 690, 694, 692, 693, 700 not. 4; 

709, 744, 746 et not. 4; 747, 726 et not 4; 

733, 736, 770, 774 et not. 4; 775, 880 not. 4; 

942, 924 not. 4; 926, 935 et not. 4. 
Imfridus de HimpergCj 629. 
Isabella, Romanorum imperatrix, mater Gon-^ 

radi regis, soror regis Angliae, 45 et not. 4; 

26, 502, 850, 905, 906. 
IsaheUa^ soror Ludovid regis Francorum, 95, 

97 et not. 2. 
Isambert Gromont, magistrat de Metz, 938. 
Ismgardis^ uxor Philippi de Falkenstein, 877, 

878, 879. 
Isotta, soror Gualvani Lanceae, 439 not. 2. 
Ispanus, Auxitanus archiepiscopus, 347. 
Itacius Emous^ peregrinus, 787. 
Itacius Gilot, peregrinus, 786. 
Iteus LimdlasieXi peregrinus, 787. 
/• de Ahhatis Ft7(a, quondam episoopua Sabi- 

neosis, 323, 325, 644. 
/. de Boiano, 272. 
/., decanus Leodiensis, 268, 269. 
/., praepositus Leodiensis, 268, 269. 
/aoo6ttf, Pactensis episcopus, 802 not. 4. 
JaoobuSy episcopus Prenestinus, cardinalis, 4, 

49, 35, 36 et not 2; 62, 63 not 4; 90, 94 eC 

not. 4 ; 92, 93, 97, 444, 322, 324, 390, 547. 
/aco6ttS, frater de ordine Praedicatorom, 343. 
Jaoobus Balbus, piscator de Papia, 688. 
Jacobus Bixius, piscator de Papia, 688. 
Jacobus de Sanctis de Capua, imperialis magis- 

ter camerarius Priodpatus et terrae Bene- 

ventanae, 574. 
/aeo6ttS, Gapuae judex, 776, 777, 778. 
/aco6tt« dictus Squarsapelle^ dericus ecdesiao 

Sancti Paocracii Aoagniae, 726. 
JacobuSj dericus, procurator domini Philippi, 

Pactensis episcopi, 804, 802, 804. 
/aco6tts sive Jacominus de Carretto, marchio, 

gener imperatoris, 344, 540, 544, 644, 660, 

664 , 664, 665, 693. 
/aoo6tts, notarius, 454. 
/aco6tts, testis, 423. 
/aoo6tts Alamanni de Senis, 530. 
/aco6tts de Baldisseto, comes, 507. 



INDEX NOMINUM. 



1017 



Jaeofm BaroncelH^ procurator imperialiB, 722, 

733. 
/aco6iM, notariuB de casiro Abbatiae, 723, 724, 

725. 
Jacobus de CmtwnOj frater Pbilippi de Ck>ntur80, 

947. 
Jaeobus de Dagisheim, 866. 
Jaeobus de Durazano , tutor haeredum Pauli de 

Sancta Agatha, 42. 
Jaoobus FragapaniSy 487, 488. 
Jaoobus GayUy 492. 
Jacobus Gentelorus, proditor imperatoris, 434, 

435, 437. 
Jaeobus Guadelandif notarius, 777. 
Jacobus de Gualterio, piscator de Papia, 688. 
Jacobus Jortt», 508. 
Jacobus Leonis Biviani^ teetis, civis Barensis, 

462. 
Jaeobus de Uzana, proditor, 80. 
Jaoobus Malabaccay 44 , 42, 43. 
Jacobus de Malfredo, 436. 
JaeobuSj frater Manerii de Baiano, 948. 
Jacobus Mitifogus, 80. 
Jaeobus de Morra^ 434, 395, 403, proditor im- 

perialis, 406, 438, 547, not. 4, 933. 

JacohusdeN , 784. 

Jaeobus Piccaveni, peregrinus, 786. 
Jacobus de Podiobonicii, notarius, 695. 
Jaeobus Probus, peregrinuS; 787. 
Jacobus^ quondam Ranerii de Quinciano, nota- 

rius, 744. 
Jacobus, dictus Rapa de AUeiay 865« 
Jacobus, filios Rape de Alzeia, 866. 
Jaeobm Reguanus, piscator de Papia, 688. 
Jacobus Renaldi de Podiobonizi^ notarius, 234. 
Jaeobus Richerii^ testis, 540. 
Jaeohus de Rigniano de Casali Novo, 795. 
Jacobus de Rocca, magnae imperialis curiae ac- 

torum notarius, 805, et not. a. 
Jacobus RoncioniSy civis Pisanus, 227, 228. 
Jaoobus quondam Rodulfi Moscionit, 8. 
j£iGo6tM de Ruore, dominus^ 508. 
JaeobuSy filiusquondamSalinguerraede Ferraria, 

340. 
Jaeobus SalamuSy piscator de Papia, 687.' 
Jaoobus de Sancto SebastianOy dominus, 507. 
Jacobus SaracenuSy peregrinus, 787. 
Jaoobus de Toeeo, magoae regiae et prmcipalis 

curiae notarius, 767. i 



Jacobus C^^erit, 642, 643. 

Jacobus VenarepulliarOy 574 . 

Jaeohus Veronus^ piscator de Papia, 687. 

Jacomellus Beatus, piscator de Papia, 688. 

Jacomius de MangrariiSj piscator de Papia, 688. 

Jacopus Signoruolij 643. 

Jadrensee, 902 not. 4 . 

James Raydis, peregrinus, 786. 

Januarius Aeteooani Acimberti, testis, 540. 

Januenses, 46 not. 4, 647, 794, 794, 854, 897 

etnot. 4,936. 
Jaquintus, quondam Mutulae judex, 420, 423 

not. a. 
Jaspidus^ fiiius judicis Alexandri, 622. 
Jiovrus Guaronuf, superstans capUvorum in 

Gremona, 424. 
Joellus, Remensis archiepiscopus, 347. 
Joannes Alana, piscator de Papia, 687. 
Joannes Feiranuf, piscator de Papia, 688. 
Joanncs de Viventio, piscatordaPapia, 688. 
Johanna^ oomitissa Flandriae, uxor Thomasii, 

comitis Fiandriae, 268, 269, 328 etnot. 4. 
Johanna, filia Riccardi de Trenlenaria, 66. 
Johanna, comitissa,soror UbertiPellavicini, 548. 
Johannes, Arelatensis archiepiscopus, 347. 
JohanneSf Bracareosis arcbiepiscopus, 347. 
Johannes, Gompostellanus archiepiscopus, 347, 

333. 
Johannes, Lausanensis episcopus, 306, 307, 308. 
JohanneSy Mindensis episcopus, 838. 
Johannes, Pictavensis episcopus, 347. 
Johannes, praeceptor domus Sanctae Mariae 

Theutonicorum in Apulia, 487, 488. 
Joliannes, magister ordinis fratrum Praedicato- 

rum, 347. 
Johannes, abbas Sanctae Mariae de Monte Virgi- 

nis, 22. 
Johannes, prior ecclesiae Sancti Petri de PoUa, 

476. 
Johannes, monachus et capellanus abbatis Ga- 

vensis monaslerii, 422. 
Johannes, monachus, Cavensis monasterii pro- 

curator, 422, 435, 444. 
Johannes, canonicusdeTemplo,peregrinus, 786. 
Johannes, comes, frater Alberti, 943. 
Johannes, scultetus Aquensis, 48. 
Johannes, Capuanus judex, 757, 759. 
Johannes, civis Capuae, 82. 
Joharmes, decanus Chunicensis, 308. 



1018 



iKbEx 



Johannes, majorde DaiilemaDt, peregnnus, 787. 
Johannes^ ju^ex de Cretio, procurator curiae in 

TareDto, it^. 
Johannei, publicus notariua Melfiae, 456. 
JohanneSy filios magistri BoaabertiQi, 435, 438. 
Johannes, fiiius Boucbardi djB Avesnb etMarga- 

retae sororis comitissae Flandriae, 33. 
JohanaeSy filius quondam Bonconmlii de Gortona, 

imperii tabellio, 467. 
JohanneSy filius Guillelmi ie Domnipetra et Mar- 

garetae de Flandria, 33. 
Johannes, filius Simeonis, 622. 

« 

Johannes et Ancellina, fratrea, peregriDi, 787. 
Johannes de Ala, peregrinus, 784, 785, 788. 
Johannes et uxor ejus, peregriai, 787. 
Johannes de Acia^ peregrinua, 788. 
Johannes de Aucto sive i4ccon, 758, 759. 
Johannes Barbitonsor^ peregrinu8, 785. 
Johannes Bamchun, peregrinus, 788. 
Johannes de BeUomonte^ baro Franciae, 547. 
/o^mies Bflrueyer, peregrinus, 788. 
Jdihannes Bonus, peregrinus, 788. 
Johannes Bonas^ 833. 
Johannes de Brienne, rez Hierusalem, 607. 
Johannes de Brosiul, peregrinus, 788. 
Johannes BuccaconciuSj procurator, 42, 43. 
Johahnes CapiciusRomaceUi,']\idex Neapolis, 42. 
Johannes de Capua^ notarius, 626, 777, 778. 
Johannes de CctsteUomacca^ judex, 572. 
Johannes Cilus^ testis, 444, 446. 
Johannesde Columnaj presbyter cardinalis, 607. 
Johannes de Conchis^ 854 . 
Johannes de (7tteanta,frater Adalperti, 74 4, 732. 
Johannes Delcayruj peregrinus, 788. 
Jphannes de Diana, juris doctor, 743. 
Johannes de DurantOy cabellotus, 476. 
/o. de DurlOi magister, 832. 
Johannes de Ebido, Montis Virginispraepositus, 

496 not. 4. 
Johannes de Eiien^ peregrinus, 785. 
Johannes de GalardOf peregrinus, 786. 
Johannes Gallinaj procurator domini Gregorii 

ifiM^acti, 804,802. 
Johannes Gaoniers de LMset^ peregrinus, 787. 
Johannes Gualdaldrule^ civis Gometanus, 372. 
Johannes de GuelardOy peregrinus, 788. 
Johannes de isabeUo^ 436. 
Johannes Johannoccius, imperialis Barensis ju- 

dex, 462. 



Johannes de Lahala^ peregrinus, fw. 
Johannes de Landcme^ 437. , 
^ohmnes Levy^ per^;nnus, 78^. 
Jofusnnes Lirepties, peregrinus, 786. 
iohannes de Lobdenburg^ 240, 244 . 
Johannes Lombardus, pere^rinus, 788. 
Johannes de Malerio, dtpitaneil^ pro impera- 

tore, 359. 
Johannes de Marturano siv^ ^afhirana , tfo^ 

goae imperialis curiae judex, 25(i, 254, 4^5 

not. 4, 804, 805. 
Johannes de Melfia^ judex, 45i5. 
Johannes Montanus^ peregrinus, 78B. 
Johannes Jforenus, magister proctiratof curiae 

Principatus et Terrae Libbris, iJ4, 43S, l43, 

444, 445.. 
Johannes MurinelluSf compalalius Neapolis, tl, 

43. 
Johannes Nalo, peregrinus, 788. 
Johannes NunciuSj 437. 
Johanne% de OcreUj 808, 840. 
Johannes Passti/nant, ambassadorcominiinisSe- 

nensis, 7, 8, 529, 530. 
I Johannes de Pa vone^ imperialis Barensium judex , 

420, 423. 
Johannes Pelitus, notariii^, 540. 
' Johannes Peirignouis^ judex et notarius, 4 9i . 
; Johannes Porcarius Balitorej 725. 
Johannes de Proeiday 808, 840, 918. 
Johanhei Pti...., camerarius in Siciliat citra flu- 

men Salsum, 803. 
Johannes Rapinb^ peregrinus, 785. 
Johannes RigonSj peregrinus, 787. 
Johannes de Roberto, 766. 
Johannes de RobertOj peregrinus, 7^8. 
Johannes Rucella, procurator, 42, 43. 
Johanne^ Russus de /semta, judex et notarius, 

748, 724. 
Johannes de Saldano^ 436. 
Johannes de Salcy peregrinus, 787. 
Johannes de Sanoto MarcOy judex, l37. 
Jphannes Sauvage, peregrinus, 787. 
Johannes de Scumonatis^ peregrinus, 786. 
Johannei Stamperon, peregrinus, 787. 
Johannes de Serbato , notarius, 75^^ 759. 
Jokannes de Simone Macellaro, 436. 
Johannes Sutor, peregrihos, et ViaUltd, uxdr 

ejus, 786. 
Johannes de Templo, pro quatuor peregnnid, 786. 



IJilD^X NOMIiyUII. 



jQl^anfi^$ Tolet^^us, magister, Q3 pot. 4. 
Johannes de Trecis seu TreuciSy 748 et not. l , 

7|[S|ptnpi. a. 
Johahnes rropMtus,syndicus univeirsitatis Saucti 

fein 4« PQlla, 564 . 
Johannes Turdus de Meisana^ 59$ et pot. 4 . 
Johannes de Vaoatj pere^rinus, 7S6. 
Johannes de y^i^^ perogpnus, 787. 
Joonmes YMesch\rzel§, 866. ' 
Johannes de Vurellij peregrinus, 786. 
Jfhannes de Ytronto sive HidrontOy 808, 8}0. 
Josdanus, 6lius Sergii Papiri, 495, 497. 
Jucies Divors et fhiUppa^ uxor <^jus, et fasca^ 

Wor e^u^, peregrinj, 7'87. 
Judeniy peregrinus, bocius Frisi, 785. 
Juenis de Argentaray peregrinus, 788. 
/^/t^intif, peregrinus, 78?. 
Julianus de Sesso, judex Encii regis, 375. 
fy^iuf ik Af^gUm, 764, 765. 

Junciay publicus tabellio in Panormo, 563. 
Junta Verde, fra^Qr Bartbplomei, 725. 
Juon\kS, nuncius Guecili d^ l^rata) 714. 
Karolus de Kidenheinij 866. 
J^harUxfiii, 914 not. t. 
KfaftOy filius Embrichonis, 866. 
.^;i^'feo,.notarius, 487, 4Jj9. 
La^ras\chinus J^assenus , ^^iscatpr de Papia , 

687. 
LffrafU}us fo(t^,,piscatQr de.P3pip,^6S8. 
Lafrancus CorbeUanus, piscator de Papia, 

,J587. 
Lafrancus Petradolius, piscator de Papia, 688. 
lamaczontw, |filfusji[iotaHi Guaiteri, 4^7. 
Jjififyfxf/iiCf}ius Jponfjdei de rnonte Latrime^ 725. 
Lambertus Curnientus de Bdrolo, pagist^r prd- 

curator curiae in Apulia, 420, 4^1. 
Ijimbeftf^ de,ffer(m, peregrinus, 787. 
Lambertus Huahin, peregrinus, 786. 
LandulfuSy Wormatiensis episcopiis, ?6, 405, 

4 67, 304 , 450, 454 , 834 „840, 844 , 845, 8^6, 

8§7. 
lAndulfus Carpani^ ciyis M^olanensis, 4^0. 
Landulfffs de Ptjdf^onte , mqnasterii Casinensis 
, I^ociyalor syndipus, 720, 7?1, 758. 
It^nffQ^jfS de, qqmmp ,.^^Q. 
Lantelmus^ comes.(]& Gassino, pf)(Qstas ^r^mo- 

nae, 420, 424. 
J^/^p^i^bas .§aocti^!:alvatoris de Insula, 



1019 

Laurencius Chappe^ peregrinus, 787. 
lAurentiuSy po^nitentiarilis papae, 924 noU 4. 
Ldureritius. svndicus uAfversitatfs' castri Pttllae, 

■m:' '■ ■ '■ '■•• ■"'• '■ '^^' 

LdurentiuSf presbyter, peregrinus , 786. 

Ldurus ConstaniinuSy ^SS. 

Lecoardus de LeuvreSy peregrinus, 786. 

Lelit'{G. e\ Robih), perigrini,' 788. 

Leo^ Mediolanensis ai^hi6pisc6pud,'347. 

Leo Bellide Baro, 420," 424, 41f2, 423. 

Leo Cambitor, '497. ' ' " 

Leo de Schifato^ 497. 

Leonardus^ abba^ Cavensis monasterii, 426, 

435, 444, 454, 455 et not. 4; 474, 475, 1(76. 
Lebnardus ,' qudndam Mutulae jud6x , i2(^, 423: 
Leonardus de Caserta, 914. 
Leonardus de Ponte Bantri^ peregrinus, 785. 
LeopolduSt marchio, '^84'. 
LicteramuSy notarius de castro Abbatiae, 420. 
Ligeir de Catros\ peregrittus, 788'. 
Ligier Arnulfus, presbyter, peregrinus, 786. 
Lt^ortus Cafac'zu/U5, 947. 
LigoriuSy presbyter, 444, 446. 
Liguresy 95, 457, 494, ^21. Vid. Lombardi, 
Limeson d4 Toul^ peregrinlis, 787.' 
t iutoldus de Pourawe , ' 6^0*. ' 
Lombardi, 444,205,244, 242,213,244, 245, 

216, ^17, 218, 219, 220, 258, 354, 390, 3^b, 

.M'4, ,564, '^^e, 925. '^' 

Lom6ard[tae societas, 204. 
tikbecenseS, 84o, 880 et not. 4. 
Lucerises sive Lucani, cives, 74, 495, 196, 670, 

■■^n. ■■ - ■ ■ •• ■ 

Lmemenses. 567. 

Lucimanhus de Lapide^ 644. 

iMctheringhus y 530. 

LudewicuSy conies de Helfenstein, 294, 300. 

Ludewicus de Lunenburch, 845. 

^Lutiewicus de ' Ravinsbirg , ' frater Ottonis d^ 

Flotowe, 482not. 4. ' 

Ludet^tcus de ^Richenstein , 866. 
Ludewicus de i?o2enKa^en,,845. 
Xudetc;tcu5 de Scipfiha si\6 Schiphe^ 344, 342, 

.'86i': ' *'•• ^' • • ^ •'. . 

Ltuietotcus de Spizenberch, comes, 874. 

.ttiket^tctis dei^alcenstein^ 1b66.' 

'J!.tM^t;tcus IX j rex'Francoruin, 2 et not. 4; 48, 

68, 95, 98 not. 4; 440, 442, 497 et not. 4; 

260, 264 et not. 4 ; '2;i9, 349, 350, 372, 373 



1020 



INDEX NOMINUBl 



not 4; 399, 400, 463, 464, 465, 466, 472, 
«00, 604 , 51 4, 536, 544, 562, 553, 626, 644 , 
643, 644, 740, 742, 745 et not 4; 747, 748, 
769, 774 et not. 2; 784, 785, 905, 906, 907. 

LudowicuSy filius Ottonis, ducis Bawariae, 768 
et not. 4 . 

Ludovicus^ filius Gononis de Bercheim, 778. 

LudowicM de Ebmtein, comes, 836. 

LudawicuSj comes de Froburch, alias de Fon- 
buit (male), 305, 622 et not. 4 . 

Ludovicusde HogenowSj 644. 

Ludovious de Wime^>erch [sive de Vimsbach^ 
47, 49. 

Ludwicus seu Lodevicus^ senior, comes de Ottin- 
gen sive Othingen, 852, 889. 

Luipoldus^ marchio quondam Austriae, 292. 

LupolduSf magister coquinae de Rotenburch, 
874. 

iMpolduSy serviens imperatoris, 489. 

Lutoldus de AUenfmrchy frater Chunradi, 629. 

MaccovalduSf filius quondam Arrighi de Severo» 
530. 

Magnarottus de Vincedominis^ 924. 

Mainardus, comes Goridae, 743, 744; imperia- 
lis capitaneus in Styria, 754, 752, 753 not. 4; 
946. 

Mainedus, judex de Prato . 420, 454. 

MainfreduSy abbas Sancli Salvatoris de monte 
Amiato in Tuscia, 77, 78, 454, 233, 234,254, 
252, 253, 314, 448, 449, 453, 667, 722, 723, 
715, 733. 

Mainfredus (Lancia), filius Friderici II impera- 
toris, 527, 528, 535, 664 etnot. 4; 703, 806, 
807, 808, 810; princeps Tarentinus, 842, 
892 not. 6; 947, 948. 

Major^ imperialis Monopolis judex, 487, 488, 
489. 

MaUk Sdleh, Aegypti soldanus, 423, 424 et 
not. 4. 

Manerius de Baiano, fraler Jacobi, 948. 

ManfreduSj marchio Lancia, 484, 270, 329, 
354, 396, 566, 583, 640 not. 4 ; 630, 655, 
660, 664 ; imperii a Papia usque Astam capi- 
taneus, 670; afOnis imperatoris, 672, 689 
oot. 4 ; 693 , 755 not. 4 ; potestas Laudis et 
vicarius imperii a Lambro superius, 767 et 
not. 4 . 

Manfredus de CarrettOf 346. 

Manfredus de Comazano, 924. 



Manfredus de Montecuco^ casteUanos caslri Ri- 

polarum, 507, 508. 
ManmSy filius quondam Oriandini de GorloBio, 

notarius, 38. 
Mantuani, 39, 82, 200, 584, 585, 596, 597, 

604, 907,944, 932. 
1 Manuel Guidonis^ notarius, 530. 
I Mamel Orlandi, notarius Seneusis, 8, 478. 
1 Manuellus Guidi Bussae^ Senensis tabellio, 455, 

456. 
Maraldus^ publicus MonopoUtanos noCariiis, 

489. 
Maranus Li justicieSy peregrinns, 787. 
MarceUinuSy Aretinus episcopus, proditor impe- 

rii, 537, 538, 603, 604. 
Marchiones pro Marchiani, 568, 604. 
Marcoaldus, quondam comes, frater Gaidonis 

palatini,522, 523. 
Marcualdus, suppanus de Boemia, peregrinos. 

785. 
Marcus Rondonis^ dvis Pisanus, 227, 228. 
Margarita^ uzor Henrici quondam Romanomin 

regis, 30, 34 not. 2 ; 636. 
Margarita^ filia Friderici II imperatoris, 249, 

532, 533. 
Margarita, domina de Dampietra, soror Johan- 

nae, comitissae Fiandriae , 269 ; postea comi- 

tissa Flandriae, 327. 
Margarita^ soror Riccardi de Trenteoaria, 65, 

66, 67. 
Margaritus, magister, capeUaBUS imperatoris, 

555. 
MariUj filia BarthoU Tavemerii, 925. 
Maria de Menda, filia Riccardi de Menda de 

Nuceria, 23, 24. 
Maria Pedicetay peregrina, 788. 
Marina, abbatissa Sancti Salvatoris de GuUleto, 

65, 66. 
MarinuSy magister, 446. 
MarinuSy testis, 444. 
Marinus^ Barensis archiepiscopus, 35 not. 4 ; 

47, 49, 347, 461,462, 463,654. 
Jfortfitts BulcamuSy judez Neapolia, 42. 
Marinus de Ebulo , vicarius imperii a Papia sa* 

perius, 27; in ducatu Spoietano vicariad. 

406, 446not. 4; 897, 948. 
Marquardus^ notarius, 820. 
Marquardm^ buttgularius de Nurenberc, 54, 55, 

845, 887. 



mt^tt MoritiwuM. 



1021 



Mcarquarduij fidraltetos de Oppenhieiin, 844, 

866. 
Marquardus Prevhaven^ 630. 
MarUsanuSy notarhis, procnralof fenun K^riae 

ift UoDOpoli , 487, 488. 
Martinueeius Guidonii de ViUano, 90. 
MatiiMa^ ca|>ellanus domini Papae, BO^ . 
Marthfnas, cterictts dotnini Papae ,431. 
Mofiinvs , monachufl tnonasterii Sanctae Mariab 

Montis Virginum, 780. 
Mairiinus ds Calaihafimini y judei contractuuib 

in Panormo, 563. 
Maninus Caisrus ds Montsferrantey pefegrinud, 

787. 
MarHnm eiUuSy piscator de Papia, 688. 
Mariihius Santepifanio^ notarius, 689 not. 4. 
Masmitius ds Burgo^ potestas Parmae, 460 et 

not. 4; 461. 
MttSiulUs Bmajunda^ 450. 
Maihaeus , clericus , fiHus qoondam Guillelmi 

Fabri, 435,438. 
MaihaeuSf notarius, filius quondam Ludoyici de 

GastroPlebis, 451. 
MiUhaeus Burra, peregrinijs, 786. 
MatthaeuSy notarius, 569. 
MatthaeuSj dux Lotharingiae , 778, 779 not. 4 . 
Maithaeas Buccaplanula, judex Neapolis, 43. 
Matihaeus ds Fasanella, 933 not. 4 . 
Matthaeus Imperator, judex Neapolis, 42. 
MaUhaeus de Judicissa seu Donne JudeciSj ju- 

dex Salemi, 574 , 572. 
Maiihaeas de Luetis, 949. 
Maithaeus de Montieulo, proditor, 948. 
Maiihaeus Rassica, 574 . 
Maiihaeus RunceUa, judex Neapolis, 43. 
Maiihaeus ds Sancto QutWco, notarius, 454, 

455, 667, 668. 
Maithaeus de Sancta Maria^ publicus Salemi 

dyitatis notarius , 574 . 
Maithaeus Vulpilla, 939. 
Maurus^ fratef procurator monasterii Montis 

\ru^s, 494, 495, 496. 
Mediolanenses, 468, 243, 244, 215, 246, 247, 

362, 363 et not. 4 ; 364, 365, 390, 429, 430, 
454, 509, 540, 556, 585, 632, 633, 654, 687 
not. 4; 738, 926, 932, 936. 
Msinhardus de Gasiey, 630. 
Meinhardus, comes Ctoriziae, 345. 
Meinhardus de Tyrolf comes, 525. 

VI. Pan2. 



Melissndis^ filia Amalrici regis et tbtaiAUie 

quondam reginae Jerusalem, 709. 
Msnardus PoulierSj peregrinus, 786. 
Mffndres [Simon ei Philippus de], peregrihi, 

787. 
Metenses, 825. 

Michas de Nuat, peregrinus, 788. 
Michael, pefegrinus, 787. 
Michael de Aucto, 758. 
Jftchoa^ de BUrgonovo, auctoritate imperiati no- 

tarius, 343. 
Michael CumanuSf Romaniae despotes, 756, 

760, 762 not. 4 . 
Ift^M de NichalouSj peregrinus, 788. 
Milo, abbas monasterii Sanctae Helenae, 763» 

765. 
Jftnerrus, imperialis Fogiae judex, 780. 
MirabslluSf actorum notarius, 562. 
Moguntinenses, 848, 849, 826, 891. 
Moises^ peregrinus, 786. 
Monielupus de Ulmeto, 943. 
Horondtts, frater de ordine Praedicatorum, 343. 
lfor«nctttf de Deo SalvagiOy peregrinus, 786. 
JfortM^ttS, civis Laudae, 420. 
ifuriotts d0 Siponto, magister procurator curiae 

inApulia, 420,424. 
Muiinenses, 597, 733, 737, 753, 928, 929. 
iV., abbas Augensis, Constantienais diocesis, 450, 

622. 
N.j abbas monasterii de Buch, 265. 
N.y abbas Campodunensis, 450. 
AT., abbas Casenovae monasterii, 426. 
iV., abbas Cassinensis mdnasterii, 426. 
N.j abbas Cellensis monasterii, 262. 
N.y abbas Claravallensis, 96. 
iV., abbas Claniaci, p. 49, not. 4 ; 95, 96, 97. 
iV., abbas Corbeiae, 2 not. 4 . 
iV., abbas IndeDsis, 684 not. 1 . 
iV., abbasdeParis, 837. 
iV., abbas Prumensis, 681 not. 4. 
N,y abbasSanctae Florae Aretinae, 537, 538. 
N., abbas SancU Galli, 450. 
N.y abbas Sancti Maximini Trevirensis, 828. 
iV., abbas Sancti Modesti apud fieneventum, 

942,943. 
/f., abbas oionasterii Saincii Petri in Co^Io 

Aureo, 689 not. 4 . 
N., abbas Sancti Petri de Villamagna, Anagni- 

nae diocesis, 726. 

139 



1022 



INDBX NOMINUM. 



f^,, abbas Windocinensis, 536. 

N., fldi^basWizenbui^nsis, 450. 

iV., abbatissa Thuricensis, 824 . 

N.y Ari)oren8is archiepiscopus, 435, 436. 

iV., Bremensis archiepiscopus, 676. 

iV. , Magdeburgensis archiepiscopus, 574. 

JV., Messanensis archiepiscopus, 96. 

N.y Narbonensis archiepiscopus, 537. 

iV., Senonensis archiepiscopus, 247. 

iV., Tyrensis archiepiscopus, 356. 

iV., archipresbyter de Curtenova, 584. 

N,y Sancti Angeli cardinalis, 746. 

N.y Augustensis electus, 644. 

iV., Avenionensis electus, 445. 

N.y Leodiensis electus, 684 not. 4. 

iV., Salzburgensis electus, 754. 

iV., Secoovensis electus, 373 not. 4. ^ 

N.y Spirensis electus, 454. 

iV., Turritanus electus. 747 not. 

iV., quondam Aconensis episcopus, 607, 854. 

N.j quondam Albanensis episcopus, 607. 

iV., Argentinensis episcopus, 576, 627. 

N.f Augustensis episcopus, 450. 

N., Briiiensis episcopus, 96. 

iV., Brixinensis episcopus, 450. 

N.y Cefaludensis episcopus, 603, 607. 

iV.,Constantiensis episcopus, 450, 622. 

iV., Florentinus episcopus, 257. 

iV., Geracensis episcopus, 603, 607. 

iV., Herbipolensis episcopus, 404, 576. 

iV., Ildensemensis episcopus, 450. 

iV., Leodiensis episcopus, 269, 270. 

iV., Missinensis episcopus, 935. 

iV., Monasteriensis episcopus, 576, 684 not. 4. 

iV., quondam Ostiensis episcopus, 245. 

iV., Ostiensis episcopus, 473, 208, 554, 746. 

iV., Padelburgensis episcopus, 450. 

iV., Pftpiensis episcopus, 425, 426, 645. 

iV., Parmensis episcopus, 377, 378. 

iV., qaondam Pataviensis episcopus, 287. 

iV., Pragensis episcopus, 450. 

iV., Sancti Georgii episcopus, 255. 

iV., Silvanectensis episcopus, nuntius Ludowid, 

regis Franciae, 461. 
iV., Spirensis episcopus, 892. 
iV., Taurinensis episcopus, 493, 508; vide 

UguoGio, 
iV., Terdonensis episcopus, 85. 
JV., Trajectensis episcopus, 450, 454. 



iV., Tridentinus episcopns, 293, 298. 

iV., Verceliensis episoopus, 674. 

iV., Vivariensis episcopus, 232. 

iV., Waciensis episcopus, 903. 

iV., patriarcha Hierosolymitanus , Apoetolicae 

Sedis legatus, 237, 623. 
iV., prior ecclesiae Sancti Biasii de Salvia, 444. 
iV., prior Sancti Nioolai de Baro, 462, 463. 
iV., prior ecdesiae SanctiPetri deTarento, 610. 
A*., prior de Engiltal, 878. 
iV., magister domus Theutonicorom, 35 not. 4; 

237, 266, 267. 
iV., vice-magister hoepitalis Jeroeolymitani, 624. 
iV., procurator Burgundiae, 855. 
iV., Salzburgensis eoclesiae procorator, 644. 
iV., burgravius de Hammerstein, 847, 848. 
iV., junior burgravius, filius Conradi, bnrgravii 

de Nurenberch, 849. 
iV., marcgravius de Homberg, 844; vide B^r- 

thoUus et DiBpholdm. 
iV., marchiones Brandeburgi, 404, 430 nol. 4. 
iV., marchio Saludarum, 330. 
iV., marchiones de Ceva, 346. 
iV., comes Andegavensis, 547. 
iV., comte d*Angoul^me, 468, 469. 
iV., comes Barrensis, 459. 
iV., comes de Bogen, 55. 
iV., comes de Bucena, 298. 
iV., comes Cabillonensis, 459. 
iV., comes Gddriae, 576. 
iV., comes de Isenbergh, 848. 
N. ds Los, comes, 576. 
iV., comes Marchiae, 905, 906,907. 
iV., comes Nassowae, 848. 
iV., comes de Peyhistein, 298. 
iV., comites Radicate, 656. 
iV., comes de Vitenbergo, 459. 
iV., comites de Wirtemberg, 86. 
iV., cas^tellanus Montereggionis, 89. 
iV., castellanus Pontis Tremuli, 500. 
iV., domini de Bacciano et de Careggine, 73. 
iV., dofflini de Casa Porcaria, 73. 
iV., domini de Casa Roledenga, 73. 
iV., domini de Casa Sufltolinga, 73. 
iV., domini de castello iLginolphi, 73. 
iV., domini de Gebarica, 73. 
iV., domini de Corvaria, 73. 
iV., domini de Griniano, 73. 
N.y domini de Mootemagno, 73. 



INDEX NOMINUIL 



1023 



A., domini de Sirano, 73. 

iV., domini de Vallecchia, 73. 

N,j domini de Venicola Gherardenga, 73. 

N., dominus de Cayfa, 256. 

AT., dominus de Monteforti, Jerosolymitani regni 

vexillifer, 255. 
N^ dominus praepositus de Polano, 509. 
JV., dux Bawariae, 292. 
iV., quondam dux Bawariae, 325. 
JV., dux Burgundiae, 159, 468, 160. 
iV., dux de Ldmburg, 847. 
iV., dux Lunenburgensis, 945. 
iV., dux Lotharingiae, 459. 
iV., dux Moraviae, 294. 
iV., dux Saxoniae, 404, 430 not. 3. 
iV., dux Spoleti, 44 not. 4. 
iV., filia dods Saxoniae, 574. 
N., filii quondam Gabrani, 524. 
iV., filii Guidi de Villa, 73. 
iV., filii Janoni de Andito, 346. 
iV., filii quondam Jordani Palee, 540. 
iV., filii quondam judicis Petri de Ebulo, 434, 

435, 436. 
iV., filii Ubaldi, 73. 
iV., filiuB marschalci de Cunstat, ministenalis 

ecclesiae Bambergensis, 408, 409. 
iV., rex Hungariae, 202, 203, 345. 
iV., rex Portugaliae, 774 not. 4. 
iV., soldanus Babyloniae, 236, 237, 239, 256, 

325, 427 ; vide Malek-Sakh, 
iV., soldanus de Camel, 256. 
iV., soldanus Damasci, 237, 238, 256. 
iV., potestas Mantuae, 235. 
iV., potestas Papiensis, 652, 653. 
iV., comitissa Casertana, 948. 
iV., comitissa de Lucembourch, 825. 
N. de Folianoy 375 not. 4 . 
iV. de Sancta Maria^ 574 . 
iV., capitaneus regni Siciliae, 704. 
iV., magister, Werdensispraepositus, imperialis 

aulae notarius, 305. 
iV., Cigenonis vidua, 847. 
Nagil de Nittensheim, 867. 
Nahasar, soldanus Cracti, 237, 238, 256. 
Namerauria de Bewria^ peregrina, 788. 
NapoleOf vicecomes de Campilio, 234. 
Nauliniu» de Chadegen, peregrinus, 787. 
Nemeric Barat, chevalier et mattre 6chevin de 

Toul, 938. 



iVaro, filius Deutesalvii de Cortona, tabellio im* 

perii, 233. 
Nevelo AubinieSf peregrinus, 787. 
Nicasius de Nicello, piscator de Papia, 688. 
NiooUu de Lombardo^ piscator de Papia, 687. 
Nicolas de Ftes, peregrinus, 786. 
Nicolaus, patriarcha Constantinopolitanus, 347. 
Nicolaus^ Pragenensis episcopus, 347. 
NicolauSy Reginensis episcopus, 37, 38 not. 4 ; 

84,96,257. 
NicolauSf archiepiscopus Tarentinus, 243, 263, 

266, 284 et not. 3. 
NicolauSf subprior fratrum Praedicatorum de 

Florentia, 343. 
Nicolaus, frater de ordine Praedicatorum, 426. 
Nicolaus, imperiaJis Mutulae notarius, 423. 
/Vtcoiaus, magistri Stephani Butiri filius, 495, 

497. 
Nicolaus de Asta^ imperialis curiae judex, 563, 

564. 
Nicolausde Brundusio, notarius curiae, 664, 

808, 809, 840. 
Nicolaus de Cicala, testis, 384. 
Nicolaus Fakonerius, judex Neapolis, 42. 
Nicokm de Generoys, peregrinus, 787. 
Nicoktus de MonteranOj 938. 
Nicokm de Monteretaut^ peregrinus, 787. 
Nicolaus de Patricio, judex, 624 . 
Nicolaus Ramensis^ peregrinus, 787. 
Nicoktus de Riso^ judex Messanae, 790. 
iVtcokittf de Rocca sive Rota sive Rocha^ 659, 

666 et not. a, 672, 675. 
NicokMs Ruf%duSy imperialis magister camera- 

rius Prindpatus et Terrae LAboris, 757, 

776,777. 
Nicotaus de Sancto Thoma^ procurator Barenas 

archiepiscopi, 462. 
NiooUiusde TranOf curiaejudex, 762, 763, 767 

et not. a. 
Niookm de Trayna^ testis, 384. 
Nicolectus de Sancto Germofio, 250, 254 . 
Novellus, comes, 632. 
Obbertus, presbiter, peregrinus, 786. 
Obertus FaUamonachuSt imperialis dohanae per 

totam Sidliam secretus, 20. 
OetoDtatittS , cardinalis Sanctae Mariae in Yia 

lata, Apostolicae Sedis legatus, 569, 570, 

586, 648, 683, 755 not. 4; 792 not. 4. 
Octavianus, dvis Gornetanus, 374 . 



1024 



INDEX NQMINQM. 



OdacKerus^ marchio, 384. 

Oddo^ Rolhomagensis archiepiscopus, 347. 

Oddo, Tuscuianus episcopus, Apostolicae Sedi^ 

legatus, 483, 709. 
Oddo de Camerana, 695, 696. 
Oddo de CouUej peregrinus, 787. 
Oddo de Damfier, peregrinus, 788, 
Oddo Frajapanis^ 731. 
Oddo de Laviano, nobilis irir, 509. 
Oderious de Beeeno, 80. 
Oderisius sive Odorisius, Bfarsicanus episoopus, 

44,75,82,263,266. 
Odo, pater Goflfredi de Laviano, 918. 
Odurtandus de Vendome ei Botridis^ uzor ejos, 

peregrini , 788. 
Ogerius de Chabines, peregrinus, 787. 
Ogerius et Floria^ socii, peregrini, 787. 
OHdissonus^ abbas Sancti Salvatoris de Sezto, 

episcopatus Lucani, 44, 43. 
Olisterus^ peregrinus, 785. 
OUverius AlamannuSy peregrinus, 786. 
Oliverius Salamus^ piscator de Papia, 688. 
Oliverius et Ropertus de Fendonta, peregrini, 

788. 
Olrieus de Rifenberch^ 714. 
Olricus, Trigestinus episcopus , 74 3. 
Ongesealous de Hagineberc^ 64 4 , 877. 
Orgesius sive Orgeses Mainetti^ notarius, 477, 

643. 
Orlandus^ aubdiaconus et capellanus papae, 

436. 
Orlandus dominae Gualdradae de Sancto Qut- 

rtco,6e8. 
Otlandus, notarius, fiBus Aitaviani, 643. 
Orlandus Uliverii, 725. 
Ortolfus, Garstensis sive Gerstensip abbas» im^ 

perialis capellanus, 628, 629 et not. 4 . 
Ortolphus de Greze, 629. 
Otho de Saaxmia, 389. Vide Otho IV, imp^i^tpr. 
Otto /F, Romanorum imperator, 285. 
OUo sive Oddo, sive Othoy Sancti Nicolai in caf- 

cere Tulliano cardinalis, 4 , 35., 36 et not 2 ; 

63 not. 4; 90, 94, 92, 93, 94, 97, 440, 444, 

443, 444, 473, 475; Portuensis episcopias, 

498 not. 4; 499, 206, 209, 244, 220, !|24, 

1^2 not. 4; 322, 324, 426, 645. 
O^, Frisingensis episcopus, 293, 298. 
Otto, con^es palatinus, 293, 298. 
OttOf duz Bavariae, come^ palatinus Rheni, 



346, 404, 430 not. 3; 446, 447 not. 4; 574, 
640, 644, 631, 632, 694, 753 not. 4; 768, 
844 , 875, 876, 935 not. 4 . 

0/to, dux Meraniae, 304, 305, 329; prodilor 
imperatoris, 634 , 632, 657 et not 4 . 

Otto de Blejenj comes, 64 4 . 

Otto^ oomes de Eberstein, sive Overtum, Evur- 
tein, Everstein, imperii per Austriam ei Sty- 
riam capitaneus et procurator, 573 et not. 4 ; 
575,636 etnot. 4; 878. 

Otto, oomes de Ravensberg , 843. 

Otto Ber. de Walpwrg, dapifer, 884. 

OttOy advocatus de Lengenbach, 629. 

Ofto, filius Henrici de Scbaumber^, 259. 

Otto, dominus, peregrinus, 786. 

Otto Bogenarius, civis Augustensis, 873, 874. 

Otto de Plotowey 482 et not. 4. 

Otto de Grezs, 629. 

Otto Marehio, Utinensis praepositus, 744. 

Otto Turso^ frater Hugonis, 629. 

OttokaruSy ultimus dux de Styria|, 945. 

Ottolinus deJudidbus, testis, 424. 

P., filius C. de civitate Clusinensi, 386. 

P., filius Pandulphi de Aquino, 726, 727. 

P. d«P2oiasc^o, 946. 

P. de Sabaudia, avunculus Henrid» reg?s Ao- 
gliae, 907. 

PaedryteSy nuntius Vatacis, 772. 

Pq/ma de Frondtcsta, 437. 

Patmerius , 67. 

PalmeriuSy imperiaiis Trojae judex, 796. 

PcUmerius de Sancto Angelo^ 68. 

Palmerius Vive, 744. 

Pandulfus..., 947. 

Pandulfus de Aquino, 726, 727. 

Pandulfus de Fasanellay imperialis in Tuscia 
capitaneus seu vicarius generalis, 7, %4, 76, 
77, 78, 79, 89, 433, 454, 453, 454, 463, 484, 
490, 229, 233, 234, 254, 344, 384, 395, 396, 
4.03, 438, 453, 482, 508, 509 ; imperialis pro- 
ditor, 667, 668, 724, 726, 947, 933 ooU 4. 

PanormiuSt notarius actoriun in bsjulatipne Ta- 
renti, 624 . 

Papienses, 36a, 532, 585, 595, 599, 608, 637, 
652, 755not. 4; 920, 928. 

ParmenseSy 352, 353, 354, 365, 375 not. 4; 
376, 57^ 594, 597, 604 , 602, 609, 642, 634, 
^^9. d%7, 928, 929, 930, 93«, 932e 

ParroocMif de Commo , 530. 



INDEX NOMINUM. 



I0S5 



Poica, uxor Jacohi Malabaocae, 44, 12, 43. 
PoMci, haem Pauli de Saacta Agatba, 42, 43. 
Paicali$ II, quondam papa, 224, 3S2. 
Pamlit de Av$rsa^ imperiali8 Mel£lae judex, 

464 , 466. 
Pascasius, Capuae publicus uotarius, 767, 769. 
Paterini, 267. 392. 
PatriciuSy notariua, 777. 
PauJiis, sacri palatii notarius, 732. 
Pauius Bonense^, 726. 
Paulus Piparis, 436, 438. 
Pauhis de Sancta Agatha^ 44 . 
Pottta, peregrina, 787. 
Pax de Barone, frater Baronis, 343. 
Paxde Pesannolaj poteetas Florentiae, 342 et 

90t. 4. 
Pe. de Merignaty peregrinus, 788. 
Pennatus, notarius, 668. 
Peolinus Magot^ peregrinus, 787. 
PepOj vicecomes de Campilio, 234. 
PepQ^ frater Friderid, civis SeoeDsis, 722, 733. 
Pepo de Jacob^ dvis Senensis, 234, 254. 
PerdvaUus sive PrindvaUus de Auria, vicarius 

Manfredi in ducatu Spoleti et Romaniola, 436 

DOi. 4;947. 
Pergamenm, 492. 
Perrt Beli, peregriuts, 788. 
Perrt Chaldran, peregrinus, 788. 
PMTt de Cologna^ peregrivus^ 787. 
Perrt de Ha^ peregrious, 788. 
Perrt Rubertu, peregrinus, 788. 
P«rrt Varena^ peregrinus, 788. 
Ptfrrofi, comte de Bretagne, 468 , 469. 
Perrofia ds Riberaty peregrina^ 788. 
Perronus de Calvarosay imperialis Messanae et 

actorum curiae civitatis ejusdem notarius, 

789, 790. 
Perrofius de Sancto MaTtino^ peregrinus, 787. 
Perruey frater major Matthaei de Ludis, 949. 
Perus Vecsozi^ imperialis aulae notarius, 264. 
Perustnt, 402, 406, 409, 639, 640^ 920 not. 4. 
Pervit, femulus navis, peregrinus, 787. 
Petrt Stfnor, peregrinus, 787. 
P0frofit7[a Poneten^ peregrina, 788. 
Petronilla Traiaindeu^ peregrinai, 788. 
PetrmUai 4c Ynsuh^ peregrina, 788. 
PeHfmiua Peri, testis, 264. 
Petrueius , procurator filiorum quondavi judids 

PetrideSbuIo, 260. 



Petrus, BarchiooneiiBis qMSCopuSf 347. ** 
Petrus^ Calenensis episcopus, 333 et not. 4. 
Pelrus, Terraconensis archiepiscopus , 3*7, 

333. 
Petrus^ forsitan Petrus Capoocius, cardinalisy 

700 et not. 2. Yide ad boc nomeiL 
PelruSy Bothomagensis archiepiscopus, 96, 443, 

448, 476; Albanensis. episcopus cardinalis, 

206, 220, 224 , 222 not. 4 ; 320, 426, 647, 

646. 
Petrus, ahnae Urbis praefectus, comesde Aa- 

guiilaria, 466, 249 et not. 4. 
P«(ru5„ publicus notarius Eboli, 436, 437. 
Petrus^ exstallerius Gaietae, 794 et not. a. 
Petms, frater hospitalis Sancti Johannis, pe- 

regrinus, 786. 
Petnu, qui didtur BotuSj piscator de Papia, 

688. 
Pelrus Alias, peregrinus, 788. 
Petrus Aliata, piscator de Papia, 688. 
Petrus iifiuct, patruus Geraldi, 230 et not. 4. 
Petrus de Antiochia^ 936. 
Petrus Apolloniui^ imperialis Barensia judex, 

494, 497. 
Petrus de AyraldOy piscator de Papia, 688. 
Pelrus ^ardtlofuor, peregrinus, 787. 
Petrus Becherius^ 637, 666, 683 et not. 4, 693. 
Pelrus de Beneraldo, pidcator de Papia, 688. 
Pe$tus de Blandrate^ comes, 338. 
Pelrue ^ofiillus, peregrinus, 787. 
Petrus BregerOy peregrinus, 788. 
Pelrue ^ufivmu, peregrinus, 788. 
Pelms de Burdegala, 62, 904, 906. 
Petrus de Caldbria^ dictus Rufus^ 86, 434; ma- 

restallae imperialis magister, 463, 466, 484, 

497, 364, 384, 624, 667, 683, 660, 664, 670, 

672, 808, 840. 
Peirus Coparofi, peregrinus, 786. 
Pel9!us CapocduSy Sancti Georgii ad Velum au- 

reum diaconus cardinalis, 640, 644 et not. 2; 

632, 634, 674, 684 not. 4 ; 700 noL 2; 744, 

746; ApostolicaeSedislegatus, 746 et not. 4 ; 

727, 764 not. 4 ; 763, 764 not. 4.; 766, 793, 

Si80nQt4.' 
PePnus de Capua^ ia j)i8tidariata Prindpatus 

iadex,.664, 666. 
Pelnis de Caserta^ magnae imperialis curiae in 

jpaticiariatanotaisius, 264.. 
Pelrus Cftefiu, magister, peregriiui% 788-. 



1026 



INDEI NOMINUM. 



Petrus CanmelUu^ testis, 571. 

Peina ComtarUinui^ pardoDarins DaYis Sancti 
Victoris, 781, 785, 789. 

Peirui Dwnar^uu^ peregrinus, 7S8. 

Petrus de J?6ufe, qaondam judex, 249, 254 . 

Petrui de GhaselOj peragrinus, 788. 

Petrus de GiMoto^ piscator de Papia, 687. 

Peirus de Latiniaeo, peregriDos, 781, 785, 789, 

Petrw Malaspinay yicarius imperatoris, 370. 

Petrus Massa^ peregrinus, 788. 

Petrus de MerSy peregrinus, 787. 

Petrus Merulus, piscator de Papia, 688. 

Petrus de Manteouco^ castellanus castri Ripola- 
rum, 507, 508. 

Petrus de Normandia^ 136. 

Petrus de Oto, judex Sancti Germani, 720, 724. 

Petrus Polliy civis G)metanus, 374. 

Petrus de Potentia, 763, 947. 

Petrus RufuSy 503 not. 4 ; vide Petrus de Cala- 
6rta. 

Petrus SalinuSf piscator de Papia, 688. 

Petrus de Sancto Petro, Novariensis civis, 449, 
420, 424. 

Petrus de Saneto Severo, 948. 

Petrus de Satri et uxor ejus, peregrini, 787. 

Petrus de Savirony peregrinus, 786. 

Petrus de Sayton^ peregrinus, 787. 

Petrus deSora, nuntius, 460. 

Petrus de Stampis et uxor ejus, peregrini, 787. 

Petrus Surdus, civis Comelanus, 374 . 

Petrus TalduhimuSf civis Gometanus, 374 . 

Petrus Talleror^ peregrinus, 787. 

Petrus TuseanensiSj 374. 

Petrus Vasalus, piscator de Papia, 687. 

Petrus de Vayre, peregrinus, 787. 

Petrus Veronus^ frater de ordine Praedicatorum, 
343. 

Petrus Vigner^ peregrinus, 788. 

Petrus de Vinea, magnae imperialis curiae ju- 
dex, 64, 65, 76, 82, 85, 89, 405, 434, 454, 
454, 463, 466, 469, 470, 474, 476, 484, 490, 
497, 205, 207, 240, 248, 220, 227, 229, 243 
et not. b; 263, 266, 282, 324, 329, 335, 340 
not. 4 ; 344 not. 2; 350, 352, 354, 408; im- 
perialis aulae protbonotarius et regni Sidiiae 
logotheta, 524, 544, 553, 583, 626, 634, 632, 
656, 660, 666, 667, 670, 675, 689, 693, 706, 
706 not. 4 ; proditor, 708, 743, 757, 758, 
776, 777, 906, 907, 940. 



PhilippuSy Romanorum rex, 285. 
PhiUppuSf Bitarioensis archiepiscopiis, 347. 
PAiitppttf , Ferrariensis electus, Apostoiicae Se- 

dis legatus, 346, 394, 402, 449, 532, 533, 

880 ttot. 4,944. 
Philippus^ Pftctensis sive Pattensis episcopus, 

630, 634, 635, 636, 804, 804, 842. 
Philiqtpus, Salzburgensis archiepiscopus, 636 

not. 4. 
PM/tppiif, magjster, decrelorum doctor, 854, 

852, 853. 
PhiUppus^ notarius Barensis, 497. 
PhilippuSy verisimiliter imperii notarius, 343, 

329, 340. 
Philippus^ peregrinus, 786. 
Philippus de Brundusio^ judex imperialis curiae, 

8, 79, 234; judex in vicariatu Pandulphide 

Fasanolk, 254, 252, 344. 
Phitipput de Camotto, peregrinus, 787. 
Philippus de Catania^ imperialis magister ca- 

merarius in Sidlia dtra flumen Salsum, 562, 

563, 564. 
Philippus de Conlurso, firater Jaoobi de Gontur- 

su, 947. 
Phitippus de Falcenstein sive Fatkensteinj fra- 

ter Wernheri de Bollandia, 844, 867; dapifer 

imperii, 877, 878, 879, 894. 
Philippus Frisarius de Benevenio^ 9. 
Philippus de Hohinvels, imperialis aulaecame- 

rarius, 734, 735, 844, 865, 866, 867, 868, 

878. 
P^iltppui Lapieays, peregrinus, 787. 
Philippus Paltonis de Senis, 234. 
Philippus de Saneto Martino, peregrinus, 786. 
Philippus Scriniarius, dvis Romanus, 727. 
Philippus Vicedominus de Ptacentia^ potestas 

Parmae, 594 , 932. 
Pieirus Brigentionis, 725. 
PilgrimuSy Aquilegensis patriardia, 293, 298. 
Pisani, 538, 623, 672. 
PiMfMis PiMfii, 725. 
Placeniini, 592, 602, 632, 633, 926, 936. 
PotenseSf 902 not. 4 . 
Poficit» de Danpire^ peregrious, 788. 
PofieiiM de Levialoneee, peregrinus, 786. 
Porfirius, quondam judex Mutulae, 420, 423. 
Premislaus Ottokarus, Wenoealtti regis Bohe- 

miae filius, 935 not. 4 . 
A., prior Golumbari, 584. 



INDEX NOMINUM. 



1027 



it., prior Sancti Sahd, nuntiuB comitiflaae Flan- 

driae, 327. 
il., comes Alrebatensia, frater Ludotici IX, re- 

gia Franciae, 504, 517. 
R. de Supjnno, comes Romaniolae, 654, 665. 
it. de Urhe, judex , 539. 
il. de Galluceeio, 726, not. 4. 
H. dePlaeentia, 412. 
BabrumuSy pincerna de Bring et dapifer de Re- 

chenberc, 890. 
Radulphus de Petrapenta^ peregrinua, 788. 
Raduiphus de Poyhno el uxor, peregrini, 787. 
Rainaldus, vicariua imperatoris, 287. 
RainalduSy canceliarius imperii, 293, 298. 
Rainaldus de Brunforte , 759. 
Raindldus Jacobus, notarius, 569. 
Rainerius de Monteaperto , 643. 
Rainerius de Moregnana, 94 4 . 
itatfiefftis Patrieii, notarius, 477. 
Rainerius ZoUi, 234. 
Ramant Rolan, peregrinua, 786. 
Ramungus de Kamersteiny 54, 55. 
Ranaldus de Bonensegne , 936. 
Ranerius Mathaei^ judez, 8. 
RanueciuSy judez, 936. 
Ranuccius Arrendutiy 725. 
Ranuccius de Capite Sikri, extallerius imperia- 

lia in AUna, 474, 475, 476. 
Ranuccius Cerrineri, testis, 90. 
Rao de Capua, notarius imperatoris , 667. 
RapotOy palatinus Bavariae, 64 4 . 
Raipoto de Schonenherg^ 629. 
Ratisponenm cives, 868, 889, 890. 
Ravelinus de Ravinstein^ 847. 
RavennatenseSj 569, 597. 
Ravenninus de Dovaria, 943. 
Raymundus, comes de Rudio, 943. 
Raiymundus, comes Tolosanus et Provinciae 

marchio, 67, 436 not. 4; 440, 446, 447 not. 4; 

454, 453, 466, 469, 474, 476, 490, 497, 207, 

244, 249, 220, 222, 223 not. 4; 227, 230, 

260, 324 , 905, 906. 
Raymundus Berengarius , comes Provinciae, 

445, 362not. I. 
RaynMuSy Ostiensis et Yelletrensis episcopus, 

58. 

Raynaldus de MonteaoutOj piscator de Papia, 688. 

Raynaldus de Piscina , 758. 

Raynerius, cardinalis diaconus Sanctae Mariae 



in Gosmedin, 426,430, 443, 200, 204 etnot. 4; 
206; in Tuscia, Patrimonio, ducatu et Mar- 
chia^ papae vices gerens, 367, 406, 442, 444, 
547 not. 4; 603, 754 not. 4; 934 not. 4. 

Regini, 927, 928, 929, 930. 

Reginus, GameriDensis episcopus, 65. 

Regnoni Lescuidier, peregrinus, 787. 

Reinhardus de Druva, 882. 

Remusius Salamus, piscator de Papia, 687. 

RenaldusAlexi.lU. 

Renaldus Livaygnies, peregrinus, 787. 

Renandus de Lonuz, peregrinus, 787. 

RenovarduSy 725. 

Rheinhardus 'de Ztrele, frater Bernhardi et 
Ghunradi, 262. 

Ricardus Parona, 6S9 not. 4. 

Ricca, filia Pandulfi compalatii de Capua, 24. 

Riccardinus Hericonus Cruccioli, 725. 

RiccarduSy comes Gasertanus, imperii in Mar- 
chia, ducatu et ab Amelia usque Cometum 
yicarius generalis, 82, 427, 428, 433, 451, 
497, 227, 229, 243 et not. a; 263, 266, 329, 
354, 384, 396 not. 4; 503 not. 4; imperatoris 
gener, 626, 633, 699, 802, 808, 840. 

RiccarduSy comes Cornubiae, sororius Friderici 
imperatoris, 239, 254, 786, 905. 

RiccarduSy jodex Saraensis, 444, 446. 

Riccardus, filius Marini de Ebulo, 948. 

RicoarduSj filius quondam magistri Rogerii de 
Camera, 948. 

RiccarduSy peregrinus, 786. 

Riccardus Anglicus^ peregrinus, 784, 785, 789. 

Riccardus de Bisacciis, 948. 

Riceardus de Fasanella, frater Pandulphi, im- 
perii in Marchia vicarius generalis, 89, 434, 
244; proditor imperatoris, 434, 435, 437, 
458. 

Ricoardus Filangerius, 447 not. 4. 

Riccardus, dictus Francisciis , 509, 727. 

Riocardus Gentilis de Dyano, proditor impera- 
toris, 435, 437. 

Riocardus de Montefusculo , quondam proditor, 
494, 495 not. 4; 496 et not. 4; 497. 

Riocardus de MontenigrOy justitiarius Terrae 
Laboris , 4 ; magister magnae curiae justida- 
rius, 494, 495 et not. 4; 496, 630, 660^ 664, 
670, 672, 804,805,808,840. 

Riocardus de Rocca^ imperialis justidarius Gapi- 
tanatae, 795, 796. 



10» 



IMDBX NOMIMUM. 



BieeairdnM d§ Samto Dfoniito, peragrhnis, 786. 
RieearduB de Trmieiiaria, casCelltnas Gastri 

Johaonis, 65, 66, 67. 
Richardus, comeB Theatinus, 648 ; aacri impe- 

rii in Marchia capitaneas, filias Friderid II, 

736 et not. a; 754 noC. 4. 
Riehardus de VeteraUa, ISI not. 6. 
Richza, vidua Heinrid, comitis de Ortenberg, 6. 
Ricoverus, camerarins commonia Senends, 642, 

643. 
Rida de Labui SomaU, peregrina, 787. 
Rigandasia, uxor quondam Juiii de Anglonay 

762, 763, 765, 766. 
RindmMdutf custos Babenbergeilsis, 849, 852» 

853. 
Rinieriue Zinganue Bondehnontium, Florenti- 

nus nobilis, 728 not. 2. 
Riprandue de Arco, 79, 80. 
Rixardue, comes Sancti Bonifadi de Veronay 

80,734, 927. 
Robbertue Matdlonue, jodez Eboli, 435, 438. 
Rober Alanue^ peregrinus, 787. 
Rober de Nuiti cum decem personis, peregri- 

nus, 786. 
Robertue, Belvacensis episcopus, 347. 
Robertus, Leodiensis episcopus, 347. 
Robertus, Lincolniensis episcopus, 347. 
ilo6ertiif , comes Guesoont, peregrinus, 788. 
RobertuSy comes de Rudio, 943. 
Robbertus de Caiano, proditor, 443, 444. 
Robertus de Caiano, filius quondam Goillelmi, 

917. 
Robertus de Castellione, imperii in Marchia vi- 

carius, 67, 343, 440, 446 not. 4 ; 754 not. 4; 

938. 
Robertus CaraMolus de Neapoli, 355. 
Robertus Conistramus, peregrinus, 786. 
ilo^fliM de Corrigiay canonicus Begineiisis, 

584. 
Robertue JourdeuCf peregrinus, 788. 
Robertae de Liboyri Moynet, peregrinus, 787. 
Robertue de Panormo, magnae imperialis cariae 

judex, 804,805, 808, 840. 
Robertus de Petrapervata seu Petrapemiata, 

763 et not. a, 
Rebertue Perutuaoius^ peregrinos, 785. 
Rbbertus de PhaeaneUa, 458. 
Rebertm de Boeeto, perogrinus, 786. 
Roberlus Sutor, peregrinus, 788. 



Bobertae le Taleur^ peMgrious, 788. 
Ao6tn et Oliver leu Conlein, peregrini, 788. 
Bobin de Bokin^ peregrinus, 788. 
Bocherus Solthetus, peregrinas et illias ejjos, 

785. 
Bodu^ihus de Cibriano^ 732. 
Rodulphus Guidonis Burgugnonis, 5tl* 
Boffridus de Sancto Germaeio, magnae imparia- 

lis onriae judez, 250, 254, 495 not. 4. 
ilo^er, 6v6que de Toul, 938. 
Bogerius, res Sidliae, 463. 
Bogerius^ qoondam Beneventanns ardiieiNSOiH 

pus, 9. 
Bogerius, oomes, frtter Guidonis Paiatini, 549. 
Bogerius de Sancto Severino, comes, 947. 
ito^ertiis, frater de onJUne PraedicatonBi, hae- 

reticorum inquisitor in Tuscia, 342. 
Bogerius, procurator Rigandadae, 763, 765. 
itoj^rtiM, fiiius minor Beatriciscomitisoae, 437. 
ito^erttM, filius comitis Maroovaidi, 522. 
iio^ertfif Anglicus et ejus filia, peregrini, 787. 
Aoj^rtiM de CanaUbus, 54 . 
Bogerius de Cona, tutor Gnidonis et RogBrii, 

filionim quondam oomitis Marco?akli, 522, 

523. 
Bogerius Darbon, peregrinos, 787. 
Bogeriue de Gotltoo, Fogiae et Apniiae notarios, 

780. 
Bogerius de Giliberto^ notarius Trojae, 796. 
Bogeriue Umengiee, peregrinus, 787. 
Bogerius de Manebit^ peregrinus, 788. 
Bogerius Maroganue, 13. 
Bogerius de Nigro Mente^ peregrinos, 788. 
Bogeriue de P(ata, dominus, 508. 
Bogerius Porcastrelia^ capellanus fanperatoriset 

Messanensis decanus, 35 not. 4 ; 405; proca- 

rator archiepiscopi Salemitani, 250^ 254 . 
Boggerim Cappaiia de Amedfia^ 9. 
Boggerius de Presakme, judez, 8. 
BoUmdius, firater de ordine PAedicatoram, 426. 
iiolamliii, notarius GometaDus, 367, 368. 
Bolandm CasMfHis, piscator de Papia, 688. 
Botamdm InrepoUnus, piscator de Papia, 688. 
Bollandm JacMy dvis Gometanus, 374 . 
Bomani, 97, 442, 44i, 445, 475, 486, 187, 

240, 458, 478, 934. 
Bomamuei Soncti Angeli diaoonos cardinalis, 

postea Portuensis episcopas, 88 et not» 4. 
ANiuiiiut, Bolanus, 744. 



INDEI NOMINUM. 



102» 



Romit Salameno^ peregrinuB, 787. 

iltt6ef liM de Aruuo, 630. 

Rudigenis vel RogeruSy PatavieDsis episcopus, 

301, 305, 329, 373 not. 4 ; 450, 574, 644. 
Radigerui de Columbariay 308. 
Rudolffus, fraler Hermanni de Huroheim, 890. 
Rudolfus de Mildenstein, impeiialid ministeria- 

lis, 265. 
RudolfuSy liber de Munsteren, 877. 
iltMio//ii«, praeposituflde Sancto Paulino, 829 

not. 4 . 
Rudolfus, comes de Sweinsheutt, 298. 
Rudoiphus^ decanus de Viviaco, 306 et not. a. 
Rudolphus^ comes de Uabsburg, lantgravius 

AlsaUae, 47, 49, 294, 300, 305, 778, 779, 

885, 886, 887. 
Rudolphuif senior, comes de Habsburc, 567; 

verisimiliter idem ac praecedens. 
Rupertus, qui dicitur comes Hirsutus, 867. 
Rupertus de Nintein^ ministerialis imperii, 

408, 409. 
Rusoha Guidonis, 936. 
Rustichinus, civis Seoensis, 530. 
S., tituli Sanctae Mariae Transtyberim presby- 

ter cardinalis, 442, 444, 646, 746. 
S., Augustensis episcopus, 884. 
S., nuncius Alberti patriarchae Antiocheni, 236, 

240. 
Sabellus de Oscusali, testis, 420. 
Si^ndrus de Cofnmo, 530. 
Salinguerra, 444. 
Salipies cum uxore Maria de Lusevina, pere- 

grini, 787. 
Salvulus Hebrei, 720. 
Sanctae Mariae Theutonicorum (fratres), 239, 

248, 255, 256. 
Scmcti Johannis hospitalarii, 255. 
SaonenseSf 585, 586. 
Saraeeniy 280, 288, 290, 314, 325, 427, 456, 

457not. 4; 474,472. 
Soracenttf , nptarius civis Barensis, 462. 
Saroctfrittf de Fila, 90. 
Scoliontts de Jerusalem de Fogia, judez, 780, 

784,796,797. 
Scolastica^ filia Riccardi de Trentenaria, 66. 
Selindis^ uxor Ottonis Bogenarii, 874. 
SefMfisei, 529, 642,643. 
Sergius^ filius Cesarii Gafari, 495, 497. 
Setus de Ripa, 80. 

Yl.PanO. 



Sibilia, uzor Rogerii de Camera et postea uzor 

Fraacisci de Hermiterio, 948. 
Siboto Tanhuser, 874. 
Sifridus sive Sigefridus^ Moguntinus archie- 

piscopus, 3 not. 4 ; 4 not. 4 ; 57 et not. 4 ; 

445, 345, 346, 434 not. 4 ; 432, 433, 454 , 

575, 606 not. 4 ; 682, 693, 824, 826, 844 

not. 4 ; 884, 894 , 943. 
Sifridus^ Ratisponensis episcopus, imperiatis 

aulae cancellarius, postea proditor, 304 , 329, 

337 not. 4 ; 366, 367, 644, 694, 935. 
Sifridus de Vrowemberg^ 417. 
Sigefridus de Fromiberc^ 644. 
Sigefridus de Fronohoven^ 64 4 . 
SigefriduB de Rumkel, 693. 
Sigembaldus Vasalus^ piscaior de Papia, 687. 
Sikenulfus, Beneventanusjudez, 9. 
Stmocomes, fiiius Johannae comitissaey 548, 

522, 523. 
StfTio, frater, Gassinensis monachos, 776, 777. 
Stffio de CommOf 530. 
Stmo de Locaffio, 366 not. 4 . 
Stfno de Nogento, peregrious, 786. 
Sinum, comes Theatinus, 425, 426, 427, 428, 

443,206,288. 
Stfium, dominus miles, peregrinus, 786. 
Stfnofi.cie Otdoynis^ superstans captivorum in 

Cremona, 424. 
Stfnofi Philippij vicarius generalis episcopi Clu- 

sini, 448,449. 
Stfnofi de Treueis, hospitalarius, 748 noU 4. 
Stfnofi de MontesarculOf frater, 700 not. 4. 
Sinibald%uif vicecomes de Campilio, 234. 
Sinvonnoyt^ peregrinus, 786. 
Sodegherius de Thieto^ potestas Tridenti et epi- 

soopatus Tridentini, 79, 80. 
Sophta^ uzor Ottonis de Flotowe, 482. 
SpaUa de Amaiis, testis, 420. 
Spirefises, 394. 

Sf6|NU Montes, peregrinus, 786. 
Stephana Muntilla, peregrina, 788. 
Stephanus, cardinalis, 473, 208. 
StephanuSy quondam abbas Cassinensis monas- 

terii, 620. 
StephanuSf Claravallensis abbas, 347. 
Step^ntts, Waciensis archidiaconus, 903. 
StephanuSf monachus monasterii Sculculae, 

massarius curiae imperialis in terra Barensi» 

494, 495, 496. 

130 



1400 



INDEX NOMINDIL 



S Uphmm j preebifar, pg iegrim» , 786. 

Siepkamtiy peregriai», 7S7. 

8iei0hanu$ d$ Bar $uper Atbam, peregrimB, 

786. 
Siepkanui nve Stephieius Jaquintii df Baro^ 

niagister cafnerariitt terrae Tdnmti, 620. 
Siephanu» Capud de Pieza de Sando Gtrmano^ 

767, 768. 
Stepkanu» de CcHm et Aiy, Dxor ejus, pere- 

grini, 786, 787. 
Slephanu» Danae^ peregrimis, 787. 
Siephanu» Demora^ notarias castri Ripdarmn, 

608. 
Stephanu» Eitordi^ peregrimis, 788. 
Stephanu» Filo, peregriniig, 788. 
Stephanu» Henricu» de Alneto^ peregrinua, 787. 
Stepham» de Leeannagriara , peregrimtt, 

786. 
Siephanu» de MaiheOj notarias, 487, 489. 
Stephanu» Philippu» Armarinu»^ 569. 
Stephanu» de Stampi», peregrinos, 787. 
Stephanu» Ucle Aneaniolei de Saneio Dionieio^ 

peregrioDS, 786. 
Suevi, 873. 

Sufftidu»y fniter Gerardi de Sinzig, 872 not. 4. 
Sunggeru» de Mindefberg^ W1. 
Symo, 700 et not. I ; foraitan frater Stmo de 

Moniesaroulo (yide ad hoc verbmn). 
Symo de Guntheim^ 866. 
Syboto de Hage^ 629. 
Sylveeter de Lodrono, 80. 
Taddeu»^ oomee Montisferetri et Urbini, teetis, 

86, 229. 
Taddeu» de SuetM, magnae imperialis cmiae 

Jadex, 14, 65, 76, 82, 85, 89, 105, 454, 454, 

463, 466, 469, 470, 474, 476, 484, 490, 497, 

205, 207, 240, 248, 220, 257, 263, 266, 275, 

277 not. 4; 318 et not. 4; 324, 329, 334, 354, 

384, 524, 567, 583, 592. 
Taffuru» de Capua, 748, 749, 720. 
Taffuru» de Vinea, 743. 
Tancredu», rex Bicfliae, 389. 
Tancredu», vioecomee de Campilio, 231. 
Taneredu», notarius, fitius Andreae decaetro 

Abbatiae, 420. 
rofioreduf de AttaviUa^ 477. 
Tartari, 4, 47 not. 4; 247, 257, 344, 345 el 

not. 4;902. 
Tarvi»ini, rebelles imperatori, 84, 433. 



I Taaedeu»^ films ReBOfiidi, 72S. 

; Taoena Tblomei, testis, 8. 

' 7aaUiisdeC«rfesami, piaealorde Fapii, 668. 

. TAaldu» me 7%eobaldu» de MemiexMwm^ 642, 

643. 
I TMtda» de Padua, h^. 

Tegrimm, palatim», oomes Tnseiae, 229. 
Tegrim»»^ oomes, frMt Guidonis palalim, 922, 

523. 
TemfHarii^ 254, 256, 324, 338. 
renfonefues, 363, 669. 
7«rrtottt TheoUmieu»^ peregrim», 784, 785, 

789. 
Th. Heii»poleoflis canooicas, 832. 
TftotirtfMiiao, 586. 
TheobaWu» sea Ttbaidu» Franotsous, regm ma- 

riscalcos, 65, 85, 88, 434, 439 noC 2; 466, 

484, 497, 227, 229; pot^tas Parmae, 352, 

353, 395, 396, 403, 444, 443, 438, 439, 440, 

444,458. 
T h eo6afditf, peregrinus, 787. 
TheoAora^ oxor Henrici, docis Austriae, 292, 

296. 
Theodera^ uxor GuiDelmi de Tribino, 477. 
Theodorteuf, RaTennas arcbiepiaoopas, 284, 

378, 379not. 4; 470. 
Iheoderieue^ Treferensis srdiiepisoopas, 876, 

827, 829. 
3%eodor»ciM, frater G«rardi de Sinzig, 872 nol. 4 . 
T^eodorteus de Orlouetberg^ nuntias drium 

Aquensium, 223. 
HkeMlorJcitt de Rodenetedi, camerarios Henrid 

lantgravii Tburingiae, 400. 
Theodortcttt de Vindiberdi^ peregrinus, 785. 
Theodoru» Cumanu»,^. 
Theotonici^ 363. 
Therpotus Comiti», 643. 
Thiboldu» de Dropone, 36, not. 2. 
Thoma», frater, peregrinus, 786. 
7%ofiuu Alberti^ notarios, 569. 
Jhoma» Anglieu», peragrinus, 786. 
T^ofnos de AquinOf regni ffierosoljriiiitani bafius 

et imperii legatus in partibus tYansmarinis, 

446, 447 et not. 4; comes Aoerrarum, 323, 

623, 948. 
Thofnos de Capua^ cardinalis, 245. 
JAofnof de Cculi, peregrinus, 786. 
Thoma» de Dtnand, peregrinos, 787. 
rAofnof Licamer^ peregrinus, 787. 



INDEX NOMINDIL 



1031 



Tkomai de Matma^ aacsri imperii in Romaniola 
vicariDS eeneralis, 75, 908 et doL a; 909. 

Thomas de MerdundOf peregrious, 787. 

Thomat de Beingi, peregrinus, 7^. 

Thoma» de Sugio, notarius imperatoris, 197. 

Tkomas Theseus^ peregrinus, 788. 

Ihmasia, filia Gualterii de Manupello, uxor 
marchionis de Hohenburg, 782, 784 not. 4. 

Thomasiue^ titoli Sanctae Sabinae presbyter 
cardinalis, 3S3, 325. 

Thomatius, frater Petri de Vinea, 743. 

Thofnattuf, judex, testii, 494. 

Thomaiius de Cortona, filius quondam Boie- 
oaontis, publicua imperialis tabellio, 273. 

Thomasius Gentilis, magnae regiae coriae ma- 
gister justitiarius, 762, 763, 767. 

Thomasius de MolisiOj justiciarius in Sidlia ci- 
tra flumen Saisum, 440, 444; quondam Prin- 
dpatus justiciarius, 562. 

Thomasiia de Ophen^ ^capitaneus Friderici de 
Antiochia in comitatibuslldebrandino,Senensi, 
Clusioo, Aretino et dvitate Castelli, 448, 449. 

Thomasiw de Pulzinigo, 732. 

Thomasius de Sabaudia , oomes Flandriae , 
frater Amedei, comitis Sabaudiae, vicarius 
imperialis generalis a Papia superius, 269, 
655, 657, 658 et not. 4 ; 660, 064 , 662, 663, 
664, 665, 673 not. 4; 674, 615, 698, 740, 
744, 742 et not. 4; 767 not. 4; 905, 946. 

l%(Hnasius de Saneto Severinoj 404, 440; pro- 
ditor, 475. 

Thomasius SpareUuSy judez Neapolis, 42. 

Thomaecius de Casali Sichona, judez, 943, 
944. 

2Vcetti8 de Colle^ comitatus Senensis vicarins, 
722, 723; vicarius Sancli Quirici, 733. 

Tiessa de Samu^ peregrina, 787. 

Tinaccius Guamerii, 494, 643. 

Tineosus vel Tinetus, miles Yiterbiensis, 424 et 

not. a; 425. 
Tineosus de Columfmay testis, 254. 
Treviremes, 839, 840. 
TUncenies, 824. 
Ubaldus de CarlaoDariis de Lectohelano , 943. 

UbertuSy marchio Pelavidnus, generalis imperii 
vicarius in Lunigiana, Yersilia et Gariagnana, 
73, 75, 229, 354, 648, 567, 633, 728, 729, 
730; potestas Cremonae, 767, 768, 792 et 
not. 4; 798, 800, 897 not. 4, 943. 



I Ubertus Gangi de iMea^ judex imperialiB curiae, 

79. 
Ubertus de Ifonmepliaffio , castellanus de Avi* 

gliaoo, 673 not. 4. 
Ubertus de Pro, piscator de Papia, 688. 
Ubertus de Pureili, comes, 507. 
Ubertus Raspunus, piscator de Papia, 688* 
Uga de Potaia, peregrioa, 788. 
Ugo, abbas Saocti Bartholomaei extra muros 

Ferrariae, 944. 
Ugo et Gauif socii, peregrini, 786. 
Ugo Ansasola, aodaiius captivorum in Cre- 

mona, 449,420, 424. 
Ugo Boteriusy civis Parmensis, 928. 
Ugo de Chromonte, groditor imperialis, 455. 
Ugo Cohimaeios, peregrious, 787. 
Ugo PlanUf peregrious, 788. 
Ugo Foschi Albertini^ notarius, 90. 
Ugo de Lilla, magister procurator coriae in 

Apulia, 944. 
Ugo Lupus, 943. 
Ugo Miehaely peregrious, 787. 
Ugo Nign, 234. 
Ugo Banaldus Guidonis Tarduodi de Cortona^ 

publicus imperii tabellio, 542. 
Ugo de Saneto Vitaie , capitaneas et vexillifer 

Parmeosium, 924. 
UgodeVidHlana,m. 
Ugonilupus, marchio, 396. Vid. Ugo Lupus, 
Ugotinellus de Corrado, 446 not. 4. 
Ugucdo seu Hii^io, Taorinensis episcopns, 

38not. 4;75, 82, 85. 
Uguccio, comes de Plegario, proditor imperato- 

ris, 450. 
Ugucdo, filius quondam Bartholomeii ambaaaa- 

tor comunis Senensis, 529. 
UguGcionus MvuoUnnhardi ^ notarius, 477. 
Ul. de SchaXkelingin^ comes, 884. 
Ui., dapifer de Wartiiusin, 884. 
Ulandus Mane, peregrious, 785. 
Ulinus Villttnus, piscator de Papia, 688. 
Ulmenses cives, 4 34. 
UlfieuSf Tergestious episcopus vel Tiriestimis, 

47, 49, 263, 266, 347. 
UlricuSj abbas de Gersten, 629. 
Ulricus , archidiaconus Augustanus de Altbain , 

877. 
UlricuSj decanus in Chambe, 346. 
UlriouSy sacerdos, 447, 



1032 



INDEX NOMINUM. 



Vlrieut, comes de UlUmis, 305, 849, 853. 

Ulricui, comes de Wirtemberg, 693. 

Uhicuif filiufl dacis Carinthiae, 683. 

Vlricuij domiDus de Rappolstein, 778, 779. 

I7Zrtcti«,'dapirer, 815. 

Ulrieuf^ aerviens imperatoris, 1 89. 

Ulrioui de Ckirchlingej 629. 

Uhricui de FrimiUberg^ 64 4 . 

Ulricu$ de Furthe, 845. 

Ulricus de Gundolvingeny 874. 

Ulricus de Himperge, frater Chimradi, 689. 

UlricuM de Kunegesheim sive de Kunegestein , 

849 et uot. a; 851 , 852, 853. 
UlHeus de Minzenberg, camerarius, 693. 
Ulricus de Porta^ filius quoudam Ebonis de 

Porta, 874. 
Ukious de Tewino, 946. 
mricus de Wildonia, 946. 
Unfridus^ olim judex, 444, 446. 
Unfridus^ terrae Sarnensis publicus notarius, 

444, 446. 
Unfridus de Samo, 22. 
Urbanus II, quondam papa, 382. 
Vasalus de Garkuco, piscator de Papia, 688. 
Vatacius sive Calojohannes (Johannes Ducas), 

Graecorum imperator, 447 not. 2; 325, 684, 

685,759, 760 et not. 4; gener imperatoris 

Friderid II, 772, 774 not. 3; 790. 794, 924 

et Dot. 4; 937. 
Vayamons Cavatemus, piscator de Papia, 688. 
VeldunguSf forestarius in Haginowe, 862. 
VenerosuSy filius BraDdaiisii palatini comitis de 

Ripa Inaulae Sucariae, 944 . 
Veneti, 447 not. 4; 344 et not. 4; 458, 902 

not. 4; 904. 
Ventura Rubei, 725. 
Ver. seaB.de Vercellis, 683, 684. 
Vercellenses, 585, 637. 
Vemerus^ filius Wenieri de Bolandia, pincema, 

693. 
Vergognonus de la Vegia, piscator de Papia, 

687. 
Vtcefictfia de Carinocco et uxor ejus, peregrim', 

787. 
Victor Bartholomeus, 569. 
ViennenseSy 524, 525. 
Vincesius de Sunteri^ peregrinus, 787. 
Vitalis, Pisanus arcfaiepiscopus, 347. 
Vitalis de Aversaf 282; imperialis in Patrimo- 



nio capitaneus, 368, 369 et not. 4; 374, 372. 
Vitalis de Bedharia, imperialis potestas CoBii, 

544. 
Ftfer&tefu», 430, 434, 442, 443, 444, 565,566. 
Vivaldn» de Bona Morte, bajnlas Messanae, 

784, 785, 789. 
Vivaldus de Pontremulo^ imperialis tabcflio, 

449, 420. 
Vokmofus, serviens imperatoris, 489. 
Voy de Generes , peregrinns, 787. 
W. de Spanheim , 882. 
Wakramus, frater comitis Jnliacensts, 882. 
fFolterttis, Wigburgensis episoopos, 317. 
Watierus^ pincema de Limburch, 824, 863, 

865, 874. 
Welfo, dominus, 293, 298. 
Wenceslaus, Bohemiae rex, 243, 404 , 430 noi. 3; 

534, 942, 935not.4. 
Wemerus sive Wamerus de Bolandiaj dapifer, 

693, 825