Full text of "Iacobi Theodori Klein Historiæ piscium naturalis promovendæ missus primus[-quintus]"

■ &

4TMV

■r

;

^•^5

«"'

^»

**r

Sti

Bfc

flff 3fe®*uj> :

IIARVARD UNIVERSITY.

LIBRARY

MUSEUM OF COMPARATIVE Z00L0GY.

(A. M. 1871.)
Xnv. 17, 1892.

•4 >

i ^*

>r<

i.*3,

■ wSccr. Cir . Gcclaa

ea . Scc jZAnai. 4tcda lis.

icl . LIX . S x ja m ji.ir*S- A

S&umlMaiM

IACOBI THEODORI KLEIN

HISTORm

PISCIUM

PROMOVEND^

MISSUS PRIMUS

LAPILLIS eorumqve NUMERO

CRANIIs'pISCIUM,

cuM pr^fatione:

PISCIUaTaUDITU.

ACCESSERUNT

I. ANATOME TURSIONUM

II. OBSERVATA IN CAPITE RAI#.

Virgil. V. Mneid. 23$.
Dixit : eutnque imis fub fluftibus audiit omnis Nereidum Phorcique Choru*

CU M F I G U R I S.

GEDANl, Utteris SCHREIBERIANIS. 1740.

*H5. 1 ' H ' >h»

i£ Boerhave, Epift. Thefauro rer. natur.
A. Sebapramifja.

Qvid habet homo, in qvo fuavius femet ob-
le£tet, qvam ut fenfuum ope cognofcat
ea, qva2 adorandus unice 3 & omni amoris tene-
ritudine diligendus, natur^e Autor creavit in u-
fus mortalium, horumve curiofe objecit con-
templationi? Facultates certe organorum mira-
biles, fenfibusnoftrisliberaliteradeodata^ fpe-
culationi huic famulantur inprimis, qvo men-
tem ducant in cognitionem corporum, qvibus
inftruitur ornaturqve rerum univerfum.

' \f

R F C T /F

SOCIETATI LONDINENSI

IN AMPLIFICANDIS HUMANI CENERIS

OPIBUS

longe CELEBERRIM^E

LLUSTRI SOCIETATI

VESTRi^E annis abhinc aliqvot
adjcriptus 9 qvodinfigni Benevolentia Pe-
jir£ debeo, amplisfimis Nominibus Ve-
ftris meditationes meas qvalescunqve pe-
culiarifcripto demijje ojfero. Qvum res
non adeo obvia , nec admodum tritajit,
qvammihiexaminandamfumpji, nonniji
primas ejus in prafenti ducere lineas mihi
licuit. Cum DEO & > dieforte Supple-

A menta

menta qvtedam non minus curiofa &gra-
tajubjungam. Ceterum, qvicqvid efi
Opellce hujus^ liiuatisfimo Veftro Judicio
eo libentiusjubjicio, qvo certius confido,
Vos pro folita Humanitate Yeftra cona-
tum meum in re qvidem tenui^ fedardua
fatis, nec ab aliis in antecejfum trans-
aBa, cequiboniqve confulturos ejje.

Nihil mihi pretiojius fuerit Favore
Veflro, VIRIomniVenerationis & Ob-
fervantix cultu profeqvendi. Huncfa-
vorem d VOBIS mihi enixiffime expeto,
qvem qfficiisparatijfimis &Jummo inpro-
movendisfcientiis ardore 9 dum vixero &
valuero, demereri annitar. Dabame
Mufeopridie Non. Maji MDCCXL.

PRiE-

PRtEFATIO

PISCIUM AUDITU.

§. i.

hifces dicimus: Animalia apoda pinnis natantia. (a)

(a) Ab hac defmitione feclufa funt : fcrpcntinum genus, pinnis carens; Cancri; Aftacl*
Tertacea; Cochlea:; Conchxve; imo Amphibia , five bipeda, (ut Manati Clufn) fiyc
Qvadrupcdia, ut Phocae, qvse promifcue ab 'Antiqvis, non fine rerum confufione.
1-ifces nuncupantur.

§. n.

Multa Hiftoriue Pifcium infcrvientia usqve adhuc defidcrantur; mitti-
mus reliqva 5 mancam modo accufantes eorum Hifioriam Auditus.

§. III.
Eqvidem, qvod ad Cetaceos attinet , qvi interna pleraqve cum Qya-
drupedibus communia habent, de eorum Auditu, ejusqve meatu &Orga-
nis paffimapud Autores nonnulla; veruin circa Cartilagincos & Spinoibs
(qvos vocant) res magis obfcura, tot licet tractata curis & vigiliis.

§. IV. -
Anejusmodipifces audiant,nec ne?an meatibusauditoriisexternisprsc-
diti, nec ne? & qvznam iint organa auditus? probatillimorum autor

A a

um
ienten-

4 DE AUDITU

fem&xte differunt; negantalii, alii aftirmant; qvidam gncipites provin-
cig.-n explanandi depoiuerunt.

§. V.

Inter affirmativam & negativam verfantibus nobis femper placuit Af-
firmativa, animus tamen non ert, cum his, qvi hunc fenium piicibus de-
negant, ierram conrroverfiarum trahere; non enim gloriam nobis, ied ve-
ritarem venari volupe ert, qvar, fi non Uice clarior mox apparer, inanibus
opinionum nebulis impedira, iapius neglecta maner, & ortentationem ai-
lentandiqve confvetudincm pervincere ncqvit; multa enim cognoicercn-
tur, qvae naturali Icientiae caligenti luccm aliqvam iocncrarcnt , ii non
omnia jam deprehendifle crederemus.

§. vr.
Evolvamus in limlne opellae ipfos autores, & audiamus loqventes de
auditu pifcium Cartilagineorum & Spinoibrum , ut appareat , qvid ab illis
iit praeftitum, qvibus teftimoniis, experimentis & rationibus vel pro af-
firmativa, vel pro negativa, uii fint. Sic nemini erimus molefti, nec
fraudabimus merita laude Viros confummatos, qvi in hac arena ante nos
deiiidarunt; Illi vero, qvi prarpoftere exclament, inaniter collocatam o-
peramnoftram, forte Iucrabuntur gradus, qvibus ad operis hujus trunci &
mutili, qvodcredunt, abiblutionem ipiipervenirepoflint; hoc fi praefta-
bunt , pergratum nobis erit , utpote in publicam orbis literati redundans
utilitatem.

§. VII.
Inter Principes Celeberrimus Rajus Lib. I. qvem adjecit ad Hiftoriam
Pifcium Willugbbeji pag.j. lcribit: „Piices omnes, prxter Ceta-

„ceos & forte etiam cartilagineos , auriculis externis & meatibus audito-
„riis carere, unde non folum muti, icd eti«mi iurdi eflc videanrur,, mox
autemaddit: „Se demonftraturum, pifces omnes audire, qvam-

„vis, qvo organo audiant, nondum iit compertum.,, pag. 6. verba ejus
iunt feqventia : „Cum autem piices nervis auditonis careant, eos

„etiam auditu deftitui verifimile eft.„ & pag. y. „Qya ergo parte

„audiant (fi tamen omnino audiantj nobis certe nondum plane conflat,
„qvod vcro pifccs Obtuiius audiant, qvam animalia illa, qva: in aere re-
„ipirant, libenter conceflerim.,, ckpauloport: „Cum piltesdi-

„lciplinaE capaces non iiint, (b) hinc fehfu difciplinac i. e. Auditu admo-
„dum imperfecto donatos eflc.,, Willugbhejus in pifcibus cartilagi-

neis pag. 4f. obfervavit : „Foramina lecus oculum utrumqve in

„os apertum, cujus ufum efTe putat, partim ad aqvam in os excipiendam,
„qvam per branchias iterum expellant , partim ad ibnos admittendos , au-

„ditus

PISCI17M. 5

„ditus caufa.,, Ejusmodi foramina pone oculi angulum pofleriorem

iaffignatCani glauco, p.ji. Vulpeculsqve Bellonii lunulata, auditui forte
infervientia p. 39. Iple, ni fallor, Clariflimus Rajus foramina Serrse pifcis
p. 61. pofl oculos meatus auditorios efle credit. De Paftinaca marina Ron-
deletii Willugbbejus p. 67. haec habet j „Foramina retro oculos ,

„qvae ut aurium figuram imitantur, ita earum forrafleufum praeflant, adeo
„grandia funt, ut minimum digitum facile admittant, inqve os iplum pa-
„tefcunt.„ &in Rajae laevis undulataeCerebrop. 7<J.offenditprxter ner-

vos olfadorios aliud par nervorum, qvos auditorios putat, qvi in duoCor-
pora glandulofa, gelatinae aut Amylofimilia, innumeris ramulis fpargnn-
tur, qvamvis & alid ramos mittant. Corpora haec Cuti foraminum illo-
rum, qvz ultra oculos inveniuntur, contigua efle dicit, unde foramina
illa pro meatibus auditoriis habet, & pilces hofcc auditu gaudere minime
dubitat. Ad latera Cerebelli duo oftendit foramina in Cranii ofle, in qvi-
bus latuit fubftantia Ceruminis aurium; ut praetermittamus Rajam clava-
tam p. 74. & 77. Squatinam p. $0 Torpedinem americanam p. gi. & plu-
rcs qvi vocantur Cartilaginei, vel Vivipari vel Ovipari. Circa Spinofos
nulla apud perfpicaciflimum Willugbbcjum , qvantum legimus, mentio fit
meatus auditorii, nifi qvod fuperiora ex quatuor foraminibus majoribus in
capite Molae Salviani fortafle meatus auditorios efte connotaverit. Caete-
rum JElianusLib. IX. Cap. VII. fenfu audiendi acerrimaeffeLupum, Chro-
nin , Salpam , mugilem dicit j De Rondeletio infra.

(b) An pifces omnis difciplinx adeo incapaces dici qveant, hxfitamus ; Caufam eorum
agunt Teflimonia de convocandis ad Cibatum, in feqventibus gphis prolata.

§. VIIL

Ancipitem in §pho precedenti audivimus Clariflimum Rajum, num
Pifcesaudiant, nec ne; nihilominus tamencircainitiumGzp/Y;.f IV.Libril.
de Pifcium auditu amplectitur illorum fententiam , qvi pilces omnino au-
dire ftatuunt, eumqve in finem Rondeletium Lib. IV.cap.$. & Lib. VII.
cap. 14. nec non Georg. Sejerum in Epbem. N. C. Germ. Ann. IV. if V. Ob-
ferv.145. addicenda teftimonia de pifcibusad fonitum Campanae accurren-
tibus cibi capiendi gratia & fimilibus experimentis , producit, folummo-
do modum (rem utiqve altioris indaginis) fe ignorare fateturj Rondek-
tio vero eumqve fecuto Kirebero dubiis, an foramina ante oculos pofita
ad audiendum, an ad odorandum fint? contradicit, qvin potius odoratus
organa effe, verifimile ipfi videtur; Nec obftat, qvod in appendice ad
Willugh. p. 2%. circa experimenta de pifcium auditu injecerit dubium Cla-
riftimus Rajus; cum iple qvidem cautelam, uttolliqveat dubium, addat,
de qva §-Jeqv. circa fineuj.

A 3 §. IX. Ne-

$ DE AUDITU

$■ ix.

Neqve Plinio ignota fuerunt ejusmodi experimenra decongregandisad

certumfonitum pi!cibus,qvi H. N. X.yo. harchaber: „Pi(cesqvidemaudi-

tus nec membra habent nec foramina, audire ramen eos palam eit ; ut-

s pote cura plaulu congregari fcros ad cibuin confvetudine in qvibusdam

vivariis fpecletur, & in pifcinis Griaris genera pifcium ad nomen venirc

, qvosdam (ingulos.,, Inter piures de ejusmodi experimentis teflimo-

nium ferentes, audiamus adhuc Mavcum Aurel: Severinum, Rondeletium

(kRobernnn Boykum. Scverinus de rejpirat: pifc. difputat. Prima pag.

jr/. a. meminit piicium altorum in vivariis Hortorum Principis Ferrarien-

jis , qvi nantcs late per pifcinam ad ibnum pulfk campana: iblemnis ciba-

tusmoniti, medium in locum, Sodalium Ccenobitarum more, rapide

convenerunt; & pag-S>5- non lolum ad ^lianum qvi „tradidit JE-

„o-yptias TriiTas dclectari cantu, pulfibusqve teftarum concrepitantium iu

coufonantiam,, fed & ad Rondeletium „Alolas ad tefludinis

fonos vifas exilire atqve geftire,, & demum ad Andr. Laurentntm

in opcr. anatom. hiji.qvitft. $. provocat, qvod „pilces optime audire

noverint illi, qvi mugilum nodturna: interfuerint venationi.,, Iple

Rondeletius p. 106. extra dubium ponit, qvod plane conflet, audire pifcesj

hincp. /o7.ha:c habct: „qvomodo permulri pilces cicures facti ad-

natent adnos vocati, nifiaudiant?,, experimenta mox addens, qvod

"non procul ab Ambiano in villa qvadam Divi Antonii Trocha nutriatur,

"qva: vocata ad cibum properet, & de manu capiat; Glani pariter &Cypri-

1 ni in vivario sdium nobiliflimi Viri a Jarnaco puliato NB. pariete ad ci-

','bum confugiant. „ Boylei verb hiftoria de piicina in horto propc

Genuam, cujus pilces ab hortulano, qvem videre neqveunt, certo fono

convocantur, Philof. Works P. III. p. 41. hsc eft: „There is a pond

,on the fide of a hill, where the wall being ib high, that men could not

"look over it, nor be at all feem over it by the fish in the pond; yet that

"he fan credible peribn) has feveral times obierved thole fish to be called

"together by the Gardener with a certain noifc he made forthat purpoie;

"tho' neither this Gentleman, nor one elle, could be difcover^d by thc

"fish, that readily, obey'd the fummons.,, Qyodfi ha:c teftimonia

Excellentiflimo R470 innotuiflent , nulli dubitamus , qvin aliqva parte vo-

luptatem inde lenfiflet, fe non fruflra cautelamde piicibus, puliandacam-

pana ad efcam convocandis , in appendice ad Willugbbeji H. Pijcium Nat.

pag. 2$. propofuifle; verba ejus hsec funt: ,„Si campana pone parie-

tem collocaretur, & nihilominus ea pulfata e latibulis egrefli pifces eo ie

rcciperent, unde ibnitus exiret, qvin auditu donati efient, nullusadhuc

"relinqveretur dubitandi locus.,, Ncc filenrio prxtereamus Praedium

Charlottenthal non procul a Regiomonte, Celfijfumz Ducijfc Holfatiit hor-

tos Adonidis referens, ubiCyprini lati ad tinnitum campanac portatilis, qva-

cunqve

PISCIUM. 7

ciuiqvc hbra diurna pulfavcris, ia Ichthyotrophio convocantur, ac illico
consre^antur cibatus cauia.

§. X.
Ex didtis igitur apparet, qvosdam Autores haefitare, plurimos in eo
convenire, qvod pilces audiant. Omnibus nihilominus tamen non certo
conftat , qva parte audiant ; & licet Severinus poft jfuliwn CaJJerium Pla-
centinum lapillos five Oflicula, pro organis internis aufcultatoriis agnoicat,
externum tamen meatum auditus nullum manifeftum piicibus cite dicitj
retineamus ipfius verba, qvod autor non in omnium manibuseft: qvxpag.
32. b. fic fonant: „Audire pifces palam eft aqvae intervallo. Eft enim
„aqva intervallum auditui eorum , ficuri aer auditui terreftrium , ut tradi-
„tur ab Ariftotele, fecundo de Amma. Nulla tamen pars ei eft manifefla,
qvac fenlus miniftret audiencli \ &c. &e.„ de organis vero internisprtg.

j>j. hsec habet : „Facultatis auditoriae (pilces) non lunt expertes,

„fed qvantum horum natura capit, participes, conftantibus aufcultatoriis
„Organis internis apprime nobilibus, qvorum unus, cum /it lapillus malleo
„refpondens icnfus percuflbrio, hic capite geftus fuamfacitaudiendi prom-
„ptitudinem; qvod adnotavit /Elianus lib. IX. cap. 7. & ii reclamarit iutili-
„ter Andreas Cafalpinus inj. qvteft. peripatetic. „

§. XI.

Ecce difficultares permultae! qvae etiam Willughbejum rn dubio reli«
qverunt, an oblongum in utraqve ultima frontis parte oculis proxima in-
fculptum foramen Zygatnae auditui Olfactuivc aut utriqve (addidit forte
Clarisf. Rajus verba ut arbitror) inferviar? fimiles difficultates etiam Ju-
lium CaJJerinm Placentinum in declaratione Tabuk XII. p. 217. Pentscthe-
feiarecla, qvam incedere potuiflet via deduxerunt, ut circa meatus au-
ditorios Lucii pifcis in ipfis Olfadoriis detegendos nimis occupatus fuerit,
qvera ea propter Clarisf Willifuts Libro de anatome Cerebri (vid. Wiilughe.
p. 6.) nominctenus, qvafi unicusfit, qvi in hunc errorem inciderit, no-
tavit. Neq ve Beatus Artedus, Suecus, cujus prarmaturam mortern dole-
mus, has difticultates fuperavit, etiamfi plures piices,. vivos prjcfertim,
diflecuerit, qvinpotiusin Ichthyologne Parte II. p. jp. f. ^j. ientenriam
tulit: „Pilces cetaceos omnes meatus auditorios externe habere

reliquos vero omnes iisdem carere, & conieqventer fonos ieu voces'
non videri percipere , prarcipue, cum vocales non fint;" ni-

hilominus tamenp^. 20. concedit, piices Obicuro qvodam auditus fenfu-
praeditos efle , ad percipiendos fonos graviflimos, nulla vero ratione vo-
ces articulatas exaudire putat^ Prsetermittimus haec , nec hoc loco exami-
narevolumus, antutoaflererepotuerit, nullospifces praeterCeraceosvoca..
les efle, qvod vel Lamiae vel Cobitides fluviatiles adeo inibni non funr.
Mittimus pariter PetriMartyris Lib. XVI. Hiji. Nat. c. jy. relationem de

pifcibus

g DEAUDITU

pifcibus canoris, nec non pifcem Hajul , qvi captus ejulare (Ncuhoff, Chin.
p. $go.) & Scorpium, qvi Gallus marinus See-Hahn & gallulare dicitur
imminente tempeftate. vid. Micrdri Pomeran. Lib. VI. & alios.

§. XII.
Auditis itaqve Virorum celeberrimorum rationibus in utramqve par-
tcm collatis, perpenlisqvoqve eorundcmTefiimoniis de experimentiscir-
ca Auditum pifcium, in illorum caflra tranfimus, qvi pifcibus fenlum au-
ditus tnbuunt, idqve eo libentius, qvo probabilius nobis videtur, Aqvae,
in qva degunt pifces, intervallum i^Cis nullo impedimento efle ad audien-
dum, qvin porius, argumento deiumpto ab homine, qvi fonos verbaqve
in conriguo hypocauflo intercedentia per parietem audire non iblum , ied
& intelligere potefl, in eo fimul confirmamur, Piices nec obtufius ($. j.)
audire, qvam reliqva animalia, fed xqve perfeclo auditu, fibi proprio,
prxditos efle, ac alia animalia perfede audiunt. Inter hzc forte dantur
plura furdaflra, qvam inter pifces obtufius audientes. Nemo iane dixerit:
Pifces (inprimis ejusmodi Cartilagineos, qvorum integri oculi fingulari
membrana , licet tenuifllma, claufi, ex. gr. Galeum Acanthiam five Spinacem)
in aqva oblcurius videre, vel omnes debilius olfacere, qvam reliqva ani-
nialia in libero aere. Pofito autem, non conceflb, pifces obtufius audire,
feqveretur tamen, qvod habeant Organa auditus, meatusqvc auditorios,
qvibus mediantibus motus tremulus ad organa, vel debilis lenlus auditus,
pertingere poflit, licet difhcillime meatus in plurimis pilcibus fintdemon-
flrandi, qvod longe iunt iubtiliores meatibus externis piicium Cetaceo-
rum valde fubtilibus.

§. XIII.
Sunt prxterca, qvibus in mentem venit: Pifces non nifi exferto capite
& aperto ore natantes audire, dum verb capita demittunt, cum reliqvis
fonura non percipere, illisqve os apertum, membranis certis mediantibus,
loco meatus auditorii efle; probabilius cnim ipfis videtur, pifces aperto
ore extra undas, qvam per cutem a lateribus audire; qvafi verb tympa-
num reliqvorum animalium non fitcutaneum; vel (fi in re ardua ludere
licet) qvafi furdorum alias pifcium excubiis nocte divifis , exferto capite o-
reqveaperto, Natura privative facultatem audiendi, ad modicum tempo-
ris fpatiumconceflerit,utfcilicetExcubitores,audita hora, a flationibuslibe-
raripoflint, qvi, ficapita demittunt, facultateaudiendirurfusprivarentur.

§. XIV.
Circa Lapillorum, five Ofllculorum in Craniis Pifcium eorumqve nu-
meri invefligationem, periculum faciemus, an Organa Auditus, Meatus-
qve auditorios, qvadantenus in clariore luce exponere valeamus, admo-
dum cbnrcnri, ficubi tentando qva-dam oftenderimus non plane vel ingra-
ra vel nullius momenri ; qvod fuperefle pofflt , jurc meritoqve Peririflimis in
i\rrc Anatomica nobisqvemngis oculatis ind;ig;.nndum relinqvemuy.

$. XV.

DE LAPILLIS EORUMQVE NUMERO. 9

§. XV.

LAPILLIS

EORUMQVE

N U M E R O

IN CRANIIS PISCIUM.

Communiter dicunturI^p/7//Lapides,Ichthyolitl»i, qvodad fubfiantiam
qvaii Siliciam accedunt, nobiliflimx Porcellanxinflar in plerisqvc vel
pcllucidam vel iemidiaphanam, unde etiam Gemnis Antfqvis dicli; colliii
lonum vel tinnitum, lapidum more, edunt, & facilius in pulverem redigi
poflimt, qvam piiciumOfla, vel qvx vocantur ariflae, fpinacve. Cajferio &
aliis Oflicula audiunt. Lapides Umbrac Aldrovandt, fic dicli Lapides St.
Petri iimilesqve tantae iunt duritici, ut ignem e chalybe eliciant; nobis pc-
rindeerit, Lapillos anOflicula vocites; extra dubium tamen ponimus la-
pillos hoice, tanqvam partes Conflitutivas intraCranium piicium arcle'col>-
ligatoscum Cerebro generari, ac ad certam magnitudinem pro definito
volumine piicium , augmcnta capere. Si qvis ejusmodi lapiflos in fedu-
lam inqviiitionem vocaret, confidimus fore, ut ex laminarum vel fibra-
rum numero & craflitudine, pro generum & fpecierum diverfitate, an-
norumferies, qvibus vixerunt, indagarc & determinare poflit, qvemad-
modum in arborum truncis leftis circulorum numerus annos, qvibus vi-
vens planta duravir, indigitaf. Mirum, qvam variis ludant figuris, Japil-
losqve pilcium unius iamilix, ut Lucii cum Salmonibus, &c. Rhombo-
rum & Rhomboidulium aliorum, Cobitidum, Alofarum vel Clupeorum
Afellorum &reliqvorum, affinitatem qvoqve figurarum iuter fe habere;
vel enim ad ellipticam aliamqve in longum duftam, qvandoqve anguloiam'
vel ad circularcm iimilesqve figuras inclinant , forma tantum qva magnitu-
dinem, incifuras, crenas, radios &c. ie diflingventes. Mercato in Me~
talloth. p. iS7- peculiare videtur, natura Iapillos in capite pifcium gigni
ubi limul piices aptiores talibus lapillis gignendis , inter qvos &paguros t e)'
exponit, nec non materiam, unde fiant, qvae mucofa & glutinofa; Fallo-
pium refellens , qvi lapidum nmteriam lapideum in mari fuccum flatuit ;
AJJaltus vero mnotisibid. nobis perivadere cupit, lapides in piicibus gi-
gni eadem pene ratione , qva in cceteris animalibus, & notanter, prout
fapis Bezoardicus fit. Modum fiendi vel generationem tdium lapidum A-
liorum judicio & enucleationi relinqvimus; nobis animus non efl, niii ob-

ferva-

10 * DE LAPILLIS

fervationes de Lapillis, eorumqve numero & nonaulla phsnomena circa
illorum inveftigationem obvia connorare.

(c) Cum Paguris Aflacisqve res omnino aliter fe lialiet ; conferatur Wormil Mufeum p<tg.
Tf.feq. in primis Libellus memorialis incomparabihs Reaumnrii in hifi. Reg. Scient,
Anni ijii, & fupplemcntum dn. 171$.

§. XVI.
Anteqvsm autem lapillos, qvos ipii in Craniis pi/cium haclenus inve-
nimus, eorumqve numerum exponamus, evolvamus hiiloriam, qvot il»
lorum & in qvibus pifcibus antea jam fuerint detecti.

§. xvir.

Plinius, Atbennevs & /Elianus a Salviano & Severino allegati obferva-
runt lapides in Cerebro Afellorum, aft non nifi Majores duos; Idem Bli-
nins XXXII. H. N.j>. totidem notavic in pilce Banchi ex Mugilum genere.
Plutarcbus, Librodefluminibus, inScoIopide pifce, fluminis Arare, qvem
Salvi anus k nemine vifum efledicit, lapidem grano fimilem vidit, adver-
fus qvartanae febris morbos valde utilem. Bellonius de aqvat: mentionem
facit lapillorum Umbrae , Spari&Marlutii, qvi fpecieseft Afellorum. Sal-
vianus in capite Tincse lapillos binos exiguos oblervavit. Atbeineus Libr.
VII. in cerebro Denticis, qviSynodontcs Faulo fovio Cap. XII. Mercatus
p. igy. Synodontidas in Capite pifcis modo difti Synodontis, five Denti-
eis, Gemmx a Plinio dictos, de qvibus Muf. Calceolar. p. $6. „qvia

„in candore fplendere qvoqvomodo videantur: formamhabent oblongam,
„altera tamen parte gibbam.,, De hoc pifce Fr. BouJJuetus carmine ds

natura aqvat: in Rondelet. p. 20.

Si qvando pifcem mandis zwodovja, caveto,

Nimirum Iapides in capite ille gerit.
Nam mihi cum fola diflent aetate Synagris

Et Synodon , fiet hic major, at ille minor.
Synagridos gemmis gemmas Synodontidas ergo
Anteferes , aliqva li bonitate valent.
Plura de Synodontidis , nec non de lapidibus pifcis Umbrar,. infra /. ijjjeq,
Idem Boujfuetns de Hepato, pag. /p.
Felle caret —

Sed lapis ire Summo vertice durus ineft.

item de Ceftreo p.j/j.
Et gerit in cerebro pharmaca mira fiio.
Nam qvos reppereris lapides operatus in illo
Nephritim excutient comminuentve tuam»

EORUMQVE NUMERO. n

De Coracino lapide vid. Aldrov. Mufi Metall. p. yj>j. & Mufeo Mofcardo
p. 140. ibi: „Nel capo del Feice Corazzina, 6 Corvo detto da Vene-

„tiani, trovafi una pietra dal nome proprio chiamara, di bianco colore,
„e di varie forme gioua alli dolori de gl' intcftini,, confer. Muf. Cal-

ceol.p.j>6. & P. fovium ad fin. Cap. VIII. hic: „In Coracini capite

„lapillus invenitur, qvem puerorum collo pro amuletis fufpenfum regio
„morbo advtrfari, ignobiles qvidam autores tradiderunt.,, D6 Au-

ratx & Dcntalispilcium lapidibus vid. rurfus Aldrov. all. I. Sic qvoqve ve-
terum Gemmae Draconitac, Saurita: &c. prout Synodontida: funt pifcium
Lipilli, nimirum Draconis, Sauri &c. In Tiburonum capitibus lapides in-
veniri teftatur Illuftr. Hans Sloane Voy. to Jamaica I. p.zj. circafin.pagine:
„The Stones in theHeadof this fish are good for thofe who cannot make
„water, and for pain intheLiver, xim.-Rochefort calls thefe ftones their
„(Sharks) Cervelle.,, Mufieum Moflardi p. 140. & Mufi Calceolaria-

nump.jS. unicum lapidem in capite Tiburonum agnofcere videntur; in
illo enim feqventia: „Trovafi una pietra nel capo del Pefce Tiburone

„del mar indico, e di color biancocon concava da una parte,, in CaU

veol. Mufi leguntur hsec : „Lapis fatis magnus, in colore albicans,

„in ponderc gravis & ex parte concavus , qvem fi guftaveris, infipidum di-
„ces.„ Ejusmodi lapidem a Calceolario delcriptum na&i fumus ab

Amico exMoicovia reduce, qvi pondusVI. § fuperat; ut filentio pratte-
reamus Percarum lapides, Pharmacopolis familiares, Carpionum fpurios,
five triqvetras Cartilagines, qvse & in aliorum pifcium faucibus, varianti-
bus falrim flguris, five triangulari, five lenti.-formi , five ovali, utrinqve
convexa, fimilibusve oftenduntur, &plures alios. Hoc laltim adhuc mone-
mus, nemini laudatorum autorum plures, qvam duos pifcium lapillos,
five unicum.par innotuifle. Neqve recentiorcs, & inter hos Welficbius &
Bromellius de pluribus folliciti fuerunt; ille Hecat. I. Obfi XXVIII. in cy-
prinis geminos, totidem in percis, mufielis fluviatilibus, capitonibus, in
Chryibphrye marina, Thymallis& in fundulis obfervavit; Bromellius verd
in Acl. Litt. Suec.An. iyij. p. 63. non iblum Catalogum reliqvit piicium,
qvorum lapides collegernt, verum etiam eorundem Examen ftudiofe com-
mendavit ieqvcntibus : „Intcr negleiftas diuqve defideratas Lithogra-

„phiae noflrx partes Hiftoria Idyolithorum haud immerito cenferi debet;
„five enim originem eorum & generationis modum, fiveufum ac virtutem
„medicam reipicias, utrumqve ignotum eft, & a nemine huc usqvanv
„qvod iciam, rite examinatum. Pcr Idyolithos autcm intelligo — gemi-'
„nos qvosdam exiguos & candidos lapillos, qvi inter plerorumqvc pilci-
)( um Crania generantur, & ratione coloris& fubflantiadapideannter fecon-
y.veniunt, fed figura atqve magnitudine inter ie differunt &c.„ WiU

lugbbejus, lapillos Cranii eft pratergrcflus; Artedus in Fbil. Icbtbyol.p.jg.
in capite Perca* fluviatilis Bellonii duo Oflicula oblonga, plana & dura Jeu
Lipideicentia invenit. . B 2 §. XVIII.

14 DE LAPILLIS

§. XVIII.
Julius Cafferius Placentinus Pentiethefei p. 217. omnibus palmam prsr-
fipuit; utpote, qvi primus tria paria lapillorum in ccrcbro Lucii detexit?
&, fi non adulari nullum involvit periculum, audeamus dicere, neminem
Cajjerio fimul propius ad organa auditus piicium acceflifle, via licer,qvam
pro mcatu audirorio elegit, plane regia non fuerit, conf. ipjius declaratio
Tabulae XII. Ejusveftigiis inhaefiflc videtur Severinus (Jitpra §.c> ) qvod
mcntionem facit lapilli malleo relpondenris fenliis percufforio. Georgius
Entius, vel ipfe Charletonus in Mantijjaanatom. Kxercitationum pag. $i. &
Ono?nafi. Zoic. p. 207. nervorum auditoriorum qvidem conlpicuorum, &
Officulorum meminit, an autem in veficulis utrinqve duos an iblitariosde-
prehenderit lappillos, certo non conflat ex verbis: „Nervi auditorii

„item funt conlpicui, & in laterum ibidem confinio, veficulae tenuiffimae,
„aqvofae funt, in qvibus Oflicula duo auditoria talparum pedibus confimi-
lia reperiuntur.,, De tertio parc , qvod Oflis lenticularis titulo inve-

ftivit Cajjerius, nulla apud Severinum & Charleconum mentio.

§. XIX.

Ut propius ad rem, qvam nobis propofuimus, accedamus, fatemur,
qvod dehderatiflimi Bromellii, Amici olim aeftumatiflimi, nec non llluftris
Dn. de Heucher (qvi ad Latus Thelauri fui, lapidibus inprimis nobiliori-
bus abundantis, copiam fatis amplam lapidum primi Ordinis ex craniis pi-
icium depofuit ) exemplis cxcitati , inqviiitionem in ejusmodi lapillos,
unice in gratiam Mufeoli Noftri, fufceperimus. Tunc indiftimfre, prout
fortuna tulit, cx variis pilcibus, & crudis & coc~Hs, lapillos collegimus,
duobus omnino conrenti; non enim circa initium Colledionis cogitavera-
mus, plures in Piicium Craniis dari, qvamduos; hinc qvoqveeft, qvod
BenevolusLcclor inTab. II. qvorundam pifcium non nifi duos pro hac vi-
ee, five unicum par, oftendar; temporis enim penuria facultatem nobis ab-
fiulir, in fimilibus inveftigationem reaflumere & reliqvos lapillos enuclea-
re; invenrisauremjfom/7/6* quatuor , five duobus Paribus in nonnullis piici-
bus, curam noflram cogitationemqve in rem inopinaram conrulimus, fi-
mulqve varios ea proprer confuluimus aurores, usqve dum in manus vene-
rit laudarus CaJJerius; <k ecce, Os , qvod appellar lenriculare , animum
movebat, ut fedulo & in Tertium Par inqvireremus. Hoc fagacius Filia
natu minima, fub moderamine noftro, innonnullis coclorum pifciumCra-
niis apprehendir; undeeft, qvod randem nobispropofuerimusexperimen-
tum cum Craniis Cobiridis fluviarilis, Smerling, & cum Craniis Lucii,
Hecht, pro duobus exrremis inter pifces diverlae magnirudinis affiimpris.
Res ex voro fucceffir; nimirum aeqve ex Craniis Lucii , ac ex capiribusCo-
biridum plurimorum , rria reporravimus Ofliculorum paria. Qya auremra-
iione tra&averiinus duo crania Lucii cruda, alterum minus, alrcrum iaris

infi-

EORUMQVE NUMERO. 13.

infigne, & qvs» nobis non nifinoftro, qvod dicirur, marte inqvirentibus
Phaenomena ibrtuito apparuerint, hoc loco prius expofituri, qvam lapil-
los omnium pifcium, qvos hadtenus collegimus, exhiberemus.

§. XX.

Mediae magnitudinis Lucii Capire truncato, Calvariam praeparavimus.
Tab. I. f. 1.&2. Adlatera, circa bafin Cerebri, deprehendiraus utrin- Tab.r.
qve fubftantiam OfTcam, femipellucidam, Ovalis parumqve convexx figu- E, « a "
rae. Invcrfo Cranio, ut magis commode & circumfpectius aperiri poffit,
ficqve remota plane illa particula Oifea, apparebat Vefiatla fumme diapha-
na, inftargutta:aqveae,ovalisfigurae,qvafi inflata, (Veficula tenuiflimaGTw-
letoni jf. 17.) per qvam traniparebant lapilli utrinque bini, niajor alter,
alter minor, in fluido cryflallino confpicui , pluresqve propagines; Vefi-
cula cum pellicula reccntis /eminis cx fruftu mali Granati comparanda,
diuqve turgidiuscula in aqva frigida confervari poteft. Figuris 1. & 2. ab-
fblutis, Calvariam in Spir. Vini immerfimus; tandem Cerebro, licet mi-
nus circum/peclc, exempro, fig. 3. Caffer ii Os lenticulare- inveftigaturi, f, J*
adalterum latus inflatam five bullatam veficulam priori vicinam & anterio-
rem cerebri parrem refpicienrem invenimus, in qva tertii paris lapillus
tranfparens latitabat. Singuli lapilli, five Oflicula fua habent perioftca,
cum qvibus forte nervuli, vcl tendines tenuiflimi, qvos determinare non
aufim, vel aliae propagines cohaerenr. Tali modo, etiamfi Cerebrum fu-
perficiarie tractaverimus, tria paria lapillorum in fitu naturali, infepara-
bilem nexutn cum Cerebro habentium , obtinuimus.

§. XXI.

Ulterius Cajferii experimcnta examinare cupidi, fumpfimus aliud
Lucii tnajoris Craniutn Tab. I. f. I. Cujus in fuperficie mox orfendimus de- Tab.i.
tetn pariaforaminum, five foramina externa viginti (Caffernts non nifiNa- f - T -
res exhibet , & Artedus duodecim circiter foramina numcravit). Adhibi-
tis ietis porcinis pro explorandis ducTibus, Seta , qvae a) immifla per
ofla exibat in d ; fimiliter ex b) & h) fetae apparebant in eodem
foramine d); rurfus, parum inflexa in b) feta,communicabat cum c)
& pari modo h) cum b\. Literac e, f, g, inviccm inter fe communi-
cationem habebant omnia modo dicta foramina amplam copiam muccagi-
nis continuatim fundebant. NaresrA. A. A. A. magnae, parulae, dupli-
catae, intervallo vel fepto notabili diftincTae utrinqve. In Narium forami-
ne anteriore, five roflri extremum verfus, a dextra in Tabula , a finiftra
vero inCranio ipfb, in qvod fcilicet foramen lumen incidere potuir, mem-
brana i), prour umbratilis in foramine videri potuit, piela. Siniflro
(in figura) foramini immiffa fera inrrabat fpontc in ducTum, qvi oftenditur
fig. II, a) adCerebrumtendens; Dudhis ille parieti orbitae oculi conti- Ta b.i.

B 3 guus; f.H.

DE LAPILLIS

guus; b) eft validus nervus ; reliqva in ipfa figura. Tandem per metti-

f.i.K. branam k) fig. I. qvaetres, vel qvatuor lineas demiffius intra ofla ex-

panfa , inifiiwus fetam in foramen B. fig. I. Hxc , qva maximam longitu-

dinem, libenter intrabat, ieqve NB. occultabat in Calvaria. Reliqvimus

eandem in ftatu qvo, & Cranio ad juftani menluram figurse Ildat ferra divi-

r. in. fb, ac aperta Calvana & detecto Cerebro fig. III, feta, prout apparet re-

fiexa, altera extremitate, qva foramini B. fig. I. immifla fuerat, diftincle

ofculabatur lapillum iecundi paris iig. i. 2. b); propter umbram, qvam

*ofla Calvarix lumini oppofita inducebant, veficula cum Iapillis binis in fi-

gura III. b) peuicillo diftin&ius exprimi non potuit. Qyaenam vero di-

p- verticula fint, qva: feta reflexa perrepferit, & utrum c, fig. III. Oflis

petrofi, autalius, nefciocujus, vicesfubeat, peritiores, qvi fe Anato-

micosprofitentur, judicent; fimiliter, qvid obftare poffit, qvominusma-

jor lapillus pro incude, proximus illi minor & longiusculus pro malleo,

five percuflbrio , proximior vero & minimus orbicularis ac crenatus pro

oflefenticulariCaflerii, five orbiculari, vel loco ftapedis, foramina de-

mum B. B. f. I. pro meatibus Auditus externis, & veficula ovalis figurz,

diaphana, jf. 20. pro tympanohabenda? Officula diftindius iunt luftranda

in Tab. II. fig. 1-

$. XXII.

Ut qvoqve cuftodite, qva fieri potuit, folutum ex majori pifce Cere-
brum (qvod in Sp. V. confervamus) appareat, inverfum, fummaqve in-
"*£:}' duftria delineatum exhibemus Tab. I. f. IV. ubi a) veficulam (vel fi mavis
facculum) in qva Os lenticulare Cafferii , b) vero Vejiculam Cum binis ma-
joribus lapillis, velut incude & percuflbrioutrinqve, in fitu naturali , often-
dunt; plexus velnervulorum, vel cavarum propaginum, veliimilium, &
reliqva, in figura ultro fefe ofterunt. Qyibus omnibus & fingulis cum
Tab. XII. CaJJerii coilatis, haud difficulter apparebit, pro virium noftra-
rum infirmitate in veftigiis ejus omnes contendifle nervulos noftros, uc
rem iplam in clariore cxponercmus luce.

§. XXIII.
Animus nobis eft, ut & Cranium Muftelae maculofic & ex pifcibus
cartilagincis Cranium Sturionis diligentius perluftraremus; fi res ex voto
iucccflerit, poft Syllabum Tabulz II. Benevolo Leclori , qvid in iis, mini-
mum in alterutro eorundem obfervaverimus , rationem reddituri.

§. XXIV.
SYLLABUS TABUL^ I.
Fig. 1. & 2. Calvaria Lucii minoris inverfa. ($. ij>.J
a.a.a. a. Denotant corpusculum membranofum, five veficulam dia-

phanam

f.IV.

EORUMQVE NUMERO. 15

phanam utrinqve, in qva bini Iapilli, major & proximus illi mi-
nor.
b.b. Ex illis minor, longiusculus, percufibrius; in fitu naturali. U-
triqve funt mobiles. Reverfa fi confideratur calvaria, anterior
pars eft a, pofterior vero 0.
Fig. 3. Cerebrum exemtum, in bafifua confidens ;anticaparsa, poftica P.

a. Bullula membranofa, in qva tertius lapillus, five Os lentfeulare
CaJJerii tranfparet.

b. Idem OfTicuIum exemptum ab utraqve parte delineatum.
pig. I. Cranium Luciimajoris, five Efocis Plageoplatei Artedi ($-20.)

a — h. Foramina minora, practer minima: infignem qvantitatem vis-

cidi humoris fucceffive deferentia.
A.A. — A.A. Nares; qvas recle defcripfit Artedus: magnar, patulx,
duplicem aperturam utrinqve habentes, cum diftantia notabili
inter duo foramina 5 mox ante oculos fitse.
B. Foramen : An meatus auditorius externus ?
i. Membrana: intra Nares apparens, venulis fanguiferis, ramofis,

pi&a.
Ir. Membrana: in cavitatem foraminis B. circiter qvatuor lineas de-
miffa, ftrudtura a membrana Narium diverfa.

Fig. II. Anterior pars Cranii , juxta meatus auditorios feparata, & in-
verfa.

a. Canalis ad Cerebrum tendens ; an dudtus- Qlfadkii inferviens ? Or-

bitae Oculi contiguus ; qvem fponte tranlibat feta porcina Fora^
mini A. f. 1. immiffa.

b. Nervus fatis validus ; fimiliter Orbitx oeuli incumbens ; qvalis ,
an Olfadtorius? de Nervis Olfadioriis Artedus mPhilof. IcbtbyoL
p. 43. qvod recto traraite a Cerebro ad Nares extendantur.

Fig. III. Calvaria ; detedto Cerebro apparet feta, qvs fbramini B. fig. I.
intrufa. Anticaparsa, poftica (3.

a. Qyo Ioco Seta incurvata ,. altera extremitate corpus membrano-
fum, five Veficulam tenuiffimam , qvx duo continet lapillorum
paria, &rnotanter lapillum fecundr paris tangit; qvi, dummove-
tur , jucundo afpedtu rnajorem ofculatur , rurfusqve redit in lo-

- cum fuum.

b. Corpus illud , qvod modo diximus , membranofum ; fub urabra,
qvam extantia ofTa inducebant, dimidio minus picTum.

c. An pro ofTe petrofo , an pro Cribriformi habendum ?

Fig.

j£ DE LAPILLIS

Fig. IV. Cerebrum exemtum & inverfum , cum nervulis & plexibus pro-
paginum, qvotqvot oblervare licuit. Anterior pars «, pofte-

nor (?.

a. Veficula, ubios lenticulare; verfus anteriorem partem cercbri.

b. Velicula duorum Lapillorum majorum ; verius pofteriorem par-

tem cerebri.

§. XXV.
Ipfos deniqve lapillos ex Craniis variorum Pifcium defumtos, &a
a Pare dulciffimx prolis ab utraqve parte delineatos expoiituri, plerumqve
Ordinem temporis, qvo fucceffive ex Craniis eruti lunt, oblcrvabimiis,
modo Unrcum par , modo duo (vid. jf. ig.J modo tria exhibituri; nulli
dubitantes, in omnium pilcium Craniis minimum tria & qvidem diverlk
plane lapillorum paria exiflere; fed patientia opus efl exqviikiffima, ut
c.vperimenta rcpetere poffis oculis digitisqve attentis ; vel vicies multa <Sc
varia venatio ad captanda tria paria in craniis Alellorum minorum (Po-
mochlen, Dorfch) inftituta, non tamen, nifiunicum, nimirum par pri-
mum, qvodmox obvium, reportatum ; tandcm ex detedis latebris, lci-
licet minutis facculis inter propagines , reliqva duo paria , acu mediante,
apprehenfa; nec crederes, haec, cum primo pare comparata, lapillos cxi-
mix parvitatis abfolvere. Neqve fufpiceris, Curiofe Lector, omnes lapi-
des vel officula in omnium pifcium craniis paria loca habere, ubi delites-
canr. Facilius inveniuntur in capitibus produclis pifcium fpinoforum , &
qvae in longiuscula ac lata roftra exeunt ; detetflo pare primo, five duobus
majoribus officulis , proximi illis a parte pofteriore cranii, funt lapilliper-
cuftorii. Tertium par non procul ab extremo lapidis primi paris , ro-
ftrumvcrfus, in fingulari qvidem membrana, nexum tamen cum reliqvis
habente, deprehenditur ; in aliis craniis ex gr. Cyprinorum fimiliumqve,
tria paria altius in antica parte utrinqve, ibiqve intra ofta primae vertebrac
proxima & triqvetrac cartilagini oppolita qvafi fepulta hsrent, ut cultro
acuto opus habeas, ad detegendos iacculos, in qvibus lapilli; Longe dif-
ficilior eorum appreheniio eft in nonnullis pifcibus cartilagineis , cum ho-
rumCrania, inter cartilagines, qvandoqveOleoginoia; qvod in capitibus
Sturionum ad naufeam usqve experti fumus; itaque non ftatim intermittas
venationem, ubi illico nonapparuerint, quas fedaris, pilcium gcmmx.

§. XXVI.

SYLLABUS TABUL^E II.
Fig.i.a. LapiHorum tria paria Lucii, fivoEfocis, roftro plagioplateo :
Hecht.
b. Major lapillus denuo piclus, expifcecodo, in cuius rimulafub-
iedit altcr lapillus percuftorius. Nam in CO&orum piicium

diicer-

EORUMQVE NUMERO. 17

difcerptis craniis Iapilli fecundi ordinis in majorum rimulis, qvx
in parte parum concava funt, (fi ellipticam vel aliam in longum
ductam figuram habent) vel in foveculis, ab altera parte majo-
rum lapidum confpicuis (ubi ad circularem figuraminclinant) ru-
pta veficula , fubfidentes inveniuntur.
Fig.2. Salmo nobilis; maculis cinereis; Lachs; reliqvorum ex hac fami-
lia lapilli parum difterunt.

Salmo Artedi Vtus; vix pedalis; Salmulus; Gedanenjium MoIIitz.
Salmones reliqvos, imoTruttas, fapore grato & rubedine carnis
antecedit; duo paria.

4. Trutta ; Fohre ; Forelle. Salmonata, Trutta maculis rubris, Lachs-
Fohre, fimilibus gatidet lapillis.

5. Thymallus^fche, Efche; pifcis delicatukis; falubriorTrutta.

6. Marena Scboneveldi; Marene; pifcis in delitiis , tam coclus,
qvam infumatus; tria paria.

7. Harengus; Hering.
8- Cuculi Species, maris baltici. Vulgo, Scorpacna Ccujus tres va-

rietates habemus) & cuculus, fub nomine See-Hahn veniunt;
duo paria ; poft tabulam fculptam acceflit tertium par.
9. Scorpaena , riclu rana: pifcatricis; duo paria ; tandem & tertiumpar.

10. Afellus minor; viridis; maris Baltici: griinbunte Pomochel; fi ia-
Jitus: Dorfch; circa littora Gedanenfium IX. vel X. fpecies occur-
runt, magnitudine corporis, (qvidamenim nunqvam pedalem lon-
gitudinem excedunt) Capitis forma, colore & cirrhis diverfae; fi
pro varietatibus habere velis, mihi hoc loco perinde. Triapa-
ria.

11. Lucio-Perca Gefn. Schonev. Sandat; Sannat; tria paria.

12. Perca major; fimpliciter Barfch ; marinac pedalis funt longitudinis ;
tria paria.

13. a. Perca minor: Lacus Tuchelini, five Tuchum, haud procul a
Gedano : Kaulbarfch ; Horum mentio fit in Epit. Tranfatl. Phil. I.
310. Pifces farpius ad 8- pollices excrefcunt , inqve fummis de-
liciis funt; qvandoqve pro fingulis 9. vel 12. pendimus groflbs,
five tres vel qvatuor groffos imperiales. Tria paria.

b. Perca minorVifluIx, Habiqve recentis. Tria paria.

14. Muftela maculofa; omnium nobiliflima; Schonev. Qyappe; duo
paria.

15. a. Silurus, Wels; parvulus fuit; in magnam molem excrefcens;
tria paria.

b.Silurus; cujus caput dups in diametro fuperavit pedes. Tria pa-

C ria;

18 DE LAPILLIS

ria; qvx feliciter Illuftr. Dn. de Heucher nuperrime Varfavt\e ap-
prehendit, & nobiscum communicavit.

Fig.i6. Rhombus aculeatus, Schonev. Steinbutte.

17. Rhombus, fivc Pafler. maculis rotundis, miniatis; ftrk n e nobis
Fliinder ; infumati, nobiliflimi ilint Memelen/es & Helenjis. Poft
abfblutam tabulam acceflerunt reliqva paria.

18- Rhombus fqvamofus, non aculeatus, minor; Blatteus.

19. Cyprinus nobilis; Karpe; duo paria;acceflitColledioni noftrxter-
tium par, qvod a Cyprini lati tertio pare parum difterr.

20. Cyprinus latus; Brama; Braflem, Prafem; huic congeneres, ut
Weisfifch &c. lapillos figura iimiles habenr. Tria paria.

2J. Caraffius, maximi moduli; latiflimus; dictus aureus: Gold-Ka-
raufch. Tria paria.

22. Caraflius, fimpliciter Karaufch) corpore producliore minor.

23. Capito; Gedanenfibus : Geifter; duo paria.

24. Capito; qvi Zerta; qvod carnem habet ariftis plcnam.

25. Rutilus; Rubellio, Schonev. Rotauge. Duo paria.

26. Tinca; Schlcyc; mediit retatis; duo paria.

27. Aculeatus; Stichling; Stechbiittel; tanta multitudine capiuntur,
ut incolis Infulae Nehringae in coduram Olei craffi , vulgo Trahn,
cedant.

28. Tobianus; Tobias. Sandfpiring. AccefTerunt reliqva paria.

29. Anguilla; Aal.

30. Halecula; Encraficholi fpccies; qvi Latulus primus: Breitling;
prout Sardellx vel Anchovies condiuntur fale.

31. Halccula, qvi Latulus alter,Ucke!ey. Dorfo ex viridifufco;qvod

fupra lineam longitudinalem ruftus feqvitur color; infra lineam
ad latera & in ventrc argenteus. Duo paria.

32. Cobitis, qvi eft fundulus: Grundling; duo paria.

33. Cobitis nobiliftimus, fluviatilis; Smerle; Schmcrling; tria paria;

finguli VI. lapilli funt bis fnirhirum ab utroqve latere) non lblum
in naturali magnitudine, fed etiam fub microfcopio delineati.

34. Sturio, Stbr ; ex capite 2i£ poll. longo. Tria paria. Lapillus per-

cuflbrius, litcrx L. qvodammodb fimilis, nec non os lenticulare
fimul fub microfcopio pidi.

35. Barbus; Barbc; fluminis Albis; duo paria. Accomodata manu
Generofe Nat<e Illuflris Domini de Heucher capta. Perenni me-
moria Ejus exemplum induftriar, in colligendis pro Genitore pi-

fcium

EORUMQVE NUMERO. * 9

lcium lapillis primi ordinis, qvorum copiam 1737. Dresdae vidi-
mus, retinemus, qvod ad reliqvos inveftigandos nos exeitavit.

§. XXVII.

Spem injecimus §. 22. ukerius perluflrandi Crania Sturionis & mufte-
\x maculolar. Periculum fulcepimus. Fig. A. Tab. II. exhibet caput Tab.u.
Sturionis ad qvadruplum abbreviatum; ubi a a) meatus Olfaftorii externi, A -
live Nares, b) vero meatus auditorius ad Opercula Branchiarum, figura
creicentis Lunse. Difiecto capite Ductum auditorium periecuti lumus in-
tra cranium cartilaginolum usqve ad corpus membranofum, in qvo rria
CfiS- 34' $• 2 S0 invenimus lapillorum paria. Meatus Olfadtorii a, a.) &
auditorius b) ieparatim ad naturalem magnitudinem pidi. ExminoreStu-
rione oflendimus flrucluram cavitatis alterius Narium foraminis, fepto re-
leclo, Capitellum Papaveris latis apprinf- referentis, fig. d>. Fig. B. * ^

exponit corpus membranofum ; «, lacculus efl lapillorum primi & iecundi,
(3, vero facculus tertii ordinis lapidis five Oflis enticularis; y y, meatus
auditorius internus cavatus, in flatu naturali iimi es plexus formans qvales
in Lucio & muflela maculofa oblervavimus. Reliqva aliis in Anatomia
comparata verfatis inveftiganda relinqvimus; ex didtis interim patet, mea-
tus & Organa auditus in pilcibus cartilagineis pariter fe habere ac meatus
& organa auditus pifcium ipinoibrum.

§. XXVIII.
In TAB. III. expofuimus Cerebrum Muftelae Maculofar, fatis feliciter T. m.
ex Cranio defumptum, ita ut maxima pars meningis, f. matris tenuis, ap-
pareat.
Fig. 1. Cerebrum in bafi confidcns. Fig. r.

a. Veficula, continens binos lapillos; cum duclibus fuis & propagi-
nibus; ubi, ni fallimur, plexus c. c. c. vices canalis femicircula-
ris lubire videptur, qvod cavatos deprehendimus, prout in Stu-
rione.

b. Latibulum tertii lapilli, qvem hac vice ex veficula fua folvereno-
luimus, libentius illadum cerebrum cum propaginibus in Spir. V.
confervaturi ;

a) anterior, (3) pofterior pars cerebri.

Fig.2. Inverfum Cerebrum , ubi in Veficula a) a) lapillus diftinclius tran- Fig- 2.
fparet. b) b) locus tertii lapilli. c. c. c. Canales qvi in fig. 1.
a) anterior /3) pofterior pars cerebri.

FJg.3. Adjunximus Cranium Percae minoris, in qvo foraminula ad audi- Fig.j.
tum ^tx a a), meatus olfadtorios letse b. b. indigitant. ■,

c a §• XXIX.

20 DE LAPILLIS

§. XXIX.
Fortc, fi DEUS vires fuppeditaverit, fupplementa lapillorum & phae-
nomena in aliis pifcibus obvia , pari alacritate cum curiofe doftis commu-
nicabimus; Etenim poft abfolutam Tabulam II. ex plurimis pifcibus, qvo-
rum non nifi unicum vel duo paria lapillorum modo exhibentur, vel reli-
qva omnia , vel tertium infuper defideratum lapillorum par obtinuimus.
Lapillos ipfbs in Capiula qvadrata ex Orichalceis laminis facla, & cera ni-
gra, qvantum fatis, repleta, gemmariorum more, difpofuimus; parum
infuper folliciti, de qvorundam perverlo judicio, qvi, Apitiana fectantes
Condimenta, exiftimant,carne confumpta, pifcium Ofta, non nili felibus
porrigenda elTe.

§. XXX.
Reftat, ut lapides Umbra: pifcis, qvem Graeci Suiaimv, five fcisnam
dixerunt, in Mul. Metall. Aldrov. p. jy<f. & lapides Sc. Petri in colleci Vra-
tisl. Tentam. XVIII. p. 612. qvorum mcntionem $. 16. fecimus, paulo
propius confideremus. De iplb piice Umbra Autores difcrepant, prout
pluribus legere licet apud Aldrov. de Pifcibus p. j8-feqq- Ipfe verb Aldro-
vandus Umbram Coracino fimillimum elTe perhiber, ita, ut Coracinus pro
Umbra & Umbra pro Coracino Roms vendantur, ejusqve lapides ean-
dem facultatem cum lapillis Coracini habeant, nimirum contra dolorem
Colicum. vid. Aldrov. de pifc. p. gj. Mufeo mofcardo p. 14.0. Mufeum CaU
teolar. p. $6. & Paul Jov. cap. VIII. ; unde Belbnius de aqvat. p. n$-
„qvod prxgrandes hujus pifcis calculos aurifici argento inclufos, divende-
„refoleant, appellentqve Pierres decoliqve;,, Boujjuetus vero all. I.

p. 11. prxfertim contra nephriticos dolores utiles prardicat:

In pretio Umbra ctiam nunc eft, velut extitit olim,

Divitibus fiqvidem competit ifte cibus.
Ejus enim caro fvavis & eft, & candida, qva fit

Album jus fieri qva & Gelatina folct.
In capite inventi lapides conferre feruntur

i\rqvato morbo, nephriticisqve fimul.
Qyin etiam panos fkpe inteftina fciaenae

Sqvammarqve exuftae graviter excutiunt.

Similes laudes celebrant Mercatus Metalloth. p. 18J. & Commercium Litte-
rarium Norimber. Ati. jjjj. p. 210. Noflrum non eft , in virtutes Lapillorum
inqvirere ; conferri tamen poterit Marchais Voy. de Guinee I. p. jr. Ubi
de lapidibusColiqves, ex Afellorum majorum capitibus (fccundum auto-
rem) & Bouges, ex Cochleis, hxc addit: „On Ies prcnd (les Coli-

„ques ) dans lcs tetes des morues; je penfe pourtant, que ces pierres & Ies

„Bouges

1. 1.

EORUMQVE NUMERO. ai

„Bouges ont a peu pr£s autant de vertu Ies unes que lcs autres , c'eft i
„dire : peu ou point.,,

§. XXXI.

Aldrovandus praeter Auratae & Dentalis piTcium Iapillos mMuf.Metall
qvinqve communicavit icones, qvorumfig. i. 2. 3. Corvuli iive Coracini,
figurae vero 4. & 5. Umbrae lapides repraefentant. Lapidem Corvuli de-
fcribit, qvod iit gibbofus jttxta partem exteriorem, & tuberculum qvoddam
habens ,cum appendice, eminentem , juxta partem interiorem; bunc non mul-
tum difcrepare a lapide Pifcis Umbrae, cum durus & candidus uterqvefit,
(vid.jupra §. 16.) in eo tameti ambos dijferre , qvia lapis Umbrae juxtapar-
temfuperiorem aiiqvantulum bifidus. Ejusmodi lapides in Bajilii Besleri
contiuuatione Rariorum perperam fub nomine Afellorum veniunr. Cum
illis comparanda tria paria qvae liberalitati Fautoris, Magnifici Domini Va-
lentini Schliejf Confulis Gedan. debemus. Horum accuratas figuras fieri fe-
cimus; qviTab. I. Fig. 1. exhibentur lapides, parum & non nifi. in inte- Tab.i.
riore parte tuberculisqve inter fe differunt ; attamen neqve Umbrse neqve
Corvuli lapides dixeris? qvod uterqve candidus non eft; fed in fuperiore
parte coloris intenfe pulli; in inferiore qvafi ex Ochro pallensj interim
pifces,ex qvorum capitibus defumpti lapilli, ad unum idemqvc genus,
cum Sciaena ac Coracino pertinere, nulli dubitamus. Tertium par, qvod
in Tab. IV. lit. D. D. addidimus, forfan vel efi Corvuli, vel Umbrae, funt T. jy-
enim lapilli in inferiori parte toti candidi , & in fuperiore parte colore lo-
turae carnis fimili, leviter faltim, in eminentiis tincti. AbfolutisTabulis
Ccleb. y. P. Breynius nobifcum communicavit fimilem Lapidem, erat au-
tem lirperioribus aliqvantum ponderofior & major; hunc pro vero Umbrae
lapidc cum Aldrovando aguolcimus, qvod totus & fine ulla macula albus
eft. Alius apud Eundem Amicum, coloris ignave putli, irregularis for-
mae & figurae, levis, qvafi fit fuperioris partis cortex lapideus, in inferio-
re parte ita granulatus & fcaber, ut, inprimis in loco, ubi regulariter tu-
berculum inferius, exofiolin paffus videatur ; obfcrvatu dignus ; qvemab
utraqve parte piclum oftendimus in Tab. V. Fig. E.

§. xxxir-

Qyod ad lapides St Petri, qvi etiam lapides Afellorum in ColkEi. Vra-
tislav. Tentam XVIII. vocantur, attinet, fatis nobis compertum habui-
mus Afellos majores, Cabbeljau five Stockfifch, ejusmodi lapides non fo-
vere, qvapropter Afelli integrum defideravimus eaput, qvod tandem a
Nauclero, cujus amicitia utimur, pauco Sale condkum ex Oceano nuper-
rime obtinuimus. Hujus fappillos una cum parte Cranii vid- in Tab. V/.
Fig. II, & mox dijudicabis, qvod plane nullamcum lapidibus St. Petri fi-
jmlitudinein habeant- Qyicqvid autem fit, illi, qvoruia figurae in alleg.

C 3 lientam.

D.D.

22 DE LAPILLIS

Tentatn. Coll. Vratisl ad An. iyzi. Dec. Clajj. IV. Art. 7. n. 3. exhibentur,
vocanturLAPIDES SANCTI PETRI, qvod imaginatam fiiciem humanam
reprxlenrenr, in memoriam Petri Pilcaroris. Ibidem dicunrur, inOJficina
Rc r >ia Berolinenfi (ubftituti in locum Oftum Manati, & cum nobis aliqvoc
abhinc annis innotuerat Bearum Neumannum M. D. & Chemii Pradticac
Prof. Publ. celeberrimum, Cranium pofledifle pifcis, in qvo fluduabant
lapides modo dicti, idem Cranium nuperrime ex libenilirare-humaniflimi
Domini Conradi, qvi in locum Beari Neumanni fucceflit, nacti fumusj
qvapropter publicas ipfi referimus grares. Aperro Cranio, duos eqvidem
deiumpiimus lapides candidiflimos, & nonnihil pellucidos, afl nihil com-
mune cum iimulacro humana: faciei habentes; Gemmas poriusP//«//Syno-
donridas efle fufpicamur, qvod adeo in candore fplendenr; Conferatur
Tab. IV. ubi a, cranium pronum, b, fiipinum, c, lapides defumpri & ab
urraqve parte delineati. Sunt autemSynodontes pifces fiveDentices proxi-
mi Auraris & Pagris, Romxqve advectirii ex lllyrico Dalmatiacqvc htori-
bus. Idgenus aurem obfomi Medici magnopere deteftantur, prout lcribic
Paulus $ovius de Romanis pifcibus cap. XII, & ante alios Petrus Aponenfis^
qvi rudi illa tempeftate divini Conciliatoris cognomentum (undeforre cogno-
men Lapidum St. Petri nadti funt Synodontidar) in ea optimarum literarum
ftrage promeruit. Is enim pifces Jemel coclos, ajfervatosqve tf prcefertim
vajbrum conclufos opercults morttferam qvalitatem acqvirere , mandentesqve
certo plerutnqve venc/to inficere, ratione atqve experimcnto deprebendifje ajfir-
mavit; non tamen confundendi fimt lapides St. Petri cum Piice SancTi Pe-
tri, five Cirula Romanorum, & ZaphiroVenerorum, qvi e genere piicium
planorum eft , fimilitudine Iftricis, ipla dorfiacieaculeata, capite extento,
ore latiflimo, deqvo P. Jovius cap. XXVII.

§. XXXIII.

Atqve hzc funt, qvae de PISCIUM LAPILLIS compendiare dicenda
modo habui. Qvodfi mendarum, qvos lubenter evitare cupio, illaquea-
tus periculis caulam Pifcium Carttlagineorum & Spinoforum defenfuAUDI-
TUS ejusqve Organis minus feliciteregi, veniaminre fatis arduame impe-
traturumco certiusconfido, qvo facilius me oculatioresrem in claritudine
exponent, ubi lippitudine me laborafTe obfervaverint. Eandem materiam,
inrer alia Obfervaru digna in pifcibus Cetaceis realTumpfi, cum forruito ad
manus venerunt Turftonum i\ Phoctenarum Femina prius, poflea Mas. Ho-
rum Anatomen videre cupidus cum Viro in excellenti arte Verfatiflimo
Dodtiflimoqve Dn. de la Motte Jun. M. D. & Prattico hac de re conveni.
Vir bumanijfiinus voto annuens pifces fucceflive in atdibus meis Culrro ana-
tomico fubjecit, mihiqve & Amiicis praefentibus fummafacilitate, qvxde-
monflranda & qva: invefliganda defideravimus, ad oculum expofuit. Gra-
tias ca propter publicas Ipii habeo, nec non, qvod rogatus Obfervata con-

fcribere

EORUMQVE NUMERO. 23

fcriberevoluit; unde ert qvod TIBI, LECTOR BENEVOLE, Schedulam
memorialem Viri DoBiffimi , cui non nifi pauca adjunxi, cum delinea-
tionibus rerum hnc pertinentium Appendicis loco exponam, tandem Co-
lophonem addent nonnulla a me obfervata in Capire Raj£ dentibus acutif-
fimis recurvis. Qyod autem jufto ferius prodierit MISSUS PRIMUS,
culpam conjicias in immitem fuperatae hiemis afperitatem, qvippe qvx &
Chnlcographis neceiTitatem impofuit, cunclanter utendi caelo. Priorum
Tabularum qvatuor curam benevolenter in fe lufcepit Nobiliffimus & Ge-
nerofiffimus CLIFFORTIUS, Vir ad bene agendum & ad commoda Hi-
ftoriae naturalis promovenda uatus. Curatiffime Figurae fculptz venuftate
fimul affiuunt; nec credo, TE, Amantiffime Leclor, aliqvid in Cslami-
ne defideraturum; hoc folummodo TE refcire defidero , qvod Vir Optu-
mus, munus antecedens Horti fui, inter inftru&iffimos celebris , muneri-
bus modo cumulaverit, cum, praeter omnem praefumptionem vel exfpe-
dtationem, non fblum aeneas ied & praelo mandatas Tabulas praefatas Qya-
tuor affecluoie ac liberaliter obtulit, ut iisdem in gratiam hujus Miflus
uterer. Pieras ingratitudinis tabe me laborare judicaret , fi TlBl id reti-
cerem , qvod Vir HoneftiJ/imns nunqvam publicaflet. Omnia fimul in Tua
commoda, qvae ex publico commodo Tua funt, redundant, & qvodfi in-
fuper Conatus meos TIBI inferviehdi qvalescunqve in bonam accipias par-
tem, iniqvi rerum aeftimntores me non deterrebunt, qvin propediem
TIBI Tentamen de PISCIBUS, qui PULMONIBUS gaudent, ad juftura
numerum & ordinem naturaiem redigendis exhiberem.

JElianus in Pnefat.

Nunqvam omnia omnibus placcnt, aut ftudio videntur digna omnibus
omnia.

I ANA-

24 f. ANATOME

I. ANATOME PHOC^EN/E,

AUCTORE Dn. de la MOTTE; gedanensi, m. d.

Nuperrime, die 25. April a. c. 1739. a - - - - - Jac. Tbeod.
Klein, rerum naturalium indagatore - - - ad Pboaene Anato-
men celebrandam vocatus ; confiliishujus Viri fimul fultus , utqvain
accuratiflime occurrentia adnotarentur. Qyocirca, ut ProgrefTus hujus
Sedlionis bene cederent, Autores conluluimus hunc in finem varios, Ana-
tomen Phocamae tradtantes. Fuerunt itaqve Duces noftri Viri Prarcellentes:
Willugbbejus , vel potius .R^wj-, in Hifl. Pife.i $. D. Major in E. N. C;
Edw. Tyjbn Anatomy of a Porpess London 1680. 4to. t 7. A. Kuhnus in Coll.
Vratisl., Blajius &c. Via horum ExcellentiflimorumVirorumficftrata, ve-
ftigia eorum fecuti fumus , & qvz a nobis reper&a, fideliter notata lunt ,
hinc & delcriptionem noftram qvalemcunqve anatomicam qvam modefte
aliorumaddimuslabori;verumconfentientia inSedhone noftra cum illorum
Virorum Anatome huc iterum exponere, fupervacaneum duximus.

I. Pijcis, Femina , prius nobis oblatus , longitudine erat qvatuor pe-
dum ab Extremo roftri ad exitum mediae caudar.

Umbilicus a*gre diftingvi poterat; & loco leviter notato, cute adipe-
qveremotis, vafa ejus optime confpiciebantur; diftabat autem Umbilicus
7. pollices a Vulva.

II. Vnhe latera comitabantur rima? dus, qvarum dextrum altera , al-
tera finiftrum occupabant latus, Mammaj didtac, de qvibus infra.

III. Foramina duo fubtiliflima , in unoqvoqve roftri latere Nares de-
fignabant, unumqve pollicem cum dimidio ab apice roftri, latera verfus
diflita.

IV. Meatus auditorius ab oculi cantho exteriori duos remotus erat
pollices , foramen formans minutiflimum. Cetera ad externa pertinentia
elegantiflime defcripfit Major E. N. C. Dec. A. III. Tyfon tfc.

V. Admoto jam Cultro anatomico, cute adipeqvefeparatis, Mufculi
vifui fe prxbebant, qvorum hic defcribere nonnullos animus eft.

JJnea albae lineamenta aderant a fibris tendinofis amborum redlorum
formata.

VI. Panniculus carnofus ftatim fub adipe confpiciebatur , xgre verd
feparari potuerat ob fibras per adipem fparlas.

VII. Mufculorum primus erat Obliquus afcendens, longus, gracilis,
fine infcriptionibus tendinofis, ruberrimus; carnofa pars duos pollices la-
ta. Oriebatur in ea parte Sterni, ubi pars cartilaginofa fecundae Coftae ve-
rat Stemo inferitur ; conjungitur aponeurofi fua cum fcapulari minori; fi-
nitur juxta Vulvam in aponeurolin , qva: caudam usqve progreditur ; ad

Hypo-

VHOCAWJF, 25

Hypochondria aponeurofi fua tendens, infra mufculum defcendentem ex-
pauditur; fubtilior tandem evadit dorliim petens.

VIII. Obliqnus defcendens eft muiculus latus, totus fere carnofus.
Oricbarur a mucrone Offis fterni; inlerebatur mulculo recto, cujus fibrac
carnese tam arcte cum fibris reclis connexae erant, ut fere veftigia fepara-
tionis percunclanti negarentur. Inlertio ad inferiora accurate mveftigare
non potuimus, obftabant enim t partes genitales, qvas ulterius examinare
animus erar.

IX. Transverfalis eft Mufculus largus ; Oriebatur a coftis veris, fpu-
rias tcgens, muniensqve peritoneum parte lua tam carnoia, qvam apo-
neuratica; terminabatur infra mufculum reclum in aponeurofin iat vali-
dam, ubietiam conjungebatur cum mufculo transveriali , ab oppofuo la-
tere proveniente.

X. Retlus eft Mulculus longus, validus, denfis ftipatus fibris , finein-
fcriptionibus tendinofis; a iummo Sterni apice ortum trahens, rectoqve
itinere inferiora petens.

XI. Serratus anticus eft Mufculus largus, novem coftis infertus dcn-
tificationibus fuis, feptem nempe veris & duabus fpuriis; oriebatur a pri-
ma Cofta vera ; tendebat corpore fuo iupra omnes coftas fpurias ; veras
vero ad partem usqve cartilagitiolam feqvebatun circa finem harum cofta-
rum levi finiebatur aponeuroii; parte autem carnoia ad vertebras progre-
diebarur.

XII. Adcrant & Pecloralis, Scapularis, Rbomboideus aliiqve, qvorum
vero, ut & jam defcriptorum in Phocaena marc tradituri fumus defcriptio-
ncm ; reftabant enim plura adhuc inqvirenda ; hinc Mufculi fupradidi cul-
tro funt examinati fugitivo.

XlH. Aperto jam Abdomiuc , inteflina folo vifu in tenuia & crajfa di-
vidi poterant, hocqve dilcrimen tactu magis manifeftabatur. Tenum la-
tus proecipue dextrum obfidebanr, colore viridi imbuta; Signum praden-
tis exiftimavimus bilis. Notandum inluper velim, pifcem recentiffimura
nec ulla putrediue infcctum fuiffe. In latcre finiftro inteftina crajfa iitum
obtinebant, colore carneo prardita.

XIV. Ventnculum; Omentum; Licnem ; Paucreas ; Glandulam magnam
Mefenterii; uti a Majore lf Kitlmo locis citt. delcripta funt, invenimus.

XV. Heparin duos divifum erat Lobos: in iummitate horum Lobo-
rum minor qvidam aderat, triangularis figurac, fere ut Lobus minimus
Spigelii in homine.

XVI. Veficulam felleam invenimus nullam , fed loco Veficuk alius re«
pertus eit Du&us mox delcribendus.

XVII. Delphinos felle carere , omnesferme, qvosevolvimusauclores,
fulti autoritate Plinii, autumant, hinc accuratiffimam Hepatis fuicepimus
anacomen, periuafi, viridem colorem inteftina tenuia occupantem , debi-

D lis

a6 I. ANATOME

lis prarfentia teftari. Manum operi admoventes , invenimus Dudtum ex
Hepate ad Duodenum tendentem; hinc concludimus , excellentiflimas
Anatomicos a continente ad contentum ( qvod cum pace eorum dicium
cfle cupimus) argumentaffe , ficqve bilis abfentiam cx Veiiculx fellese de-
feclu deduxiffe.

XVIII. Verum enim verb , fatis ex anatomicis patet, naturam varios
inveniffe dudtus & Canales, ut defeclum unius alterius praefentia fuppleret.

Ductus ifte feqventi modo rcpertus : In Duchim primo inveftigavi-
fnus Pancreaticum. Facilis illc invcntu erat; Ductum hunc, cuticulis 1'uis
denudatum, ad inteftinum duodeuum usqve iecuti fumus, ubi, cum li-
neas qvatuor aut qvinqve, a Duodcno diftaremus, alius viiui fe praebebat
Dudhis infertus Duclui Pancreatico; ambo hi duclus communem in decur-
fu confhtuebant, 4. vel qvinqve lineas longum.

XIX. Ductus novus infubftantia Hepatis oriundus, ibidem in multos
& fiibtiliflimos dividebatur ramulos; qvod Spectaculum omnes adflantes
viderunt, & obfervarunt.

XX. Patetexinde: Phoctenam fcmper bilem in Duodeno pojjidere, fat
dilutam & tenuem, & qvidem talem, qvalem m cceteris animalibus hepa-
ticam nominamus ; feqvitur porro: Hunc Duchim merito nomine Dudus
Hepatici iniigniendum cfle.

XXI. Ad Partes Genitales progrcdientes, jucundo afpeclu vafa fangui-
fera ab utero provenientia mufculosqve perforantia, dein recto tramite ad
rimam illam parvam, juxta latera vulvae fitam, tendentia, glandulam ibi
conftituentia obfervavimus; & haec Glandula Mammas hujus pifcis formar.

XXII. Notum ex Anatomicis: Vafa epigajirica in homine cum mam-
mariis per anaftomafin conjungi, ut foetu in lucem-cdito, langvis ad mam-
mas deieratur , & inde lac elaboretur. Sic & hic Natura hanc iecuta eft
viam.

Ad latcra uniuscujusqve Mamme OJftcuium crat , tres pollices longum,
nonnihil incurvatum; latitudo vix dimidium pollicem referebat, multis
mufculis prseditum. Ufus hujus Officuli utrinqve adhuc dum nobis igno-
tus.

An, ad Glandulam extra rimam propellendam, ut eo melius fugere
poffint Catuli?

An , ad fublevandum onus Uteri gravidi ?

An , ad latera Vulvae comprimenda , ficqve in coitu membro virili
renitendo ?

An , hujus pifcis OfTa pubis ?

Et haec funt, qvae hac vice in abdomine experiri ficuir.

XXIII- In Thorace nihil cft qvod moneamus, nifi qvod Diaphragma
obliqve defcendat, nempe a Mucrone Oflis Sterni Renes petit; ibi Spinse
Dorfj & partibus mulculoiis Abdominis adncelitur.

XXIV. Ca*

PHOCiEKiE. 27

XXIV. Caput deinde examinantes, in Meatum Auditorium inqvifivi-
mus, qvem multa adhibita diligentia tandem detegimus. Per adipem ad
Os petrojum abiens, multos in itinere parit anfradus , ut facile, nifi adfit
attentio, diflecari poflit. Eft longitudo ejus 2. fere pollicum, craflities
culmuni aeqvat, qvem fimul cum Ofle petroib exfecuimus. Hunc - -
Kk-in sre incidi curavit , cujus ulteriorem defcriptionem ab Audore ex-
peclamus.

XXV. Exfeclo OJJe petrofo , novum, ecce, fimul jucundiflimum no-
bis ofterebatur Speclaculum. Cavitas, in qva os latuerat petroiiim, cin-
cla adhuc iiio perioftio, circum circa ohfejja erat Vermiculis innumeris ;
Oculo armato minutorum lumbricorum fpeciem referebant; aflervantur
omnes in Sp. V. & figurse eorum aere qvoqve incifar.

An Status hic Naturalis, an prxternaturalis? hacfitavimus, nihil mor-
bofi toto in pifce confpiciebatur. Vilcera faniflima, Meatus auditorius
admodum parvus, vifum fugiens. Nihil erofi, aut dilacerati videbatur.
Ufus animalculorumadhuc dubius.

Aniint, ad mucum aurium, iimiliaqve confumenda, nati?

An ad gratam titillationem nervis impingendam?

XXVI. Ultimo Cerebrum & Medullam fpinalem, ferrato capite, dif-
fractisqve vertebris, XXXVI. paria nervoru m fpargentem invenimus. Ner-
vi ad oculos, aures imb Narcs reperti, qvorum ultimus fub ofle petrofo,
aliqvantulum incurvatus, infra Fontencllam per foramen ovale nares petit,
in itinere vcro in qvatuor vcl qvinqve difpefcitur ramulos, horum ramu-
lorum duo roflra apiccm ambiunt, caeterivero naribus largiuntur, ubi in
pingvcdine qvafi rete qvoddam nervofum conflituunt.

Sufficiant, qvae hac vice Aliorum labori addere cenfuimus, modo a>
qvi, boniqve coniiilantur.

XXVII. Die XV. Maji alius nobis oblatus eft FHOC^NA MAS,
qui etiam Cultrum paftus efl Anatomicum.

Qyod ad exrerna attinet, rima inflar Vulvae duos pollices fub Umbi-
lico confpiciebatur, erat illa Vagina, in qva latebat Penis.

XXVIII. Incilb Abdominc Hepar examinavimus & Dudtum noflrum
fupra didtum iterum invenimus.

XXIX. Plurimum vero .temporis invefligationi impendimus Duitus
Tboracici.

Latet ifle in regione finiflra , finiflro fub rene, ubi glandula: juxta
Aortam defcendentes confpicux funt; his in glandulis nalcitur Duclus hu-
jus Origo, & lbb Aortam lemper alcendit usqve ad Collum tendens, ubi,
rii fallimur, Vena; inferitur iubclavix (erat vena iiibclavia maturius difle-
&a). Notandum inprimis comitari Dudum Thoracicum vas qvoddam
Serofum & fupra ductum qvali fecundus excurrit ramus. Ne hic pro duc~m
Thoracico iiimatur, cavendum;progrcditur iftefupra arterias intercoflales.

D 2 XXX. Va-

23 ADDIT. AD ANAT.

XXX. VafaGenitalia: Penis in vagina recurvus latens, longitudinis
duodecim fere pollicum. Ad latera penis fimilia aderant Officula ut infe-
mina. Tefticuli in abdomine abtconditi poft SeCtionem in conf peclum ve-
nerunt.

XXXI. In capite vcrmiculorum lumbriciformium ampliflima copia,
iterum iterumqve luis locis reperta , ut & Meatus Auditorius & nervi ad
Oliadum.

Hucusqve Dodiflimus de la Motte.

Additiones.

Ad Num. I. Feminalongitudine erat qvatuor pedum: Interpifces qvi vocan-

tur Cetacei, Turfiones minima? Junt magnitudinis ; rariflime

cnim Ulnas duas cum dimidia, five pedes qvinqve, cujuscunque

menfurae, fupcrant; in eo qvoqve a Delphinis differunt, qvifae-

pius decem pedes excedunt.

II. Foramina dno fuhtiUJJima — Nares:vix tantillum amplitudine

perexigua differunt a foraminc poneoculos utfmqve unico, qvod

eft meatus auditonus externus. Illa, Olfacloria foramina , prae

auditorio fingulari charactere a naturafunt donata: Singulis enim

Olfacloriis fetula alba five criniculus ietaceus qvinqve vcl fex li-

neas longus, incurvatus & unicus, qvalis ex vcrrucisfaciem hu-

manamaliqvando infeftantibus oriri iblet, alte inharrcrj talescri-

niculi in pifcibus annoiis raro non derafi; in foeru vel edito vel

cxfareo lemper adfunt; in diflectis verb pilcibus non nifi in mare

ad unicum foraminulum ejusmodi obfervavimus criniculum il-

T. iv. laefum; addidi alterum Tab. IV. fig. 6 ubi litera a) indigitat par

fig 6 a foraminulorumOlfac^uiproexrerno meatu infervientium ; lit.b,b,b,

b. funt tres nervi detecti, qvorum unus alterve pro Olfadtu. Qvousqve

foraminamododida, five Nares, feta porcina explorare potuimus

Hg.A. infigura A,lir. c,d,cernerelicet,qvippeeorumdut'tusinreteqvod-

°A dam nervofum vel in extremos qvaii ramulos ramolos & implicatos

nervorum b,b,b, fuper roflrum ex foramine in Offe frontis lit. a),

inverfo autem Cranio fig. B, ex communi qvafi flipite e e e, ra-

dicato in cerebro , procedentium rerminabantur. Hinc efi, qvod

hujus retis nervofi conflructio propter teneritudinem iiiam in a-

dipecuratiusobiervari vel evolvinonpotuerit; nihilominus tamen

Bulla dubitandl ratio intcrccdit, qvin foraminula bina utrinqve

externos meatus Olfadus abfolvant, & detectorurn nervorum vel

alter

THOCMNM. 29

alter vel plures reliqva officia fenfui Olfaclus pnr.ftent, etiamfi
Celcberrinius Rajus apud Willugbbejump.j2.du0 foramina fiftu-
lofa cranii pifcis nares fufpicatus fit ; Ariftoteles autem Lib. 1. Hi-
ftor. Anim. cap.j). & Plinius H. N. XI. cap. jy. Setf. jo. Olfa-
dus veftigia negaverint, iagaciflime licet Delphinos olfacere fla-
tuant, qvod & Plinius Lib. X. cap. 70. de reliqvis pifcibus profi-
tetur, qvippe, qvod non omnes eadem efca capiuntur, fedprius,
qvam appetunt, odorantur. Mirum /ane! negare Olfactus or-
gana & tamen odorari vel olfacere; idem efl, ac ii dixeris, olface-
re fine Olfaclu, vel, idem efle & non efle.

JV. Meatus auditorius foramen formans minutijjtmum : Qyod

ad Delphinos in fpecie attinet, Plinius fcribit: „Delphinum

„audire manifeftum eft; nam & cantu mulcentur, & capiuntur
„attoniti fono; qvanam audiant, mirum;,, & Rajus de Del-

phino apud Willugbb.p. 28. „Nullum meatum, neqve ad

„odorandum, neqve ad audiendum habet, fi Arifloteli credimus,
„cum tamen odorari & audire certum efl. At meatus habere,
„qvibus audit, nos ex Anatome deprehendimus. Hi poft ocu-
„los funt tenues admodum & exigui, veluti in vitulis marinis,
„& multa pingvedine circumtcdi, ut vix appareant, fed in cal-
„varia auris internaeconftitutio totamanifefta fit.„ Aft in Phocs-
na meritiffimus Rajus iple meatum auditorium non obfervavit.
Philof. Tranjatl. Epit. II. 842. ibi : „We obferved not in this

„fish any Ear-holes or meatus auditorii at all , where in alfo Ari-
,.ftoteles agreath with us &c.„ & apud Willugbbcjum pro-

vocat ad §. D. Majoris Obfervationem 20. E. N. C. An. III. qvi
Offis petrofi, obicuram licet, figuram dedit. Ut itaqve omnia
paulo clarius elucescant, follicitius pro meo modulo iingula ad
Auditum pertinentia inveftigavi, iniimul iteratas aliqvando, pro
diverfo reipectu , figuras fieri , easdemqve in gratiam Curioib-
rum m sere incidi curavi. Ne autem in longum & latum , con-
tra inftitutum, dilabar, rnox figuras ipias, qvantum iufficit,
explicaturus.

Fig. 1. Integrum ospetrofum a parte , qva meatus auditorius ipfi infe- t. iv.
ritur; ubi lit. a) particula cutis perforatae. Foraminulo externo F 'g- '•
immifi tenuem fetam porcinam, qvae in canalem , coloris ex al-
bo in cseruleum vergentis per b, ultra c) intrabat. Craffities
hujus duclus circa regionem literae c) apparet, qvod rcliqvum
efl, adipe qvadantenus involutum reliqvi; conferatur Tyjbnis
Pbocma p. i<f.

Fig.2. Idem os petrofum a parte averfa confpicuum. Fi g- «.

Fig. 3. a & f3 aliud os petroium cafu ita diviiiim j ybi Jit. a) malieum Fig. j.

D 3 cum

3 o ADDIT. AD ANAT.

cum tendine fuo , lir. b, incudem, lit. c, ftapedem expli-
cant.

y efl pars averfa dimidiati Oflis petrofi hujus figurae ^ux fub lit.

(3j ubi tria apparent foramina : a, communicat cum b, & c, eft-
qve illud idem foramen , qvod a, fig. 2.

Fig.4. Fig.4. a. Fa&a commoda apertura oflis petrofi malleus a, altero procef-
fu in rimula b, qvali in alveolo mobilis, altero autem proceffu
offi orbiculari flapedis perforati c, incumbens; ubi litera d, ten-
do fuit fat validus, qvi tamen una cum incude pingi non potuit
ad evitandam confufionem lucis & umbrjc. Ad literam
|9. feparatim exhibeo a, malleum, b, oflkulum iti qvo alveolus
finiflri proceflus mallei, c.) vero incudem.

Fig-7- Fig. 7. Cochlea a fuo tegmine denudata, in magnitudine naturali ; fo-
raminulum a) fig. 7. axem cochlea: tranfiens terminatur m fora-
minulo , aj fig. 9.

Fig. 8- pjg. g. Cochlea eadem iub microfcopio piifto.

Fig-9- Fig. 9. Pars oflis petrofi (jqvae efl figura* 37, b,") fub oculo armato de-
lincata, vices ni fallor fubire videtur Labynnthi; foraminulum
a) fig. 9' meatum communicat cum lir. a) fig. 7. & 8> lit. b) ve-
ro efl canalis in foraminulo ad bafin ftapedis exiens; c) nervode-
ftinatum foramen.
Harc funt, qva: circa organa auditus Phocama: obfervare potui.

VII — XII. De fibris mufcularibus BaUnne vid. Phil. Transact. No.
367. p. 139. & aliorum piicium N0.36S. p. ipj. Crafliores & lon-
giores lunt Pifcium fibrae muiculares, qvam animalium in aere
viventium; qvare? vid. Ibid. p. iytf—iyg. confer. Num. 371. p. 73.
XVII. Delphinos felle carere — autores — autumant. Arifioteles
lib.2. Hift. Animal. cap. i$. Camelis Delphinoqve inefle fel negari
a qvibusdam ait; & Piinius XI. cap.37.fect. 74. fimpliciter icri-
bit, Delphinos fel non habere; hinc ert, qvod & Celeberrimus
Rqjusiti Willughb. H.Pifc. p. 29. de Delphino dixerit, Fel nul-
lum confpici & pag. 33. circa finem verba haec habet : „Ve--

„ficula fcllea (in Phocama) nobis indagantibus nulla comparuit,
„& Delphinos fel non habere, Plinius tradit;,, Sic qvoqve
Tyfon Phocicna p. 24. It had no ve/icula fellca or Gall-bag , as hath
becn likewife obferved byformer Writers. Imo Docrifflmus Jo.
Ad. Kulmus P. P. & Phyiicus Gedanenfis, J. D. Majorem alleg.
loco lccutus in Supplem. 1. Colleci. Vratisl. p. 120. nullum plane ve-
ftigium Vefice Jellex obiervavit, oaran tnan nid)t oie geringfte
©pur einer (BaUen^lafc t*ial;rner;men tortte^ non tarhen cum
Pliniodixit: Phocamam, qvi Delphinus alter, fel non habere.
Interim locus Plinii iupra allcgatus Jeft. 74, Viris Docliflimts

impofuiiTe

THOCAINM. 31

impofuifle videtur, Phocaenam felle,ob abfentiam veficae felles,
carcre, qvod non inciderunt in fubfeqventem Plinii textum, qvi
paulo poft, nimirum ,5Vc7. yj. difertis verbisfcribit: „Serpen-
^tibus portione maxime copiofum (fel) & pifcibus; eft autem ple-
^risqve toto inteftino,ficut Accipitri milvo; pnnterea in jecere eft
} ,Cf Cetis omuibus ; vitulis qvidem marinis ad multa qvoqve nobile.,,
Hinc Dnus de la Motte: Illuftres Autores a continente ad con-
tentum argumentafle. Audiamus etiam Harduinum in not. Flin.
Scci. Zf. ad verba, vitulus qvidem; ibi: „Ea qvoqve ani-

„malia, qvx veficula fellis deftituuntur — - affirmare vifus eft
„(Plin.) fellecarere, hoceft,' eo fellis veficulo: alterum nihil-
„ominus habent bilis receptaculum, qvem tto^ov vocant, eana-
„lemqve biliarium, qvi ab Hepatere&a abit ininteftinum — funt
„igitur bilis feu fellis vafa duo: Veficula & canalis. Prius vitulo

„marino adimit , Pbilofopb. Lib. 2. Hift. animal. cap. 1$. po-

„fterius non negat,, etiamfi canalis biliarius non rectaabiat in.
inteftinum, fed dudui Pancreatico infcratur ; Conferatur infuper
Clarifnmi Wygandi Obfervatioin Supplemento IV. ColleB. VratisL
ibidemqve pag. J2. Artedus qvoqve in Pbil. Icbtyol. p. 30. Vefi-
cam fellis in omnibus pifcibus adefle fcribit , fed ad fitum fuum
diverfam, ut inCartilagineis ipfiHepati immer(am;idem eftqvod
Rondeletius Lib. III. cap. XX. „In qvibus Hepati ipfi (fel) ad-
„hseret , vel eft in ipfius fumma parte per venulas bilem tra-
„hens, vel in ipfa eft hepatis fubftantia & in eafic, immerfus
„& obrutus, ut vix appareat, nifi conqviras cunofius.,,.
XXI. Glandula Mammas bnjus pifcis format. Ariftot. Lib. 2*deHift.
An. cap. 13. Delphinus non habet papillas manifeftas , qvadru-
pedum modo, led veluti rivulos duos utrinqve fingulos, ex qui-
Dus lac fluit, quod a fedhmtibus catulis iugitur. Kondelet. Lib.

III. cap. XXIII. „Non iblum Delphini, fed & Balxnae &
„vituli marini papillis carent : in omnibus enim diligenter pro-
„fpexit natura, ne qvid natationis impulfum & modum impe-
„diret ; — Eadem partium fubflantia mammae in omnibus con-
„ftant, venis arteriisqve permultis in corpora glandulofa & adi-
„pem definentibus. Lac compreflum exprimitur, qvod catult
„ore excipiunt.,, confer. Tyfonis Pbocana p. 2§.

XXV. Vermiculis innumeris. Duo eorum in magnitudine natura-

li; tertius, qui longiffimus eft, fub microfcopio, picli, Tab. T. rv.

IV. Fig. 5. albi plures, pleriqve rubicundi fuerunt; illi videntur Fig. y.
mares, hi Feminaej qvod etiam in Jumbricis Luporum obferva-

vi, TransacJ. Angl. VoL XXXVI Num 413.

In niedio corporis tranfparebat linea longitudinalis fpadicei co-

lorisj

ADDIT. AD ANAT. PHOC^N^.

loris; ceterum vermiculi, teretes, infecli , & qvafi granulati funt.
Si calcuhim probabiliter addere licet, relpublica horum vermium
iub iingulis Oflibus petrofis numerum millenarium longe iiipera-
ret.

XXVI. Me&ullam fpinalem. Hanc cum paribus XXXVI. nervorum
iblutam & in Tabula lignea explicatam coniervo; Cranium qvo-
qve alterum Phocamx maris ita prxparatum eft, ut non folum
meatus auditorii , verum etiam nares, proutdelineati, illaeiicon-
ferventur.

XXVII. Penis. Hujus figuram cum altero tefticulo & vefica, di-
x. iv. midio abbreviati Fig. C. Tab. IV. oftendit ; ubi a , Tefticulus ,
Fig.c. b, vefica, c, vafa ieminalia, d, Ofliculum alterum, qvale ad

latera mammarum Feminse num. XXII.
XXIX. DuBus Tboracici. Hunc ex mare ad naturalem magnitu-

dinem delineatum publici juris facere operae pretium fore judica-
- - D. vi, Tab. IV. Fig, D.

lbid. Venafubclavia maturius dijjetta. Ante nimirum , qvam de in»

vcftigatione dudtus Thoracici cogitaveramus.

S E N E C A.
Bonarum rerum etfi fucceflus non fuerit, conatus ipfe honeftus eft.

II. OB-

# o # 33

II. OBSERVATA IN CAPITE

RAJAt.

Mcnfe Novembri 1739. Nauclerus Gedanenfis, mihi familiaris, Bur-
degalliaredux, duo Capita Raj<z, fed in roftris, qvod doleo, &
ad latera, praeter intcntionem liiam, a Sodalibus navis mutilata,
nec non Caput Ajelli maximi, paucoSale condita mihi obtulit. De Aiel-
lo vide iiipra pag. 21. §• XXXII.

Qyod ad Rajas attinet, hanc fpeciem, qvodfciam, nullibi defcri-
ptam habemus. Galeorum capitapronuntiabam; ied affeverabat Naucle-
rus, Capita efle Rajarum, earundemqve Corpora in pinnas continiias,
moreRajarum, attenuata & ab uno extremo ad alterum qvatuor circiter
pedes lata poft anum appendices, caudamqve denfis aculeismuricatam,ha-
bere.

In Supina Capitisparte obfervavi membranulam, qvam Rondele-
tius Nebulam appellat , oculis , qvi mediocris moduli iiint , obtenfam
qvalis & in Galeo Acanthia aliisqve Caniculis. Pone oculos foramina am-
pla rotunda, in os qvidem pertuia, ied fimul, valvula fatis valida interce-
dente, cum Branchiis pronis communicationem habentia; exinde colligo,
qvod pifcis his foraminibus plurimam aqvse copiam , ad pulfum, excipiat^
qvam per Branchias rurius expellat.

In prona parte Os magnum. Mandibulae arqvatse inmimerisqve
dentibus inftructse, defcribunt obtufum angulum in medio. Dentes, e
radice furfum ad medietatem usqve cavatse, mox in cufpidcs acutiftimos,
hamatos, reflexx. Nares, ovatae figurse, in longum & latum produdtse,
velut ex duplicato pecline, radiis undulatis, conftrudlse. Reliqva externa
manca & truncata in fufpenfo reliqvi,ipe fretus, fore, ut aliqvando velin-
tegerpifcis, vel caput omnibus iuis partibus integrum, ad manus meas
ycniret.

Aperto Cranio cartilagineo laceraveram Mcningcm; reliqva ju-
cundum aipedmm prsebebant.

Cerebrum reni-forme ; Cerebellum fert Cordis figuram; amb«
appropriatos iibi NervosOlfadtus, vifus & Auditus diftindte ipargere viden-
tur ad deftinata loca; a perkioribus curatius obiervandos.

E Ex

g4 OBSERVATA IN

Ex medulla fpinali rami, fcrie duplicata & denfe in fubflantiani
fpinae cartilagineae vegctant.

Cranii parte illa detecla, qvam fiiPpicnbar fcdem organorum Au-
ditus , loco veficulae, q.vae maxime diaphana in pilcibus Ipinofis efl, offen-
di reticulum qvoddam fubtile expanlum, telo Erucarum confufo qvodam-
modo fimile ; fub qvo lapilli, qvos ad organa auditus pertinere reor, feic
taanifefiabant.

Ex altero Capite lapillos ipfos folvens, ecce cxperimentum im-
provifum: qvippe, intcr digitos pederentim lalvebatur fc didhis lapillus
major, in iiibitantiam fpiflamcnto coloris albi Pictofum qvam fimillimam
fucceflive abiens; hinccfl, qvod inradtos reliqverim cseteros, ut iitum
eorundem naturalem exhibere integrum mihi manerer.

Omnicura omnia picta, fingula qvoqvecaelo curatiflime expreffa
t. vi. f U nt in Tab VI. Fig. i.
F»g. i.

No. I. Mandibulac Pifcis ad naturalem magnitudinem. Sub in-
feriori Dens, furliim ad mcdietatcm usqve cavatus.

No. 2. Nares

No. 3. indigitat Oculorum regiones.
Lit. A Cerebrum.
B Cerebellum.
C Medulla fpinalis.

No. 4. Thalamus lapillorum a latere infpeclus.

a a — Idem a partibus tam prona qvam fupina.
b — Lapillus major.

a a. Loca fecundi & tcrtii paris lapillorum.
c c — Canales , quos percurrunt fluchiantes nervuli

diaphani, convenicntes , ubi literae d & e.

f. Nervorum par, ni fallor, ad oculi regionem tendens.

g. Fortc nervi olfadlorii.

q No. 5. Corpus qvod vices oflis petrofi fuflinere opinatus fum. E-

jus fubflantia Cartilaginea cultello, qva fieripotutt, at-
..tenuata; detedis iniuper canalibus flexuofis. Sub reti-
culo, qvod integrum, latitant lapilli.

Jam

CAPITE RAJ£. 35

Jam confideratis fkCetaceorum, & Cartilagineormn , & Spinofb-
rum, qvi vocantur, Pifcium Organis Auditus, eorundemqve iedibus , pa-
lam fir, in illis Gngulorum genera a fe invicem difTerre& ftrucftura & iub-
ftantia. Erenim CETACEI pilces, qvorum fcelera funr vere ofiea , &
terro refpedlu cum arboribus vcris & mere lignofis comparari poflunt,
gaudenr, ad inflar aliorum animalium, & offibus vere perrofis, & organis
audirus vcre ofleis; Pifces aurem CARTILAG INEI, qvorum fceleta
funr carrilaginofa & fumme elafiica, conferendacum plantis marinis, qvae
Kerarophyta audiunr, habent, loco oflis petrofi, iimile qvid cartilagine-
um , & organa auditus fubftantiae tartareae, friabilis, vel nimia macera-
tioue iblvendse; Pifccs demum qvi dicuntur SPINOSI, qvorum Scelcta
affinitarem habent cum plantis marinis, fubflantia Coralliis affine, fovent
fere lapidea auditus organa, coralliis qvodammodo aemula, vel ad porcel-
lanae compofitam materiam proxime accedentia.

Ex antea dic~tis etiam patebit Cartilagineorum Iapillos circumfpe-
$e efle tradandos, & cavendum eft, ne cranium ante aqvaead maceratio-
nem, nedum ad longum tempus, committatur, qvam Iapilli, qvos fecta-
ris, deprehenfi fuerint; Hi nihilominus laeviter digitis tangcndi , ne vel
in pulvcrem vel minimum in particulas abiant ; ultimum in ofle orbieular
Sturionis expertus fum.

RELIGIO MEDICL

Eigbth Edit. p. y.

Thc world was made to be inhabited by Beafls, but fludied and
ijbntemplated by Man : 'tis the Debt of our Reafon we owe unto God, and
the Homage we pay him for not being Beafls.

Tab. I.

Tab.h.

<M k \

r » » >

•: Jl • &< '

**. /#■ •*. *'"■

..fe: i

I 9SWWIS C&^^fci #« ^^0 9

^ ® s> ©*© ■ # @ $ © ."5 ll

w 4 © t.

38B »« ♦ • H "

6 ■' w

<2>£f7^

S.TKcftirr fec. Tferii.

IACOBI THEODORI KLEIN

HISTORm

P I S C I U M

NATURALIS

PROMOVEND£

MISSUS SECUNDUS

PISCIBUS^PULMONES
SPIRANTIBUS

IUSTUM NUMERUM et ORDINEM

REDIGENDIS.

ACCESSERUNT SINGULARIA:

I. DENTIBUS BAL^NARUM et ELEPHANTINIS.
II. LAPIDE MANATI et TIBURONIS.

Horatius:

Delphinurn fylvis appingit, fludibus Aprum, qvi variare cupit rcm

prodigialitcr unam.

CUM FIGURIS.

GEDANI, Uxteris SCHREIBERIANIS. 1741«

Cic. in Oratore:

Aggrediar, non tam perficiundi fpe, quam
experiundi voluntate.

GENEROSO.
MAGNIFICO CONSULTISSIMO-

D M I N O.

DNO. DANIELL

DE.

SUPERVILLE.

SERENISSIMI. PRINCIPIS.

CELSISSIMI. MARCH. BRAND. CULMBAC.

CONSILIARIO. INTIMO. ET. ARCHIATRO.

PR#SIDI. COLLEGII. MEDICI.

QVOD. BARUTHI. EST.

DIRECTORI. MINARUM.

RERUMCLMEDICIN. ET. MINERAL.

ACADEMIARUM.

C^SAR. LEOPOLD. ET. REG. BEROL.

M E M B R O.

NO-

OMINIBUS TUIS

mijjum hunc
infcribere juffit Amor, jitbet Pietas.
Singularis Favor, qvo me 5 Tibi
nondum qvidem cognitum, amp/exus
es , & qvo duce ante luftrum , ac
qvod excurrit , ad lares noftros , vel
mecum colloqvendi gratia 3 defcendi-
Jfi 5 conciliavit Amorem Tuum.
Hoc nihil Jvavius mihi cadere potuit.
Animum adjeci Amabilitati Tu.e ob-
ftricium ; &, qvod nemo Tibi pr<e-
ferendus Fide ? Amor Tuus tam

altas

altas egit radices , ut Bonitati ,

qva parentes facit ? aqviparandus

Jtt. Publicum proferam documentum :

Sollicitius egifii , ut CELSISSIMO

FRIDERICO MARCHIONI
BRANDENBURGO-CULMBACEN-

SI, PRINCIPI OPTUMO placerem,

cum Tibi me adeo placere voluifti.

Necfifficit ; Omnes fimul curas , ne

qvidem rogatus, defixifti in falute mu-

fei olim mei; qvod poft fata meafer-

vari in avum aliter non potuit y qvam

ut in thefauris PRINCTPIS deponere-

tur. Depofitum fervafii gratuni acce-

ptumqve , cujusfimt indicio fingularia

pigno-

pignora clementer mihi collata 5 qva in
PRINCIPIS GRATIOSISSIMI/>^-
tuam memoriam po/ieris meis commen-
dabo.

Poftulat itaqve Pietas, itt ar-
rham Tui Amoris caram grato pe~
Bori 9 qvod dignius rependere non pos-
Jitm , animoqve tenerrimo recondam.
In cujus au&oramentum accipe pageU
las has pari benevolo affeBu , qvo me
in arduis projeqveris. Vale , & qvi-
dem athletice ; Vale diu 9 meqite
amare perge. Dabam e mujeo XIX
Calend. Februarii MDCCXLI.

PISCIBUS, per PULMONES
SPIRANTIBUS,

IUSTUM NUMERUM et ORDINEM
NATURALEM REDIGENDIS.

>wiuMmwn'Muwl?

§. I.

emo facile inficias ibit , qvod in Hifloria naturali ftudii la-
bor fit infinitus, mendisqve obnoxius , qvandoqve non
levibus ; a) hinc ( monente Rondeletio ) „omnia cir-
„cumfpicienda , diligenter oblcrvanda , experientia,
„qvando licet , comprobanda , qvia tot tamqve miranda funt naturac
„opera, vt nondum omnia penitus, etiama diligentiflimis, perfpici po-
„tuerint, femperqve reftent aliqva perveftiganda.,, Hocadeo verum, ut
longe abfit, qvin probe noverit , qvi vcl primis labris attigerit Pifcium
biftoriam naturalem, fuapte natura nimium implicitam efle, qvam vt facili
negotio abfolvi poflet. Accedit antiqvorum aeqve ac recentiorum incre-
dibilis difcrepantia, qva perpetuas huic ftudio tenebras offuderunt; refor-
midata pariter credulitas , imo autoritas, fepius nociva, qyamHanne-
mannus b) „illam peftcm vocat, qvae tot jam fecula homines occacca-
„vit, ut nimium tribuerint autoritatibus , ficqve fpreto Naturac libro aber-
„raverint. Multa: exinde fiint enatz hallucinationes, unde fufpe&a red-
ditur multorum pifcium biftoria.

a) Confcratur celel). Carel. Ltnnxus in ei/erv4t. 4c[ Refitttm ditimAle Ke, i,

b) Efh. N, C, G. Dct, 11. &n, V.P.tf t-

*A §• II.

& DE PISCIBUS

§. II.

Ut filentio praeternavigemus pifces ineptos Joannis Cube , qvisunqvam
vidit Scolopendram cetaceam ? cujus formam Kondeietius a) bona fide
cxbibet acceptam ab iis , qvi in India talem pHcem vidifle affirmarunt.
Qyis, qvaefo, crederet Ludovico Granatenft b) qvac de cete admirabitis
formae illiberaliter narrat. Qyid fibi velit BaUna mujculus ? ignoramus.
Neniini BaUna vera mujteiarum more barbata unqvam fuit obvia. Qva
ratione autoribus indifcriminatim cetacei audiant Bal&nx , haefitamusj c)
neqve certi aliqvid dc Balecnisxn utroqvo moudtttiiln dpntatis pfKrmor» poi-
fttmus, d) adeo incompleta eft earum, licet maximorum fiib iole re-
peribiiium animalium , hiftoria. Qyid de fijlulis in cute duplicibus,
qvandoqve mirabilibus, dicendum? Non poflumus non meminifTe iterum
Rondeletii e) „d>Aoc, Fiftula pifcibus qvibusdam, per pulmones ipi-
„ranribus, meatus five duclus , qvo ipiritum hauriunt, & aqvam in ore
„collcclam rejiciunt, ab intima palati parre ad extimam perforatus, du-
„plex, feptoqve diftinclus, nariumqve noflrarum foraminibus ad palatum
„deduc~ris qvodammodo proportione refpondens. In extima parte NB
„unicumforamen r apparet figura Cliterse, in qvo operculum eft, ex earne
iy pingviffiulis impofirum, qvod eas aperit &operk. - — Hicobiter repre-
„hendenda eft ejusaudacia, qvi Sueviz picturam edidit ; fiqvidemBalsnas
„canalibus adeo eminentibusexpreffit, ut aures efle dicas , qvofit, utplu-
„ra alia ex pictoris potius arbitrio, qvam ex autoris fententia depida eile
„credam, ut ex aliorurn piicium figuris conjicere.licet.j

"3>

») De Pifc. Lii. XVI. t*p. XF.

b) I» fro cattcbifm» «Jfintm c.tp. XXJ. til. XVI. ie trtatient mttncK. Conf. M. A. St»
•otrinnt Ztetomix P*rtt iV. p. 3 7 $.. & Clnf Exet. L. 6. t. 1 6.

e) In tantum Ronilelet. Lil. XVJ. c*p. XI. tfubium toffit; „Antirjvo» , (cificet, BaljerW
„nomine unicanr duntaxat betuarn jntcllexifTe, qvo aunc pitcatotes Santonki & Hi»
„fpan», ad Phrfeeres Si OrtAi Alles^vt frtgrtmitt & BaJacns perfimiks bcluij
Y^ttntuntmr.n

«?) Forlan Ot e* oceafionem cfeJit , fntrodWcncTi norrnuffas; BaTscna» m utraqve mancTibuta
dentatas-; SieCatena mmorfn utracfvc wandibuFa dentata Sibbjtfi , non nrfi orea eft;; Et
& revera» dentur Bala:»! &iles r eanim tamen hrfloria valde incompleta ujqveadhuc e0>

e) Lib. lli. caf. X. eonf, iaffa §. XXXIII. ln netit b)

§. iir.

Vereor , ne eo referenda fint , qvar Sibbaldus in Thal^nologia de
Baltenis duplicifijlula inflrudris nobis rehqvit j qvem viri in Ichthyologi-
cis celebres fecuti iunt, undei Bakui» dupiie». iiftula in roflro j qvx

Sibbaldo

PER PULMONES SPIRANTIBUS. 3

Sibbaldo dicitur Tripinnis, nares habens cum roftro acuto &c. Balaena
fillula duplici in fronte, qvae Sibbaldi: Tripinnis maxillam inferiorem ro-
tundam &c. habens ; Porro Linckii : a) Balxna firtulis mirum in mo-
dum ad Nares, inrtar cornuum cochlearum, qvac vulgo audiunt, promi-
nentibus ; & plures variorum autorum. Forte prscter eorum culpam
ejusmodi firtulse prsrernaturales talibus pifcibus infcriptse, qvod vel minus
accuratas nadti funt figuras, vel frivole pidas. Forfan & Sibbaldus non
vapulat, fi pcr fiftulas duplicatum fontem vel duplicem duclum hydrago-
gum in cranio indigitare voluit, in cujus locum alii duas fiflulas in exti-
ma parte capitis, cutem dupliciter perforantes, introduxerunt, ficqve in
norabili verlati fimt errore; & qvidni? Si enim Balaenat, alias Finfifcbe,
b) fimiliter Nordkaper, c) ex omnium autorum unanimi confenfu,
imo DJp/ww vel Porcclli marini d) & pifcis Narwbal e) unicum fo-
ramen in cutc, aft duplicatum fontem five fifiulas duas in cranio habent,
necefieert, ut qvadruplices firtulas fupponas in cranio illorum pifcium,
qvorum duo dirtinfta foramina in cute, per qvz ejaculantur aqvam, ur-
gere, vel etiam Wormii, Tulpii, Scheucbzeri & plurium autorum figu-
ras feqvi velis, qvi Narwbalem ptfhmi exhibent ex duabus fiftulis aqvam
diftinclis radiis rejicientem, (Valentinus ex tribus); qvod tamen nemo
facile affirmabit, nifi qvi ejusmodi pifces vel eorum crania, nec vidit
nec obfervavir. Multos itaqve fefellerunt minus accurarae figurz , qvibus
non rtatim fides danda , alias & apud ipliim Rondeletium Priftis , pi-
fcis Cartilagineus , cum firtula in capite pidus , mox degeneraret in pi-
fcem Cetaceum ; qvem iple Rondeletius pro tali habuk. f)

a) In CelltS. Vr.itisl. Tentum. XX VII, f, 77.

b) Vid. Xlt-.mS rtette ©rontertOifcfoe Sifdicvcy Vart II, eaf. Vll.
C) Ktli Caf, S. Sfti f. itf.

d) Vid. infra f XXIX. & $. XXXI, /'« nttit.

t) Vid. infra f XX.

f) Lib. VI. c*f. XV. Mlrov. icCetii f. 6 '91.

$. IV.
Unde vcro Rondeletius , & qvi eum fecuti funt , relatum habeant,
Orcam dentibus latis & ferratis inrtructum efle, nos omnino latct. Vin-
dicabimus Orcam, hadtenus pifcem erraticum, in Familiam Delpbacum;
qvem Tbeodorus Hafeus Leviathanem, i. e. Balacnam omnes reliqvos ma-
gnitudine & formidine fuperanrem , ftatuit; nec obliviicemur exhibi-
tionem cranii & dentium hujus pifcis.

*A 2 §. V.

4 DE PISCIBUS

§. V.
Sane, &noftris temporibus Narrationes aliqvando funt vagte; qvae-
dam faliae; qvibus, ii illico fidem habemus, vagam utiqve concinnamus
hifloriam , ne dicam plane falfam. Exemplum fit narratio inter Nova
Berolinenfia Anno ijjo No. izi relata:

„Pifeatores Almeidenfes in pqrtu Ulifliponenfi eodem anno necafle

„Balaenam, cujus longitudo fuit 65 ped.-craflities 32-alritudo 10-

„Oris autem circumferentia 52-in qvo VI. homincs eredi commo-

„de conflare potuerunt. Os dentibus fuit inflruclum NB. CCXL,

„qvorumXIF. NB. VII. ped. -reliqvi III. cum dimidio pede. In

„Iummo capite fiflulae duae-oculi 9 pollices longi, eorumqve di-

„ftantia ab invicem 9 ped. cum 9 poll.„

llne ulteriqri defcriptione. An fuerit in utraqve mandibula dentata, nec

ne, relatio deficit; mancam valde, fi examini fiibjicitur, hujus piicis

hifloriam fubminiflrans , imo, qvod ad dentium magnitudinem, nec non

numerum, attinet, omncm fidem fuperans. Haud aliter relatio compa-

rata efl , qvae Novis Lxpjietifibus Anno lj^ofnb No. II. 16 Febr. inferta

de Batana & ejus Catulo (qvi, nondum bimeflris, minimum 18000 libras

pependifle creditur) juxta Biicayam, ad Caflrum de Urdiale, nccaris:

„MaterIongafuic26UlnasHoiland. velLII.pedes, crafta pedesLVI,
„cujuspinnae XXVI ped.longae; lingva penctens4728 libras. Virgae
„corneae iuperarunc 816, oleum crafTum ex adipe 26100 libras.,,
Manca pariterin reliqvis, qvse ad naturalem hujus Balarnae hifloriam omni-
nodefiderancur. Nec mirurn; qvippe avarae & infatiabiles furunculorum
manusBalaenarum naufragorum integritati parcere nolunc , ut viri curiofe
docli lucrarentur rempus rite examinandi vafla illorum volumina, prout
de ruflicorum inhumanitate conqveritur M. G. Hannxus in Acl. Medic*
Haffiu II. 6"j. occafione Bal&nae anno 1672 in Fionia captae.

§. VI.
Hax & qvae plura , qvibus difficultatis aliqvid fubeffe fufpicio foret,
fufficienter probant , qvod in ienfibili , prout vel cceco manifeflum fit,
Sentketo usqve adhuc verfemur; Ideo non parum fuimus folliciti de con-
qvirendis fubfidiis & adjumentis, ut viam nobis aperiremus eludandi, &
piices, qva fieri poterit, ad natura/em ordinewredigendi y qvos merito
anteccdenc PISCES, ficdidi, CETACEI.

$. VII.

Operam hanc dclufam exclament, qvibus conflat , id ipfum maxima
ex parte jam praeflitum. Sed forte eos latebit, haud pauca magis fiden-
ter qvam vere tradira efle; qvod tamen cum pace Illuflrium & Dodtifli-
morum Virorum in medium prolatuni volumus ; magni facientes alio-

rum.

PER PULMONES SPIRANTIBUS 5

rum lucubrationes, vigilias & fudores, qvos, nullis difficultatibus deter-
riti, flrejiue fuftinuerunt, utHiftoriampifciumnaturalem, etfinondumex
omni parte, promotam redderent; imo, veritatis fummopere ftudiofi,
peramanter cupimus , ut Viri in Hiftorta naturali confummati propofitio-
nes noftras, nondum qvidem abfolutas, fifolvendas judicabunt, abfol-
vant, corrigant, amica manu rejiciant, meliores impertiantur, & opellae
huic arqvi boniqve confulant, in mehus vertendo hallucinationes nofiras.
Interea non omnem fpem profligamm credimus, fore, ut opera noftra vel
aliqva ex parte prodeffe poffit, minimum illis, qvi in hoc ftadio hifloriae
naturalis vel parum, vel plane non, ver/ati. Nantium a) qvippe gre-
gem in talem ordinem&ad ejusmodi cbarafferes redigere periculum facie-
mus, qvi non facile fallere qveant vel illos, qvorum ope indigemus , nou
lolumad adipifcendos pifces ex diverfis manbus, fed qvoqve ad addifcen-
dam horum Hiftoriam ex illorum obfervationibus & rclationibus; qvae, fi
folidis nituntur fundamentis, iaccm prx ferre poftunt Ichtyologi<e critic<e , ne
Apros in mari pro pifeibus venemur. Hoc nihil habet juflaereprehenfionis.
Natura enim fimplicitate fua ordinem a fapientiffimo Creatore fibi praefcri-
ptum iervat feqviturqve plane abfblutum, qvem, fi nimio fludiorum ami-
clu bullatumexhibemus, difficulter affeqvimur, qvinimo fludiofc negligj-
mus. Ordinem igitur naturalem lecuti , indochim qvidem fimplicifii-
mamqve mcthodum ex illo petendam experti liimus rclpondiffe votis no-
ftris de longinqvc adimplcndis, refpondiffe fimul in khtyopoliis noflris;
undiqve enim pifces defideratos, citra pcriculum. fruflrationis, na&i fu-
mus ex manibus plebecula: gentis , utritisqve iexus..

a) Qvorum dcfinitio in xtijpcT. §. /. Conferantur pifcium deiinirioncs CtUbcr,. Rajt ' *f,
WiUnghb* & beati Artedi in Icht, fuis lofis»

$. virr.

Vix enim, ac ne vix qvidem, Nauticam Gentcm edoclnm redderes,
qvid ex. gr. fibi velint: Pifces Cetacei, Cartilaginei & Spinofi ; cum vel
Eruditis hire dilpofitio aliqvando, & multum qvidem impofuit, ut pi*
fcibus cctaceis annumerarint ex genere Phocarum animal Manati, man-
fuefcens valde & hominum geuio fe accommodans , pilofum , in oftiis
fluminum praecipue habitans , & gramine ac alga vefcens a), Tauros
Marinos, Rofmaros, Leones Marinos b) & paria ; circa cartilagineos
vero Attilos , Hufones , Acipcnferes , Strelitzos &c. qvi in capite bran-
chias habent , ac edentuli & ovipari funt , commifcuerint cum Canibus
vel Lamiis, G^/a/fimilibusqve, qvorura branchia: pone eaputad latera,
fub cute incifa , latent , & qvi infuper vivipari, voraciffimaeqve belluac
funt, ' plurimum horrendis dentibus inftruclae. Hanc confufionem jam
Paulus Jovius c) fuis temporibus miratus eft; „qvomodo nimirum
„Sturio maleficus e& poffit, qvum dentibus omnino careat, iic fortaffe a

*A 3 „natura

$ DE PISCIBUS

natura formatus, qvoniam pifcibus non alatur; ridiculumqvc fit dicerc,
"Sturionem in pilces grafiari per ipfam tantum lafciviam.,,

a) Vid. Wormii Mufeum f.rSi &"/• Exct - -l>°sqYC «uteret paflfim , & infra $. XLIII. feqq.

b) l\olb. Caf. B. Sfei f. ioj. Roniel. f. $9 1.
C) D* Romanis fifcitus Caf. If.

$. IX.
Minus a retfto tramite aberrabunt , qvibus familiaris fa<fta fuerit fim*
nliciflima Difpofttio , qvod alii gaudeant

™~-.™ [PULMONIBUSl B _ __-"

PISCES JBRANCHIIS f & 1 vod Plfces

PULMONIBUS przditi fint omnes, qvi Fifiulam (vel plurcs, fi verum)

injummo capite habent , unde aqvam in ore colleclam cum impetu reji-

ciunt; fubcuteglabra&facilevulnerandaadipofi, caudaqve conflanter hori-

zontali; breuius: Pifces, cute glabra, adipofi, caudahorizontali, aqvam

hauflam per fiftulam in capite cum impetu rejicientes 5 ita enim e longinqvo di-

gnofci poflunt ; breviflime: Omnes Phyfeteres i. e. Flatores ; nam<£-cW_Fla-

forem fignificat, & Hefycbio (pvcratiT^ fiftuhmFiicium Cetaccorum denotat.

Porro,qvod PISCES BRANCHI ATI duplici modo fint confiderandi : vei enim

habent

od a xt^ut a dttkt Wracula pone CAPUT
BRANCHIARUM </ . . _.-_„__,
[Opercula m CAPITE

, _ _ , fad Latera Thoracis
Spiracula fita funt vel < . . _ _,
r [m lpfo Thorace 1. e. rn parte corpons prona.

Vix ac rie vix qvidem branchiac per fpiracula pone caput palam confpicuse funt ,

fed fub cute tenaciter latcnt , faltimper incifuras lunatas conflanter qvinqve,

vel per toraminula , aut oblonga aut rotunda , five unicum five plura indicata.,

acnonnifiviolentamanu, &cuminteritu pifcis detegendar; hinctalium pi-

fciumBRANCHI-E, five in caput vegetent , utin„tt£«iV/domniumautorum,

qvac Artedo Murxnac(\ y five in lateribus vel in thorace radicatz fubfiftant ,

nobis audiunt

OCCULT/.1 five OPERT/...

Opercula branchiarum in capite pifcium buccas conftituunt ,' funtqve

vel {membrInS * dpul/tm a) ™W ia *™P e " bili *> &. **.

ne dirficultate vel dilcrimine vitar obfervari & numerari poflint BRANCHI./E}
hinc nobis:

DETECTiE five APERTyE j

& in hoc a Rondeletio b) ac aSeverino c) receflimus, qviordineinverfoBran-

dhiasin capite OVERTAS, /piraculisvcroponecaputdoiinfas APERTAS di-

xcrunt; Nihilomiuuscuilibctlibcrummanet, loqvicum laudatis Autoribus,

.: dum-

PER PULMONES SPIRANTIBUS. 7

dummodo diflincla habeatur ratio branchiarum , qvas vel Opertas vcl
Apertas ialutaverunr. Pi/ces in Nuce omnes exhibet Tabula praefens:

PULMONIBUSj qvorum univerfalis Charadler: Foramen, aliis
Fi(lula y in fummo Capite, unde aqvam cum
impetu rejiciunt.

~iub incifuris lunatis , conflanter

\adLatera>

TponeCaput;} utrinqve
BRAN-! occultiSy

PISCES
vel 1

gaudcnt

qvinqve.

(ub fora minulis j oblongislunico vel

vel rimis [rotundis jplurib.d)

rniiic«l ' [jnpwte pronas fubincifurisconftanterqvinq;

1 I H«* operculis ofleisl , • - . fe

[inCapite; «p^ir, jlub f^WfS»

a) In animalibus terreflribus pulfuscordisqvadruplus diciturdum femtl refpirant ; cum vcro
circa pifces liatc rcs nendum fit expedita, dixiutut opercula ad pulfum mobilia.

b) Dc rifcikui Ltb. IV. p. lof.

c) De Rtfpirat. fifc. Difp. I. p. x\ o.

i) Artc&Ht Vhil. Itht. p .? # Petromyzum i. e. Lampttram non habere branchias ai*> M
pulmoncs, «foramenqve in medio capite-duclu continuo inter torpora pulmtnum
„longitudinaliter cxtenfb procedcre, & cum aptrturit pulmonum interius procul dubio
«communicarcj, id Defcr.fptt. p. l#; in Crt/int vcro Ctntr. JVto p. ^flcribit:
«jvod Pcttomyzonf trA/uiaa pulmonum fcu iranthiarum utrinqye /cpten» Iwbcat. D«
hoc pifce in Miffu 111.

$. X.
Res, pro hacvice, nobis erit cum PISCIBUS, qvi PULMONIBUS
prarditi; qvosomnes (§. IX.) PHYSETERES appellavimus. Nc autem
novaminis reum nos inculpent , qvi magis delectantur nominibirs , qvibus
indifcriminarim ufi funt antiqvi : Cetaceorum niinirum pilcium, &
BeUuarum marinarum, lubenter rationes fubjungere volumus, qvibus per-
moti nomina illa deferuimus. Novimus Cetwn communiter fignificare
omnem pifcem majorem, qvi eatulos parit non ova ponit, cum tamen in eo
fenfu & Canes Carcbarite , f Galei &c. forent Ceti , vel pilces Cetacei y
j. e. catulos vivos, (eodem modo, qvo vipera, ut loqvitur Plin. Lib. I.
cap. V.) nonipfaova, excludentes; a) Porro, qvod, praeter reliqvos,
Bal&navera, omnium facile maxima, edentula efl & adeoimbellis, ut
non nifi a vermibus adipofis elcam qvarnt ; e eontra Lanrie & cacreri ex
horum familia ob truculeiMiam & voracitatem paritcr BelJuie audiunt^
cum tamen pulmonibus non gaudeant, hinc atqvivoca Cetorum & Bellua-
rum nomina mifimus. Magis, primo intuitu, nobis arrific Titutus: Piagiurus
i. e. cauda lata, vel plana, Plat-Schwantz , f ub quo Petrus Arteius in ordine Vto

omnes

g DE PISCIBUS

omnes Pifces Puhnonibus t efpirantes comprehendit ; verum enim vero , re
paulo attentius confiderata , a fentcntia folertijjtmi Pifcium Indagatoris, hoc
in paflu, nobis recedendum efle, adinvenimus. Prout enim nova nomina
quandoquenova pariunt incommoda,non ab omnibusfacile refolvenda b\ fic
verumequidemefl,quodiVtf < p7'«r/, quoadinterna, cumQyadrupedibus pilo-
As(quidnietiamcum illis, qua: pilis carent, e gr. cum Armadhillo) magnam
partemconveniant; porro, qvodp/««# laterales, tanquampartes;externse,fi
excoriatxfunt, cum pedibus qvadrupedium, imocummanibushumanis c)
comparandae;a(r,nemotaliaabexternohabitudijudicabit,fed cultro anatomi-
co vel fecuri opus habebit , qui comparationem inftituere velit ; neque indoles
&ali3e proprietates piicium inexternocorpore confpicipoflunt, Arted.Pbil.
Jcbth.p.87- Qvodveroad<fcWf\rattinet, a quorum&pinarum numero d)
charaderesgenericidefumendi, notumeft, non omnes pifces Plagiuros efle
dentatos, e) etiamfi ClariJJtmus Autor Iaminas corncas nonnullis Balamis
dentium loco efle , nobis perfuadere cupiat , de qvibus tamen vid. Rondel.
Lib. XVI cap. XI. p. 476 s &nifiunicum, quod fciam, animal pilofum,
nimirum Tamanduam quadrupedem, haberemus edentulum, difficultcr,
habito refpedu ad dentes, cumreliquis Quadrupedibus comparari poterunt
Plagiurus qui Bal<ena vera Zorgdrageri — BaUna albicans — Baleena eden-
tulaDalci , quac NB nec dentes nec laminas habet ; imoplurespifces, qvi
communiter appellantur Cetacei. Quid ergo obflaret, qvo minus Pbyfeteris t
antiqviflimum qvidem fed multifarie vagum nomen modo amplectemur,
hocque titulo PSICIUM ORDINEM PRIMUM infignircmus? f)

+) Canem Carchariam V.iulus jfi>C/«/ Bovem Belluam efTe , nullus dubitar. De V)fc.

Rarn. Cap. III.

3) Sic Fai. Columna in Dijfertat, Se purpura p, XXXI. Lamias, Carcliarias, Maltas cc-
tacei generis efle perhibet, & pag. XXXVII. plus fimplici vice cetaceosappellatConf.
BeUan. de Atjvat.Lii.I, Cap.X. ie cetaceis eviparis fpinofs ; ibi : „Spinas habent,

„oflium loco , alias aliis majores , qui fpinofi pifces nominantur, quorum nonnulli
„etiam cetacei funt generis. Omnes tam magni, quam pufilli ova pariunt ; qvam-
„obrem non folum a qvadrupedibus amphibiis , fed etiam cctaceis viviparis icccrnendi
„raihi vifi. funt.,, Ecce xqvivocationes cetaceorum Pifcium , nec levcs !

b) Pie defunilus Scheuchtjerus eryBogr. Hetv, p, ilf. ad titulum Gryphites : uffitUC

„5Kahmen muffen nicf>t eingefuhret mcrben o&ite SReht , unp bat Luydius in feinec
.■neuen ZBfcttv-.Sfyul noch nicfpt triel gern=3una.er.

t) Conf. Epit. TransaS. Vhit. III. j , dc pinnis Phocxnse & P, L, Sachfum in Monocen-

relogiap. yg de pinna Narvvhalis.
6) Secundum Arteium in Vhil. Icht. p, j j n, if^.
e) Recle Th. Bartholinus AB. mei. Hafn. 11. 6p. „qvemadmodum non ex qvovis Bala:n*.

„rum Gencre Spcrma Ccti extrahitur, ita nec Dentcs in onmibus invenias.,,
O Conf, §.//, in n»t, c)

§. XI

PER PULMONES SPIRANTIBUS 9

§. XI.

Diflribuimus autem PHYSETERES in BAL&NAS, NARWHALEM,
vcl Mmodontem & DELPHACES iive Porcellos.

§. XII.

BALfliN/E nobis audiunt : Pbyfeteres , qvorum caput tertiam
propemodum partem totius corporis ablblvit ; qvo charadtere a reliqvis
nocanter fc diflinguunt j iuntqve pilces primae magnitudinis.

NARWHALf. Monodm Artedt, eft Phyfeter, cujus caput ad reli-
qvum corpus adeo parvum , ut Acephalus vidcatur. Os non nifi unico ,
led praxlaro dente exferto armatum ; hinc redte Monodon. Inter
Phyleteres medix eft magnitudinis, rariflime enim XVIII pedes excedit.

DELPHACES f. Porcelli^ funt Pbyfeteres , capite in roflrumpor-
cinum exeunte ; ore in utraqve mandibula dentato j Tripinnes j ulti-
tnz magnitudinis.

Horura Synoptica Tabula:

f l BAL£N#.

fi In Dorfb Ixvi apinnes.
f L Edentulae ^ 2 In Dorfo gibbo apinnes.
13 In Dorlb pinnatae.

II. Dentatac

PHYSETERES^

H. NARWHAL £ Monodon

Dorfo lacvi apinnes.

Dorfo lcevi pinnatac.

Dorfo gibbo apinnes.

Dorib gibbo pinnatar.

lIIL DELPHACESb)f.PorcellH

fimum, exeunte:

Capite in roflrum porci-

num t

Orccu

Capite in roflrum porci-

num reclum & Iongura

protenfo: Delphinus.

Roftro redto, brevi, &

obtufo: Turjio. f. Pbo~

ttena.

Verbificationes fi qvis defideret, componat nomina grarco-latina ; mihi
& minus exercitato in hoc artificio , & nimis occupato non fufficit

*B tempus^

io DE PISCIBUS

tcmpift. Sufficit animi mentem explicare, ut, qvid dicere velim , in-
telligi pofiit.

a) Pie defunelus Artedus in pifcium Ordine Qyinto VII Genera numeravit. Horum

primum Vhyfeteris nomine, vere grseco -latino, (id. Nom. Gen. f. gej infignivit;
cum pacc tamcn dicam : me non pofle, qvin & reliqvos Phyfeteres effc cognofcerero
i. e. Flatercs ; Iricheche ( §. VI 11 & '»f r * §• XL 1 1 1 fe<j .) ncc non Sirene
exceptis ; qvos pifccs efTe non deprehcnrlo, cum laudato autore Phil. lehtyel. f. 2.
Sthol. faciens, qvi malc fert, a qvibusdam Animalia aqvatica pedata — in nume-
rum pifcium recipi ; & qvidni i fi enim Trichechus Animal bifedum & filofum
pifcis foret , licet interdum in terram ffonte egrediatur , ( id. ibid.) potiori jure
animalia fodicifedi.t ac flumoft, ut Colyrnbi , qvi nunijvam in terram egrcdi poflunr,
effent pifccs. Confcratur Rajus in Hift. Pifc. Willughb. Li'b. I. Caf. I.

h) Novimus eqvidem, eundem Autorem in Reform. nom. gener, ean. fec. poflulare,
ut omnino deleantur nomina qvadrupedum piloforum, Avium &c. , nobis tamen
adeo placet loqvi cum Antiqvis, ut temerc illos pra:tenre non valcamus, ubi nul-
lum obfcuritatis inhifloriam naturalem introduccndie periculum offendimus ; &■ qva:fo,
fi vir beatus Philofbphiam Siderologicam nobiscum communic-fl-t , Urf.im majorem
& minorem, vel cactera fidcrum Etyma ab animahbus qvadrufedlbus, avibut , Diis ,
Hcroibus &c. defurrpta, non fme infigni Aflronomia? confufione , refcrmare coa-
_tus fuiffet. Nullum autem damnum fana; Philofophix , confeqventer & nullum

pra:judicium Hiflorix naturali imminere crcdimus, fi e. g. Cancri ccelcfles, !t
terraqvei, vel canicula flelia, canisfidus, canes terreftres pifcesqve canes ulterius
valcbunt , qvod valuerunt ante > dummodo diflincla fingulorum habeatur ratic.
Qyodfi autem cmnine fcrupulofi efTe debcremus , alitcr non ficri poffet , qvam ut
deleretur Clarijf. Anteris Genus Delfhini. Peiindc eni-m e(l, utrum Porcum

appelles De/fhinum, mutua.o nomine $s.\Qa£ ex Grxcia, an vcro fumpto no-
mine ex Latio j conferantur IViil^hb. Lt'b. 11. caf. _ & Jrtedus Nem. Gener. f jttit.
Helfhinus. Iiho , fi vel a _.A<p_c, vulva , (Art. ibid.) trahcretur nomeri
Delfhini , fefitm Gener.t ordinis Qyinti fubfiflere non poffent, fed redttcenda forcnt
ad stnicum i omnes cnim Pla £ iuri cffent Delfhini . qvod emnes fer vuivam
fariunt.

§. XIII.
FAMILL/E itaqve Baknarumab Ore vel edentulo veldentato, GENERA
a qvalitate Dor/i defumpta. Hi eharackres mox cuilibet in oculos inciirrunr.

$. XIV.
BAL/_.Ny£ EDENTUJ-_£

T r ... , , _ In Dorfo kvi apimies.

ln lupenore mandibula laminis iive virgis corneis donata-, mit Baarden

oder

PER PULMONES SPIRANTIBUS. u

BAL£N;<E EDENTUL^

In Dorfo favi apinnes.
oder Fifchbein verfehen 5 qva: laminae omnibus edenrulis , unica Batena
Dalei excepta , communes. # Anglis :. Bone whales. Schoneveldius
virgas corneas fruftra qvarrit juxta coflas , qva: lpinac proximx funr.
Conf. Rondelet. p. 4J '6.

1. Bakna vera Zorgdrageri. Balaena vulgaris edentula, dor-
fo non pinnato Raji. Addit Rajus a) prarrer Bcrnar-
dinum etiam Rondeletium ipfi fiftulam denegare ; verum
Rondeletius l. c. diicrtis verbis loqvitur: „Balarnam vete-
„rum non efle, qvam fine fiflula defcribit, fed fivshtiiiv
„Ariflotelis, qveni Gaza curti Plinio Mufculum marinum,
„qvi Balamas atitecedit, vertir,,

Sic ruit in rupes amiflb pifce fodali
Belua, fiilcaudas qvi praevius edocet undas,
Immenfumqve pecus parvo moderamine caudx
Temperat, & tanto conjungit fcedera monfiro.
vid. tamen fupra jf II. & pluribus autorem b). Ipfe ve-
ro RajusBa\xnx vulgari geminam adicribir Fiflulam, fecurus
MartenfiumLib. III. cap. VII. „Boven op denBugchel(fcil.
„capitis) is aen elcke Zyde een Blaesgat ; 't een tegens over
„ t ander , van beyde kanten krom gebogen , gelyk een
„Iatynfche S , of als 't ingefneedene gat in een viool. „
Sufpicamur tamen, Martenjium per dupliecm fiflulam in-
telligere duplicem dudtum hydragogum in cranio, ex qvo
aqva in fimplici , fed amplo foramine curis, figurse qvac
eft lirerar S, colledla rejicirur; & hoc modo fecum conci-
liari poteft idem Martenfius Cap. VI. fub tit. 4 Butjkop in
verbis: „Hy (Balama Dalei) heeft NB. een Blaefgat
„boven in den Neck , vvaer door hy 't water uytblaeld ;
„doch niet met fulk een kraght , of in fulk cen hooghte,
„als de Walvilh, die 't Water uytwerpt NB als uyt cen
„Springhbron ; doch de Burfhop doet fulks op de wys ,
„als of ick Water uytfpoogh NB uyt de geheele breedtc
„des monds.,, Sic qvoqve de Vriefius in notis ad Marti-
nieri cap. XXXVII comparationem inftituit Capitis pifcis
Narwhal cum Capite Balmte ; Utriqve duas fiftulas afli-
gnans ; cum tamen extra ullam controverfiam flt, Nar-
luhalem non nifi ex unico foramine (§. III.) in iummo
capire aqvam ejaculari ; addimus verba autoris: „'tHoofd
„van de Vilh Narwhal vergelyckt fich met dat van een

*3 2 Wal-

I2 DE PISCIBUS

BAL£N£ EDENTUL^

In Dorfo Uvi apinnes.
„Walviih ; hebbendc in 't booven deel NB twcc gae-
„ten , welke van de Kop af tot NB in den mond door-
„gaen ; „ ex qvibus verbis palam fit , Vriefivm per duo
foramina intelligere duplicem ductum hydragogum in cra-
nio c). Inhabilis eft Balarna vera ad venanduni alios pi-
fces, qvod laminx cornes ad Oefophagum usqve pertin-
gunt, gulamqve valde anguftam reddunt, non nifi vermi-
bus adipoiis veicens. d)

a) Syn. Pifc. f. 7.

b) Et Plin. H. N. Lii. XI. eaf. XXXV. Seff. LXIt. jtem JElian. Lii.lt.

caf. XI II.

c) Conf. K^olh caf. B. Sfei f. jjf, ubi cfe Bafecna Boreali, Nord-Caper:

Hefcer nttb fnnter ben 2fuo.eit nacl; fcem 3?u(fen ju, frafte etn je&er
cin Jiemtfc$ groffe^ i*oc|> — mkt)t$ mir, reie kt> oft oep itbttu
fcigcn gefef)en, ntcf)t attfcer^ twfafnn, at$ wavt mitten ia fcetn
SBafJer eitt Defettt-erer 6prittg=25ntuneit anfa.e&aitet.

3) Reliqva apud ZcrgHragernm . Martenfium 8c in Trantatr. Plt/i. V*l.
XXXIII. No.3$7. f. t;6.

2 BaUna albicans ; Weisfilh Martenfii & Zorgdr. Et efca Ba-
lsenae vulgaris & Harengis , Afellis, fimilibusqve vefcensj
qvod cornca* laminae ipli non funt impedimento ad devoran-
dum innocuos piices.

3. BaUna glacialis ; ita communiter : Eisfifch:

a) Auftrafis ; Zud-Eisfifch» dorfo valde depreflb , Zorg-

drageri.

b) Occidentalis ; Weft - Eisfifch ; dorfo rninus depreflb,

Ejusdem.

c) Borealis ; Nordftaper , Ejnsdem.

Vefcuntur &" efca Balarist vera & Harengis &e. Adeps ea-
rum majoris eft confifteutiae > ideo non adeo follicite qvsr-
runtur. Figuram Borealis vid. Epb. N. C. G. Dec. II.
An. VII. Obf. XXI. Optamus meliorem.

In Dorfo qibbo apinnes.
1. Gibbo -unico prope caudarrr. Angtisr The Bimcb orHum-
bak-Wbale. Gibbus inagraitudinem Cjpitis humani fuperat.

Laniins

PER PULMONES SPIRANTIBUS, »5

hALMNM EDENTUL^

In Dorfo gibbo \apinnef.
Laminac cornez hujus Balatnae parum valent, antecedunt ta-
men bonitare laminas Balamae pinnatae vulgo : Finfifch.
vid. Transacl. Pbil. Vol XXXIII. No.jgy. p. zjS-

2. Gibbis vel Nodrs fex. Bafcna macra. Anglis : Scrag-
Whale. Figura ad Balaenam vulgarem accedit, & qvan-
titate adipis illam adaeqvat. Laminae corneae funt albx.
Pbil. Trans. ibid.

In Dorfo pinnatt.

1. Ore BaUnz vulgaris , Iaminfs corneis donato»

a) Balaena edentula, corpore ftridtiore, dorfo pinnato Raji.
Finfifh Zorgdr. Phyfeter Gefn. Anglis. Finbak-Whale. Uni-
ca pinna in dor/o prope caudam. Longitudine fimilis Ba-
tenae vulgari , crafiitie corporis illa triplo inferior eft. Adeps
nimiae confiftentiae ; ut neqve hanc Balaenam valdc curent
Venatores. Pifces & efcam Balaenae verae appetit. Pbil,
Traus. al. I.

b) Jubartes ; Balxna novac Angliac 1). Longitudine
Grcenlandicosfuperat, non craflitie; nonnunqvam in ma-
riGrcenlandicocapitur; qvod faclumAnno 1723. a) Ve-
natores ipfum Jupiter five pifcem Jovis nuncuparunt , un-
de forte corruptunt nomen : Jubartes. Pediculos multos,
vel potius Balanos , fub gutture nutrit, de qvibus confer.
Lift. 3) Edcntula eft & laminis corneis inftructa. Cym-
bas feu fcaphas venaticas non timet , utpote qvas capta
iubinde adorta eft, & caudae verberatronibus qvosdamcx
commilitonibus venatorum peflum fre coegit.

2. Ore roftrato. Balaena tripmnis , edentula , minor , ro-

ftro parvo,- Bottle - or Flounders - Head , Dalei 4).
Capta Moldavice 23 Sept. rjty. Ab extremo roftro ad
exiruni caudae longa fuit 14 ped. Angl. Circumferentia ven-
tris 7 cum dimidio. Caput fimilitudinem habebat cum ca-
pitc Delphini ( qvod non dixerim ) licet roflrum dimidio
brevius fuerit roftro Dclphini, Os edentulum , ( neqve
ullam mentionem facit Daleus virgarum coruearum.) Ab
extremitate roftri ad oculos amplos palpebris anguftis, au-
ror numeravit 22 pollices. Fiftula extima , qvx duos
pedes a roftri extremo , figura: fuit icniilunaris , cujus

*B 3 cornua.

!£ DE PISCIBUS

BAL/EWE EDENTUL£

In Dorfo pinnate.
cornua eeu deerefcentis Lun« , occiput relpiciebant. Pinn«
laterales 17 poll. longac , a roilri exitu tres pedesremotar,
ab ano autem trcs ped. & 9 poll. Dorfalis pinna ab extre-
tna cauda 5 ped. & 4 poll., longa unicum pedem. Cau-
da horizontalis lata 3 ped. 2 poll. Cutis in dorfo fulca,
in ventre albedinem contrahens. Femina fuit, cujus pu-
denda 14D0II. longa — . Eodem tempore iimilis Balaina
Mas BradwiUie capta. Longitudinem habuit 21 pedum.
Cum Daleo judicamus hanc Balacnam effe Butjkop Martenfii;
qvac perperam inter Synonyma Delphacis , qvi Orca dici-
tur , collocatur. Ipfe Martenfnis Balaenam Butfkop di-
ftinguit ab Orca. Hanc vero Delphino fimilem effe tra-
dit , cavetqve , ne cum Delphino confundatur. Plura
de orca infra.

1) Epit. IrdnsdR. Phil. II. jit.

2) CollcB. Vratisl. Ttntam. XXXIII.

3) Htfl. Conch. 7*6. l$g. sMdliui in TransaS. PA/7. X», t»$ O
Efit. *8*. conf. CoUttt. Kraiisl. aU. I.

^) tn Affeni. Htflor. Harvic. f. 4 1 1. ibi figUM,

$. XV.
BAL/EWE DENTATE

Dorfo l<evi apinnes.

1. Cete Clufii Exot. Lib. VI. Raji , WiUughbeji , & alio-
tum, Balacna minor , in inferiori maxilla tantum dentata,
fine pinna aut fpina in dorfo, Sibbaldi. Batavis: Pot-
Walfijh. Dcntibus fimplicibus in inferiori mandibula,
in iuperiore alveolos five vaginas habens , qvae dentes,
dum rictum claudit, excipiunt. Rajus & WiUughbejus
mentionem faciunt fimilis Balaenae in inferiori mandibula
dentibus duplici ordine difpofitis , totidemqve in fuperiori
maxilla alveolis inftru&ac. Sufpecla nobis eit talis Balacna.
Addit Rajus S. P. p. it. „Nullius (ClufiusJ in dorlo
„pinnac meminit , non tamen adfuifle negat.,, Verura
cum neqve

2. Cachelot f. Potfilh Zorgdrageri , velpotius Abrahami Mau-
hachii in appendice ( ubi & figura ) pinnam in dorfo

cxplicac,

PER PULMONESSPIRANTIBUS. ij

BAL&N/E DENTATiE

Dorfo hsoi apinnes.
cxplicat , ambas apinnes dicimus. Hanc Zorgdragerus
42 dentibus limplicibus praeditam efle refert. Differt qvi-
dem capite a Cete Clujii , forte nihilominus tamen una ea-
demqve eft cum prxcedenti; qvod aliqvando, cum reli-
qvis qvae dubia lunt , dies docebit. Conferatur Bour-
guetusfur lajormat. des fels & des cryfteaux p. 10, ubi de-
fcribit Batanam dentatam dorfo apinni , in finu Vene-
tiarum an. 17 15 necatam , cujus dentes cum bclemnitis
comparare fummopere ftudet ; fedvidefis Epift. Cappellerii,
in Sciagraph. Lithol. curiofa pag. 11.

Dorfo I<evi pinnat*.

1. BaUna major , in inferiore rantum mandibula dentata , den-

tibus arcuatis falciformibus , pinnam feu fpinam in dorfb
habens , Sibbaldi. De ejusmodi dente vid. infra $.
XXXVL Artedo audit Phyfeter Imus maxilla fupcriore
longiore , pinna longa in dorfo.

2. Mular Nierembergii a). Balacna macroccphala Tripinnis,

qvz in mandibula inferiore dentes habet minus inflexos &
in pianum definentes , Sibbaldi ; fiftulam infra frontem
ferens , ereclam pinnam in medio dorfi , Raji p. 1 4.
Artedi Phyfeter Ildus.

3. Linckii } in utraqve mandibula dentata. Dentibus & fiftu-

lis valde /uIpcrHs ; his qvidem ad Nares prominentibus b.)
Deme Linckii Balarnse fiftulas mirabiles ac dentes fuperioris
mandibulae, & colloca penem de loco praeternaturali in lo-
cum naturalem , fic habebis Maubachii Cachelot f. Potfjh.

a) A<t* Kat. C. G. Vtl. Ul. />. 2.

b) Colt. Vrat. Tctit. XXV 11. f>. 77.

Dorfo gibbo apinnis.
Dudleji Baltena y dorfogibbo; fimilis Baknx, qvae Hum-
bak - Whale. Sperma Ceti Whale , Ambram grifeam
ferens. Trans. Fhtl. Vol. XXXIII. No. 287. p. 2j8-
Cafparus Neumannus in DifqviJ'. de Ambra grifea , hanc non
recrementum animale, ied Bitumen efle, proxime ad Suc-
cinum accedens, prcgnantibus argumentis evinccrc yoluit.

Dorfi

»<S DE PISCIBUS

BAL£N£ DENTAT^

Dorfo gibbo pinnata.
Bahena , Tigridis inflar , variegata ; in Dorfo pinnata ,
poftpofitis tribus nodis , qvibus pott anum duo nodi e
diametro oppofiti; dentibus in inferiori mandibula ; nari-
faus amplis. Figuram poifidet Dominus $. Ph. Breynius y
cujus autor non tamen conftat. An , Balama tripinnis,
Nares habens, cutn roftro & plicis in ventre , Stbluildi
& Raji>

§. XVI.

Plures Balatnas cum aliqva fiducia colligere nobis non licuit. a)
Multi exrecentioribus vel minus circumfpecte relationes antiqvorum
propagarunt , vel nimis fidenter , qvae ex auditu acceperunt , pofteris
commendarunt ; Alii autoritatibus Illorum , licet aliqvando Autoptac,
occzcati errores erroribus curaularunt , adeo , ut multi iaboris fit pati-
cns atqve cunclator in obfervationibus , & naturam qvac ( perhibente
Syhioj Ifag. tr. 4) Archetypus eft, non libros atqve pidturas infpiciat,
qvi vera a falfis diicernere fhidet. Non temnendum itaqve Rondeletii
confilium b), qvod hiftoria: naturalis ftudiofis impertitur: „Utnun-
„qvam temere a magnorum & vetuftorum fententiis difcedendum , fic
„eorum didta omnia , tanqvam ex oraculo Apollinis Pythii edita , non
„femper accipienda.,, Huc faciunt ejus verba c) de pifcium difTe-

rentirs a moribus fumtis: „Pifcatores, & qvidiu in mari aqvisve aliis
„verfati funt , pauca, qvsecerta funt, de moribus referunt. Eandem
„ob caufam Ariftoteles , Plumrchus , Athettteus , Oppianus , JElianus y
UPlmhef , non adeo multa , nec omnia vera , fed pleraqve incerta de
„moribus pifcium ezterorumqve animalium literis mandarunt. „ Et
qvis in omnia ipfius Rondeletii, Bellonii, Gefneri, Aldromndi aliorumve
verba jurare vellet? Interim tamen multa qvoqve veteribus imputanturj
v. gr. qvod Plinius Corvos obliviofos dixerit, & plerumqve minime ad
nidos fuos revertentes 5 Leonem cum Parda, & Pardum cum Leacna con-
cumbere &c. cum apud Plinium fimile qvidqvamnullibi lcgatur.

a) Si Plinius Lib. XII. I. •uertiit: ,J2v* "o/ci fotuert „ fe tutatus eft Se. non ab-
foluta fortaffe tra&atione Animantium: qvid & nosmet ipfbs non tueamur, qvi ma-

jori rerum copia deflitutifuimus; hec M, a. Severin. Zootom.f. ijb". Interim,

cuivolupeefl, nofTe Cetorum , qvi vocantur, & inter ilios plura Batenarum genera,
confulat , inter alios , Catalogum 7hom* Barfhol, Anat. Hifi, XXIV. Cent, lf.
cx manulcripta hifloria pifcium IsUadiai.

b) Z.H. i/I. tdf. XI. f, ft %

c) Llb. tr. tff, Jfr.

§. xvn.

PER PULMONES SPIRANTIBUS. if

§. XVII.
Auxilium & commodum haud Iseve pifcium hiftorist naturali prsefta-
rent, qvi autoritate pollent in SOCIETATIBUS , ad Balcenas in ufum
commerciorum venandas , multorum Iocorum INITIS , ficubi vel
CbirurgixCultoribus, qvi cum clafilbus venaticis excurrere folent , injun-
gerent , qvidni etiam conftitutis prsemiis eosdem allicerent , ut attcnti fint in
pifces libi obvios, inprimis illos ex familia Bal&narum fedulo obfervent;
ut rationem habeant eorundem magnitudinis ; fiflurae & ftrudlurse oris ;
fitus formaeqve fiftulae extremse ; dorii : an pinnatum fit vel apinne, lae-
ve velgibboium; anfint dentati, nec ne ; qvales fint dentes ? fecum
lumtis , ex fingulis pifcibus , duobus vel tribus paribus diverfz magni-
tudinis & craflitiei , ut & inter /e , & cum aliis dentibus conferri pof-
lint ; qvalibus virgis vel laminis corneis inftruclae fint diveriae Balamae
edentulae ; m\ numerandae , & qvot ? an qvaedam virgatse habeant den-
tes, & qvales? qvse difterentia, ab externa forma defumenda , obti-
neat inter marem & feminam ? &, qvod ad menfuram attinet , qvalis:

i) ab oris extremo ad ortum pinnarum lateralium?

2) a pinnis ad anum?

3) ab ano ad medium extremse caudse?

4) ab extremo oris ad fifiulam in fummo capite?

5) a fifiula ad radicem pinnse dorfalis antrorlum?

6) a radice pinnae dorfalis retroriiiin ad mediam caudam?

7) qvae fit altitudo pinnse dorialis ?

8) utrum pinna aqvaliter triangularis , an figuram incurva-

tam habeat?

9) qvae forma fit caudae, an falcata, an lunata?

10) qvanta fit latitudo caudse ab una extremitate ad alteram?

An pifcis pinna 'careat dorfali ? an gibbis vel nodis five in dorfo , five
plicis in ventre fit notata ? Deniqve , qvo nomine 'ipecifico confianter
veteranis in arte venatica commilitonibus familiari, fingulse Balaense gau-
deant? &c. Ex ejusmodi ichedulis memorialibus raultum incrementi
caperet hifioria. Forfan & humanarum neceflitatum interefient tales
obfervationes ; nondum enim res expcdita eft, omnes utilitates Balse-
narum abfolvi tribus commodis valde proficuis , videlicet: Laminis

corneis, Fifchbein, Anglis. Whale-Bones, Gallis. Os de Balcine

Oleocrajo, Trahn — - &,Spermate ceti ex cerebro pilcium, qvod &
ex aliis partibus adipofis prscparari poteft a). Experiaris Ebur dentium,
qvoad partes folidas ; ibllicitius judices de vifceribus, cum neqve vi-
icera vel vulpium ufu omnino carent. Tandem & erudite curiofis pari
obiervantia & fiducia commendamus , dignentur data occafione , ubi

*C naufragi

Ig DE PISCIBUS

mufragi pifces contemplationibus & obfervationibus hominum fefc qvali
obtrudunt , omnem movere lapidem , qvo magis accuratas eorunclem
figuras, magisq;abfolutasdelcriptiones lucrareturorbislitcratus b). Cedct
hoc in publicam utilitatem & hiiloriam naturalem promoventiumgloriam. c)
Modo reliqvos confiderabimus , qvos PHYSETERES ialutavinius
Pifces. Horum in ordiue ieqvitur:

a) Collelt. Vrttisl. Tentam. XXXIII.

b) Attentionem merctur Dn. */»""> MecTici RupelTenfis, nrfloria Cete aut Bafenje i<\
litora Rupellx propulfic. Zoiiac. Med. G.tU. An. 11. />. gj.

t) Meritiflimus G. C. Schtlb/tmmtrfts fub fine Itin. ad infulam maris bakici , in
£fh. N. C. G. Dec. III. A. IX. Sc X.f.icg de hiftoria: naturalis defeclibus ita qve-
ritur: >,Hic non po(Tum non conqveri de negligcntia noflrorum hominum, qvi
n.tot avium marinarum genera cotidie fpeclantes, jeqvc ac pifcium nonnullorum pa>-
„rum alibi cognitorum, qvorum tamen , non dicam hifioriam, fed vel nomen*
„claturatn nobis dare fepius ncglTgunt. — Sed in promptu caufa efl J Ea vero
„duplex : Un* , Genius bujus populi, qvo fleritpie ofiius cemdendis & rei
yfacitnie. flns, qvam cultura: animae ftudere folcnt, aut bonis literis > qvas mul-
,jto odio & invidia potius profeqvuntur, & extin&as mallent atqve ejeclas e.x fiiis
„urbibus, qvam excultas altiusqve eveftas. Alttr* , coramunis Gcrmanise pro-
3 ,peniodum univerfie : qvod & Anl1otelc5 defunt Alexandris, qvi exitatis ingeniis
«animum addant. & fi qvi inveniantur (qvi paucr funt) tanto negotio , qvar>>
„tum efl animalium bifloria , pares , dcfint Alcxandri , qvi excitatis ingcniis ani-
M mum addant, & fumtus crcteraqve luppcditent, prxmiumqve confiituant labo»

^rum & pocnitet effe indufrrios, ubi virtus non alget modo| fcd ne lauda»

„tur. qvidem etiam : tantum abcfi, ut prxmiis fuis gaudcat.,,

§. XVllL
NARWHAL. Monodon Artedi',- Monoceros , aliis ; Unicornu
nonnuilis* Nomen a cadaveribus, qvibus vefci dicitur, trahens; Nar
enim Prifcis cadaver dicitur y Worm. ctiamfi plures piiees cadavcra fe-
•ftentur.. Hujus piicis defmitionem vid. jf. XI L

§. XIX.
Bewtem habet unicum prxlongum rn finiiTra fuperioris mandibufjc
parte Cavitati ieu alveolo fuo per gomphofin iniertum r norc fecus ( uti
Wormius p.. 2$J loqvitur ) acdentes aliorum- airimairum iiiis Phatniis in-
feruntur; Cornu turbinato iimilem» Hinc eum Wormio & aliis auto-
ribus Dentem appellamus, qvod cornua, qvx audiunt, vel juxra tem-
pora vel exfronte vel m alia cranii fuperfieie radicata oriuntur, non ex
ore vel mandibulis animalium procedunt i unde piicis Narwbal tedie
Artede Monodon audit. Sic Bahiroujfg , ex porcorum genere exlertos,

prae-

PERPULMONES SPIRANTIBUS. f§

prarlongos & recurvatos, vel etiam Aprorum Dentes, qvos venarores
Arma nuncupare folent, non aufim dicere cornua ; ut praetermittamus
inutilem controverfiam de dentibus Elephanti recurvis , cornua an fint
nec ne ? cum Plinio a) facientes : Qyi dentes exfertos efle Aprol
Hippopotamo f Elepbanto pronunciavit. b)

a) Z.H. XI. Cap. XXXVII. Seff. LXl.

b) iSem Lib. VIU. tap. 1U. Arma mmoopat, qvx fttfa Cornua appeTIat, Hcrodoras
tantoantiqvior, & confvctudo mclius , dentes. vid. HarcLmnnm in nttis O/ii.

§. XX.

TicFiftula, Pinnis imo de forma huius pifcis autores non conve-
niunt, Wormius ( qvi pifcem non vidit ) ex duabus fiftulis aqvam
rejicientem pilccm ve! pinxit, vel a Sculonio Epifcopo Holenfi pidura
obtinuit ; hanc figuram , qva fiflulas , adoptavit Tulpius a) addit ni-
hilominus tamen : „in cadavcre pifcis 1648 invento, duo illa forami-
„na ia cervice, prs flacciditate in lc confidente , defuifie.,, Wormio
vero contrar ius videtur ipfe Epifiopus Holcnfts ab illo p.z$6 citatus , qvod
in occipitio relpiramen, non relpiramina , pilccm hnbere ficribit ; de
Vrie/io videfupra Jf. XlVconier. etiam jj'. III. Rochejortius non con-
tcntus duabusfiftulis, treshuic pifci afHnxit, cx cujus dcfcriptione fi-
guram fuam fecit Vaientinus in mufeo mufeor. Parte I. Ille: Elles
„ont trois troux , en formc de foupiraux , a la naiffance de kur Dos,
„par ou elles vomiffent en haut toute 1'eau fuperfliie , qv'elles ont ava-
„lee &c.„ Qvod ad pinnas attinct, Wormius re&e duas ipfi affigna-
vit laterales b), in dorfo autem loco pinna: perperam tubera tria ( fe-
cundum Sculoniwn duo ) unumqve in veutrc. Hxc tubera Tulpii figu-
ra non exhibet ; Rochefortii autem dcfcriptio feqvens: „Elles nont,
„qve deux nageoires aux cotcs, & une large & grande Enpennure fur le
„dos , laqvelle , etant. plus etroite au milieu , fait comme une double
„Crefte, qvi s'eleve cn une forme trcs propre, pour fendre commode-
„ment Les Eaux; „ interim figura, qvam dedk Rochefortius vel alius,
valde abludit ab hac defcriptione.

a) Obfervat. med. Lib. IV. cap. LIX.

b) Lateralet dicam pinnas, non vcntrales; & Cjvidem non folum Pfajeterum , qvi
pulmonitus veris gaudent, fed qvoqve rcliqvorum pifcium, qvi iranchias habent;
I. qvod faepius pinna: branchiales & vcntrales promifcue pro unis iisdemqve fumuntur;
a. qvod in nonnullis pifcibus Iaterales pinnae cum dnabus aliis vel in thorace ( ut
hoc notnine utar) vel fub gutture concurrunt ; j. qvod infuper minus accura»
te appellantur iranchiales ; qvippe in plfcibvis branchiis apertis pinnarum parprimum,
nimirum laterale pone caput fatum, nihil plane commune habet cum branchiis in capi-

C % te,

3o DE PISCIBUS

te, in pifcibus vero branchiis occultis (Mursena & Lampetra > qvx illis omnino
carent, exceptis) vel propins ve! longios a fpiraculij branchiarum diflant; 4. qvod
proprie loqvendo , pinnx laterales non branchiis inferviunt , fed ut pifces earum
agttattone eodem fere modo aojvas tranenty tjvo aves airem remigio alarura, prout
loqvitur clariff. Rajus in Hi/i. Pifc. WilLughb. Lib. J. Caj>. 11. f. $.

§. XXI.
Qyodfi vel coeco impetu Rochejortium feqvi tenercmur , dua: pifcis
Narwbal fpecies haberemus ; minimum, prster illum, adhuc Monoce-
rotein vel Unicornu marinum , praetcnlo terreftri aemulum : Corporc
fcilicet iqvammato , dorfo longa pinna ferrato, capite cqvino& (qvod
magis eft) coronato , in fronte cornu turbinatum ferens. Verum
Rjocbefortii narratio , qvam ex relatione Domini de Montel a) nobis
reliqvit , per multum manca , fidem facere neqvit , eriamfi Dominus
de Montel fufpenfum ad ftationem militum excubantium caput mirabilis
hujus unicornu viderir. Sane animal hoc , fine praqudicio confidera-
tum, cum pifce Utelif fervam , ad inftar priftis pifcis , in fronte ha-
bente b) ad unam eandemqve claflem, nimirum fabulofbrum pifcium
refercndum efie , judicamus. Verifimile enim eft , milites in excu-
biis otiolbs dentem veri pifcis narwhal , vel in littore inventum , vel
ex tali pifce naufrago defumptum , cranio eqvino applicafle , hocqve
fpeciofa qvadam corona exornatum , ad inftar Trophari , juxta ftatio-
nem fuam fuipendifle ; Hiftoriam vero inde enatam adeo non rniramur ;
'cum homines farpius plus tribuunt auribus, qvam oculis fuis.

a) Qyem non teRem ocularem, ut vuft Rtthefortiut , fed iecundum ipfius relationem
circa finem , tedem ex auditu fuifle autumo. Forte etiam vel Rochefertius vcl

jD. ie Montel Olaum Magnum eonfuluerunt » qvi pariter Narvvhaii corrtu m fronte
tribuit,

\>) Apnd Mdrovandum ie Cetis f, tpf.

§. XXII.

Ad ejusmodi hallucinationes dirimcndas , fortunato haud procul
Hambur^o in Albe flumine raenle Februario Anni 1736 naufragus pifcis
Narwhal captus ; qvi mox in manus meas venit , arri incifus , cum de-
Tabui.f cr ip t i one . Figuram recudi curavi Tab.H.C, qvod melior nondum
I,,c, proftat a); Exuvias verohujus pifcis naufragi, SereniJJlmi Rohniarum
Regis AUGUSTI III fumpubus,, iarctas in Regali ?uuJeo Dresdoifi anno
1737 vidi & obiervavi.

a) MifTu hoc II in MStf. jam expedito , Sc Tabula 17 pm anno r^jj lculpta, ofFendi
ilemum anno 1740 figuram recufam Jn JransaSianiius PhiUfhph. dngl. N. $47.

§. XXUJ.

PER PULMONES SPIRANTIBUS, ax

$. XXIIL

Figura corporfs ad ovatam accedebat; caplte eratparvo, vix a reli-
qvo corpore diftingvendo, ita ut Acephalus videatur; Artedo vifum ca-
put Cyprini ; fi comparatio fieri debet , nobis apparet Bufoneum, a)
Longitudo pifcis a capite ad caudam seqvabat 18 pedes b). Dens unicus
cornu turbinato iimilis , fex pedes longus & re<fta protenfus ex mandibula
finiftra , ore admoduni parvo. Lingva palmam lata ; Cutis polHcem
crafia, larvis, maculis albis fufcisqve, ad inftar Tigridis varia ; unica
przditus fiftula transverfim cutem perforante ; oculis parvi moduli ; bi-
nispinnis lateralibus, pedem circiter longis, duas palmas latis ; qvod
vero Wormius in dorfo : Tubera , & Rochefortius ; Enpennure appel-
Iant, non nifilinea eftcutanea, fpiflb adipe fardra , principium habens
in medio dorfi, ultra tres pollices alta, verfus caudam lente decrefcens.
Cauda horizontalis pedem cum dimidio lata.

a) Sachftus f. ff. feribit, habuifle caput oblengura , aprino haud diflimile j qvod
miramur.

b) Conf. Talpii Narvvhal anno 1669 caprum , ij pedes longum ; Sc Sachjtum mo«
nocer. p. 5:4.

$. xxiv.

Balaenas Narwhal xqve ac Orca & Priftis pifcis perfeqvitur , & non
nifi necatac Balaense lingvam appetere perhibetur. Qyandoqve , pifcis
velocifiimus & impetuofus , navem pro Balama habens , & cum impetu
ineamruens, fracluram dentis patitur, apice, qva maximam partem,
paxilliad inftar, parieti navis inflicto. a) Hunc Pifcem inter PHYSE-
TERES demum excipiunt :

») Rcliqva vid. apud Wirmium , WiUughb. , 7#ipium , Sachfum , Martenjium tt
Ztrg&i-ageritm.

§. XXV.
DELPHACES f PORCELLI ; Pifces Pulmonibus refpirantes ultimst
magnitudinis. Omnes pingvedine lardoqve porcos terreftres fuperant,
non tamen comparandi cum BaUnis & Nanvhale ; hinc PorceUi , £.
DELPHACES , qvod inprimis caput habent in roftrum porcinum exiens
(§. XII.)

§, XXVL

Horum tresfpecies (§.XII.} Prima: Roftro porcino fimo u e.
lato, nonnihil repando, fimiae nalo fimili ; & dicitur:

*C 3 $. XXVII.

23 DE PISCIBUS

§. XXVII.
ORCA; Delphaeum maximus; ab antrqvis inter Balsenas perperam
numeratus. Variant ejus delcriptiones fub nominibus confufis , uti
videre eft apud Rondeletiwn, Belionium, Paulum Joviwn &c ; qvinimo
Theodorus Hafieus qvem Celeb. Scbeucbzerus in Phyf.facra fecutus eft, ex
Orca fecit Leviathanem , i. e. Balxnam omnium maximam. Vapulat
& Rondeietius , de Hiftoria pifcium fumme meritus , in eo, qvod or-
cae dentes latos & ferratos efle recognovit, cui Artedus fidem tulit , re-
cle licet hunc pifcem Delphacibus aflbciaverir. Nos Delphacibus omnino
accenfendum efle, feqventibus perfvali fumus rationibus :

i. Nemlni ex familia Balamarum vel magnitudine vel forma ca-
pitis par, cum fecundum Bellonium raro iooo libras pon-
dere fuperat, capitis autem figura cum Delphini capite qva-
dantenus cadem fit.

2. Imo Delphino ac Turjioni adeo fimilis efle dicltur , ut non
folum Marfuini ( Meerfchwein , Porci marini) nomen
fibi vulgo vendicet, ied &proMarfuino publiee exponatur,
Cavct qvoqve Martenfius , qvi Orcas a 16 ad 20 pedes
(nili error lit in numeris) vidit , ne cum Delphino con-
fundatur , notamqveaddit; qvod orcac roftrum fit xqvalis
craflitici a radice au apicem , iniuper iimum & fur/umre-
pandum, cujus labri inferioris tmta craflitudo , ut a fu-
periore fejungatur , dum pifcis pronus eft ; conferatur
lUuftr- Dn. Hans Sloane It, $am. I. j ; „This fort of
„WhaIe, wich is the leaft, andof the fame Kind , with
„the Dolphin or Porpefles, is about forty Foot long , and
„proportionably bread , is fmooth , and of a dark brown
„colour in the bak , and has two Channels in the Head„
(iutellige , in Cranio. )

3. Rajus eqvidem orcam in Batenarum clafle cum aliis autori-
bus collocavk , verum ipfe dubius fuit , an fit Balxna
Martenfii: Butjkop i. c. Flounders-five Bottle-HeadD^;;
capite ita dicto a figura, qvam fert, Iagenae. Nos Da-
leum fecuti fumus , qvi Balznam Butfkop non folum fatis
accurate delcripfit , icd & egregiam ejus figuram commu-
nicavit, hinc Balxna Martenfii: Butjkop utiqve ab Orca
feparanda.

4. Communiter truculentiflimum , inter pifccs pulmonibus

refpi-

PER PULMONES SPIRANTIBUS. 23

rcfpirantes , & Balamae infenfiflimum anrmal audit , XL.
lethiferis dentibus (imo pluribus y infra) inilrucmm,
ut Balama ab orca infecuta jhorribilem edat mugitum, non
aliter, qvam cum Taurus mordetur a cane a). Hinc
Orcam Balsenis aflbciare merito abiUnemusV qverelam Ba-
larnarum vcrentes.

5. Orca prout Delphinus & Turfib £ Phocaena ~ y ad naves
absqvelnetu accedit , easqve diu comitatur 3 praeds iabi-
ans. Schoneveld.

6. Cranium dcniqve Orc<e eft Cranium Delphacis five Torci.

a) Crcsc cum Balaenis continenter fcella gerunt , & toto occano ciuenufiiiiiis prsclii»
kitcr fe diraicaat. P. J»v, de Ram, fiji. Caf, *.

§. XXVIIL

ORCA itaqveeft, qvse Sibbald& dicitur BalaenVminor m utraqve
mandibuia dentata. Grampus , Smith. Virgin. p. z$; Billers Phil.
Trans. Najg. Capidoglio Pauii Jovii Cap. 2. a) Grofler Braunfifch ,
Tandheyc vel Springer , Loper, Hackel , Oerfchwein Schoneveldii ,
PORCUS MARINUS MAJOR Gefneri. Meerfchwein Kolbii Cap. B. S.
p. 294. Raro in mari Balticocapitur, in qvod tamen ad Sinum usqve
Bothnicum aliqvando irrumpunt Balama2 b) . In finu Pucenfi prope
Gedanum Orca eft capta, cujusCranium in Bibliothecam Amplifuni SENA-
TUS a D. Chrilloph. Gottwaldio illatum, ha&enus pro Cranio Delphini
habitum. Eft totum ponderole offcum , qvod in dimidiata magnitudine
inter rcliqvorum Delphacum Crania exhibemus Tab. L no. L Tab - r »

») „CapicibIium a pSnie orcam vocatum cfTe erediderim , cjvam /peclantc populo
«Romano Claudius Geiar oflicnfr .in portw oppugnavit ,%,

b) Conf» CoilcS. Kralid. Tentam. XX XII. f. 117. & 3iJ.

$. XXIX.
Ab exicu inferioris mandibulx ad usqve foramen magnum Cranium
longitudinc abfolvic 21 poll. Rhinl. cum dimidio ; ab exitu fupcrioris
mandibulac ad radicem roUri I2| polL ab cxtremo mandibulae fuperioris
ad occipitii apicem i8j poH- numcrantur. Duo habet foramina, pro-
ut a Rondeietio ©mnibus Pbyjeteribus communia' deicribuntur (§. n.J
Radix rollri laca 5% poll. ocdpttii latitudo 1 1 1 poll, altitudo 9 poll. —
Dentes , naturah magmtudine feparatim delineatos vid. ibid.fg. 1 — 4 ,Tab. 1.

qviu— 4.

24 DE PISCIBUS

qvi cum dentibus Dclphini & Phoczns nullam habent fimilitudinem. Ex
detritis dentibus colligere Hcet , animal hoc , prout porcos terreftres ,
mafticando rapinam confumere. Singuli ake in maxillis, prout den-
tes qvadrupedum , hserent firmis redlis fimplicibusqve radicibus , fecus
ac in Delphino & Turlione ; Sunt autem dentes inferioris mandibulac
XLVI, fnperioris vero L, infumma XCVI. Sufficiant pro hac vice, qvx
deORCA.Iunt.dida, DELPHACUM ?<a\\i\ixAntefignano. Altereorumeft:

$. XXX.

DELPHINUS Cjf. XII.J, nomine proprio notiffimus, licet fac-

pius cum Phocaena confundatur. Minor eft Orca, major Pboc<ena feu

Turfione. Oris fiflura longiffima , qvac ad ungvem clauditur , velut

corvorum os. Dentes ejus iunt fubulacformes , ad inftar Lucii pifcis,

acutiflimi & pedlinatim coeuntes, qvibus Isefio leviflima veneficaeft ; a)

Fiftulam in cute habet fimplicem , in cranio fons eft duplicatus. Cra-

Tab.i.nium ex Muieo olim noftro Tab. I. n. II. ad medietatem redadium , pi-

N - "«fcem vero integrum, ab egregia illa pidrura , qvae ad naturalem magni-

tudinem m Cttria Gedanenfi inter alios pifces rariores expofita eft , de-

"T" m 'Iumptum b) pro ratione Tabulae III. lit. A abbreviatum tradimus , ita

ut de ejus forma nullum amplius fupcreflc [pofTit dubium. Qvod auteiu

ad ipfius ftaturam b) attinet:

aj Efit. Tr*nsa8. Phil. Jll. g $t.

b) 2vetnb. Cttttcte foann. ^tff. ^cfcbtetb. p. io?: Anno 1619 bett 7 Julii ftnfc be»
jvtacfau in ber 9?c^ring jtvecrte gvoffe fcftfame ftiffyc , rocfcbe obett <iug bem SJcpf
»iel 3Baffer gefcboffcn , cjefancjeit , unb ju S>atil&$ a&a,emabfet rcorbett ; rcte
bemt aucb citt gvoffev Gcbtvevbftfcb anno 1630 bett i» Ociob. bcp £«fa i|t gefangeit,
unb gfeic|)mdjjta. abcjecottrevfcnef roorben, bero <3emdblbe «n ber flvoffett 2De«(Iu;
fce aufm 9vatb=£mtfe nocb jjeutige* Sage^ $u febett fepn.

C) Ldh4tyby.de t" Amcritpse Ttm. V. q-g}. Fljtorum meminit, qvi parum diffcrunt a
Delphinis maris meditcrranci. A la Martiniqve unc tres grande qvantite de Souffleurs
s.'echouerent fur les cotes — Je croi , qvc ce poifion eft le mcme qve celui qv'on
appclle Dauphin dans la mediterranee , ou qve *'ilya qvclqvc diffcrence, ellc ell
fort petitc, Vide dcfcriptionem. ibii.

§. XXXI.

Longitudo pifcis ab extremo roftro ad exitum caudac , menfurae

Rhinland. pedd. 9 cum 2 poll. /

Fiflura roftri a. b. 13 poll. cum f.
Fiftula c ab extremitate roftri diflita 16 poll.
Oculi magni , ab uno cantho ad alterum 3 polL

Pinnx

PER PULMONES SPIRANTIBUS. * 5

Pinns laterales longx 16 poll.

latx 10 poll.
Pinna dorfalis incurvata in bafi 13 poll.

Ejus longitudo ab angulo , qvi antrorfum ad exitum i£
poll. oum |.
Cauda dimidia 12 poll.

Craffities medii corporis 25 poll. cum f ; qvatenus nimirum a pidu-
ra defumi potuit.in linea reda transverfali.

§. xxxir.

Dentium radices in ipfis gingivis hxrent transparentes, non in alveo- , •
lis fivePhatniis, prout videre eft Tab. I. n. II. In fuperiori mandi- N a j,*
bula cranii delineati numeravimus 96 , in inferiore 90 ; in fumma
CLXXXVI. Falluntur plurimum, qvi tales cfTe putant Delphinos ,

repando dorfb incurvos atqve inflexos, qvales in antiqvis marmoribus
& Numifmaris depiclos vident , prout monet Bellouius de Aqvau Lib. I.
p.y, qvi euni p. 8 defcribit, qvod fit „qvinqve vel fex a) pedes
„longus; crafhis autem, qvantum hominis amplexus b) concludcre
„poffit ; carterum glaber (prout omnes Phyfeteres) ac fine fqvamis,
„fivente tcrgo , ventre albicante , roflro tereti , tenui & oblongo , ia.
„anfcris modum ; qvamobrem vulgus marinum anlerem appellat , Oye
demer, conf. Bellon.Jingul. obferv. p. 161: Dentes Bellonius numeravit
160. Idem redte: „Fiftulam (non Fiftulas) inter oculos gerere,
„per qvam & aerem attrahat, & aqvam rejiciat , p. 8> non deceptus
duplicato fonte in calvaria , cujus integram tradidk figuram p. 14; Car-
terum palpebras c) habere notavit , & meatus ad audiendum , in
qvos fi ieftucam adegeris , protinus eos ad ofTa petrea definerc comperies.
Raro Delphinus in mari Baltico apparet , rariflime Gedancnjium littora
falutans. Fabula de Arione fatis nota eft:

— Sed qvid non Grsecia mendax
Audct in hitloria.

Ultimus DELPHACUM:

a) Vid. §. XXXI.

b) Ibid.

c) Qvas Ronielttius Ltb. III. e/tp. s. p. f J ommbus pifcibus denegat; addens: qvocl
„palpebrarum defeclum cornea: duritie penfaverit natura , qvx undicjve oculum am-
bit, non ex adverfo papillx tantum , ut in homimbus.,,

*D §. XXXIII.

26 DE PISCIBUS

§. XXXIII.

TURSIOfivePHOC^NA; (§.XII.) parvus Delphinus 5 Dcl-
phinus leptentrionalium ; klein Meerfchwein; Braunfilch fimpliciter;
Tumbler vel Springer ; a) Marfouin; Anglis: Porpefle. Marem XV

T.in.Maji i739cultro Anatomico fubjectum (MiJJ. I.) repradentat Tab. III.

Wi.hlit. B. ad qvartam partem magnitudinis naturalis ; pilcis enim arqvabat

qvatuor pedes Rhinlandicos. Meatum auditorium externum albo cir-

culo indigitavimus //r. b, qvod aliter dignoici non potuit, qvippe Phy-

feteres auriculis carent. Communicamus pariter Fcetum Gefareum 20

T. n.poll. cum dimidio longum Tab. II. A. B. fic, ut iimul lunatam fiftulam

A '^' in cute b) & lingvam c) diftinde contemplari liceat. Lingva va-
lidis fibris intertexta , qvafi fimbriata , oris pavimento mandibula? infe-
rioris firmiter adhscret, e contra Delphinis lingva eft mobilis , qvar mo-
do exeri modo condi poteft , & longior lingva Phocsenar. Nares

T. ni Tab. III. a.a; fvide etiam Tabulam II.) iunt pufilli , de qvibus in
a-a * Miffu Imo. Cranium deniqve integrum Phocacnac ex utero carli & no-

Tab 1 ^ ra manu elaborarum, una cum dentibus ieparatis d) exhibet Tab. I.

t^.iu.N. III. Plura ad Phocarnar hiftoriam naturalem qvar atrinent, vide in
MtJJu pritno. Qyod reliqvuum eft , Aldrovandus e) cqvidem mo-
net: „Qyarcunqve de Delphini utroqve iexu fcripta funt, Phocatnoc fi-
5 ,miltter conveniunt , & nifi Phocarna rollrum brevius haberet , Del-
„phino fere undiqvaqvefimilis forer; „ attamen ex antea ditftis , col-
latis fimul figuris, manifefta apparebit Delphacum diftlmilitudo. Inci-
denter adhuc monemus: Pilccm iu ColleB. Vratislav. Tentamine XXV.
p.j/f2: in Albe flumine prope Dornbufch naufragum erronee Phoaenam
dictum efle, qvod clariflimus auror Bboctenam & Cachelot pro Synonymis
habuit; prout etiam fonftoni de pifc. Ltb. V. p. 221 Phocxnam , qvara
1000 libras pependifle perhibet, Orcam fuifle fufpicamur.

») De Delphinis in genere Ovid. metam. Ltb. III.

Undiqve dant faltus, mulMqve afpergine ronnt,
Emerguntqve iterum rcdeuntqve fub aeqvora rtufus,
Inqve chori ludunt fpecicm , lafcivaqve ja&ant
Corpera, & acceptum patulis mare iwibus efHant.

b) The pipe er fpout is very curjous, arifing frnm the Palate vvith a Gngle fora-

ramen, but vvlicn it perforatcs the Cranium, 'tij divided by an offeous feptum into
tvvo, but above it is united agam into one , making i n the Skin a Kind of femilu.
nar slit or foramen. Tjfon. Phcc&n* p. 36. Spiracula illa duo in capitc obvallantur
gyrofo qvodam flexu vel labyj-intho , ad aqvam vel aetem temperandum. Th. Bar-
thol. Hi/f, ^natom, Cent. II. Hijl. XXV.

C) So

PER PULMONES SPIRANTIBUS. 27

c) So firmly fafkned all along to the bottom of the Mouth, not to the Palate *— ,
that it can 't exert or thruft its feJf out bcyond the verge or Limits of thc mouth.
TyfoH. p. J f .

<J. The Teeth are not faftened in diflinct fokets or Cells as is ufual in other Animals, but
only by a ftrong mcmbrane or cartilage , therc bcing one common furrovv in each.
Javv, into vvliich the Extreams ofall of them are recived. Theefe teth are fo #mal|
and short. that thcy feem unfit cither for mallication or fight, but only to dctain
thcir Prey till fuch time as they can conveoiently fvvalfovv it Tyhole. Jj/e*. p. j*.

e) D* CetU />. 11;.

§. XXXIV.

Abfoluta jam naturali , indocta qvidem , dilpofitione PHYSETE-
RUM vel FLATORUM , i. e. Pifcium, qvi pulmonibus gaudent , ve-
niam me impetraturum iterum iterumqve confido, qvod plures ab auto-
ribus recenfitas balarnas , vel tanqvam fiifpeclas aut nondum fatis notas,
vel tanqvam plane alienigenas , praeterierim ; multa latent qvae in luce
expofita credimus. Interim non defpero , qvin & plura ejusmodi ani-
malia , fi vel genere vel fpecie inter fe diverfa funt, imo & reliqva, qvjc
oculos hominum usqve adnuc fubterfugerunt , fi aliqvando in conlpedum
venirent, hanc difpofitionem haud difficulter lubirent.

§. XXXV.

Brevem eiTe, inqvit Plinius Lib. j. Ep. 6 , qvi facit, qvod infli-
tuit; fic patientia lectoris non abutar , fi immorabor reliqvx materiac ,
qvam Frontifpicio hujus MilTus inlcripli fingularia, fcilicet: De dentibus
Bal&narum & Elephantinis ; De lapide Manati & liburonis. Qyanto
ocyus autem hunc excurfum abiblvere annitar.

*D 2 I. DE

38 T>E DENTIBUS BAL^NARUM

I. DE DENTIBUS BAL^NARUM et ELEPHANTINIS.

§. XXXVI.

Qyod BALjEN/E aliae funt De'ntat<e aliar Fdentula , hirtoriam earun-
dem multum illuflraret Dentium accurata cognitio. Qv-x. cum adeo ne-
glecta fit hadenus, ut ne qvidem in potiflimam maximorum animalium
partem , qvae caput efl , nedum in rictus Balamarum fufficiens inqvifitio
fuerit inflituta, hunc infignem defecftum pofleris eqvidem tollendum re-
linqvimus, ut aliqvando experiantur: qvam pulchrum fit, digito mon-
flrari & dicier , hicefl; interim tamen illi, in qvorum collcclionibus
dentcs hucusqve qvafi lepulti jaeuerunt , manum fi commodabunt iiibfi-
diis, dentesqve, qvos poflident , cum publico communicare non de-
dignabuntur , haud parum adjumcnti conferent illis , qvibus curae cor-
diqve foret , fucceflu temporis Balamas fibi obvias propius intueri.
Primus , qvod memini , ejusmodi dentes ex apparatu Jiio deprompfit,
iconesqve duas publicari permifit Celeb. $. P. Breynius , qvae exflant in
ColktH. Vratisl. Tentam. XXXIII. p. jj i , Altera dentis falciformis
(cujus mentionem injecimus §. XV) Altera recf i , crafli & iubteretis;
nos Tertium y qvem Balaen<z dentem judicamus, ex laudati Domini Pos-
T# Iv ' fejforis Gazophylacio naturae, Tab. I V.f /. aeri incifum fiflimus, radi-
ce ample cavata, qvafi imbricata, vel lamellatim ad arboris inflar vegetan-
te, apice parum inflexo ; huic ad)ecin\ws,fere Jimilem, radice majoris
f. 2. confiflentiae, crafliore & minus cavata, ibid.f.z, ex ore Balaenae, qvac
f. 3. anno 1739 ad iniulam Ufum ncciua ; nec non maximum , ibid. figur. j,
radice comprefla parum cava , in cujus apice, nonnihil incurvo , qvafi
cicatrix vaginx fuperioris mandibulac, qvae ejusmodi dentem , dum ri-
clum claudit Balaena, excipit ; ambos ex mufeo olim noflro. Ultimus
an fit ex ore BaLen<e macrocephalce , qvae a Sibbaldo ita vocatur ( vid.
§. XV. n. 2.) fed minus diflincte, qvod omnes Balaenae iunt macroce-
phalae refpeclu caeterorum Phyfeterum , certo affirmare non poffumus.
Cctorum differentias in Hifl. Anatom. attulit Thomas Bartholinus a); unum
genus obtufos dentes habere, brcves & craflbs , alterum Narwhal efle
dicit, unolblo dente, ex mandibula prodeunte, longo & flriato pra>
ditum. Verum, fi dicendum qvod res eft, prout Pifcium , qvi Pul-
monibus gaudent , familia titulo Cetorum valde obfcura redditur , (§. X.)
fic generum diftindio a dentibus obtufis, brevibus & craflls, vel longis,
ftriatis & Jblitaribus defumpta aeqve obfcura manet ; cum vel Balaenarum
dentes qvinqve , qvorum copijm modo habcmus , fint vel obtufi vel
breves, velcrafll, vel parum inflexi vel falciformes, vel recli & tere-
tes ; ne dicamus de Delphacum dentibus , qvi ruriiis vel teretes, brcves
& obiufi, vel minuti & comprefli , vel ad Lucii pifcis inflar fubulaefor-

mes;

£T ELEPHANTINIS. 29

mes ; practermiffo Narwbale , Monodonte s aliis : Monoeerote , hinc
edemulo. b)

a) Vid. A&a mei. Hafn. n. p. 69 , ubi qvoqve de oculo Balaena cjusqve reccptaeu!©
inferiore, & Anat. H/fl. ctt.fkpra §. Jiyil.

b) Dresda: BAL/ENjE. cranium in thefauris Regiis extat; ofim in inferiori mandibula
dentata:, medo edentula?; XVIII tamen alveolis utrinqve , in fumma XXXVI,
donata:. Singuli alveoli qvatuor pollices fimul & libere qvidem adtnictunt, alti
duos pollices Rhinfondicos; arguuntqve dentes XIV anteriores fuifie vafliores cxteris»
ac teretes , radicibus fuis qvadantenus introrfum flexos & apicibus fuper maxilla in-
clinatos, reliqvos vero pofleriores magis magisqve contraclos in radicibus. In fu-
periore mandibula nullum alveolorum vefligium; absqve dubio tamen gingivse » in
(latu naturali fubllantix fcre cornear.vaginis inflrucla; fuerunt.fingulos dentes inferiort*
mandibulxminimumantcriores, dumriclumclauditBakena^recipientibusjdeqvibus auto-
respaffim. Exobfervatione lllu/iris Dn. de Heucher, nupernme mccum communicata.

§. xxxvii.

An unqvam Dens Baltenx Fofftlis inventus fuerit , nos omnino latet ;
a) Dentes tamen Elepbantorum b) Fojjiles & Petrefaclos in Gazophy-
laceis Naturae expofitos efle, novimus; neqve muieum olim noftrum il-
lis omnino caruit. Uberrimam horum iegetem, qvi luftrare cupidus, Petro-
poli interTheiauros Imperiales, nec non Londim incelcbri Muieo llluftris
Dn. Hans Sloane abunde offendet. A Ruflis inter ofla Mamontiana c)
numerantur, qvae in Siberia frigidiori Provinciarum Tangufka , jfakut-
fka, nec non in Daurea boreali , Obdoria , Udoria , Condoria & Us-
goria ad praerupta littora fluminum Oby, Jenicza , Lena , rivorumqve
confluentium, foflilia & fubrepta inveniuntur. Tanta talium dentium
•multitudo illis in locis eft , ut , inprimis exfertorum , qvat ftupendsc
aliqvando magnitudinis funt, plurcs qvam qvinqvaginta, fingulis annis,
Tornatoribus , Statuariis & mercaturam in lmperi(r Sineufi exerccntibus
divendantur. In Epilcopatu Camenecenfi Ukrainix Polonx anno 1729,
inter alia offa Elephantina , etiam Dentes molares inventi , de qvibus
epiflola ad R. P. Kzqczynfki S. J. Cameneco 29 Sept» exarata , qvam cura
laudatoDn. jf. P. Breynio communicavit , leqvemis tenoris:

„Eft pagus prope Uftiam oppidum , pol. Uicie , pertinens ad
„Epiicopatum Camenecenfcin , Filipce dichis. Alluit ejus

„hortos Tyras fluvius, lambit & iubripit. Aperuit itaqve

„foffam idem fluvius , in longum ad duas vel femi tres ulnas,
„qvam ubi aqva deleruit, inventa eft ibi a Colonis farrago offi-
„um r ied nullam fimilittidinem cum humanis habentium. Se-
„mi duo ibidem tuerunt Dentes; unus excedit palmum, & hic
„SERENISSIMO REGI Pokni<e niiffus; alter dimidius habetur
„Cameneci apud Dominum Generalem SzyUing , una cum pluri-
„bus oflibus in parva frufta comminutis. Haec eft vera relatio >
„alia, qvse iunt lparia , funt fabulofa.,,

*D 3 a) Forfan

3 <3 DE DENTIBUS BAL^NARUM

a) Forfan Balamse ex Diluvio jaeluram vitse non funt paffe , qvin potius eeffantibus flu-

eVibus praealta maria recupcraverint ; cum vero in fecula vitam non agunt , qvin
tandein moriantur, vel in bello qvod cum aliis belluis, imo cum hominibus gerunt ,
occumbant, duriores earum partes, offa fcilicet tantae molis , facilius in barathro
maris tranqvillo contumulantur, qvam per tempeflates in terram ejiciuntur ; unde
fa&um , qvod vix vel ne vix qvidem , vel plane non , fceleta ftve etiam Dentes
Balamarum reperiantur. Hanc conjecluram fi qvis abfonam dixerit, divinationcm
ex omni parte abfolutam impertiatur.

b) Latat Relat. it fEth. cccid. 1. ip j mentionem facit pifcis : Elephant de Mer , pat-
ceq*uil a une trompe , comme le terreflre.

c) Vid. Epift. D. Bafdii TatifchaJ» ad D. Ericum Benzclium Affit Lit. Svee. An.

MDccxrf. if infertam — jf)iff<mfcD< 2wmefEungen u&er bie Seitimgcn ©t.

PeteCSbltcgf Oa. j 7 j» LXXX&tM fttfl. Conf. litt. D. foh. Vhil. Breynii,

& relationem D, Dan. Gottl, Mejferfchmiiii : de offibus Mamontianis , Phit,
TransaS. Mo. $$6. vol. XL.

L XXXVIII.

Intcgram mandibulam [inferiorem in naturali forma & 'magnitudine
exhibet Illuflr. Comes Marfillius Danub. Pann. Mys. Tom. II. p.ji. den-
tesqve foffiles repertos in palude Hiulca ibid. Tab.30. — Ex Mufeo
Kijheriano dens molaris foffilis Agri Moguntini , ponderis librarum VI,
in xre excifus profiat. — In Hibernia cffoffi plures dentes Elephanto-
rum Epit. Trans. Phil. V. b. p. io^feqq. — & delineati ibid. — Illi
vero, qvi circa Canturiam inAnglia reperti ibid.p. 2jfeq. Elephanti-
nos non effe apparet ibid. p.no. — Islandia qvoqve hoc foffile fovet,
memineruntqve ABa Hafnienjia vol. I. Obfi XL VI dentis molaris Islandi-
ci , qvadrantem ulnx unius cum dimidia longi , qvatuor digitos trans-
verfos craffi , & in petram feu filicem converfi. Ne dicamus de Ten-
tzelii Sceleto Elephantis prope Erffurtum ad Tonnam effoifo , Epit.
Trans. Phil.II. 438 — de OJJibus Canjlatfienfis agri aReifielio & Spleifio
connotatis. — de Dente Elephanti ad vijlulam ex agro fex milliaribus
ab urbe warfavia diffito , cujus meminit Rzqczynjki H. Nat. Cur. Pol. L p. 1.
& de pluribus tum exertis tum molaribus ; remittentes Leclorem ad Do-
cliffimas Differtationes Itt. D. Hans Sloane: ofElephants Teeth and Bones
found under Ground ; Philofi Trans. No. 403 & 404 vol. XXXV. Hoc
faltim innuere volumus , qvod fecundum Plinium H. N. Lib. XI. cap.
XXX VII Setl. L XII Elephantus habeat qvarernos dentes ad manden-
<lum, prxtereos, qvi prominent, mafculis reflexos. Hunc locum
Harduinus interpretatur : „Elephanto qvaterni dentes utrimqve funt ,

„qvibus, qvafimola, cibum conficit „ ergo juxta Harduinum nume-
raveris oclo molares , qvibus Elephas donatus ; qvod rurfus non con-
cordat cum numero dentium in mandibulis Elephanti Londineafis , Phxl.
Trans. Epit. V. b. 110. in qvarum inferiori utrinqve unus, in fuperiori
vero utrinqve duo dentes molares numerati , in fumma fex. In Sceleto

Ton-

ET ELEPHANTINIS. 3 i

Tonnenfi non nifi qvatuor a Tentzelio , prout a Plinio , obfervaci ; &
deniqve figura mandibulae inferioris, cujus mentionem fecimus ex Mar-
JiUii operis Dannbialis Tom. II. Tab. ?/ (ni< fallimur) ex altero fatere
in Tabula , ibidem , finiflro , gloflam Harduini comprobare videtur.
Qyodfi porro Kobertus Knox in Hylorica Kelatione Infulx, Ceylon &c. men-
tionem fecerit Elephantorum paucorum, qvi exfertis Dentibus in Infula
muniti funt, & qvidem non nifi mares ; Plinius autem omnes dentatos
dixerit, mares exfertis dentibus reflexis , feminas contrario flexu deor-
fum vergentibus five pronis ; qvilibet nobiscum fentiet, in fufpenfo tam
diu relinqvendum effe, qvot revera Elephantus gaudeat dentibus molari-
bus, praeter exfertos, usqve dum allata dubia tuerint foluta. a)

a) Vld. Hiflorical ReUtitn of the lslani Ceylon in the Easr Indies &x. vtl CerlatlOifdjC
&tifht2befcbvtibim$ Ejusdem f. 4?; & yoHrnalS.es Scavanrs Tom. XI. f. 6.

§. XXXIX.
Interim non levis ex Elephantorum Oflibus, fimul ac ex foflilibus
varii generis , enata eft controvcrfia: utrum in Diluvio, vi fluiftuum ,
ex Indiis fuerint deportata cadavera & variis in locis depofita ? an vero
port Diluvium originem fuam debeant vel populorum expeditionibus belli-
cis, vel migrationibus? inprimis decemTribuum Ilraelitarum, exqvi-
bus Kudbeckius Lappones exortos effe aueumat. Ut filentio praeterea-
mus Boetii , Wormii^ Bartbohni, Baujchii aliorumve de lufibus natu-
rz, vel Libavii & Langii opiniones & commeuta dc carne fofiili, (qvid-
ni etiam de oflibus dentibusqve in terra vegetanribus; vel prsetenlas ex-
curliones animalium ex fblo natali in diverias plagas , vel Burneti hyj>o-
thefin, qvod ante diluvium conflans fuerit xqvinociium fuper terris, con-
feqventer calor aeqvalis , ut perinde fuerit , in qvo loco domicilium con-
ftituerint animalia; vel deniqve celebrem fabulam poputorum Siberice de
lingulari animali fubterraneo, Mamont dicto. Has lites feqvi, ani-

mus qvidem nobis non^efl; nihilominus tamen fateri cogimur , ex omni-
bus, qvae probabilitatem aliqvam lucrari poflent, opinionibus , proba-
biliflimas fortiri rationes, qvae exuniverlali diluvio petuntur. Qyippe,
nec Romanorum , nec Grsecorum, nec Perlarum, nec Aflyriorum aut alio-
rum populorum expeditiones bellicas , vel in Siberiam frigidiorem, vel
in Prujfiam , nedum in lslandiam conjecrurare licet , unde fufpicio fo-
ret , Elephantorum multitudinem una cum illis transmeafle , hisqve in
locis fepultam efle ; neqve ullam gentem adeo indoctam dixeris , qvin
dentium , vel exlertorum , ulum & valorem noverit , m potius inte-
gra animalia una cum dentibus terrae mandaverit , cum fecundum Plin.
H.N.Lib. VIILcap. X & in extremis Africac, qva confinis j^Ethiopiar eft,
vel poflium vicem in domiciliis prxbent , fepesqve in iis, teflante Polybia,
& pecorurn flabulis, propalis, Elephantorum dentibus fiunt; nifi for-
te credas, qvod ante diluvium m terris Borealibus Elephanti fuerint con-

ftitu-

33 DE DENTIBUS BAL^NARUM ET ELEPHANT.

ftitutionis corporis frigidae & induratac, qvorum nemo arcam falutiferam
fhbierit , ideoqve omnes , ingruente Cataclysmo univerfati , in locis
natalibus fubmerfi , & fub fkatis , tandem fubfidentibus , f epulti finr.

§. XL.
Anteqvam huic materiae finem imponamus , operar pretium efle du-
ximus, Le3orem<uriofum certiorem reddere de Elepbanti dente molari ,
ineunte vere An. MDCCXXXVI, ad dimidium Gedano lapidem, effofib.
Efi ibi pagus & conventus pro Mijfionariis Sti Adalberti , cujus incolx vi-
as publicas reparare jufii, & glaream ex vicino colle pedemontano, jux-
ta fluvium novi Redani defumentes , prarfatum dentem ad altitudinem
circiter VI pedum , przfente famato Hafelau , tum temporis coctore
cerevifiario ad St. Adalbertum , ex arenis traxerunt , adeo mitem , ut
cultro, ad inftar raphani, fcalpi paflus fit; recuperavit tamen fliccef-
fu temporis firmitudinem Eboris , & qvidem albiflimi , non nifi in cor-
tice levifiime calcinati ; tandem in manus nofiras delatus, ofto libra-
rum pondus fuperavit, & modo in Tbefauris Rerum foffilium SERENIS-
SIMI PRINCIPIS , CELSISSIMI MARCHIONIS BRANDENBURGO-
CULMBACENSIS depofitus cft.

§. XLI.

Unde infignis ejusmodi Elephanti dens molaris in Vruffiam , &
qvidem in noftram regionem devenerit , judicent illi , qvi , Diluvium
univerfale accufare verentes , nefcio qvos cafijs fortuitos in rebus fimili-
bus excogitare folent , ne dicam ad inferos defcendere, & Archaeum,
famatum ludi magifirum , provocare. Omnem , qva fieri poterit,

movebimus lapidem, ad plura detegenda, fi horum locorum adhuc la-
titant in vifceribus terrarum vel montium, Ofla infolitx magnitudinis,
prout fatis feliciter aliarum rerum foflilium & petrefaclarum infignem co-
piam juxta Gedanum collegimus, & ad Gazopbylacia alte memorati SERE-
NISSIMI PRINCIPIS comportavimus.

$. XLII.

Mirum prarterea eft , qvod" Elephantorum dentes mohres ad noftra
usqve tempora plurimum negledi , & non nifi exferti valde fuerint appe-
titi , cum tamen ex molaribus arqve varia elaborari poflunt , ac ex pro-
minentibus , eaqve non folum pariter duratura , verum etiam undofis
fuis , ex albumine qvafi & vitello variegatis ftriis jucundum afpeclum prse-
T * ,v 'bentia. Hujus farinac eft planum illud ellypticum qvodin lab. IV.fig. 4.
f ' 4# pro operculo Theca: peti pulverifati elaboratum exhibemus ; ubi fimul
exaffhm dentium ftrucluram determinare licet , qvod feclio ifla , dentis
naturalis, horizontaliter facta eft; pari ratione ex fruftis obliqve fedisma-
nubria pro frameis, crafla , & rotunda & angulofa, nec non pro cultris,
fumliaqve utenfilia parantur. Modo properamus ad reliqva & qvidem :

II. DE

DELAPIDE MANATF s3

II. DE LAPIDE MANATI et TIBURONIS.

$. XLIII.
MANATUS & TUBERONUS proraifcue pro pifiibus hafaentur , &
ab antiqvis & a recentioribus. Clujius a) Manatura vocat lnditz pi-
Jcem cetaceums Artedus: b) Tbricbecbnm, pifcem Plagiurum, cujus
dorlum irapenne. Ille tamen acldic : „ad Phocarum genus haud du-
„biereferendum, Vacca marina appellatum,, cujus ulteriorem defcri-
ptionern vid. pag. j zfeqq. Synonyma apud Artedum all. loco. Francifc.
Lopez de Gomara c) pifcem qvoqve agnofcit , duos tantum pedes ro-
tundos , qvibus natat , ad humeros habentem , & in fingulis qvatuor
ungues, Elephantinis fimiles , capite bubalino, fed macilentiori ore &c.
interdum viginti pedum longitudine, ut Jecundum Kondeletium d) vix
a terreflriumboum jugo trahi poflit, cui videtur efle Bos marinus Ariflo-
teiis e). Addit Oviedus f), qvod auribus careat , fed earum loco
exigua foramina habeat, per qvae audit ; fceminisqve duo fint ubera in
peclore, catulosbinos parientibus & hi&antibus , qvod de nullo pifce
unqvam audiverit , praeterqvam de hoc vitulo marino. Occidkur
dum herbas depaicitur; juniores qvoqve retibus capiuntur g). Ex di-
cl:is qvilibet intelliget, Manatum perperam dici pifcem Getaceum, fed ad
genus Phocarum pertinere, qvae e mari egrefli, in libero aere dormiunt,
& in littore vel inter faxa pariunt, terreflrium more. t^autem di-
citur a &um , ob boatura five mugitum , qvem edit ; unde nomen
apud Virgilium , Plinium , Gag.am aliosqve : Vituli marini ; Italis:
Vechio marino ; Gallis : Veaudemer; Germanis: Zee-Meer-Hund.
Majffilienfibus &aliis: Bos marinus. Capti, omnes cicurantur, & di-
cuntur ea propter <pi\av\$t*im\ \\\ /pecie de Manato , qvi m lacu Guaynabo
educatus & domitus evafit , vid. Gomara Hifl. Ind. cap. j i h).

a) IxttU. Lli. VI. caf. XV 111 — figura f. 13}.

b) In lchthyologia , fuis locis; qvi M.tnato pinnas in ventre adfcribit, pedes pro pin-
nis habens; fed qvid obflaret, qvin &■ phoca vuigaris noflras, & Ranx habercnt
qvatuor pinnas; vid. Autortm de fartiius fifcium p.tg. t, qvi tamen fibi contrarium
habet clarifllm. Rajum in Willugh. pag. g : „Unde Hippopotamus , Crocodilus,
»Phocae, (feals, Morfes) Manati csteraqvc amphibia , ve! e qvadrupcdum , ve|
«ferpentum gehere , hujus loci non funt.„ qvod in ipfms definitionem
pifcium non intrant , cui fifcis efranimal aqvatiU, pedibus tarens , vel fqvam-
tntt vel tute nuda ttnteftum , pinnis natans, tn aqvis ferfetUo degens , nec fpon-
$t unijvam tn fccum exiens j a qvo Artedus in fua definitione pifcium in tantum
ctiffcntit , qvod fifttt fltrumqyt in aqva haiitent, interdum vtro in terratn ffonte
tgrtdiahtur, '■

, »E c) Ttijlor,

$4 DE LAPIDE MANATI

c) Htflor. Mtxicattit cap. jj; apuel Clttf. p. jaA

d) De pifc. Lib. XVI. cap, XVlll. ex Ovieie.

e) Hifl. anim. Ltb. VI. c. XI.

f) Apud Clitftttm Lib. VI. ctp. XVIII.

g) Apud Ettniem.

h) Et Hernan&ez, de Manato Lib. IX. c<tp. XIII: qvem defcribit: vituJo parem, ea-
prtno capite tumenti, cum anterionbus brachiis, forma fufcum, & pilis teclur»
raris — &mari, & littore (ita tame» ut nonnunqvam deferat aqvas) vitara

agentem, & berbis littoralibus vcfccntem. Cauda ell illi obrotunda, ac

transverfim fita. Cnput & os vitulinum , magnae nares mammseqve , auricufas

parva: nec non & oculi ; parvi dcntcs, afpera labra , & corium raurino crafllus»
ac firmius ; brachia bina anteriori parte fita , qvinis dillincla ungvibus , humani*
fimilibus, ac pinnarum formam referentibus; umbilicus patulus efl , anusqve; vulva
muliebris, penis cqvinus &c. Wcrmitts mttf. p. c 8 Bcetium inculpat, <)vod, dum
Tuberonem defcnberc tentat ex The-veto, Manatum delineet, ut cuni Clitfio dubitane
vicleatur, an Tubero a Mmato dirferat ; qvos diverfiffimos pifces efle, evincere
Voluit. Plura de Manato apud Severinnm in Anat. Phoet; conf. Dn, PerrxttU

Defcript. ttnatom. $ an 'vean marin , notandum infuper multos vexare pracjudicium!
Pilces effe omnia animalia qvx in aqvis vitam agerc polTunt, licet nec in aqvis gene-
rentur, nec eonftanter in uudis permaneant , fed neceffario aqvam egrediantur, imo
licet , contra naturam pifcium, per integros mcnfes vcl annum extra aqvam vivant»
qvam tamen , eicurati , pofiea averfantur, qvod egomet ipfe expertus fum non
folum in Phoca fed & in Cafiore. Sic Dominus /Vrr /r«/rmirari videtur, cerebrum

Phoca» majoris volumiiiis elfe cer&bro pifcium: ,,Les rcplis & les cavites du cer»

,,veau e'toient comme au veau ; mais il >■ avoit plus de cervelle a proportion , qu'il
,,n'y en a dans la tete dVinveJU, ce qvi eft contrefordinaire des poiffons, qvi n'ont>
„qve de tres peu de cervelle,, & porro : „Les naturalifles ont cbferve , qve cet
„animal ne tient rien de la (tupidite dcs puiflbns , mais qu'il egale Jafagacile ta plu»
„fubtile des animaux terrellrcs &c. »

§. XLIV.
E contra TIBURO vel TIBURONUS ; Tiberaon velTubcran Lufit. t
qyem Rondeletius a) pariter ex genere vitulorum marinorum efTe putar,
Gefnerus b) vero Gladiwn aut ipfi cognatum (ulpicattir , utiqve pijcis
eft, & qvidem Galeorum omnium maximus, qvi Canis Carcharias l!La-
mia Rondebtii, Gefneri, Aldrovandi & aliorum ; a iooo ad 4000 Hbras
aliqvando excrefcens. Marcgravio c) optimecognitus, '& de qvo
Wilhtghb. aU.l. minime dubirat d). Tum imMariMediterranco, tum
in Oceano abunde reperitur. BelJonius c) difterentias Lainue & Car-
tbarins in co ponit 3 qvod Lamite os in anteriore capitis parte tribuat,

Carcba-

£T TIBURONIS. 35

Carcbari* vero roflrum in mucronem exporredlum. Ille Graecis \dfim
audit:

Et qvis vaftus Aper ftiperabit robore Lamnam. Oppian.
Communiter etiam Lamia cartilagineus pifcis planus & latus , longe ma-
ximx mo!is,dicitur; fed hoc nomen a mukisCani Carcharw imponiturj
Hunc & Mercatus f ) Lamiam appellat. Sufficit, hoc loco nofie, qvod
Tiburo & Manati diverfa plane aninialia iint ; & recle Joatu de Laet g)
„qvod male confundatur Tuberon pifcis, qvi non alius eft, qvam Canis
„Carcharias aut Lamia , cum Manati.,, Sic qvoqve Dn. Srubbs h)
„A Tiburonand Shark beall one, and diffcr from a Manati , or Sca-
„Cow.„ Supra nominatus Gomara in Hift. Mex. miranda & vix credi-
bilia de Tiburone narrat.

a) Ui. xvi. <*p. xvi. it rifi.

b) Sub tit. de Can. C.trth fen Lamia. Lib. IV, p, j 7 j. Hoc autem CX Gillio habetj

Rondeletium & Gefnerum exculat Willnghb, Lib. III. cap, i p. ^9.

e) Hifi, Pifc Cap. XVp. tyi. Hic obiter monendum, qvod autor jion nifi trium

foraminum pone caput in utroqve latere mentionem faciat, cum rcvera ouinrs ealci
j foraminibus funt infirucli. De qvibus in Miffu HI.

J) Confcratur Nieremb. Lib. XII. c, to.

e) De Mtjvatil. p. fS-

f) Metalloth. p. j 3 j. Conf. Stenonit DljfeS. Cap. Can, Carch. — \ittg, SciUa VJM

Speculai* — Socc, Rech. lettre if,

g) De Gem. (J Lap. Lrb. II. cap. VI.

h) Obfervat. made in a voyage to the Canbbce Islands; Epit. 7ta»saff, rbil. Ill, tfj.

$. XLV.
Modo , licet fuperficiarie , confidcratis diverfis animalibus , Manato
Ciliburone, eorum, qvi vocantur, LAPIDES paulo propius intuea-
mur . ac in Mijju I. §. XXI I. p.zz.tf $.X VI I. p. 1 1. heri non potuie.
Qyod ad LAPIDES MAN ATI attinet , cum (jx. §. XL II.) diu obti-
nuit , Manatum pifcem efle ( vid. Miff. I. §.i.), aliter fieri non potuit,
qvin & conivetudo introduxerit , certa corpora dura ex Manati capitc
fapidesdici, pari ratione , prout alia corpufcula dura , qvali filicea,
vel etiam tartares lubrtantiar , in omnium pilcium capitibus lapidesaudiunt.
Infirmitatem meam accufo , qvod diu diutius intelligere non potuerim,
qvid haec libi velint : Inveniri in capite Manati pifcis , ex genere Fho-
carum , pedcs elephantinis vel manibus humanis iimiles habentis, man-
fvefccntis , hominum genio fe accommodantis , piloli , gramine & al-

*E a ga

36 DE LAPIDE MANATI

ga vefcentis , herbasqve in littoribus depafcentis (virrutibus reliqvis) La-
pides , parvae pilac luforiae magnitudine , interdum & grandiores , pro
pifcium magnitudine , non tamen orbiculares illos , fed ejus offis for-
ma , qvod in balifla tenfum nervum retinet , & qvidem : $toutlapides
in Coracini & Umbns capite a).

a) Confule 4utorcs inprimis Wormium p. r $ cum cjvo & ego parem tantorum virorum
nriihi qvam obfervanter expeto ; in omnibus licet Wormie fubfcribere negvtam.

§. XLVI.

Volutis itaqve & revolutis libris , Lapidumque figuris Manati, quac

apud Clujium a) & foanuem de Laet b) exhibentur , plus fimplici

vice fedulo infpeclis , tandemqve in memoriam revocans manuduclionem

llluftr. Dn. Hans Stoane c) in verbis : „The Manati Stones are

„brought from Samnna , and taken from behind rhe Ears of that Ani-

„mal , each Ear having one„ venit mihi in fufpicionem , nihil aliud

efle Lapides Manati , qvam qvac in animalibus terreftribus sqve ac inphy-

feteribus appellantur Ojja petrea vel petrofa d). Sed ecce , nova fol-

lieitudo ; * Deerat mihi exemplum , ab omni parte infpiciendum ; hoc

tandem mihi benevole fuppeditabat amice colendus Nobil. Dn. Conradi Be-

rolinenfis , cui jam cranium pifcis , qvod Synodontidas fert (MijJ. I.p.zi.)

debeo ; modo nullus dubito , qvin illius utrinque defumpta figura

T. iv. Tab. IV. fig.J & 6. partem referat dimidiati Ojjis petroji Manati , rite

£?.6>{i conferatur cum figuris , quse tam apud Clujium , qvam inprimis apud

Laetum proftant e). Cochlearas cavitates , vel meatus auditorios,

qvalescunqve appellaveris, fe mutuo excipientes, exploravi fetis porcinis

aa.bb.^. & })}}, Tertia feta c. os pertranfire recufavit ; Reliqva peritioribus

Ct committens , vel illis , qvibus ejusmodi OJJa petrofa Manati integra &

inviolata ad manus funt.

a) Exot. Cap. XXXtl. f. ;i<f. Figurae Lapidrs Clufius infcripfit titulum. LafisTiiure'
nttm haiitus, fei verius Afanati.

I») De Gem. ($ Laf. Likr. II. cap. VI. conf Labat Vey. &e£ Ameriqve Tam. II. f. iee.
ubi fi«ura ; qvem Lamentin vocat : «Les Efpagnols appellent Manate ou Mana-

,,ti , c' eft a dire , poifTon qvi a des mains , ce qve nous appellons Lamcntin, on
w pourroit, ce rae femble > fappeller vache marine ; & gueule , fes mamelle» ,
„fa maniere de mettre dehors ks petits, & lcs aHaiter ayant beaucoup de rapport acef.
„animal terreffre,, Hoc non obffante , antor pag. ici. hujus animahs pedespo-

tius pinnas dixerit , qvam pedes vel manus ; addit tamen f . i o i : „je ne tcrai que-
»rellea perfonne pour ne pas einbrnfler mcs Idees.,,

c) Voyage te jfamaica } in IntroiuB. (* L XXXV.

cT) «Perperam

ET TIBURONIS. 37

3) «Perperam confunditur cum lapide Tuberonum — ntque proprle fapis diei peteft, fe J
„potius O/ AufiBtmum infiar lapidis. Figura autem ut plurimum talis eft , qvakm exprimi
„curavimus.„ Zaet. all. i.Warmi/s/ rem qvadantenus aeu tetigit^. ^g. „Ut fine
„ambagibus dicam qvod res efi : illud , qvod pro lapide Tuberonum vendunt , la-
„pis non eft > fed os ad auditum fpeiTans , qvod in oranibus Ce/is xuiitHm haben*
,,/iim reperitur , diciturqve ab Anatomicis cochlea, cavitas cochleata buccinata ,
„antrum buccinofum : nam gyros habet ft mutuo excipientes , atqve tcnuifTima
„ae molliflima membrana fuccingitui., Qvod & Ovitdw diffiteri non videtur ,
„r\e Mana/i agens &c, „

e) Qyibus adde Rumfhii vel Halm* figuram l/t. G. Int. LVlt. 'Mttf. /tmtoin. f. ;r«. /»
not. een Steen uyt hct hoofd van een Zeekoe ; cui vicinus eft lapis : uyt hcr hoofd
van cen Zeevvolff ///. H. forfan ad fapides coracini velumbrx Mlrevandi refercndus,—
trn. Ferrautt all. 1. de Phocx offe(entrc le gros & le pctit cerveau) verba faciens, ad-
iiti „cet os etoit plat & pointu, & non rond & mafiif, tel qu'efi celui qui fe
trouve dans la tete du Lamantir» , qui eft une efpece de veau marin des Indes occi-
dentales , & qve l'on tient <?tre un osf, qvi a une vertu particuliere pour difToudre
ia picrre des rcins & dc la veffie.

§. XLVTL
Ex diclis tamen non inferendum eflfe judicamus , Animal MANATI
pifcem Cetaceum fore, vaftiffimi Pifcium Coenobii Claurtra fubiens , vel
ideo , quod paria cum Pbyjeteribus 'habeat Organa auclitus , qvae ofa petro-
Ja audiunt. Si qvis enim fic perverfe argumentetur , feqveretur, qvod
omnes Phoct , Caftor , qyadrupes Iicet , plagiurus tamen , & qvidem
cauda qvafi fqvamata , pedibus poflerioribus , prout phocae , anferinis,
nec non Crocodili & Salamandra aqvatiae , qvi plagiuri funt , cauda ver-
ticaliter piana , pifces forent Getacei.

§. XLVIIL
De TUBERONIS LAPIDUM numero autores non conveniunt. vid.
Mijf. L jf. XVII. p. ii- Alii duos , alii , prout Mofiardus & CaU
eeolarius , non nifiunicum in Capite Tiburonis velLamiac fiveCanis Car-
chan'2 numeranr. Clujius , cum autoribus citatis , ternos aut qvater-
nos , interdum plures , ex parte concavos , valde albos , magnos
ponderofosqve , ut qvandoqve duas libras pendant , & qvi facile abradi
polTunt. Veritati confonum audit , plures dari lapides in capite Lamiae
vel Ttburonis , qvam duos ; fi enim pifcibus diffimilibus ex. gr. Raja
(Mifj. Lp. j^Jcartilagineo, & pifcibus Ipinohs commune lit, qvodtribus
paribus vel fex lapillis minimum gaudeant , qvidni & aliis ejusdem generis
pilcibus , ut Raj<e & Tiburoni. Subfrantia Laetus molliffimum, fria-
bileni infter polimis , & candidiffimum lapidem effe dick 3 cumqvo

coiife-

33 Dfi LAPIDE MANATI ET TIBURONIS,

conferatur t>. Srubbs fupra all. I. „The lapisTuberonum is a kind of fria-

ble calx , when it is brought hither , yet when it is firft taken out , it

"is not fo , but a white fubftance , near approaching to the nature of

"any brain , ad encompafs 'd in a transparent Gelly (prout lapilli in cra-

niis pifcium fpino!brum) „The GeMy dries all evay , at it is expos d

to the fun, and the white Subftance dries into rhe Body , he lpeaks of.„

&vod fatis convenit cum obfervationibus nofiris circa lapillos in capitibus

Rajse ; Nulla qvidem nobis eft occafio , interna Tiburonum fcrutari,

qvod aliqvando erudite Curiofi juxta mare mediterraneum in fe iufcipiant,

interim tamen LAPIDIS TIBURONIS , cujus mentionem fecimus in

T iv Mifiu Imo accuratam figuram fieri curavimus , eandemqve in Tab. IV.

f 7 ' f.n. modo cxhibemus ; Reliqva de TIBURONE Mijfui III , ubi de

PISCIBUS , qvi BRANCHIIS tf qvidem OCQXJLTIS gaudent , refervan-

tes ; Satis mihi eft , propofiram rem acu qvidem pupugifie , qvam aliis,

qvorum judicio atqve ingenii felicitati plurimum tribuo deferoqve , ac-

curatius delineandam & demonftrandam trado j Jam colophonem huic

MifTui imponens verbis Wormii:

MANATI tam in fluminibus qvam in mari capitur, tefte Oviedo:
TUBERON vero cetaceus pifcis eft tantum Oceani incola, tefte:
Francifco Hernando. Manati pedes habet : Tubero nullos.
Manati branchias nullas habet: Tubero utrinqve qvinqe. Ma-
nati pifcis eft, aut Amphibium docile , mite , hominum con-
fvetudine gaudens ; Tubero cetus ferox , maleficus , homi-
num devorator : a) multisqve aliis inter fe differunt proprie-
tatibus — . Diverfi igiturcum fint pifces , alius eric lapis
MANATI , alius TUBERONIS.

a) i\V&jaw»$*y 9 * » ^ r! ^» ttl '*

Settcca Lib. Vll. qvafl. natttr.

Cap. XXXV.

Natura munera fua non fimul tradit ; nec omnibus patent ; reducla
funt , & in interiori iacrario claula ; ex quibus aliud harc
ztas , aliud poftera accipit .& depromit.

In Miflii I.
Corrigenda :

§. VIII. Iin. 5 lege: Segerutn

5. XI. — 4 poft Rajus verba, pone:

16 in exitu dele —

§. XIX. — 4 a fine, lege: aflumptis

$. XXI. — 9 poft verbum habebant, ponei

$.XXV. — 1 Sadelea

§. XXXIII. — 1 lege: compendiarie

— 2 — qvas lubenter
p. 7 lin. 1 lege: cunqve

p. 15 15 littori

p. 25 — 6 — infertionem

p. 28 — - • penult. lege: dubitandi

p. 31 — 11 lege: ea fellis veficula

p. 34 — 23 — cavati , mox in cufpides acutiffimas ,

• 24 hamatas, reflexi.

p. 34 lin. antepenult. lege: potuit
p, 35 lin. penult. lege: orbiculari.
Addenda :

§. XIII. pofl privarentur , adde : prout Turfiones creduntur
zfiate lurdi, nec firepitum feqvi, hyeme fatis
auriti. Th.Barthol.An.Hift.XXV. Cent.II.

§. XXV. pofi varia exifiere, adde: vid. Rumph. Amboin.p.JiZ.

§. XXXI. ad finem in margine : - - Tab. v. Fig. e.

§. XXXII. lin. 6 inmargine- - - Tab. vi. Fjg. n.
p. 8 lin 3 infine, adde: Incurvos^n^hicfcopulos&faxafre-

qventat Qyi mutosinterpifcesclamoretremendolntonat—

Oppianus; fi genuina lctitio ert; nam inter fonabiles pifces

Allianus H A. Lih. X. c. 11. fcarum non commemorar..
p. 22 Iin. 2 poft verbaSANCTIPETRIrt</ffr:notam (e) &infra:

(c) Qvi in pifce innominato ft.<tcrum Matth. XVII. 16) deprehenditj
cjvem pifcem timen nec Catholici nee aCatholici interprete»-
incligitare, nedum defrribere aufi funt. Conf. Comm. liter.
Norimb. 1756^. 217 & 297 — An; 1739 p. 20» fcq. non-

nulla de his lapillis.

in margine : - - i *b. iv.
in fine adde: vid. Thyfbn. Phoc<ena p. 3$*
poft. figuram dedir, adde: vid. Tbyfon. j>. 4/.
antepenult. poft p. 6 adde: &41,

In MftTu 1 1.
lege: vetuftorum autorum
lege: Ceti.

# ) V ( ♦

lin.

V-

lin.
Hn.
lin.

27
ant

16
18

lin.
lin.

• ..

7.9P.StA-rt.W™

JACOBI THEODORI KLEIN

HISTORI.E

P I S C I U M

NATURALIS

PROMOVEND^

MISSUS TERTIUS

PISCIBUS per D BRANCHIAS
OCCULTAS SPIR ANTIBUS

JUSTUM NUMERUMetORDINEM

REDIGENDIS.

CUM OBSER V AT IONIB US

CIRCA

PARTES GENITALES RAJIE MARIS,
et OVARIUM GALEI.

Jovianus:

Audec

Tritonum penetrare domos Glauciqve receflus.
CUM FIGURIS.

GEDANI) LlTTERis SCHREIBERIANIS. 1742.

Seneca de otio Sapientis XXX

\j tinam qvidem jam tenerentur omnia , &c
inoperta ac confefla veritas eflet : nihil ex de-
cretis mutaremus: nunc veritatem cum eis
ipfis qvi docent , qvaerimus.

VIRO.

PERILLUSTRI. EXCELLENTISSIMO.
CONSULTISSIMO.

CHRISTIANO
WOLFIO.

POTENTISSIMO. BORUSSORUM. REGI.

A. CONSILIIS. INTIMIS.

ACADEMIJE. FRIDERICIAN^.

PROCANCELLARIO. ET. P. T. PRORECTORI.

JURIS. NATURtf. ET. GENTIUM. AC. MATHESEOS.

PROFESSORI. ORDINARIO.

PETROPOLITANO. HONORARIO.

ACADEMI^. REGI^. SCIENTIARUM. PARISIN^.

ET. SOCIETATUM. REGIARUM. BRITANNI&.

AC. BORUSSI^E. MEMBRO.

HAS.

HAS. PLAGULAS.

ANIMI. SINCERO. CANDORE.

VERBOSjE. POMPiE. LOCO.
DICATAS. VELIT.

(NUMEN. PRO. SALUTE.
VI R I.

OMNIBUS. BONIS.

C A R 1.

VENERATUS.

MATERIAM. IPSAM.
ALIIS. EXAGGERANDAM. ET. EXPOLIF.NDAM.

COMMITTENS.

AUTOR.

PISCIBUS

PER

BRANCHIAS OCCULTAS
SPIRANTIBUS.

$. i.

S&^^^j^ll xpedkis nuperrimeP//a7w.r, qui putmonibus, morequadru-

i pedum, gaudent, (MhT. II.) impradentiarumnobis fermo

erk depifcibus, qui perBRANCHlAS&quidemOCCUL-

TAS relpirant, in ordinem naturalem redigendis.

§. II.

Sunt autem pifces branchiis occultis
habent vel lateralia vel tboracica. b.)

a) qui pone caput fpiracula

a) Stenonius in diffeclo pifce ex canum genere delitefientes vocat; „ Branchiarum qvin-

„qveparia fub cute detitefcenti* fuos. fed exiguos habebanthiatuscutiinfculptos/hau-
„ llam ore aquam emittentes.

b) Rondeletius Lt'i. XII. f. jrp. minus diflinftc branchias Torfedinis in medio fere corpo-
rfdifponit; alii in medio -uentre. Thoracem pifciumappellabimus, ubiinrajis fimi-
libusque fitus efl fpiraculorum ; Stenonitsm , Needhamum , Willughbejitm Sc plures
autores fecuti. Stenonius de raja : „ diflinitum ab integentc totam thoracis cavita-

(A) tcm

2 DE PISCIBUS PER BRANCHI-AS

„tem membrana pericardium defiderabatur „. Ahi pifcibus thoracem denegare vtdett-
tur, cum ■ventrls appellatione pronam integrt corpnris partem indigitare votunt. Hine
efi, quod pinn:e laterales & vcntralcs fypifTitne confundaniur , ut refcire non liceat, an
fint laterales vel branchiales , an gntturaies (prout in Lyris &c.) an vero ttntrales»
Infuper notandum> qvod m ventre fxpius piruise plures, in lateribus vero non nifi unU
ca pinnaadGt.

§. III.

Spiracula v3nant numero : LaieraiiHfnfunt: velqvinqve, velunum,

vel feptem; Thoracicorum vero conftanter qvinqve. D,-«»chiie pulmo-

' num vices iubeunt a ). Per branchias itaqve earumqve ipiracula abiol-

vuntur qvsein animalibusterreflribusaudiunt: injpiratio & exfpiratio (b.

a) Conf. Ef>!t. Trans. phil. Lond. 11,2 $7 R"t- '" Wiilitghb. Ltb. 1. caj>. y. de branchiis & refpi-
ratione pifcium. Rondelet-, Needham & alii.

t) Idemqve praeflant fpiracula, qvod opitulantur opereula vel offea vel membranacea iti
pifcibus, qvorum branchia; in capite utrinqve fitae,- i. e. pro recreatione branchiarurr»
& introducendo acre afiumptam iterum dirnittendam. Artedo branchire funt orgatia
pifcium, qvibus aqvam aerc imprxgnatam hauriunt , Sc reddunt, unde pulmonibusre-
fpondent; lchthyol. P.II.p.is.i vid. ib. branchiarum defcriptionem ; ufumque
f . i*. addeinfra §. XXVIII.

§■ iv.

Occultas diximus branchias , qvs Rondeletio , Severino detcBct a)

audiunt.(Mif. II, §• IX.) Ut differentia magis eluceJcat, occultas branchias

exemplis imiftramus defumptis a pifcibus vulgatiffimis, fpiraculis laterali-

bus: ab Anguilla b) nimirum &Laf»petra c), thor.xicisveroa fpe-

cie Rajce. Branchias Anguillae & Lampetra' exhibemus Tab. !. Raja: Tab. V.

& VI. Anmiilla gaudetunicoipiraculo, pone caput ad pinnam lateralem

Tab.i. utrinqve, branchiis ocadtis. Tab. Lf. i. « , qva: non nifi cultro mediante

£i.«.apparueruntyjg. 2. funtqve numero qvatuor, vifuiexpofitae. Lampetraha-

»•'»• bet feptem fpiracula utrinqve adlatera apinnia, fig.3. «, duciumqve hy-

£ J «-dragogum d) in fummo capite , qvo mediante aqvam attrahit pifcis,

„g r„ o g^ dum ore petris adhatret. Hujus branchiac cultro deteclarj^. 4. a

*4-»' cum fuis coftis & una cum corde b & hepate c.

b. c.

al Tectx qvidem funt fqvarnofis, qvales funt Auratx, lupi&e. deteff* vero funt cartila-
ttineit omnibus . excepto Acipcnfere, Attilo, qvrbus operculo tectx funt branchia:,li-
eet cartilaginei fint. Sever. Antiptr.p. u».

b) Anrnillam vix toleiandam dicit Petrus Arteius Nom. Ccn. f. jg, qvod fit diminutivurr»

OCCULTAS SPIRANTIRUS. 3

ab Angttis. Grsecis anguis dici folet o^ay.oov^ anguilla iyyikvg^ syyzXvr d-xo tJ?c
lAuc.C, qvod commoto catno capiatur & aqva deficiente feCe in limo occultet ; vid.
G.iir. Gcritigitts Dijfcrt. mti. phyf. ile pifcibus. UpfalU 17 17. Inqvirat, cui volupe
eft, an concentns vel harmonia vocabulorumfit > undeprifciautoresexgraico iv%iAv(
verterint latinum :.tngailU. Artedoaudit: Murtn* unicolor, maxilla inferion lon»
oa; cum mur&na omnium atttorum ipfi eft : Murana pinnis pecloralibns (melius
latcralibus) carens; qvibus tamen gaudet anguilla j infuper anguilla unicum habet
fpirarulum ad latera pinnata; murxna unicum qvidem ad iatera fed apinnia; nos an-
guillam ad congros numeramus,

e) Nomen Iioc htinum Arteia barbarum & mals; nots audit, qvod lampetra fignificat:
qvafi lambens petras; in cujus locum fubflituit nomengraxo-latinum : Petromyz.cn,
a TTST^og lapis & (JLVCO. f. fiv^au , fugo, qvia fugendo lapidibus adharet in fluviis.
Anfagat, an Umbiat , ut lapidibus adhxreat , nobis perinde cft ; & ni falhmur
Limpctra Sc petremyz.on unum idemqve fignificant ; lubentiffime tamen a docliflimo
autorc adoptavimus nomen : Petr omjcon infra §. VI&XX. A/irov. ie pifc.LIV C
XIII. ab Alabetha Plinii tib. XIX. c. ». vel ab «Aaj3>jc, qvod manu, propter Iubri-
citatem, capi nonpoffit, lampetram deducere vult.

d) In capite eminet tubulus brevis feufiflula, qva aqvam excipit , qvam per branchias
diclas emittit, fingulari natura: mechanifmo , dum os adhacrens petris (lignisqve &
picatis navibus) arfte clauditur, Gtringius all. iiffert. Brancbias Lampetra: ab Olig,
Jaceb&o exhibitas vid. in AS. Mei. Hafn. Vol. V, Obfero. XCVIII, fed valde fupcrficia-
rie piclas.

§. V.

Anteqvam autem ulterius progredimur , in memoriam nobis revoca-
mus VI Rl , cui fcmper honos nomcnqve fuum laudesqve manebunt, pru-
dens didlum, qvod „nulla in re plus fibi dare confueverinthomines,qvam
„ubi ingenii fui viribus jadtabundi applaudunt,, a). Hoc procul a no-
bis efle volumus, prout a noflris procul efl omnis veficalibellis ; nectam
fplendide de opella noftrx dilpofitionis, nullis artificiis inaedificatae, opi-
namur, ac fi nulla melior difpofitio vel exftet vel excogitari qveat ; cum
Artedi Ichthyologia jam opus eft multi ingenii, licet ejus revifionem mors
ipfiprsematuraabflulerit. Interim tamen „gratari oportetaevo noftro,qvo
„exire fervitio fe&arum licuit-ut , pofthabita figmentorum atqve com-
„mentorumau<ftoritate, naturamfolamfuas dotesrevelantemaudiamus,, b).
Cseterum, nifi vana nos eludit exfpedatio, omnes pifces cartilaginei c)
in ordinem Nantium branchiis occultis iine difHcuItate intrabunt.

a} H.Boerhave, orat. de comparando certo in phyficisj ab initit,

b) litm ibidcm c irca fnem,

(A) a c)

DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

c) Communiter f:c Jifti; Hufonibus exceptis, urpote qvi apertis gaudent branchiis (V.
MifT. II. §. VIII); reliqva Millui IV. refervamus.

§. VI.

Horum Tabula generalis:

rCynocephalus.
Galeus.

Tinnata «j

ad Latera , !

TSpiraculis qvinqvc«!~ n

| ^ M H jCeflracion.

| [ Rhina -

PISCES
BRANCHIIS ■{
OCCULTIS

TBatrachus.

T • „ Crayracion.
Spiraculo unico < n ' ... „
l r jCapnlcus.

[_Conger.

. . rSpiraculo unico : Murama.

Apenma^ Spiniculis feptem: Petromyzon five
Lampetra.

fNarcacion.
L inThorace:fpiracuIisconrtanter qvinqve«j ^ ^" 5 '

[Dafybatus.

»)

Art, lchth. II. p. f j. «Cliarafteres a numero partinm defumpti, oinnibus reliqvis an-
jjtecedunt, ob evidentiam fcilicct, & qvodj?atim in ochLos Hominttm caiants^j &
f. 74. „ Chara&eres cartilagineorum generici a figura corporis & numero foraminum
„branchialium depromi debent,,. Natura ipfa dillinguit pifces ab invicem per fora-
mina & per opercula branchiarum ; qvidni feqveremur naturarr. , qva? fipientiffimum
habet autorem. Petromyzon , pifcjs vulgo cartilitg iaeut , cujus fpina cartilaginofa,
habet foramina; anguilla, cujus fpina fpmofa, pariter habet foramina, non nifi nu-
mero imparia; & fic in reliqvis.

Hac difpofitione duce, experiar piices branchiis occultis mihiredde-
re familiares, qvatenusdelcriptiones apud autores fuffichmt. Sunm cui-
qve religiofe tribuam, omniqve, qva me decet, modeflia aliorum labores
interpretari annitar , ubi veritas poflulaverit ; parem a cordatis viris bene-
volentiam fperans, ubi animadvertenr, me alicubi laplum efle, qvi omni
tempore paratus fum, candide monentibus gratias agere. Sedulam praete-
rea, qva fieri poterit, operam dabo, ne ex fpeciebus genera multiplicen-
tur, nevegenerainfpeciestransformentur, qvo nihil facilius iieri poffe de-

pre-

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 5

prehendi, idqve ubi m errore perfeverare malumus, foaud levi cum detri-
mento hiftoria: naturalis. Modo ad rem.

§. VII.

AD LATERA PINNATA

SPIRACULIS QVINQVE.

Sunt pifces longi; corpore fpifib ; capite vel roftrato, vel e.v trans-
/\erfo lito ; ore vel longitudinalirer fifib, vel in prona capitis parte trans-
verlo , ad fegmentum circuli qvalecunqve hiante, vel ranae rictuiqvc iitnili;
aut dentato, aut Iiniz infiar aipero.

I. CYNOCEPHALUS. Capite rofirato. Ore longitudinaliter fiftb —
Rofirum os iuperans habet; hoc, icifiura ampla , hor-
rendedentatum. Rapinam/ prout canis vertagus, velde-
orfum, vel ad latus parum inclinatus capit. Prilcis graccis
& latinis CANIS ; iiqvidem nonnullis a capitis facie & vo-
racitate eximia atqve iagacitateodorandi canem refcrre dici-
tur a); atiis Lamia, Tiburo. Artedo: Squalusaudit b).

a) Latius enim patet Galei qvam Canis vocabufum , &apparct, Canesdici ifliusmodi pi-

fces, qvod tcrrcflrium canum more mordeant, & dtntibus noceani , qvod cV C^rro m-
nuit his verbis: vocabula pifiium pleraqve translata (unt a terreflnbus ex aliqva parte
fimilibus rebus &c. Aldro-v. ie rifc. p. 77?. Sic pic defunclus Artedus adoptavit

Ammodyton urinatorem , qvia in ipfam arenam fcfeinfinuat cV abfcondit Athermam

qvod pifns mole & pretio exiguus fit — Slennium , qvod femper mucofusfit pifcis —
Coregonttm qvia pupilla antetiore parte in angulum acutum procurnt — Cottum qvod

caputrefpeflu corporis niagnum eft Cy/.r/num, qvod fit pifcis admodum fcecun-

dos ___ Efoces , qvia omnes fpecies admodum voiaces funt— Lipp^rim, qvod pin-
guis frt pifcis hic przfertim ; & qvi reliqvi.

b) De fqvalo ■vid. §. IX.

§. VIII.

Cynocephalus Albus, a conftanti colore albicante , Angl. the
white Shark ; Kt/voc Canis , Ariftot. Oppiani & jEliani f K«f-
vaeia.sAtbentci&.Tbcopbrafti, aK«OT»() acutum afperum,

(A) 3 unde

6 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

I. CYNOCEPHALUS.

unde Arijlot. K<x^«f o^ov]« : animalia, qvibus acuti peclina-
timqve coeuntes dentcs. Tiburo, Lamia , Lamna, Autoram;
confer : WUlughb. p. 47. & Dn. Hans Sloane H. Jamaic. I.24,
Bos bellua& caniculaP. foviide rom. pijc. cap. III. a I Sqva-
lus dorib plano b) dentibus pluribus ad latera ferratis,
Artedi c). Scaligcro , Bocharto , aliis, pilcis, qvi Jonam
Prophetam voraverit, audit. Integri piicis accuratam figu-
ram nullibi offendimus. Gesneri , qvam dedit , figura arbi-
trariaefi; ncqvc Aldrovandi figuris fidem habeamus , li vel
capita pilcium conferantur cum Lamiaecapite, facieritfhiqve
canino, cujus effigies proftat inMercati Metallotbeca&c apud
, Nico/. Stenonium,qvi caput diffecuit. Defideratur itaqvefamati
hujus pilcis icon ab omniparte abibluta. De lapidibus in
ejus capite vid. Mijf. II.

a) Ibi hifloria <£thiopisab hocpifcc devorati. In noflroexemplo libelliad marginem fcripta
,,lcgimus verba : „con unaternbile apcrtura di bocca. Negli anali di Genoua de
„Giuflmicnofi legge un fimilcafo d'un fanciullo more , lchiavo de Luigi Giberto,
„che nuotando con altri fanciulli fu inghiflito da un pefce di fpccie ranina,,.
„ Confcr. Rondelet : & Dn. Hant Sloaru H. jf*m. /. 33, „Thofeof Nice told Gillius
„on of four thoufand pound vveight had been taken, vvherein vvas a fohd man; and
„thofe of marfeilles took had a loricatum hominem in hiin,,. Maffilia: & Nicea:ali-
qvando capta: funt Lamiw, in qvarum vcntriculo homo loricatus inventus.

b) Potius Utiort reliqvorum dorfis. Dorfum breve , ad muflelos comparatum , latiffimum
efl ; Willugbt. p. ^ 7. Mrfrov. ie pifc. p. 3 gi.

C) Siqvisdentes fofliles, vulgo gloflopetras, & ferratos & fimplici vel laevi acie acumina-
tos, maximiqve moduli, cum dentibus Lamiarum Canumve hactenus coguitis contu-
lerir, ultro fatebitur, dari horum plures fpecies, qvam defcriptas habemus, neqve
omnes hujus generis ptfcesferratit inflru&os effe dentitttt. Exempla defuroantur ex
jihlrov. Muf metall. p. i\ 1, Setleri rarioribus ; Scbeuchz,eri qvcrdis pifcium &c. ubi>
intcr alios , dens maximus acie vel ora non ferrata , confcr. Stenonii dijf. cap. Cartba-
rU Tat. yj. &e.

2. Cynocephalus Glaucus ; a conflanti colore, qvi in dorfo pulchre
catruleus, faturacior, in Ventre argenteus. Angl. the blew-
Shark. Galeus Glaucus, Kondelet. Gesn. Aldrov. Willughb.
Sqvalus fofTula triangulari in extremodorfo a), foramini-
bus nullisad oculos b), Artedi. yhavKoc Ai\imv, Charle-

toni

OCCULTAS SPIRANTIfcUS; 7

I. CYNOCEPHALUS.

toni c) ; Reqvies Rocbefortii & Labati voyag. de Tameri-
qve Tom. I. p. 4/, qvi &p.ji. monflrum marinum exhibet,
canem referens , cujus figura monflrola efl. Besleri canis
marinus, «in 9J}eer*Jpunt>; roflrofimo; dentibus latis ler-
ratis; non tamen omnibus.

a) Vel ad exortum cauds ; Willughb. p. r o.

hj Wil/ughb. p. 4$; „nu!lis pone oculcs foraminibus, cjvo a Canoft aliisqve cartilagineis
„d:ffert,, qvod infufpenfo relinqvimus ; ejusmodi foramina pone oculos a nonnullis
pro Aunbus habita, qvodlicetin oriscavitatcm pateant, fimul tamen in cavitatcm an-
fraftuoftm cranio infculptam viam ducant meatui audjtorio analogam ; qvam inqvi-
rant me docliores.

t) Corn. BrHyniusiiojag.7tm.il. eiit. Amflcl. in ftl. p.l\o, Galci mentionem facit :
>, qvi avoit 45 petits dans le ventre , lesqvels en fortirent auffitot, qu'on 1'eut ouvert,
„& femirent a nager dans une cuve d'eau , qu'on avoit prepar» pour cela , &qvele
moindre de ces poisfons etoit plus gros, qu'un merlan. „ An fuerint catuliejus, qui
ventrem vel potius ventriculum matris libere intrare & exire perhibentur fprout Rom.
ielet : tanqvam teflis ocularis in vulpe marina obfervavit , de qva ttiam Wittughb.
f.rf.') an vero alii pifces, certo non conflat ; non vidctur verifimile, galeum 4f.
catulos fimul fovilTc & una vice exclufifTc nifi fuerit proles ex familia acfoprata ; vid.
y. Majfenii Imag. />i/i. in Jpeculo verit. occultas p. SPt. & SP7- RaSif. in off. I. 7.
t. t} t.

3. Cynocepkalus roftro brevi. Maltha Rondeletii; cujus fatis an-
guflam deciit delcriptionem ; hxfiramus , an ad Canes an
vero ad Galeos referendus fu , licet pinnis , cauda & internis
partibus a cane non differre pcrhibeatur, nifi qvodalba ocu-
iorum nebula careat.

§. IX.

II. GALEUS f. Muftclus capite roflrato ; ore transverfali, prono.
Nomen antiqviffimum & ufitatiffimum; yaXslq Ariftot. ya-
Xia. Suidii ; hinc yaksulii f\x&im , piicium genus mufleli-
num. GalenoyaXioi§L y*he.mu(toi, yakn, yaksn etiam felem fi-
gnificat. Nec prifci huic generi nomen gratis impofuerunt
trsroTys yakr,c. a muflela terreflri; fi enim pifcium pronc ja-
centium caput, tanqvam principem corporis partcm, piiulo
attentius confideres , fatis re/pondet capiti Muflelarum , in
domibus, horreis iylvisqve oberrantium , producl o , levi-
terqve roflrato. Reliqvum corpus pariter ciuflelarum

8 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

II. GALEUS.

raore gracilefcit ; in prona capitis parte os trans-
verfale , & in aliqvod lcgmeiitum circuli figurarum,
ad inftar felium riclus. Hinc Rondeletius Lib. XIII.
cap. i. „nomen a corporis habitu, mufteHis fimili , datum
„eft, & Lib. III. cap. XXXI. p.jyi: non fblum hanc be-
„fliolam v muitelnm tcrreitrem) corporis rotundirate & lon-
„gitudinereferunt(Galei)led &ob alia qvac cum ea commu-
„nia habere creduntur,,. Artedo arqve ac Carcharias fqva-
lus a) audit. Galei omnes in fupinum converii, eoclem
plane modo, qvo Raja: iimilesqve piices , qvibus os pronum
trunsverfale eit, rapinam fumunt ; qvamcanes, ore longi-
tudinaliterfiffo, iivemandibulislongis, parum ad latusincli-
nati capiunt.

a) Non recordor, alium prilcorum, prseter Plinium , hoc nomine (& femel qvidem Lib.
IX. cap.XXIV. ib': funt /ijv.iti qvoqve qvamvis non plani) ufum effe, cenfcntqve jW<«/^
f.irius 1 Turnebtts & Sjlvunus , non Stjvali fed Gaiei lcgendum, qvia Gtleos vocavit
sirifict., ex qvo intcgrum Caput 24, H. N. Lib. IX. mutuatus eft Ptinius. Aidrovan-
ins Ltb. III. p. ?7J. & Lib. V.p. 6 oo. pariter legit Gxteum, non Sijvjlum , qvicqvid
dicat Vuottonus eumqve fecuti Rondtletius & Harduinus in not. & cmend. ad Plin.
Libr. IX, num. LX, fufiinentes, qvod recle legatur: Sfialus z & addunt : Plini-
um Galeos vocafTe fqvalos five fqvalidos , id efl , horrendos afperosqve ,• funt enim
omnes afpera cute, 8cfjvatam rem pro fordida dixiffe antiqvos, ut : veflam fqvalam
& fordidam. Ergo omnes pifces fordiJas, horridos afperosqve, ut rajas, orbes mtf
ricatos, hiftrices , plures , cum Plinio dixeris Sqvalos i utpote qvi magis horridi
afperi & fqvahdi funt Gate/s. Sed infuper fqvalus effet nomen adjecrivum , qvod cla-
riffimus Artedus plane rejicit. Bellonio &Aldrovando Sqvalus valde Alienigenus pifcis
eft, & ad Ccphalos vel alburnos referendus, Bellon.de aqvatil.Lib.I,p, 3 1 y. ($ p. 3 1 g m
addit: caveto, ne pro fqvalo Scarum proferas. Leucifco major evadit, idemp. 313,
Mdrovandus peculiare caput. XVII. habet Ltb. V. de Capitone Aufonii, fivefjvat»
•veterum- qvi ad Cephalos pertinet. Ab Ovidio fqvalus accenfetur pifcibus in herbofa
arena degentibus : Et fqvalus , & tenui fuffufus fanguine mullus. Romae & alicubi
in Italia & hodie fqvalus audit capito vel Alburnus Aufonii; eonkr. Varro de Reruji,
Ltb.lll. ,,in tertia parte qvis habebat pifcinam , nifidulcem? &in ea duntaxattf^u.»-
„los & mugiles pilces,,. Sane, ncmo Sqvalnm vel Galeum ultro miferit in pifcinam,
ubi mugiles.

1. Galeus Acantbias, five fpinax. Muftelus fpinax. Angl. a pi-
cked dog. Sqvalus pinna ani nulla , corpore fub rotundo,
Artedi; cum tamen pinnarn ani habeat b) j vide pifcem

pronum

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 9

II. GALEUS.

pronum & fupinum Tab.If.j.tf. ad dimidiatam magnitudi-Tab.?.
ncm pictum. Willugbbej. de hoc pilce : „ pinnas in dorlb f. < .6.
„duos obtinet-in utriusqve anteriori parte Ipina-pinnarum
„in ventreduo paria, ad branchias unum(laterale nobis) al-
„terum adorificium excrementorum,, Os, non circa ied
infra medium roflri & rctro oculos in prona parte , ubi &
nares iiint, non in iiipina roflri parte, prout in figura &7/1;/-
ni. Dentes pilcem habet, Willughbejus ait, acutos & refle-
xos; qvod non dixerim; funtenim pifci loco dentium la-
bia limae inflar afpera, prout nonnullis rajis c).

b) Et qvidem duplicatam fiveconjuncl.-.m ; interanum vcro & caudam caret pinna.

c) De Galeo acanthia fcu fpinaci fufco, Genneas: Sagree > & galeo acanthiaC/*/// exoti-
co vid. Willrtgbb. p. r 7. Hunc Clufius reiiccatum & exanteratum duntaxat confpexit,
& ad<ht Willmbbtjus i ,, qvi tamen ad hoc gcnus proprie non pcrtinet,,. Forte fafti-
tius fuit, prout r3Ja difformari folent in fpecicm bafilifci.

2. G/?/c7/.f /tfwV,oreafperoacanthise fimili.Sqvalus dentibusobtufis feu gra-

nuloiis, Art edi. Galeus IxvisRondel. Mufleluskvis primus&j/-
viani& Willugbb. Pelce colombo, Komanis ; the fmooth or un-
prickly hound, Anglis.Vinmrwm numero & fitu ab Acanthia non
differredicirur, cumtamen,praeterlateralespinnas, treshabet
ventrales, dnasadanum, & unicam interanum &extremam
caudam, Acanthiasvero nonnifi unicumpar adorificiumex-
crementorum ; vid. Willugbb. p. 60. & figuram noftram Ga-
lei Ancanthiae.

Galeum afleriam Rondelet.Gesn. Aldrovandi, Muftelum
ftellarem five varium Salviani, & Willugbbejus & celebris Ca-
rolus Liiueus pro varictate Galei larvis agnofcunt , qvorum
nominibus fubfcribo. Forte Aflerias Rondel. & Salv. catulus
fuit Galei laevis aflerizans ; qvi non nifi in prima setate ftel-
lulis freqventibus gaudet , qvae fenfim evaneicunt ; prout
videre licet in catulo cum tuniculo & facculo, qvem Rondele-
tius ovum appellat, umbilicali Tab.I.f. y; Sic apri feri ca- Tab - ! »
tulos excludunt belle variegatos, qvi pedetentim elegantipi- f, 7*
clura privantur, nigerrimumqve colorem induunt.

3. Galeus , roflri extimaparte pellucida , dentibus acutis, in tres ordines

difpofitis. Sqvalus naribus ori vicinis; foraminibusexiguis
ad oculos, Artedi. Canis galeus, Rondelet.QanofaSakiani;

(B) a

io DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

II. GALEUS.

aTopc, Anglis. Entii defcriptionem vid. apud Cbarletonum
inMant. Anat. & Willughb. p.ji.Jeq.

4. Galeus capite roftroqve brevijfmis^x ru fo & cinereo macufis nigris va-

rius. Sqvalus ex ruio varius; pinna animedio, inter animi
& caudam pinnatam, Arted. Canicula Ariftot. Romlelet.
Aldrov. Catulus Salviani. Pelcegatto Venet. a Bounce Cornub.
Willugbb.p.6z. Roufette Gallis. Maxillaspltiribusdentibus
aculeorum hamatorum ieu introrfum recurvorum ordinibus
inftrudse ; in mari mediterraneo freqventiffimus.

5. Galeus c7«<T£W,macuIis nigris rarioribus fed ma joribus,qvam in prae-

cedenti. Sqvaluscinereus, pinnis ventralibus difcretis, Ai -
tedi. Canicula faxatilis Rondel. Catulus maximus Willugbb.
p. 63. Catulusmajor, Salviani.

6. Galeus dorfopulverulento, tantillum rubente,maculis inordinatis, exi-

guis, fufcis albidisqve varius. Sqvalus dorio vario, pinnis
ventralibus concretis, Artedi. Muftelus (lellaris teniusBcl-
lonii. The rough Hound or Morgau Coruub. Willugbb.p. 6^

7. Galeusbrevis , crajfus , pinnisdorralibusfpinofis,anocaudxproxi-

mo. Galeus Centrina, Gcsn. Sqvalus pinna ani carens,na-
ribus in extremo roftro, Artedi; cum tameu & hic G;ilcus
pinnamanihabeat concretam vid. Salviani flguras Centrinac
pconse & fupinx , & apud Willughb. p.jtf. Tab.B. 2.3. Vul-
pecula Bellonii. Pelcc porco Italis. Spina d), qvse pinnam
dorfi anteriorem perforat, verfus capur inclinatur, harcpin-
na ad exortum adeo craffa eft, ut dorfum porius productum
qvam pinna videatur; polleriorem pinuam penetrans fpina
ex adverib ani caudam relpieif.

jf) Stenoniasm tlifle&o pifce excatium genere fu/prcatur, Centrinis mafcufis fblis datos
aculeos, feminis denegatos efTe. conf. Otig. Jfatobti okfcrv. anatom. pifcis centrines in
*&. miil. Hafn. vd. V. obf XL VI.

8. Galeus cauda longa , falciformipoftexortumaprnni. Sqvalus cauda

longiore, qvam ipfum corpus, Artedi. Vulpes marinnP//-
««V Willugbb. p. J4. Tab. B. 6. f. 2. Vufpes Galeus Gesn.
Kondel. Vulpecula marina Salv. Simia marina, BcUonii. The
ieafox or ape, Angl. Corpusbreve, cauda longitudini Cor-

poris

OCCULTAS SPIRANTIBUS. n

II. GALEUS.

poris fere srqvalis^qvodammodoenfiformis e); morealio-
rum galeorum f) pullos fuos , cum eis timct, intra fc
recipit.

c) Rondel. caudam vocat pinnam longam : „ ut enim vulpes inter qvadrupedes longam
„denfarriqve caudam habct , ita pifcis bic inter galeos caudar pinnam longiffimam „.
7f97/0£&£<y'«.rdiflinguitcaudam apinna: ,,in cujus qvidem caudscexortu, fupina partc
„pinnula confpicitur,,; non tn fuptna, fed prona corporis parte , dum pifcis confiie-
ratur fupintts. — — Multas figuras a pifcibus fusqve deqve dcfumptas credimus , qvas
tandcm, non ipfos pifces, defcripferunt autores. Figura: hujus pifcis proni &fupini ,
qvas Domintts Perrault fieri curavit antefercndae funt figurce Salviani. Longitudo pi-
fcis, qvcm Dominus Perra»lt diflecuit , erat oclo pedd. cumdimidio, crasfitudo fum-
mi ventris 14 poll. — Corpus pedetentim angullius faclum defmebatin producla cau-
da, qvae longitudme reliqvum corpus fere a:qvabat; (ntnUngiorijvam ipfum corpus,
ut vutt Dn. Artedns) falciformis , verfus ventrem magis incurvefcens; ad exortum
caudx unica pinna in prona parte; S3lvianus hanc piunam infitpina corporis parte col-
locat; cum Dominus Perratilt non nifi eminentiam qvandam ibidem offcndit , qvse
articulatio efl ad facilitandum vettebrarum ufum in caudam vegetantium. Duas habebat
pinnas ereftas in dorfo (qvas cretes , criflas, appellat) alteram magnam inmedio, al-
teram minorem verfus caudam (nonin cauda). Praeter illas tria adhuc piunarum paria
(Salvianus duo falttm paria exhiiet) Primum par ad latera , pone caput, magnitudi-
ne antccedebat reliqva , aviutn alarum fpcciem exprimens, & longitudine aiqvabat if
pollices, latitudine vero ad bafin c poll. Juxta medium par in ventrecircaumbilicum
cmiril (melius anum) dua: apophyfcs. (menttdi prout in rajis) , in figmim , qvod pi-
fcis fuerit mas. Tertium pinnarum parinseranum & caudam (qvod in Salvianifigura
defcit) minimx erat magnitudinis. Pinnaedurae, in oris fuis infeclac , & cute qvafi
«Jenticulata tettx ; coloris, prout tntegrum pifcis corpus , ex grifeo fufci, & cerule-
fcentiam cxni contrahentis (r.on alti tn ventre , fecundum Salvianum). Riclusaper-
tura erat c pollicum; oculi majorcs oculis tauri. Novem itaqvc pinnis hie pifcisgau-
dct, qvem uno pare privavit Satvianus , ne dicam dc forma, habitu & fitu pinnarum,
e contra Dn. Perrault non obfervavit foramina pone oculos, qvM indigitavit Salvia-
nus ; forte caret vulpes galeus omnino illis , prout Cynocephalus glaucus.

f ) Omnium fcilicet , qvibus fpinae non funt impedimento ad intrandum & exeundum.

9. Galeus roftro brevi & obtufo , ore ell yptico. Canis Carcharije fpe-
cies , Hayen Willughb. app. p.j. Tab.j. n. i. additautor:
„verum cauda procul dubio non redle pingitur,,. Commu-
nicamus pilcem melius pictum, pronum & fupinum , Tab.j&n
ILf.1.2. f.,.' a ,

(B) 2 10

12 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

II. GALEUS.

10. Galeus, capite in kyperholam definente. Cncuri Brqfil. Caflaon

Jjtjit. ex gcnere Tiburonum, Marcgravii ; fed qvocl inno-
cuus dicirur, ore longc inierius ftante , ad Galeos fpectar.
Unum tantutn ordinem minimorum denticulorum habet,
qvare nocere non poteft, Willugbb. p.jj. Dixerim, qvod
pifcis 2i pedes longus, denticulis licet minimis inftrucfus,
utiqve nocere poflit vel aliis piicibus edentulis vel non belli-
coiis licet dentatis , velaliisanimantibus, &qvidnietiumho-
minibus. Figuram vide apud Willugbb. Tab. B.j). n. 4; led
corrige numerum, qvi erit 3, numerus vero 3 mutetur ii.4.

11. Galeus roftro longo plano , firmo , ofleisfpinisvalidis , compreflis,

reclis, cx adverlb fitis, lerrar inflar munito. Prona parsca-
pitis «SttJre & naribus rajarum faciei & faucibus iimilis j la-
biaafpera, nondentata. Priftis, ir% <<r>?c Ariftotclis & ornni-
um autorum. Serra; Serra marinaBellonii. TheSawfilch
Angl. Willugbb. p. 61. Tab. B.cj.fj. Acipaqvitly Femandez.
p. 84. Sqvalus roftro longo, plano, utrinqve dentato, Ar-
tedi g). Ofles fpina?, qvae roftrum ierratum reddunt, in
fcetu cute funt teclae & qvaiiin gingivis , prout dentes foetu-
um aliorum animantium, abfconditse latitant, ne pulli vel in
cornubus aut in utero hacrentes vel excludendi matrem lac-
dant ; roftrum infuper flexile eft, prout hsec omnia videre
Tab.ni hcet in fcetu delineato, prono & fupino, Tab. III. f. 1. 2.

f. 1,3.

g) Dubius fui > utrum Priftem gafcis annumerarem, qvod media efl inter Galeos& Rajas
figura, fpiracula qroqve branchiarum in hoc fcetu vifa funt thoracica ; ne autem ni-
mis fcrupulofus viderer , generaqve muftiplrcare , imo qvod pifcis pronus confideratus
ad galei fbrmam multum appropinqvat, & qvod branchiarum fpiracula madukispede-
tentim faterates fiunt, qvod in mufeis inrarfti pifces comprobant nullibiqve exaetaadul-
ti pifcis figura proflat , infuper Wtlistghtiejtis pinnas ad latera, paulo infra branchia-
rum foramina qvina coltocat, familiam Galeorum, cui Antefignanum G.ilenm fpina-
eem five Acanthiam prafpofui, cum Galeoroffro ferrato\c\ eumSerraabfolvere volui,—
Notanda, qvod reliquum efl , fabula apud Olattm L.H. II. t. zo.- »Serra — infum-
>,mo capitis vertice firmum os ferra; inltar dentatum gerit, qvo na-uesfubkns Aiffecat,
„«/■ fi&i in prniam homines ■verfjtt,,.

§. x.

III. CESTRACION. Capite transverfo , ore prono, transverfali.
A*is-fa,malleusimalleator}qvi malleo utitur,capite fcilicet, du-

plicis

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 13

III. CESTRACION.

plicis mallei roflri ad infiar , transverfo , qvod abfolvitur
oculis in utraqve extremitate fitis.

1. Ceftracionfronte arcnsfigura ; cujus anterior pars capitis trans-

verfi inlineam curvamarcuata ita in aciemacuitur , ut, dum
celeritcr pilcis natat , obvios pifces fecare poffe credatur.
Prilcis & recentioribus liib nominibus : Mallei , Baliift<e&.
Libelle vel Zyg^mc notiffimus ; ore, galeorummore, prono
& transverlo, in iegmentum circuli formato, dentibus vali-
diifimis, plauis, acutis, ierratis , ad Iatus vergentibus , &
triplici aut qvadruplici ordine dilpofitis, armato. TheBa-
lance Fish; Ang/is. Sqvalus capite latiffimo, transverfo,
malleiinftar, Artedi. PantoufflierZ/z/wrz Voyag: dztamer:
Tonu IV.p.jji: „ un des plus voraces poiibns, des plus
„forts & des plus dangereux,,. Muf. Reg. Dan. Jacob.
Tab. VII.fi j.

2. Ceftracion, capite cordisfigura, vel triangulari. Zyg&nz affinis,

capitetriangulo; eenCruyshaye, Belgis. Panana Marcgrav.
Wilhighb.p.jj ; triplici ordine dentium minorum. Figu-
ra Marcgravii parum valet ; Meliorem luppeditamus piicis
proni & iiipini, m Tab. II.fi 3. 4. Tab.u.

f-l-A'

§. XI.

IV. RHINA ; capite depreffo ; ore in extremitate. v'i\>v Ariftote-

lis & Plinii. Hic H. N. XXXII. cap. 11: „ Rhina , qvam
„fqvarum a) vocamus,,. Osincapitisextremitate; ideo
hic piicisnonedconfundendus cum Galcis, neqve cum Ra-
jis. Sic Rondetetius : „in lateribus branchias detectas (no-
„bis occultas > habet, non in iupina (nobis prona) parte,
„ut rajae; illarumcnim iitu &oris iciffura a reliqvis planis
„pifcibus differt,,. Pinnx Iaterales nonnullis alas imi-
tari vifse funt, unde nomen : Angeli ; Pefce Angelo, Ge-
nuens: The monk Angl. orAngelhsh. Appendices adpin-
nas ani in maribus qvinqve pollices longae, cylindracea:.

3) lfiitorus lib. xi, orig, e, 16: Sqvatusdicitur, qvod fit fqvamis acutis ; unde & ejus
cute lignutn politur;. & VoJJ. in ttymol. qvod ruale hgatui /qv*iIus$TO fyvdtxs*

(B) 3 I. Rhina

i 4 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

IV. RHINA.

i. Rhina: five Sqvatina omnium autorum. Sqvalus pinna ani ca-
rens , ore in apice capicis , Artedi. Kingflone Anonymi ,
Defcript. of Ibme curious and uncommon creaturcs omitted
in the Defcription of three hundred Animals &c. Londomyjp
p.47; &i figura maris. Foeminae fupinae &pronz, exmu-
T* h f l leo olimnoflro, figuras vid. in Tab Il.f.j.o, cauda in fu-

'* periori parte bipenni; caret femina appendicibus, qvae in

maribus mentulac funt, prout in rajis. Artedits negat pin-
nam ani, qvam Wil/ugbbejus& reliqviautores piici tribuunt:
ille : „itiferius pinnarum par circa exitum excremcnto-
„rum fitum obtinens,,; per medium dorfi habet lineam
afperam , prout integrum corium adeo afperum eft , ut illo
alpera ligna & eburna poliantur; Ravif Lib. 7. c. 41. The
Skin of the Back is very rough , ib as to polishwood orlvo-
ry, Anonym.all.loco. Exillo corio Turca; & aliar gentes en-
litim vaginasconficiunt, qvas iagrinas, vou Cbagrin, vocant
Willugh. p. $0. Ad hominis aliqvando magnitudinem pifcis
excrelcit : Some times Weighing a Houndred and fixty
pound. Anonym. ib. conferatur Willugbb.fg. Tab. D.j. cum
noflra , illi anteferenda.

2. Rhiria pedata qvafi; cauda in fuperiori parte tripenni. Mer-
moid of the Siren Anonymi citati p. 43. Rhina appendici-

, bus ad ortuin cauda: pedes mentientibus ; with fmall Feet.

The Fin oneachSchoulder in Shape famethinglikethe wings
of a Cherubim ; the fkin of the Back was rough, and of a
dark - colour; the Mouth large and placed at the very ex-
tremity of the Head &c. vid. ulteriorem defcriptionem &fi-
guras pifcis proni & fupini ibid. Autor hunc pifcem pro.SV-
rene Antiqvorum agnolbit; qvi anno 1737, menfe feptem-
bri captus & Londini expofitus fuit ; fed vereor, ne lucri
caufa mentula: diflortae & in pedum iimulacra, ope filiferrei
vel aenei , eftbrmata; fuerint ; adeo hujus pifcis defcriptio
convenit cum prarcedenti; nifi qvodtres pinnas ia cauda, &
qvafi pedes habeat.

AD LATERA PINNATA

SPIRACULO UNICO.
§. XII.

In qvibusdam funt pinnac laterales vel binae aliae fub gutture (fecun-
dum Willughbejum) talpae pcdibus firuiles, unde apparet (qvicqvidcavilla-

tur

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 15

„tur Rondeletius) Bellonium non admodum abfurde fcripnlTe : Ranam pi-
fcatriccm geminos lub ventre pedes habere ad ranzpaluftrisfimilitudiriem,
„mcmbrana intertextos, qvibus verilimile ert , eam rana: in modtim per
„maris fundum incedere,,. Qvid ergo obrtaret, qvo minus ejusmodi pi-
fcium genus fingulare conititueremus , fub antiqvo , qvo Pliniiis (Lib. XXXII.
cap. X.) utitur nomine.

I. BATRACHUS, corpore qvafi pedato. Ex grarco^T^or, Rana ; fic
ranunculum plantam grarci batrachion vocant. Plin. XXV.
cap. CIX. batrachices , gemmacolorem ranae referens. Id.
XXXVII. cap. LVI. fiafectxiog Ai]cc t bufonita; bufonitesj
bufonius lapis:

I. Batrachus, capite ri&uqve ran&, corpore & figura gyrino fimilis;
iub iplb gutture fibi mutuo vicinae binee pinnsc, talpre pedi-
bus (imillimac, fingulcc qvinis radiis leu digitis con(fi'ites;
Willughb. p. g(f. qvas pinuas tamen Tab. E. 1. non exhiber.
A little belovv the Diaphragm , on its uppcr Part, are two
large Fins iu the Shape ofa Hand, anddividedintofiveFin-
gers ; Anonym cit. p. fo. & p. jv. He has two littlc Feetco-
mingoutof his Belly, like the Feet of a Goofe. Ultimus
fuit qvatuor pedes longus, with a Mouth large enoughtota-
ke in a middle fiiz'd Dog , it opcning twclve Inches wide.
^eh^xxfi^ grteeis. Pifcis rospus, Iftris; rospus enim ipfis
bufo. Bora, Taurinis ; Zatto, Lombardis; G.Entiusapud
Charleton : Rana pifcatrix Salviani, & aliorum. The Toclfish ,
orFrogfish,orSea-Divel, Anglis. Subalteropinnarumpare,
inipfapilcismargineiito, ingentiaforamina, in qvorumfun-
do tres branchioe, nullis ari/Hs donatrr. Lophius a) ore
cirroib b) figura corporis monitroia ; Artedi Jchth. P. III.
p. 61.

a) /\o(pia pinna, emtnentia, qvia undiqve eminen f iis , pinniformibus inftruitur, Artei.
cum pinna alias xti^ vel TmgoSofxa grarcis audit, AoQta vel AoQia autem
proprie pro eminenriu tforfi Cumhur ; infuperclariffimus autor P. J/.p. j. autumat,-mem-
branas qvse interdum fpeciem piunce habent , nul'is tamert ofllculis vel cartilagrnibus
radiatis fulciuotur, nullum. ufum in natando praeflare, hrnc piaim apptllari no» pojje.
Qyicqvid tamen fit, pfurimi pifces intrarent in contubernium Lophiorttm, qvod plutimi
cmisientias foabcnt,- Horum drtedus ncn nifi duas /pecies receafet.

,6 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

I. BATRACHUS.

b) Sevirmus anttfer f. 2$. Rana pifcatrix tacita fubarenis exponens in longinqvum , qv3s
roflro tenus habet, appendiculas > alleclos ad has qvafi ad vermiculos , & aggrefTos
pifces in oris ingluviem rapit.

2. Batracbus , altero pinnarum pare ad exortum caud<ecarens ; pro-
T. Hi. cefiushinciudecapillaceos habet; cujus icon Tab. III. f j.

3. Batracbus; five rana pifcatrix americana cornuta fpinofa , Sebts

Thef. I. p. 11$ Tab. LXXIV. fig. 4. cumpullof.j ; color cu-
tis , tenuiter iqvamarx, albus iaturate rubris maculis pidus;
cauda venrilabri inflar expania, prout pedes.

4. Batracbus infronte corniadum ferens furfum ereclum , & paulo

retrorlum verliim; ante illud tenue filum , qvod retro re-
condere potefl; in qvolibet latere pinna qvali pedata, lub
qvaforaminulum; cute in ventre molli, reliqvo corporead
radum afpero &fcabro. Guapcrua c Marcgr. TheAme-
rican Toadfish , Willugbk. \ Tab. E. z. f 1.

e) De Guaperuis, earumqve & Acaraunarum di rmus>

5. Batracbus. ojfeumcornu fupra nafum gerens , inter binas pinnulas

prominens ; cute albicante & reiplendente; propeoculos
macula Hyacinthum flellatum referens; rufis maculis flam-
meis per totum corpus, nigris per pinnas. Rana pifcatrix
amcricana alia, Snebts Th. I. p. uS- Tab. LXXIV.fg.j.

6. Batracbus capite produclo ; poflici pedes acutos habent ungues,

membranis nexos; cutem ex candido rclucente nigris ma-
culis undulatis, Sebts Th. I. p. iij>. Tab. LXXIV.f 6.

7. Batracbus mollis , belle ex albo fufcis maculis marmoratus , ore

parvo , anili , proceflibus villolis , aculeiformibus ; muiei
t. in. olimnoftri. Tab.III.f.4.

f. 4-

8« Batracbus, capitevomerisinftarcornuto. GucucujaBrafil. Marcgr.
Monoceros pifcis , qvi vefpertilio aqvaticus dici poteft
Willugbb.p. $?. Tab. E. z.f 3. Lophius fronte unicorni,
Artedi. Medietas corporis pofterior lubteres eft, verius caudsc
pinnam faftigiatur in conum. Cutis multis tuberculis duris
afpera. In ucroqve latere parvum foramen in corpus.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 17

1 BATRACHUS.

9. Batracbus , capitefcuto ojfeo antroiTum in acutum convcrgente.
Cutis undiqvaqve acutis horret fpinis. Rana pifcatrixameri-
cana marina ex Curaflba,6>&e Th. I.p.nS- Tab.LXXIV.f.z.

§. XIII.

Conflituit Clarifl*. Petrus Artedus Pifcium genus XXXIX. fub titulo:
Oftracion, eorum f cilicet „ qvi fisura corporis infolente funt ; cute dura, (x-
„pe Ipinis feu aculeis magnis vel in toto corpore, vel in aliqva ejus parte
„armata; interdum vero glabra,,; Jiib qvo genere comprehendit pifces
qvadrangulos, triangulos, fphaericos, & qvi plures ad orbes communiter
referuntur. Origo hujus nominis a rf//^rmanimalibus derivatur. SicPli-
nius H. N. XXXII. 10 : „invenio apud qvosdam Oftracium vocari, qvod
„alii Onychen vocant,,; atonyx, inqvit Viofcorides fci ttco/u.o. th KoyxjuMx^
i. e. operculum conchylii, pro qvo etiam oflracium fumi a Pliniodeclarant
ipfiusmet verba ; vid. Kondelet. de Teftac. Lib. II. p. 84. Gesnerus & Al-
drovandus oflracionisnomen uiurparunt, & tribus impofuerunt pi/cibus,
unde: Oflracion Nili audit Bellonii Holofleum (i. e. ofleum) - oflracion
Aldrovan di prior , an idem cumHolofleo?- & oflracton alter gibbofus,
ejusdem. Holoflcum Gesnerus oflracionem nominandum conjicit, qvod&
teftam oflracei inflar duram habet , & o^^ay.ioov pifcis inter Niloos a Strabo-
ne numeratur,cumtamen apud Strabonemlegaturef «*/&)»'. Aldrovanduspa-
riter dicit, Holofleum Bellonii teflaceum &oflraceum Corium habere ; &
WiUughbejus de oflracione priori Aldrovandi : qvod integatur crufta qva-
damminusdura, qvamincruftraceis,dic"Hs exfangvibus; addittamen: qvam
„ dixiraus cruflam,proprie loqvendo nec cutis eft, nec crufta,fed medium qvid-
„dam inter utrumqve, feu crufta cuti innata,,. Qyis ex modo diclis non
comprehendit, nomen Oftracion minus diflincras ideas dedura cute, dete-
ftaceo &oftraceo corio, deqvodam interroedio, &crufta cuti innata pofl:
fe relinqvere ? Nihil commune iftiusmodi pifces vel cum oftracodermatis
aut cochlearum operculis, vel cura animalium cruftaceorum integumentis
habent; neqve enimentias, ex gr. galeorum , qvafivariolatas, vel fagri-
nam coriiSqvatinar,qvorum cutes variis manubriis vafisqve fuperinduci lb-
lent, dixeris cruftam cuti innatam. Medium qvod qvxrit Wulughbejus in-
ter cutem & cruftam non eft, nifi cutis fua natura ad pergamentum, five
corium prseparatum, accedens, in aqvis & qvamdiu pifcis vitam agit, lae-
vibus laefionrbus indulgens, qvorundam pifcium, fi ficcati funt, frangi
patiens ; mutant enim naturamfuam aeri vel foli expofita pifcium qvadran-
gulorum, triangulorum, orbium fimiliumveintegumentafiveexuviae; qvae-
aara iuccefiu temporisvixdigitistradtaripoflunt, qvinconcidant, velfran-
gantur. Sunt autem eiusmodi piices figura corporis (inlblente, fecundum

(C; Arte-

i8 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

Artedum) vel globofa feu fphzrica , vel fubrotunda , vel ovata Ceu oblon-
go-rotunda, vel oblongo-qvadrangulata, vel conica fere ; cute arida;
facpe fpinis leu aculeis craJTis & longis , qvandoqve tenuibus & btcvibus
vel in toto corpore, vel in aliqva ejus parte armati, interdum glabri; non
tamen omnes os exiguum , neqve omnes dentes magnos habent ; uti per-
liiafus fuifTe videtur Artedus P. III. p. jj. Breviter : corpore qvocunqve
modo ftrumofo , tumidovc\fnfflato y cute coriacea, Cxpius fpijfa & aridula,
vel glabra vel aculeata. Hinc eft, qvodnobis inmentem venerit, pro ta-
libus pifcibus, verbificatione reinaturac magis accommodata, conliruere,
genus: Crayracion, a K^av^da , Struma laboro ; itema Kpavpog , aridus.
Sit itaqve ad Jatera pinnata Jpiraculo unico.

§. XIV.
II. CRAYRACION. Corpore ilrumofo.

1. Crayracion Idtviffimus.

a. Exterreorufefcens; in medio corpore a capite ad caudam

pun<ftis fufcis diliincrus; cauda gracilefcente ; dentibns, in

ore parvo, minutis , acutifTimis; cujus cutisnullatenusdu-

ra , coriacea tamen eJt a); hujus figuram videfis

Tab.m Tab. III. f.f.

* • /?. Orbis laevis Catesbeii II. p. 2g ; ingenti flruma laborans.

a) Omniam pifcium, qvi communiter dicuntur Orits, cutis vel corium itacomparatafunt,
ut, qvamdiu in aqvis vivunt, vel in liqvido eonfcrvantur » ad lubitum inflari poflint,
rurfusqve contrahi.

2. Crayracion totoventrefph&ricus , cvparvulisaculeisdonatus; qva-

tuor dentibus latis inflruclus, cauda producTa. Orbis pri-
mus Willughb. p. 143. Tab I. 1. Orchis vel orbis Plinii;
gallus marinus nonnullis. Oftracion iphsericus tetraodon,
aculeis undiqve exiguis , Artedi.

3. Crayracion dorfo l<evi, ventrc ad usqve pinnas laterales aculeato,

Grevii; Wtllughb.p. 144. Tab. I. 2. Lagoccphalus dictus.
Habemus aliam iconem oreaqvilino, &prsetercaudamqvin-
ta pinna, vel crifta pinnata in capite, pone oculos. Ollra-
cion cathetoplateo-oblongus , ventre tantum aculeato & Jub-
rotundo, Artedi.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 19

II. CRAYRACION.

4. Crayracion maculofus, aculeis undiqve denfis , exiguis , duabus

pinnis in dorlb. Orbis aiper maculofus Lift. ap. Willugbb.
pijj. Oflracion maculoius, aculeis. undiqve denfis exiguis

Artedi.

5. Crayracion ovatus tf tnuricatus , ri&u latiflimo,polyodon. An,al-

tera Attinga minor orbicularis Calceolarii, Willughbeji Tab. I.
8.f.i? orbis muricatus primus, Clufii exot. Muleiolimnoftri.

6. Crayracionovatus Zfmuricatus, ore parvo cujus inferior mandibu-

la iliperiorem excedit ; in capite tres murices criflameftbr-
manttransverfalem. Orbis muricatus alter Clufii. (£inefU»$*
Iid)te SWeertaube Beslcri. Mufeiolim noftri.

7. Crayracionfcutatus; ofte forma fcuti , flernivice, praditus; ca-

pitemagis exierto reliqvorumcapitibus, orisfciftura longio-
re; polyodon. Orbisicutatus Rondel.pikis rarus, nonedu-
lis, WiUughb.p. 144.

8. Crayracion Imvis , oblongus, corporeteflellato. Orbisoblonguste-

ftudiniscapite, ClufiiExot. Willughb. p. 147. an, orbislsvis,
oblongus, cinereis&fulcismaculis notatus, Sloani H. Jamaic.
II. zyy. Tab. 247? Oftracion Oblongus glaber, capite lon-
go, corpore figuris variis ornatus, Artedi.

9. Crayracion oblongus, fpinofus; fpinisin capite longiflimis ; dorfo

arcuato; oculis & oremagnis; labiis craffis j pinnislatisj
ruficoloris; vid. Tab.lll.f.6. T.iir.

f.6.

10. Crayracion, oredfformi, labroinferioritriangulo,veluti refeclo;

fpinis curtis , acutis, in capite , in dorfo & vcntre raris ; P
Tab.III.f.7. - f -7-

11. Crayracion, ore rana riStu ; pinna inaeqvaliacerviceadcaudam

decurrente; ad Iatera tubcrculofus. Orbis ranae ridu Clufii.
Oflracion rotundo - oblongus, tuberculis utrinqve, pinna
dorfi longiflima , Artedi.

13. Crayracion oblongus , fupra & infra utramqve pinnam poftbran-
chialem & ad caudam macula nigerrima ; toto corpore ipi-
nolus, demto infimo ventre, inolli , ranae inflar. Orbis

20 DE PISCiBUS PER BRANCHIAS

II. CRAYRACION.

muricatus ranx ti&u ; Guama jacu Atinga , Manqrav, Wil-
lughb.p. 14J. ied ngura, qvam dedit Tab. jf-[g.f.2. non re-
fpondet figutz Marcgravii , neqve defcriptioni.

13. Crayracion oblongo - rotundus ; ore produclo, diametri triuni un-

cialium, bidentulo, iuperciliis elatis, ipinis undiqvehorri-
dus. Hyftrix piicis Clufii. Ortracion conico oblongus,acu-
leis undiqve longis teretiformibus,inprimis in lateribusj/irmfr.

14. Crayracion oblongo-rotundus ; ore bidentulo; fuperciliis de-

preffis & kvibus, Willughbeji; HiftriciClufii affinis, qvod
iiipercilia elata noniunt, neccaput compreflum&exfertum,
p.ijj. Tab.J.j.

15. Crayracion , capite contraEio ; fpinis longiffimis. Hiflrix alter,

capite angufto, iubrotundo, & admodum fpinoio ; Wil-
lughb. p. ijj. Tab. !}. 6. Oftracion oblongus holocanthus ,
aculeis longiflhnisteretiformibus, in capkeinprimis&colloj
Artedi.

16. Crayracion oblongo rotttndus , aculeorum acie obtufa, punclis re-

ticulatis in dorio; cauda pinnisqve variis. Orbis murica-
tus & reticulatus, Willughb. p. ijf. Oftracionfubrotundus,
aculeis undiqve brevibus , triqvetris , raris ; Artedi.

17. Crayracion triangularis , gibbofus. Oflracion alter gibbofus,

Aldrov. Willughb. p. ljt. Tab. J.y. f 1. Oflracion oblon-
gus, qvadrangulus, gibbolus, Artedi; efl triangularis; ha-
buimus pilcem.

18- Crayracion triangularis , in limbo caudsc dupliciter finuofus, fub-
fufcus, flgurisfexangularibus, radiantibus, infignitus. Gua-
niajacu ape alter, cornubus carens, Marcgr. Piicis triangu-
laris, Clufii. Oftracion triangulatus , limbis figurarum he-
xagonarum eminentibus, aculeis duobus in imo vcntre, Ar-
tedi. Lifteri in app. Willughb. p. 20. pifcis triangularis,non
nifi imo ventre cornutus. b)

f>) Binus duo femitunati limbum duplieiter acutnm reddunt, & nec cornua nec aculeidi-
ci pofiuut, qvse ArteHns pro apophyfibus offium agnofcit, fi fint incapitibus pifcium
(ie fart. ?'ft.f>. ie-J &, qvidnifint apophyles, fi in Jimbo veutnsf

J9.

OCCULTAS SPJRANTIBUS. ai

II. CRAYRACION.

19. Crayraciontriangutaris, duobus cornubus curtis in fronte, ven-

trislimboex totidem finubus angulofo. Pifcis triangularis
cornutus , Clufii Willughb. Tab. J. 14. Oflracion triangu-
latus, duobus aculeis in fronte, & totideminventre, Artedi.
Old Husband Fish ; eft mas Crayracionis num 23.

20. Crayracion triangularis ; capite cornuto; limboventrisfinuo-

l'o, eredo aculeo in mediocaudar. Pifcis triangularis/L Z,/-
Jteri in app. ad Willughb. p. iy. Tab. J. ij. Oftracion triangu-
latus, aculeis duobus in capite & unico longiore fuperne ad
caudam, Artedi.

21. Crayracion triangularis , totusmaculofus, finubusinventrc. Pi-

fcis mediocris, triangularis, ad imum ventrem prope cau-
dam tantum cornut us , ex toto maculis arqvalibus fubrufis den-
fe inlignitus. Lifi. app Willughb. p. 20. Tab. J. /7. Ortra-
cion triangulatus, totusmaculofus, actuberculolus , aculeis
duobus in imo ventre, Artedi.

22. Crayraciontriangularis, exeornis; levibusproceffibusinventre,

caudam relpicientibus; cujus integrum corpusfigurishexa-
gonis cum fimilibus infcriptionibus radiantibus pi&um Wil-
Jughb. Tab. J. 16.

23. Crayrackn triangulatus , capite & ore productis, cornubus ca-

rens, limboventrisintegro. Pilcistriangularis, extotocor-
nubus carens, Lift. app. Willughb. p. 20. Tab.J. 1$. OHra-
cion triangulatus, tuberculis exiguis innumeris, aculeis ca-
rens, Artedi. OldvifeFish; Anoayin.Jupplem.to adejcript.
of Tbree hundred Ammals. Lond. 1736. p. 43. Eft Femina
. Crayracionis num. 19. vid. Anonym. ib.p. 44.

24. Crayracionparvus, corpore & capite triangulatis, oreparyo,in-

numeris exiguis ftellis pichis, caudaqvadripartita, qvinqve-

farie plumoia; oculis magnis. Tab.lU.f8. T. iil

f.s.

25. Crayracimiqvadrangularis , innumerisilellulisexalbocarrulefcen-

tibus fiiper terreo infignitus; cauda varia j niufei olimno-
flri. Tab.I.fS- f*-

22 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

II. CRAYRACION.

26. Crayracionqvadrangularis, pone & ante procefiibus duobuslon-

gis cornu fimilibus & pellucidis armatus. Pilciculus cornu-
tus ieu Itang Setang $. Bontii ; Lifl. app. Willughb. p. ij(f.
Tab. J. ij.f. 1. Mulei olim noftri j habet pinnam in dorlb
propecaudam, qvae ercda caput refpicit, &recondi poteft,
qvam Bontius in ventre pofuit.

27. Crayracion qvadrangularis , &produ<frus. OflracionNiliG^wm;

Holofleon Bellonii; Oflracion iprior Aldrovandi. Oflracion
oblongo-qvadrangulus , tuberculis qvatuor majoribus in dor-
ib, Artedi c).

c) Niriil cetti deeo conflat ; Bclienii figati mutila cft; cui vifiis pifcisad pentagonumac-
cedens; nulla BcUonius tubercula in dorfo obfervavit, afl sfldn-vandns plura qvam
qvatuor in pifce, qvem multos annos ficcatum inter rariores refcrvavit. Impugnat
Mdrov. nomen Ofiracionis, habetqvc pifcem pro nafo nilotico. SicOflracion prior
Mdrov. ab Oftracionc Gesncri & Holofko BtUoaii valde diffcrunt, ve| tigurarnm
varietate.

28' Crayracton qvadrangularis, ad cervicem qvatuor tuberculis, qvac
in oflracione priori Aldrovandi non invenio, neqve pinnam
alteram ad caudam , dorfali oppoiitam. Pifcis qvadrangula-
ris, qvatuor tuberculis medio dorfo infignitus ; Oftracion
prior Aldrovandi Willughb. Tab. $. 10, cui tamcn p. 14$. fal-
tim fpecies oftracionis videtur, vel potiusvarietas.

29. Crayrncion roftro os m prona parte fuperante, ftellatus & tefTel-

Jatus. Oflracion tertius Lift.app. Willughb. p.ij6. Roflrum
five nafus admodum producitur in qvendam mucronem ibid.
Idem videtur Artedo cum pifce majusculo qvadrangulari, ro-
ftrato, Lifteri app. Willughb.p. 20. Raji p. ^j. ambo :
Oflracion oblongo qvadrangulus, roftro acuto, maculis in
dorfo & capite. Artedi. Wilkghb. Tab. J. u.

30. Crayracion, in fingulis mediis fqvamis fingulae maculae majuscu-

lac; pifcis mediocris qvadrangularis, maculofus, Lift. app.
Willughb. p. 20. Melius : Oftracion qvadrangulis maculis
variis plurimis, Artedi. Sqvamis enim carent Crayraciones
vel Oftraciones, corporaqvehabent plerumqve teflellata d).

d) Teffellje nobis dicuntur, ob figuras fuperficietenus defcriptas, qvse, qvod denticulis

mutuo coha^rent, in caufa funt, qvod ficcatorum pifcium exuvis facilius refolvan-
tur, vel franganturi (jvam cruftaccorum qvorundam tegmina.

3i-

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 23

II. CRAYRACION.

31. Crayracion, anomalus pifcis ; qvod cauda omninocaret; appa-

retenim caput cum dimidio qvafi corpore fic mutilato, ut
pofterior medietas abiciffa videatur ; cute crafTa, afpera;
ore parvo, iiibrotundo, dum hiat. Mola Salviani ; Wil-
lugbb. p. iji. Tab. ~~f. 26, & aliorum. Orthagorilcus live lu-
na pilcis Rondelet. Gesneri , Aldrovandi, Plinii. Oftracion
cathetoplateus, fubrotundus, inermis, alper ; pinnispectora-
libushorizontalibus; foraminibus qvatuorin capite; Artedi. e)

e) Qvid do&iffimus autor per qvatuorforamina in capite intelligat, me omnino latet.

32. Crayracwn, corpore circumfiexo , fi ficcatus, & qvafi incifo; an-

gulofus, cute coriacea, tenaci , capite eqvino qvadantenus
iimili, rortrotubulofo, inexitu operculoinftrudo. Hippo-
campus autorum. Willugbbejus & Rondeletins ipfi branchias
five tedlas five deteclas denegant, licet iupra pinnulas duo
foramina concedant. Seqvimur Belloniwn & autopfiam ; ille:
„Branchias ad latera habet, (ied occultas, qvs aqvam af-
„ iumptamperforaminula fupra pinnulas dimittunt) pinnam
„ in tergorc elatiusculam , alteram in latere utrinqve ad bran-
„chias exierit, aliam qvoqve modicamiupracervicem; ju-
„bam habet obtufis /piculis,,; qvae tantum in viventibus &
natantibus apparet , qvemadmodum & tenues pili in reliqvo
corpore; /ub ventre rimulis duabus inftrudus ; ex unaal-
vi excrementa , ex altera ova foras emittuntur. Syngnathus
corpore qvadrangulo, pinna caudae carens , Artedi ; qvi
opercula branchiarumiplitribuir, qvaenonhabet, neqvecor-
pus admodum gracile, ied ventncolum, licet, fi pifcis iicca-
tus eft, ad latera compreiTum , ita tamen ut nihilominus iit
qvadrangulatum.

«. Hippocampus fimplicibus coftis , Willugbb. Tab. J. zj.f.j. 4.J.
P. Hippocampus coftarum muricibus inermibus mulei olim no-Tab. 1.
ftri. Tab. I.f.j). f. 9.

7. Hippocampus coftis in capite & dorfo fpinoiis. Tab. l.j. io»—" i0 -

§. XV.

Pifces corpore ftrumofo cum fpiraculo laterali unico haud incongrue
feqvuntur pilces ad latcra pinnata unico fpiraculo qvi corpore funt com-
prejjb & lato ; Muresqve in hiftoria audiuiit. De qvibus Attianus : „Ma-

„nui

24 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

„rini mures, etfi non magno fint corpore, inexpugnabili tamen feptifunt
„robore, atqvemuniti, qvippe qvi ad oppugnandum duplici confiduntar-
„maturae, praedurae nimirum pelli, & dentium robori; cum valentibus
„enim piicibus & reipilcarorizeperitiffimishominibuspugnant, &Oppiauus:

Eft qvoqve pra: reliqvis faevum rnuris genus , audet
Bella inferre viris gens tantala , tergore duro
Fidens, & denfis armato dentibus ore.

Branchias habent utrinqve qvaternas modicula fciflura pervias ; in dorfo
plerumqve tresaculeosmembrana junclos ; cute nuda, adeo tamen afpe-
ra ut ad eam lignum& ebora poliri poffint. Vocantur & Capri&apri; a)j
retinemus cum Artedoin append. adPart. IV. Jchtbyol. p. 114. prifcumge-
neris nomen Caprifcus.

a) Diverfitatem inter Xavrpov &xa7rpt<T}iOV vid. apud Rondelet. & AlirovixnS.um ie Pifc.
Lib. 111, cap. XII. p. 397. qvod fcilicet Oppi.tnus Caprifco dentes acutiffimos &- vali-
diffnTios tribuit, qvibus (inqvit) HdTTpog caret; fed addit Mirov. „qvoautoredi«
„eatcarere dentibus 701* xawpov , planc ignoroj apparet autcm ita judicaffetfo»-

„ieletium ex hoc fuo, qvi pingitur pifce, qvi omnino edentuluseft jamveroOp-

„pianus Caprifco dentes non tribuit, fed muri , qvem tamen cum Caprifco eundctn
«effe, viphilus apud Athcncum oflendit his verbis : Caprifcusvocatureti;unmus,vi-
„ rus refipit & durus efl &c. „

§. XVI.

AD LATERA PINNATA

SPIRACULO UNICO.

III. CAPRISCUS. Corpore compreflb.

I. Caprifcus, tribusaculeisrobuftisin medio fere dorfo, conjundtis,
recurvis, qvi deprimi poflunt ; in ventre validusqvartus,
aduncus. Caprilcus, Salviani. Willugbb.p. ijz.Tab. J.ij).
Jtondeletii & aliorum.

55. Caprifcus , cauda forcipata , pinnis maculofis ; in medio ventre
pinna parva , ante eam aculeus fesqvi digitum longus. Gua-
pcrua , peixe porco , Marcgrav. Willugbb. p. 1J4. Tab. J.
22.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. ZS

III. CAPRISCUS.

3. Caprifcus, ad caudam forcipatam flriatus ; dentibus arqvaliter

pra-cifis, veluti humanis inciforiis. Guaperua V. app. Wil-
lugbb. Tab. J. 24.

4. Caprifctis , extrema cauda & pinna dorfali in tenuiflima & longiflima

fila produrtis ; duabus latiusculis tafciis rubris, ad maxillas
transverfis ; Lifteri Guaperua IV. app. Willugbb.GuaperuamsL-
xima caudata ; Tab. j. 23.

5. Caprifcus, cornutus fupra oculum ; tres pollicesacauda qvinqve

aculeiscoloris varii, inflructus; infigni hirfutie ad caudam.
Guaperua hiflrix VI. app. Willughb. Tab. J. 21.

6. Crfpr^w,muriumdentibusminutis,duobusaculeisincervice,altero

brevi, tertio ex oppofito, in ventre ; lateritii eoloris ; pinnis ad Tab „,
caudam & in ipfa pinna cauda: radiis diftinctis. Tab. lll.fy. \ % «

7. Caprifcus fufcus, ad oculos & a medio corpore ad pinnam inferio-

rem prope caudam lineis latis albicantibus variegatus; in
medio dorfo aculeus recurvus membranz alligatus ; ponc
hunc qvatuor fpinae minutae ; in ventre pinna parva radiis acu-
tis. Tab.ULf.io. v -£i*

8- Caprifcus capitetriangulo, gutturofo, ore admodum parvo , bar-
bato, unico parvo aculeorecurvo, inapicedivifbfupraocu-
los; exiguis fetis pinnarum loco ad caudam; cauda ipfa
obliqve refecta. Tab. lll.f. 11. ~f.11;

9. Caprifcus longus, binis aculeis dorfalibus, priori ferrar in modum

exafperato; Guaperua II. longa, cauda fere qvadrata&mi-'
nime forcipata , capitis vertice latiusculo ; app. WiUughb.
Tab. J. 20.

10. Caprifcus longus ; mandibula inferior fuperiore Iongior ; hexa-

odon; cutis ad infimum ventrem fulca , nigris pun<ftis&li-
neis ferpentinis, coloris cyanei, varia; cauda extrema pe-
clinata , pone oculum longum aculeum ferens , qvem ad us-
qve pinnam dorfalem recondere poteft. Unicornis pifcis
Bahamenfis; the Bahama Unicornfish, Catesbeji II. p.jp.

11. Caprifcus, rubroiride, oculoflexuofis lineis caeruleisradiato; in

reliqvo capite tribus falciis ; in dorfb tres aculei membra-
na conjundti, oppolito unicoinventreantepinnulam feptem
ariflis fuftultam; fuperiori pinna caudaqve lunata utrinqve,
in fila longa produdhs ; pinnis & cauda cyaneis. Turdus

(D) oculo

26 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

oculo radiato; Guaperua maxima caudata Willughbeji Tab.
$. 23. Catesby II. p. 22. Non eft idcm cum WiUughbejt.
Guaperua V. fupra n. 3 , fedab illo diverlus & colore & ocu-
lo & aculeis.

§. XVII.

Conger, Anguilla ferpensqve marinus parumabinvicem differunt. Sunt
omnes ad latera pinnati & unico branchiarum fpiracutd donati a), imo
& forma externa affinitatem colunt; placuit iraqve Gemis: Congri b),
pilcium nimirum , qvi iiintcorporetereri, &unico gaudentlpiraculobran-
chiarum ad pinnas laterales. Mur<ena meriro peculiare conllituit genus,
qvod eifentiali nota , pinnis nimirum lateralibus, caret c).

a) Sic Auedtts in lchth. P. V. p. 66 : OpcrcuJa branchiarum neqve fuperne neqve inferne
aperta , fed tantum ad pinnas pefioralcs ab antenore fi.il. latere ukico exiguo jcrami-
ne j vel 4 lineas unius uncia: longo&perpendiculariiter(rcclius transverfaiiterjfito prae-
dita Anguilla. De cavitate circa initium fpinx dcrfj in ipla cute, unde utrinqve ad
latera defcendit meatus, qvi, ubi ad locum ventrcm mtcr & fpinam fere mediom pcr-
venerit , refta inde ad caudam usqve per media pifcis latera difcurrit , qvo loco linea
confpicitor exterius a capite ad caudam usqve cxtenfa, vid. Stenomus m dijj: cip.Careh.
p. p$; Qvem meatum Dn. Artedus in anguilla non ubfcrvavit.

b) Conger latinum, yoyyg og graxum nomen apud plcrasqve gentes diu obtinet , fed
interpolatum nonnullis, Gillius apiul Gesnerum ckWiUughbcf. a yf &> , voro, undeno-
fnen 7f 0? & per rcduplicationem yoyyeoc , Koyygoc f Ariflot Dtphitus apud
Athentum fimilitudrnem congri cum angurila tribuit; imitatur enim eim tum cerpo-
ris forma, tum & cnlore ; unde cfl, qvod ncnnulii anguiliam marinam nuncuperct;
facile tamen ab hac internofcitur; oculos cnim hibct iongc qvam an^uilla ma»ores ;
amplius item & candidis in Iateribus & dorfo matulis variat , qvibus anguilla caret.
Elt enim lme3 nigra in extcriori parte membranaccje pinna:, qvnm perdorfumextendit
confpicua &c. vid. Alirov. Lib. 111. c. XXV. p. 1$$. & Willughb. p. m. DirTerentiae
fane leviffima: inter Congrum & Anguillam ; ipfe Artedus P. 11. p. \6, Con^ros &
Anguillas pro Synonymis habet.

e) Plin Lib. IX. cap. XX. pinnarum qvoqve funt difcrimina- binx omnino , Ioneis & lu-
bricis > ut AnguiUx & Congris ; nulla: ; ut mur&nis,

§. XVIII.

IV. CONGER. Corpore tereti.

1. Conger, pinna membranacea , in fummitate nigra, totuni dorfum
ad caudam usqve decurrcnte ; tubulis brevibus fn extremo
roilro ; omnium Autorum j WiUugbb. p. iii. Tab. G. 6. &

Sal-

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 27

IV. CONGER.

Salviani. Murama fuprcmo margine pinnae dorfalis nigro ,
Artedi. A Conger or Conger - Eel , Anglis.

2. Conger, pinna dorfi paulo infra branchiarum pinnas inchoata, ini-

tio & fine, uno minus digito ad caudam humiliori, in me-
dio altiore , prona ab ano ad extremam caudamteretem ex-
currente. Serpens marinus Rondeler. Bellon. Salviani,- aSea
Serpent , Anglis. Willughb. p. 107. Tab. G. 4. Murama ex-
a&eteres, cauda acuta apterygia, Artedi.

3. Conger, pinna dorfi in ima partenigricante, ventrali prope api-

cem penitus alba, cauda comprefia. Serpens marinus alter,
cauda comprefia, Willughb. p. 10$. Muratna rofiro acuto,
lituris albidis vario, margine pinnz dorialis nigro. Artedi.

4. Conger, ventre maculofo, pinnis albidis, caudam extremam non

attingentibus. Serpens marinus maculofus, Lifi.app.WiU
lughb. p.ty.Tab.G.g. Murama teres, gracilis, maculoia,
cauda tereti cuspidata, apterygia, Artedi; tres pedes&di-
midium longus , craflitie qvatuor digitos non ulla parte nifi
capite implens.

. 5. Conger , oculis nigris, iridealba, pinnis ad extremam caudam de-
currentibus, dorlali & ventrali; dorfo ex fufco luteo, ven-
tre albicante. Anguilla Jamaicenfis, The fresh Water Eel
of Jamaica , Sloane Hifl. Jamaic. II. p. 27$. Mucu Marcgr.
Willughb. p. 106. Tab. G. 7. f. 2.

6. Conger, dorfofufco, ventre diverficolore, tubulis breviflimis irt
extremiratc mandibular fuperioris. Anguilla omnium Auto-
rum. Mumia, maxilla inferiorelongiore. Arted. Inejus
Ichthyologia Part. V.p.66. n. 4. extat : „autoris inventum
3 ,tffe, qvodpofteriora foramina longe a rofiro remota , mox
„ante oculos, unum fcilicet utrinqve foramen, foramini-
„ bus tubulofis anterioribus majora fint „. Anguilla: nonnun-
qvam in prodigiolam magnitudinem excrelcunt vid. Epit.
Trans. Angl. Vol. II. $37. De fexu & generatione ibid. &p.g3$.
Leuwenhoek omnes femellas judicat. Trans. Angl. Vol.XXXIL
p. 343. Sqvamis carere dicitur anguilla communi conlenfu,
habet tamen exilifiimas fqvamas in cute obfervatas a Leu-
vienhoeckio Epift. 2.p.jS- cinat. invifib»

(D) a $. XIX.

28 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

§. XIX.

Superfunt pifcium duo genera , qvi pinnis ad fpiracula lateralia &ven-
tralibus carent, Mur&na nimirum & Lampetra f. Petromyzon. Illa unico
gaudet Ipiraculo, hzc feptem (§. IV.) Ambae congrue Congros leqvuntur»

§. XX.

AD LATERA APENNIA

I. SPIRACULO UNICO.

MUR^ENA : Pifcis anguillaeformis , pinnis branchialibus carens. WiU
lughbejus decelfit via, exiftimans, qvod muraena duo habeat
foramina rotunda ad branchias , aqvae emittendae ; refte
Kondeletius & Aldrovandus Lib. III. p.jjtf. qvod unicum mu-
raenae in utroqve laterc foramenlit branchiarum f. orificium
parvum, etiamfi nonrotundum, fed lunatum. Branchiashaud
rede Plinius Lib. IX. cap. XX. eumqve fecutus Gillius mu-
rxnis negarunt , cum qvaternas & iimplices habere Ariflote-
les fcripferit, idqve experientia cognolcatur. Tubuli de-
pendentes a fuperioris mandibulse extremo pro naribus ha-
bentur. Qvod murante carent, prout & Lampetne, pinnis
venrralibus&lateralibus, multum (praeter reliqva) differunt
a Congris a).

a) Vid. §. XVII. not. b.

i. .M«ra«<7omniumautorum; ft^pmut b) Zfivpana. Italis moure-
ne; Wtllughb. p. ioj. Tab. G. i. Murarna , pinnis peclora-
libus (adde & lateralibus) carens , Artedi.

b) IFCtpu 70 (AVpa.iv vel /Avpefai Euftaihie, id eft fluere, qvod, ut Macrobiut fcribit.

prx pinguedine in fumma aqva fluftent, & (ut Maffarins additjmergere ncnpoffint,
fole nimiruin torrefaclae, ut ait poeta;

Qvse natat in ficulo grandis muraena profundo,
Non valtt exuftam mergere fole cutem.

2. Mur&ia roflro acuto, longo ; corpore nigricante ; a cervice

punclis aliqvot aureisnotata; nonnullis: Mursenamas. My-
rus Kondeletii, Gesn. Aldrov. Wilh/ghb.p. iqp.

3. Mur&na pinnis & maculis fubfufcis , hominis longitudinem implcns.

Conger indicus maculoius, KommerEel, Belgis. Lifi.app.
Willughb. p. 24. Tab. G. 10. an eadem cum ieqventi?

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 29

4. Murma maculata , nigra & viridis ; tubulis in fuperiori mandi-

bula extrema iongis. The muray Catesbeji II. p. 20 ', cauda
extrema comprefia.

5. Murznamacuhta nigrafuper cinereo. The blak Muray; An-

guille de mer, noire tachetee, Catesbeji II. p. 21.

$. XXI.

Lampetre nomen apud neminem prifcorum reperiri , verum eqvidern
efl ; Lampredte tamen nomen plerisqve Europx lingvis ufitatum. Ambo
nomina Artedns malac notse cfTe, pronunciavit ; ideo novum compofuit,
Petromyzon, qvod, vi vocis , lapides fugens fignificat, cum lampetra a
lambendopetras derivatur (§. IV. lit. (b) ) Suntautem/tfwpcYrapifcesfub-
teretes, branchiis occultis, qvibus fpiracula feptem ad latera, pinnis ca-
rentia, iimul ventrali pinna deficiente 5 ore in parte prona ellyptico; in
medio capite foraminulum tubulofum , ad aqvam , dum ore petris aliis-
qve corporibus , imo pifcibus ex familia fua exaaeadhasret, excipien-
dam, qvam per fpiracula branchiarum iterum emittat. Pifcisomnibusno-
tus, vulgatiffimus. Nomen ab Artedo ipfi impofitumlubenter adoptamus,
qvod eundem fignificatum habet cum lampetra. Nares Petromyzonem ha-
bere negat doctiffimus Artedus P. II. p. 10. aft duo utrinqve narinm fora-
minia fubtilifiima habet Tab. I.fj. y. qvae in feparata cutc, lumini oppo- f , • *
fita, diftincTe apparent. Nervos olfa&orios delineari curavimus Tab.I.f.f^Z
(*) Exeunt lupra oculos ex cerebro & terminantur verfus apicem rofiri
in rete qvoddam ramofum , ad limilitudinem nervorum olfadoriorum in
Phocaena (Mijfu II. p. 2$.)

(*) £ -f. aa. Nervi olfaclorii duo, utrinqve tantillum crafliores picYi , utdignofci qveant.

b. Tubulus vel duclus hydragogus.

c. Craniumcartilaginofum, qvaficlypeocartilagineo, adpartemmobili. teclum.

§. XXII.

AD LATERA APENNIA

II. SPIRACULIS SEPTEM.

PETROMYZON ; pifcis anguillaeformis.

1. Petromyzon, unicoordine denticulorumminimorum inlimbooris,

praeter inferiores majores, Artedi; duabuspinniscutaneis,

&ftriatis, dorfalibus ; altera pofl medium dorfi brevi , al-

(D) 3 tera

3 o DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

PETROMYZON.

tera longa ; triangularibus ; tertia extremam caudam am-

biente alteri contigua. Corpore vivide argenteo, ad lacera

rransverlalibus & magis fplendentibus lincis vel maculis cur-

Tab.i. VIS ' CU H ,S exadtam figuram vid. in Tab. I.f.j. Lampetra

f.3. ' parva & nuviatifis Gesn. Rondel. Wilhtghb.p. 104. Tab.G.f.i.

Mullcla flnviiitilis minor, Bellonii. A Lampernand Prideof

the Ilis, Plott. Neunaugen; noftrates qvindecim pollices

Rhinlandicos laepius adarqvant ; conferatur CiariffimusFn-

fchius, Mifiell. Berol. Tom. VI. Num. XIX. p. n$. de Lam-

petra leptem Ipiraculis, vulgo oculata; ubi de ore & deu-

tibus hujus pilcis.

2. Petromyzon; lampetrarmedium genus; germanis&belgis: Prick,

feu Brick , Willngbb. p. 106. Tab. G.j.f. 7., transverfalibus
& nigricantibus lineis.

3. Petromyzon maculofus , ordinibus dentium circiter viginti , Ar-

tedi. Lampetra maculola & bicubitalis Sahiani. Lampetra
major, Aldrovandi,- a Lamprey orLamprey Eel, Willughb.
p. iof. Tab. G. 2.f. 2. Cutis nigricans, pallidis & anguiolis
maculis; albicante macula in vertice, cui contiguum eii fo-
ramen parvum.

4. Petromyzon corpore annulofo, appendicibus utrinqve duobus in

margine oris, Artedi. Edentulus efi ; lampetra cceca, feu
oculis carens, etn blinbec Sfteunaucien , Enneophthalmus coe-
cus, Willughb. p. 107. Tab.G.j.f.i. an omninooculiscareat?
forte ex folo praejudicio , qvod diu Talpas oculis privavit ;
dixerim tunc , non efTe pifcem.

§. XXIII.

Huc usqve pifces qvorum , dum proni iacent, Spiraculalateraliafivt
qvinqve, Civcunicum, livt feptem mox cuilibet fubafpeclumveniunt. Mo-
do de pifcibus branchiis occultis , qvarum foramina nonaliter, qvam pifce
fupino, qvod thoracica funt, & qvidem conftanter qvinqve paria obferva-
ri & numerari poffunr. Communiter audiunt cartilaginei plani a). Ho-
rum corpora, demtacauda, funt circum circa in pinnam continuam atte-
nuata. Cauda eft vel Uvis, five pinnata live apinnis, vel tevis & peculiari
procejfu vtlradioojfeo, live duobus, prardita; aut eft muricata, i.e.mul-
tls brevibus fpinis horrida, qvandoqvepariterpeculiariradiovelaculeomu-

nita.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 31

nita. Omnibus os & nares ia prona capitis parte. Placuit DoilifTimo Ar-

tedo fiib unico genere, Raj<e lcilicet, comprehendere omnes , qvod qvi-

dem adeo non improbamus; cum tamen Torpedines & Rhinobati inter fe,

& ambo -abAqvilis&L Paftinacis, hi vero rurfus a &y'/.r multum differunt,

Rajam autem ptifcilatini omnesdixeruntpifcem, qvemgrarci perantiphra-

iin rubifentis mora agreftia fercntis Qdi-ov appellarunt, i. e. cauda inprimis

fpinis borr-ida, & ideo a paftinaas ac reliqvis diftinxerunr , confultiuS efle

nobis viliun, rajas omnino feparare a ca?teris, omniumqvepifcium, bran-

cbiis tboracicis , qvatuor condere genera ; ita , ut & Antiqvorum lalva

maneat autoritas, & ordo naturalis nullam vim patiatur , qvod a natura

ipfa/ufficientibus charaderibus pilces , prout omnia animalia, funt difiin-

cri, ut mirum videatur, nimis anxie /bliicitum e/Te, de rebus, qvae non

ni/i attcntionem & icdulam naturx operam prarflandam reqvirunt.

2) R.ijuj voce cartil.iginis utitnr llrifiiore acceptione , eosqve t.intum pifces pro cartila-
gineis liabet, qvi intra fe ovum granclc roncipiunt , qvod in utero fovent , adcoqve
vivum animal pariunt; Syn. Pifc. p. ig. fufpeHa noiis femper fuit & manebit difri-
tutio pifcium : in Cetaceos , cartilagintos (£ fpinofos.

§. XXIV.

BRANCHIIS ETSPIRACULIS

IN THORACE.
A. Cauda Iaevi.

I. NARCACION ; a s«'pn': Torpedinem concilians ; propterpifcis
hujus hilloriam, qvi fluporem inducere dicitur manui &
brachio tangentis a). Caudam habet larvem <Sf pinnatam.

a) Severinus antiper: p. $4. „Torpedo fuam praefcntiens torpefaeiendi farultatem , pi-
,, lcem nullum con.inustenrat, fed longinqvum faftum peraqvam veneno fuo tinfiam
«dupefacit, & aggrcditur,,. Sitfides penes autorem; reliqvasvirtutes virulentas vic*.
apud Willnghb. RondeUtitem Sc plures autores.

I. Narcacion; demta cauda finuofe circularis. Torpedo omnium
autorum; pnrmxsRondetetii b;; in fupina parre qvinqve
maculis albis nigrisqve circulis c), in penragonum dilpo-
fitis. Batte potto Genuens ; Ochiarella, Romanis; the
Cramfish, Anglis. Raja tota tavis Artedi.

b) Ronieletins tefiatur, qvatuor qvos recenfet , Torpedines corporis fpecie non ditferre,
fed maculis faltem ; fic Sa/viani, qvamdedit, figura pro genuina & exafra haberi
neqvit; apud RonileUtium enim margocorporisnon ell circularis , fed finuofeinpin-
nam continuam dcfinit.

32 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

A. Cauda kvi.

e) S;cundum Salvianum: in ambitu primo annulus niger, deinde albicans, in medio
rurfus niger. Supracxitum excrementorum tantillo fpacio, dua: cxoriuntur pinnse,
media cauda dux alix fibi vicina:, cauda Ixvi in cxitu pinnata.

2. Narcacion; maculisfimplicibus, nigris. Torpedo fecundus Ron-

deletii.

3. Narcacion, totus inordinate maculofus vel guttatus. Torpedo

tertius Rondel.

4. Narcacion, totuscolore rubricse fabrilis a caeteris diftert. Tor-

pedo qvartus Rondelet. Gesneri.

§. XXV.

II. RHINOBATUS ; a ? 'm five fq vatina (§. XI.) & 0*'tos f. raja (§. XXII.)

Sqvatino-raja. Media eft inter Iqvatinam & rajam figura ,
& creditur ex Sqvatina & raja oriri , qvos coire ex Arijtot.
& Plinio Fabius Columna pifc. aliq. hift. in phytobafano mor-
dicitus defendit; mihi seqve parum verirate niti videturta-
lis conjunclio , ac Leonis cum Parda. Hoc negari neqvit,
caput & anteriora rajac , pofteriora Sqvatinae fimilia eflej os ha-
bet inprona parte, ut raja, non inextremitatecapitis,utRhi-
na iive fqvatina. Cutis velut arenulis minutis afperfa eft.
Czterum qvinqve pinnis inftruclus prout Narcacion.

1. Rhinobatus f. fqvatino-raja Fabii Column& & omnium autorum

Cetola Neapolit. Willughb.p.jj). Tab. D.j.f.i. Raja oblon-
ga , unico tantum aculeorum ordine in medio dorfi, Artedi.

2. Rbinobatus transparens , cum luci obvertitur ; capite coni figura;

reliqvo corpore & pinnis Rhinobato Imo fimilis. Puraqve,
Acara pinima, pira pixanga, Marcgravii. Torpedoameri-
cana, peixe viola, Lujitan. IVillugbb. p. $0. Tab.D.f.f.2.

§. XXVI.

III. LEIOBATUS , n A«oc vel AsioSk kvis & Qdrot , rubus ; qvafi cau-

da rubo larvi fimilis. Ro/z^/moLeiobatusrajalaeviseft. Hoc
nomine infignimus omnes pilces, qvorum corpus rajarum in
modum attenuatum eft, cauda larvi, non atperajpinis ; li-
cet qvandoqve unico vel duobus procefijbus veliadiis offeis
praedita. vid.§.leq.

I. LriO'

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 35

A. Cauda kvi.
III. LEIOBATUS.

1. Leiobatus circinatus, duobus procefiibus ofieis hamatis in media

fere cauda lacvi, qvatuor pedes longa. In fupera corporis
parte ferrei coloris, in medio tuberculis nigris parvis; infe-
rius corpus totum album. Aiereba brafil. rajae fpecies Marc-
grav. Aiereba, pafiinacae fpecies circinata , Willughb. p. 6$.
Tab. C. i.f 2.

2. Leiobatus obtufi vomeris figura ad latus extuberantis ; caudalon-

ga; colore corporis iuperius fufco, inferius albo. Jabebi-
rete Brafil. Marcgrav. qvi duo corpora cylindracea ad exor-
tumCaudae, digiti craffitie, mentulas effe autumat; & rede.

3. Leiobatus , corpore magno ; lato; in pinnam triangularem con-

tinuam attenuato ; ore ab extremitate promulcidis qvinqve
digitos difiante; labia habet ofiibus albis duris tecla; cau-
damlongam, teretem , larvem, duobushamulis ; utinpri-
mo. Narinaripinima, Marcgrav. Narrinari , aqvilae fpecies,
Willughb. p. 66. Tab. C. 1. f.j. Paf tinaca marina laevis ex atro
caerulea , albis maculis norata, Sloane H. Jam. II. 276 Ja-
cob. Mafenius Spee.imag. ver. occ p.^04. Paflinacapifcis eft
nunc natans, nunc volitans ; qvafi Rajae volitent, qvarum
corpora aeqvein ipeciem alarum attenuata funt , ac Pafhnacae.

4. Leiobatus, capite exferto, caudatenui &longa, laevi; incujusfu-

periore parte pinnula parva , paulo poft proceffus offeus cu-
Jpidatus a . Aqvila Bellonii & Salviani, Aldrov. Gesnerii
PafHnaca fecunda Rondeletii. Aqvilone , Roman. Willughb.
p. 64.. Tab. C. z. AsTog grizcis. Raja corporeglabro, aculeo
longo lerrato in cauda pinnata, Artedi.

a) Addit Sulviart-es , qvod utrinqve fit ferratus aculeus, cumtamenejusfigura, qviepro»
ftat, lcrratum non habet utrinqve, fed fimplicem.

5. Leiobatus, in medio craffus, admarginestenuis, laevis; oreexi-

guo, maxillis granulatis; cauda tereti, mox tenuata, tan-
demqve in exiguam veluti fetam definente, proceffu offeo,
digiti longitudine, ferrato, praedita. Paftinaca prima Ron-
deletii; marina laevis , Belbniis Willughb. p. 67. Raja cor-

(E) pore

$4 DE PISCIBUS PER. BRANCHIAS

A. Cauda latvi.

III. LEIOBATUS.

pore glabro, aculeo Iongo anterius ferrato in cauda aptery-
gia ; Artedi.

6. Leiobatus, cauda & aculeo Iaevibus , Salviani. Willughb. Tab.

C.j.

7. Leiobatus , roflro omnium Iongifllme produclo, triangulari; cau-

da qvafi puflulis larvibus, una ferie in liiperiori parte gutta-
ta,tripinni. Latvi-raja b) Salviani. Wilhgbb.Tab.C.4-
Raja tuberculis decem aculeatis in medio dorii, Artcdi.

b) Vifcera rajae laevis vid. apud ^hlrov 111. c. ^p.p. + T2.

8- Leiobatus, puftulis inermibus unica ferie per integrum dorfum ad
usqve pinnarum par juxta exirum caudae laevisdecurrentibus.
Raja iimpliciter Salviam. Wilhtghb. Tab. D. i.

9. Leiobatus cauda breviffima, procefTu cufpidato, qvandoqve duo-

bus inftrucla. Paftinacamarina altera Tfieet^^^ia • Alte-
vola Neapoli didta , Fab. Coliomitc,- Wilhtghb. p.6f. Tab. C.i.
f.j. Raja corpore glabro, aculeis farpe cluobus poflice fer-
ratis in cauda apterygia. Artedi c).

c) De malis viribus aculei paflinaca: vid. s£li*n. Lr'&. /7, e. 6. & rlin. Lr&. fX. c. 4,?.
Hunc radium Circern Telegono Hedi/fe iTrr.it Oppi.rn. ut eo advcrfus hofles utcretur.
In mufeis prortant tela barbararum gentium, qvorum cuspidesradnpallinacarum funt,
fimiliumve pifcium.

10. Leiobatus, cauda extrema pinnata, antecedente (implici aeuleo.

Paflinaca marina, ferruginea, tuberculara, rorpedinis facie,
Sloane H. %am. II. zjy. Tab. 2^6. f. 1. Circinatus. An, Ai-
reba, vel Leiobatusno. 1 . ; proutfufbicaturil!uftris*Sfetf«w.
Sed caret radiis oficis hamatis in media circiter caftda, qvae
Izvis efl. lllis Aireba pungit, qvandoadipiraculaapprehen-
ditur , fecundum Marcgravium.

§. XXVII.

B. Cauda afpera.

DASYBATUS; aW?, denfus, afiper; a^vSaa-^, utrinqve afper, &

fictjcc.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 35

B. Cauda afpera.

DASYBATUS.

$ct\ic. Catida afpera, fpinofa, ad inftar rubifentis. Omnes
igirurpilcesplani, Ipiraculisrhoracicis, qvibuscauda eflaiu-
ricara i. e. fpinis inftructa , funt RAJ./E a).

a) Habemus confentientem Rondeletium Lib. XII. cap. ///. p. 339: „ Rajae qvxdam to-
„tius corp'-ris , omnes cauda aculeis horrent ; & p. j 4 <?. qvemadmodum fpinofusefl:
„ aculeatusqve rubus, ita raja omnis afpera, non qvidem toto corpore ; funt enim
>,Aeio3aTO(, 'd efl taves rajae , qvibus nulli funt incorporeaculei, fcdjive Uvesfmt
„ ts}x /ivi ,if;«r* , omnes NB. uncos aiuleos in cauia geflant , ficuti in rubo, cynosbato
„& rofis cemuntur, Horro p. ?<j.i. Alix in prona fupinaqve parte aculeis armata;
„funt, alise in prona tantum, aliae in rolln fupina parte, alix in nulla parte, prxrer-
„qvam in taula; qvorum ea cfl diverfitas, ut in aliis triplici ordine difpofiti fint,
„in aliis firrplici,,.

1. Dafybatus, cauda fqvamis ofieis, patellis inverfis' fimilibus, &

fpinis uncis inlummo, unicoprarrereaaculeododranremlon-
go & ferraro armara ; duabus maculis infupinacapirisparrc,
pone foramina, totidemqveurrinqveinnlis. Paftinacamarina,
qva: Diojcoridis ; Fab. Columnx. Willughb. Tab. D.j.f.j.

2. Dafybatus ip utroqve dorfi latere macula magna oculo fimili; ro-

ftri fupina parte afpera; in cauda qvinqve fpinarumordines,
pinnx duar. Raja oculata & Ixvis Rondelet. Gesn. Aldrov. Ba-
racol Venet. Willughb. p. 72. Raja dorlb ventreqve glabris
aculeis, ad aculos, ternoqveeorum ordine in cauda, Artedi.

3. Dafybatus, inalis, lareribus capitis & in dorfo aculeatus, incau-

da Ipinis majoribus & freqventioribus, duabus maculisut in
praccedenri. Raja oculata alpera, Rondel. Gesn. Willughb.
p.jj-Tab.D.j.f.j.

4. Dafybatus,corpore toto maculis albidis rotundis vel ellypticis mqjoribus y

interfperfis crebris nigris circul.iribus , parvis, bellevariegato ;
Ra ja aileria Rondel.Gesn. Willughb.p.yj. An idem q vcm ab utro-
qvelatere, inreralios, abamicifllmamanupictum, tradimusinTab.lv
Tab.I V?nu\\a macu!a,nullo aculeo,(ut omnes numerari poflint)
nulla plica, in prona & fupina parte,vel reliqvis,ad habitum cor-
poris illuftrandum,praetermiflis; cauda tripinni; pilcis,mediae
forte aetatis, ad naturalem magnitudinem delineatus. Acu-

(E) a lei

36 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

B. Cauda afpera.
DASYBATUS.

lei a capite per medium dorfum Perie fimplici ad primam us-
qve caudse pinnam decurrentes numero funt 34 ; reliqva in
figuris.

5. Dafyhatus flellatus , totus fpinis horrens. Raja afleria afperaRo/?-

del. Gesn. Willugbb. p. 73. Tab. D.j.f. 4. ad extremam cau-
dam tripinnis.

6. Dafybatus clavatus , fpinis clavis ferreis fimilibus. Raja clavata

Rondeletii & aliorum ; the Thornback , Angl. Raje bouclee,
Gall. Willugbb. p. 74. Tab.D.2.f.j. maxilliscancellatis, tu-
berculis rhomboidalibus,afpcris. Inacuminecaudx, ubide-
finunt tres fpinarum ordines, pinnaE tres. Raja aculeata,
dentibus tuberculofis , cartilagine transverla in ventre,
Artedi.

7. Dafybatus clavatus 1 , roflro acuto. Rajae clavatae altera fpecies,

Kondel. WiUugbb.p. 78. Tab. D. z.f. 4.

S- Dafybatus, roflroacutiffimo, caudabipenni, tribusordinibusfpi-
narum longiffimarum ad extremitatem usqve munita. Raja
afpera , Kondelet. Willugbb. p. 78- Tab. D. z.f. 1.

9. Dajybatus, fupina parte totus denfe fpinofus. Raja fullonica,

Rc/ftfe/. inrtarinrtrumenti, qvo fullones pannospoliunt; ro-
flro fatis longo & acuto. Rajaafperanoflras, thewhitehor-
fe dicla , an fullonica Rondeletii ? Willagbb. p. 78. Raja
toto dorfo aculeato , duplici ordine aculeorumincauda,fim-
pliciqve ad oculos, Artedi.

10. DafybatuSy &fupina & prona partefpinisfreqventifllmishorrens,

ut manu tolli non poffit. Raja afperrima Rondeletii. Willugbb.
p. 78. Tab. D. z.f. 2.

11. Da/ybatus y fpinis ad oculos nonnulfis, in dorfo raris, in cauda

bipenni tribus ordinibus aculeatus; cinereus; Raja undula-
ta five cinerea Rondelet. Raja varia, dorlo medio glabro,
unico aculeorum ordine in cauda j Artedi.

12.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 37

B.Cauda afpera.

DASYBATUS

12. Dafybatus, maculis, undarummodo, flexuofis, cinereus, cor-
pore laevi, cauda triplici fpinarum ordine horrida, bipenni.

ig. Dafybatus, maculislentiformibus , cauda inaeqvaliter tribus or-
dinibus fpinofa; dentibus in os recurvis. Rajaoxyrynchos
prior, Rondelet. Raja oxyrynchos major , Willugbb p.ju
Raja varia, tuberculis decem aculeatis in medio dorfi, Arte-
di. An, raja innumeris dentibus inllruda, cauda denfis
ipinis muricata ? ex relatione Naucleri, a qvo caput muti-
lum ; Mijju I.

14. Dafybatus, in fupina corporis parte verfus alas qvadantenusfpi-
nulis donatus, cauda unico ordine fpinarum muricata, ad
finiftrum latus duobus paribus. Bos antiqvorum. Alia raja
oxyrhynchos Rondeletii ; in prona corporis parteinnumeris
commatibus parvis, nigris, varius b).

b) Huic proxime accedcre videtur Raja , qvae menfe Deccmbri 1740. a nauclero nobis
oblata.

XXVIII.

DESCRIPTIO RAJ^

No. 14.

Cujuspronsc& fupinae, adoclavam partem fux magnitudinis redadbe,

icones tradimus : Tab.V.f.1.2. Tab.v

Integer pifcis a roftro extremo ad exitum caudae longus (fy.poll. Rbinl.

Ab extremo rojlro ad exortum caud& in prona corporis parte ^fpoll.

Cauda longa 24 poll.
Os (f. 1.) ab extremitate roftri lit. a diftabat. 8 poll. f. 1.

- - ab uno angulo ad alterum : j poll.

- - qvod rcliqvum, ! milibus Rajse MiJJu I. Tab. VI. dentibus

inftructum, qvantumvis minoribus f).
Nares: lit. b ab invicetn 41 poll.

Cylindracia corpora , qvx dependent a continuata pinna ad anum

utrinqve, lit.d, erant longa^p&Z/. 1f)
Al& , qvx vocantur, extremae abiolvebant latitudinem pifcis:
44 poll.

(E) 3 Prona

38 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

Prona pars corporis inregra : laevis , creberrimis punftis negledtis,
q alicommatibus rudis, mgris, cutem perforancibus fu-
peralbo-catruleicenre, variegata fffj.

£*. Supina corporis pars, dilute fufca ; fig. z.

Oculi, nebula obducli, lit.b, ab extremo roftro, lit. a diftabant:
$. polh ab invicem $poll.
Mox- pone ocu\osforamina; qvarin os patent, &communi-
cationem habent cum brancbiis occultis in tborace, fub inciluris vel
Spiraculis qvinqve.

Extremitas roftri tantillum afpera.

Eregioneoculorum , ubi ex corporeattenuato^e/«?'m/wfortiun-

tur, lit. b,fpin<s parvulac, rarse, delcendentes.
Vcrfus extrcmitates vel anguhs alarum , lit. c,fpime valid<e, qvae
extolli & remirti pofTunt, incurvae ; in finiftro latere
numerandae 40, in dextro 29.
Cwrfabipennis, lit.d, triangulata; liiperne fimplici ordine fpi-
narum circiter 20.
ad angulum finiftrum, lit. e, duo paria fpinarum.
ad extremiratem pinnac dus cutaneac} ipia cauda extrema
ad angulum finiftrum fimbriata.
Hacc qva externum habitum piicis.

+) Apud .lldro-vandttm de pijcibus III. p. i /}i. exliibetur riclus pifcis ex fuo mnfeo, qvi
ut ovum ovo fimilis eft riclui rajac, in Mijfu 1. & perperam dicitur , e(le Carchari*
pifcis ; nifi forte ita diclus a xa.e%a%o r , acutum , afperum (§. VIII.)

4+) Hsec corpora, fiveappendices, de qvibusinfra. , circa extremitates hiatumpatiuntur;
prout videre licet ///. d, finiflri lateris ; ambo erubelcunt in extremis.

■H+) Sccundum Stenonium: tota undiqve fuperficies innumeris nigris confperfa maculis
(ex vitronigroglobulosdixiffes, ni plana: fuiffeut) totidem iis continuas — — nigricantes
oflendebat flrias, qvas non modo vaforum ad inflar cavas, feta: per foramenqvo per-
tufa: maculae immjffio arguebat, fed & vere vafa effe, humorem lympha:, inconglo-
meratis aliorum animantium glandulis fecretx, non colore minus qvam confiflentiafi-
milem, per fuperficiem corporis excernentia , tum in ipfis contentus humor non ob-
fcure indicabat, tum humoris, vitreum oculi referentis , per macularum oflia expref-
fio demonflrabat manifefle. ldemdecanecarchariap.fi: „tum in parte capitis
„ fuperiori, tum a lateribus ejus plurima in cute foramina confpieiebantur, per qvae vi-
„fcidus & albicans humor, gelatirum refcrens exibat, qvoticscunqve illa cutis pars

„prr~-'

$. XXIX.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 39

§. XXIX.

Qyod ad interna attinet, non omnia obfervari poterantj pifcisenim,
pauco qvidem lale conditus, inteftinis cum dimidia cordis parte privatus
erat, peCtore faltim illsefb.

Denudati thoracis facies in Tab. VI. ™*'

A. Sternum cartilagineum.

B. Cor dimidium, planum, fimplex, non in ventriculos di-

ftindum , m infima pcdoris parte t). vid. Art. depart.
pifc. p. 24. ubi de corde.

C. Truncus cordis.

D. Artcria magna , five Aorta.

E. Qyatuor ejus rami.

F. - - Eorum finguli ramufculi , qvi

G. Branchiis fingulis inferuntur. Brancbi<e funt pi&ae,prout

iiib alpectum venerunt deteclar.

Ventriculus ampliffimus fub fierno, ori continuatus; prout inplun-
busaliispifcibus, exeeptis ffs, qvi oblongo&tenuifuntcor.
pore, ut lucii, angvillar, & mnlti alii , qvibusgula efl , & qvo-
rum ventriculus in inferiori & aptiori loco.

Brancbitz funt veluti pili , Kondel. III. 12. (ariflar , pectines radiofi vel
radii pecliniformes, pinnae calamaceae aut arteriaccapillares,
aliis) ordine diipofiti, lemicirculo offeoinfixi, utrinqvecor
relpicientes. Dixerim corpora oblonga, cava, ex membra-
na, mulculis cartilagineis, figuram coflarum referentibus,
nervis & arteriis conflata ? tt). In hoc enim branchix a pul-
monibus differre dicuntur, qvod non lolum valii fanguinem
ad branchias deferentia, vertim etiam redudricia, arteritefmr,
cum in ptilmone relpiranribus animatibus htcvente ium, illa
tantum arterue > vid. tn. Artedus depart. pi/c. p. 24 , ubi de
ulli branchianim.

Branchias in dextro latere, fi pifcis jacet fupinus, penitius infpeclas,

poflqvam inflarx fuerint , exhibet Tab. V.f.j. Tab.v

a. Mtiiculi intercartilaginei. ' 3 '

b. Ramificationes arreriarum.

c. Kamtis lecundtis fiiperior.

d. Rami luperioris liibdivifiones duae (inferior tres habet).

e. Semicirculus cartilagineus.

6 f.

40 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

f. Interftitiuni mufculare.

g. Membrana, reliqvum circuli tegens.

Mufculorum tot, qvotcoftae; corpus totum feretendino-
fum — horum pundtum (ut cum Winslovio loqvar) fixum
fuperioris coftae cartilagineac radici inferitur, abhincobliqve
feqventis inferioris collx medium petit & adharret mufculus
ipie , in multas antea fibras divifus.

Cartilagines feptem vel decem , Coftarum figuram ha-
bentes , in fine qvantulum recurvatse duas fere tertias bran-
chiarum efficiunt, reliqvum membrana clauditur.

Spina branchiarum cartilaginea infertioni coftarum in-
fervit.

Branchia dilatantur & conftringuntur, prout dilatatur
& confiringitur thorax. Secundum Rajum & Kondeletium
ramufculi per fcrobiculos ad branchiasdelati, fingulis capilla-
mentis ibidem appeniis, vafculaexporrigunt , ut ablata arte-
ria totidem foraminula , alveorum favi inftar , patefcant.
Sanguis cor non repetit, fed recta linea a capite ad caudam
pergit, unde non reqviritur magna vis impellendi. Conf.
Severinus p. 66. de utriculo facie fangvinea in bafi cordis;
qvi p. uz. initium fpirationis a branchiis efle fcribit per/nil-
le fiphunculos in illis difpofitos, per qvos, veluti per pyul-
cos, aeris fit attractio , qvi aerdeindeconfcendit adfurculos,
hinc atqve hinc venientes,poft divaricatum arteriae aereae in-
nexse cordi, & ab hoc defcendit ulterius ad artcriam aortam
& fic deinceps in alia; Conf. Artedus de part. pifc. p. 22 , ubi
de Branchiis.

■f) Vid. Raj. afui, Wittteghb. ZJi. 1. e. f. f. }. & Ltb. III. f, JJ - Severin. Antif. f.' 6f,
pifcibus funtarteriae, ut qvae cordc exiliunt, qvcmadmodum ex hepate vena:. Corda
pifcium unico gaudere ventriculo, vid. autores & Phil. Trans. Efit. 11. $4$.

j-)") Membrana ex laminis conlkufra duabus, coftas involvit cartilagineas. Scaligere
tn comnt. Ltb. I. hift. anim. Arift. cap. 3 r. branchiac. funt caruncula: rubrae, fibrofe
Iunatae, fefe in aliqvibus fupereqvitantes , anibitu ad fauces ferrato. Idern incomm 3.
caf. xog. branchiaj funt, ait, alx qvafi qvaedam pone maxillas, rubrx, femicirculares,
intus in convexo laeves, extima ora ferratat , qvarum rnstu aqyanvn aqva in aerc
aerem rcddunt, \id./k?r* J. ///,

§. XXX.

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 41

§. XXX.

Capitis cute, in fuperiori parte, remota, fupra foraminis magni, qvo
tranfit medulla fpinalis, aream fuperiorem, finus confpiciebatur femiluna-
ris, duos pollices latus, juxta cujus extremitates foramen utrinqve, inter-
vallo pollicis. Unumqvodqve tendebat ad os, qvod rati iumus, petro-
fum, vel ejus vices fubiens, intus membrana fubtili, tympano fimili, claufum;
hac membrana,mediantereta,perforata,qvamaIteri ex dictisforaminibusex-
ternis immifimus, feta perrepfit canales, in qvibus fluduabat nervus con-
tinuatus, deqvo & de lapillis in Mijfii I.

Os, qvod diximus, petrofum, finiftrum& dimidiatum Tab. V.f.A. Tab v

£4.
a. Setaexterno foraminiinaverfa parte immifla integrum canalem,
qvafi iemicircularem percurrens; reverfa in, b.

Intra cancellos hujus canalis eft thalamus lapillorum, c.

§. XXXI.

Duas, qvas Petrus Artedus in Raja clavata p. iof. n. 10. appellat apo-
phyfes breves , molles & cartilaginum expertes in infimaparte ad initium
caudac, mentulas efle cum clariflimo Rajo judicamus. Hasc corpora , ad
caudam utrinqve pinnaeqve ani annexa fuprema parte, a medio ad exitum
usqve fifluram longitudinalem habent. Rima didudta obfervanda traditur in
Tab. V.f.j.lit. a. Varia diverfae figurac (fecundum Rajum) officula intusap-jab.v
parent, unum peni oflium canis , alterum cultro, tertium unco limile. r. 5. a.
Anofliculadiciqveant,haefito;deeorumfimilitudinefacilesfimus;modomagis
curatahaberemuscriteriaofliciorum,qvibusfunguntur oflicula, fic dicla tri-
partita. Circa principium mentular, cutefeparata, conlyicitur corpusalbum
j^j'.//>.^utrinqveoblongum,intusqvecavum,formamr^?/Vw//'exhibens;adhae- f -f-^
ret mentulae corpori cartilagineo. Pars fuperior variis fibris afhxaeft men-
tulae mufculis; media fubtilioribus annexa fibrillis, corpori cartilagineo &
pinna: ani extremae, cui incumbit ; infima vero tefticuli pars apertura in
femi-canalem cartilagineum magnum hiatum habet. In fuperiori tefticuli
parte nulla veftigia communicationis cum renibus vel veficufis feminalibus,
Artedop. 106. n. zz, nec injectione nec flatu inveniripoterant , adefletamen
pofTunt. Tefticulo apcrto/ 6. Tab. V., qva parte mentulac adhaerct, iri f.fi.
duas fponte dividebatur laminas , qvae cavitatem fatis amplam formabant.
Lamina inferior pinnam tegens aliud adhuc fovebat corpus fub-album
lit.a., glandulae inftar oblongx , vasculis minimis qvam plurimis fcetunf; »i
forte officina feminis. Superior lamina lit. b. laevis. ' b *

(F) • $. XXXII.

42 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

§. XXXII.

OVARIUM GALEI.

Confideratis partibus genitalibus in Raja mare, ad manus venit Galei
ovarjmn, fale conditum, una cum tribus feparatis corporibus, in utero &
vagina vulvae repertis,qvsab/lr//?(?r^ H.A.Lib. VI. c. X. teftacea qvaedam,
ab aliis ova teflacea , teftacea involucra ab Aldrovando , & nia-
triculae marinae a Bellonio dic+a; optafiemus, ut non leparata ab utero fu-
iflent; interim tamen omnia cum benevolo Ledtore hoc loco communi-
canda efTe duximus, qvod dicitur: parem Rajarum & Galeorum vel piicium
muftelini generis efle generationis rationem, cum ramcn nullibi hac de re
claras & diftindtas oftendimus propofitiones, qvas ad captum animo adfe-
qvi , nobis integrum foret ; vid. inira §. XXXVI.

§. XXXIII.

Anteqvamautem fingula exhibeamus, nonpofTumus, qvin nonnullorum
&antiqvorum&recentiorum Autorumverba, qvibusielecircagencrationem
talium pilcium explicarunt , reciremus , qvoad lumma duntaxat capita.
Arifloteles. all. loco haec habet: „nonnullis medio vulvae circa fpinam ova
„adhs?rent — ut in caniculisj qvae cum aecreverinr, abfoluta feruntur ad
„ vulvam bifurcem annexamqve ad praecordia , qvo modo & csteris generis
„ejusdem in utramqve partem transferuntur. Habet tam eorum qvamcae-
„terorum muftelini generis vulva paulo a praxordiis veluti mammas albi-
„das |), qvae non nifi gravidis habentur. Caniculac & rajae teftacea qvae-
„dam gerunt, in qvibus humor ad ovi fimilitudinem confiftit; figuraejus
„teftaefimilis tibiarum linguliseft, meatusqve fiunt capillamentorum ipe-
„cie in teftis. Sed caniculis — foetus rupta dilataqve illa tefta proveniunt;
„rajis, cum pepererint, rupta tefta excludkurfcetus: fpinaces vero mu-
„fteli tt) — ova ad praccordia continenr fuper mammas, qvibus ut de-
„fcenderinr, jamabfblutis, fcetus innafcitur &c. „. Rondeletius , qvi
caniculam Ariflotelis diffecuit, oblervavit, prartcr reliqva, „ejusovaefte
„teftacea qvaedam, in qvibus fimilis ovis humor continetur, colore&per-
„fpicuitate cornu, figura vero pulvinaribus, qvae capiti fiipponimus dor-
„mituri, fimilia; exangulis dependere meatus longos tenues, qvos Arifl.
~wc'{8s r{t>x,6$sis vocat, i. e. meatus capillares, lyrae fidibus haudablimiles,
„inftarcapreolorumvitisconvolvi t++) -- Tefta intusruptadilapfaqve,
„ fcetum exire , atqve ita ex ovo vivum parere caniculam „. Beilonius
oqvat. Lib. I.p. 6j. ait : Maribus geminas velut apophyfes ad excrementi
„oftium propendere, fceminis folliculum cartilagmeum oblongum in vulvac

intro-

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 43

w introitu qvafi teftaceum apparere: in qvo albugineus humor concrefcat,
„qvemante conceptum emictanr ; eqve re ipfa vulgus matriculam mari-
„nam, Crapaulrde mer, vociret,, cujus iconem tradit p. (ftf. Conferan-
tur plura hac de re apud Aldrovandwn p. 44J , ubi de Rajis agitur ; fed
plurima ex jam dictis obfcurirari adeo iunt involuta , ut vix inrelligi qve-
anr. Qyid Stenonius de ovario & ovidudtu pilcis ex canum genere Cen-
trinae fimilis connotavit legi poterit in iingulari ejus tratlatu Myologia/pe-
amim addito ; item de ovario & utero Rnje in epijlola de Raje andtome
traEl. de glandulis & mufculis adjuncla.

t) Qyid per mammas alLidas intelligat Ariftotcles, nielatet.
■f\) Qyalis efl Galeus acanthias.

-ftt) Moriet tamen Alirovanlui Lib. III. p. 3 7 Ss „ RecTius Rondeletiui & fignificantius
„te/?jceam ovum qvocl vocat , tefl,icenm ovi involacrum vocafTet, qvo nomine VO-
candum efle fua ipfius icon demonflrat. vid. §. fccjv.

§. XXXIV.

Praeter reliqva , teftaceum, qvodab Autoribus dicitur ovum diu meam-
biguum tenuit, ut gurtum hujus rei habere non potuerim. Tefta in hirto-
ria animalium proprie loqvendo, pro dermateconcharum & cochlidumvel
pro putaminibus ovorum Avium, Tertudinum fimiliumvc fumitur; hinc
teftacea, roaefolclKCSdjaaienfeat, obet Donfold)en<Sd)aalen $)emad)t ift, ovum
tertaceum ein (Jp mit einer fold)en <s5d)aale, prout cruftaceum eft, cujus pu-
tamen ad cruftas (eu dermata artacorum fimiliumve accedit ; fed frurtra
mecum qvsefiveris ejusmodi ovum tertaceum vel in ovario vel extra ova-
rium rajac pifciumqve murtelini generis, vel in utero vel in vagina vulvar,
live integrum, fiveruptum, fcetu perfecto & egreffo.

§. XXXV.

In Tab. VII. f. i, exhibetur minor Ovarii pars, involucro refoluto, mini- j^
musqve numerusovorumovulorumqve illicooculis obvio- vn,"
rum. Ipfa ova tenuiflimas habent tunicas, prout imma- f. 1«
tura ovula gallinae, materiamqve continent pallide flave-
fcentem & qvafi felle tinctam , purifceculentofimilem f);
a. b. coharrent fuis ligamentis, & forte (a. b.) jam matura vel

maturitati proxima funt ; forte , fic in oviduclum,
C. vel fi mavis in tubam , aliasfallopianadictam, c) ingrefla,

figuram rotundam mutant in teretem , eorundem autem
tunicx fucceflivc abeunt in membranofam fubftantiam fa-
(F) a tis

44. DE PISCIBUS PER BRANCHIAS

Tab.VII.f.i.

d. tis validam ; in uterum vero d) cui Tuba per mem-

e. branam communem , e) adnectitur , delapia , compri-
muntur & eftbrmant ibventq ve folliculos in longum & latum
produdtos utrinqve convexos , five, iecundum Rondeletium
(§. XXXllJ.)pulvinaribus, qvaecapiti iupponimus dormituri
ffmiles, cornese fubftantis ; cujus iubllantiae qvoqve lunt
meatus capillamentorum fpecie Ariftotelis , iive meatus
capillares Rondeletii, etiamfi capillamentis meatus abneget
idem, aliasjecuadina didae.

Porro fuipicamur , ova tali modoimmutatatamdiuin
utero ff), qvi (orte feperior vagirne pars Ariftoteli au-
dit , hxrere , usqve dum folliculus cum fcetu perfecfo
involucrum fucceflive artenuatumperfregerit, inqve vagi-
nte (a nobis diflertae multumqve rugoiae) inferiorem par-

f. tem f) deicenderit, ibidemqve tandem catulus exclu-
datur.

Tab. Tab.VlI.f.2. Eft ovum auclum cum funiculo, qvafi umbilicali

vn. a. b. d. a) in involuero membranoib b. d); hocinvoluerumabal-

£ *• tera parte cultro lolvimus, ut apparercr integer foiliculus

c. c); qvoaperto, non nifi materiam vel humorem .cecu-

lentum, iimilemilli, qvi in ovulis continerur, deprchen-

c. dimus ; e) iiint capillamenta , qvs & fecundins dictaej

f. f.) autem eft idcm folliculus ttt) ab altera parte

transparens, qvf eodem in loco f) involucrum iiiumpro-

pria virtute jam attenuafle videtur, ut Jegitimo tempore

prorumpere poflit.

f- J. Tab.VII.f.3. Eft folliculusprovecliornudus, & abinvolucromem-

branofo liberatus, qvo aperto, loco fceculenti humoris,
g. corpus g) qvod cmbrionem umbratilem delcribit, of-

fendimus, fubftantiae qvali vitello ovi gallinae obeia: jufto
diutius cotto Jimilis, ex parum flavo rubentem & ex albo
marmoratum, illinitumqve humore vitreo, albuminiovo-
rum iimili.

64* Tab.VII.f.4. Tertium folliculum exhibet , ubi fcetus exclufioni

h. proximus h) in iitunaturaliconlpicuus; huncdemumline

difBcultdre ex lolliculo extraximus , & explicatum in ma-

f,f * i-5' gnitudine naturali pronum & lupinum fig. 5. diligenter

deli-

OCCULTAS SPIRANTIBUS. 45

delineari fecimus. Matre, qvx fcetum ttilit , deftituti
certo determinare non poffumus , cujus fit ipeciei. Su-
pera cauda feretota &qva partem dorii pifciculus aculeatus
videtur. Conf. Caniculam Ariftoteliscumfolliculo&capil-
lamentisapud Kondelet. p. j$o. & Boujjiictum p. 162.

\) In pifce Centrina: fimili Stenonius all. loco pariter ovarium in utroqve latere unum ob-
fervavit, ovaqvemagna, mediocria, minima, alba , aqvea,flavefcentia, rotunda, ob-
longa , multis tubercnlis inajqvalia; item oviduclum geminum. Uterqve ovidu&us»
ubi fub hepate ad diaphragma pervenerat heparqve inter &diaphragmaadfcenderat ver-
fus mferiora reflexus medise abdominis lineae eo modo anneclebatur, ut fiuitantia
in abdomine ova infundibuli ofiium exciperepoflit. Rajtcpje e^/i«<!?»/fimilimodocon-
formatos effe credit. Parte inferiorc oviducluum difiecla, Iiqvor albus effiuxit , cui
ecrpora qvxdam longa , nec multum crafla innatabant, in qvibus corporibus noa
qvicqvam vidit, prxter binas tunicas, qvarum exterior rugofa & crafla, intenor Ixvis
& humore cryftallmo plena ; eademqve corpora pro ovis habuit» in qvibus nec dura
ulla fcetus delineatio perada. Plura apud Auttrem,

•f\) Uterum, ventriculc anferino haud diffimilem , fic invenimus, prout laudatus Stem-
nius uterum Rajae in epiffolajua atlegata defcripfit , ex duplici fiibflantia conllantem,
. exteriore albicantc, interiorecineritia. Totus fuitmufculofus, cujus tamen fibrx ita
erant emollitx , forte ab aqva marina & /alc qvo condita fuerunt omnia, ut direclio
illarum ob dilacerationem repentinam invcfiigari haud potuent; intus cavus membra-
naqve obdu&us , qvx tota qvanta vifcido glutinofo& pinguiinfeifta. Vagina f)qvam
diximus, plena fuit papillisper lineas parallelas , fecundum longitudinem difpofitis.

+-J4) Stenonius folliculum appellat , tefiulam ; eft autem, prout diximus, fubfiantix po-
tius corneae vel tenacifllmi corii praeparati , qvod pergamentum dicitur ; & miramur
cumillo, Rondetetium, Gesnerum, Jonjlonum, (adde Belloniitm) fimpliciter adeo & ab-
folute pronuntiafie «wwfolliculos tales; qvos ejusmodi pifces cum partu exclufosrc-
jecifle feqvitur, qvod freqventes ad maris littora Rajarum inpritnis fic diclacteflulx vifun.
tur vacuac & inanes, figuram reftanguli oblongi exprimentes, cujus qvae longiora late>
ra, non fecus ac in Sandapila, utrinqve parallelogramini extra fuptrficiem funt extcnfa;
prout hujusmodi folliculorum figuram defcribit StenontHs.

§. XXXVI.

Qyod reliqvum eft, opinamur, non omnibus Galeis unum eundem-
qve efie modum naturae qvo foetus fuos foveant & excludant ; conferatur
Catulus Galei Afteriae , iive Mufteli ftellaris vel varii Tab. I.f. 7. q vi luniculo
umbilicali&facculo(anfecundinis?) inflruiflus eft; cum limile qvid in fce-

(Fj 3 tu

46 DE PISCIBUS PER BRANCHIAS OCCULTAS SPIR.

tu Tab. Vll.f.j. non invenimus. Kondeletius de Acanrhia teftatur fefe fex
in ventre perfectos fcetusobfervafle, qvos ex ovis per venam, qvam ana-
tomici umbilicalem vocant, excludat peudentes, multis aliis ovis nondum
exclufis: ova autem nullo vinculo alligata cfle : itaqve ab ovis alimenta tra-
hiabillis, donec perfedtiforas emirtantur. Dataoccafione, reliqvaincla-
riore luce exponere allaborabimus.

§. XXXVII.

Jam jufto diutius merfus in aqva, an homo an pifcis, tempus eft
ixKoAf^m, fummaqvepetere, ne nimiisipoliis, qvorum denfa agmina re-
ftant, onurtusvel taedium vel culpam contraham, qvod ultra vires egerim
urinatorem ; terminum itaqveimpono huic MiiTuiTERTlO^ qvem,fifata
annuerint, reliqvi excipient,dc PISCIBUS FER BRANCHIAS APERTAS
SPIRANTIBUS; DEI providentizdevita, falute & otiisomnia committens.
Interim humaniflime LECTOR, nsevos & errores, cum homo fim , nec
humani qvicqvam a me alienum putem, aeqvi boniqve interpreteris, hoc-
qve levidenie munuscum reliqvis benevolenter fufcipias , rogo.

Seneca
Lib. VII. qv<eft. natur. XXXI.

Multa hoc primum cognovimus facculo , & multa venientis aevi po-
pulus ignota nobis fciet.

A D D E N D A

MiJf.III.

p. 2. lin. if. i. e. pro; lege : i. e. aqvam pro

p.y.not<ec)adde: — .Jecurinliqvidumilliustabefcitolivum&c.acl jecorisdu-
ros confert caecosqvedolores, nam jecuremollit viribusomneluis, Fel
verojecoripendenshypochymatadelet, qvistantamtali inpifce putaflet
opem. Boujfuet. de nat, aqvat. p. ljg.

p. ii. adnotamf) adde: vivum animal vulpis parit, in femetqve receptat, prseqve
metumagnoprotegitorefuos. Mirus amor, Ipeftesfiqvantumparvus
eorum, qvi propriis fraudant qvos genuere bonis. BouJJitetus p. i6j.

p. ij. ad notam a) adde : p'<bj carne q videm dura eff, refipitqve ferinum , nefcio
qvid — jvdicio non renuenda meo. Illa puellarum prohibet grande-
fceremammas, & laxasftabiles efficit efle diu — fiqve id rescilcatfe-
mina, pluris emenr. BouJJii: de fqvatina p. ijy.

p. ij. adfinem num i. adde: vid. SeverinusZootom. P. IV. p>J4S- fub majores pin-
nas duo qvafi brachiola in longum pofita percavitatem, qvae fertur ad
branchias , articulata & mufculis adornata.

p. zj.adnotamej adde: Hunc mulripifcemdignanturnomine £?///<£, qvod lu-
namexaliqva partereferre putent; forteetiam noftuqvod multo iplen-
deatigni,a talidichisluminelunafuit. BouJJT.p.ijc/. Labatvoy: auxlsles
del 'ameriqve T0m.Lp.j12. mentionem facit Lunae & diici (des Lunes &
des Affiettes) aft, prout plura apud autorcm, fic hoc loco & figurae & de-
fcriptiones fufpedae funt. Lajfiette ad fic dictas Guapentas numerandus.

. Hn. 2p. adde : Sub offibus auriformibus branchiae latent. Bipartitum eft

ejus corpus. Pars altera, qvae iupra anum, pars altera qvae infra. Superior
tota contecla munitaqve cortice toti corpori communi ; inferior ventrem
refert veluti laccum, (ed hic uterus confifrit ; ibi ventriculus cum hepate ,
inteftino,veficula, renibus,corde. Anus initio (acci ie orTert non facile con-
lpicuus; viviparuse(t, fiqvispraegnanteminlpexerir. Sever.Zoot. p.JJi»

p.2$.adnotama) adde: Adverlabinaorificia, urrinqve ///////«; liibqvibus iin-
gulis qvaternebranchiz, qi\e refpondent arteriis. 1 nde patet incuria Pbi-
lofophi, qvibranchias murarnae ncgavit integras; Plinii, qvi dixit nul-
las. Severin. cit. p. j6$.

p.ji. lin. ult. adde : vid. BouJJuetum p. ijj. 1J4. Pifcium figuras vel propemo-
dum melioresexponit, qvavn Rondeletius fmcw^u^ranam. epigrammata
fcripfit, qvae nonin omnium manibus lunt.

p.j4 adnotamc)adde: Neteliperacuracufpide laedat — virusenim infun-
dit,qvod fitmortaleniiiobites, namqvegravitentat, cumqve dolore lo-
cum Boujf. p. ljS de paftinaca.

p.jy.adnotamb) adde: Boujjhet. de alia raja Oxyrbyncho Rondel. haec habet:
omnino nullae llint huic in corpore Ipinar, nam tantum in caudalpicu-
la acuta gerit. p. 14J.

p.j6Jinj.afine adde: Eft :pinishorricla tota fiiis,proin folumhanc nuda poteris
comprendere manu, qva gemina in cauda pinnula parte fubeft. Boujf.p.iji.

COR-

C R B

. I G E N D A

Mif. III.

p. 2. lin. if.

lege :

i. c. aqvam pro.

p. j. lin. 6tf*].

—

transverfo

lin. g.

—

ranse ridui fimilij

not. a.

—

pie defundus

p. g. not. a) lin. io. —

pifces fordidos,

lin. penult.

—

fubrotundo

p. $. lin. zy.

—

.Acanthiz

2g.

—

Linnaus

p. ii. lin. 20.

—

pinnarurn

~ - - 24.

—

mcntulx

p. 14. - 2J.

—

Mcrmaid

p. 2g. — Jf.

—

ut ait Martial.

p-sr- - '**•

—

ficutiin rubo,

— — num. 2. lin.uk. —

ad oculos

p.jg.not.itfjlin.2. —

fuiffent

p. 40. lin. penult.

—

qvarum motu aqvam in aqva ,

Notand. Ex incuria pidloris pinna lateralis anguillaE Tab. I.f. 1. motu con-
trario replicata relpicit roltrum, ficfpiraculumbranchiarum,qvod
priorfum radicem pinnae efl, a pinna tegitur, & videri neq vit. Hanc
incuriam ante non obiervavi, qvam Tabula fuerit cselata; mo-
nendum itaqve duxi , fpiraculum rimamve circa regionem ubi
lit. a. fub pinna replicata litum habere, ibidemqve in anguilla
deprehendi.

J.W.Jior/. /Vorimisrf.

'.- . I.vv/M?

3, 7/ 1 ifttr •fcoiir Jfort*n$ery ■

JZi.iv:

" '

3 ' Jf.Shn- fci/Jpj .\(nim/:'r.

cTai. vr

J llr^ytor fcu/pf sVartrn/'

ZJJ-: Stirr /c . 7VmimA.

jacobi theodori klein
HISTORIyE

P I S C I U M

NATURALIS

PROMOVEND^;

MISSUS QVARTUS

PISCIBUS per BRANCHIAS

APERTAS SPIRANTIBUS

AD TUSTUM NUMERUM ET ORDINEM

REDIGENDIS.

HORUM

SERIES PRIMA
CUM ADDITAMENTO AD MISSUM TERTIUM.

Lucretitts:
Qvid nobis certius ipfis
Senfibus efle poteft , qvo vera nut falla noremus?

CUM F IG UR I S.

LIPStJE proftac apud JO. FRID. GLEDITSCHIUM

ubi & rcliqva autoris opufcula.

GEDANI Typis SCHREIBERIAnTs" 1744.

Scneca Epijl. 33.

\3Lvi ante nos ifta monuerunt, non Domini noftri,
fed Duces funt : Patet omnibus veritas , nondum
eft occupata. Multa ex illis etiam futuris reli-
&um eft.

PERILLUSTRI. et. GENEROSO-
DN. DN.

de. REAUMUR.

ACADEMLE. REGIi^. SCIENT. PARISIN.
SOCIET. REGLE. PHILOS. LONDIN.

ACADEMIARUM.

P ETRO P Ll TANjE.

ET.

BEROLINENSIS
INSTITUTL BONONIENS.

MEMBRO.

ET.

SODALI.

COMMENDATORL

ET.

PRiEFECTO.

ORDINIS. REGII. et. MILITARIS.

SANCTI. LUDOVICI.

FAUTORI. OPTIMO.

& D.

J. Th. K.

)( Gravem

ravem & Illufirem erudita
Reipublic<e Civem appella-
re epiftola in angtfum contrafla, onerare
leviderifibus plaguiis fkpifime magnope-
riculo erratur. Qyid mirum, (i pro
cauto timidus accipiar. Tamen me mo-
vet aliqva vis; nulla perturbdt, ut in-
fra vulgus timerem. TUA MONIT A,
utpropojitum non mitterem, qvo 9 Natura
magiftra y nantium greges ad iltius leges
difponerentur : TUA HUMANITAS,
qva infeqventes conatusffcepifi^ Sfcitra

mendas

mendas probafli \ vim mihi dedere, ut
ulteriora ftudia TIBI dicarem. Jam
TE nominare fufficit. Qvis enim
non novit, qvantct fit Cura Cordiqve

REAUMURIO, res phyficas di-

gnijfimamqve Genere humano hiftoriam

naturalem £f Ocu/is & Mente intueri,

fcrutari^ perficere ? Hanc curam qvis

TE curatius geffit? Qvanti cekbres

foetus & INGENII & INDUSTRLE

TILE in Commentariis Regix Scientia-
rum Academiae f$ftr<£ delineatil ?
qvantum eft^ qvod Animalcula, qv£
plebs erudita dejpicerefolet > TE extollant.

Utar

Vtar Plinii Secundi verbis: Optts pul-
chrum^ vaJidum, acre fublime ^ varittm^
elegans, furum, figttratttm> Jpatiofttm
etiam, &cum magna laude TUA diffu-
Jum : Folttmina modo Sex ; qva traffio,
retraBo & ampleSlor : MUNERA

TUA.

Calamumjifto; ne Epiftolajiniftram
manum impleat. Fak &fave.

Dnbnm c Mufe o

Gedani. 18 Martii

1744.

PLSCIBUS per BRANCHIAS

APERTAS

SPIRANTIBUS.

•. §. i.

nimal aqvatile, cui PULMONES , xh<&, Cetus, illud
cui BRANCHIAS, qvas nullis aliis nntura tribuit,
ixSu?, pifcis, Arifloteli audiunt f). Cetos , qui
littora ficcumque fugiunt, in Mijjii II. ad ordinem
nattlralem redegimus, funtqve omnes PHYSETE-
RES i. e. Flatores a). Fibros, Lutras , Phocas,
Manatos tfc. b) qvod pedati funt, non pinnis
prxditi, nec flatores, ncqve influido dcgunt , liibter
aqvas pcrquamdiu non commorantes, dummodo victum inde emoliantur,
inqve liccum rurfus exeuntes, & in terra vel fuper faxis aut rupibus dor-
mientes, congredicntes, parientes, unde vulgo amphibia c), ad illo-
rum ccetum aggregare tiobis non licuiffe, aqva clarius liqvet, ne, qvae ani-
malia natura diftinxit, & toto gcncre ab invicem dificrre voluit, confunde-
rentur. t&v \%%vv, (qva cruftata non involvunt) five Branchiatorum,
duos (mijf. II. §. IX.) adinvenimus ordines fummos : eorum lcilicet ,
qui vel occultis aut ablconditis, vel apertis aut manifeftis gaudent bran-
cbtis. Primiordinis pifces, qvos BRANCHAPOCRYPHOS d) dixe-
ris, Mijjit III. abfblvimus, modo fecundi ordinis pifces, nimirum branchi-
isapertis, qvos RRANCHENDELOS e) , filibet, falurare licuerit, hoc
MiJJuIV. aggredimur; DEOvoIente, Vto Mifiu ablolvendos.

a -f) Unde

PISCES

+) Undeeft, qvod & aflacos inter pifces numeraverit Philofophus; conf. §. /. pr&lui.
de cruftatis.

a) In Mijfu //.§.///. monuimus, circumfpecle confiderandas effe figuras pifcium apud au-

tores, qvos cum fiflula in capite, acfi fint flatores, piftos pafllm deprehendimus»
exemplo inter alia defumpto apud Ronddetium a pifce Prifte. Ecce aliud novifTimum:
Dn. Marfchais voy, en Guinee, par Lakat 7om. I. p. g r .• Phyfeterero (foufleur] mon-
flrofum (un poijjon monflreux & extracrdinaire) exhibet & defrribit valde fufpeftum,
qvod non folum fiflula five ductu amplo hydragogo in capite, fed fimul branchiis ma-
snis (ouiesgran3.es) fub fpiraculis ad latera utrinqvc NB. tribusi qui numerus in ne-
mine pifcium reperitur (avec trois decoupures de chaque cote , comme de faujjes oities)
nec non roflro offco duro & cartilagine tefto (lec ojjeux fif tres dur, en-vcloppe
cTun cartilagt) & prxterea cute afpera , fagrinre vel corio cynoccphali five canis car-
charise fimili, a capite ad caudam prxditus fuiffe perhibetur (couvert d'itne peau ru-

£c,chagrinee a gros grains comme ceUe d'unchien dt mer depuis la tete jitsqua la

qiteue ; qut fans le tec on tauroit pu prtndre pour un (oafleur , ou poitr qitelqttt
espece de marfouin) qua: omnia fimul fumpta nunquam in uno pifce coincidunt; vid.
Mijf. II. §. XL IV. not. c.

b) Apud Olearium ©ottocfs. 2v.2Sftmmer p. $?■ Tai. XXVII. n. x. proflat anima! tres circiter

pedes longum, capite oreqve vaccino , corpore e medio ventris decrcfcente , & quafi
in lacerti refcftam caudam terminante, pinnis cutaneis gutturahbus, ad extremum cor-
poris duabus pinnis fupra infraqve donr>tum , caeterum apinnc, qvod fpcciem Manati
aut Phoca; efle autumat autor , ex mari americano; addit tamen ipfe: quod pedes
non hahet neqvc caudam Manati fimilem, dixeris pifcem. Sic nihil cetti de hoc ani-
mali conflat.

e) Pro naturali animalium difpofltione fingulare genus Amphiiiorum conflruere, meo quali-
cunqve judicio fupervacaneum eft. Nemo haflenus tamiliaj Amphibiortm confhtuit
Anferum, Larornm.Anatum, cum tamen revera Amphibia fint animalia hxc volatilia,
nec obflitiffet, qvod in fuperficie aqvarum non in aqvis natent; cuilibet enim cogni-
tum eft, & anates & laros aqvis fefe fiibmergere ad capiendum viftum, pari modo ac
Phoca , Lutra, Caflor, Soriccs aqvatici &c. Sed unde efl , qvod Cotymii non facli
fint pifces p/umcj?, cum Manati eft Trichcchtis i. e. pifcis crinitus a &o i£ crinis & IXoVQ
pifcis? colymii nuhqvam in tellurem egrediuntur, nedum pariendi gratia, fed vel
inter maris faxa rupesve vel ad littora cespitofa nidulantur, fluttibus undarum vicinaj
(vide tamen de Pupino ave Prodromum Quadrupp. Hifl. nat. p. 16 litt. ee~). Quaj-

dam animalia ex induftria hominum amphibia fiuntj & qvis dixerit Urinatores, pra:-
d* Unionum inhiantes, amphibia rationatia? ad qvorum tamen hifloriam utiqve perti-
net, qvod fingulis diebus, mox qvidem poft partum aqvis fubmergantur, ut foramen
ovale ad longum tempus integrum confervetur, & aliqvamdiu fub aqvis confiftere as-
fuefiant homines tales. Branchiata animalia, ubivolunt, diutiffimas fub aqva moras
trahunt, fine ullo fuffocationis periculo; reliqva pulmonum fpirali vifcere pracdita, (i
tjais cogat diutius qvam ncceffitas pofluJat, fub aqva efle, fuffocantur & exaniman-

tur,

BRANCHIIS APERTIS. 3

tur, qvippe Ppirandi faeultatem amittunt; nec aliatn ob caufam fluitantes eernuntur
fkyfe/oes, S,- ereclo capite dormiunt, qvam ob fpiratiohis commoditatem ; confer.

AldroM. tte fifc. Lii. 1. e. t. Dominus du Verney Mcm. ie C atai. ijor. f. iif.

fecj. Scverin. Antifcr. Jf.. Jlf. Sachjiut Gammarol. f. ■jg. Alijf. 11. ubi de

l.ipide Manati & Hburonis ,■ MijJ. 111. uLi de branchiis fajfim. Amphibiorum pofll-
bilis fubfillentia voluntaria fub aqvis ad fummum ita fe habet fpatio 14 horarum , uti
fe habet 4 ad jj, inqvir laudatus Saihfus, Meexperto, & Vhoca & Cajfcr , diu irt
ficco dttenti, nunqvam fundum in aqvis repeterc pofTunt , claufotum, ut opinatus
fum, foramine ovali, ad tafin cordis exfculpto; conf. Ronitl. L. 1, caf. 10. de nifci-
bus , qvi cxtra aqvas vivunt.

d) Qyi nimirum branchias abfcondunt, occultant, ab ci-m>Kpu'ir]ci) t abfondo, occulto.

c) Qvi evidentes & manifeflas habent branrhias; a OfjAcfit), manifeflo; hhr,f\oc evidens.
Octultat branchias fchematibus illullravimus mMijfulIl; Exemplum branchiarum.
qvae nnbis afert* audiunt , videre licet in liiello memor. Dn. Petit Mem. ie l' Acai,
nii- 7* 1 '. IV. f. i, a Cyprino nobili, i' une Carfe, defumptum, fine defcriftienef
qvam videfis in libello memor. cit. Dn. iu Verney — y. jfc Sckeuchi.. Phyf. (acrit
f. 6p$. innuit, Carfionis branchias conflare officulis 4386, ramulis arteriofiS4j 2 0, to-
tidemqve nervis arqve venis; aui & Lucii branchias explicatas cum corde & arteria
magnatradit iiid. Tai. D XVI II. fig. VI; de Lucii branchiis vid, qvoqve Alirevani.
in Paralifom. f. 8j. ($ S8> figura a Jo, Ant. Godio mutuata.

§• n.

Jam vero do&ifllmus Artedus Ichtbyol. P. II. p.j^. faterur, rem altio-
ris cffe indaginis, pifcium fpinoforum a) invenire characleres genericos
veros; qvod qvidem diffiteri non pofiumus, cum ob multitudinem ac fa-
ciem externam , inter diverlbs pifces fatis fimilem , ab incautis non facile
ab invicem dignofcuntur , unde etiam eft, qvod autor cit. I. judicet , pri-
mum ac praecipuum charadterem generum ab aliis, quam ab externis p,ar-
tibus defumendum effe. Verum enim vero , aliam rem ex alia cogiran-
tes co adduci non potuimus, ut generum criteria aliunde derivanda fufti-
neremus, quam vel zfacie externa , ubifola fufficit (Arted. jj. tf 6z.)
vel, ubi fola facies non fufficit, in fublidium vocatis partibus externis eo-
rumqve numero , figura & fuu ; qvi chara&eres (eod. aut. ibid.J omnibus
reliquis antecellunt ob evidentiam, & qvod fiatim in oculos hominum ca-
dunt. Ubi vero charadteres generici a partibus internis, v. gr. a dentibus
b), vifceribus, vel etiam a fpina ejusqve numero articulorum (Art. p. (fi.J
ne dicam de loco c) moribus aut natura pifcium diverforum, defumen-
di , pifcesqve ante dijfecandi, vel loca aut mores eorum prius invefliganda,
quam , cujus gcneris iinr, cognitum haberemus, verendum eft, ne delu-
fam, inverfo ordine naturz , operam praeftaremus.

a 1

a) Qyi

PISCES

a) Qvi funt pifces branchiis manifcflis, excepto acipen/ere, utpote qvi cartilagines pro fpi-

nis liabet.

b) Pifces, qvi fola aqva limofa, pingui & nutritia , ut acipenferes, vivere (vid. tamen

Frt.ln&. de crufl.tti i §. 1 /.) pcrhibentur, edentn/i funt ; alii dentati , non omnino
pro fui defenfione, neqve ut cibum maflicarent, muho niinus ut ruminarent (qvod
de Scaro inprimis & prifci & nonnulli recentiorum fabulantur) fed ad retincndam
prtcdam; hinc ut plurimum verfns faures dentes funt reflexi, acuti, fapius ferrati,
nec femper in ore anteriore, fed in ipfis faucibus ad confinia ventriculi,

c) Cum Alirfu.tndus in animo habuerit , binas differentias pra:cipuas pifcium, a corporis in-

tegumento nnam , a loco, qvo degunt, alteram conflrucre , qveritur, per autores
fibi non licuiffe priori uti, qvod fquamofos fxpe numero cum afpera laviqve cutc prae-
ditis implicant, unde faclum , qvod dirFerentias pifcium a loco elegerit, pifcesqve ma-
rincs , fln-viatiles & lacuflres dixerit, qva: claffilicatio omnium miferrima efl , cujus fi
noflris temporibus Aldrovandum non panituiffet, piaculum commififlet.

§. III.

Ut nofira fert opinio, nihil in hiftoria nnturali ram difficile efi, qvin
qvsrendo xquabile qvid inveftigare liccat, modo nobismet ipfis non fiudio-
le objiciamusfcopulos, qvi, vel jnctu minime faciies, dinTcillime remo-
vendi Punt a). In hoc MiJJu I V. fefe nobis obvios dcderunt pifces, qvos
inter & pifces vdpnlmonibus vcl branchiis cccultis praditos ipfa natura con-
fiituit certum reipeclum, qualis e(Te folet inter Antefignanos & pedifTe-
quos; qvod adeo verum , ut parallelismus duci qveat inter akerutross
e.gr.

Miss. II.
BaUna; capitofus & ventricofus,
cujus caput tertiam propemo-
dum partem totius corporis
abfolvit ; pifcis pulmonibus
refpirans.

Miss. III.

Galei; rofirati; oreprono; bran-
chiis occultis.

Cynocephali; ore lougitudinalitcr &
proftinde fitfb, horride denta-
to; branchiis occultis.

Frijlis; rofiro Iongo, plano, n-
trinqve ferrato ; branchiis oc-
cultis.

Miss. IV.
Silurus, capitofus & ventricofus.Pi-
fcis inter onines, vel occultis
vel apcrtis branchiis, capite
vcntreqve amplifilmus.

Acipenfcres , rofirati, ore prono,

branchiis apertis.
Latargus (kipus ma-rinus Schonev.)

ore longitudinaliter & profuu-

de filTOjhorride dentato; bran-

chiis apcrtis.
Xiphias ; rofiro longo , plano,

fimplici acie utrinqve; bran-

chiis apertis.

Cray-

BRANCHIIS APERTIS. 5

Crayracion (num. 32.) os in roftri Solenoflomi , os in roflri tubulofi

tubulofi extremitate, branchi- extremitate ; branchiis aper-

is occultis. tis. vid. infra $. XII. notaa).

Rajce &c. plani, oculis in unico Ia- BugloJJt, Khombi &c. plani, in u-

tere, branchiis eow/w. nico latere oculati, branchiis

manijeflis.
Caprifci; plani, in utroqve latere Acarawme, Guaperu<e, vulgo; pla-

oculati, branchiis occultis. ni utrinqve oculati; branchiis

apertis.
fetromizon, ore omnibus corpo- Oncotion fterno; Echeneis, fupe-
ribus adhserente inftrudtus ; riori capitis parte oranibus

. branchiis occultis. corporibus adhaerentes; brau-

t chiis manifeftis.

Et fic porro , qva hyftrices , congros , plures.

a) Difficile utiqve efl , qvod adhuc fateor, determinare pirciutn genera; aft longe diffici-
lius, eadem ad intelledtum omnium accommodare, qvod non folum eruditis, fed &
minus doftts inferviendum : cum digniffimum nobilitate generis humani hiftorix na-
turaiis ftadiam utiqve omnes refpicit , omnisqve anima exaltare debet opera creatoris
cum Pptlmifta Cant.Clv. Confultius itaqve efl, operam dare, ne vel provinciales»
vel venatores, vel coqvi, vel pifcatores, vcl alii in arte invcniendi non fufficienter ver-
fati fcar.dalum defumant ex propofitionibus noflris, qvod nonfatis intelligere valent,
qvid valere debeant termini & vocabula, e. g. alaudas & columlns efle pafferes ; oflrca
vermes, qvin potius communi intellectui parado.xa & nutura: terum adverfari excla-
ment,

§. IV.

Pifces itaqve branchiis apertis, qvi rtt MifTus IVtum & Vtum intra-
bunt, rurfus ab externa facie & a partibus corporis notabilibus claiTificabi-
mus. Qvippe ofTendimus vel capite & ventre, vel capite & cauda fimul,
vel oculis corporis qvali comprefii, vel aliis criteriis evidentibus donati,
pro MISSU QVARTO , ut liipra iam commemoravimus, notabiles; vel
corpore fpiffo latos , vel carinatos & caftigatos, five fint dorib lato ventreqve
cultellato fiveventre lato doribqve cultellato, omnes autcm a numero &
quahtate pinnarum dorfalium a) vel tripteros,vel dipteros, vel monopte-
ros , five iint alepteri b), five pfeudopteri c) MISSUI QVINTO re-
fervatos. Sic BRANCHENDELORUM, qvi Branchapocryphorum fuc-
cedanei funt, DUAS iuperefie SERIES adinvenimus ; Onmium fumma
capira faiciis vincire liceat; nam nobis res, non nos rebus fubmitrere co-
namun.

a 3 PISCIUM

PISCES

FafciculusU.

notabiliter

roftrati ore

vario

PISCI-

rSERIES

Aparti-
bus no-
tabili-
bus &
corpo-
re an-
guillx
fbrmi.
Pro

^Fafciculus I. Capite & ventre notsbilis: SILURUS. §. VI.
'A.Oreprono; capite in lblidum roltrum excun-

te: ACIPENSER. §. VII.

' i .Et lahrace; roflro rerufb, dentibus

horridis. LATARGUS. §.VM.

2.Mandibula liiperiore in roflrum

notabile exeunre.XIPHIAS §.IX.

KOrefJfo.\ 3.1nferiori mandibula ultra fuperio-

«j rem roftraram produdhi. MA-

STACCEMBELUS. §. X.

4-Utraqve mandibula sqvaliter ro-

i ftrara. PSALISOSTOMUS. §. XI.

C.Ore in rojiri tubulcjiextremitatc : SOLENO-

STOMUS. §. XII.
D.Capiteb cauda roftratus: AMPHISILEN.
§. XIII.

A.In dextrolatere ocuhti:j 2 'p acccr l ; XVI

B. In finiftro latere oculatus : RHOMBUS.

\ §. XVII.

ptam & ocu- fRHOMBOTIDES. §. XIX.

L. ^^^^TETRAGONOPTRUS.§XX.

ocuian. j^platIGLOSSUS. §. XXI.

„.. Irtr i ,.. „ fCATAPHRACTUS.§.XXIII.

FafctculusW. Thoracati & no- , C0RYSTI0N . §. X X1V.

mKi ifprarmflM 1 • >.

CHIIS 1

APER-
TIS

quarto.

Fafciculus III.
notabiliter

lati.

tabiliterarmati:

FafciculusV. Vel y?*r«o vel capite notati; ad
inftar ricini omnibus corpori-
bus libiqveinvicem adhxrentes:

.CENTRISCUS. §.XXV.

TONCOTION

§. XXVI.
ECHENEIS.
§. XXVII.

FafciculusVl.Corryoreteretiusculo, unde ENCHELYOPUS,
angvillae adfpedtum habens. §. XXVIII.

"FafciculusVU. Dorfoaletryptero. &c.
FafciculusVUL Dorfo pfeudotrypte-

ro. &c.

SERIES v ... , ,

1 1. Cor$ore fptj/o vel lat

Pro

Mifu
quinto.

& caftigati.

j FaficuluslX. Dorfoalediptero. &c.
vel cannati^ f rf /«cw/wX.Dorfo pfeudodiptero &c.

FafciculusXLDorfo alemonoptero &c.
Ftf/«'c#/«.rXII.Dorfopfeudomonopte-

ro. &c.

i\ !n

BRANCHIIS APERTIS. 7

a) In qvibusci.im ternx funt, in nonnullis bins in aliis unica parva, interdum unica qvidem

fed capitis line ad caudam continua; in Thunno, Pelamide plures funt circa caudam
ex a?qvo a fe diftantes alia: parvulac a podice ad caudam & ab ultima dorfi ad caudam
usqve. Rond. p. ?$.

b) Sive veris vel revera pinnis inflrucli («A»?^?» vere, revera),

c) Sic dorfum trypterioium mentiuntur pofl fecundam pinnam dorfalcm ad caudam usqve &

e.x oppofito pofl. anum pluribus pinnulis difcretis qvafi polypreri ut pelamides; pfeu-
dodipteri funt in anteriori dorib five aculeati five ferr.iti , vcl pinnis duabus conrluenti-
bus cacopteri five male pinnati. Pfeudomonopteri vel 'ffciCpTi-n^oi pinnas omnes

iiffas fcu ariflas difcretas liabent , ut Perca amboinenfis &c. vel dorfab & ventrah pinna
ferrati five peclinati funt, utGlauci 1. 2.3. Roitdel, Amia S.tiv.Sic. Qyi plane aTTltpoi^
non funt pifces; per definitionem pifcium Alijfu I, §. /.

§. V.

Forte etiam in MifTu Vro, notas minus gencralcs e. gr. a fquamis
a) petitas (licet difficulter) amplecTemur; qvod AUTOR narura: lapien-
tifTimusmundorum pifcium, Ilraelitis in vicTum concelTorum, characTc-
res generales in pinnis fquamisque depoiuit Levit. XI. Sane, narura nil
temere agit, nec inaniter ludit cum pilcium pihnis, five fint dorfales live
ventralesj fic abunde licer dillingvere piices a facie & partibus corporis
exrernis b). In anreceffum aurem perfuafi eflc cupimus , ne nobis virio
verrarur, ubi vel Harengum ex amplifnmo Cyprini, vel acum vulgarem ex
Lucii five E/bcis , & plures ex aliis generibus ab Artedo condiris, vindica-
verimus pilces eo non perrinenres, vcl ubi nova condira gcnera ad paucio-
ra conrraxerimus; vcl fpecies erronee congeftas ad cerriora genera retuie-
rimus; neqve Merlucium Willughbeji vel Anglorum Ling a fc llos efTe agno-
fcimus- c). An Lucio-perca iir perca, rrurinabimus; nomen eqvidem
compofirum eft, ideo tamen pifcis non eft mixtus, ut volunt nonnulli,
prout nec mixtus eft pifcis Squatino - raja five Rhinobatus MiJJ. III. Jf.
XXV. d). Ubi necefliras poftulaverir, indicabimus opercula branchr-
arum, an offea fint, an vero ex membrann in iolidum conflara, etli haec
omnia ad ipfam pifcium hiftoriam porius quam ad ordinem pilcium per-
tineanr; ab operculis vero genera confuere, inrcgrum nobis non er/rj nec
credere fas eft, eum, qui rale qvid feqvi velir, vel fibi vel aliis nedum hi-
ftoriae pifcium in ordinem redigendx latis daturum elTe. Deniqve nomi-
na grarco-latina (quod moris jam eft, nova condere, ubi vel antiqva fuffi-
cere poffent) generibus infcripta, fuis locis fufficienter explicabimus, ut
vel minus docftis refcire liceat, qvid dic~to velint vocabula.

a) Indulgeas nobis, amiciiTime Leffor , ut paulisper via recedamus. Qvccritur: utrum Ifrae-
U.x comedennt tnguiUam} qvaj, lubrica Iicet & llne fquamis appareat> nihilominus

tamcD

g PISCES

tatnert fqvamas habet, exiliffimas qvidcm & a Leuttenhahio (vid. Mijf. 111. p, 27,». 6.)
dctedas & amplificatas, pinnas vero (quas ne dicas nullas cum Artedo V. 11. p. j.)
confpicuas; iam autem Deus prxcepit Levit. XI, 9. ,,qva:ciinqve in aqvis pinnuUs
„habent & fquamas, tam in mari qvam in fluminibus, ea comedetis,,; videri itaqve
poffet, qvod Deo omnia funt detefta, datam fuifle Ifraelitis facultatem comedendi an-
guillas; verum, cum nullas anguilla nobis evidcntes habet fquamas, qvas perexiguas
ante Leujvcnhtekjum & fine ope microfcopii nemo fomniafTet, Leg'tsUtcr autem voluit,
obedientiam Legis fibi prxflandam fimpliciter iuxta characlcres a pinnis & fqvamis e-
i>i,lentibus fimul defumptos, qui nimirum ambo mox fub afpcclum vcnircnt, utiquc
ckficiente altero charaftere evidcnte AnguilUm prohibitam fuifle iudicamus. Iam

ex diverticulo in viam, pauca de fquamis fuperaddimus; qvod pifcium carnem de-
fendant , ne ab aqvae continuo allapfu flacccfcat ; crefcunt cum pifce , & fi iatluram
paffa fuerint , reflituuntur; fic & Enchelyopi five anguilliformes pifccs & lubrici
qvi dicuntur, non omnino carent fqvamis, inprimis juxta vcntrem , licet percxiguis
& obfcuris, qvibus praecipue efl cutis coriacea carnem dcfendens, multaqve vifcolltate
pradita, qva fimul confervatur caro ab injuriis aqvae , & nimia tranfpiratio impeditur.
Sqvamae ex pluribus Iamcllis conflant; Vid. D. Reaumurium fur la formation des
ecailles des poiffons, mem. de F Acad. 1716.

b) Pinnarum beneficio pifces corpora fua' in acqvilibrio fervant, fleclunt; & in anteriora

promovent, fed praecipua vis motiva eft in cauda; conf. Borell. dc motu animal. jf.
y. Schcuchz.. Ph. S. p. 69 8 i plures autores.

c) Vid. infra §. XXIX. not. b)

d) Sic Tragelaphns nomen compofitum eft a Cervo & Birtt ab eActc^of t^ taa.ysq

de qvo vid. Belon. obferxi. fing. p. iu. in q.to. Bete compofe du Bouc & du Cerf;
Hirco-Cervus ex rupibus montanisqve locis mauritaniac apud ^o. Cajum rar. animal,
hift. p.ip- Inter animalia mixta itidem refertur, vid. jf. C. Peyer. Merycet. p. r 7, ? g,
fed perperam. A nonnullis non entibus adnumcratur, qvos refutavh Beeharrus fiieroz..
p. 11. Lib. VI. c. I. Hujus generis integram familiam anno J7jg. d. 8. Mart. Dresda:
vidi & obfervavi in Suburbio Fridericiano ibidemqve in regio pra:dio qftrac diclo.
Marem Infpedlor appellabat Mufton africanum , feminas Battingen. Mas retrorfus &
a latere confideratus fimilis eft Cervo nano ; cauda & flofculus (cieSflinte) cervi,
prout & color pili pedesqve cervorum funt, collum adipale villofum, ut cervis. An-
trorfus capite oculis & cornubus ad vervecem refcrendus. Cornua funt vervecis, vali-
da, albicantia, nonnihil comprefla, annulata & ad latera reflexa ; fat ferus, torqva-
tus & catenatus. Feminse pariter ac mas , non nifi antrorfum infpcfta: capras vel
caprum, imberbcs tamen, referunt ; illae fatis manfuetae ; pavibundae licet ad infoli-
tum flrepitum, adeo, ut prout Ibiccs folent, in parietes involitent. Ex hac defcri-
ptione cqvidem patet: Tragclaphum nec Cervum nec vervecem effe vel hircum; f e d
qvis ea propter dixerit : ex commixtione Cervi & hirci oriundum? manet animal fui
generis; propter caput, principalem animaliom partem, & cornua ad familiam hirci-

nam

BRANCHIIS APERTIS. 9

nam & ger.us Ibieis , fpecie cornubus ad latera refiexis, potius referendum, cjvam ac!
femiliam vel genus cervinum ; hoc cornua habet ramola non (implicia ; Ctjas rar.
anim. hifl. p. 60. fcrihit: ,,in utroque fcxu ungulas quotannis decidere, ut in cervis
„cornua; volente natura in unguhs cervum inonfhare, cum in cornibus, qva: ca-
„prina magis funt, non pofllt. ,, Contra leponbus eornigeris cornicula funt vel bi-vel
trifurcata; qvinpotius, nou attentis cornubus, ad leporinum genus refercnda hxc
animalcula pedibus digitatis.

§. VI.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS
FASCICULUS PRIMUS.

Capite & ventre notabilis.

^ILURUS. Eft pifcis brancbendelus fivc brancbiis apertis vel manifeftis
(MijJHI. Jf. IX.) inter omnes qui branchiis refpirant, caput
deprefium, riclum a), ventrcmque habens amplifiimum os cir-
roilim. Multi autores veteres cum latini, tum grseci, Cetaceos ac-
ccpcrunt pro grandibus cujusvis generis pifcibus ; & , fi qvis,
inqvit Ge/hcrus, marinas bcluas pro cetis dicere malit, non impe-
dio; nnm cetariam aut cetaccum pifcemnontam de Ceto pro-
prie dkfto & pulmonibus Ipirantc, quam de maximo pifce bran-
chias habcnte, ut Tbunno , Lamia & limilibus (avidni etiam de
Siluro) acccperim, fic & Scaliger ad Arift. lib.II. cap. XVI I.
xvtos capacitarem fignificat, aliis nomcn hoc neqvaqvam a vera
gencris liibfiantia, ied a fola magnitudine accefiit. Prout autem
intcr Phylcteres Balents caput tertiam propemodum partcm totius
corporis abfolvir, (MiJf.II. §. XII) ricmsqve & venter ipfi
itint ampliffimi, reliqvo corpore pofi anum firicliore, iic de Si-
luro nobiliffimorum fiuminum grafiatore idem affirmandum eft;
qui in viftula aliqvando 16 pedum longitudinis , capitur , &
de qvo Plinius; „Grafintur Silurus, ubicunqve eft, omne ani-
„mal appetcns, eqvos innatantes fkpe demergens : prarcipue in
„Ma:no Germanix amne & ih Danubio:,, imo perfuafum nobis
habetur, Kondelctii figuram balamac vera: muftelarum more harha-
t£ (MifJ. II. §. II) tanqvam cerebrinam, exbaUna & Siluro
compofitam eife. Silurum Willugbb. minus rede ad anguillifor-
mes numerat.

a) Woftonns de dljfercnt. animalittm , qvx a partium difcrimine oriuntur tap.

XX XIV. p. sz .- „oris - magnnudine difcnmen exiftere animaiibus palam e(} :

b aliis

io PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

SILURUS

„aliis cnim os magno hiatu reciffum e(T aliis parvum. ,, Vide aitto-

rem pluribus de multitudme & paacitate parrium ; de l&vitate & afperi-
tate i de figurjfriun differeutiis &c. ; ccnf. eap.C XC, fol. t<$g. de Siluro, &
Scaligernm paflim ad AriJ}. Hijl , Anim,

-6

Spccies funt:

1. Silurus cirris duobus fupra oris angulum , qvaruor in mento.

Cauda flabellara, flaccidx pinnse: poft anum continua. Glantis,
Glanis Arift.Plin. Silurus plurimorum autorum; xifovpoc grtecis.
Schaiden, Scheid , Wclls, German. Thea fish Angl. pifcis barba-
rus Sahtanu Silurus Schoneveldi. Sum Polon. Combfone Rafch.
P U ' Ifardleha Ung. Marfili. op. Danub. Tom. I V. Tab. z. ex cujus de-

fcriptione hscaccipe: in ingentcm corporis molem excrefeit,
adeo ut interdum ducenras libras longitudinem unius & mediae
orgise & amplirudinem ventris duorum corpulentorum virorum
antecedat. Oblongus, capitoius & ventricofus efl. Caput inter
omnes pifces maximum '■> eranium iatum , amplum, fere planum,
in exortu iuo anguftius & craflius, verius os latius & tenuius; in
capiris anteriore parte haud extenfa fed rerttla, omni roftro ca-
rente. Os tanqvam in promptu poikum elt maximum & patu-

ltim Riifhis oris in ambitu iiio tertiam parrem longirudinis

^qvar; fupra oris angulum exoriuntur duo longi proceflus —
qvatuor parvi ex mento (eu gula dcpendent (fuperiores qvadru-
plo longiores funt inferioribus). Pinnis fex inftruclus. Venrer
brc-vis, amplus, lateraliter & infernc protuberans &c. Silurus
cirris quatuor in mento ; Artedi b).

b) Siturus , qvem Artedns defcript. fpec. p. loy. cirro nnico in mento exhibet ,
Lake Svec. non eflSilurus, fcei' 9!I>d$ r ^ed Gadus dorfo dipterygio fulco
magno ad pinnarr» dorfi primam, ore eirrato , Artedi. Muflela vulgans
Gesneri ; mullela maculofa ; noiij ittfra: Enchelyopus 1 3 tius , habcns
pinn'im doifalem longam; fecundum Artelum pinnas duns dorfales ; atte-
ram brevem ad fulcum, alteram longam ; cura Silurus bei' =£>?!$, liabcac
unicam pinnam dorfalem. exiguain nervotum trium, branchiahbus pinnis fe-
re oppofitiim.

2. Siltims cirris qvatuor carnofls e fuperiori maxilla , cauda bifurca.

Ichthyocolla & Exos Rondeletii & Bellonii, rhe Glcw-Filh Anglis.
Charlet. de different. pifc. p. 40. paulo lupra ipineum operimen-
tum branchiarumqvodam ad ejus latera impreflo foraminepervio;
addit Willugb. p. 244*Piicis hic ab Hufone Germanorum omnino

diverfus

FASCICULUS PRIMUS. u

SILURUS

diverfus eft, qvantumvis & Kondetet. & Bellonius eundem faciant,
Bellonius fcribit : qvod pinnas in tergore duas ad caudam ereclas
habeat, liib qva terriam videas podici vicinam ; cum tamen
Willugbbejus Ichtyocollam inter piices marinos aculeatos, qvibus
unica in dorfo pitina , collocaverit; Acipenfer tuberculis ca-
rens Art.

3. Silurus, cirris pluribus ; capite craflb, rotundo: ore amplifli-
11105 in qvod pifces liii generis intrare pofTunt; fub utroqve o-
culo cirrus longus; ante oculos brevis; fub labio inferiori plu-
res breviusculi; duabus pinnis conicis in dorfb; cauda furcata
vellunata; corpore craffo. Ragrar fecunda: ipeciei Margravii
aflinis, Catesby Tom. II. p. 2j. & ibi figura.

§. VII.

FASCICULUS SECUNDUS

Notabiliter rofirati. ore vario.
Q

Ount pifces br/incbiis apertis , corpore longo, verfus caudam attenua-
to, ventrc plus minus leflili ; qvorum vel fuperior vel inferior,
vel amba: mandibular in roftra varia: figurae producuntur; vel qvi
roftrum habcnt tubuloium; os in tubuli extremitate.

A. Ore prono, edentulo; fiib roftro folido.

AClPENSfR; Accipenler; dv.iU7^mov', Sturio a); 'porcus fluvia-
rilis; Delphinis limilis Marcellino. Antiqvorum Silurus.
Galeus Gelaxias Galeni b ). Elops Ovidii c). Hufb.
Antacxus. Attilus. Galeus Rhodius d) Stoer Germ.
Sturgeon, Angl.

a) Q/afi ^TVfiov , qvod rcflro pronx puppis roflrata: fpeciem gerat.

Scatigcr Sturionis rnmen Gothicum efTe afftrit.

b) Galeorum non una fpecies; nam pifcis, qvi in maximo pretio ha-

bctur apud Romanos , & gelaxias vocatur, ex genere efl Galeorum

Plin. Lib. IX. c.ip, vu. apud antiqvos pifcium nobiliflimus habitus
Acipenfer qvidam cum F.Jopem vocant.

c) Et pretiofus Elops noflris incognitus undis
Tuqve peregrinis Acipenfer nobilis undis._

b 2 d) Aidrs.

12 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

A. Ore prono * ■ ■ ■

ACIPENSER

d) Alirov.tnius fimilitudinem & dilTimilitudinem cum Galeis fic defcri-

bit: Rofiro, oris fitu , cauda , tereti corpore, & cartilaginibus,
qvas pro fpinis habet, Oaleis fmiilis efl; branchiis contra diffimi-
lis , qv& videlicet in illis detcftx (nobis oceatt&) funt, huic, ut
in fqvamofis, ofleo five fpineo operculo teiffcc. Cseterum Acipen-
feres intcr fe differunt magnhudine, craffitie, cutisqve afperitate, &
fubnigro, fubilavo , fubcarruleo aut argenteo colorc, item tubercu-
lis; confer. mfuper Ronitlet. p. £tf, qvi ovierxcv (lurionem efTe
ex Dorione & Ariflotele colligir. Chailetonns cataphraftum Schs-
ncvetiii , ©dlfcer, fpeciem Sturionis facit; nefcio qva fiducia.

i. Acipenfer; cute afperrima; qva(i teflellata feriebus tubercu-
iorum rigiclorum , ad latera qvidem minorum & clypeifor-
mium, unica majorum in dorfo; capite in roftrum obtu-
iiim produ&o. Stocr nojlras. Sturio primus Gedanenjis;
Ofetr Rttjjis. Acipenler, corpore tuberculis fpinofis exa-
fpcrato , Artedi. Acipenier ex Polonia Aldrov. Paralip. p.
yj. Opercula branchiarum ofiea, utinomnibus, hiatula
iunt e); Ojforma tubuli patulum, edentulum, cartilagf-
neum, candidum; ante os qvatuor cirri, carnei, flaccidi
propendcnt 5 dum viftulam intrant accipenleres fsepius 12
pedes longi irretiuntur. Pinnas habent lex : duas ad bran-
chias f), totidem ante anum; unam po/1 meatum excre-
torium; in dorfo, ex adverfo intermedio trium pinnarum
ante & poneanum, pinnam iextam; demta caudafurcata>
reliqva apud Willugbb.

e) Ita ut branchias non pcnitus operiant; vid. Mtjf. f. Tat. ttf.

f) Branchia numero funt qvafuor, duplici ordine anfiarum exiguarum

donata:. Hoc loeo notandum: qvod in Pauti Jovii libelio ie fiijc.
jt roman, captte tV, (Rom*. x?z$) hax verba leguntur : cnm

bramhits careat t C£ Ji qvarn haurienio rtcipit aqvam, itlam ee~
rlem prono ore flatim regerit j pariter in eodem libro tradotto in
volgate da Cario ZacarKolo in Venet, Tf6o cap. IV: „refpira con
jjle nari- mancanio ii brunche , &, fericeve alcuna acqva tirando a
j,fe, con la medefima bocca china fubita la rigetta,, . Mirum au-
dit, Paulum Jovium nefciviffc, Sturionem , qvem magni facit,
effe' pifcem branchiatum j fed audiamus Aldrovanium p. rsg.
Jovinm fjc recitantem : ,, Nam naribus omnino — - refrigeratur.

„Sunt

A. Ore prono
ACIPENSER

FASCICULUS SECUNDUS. 13

n Sunt antem hranchit. utrinqve qvdternt effee eperimento , non
„fecus qvam fqvamofis pifcibus contefta;,,. Sufpicamur Mirovan-
Aum allucinationes jfovii notare noluilTe» & id circo raeliorem
fubllituifle leflionera.

Acipenjer, Cute&tuberculis Iacvioribusprsecedenti; capite gra-
ciliori; iri aeutum roflrum terminante. Sturio alter Gedan.
Silurus Sahiani. Stoer Bcsleri. Sturgeon Willughb. p. zjj).
Tab. P. 7. p. 3. ao Belloege Ruflbrum?

Acipenfer, qvinqve ordinibus offium in acumen retro fpc-
cfans affurgentium, qvi corpus longitudinaliter pcrcurrunt,
& fere pentagonum rcddunt ; roflrolongo, gracili, exte-
rius offe tanqvam vagina obducfo. Hufo Illtius, Sturio
Imus Marfilli op. Danub. Tom. IV. p. jj . Tab.II. Stierl
Genn. Keflcheke Ungar. vix major corporis mole pondere
II. Librarum; an Serjuga Rufforum?

Acipenfer ex cinereo, iiavo & rofaceo varius. Emiffili tubulo
carneo & rlaccido, retraclo, oris apertura transvcrfa appa-
ret, ut in Galeis. Extremitate roflri & lamellis branchio-
flcgis ex cinereo, albo & roiaceo variegatis; oculis cyane-
is, alba iride circumfcriptis; dorib fupcr XVI macuiis latis
ftraminei coloris totidem denticulis leviter afpcro; latera
habet obliqve transverfalibus maculis & angufiis lineata;
ventrem fligmatibus cinereis & rolaceis fuper albo lucido pi-
flum, pinnas lateralcs & dorfalem cum cauda cineritias, an-
tc & pone anum rofei coioris. Famatus Srerletus fluminis
Wolgie. Pifcem diu rogavi; tandem, curante Ainico, in li-
qvido, fiiriul & picluram ipfius, obtinui; qvam Tab. Is|c Tab.
exhibeo; muitum diflfert ab Acipenjere jtio five Sturione 'Jft.
Imo, Stieri, Marfillii , fi conferuntur figura?. Rariflime
duos pedes iiiperat. Srrelet Bruynii voy. To/n. I. Edit. Anift.
Fol. p.yj- Tab.33. & Tom.III. inOvarto, a Roucn p. 2pj; ibi:
Le Strelet y ( a Aftracan ) a une aune de long & — c'cft
Je meilleur poiflbn dc toute la Ruffie ; il s'en trouve de deux

lbrtes; mais en gencral il a affes de rapport a leturgeon

les Severoekesne difterent en rien de 1'erurgeon, qifils nom-
ment AJfetrine (forte Ofetr) le caviar le tire de Reioeges,,
des Affetrines & dcs Severoekes (forte Serjuga).

b 3 5. M-

i 4 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

A. Ore prono

ACIPENSER. •

5. Acipenfer ex nigredine fufcus ; roftro longo, acutiffimo, fur-

ftim tendente; longis dorli offibus, aduncis & acuminatis.
Hulb IV , Sturio II. Marjilli ib. p. &. Tab. II.

6. Acipenfer , qvinqve ordinibus offium aculeatorum ; qvi in

dorfbeft, clavato; cutefcabra, furve cineritia, in alvo
pallide ex luteo rubra; ftellatis maculis proprii coloris ob-
lcurioris; roftroobtulb; Hufo Vrus ; Antaceus ftellatus
Marfilli ibid. p. 37. Tab. XII. & Aldrov. Gesn. Willugbb.
Tab. P. 7. /. 4. Wax Dick (Wax fcabrum fignificat)
Germ.; EAher aliis ; Jelettra Ungar. Antaceus tuberculis
carens Artedi; prarter barbulas qvatuor ad exitum roftridu-
as adhuc habet infra os.

7. Acipenfer , roftro graciliori & longiori , ad fextam partem

fuar extenfionis ; dorfo offium ordine ferrato ; in venrre
offibus carens; ad limilitudinem prarcedcntis flellarus. Hu-
IbVItus; Antaceus roftratus Marfilli ib. p. 37. Tab. XII.
qvod Antaceo fimilis, fed roflrum omnium Hufonum lon-
giffimum habet ; circiter 68- libras pondere non excedit;
Scherg Germ. Scheregi Rafcian. Scherck Ungar.

8- Acipenfer, capite complanato, fcabro, in roflrum albicans,
craffum, prominens & acutum definente. Hufo I. verus &
genuinus Marfilli op. Dan Tom.IV.p.ji Tab. X. Hufb
Gesneri, Aldrov. & Wiliugbb. p. 24.J. Tab. P. 7. ^oufen
German. Wylahal Ung. Moruna Rafcian. Morona , tefle Bel-
lonio, Cypris. MaxioPlinii; de ore ejus Marfillius harc:
Os dentibus expers in prona parte (qvar plana) adverfo fi-
tu oculis refpondet, hujus rictus efformant dua: teretes, &

fere femicirculares cartilagines dicta: cartilagines ope

carnis flaccidar, & mufculofae in parte plana ligata? tenenrur.
Unde fi harc laxctur, riclus oris decumbir, fi conflringarur, ad
planum retrahitur. Pifcis flumina freqventans omnium ma-
ximus; ad mille Iibras excrefcens. Arrilum g) Rondcle-
tii, Bellonii, Gesneri, Aldrov. Adellonem & Adonem feu
Adenam effe, cuin W illugbbejo judicamus. Alvus & dor-
lum plana, hoc tamcn nonnihil in acumen afTurgit, in qvo
protuberantia: live tubercula a cartihiginibus efformantur,
minimum lccundum figuram Marftlli^ duodecim. Cute
corporis fat larvi, circa dorlum furve cineritia, in alvo albi-

cante.

FASCICULUS SECUNDUS. 15

A. Ore prono
ACIPENSER

cante. Pinna: fex pallide rubent; feptima, qvz caudae eft,
bifurcata, cujus cornu fuperius dimidio inferiore longius.
Acipenfer tuberculis carcns, Artedi. Ex alba tunica inter-
na vedcar nataroris fcparata & exficcata fir Ichthyocolla h),
Haufen Blafe; Haulen Blatter; Haufen Plofen , Angl. — r,
Hujus pifcis anatomen vid. mMarJillii op. Danub. Tom. VI.

g) Attilus Pauli Jo-uii de Rom. pifc. cap. IV} ibi : „ manifefle falfis-
nfirnum elt ( fcil. antiqvis Sturionem fuiffe Attilttm) Ipfo Sturio-
„ne amplior, & effigie, fapore, pretio & tota fere natura ab eo dis-
„fimilis atcjve adeo divctfus , ut in proverbium Ferran*. venent,
„qvum duas inter fe res maxime diflantes fignificare volont, eas fic
„dirfcrre, ut Sttoioncm ab Attilo ,,; (gli cofc fbne tante ditferente,,
qvanto lo Sturione dall' Attilo. Conf. .4ld~rov. iifparalip. p. 74-

h) Rondetetii & Bellonii exoflls pifcis, fivc khthyototla plane diverfus
pifcis ab Acipenfere efl (fpra §. VI. notis: Silurus jtius) qvem
tamen eundem cum Hufone Germanorum & Antaceo faciunt,- ncc
obflat, quod gluten ex illo pifcc parctur,- fic enim Bouffuetus P. II.
Epifr. p. p 6.

Ex cujus fieri pinnis, cauda corioqve
Coetura gluten, vifccnhusqve poteft.
Cum & ex aliis pifcibus colla parari potell ; fit 'qvoqve ex folliculo
glutinofo & inleflinis jtfelli m.ijoris , C.iieljats ,• molvx minoris,
Charlet. de different, pifc, p. 3. j,- porro ex folliculo Siluri pnmi ,
MufieU -vitlgaris , & aliorum. Sic caro molx (qvem Rondeletius
ortragoriscum veterum e(Te autumat) cocla glutmum ex tergori-
bus Boum confectum refert ; Charl.ibid. p. p. Et ipfc Bellonius
qvi pifcem Ichtbyocollam, pontico <iulgo Coilanum , Bonontenf.
copfum, aliis: colpifcem &: Col.ibuccum , lanais Barbattam folli"
citius defcnbit, iriqvitj „qvariqvam ex multorum aliorum pifcium
«follicuhs lclithyocolla fieri foleat;,,

9. Acipcnjcr, roflro breviore, graciliore & magis acuminato,
quam pra:cedens; cranio magis protuberante & rotundo;
cseterum qva externam figuram, cutemlaevem, & colorem
cum Acipenlcre 71110 fere convenit, tamen pondus fexagin-
tn librarum non cxcre ( cens.. Huio ildus, Antacarus lavis
Marjilli pag. 34. Tab. X. Glart D-ck, German. Tock
Ungar. Serrewcntierli , Rajciams ; raro m wiftula vi-
fus , i) .

i) Ronde»

,6 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

A. Ore prono
ACIPENSER.

i) Ronfcletixs I.ii. XIV. p. 41 tf ' fj 4» 7 refutans cos , qvi alios atqve
alios pifces pro Sturionc repnefentarunt , concludit p. 4 17.- Qva-
re cum Sturio neqve veterum lupus fit, neqve Attilus, neqve Tur-
fio , neqve hicca, neqve filurus , magis ac magis in eam adducor
fententiam, ut Acipenferem Rocnanorum & Dorionis ovicrzov
five Galcni Galaxiam effe credam, a qva fententia non dimovcbor,
donec aliqvis alius ingeniofior vel diligentior aliud, qvod magis ar-
riferit , invenerit & comprobaverit.

10. Acipenfer probofcide Elephantino; indicus; Elefant non-
nullis Itinerariis ; Pejegallos ; poiffon coq ; Demoiielle;
figuram vid. apud Frezier voy. de la mer du Sud Planche
XVII. Elephant, a caufe de fa trompe; ampliorem de-
fcriptionem ulhbi non legi ; pifcem etfi iulpeclum , hoc
loco praetermittere nolui.

$. VIII.

B. OrefifTo

& Iabrace a), roftro retufo ; dentibus horridis.
LATARGUS; Aajupyn, Acclfaeycs i. e. canis clam vel Iatenter mor-
dens; vel, fi mavis, Ichthyolycus pifcis-lupus. Lupus ma-
rinus noilras & Schoneveldii Willughb. p. ijo. Raj. Syn. Pifc.
p. 40. ©CCfDOlfF, cin rcifjenbes fcc^tcjes , unt) bttQtyne fyalbtt
grflufamcs^tjtcr , Olear. ©otf. £. SF. p. 49. Tab. XX VII. num.
2. %olff Heiligland. Anarhichas vel GvJiiriXoz Gesneri;
.SCitpjifci) balticis populis. In Isfandia: ©tembeiffer. * Angl.
Sea Wolif, Wolf-fiih. Anarhichas Artcdi. Caput Galeo
vel Cane majus & magis orbiculare habet , coloris , prout
Cynocephalus glaucus , csrulei; pellcm glabram ; mire
vorax mordaxqve animal eft & dcntibus fuis rerribilis, an-
choram enim fi prehendit mordicus , fonum edit & firepi-
tum, ac vcftigia conipicua relinqvit; nam in acie mandibu-
lae inferioris dentes acutos & rotundatos , gemino ordine di-
fpofitas , decem habet , hos molares utrinqve duodcni, du-
plicata ferie collocati, feqvuntur. Superior mandibula fuh
roftro dentibus duodecim rotundis & acutis munita; reliqva
vid. apud Schoneveld. p. 4J. Ejus dentcs molarcs venditanrur
pro bufonitis orbiadatis b); prout Cynocephali & Galeorum
dentes glojfopetne audiunt. Sane nemo, qvi pifcem vidit,
cum Willughbejo dixerit Angvilliformem.

a) Id

FASCICULUS SECUNDUS. 17

B. Orefifib

LATARGUS

a) td eft, vafio riffu; XctQqct^Ttuqct -jtjv Atfj9^«77?7K, quia illi hi-
at os &' repente ac cum impctu & voracitate efcam devorat; undc
& veterum lupus pifcis Aa@ect£ dicitur ; vid. Charkt. de diff-

pifc p. } 1.

b) lchthyodontes fcutellati Lhydii. Toadflones , qvoj Dn. Merret pri-
mum ex Lupo marino , Wolffish Schoneveidi derivarit. Similes funt
dentes molares pifcium Sargi , Aurat&, Dentieis , qvi in infuJa Me-
litenfi obvii & ecnli ferpentum falutantur; vid. SciIIa vana Specul.
f. 67. Tat. 11. Vhil. Trans. Kol. XIX. No. 3ip. f, lyp. R*/s
Travels p. Jil,

§. IX.

Mdndibulnfitpcriorc in rojirum notabile exeunte,
inferiore brevi, triangulari, mncronata.

XIPHIAS. Gladius; Schwerdtfiich; the Svvordfish , Anglis. Pefce
fpada, lialis; Miles Aiberto, qvia gladio nuinitur. Roftri
enfiformis (inqvit Gcfnerus) in hoc piice tam evidens eft
nota, ut ab eadem in diveriis lingvis nomen ei eadem fignifi-
catione n't faclum. Secundum Aldrovandi & Sahiani figuras
non iblum Xiphias rofiro longiffimo, ancipiti gladio, fed
etiam rofiro triangulari, ab altera parte cavato (.^orjlflingc)
offendimus; Hannai Xiphia E. N. C. G. Dec. II. A.'VIII y
ob fulpe&am figtiram , nec non Xiphia Scbelhammeri Cent.I.
£f II. in app. N. C. G. in fufpenib relidlis ; ultimi gladium
dentem dixeris pifcis Narwhal. Sic neglefta: figura magis
confundunt, qvam explieant, & ia-piffime delcriptiones va-
gx nos ambiguos redduut ; ^ e. gr. Wilhighbcjus p. 161. fcri-
bit : „Pinnam habet in dorfo unicam a fuperiore branchia-
„rum angulo inehoatam & ad caudara prope continuam,hxc
„initio alriffima eft &c.„ qvem & Kajus Syn. Pifc. fecutus,
aft figura Gladii, qvain a Sahiano mutuatam tradit Wilhtghb,
Tab. I. 27, defcriptioni neutiqvam relpondet; qvin Sahia-
nus ipfedicat : „In dorib pinnas duas gerit , fuperiorem
„magnam & prope caput, inferiorem exiguam propeqvecau-
dam „. Qyem vero Wilhghbejus defcripfic pifcem , Guebu-
cu brafilienfis eft, diverius a reliqvis Xiphiis, infra No. 5.
confer apud Joan. Caj. rarior. anim. p. 104. defcriptionem
Gladii hujus piicis Xiphiae.

c 1. Xiphias

18 PISCIUM BRA.NCHIIS APERTIS

B. Ore fiffo
XIPHIAS.

I. Xiphias pinnis qvinqve, demta cauda lunata; roflro horizon-
talitcr redlo, gladio ancipiti angulato fimili ; mandibula
T /k '• inferiori acute conica ; Tab. I.f 2. Pinnx branchiales in

fuperioriangulo branchiarum&propemodum in cranio radi-
cefcunt, coriaceae, ipeciem crifta vel alarum fagittx refe-
rentes, pariter ac dorfalis prima paulo pofl branchiales; in
altum omnes erecla; ad caudam qvarta pinna vel dorfalis
fecunda, humilis, modice interruptaj qvinta ad anum in-
verfae criftse flgura. Branchias habet oclonas & qvidem du-
plices, ut rede fcribunt Kondektius & Salvianus, non qva-
druplices, ut credidit Gillius. Corium admodumlsve, ad
inftar ferici. Os plane edentulum , non nifi raris , & tenui-
bus fpiculis curtis verfus gulam, guttur flavefcit. Dorjiim
furvi, pinnae fufci coloris; ad latera & in ventre ex glauco
rubefcit ; caput & roflrum ex chalybe glaucefcunt ; bran-
thine intenfe rubrae ; tegmina branchiarum oflea, parum mo-
bilia , & hiant. Nares mox ante oculos patent 5 reliqva in
fgura; hanc jufta proportione abbreviatam tranfumpfimus
ab egregia imagine, qvam ad naturalem magnitudincm fe-
cit famatus Samuel Niedenthalius Pidor Gedan. de pifce
anno 1672. XI. Aug.haud procul ab oreViflulae in mari capto,
qvac inter alias picluras in conclavi maximo Curiae Gedanen-
iis, qvod civici ordinis & judicii cenforii dicitur, fufpenfa
eft. Pifcis ab extremo roftri ad exitum medii caudae longus
fuit pedes X. Dantifcanos. Hac figura attente confiderata^
patebit, Xiphiam nullibi accurate pidum exhiberi; & qvod
hic pifcis differat, minimum roftro vel gladio a Xiphia fe-
cundo, qvi feqvitur; namhunc, anno 1736 ad littus He-
lenfium ab alio fui generis in ducllo necatum , integrum non
vidimus, cujus duntaxat caput, reliqvo corpore a Cherfo-
nenfibus jam confumpto, juffu Illuflris &Magnifici Domini
jfoannis WAHL y Prae-Conful is, tum temp. Helx Admini-
flratoris ac Prarfidis Magnifici Senatus ad manus noflras de-
latum. Conferatur figura noflra cum Xiphia Hartmanni N.
C. G. Dec. III. A. II. in app. qvae a noflra valde abludit ; fi-
milis piicis anno 1710 d. j8 Sept. ad portum Pillavienfem ca-
ptus, cujus longitudo fuit 88 poll. Gladii 35 poll.j hunc
venerab. Dominus Schrotenberger, minifler vei bi divini, Re-
giomonti m acre incidi curavit, cum ampla infcripcione; afl;
pidtura minus exafta eft.

2. Xiphia

FASCICULUS SECUNDUS. 19

B. Orc fiflb
XiPHIAS

2. Xipbi<e eaput ; dimidio minus pidtum Tab. Il.f. /; cranioTab.il

elato; gladio iiibcavo & convexo, ac declivij extrema **•

gladii parte in duello deperdita, de qvo fupra mentionem fe-

cimus. Subftanda gladii eft inter corneam & offeam media,

unde colligerc licet faflidiofas effe prifcorum fabulas, qvas

Aldrovandus compilavir, Xiphiae naturam & mores explican-

tes p. 133 c). MaxiHa inferior nonnihil recurvata. Oper-

cula brauchiarum a. b. oflea, cum parte cranii denticulis ca. b.c.

fibi invicem arcle coharrent , unde eft, qvod, prout jam

monuimus, parum mobilia fint, & perpetuo hient; fig. Z.Ct.

inferiorem mandibulam ad naturalem magnitudinem piaam

exhibet, ut os edentulum & linguam qvafi duplicatam ac

carnofam, five linguam in eoncha, cernere licear. Jam diu

abfoluto mijfu Quarto, VII Nov. an. 1742 juxta littora Neh-

ringa? , retibus pro captura afellorum , Pomocblen, expofitis

( ad qvae coloni propter implacabile mare per Ocliduum ap-

propinqvare non potuerunt ) implicatum , emortuum & fce-

tulentum offenderunt pilcatores XIPHIAM, forte a reliqvis

omnibus fpecie diverfiim. Prout tulit relatio plebecular gen-

tis, piicis circiter qvatuor pedes fuit longus, ore tam vaflo,

ut caput humanum amplecli potuiffet, m cujus extremo cra-

nii inlblens tuber , procefliim gladiiformem protendens;

huncad radicem ferra lolverunt homines, abjedto, 1 ob foe-

torem infuperabilem , cadavere. Gladium dimidio mino-

rem delineari curavimus, exhibitum Tab. I. f.j. Tab -'*

f. j.

c) Quod fccundum Strabonem fcaphas roflro vulneret, & ex JElt4nc :
qvod nulli non notum fit, roflri duritie & mucrone acutiffimo na-
res perforarc 1 cjvod de pifce Nanhnl dici folet , Mtff. II. %.XX1V.)
Sic Opfianus : mucrone carinam irati penctrant ; & yovius: Xi-
phias navium Iatera ad fesqvipalmum ahqvando perforare. Sed
longe mirahilior relatio efl , qvam a viro qvodam dotlo & fiie-iign*
acceptam tradit Gesnerut: qvod Xiphiam juxta navem natantem
viderit, medium ab hoc pifce roflro dcfciffum.

3. Xipbias, ex nigredine albis Zonis variegatus. Ab omnibus

tota facie diverfus , & a nemine autorum vel piclus vel de-
defcriptus; gladio triangulari & maxime declivi; dorfo ar-
cuato; tribus pinnis fingularibus inftrurftus, fortiter aculea-
tis, demtacaudacoriacea, lunataj Tab.IIl.fj. Prima Ta& .

c 2 pinna ni ' f 3'

ao PISCIUM BRANCHIIS APERTIS. •

B. Orefiflb
XIPHIAS.

pinna infummo dorfo ex fex aculeis conftat mcmbrana con-
junclis; altera ventralis fub branchiis ortum trahens, trian-
gularis, feptemaculeis; tertiaoclo radiis poft anum; bran-
chialibus carens. Operculum branchiarum offeum, ex ar-
gento refplendens, ftriatum, conchae vel pectunculi forme
collare hiftrionis, qvi Scaramuzza, qvadantenus referens.
In mari verfus os viftulae captus, & a prsfato Niedentha-
lio ad vivum piclus; extremitatibus a gladio ad caudam us-
qve arqvavit pedes X & VIII pollices dantiicanos. Xiphias
rariflimus nondum exhibitus d).

d) Vaulus Jovius cap. VI. Xiphias in generc fuo raros efTe pifces aif,
fic enim : „Xiphii bonitate & pretio filuris ferme funt icqvales ; ve-
„rum h&c littora rare adeunt, veluti qvi perpetuis maris aeftibus,
„ut in freto accidit Siculo, gaudere vicleantur, propterea Xiphii
yforma,. ut in aliis fiet pifcibus, piffura non expiimctur , yuod
„eum videre ha&entts mtht non cmttgertt „). Dolemus, figuras
pifcium , quas fieri fecit P. Jovius inter res depercfitas numerari
Sartholinus inannot. Xiphi* Cent. II. Obf.XVI: „Icones hu-
„jus pifcis exhibct Gesnertts, fed rudes, tjnta ipfum nttntjuam 'vide-
„rat; meliore colore depingunt Aldrovandus & Jonjionus, fed
i,nec ipfi accurate fatis omnia. ,,

4. Xiphias; gladio excavato in conum acutum produfto (qvafi

f)of)fe ©fojjflinge) pinnis, ni fallat imago, fex, Salviani &
Willugbbeji e); ieptem pinnis Aldrovandii ventre argen-
teo, tergo ex cineraceo nigricante; ore, prout fuperiores
tres, edentulo f).

e) Cesnerus Salvian» figuram ele^antiffimam voeat; nefcio, qva fidu-
cia, qvod nunqvam vidcrat Xiphiam Gesnerus ,- valde dubitamus>
genuinam pifcis cfH: formam, qvam exhibet Salvianus.

) Barthalinus fccli Xiphiae , in portu Hafnieiif; capti invenit dentes ;n
palato inferiori medio, guhm verfus, fmguhres, nicmbrancc affi-
xos; utrinqve tres ordines,- iterum dolemus, quod nullam figu»
ram dcdcrit; vid. plur. aut. a/L l. p. iga.

5. Xipbiashta, Iongaqve per integrum dorfum pinna; in vcn-

rre duobus bacilli formibus corporibus nigris, duris plane
ut os fepiae ; ore edentulo. Guebucu Brojil. Marggravii
Xiphiae aflinis ; Lujitanis: Bicuda Willugbb. p. 103. Tab.%.

rj.

FASCICULUS SECUNDUS. 3*

B. Ore fi.To
XIPHIAS.

27./. /. capite porcino, roftro acuto, ofleo, duro; partis
fuperioris longitudine 16 digit. inferioris vero decem digir.
conf. Append. ad Willugbb. p.j. Tab.j. n. tf: de Zee- Snip;
beccafle de la mer; praeter caudam, ab illo diverfam, eft
idem pifcis Guebucu.

6. Xiphias, roftro Riperiore enfi falcato fimili; acus minor Bel-
lonii p. 164. Willughb. Tab. P. 2. f.J.

Notandum. Habet Artedus Goregonum. maxilla fuperiore lon-
giore, conica, qvem albulis & Thymallis aflbciavit; qviO-
xyrinchus Rondeletii & aliorum; Willughbeji p. i$y. Tab.N.
i.f.j. Si verum eft, hunc pifcem habere tres pinnas doria-
les, non erit hujus loci ; audiamus Rondcletium de. Pifc.
Parte altera p. ij)j: Sunt in maximo Cafpi<e lacu Oxyrinchi,
ab acumine roftri nuncupati, magnitudine oclo cubitorum.
Eos Caipii captos diftrahunt & muria conditos atqve exficca-
tos vendunt, fimul etiam adipe detra&o, farinas ex eis con-
ficiunt &c — Alius e{\ Nili alumnus. — Alius maris ru-
bri. — Alius Oxyrinchus diftus Antwerpix crebro cerni-
tur ,,& Hautin appellatur, Pinnas in dorfo tres habet, inx-
qvalHipatio a fe diftantes ; totidem in ventrc habet qvot
barbus; figurx & Rondelctii & WHlughbeji tres dorlales ex-
hibent, licet Willughbcjus non nifi duarum dorlalium men-
tionem faeiat; hic ell Goregonus Artcdi. Ambigui, ad
qvam claflcm oxyrinchus referendus fit, qvod pilcem talem
nunqvam vidimus, nec de figura Willughbeji certiores facli,
fuspenfus maneat, ob incertam, utaudivimus, oxyrincho*
rum hiftoriam.

§. X.

Mandibula infcriori ultrafupcriorcm produ&a.

MASTACCEMBELUS; a m*V«£ mandibula, & |3eA@-, fagitta vel
hafia miflilis; rofiro in iagittam cxeunre ; & integrum pi-
ftem terctem capite roftrato non inepte haftam miflilem di-
xeris, unde Salviano^c-Aovr audit, f vcru; fcum non inepte
pilcis a roftro enii formi Xiphias vel Qtadius vocatur.

I. Maftaccembelus^ mandibulis longifiimis , tenuibus, acutifftme

denticulatis, qvarum tamen inferior antecedit iuperiorem.

c 3 Acus,

2» ' PISCIUMBRANCHIIS APERTIS

B. Ore fiffo

MASTACCEMBELUS.

Acus , z*(p)s vulgaris f. Oppiani, Aldrov. Lib. I. cap. 23 ,- &-
Kon Salviani; dfiXswtK i. e. muco carens ; the Hornfifh or
Garfish Willughb. p. 231. Jab. P. 2.f. 4. &A6w, Acus Acu-
chia Salviani Jol. 6$. Efox a) roftro cuspidato, gracili,
fubtereti & fpithamali, Artedi (fub eodem ordine cum Lu-
cio, qviautori: Efox roftro plagioplateo). Eft pifcis gra-
cilis, longus, ventre qvodammodo fefTili , totus fplendens
qvafi argenteus; noftratibus: Schneffel; pinnis fex; dua-
bus brauchialibus, totidem ventralibus anteanum; qvinta
poneforamen excretorium amplum; cui opponitur fupra

Tab. aeqvaliter longa pinna fexta ; accuratam flguram vid. Tab.

«I.K»« IILf. 2.

3. Maftaccembelus comore tereti , maculolb, qvod linea viridis
media fecundum iongitudinem dividit; inferiori mandibula
in fpiculum longum producta; Elefants-neufe ; Willughb.
app. p. 4. Tab. 6. f. 4.

3. Maftaccembelus mandibula fuperiori brevi circinata, inferiore in
roffrum vel decies longius produfta. Acus Dn. Hans Sloane
Hift. Jam. II. 283. Hujus caput vid. in app. Willughb. tf
Tab.P.8-f-3- '

a) Vjd, §ph. feq. in notis.

$. XI.

Utraqve mandibula cequaliter roftratus.

PSALISOSTOMUS ; roflro forcipato longo ; *«A<? , forceps & Sro-
pa, os. Ore denticulato; a fimilitudine forcipis, qvo Chi-
rurgi utuntur in altis vulneribus, roflrum forcipatum dicitur.

1. Pfalifoftomus, omnium maximus, ad tres pedes excrefcens ;

fqvamis offeisqvadratulis, obliqvis, opus qvali foliaceum
pulchrum conftituens; a dorfo ad medium ventrem viridis,
ventre pallide rubro ; fex pinnis inftructus : duabus latera-
libus , in ventre & ad anum unica ; qvinta caudac proxima ,
cui oppoiita eft fexta ; cauda ovali. (Acus maxima , fqva-
mofa, viridis; the Green Gar-fish ; Catesby Tom. II.p. 30.

2. Pfalifoftomus; ad priorem proxime accedens; an idem? Acus

niaxima fqvamoia Lifteri Willughb. app. p. 22. Tab. P. 8- f 2.

Inferior

FASCICULUS SECUNDUS. «3

B. Ore fiflb

PSALISOSTOMUS.

Inferior mandibula Liflero ad fex digitos longa, - fupcrior
paulo longior vifa ; fed forte, qvod pifcem ficcatum habuit
Lifterus, inferior mandibula paulo brcvior apparuir, cum
apud Catesbejum ambnc atqvaliter in rofirum exeunt , imo
nec in figura Willugbbeji differentia notabilis mandibulorum
fub oculos venit. Efox a) maxilla fuperiore Iongiore, cau-
da qvadrata, Artedi.

a) Efox Arteio eft , qvi membrana branchiostega qvatuordecim oflicu-
|a continente prxditus, pinna non magna in extremo dorfo verfus
caudam ; fic Efox roflro plagioplateo ipfi Lucius efl , fed quarr»
facile fallere poffunt numeranda officula in rr.embrana pifcium bian-
ehioftcga, & qvis ante numeraret oflicula, qvam appellaverit Lu-
cium > Qvicqvid autem fit , difficultcr qvis & Acum Oppiani & 3-
cum Lifteri ac Catesbeji cum Lncio complecletur uno fafciculo. An-
tiqvis Efos vel E/ix pifcis eft fluviatilis SHuro & Antacreo haud mi-
nor. Wottonus cap. CXCfol, 1 6$ : „ Efcs alias Efix in Rheno At«
„tilus in pado inertia pinguefcens ad mille aliqvando libras catenato
s) captus hamo, nec nifi boum jugo extractus.,, Geringius Dijfcrt.
Ae pifi. Upfalix 17*7 ex Cellarii Lexico monet, qvod ESOX refti-
us legatur per L, ELOX, ad Lax proxime accedens.

3. Pfalifoflomus ventre & cauda purpureis. Naedelfish; Acus

pilcis Wilhtghbeji app.p. 2. Tab.j. f. 2. ibi pag.2: ab acu
noftrate non video, quid differat, nifi ventris & caudae co-
lore purpureo.

4. Pfalifoftomus [qvadripcimis; unica poft anum Ionga, cui bre-

vior oppoiita in extremo dorfo ; duabus lateralibus ; Acus
Gesneri , qvi figuram venetiis accepit. Aldrov. pag. iog.

§. XII.

C. Ore in roftri tubulofi extremitate.

SOLENOSTOMUS ; a saA>?v tubus & TrS[iu os. Caput roftrum pro-
tendit tubulofum; qvod ne dixeris cum Artedo, coiiflare
ex mandibulis concretis , ni accufare praefumas naturam,
commilifle errorem. In extremitate aperturam habet , vel
osfimum y inftruekttn operculo parti inferiori adnato, qvod
furfum attoilitur ad cfaudcndum , demittitur ad aperiendum,
vel j ut icribit Sahianus f. 6$ , cujus quidera ridus non ia

trans-

24 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

C. Orein rofiri fubulofi extremitate
SOLENOSTOMUS.

transverfum fed in altitudinem dehifcit. Extremum itaque
oris fimi & operculum officia manrfibularum pifci praeftant.
Opercula branchiarum funt tenuiffimx lamellx membranacea:;
pinn<e laterales in nonnullis prae tenuitate vix exprimendx,
qvod & reliqva: pinnuIaE tenues funt a). Cauda in quibus-
dam apennis & teres , in plerisque pinnata , in unico , qui
fequitur, fpina eft ferrata liipra caudam.

a) Vide tamen Olearii (Bfottottf. Xunf?* ~&*mmtt Tab. vill.f. f. ubi
& opercula branchiarum & ipfa* branchix cum pinnis laterahbus di-
ftincta: & e.xpofitx funt. Sic crajracionem nttm. 3 i. M/JJ^ III.
§. XIV. branchiis occultis & So/enoftomos , branchiis apertis , in-
tercedit parallehfmus , cjuatenus amborum es in roftri tuiuloft extte-
mitate. Sottnoftomi habent branchias guaternas. Vid. Al&ro-v.
p. 104.

1. Solenoflomtis ; roflro trientem totius pifcis arqvante ; pifce
vix qvatuor digitos Iongo. Scolopax Ronrfel. Alrfrov. Gesneri.
Trombetta i. e. tuba Genuens. Sotietra i. e. follis, ob fimilitu-
dinem , Roman. The Trumpet of Bcllowfish Angl. Balirtes
aculeisbinisioco pinnarum ventralium & iblitarioinfra anum,
Arterfi. Ad branchias pinnatus; in ventre earet pinnis, fed
pinnarum imitamenta habet in binos offeos velut denticellos
effigiata. Retro anum pinna eft ; in dorfo duae, fitu fingu-
lares ; anterior, potiusfpina, inferius ferrata, mobilis.
Reliqva apud Willughb. p. 161. Tab. J. zj.f. z. & Rondelet.

a. Solenoflomus ,* in medio corpore hexagonus ; a podice ad
pinnam usqve qvadratus ; exiguis pirmis ad branchias, alia
in medio dorfi , vix con/picuis, nifi in aqva movearur pi-
fcis 5 ierpentum more integitur corio pulchre carlato & du-
ro. Acus iecunda fpecies Ronrfelet. Gefneri. Typhle b)
live Typhjine antiqvorum Bellonii ; Carcilia Sittarrfi y Ges-
nero; Willughb. p. ijS- Tab. jf. zjs pullos intra fe exclu-
dit ; prout reliqui. Syngnathus corpore medio Hexagono,
cauda pinnata , Arterfi.

b ) De hoc nomine vid. Willnghb. p. irp.

3. Solenoflomus, a capite ad caudam heptagonus, prarcedenti ma-
jor ; acus Ariflot. /pecies altera major , Willughb. p. ijj>.
Syngnathus corporemedioheptagono, caudapinnata, Ar-

terfi,

FASCICULUS SECUNDUS. 25

Ore in roftri tubulofi extremitate.

SOLENOSTOMUS.

t edi , qvi obfervavit qvadrans;ularem ab ano ad caudam;
Willugbbejus autem , quod fit ab ano ad finem pinnae dorfalis
pentagonus; infra ad cauda: pinnara usqve qvadratus c).

c) 1'utat Arteius incifurarum numerum in Syngnathi genere omnino
effe obfervandum ; verum in omnibus id fieri non pofTe , imo in
nullis ullum praebere ufum quilibet deprehendet , qui vel figuras,
qvas dedimus accuratas, intueri dignabitur; forte in hlppocampt
hanc curam non male locatam dixeris; aft hunc pifcem branchiis
occultis ad Syngnathos non numcrandum efTc in Mljju III. & in hoc
§pbo fupra, monui; Sileo, qvod potius coftas, qvam incifuras
deprehenderis in hippocampo. Ccrte, Solenoftomi pleriqve, ne
dicam omncs , non habent incifuras, fed cutem coriaceam, qva-
dratis figuris fxpiffime pi6tam, vcl multifarie variegatam. Et qvid
tum? fi numeraveris incifuras in terreflri aliove lumbrico ; vel in
polypis aqvs dulcis.

4. Soknoftomus, cute glabra coloris hepatici; maculis caeruleis,

qvas intercedunt viridefcentes ; inferius albefcens ; caput
a fine branchiarum ad roftri extrcmum unius pedis & unius
pollicis ; ore edentuio. Petibuabo Brafil. Marcgravii.
The Tobacopype fish Willughb. p. 2jj. Tab. P. 6. f. 4 > odlo
pinnis inftrucitus; extrema cauda apinni. Alium Lifteri vi-
de apud Willugbb. in app. pag. 22. Tab. P. $• Acum fcili-
cet roftro craflo, ofieo, angulolo, i. e. Petimbuabo Brajil:
plane diverfum ab illo, cauda pinnata.

5. Solenoftomus; coloris fufci, pinnis dorfalibus tribtis, quibus

cxadte refpondent venrrales tres, cauda ad ortum utrinqve
pinnata & in Scuticulam longam exeuntc, tubulo tres pollr-
ces longo. Alter Petimbuabo, vcl tertius ; five varietas
prscedentis. Petimbuabo, the Tabaco-pipe fish Catesbeji
Tom. II. p. 17 , Jamaicenfis.

6. Solenoftomus; Indix orientalis, corpore fexangulari , cranio

elato & acuto, corio flavefcente ex qvadratulis fimplicibus
compofito , ad branchias pinnatus ; tertia in medio fere
dorib pinna unciali, qvarta brevi, illi oppofita in ventre fef-
fili; cauda in acutum terminante. Tab. I V.f. 1. Ta ^ #

7. Solenoftomus : unica longa pinna in dorfo; fexangularis ; cau-

dalonga inexitu pinnata; corpore denticulato. Acus ma-

d rina

26 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

C. Ore in roftri tubulofi extremitace
SOLENOSTOMUS.

rina amboinenfis undiqvc fpinofa. Ruyjcbii Tbef. Anim. i.
Tab. Ihfig. II

8. Solenoftomus: indicus, producliori roftro qvam fextus, cor-

pore qvadratulis denticulatis afpero; ad branchias pinnatus »
Jfj.' carterum apennis. Tab. I V.fig. 2.

9. Sole noftomus indicus , gracilis; dorfo viridcfcente; tripinnis;

ad branchias duabus pinnis, tcrtia triangulari in dorli extre-
f. }• mo, cauda tereti apinni. Tab.lV.fi. j

10. Solenoftomus; qvatuor pinnis , praeter caudam falcatam; ad

branchias duabus, tertia triangulari in dorib, qvarta poft
f-4« anum. Tab. I V.fi. 4.

11. Solenoftomus brevis; corpore ventricolb ; capite caudaque
falcatis , gracilibus; qvinqve pinnis donatus: duabus bran-
chialibus ; tertia dorfali intermedia qvartam & qvinram ven-

£ 5. tralium, ante _& pone foramen excretorium. Tab. I V.fi.j.

12. Sclcnoftomus maris baltici; fufcus; transverfalibus lineis al-

bis infectiones mentientibus/ venrricofus; poft branchia-
les unica pinna dorlali, humili, inftrudkis; caudatereti,

Ta ' n -£ apinni. Tab. V. f. 1. a. pronus; f.h. femifupinus; ventre

El,a,b * feffili, qvalis in omnibus apparer.

13. Solenoflomus maris baltici, ex fufco variegarus, angulofus;

medio ventre vcrfus caudam feffili, verfus caput teres; pin-
na praeter branchiales unica m medio dorii lupra auum , un-
ciali & humili; cauda gracili in pinnam plumofam dcfinen-
£,, a ,{, te. Tab. V. fi. 2. a. pronus ; fi. b. femifupinus.

14. Solenoflomus imgi\)oR\s; gracilior prarccdenti; pinna in me-

dio dorfi unciali, fub qva in ventre imitamentum vel apo-
phyiis pinnceformis ex tenuiflimis qvafi pilis conflata ; in e-
xitu caudae pinnula velut flofculofa, vel ad inflar papaveris
f.j, capituli; maris baltici. lab.V.fi.j.

15. Solenoflomus matis baltici, gracilis, variegatus, roftro brevi;

ad branchias pinnatus, qvar pinnae non nifr in fluido diflinclc
apparent; iri dorfo caudam verfus pinna fatis longa & de-
l^, crefcente inflruclus ; caudaapinni. Tab. V.fi. 4.

16. Sole-

FASCICULUS SECUNDUS. 27

Ore in roflri tubulofi exrremitate
SOLENOSTOMUS.

16. Solenoftomus lumbrici formis noftras, tenuifllmus, longifli-

mus; prarter pinnulas branchiales oculo armato detegen-
das, reliqvis carct omnino; ex mari baltico, juxta littora
Gothlandica cum prarcedentibus. Tab. V.f.j. Ta ,v

17. Solenoftomus, maris baltici; cauda a ventre interpolata , ad
cujus ortum unica pinna dorfalis; fub mento apophyfis a-
cuta. Qyoties juxra littus Helenjjum apparet, certiiTimum
prarfagium ferr, impetuofam immincre tempeflatem; unde
eit, qvod Helenfibus audiat Stunnpfd? , i. e. pifcis procel-
lam pradagiens.

18- Solenoftomus C. acus lumbrici formis, aut ferpentinus; acui
Ariftotelis congcner pifciculus, pueris Cornubienfibus: Sea-
Adder i. e. vipera marina diclus, Wilhtghb. p. 160 ; magni-
tudine pennar corvinar, raro anferinse. Syngnathus teres,
pinnis pedtoralibus cauda-qive carens, Artedi; an idem cum
Solcnoftomo ijto. Tab. V.f. 4.

19. Solenoftomus ex mari vegetabili vel viridi, batavis: CrofTee;

badii coloris; albis lineis transverfalibus variegatus; ventre
brevi, feflili, triangulari; pofleriori corpore tereti ; prar-
ter pinnas lateralcs ad anum, ubi definit ventcr, imitamen-
tum piunulx, diamctraliter fere oppofitum initio pinnae dor-
iaiis laris longa: & elevatae, ac ex albo & fufco piclae; cau-
dx pinna fimili modo varicgata; ab amico Klitzvicio exln-
diis reduce. Batavis. Kouzebandje ; Germ. <£>ofen=ooer
6trumpf-t&anb. Tab. VI. f. 1. Ta >

20. Solenoftomus ; minor praeccdcnti ; fwe varietas ; gracilis ;

badiicoloris; brunnis lincis transverfalibus diflinclus, ubi
pinna dorlalis cum ventre definit; ad anum in prona parte
pinnula: imitamentum. Cauda pinnata. Tab.VI.f2. £*•

21. Solenoftomus , minor & gracilior vigefimo. Imitamentum

pinnae medio pinnae dorfalis oppofitum ; cauda pinnata.
Tab. VI.f.3. f.j.

22. Solcnofiomus omnium minimus , gracillimus; diftcrt a reli-

qvis, qvod prarter pinuam dorialcm haber & ventralem lon-
giorem , variegatam, qvafi verrucofam ; cauda pinnata.
Tab.VI.f 4 . d) * f. 4 .

d 2 d) Acljerta

23 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

C. Ore fn roftri tubulofi extrcmitate

SOLENOSTOMUS.

* f * i) Adjecla cft in hac TaB. Vl.jtgnra fMpifcicuIi^cxtcrna facie & ore qvo-

dammodo Ammodytidi Gesnen m parahpom. p. j. fimilis , pinnis
tamen ab illo diverfi, & qvod ille teres, hic qvadrangularis, ille
argenteus, hic lateritii coloris; de qvo tandem fuo loco. Hic
laltim infpiciendus , ut dirTerentia appareat inter pilces, qvorum cam
put tenicum , in cujas apice os anguftum , breviffimis maniibulit
tq-valibus , & inter Sotonofiomos, qvorum caput roftrum protend.it
tubulofum , operculo fingulari in exitu tubuLi inftruftum. llle
itaqve fimilesqve ad ccetum Solenofiomorum vocandi non funt.

23. Solenafiomus praerer unicam pinnam in dorfo & caudam pinna-
tam, reliqvis carens; pifcis fextus vel acus Salviani fol
6$. P. V. II.

§. XIII.

D. Capite & cauda roftratus.

AMPHISILEN. Notum eft, inter Anguesdari, qvi vocantur^4/;;p£//-
btericzi. e. qvi antrorfum & retrorlum ferpunt, fatisqvc perperam
geminum capur, fcilicet ante & ponc habere dicuntur. Ad evi-
tandam confufionem cum Angue, AMPHISILENEM (qvo no-
mine Albertus utitur) vocamus pifcem capite roftrato, pofleri-
ore corporis parte in caudam roftriformem reclam , unco aculeo
in flne donatam , exeunte; fic pifciculus jurc vulgari ante & po-
ne roftratus etfi non ante & pone natans (prout Amphisbzna,
ferpens) confiderari poteft.

£&• Ipfum Pifcem non vidi, figuram ejus Tab. VI.f.6. a pie de-

fun&o Domino Linckio Lipfienfi naclus ; Cujus dereli&a vidua
benevole individuum in Iiqvido e Mufeo Linckiano cum amicis-
fimo Dn. L. M. D. communicavit, qvi in gratiam hiiloriar operatn
fuam prsftitit, ut curacius pifciculum nobis defcribere Jicuerit.

Pifciculus in naturali magnitudine delineatus corpus habet
complanatum, in medio a. iatis pellucidum, ex argenteo lute-
fcens, & ubi icon umbratilis apparet, ad fufcum colorem ver-
gens; dorfo leviter convexo ; oculis carruleis ; his vicina oper-
tula brancbiarum, ex duplici lamella offea b, continua membra-
na fuperindudta ; c. eft transparens w;«/f«/w.f , pinnam lateralem
d. dirigens, fatis a lamella branchiostega diftantem, ut in inter-

capedine

FASCICULUS SECUNDUS. 29

D. Capite & cauda roftratus
AMPHISILEN.

capedine vifcera , obfcurius qvidem, transluceant. Roftrum ca-
pitis, A fiflum, fuperiori maxilla, in exitu qvidem tenui, (fi
nulla in pifciculo ibidem laefio inrerceflerit ) roflrum porcelli
mentiens. Pone, ubi cauda pifcibus efle folet, in linea recla
cum roflro capitis , huic fimile roftrum ( ex A ) protenditur fpu-
rium, in aculeum aduncum, mediante articulatione B, exiens.
Ex« ad£! lamella tenuis, pellucida, in margine finuata, extendi-
tur: qvae denfioribus, argentei colotis diftiugitur ftriis , qvafi
fpinulse eflent, membranae duplicatura comprehenfae , nec tamen
elevatx utrinqve, modo juxta ventrem ampliores , delcriptae,
verfus aciem lamellx m cufpides decrefccnres 5 ex medio hujus
aciei vel marginis undulati dependent velut ex bulbulo e. fetce cir-
citer octo vel decem, argentei coloris; literae fg. b. indigitant.
pimiulas argenteas, qvaeprimo intuitu fetulae dilcretae vifae, accu-
ratius vero confideratae membranis fibi invicem junctse; ad lite-
ram i. lamelle («.$.) ultimusfinus, non pinna, eft. Ad me-
diam pinnulam g. incurvatae Jpiiue dorji continuatio A. translu-
cet ; ideoqvc vel ante vel pone hanc pinnulam anus, qui accu-
rate diftingui neqvit. In interftitiis membranse arcuatis & ventra-
libus ovula per punchi fufca transparent. Ejusmodi pifcium

forte plures dantur Jpecies , huc usque vel negleSix vd non cognitx.

Superfunt alii pifces infolentes, nobis noti, qvod infolenter
funt roftrati i hos vero tanqvam natantia fpeElra fuis relinqvi-
mus autoribus , usqve dum aliqvando excantata ad propria re-
dierint diverticula.

§. XIV.

FASCICULUS TERTIUS

Notabiliter plani & oculati.

k3unt pifces qvafi comprefli, isvVAo/fo?, qui fere zqnalia habent latera, fi-
ve lint proni 'ixve. fupini projecli ; & peripteri ; i. e. circum circa
corpus plerumquepinnas habentes. Hovum a\iive\ in altero latere,,
ve\utrinqve oculati. Illorum alii in dextro latere, feu, ut loqvitur
Willughbejus, afiniftra oris parte , z\ii ix\ Jiniflro latere, feu a
dextra oris parte oculati. A dextro Iacere duo genera , a finiftro

d 3 ocula-

3 o PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

oculatorum unicum a); omnes non folum externa figura, fed
etiam carne , iapore & falubritate omnino inter fe differunt.

Adextro latere funt I. SOLEA, QxyKo-rroqVarroni & Tbeopbrafto , un-
de latinis a linguae iimilitudine Lingula vel Lingulaca, inter
Kbpleuros principatum obtinens ; qvapropter Gallis. per-
drix; f perdix marina; Batavis. Tong, Seepatriesje. So-
lea a loli pedis figura prifcis. Sic cum apud Phmtum Stali-
nus juffiliec Soleas emi, Chalinus fervus relpondir: qui
qtttefo , potius qvam Sculponeas , qvibus batuatur tibi os , Se-
nex neqvijjime ! apud qvem & Lingulaea audir: viri Lin-
gulacas ? S. qvid apus eft , qvando uxor domi eft ? ea Lin-
guacula eft nobis , nam nunquam tacet. flinim nullo alio
nomine , qvam Sotea hunc pifcem vocat; Lib. IX. cap. XV.
Setf.XX: Pontum nonintrant, hcmSolete, cum Rhombi

intrent Cap. XVI. Seci. XXI V: vado maris exca-

vato condi per hiemes torpedinem pfettam (i. e. Rhom-

bum) foleamqve Cap. XX. Seff. XXX VI: mari-

norum alii funt plani, ut Rhombi , Soleg, acpaferes, qvi a

rhombis iitu tantum corporis differunt Lib. XXXII.

Cap. IX. Sec7. XXXII: Lieni medetur Soka pifcis impofi-
tus — Cap.X. Sec7. LIII. principalis hodie Solea toti Gal-
lixaudit: Sole; Romce: Linguata. Solese habent bran-
chias confirictas, corpore longiusculo.

II. PASSER, qvi in longum latus, ita ut corpus attenuarum in
pinnas aculeatas, fed inermes, excar, qvx in medio angu-
lum efformant, ut corpus obliqve qvadratum videatur.

A fmiftro latere ocutatuse(\ RHOMBUS b), figuram rhomboidalem
defcribens; fiqvidem latera fere seqvalia, anguli autem in-
arqvales ; capite magis lato & contrado qvam produdto;
Rajus apud Willughb. p. 21. diftinguit pifces in latus projc-
clos , vulgo planos fpinofos , in qvadratos, ut Rhombum £f
Pajferem, vel longivsculos, ut Soleam. Solea & Pajjer line-
as laterales reclas , Rhombus valde arcuatam habentes.

Ubi neceffitas non effiagirat,' novis conditis nominibus An-
tiqvos Gr<ecos & Latinos reformare nolumus c) nominaqve
propria, apud Romanos jure civico donara, dcftruere, & pe-
re^rina nliqvando cum rebus vix concilianda vocabula introduce-
re RetinebimusSOLEAS, PASSERES, RHOMBOS. Licec

Arcedus

FASCICULUS TERTIUS. 31

Artedus omnes non incongrue Pleuronedlas vocitaverit; a ttA/-
ea iive nUpov !atus, & vwmjV, natator. Notandum infuper,
qvod nullus ex nantium grege anum capiti adeo vicinum habeat,
qvam notabiliter plani & oculati , five in alterutro (ive in utroqve
latere oculos ferant, & qvod in illis, qvibus oculi funt in altero
latere, ani exitus non in margine, verum in alterutro latere ad
marginem proximus.

a) Vlln. Lii. IX. cap. XX. Seff. XXXVI: Dcxter refupinatus efl illis (S*-
leis) pafler Ixvus. Addit Harduinus : Si paflerem ita erigas in latus,
ut rr.axilla inferior humum fpeclet , fupina pars tava erit , prona vere»
dextra ; contra in rhombis foleisqve, qvibus eodem modo in latus ere-
clis — - fupina pars dextra erit : prona finiflra. Clarius cum Wit-
lughbejo fopra locuti fumus, & adhuc clarior differentia patebit : St
tnanibits prehendas caput caudamqve pifcis ita , ut latus in tjvo oculi , te
refpiciat , tunc oculata pars corporis in pajfcre (£ folea tibi erit a dex-
tra , in rhcmbo a fnijlra mamt • illortim latera ecu/ata dixeris dex-
tra , Rhombi latus oculatiim Uvum j & hxc pronx, ex adverfo fita la-
tera fupinx partes audiant , oculis tunc ccelum refpicientibus; ita etiam
autoribus refupinati audiunt pifces in latus projecli, cui innatant , qvod
efl a'teri , (cilicec oculato, adverfum.

b) A qofiQoi , rnta, romanis diclus, qvem Grxci yrJTJav appellant ; confer.
Alirov. & Paulus Javiits de Rhombis.

C) Huc trahi potcft eftatum Dni Geoffroy fur les EcrevifTcs Mem. de l' acad.
17 9. p- 109: pour rendre l.i phyflqve florifFmite, ce n' ell pas afles, de
taire de nouvelle» decouvcrics ; il efl encore important, d' cmpecher,
que les anciennes ne fe pcrdent.

§. XV.

A. In dextro latere oculatus.
I. SOLEA.

1. Solea, fqvamis minutis. BuglolTus fcu Solea Rondel. Gesner.
Solea Pliuii , Bellonii , Aldrou. Lingulaca Varroni tkFlauto;
Gallis & Anglis. Sole. WUlugbb. p. 100. Tab. F. 7. Konde-
letii Solea perperam pi&a, oculis m linidra parte, oreqve
dentato, cum tamen autor edentulum lcripfir. Pleurone-
ffles oblongus a) maxiila luperiore longiorc, fqvamis u-
trinqucaipens, Artedi. Bugloifus & Solea autorum. Tun-
,ga Suecis.

a) Omnes

3 a PISCIUMBRANCHIIS APERTIS

A. In dextro lntere oculatus.

I. SOLEA.

a) Omnes Solese funt corpore oblongo , altero Iatere albo , pinnif cir-
cum circa extenfis, nullum tamen angulum formantibus, branchiis
conftriftis. Neqve hzc fpecies afpira fqvamis elr.

2. Solea tota lxvis ; vera acgenuina Lingulaca. Tonge Bata-

vis; pilcis delicatulus; parte dextra , in qva oculi, fufca.
T ' h - n Tab. Il.f. J. German. Zunge. Danis. Tungpleder ; eden-

[' tula. An ArnoglofTus , qvem vocat Rondeletius ? Sive Bu-

gloflus larvis, qvem multas qvidem fquamas tenuiffim3S fed
ftatim deciduas habere dicit? an eadem cum pratcedenti? vid.
Aldrov. p. zjy.

3. Sotea, maculis rotundis, oculos referentibus. Solea oculata

Rondel. Willughb. p. 100. Tab. F. g. f. 4. Pegoufe Majftl. a
Iquamarum tenacitate ut arbitratur Rondelet.; Edentula.

4. Solea, ore peramplo, fquamata & dentata. Linguatula Rom<e.

Pola Bellonii. WiUughb. p. 104. Pleuronedes oculis a dex-
tra , ano ad latus finiflrum dentibus acutis , Artedi b).

b) Omnes, qui in dextro laterc oculati, ani exitum habent in fmiflro,
& vice verfi.

5. &>/cyj parva ; dodrantalem magnitudinem nunqvam excedens;

linea corpus dirimente ex Iquamis majoribus illis, qvac inre-
liquo corpore, conflata. Lingula Rondeletii , Gesneri ,
WiUughb. p. ioz. Tab. F. $.f. 1. Oculi male ad finiftrum la-
tus pofiti iiint ; infuper pifcis monoculus pidus.

6. Solea, fquamis rhomboidalibus magnis, lingua fbluta; den-

tibus ferratis. Citharus Rondelet. Folio, Rorna fatis frequens.

7. Soleafaka, femicirculis cyaneis, qvorum extremitares fibi

invicem oppofita: figura circuli interrupti; punclis qvoqve
cyaneis elcganter picia ; fpinis pinnarum validis; Solea lu-
nata & pundata, Catesbeji P. II. p. z*j.

8. Solea fqvamis in dextro latere grifeis, parvis. Aramaca BraftL

Linguada & vulgo Cubricunta Lujitan. Marcgravii p. igi.
WiUughb. Tab. F. $.f. 6.

§. XVI.

II. PASSER. Caput produdius habet , qvam Solca & Rhombus

(§. XIV.)

1. Fajfer

FASCICULUS TERTIUS. 33

A. Iii de.vtro Intere oculatus.
II. PASSEK.

\./Baffer, cute denfis tuberculis fivc puftulis fcabra; fn dextro
latere & in pinnis maculis flavefcenribus notatus. Noftra-
tibus ftricle : Fliiuder. Pafier Bcllon. Pluge Gallis ; a
Plaiie Angl. Quadratulus Kondelet. Platefia Anfonii (Plateils
vid. num. 5.) Prona parte, ubi oculi, fufea, maculis ro-
tundis. ex flavo miniatis picla , qvibus & pinna: alperguntur;
latus fupinura album, carne in laminas undulatas diipofita,
fqvamis exiguis, cuti tenaciter inhaerentibus ; Wiliughb.
p.y6. Tab. F.j. a) Rhombus laevis maHnus Scboneveldi.
Pleuronectes oculis a dextris ; linea laterali alpera; fpinu-
lisfupinead radices pinnarum, dentibus obtufis , Artedi.
Accuratam figuram tradimus in Tab. Vll.f.i; varietatem Ta k
iu Tab.II.f. 4. v " f !:

J ' Tab.il

a) Anidem, qvem vidit Wilttigbi. p. pg. inter pafleres fluviatiles ? co- f-4.
» lore olivaceo, qvi maculas flavicantes cum in corpore tum in pin-

nis ambicntibus habebat — Apud Gcdancnfes nullus pafler flu-
viatilis efl.

S. PaJJer qvatuor cubitos longus; unde dicitur Hippoglofius i.e.
Buglofius maximus, Rondel. Gesner. Aldrov. Holibut Anglis
weridion., & Jeptentr. Turboc b). Suecis Haly-flundra.
Pleuronedes oculis a dextris, totus glaber, Artedi.

b) Turbot, qui Tcerbot Geiatienf, Rhombis accenlendus , qvod
oculos habet in finiflra parte,

3. Pajfcr fordidi coloris; interdum fufcus vel marmoratus litu-

ris obfcurioribus ; pro varietate pafieris primi agnofcimus
hunc pilcem, maculis flavicantibus Tab. VII. f.i. a caren- Tab#
tcm. Flez vel Fleiiis Belhnii. PaiTeris tertia fpecies Ronde-™'*'*'
letii. Gesneri ; a Flounder or Flicke Willugbb. p.^pS- Tab. °"
F.j. Scharden fpecies Schonev.

4. Pajfer afper Cwq fqvamofus Rondelet. Pafieri primo fquamis

congener, led maculis carens; Gallis: Limande. Anglis: a
Dab, Wittugbb. p.j>$. Tab. F.j. videtur altera varieras paffe-
ris primi. Greete iive Kleifche, Schoneveld. Pleuronecles,
oculis a dextra , iquamis alpcris , fpina ad anum , dentibus
obtulis, Artcdi.

5. Vajftry in dextra fquamis valde exiguis, albicans, a finiftra

e nlbiffimus,

34 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

A. In dextro latcre oculatus.

II. PASSER.

albiffimus, laeviflimus. Noflmtibus : Blatteus; Plateifs;
Placeyien, ab inftrumento (ive theca orichalcea, cui immit-
titur ferrum canclens, ad plananda lintea ornatus muliebris;
™ Tab.VII. f. z. An, Struffbutte, Platen , Scfaneveldii ?

Rhombus non aculeatus , iquamolus ; Lug-aleaf Cornub.
Willughb. pag-Jtf- Tab. F. i. Hunc Artedus forte accenfen-
dum putat pleuroneclidi oculis a finiflra ; corpore glabro;
verum fecundum Willughb. huic pifci oculi funt in dextro
latere, ad finiftram oris iiti ; ideoqve paffer non Rhombus
eft. Apud nos freqventiflimus.

6. Pajfer , ex obfcure cinereo marmoratus in dextro latere hinc

inde maculis leviter flavicantibus ; in altero latere albicante
magisflavis: mandibulam inferiorem duplo longiorem ha-
bens fuperiori, ficqve os refimum ; Noftrat. Scholle; an,
pafler ex rubello colore obicure cincritius Scboneveldi ; vid.
f.3- Tab. VII. f 3.

7. Pajfer Iineis transverfis notatus ; The Flounder Dni. Hans

Sloane It. Jamaic. vol. II. p. 277. Tab. 246, corpore albo,
lineis 6 vel 7 nigris transverfis, longitudinalem lineam fe-
cantibus; vid. Raji Syn. Pifc. p.ij7 : a Sole ofBraiile, of an
Anonymus Portugal apud Purcbas Lib. 7. cap. 1.

8« Paffer , oculis protuberantibus & fere fibi contiguis, intcrce-
dente ore anguflo ; laevis, maculis nigris ; Cornubienfis;
Raj. Syn. p. 162. Putat autor Rhombum efle, cum revera
paffer iit. A Kitt Comub. vid. ibid.f. 1.

9. Paferaker, cute dura & afpera; oris magno hiatu; a Whief
x Cornub. Raj. ib. p. 163, fig. 2. Coloris ibrdide cinerei, cir-

culis & qvadratis per puncla pictis.

§. XVII.

B. In Siniflro latere oculatus.

RHOMBUS.

1. Rbombus aculeatus, iiigricans, maculis obfcuris fufcis in pro-

na parte; in altero latere ex olivaceo & albo caerulcfcens;

^ refupinatus piclus Tab. VIII. f.i. pronus projeclus Tab.

Tj 1x# IX. f. 1. Rhombus aculeatus Rondeletii Gesn. Aldrov.

f.x. Rhombo Veiiet. Pleuronectes oeulis afwiflra, linea laterali

FASCICULUS TERTIUS. 35

B. In finiftro latere oculatus

RHOMBUS.

in liniftra parte tantum aculeata, Artedi; vide tamen figu-
ras noftras. Wilhtghb. p. t>j. Tab. F.g.f.j. Steinbutt,
Treenbut Schotiev. p. 60. Dantifcanis Steinbotte.

2. Rhombus cincritius, aculeis afperrimus, inferiori mandibula

fuperiorcm, qva dimidium fere, excedente, pinnis & cauda T vm
fuicis maculis variegatis. Tab.VIII.f.2. \, tt

3. Rhombus maximus, colore profunde cineritio fuper flavo va-

riegatus; dextro latere, qvod Rhombo fupinum eft, al-
bus, & maculis qvali dendriticis pichis. Rhombus afper,
maximus, non fqvamofus; Angl. merid. a Turbot; Septent.
a Bret ; Wilhtghb. p. $4. Raj. Syn. p. 31. Gcdan. Theer-
bott j Tab. VIII. f.j. 4. pronus & fupinus. Pleurone&es f *
oculis a iiniftra , corpore aipero ? Rhombus fquamofus
Charlet. p. /4/. Artedi.

4. Rhombus omnium minimus, palmac longitudine. Rhomboi-

des B.ondeletii; Gesn. Wilhtghb. p.$6.Tab.F. $. f.z. Ri-
gifche Botten, qui ficcati Gedanum comportantur.

§. XVIII.

C. Utrinqve oculatus. Pifces plani & utrinqve oculati figura vel ad Rhom-

bos vel ad Paffcres, vel ad Soleas accedunt : corpore qvafi.
comprefib, & circum circa plus minus cultellato; pinnis
caudaque variis; ano, refpecliu corporis attenuati, magis
minusve capiti proximi. Audiunt nobis I. RHOMBO-
TiDES a). II. TETRAGONOPTRUS, b). III. PLA-
TIGLOSSUS, c).

a) A pofJ,fia)TC$ ; Rhombi figuram habens ; ne dicamus Rhomboiiet,

qvod vocahulum cum ArteRo xgre feramus. Qvodfi vero nec
Rhombotidem tolerandum jubeas, nobiscum utaris nomine EURO-
PI, qvod Gra:cis cft MvciCtiTroc, ajpeilu Lttns- vel ubi neutrum ar-
riferit, qvid obflaret quo minus dixeris PSETTAM quod ejus Ante-
fignanus proprio nomine nobis latino audit : RHOMBUS/
^TjaHOHCTaJvyi/ffiV, pifces, qui fpecie funt Rhomboidali.
Dufla linea a capite ad caudam corporis pars dorfalis notabiliter ar«
cuata prout in Rhombo & amplior apparet ventrali corport parte,

b) 1i TgwycvoWTfOC , i. e. tjvadratus afpeSsi,

c ) n\a.Tvy\u)Tjoc, i l e. lingua Uta,

e a §. XIX.

3 6 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

§. XIX.

C. Utrinque ocutatus

I. RHOMBOTIDES vel, fi mavis, EUROPUS: PSETTA

1. Rbombotides, obfcurecitruleus; pinnis caudaqve lunata inten-

fe caruleis cyaneis ; orefingulari, parvo, cdenruTo; ad
ortum cauda: habct utrinqve aculcum mobilcm ; Catesbrji
Tom. II. p. 20. Turdus rhomboidalis ; vide infra Platiglof-
fum jtium.

2. Rbombotides viridis pfittaci coloris ; pinnis branchialibus,

gutturali & cauda aurantiis ; dorfali & venrrali latis, falci-
formibus, ad medium usque cyaneis ; catterum aurantiis;
ante pinnas in dorfo & ventre aculei tres. An Acarauna
major pinnis cornutis Marcgravii? the Angelfiih?^ Cates-
beji Tom. II. p. ji.

3. Rbombotides ; in nigricante corpore fqvamis flavis qvafi Tunu-

latis. Paru Brafil. Marcgravii ; WiUugbb. p.zij. Tab. 0. 1.
11.2. Clmodonniger, maculis flavis lunulatis varius, Ar-
tedi.

4. Rbomboticks ventre fubcsruleo ; corpore maculis fufcis va-

rio; vix fpithamum lon^us & latus, Wilhgbb. append. p. 2.
Tab.y.n.2. Stront-viih; piicis Stercorarius; addit Ra-
jus: „hunc ex eorum genere fulpicor, qui in latus projccli
„natant;„ verum, ni figura fallat, fitus ocutorum utrin-
qve repugnat; omnes enim Rbombotides etiamli pifces pla-
ni & qvali comprefli, natant erecti; fblipiices, qui in al-
terutro latere oculati , in latus projecli natant ; vid. infra
Tetragonoptrum undecimurD.

5. Rhombotides, pinnadorilili i^aculeis perrufa; zona lata, per-

pendicutariter oculos intercipicnte; cujus latcra obliquis li-

T -"c. n eis tenuibus 13 diftincla funt. Tab. IX.f. 2.

£2»

6. Rbombotides ; cujus pinnam dorfatem radiis conjunclis iner-

mibus antecedunt 11 vet 12 aculei incurvi iimplices; feptcni
lineis arcuaris lateratibus; primo oculos intercipiente; po-
f.j. ftrerais qvatuor in pinnas excurrentibus. Tab. IX. f 3.

7. Rbombotides ore exferto dentarus ; decem vel 1 1 acnteis re-

curvis pinnam dorfalem tranfientibus; fqvamis laris; uni-
T x ^ ca zona obliqva caput ad oculos utrinqve fecante. Tab. X..

U» fr~

8- Rbom-

FASCICULUS TERTIUS. 37

C. Utrinque oculatus

I. RHOMBOTIDES.

g. Rhombotides dentatus ; capite magis contraclo ; oculis fnr

mcdio zonae unics obliqvae ; 17 aculeis curris incurvis in_ x
pinna dorfali eminentibus; fquamis latis. Tab. X.f 2. £,/

9. Rhombotides ore brevi edentulus; unica zona lata recta, in

qvaoculi, caput dividente ; qvatuor priores aculei pinnx
dorfalis eminent; Iqvamis parvis, cujus latera multoties li-
neis argenteis longitudinahbus picta ; cauda in exitu fila-
mentofa. Tab.X.f.j. ' J *

10. Rhombotides edcntulus ; exporredro capite per zonam ni-
gram latam & curvaram divilb; fquamis qvadraris lulphu-
reis; in lateribus duar piCrura: latn: incurvs, badii coloris;
aculeis 10 reclis pinnani dorfalem m anrcriore parre perfo-
ranribus : caucla in exiru filamentofa. Tab. X. f. 4. ' 4 '

11. Rbombotides, faiciis umbrarilibus, latiusculis, rribus; pin-

nis dorlali & ventrali e medio corporis oriundus. Tab. XI.T- xi.
f. 1. f - '•

12. Rhombotides duabus fafciis obliqvis, latilTimis, pifcem in tres
partcs dividennbus; rribus vel quaruor radiis in pinna dorfa-

li excurrenribus. Tab. XI. f. 2. f,,#

13. Rhombotides parvus, "ad orrum caudse, in medio Iarere & ad
oculos falciis rribus divaricarus. Tab. XI. f. ?. *"• 3-

14. Rhombotides, dorfo valde arcuato; planus & latus ; veluti
pafTermajor; cure glabra, cauda lata, dorfo fuico maculis
albis vario. Latera ad ventrem candidiora & itriata ; Klip-
vilh Willughb. append. p. 7.

§. XX.

II. TETRAGONOPTRUS (§. XVIII.) Ducla linea a capite ad

caudam corpus in duas parces dividitur propemodum arqua-
les.

1. Tetragonoptrus , fuper fqvamisargenteis, tribus zonis ex ru-

fofulcis, varius. Jab.XI.f^. E4.

2. Tctragonoptrus brvis, ad caudam brunna macula circulari in-

tra iridem albieantem , ophtalmos ; iimili zona obliq va ocu-

e 3 ios.

3S PISCIUM BRANCHIIS ABERTIS

C. Utrinqve oculatus.

II. TETRAGONOPTRUS.

los excipiente ; corpore , ex aurantio albicante & leviter fu-
T ' xr * fco, vario. Tab. Xl.f.j. conferatur Ruyfchii piicis mili-

f '*" taris Tbeatr. Animal. I. Tab. II. B, macula ilipra caudam;

zona carens.

3. Tetragonoptrus parvus, dilute cinerafcens, fqvamulis perexi-
16. guis. Tab.XI.f6.

4. Tetragonoptrus cinereus, kvis, pinnis nigricantibus. Tab.
f.7. XLf.y-

5. Tetragonoptrus cinereus, laevis; ad caudam zona cinericia,

nigris iincis obliqvis defcripta; altera in medio latere exal-

bo varia (imilibus lineis; tertia, tota alba, caput a reliquo

fg # corpore feparante; pinna dorlali interrupta. Tab.XI.f8.

6. Tetragonoptrus; demta cauda fere ovalis verfus caput; in-

feriori mandibula barbatus; piicis fquamis parvulis, rofei
coloris; iub obliquis duchbus latis, badii coloris; oper-
t 9t culis branchiarum cacrulelcentibus. Tab.XI.fc>.

7. Tetragonoptrus , fqvamulis pinnisqve coloris ad inflar bomby-

cini, fplendentis nigri; circa os linea craffa purpurea, du-
plex: corpore lato & comprelfo qvatuor digitos longo;
tres lato ; Guaperua Brafil. Marcgravi p. 14J. Willugbb .
Tab. 0. i.f 4; pinnis in dorfo & ventre longis ac latis,
antecedentibus in funiculos, qvos vocar Marcgravius, ex-
currentibus. Conferatur Marcgravt Guaperua Brahliana
p. 17 $ > cujus defcriptio fcre eadem eil.

8- Tetragonoptrus totus argenreus ; corporis figura praecedenti
fimilis; teviffimus; pinnis dorfali & ventrali iimplicibus,
absqve filamentis ; piicis admodum comprctfus. Tab.
g ' XII. f 1. Conferatur Ruyfcbii pifciculus , Abacatuaia

Brafti. dictus , Tbefi Anim. I. Tab. II. f 1. E. radiis pinnx
dorfalis, duabus forte, excurrentibus.

9. Tetragonoptrus laeviffimus, totus coloris argentei uti prarce-
dens; praeter duo fila Ionga in ventre & unicum ex pinna
dorfali oriundum, nigra; Abaeatuaja Brafil. Peixe Gallo
Lufitan. Marcgravii p. 161. Willugbb. p. 2j)j. Tab. S. 18 &
app. p.j* Zeus cauda bifurca Artedi.

10. Te-

FASCICULUS TERTIUSL 39

C. Utrinqve oculatus.

II. TETRAGONOPTRUS.

10. Tetragonoptrus , dorfali & ventrali pinnis Jongitudinem cor-
poris arqvantibus; gutturalibus pariter longis, falciformi-
bus; Sea Batt Belgis. an ex Acaraunis? e picluris archety-
pis D. Jacobi Frafier, Willughb. Tab. O.j. alium vide ibid.
App-P-3- Meerhahn Tab. ?.f 1. utiqve ex Acaraunis efi:
piicis.

11. Tetragonoptrusi capite amplo, ad latera valde compreflb,
oris hiatu immani ; latera olivacea colore ex ciruleo albi-
cante variegata ; iri medfo utriusqve lateris macula nigra;
iquamis parvis; dentatus. Faber, iive gallus marinus Kon-
delet- Gesneri. Faber Aldrovandi Lib. I. cap. 2j. Pefce di
S. Pctro a) Venet. Salviani yj. Anglis : a Doree i. e. de-
auratus, agallis nominc mutuato; WiUughb. p. 294. Tab. S.
16. Pilcis vatde planus compreflb admodum corpore, jequa-
lis ubiqve craflitiei ad paflerem figura accedens, verum ere-
clus natat (prout omncs plani utrinque oculati) non in latus
reclinatus, ut pafler; Wilhighb.p. 2^4.

a) Vid. MijJ. 1. §. XXXI I in fine. De hoc V. Jovius Rom. pijc. *
eap. XXV 11 hax habet : S3pore pretio & effigie, fi caput abfci-
deris, ipft Rliombo perfimilis; Roma: etiam Petri pifcis item Citura
vocatur; gemini orbes in utroquc latere pro binis imprimentium

digitorum vefligiis habentur . Diverfus ergo eft a pifce S. Pe-

tri, qvi lapidcs S. Petri fert MiJJ, I. Ergo duo pifces bujus nomi-
nis. Ecqvis autem ex duobus Stattrum obtulit Di-vo Fttro ?

12. Tetragonoptrus , ore parvo, dentato; pinna dorfali ligulata
ab anteriore parte. Faber mnrinus fere qvadratus Dn. Hans
Sloane h. Jamaic. II. 200. Tab. 2fi. f. 4. Rqj. Syn. p. 160.
ThePilotfiih.

13. Tetragonoptrus magis latus qvam longus, demtis ore & cau-
da; in mcdiis lateribus cineritii, cafterum ex fulco varie-
gati coloris ; pinnis ventralibus , branchialibus & cauda,
rufcis; priores duo inprimis radii pinnse dorfaiis concreti in
longiflimam ligulam attenuantur ; ore exferto & dentato.
Tab.XII.f.2. T.xri.

. f. 2.

14. Tetragonoptrus , tribus lineis latis ; ampliflima verfus cau-
dam, pinnas fimul maculante; pinna doriaii radii circiter

iex

4 o PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

C. Utrinqve oculatus.

II. TETRAGONOPTRUS.

iex concreri excurrunt ; ore praecedenti magis exferto &

TXtI - dentato. Tab.XII.f3.

1 3.

15. Tetragonoptrus , anterioribus radiis pinnae dorfalis fere xqva-
litcr cum capite & cauda exfertis; lineis amplis, badii co-
f.4. loris & cyaneis , varius. Tab. XILf. 4.

§. XXI.

III. PLATIGLOSSUS, (§. XVIII.)

1. Platiglojjus Tubrufus , fquamulis larvibus, quadratis, quafi reti-

culatus ; pinnis dorfali & ventrali flaccidis, fufcis; cujus
coloris funt & branchiales, in medio albicantes; cauda ob-
tufa & quafi mutilata, ac fuberoceis lineis latis ad ortum &
in extremo notata; ore parvo, minutiffimis dcntibus in-.
f.f. ftruCto. Tab.XII.fj. Huic congener eft turdus ab Infii-

la Afcenfiondictus, apud WiUugbbejum app,p. 23. Tab. X.c>.
f. 1. colore ex viridi carruleo ad dorfum & in mediis lateri-
bus; ad infimum ventrem velut tres lineas rubefeentes ha-
bens , fquamis quafi quadratis; ut reticulatus videatur.

2. Platiglojfus dilutiori colore rufo; fquamulis rhomboidalibus;

capite ex flavo parum cinerafcente ; cujus coloris qvoqve
funt pinnse laterales & gutturales; Dorfales & ventrales flac-
cida: flavedinem contrahunt, prout & cauda. Tab. XII. f
{,6. 6. An Xanthurus Indicus, Geelftardt apud Willuqbb. app. p.

2. Tab. O.j.f. 1. cujus tamen pinnz rubent, & cauda falcata
efl; illius vero cauda qvafi abfcifTa velmutila, inflar coni
truncati.

3. Platiglojfus , fquamulis nigricantibus , caudabifida; pinnis,

dorlali & ventrali, in poffica corporis parte circiter pollicem
latis. Acarauna a) Marcgravii p. /44. b) Wilhigbb.
Tab. 0. 1. f 3.

a) VagumundiqUe nomen : Acarauna; pariter vagum ; Guaperua ;

pro Synonymis tamen confervanda , ut intelligamus autorum no-
menclaturam.

b) Marcgravtus ipfi tribuit aculeum (qualem liabet Turdus rhomboida-
lis Catesiejt vid. Rhomiotidem imttm) in utroqve latere nd Caudam,
acutiQlmum, nec frufira qvsras aculcum in Marcgravii figura,
qvam dedit.

4. Plati-

FASCICULUS TERTIUS. 41

C. Urrinque oculatus.

' ' III. PLATIGLOSSUS.

4. Platiglofjus , qui Acarauna altera major Li/leri apud Willughb.
in app. pag. 2j. Tab. O.j.f.i. corporis flgura Soleam refe-
rens, pinna utraque & dorfi & ventris in tenuiflima fila-
menta corniculata, produftis, ad branchias calcaribus exi-
guis.

5. Platiglojfus exiguus niger; Zonis aliqvot luteis piclus; Aca-
rauna exigua nigra, zonis luteis diftindta; WilJugbb. app. p.
zj.Tab.O.j.f 4.

§. XXII.

FASCICULUS QVARTUS.

nMiflii III. vidimus Wftrices & Caprifcos fingularibus aculeis praeditos;
habuimus qvoqve Crayraciones i. e. Struma vel corpore inflato la-
borantes; omnes branchiis occultis. Illorum pedifleqvi funt pi-
lccs, bra&chiis apertis live maiiifcftis , velloricati, gepanfert, qui
rurius aut cataphracii aut galcati , ita ut fsepe veterum varias lo-
ricas, cataphra&as, thoraces hamatos & fquamatos , galeas, cas-
fides laxatas , clathraras, cancellatas vel claufas vel apertas vel
cacas & qvx plurcs cognitac lunt, non obfcure repraefentent , vel
. notabiliter aculeati, vel corpore qvali hydropico tumcfacti appa-
parenr, hoc loco in ordincm redigendi. Exhibebit itaqve Fafci-
culus QVARTUS; colleftos Thoracatos a) qvi funt vel Cata-
phracfi b) vel Coryfliones c); & Centrifcos d); Fafciculus
vero QVINTUS comple&etur Oncotiones e) & Echeneides f).

a) Q6t)pr,y.T7ii , loricatus vel notabilifer armatus ; qvod vocabulum in flriclo
fenfu fumimus, qvo fenfu fumitur i Sam, XVU, s. ,> & caffis terea fu.
,,pcr caput cjus: & lorioa hamata induebatur,, & apud Bochardum
L. III de Perfarum eqvitibus cataphraflis.

b) \. e. circumqvaqve arrr.is munitos; x.aTuQpax.Tdv , corpore loricato Sc
capite galeato. Sic Sebontveld, p. 30: „novis nominibus ab accidente
,,aliqvo inditis, ubi vel gra:ca: vcl latina: appcllationes defunt, in novis
,,rebus explicandis pro arbitrio recle utimur; quarc «— catafhraBns^
„nominis vetuflions penuria, vocabitur.,,

c) Koft/f, Galea, a7r> tj/ xaf a pvea&aj , qvod caput defendit; fic Cory-
fiionti, Galea armati ; reliqvo corpore, loco lorica:, non nifi corio

f granulato

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

granulato (oi3 Rltt eitiem Collct) tefto; ne Gateotas dicamus , ad
evitandam sequivocationem cum Galeis pifcibus , vel cum Ga/iote, qvi
fpecies efl Lacerti flcllioms apud Plinium Lil.XXlX. c.lV. Seff.XXVI II-

•>d) A KEVTpl^td) pungo ; ex autoritate Ihrophrafti , qvi pungitia , vel
punclores, five pifces communiter acnleatos autorum, Centrifcos falutavir.

e) oyxc»TV r tumefictus; flcrno ut ricinus omnibus corporibus aliisqve pi-

fcibus adhaercns.

f) Echeneis Ariftot. Lib. II. It. 4. cap. XVII. dicitur parvus admodum pifcis

afluetus pctris; hoc rarinis adhcerentc naves tardius ire creduntur Plin.
H. N. Lii. IX. eap. XXV. Seft, XLI. qvem videfis Lib. X XII. cap. I. de
Ariflotelis aliorumqve npmicnibus circa Echcneidem ; qvi fi pro Rcmora
fumitur, non admodum parvus pifcis efl. Lucanus Lib. VI. verfie 6yt;

Non puppim retinens, Euro tendente rudentes,

]n mediis Echeneis aqvis,
Tardius tamen irc navcs fidem non fuperat, ubi ingens copia Echeneldum
five Rrmorarum carins: vel gubcrnaculo navis adha?ret. Aliud enim cft,
tiavem impedire, qvo minus celerem exerceat curfum ; afiud efl , ruant
venti licet, & fjeviant proccllx, imperare furori, viresqve tantas compe-
fccre, & cogere flare navigia. Fifcis illico diflinguendus abomnbus,
quod, maximi generis, caput fuperius ad dorfum usqve duos circiter di»
gitos longum , planum & figuratum, ut palatum pifcis flriis tranjverfis,
habet. Hac parte Tiburoni fjve Cynocephalo plurimum ac firmiter hseret
in ventre, ut capto illo fimul capiatur; Willughb. p. np. vid. Marcgra-
•oiunt Mirovandnm de remora & D. H.sns Sloant Itin. fam. 1. tjj, II.
jeg. Rajum Syn. Pifc p. 1 1} i FevilUum ,- allOS.

Thoracati

I. CATAPHRACTUS.

§. XXIII.

CataphraBus , roftro refimo, quatuor acieulis muniro; fotus
fquamis ofleis denticularis conreclus; Jabiis edenruhs, afpe-
risramen, faucibusque hirris, Schoneveldii Willughb. p. 211.
Tab.N.tf. A Pogge, Anglis. Cortus cirris plurimis, cor-
pore oclagono. Artedi. Charletoma de differ. pijc. p. jj.
fpeciem (furionis effe autumat.

Cataphratlus, in dorfo, lateribus caudaqve fqvamis fcabris,
cujus caput Galea fcabra, offea, redum, pcchis & venter
dunraxat molles funt. Caraphraclus Braiilienlls Muf. Soc.
Reg. Willughb. p. ZtZ- Tak N* ij-fj.

rt. Cata-

FASCICULUS QVARTUS. 43

Thoracati

I. CATAFHRACTUS.

3. Catapbratlus congencr cataphraclo Schoneveldii ; ore triangu-

io, acuto, fuperiori mandibula recurvo; tripinnis; unica
dorfali pinna pra-ditus, ventrali carens; maris Baltici. TVzi?. r.xiu
XllLf.i. £ »'

4. Catnphracius totus horridus; ore roflrato; mandibulis qva-

fi forcipatis; Lyra a) Belhn.p.iog. Pefce forca , Roman.
a bifurcato roflro. Malarmat, vel Mararmat, peice armato,
qvali maris armatus Maffil. & Genuenf. Sqvamas non habet,
ied carum loco ofleorum vallo bene munitur, qus oifa dura,
integra permanent pifce exficcato. An, Lyra altera Rondele-
tii />. 29$ ? An idem cum Cataphrarfto 6to? Sic mifere fal-
lunt & figurae & defcriptiones. Trigla, cirris plurimis,cor-
pore odagono, Artedi.

a) A cuculo ditferre dicitur> qvod hic temos habet utrinqve in lateribus
(potius in gutture) cirros, qvos alii digitos alii appendices vo-
cant, Lyra tantum duos, Kelkn. confcratur Chttrleton att. t p. n.

5. Cataphra&us barbarus, ore parvo edentulo. Tamoatu Brafil.

Soldido Luiiran. Marcgravii ; Willughb. p. itt. Tab. N. 13.
f. 6; pinna branchialis utrinqve a latere protenfa, firma in-
ftarcornu, digitum longa. Totum caput iuperius tcgitur
tefla dura inflar clypei, & univerlum corpus veflitum cft lo-
rica ex- oblongis , transverialibus , fquamofis corporibus
compofita; iuntqve hsc corpora pcr ambitum minutiflime
ferrata, & tota lorica quadruplici ordine dilpofita cfl, coe-
unt nimirum partes loricac in utriusque lateris medio , ifl -
dorib & in infimo ventre.

6. Cataphra&us roftro in duo cornua lata protcnfo ; Lyra prior

Rondelet. p. zo%. Aldrov. L. 2. c. 7. p. 146. Organie Gcnuue ;
Piper i. e. Tibicen Comub. Wilhighb. p 2g2. Tab. S. t.f 4.
Trigla roftrolongo diacantho naribus tubulofis , Artedi.

7. Cataphra&us, roftro fimplici fupra os protenfo ; in dorfo

icrrato tripinnis; anteriori ex qvatuor ariflis, media ex du-
abus, brevi membrana conjugatis; Lyra vel Capone Salvia-
ni , Willughb. Tab. S.j. Trigla cirris plurimis, corpore
odagono Artedi; cui idem cft cum Cataphracfo 4; nec
habet nifi duos, ad fummum tres cirros ?\vq digitos vcl ap-
pendices utrinqve ; vide figuram Sahiani.

f 2 8- Ca-

4 4 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

Thoracati

I. CATAPHRACTUS.

8- Catapbracius , corpore brcvi , digiti magnitudine, colore mi-
nii b); fquamis parvis ferratis, oblique iitis. Mullus a-
fper; Cavillone c) Rondclet. p. 2j)6 , potius cuculi fpeci-
es, WiUugbb.p. 2ji). lab. S. i.f 2. Aidrovandus p. ijj.qva-
druplo majorem facit mullo imberbi , feqventi ; confer.
Cbarleton. p. ig.

9. CatapbraBus , caflide ftellulis caelata, cuteafpera; aculeis pin-
nx dorfalis antcrioris parum ierratis d) mullus imberbis
Kondeletii p. 2(>j. potius cuculi fpecies, Willugbb. p.2j$. Tab.
S. i.j. i- colore rubro vid. Cbarleton all. I.

b) Plurimi cataphrac~li & Coryfliones rubent.

c) A clavi lignei, qvi Cuville dicitur , fimilitudine.

dj Id qvod in nullo alio pifce, procter illum , qvi Ssgittarius dicitur ,
obfervatur. Habet Willnghb. p. i%6. & alium mullum imberbem,
Regem mullorum, Redi Triglia falutatum, nefcit autem, cur ita
vocetur a mclitenfibus. Trigla capitc glabro, tota rubens, cir-
risque carens, Arteii,

10. Catapbraclus ofleis fquamis hiipide Ioricatus, ventre ferrato;
octo aculeis validis in unicam pinnam dorfalem diipoiitis,
prxter pinnas laterales aliis duabus longis amplisque nJEpay*-
d>;c, alarum ipecies gerens, & owo^sc, iimul volans; cas-
fide retro bifurcata & amplum finum deicribente ; appendi-
ccs tres habet membranaceas qvarum binx pone oculos, ter-
T.xiv tia a gula depender. Tab. XI V. f. 1. milvorum facie, auto-

f. 1. rum, totus loricatus , mufei olim noflri. Hirundo Catesbeji

Tom. II. Tab. jj, & Dn. Hans Sloani Itin. Jam. I. p. zj non
funt hujus loci.

ji. Catapbraffus [quamotis eminenuis e) duris & afperis; du-
abus pinnis doriiilibus ; ventre laevi ; quibus characleribus
praccipue a praecedente differt; 6/j.o7r!ipoc. Milvus Salviani,
Bellonii & Aldrovandi. Hirundo Rondelet. Rondine Romae,
Volador Hifp. Valant Gall. »'<■?«£ Oppian. t^£ Plin. FaIcone*in
Sicilia & melita. The Flyingfifh, SwaIlomfilh,Kitefiih Angl.
Willugbb. p. 2$j. Tab. S. 6. Opercula branchiarum oflea ex
Galea produdta in longas & acutas fpinas ultra utramque pin-

nam

FASCICULUS QVARTUS. 45

Thoracati

I. CATAPHRACTUS.

nam lateralem procurrentes exeunt. Trigla capite parum a-
culeato, pinnula fingulari ad pinnas pe&orales f) Artedi.

e) Quns in figura Salviani negle&as e(Te deprehendimus.

f) Per pinnulas fingulares intelligit autor, pinnas branchialcs natatui
infervienfes , & vicinas pinnis amplis, qvibus ejusmodi pifces volant.
yincent in C.ital. & defiript. anim. lit. F. p. ^3. Cataphracftum.
habct fufco-marmoreum, tribus pinnis incurvatis, ferrsformibus ,
quarum dua: ad latera, tertia in medio dorfi con/piciturj & cata-
phractum pifcem cartiiagineum curacavienfetn,

§. XXIV.

II. CORYSTION, five Galeatus. Dicitur autem Galea vel Caffis pi-

fcium crufla oflea , valida ad inflar cranii quadrati ; fcabra;
plerumqve cuspidibus fortibus exornata & armata. Salutan-
tur ejusmodi pifces communi nomine cuculorum, cum qvi-
bus tamen fa-pius confunduntur Cataphradi, Coraces, Hi-
rundines, Milvi, Lyrx. Coryftiones five galeati reliqvura
corpus corio granulato, non fquamofo , Galcorum more tc-
crum habent; fecus ac Cataphradti.

1. Coryftion ; corpore granulato & tribus, totidemque cauda

faiciis obliqvis variegato ; pifcis opo7f,ep&> ; carterum cata- TXIV
phraclo lomo fimilis. Tab.XlV.j.z. ' fi#

2. Coryftion, ore lato, caffide in fex aculeos caudam verfus exe-

unte acutiffimos ; qvoad reliqva : corio hifpido ; pinnis
gutturalibus cxruleis, latis, qvas antecedunt appendices, fi-
ve cirri vel digiti tres utrinqve ; duabus pinnis dorlali-
bus aculearis ; unica longa pofl anum. Lucerna coccyx (ive
Cuqulus Belhnii. Willugbb. Tab. S. f. nobis : Tab. XI V.
j.3. Trigla parum bifido roflro, linca laterali; ad caudam ' 3 *
bifurca, Artedi.

3. Coryftion ventricofus ; ore fimplici, denticulato; praeter a-

las , duabus pinnis gutturalibus, cum appendicibus trium
digitorum, ventrali pimia longa pofl habita & duabusdor/a-
Iibus inflruerus. Corvus Sahiani. Wilhtghb. Tab. S. 4.
Trigla capiteaculcato, appendicibus utrinqve tribus ad piu-
naspedoralcs, Artedi.

f 3 4. Cq-

f.4-

4 6 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

Thoracari

II. CORYSTIOK

4. Coryftion ventricofus, ore deurato; galea fuperiorem mandi-

bulam furca acuta fuperante ; alatus. Cuculus Sahiani.
Red-Gumardor Rotchet Willughb. Tab. S. 2. j. 2. Trigla
tota rubens, roftro parum bicorni, operculis branchiarum
ftriatis, Artedi.

5. Coryftion gracilis': grifeus ; pinna ventrali carens; duabus

pinnis gutturalibus totidemque branchialibus gaudens. Cu-
culus grileus, Gray Guernard Willugh. Tab. S. 2. f. 1. Tri-
gla varia, rofho diacantho , aculeis geminis ad utrumqve o-
culum, Artedi.

6. Coryftion , capite conico; in cujus apice truncato os parvum,

quafi tubulofum ; appendicibus tribus utrinque ; duabus •
pinnis gutturalibus totidemqve dorialibus gaudens, nigra
macula in antecedenti ; unica pinna ventrali , poit anum.
T.xw Corax Rondeletu. Tab. XI V.f. 4.

7. Coryftion, facie plana, furfum fpedante; ore amplo in ea-
dem faciei planitie, fcifTura perpendiculari. Callyonymus,
vel Uranofcopus Aldrov. & Salviani , Rondel. Gesner. Lu-
cerne & pefce pele Ronue. & Venet. itemqve Bocca in Capo,
Willughb. p. 2S7. Tab. S.<). Pinnac, qvac gutturales efTe fo-
lent, multo anterius qvam branchiales ex adverfo oculorum
fitar. Trachinus cirris multis in maxilla infcriori , Artedi ;
qvse defcriptio non fufficit , ut cognofceres Uranofcopum ;
vid. Aldrov. Lib. t. cap.ji.

8. Coryftioni 71110 congener; capite craifo ; ore ranx amplo,
edentulo; fcifTura oris perpendiculari. Niqvi Brafil. Pietcr-
man i. e. Araneus maris Betgis Marcgrav., Willughb. p.2$p.
Tab. S. n.f. 2.

9. Coryftion fimplici galea in unicum cufpidem retrorfum exeunte
utrinqve; cirris carens; Draco five Araneus Plinii,Ro//del.
Gesner. Draco marinus Bellonii ; Araneus alter , Aldrov.
Draco marinus & Trafcina Salviani uterqve fol 71. Viver
Gall. Weever Angl. Willughb.p. 288. Draconis fpecies al-
tera Willughb. p. 28$. Tab. S. to.f. 1. 2. Trachinus maxilla
inferiore longiore, cirris deftituta , Artedi. Confer. Char-

leton

FASCICULUS QVARTUS. 47

Thoracati

II. CORYSTION.

leton p. 27. Aldrovandus tertium infuper & qvartum arane-
um p. 230. 2ji. exhibet.

10. Coryftion pinnis longiffimis, partim aurei partim argentei co-

loris; ventre lato, plano, candido. Dracunculus Kondcler.
Aldrov. qvi & aliam fpeciem tradir. Dracunculus, Aranei
fpecies Gesneri, Willuqhb. p. ij6. Cottus pinna fecunda
dorfialba, Artedi. Quod fecundum Rondeletium aqvam,
per foramina fupracapur, trahat & NB. per eadem iterum
emittat, non dixerim; concedo prius, non pofterius ; fed
emirtit attraclam aqvam poft refrigerationem branchiarum
( qvas aureas efTe autor dicit ) prout cuculi, qvorum capita
fimili modo galeata ilint, juxta aculeos caudam fpeclantes.

11. Coryftion, capite maximo & aculeis valde horrido; corpore

pro longitudine craflb ; verfus caudam fubrotundam graci-
lelcenre; oreamplo; colore ex cinericio & fulco varius.
Appendices habet tres; pinnas laterales duas, fere in circu-
lum circumfcriptas -iili^oy^l-K varicga r as; unicam ventralem.
Nonnullorum cirri & ambitus pinnarum lateralium ex rubro,
flavedine mixto , varianr. Tres ciirTerentias habcmus qva-
rum exhibemus duas Tab. XIII. f. 2. j m altero pifce ./. j J - xm
cirri & pinna: laterales diveriimode ex rubro varicgati. Con- ,3 ' 3 '
feratur Scorpius Virginianus apiid Wiitughb. Tab. X. if. An
Scorpius marinus Schonevldii , p. 6j. Tab. VI? "2BaeIf u|e ;
^nurpage ic. Gedanenf vulgo: Seehahn., Gallus marinus,
qvod gallulare dicitur imminente tempeftate ; Miffu I.
$.IX.

12. Coryftion rotus ruber ; unica pinna dorfali , interrupta ta-

men; digitis carens; maculis interdum fuboblcuris varius;
ScorpMis major Rahdel. Salviani, Willughb. p-jjt- Tab.X.
12. Scorpama tota rubens, cirris plurimis ad os, Artedi.

13. Coryftion fordide flavefcens, unica parum interrupta pinna

doriaii ; caput crebris ipinis horridum & rugoium ; ap-
pcndicibus carens. Scorpius minor vel Scorpama Rondelet.,
Gesner. Aldrov. Scorpama feu Scrofanello Salviani \p. j?^, ?
Willughb.p.jjt. Tab.X.13* Scorpama pinnulis ad oculos.
& nares , Artedi..

$. XXV.,

4 8 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

$. XXV.
Thoracati

III. CENTRISCUS.
A- Levis armaturts ; Sunt aculeati vulgo , live pungirii vel pun-
cftores. Qyatuor gaudenr pinnis: duabus branchiali-
bus, una poft anum, exadverlb qvarra; an Cernua flu-
viarilis, aculeis afperrimis?

I. Centrifcus aculeis qvindecim in dorfo, rerrorfum inclinatis ,
difcretis, nullaque membrana connexis: in medio ventre
aculeiduo ad larera averii, ad podicem unus. Aculeatus,
vel pungitius marinus, longus, ©teinbicfer, Srjjf ruper , pri-
mum a Scboneveldio defcriprus & delinearus p. 10. Tab. I V.
Willugbb.p. 340. Tab. X.jj.f.2. aliis Spinochia. Gaflero-
fteus aculeis in dorfb qvindecim , Artedi.

T XI1I 2. Centrifcus ; duobus iu dorfo arcuaro aculeis , toridem in

p. ventre; Tab.XIII.f.4. five tribus in dorfo depreffo , in

f.f. ventre duobus , poft anum fexto armatus ; Tab. XlILf.j.

©ticfyina,, @tict) -- ©tedjtnittel noftrat. Innumeri qvorannis capi-
untur, ex qvibus Nehringiani oleum craflum optimum ,
Srafin, coqvendo prseparant; vid. Schonev. p. 10. Piiciculus
aculeatus Rondelet. parte alt. p. 206 ; Gesneri ; Pungitius
pifcis Aldrovandi p. 62$. & Alberti. Stickleback, Banftick-
le, or Scharpling Willugbb. p-Jfi- & de alrera fpecie p.342.
Gaflerofteus, aculeis indorib tribus, Artedi; vel duobns.

3. Centrifcus, fcx aculeis in dorfo; fub ventre duobus ; Scbo-

neveld. all. I.

4. Centrifcus fpinis decem vel undecim, non perpendicularitcr

ercclis, fed viciflim una dextrorfum altera finiflrorfum in-
clinatis; the laffer Stickleback Willugbb. 342. Gafterofteus
aculeis in dorfo decem , Artedi,

B. Galeatus:

i.Centrifcus galea picta multicolore; pifcis fqvamofus trium vel
qvatuor pedum; ricftu longo , in extrema mandibula fupe-
riori qvatuor, in inferiori duobus longis, exterum urrinqve
in mandibulis ultra 30 dentibus curtis, & acutis munitus; in
dorfo quatuor infignibus aculeis, difcretis verfus caudam re-
curvis, inftruclus. . Suillus; le grand Pourceau , thegreat
Hog-fifh Catesbeji Tom. II. p. if.

2. Cen-

FASCICULUS QVARTUS. 49

Thoracati

111. CENTRISCUS.
B. Galeatus:

2. Centrifcus barbatus feptem pinnis , quatuor aculeis fortibus;

cute argentei coloris fqvamis carenre ; ab hoc pifec
ladus magnos paritur dolores & difficulter fanatur ; Bagrc
lpecies Marcgraait i prima Willugbbeji p. ijp.

3. Centrifcus capite compreflb & lato tefla dura punclulata te&o;

ore inferius parabolicar figurae; barbatus exfqvamis; Bagrc
altera Ipecies Willughbeji ibid.

4. Centrifcus, pinnis longis & latiusculis inflar Hgulae; caeterum

centrilo 3tio limilis. Willughb. p. 140. Bagre tertia, barbata.

5. Ccntrifcus, in fummitate dorli tefta dura oflea, in lateribus te-

fta pyramidali angufla tedus. WiUughb. ib. Bagre qvarta;
vulgo Clip-bagre.

6. Centrifcus maculis nummi Misnici magnitudine variegatus;

Willughb. ib. Bagre 5ra Ipecics.

§. XXVI.

FASCICULUS QVINTUS.

oc fafcicnlo comprehendimus duo gencra pifcium branchiis apertis; in-
ter qvos & Pctroinyzouem (ive lampetram fluviarilem, branchiis
occultis, locum habet parallelismus; prout enim lampetra ore,
lic pilces, qvi lequuntur, vel fterno ve\fuperiore capitis parte qvi-
buslibet corporibus tenacirer adhaerenr. Alteri funt corpore tu-
mefaclo, unde eft, qvod ONCOTIONES falutaverimus, (§. XXII)
alteri corporc produdo, quorum nomen antiquum ECHENEI-
DUM cum Artedo retinuimus.

I. ONCOTION.

I. Oncotion; colore nigricanre & dilute rubente varius; ven-
tre rubefccnte ; tuberculis cutaneis m acutum terminatis
fparlim alperatus. Lumpus Anglorum, qvali mafla infor-
mis, Charletoni de diffcr.pifc. p. 12; Turneri ; Gcsneri;
the Lump or Sea-Owl, Scotis; Cockpaddle, Willughb. p.
20$. Tab.N. 11. Lepus marinus Schoneveldii p. 41. «Secftafe,
accolis maris baltici; HeiUgland: ^of ^abbe, Batav. Snot-
tolft"; lub Sterno habet qviddam circulare, inflar fcuti a),

g carina-

50 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

I. 0NC0TI0N.

carinatum, qvo lapidibus, ligno, folo, aliisqve corporibus
ar&iftlme hacrere poteft, ut a'gre avellatur. Cyclopterus b)
Artedi.

a) Pars illa circularis circum circa minimis fimbriis mutiita, qvafi fier-

num format. Hnc a cartilaginea parte intcrmedia finiRrorfum dex-
trorfumque coflas ex fe fpargit, fupra qvas circulus impofittis eft
plus minus cartilagineus in fimbrias fupra dtelas abiens ; Idem ller-
num tandcm proccffus extendit in lingvam cartilagineam cavam ; a
peclcre enim usqve in os tendit, ibiqve lin^vam format; minimis
multisqve refertum mufculis. Huic llerno, qvoad interna , adhieret
qvoqve diapbragni3.

b) A Kt/aAcc, circulus & (pTtpov pinna , qvod pinna: ventrates in or-
bem concreta: funt ; Art, khsh. P. 11. p. yi^ fateor, me non fa-
tis intelligere , quid • fibi velint finnm -ocntralet (qvarum rtec um-
broe vedigium) in orbem coacret*? nec dixerim , naturam com»
mififfe errorem ; qvod in locum pinnarum ventralium fubflitucrit
hunc circulum, mediante qvo pifcis (prout didtum) omnibus
corporibus adhxrer.

2. Oncotion gibbofus; Lumpus balticus & feotictis Gesncri para-

lipom. p. izSS- pifcis gibbofus , Aldrov. p. 4§o, qvod in dor-
fo gibbus attollitur, rigura fere pyramidali, pinnis rubenti-
bus Willugbb. p.zoy. Tab. N. w.J. z. pilcis gibbofus Cbarlct.
p. ij. \iu>-n<$avo<; , Hoger-Lump German. the Bunckt-back-
Luiup Anglis; confer. Harvtcus de generat. anim. Exerc.j.
Sed qvis lponfor fuerit, Lumpum Scbonevcldii , qvem Ges-
tierus ficcatum vidit , pilcem cute molli ventreqve inflato,
non fuifle fufpenfum e medio dorfi , unde non fit facHun,
qvod gravitate corporis dependentis corio dorlali extenfo,
tandemque exficcato pifce, gibbum contraxerit?

3. Oncotion, dilute viridis & vivide coloribus pavoncis refplen-

dens; dorfo parum nigricante & cultcllato in medio, ibi-
demque obliqve & notanter inciib; pinnis viridibus, ad
ambitum deauratis ; freqvens m mari prope Gedanuiu*
T ; xrv non ingrati faporis ; cujus tigura Tab. XlV.f.j.

§. XXVII.

II. ECHENEIS; «a^ -ra %x w 5 */><*■"?" -vlw vavy , qvod naves fiftat fun-

do earuiu adhaerens : Parva Echeneis adeft, mora puppibus

ingens.

FASCICULUS QVINTUS. 51

II. ECHENEIS.

ingens. Oppian. Naucrares ; Remora Imperati & Aldrov.
Lib.lU.z2. Remeligo. Iperuquiba & Piraquiba Brafi!.
Marcgr. Piexe Pogador & Pieke Pioltho Lufit. Suyger Belgis.
The Sucking Filh , Stopfilh Angl. Capitis fuperiore parte
vel verticc cirroib ad inftar acetabulorum polypi prout Onco-
tionfierno, corponbus, rieini modo, adhrerens. Varias de
Remora opiniones vid. apud Aldrov. Lib. III. cap. XXII. &
Plin. Lib. XXXII. cap. 1. Nonnullis Reverfus feu Inverfus
audit Laet p. 6. RiverR col. f. 112. qui plane diverfus eft pi-
Icis, de quo multa tabulantur autores. Conf. Wottonus de
di/ferent. animal. cap. CLXVI.fol. i^p.

1. Echeneis cftruleicens orc rctufo; amedietate corporistam fu-

perius qvam infcrius pinna decrefcente usqve ad caudam fur-
catam. Remora Imperati & Aldrov. Willugbb.p. iiy. Tab.
G. S- Echeneis Artedi.

2. Ecbeneis Willughbeji App. Tab. $. f. 2. Remora Imperati.

Habuimus plures varietates, capite in roftrum acutum ter-
minante duabus lineis albis acapite ad caudam decurrentibus,
alios nigricantis, alios plumbei coloris. Con f. Catesby Re-
mora Tom. II. p. z6. & Dn. Hans Sloane It. Jam. I.p. z$.

§. XXI IX.

FASCICULUS SEXTUS. '

An Mijfu II I. vidimus Congros, Anguillas &c. branchiis, qvas vocamus,
OCCULTIS. Collaterales illis funt congri -vel anguill-e-formes
branchiis APERTIS, qvos, natura prsemonftranrc, quilibct pro
agnatis cognoverit, etfi differentias de qvalitatibus branchiarum
non fuerit edoclus; funt enim omnes , corporc produ&o &
qvidem teretiusculo, undc eftqvod ejusmodi piices tituloi>£fAv-
ai7mv anguilU vel congri afpeclum habentium inveftire conflitucri-
mus. Horum opcrcula branchiarum funt oblonga, laevia, non
oflca ; plcrumqve qvafi ex pergamento plus minus duro con-
ftant, ut fucile comprimi poflint ; pifces plus minus longi, plus
minus teretes, Dirlerunt inter fe pinnis vel longis vel brevibus;
illac funt vel ventrales & doriales caudam ambientibus, quae cum
cauda continus efle iblent cumqve pinna retro anum ; hoc eft,
ut explicat Rajus : anguilliformibus una.pinna a medio dor/b

g a incipiens

5 z PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

incipiens & caudam in gyrum cingens, ad arium definit; vel alte-
rutrx longar; hartim in medio dorlb unica eft, fic nobis audiunt
anguillarformes omnes pilces corpore teretiusculo, iive fint lon-
gi live breves, dummodo producti & terctes ; idem Rajus ad
anguilliformes connumerat Gunncllum, Alaudam non criftatam
& criftaram Gobionem fluviatilem &c. Exhibebimus itaqve
I. ENCHELYOPOS pinna doriali longa , II. ENCHELYOPOS
pinna doriali brevi.

§. XXIX.
L ENCHELYOPUS pinna dorfali longa.

i. Enchelyopus capite producTo, ferpentino, extremo mandibu-
\x fuperioris ad infiar rhinocerotis hamato, dentibus acutis-
fimis 20 vcl 21 ; oculis magnis orbicularibus 5 tripinnis;
duabus branchialibus, unica dorlali ex meris aculeis mem-
brana conjunctis conffante , & a cervice ad extremiratem
caudiE teretis & apinnis decurrente ; nulla ventrali. Lon-
gus ftiit qvatuor pedes minus uno pollice. Tab. XII. f. 7.

a. Enc helyopus r otus fu/cus ; roftro longiusculo, plerumqve hi-
ante; dentibus acutiffimis, non facile confpicuis ; indi-
cus; Wiihighb. App. p. j. Tab.j.fj. Meer-ael i. e. an-
guilla marina; Ubirrc J. de Laet. Dicitur habere anterio-
rem corporis partem tenuem, pofieriorem duplo craffiorem;
fed contrarium fuadet figuraapud Willugbbejum & qvod cau-
da in acumen excat. Dorlalis pinna remotius acapite inci-
pit, qvam in prxcedenti. Diverfus perhibetur a mucu
Marcoravii.

t. 7 .

"<5

Enchelyopux , capitulo conico acuminato ; oculis & ore par-
vis; in dorib & fateribus fuleus; in ventre hepatici colo-
ris ; duos plus minus pedcs longus ; cauda tereti ; ad
branchias pinnarus; pinna dorfali longa usque ad decrefccn-
lemcaudam; ventralibus carens. Mucu Rrafil. Lampetrac
affinis Brafil. Marcgrav. Willughb.p. 106. Tab. G.j.f.z. U-
bitre Joan. de Laet Lib. X V. cap. XII. p.j7j.

Enchelyopus barbatus ; dorfo cinereo ; mediis lateribus ar-
genteis; dorlati & ventrali pinnis longis in exiru corporis
conjtmclis ; e menro cirroius. Barbulas qvatuor habere
fcribit Willughbejus p. nj. & Artedo Ophidion Imus audir,
cirris quatuor in maxilla iaferiori; verum nec Willughbeji

Tab.

FASClCULUS SEXTUS. 53

I. ENCHELYOPUS pinna dorfali Ionga.

Tab. G. j.f <f, nec Rondeletii figura plus quam duos indigi-
tant cirros; qvinimo Rondeletius p. jpy. dilertis verbis lo-
qvitur: „a congro gemina barba e maxilla inferiore propen-
„dente diftert, & oris ricfhi , qui in congro major eft„.
Ophidion a) Plinii ; Gryllus vulgaris Rondelet. ASELLI
b) fpecies Bellonii; Gesn. 104; Aldrovandi Lib.j. cap.2(f.
Roiideletius congro tam iimilem e(Te icribit, qvam fit ovum
ovo; Bellonius pro congro vulgo accipi & pro eodcm ab
Ichthyopolis romanis interdum fupponi rcfert, nihilominus
ramen fcribit, palmum in meditcrraneo non excedere; qvos
Willughbejus vidit, non oclo uncias loilgitudine fuperarunt;
imo Rondeletius eos pifciculos vocat. Squamas dicitur habere
infolitac figursi qvae omnia conciliare neqveo j lic csccutire
nos faciunt & celcberrimi autores, & qui ipfos carca fide fe-
quuntur. Sane, nemo P. J. Sacbfio Gammarolog. p. 40. vitio
vertat conquerenti: „dum multa (ciuntur, plurima ramen
„adhuc nefciuntur, non immerito fubit harc reputantem in-
„fcirix pudor, & alienar ignavia; dolor, dum miro artificio a
„veteribus commenta exhibita, alii in eadem hatlitaruiu luto,
„non qvarrentes ulterius eniti.,,

a) Qyafi parvus ferpens ; ab otyti; ve! iyxeXtov , parva anguilla

Bellonio ophis, ophidion eft Scrpens marinus five dracn marinus.

b) Ecce ASELL.US BtSonio , vet afttti fpecies ; Ficet in f extu autor (a-

teafur, pag. 112, qvod vix in prompiu, qvid de eo flatuere poffit.
Sed t]uid Ronitletius p. ?p8? », Incpte fccit , qui ophiiion inter
„3fellos numeravit, cuin pl.ine illis dilTimibs fit corporis habitu , ca-
„piie, pinnis , atque cum longis plane connumcrandus. ,, PJure»
perperam vocantur /ifetii ' , qui nullam aflimtatcni habent cum risdenr,
Uti: Merlucius five Alcllus primus Rovdeletii , vel Gadus uorfo
dypterygto maxilla inferiore longiore , ^rttdi , &• Ling WillHgh-
hji i quod nec Callarias, five muflela MaiTilrcnf, nec Galee vel
Celari3 marina Bt&onii a(e\\i funt. Verum eqvidem eft, qvnd circa
finem Cnpitis IX. Libri JX. Rondtl'tihs (cnhat , fed notanttr .-
„Hoc capite NIL a vnlgari omnium hujus temqrris doflcrum ho-
„minum fentcntia non recedi , qvi MERLLICIUM afinum five afeL
„lum effe NB. trtiant &c. ,, afl pauto ante jam dixerat ; „ex hi»
„perfpicuum efl, etiam veteres nnmina illa confudifTe,, & fuperiuj:
„qva; duo OVOV fcilicet & ovioxov fi qvis femper cnnfundenda eflc
»pnt«t> fotearur ncceffe eft afellum, qui NB. vselgo nunc ai emni-
£ 3 tJ>»*

54 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

L ENCHELYOPUS pinna dorfali longa.

,jbus tro merlucio habetur, neqve cvov neqve ovtffXCV dici poffe
„fecundum Ariflotclem.,, Ab omnibus autem dicitur Merlucios bi-
pinnis in dorfo ; fed qvid ad hoc Rondeletius, ubi fag, j 7 j. con-
tra Dorienem difputat, qvi fluviatilem mursennm fpinam (five pin-
nam) unicam folum habere NB. Onifro , qvi Gallarias f. Callarias
/sJrtedo Phycis ) diftus efl , fimiletns verba ejus funt: „Qui
„ha:c afello competere pcflunt, qucm fpinas permultas haberc con-
„rtat>„ & p"g- eaiem infra: „qvare, etfi svtcaoc pcr diminu-
,tionem dicntur ab cvoc^ non ubiqve tamen afellum converterim,
„nec ovtffKOV Dorioais Afellum pifcem Latinis nominatim e(fe cre-
„didcrim.„ Provocamus praterea ad Rajum,Libr. I. spadWiUnghb.
tap. XI. p. il circa finem : „qui tres in dorfo pinnas geflet, prtt-
,terafeUos, nullum pifcem novimus. „ Suflinuit autem Rondelt-
tius: afinum antiqvorum non eflc afellum ; & in fine pag. ly y.
faletur: ,,'ovov & inde per hypocoriflicon nomen ovtffKOV a Gale-
„»e & vcterum permullis pro eo accipi pifce, quem hic (Cap. IX)
„depinximus, qvique MERLUCIUS vocatur; ,, perfvafum me ha-
beo , Rondeletii figuram qvam dedit , mentiri duas fpinas in dorfo,
fed revera unicam referre debuifle, idqve non fine ratione: l) qvod

P"l- 3 Tr alt • Merlum pinnis quatuor natare a podice ad

caudam pinna continuatur, huic fimilis efl alia in dorfo ad caudam
fere protenfa; 2) qvod Salvianus, qui non nifi unicum afellum
exhibet, qvem vocat grt.ce : OVOV , lat ine Afellum , 'venetiis Mer-
luzzo, ipfc vero in textu MERLUCIUM , qvafi maris Lucium ,
pinxerit hunc pifcem prout dcfcripfit, tsnica nimirum £? longa pin-
na in dorfio ; verum WiUrtghbcjtes , forte figura Rondeletn indu-
clus, tranfumptam Merlucii a Salviano figuram TabuU L. Memb. II:
& qvidcm non aculeatis , quibus dus. in dorfio pinnt, eriguntur fub-
iecit; quem autorem & Artedus fecutus crt , qvod tamen Rondelf
tius Lib. jcyill, p-fri indignabundus rcprehendit: ,,hoc non
„e(Te docerc, fed fludiofis imponere; aliud pictura aliud vcrbis de-
„monrtrare. „ Qyod porro ad Pifccm LING Anglorum attinet
WiUurhbeji Tab. L. m, 2. f. s, nemo non dixerit, eflc anguillx
formem , forte ctiam dorfali pinna cafu interrupta , cauda nulli afd-
lorum communi. Nefcio itaqvc, qua fiducia clarilT. Artedus Ichth,
T. II. P. T9> fcripfcrit: „Qyis unqvam negavit, Afellum longum
LING WiUughbeji, & afellum „ MERLUCIUM autorum cum re-
,,liqvis novcm Afclli & Gadi fpecicbus , qvas defcribit WiUughbejus,
„eodem genere convenire, licet Afellus longus & Merlucius pinnas

nduas

FASCICULUS SEXTUS. „ 55

L ENCHELYOPUS pinna dorfali longa.

„duas tantum in dorfb & unicam ani obrineant, refiqvse vero fpe-
„cies ocnnes tres pinnas & duas ad anum habeant?,, Minus rcfte
etiam WiUughkejus affcrit : Tsniam tertiam Ronieletii five Falcem
Tenetorum Bellonii ad Afellorum genus accedere; idem dicendum
de Afcllorum altera fpecie Bellonii , five rouftela vulgari Rondeletii ,
qvcm Artedus pariter ad G.tdos (a grarcis noflri tcmporis Gaida-
ron antiqvis Gadon) retulit ; qvi ainbo pifces prout ophidion,
de qvo fupra , & afellus Ling WiUughd. cum longis plane connu-
merandi funt , cum & Charletono de diffcrent. pifi. f. J. Ling An-
glorum atius pifcis fit , pinnis dorfalibus tribus, fcilicet Molva ma-
jor & Ronielctii Afellus qvintus five varins ; nec plane inepteChar-
letonus ptures Afeltos Mcrlucios appellat , eifi'rointis diftinfte, quod
ftib forrna marislucii, ipfi apparuerunt. Sed remitto afelios pifces.
ad Miffum V, ubi de eo , qvod juflum eft , circa eorum Nomen-
ctaturam

Nullius adcliftus jurare in verba magiftri
neqve mihi expeto popularcs fed conftantcs & graves Concives,
dummodo veritatem prx oculis habcant, rejeclis praejudiciorum im-
pedimentis; cum omnmm rcrum fimulatio -vitiofa efi , toUttcjye
judicmm §eri.

5. Encbelyopus flavus, imberbis, prarcedenti congcner. Ophi-

dion flavus Rondel. & Schonevcldii ; pilciculus longus & lar-
vis, congro limilis, piana dorlali unica longa iu caudam us-
qve producta, afpcra & veluc fcrraro mucrore fcindence; al-
tera a podice leniore, duabus ad branchias exiguis. Ophi-
dion cirris carens Artedi ; Willughbejns hunc varietacem
prioris non ipeciem efle putat.

6. Enchelyopus, m dorfo eflavo camilefcens; cujus lacera lineis

fcu crenis paralielis obliqve defcendencibus , varieg;inrur;
rofiro acuco, maxilla inferior fuperiore paulo longior eft;
dencibus cnret, pedemqve longicudine raro excedir. Am-
modytes Gesneri ; Sandilz anglorum Sahiani;- Sand-Eehs
or Launces; Acus Ammodyces; an Cicirelius Maffil. Boc-
toni? WiUughb.p. irj. Tab. G. §.f. 1. Ammodyres G. Pifc.
i^Artedi; qvi reele mcnec, Satciani (& Willughbeji )
figuram non accuracam cfle, qvod in dorfo, ioeo unica pin-
B2, duas pilci cribuit. Duas obfervavimus varierates, ea-
rumove abJblutas figuras modo tradinuis Tab. XI 1. f. $. tf <). c ' *
Prior&major, pallide flavus iuterludeute aliqvantisper ar-

gentec*

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

I. ENCHELYOPUS pinna dorfali longa.

genteo colore; pofterior fufcus, in latcribus dorfum inter
& venrrem vivide argeuteus; huic caudae pinna efl: lunataj
illi obtule falcata ; perperam Tobianus maris baltici Scho-
nevcldii.

7. Enchelyopus, labro mandibular inferioris fuperiori mandibula
acuminata longiore; fub cscruleus , ex argento totus iplen-
dens ; haud procul a ccrvice pinnam longam, alteram ab
ano ad caudam defccndentem , ad branchias urrinque unam
habens*, omnes ex argento carrulelcentes. Hic eff Tobia-
nus Schoneceldii , ad mare balricum noriffimus; Sobian, to=
bm, ©antfpuina, , non enim adeo diffimilis ert Spirincho,
quem Schoneveld. pro Sand Eelfumpfir, fed fpecie a prarce-
T.XH. denribus plane diverlus; Tah. Xll.f 10; hinc redte Rajus

f.io. Syn. Pifc. p. 169, qvod ab Ammodyre Salviani mulrum diffe-

rat; eflqve Ammodyres Anglorum verus, the Launce five
true Saudeel ; vid. Raj. Syn. p. jg. num. 3.

g. Enchelyopus cauda longiffima & tenuiffima; coloris ex incar-
nato caTulelcentis ; fquamarum prorlus expers. Prserer
pinnas branchiales, in dorio habet pinnam digiti difranria a
capite inchoatam & ad caudam extremam pertinentem, cum
cujus pinna continuatur, concurrente ventrali pinna pone a-
num, quemadmodum in anguilla. Taenia prima Rondeletii
Cepole Romanis. Tacnia autorum Artedi y a qvibusdam
fpafe vocatus, Gesner.

9. Enchelyopus, coloris argentei, fubrubra pinna dorfali; linea

afpera iulateribus, caererum mollis. Taenia tcrtia Wilhgh-
bejip.uy. Tab. G.y.f.y. Falx venetorum, Bellonii. Falx
venetorum dicla Artedi. Tarnia (melius qvam a Bclhnio
expreffa) Aldrovandi; perperam a nonnullis ad aiellos nu-
meratur ; vid. Enchelyopum 4tum in notis.

10. Encbelyopus, totus pallide rubens, in imo ventre albefcens;
ad latera magis compreffus qvam anguilla, cauda tenuiffima;
pinna dorfiilis ab occipite ad caudam continuata ; cui ven-
tralis opponitur ab ano dccurrens. Taenia rubra. Gemt£:
Cavagiro & Freggia Willughb. p. 117 i an Taenia altera Ron-
deletii? Txniaalcera didta, Artedi.

11. Enchelyopus phoenicei coloris; pinnis , dorfali & ventrali ,
a capite ad extremum caudae acutae continuatis. Myrus al-

ter.

FASCICULUS SEXTUS. 57

I. ENCHELYOPUS pinna doriali longa

ter, ieu ferpens rubefcens, Rondel. Aldrovandi ; Tsrni:r po-
tius ipecies cenfenda, Willughb. p. ug. Tab. G. 7f.$. Ta>
nia , Jerpens rubefcens di&a , Artedi.

12. Encbelyopus totus ex fufco flavefcentibus lituris fugillatus,
maculisqve varius; in pinnis & ad latcra dilutioribus, par-
vulo cirro ad extremum mandibulae interioris. Muflela vivi-
para Schoneveldii , cujus tamen figura , qvam adoptavit
Willughb. Tab. H. j. parum valet ; pinnas dorfalem & vcn-
tralem poft anum habet longiffimas, caudam in acutum ter-
minantem ambientcs. 2(alqi\ippe, Tlalmutter vulgo. Blen-
nus capite dorlbqve fufco, flavefcentibus lituris nigris pinna
ani flava , Artedu Idem eft cum Willughbcji Lumpen Ant-
werpiae diclop. 120, cujus defcriprio ad noflrum pilcem qva-
drat; figura aurem Wiilughbeji minus accurataj fuppedita- t.xv.
mus meliorem Tab. XV.f.u f. 1. *•

13. Encbelyopus fubcinereus ex fufco maculofus; barbula fatis
longa e mcnto; pedtorr.libus pinnis donatus; pinnadoriali
ad principium interrupra cum venrrali poft anum ad caudam
usque flabellaram excurrcnte. Muflela maculola , nobilis-
Jfima omnium , Schoneveldii. Suwppe ; muftela vulgaris
Rondcletii, Gcsneri. Afellorum altera fpccies Bellonii c).
A Sea Loche, Cejiriat ; Wiflefilh in Cornubia Wilhiqbb.
figura Tab. H j.f 4. vix alicujus momenri ; Gadus dorlb
diprerygio, fnlco magno adipinnam dorii primam d), ore
cirrato, Artedi. Tab. XV.fi. Bottratrilc Salviani fol. f.a.
zij.ahis Strinzo; Bened. Jovio , Trifeus.

c) Vid. hoc §ph. notam b).

d) Non Iibentcr duas in muflela ytilgari ngnofcimus pinnas dorfales, fecl
unicam qvidem , afi interrupram ; WillnghL. p. iai. potius mem-
branulam liumilcm vocat , qvar , nifi in pifcibus majoribus & re-
centibus, xgre cernitur, fecl filamcnta e foffula fcparatim exire
ridentur , ut propric pinna (nednm alter/t) dici ncqvear.

14. Encbelyopus cirris, tribus, altero e mento , duobus inter nares
& roltrum brevibxis ; cauda prolixa , Jareraliter prefla &
fenlim attenuata ad extremnm usqve , qvod transgreditur

h pinna

5 3 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

I. ENCHELYOPUS pinna dorfali longa.

pinna dorfalis & reflectirur usqve ad anum; Nigricat pifcis;
qvo colore deterlb ex albo & luteo, nigredine mixtis, va-
rius apparet. Muftela fluviatilis, Eelput, Burbot, Trei- .
fchen, Rutten, Wiliugbb.p. I2j. Tab. H. 4. f 4.; qme pa-
rum valet. Lota Romklet.Gesn. Gadus dorlb dipterygio, ore
cirrato, maxillis aeqvdlibus Artedi. Muftcla, Rutten Mar-
JilJi Op. Dawib. Tom. I V. p. 7. Tab. XXI V.f. 1. Kufych Ra-
Jcianis. ; Menghal Ungar.; Pegorella lllyricis. Cbarlcton
de diffcr. pifc. p.j. pilcem hunc ex generc anguillarum efle
• agnovit: cum hoc pifce convenit Sorge marina & Donzelli-

na venetiis, qvem defcribit Wilhtgbb. p. 111. figuram vid.
Tab. H. 2.f. 1.

15. Encbelyopus capite Callionymi five Uranofcopi, qvod oculis
carlum relpicit; Clarias Nilorica RelJonii , muftcl<e fiuviatilis
fpecies. WilJugbb. p. 127. Tab. H. 4.

16. EucbelyopKs , qvi Ling Anglorum WUJughb. p. 17J. Tab. L.
memb. 2. n. 2. de qvofupra nota bj.

17. Encbelyopus capite limacis facie cornuta, cirrisque donato.
Bont Acl feu Neegenoog i.e. Lampctra indica fcu Enncoph-
thalmos Lifleri apud WilJugbb. app. p. 4. Tab. 6.f. 2; addidit
Rajus: fi tamen plura utrinque ad branchias obtinet forami-
na, ut nomen indicat, novum pifcis gcnus eft.

ig. Enchelyopus qvinqve macuHs oculonim aemulis in pinna dorfa-
li, caudae proxima; roftrato capite, pinnis rubris, cauda car-
rutea. Viifoog , Pentophthalmos; WilJugbb. app. p. 6.
Tab. 10. n. 1. ibi: Anguilliformis cfl pifcis, & ad Liparin
Cornubienfium accedit.

19. Enchelyopns cougro forma & mole fimilis, venenatus ; Laet
cap. XVI II. in fine 27. cute intcnfe viridi & elegantiiTinie
variegata, riclu patente & dentibus acutiflimis ; caro dc-
trada cute candidiflima efl & non ingrati faporis, verum
qvalitatis adeo virulenta:, ut in fummum difcrimen atqve a-
deo mortem conjiciat eos , qviillam guftaverint; an, fcr-
pens marinus compreftus lividus D. Hans Sloani It. Jam. I.
26.27. Tab. 1. f.2? milla fit mentio de qvalitaribus bran-
ehiarum; in dubio hoc loco pofitus jnter pifces brauchiis
apertis; qvodfi occultis gaudeat transierendus ad MiJJl III.
Jf. XVIIL

§. XXX.

FASCICULUS SEXTUS. 59

§. XXX.
II. ENCHELYOPUS pinna dorfiali brevi.

1. Enchelyopus bnrbulis fex mandibulx fiipcrioris, qvatuor infe-

rioris. Mfsgurn leu fisgum, piicis lampetriformis No-
rimbergar & Rarisbonae ; Willughb. p. n$. Tab. G. g. f 4.
Cobiris carrulelccns, lineis utrinqvc qvinqve nigris longiru-
dinalibus, Artedi._ WHlughb. 124. nuifielam foffilem (qvx
feqvitur) eundem cum hoc pifle autumat; verum illa non
nili tres barbulas haber, hunc deccm habere dixit autor.

2. Enchelyopus lineis latis atro-fufcis, puncTisqve fufcis fuper ci-

ncreo & fubflavo varius, pinnis branchialibus rubicundis;
cirris evidcntibus tribus. Mufiela foffilis Gesncri , vel
potius Georgii Vahricii > Germauis Pcilsker, Beifsker. 9)te*
£erpute, 9)Tcherrnifche, ?)Ze£crgriint?cl, Agricolae < pfcjjfcr, Poecilia
Schonev., cui tamen oclo carncas particulas circa oris inci-
furam adfcribit, & mufiela: vulgari trcs. Cobitis barbata,
Lampetra barbara, (Sreinbeitjer mit . t?em Q?aart Dn. $0. Leonh.
Frifchii Mifcell. Berol. Tom VI. Egrcgia eft fabula , qua
Georgius Fabricius impofuit oprimo Gcsnero, qvod hi pifces
e terra fodiantur. Certiorem de hoc pilce communicamus
hifioriam: Amplovitro, aqva fluviatili , qvanrum iaris,
repleto, fi committirur piicis, diu confcrvari potefi frufiu-
lis panis filiginei ; eritqve tibi vivum Barometrum ; nam
qvoties intra 24 horas ingrata tcmpefias aur, procella oriun-
da , cerro certius tumultuarur cgregie; aereqvieto, & co:-
lo lereno valde placidus, cicaqve confumta, in fundo vitri
immobilis jacet, barbulis ludens. Figuram fceminse ovis
brcvi cdendis ( bem ©tveiajeii nahe ) tradimus Tab. X V.f. 3. }

3. Encbelyopus nobilis , cinereus, umbrarilibus maculis fufcis va-

rius ; cirris fex; Cobiris barbatula Rondeletii & aliorum;
longe majores funt figura nofira Tab. XV. j. 4. Cobiris fiu- £4.
viarilis, Smerla, Smcrling , Smerle Sckoneveldii ; Willughb.
Tab.&S.fj- P-Zfr

4. Enchelyopus, praccedenti congcner; non tamen edulis; ven-

tre ex albo lureus; dorfo ad medium corporis maculis ro-
rundis nigricantibus lineas longitudinales eftbrmautibus, va-
rio ; germauice: Stcinbeiller ; Stonebeuer , Baltneri,
quod parvulos lapides deglutire creditur ; an, Cobitis bar-
batula aculeata; Gesn. Willugbb.p. 203. Lampe.ra pungens,

h 2 cobitis

6o PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

II. ENCHELYOPUS pinna dorfali brevi.

cobicis acuieara laudati Dni. Frifch a.H.l. (pia^jam memo-
ris) Cobitis aculeara, SteinbeiiTer, Steinbeis Marfdli ; Al-
Jrou.Cobites oxyrynchos Gesnero. Vix diflinxeris hunc pifci-
culum aSmerliscodtis, adeo iibi fimilesfunr ; confumi ramen
non poteft; idem erenim eft , ac fi corium Alcis codtum
denribus mafticare pradlimpieris ; pifcis Apirios valde fallens.

5. Enchelyopus (quamulis parvis, deciduis , venrre argcnreo;
dorlb nigris maculis vario, myflace fimplici ad angulos oris
7Xv. utrinqvc. Fundulus; Gobius fluviatilis autorum. Griind-

fj.* hng, Griindelc. Schoneveldii.Tab.XV.fj. Ssrpiffime con-

fundirur fandulus cum Enchelyopo tertio, pinna doriali brevi,
five cobiride Rondeletii barbarula ; hanc primatum inrer o-
mnes piices obrinere revera credunr & nofbarcs & exreri.
Ingens copia Enchelyoporum & rerrii & qvinri in PruiTia eft.
Fundnlorum caro mollis, dulcis, plus /alis requirens; Smer-
U grariiTimi iiinr laporis vel vino vel acero prae coclura ne-
cari; in menfis delicatuli; fi ad propinandum juxta po-
lueris vinum generoium.

§. XXXI.

His obfoniis utere; non aburere, amiciffime Lector; ne naufeam con-

trahas. Difpone alirer; adde condimenra; demeingrara; ut accepta (int

omnia Tibi mihiqve, ubi inrellexerim feleclum, qucm feceris. Confide-

res fimul rogo: non ejje multiplicanda genera , ubi vel digitis abfolvere potue-

ris omnia. Si DEUS optimns maximus fecundare dignabirur ulreriores co-

narus, reliqvos pifces magis notos & aperris branchiis Ipirantes milTu V. ab-

folvere annirar; alios, vel ob difcrepanres aurorum fenrentias, vel proprer

figuras varianres& defcriptiones prolerarias, minus noros, vel paucis usque

dumcognitos, qvorum uberrima feges eft , mifludemumVI congregatu-

rus ita, ut tanquam novirer conducti veteranorum aciem intrarentj

Si vero Summum NUMEN Tecum amplius confabulari

negaverit, vcl pnefentia molimina Tibi

accepta habeas , opto.

Arijlotclcs:

Imbecillis ingenii eft , demonftrationem eorum qvterere,
qu£ fenfus ipfe docet.

ADDI-

# o & 61

ADDITAMENTUM

MISSUS III. §phum XXXVI.

A.-"-n difto $pho XXXVI, opinati fumus, non omnibus Galeis wmm
eundemqve ejfe modum naturx , qvo foetus fuos Joveant & exclu-
dant , idqve data occafione in clariore luce exponere allaboraturi.
Expofirimus ovarium galei (forte Ariftotelis Caniculae apud
Roiideletium p. JS° , ve ' alterius) pilcemqve catulum ex folli-
culo corneae lubftantiae defumptum, ftatim fuum nulloqve funi-
culo umbilicali &, qvae dici iblet , placenta, vel lacculo tali,
qvoalter pilciculus Miff. III. Tab.i.f.y. gaudet, inftructum;
De fimili illi plura addere liceat.

B. Menfe Aprili 1742. Nauclerus Scblenter, cujus & Blajferti nomi-

na, qvod ex iua gente viri perqvam humani funt nobisqve ami-
ci, reticere nolumus, e mari Bricannico in patriam redux Ga-
leum Acantiam duos pedes & fex pollices Rhinland. longum, fce-
minam, nobis exhibuir, qvi captus fpario 22. horarum qvatuor
edidit catulos, tandem fpiritu vini gallici una cum prole in iti-
nere extinclus.

C. Pulli per omnia fimiles erant catulo (Miff.III. Tab. I.f.J.)

quem pro Galeo Afteria habuimus, nifi qvod hic afterizans fpi-
nisque dorfalibus carens, illi afterifcis carentes acanthi fuerint,
fpinis eqvidem dorialibus duabus adhuc mollibus.

t>. Mater inter pinnam ani duplicaram (vid. Mijf. III. p. p. not. b. Amu.
Tab. I. f 6.) tres aperturas habebat ad triangulum difpolitas;
fuperius un3m , exitum intcftino excretorio pandentem, infe-
rius duas: ad dcxtrum alteram, alreram ad finiftrum , orificia
dttorum uterorum conftituenres. Inrra has aperturas apparebat VuIv3 «
columella alba brevi proceflli pra?dita; an Clitoris?

E. Abdominis a diaphragmare ad usqve duplicatam vulvam aperti lon-Abdomi-
girudo erat XIV. pollicum. Hepar,' ventriculus , ovaria , nls con -
Tub-x, Ureri, Lien & inteftinum prsrrcr reliqva totam occupa- tenta '
baut cavitatem. Renum veftcceqve nullum veftigium.

h 3 F. Hepar,

6a ADDITAM. AD MISS. III.

Hepar. f, Hepar, vifcerum omnium maximum fub diaphragmate eiqve anfte
adnexum , tribus diviliim partibus : nempe hepate iplb & du-
obus lobis ex hcpare prognatis. Superior & indiviia p;irs he-
patis partcm ventriculi & ovarii utriusque latcris cum tubis vel
cornubus uterinis fub fe fovebat ; Lobus feu dexter feu finifter
reliqvum ovarii & tubx utcrina' cum toto utcro obtcgcbat,
quod lobi ad usqve pubis os, qvod dicimus , progrediuntur.
Vefica fellis milla ; hujus loco innumera vaia ab hepate ver-
fus pylorum mutebantur , cum & fceces oblcura tindfcx erant
flavedine.

Ventricu. q^ Medium inter hos lobos pars reliqva ventriculi fitum tenebat;
lus « qui Canalis , liiccus potius oblongus , validus carnofus-extus

intusque alba & mulculola tunica munitus. Hujus fupcrfici-
es interna innumeris rugis papillisqve donata , conccntricos
villos iubtiles habens ; qvo propior autem canalis pyloro, eo
ardlior , eoque majores & longiores format rugas , qvaii vi-
deres valvulas conniventes juxta longitudinem pofitas.

Pyioms. \i t Pylorus , circulus contradtus inter ventriculum & inteftinum ;

Lien - huic adnectabatur Lien ope minutiflimorum vafculorum. C^-

terum vilcus minutum vix pollicem longum , 6r ejusdcm

cum hepate coloris medium oblidcbat abdominis locum. Tan-

Intefli- dem inteftinum , novem circiter pollices Jongum , iaccifor-

num. nie , pofl breves levesqve anfraclus in foramine fupericri ad

pinnas ani terminabatur.

Ovarium. I. Ovarium utrinqve nullam fecum communicationem habebat, pro-
ut nec tuba uterina & uterus dextri lateris cum tuba & utero
liniflri lateris. Ovarium 4. polliccs crat longum, dextrumque
tria, finiftrum duo fovens ovula foecunda.

Ovula. K. Ovula exafte rotunda ex materia conftabant febacea tenaci , ma-
gnitudine per diametrum duorum fere pollicum , macula qva-
dam e cinereo-fufci coloris & lentis magnitudine notata; qvx
forte rudimentwn Embryonis.

Tuba L. Ex ovarii fuperiori parte tuba pronafcitur , levi anfraclu uterum
petens ; eA autem textura ejus ovario validior , valculis gau-
dcns multis variisqve , quorum ope adha-ret ventriculo, mul-

PARAGR. XXXVI. 63

ta & ab hepate recipicns j inqve ftatu naturali fcmipollicem
pro diametro habens.

M. Uterus faccus eft oblongatus , membranofus , variis & nota- uteriw.
bilibus valis dives ; uterqve , licct fpiritu vini conftriclus fu-
erit (feparatim, non ambo fimul ) ftatu ad tres pollices qva
diametrum augendus , hcpati , ventriculo ac inteftino adne-
xus , fub infima hcparis lobi parte in unoquoque latere , uti
fupra dictum, fitum habens.

N. Uterus dexter (pifce rcfupinato) adhuc unicum exclufioni pro- Fatus in
ximum fovebat fcetum,! nudum, nulli membrnnae involutum, ta- uteto «
mcn placentam, forma facculi e funiculo umbilicali per proces-
fum tubularem , rnv svkov ouQaAudw ( Arift. de gen. Anim.
III. 1.) penduli , liquidaqve materia fatis repleti , cauda &
abdomine nmpleclatam , capite vcrflis uteri orificium porrc-
clo. Funiculus umbilicalis per brevis hepati fcetus inieritur. Funicub»

umbilica-

O. Harc funt , quse pro temporis ratione in hoc pifce & circa cjus 1S "
catulos obfervarc potuimus ; an ullibi lapfum tulerimus , ie-
vcriori Eruditorum examini nos fubmirtentes ; eumque in fi-
nem noras fubjungere decrevimus feparatas , ut interraneoruni
obfervationes planae & diliinctae manerenr.

Nota :

/d lit. h. Tocminam : In genere notandum , inprimis pifcium vufgo
cartilagincorum faminas majores & ponderofiores efle martbus ,- in
Galcorum uteris perfa-pe plures fcetus contincntur ; in Raja: utero
ob figuram en.ormem plures vi.t commode eontineri pofFe , autor
efl Rjjiis ad WiUnghb. p. 1 7.

Ad lit. B. Orifcia dup/icis ttteri : prout maribus penes gemini funt,
de qvibus in Miffu III , alterutri fcilicet pinnx ad anum unus;
vid Willnghb. Lib. j. c.ip. ff. p. 1 4 , qui non nifi onficii excre»
mentorum meminit ; Entins Galeum habere annm "intcrmediurrt
eirca bafin pinnarum fcribitj Charleton. mant. jinatom. in Tel. p^
gj. Rondehtim vulvam juxu diaphragma difponit. .-iricdui

unici penis mentionem facit, \ierbis .- ,,Penis qvoqve eminebat
„(liic enitn erat masj) qvi compreffns emittebat genituram.,, Vi-
fccrum in Sq-v*lo pinna ani nuUa corpvre Jubrctunda , five Galeo

Acunkia

64 ADDITAM. AD MISS. III.

Not£:

Acanthia diffe&o , obfcrvationes doftilTimus autor prjetergreffus
eft.

Ad lit. C. Rtnum veftaci-ue nullum ■veftigtum : aut non licuit mihi effe
tam oculato , ut renes veficarriqve viderem , aut ambo non nifi
in maribus apparent, cum Galeus, (nefcitur tamen fpecic qvalis)
qvem defcripfit Entius renes paulo fubtus diaphragma exortos &
ad anum fere defcendentes habuerit , fuperne quidem anguflos &
pallidos paraflatisqve fuccunibentes , inferjus autem amplos, carno-
fos & rubicundos evadentes 5 Charlct. itid. f. gd. Sic &

Wiilught. f. ri. in CaneGaleo, mare, vidit renes Iongos; imo
Steno in diJJeBo fifce ex canum genere , Alyolog, f. j)d. harc ha-
bet : vifum effugcre non poterant renum ureteres , ca ipfis erat
amplitudo ; in media vulva (crgo & fcemina renes) infigne
tuberculum eminebat ; cujus apex urettrum ofliis erat pcrtufus.

Ad lit. D. Lobs ad usqv* fubis es : Sic & Entius : uterqve ejus lobus
a diaphragmate ad anum protenditur , Charitt. f. gj. vid. Sten»
all. I. f. II f. de lobis hepatis. Lc foye du Kenard marin s'etoit
partage en deux lobes fort longs , ainfi qu'il efl a la plus part
des Poiffons ; Terrault Rec, de tacad. des Sciences Tem, III. f, jh,

Vefica fellis nulia: Hanc obfervare neutiqvam potuimus in noflro pifce.
Equidem Wlllught. f. r d. de Galeo Acanthia ; „qvod Cyflisfel-
„lea longior fit (tjvam in cane Caleo) & dependcns in iobo
„dextro„; cum tamen idem f, fj. de Cane Galeo cum Entio ex-
preffe dixerit: -ve/icula felle.t nulla adeft ; & notandum venit,
cjvod Entitis apud Charletonum fag. jj^, in generc dc Galco lo-
quatur, ubi ab initio : Galeus non efl nomen proprium , fcd
genus ad omnes cartilagineos longos fpeftans , ut : vulpeculam ,
Caniculam , Hinnulum , Stellarem , fpinacem & reliqva gcneris
ejusdem ; etiamfi Aldrovandus f, jpp Galeum fimplicitcr diclum
peculiarem fpeciem efTc contendat ; cum c contra Docliflimo En-
tio affentire nequeamus , quod defcriptioncm Galei fui , innomi-
nati, ad omnes Galeorum fpecies qvadare prafumat. Qyicqvid

tamen fit , in vulpc marino vefica fellea nec Dno. Perrault all. I.
f.lis apparuit: „la veficule du fiel etoit enfcrmee au haut du

,>grand lobe dans la fubflance du parenchyme , & rfetoit pas ex-
i.pliquee au dehors , mais on voyoit fculeinent paroitre fa couleur

s.verte

PARAGR. XXXVI. 65

N&tte:

„verte au travcrs de la tunique du foye ; cui Stenenem addimus:
„mcdia (licpatis) pars utrumqvc lobum fub diaphragmate jun-

„gens vcficulam rellcani abfcondebdt , unde per ipfam hepatis fub-
„fiantiam bilario duftui in intedinum via erat, Sufpicari licct,

„in animahbus , qua; vefica fellea dellitui credimus, latentcm for-
„te in fubllantia liepatis veficulam qvarrentium induflriam eludere,,,

Ad lif. E. Ventricult (Galei innominati') inflati egregiam fiouram ex-
hibet Charletonus p. gr, ubi & Oefophagi pars infima; vafa ven-
triculum decuflantia ; pylorus ; duodenum ; foramcn duodeni in
burfam patefcens ; burfa duodeni; Licnj pancreas, duclus bi«
Jarius; mefenterium.

Ad lit, F. Vylorus: In vulpccula quinque pollices longus fuit , & faci-
le pro duodeno haberi potuit; Verrault all. I. p. m.

Lien : vid. Cbarietonum ad figuram ventriculi litt. &. h. & Wi/lughb.
de Galeo Acanthia p. r6: „Lien ad fundum ventriculi habens
i.proceflum, qui intcflinum comitatur quoadusque refleclitur, pet
„breve fcihcet fpatium ubi cum! pancreate committitur. Efl au-
„tem pancreas duplex ad angulum , quem inteflinum cum fe ipfo -
„facit, qvod deorfum fecundo refleclitur, fitum. „

Ad lit, G. Nullam fecnm commttnicationem : Sub diaphragmate utrinqve
racemus ovorum feu vitellarium. i.Utrinqve infra vitellaria conti-
„nuabantur. Sub diaphragmate in fe mutno pervia erant, Willurhb.
„p. ,6. conf. Rajtts apui Willugbb. p, i 7 „ Sed , qvarc\mutuo
pervia ? cum duplicata vulva fceminis , maribus penes gemini
ita , ut ovula utriusqve vitellarii feparatim imprargnentur , quin
etiam in uteros feparatos recla via deponantur.

Ad lit. H. ExaSe rotunia: rotunda, gallinaceis minora, Willughb, p,
f6. in Sttnonis pifce erant magna , mediocria , minima ; erant
alba, aquea , flavefccntia; erant rotunda, oblonga &c.

Sehacea tenait : Willttghb. I. ctt. „nulla, qvod obfervare potuimus,
„albuminis & vitelli difhnftione, Color interioris fubflantia; fla-
„vicat nonnihil, velut rlos ladlis. aut tantillo magis.,,

Ad lit. L Ex ovarii fttperiore parte: Equidem Willttghbej, infra vitella-

• ria

66 ADDITAM. AD MISS. III.

Notts:

ria cBntinuari corrru» uteri dicit; attamen ortum trahunt ex fii-
periori ovarii partc.

Ad lit. K. Torma faccnli: Severinus &e vipera pytf>)a p. igf: „Itl

„Ga!eo muflelave fimulacra apparent ovorum; ta!ia vero non funt
j,re ipfa , verum ovorum primo formam rotundiorem ante fatio-
„nem & conceptionem referentia, mox a formato fcetu fuccedunt
„in Oenepbo/i Stannei formam — iitm appellat & oviformes
membranas , qua: quamvis appareant qvidem , non funt tamen
ova , verum eofU,syiyyi>o>] ftigHi & ementitx ovorum mem-
branx.

Ad Lit. L. Uterus dexter ; Qvod uterus in duo corpora glandulofa intu-
mefcat, qva: tamen in mjdio pervia, Willugbb. fcribit ; intellige
fecundum longitudinem canalem pervium habentia , non qvod cornua
uteri de.xtri & finillri -per media in fc mutuo pervia fint.

Uulti membrans.: Ita & Willugbbejus p. T7 : „perfec~tus & partui
„proximus nulla membrana feu fecundis inclufus , fed nudus in utcro

„jacens Ova nullo vinculo utero alligara funt.,, Conferatut

figura, qvam dedit M, A. Sevcrinus cit. j>. z»s uteri Galei cum tri-

bus catulis perfeflis.

liquiiaipe materia: Exclufi pulli facculum oenophori fiannei forma »
fecundum Seve rintcm, fecum vchunt, exinde eadem via, qua ia
utero viftitando, incrementa trahentes, donec de cibo per ora (*•
bi ipfis pro/piccre qveant; vid.fig. 7.7ab. I. Alijfus 111.

tuniculas umbilicalis : Umbilicus paulo fupra pinnas lateralcs, vel
fecundum Willughl. paulo fupra pinnarum par , e qvo foras de-
pendet ovi folliculus cum vitelli parte ; cum tamen perfpicaciffimus vir
nedum in ovulis obfervaverit albuininis cV vitelh. diftin&ioncm; confl
Mijfus Illtii §. XXXV. Qvid autem Pbilofophus ie gen. Anim.

yi, io per h&fionem umbilici ad vatvam intelligat , apprehendere
neqveo , ita enim ille: „Galci lacves ova in media vulva geftanr,
„ut caniculx, qvx poftea in utrumque uteri finum defcendant; mox
„animal gignitur, umbilico h&rente adv/ttvam, ita ut ovo abfum-
„to partus non aliter, quam in qvadrupedibus contincri videatur. „
£? porro: „adha:ret umbilicus ille prolixus capite altero ad partem
>»vulvarum inferiorem , velut ex acetabulo adne.xus , altero ad me-

„dium

PARAGR. XXXVI.

„rJium foctum, qx>A in parte jecur eft.,, Id folum ex Ariftotelis

verbis elicere poffumus; Gjlei allerix pifcis ova abunJare appendicu-
la; funiculum vero vel placentam utero five inferiori parti vulvae ad-
nefti , falfum omnino eft, vid, not, ai §. ig. nulli memira»4.
Interim Severino p, igy circa fnem conccdimus : Galei viperxqu^
ova facile facefcere, in meinbranas. Apud Al&rouancLiim p. 17 f

mcmbranje ha: perulam effbrmanr, , qvam ventriculum e(Te dixcris»
cjvo tanqvam ovi vitello perpetuo repleta e/Te eonfpicitur; cujus po-
fitiocff in ventre medio , duobusque Iiepatis lubis fubjicitur , ac
qvod ita fe res habeati catulum a matris utero exfefiutn , fi per ven*
trem diffeces , verum ejus ventriculum perpetuo vacuum & jejunum
comperies; nihil cnim per os alTumit & devorat ; reftum vero inte-
ftinum lecremcntis liqvidis turgere confpicis &c. ha:c "Bellonius apud
Aldrtnj.

Ex iis, qux m raedium prolata funt, concludere licet , dupli-

cem effe modum Galeorum generationis : vel enim mediante folliculo

(Miff. lif- §■ XXXV.) prouc Canicula Ariflocelis apud Rondeletium

P- 38° vc ' ovorum membranis facileencibus & in burfm figuram abeun-

tibus fcetus ftacim fuus formatur , ut Galeus Acanthias ; tertium

modum , quem ex induclione Ariftocehs Rondeletius de Galeo Ixvi

P-375 introduxic, ubi mox animal gignitur , umbilico bxrente

ad vulvam, ita uc ovo abfumpto partus nou alicer

quam in quadrupedibus concineri videacur,

rejiciendum effe arbicramur.

Errata,

68 . # ° ♦

Errata,

quidem levia , B. Leclori corrigenda committimus.

Addenda:

P, z, lin. xo egrediuntur adde (*) licet ejusmodi aves piftores ad hominis in-
flar ereclas pingant, ut incedcre videantur.

P. j\ not, a) ad finem adde :

Judicium populi nunquam contemferis unus ,
Ne nullis placeas, dum vis contemnere multos.

P. 7. §. V. iin. 3. ampleclemur adde (*) opinatur Leuvvenliceckius statem pifcis a

fquamis peti poffe; conf. Pbil. Tranf Angl. Vol. XV. No. \6&. p, 8?f.

P, g. lin. 3. amplificatas acL&e (*) conf. Phil Transatt. Pol, XV. No, i<#. f. gfi},

_«. Attedo P. II. p. 3. adde (**) Phil. Tranf. iiid. Thefe Fishes are

alfo provided vvith Fins, 1'ke other Fbh ; for they have on each
fide of the head a perfecl fin ; the vvhole hinder part , orTail, ts
as vvell above as under furnished vvith a continued Fin.

P. IJ. lin, li afine Sterletus adde : (*) Gefnerus de Asjuat. Ltb. IV. p. p$: Sigis-
mundus, liber Baro, inter cretera niagni Principis Mofcovitarum
dona multa , quoque pifcium frufla infalfa, aeredurata, Belugt,
Ofetri, & Sterled, accepiffe fe fcribit.

7rundLrr c r^zalct

ttJ. ir_

oJai. v/f

(Jrrund&i/c .

o9a6. vm.

Jfruncl&r/C''

JACOBI THEODORI KLEIN

HISTORI/E

PISCIU

NATURALIS

PROMOVENOE

MISSUS QUINTUS ET ULTIMUS

PISCIBUS PER BRANCHIAS

APERTAS SPIRANTIBUS.

HORUM

SERIESSECUNDA

CuM

ADDITIONIBUS AD MISSUS II. III. IV.

EPISTOLA: DE CORNU PISCIS CARINiE NAVIS

IMPACTO.

Seneca Ep. 45.

Libros meos tibi mitto : Tu illos lege lic, tanquam verum quseram

adhuc, nonfciam, & contumaciter quaeram.

CUM FIGURIS.

GEDAMI. Litteris SCHREIHERIANIS. 1749.

. V.

Hefiodus in e^s v. 2j$.

J uftitise animum adjice; violentiae vero obiivifcere
prorfus;

Nam hanc hominibus Iegem pofuit Saturnus.

VIRO

AMPLISSIMO DOCTISSIMO EXPERIENTISSIMO
DOMINO DOMINO

CHRISTIANO GOTTLIEB

LUDWIGIO

M. D.
W ACADEMIA LIPSIENSI

PHISIOLOGI^ PROF. PUBL. ORDIN. COLLEG. B. M. V.

AMANTISSIMO

sui

£ d.

AUTOR.

onticas habui cun£tationis cau-
Jas, quo minus intra quadri-
ennium publici juris fecerim
MISSUM hunc in ordine QUINTUM;
haud procul abfuit 9 quin recondidiflem,

ne me fuperftite in hice apparttiffet; fedob-
tinttit religio votorum ? qitibits ex umbra-
culo ultima in hocgenere otia mea evocarunt
AmicL TUA qttidem conftlia maximi
apudme ponderis fuerunt, & humaniftima
ojftcia^ quibtts ingratiam opufulilil^ ad-
dixtfti, nunquam dememinifje patiar ; ne
autem vel poft cineres confenefcant vivida
argitmenta benevoli TUI er £ a me ajfedits,
eadem prtffenti epiftola nuncupatoria con,
ftgno. f^ak in commoda reipublicx litera-

rias inque bonum eorum, <p/ TUIS **&$-
tuntur confiliis, & quoad ipfe curfum ?ton I
confecerim , me amare perge. Dabam e I
Mitfeo viil Id. Nov. 1748.

PISCIBUS

PER

BRANCHIAS APERTAS

SPIRANTIBUS
SERIES SECUNDA.

$.1.

erfamur adhuc inter Pifces BRANCHENDELOS , five
evidenterbrancbimos , quorum Vlfafciculos in MISSU
IV depofuimus; modo SERIE SECUNDA reliquos
totidemfajciculisiuperaddereanimuset}, etii in iplb li-
mine deterreremur, quod haud levia obftacula eminus
apparent, quac nos progreflli arcerent. Naturalem
omnium ordinem peripectum quidem habemus , verum
nobisobviamveniuntnomina vaga & ambigua quando-
que nihil-fepe nequi -valentia , defcriptiones impropri<z, figurx aberrantes a
vero & erroribus palam obloquentes, confufus cumulus generum & fpccie-
rum, velvice verfa, & fexcenta alia, quae de multitudine rerum arduarum
pertimefcentesmifercfatigarent. Nequeeo feciusambulemus, quam elegi-
mus , viam hinc inde fenticetis obfitam , usque dum curriculum ablblverimus,
&reliquos pilces, quotquot pracmonftrante natura attingere integrum nobis
erit, abhabitucorporis&aCharadteribus quibusdam externis, mox in ocu

los cadentibus .

mclaffesfummas redcgerimus. Aliquando & dentes a)

A in

a PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

infubfidiumvocaturi', quivel figurae funt fingularis , utcafuexftirpatos pifcium
dentes vix ac ne vix quiclem dixeris, vel, qui in mandibulis , orehiante,
finedimcultateautdigitorumlarrnone, apprehendi poflfunt b). Eruntau>-
tem omnes , etiamfi larves , c) fquamati ; corpore in longum ac latum pro-
ducT:o d), fed/pijjb; /rt/rr/Aa/plusminuscarinatis; dorfo cultellato , ven-
treque lato, vel ventre cultellato dorfoque lato e), trypterygio, diptery-
gio, monopterygio; capite fiovostSo) , uniusmodi, five uni-formes f).
HORUM gentilitia Rgmanumero & qualitate pinnarum dorfualium defcri-
benda.

a) Depifdbusvelik»//VK/<«ivVvelf<tV»r»///3utorcsnon femper fibi conftant; e. gr. LU-
PUM, pifcem pelagiuin , Mafcartus, Ronde/etius , Gefnerus&: alii ede ntu/um dicunt ,
additis ratiombus. /W/o»/K/tcnucsdenticulos, confufn ordincipfimbuit ; Jovius
fcrratos , quibus hamorum lineas abrodit ; C&lius Caliagninus Sturionem non elfe lupum
probat, quialupus dentibus fkvit. Sa/vianus cum Bellenie communeni caufam facit.
Hosomnesconciliarecupiens.4/<i>-ex></W».</>. qpj, fcribit: ,,Meusdomi met. advivum
„f>iBus /itemdirimif „ ncc tamen vcl verbnlo mentionem facit , dentatusan fit, necne,
quinpotius, vel fectindum cffigiem , planeedentulum dixeris. Idem dicrndum de la-
minis offuuliseiuc branihio/iegis ; nec lubenter numcro oiriculorum bona fidc fubfcribe-
rem, exquibusoperculabranchiarum conrlata dicuntur.

b) Oulamfaucesqueintrofpicerevel pervefligare vixlicet; taliaquidem abfolutae pifcium
hiftorix refervantes; ad quain pertinet anatomia pifcium.pollquam ex hberalitatc viri
omnibustituliseximii, Doifliff. Dn. foan.Gottfch. lf r a//eriiUpfa\. ad nianus noflras ve-
nerunt & figurae multorum pifdum cultro anatomico fubjeftorum & obfcrvationesMSCt.
piedefunfh&celcbrisDn. Laurcntii Rcbergi. In pauciffi mislinguamdcterminare poflfu-
rnus, dequainmultisdubitant autores. Palatum plurimipifces , nonnifi lacerati, ex-
hibent; fic fauces ad Characleres extcrnos vix ac nc vix quiderh tralu poffunt. Corrf.
§. VI. Prolr. ttatur. quadrupp. hif?.

«) Vhi/ofophus tineam , fcombrum &c. laeves vocitavit , non tamen exfquames; ad ta-
clum glabri apparent, nifi a cauda verfus caput digitis friccntur ; coftas fquamis complica,-
tis , rmnutis, lacvibus& tenacibusabundare conflat.

i) Non Enche/yopi; i. e.corporc volubili ; cauda fallimrew/V*.

e) Solex, Pafferes, Rhombi, rhombotides, tetragonoptri, platigoffi (M. IV) lati
quidem, vtrumnotabi/iterp/ani £5 ocu/atifunt; moxaCyprino lato , fiveBrama, vel
aCaraffu, diflinguendi; &ficporro.

f) Nihi/habentesaimixtumdifparfui, ut interpretantur CtceroSi Vtinitts. Aliter fiint
comparatainter fecapita GaUorum rrnniumque pifcium branchapocryphnrum & cnpita
.icipenferum , Xyphiarum , So/encflamorum &c. (Branchendclorum Seriei 1 1 quac non
funtuniusmodifiveuniformia, fedinter fe difparia , & divcrfimode figurata; vel ro-
flrisorequefiveprono five tubulofo, velcapitequafi compofito, difformi vel anomalo.

§. II.

FASCJCUJLUS SEPTIMUS.

§. II.
CONSPECTUM omnium , quos fupereffecredimus, fequenti Tabula
exhibcmus :

TFASCICULUS VII rbarbTtus C IV

TRIPTERUS : qui CALLARIAS §.HI,vulgo 4 P 3 ™™. 8 » 9- 1 v •

Aiellus ,imberbis, $.v.

FASCICULUS VIII f . .... , vu

PSEUDOTRIPTERUS: qui PELAMYS §.VI <" P?,- 'A Vu

tnpterygio dorfo S 'jpinnuhs, §. \III.

pinna iecunda cutacea: TRUTTA,§.XI ; dentata , §. XI.
(adipoia) tedentula,§.XII.

FASCI-

CULUS

IX.

DIPTE-i pinnis ambabus radiatis ,

MLTLLUS

RUS,
$.X.

$. XIII.

PISCIUM
BRAN-
CHIIS ,

APERTIS
Ser. II.

rbarbatus, $.XIII.
timberbis,§.XIII.
CESTREUS i. e. Mugil,$.XIV.
LABRAXfLupus,$.XV.
SPHYR^NA,§.XVI.
GOBIO, §.XVII.
ASPERULUS, k XVIII.
/TRICHIDION, $.XIX.
PAcrrrni TTQ Y fproprimapinnadorluali aculeis difcretis acu-
PSEUDODI- J tiffimis&robuflis: GEAUCUS,$.XXJI.
PTERUS, $.XXI

pinna,
longa

prceter pinnam longam, proceifibus in capite
quali crirtatus : BLENNUS, $.XXIII.
interrupta: PERCA, $.XXV.
iinuofa: PERCIS, $.XXVI.

fM^NAS, §.XXIX.
fdendbusacuti^^L^XXX.^^

[HIPPURUS, $.XXXII.
FASCI- coxquata i dentibus latis & obtufis: SARGUS

CU- <• ^ §. XXXIII.

LUSXI • Edentulus: CYPRINUS, §. XXXIV.

MO- \ iPROCHILUS, $.XXXV.

NO- [corpore lato & fpiffo: BRAMA.

PTE- $. XXXVI.

RUS. ad medium | fbarbatus : M Y S T U S.

$.XXIV dorfi i ! $. XXXVII.

1 corpore^ \ LEUCISCUS.

cnftigato j imberbis . ! §.XXXVIIL
[ erDls -THARENGUS.
[ $. XXXVIII.
caudacproxima: LUCIUS. §. XXXIX.
FASCICULUS XII

PSEUDOMONOPTERUSrevera: PSEUDOPTERUS, i.e.
pinnisomnibusiimulatis. §XL. §.III.

■I

pinna
hrevi

4 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

§. III.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

FASCICULUS SEPTIMUS.

TRIPTERUS; pinnis dorfalibus rcveratribus; caeterum: pinna laterali
pone opercula branchiarum utrinque una; duabus thoracicis; toti-
dem pofl anum, qui umbilicum men itur, plerumque ,/7z//g?//«f ////; prominu-
kim; capite tvochi-pofleriorecorpocisparte ad usque caudz pinnam com-
tmmiter circin:itam, coni-formi; ore acutis denticellis, pro volumine pi-
fcis, exacerbato; lateribus ventreque carinatis ; illi » li/ica plus minus arcua-
ta, per totam longitudinem a ventre diflindis; f.uamis, plerumque qui-
dem evidentibus, tenacibus tamen lxvis; colore vario. Unica familia
qux ex antiquitate nomen iibi vindicat :

CALLARLE. Eft, vel barbatus vel imberbis.

Afellus; Afinus; h\o$, onifcus autorum. ' GadusAtbenci (potimDorionis)
& Artedi. Merlucius antiquorum & Salviani. Scarmus, aiellus, merlu-
zus, MerlucciaP. Jovii. Merlu, merlang, Galiis , quaii maris Lucius.
Merfangus, ./Egrefinus, Morrhua vulgaris, afellus maximus, Bellonii.
Morrhua f Molvaaltera, Aldrovandi , Gefneri. Molva, iEglefmus , Ron-
delet: (qui Ling, Cbarletoni) CALLARIAS, afellorum generis minor,
Plinii Lib. IX. cap. XVIII. num XXVIII. Lib. XXXll cap. X. num. LIII.
Bachus major, qui in alto capitur. vaKKdom, KaAXd^m Dorionis & Ar-
tbeflratt apud Atben. Lib. 7. p-Ji2.jij:ji(f. Banchus & C ALL ARIAS,
Jovii; per iyncopen KAafks Oppiani Lib. I. Ilal. v. 106. Galaxias ira^d t5
yoiAciKTog, a lade, quod jecur pifcis ladtcum ik. Curvata Pinima , Brafil.
Codfish, Anglis. Haddok, Haak, Poor-John, Charletoni. Schelfifch,
Hollandis. Callarias, Galerida & Galaxea , aliis, pifcis Capitofus. Re-
centes ^o^amudjlen, forfe a Sftaudjjfcn, fuffuror, etncn avoffen ^Bcfffacf
tvagcn, quod venter Callariae, five aiellorum pra reliquis pifcibus, ex ven-
triculi magnitudine infiatus, prominulus & facciformis; faliti, ©ovfd),tt)eil
ein gufev £iuncf Darauf fd)mecff; rocn Da Duvflet, accolis maris bakhici. Po-
muchla, Polonis; & qua: plura fiint fynonyma. Mutat etiam cognomina,
ubicapitur, e. g. Grcenlandicus, Grocnffcb; Terrx novae oceani Septen-
trionalis, Nord-SeaCod; Aberdonenfis fale inveteratus, Habberdeen, Lab-
berdobn; Islandicus, Kabblaw, Kabbeljan, BACKELIAU, a baculo @focf/
Q.Hicfelev, inftrumcnto quo utuntur Cerdones ad tenuiter conficiendam alu-
tam, &C5au, rus, antiquis Germanis (<jau gcboven, rurigena, ein ^}aueu)
9>auei:*$ifd), Dci', n>ie fie gebacfelt, ot>ev mit Dem SSacfcleu, rpie bas&nbtv*
geDev praqpavtvt roevDcu mui?, tt>o ev gttf fcpn fotl; unde & Fuftiarii, ©focf»

FASSICULUS SEPTIMUS. 5

§if<$e , appellantur. Denominationem ex mente Domini Anderfoni vid. Ejus

Oadjricbren t>on 'jelctnb p. gi. Praparati & venum expoiiti: S^t^ifcije,

^tuaer^ercjers^&caev^tfc&e, <Sci)elftfd;e , nou a Schaldi fluvio (ut putant

nonnulli) prope Antwerpiam, iedquodcaro, flfjelfcid) $(eifd), in laminas

refolvi poteft, vid. tn. Dn. Ande rfonum p. $9. Plura nomina & cognomina

apud Scboneveldum & laudatum Dn. Anderfonum cit. loco. Ex omnibus

placuit antiquiffimum nomen CALLARIAS, inprimis quod afeltorum fpe-

ciesminores, ^flmuc&eln maris balthici , cx mente potius , quam ex auto-

ritate Dorionis, Arcbeflrati, Oppiani, Plinii & recentiorum , indigitat;etfi

muftelae affinis Majftlienjis , Cailaria dicla , vcl Galee iive Cellaria marina

Bellonii, Tincamarina, Aldrovandi, Phycis Ron delet. , pelce fico Italis y

the Sca-Tench, anglis, afeili non fint (Mijfu IV. p.jj. not. b) , de quibus

Cbarlton, quod ex anguillarum fint generc ; & licet antiqui, prout etiam

Rondeletius & Bellonius , in pinnarum numero diifentiant, ut re&e monet

Aldrovandus p. 28y ; cum recentiorum omnes in co conveniant, afellorum

non niii duo genera , live duas fpecies. antiquis cognitas fuifle. Sic

prac GADO, cujus unicus Dorion a) meminit, & MORRHUA five

MOLVA tuto utamur generico nomine : C ALL ARIAS b).

a) Apud Aihen. Ltb. 7. f. i>-6 ; a recentioribus Grarcis Gaidaron diflus , quafi yaoov 7
antiquum grxcum nomen referre volentibus; Salxt. fol. 74.

h) Derelietis aurcs confcelerantibus vocabuli*: afelli , enifi vel a/ini : De Anglorum

Ling, Merluccio & Lota vid. Mtf. Is. cit. loco. f ortc dixeris , piftes modo diftos

pariter ac afcllos arcfictos & falitos fieri poffe. Sed, quic tum? imo & Efoces five

Lucii, & Zert.x & multi alii piftes, ad falem tofli, infomati, vel in libero aire are-

faeTi vel faliti (tu^X 01 ) ncbis offeruntur , guflu non ingrati, nec tamenfiunt afelli

& Salpam barulo tundi, ait Plinias Lt'b. IX. cap. 18 , unde nonnulli putarunt , efTe

pifccm fufliarium, fiveStockfhh; verum, ut reclc monct Rondelttitts p. t?r. baculo

uindiSalpx, cummultis, commune elTe, antequam coquantur. AdCALLA-

R I A S nullum alium, cum probatifTimis autonbus, admittimus pifcem, nifi quiis/-.

fum habet triptcrjgium. Cum autem Ling anglorttm, vel ScngC Anderfonii p. gj.

ab yfello Aberdonenfi non nifi longitudinc differat, confcquitur, Willughbeji figuram

a Salvhno defumptam non recle pinnam unicam longam dorfalem exprimere. Ma-

gno adjumcnto humanae vitoe fuftentanda: & ingenti quarfiu mcrcatura: (de quo Scht-

tteveld&L Zorgdragerns) Callariae vcniunt. Cauerum Schoneveldtts (de aficllis p. 17);

„Dc illorum natura ,• clifferentiis ac partibus confufe fcriptitatum , inctrta pro certis al-

lata, & male pitlis imo fHts imaginibns leclores feducti funt. „

$• iv.

CALLARIAS, barbatus. Cirro unico, pendulo e mento.

1. Callarias, fordide olivaceus; maculis flavicantibus varius, linea

A 3 laterali

6 PtSCIUM BRANCHIIS APERTIS

CALLARIAS,.

laterali alba. Afellus major vulgaris; Codfifh or Keeling Wil-
lugbb. p. ioj: Tab. L. m. 1. n. i.fig. 4. Cod, aKeling, a Pellwel
Charlton. Cabiliau, Cabbeljau, Bakkeljau ; Bolch; arefadtus,
Stockfi ih Belgis; Denys; Zorgdraager. Morrhua f Molva alte-
ra, Aldrov. Gefn. Morrhua vulgaris, maxima afeilorum fpecies,
Bellon. Molva, Rondel. Afellus major, Schonev. Gadus, dorfb
tripterygio, orecirrato, cauda xquali fere , cum radio primo fpi-
nofo, Artedi.

%. Callarias barbatus, ex terreo albicans , in lateribus" macula nigra,
cauda parum divifa , mandijbulis minutis, fed acutiffimis denti-
bus afperis. Aiinus f. onos antiquorum. Afellus tertius feu
/Eglefinus Rondei. Gefn. i*Egrefinus Bellon. the Hadock Willugbb.
p. ijo. Tab. L. m. I. n. 2. Sibbaldus , Hift. anim. in Scotia p. 2j.
Callarias Plinii; Schelfifh Schonev. p. 1$. n. 2. Gadus dorib tri-
pterygio, orecirrato, corpore albicante, maxilla fuperiore lon-
giore, cauda parum bifurca, Artedi. Callarias, Galerida, Ga-
laxia, Haak, Poorjohn Cbarlt.

3. Callarias barbatus, dilute olivacci coloris, pinnis thoracicis fe-

toiis. Bibar Blinds, Comub. AfTellus lufcus Raji, Willughb. p.
i(fj). Afellus mollis latus, whiting Poutes Lond. Willugbb. Tab.
L.m.I.n.4. Afellus barbatus, Charlton. p.j. Gadus dorfo tri-
pterygio , ore cirrato , officulo pinnarum ventralium , in longam
letam produck), Artedi.

4. Callariasbarbatus, dorfo & lateribus fuper albo & viridi lutcfcen-

tibus maculis pidus, ventre&gula argenteis, iride oculorumal-
ba, cauda in exitu acquali, pinnis ex cinereo viridefcentibus, 110-
Ta fc,i; flras. Tab.I.fi. Heknfibus: ©uune ^atmiqxf, omnes antece-

£1. dit fiipore; quandoque ad zi pedes excrefcens.

5. Callarias barbatus, lituris maculisque fufcis varius, gula ventrcque

albicantibus, iride flavicante nigro mixta; pinnis fufcis; Afellus
varius & ftriatus , ©ocfcf) (falitus) @dpctbcnDov|q) Scbonev. , qui
quatuor pedes longum, raro fpcdaculo, vidit, cum communi-
ter a pedali longitudine ad i^ pedes excrefcat, nec plus ultra.
Helenfibus: dicitur (gtctn^amudjcf , quod plerumque inter faxa
adlittus in vicinia arcis Kalipke capitur; mortuus patulo rictu,
Ta b. Tt prout quidem omnes, valdehiat, unde@aapci\ Tab.I.f.2. Afel-

f.2. ' fus varius Jonftoni ; Gadusdorfb tripterygio, orecirrato, colore

vario, maxilla fuperiore longiore, cauda xquaii, Artedi.

Squamis

FASCICULUS SEPTIMUS. 7

CALLARIAS,

Squamis minutis & tenacibus \xvis. Suecis: Torfk; Linn. Fau-
na Suec.

6. Callarias barbatus , roftronigro, iride oculorum alba ; aboculisad

exitum usque caudae, inflabellum terminantisj, pinnis dorfualibus
& ultima poft anum crebris denfisque lituris ex flavedine nigris,
pidus; pinnis branchialibus, gutturalibus & prima poftanum, ut
& extremo ventre slbis & nubeculofis ; linea laterali alba,lata,reda ;
pinna ano proxima brevis, duplo major fecunda caudaeproxima*
nxc cum tertia dorfali fimilis longitudinis & latitudinis. Pifcis
toto corpore caftigato; 2 pedes & quinque pollices longus; carne
aridus delicatulis eiiii non eft. Helenftbus: Dog 3ogei'cf)en , unD
Dofj ei fo mocjei', oftf ein 2BmDr)unD (vertagus) quod, ad ejus in-
ftar, corpore tenui&macilento; raro venum exponitur; nullibi,
nifallor, vel pidus, vel delcriptus. Iconifmum ad naturalem
magnitudinem fecit filia D. J. G. d. Jun. 1744, pifce a me antea
non vifo; fquamashabetevidentes, fed valde tenaces. Tab.Hfi.T*b.\i
dimidio minor in aere fculptus. f - '•

7. Callarias barbatus, maculisex rufo in aurantium colorem vergenti-

fed in finu Pucenfi , ubi fundus maris , algis , fucis aliisque plan-

tis herbaceis atque filamentofis feraciilimus, conflanter fere de-

git. Tab. H.f. 2. Tab.n

f. 2.
g. Callarias barbatus , Hornbogen Helenfi, quoniam in arcum agitur,

cum de hamo folvitur; lingua ibluta, quam reliqui habent, ca-

rens ; non niii tempore seftivo capitur.

9. Caliarias barbatus , corporecontrado, cauda finuata. Afellus na-

nus, cauda iinuata , acfi duobus locis luxata vel frada fuifiet,
©weig^orfd), ^rumflcrt, Scifsgifcl), dux reliquorum afellorum,
Scbonev. omine felici capturae ampliflimae, ubi primum prehen-
ditur.

10. Callarias barbatus , omnium minimus, ventre, prae reliquis, ca-

rinato (Dtcf cjeroolbet); branchiaruni operculis & maxillis punda-
tis; dorfo dilute fu'co, ventre ibrdide albo. Alellus mollis
minor, afellus omnium minimus Raji , Wi/lughb.p. iji. Tab. L.
m. 1. n. 2. Anthia: fecunda fpecies Rondel. Gefn. an Merlangus
Bellonii? Mollo, venet. CappeManr, Mafi/Axvem effeRonde/.di-
cit, ledmate: fnefquamis; quas tenues quidem , denliflimas &

tena-

8 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

CALLARIAS,

teoaciflimas habet. Gadus dorfo triptcrygio , ore cirrato ; eor-
porc ieicuociali; ano ia medio (*) corporis. Artedi.

{*') Omnium afcllorum anus in medio fere corporis, prominulus, fanguinolcntuj.

§. V.
CALLARIAS, imberbis.

i. Callarias, dorib fordide virefcente; gutturalibus pinnis albicanti-
bus, reliquis& cauda bifida nigricantibus; ventre albido , lateri-
bus ex viridi opacis; linea parum arcuata. Aiellus vireiceos,
i\ol)lmu[)le , <£cc*Jp eiT , ©rap^etT, Schonev. qui varietatem ha-
bet: Afelli flavicaotis, pinnis minoribus, lateribus ex flavo opa-
cis, biancfc^oI)[inu[)!c, cjclbc ^\)\mn\)k, linea laterali magis ar-
cuata. Gadus, dorlb tripterygio , oreimberbi, maxilla inferio-
re longiore a), linea laterali curva , Artedi.

a) Fallunt faepiffime ma.xilla:; alterutris plus minus longioribus, brerioribus; ita ut
exinde fpecies fieri periculofum fit.

2. Callarias imberbis, capite & dorfo carbonis ad inftar nigricantibus,

ventre leviter albefceote, pinnis colore ad cacruleum vergente ia-
feclis; an, Colvifh Bellonii? li re&e deicriptus. Afellus niger,
carbooarius, ^of^ifcf) , J?6f)lcu, Schonev. Willughb. p. . i<fg. lab.
L.m. i. n.j. Colc-Fifh, Raulin-Pollak. Gadus dorfo triptery-
gio, ore imberbi, maxilla inferiore longiore, & linea laterali
re&a, Artedi.

3. Callariasimberbis, argentei fplendoris, dorfo canefcente, 'ad.fpin-

narum latcralium radices macula uigra. Ejusmodi maculas & ad
pinnas poft anum irroratas habet, lineamque lateralem curvatam.
Afcllusmollis major, feualbus; aa Merlaaus Rondel. Gefn.P a
Whitiog Willughb. p. 170. Tab. L. m. 1. n. j. Caodidus primus
Schonev.; Danis & Heleiifibus: Withing Charlet. Witling, WeifT-
Tab.ui- liog ; Tab. Ill.f. 2. Io fiou Puceoll e vicioia pagi Heiftcrnefi ca-

f.2. pitur. Gadus dorfo tripterygio, ore ioibcrbi, corpore albo,

maxilla fupcriore loogiori, Artedi. Suecis: Hwitliog, Widdiog.
Linn. Fauna Suec.

4. Callarias imberbis, media lioea duplici [fquamularum ferie deoti-

culata; io dorfo & latcribus iiibuirefceos ; ioveotrealbus&ipleu-
deos; tertia piooa doriali looga, ad exortum caudx haudlata,
cui limilis efl ex oppoiito. Curvata-Pioioia, Brafil. Boioto,
Lufit. piicis Cordcovadi magoitudiue Marcgravii b)

b) Dicie

FASCICULUS SEPTIMUS. 9

I») Dicit autor: caret fquamis, & tegitur folummodo cutc in medio laterum; mox
autem addit: linea — duplici fquamnlarum feric minimarum infipnitur, & tota cft

gia&ra; poflica partc & infra itidem duplici feric fquamarum notata, fcd ma-

jorum &c, glnbrum itaque autori idem fignificar, qund Ixve; & fane, fi ad line.im
lateralem pifcis notabifiter fquamatus , ut fciber fit , non erit corpore rcliquo cxfqua-
mis, etfi laevis ; fquamulis potius exiguis & implicatis praditus , ut glabcr apparcat.

Delectontur Callariac fq uillis cinereis (przhid.de cruftatis p. 36.) &p;/-
ticibus marinis » Horum meliores figuras fuperaddimus Tab. IV. f. A. natu-
ralis magnitudinis. C fub vitro auclus ied pedibus mutilus, B vero cxacle \y'
animalculum repraefentat. Aliquantisper (cum pace LECTORIS) aviain
diverticulum exeamus : Diximus in prxludio cit. pag. nota (f ) quod nul-
„ lum infeclum cruftaceum , nedum ko^kUiov Ariftot. exuvias fuas deponat
„ neque cancri nec aftaci marini. „ Sed obftare nobis videtur , quod m phy f
doctiflimus Dn. Kilianus Stobazus (Ad. Suec. 1733. p. 79.) in aftacis mari-
nis vulgaribus, Hummers, vel centies lapillos invenerit, quos in penu iuo
rerum naturalium curiofis demonftrandos iervat, quales Major, Scbenkius
& Rromellius (Aift. Suec. 1725. p. 67.) in omni cruftatorum marinorumge-
nere negarunt. Notnvit autem Vir przcellens, quod eandem, quam vul-
gares aftaci fluviatilis lapilli, habeant figuram haemiiphaericam vel orbicula-
tam, altera fuperficie parum convexa, altera quidem plana, ied imprefli
quafi figilli vefiigio parum in medio excavata; & quod colligi queant poft
medium mcnfis Julii exadum ad finem Augufii, ied id fieri debeat cum lo-
lertia & circumipectione, cum admodutn fragiles fint, ut in ipfaextratlione
facillime confringantur & comminuantur ; Addit: „qua: ipiorum maxima

„ fragilitas videtur caufa prscipua, cur nonantea fuerint obiervati Dif-

„ferre itaque laxiore ejusmodicohaciioneafiuviatihum aflacorumlapilJis ■

„////' enim cruftis variis ieu ftratis lamellatim coaluerunt; hi vero e fibris
„durioribus vix parum arcuatis inftar fchifii aut tubulariac alicujus laxe per
^longitudinem jun&is componuntur, licet eundem locum occupent nimi-
„rum mox infra caput ad utrumque ftomachi latus.„

Re fic comparata, utique ex analogia lapillorum aftaci marini & fluvia-
tilis conjicere licet, quod ille pariter ac fiuviatilis cruflam fuam deponat &
ex marinorum lapillis nova crufta generetur, prout in fluviatilibusgeneratur
crufta nova, ita ut cum lorica ienedtam deponant aftaci utriusque loci.

Verum re paulo curatius confiderata, lubenter quidem concedimus
verum efle prius, quod fcilicet lapilli amborum abcant in cruftam , non ta-
men quod neceflario fequatur & pofterius : ambos aftacos antiquam depo-
nere loricam. Non negamus lapillos in aftacis marinis, nec in dubium vo-
camus , generatos ad loca fua natalia tandem abire in cruftam ; tantum ta-
menabeft, utfequatur, ergoquotannisnova cx lapillis aftaci marini gene-

™ ratur

10 PISCIUM RRANCHIIS APERTIS

ratur lorica, dt fuccedat in veteris locum. Cum grano falis guftandafunt,
qua- a Dn. Autore accepimus; coniideranda diverfitas ftrudturc lapillorum,
horumque materia vel fubftantia diverfa , quae in aftacis marinis facile con-
fringituf & comminuitur. Subftantia loricx aftaci marini porro diverfa eft
a fubflantia lacuftris vel RuviatiKs; illa ad filiceam propius accedit & fbnan-
tem, hacc cornea magi;; illa duriftima craffa, verrucofa ex fenio aetatis;
dixerim itaque Iapillorum materiam utique abire in cruftam marinorum,
hancque per intus fufceptionem prout teftar conchyliorum vegetare c)j cum
infuper nemo haclenus deprehenderit aftacum marinum five mutationi pro-
ximum five nova eaque molli (ut in fluviatilibus) lorica praditum, vel fub
crufta , vel antiqua rejecla , neque cruftam integram & antiquam vacu.im
nifi forte emortuo anirnali; caeteram laudatus Dn. Stobaus lapillos fruftra
quae fivit in variis cancrorum f peciebus , in fquillis inque aftacis minoribus
ctflatis, vulgo Jungfru Hummers ; &polito: dari nihilominus tamen, prout
autumamus, incancris & mfquillis; idem tamendicendum de hi>, quod de
aftacis majoribus marinis in mcdium protulimus. Sed revertamus in viam !

C) Hic de re albi.

$• VI.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

FASCICULUS OCTAVUS.

'SEUDO-TRIPTERUS i. e. poft fecundam pinnr.m dorfualem, verfus
cauciam , pariter ac ex oppofito poft pinnam ani, vel potius poftanum,
aut penicillis filamentofis, aut, ni fallant figurae, pinnulis vel proceflibus
cutaneis, triangularibus & humilibus, quafi woAuVrff o? dorfum tripterygium
mentiens. Artedus Jcbtb. P. II. §-33- p. fj- vult, non dari aculeos dorfi
& ventris omnino diicretos & fblitarios &c; cum tamen eorum in Glancis
rationem non habuerit, rurfusque pinnulas in quibusdam fcombris in ufuni
verferit, & denuo pinnam fecimdam Truttce vel Salmonis cutaceam, five

adipofhm aut cartilagineam omnino rcjccerit? vide infra §. X. not. a);

Monitum circa procefliis triangulares vid. §. VIII. infine.

PELAMYS. riy Aafivcla. Gaza Limariam vertit, PliniusLimoCam, ivcqcL
re h rw fcj/Aa pwiv. quod in cceno fe occultet; Plutarchus a grege, quod
gregatim natent pelamydes; revera gregales fiint, prout haleccs& aliipifces
ftatfs tetpporibus in greges coeunt. Qui in hiftoria pifcium defudarunt,
illos latcre non poteft, licpiflime cadem nomina diverfis, & diverfa nomina
iisdem pifcibus impofita cfle; quar ampbibologia, accedente rerum negleda
peritia, amplam confufionem denfafque tenebrasinhiftoriam pifcium, fimul
ac in univerfam hiftoriam naturalem, introduxit. Optavit aliquando

Gale-

FASCICULUS OCTAVUS. . u

Galenus: respoffetradi fine nominibus , xxtSopbiftis & natura contentiofis,
eriperetur de nominibus decertandi & calumniandi occafio. Sic PELA-
MYDES &Thunni & Cordylse & Orcyni&Pompyli&Melandrise&Scombri
ialutantur , quod Cordyla vel Cordylus effe dicitur Thunnorum foetus , pe-
lamys minor Thunno, Orcynus maximus, & fic porro; Nonnulli PELA-
MYDEM pro genere fumferunt, alii THUNNUM, quibus Tritoncm,
Synodontidam, Sardam, Pompylum, Melandriam, Scombrum compre-
hendunt. Artedus conitituit genus SCOMBRI; nos PELAMYDISiiim-
mum genus adoptavimus , prae reliquis fyitemati naturali magis congruum,
quod nobis cum Bellonio (*) multum abfurdumaudit, Pelamydesexpar-
vis Tbynnis originem ducere. Dicunt pelamydes five icombros fquamis
carere, nudosque eife, quodfallit; teguntur omnino fquamis, nonnulli
iatis magnis, ied ita ad amuifim compaclis, ut incaute confiderantibus
iis carere videantur ; dehifcunt coclione , tumque perfpicue apparent tenui
membrana contecli; unde eit, quod ab Ariflotele inter Uves numerati.

(*; Ilte: „ Fgo Pelamydes cum Tliunnis aliquando contuli, eundemque ambobus ha-
bitum figuramque deprehendi; pinnas, caudam ac tergoris appeniices utrique peifi-
miles eademque forma tornato»; verum etiam Pelamydemcumgrandi fcombro fiquati-
do conferas utriusque eosdem pinnarum ordines & corpus eodem pa<51o effbrmatuin
elfe confpicics; fic quoque Colias cum Scombro, & Scombcr curn Lacerto (Panli
$ovu) conveniunt „. Intcrim tamcn SalvianusSaxixum fuum Lacertum elfe contcn-
dit fol. i^i. 6 de Thynnis autem fcribit; magna parvis conferre licet ; Scombro fimi-
lis elt Thynnus, nifi quod ille ex minorumi hic vero ex majorum efl numero, /. ur.
<r. & S/raio Thynnos pelamydes vocat.

§. VII.

PELAMYS, penicillis pfeudotripterus; vel quinque, velocto, velde-

cem. Singuli in exortu tenues, in iiimmo dilatantur, radiiscau-
dam refpicientibus. Pelamydcs pifces carnofi funt, vel ventre
fint craffo vel tenui. Dorfum in aquis plerumque lulphureum ;
extra undas & emortui piices plumbeum habent vel cacruleum ni-
grisque macuf s pictum ; Prscter pinnas dorfales, duas laterales,
totidem thoracicas, uhampoft anum; hancpeniciiljtot, quotpin-
nam dorfalem fecundam excipiunt. Os iatis profunde fiffum.
I. Pelamys, lineis nigris oclo vel novem, a medio dorib in ventrem
craffum obliqnis, verfus caput undentibus; latcribus lividis, cau-
dafurcata, lVamysvera, ieuThynnus, Ariftot. Rondel. Pelamys
Bellon. Amia Rondeletii (p. igo.) & Willugbbeji a). Pelamys,
Thynnus, Lin ola Salviani. Thynnus alius, Bellon.p. lop. An
Welfch, Peuceri? Pelamydem male interpretantR Scomber
pinnulis oclo \ el novem b) in extremo dorib ex fulco ad pinnas
ventrales, Ariedi.

B 2 ' a) Qui

ia PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

PELAMYS,

a) Qui Amiam pro Thynno habet , cum tamen Roniel. diverfitatem doceat.

b) Fortc: Jixeas oclo vel novem; nam BtlloKi! Pelamys non nifi quinque pinnulas in
dorfo (otidcmqoe pofi anum habet ; nec intelligo , qaid pinnulis ex fulcato dorfo ad
pinnas ventrales indigitarc volucnt fokrciflimus autor; qui & Amiam Ronieletii pro
Glauco ejttiiem p. 17$. habet.

2. Pelamys, maculis latis & transverfis ; fub pinnis branchialibus fqua-
mis exafperata ; pinnulis fex vel feptem ; ventre craiTo ; Sarda
Plinii , Athemd. Pelamys five Sarda Rondel. Gefn. Willugbb.p.
ijc/. Tab. M. i.f 2. cauda lunata. Artedo eadem efi cum przce-
dente.

3. Pelamys, pinna dorfuali fecunda rubro aut flavo colore infectajpin-
nulis octo vel decem; caudac gracilis pinna crefcentis Lunae ; jux-
ta caudam cute in quadratum tenuata. Thynnus feu Thunnus,
Bellonii , Gefn. Aldrov. Orcynus Rondel. The Thunnyfifh or Spa-
nilh Makrel, Willugbb. p. ij6. Tab. M. i.fj. quandoque feptem
pedes longus c)

c) De penicillis WillttghbfjH:: novem , interdum deeem, pinnulae sequis prope fpatiis
fuccedentes ad caudam usque extenduntur. Hsc in excrtu exiguae in fummo dilatan-
t-ur, radiis longis, caudam fpeiftantibus ; cum tamen in figura (Tab. M.i. f. j.) non
penicilli, /ed mverfa plane forma pinnulae feu proccfTus cutacei \ntxortulati , infum-
mo atuti, humiles, triangulares & continuati apparent,

4. Felamys, lineis obliquis a dorfb, brevibus, & nigris punclis "nota-
tis, cranio, ad vitri inftar, diaphano, ut optici nervi confpicui
iint, cauda divifa; evidenter fquamata d). Colias Rondel. Athen.
Gefn. Willughb. p. 182. Tab. M. 1. f. 1. Monedula Gazx.

d) Squamis integitur parvis & tenuibus; Wtllnghh.

5. Pclamys , corpore caft igato ; lateribus & capite argenteis , dorfb ex
cseruleo viridi, nigricantibus ducHbus reais, incurvis & flexuo-

, fis; penicillis quinquej caudae pinna forcipata. Tab. IV. f. 1.

f r ' Scomber Rondel Gefn. Bellon. a Makrel or Makarel , Willwhb. t>.

IV.f.l

Scomber Rondel Gefn. Bellon. a Makrel or Makarel , Willughb. p.
/v/. Tab.M.4. Cavallo, Scombrus,Macarello, Salmani. SDJaftefe
nobis; aliquando mare balticum ingreditur, noflraque littoragre-
gatim falutat; communiter pedalis magnitudinis e). Scomber
pinnulis quiuque in extremo dorfo polipterygio , aculeo brevi ad
anum, Artedi. Scomber radiis pecloralium viginti, dorfalium
duodecim, Suecis Makril; Linn. Fauna Suec.

e) Quomodo Colias & Scombrus inter fe diffcrant, vid Salvianumfol. z+t. feaq. ; qui

tjmcn

FASCICULUS OCTAVUS. 13

PELAMYS,

gefotten ocerfle&wteti, beneit, cieSifcjj.-fctt liebeit, feftrfltit, foiifhftvrtgecflic{)f.

sinderfhtt J>. pq..

6. Pelamys, o<fto penicillis in cauda utrinque, corpore prre omnibus

caftigato, linea laterali ad fecundam pinnam valde arcuata; roftro
longiflimo, cauda lunata, Guarapueu-Cavala, Konigsvis Pifonis
IJ.N.p.jp. Marcgr. p. 17$. Ambo: „Si ad ipecies europaeas re-
„fenitur, minus cum iigura & natura Scombri, quam Pelamydis
„& Thunni Ariftotelis convenit, quamvis corporis proceritate&
„elegantia atque carnis quoque dignitate utrosque liiperet,, Wil-
lugbb. app. p. 16. Tab.M-j. Figuram hanc fi contuleris cum Mare-
gravii figura & Pijbnis, illam manu luxuriante picftam efte dixeris.

7. Pelamys, exalbo &fufcovariegata; pinnaprima dorfaliadcervicem,

brevi, fecunda fuper anum pedem longa ; fimili poftanum; poft-
branchialibus brevibus j ore denticulato j linea: lateralislococornea
quaedam fubftantia per integram longitudinem elevata ; corpore
minutim fquamato. Albacore iive Thynnus , Sloani It. $am. p.
jj. Tab. I.f. /.

$. vni.

8. Pelamys , quaeThynnus, Gefneri p.c/62; cujus imaginem venetiis

accepit. Borrito, Lufitanis ; eunclem pifce-m cum Pelamyde ter-
tia (Spanifch Makrel) efle reor a).

a) Nemo non dixerit pinnulas utrinque in cauda apophyfes vel cutaneas ve! adipolas,
«iangulares, in bafi eontinuas, non penicillos. Prseter critica de nominibus Thyn-
norum, Gefnerus de foco , latitatione, fomno, vifu,partu, aetate & vita , captura»
cibo , falubritate, falfamentis, hieroglyphi w, facrificiis, proverbiis ampliffima verba
fecit; pifcis vero, cuju? iconismum dedit, vei femiplenam defcriptionem frufira quje»
res , leclione duodecim paginarum oleum & operam pcrditurus.

9. Pelamys, quae Corretta alba Pifonis, Marcgravii& Willughbeji app.

p. 16. Tab. M. 6.f. /. & in App. Tab.$. 1. de quo : quod Aielli fit
magnitudine, optimi infuper palati & nutrimenti; caeruleis iqua-
mis in dorfo , argenteis vero in ventre , ac proinde albi Coretti
nomen habeat b).

b) Aliter pinxerunt Fi/i & Mdrcgravins , aliter Willtigkh. pifcem ; neuter ampliorem
defcriptionem dedit; prout autem exfiguris Jcgere licet, omnes in eo conveniu,nt»
quodcaudapiftisveloftovelpaucioribuspinnulistriangularjbus&acutis quafi fcrrata fic

B 3 10. Pe-

14 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

PELAMYS,

10. Pelamys, quse Coorza Pifonis & Willugbbeji app. p. i(f. Tab. M. (f.

Dicitur praecedenti iimillima & figura & natura; magnitudine ab
illa diveria, pelamydum amiarumque familiae adlcribenda, ut
quantum ab aliqua earum parte una corporis recedat, tantumalte-
ri fua fimilitudine appropinquet, quafi perpetuus appareat nature
lufits inter novi & veteris orbis animalia ; capitis enim corporis-
que ac caudae figura ad parvos Tbynnos, fi vero ftrias nigricantes
ceteraque externa confideres, ad Amias Pelamydesque potius re-
ferenda; roftroacuto, ventrecralfo, caudatenui, infiguramLu-
nae in cornua curvatae deiinente ; dorfo caeruleo iplendente, ventre
argenteo. Sic cognitum habemus, ambos pifces ad Pelamydes
pertinere ; etiamfi Coorza & Coretta dicantur habere pinnas duas
branchiales , & NB. duas doriales , atque NB. unam verfus podi-
cem &c. qux deicriptio a figuris eft aliena.

11. Pelamys, primapinnalonga, fecundabreviifimacontiguis, utunica

interrupta videatur; corpore conicx figura:, duos cum dimidio
pede longus piicis. Scombrus major toroiiis, Sloane \t.$amaic.p.2S.
Tab. X.f.j. communiter Bonito, Boneto dicfo, pifces volantes
una cum Delphino vexans, quos indefefie venantur; an alba Co-
retta ? Idem lbid. — Quot autores , tot figuras variantes habe-
mus pifcium , qui vocantur Boniti.

§. IX.

Sic eft, fatis perperam multi pifces funt defcripti, ut aliter picli appa-
reant. Satius fuiitet, nonpinxifle, dummodo melius delcripfiftent opti-
miautores; & quo diligentiores fuerint, obiervafle interna; vifcern, inte-
ftina, dentes; imomores, viclum, bella & duella, migrationes & itinera,
congrefiiones & partes pilcium, co in pejus laborarunt, qiiod colleclos,
vilbs & luflratos e manibus illico dimiierint, perdiderint, cumque aliis con-
jfuderint, nullisftabilibusjacUsfundamcntis, quibus innitendum , ut viiuiex-
pofitos pro talibus cognoiceremus, quales autor vel rede vel falfo vel incau-
tus pronunciavit. Ad tacdium usque legimus, Saurum fimilem efle Tra-
churo, TrachurumPelamydi, Amiam Thynno , Thynnum Lacerto ; qua-
re? quia pylori , lienes , inteftina tenuia & alia interaneafibiinvicemrefpon-
dent; fic Oedipo potius quam Davo opus eft, fi inter ie omncs dignoici
debeant. Sane multac figurx nihil valent, plurimx pofl fata autorum ab
aliis, vel minus do&is vel ex fchematibus lucrum quzrentibus & improba
manu expreflae, ut divinare non liceat, edtypa an vero ipecftra & corpora
identica hnt. Plurimum Ichthyologi critici altercantur de nominibus, de

anti-

FASCICULUS NONUS. 15

antiquorum nomenclaturj in coenis in tricliniis ufitata, ut farpiftime vix gu-
ftare liceat pifces, nedum digito monftrari & dicicr: Hic eft ; Ne dicamus
defpeclris, quali & int;r Thunnos impofiiit nobis Aldrovandus ex freto
hcrculeo , in cujus corio triremes exfculpt<e. Sahianus Saurum fuum five
Tarantolam (fol. 241.) quem & Lacertum dicit, & cum quo facpe confun-
ditur Pelamys, duas habere fcribit pinnas dorfale^ verum, & ajus figura
Sauri & altera Aldrovandi non niii unicam erigunt pinnam; paritcr Trachu-
ri, fub Sauri titulo, figura apud Salvianum fol. jp. ii conferatur cum defcri-
ptione piicis & cum iconibus Trachiiri aliorum autorum, dubius manet
piicis. Idem Salvianusfol. jo. Sphyraiam vel Sudim duas pinnas in dorfo
habere fcribit, & tamen non niii unicam in pilcis figura oftendit; cum e
contra Willughbejus Tab. R. 2. Sudim Salviani in copia exhibens duas pin-
nas doriuales fieri fecit, ne quidem vel de errore Salviani vel de fua, quam
correxit, figura, monens, ut refcire liceret, numrecle dcfcripieritpilcem,
cum male pinxerit, vel vice verfa. Interim Pelamydum numeros §his VII.
& VIII. continuavimus, incafiim, quod piclurz pinnularumnosfefellerint,
fi quando cutanece non eficnt icd filamentofse figura triangulari difpoiitx, ut
revera penicillos dixeris. Caufam dubitationis haufimus ex figura Pelamy-
dis Xini£ apud Sloanum all.loco, ubi triangulares proceffus ex difcretis fila-
mentis conftare fufpicati fumus.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

FASCICULUS NONUS.

IPTERUS pinnis dorfalibus revera duabus.

Dipterorum #///' primam pinnam ariftisinftruclamin mediodorfo,
fecundam parvam adipofam nullisque radiis fuftultam in extremo
dorfo a) erigunt, qua nota ab omnibus pifcibus mox diftin-
guuntur; alii ambas doriiiales ariftisprseditas, primamplerumque
aculeatis, fecundam plerumque radiis mermibus habent. lllorum
familia nobis TRUTTARUM nomine venit b). Ex borum
ftipite plura genera furgunt.

a) sirteitts procefTus nullis arillis fuffultos pinnas elfe negat; unde eft , cjuod pinnam
cutaream Trutta; dorfalem alteram ficco pede tranfilierit , & Salmonum peneri unicam
faltim pinnam adjudicaverit , inermem; & P. II. §. p. fruftr*. naturtm fgijfti quod
nullum ufum in natando prseflet illa. Proprie pifces natant pinnis branclualibus &
ventrahbus, vel fblum aut branchialibus aut vcntralibus, remige cauda ; dorfualcs pin-
na: & ilJa poll anum ad fulcandas arjuas aptx; jam vero e. gr. conflanter erccla piuna

cutacca

16 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

ctitacca Salmonis idem pracftat. quod altera pinna Dipterorum , five fit cartilagtnea ,
fivc afiftis radiata & elevata ope membrana: officulis alligatae; fic non comprehend'>i
quo jure fecundam Saimonis pinnam craffe membranaceam , glabram & adipofam ad-
nuiiicraverit>»<r»»£r<«»/V molltbus & humilis , &qua ratione {juascnnque prominenttas
& afpeniices memhranaceas nuilum ufiim in aquis haieie fuflinuerit cptimus au-
tor; quafi natura quicquam fruftra fccerit.

b) Earum nota charafteriftica adeo evidcns & generalis efl, ut nulla dilucidatione in-
cbgeat. Variant nomina apud autores, trahunturque ad hoc genus ; Salmones, Sal-
marini, £acl)fe 2C. Trutt.-c §ol)rcn , Forini , Foriones, Umblx , Carpiones, Salmona-
tx» Eperlani, Spirinchi, Albula:, Bezolae, Thymi&c. Malumuscum Grfnero p. ioos.
Wttlughbejoi Rajo 8c aliis recentiorum nomen genericum TRUTT./E, quam Salmonis
nuncupare. Troclam habet Mlianust pifcem aliquando 100 librarum cum Delphinis
pugnantem, & eundem cum Amia; Romanis truttarum magna copia fuit, quo no-
mine autem appellaverint truttas, incertumefl; nec facileaffirmandum ,- inquit P. jT«-
vius p. 7f, quis Troifta romanis antiquitus; cum continuo Salmones ab illis disjun.xe-
rint, & credibile eft, Truttas fluviatiles & lacuflres , pifces dentatos & rapaciffimos,
cum Ittpis confudifle, luposque varios dixiffe. Solus ex latinis Ambrcftus troclam
appellavit truttam. Interim tamen principibus populis, italis, gallis, britannis> ger-
manis noinen trutttc, truite, trotta, truta , trout , trut , fatis notum. Ifiiorus
Hifpalenfis: „pilciumnonnuni a colore appellantur — & varii , a varictate, qua s
„vulgo Trnttas vocant,,. Sic P. Valerianus L. f. Ae remei. Pifces de fiuminc, qui
petram habent, ut Trntti , fqualei, comede. Mexanier BeniiBus tempore pellij
Tritttam fluviatilem commendat. Apud Athcnaum pyruntes appellantur Truttas.

§. XI.

TRUTTA — akera pinna dorlali cutacea ; Dipterus pifcis.

Praeter duas in dorfo, totidem ad branchias & in ventre habet pin-
nas, unampoftanum, inermes. Sunt ve\dentatje vel edentu-
U. Illae plerumque & in maxillis & in palato, & in particula illa
cartilaginea vel muiculofa vel oilea, quae lingua dicitur, recurvis
vel hamatis dentibus abundant.

Dentata.

i. Trutta tota argentea; maculis fubcinereis a dorfo fubfufco ultra li-
neam & in pinnis dorfalibus variegata — (quandoque rubris ve\
flavicantibus aut aureis maculis pidta) a). Salmo autorum, m
Tal)- v magnam molem excrefcens. Tab. V.f i. Salmo cinereus aut

grileus, Jonftoni , Kaji p. 63. Salmo Scboneveldi, Salviani fol.
100. Willughbejip. 193, a Salmon the Grey p. 1S9; fquamis exi-
guis pro corporis mole&tenacibus. Sac^fJ. Salmomaculiscine-
reis, caudae extremo aequali, Artedi — Salmo roftro ultra mfe-
riorem maxillam Jfepe prominente, Artedi. a jPro

f. 1.

FASCICULUS NONUS. 17

TRUTTA

a) Pro varietatibus fumendi ; fie & cocli Salmones cinerei plerumque albidam, qui
maculis rubris pierumque carnem rubefcentcm habent, infumati omncs rubent ; nec
omnes Salmones maculis puniceis qui efle folent, femper funt maculofi, Willughb.
p. i$p & tpo. fohnfonius putat a mari adventantes in flumina maculis carere»
quas pollca mora in aquis dulcibus contrahanr. Conf. Dn. DesUndes recuetl de dif-
ferens tr.utes de phjftque p. igtf. qui obfcrvaffc dltit ; „ un petit corps rouge dani
,,1'eflomac des piufieurs Saumons, afTez femblable a une grappe dcgrofeille, qui ce-
,,doit facilement fous lcs doigts,, exinde colorem rubrum affecflare Salmones ait, fi
integ/t coquantur , in pitrtes vero fec.itos rubro colore carere ; boc tamen fallit, ita-
que rubor a ccrpufculo illo rubro in Stomacho derivari nequit ; forte corpufculum
illud rubrum , digitis facilc friabilc, extravafata, & ex violento quo pifcis captus
agitatur corporis motu, vel percuffus & necatus, in cruorem redafla portio fanoui-
nea fuit. Rondeletius maculas rubras vel flavas ex fenio contrahi exiflimat. Gesne-
rus flavicantes & nigricantcs rubris maculis, <3(l)WClV§foi)V(tl , fiacjjtffojjren , ©olbs
fcf)fC!t, ab albis macuhs 2j0(l;fcbrci1 in eo diffcrre comperuit, quod rllis roflrum fit
acutius, & veluti in fronte macula nigra, albx minores fint, & carne minus flave-
fcente. Willughb. vult, carnem Sahnonis, priusquam coquatur, albicare, coclam
vel falitam rubefcere ; led experientia culinaris fa:pius contrarium docet. Rondeletius
funpliciter Salmonis carncm rubram efle ait. Alii mares dicunt rubris maculis carne-
quc, alii fceminas pra: maribus gaudcre ; fed remittimus hic omnia ad pleniorein
Truttarum hifloriam. Intcrim fohnfonus cautelam proponit : „ fn Salmonum &
„Truttarum fpeciebus diftinguendis nimium ne crede colori; nam is pro tempeflatc
„anni, aut aquarum diverfitate, mirum in modum variat. Compertum efi mihi,

„Salmones ex Oceano occidentali reduces colore lucido effe & fubcarrulco, nec

,, ullis omnino maculis varios. At vero, qui ex occam orientali Tefim&c Sipalam flu-
„vios afcendunt, maculofos effe, Utrique tamen in fluviis & aquis dulcibus
,,diutius commorantes decolores riunt, macilenti evadunt (forte tttm temporis ubi o-v*
»in fluminibus deponunt) & pediculis infeflantur. Quin partus tempore cxterius
,,rubere plertimque folent , albere intus. „ Addit R.tjus: diuturniore in fluviis mora
Salmones emaciari, plerique hiflori.c pifcium Scriptores confentiunt. Unde Rondele-
tium erraffc judicamus, quod Sahnones fimpliciter pinguefcentes in fluviis dixerit,
rion habito refpeclu ad intervallum temporis, quo ova deponunt ; nam hoc certum
eft, nullum pifcem vel guflu valere tempore ovifluvio, quin vel fpatio quatuorheb-
domadum opus habear, pro rcconcilianda corpulentia fui, & guflus dulcedine da«
pium fuarum.

2. Trutt a dentata ; toto corpore, ventre extremo excepto , crebris ac
diveriis charafteribus ac lituris cinnabarinis fuJcisque vario, nian-
dibulx inferioris extremitate infigniter haniata & in fuperiorem
intrante b) dentium loco maxillis ipiis obtufe ferratis, Tab. V.f.z
SaMovelle/ @ansftfc&, 3ft«ntoncfe, Snfancfe, SMntocficv. H*c7,

C r-w»

Trutta

i8 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

TRUTTA

Trutta Salmonata anno 1661. d. 14. Jan. in Motlavia intra Civita-
tem Gedaneniem prope hortum noftrum, ad locum qui SSvabnncf
vocatur, fiib glacie capta 42 libras pendens, longitudine 42 pol-
lices fuperans. Hujus figuram, licet non ex omni parte abfolu-
tam, videfis inter tabulas Gothwaldianas, nondum editas. Similis
ei\ Salmoni, maculis charafterifticis picto, fed maxillis arquali-
bus c) Marflli Op. Dan. Tom. IV. Tab. 27.

b) H.iben.us Fconismum vivis cnloribus & ad naturalem pifcis magniturlinem a Sam.
Nicdenth.i/io faclum, cujus infcriptio ; Anno i66l- d. 14. Januar. i jff biefer £flcf;3*

fal;r aU;ir in £hin(.$is5 in ber Sftotfau untevmgife bci; ber ijJrabancf gefongen nwr»
ben , unb l)at flercogeu 42 SjJfunb. P.ing. S. N.

t) Ronieletius: maxillam inferiorcm Salmoni furfum recurvam vel unciatam effe, fed
in fcemina magis ; idem affirmat Bellonius. Pifcatores britanni in mare tantum cur-
vaii ajunt, in fcemina perparum ; & Gesnerus a Johnfono acceptum habet, in mare
tantum Salmoni mandibulam inferiorern in uncum curvari, qua: continuo ad fupeno-
rem appulfu foramen in en fibi excavat , imo roflrum extremum interdum penitus
pcrforat ; conf. WiUnghb. p. spo. Nos cum Johnfono fcntimus, & Marfils Salmo-
nem vanum foeminam effe judicamus, nollrum marem.

3. Trutta dentata, lincis lateralibus punclatis furfum recurvis; roftro

recurvo. Umbla prior, Rondelet: capite liveicente, branchiarum
operculis argenteis. Salmo Lemani lacus Willughb. p. ]j)j. Tab.
N.i.j. 1. (rigura non convenit cum defcriptione) Trutta Lemani
lacus Gesneri. Salmo lineis lateralibus iurfum recurvis, cauda
bifurca, Artedi.

4. Trutta dentata, ventre rubicundo, maxillse inferioris extremo in-

curvo, dorfo ex cacruleo nigricante ; in infignem magnitudinem
excreicens d). Umbla altera Rondel. Gcsn. Umbia Chevalier
lacus Lemani ; Willughb. p. ioj. Tab. N 1. f. 2. Marfillius tres
obiervavit Umblas Op. Dan. p. 82. Tab. 2g. 29.

$,) Nclla Misnia,, ed intorno a Tellau nell' Albi li maggiori Salmoni afcendono da 24
a 36 librc ; nell'Elvctia preifo Zug alle volte fe ne pigliano di 40 libre ; Nie. Serpe-
tro il merc: detie marav. delia natttra p. $6}. conf. Sttetjjn, DbtV > (Evtj&tb. XIV.
gilltf;. Cap. I.

5. Trutta dentata, lureribus, ventre & pinnis maculis 'flavicantibus

pidtis; dorfo nigricante ; Salvelin Germ. Salmo pedalis, maxilla
lliperiore longiore, Art.

6. Trutta dentata, dorio e viridi olivaceo, maculis albicantibus fubob-

lcuris, pinnis pronis rubefcentibus. Umbla minor Aldrov. Gesn.

Torgoch

FASCICULUS NONUS 19

TRUTTA

Torgoch Wallis; Reutele Germanis mt Roetele; Willughb. p. /j?*f.
Tab) N. 7. (Pinnam alteram figura non habet, nec maculas albi-
cantes, apud Gedanenles & maculis ruberrimis) Mollitz Dan-
tifci. Salmo vix pedalis, pinnis ventris rubris, maxilla inferiore
paulo longiore, Artedi. Me judice, hxc Trutta guflu & carne
valet pra' reliquis dentatis.

7. Trutta dentata, roflro caerulcfcente & prominente, dorfo cineritio,
guttulis nigris vario, lateribus & ventre argenteis, cranio pellu-
cido. Salmo pede minor, quinque dentium ordinibus in palato
e) Artedi. CarpioBenacinus, P.fovii. Carpio Iacus Benaci, Bel-
lon. The Gilt charre, Willughb. p. 1$*]. Tab. N.j. Carpione Sal-
viani fol. $9- mihi vidctur varietas prxcedentis ; dicitur Carptt
piicis pretioiiflimus in Italia ; unde Itali :

Che beve malvalia & mangia Carpion
In capo d\in va in prigion.

e) Plures Truttae habent 5 dentium ordines in palato.

8- Trittta dentata, dorfo & capitc dilutc ex viridi cmilefcentibus ;
maculis nigris undique & in pinna adipoia afperfi. Verius extrc-
mitatem caudse macularum ordo transverfns ; cauda forcipata.
Trutta Salmonata Gallorum. Trutta lacuflris Gesn. Aldrov. A
Salmon Trutt Willughb. p. tyg. Tab. N. i.f.j. Salmo cauda
bifurca , maculis folum nigris , fulco longitudinali in ventre,
Artedi.
9 Trutta dentata, vel nigris maculis parvis, vel nigris & rubris aiperfa,
ventre argenteo. Si maculas nigras habet, Forina, Forio, <S0ue,
geucilc, Gedan. Si nigris & rubris confperla, ttvpSvths, quaii igni-
tus, vel ardens, ©olDfouC/ Gedanenfibus 8adj$fbie, Tab. V. f. $.T*b.v
3m flleign. i£rty<Bebiir$e fmD Dic 9Ba(Dfpl'en fdwavlj, Soic&fomi £3!
gclbc, Saa>3fof)Ucn gm Qtiblicl) all. I cap. 2. Salmo maxilla inferiore
paulo longiore, maculis rubris, Artedi. Trutta fluviatilis Gesn.
Rond. Betlon. & aliorum ; aTrout Willuqhb. p. /#p. Tab.N.4. f-3>
Trutta Marfilli Op. Dan. Tom. IV. Tab. 26. Innurnerc intra &
extra Gedanum quotannis mactantur.

10. Trutta dentata, ore valde fiflb, dentibus innumeris in utraque
maxilla ; inferiore longiore ; Iquamis mediocribus, fulcisque ;
ventre per integram longitudinem albo, cauda furcata ; iride ru-
bente. Saurus ex cinereo nigricans ; the SeaSparrow-Hawk, Ca-
tesbeji p. 2. f)

C 2 Sau-

20 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

TRUTTA

f) Saurus maximus non maculatus, the Se.i Galliwerp, or SetnnTh Sloani p.sfa. Tsb.
sn. f. i. unicam pinnam habet in medio dorfi ; forte akeram cutaceam non obferva-
vit Illttftr. atttor.

II. Trutta dentata, dorfo obfcure cineritio, ventre argenteo, fqua-
mis defluentibus, cauda bifurcata ; odore pifculento ferino. Eper-
lanus, Rondel. & aliorum. Epelanus Bellon. Spirinchus Scbone-
veldi. ©ttmffifd), ©tint, ©meltej ad palmos duos excrefcens.
Osmerus radiis pinnat ani feptendecim, Artedi. De illo Scbonev.
Os habet dentatum , ut & linguara — Pinnas in medio dorfo
unam , fibris conflantem oclo aut novem ; alteram Truttarum
aut Alhuhe nobilis iuftar, adipofam vel pinguem. Febres facile
eoncitat immodice utentibus: Elixa cum aceto, cui infricatus
raphanus, comefta & ex butyro frixa melior; plerumque lale
conlperfus & doliis exceptus exportatur Hamburgo.

f. 2.3
4

§. XII.

12.

Trutta edentula, tota argentea, femidiaphana, plerumque trium
raro quinque unciarum; recens ingrati odoris ; elixacibuspaupe-
rum, quam tamen & divites, jufculo ex aceto & butyro fcrvefaclo,
aliquando appetunt ; pifciculus cum offibus & viiceribus confu-
mendus, qua praerogativa nemo pifcium eduliumgaudet. Stincus
vulgo; Brujfls: 0fint. Albula minima Gesn. varietates videntur:

Tab. Albula csrulea Gesu. & Bezola, Rondelet. Tab. IV. f. 2.3.4.

™\ an Coregonus edentulus, maxilla inferiore longiore, Artedi?

kuxty <Stinte, Dvotjenllinte. Scbonev. p. 7/.

13. Trutta edentula, dorfb ex viridi-carruleo & argenteo refplendente,
lateribus carinatis, poft lineam tota argentea, ventre cultellato.

Tab. Albuia Gedah. $3reite €f#e, Pomerani*. Tab.VI.fi.; an Ferrae

vi. iacus Lemani deicripto Genevar iimilis, Rondelet? Willughb. p.

E i- ig y. an Aibula nobiiis Scbonev.? ut putat Raj>/s, Willugbb. ib.

Curimatae Bralilienfium Marcgravii limilis. Coregonus maxilla

fuperiore longiore plana, pinna dorfi ofliculorum quatuorde-

cim ; Artedi.

14. Trutta edentula, maxilla fuperiore rotundata, inferiorcm fupe-
rante. Oxyrinchus, Hautin & Outin, Flandns; Rondeletii, Gesn.
Aldrov. Willughb. p. t%y. Tab. N. 1. f.j. Coregonus maxilla fu-
periore longiore, conica; Artedi. g)

*) Pingitur dorfo tripterygio; fic & apud dl&rcxianclum pinnis tribus inaequalibus
Ipatiis a fe in vicem dillantibus. Sed ad hsc Willngblej. „ /n HoIIandia frequens una

,jcum

FASCICULUS NONUS. 21

TRUTTA

,,cum afello vcnit; hinc forte occafio errandi in numero pinnarum dorfi ; Rondcletlus
„enim eumque fecuti reliqui Ichtyographi tres dorfo pinnas pcrperam attribuunt,, &
paulo fupra : ,,Inter fummum roflrum & pinnae dorfolis anterioris initium intcrerat
„digitorum 6i > hinc ad initium pinnae pollerioris feu cartiUginea digiti erant 4I. „
Ergo ad Truttas referendus efl pifcis, qnem in fufpenfo rcliquimus Mijfu /V. § IX.
f. n. Scd quare Willitghbejas vel Rajus, Rondeletium culpantes non meliorem figu-
ram dcderunt , cum melius defcripfcrunt pifcem , quem in manibus habuerunt?
Jielton. Pifculum , quem Romani Argrntinam vocant, a Gallis H.iutin appellari fcri-
bit ; ut notavit .4rtedus Iehth. IV. Argentina ; hancque in Sphyrarnam vertit ; fed
quanta fit confufio de Sphyrxnx fccunda fpecie, vid. Gesnerum.

15. Trutta edentnla, labiis, pro dentibus, limae ad inftar exafpcratis,
veritre plano, dorfo repando & in acumen contrac/to, fquamis
vix tcnacibus. <£\d)e, 2fcfdji\ $i$fd), Aitch Marfilli. Umbra
fluviatilis Wattoni, Rond. Bell. Lavaretus, Themero, & Thymara,
Bellon. Thymus Salviani f jo. Thymallus, Aldrov. Thymalus
Gesn. Gryling, Omer, umber Anglis, Willugbb. p. itfy. Tab. N.g.
Sfcfje Gedau. gratiffimus piicis & ialubris. Tab. IV.f.j. Corego- Tab.
nus maxilla (itperiore longiore, pinna doril viginti trium officulo- ,v - f 5-
rum, Artedi. 2ffct) ift em 9u'in*C5vaf ; ©alm i(l ein $m. Gesn.

16. Trtttta edentnla, argentea tota, fquamis tenuibus; inferiori man-
dibula refima. Marena, Murenechc Scbonevcldi. S&Jacene noffias
Tab. VLf.z. melius Moryna; albula Silefiaca lacuftris forte piicis Tab.
in Bavaria Su-ncfcn nuncupntus. 2WfJJcr Vleueftc ^cvfen, 1. Clj.vi.f.2.
p. Jg. Pifcls delicatus, vel fale vel fumo cocfrus, cujus incrcdi-
bilis mukitudo in lacubus CafTubiae ; Sub glacie capitur, mortem
illico fubiens, liberi aeris impatientiffimus.

17. Trutta edentula, inferiori labio lunato, membranofo, ad latera
oris utrinque in cirrizm deiinente ; pinna cutanea prope caudam,
fpina corniculata fulta; capite ad taclum hifpido, colore dilute
croceo maculofus. Guacari Marcgr. Willughb. p. 277.

§. XIIL

DIPTERORUM , pinnis dorfalibus radiatis, plus minus aculeatis,
hactenus VII. genera oflendimus, quorum

I. MULLUS. Inter cataphrados & Coriftiones , five pifces galeatos,
(MiffuIV.) cuculos quidem, corvos, hirundines, milvos, Lyras^
Luccrnas autorum habuimus, quos Artedus TRIGLARUM no-
mine inveftivit, nullos tamen Mullos; cum Mullus potir/s & ve-
teribus Tei-yAn & recentioribus Trigla audiat ; Italis Triglia; unde

C 3 &

aa PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

MULLUS

& Sahianus fimilitudinem Hirundinis, cuculi & mulli improbat,
& mullum neque cum cuculo neque cum hirundine ullam firrili-
tudinem habere teftatur. Sunt autem MULLI capite verius os
vaide declivi , ad latera compreflb, toto glabro , non aculeato !
(prout iiint cataphracli & Coriftiones), maxillis ad limaE initar
aiperis, dorlb non euitellato, fed plano & lato ; vel flavi, quoad
iiint vivi, desquamati vero tincri minio ; vel toti fanguinei, poft
mortem aurei iive flavi ; vel rubri, maculis nigris, vel argentei
maculis cyaneis, fqunmis denfe compadtis, fed facile deciduis ;
vel pyramidales vel ventricoii ; pinnis duabus dorfualibus , toti-
dem lateralibus & ventralibus, una poft anum. Pyramidales iiint
barbati, ventricoii imberbes ; ubique fere gentibus in Europa
iiimmi honoris.

i. Mullus barbatus, cirris duobus fub mento , in cavitate fub infcriore
mandibula, fi reducli, latitantibus 5 colore flavicante : defqua-
matus rubrica tinctus ; pinnis dorialibus albis, purpura maculatis ;
in fummo palato oflicula habens duo, denticellis afpera. Mullus
antiquorum. Mullus barbatus Galetti, P/inii, jfavii, Rotid. Gesn.
Aldrov. T$yKn Grtecis. Mullus Bellouii. Barboni, Venetis,Trig\a
reiiquis Italis. Wiilttgbb. p. 2$f. Tab. S. 7. _/. 2. Trigla capite
glabro a), cirris geminis in maxilla inferiore, Artedi. Mullus
maris balthici palmi longitudinem raro fuperat, lineis & maculis
aureis purpureisquc piclus. ^ctermannccfeii ; ©c-IDccfen. Schoneveldi.

a) Ad diflincYionem Cuculorum , corvorum , Lyrarum &c. quos pariter ac mullos
vocavit Trtglas.

2. Mullus barbatus , pinnis dorfalibus colore flavo & miniato picTis ;

oculorum iride miniata ; iuper fquamis craflioribus quatcr linea-
tus. Mullus major Willugbbeji p. 2$f. Tab. S. j.f 1. & Salviani
fol.jtf. Surmullet Gallisfk Cormtbiens : Mullus hiipanicus major,
Aldrov- ©rotjci' 3\0tbavt/ Germ. Greater Redbeard, True Pullet,
Anglis. Trigla, capite glabro, lineis utrinque quatuor luteis lon-
gitudinalibus parallelis, Artedi.

3. Mullus barbatus, totus Janguineus, poft mortcm in aureum vel

flavum mutans ; ad latera utrinque maculis tribus ovalibus, nigris,
in ordine rectilineis ; iride & extremitate cauda; flavis. Pirame-
tara Pifonis p. 60. Marcgravii p. if6. Autrc poiflbn de Roche,
Rocbefort. & d u Tertre H. des Isles Antil. Smaller Redbeard ; Lefler
v , f : Mullet, Angl. Tab.'VI. f.f.

4. Mullus

FASCICULUS NONUS. 23

MULLUS

4. Mullus imberbis, per totum corpus rubore perfufus, fine maculis j

anteriori pinna dorfali circa ccntrum gravitatis fita , fex infirucla
aculeis; pofieriori, inter decem radios, primo fpinofo , reliquis
flexibiiibus. Mullus imberbis, Re de Triglia, Melitens. Wil-
lugbb. p. 2$6. b) Rex Mullorum, Ejusd. Triglia capite glabro,
tota rubra , cirris carens , Artedi.

b) lii : Cum pifcatores Mullorum Regem appellaverint, plurimisquc accidentibus cutn
mullis conveniat, ut defcriptiones utriusque conferenti patebit, rcclius, me judice,
idnllus imbertis dicetur , c/u.itn ts , quem Rondeltttns fub eo titulo exhibet , cuculis
congener, nec quicquam lerc, prxter colorem , cuni mullis commune obtinens.

5. Mullus imberbis, ex argenteis thalalTmisque in nigrum colorem ver-

gentibus maculis amplis, quafi ephippiatis, variegatus; cyanea
linea ad dorfum, dorlb ex cxruleo aureo. Piicis anonymus Marc-
gravii p. ifj. Pinnx omnes ad infiar foliorum papaveris tenues.
An, MECONITES dicendus? c)

c) Mwuvtfyis AiSoc P/in. Lib. XXVH. c. X. gcmma efl papavera exprimens; fiyy.aw
etiam dicitur folliculus, five -uefica polypi , in qua continetur ejus atramervtum ; &
fir,KCi)vri .■iriftoteli funt pifces quidem ^regales; fic non inepte pifcis a pinnis tenuibus
meconites vocandus.

§. XIV.

II. CESTREUS

Ksrfsvs Mugil a Gaza vertitur 3 & per excellentiam ita audit mu-
gilum primus ; Arifioteli autem xs<rev\ genus mugilum eft, non
ipecies. Alter xscpaAoc, capito Romanis, & Bachus & Lcuchis-
cus P. ^ovim cap. X. pag. 40; tertius ^A^v, Labco; quartus :
(uu£a)v, fiv(ov) Muco. Squamis veftitur Cefireus ad itares usque
innafcentibus, oreque eit parvo, rotundiusculo atque edentulo,
non nifi aqua limofa, pulicibus aliisque vermibus tenerisque pian-
tis vefcens; unde proverbium : xt^etvc vrirsvti, Ceflreus jejnnat ;
pinnas totidem habet, quot mullus.

j. CeftrcuSy dorfo repando & fordide viridi, ventre albo, capite latiore
reliquorum capitibus, oculis mucagine tam crafla infedtis, ut pal-
pebram dixeris ; lineis lateralibus nigris. Cephalus Rondeict. Ce-
phalus feu mugil, Bellon. Gesn.; a Mullet, Anglis. Mullet, Gallis.
Willughb. p. 274. Tab. R. 4. /. 4. Mugilum Salviani quarta ipe-
cies. Mugil Artedi.

2. Gfire-

24 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

CESTREUS

2. Ceftreus, capite acutiorc, lineis brevioribus. Ceflreus Rondel Gesn.

unde a primo differat vid. Rondel. p. 263. Cum WiUugbbejo &
Artedo eundem dicimus ambos.

3. Ceftreus argenteus, grifeis lineis intertextis ; oculis ellypticis; pinnis

albicantibus, prima dorfuali maxirna. Mugil americanus; PaPior
Belgis ; Harder Marcgravii. Willughb. p. 276. Tab. R. 4. f. 1;
Ait Marcgravius, piicem carere branchiis, fed vide reiponiionem
Raji apud WtUughb. p. 276.

4. Ceftreus circa labia & branchiarum opercula rubefcens. Bachus

Dorionis; Muco, Myxon, Mugil, Rondel.Gesn. Willughb.p.276.
Chelon, Muxo autorum, Artedi. Tertia mugilum ipecies Sal-
viani. yji\wv i. e. Lsbeo, mugilum fpecies prima Salviani fol. 7f.b.
PluresSalvianusrecenfetfpecies; ledconcludit: omnes ab antiquis
conititutas mugilum fpecies nobis cognitas non efle, Jol.j6.b. a)

a) Nota : quod mugil niger Ronicletii non fit mugil, fed Glaucus.

5. Ceftrcus , verruca in mento b) ; altera pinna dorfali longn c) 23 aut
24 radiorumj capite infigniter fquamofo d), maxiiia iuperiore
longiore ; tribus foraminibus in inferiori extrema. Umbra Ron-
delctii p. 132 , Gesneri; Chromis Rellonii, Wtllughb. p. 2(/g. Sciae-
nae) maxilla fuperiorelongiore, cirrofa in inferiore , Artedi.

y\ Willttghb. barbulam exiguam i digiti longam vocat. Sed verruca:, quam vocat
Ronieltt. magis fimilis efl , quam barbse. -

c*) Arteius Gen. XXIX. dicit pinnam in dorfo unicam, fed bifidae firr.ilem. Roniel. &
Wili*gbb. dseas contiguas pinnas.

rj) In umbra fquamas capitis multsc & parvae ; ore eft cdentulo, Rondel.

f\ Sciscna, a colore nigrefcente 2x.i(Xira dicitur ; Nollem a folo colore genus for-
mare, quod forct nimis amplum, cum multi pifces Scixnse fint, i. e. nigrefcentes
vel admodum nigricantes. Difputant autores de umbra, tsmbrina & Coracino ,• de
Umbrina & Coracino Salviani vide PERCAM II. Umbram Ronielttii Cefireum e(Te
adinvenimus, quod caput valde fquamofum osque edentulum habet. Umbnnam
Salviani Willaghbejns & Rajas colore Tincam referre, & figura ad percam propius
accedere judicarunt, Willxghb. p. 300. Et quidni Tinca effet Scixna, ob colorem,
quo gaudet, umbratilem & nigrefcentem. Verum Arteias P. II. p. 79. Tincam,
quafi tinclam , quod pifcis niger fit (Anjon.) inter rcjicienda fubfiaiuiya latina, au-
toribus prifcif probatis ignota , recenfet.

§. XV.

FASCICULUS NONUS. 25

§. XV.
III. TABRAX.

De nomine veteri groeco vid. Gesnerum, Salvianumtfc. LUPUS
Latinis & omnibus nutoribus ichthyographis : Rondel. Bellon.
Sti/v. Gesn. Aldvov. P. jovio. Rroncini, venet. Spiegola Rome.
a Baffe Angl. Romx adeo notus , ut teftante Plinio Lib. IX. caj>.
XVII. primus poft Acipenferem pilcis audierit nobiliffimus a) &
tamcn Platina Romanorum Laccinm pro Lupo habet ; alii Sphy-
rsenam, rurfus alii venetorum Valoro. Pinnas habet tot, quotCe-
ftreus &Mullus ; lquamas ferratas ; os magnum plurimistenuiffimis-
que denticulis, multiplici ordine munitum.b) Pilcis voraciffimus.

.) Non crnfundeudus cum Lupo marino Schoneveldi , five Anarhicha Gtsneri vel
LATARGO (Mtjf. lr. §. /'///.) ; rfec cum Lucio, qui perperam SchoiaHins LUPUS,
ut & P. Jovius exclamaverit : ,, l'er Dcos nnmortalcs, qua:nam infania fuerit, I.ttpos
„tantopere ab oronibus autcribus conunendatos, dicere eo^dem effe , qui vulgo Lucii
„vocitentur, quum Lucii plebeja potius inter obfonia cenfeantur , quam Roms nobi-
„ lium ufurpentur menfis &c. ,,

b) Etiamfi Rondeletnts os hians magnumy?»? dcntiiits dixerit ; vid. §. l. fitpia not. rf.

1. Labrax, five Lupus, dorfo cacruleo ex albo, ventre candido: Alter

nigris maculis varius, alter linc maculis, lanius iive lanatus a can-
dore mollitiaque carnis c); non ipecie ied xtate differentes; pri-
ma pinna dorlali brevi, novem aculeis ipinofa, pofteriori longiore
& flcxili unico aculeo fuffentata ; poft anum ternis aculeis innixa.
Ad libras viginti Lupum Cxcrcvifle vidit Saivianus fol. 103. Perca
d) radiis pinnx dor/alis fecunda: tredecim, ani quatuordecim Ar-
tedi. Lupus Willugbb. p. zyi. Tab. R. 1.

c) Autore Vlinie Lii. IX. c. XVII.

cT) Sed quid fi Salvi.tnus audierit , LUPUM dici PERCAM ; noc e6 tralii pofie infra
patebit , ubi de Perca.

2. Labrax, pinnis dorfalibus arqualibus, tres digitos longis; anteriori

firmis fpinis iiirtentata, in rimam rcponibili; pofteriore fimplici;
iquamis argentcis aureo colori admixtis ; craffus plus uno pede ;
ore fex digitos longo femilunari, extendendo pro circum ferentia
tredecim digitorum ; pinnis aurei coloris fufco admixti, linea lon-
gitudinali craffa , nigra. Camuri Brafil. LufitanisRobalo, Marc-
gravii p. 160. Dicit autor : pifcis duos pedes longus, Lupo noftro
figura corporis fimilis, atque etiam ore. Figuram non dedit.

D §. XVI.

26 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

§. XVI.

IV. SPHYR^NA

A a(p6(?<x, teligenere, vel pa!o, flimulo aut ftylo ; corporc eft
fpiiTo , ied caftigato , capite producto ; roftro cuneato ; ore re-
iciflb ; fuperiore mandibula obtufa & breviore, cui tamen inferior,
fi os clauditur, ad amuflim committitur; dentibus acutiflimis, uno
in oris hiatu omnium longiilimo ; clauib ore in foramen mem-
branaceac partis extimx roftri intrans, ita ut extriniecus paululum
emineat ; oculis refpeclu capitis magnis. Duabus pinnis dorfali-
busa); priorein mcdio dorfo, pofteriore verius caudam ; linea
longitudinali duriusculis fquamis mira arte contexta ; dorib fubci-
nereo, yentre candido.

a) vid. §»h.L3T. circafinem de pinnis dorfalibus in figuris, quas dcdcrunt Salviantts
& WillitghbeiHs j liujus figura refpondet defcr/ptioni Sakoiani.

i. Splrp\ena, oreflavo; iride argentea fufcis purpureisque nebulis fuf-
fuia. Sphyrxna {'. Sudis Sahiani foi yo. piicis modo defcriptus.
Sphyraenae prima ipecies, Randel. Gesn. Sphyrama iive Sudis Al-
drovandi ; Lucius marinus Livorni ; Wilhigbb. p. 2jj. Tab. R. z.
Lucio marino, reliquis Italis. The fea Pike, Spittfifh, Angl.
Sudis, iive palus acuminatus, Flinii. Sphyrama Artedi, in Append.

2. Spbyrcena, fquamis arqualibus ; in inferiori mandibula ad angulum
utrinque quatuor, in exitu unico, in fuperiore quatuor dentibus
munitus, omnibus acutifiimis. Oculis nigris, iridealba; pinnis
in dorib brevibus triangularibus. Umbla minor, marina, maxillis
longioribus ; Barracuda Catesbeji Tom. II. p. i. Sloane Itin. Jam.
p. 2$j. Tab. 247. f.j. Raj. Syn. p. ijtf. La Becune de Rocbef; &
du Tertre; de Fre/ier; de Labat. Paricotas Flfpanis; pinnis
feptem.

§. XVII.

V. GOBIO

Cobio Piin. K»j9<oV, gracis. Goo venetis. Govion de mer. Gallis.
Pifcis eft marinus; cum fluviatilium gobionum nulla apud veteres
grsecos habccur mentio , neque veteribuj latinis cogniti fuerunt
gobiones in fluminibus nati a). Piicis dipterygio dorJb; pinnis
duabus lateralibus; duabus quidem in veutre, Jed itaiibi conjun-
dis, ut in unicam confiatas videantur, & iingularis potius, quam
geinina pinna appareat b) ; unica pone anum ; cauda rotundata.
Ore denticulato ; capite craflb, cervice lata.

a) Cum

FASCICULUS NONUS. 27

GOBIO

a) Cum nonnulli, inquit Sal-uianus fol. si^. pifcem noflrum fluviatilium Gcbionum
fpeciem faciant, ceu fuum adinventum proferant, eisque faciie condonari pctelt; fi
vero veterum qwque tcllimonio id comprobari contendant, haud illis afTentiendum ;
& Rovit letius : Gobionum multac funt dirTcrentia? , quo circa nihil mirum, (i diverll
autnres diverfa de his fcripfcrint, & rerum ipfarum diflinftjn difficilior inde fa<fla fue-
rit — . prinius veterum latinorum Aufonius cll , qui Gobionem fluvialilem nomi-
navit :

Tn quoque flumineas inter mcmorande cohortes
Gabio, non major geminis finc pollice palmis &c.
Undeefl, quod fnn&ulns dic.itur Gobius fluviatiiis , quem Arte&us in Cvprinum
•vertit maculofum, maxilla fuperiore longiore, cirris duobus ad os ; & Gobius afper
Gesneri, qui Ron&eletio cfl afper piiuculus, ipfi auclit perca , Gcbiumque cjpitatum
fiuviatilemyW/Cotturn ; H >c nomen denvans aXCT/»?, quod caput Hefychio fignificat.

b) Ha:c pinna in unum coalira Gobionum nota aharafteri/iiea efl ; cujus etiam duo
exteriores radii membrana connetfluntur, adeo, ut|cum cxtenditur, infundibuli for-
mam quadantenus imitetur; qua pinua rupibus adharrere dicuntur Gobioncs WiUi-ihb.

f>. 30(f.

1. Gobio, branchiarum operculis & vcntre flavicantibus, corporefufco

& albicante vel flavicante ; iiilco a c.ipite ad pinnam primam ;
pinnis dorialibus, ani & caudae crruleis, maculis nigris, crebris;
fquamis parvis, aiperis; ore duplici denticulorum ordine. c lBap<
pcr, Gobius niger, nuQidt ,«<A«c, Kondclct. Rokfifh, Sea-Gudgeon,
Willugbb. p. 206. Tab. N 12. f. 1. Gobio marinus Sahiani c), Go-
bius ex nigricante varius, pinna dorii iecunda oificulorum qua-
tuordecim , Artedi.

c) !n iconifmo Salviani erronee tres pinnrs dorfales piclx apparent.

2. Gobio, colore corporis dilutiore ; anteriori pinna doriali linea Iutea

transveria notata ; foffula a capite minus profunda ; membrana in
ventris pinna humiliore ; videtur varictns pnecedentis. Gobius
fecundus, paganellus venetorum; Gobius marinus maximus flave-
fcens, Rondel. Willughb. p. 207. Gobius linea Iutea transveria in
fummo pinnae dorialis primae, Artedi. KvGtde %Aaed$.

3. Gobio, radiis in anteriore dorix pinna fupra membranas conne&en-

tes altius aiTurgentibus , fetarum ad inftar; iride oculorum argen-
tea , pinna vcntrali tota cserulea , reliquis in fummitate tantum
cyaneis. Jozo Salviani, an albus Ron deletii ? Willughb. p. 207.
Gobius pinnis longioribus, anPaganello? Idem Tab. N. 12. f 4.
Gobius pinna ventrali carrulea, ofliculis pinnae dorialis fupra mem-
branam aflurgentibus, Artedi.

D 2 4. Gobio

28 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

GOBIO

4. Gobio vix ii" Iongus, in pinnis dorfo & lateribus transverfis fufcis

varius; corpore femidiaphano ; dorfo latiusculo, ventre propen-

dente ; oculis prominentibus altius pofitis ; pinnse funt Gobionum,

Tab. maxime illa ad ventrem. Jcones tradimus Tab. Vl.f.j. 4. Aphy-

Vi.f.3. cobites Aldrov. Rondcl. Mariio venet. & Pignaletti ; Willughb. p.

4- 207. Gobius Aphyca d) & Marfio di&us, Artedi.

d) Aphyx i. e. ovaQvtig , quafi non n.-it.x ; fwtfotpvfig , nimis pufillo corpore, vel
non omniiin crcfcentcs ; ,tr:fi. ctVCVjug xat ayovoi , quod non accrefcant, nec
procreent, fcd fponte nalcantur ex Ipjiria, unde nomen d(pfla)V ; ex qua ridicula
fuggellione veterum Aphya Mxnidum, Mullorum &c. enata:. Dolemus, fupera xllate
neghgcnter dcfcruille Apliyas vulgo dictas, pifciculos minutulos ad Carthulam Maria;
Paradifi ante ccllectos.

5. Gobio candidus, aliqunndo rubefcens, nigricantibus oculis ; in Li-

guftico littore ; qucm Rondel. Aphyam veram vocat ; a rubedine
Roffetti, ab albedine Bianchetti Genuens. Pefci nuovi, Rom<e, Eel-
lonii. Apud nos albeicunt.

§. XVIII.

VI. ASPERULUS. ASPREDO. QiaUl, 3m<h Blteueit.

Ex fquamis parvis , duris & elcvatis afper ; ventre sequaliter in
caudam gracnefcente ; capite macro, fuperae & ad latera prefTo ;
pinnis in dorib zqualis maguitudinis ; aculeatis; duabus branchia-
libus, totidem ventralibus, una poft anum.
I. Afperulus i dorib acuto, fquamis vel ciare fufcis & nigricantibus
areolis vel radiis iblaribus multum exuftae terrse iimilibus, iterum-
que nigris areolis notatis ; alvo albeicente ; ore mediocri dentata;
pinnis in doril acie furvis , & ubi extenfk , peliucentibus. Pifcis
Danubianus Aldrovandi L.j. c. 2g. Afper pifciculus I. Marfilli
Op. Dan. Tom. IV. p. 27. Tab.IX.fig.j. Zingel Gcrm. diveriiis ab
aipero Rondelet. Idern erit Afpredo $oan. Caji rar. anim. hift. (*)
fluvialis pifcis, toto corpore afper, pinnis fpinofiis ; in Britannia,
pnecipue in Hiero flufnine frequcns.

(*) Qui cjus rariora opufcula , quse primum Londini annis I 570 & 1 574 excufa,. non
viriit, confulat eadem a Dn. S. $etb. M. D. rccognita & Londini I 729 recufa p. 107.

§. XIX.

VII. TRICHIDION

Tpxlas, Tpx)s Arifloteli eft pifcis, qui offa habet pilis fimilia.
Tp-xfim, parvus Trichias, Athemeo. Licet captum iiiperent offa

pilis

FASCICULUS NONUS. 29

TRICHIDION

pilis fimilia, tamen nominamus Tricbidia pifces dorfo dipterygio
ex pinnis branchialibus, vel ex Iquamis pilofos.
1. Trichidion; corpore oblongo, ore acuminato, amplo, edentulo ;
mandibula fupera longiore ; iride aurea ; pinnis prsrter caudam
leptcm ; & inliiper fub qualibet pinna poftbranchiali iex pilis albis,
craffmfculis, tres digitos longis, retroriiim vergentibus, donatus;
fquamis argenteis, dorib fummo, capite pinnisque omnibus, ci-
nereis ; longitudinc pcdaiis. Piracoaba, Brafil. Marcgravii. Wil-
lugbb.p. 104. Tab. N. /3. f. 3.

§. XX.

Dipterorum plures dari, nobiscum convenimus quidem, quos tamen
vel a fuis autoribus perturbatos ad certum numeruin revocare vix ac ne
vix quidem fidem nobis habemus. Schemata quippe pariter ac hiftoria
adeo tallunt , ut nihil facilius iit, quam pro capienctis pifcibus, nosmet
iplbs in retia illabi. Interim tamen operam noftram hiftorix redintegrandae
cfefpondemus, ubi vel repetitis ledionibus alterutros piices feliciter irretitos
familiis iuis reftituere integrum nobis erit.

§. XXI.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

FASCICULUS DECIMUS.

PSEUDO-DIPTERUS; Pfcudodipteros dicimus pifces, qui vel antc
pinnam dorialem, caudx proximam, aculeis nulla membrana contentis
acantopteri a), vel prarter pinnam dorfiilem longam pinnulis five procedibus
uno vel duobus in capite criftati iiint b).

a) Sic Rendeietim & Willughbejns de Claueo ; Pinnas in rlorfo nefcio an clu.is eum
liabere dicam, an unam : quippe quod anrerior nil aliud tffe videtur, quam fpinarum
ordo — aculei hi rigidi funr, acuti, vix quartam digiti partem alti.

b) Nemo non novit, pifces per ir/inchias fpirantes habere caput immediate rum fpina
dorfi conjunftum, & (tomachum gul.\: proximum; fic non inepte pfiuclodipteros dici-
mus, qui ante pinnam dorfjlem, qua; pierumque ab initio dorfi cxorta , ad caudam
usque continuatur, procefTus pinmformes e regione oculorum ve! in fronte fcrunt,
u t criflati videantur ; Pfeudodipterorum itaque duos novimus : GLAUCUM &
ELENNUM.

D 3 §. XXII.

3 o PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

§. XXII.

I. GLAUCUS ; aculeis pfcudodipterus.

rAat;>coc ; fervato grarco nomine cum omnibus autoribus ; qui
Amia Salviano; ante pinnam dorfalem aculeis acantopterus ; cor-
pore longo, vcntre comprelTo ; dorfo falcato plane cseruleo; ni-
tida cute, fquamis vixapparentibus, nifi cute exiiccata ; a bran-
chiis ad caudam linea curvata, protenfa; ventre candidiffimo; ore
mediocri, denticulato. Sea-Blewling, Angl.

1 . Glaucus aculeatus , aculeis feptem , omnibus caudam fpectantibus ;

duobus ad anum ; pinnis utrinque caudae proximis, decrefcenti-
bus radiis membrana contextis. Glaucus veterum, Jonfionii Al-
drov. Willughb. p. 296. Tab. S. /7. qui Amia Sahiani ; Leccia
Rom<z & Livorni. Trocla, JEltani. Scomber dorfo dipterygio a)
officulo ultimo pinnx lecundaf dorfalis praelongo b), Artedi.

a) Scombras tliximus pfeu&otripteros , polt pinnas duas dorfuales vcrfus caudam peni-
cillis vel pinnulis tertiam mentientes.

b) Quod non liquet ex figuris S.ttvi.ini & Willtighbeji.

2. Glaucus aculeatus, maculis in utroque latere fufcis, tribus aut qua-

tuor ; fpinis in dorfo feptem ; prima in antcriorem partem ver-
gcnte , ad dorfum fere depreffa , reliquis caudam fpeclantibus.
Glaucus primus, an fecundus? Rondeletii c), WilLughb. />. 2^7.
Tab. S- ij.f- 1- 2. Scombcr d) dorfb dipterygio, officulo fecundo
pinnae dorlalis fecundse altiffimo, Artedi.

c) Ronitletitts teflatur, qund primus qxinque duntaxat habeat fpinas in dorfo ad cau-
dam fpeclantes, fecunda autem Gbuci fpecies feptem ; & prxter ca, quod altera
nunquam ad magnitudinem prioris accedat , lineasque illa habcat in lateribus tortuo.
fas, nullasque macubs ; addit tcrtium Giaucam, linea longe magis flexuofa; primtim
appellat Glaucum Gmpliciter , fecundum y/KaXJTUOlOv 5 tertium Glaucum finuofum.
Quicquidfit, omnes tres varietates videntur nobis,

c\\ Glaucos vertere in Scomhros , pifcium tota facies vetat.

o. Glaucus aculeatus, dorfo ex cseruleo nigricante, lateribus canefcen-
tibus, ventre albiffimo; pinna dorlali ab initio & in exitu trian-
gulari, quam prxcedunt odo aculei triangulares, reponibiles.
Ceixupira, Marcgravii. Willughb. p. 29$. Tab. S. ig.f. ?.

4. Glaucus aculeatus, lineis nigris a branchiis ad caudam produ&is;
maxilla inferiore valde didufta , ut ore hiet ; feptem oclove acu-
leis in dorfo, afe difcretis, nullaque membrana connexis, quos
pinna parva fequitur. Mugil niger Rondel. p. 42J. Piicis rarus,

quem

FASCICULUS DECIMUS. 31

GLAUCUS

quem autor Pifis a Portio depingendum accepit, Willugbb. p. 2j<f.
Tab.R. 4 .f.j.e)

e) Nonnullis (inter Mugiles f. Ceflreos) Labeo dicitur, fed Labionem eCfe aliam Mu-
gilum fpeciem, vid. S.ilviantim ; nam Rondeleiio in:ognitus fuit pifcis.

Nota i Cuatacupa- Juba ; Pirapixangn ; Juurucapeba ; Piratiapia Marcgravn,
fi figuras confideres, in loco anterions pinnac dorfalis acantopteri apparcnt i. e. fpinis
difcretis; verum , fi ad defcriptiones autoris attenti fumus, nominati pifccs monopte-
rygii in oculos cadunt , i. e. unica pinna dorfali, cujus anterior medietas] fpinofa,
fpinis merribrana conjunctis. Quantum in nobis, nulli cur;c nulhs fumptibus peper-
cimus, quin exaclas figuras traderemus> qux nernini frivole imponant, prout nobis
imponunt multi libri & rari & cari.

5. Glaucus aculeatus, fafciatus ab initio pinnge dorfalis longar ad usque
caudae pinnam fafciis quatuor latis 5 vel aculeis vel pinnulis pin-
nam dorfalem antepofitis novem ; Lotsmanje qui dicitur Brunio
voy. aux Ind. orient. II. p-J2j. fi rede pi&us.

§. XXIII.

II. BLENNUS; Pinnulis Pfeudodipterus.

Plinio; BAswoc, Grtecisj apud Athenammi&A/i/i/oc; Caputhabetfatis
altum,iedcontraclum; oculos grandes in fitmmo capite; in ittpe-
riore partevelpinnulas, vel cutaceos procefTus utcriihtfus videatur,
pone quos pinna, ab ipfb capite ortum trahens lon^a ad caudam
usque dorfum percurnt ; undc PSEUDGDIPTERUS; pifcis eft
mucofus, magnitudinem Gobionis vix excedens, plurirnum adar-
quans; pinnis ventralibus anguitis. Potiori jure ko^cuuk , noev-
(PtxtvcL a.7to t)Jc Ho%v(py\r dicitur, quam quod Hippurus pifcis, nomine
generico Koryphxna audiat 5 reclius enim vocabulum denomina-
tionem fumit a pinna quar in vertice (noevQri, quar pars capitis in-
ter occiput tffynciput) velnti crifta erigitur, quam a pinna, quae
a veriice incipit (prout in Hippuro) & per totum dorfum ad cau-
dam usque extenditur. Blennus enim pinniceps cft , mit ciiu*m
$et>ei'i:Dpf.

1. Blennus pinniceps, coloris dilute cinerei, ducribusque olivaceis aut
fbrdide viridibus varius ; fupra utrumque oculum pinnula a) ;
dorlalis pinna in alto capite ortum trahens, primoque radio altis-
fimo, quinto macula nigra notato, cum reliquis quatuor decre-
fcens finum defcnbit, & parumper elevatus decurrit fere usque
ad pinnam caudse. Blennus Salviani, & fortafle etiam Biennus
vel Cxpola Bellon. Blennus Gesii. Aldrov. thc Butterrly-hTb,

WiU

32 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

BLENNUS

Willughb. p. 131. Tab. H. 3. f. 2. Septem aut oclo digitos longus ;
dentibus primoribus longis ; macuta nigra in pinna dorlali ocu-
lum imitatur, totaque pinna varia. Blennus fulco inter oculos,
macula magna in pinna dorfi , Artedi.

a) Pinnulas vc! proceffus cutaceos, quos Salvianus fupra oeulos defcripflt, in figura
oniifit ; nec iconifmum vcl Willughbejns vel Rajits Tali. H. j. correxerunt, cum tamen
ambobus pifcis , lingua vcrnacula Butterfiy -fifh , procul dubio cognitus fuerit.
Sed fortc Raj/ts pifcem non vidit, quod in Syvopfi f. 71. ». 13. de Blcnno Salviani
non llifi hsec verba facit ; fupra utrumque oculum in nonnullis pinnula ,' cum tanien
niox de Gattorugine locutus, cirros duos fupra oculos annotaverit.

2. Bknnus pinniceps, Capite admodum contraclo ; poftbranchialibus
pinnis. circinatis & crenatis j pinna poft auum, in medio ventris
'poiitum, prout & dorfalis, ultra branchias in capite exorta, pinnjc
caudse contiguac. In fummo capite pinnulis ferme continuis, &
quidem longitudinaliter litis, non, proutin figura apud Willugbbe-
jum, juxta fe pofitis ; &niii modicum fpatium inter has pinnulas &
longam dorlalem intercederet, unicam pinnam dorfrlem ab oculis
oriundam dixeris. Oculis cinereis ; Fafciis vel areolis caeruleis
umbratilibus , vel obfcure olivaceis, duplicatis, fupra & infra li-
ncas laterales, concurrentibus. Gattorugine Venetorum; Alau-
dis affinis , Rondelet. Exocaeto primo Betlonii fimilis, fi non idem ;
an pifcis gutturofus Gesneri ? Willugbb. p. 132. Tab. H. 2. f. 2.
. Meliorem figuram e Mufeo olim nofiro dedimus Tab. VII. f /.

v H " Blennius pinnuhs duabus ad oculos, pinna ani oificulorum viginti

L 1. trium, Artedi.

3. Blennus pinniceps; pinnavel isradiorum in fummo capite Galli cri-

ftam omnino referente ; perfecte pfeudodipterus pifcis b) coloris
iubrufi. Exocetus five Adonis Bellonii p. 224. Willugbb. p. 133.
Tab. H. 4. f. 1. Exocetus Artedi.

b) WiUnghb. ampliora verba non facit fequentibus : Exocietus criftatus Bellonii ; a fu-
perius proxime defcripto pifce (Gattorugine) vix alia in re difFert, quam pinna in
fummo capite, Galli criflam prorfusreferente. Scd hasc differentia niinime negljoenda,
quod capitalis elt.

4. Blennus pinniceps, crifta cutanea infigni & transverfa , circa margi-

nem rubra, quam pro lubitu erigit. Alauda criftata , Galerita
Rondel. Gesn. ; Angli Pulgronocks vocant Alaudas. Blennus crifta
capitis transverf a , cutanea, Artedi.

§. XXIV.

Tab

FASCICULUS UNDECIMUS. 33

§. XXIV.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

FASCICULUS UNDECIMUS.

MONOPTERUS,

pinna dorfali revera unica ; vel LONGA, qiix aut interrupta a)
aut iinuoia b) aut coaequata c), ab ortu ad exitum usque plus
minus capiti caudarque proxima ; vel BREVI, aut in medio dodi
pius miaus, aut caudse proxima longius a capite exiftente.

a) Pinna dorfjlis longa & interrupta incautis bipennit videtur, quorl in duas partes
divifa apparet ; cuni tamen non nifi unlta fit & continuata, in qua radii finguli a
prima flatim Ipina ad ultimum usque radium mollerh membranis, pinnam continuam

conllituenribus, conjunguntur. Pofl decimum & quartum aouleum PERCE pinnas
dorfalis non fufpicareris plures, cum antecedentibus & fubfequentibus radiis continuas,
fi incautus intercedens intervallum tranfilieris (T.ii. VII. f. 2. «. C f. ?. j3.1 in al- ^"
terani partem pinnas ofliculis inermibus; hinc duas pinnas dorfales peram habere pro-
nuntiares. Sed ccce, adfunr adhuc dti£ fpintiU (T.tb. f r II. f. $. a.b.), qua: latitant, e ', n
utramquepinnain apparentem horiz.ont.tli fitn interjaccntes. Spinulaaaculeodeeimo
& quarto, ope membrana;, prout rcliqua:, efl connexa, fed fpinula: b tam arcle in- "^-
cumbit, ut omnino unica videantur ambx, quarum ultima: apex b rurfus primo . i
fubfcqucnti radio molii conneclitur. Quodfi liae conflatac fpinulcc hnrizontales Icniter
& paululum in altum tollantur, illico integra pars pinna: dorfalis pollica, qure mollis
efl, una cum fpinulis erigitur i.vid. fguram). Non itaque opus habemus dillinclione
percarum in monoprtrygios & dipterygtos , quod omncs perc& funt monoptetjgii pifces.
Antequam autem fpinulas Iatitantes dctCKerimus, integrum nobis fuilTct, percas pinna
longa, fed interrupta, ad Pfcudodipteros referre ; fed modo fequamur ordinem natu-
ralem , qui percas ad Monoptcrygios pottulat ; placuit nihilominus tamen percas mox
pfeudodipteris fubjungere, & in genus primum Fafciculi Undecimi coiligere. Scias
autem velimus, Le!ror bencvoie , nos juxta modo diftam obfervationem non mono-
culos fuilfe, quippe perfpicacifllmus Gmetintts (cum quo de convenientia & diffimili-
tudine Percte, Luciepercs ac Cemtts in fuaviffimo , quod inter nos per multos
annos intercedit, commercio literario difleruimus) eandeni in clariore luce expofuic;
ineretur caufa, ut fnmmam ipfiits difqtti/itionis, quod multum & ad aliorum pifcium
hillorise transacliones confcrt, cum candido LECTORE communicemus , quod, ne
mibi prohibeat Vir docYiffimus, rogo ; ita enim Dominus Ob/ervator : In Lucio-
perca capitis forma inter catheto- & plageoplatcam ambigit, in Perca & Ccrnua
vere cathetoplatea cfl. 'MaxilU in Cernua multum, iu Lucioperca parum, in Perca

E nihil

34 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

nihil longitudine differunt. Luciopercac dentes ordinatim difpofiti, verfus interiora
eris incurvi, primoresque reliquis majores, in Perca & Cernua fine ordinc diltributi,
creberrimi , refti , minimi. In fingulis his fpeciebus palati ambitus denticulis pro
ratione magnitudinis fpeciei majoribus aut minoribus armatus ell. Officulorum eper-
cula tranchiartim conftituentium in Perca & Cernua idem numerus : nimirum oper-
cula in duo officula transverfim divifa funt, quorum poflerius tribus coalefcit , ante.
rius officulum in loco commifTura: cum poflerioribus in Cernua ferratum , in Ferca
xqtiabili margine terminatum efl i pofleriorum officulorum fuperius in Perca , medium
in Ccrnua paulatim in proceffum acutum abit ; Lucioperca; opercula duobus quoque
offibus prxcipuis conflant , anteriori circum circa dentato, ut & pofleriori, hocautem
non in tria fubdivifum, fed fuperliciali fultim fulco in duas quafi partes feclum effe
videtur, & quidem anteriorem triangulam , polticam arcuatam, primo mcmbrana;
brancbioflega: officulo forma fiinilem ; triangula pars angulo poflico aliquantum emi-
net, quo in loco tribus quatuorve denticellis breviffimis munita eft. Arcns ejfei
branihiarum finguli in Lucioperca una ferie tuberculorum in fuperficie oculis patente
ex centro radiatorum afperi funt ; in Perca officula compreffa, oblonga , e bafi lati-
uscula, paulatim in obtufum apicem definentia loco tuberculorum confpiciuntur,
interior prxterea arcus longis rigidis pilis hirfutus efl ; at in Cernua per omnes arcus
duplex feries ejusmodi officulorum obtinet, qualia in Perca fimplices fcries conllituunt.
Vorfum a capite in Lucio perca leviffime, in rcliquis notabiliter adfurgit, in itU
porro fecundum dorfi longitudinem a capite ad anteriorem usque pennam fulcus ple-
rumque excurrit, qui in Perca & Cernua nunquam obfervatur. In Luciopercs &
Perca duoe derfi fbnt /»/»»«, in Ccrnua unica. Hic tamen notabilis convenientia ob-
fervatur, dum r.tdii Jpinofi, quibus anterior bipenmum penna conllat, numero a:qui-
valent radiis fpinofis Cernuarum, qua: monopterygia: funt; hanc convenientiam auget
fpintila in bipennibus, utramque pennam horizontali fitu tnterjacens , qua: apice (uo
pofleriorem pinnam refpicit, & in bafi ope tenuis humilisque membrana: anteriori penna;
conncxa efl. Quodfi hujus apex caute in altum erigitur, tota poflerior pinna, aut
faltim anteriores ejus radii fimul eriguntur ; connexionem igitur fpinulx- cum pofle«
riori penna jam recenfita obfervatio, cum anteriori ocularis infpeclio demonltr.int ;
ergo utraque pinna ope hujus fpinulx conneflitnr ; ergo anterior & poflerior pinna
in Lucio perca & Perca pro unica fed interrupta haberi poflunt. pinn& ventralet
fingula: in fingulis tribus fpeciebus fex radiis componuntur, quorum extimus fimplex
& ric.idus, reliqui ramofi funt. Radit melles poflerioris dorfi pcnn& in Lucioperca
& Perca numero variant, plures tamcn funt in utraque fpecie, quam in Cernua; nec
pinnis tr.inchialittts & ani tattd&qiie numerus radiorum convenit. Squamx in fin-
gulis fpeciebus fatis fimiles. ln internis partiiits hafce differentias adnotavi : Nu-
merus loborum hepatis diverfus ; Lten in Lucioperca & Perca oblongus triangulus,
in Ccrnua rotundus, compreffus. Appendices pylori in Lucioperca fex, nec raro
feptem, in reliquis tres tantum. r^efiea aere.i in Lucioperca biceps, in Perca ac
Cernua fuperion extremo fcroti formis tantum. VeftcuU feminalcs , gua: in Lucio

perca

FASCICULUS UNDECIMUS. 35

perca & Pcrca , manifefle duilum in llrethram mittunt, in Cernua fingulari oflio,
quod ell inter anum & nfltum Urethra:, extra corpus hiare videntur. Ovarium perce
fimplexefl, licet laBes duae fint in mafculis ; at Lucioperca & Cernua, uti lacles
duas, ita & ovaria duo, poffident. Uretheres in Lucinpcrca & Perca e fuperiori,
in Cernua e media rentem regione proveniunt &c.

Concludit tandem oculatiffimus Gmtlinus : Dum ad fupra fcripta attendo, fc-
quentem convenientiam eruo : S^uamx ambitu ferratx. Dcntes in inaxillis & palato.
Membran.i branchioftcga tribus olTiculis fuita. Aut continna ia dorfo pinna , antenus
fpinis rigidis fimplicibus, poflerius radiis mollibus, ramofis, conflans , aut interrupta
&• in duas quafi partes dillributa, qu.-.rum anterior totidem numero fpinas continct,
ac anterior pars pinnx continus ; pinna ventrales fex radiorum. Quas convenientias
tanti habeo , ut merito eidem generi fingulas tres bas ptfcium fpecies adfcribam.
Nomina fpecifica hxc placerent ; i Pcrca continua in dorfo pmna, Cernua ; 2 Perca
pinna dorfali interrupta, ameriori operculorum branchi.ilium oflkulo (errato, Lucio
perca ; 3 Perca pinna dorfali intcrrupra , anteriori operculorum oflkulo integro :
Perca fluviatilis.

Prjeterca in nullo alio^pifce prxter Lucio percam haclenus invenit dofTilTimus
Olfervator collum vtfics. in duclum emifTorium tellium vel laclium infertum, omni-
busque pifcibus communem effe duSum emijforinm poft annm fingularein , qui quan-
doque potius vices urethrts. , quam vices emijforti fpermatis fubit , nec omnes pifces
veficam urtnatoriam Iiabere, cujus loco uretheres duclum ampliffimum cfformant,
qui eadcm amplitudine extra corpus hiat. In multis pifcibus nihil pancreatis invenire
potuit, e contra in nonnullis duo obfervavir. Sic falva adhuc manet difpofitio na-
turalis a pinnis dorfalibus defumpta , licet defidcratiffimus Arttdus Ickth. P. II. <?. , 7? _
p. ry. ratus fit, quod numerus pinnarum ad diflinguenda genera non mulrum valeat,
ubi recle quidem afferit : ,, Perca fluviatilis Dcllonii , Luciopcrca Schoneveldi & Cer-

„nua fluviatilis Bellonii unum idemque genus agnofcunt — „ fcd minus retle

addit : Interim tamen Perca fluviatilis Bellonii & Lucioperca Schoneveldi duas in
dorfo pinnas , Cernua vero oc Schraiffer unicam tantum dorfi pinnam obtinent.

b) Pinna continua & finuofa, ubi fcilicet concurrunt radii rigidi & mollcs vel flexiles
communi inembrana conjuncli, evidentem finum vel lineam curvam defcribir.

c) Pinna continua & coxquata vel latitudinis per totam fere longitudinem dorfi xqua-
lisefl, radiis fuflentata ; w/ ad exortum perrupta pedctentun scquabiliter decrefcit ;
vel ad exitum acclivis, nullo intercedente finu notabili.

§. XXV.

Pinna unica LONGA, (interupta).

I. PERCA ; nsfpui, aliquando •jtipvac, a). De pinna dorfali fufficiant, qua:
§ph. prarcedenti commentati fumus. Prarter hanc , demtaque
cauda , duas habet pinnas poftbranchiales ; Europari & Braiilienfes

E s • duas,

36 PISCIUM RRANCHIIS APERTIS

I. PERCA

duas, Carolinenfes pkrumque unicam, ventraks ; omnes poft
anum unicam ; illas inermes , hanc fapius vel uno vel duobus
radiis prioribus acutis fuffultam; iquamas denfas,.duras, afperas.

a) vid. §. XXVI.

i. Ferca, pinnis ventralibus duabus; areolis nigricantibus a dorfb in
ventrem defcendentibus b) ; iride flava ; pinnis caudaque divifa
rubicundis. Perca fluviatilis autorum. Pcrcia & Phycis Ronne ;
Perchc , Gallis ; Perca major $3ai'j? ( s 33ai'fd), ^avfq)) Schoneve/di.
a Pcarch Willugbb. p. 291. Tab. S. ij.f 1. cujus figura parum valet;
melior altera figura Ba/tncri, licet pinna dorialis nimis fit inter-
rupta. 2ibea'n Danis ; pifcis eft fluviatilis, amnicus & marinus.
Perca lineis utrinque fex transverfis , nigris ; pinnis ventralibus
rubris, Artedi. Perca pinnis dodalibus diftin&is ; fecunda radiis
fedecim. Suecis: Abborre Linn. Fauna Suec. Perca marina, di-
lutioris coloris ; Perca pelagia F. Jovii ; Perca marina Bel/onii,
Sahiani, Gesneri, Willugbb.p.327. Perfeus maris rubri, Arabis.
QSetfitiiii], SSafctlina, Wretenfa Marft/li op. Dan. Tom. IV.
Tab. 23. Perca lineis utrinque feptem transveriis nigris, ducftbus
miniaceis cxruleisque in capite & antica ventris , Artedi.
_ b Joaft -- Q3at'{} Schonev. Maximz funt in fiuu Pucenfi, quandoque

vir* pedem longce; mediocrem exhibcmus. Tab. VII. f. 2.

b) Und: Epicljarixtts apud Athai&um Ltb. II. fol. irp. dtoAa( vocat, i. e. varias.

2. Ferca, buccis craflis, carnofis (fegmenti globi forma) pinniszen-
tra/tbus duabus; totus ex cinereo argenteus ; pinnis doriualibus
maculofis , capite magis producto ; dentibus caninis in utraque
mandibularum extremitate, fuperiore paulo longiore; iride aurea;
linea lateraii fubnigra c). Lucio perca Gesneri, Scbonev. , aliorttm.
Zannat, Zandat, Zant FruJJts. Schilus five Nagemulus Germano-
rum , Gesn. paraiip. Lucio perca Schiel , Smul Marfd/i Tab. 22.
$ed)ten s ]3tT§lina; S^en^Bant. Perca pallidemaculola, dentibus
utrinque majoribus, Artedi. Perca pinnis dorialibus diftintftis :
Tab. iecunda radiis viginti tribus. Gibs Suecis. Linn. Fauna Suec. WiU

vn. /ugbbeji figura nihil valet ; meliorem vid. Tab. VII. f.j.

c) Aliquando viginti libras pendct. Antiquis incognitus fuit pifcis. Miro-vjindtts di-
vinatur : Ailllum a Danis & Borttflis prtitbut vcl ©nilbttt appellari, ab arena , quas
omnibus fcre Septentrionalibus (Srttlb diciturj cui fe Afcllum & alios pifces ablcon-
dere fcribit Arifieeekt ,• non nifi dulcibus cv dilutis aquis gaudet. Magna ejus copia
JnPrufllaj emortui vix paupetum cibus; in Gerraania necatus longe lateque trans-

mittitur,

FASCICULUS UNDECIMUS. 37

L PERCA

mittitur, inprimis Francofurto ad Viadram in Saxoniam. Alibi /alitus quoquc doliis-
que e.xceptus dillrahitur.

3. Perca, pinnis duabus ventralibus , dorfo altiore ventre ; fquamulis

argenteis ex auro iplendentibus ; in lateribus ieptem magnis ftriis
longitudinalibus , coloris fulci lucidi ; in capite nigra lata ftria
defcendens utrinque, ore caeruleo, pinnis & cauda diviia luteisj
iride rubra, fufco & albo mixta. Acara pinima figura perca: mi-
fniac , Marcgravii. Sloane It. Jamaic.

4. Perca, pinnis duabus ventralibus ; dorfb elevato ; pinna poft anum

firma fpina munita ; dorfi medietas pinna: fpinofa in rima reponi-
bilis; cauda bicorni ; fquamulis argenteis aliquid aurei relplen-
dentibus ; in lateribus lineis craifis aureis duabus, funnno capite
livefcente ; ventre albo ; pinnis cinereis ; iride argentea. Cape-
una , corpore oblongo , Marcgravii.

5. Perca, pinnis duabus ventralibus ; firma fpina munitis; dorfo &

ventre pilcis ovatus eft ; iquamis argenteis fplendentibus ex pau-
xilloaureo, Feuille mort ; pinnis cinereis; cauda diviia ; in ore
fupra & infra ofliculum habens, dentibus minutis prscditum; iride
aurea cum albo mixta. Piraumba , Bral! Chayquarona , Luiit.
Marcgravii.

6. Perca, pinnis duabus ventralibus; in inferiore mandibula dentibus

ad acicularum inftar, m fuperiore duobus lougis & crafiioribus,
intercedentibus minutiffimis munita ; iride ianguinea cx argen-
teo ; media parte pinna dorfalis in rima reponibilis ; cauda fere
arquali ; fquamis argenteis fanguineo colore umbratis ; ventre &
faucibus aibis; pinnis, prxter ventrales, fanguinei coloris. Acar-
ranya, corrupte Garanna, Marcgravii.

7. Perca, pinnis duabus ventralibus ; dimidia dorfi fpinofa arcuata &

in rima reponibili, ventralibus circinatis, illa poft anum dura &
acuta fpina nixa ; cauda lata ; tota argentei coloris ; in dorfo um-
bratilis; in lateribus otfto ftriis, adusque ventrcm non delcenden-
tibus ; ventre albo ; pinna dorfali , poftbranchialibus , & cauda ex
diluta umbra argenteis ; ore denticulato. Corocoro, Marcgrav.
quem Willugbbej. p. 301. Coracinis affinem facit ; cum ex de-
fcriptione pro perca, pinna longa interrupta, habendus.

g. Pcrca, pinnis duabus ventralibus ; cauda fubrotunda furcata ; ante
pinnas branchiales aculeata, pariter & in ventralibus; fquamulis

E 3 ierratis,

38 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

I. PERCA

ferratis, argenteis ; capite fupero incarnati coloris & hifpido ; pin-
nis omnibus rufli coloris ($let("d)faib) , prater anteriorem dorfalem
fpinofam ex auro umbratilem. Super oculos macula fanguinea ;
iride argentea. Jaguaraca, pifcis mediocris percae magnitudine,

Marcgravii.

9. Perca, pinna unica ventrali ,* oreamplo, fquamis ex aureo umbra-

tilibus, pinna dimidia dorfi, cum pinna ani & caudse sequalis,
rubentibus. Is had fix Fins, one of the middle of the Back of a
triangular Form , one extending from that to te tail of a red co-
lour&c. Perca marina, pinna dorfi divifa ; the Croker, Cates-
beji , Tom. II. p. 3.

10. Perca, pinna unica ventrali longa; oreparvo; totarubra, prarter

ventrem & duas fbinas anteriores pinnae ani albicantes ; pofteriore
parte pinnar dorfalis longiffima ; anterior 12 aculeorum, quorum
quartus & quintus altiffimi ; cauda infigniter forcipata; Perca ma-
rina rubra , the Squirrel , Catesbeji ib. p. 3.

11. Pcrca, roftro retufo, ore denticulato, anterior pinnar pars oclo

aculeis, pofterior radiis inermibus (vel, ut loquitur Salvianus,
nullis aculeis) Cauda lata ; fquamis latis & obliquis ; corpore
paulo longiore quam latiore ^nicuva, umbra d), ombrina , Salviani
jol. ///. Willughb. p. 300. Tab. S. ip. Sciama, ex nigro varia,
pinnis ventralibus nigerrimis , Artedi.

d) vid. Supra §. XIV. Ceftreum r- notam e).

12. Perca, roftro retufo, appendice brevi in inferiore maxilla & ro-

tunda ; antc oculos meatibus amplis e), fquamis latiusculis cereis,
ventre argenteo; dorfb & lateribus areolis latis, obliquis, undan-
tibus, aliis fiavis, aliis liventibus, alternatim poiitis ; extremis
operculis branchiarum pinnisque nigris f ) , uno aculeo rigido
pinnam poft anum fuffulciente. Kogatuvog > Coracinus, Corvo
Salvianifol. 116. b. Willughb. Tab. S. 21, an idem , qui Salviani;
an Coracinus albus Kondeletii?

e) Salvianus f. 117. i. hos meatus admodum amplos auditui & olfaclui infervientes
dicit.

f) Unde Coracinus, Corvulus. Athenxus Ltb. 7. fol. 1 r r. 4r> coracinorum multa
genera efTe fcribit ; qua: Satvianus declaravit fol. 1 1 §.

13. Perca, tota fere nigricans; aculeo ad pinnam ani rigidiore, lon-

giore; roftro retufb, non verrucofo; caeterum cum prarcedenti

conve-

FASCICULUS UNDECIMUS. 39

I. PERCA

conveniens, fed multo minor. Coracinus niger, Corvo di for-
tiera Ronne, Salviani Jol. 11 S. b. Coracinus niger Rondelet. Wil-
lughbej. Tab. S. 20. g)

g) Aliter pinxit Willughb. pifcem, quam Salvianus ; hic pinnam dorfalem interruptam
habet, ut in percis appiret ; ille ambas pinnas duabus humilibus aculcis mcmbra-
nisque conjuffxit. Forte Willughb. cafu in duas /pinulas (de quibus fupra ncta a.
§. XXIV. \ incidit.

14. Perca, capite mox a tergo declivi, pinnis duabus ventralibus, ocu-
lis magnis, iride aurea, pupilla nigra ; brancheoftegis lamellis &
lateribus argenteis, dorfo, roftro, gulaque flavicantibus y cauda
irquali; per latera a branchiis caudam vcrfus defcendunt 9 vel de-
cem lineac, aequis intervallis, aureae, puncTata: ; Muf.otim noflri. T:,b -
Tab. VII. f.j. i inferiori mandibula paulo longiore. V 1 '

§. XXVI.
Pinnaunica, LONGA (finuofa).

II. PERCIS. Uie-Ala & Trtev-nv eundem pifcem Graccos appellafie judicat
Saivianus , qui incuriae Pliniwn accufat, quod Lib. XXXVII. cap.
XI. PERCAS & PERCIDES nominat, ita ut utrisque varia tri-
buatj percamque Salvianus a percide alium pifcem non eite con-
tendit, cum tamen ipie minus accurate Percam Cbannz &. Phycidi
iimillimam eife dixerit, quod majorem incuriam involvit. &<\\\i
bonique faciamus difdnclionem Diofcoridis & Piinii , quod Pcr-
c-am & Percidcm unius quidem gcneris efTe, inter fe tamen vel
notis quibusdam fpecialibus differre cognoverint, velut capite,
aculeis jiixta membranas branchioftegas , fpinulis etiam, in mediis
branchiis, denticulatis crenatim apparentibus, pinna dorft una ob-
longa & continua, imo colore , quod antiqui PERCAM fimplici-
ter variam dixerint, percam vero rluviatilem minorem PERCAM
auratam, unde Aurata Tragi (Gesu. Aidrov.) Afpredo $o. Caji,
vcl etiam a dorfo , ad porci fere in modum declivi , & uti porcis
fetofo; quare non abiurde £o7/)c>f, porcus fluviatilis Strabonis a)
cenieri poteit. Quicquid autem iit, cum Diofcoride & Plinio er-
rare malumus , quam praeter omnem neceiTitatem ambos ncgli-
gentiae accufare. Maneat Percis (quafi percula , porces Frijiis)
PERC A b) pinna dorfali continua, fed finuofa, anteriore mcdietate
fpinis pungentibits fujfulta , pofieriore radiis mollibus inermi , tn
concitrfu jinum pltts minus aitum formantibus ; cum iimpliciter

Pcrca

40 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

II. PERCIS

Percn habcat dorfum monopterygium quidem , aft pinnam fulco
notabili interruptam , ut incautis bipennis viia fuerit huc usque.
Conveniunt iniuper PERCIDES cum PERCA in eo, quodambx
gaudeant pinuis vel fex, vcXquinque, demtacauda, i.e. autunica
dorfali, duabus polt branchialibus, totidcm veutralibus , & ima
pofi auum, aut unica doriali, duabus poftbranchialibus, unica
iitnplici ventrali c) & una poft anum ; ied difterunt fimul a FERCA
& inter ie, quod vel aliqui non nifi tres habeant pinnas, icilicet
unicam dorfualem, unicam ventralem & unam poft anum, nullis
port branchialibus d).

a) vid. pluribus §. XXIV. not. a).

b) Percidem Gesnerm porcem, Cajns Afpredinem, quem BeUonins Ccrnuam fluviatilem,
Cermani SJnulbat'^, PiBorites Afpratilem, Angli a RufFe i. e. afperum, item theCole-
pearc!) ( a vocabulo $atl(bat'jj, Phti, Trans. Angl. Vol. VII. p. q.ofy feq.) appellanr.
Sic Be llonius : „ Percam plurimum acmulatur — Cernua ; hoc potififimum figno di-
j.cnofcitur, quod fpinevm krancbiarum tegnmentum , crenatum, ut in Lupo, &
„fua rima luxatum habet— — fed & hoc a PERCA diflidet, quod perca duas in tergore
„pinnas habeat, cerntia vero tantum unicam., nullisque dentiius , fed nrque iingua
„ manifefla prxdita efl;,, vtd. pluribus autorem. Italis. Una ccrna ; galltcum no-
men non habet, & apud Bellonium de la nature £5? dtverfite des poijfons iatiuo vo-
cabulo, Cernua, vocatur.

c) Non duabus in unicam pinnam ventralem conflatis, qua: pinna Gobiombus fingula-
ris efl ; ut fupra §■ XVII. monuimus.

c\ , Mijfu IV. habuimus XIPHIAS 6- 5. & 3. pinnis, nullis poflbr.-nchialibus, & nihilo
minus Xiphix funt, ad nullum aliud genus trahendi ;. Artedus Icbtb. V. 11. g. 10. n .
f. p. a. Xipliix non plures noa pauciores quam pinnas quinqtte adjudicavit.

§. XXVII.

1. Percis, pinnis fex : anteriore parte dorfalis 14, poft anum duabus
fpinis rigidis fuffulta , tertia & quarta altiffimis ; poft finum radiis
mollibus; dorib ex viridi rlavicante, ventre argenteo ; toto cor-
pore pinnis & cauda fubtufcis crebrisque maculis ; operculis
branchiarum denticulatis & crenatis ; iquamis rigidis ; cauda pa-
rumper diviia. Cernua fluviatilis Bellon. Perca fluviatilis minor ;
Aurata Tragi, Gesn. Aldrov. A Rufte Cole-Pearch, Angl. Perca
dorib monopterygio capite cavcrnoib ; Artedi Perca pinnis dor-
falibus coadunatis radiis viginti feptem; aculcatis quindecim.
Suec. Giers, Snorgers ; Linn. Fauna Suec. Schrollus Danubianus,

Schrolln

FASCICULUS UN-DECIMUS. 41

II. ' PERCIS

Schrolln Ratisbons, Gesn. Perca minor Schoneveldi, Willughb. p.
334- 34S- Tab.X. 14./. 2. tolparg Prujj lacuftris Tab. Vlllf.i. ^-
fluviatilis & recentis Habi Tab. ead.fig. z.a) Perca II. Pfaffenlaufs ^ 1 "'
Marfilli op. Dan. Tom. IV. Tab. 2j. An, Schraitier Ratisbon. lm
Willughb. p. jjj, ubi differentias notavit.

a) Aliquando in recenti Habo PrufTorum juxta Satrapias Fifihhaufen & Lohfledc fimul
7CO tonnac fub glaciecaptorum & Ccrnuarum & minorum Salmonum pedahs & quoi
excurrit magnitudinis venditx, prxtcr go tonnas pauperibus & operanis erogaus.

s. Percis , Tsmms fex , aculeis duobus anterioribus breviflimis, tertio
longiflimo; Schraitier WUlughb. p.jjj. Schrantz , Schraetzel I Per-
ca III. Marjilli Tab. 23 } pro varietate praecedentis habenda ; dif-
ferentias vide apud autores citatos.

3. Percis, pinnisy?x; rubefcens; in ventre ex rubro &albomacu!ata;

in lateribus puniceis maculis & nigris varia ; pinnis rubris nigro
maculatis; 10 fpinis pungentibus in dorfo ; iquamis ita compli-
catis, ut lacvis videatur. juruucapeba Marcgravii. Turdis arfi-
nis Raji Sjn.

4. Pcrcis, \nnmsjex> coloris miniati per totum; crebriflimis punclu-

lis nigris magnittidine ieminis papaveris infperfis , prarter-
quam in ventre ; fquamulis lunatis ; carterum prarcedenti congenera.
Carauna Marcgravii.

5. Percis, pinnis/bo undecim aculeis in dorfo,tertia longiflima ; ven-

tralibus pinnis & illa poft anttm unica fpina firmatis ; maculis lan-
guineis rotundis in toto corpore&inpinnis; pinna verfus caudam
latiore ; oculis magnis, iride nigra cum aurco & finguineo mixta;
iquamulis parvis adtacttirn glabra, niii a cauda verfus caput frice-
tur; Pirapixanga, BrafU. Gatvifch, Belgis, Marcgravii.

6. Percis, fiimisjex,- branchialibus & poft anum circinatis, coloris

ex obfcuro aureo hepatici, litura retiformi cinerea, per totum cor-
pus obtenia, fquamulis ad tactum glabris; ore amplo; oculis par-
vis. Pirati aptia Marcgravit.

7. Percis , pinnis quinque ; toto corpore nigredine tinfta ; verfus ven-

trem in albedinem abicns; iride rubra; ore profunde incifo; pin-
nis nigris, lateralibus in cxitu croceis ; per integrum corpus ma-
culis rtibris rotundis ; tertia ex 10 fpinis dorfalibus longiflima ;
pinna ani aequaliter molli b) Perca niarina venenofa pun&ata, the
Rockfifh, Catesbeji Tom.JI.p.j.

F b) Plu-

42 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

II, PERCIS

b) Plurimsc pcrcides radiosvei unum vcl duos anteriorcs pinm ani aculeatos habent.

8- Percis, pinnis quinquc ; in capite ftriis longitudinalibus carruleis &
luteis, alternatim pofitis ; iride vivide lutea ; fquamis fufcis mar-
gine lutea; oreamplo, intus rubro; mandibula inferiore longiore;
13 aculeis in dorfo, quinta ck fexta altiffimis; pinnis branchialibus
longis, anguflis, oranibus, ut & caudaforcipata, cinereis; unico
aculeo ad ortum pinnsc ani. Perca marina, capite ftriato, the
Gruut, Catesbeji p. 6.

9. Pcrcis, pinnis quinque ; 15 aculeis in dorfd ; fexto, feptimo &

odavo altiffirais ; duobus rigidis poft anum ; bruni coloris ; toto
corpore ad roftrum usque denfis maculis cxruleis pundato ; ore
mediocre; iride & pinnis branchialibus croceis, longis , cauda
sequali. Perca marina punAiculata, the Negrofifh Catesbeji p. 7.

10. Percis, pinnis quinque > albis ; duobus aculeis in dorfo, quarto

altiffimo; unica fpina ad ortum pinnae ani ; doribfufco, ventre
albido ; iex lineis croceis a capite ver/iis caudam notata ; cauda
nigra forcipata, & alba fimbria cincla; iride cinerea. Perca ma-
rina , cauda nigra ; the Blak Tail , Catesbeji p. 7.

11. Percis, pinnis quinque; fronte angulofa ; iridecrocea; oreparvo;

ipinis in dorfo ofto; tribus ad ortum pinna: ani; dorfo ad ven-
trera usque fub fulco ; maculis umbratilibus fubluteis , ventre
quinquefariam lineato, punclis brunis ex raixto albo & flavo va-
riis ; cauda lunata , in exitu rubra. Pcrca marina fe&atrix , the
Rudderfifh, Catesbeji p. $.

12. Percis, pinnis quinque ; dorfbgibbo, in quo aculei decem ; ven-

tralis unica ; ex fpinis quinque duabus curtis ad pinnam ani caput
ref picientibus ; labio inferiore lato & longiore. Ultra mediura
corpus ad infimum ventrem ex obfcuro in lucidum colorem cje-
ruleura divergente; ventre luteo; operculis branchiarum carruleis,
iex lituris flavicantibus ; ad extremum angulum macula rubra ni-
gram intercipiente ; qua ab omnibus diftinguitur; pinnis, & cauda,
obtufe divifa, brunis. Perca fluviatilis gibbofa, ventre Iuteo ;
the frefh-water Pearch, Catesbeji p. S-

13. Percis, pinnis quinque; in mandibula fuperiore oris ampli denti-

bus duobus reliquis majoribus ; aculeis novem rigidis in anteriore
dorfo ; tadu laevis ; iride flava ; capite pallide rubro ; dorio bruno,
ventre albicante ; toto corporc & pinna poft anum, anterius duabus

ipinis

FASCICULUS UNDECIMUS. 43

II. PERCIS

fpinis craflis donatum , rubris maeulis crcberrimis pitfta ; cauda
lata, circinata, ex fufco fimbriata. Cugupuguacu Brafil. the Hind
Catesbcji p. 14. Sloane It. Jam. Tab. 24]. cum Cuguguacu con-
genere Bjusd. Tab. 248.

14. Percis, pinnis quinque ; aculeis dorfalibus duodecim, quarto al-
tiflimo; unico valido& longo ante pinnam ani; poft branchialibus
longis ; omnibus cum cauda forcipata luteis ; iride lutea ; ore
mediocri; fquamis grifeis ad usque tertiam fpinam dorfi , in reli-
quo corpore lquamiscroceis&griieis alternantibus. Perca marina
rhomboidalis, .faiciata ; the Porkfii'h Catesbeji p. 4.

15. Percis, pinnis quatuor; in dorfali pofterioribus radiis altioribus,

poftbranchialibus carens ; duabus ventralibus qua: proximar funt
branchiis, una poft anum, lpinis duabus membrana conjunclis ;
undecim in anteriore dorfi parte ; ad taclum glabra ; ore ultra
oculos inciib ; oculis magnis, iride flavicante ; lamina branchio-
ftcga anguloia in triangulum deiinente ; maculis amplis rotundatis
fuper toto corpore , omnibusque pinnis, plumbei coloris, ex la- Tab
teritio vel languineo emortuo variegata ; mufei olim noftri. Tab. vur.
VIlLf.j. E S .

16. Percis, pinhis tribus.} poftbranchialibus carcns; unadorfili, una

ventrali, & una poft anum anteeedentibus quatuor ipinis, quarum
tertia longiflima ; ocT:o aculeis in dorib, primo & tertio altiflimis;
cauda anguloia ; in extremo mandibula; iiiperioris dentibus duo-
bus hamatis ; fquamis amplis obfcure rubris vel lateritiis ; oculis
magnis ; iride luiea ; pinnis caudaquc ibrdide luteis. Perca ma-
rina pinnis branchialibus carens; the Schoolmafter, Catesbeji p.4.

17. Percis, capitata, kvis & brcvis ; capite, quod Nani habere folent,

majori pro volumine corporis ; mandibula inferiore longiore ;
fubcinerea; pinna dorfi & caudae azquabilis variis punclulis Fufcis;
iride alba intra latum circulum nigrum ; pinnis fex. Cottus flu-
viatilis capitatus Swenkfeldio dicitur «KfiUcr, .^cUi^diiptlctn, MauU
fifcl); etfi Cottus, vulgo Gobius fluviatilis capitatus plane alius
pifcis fit, dorfo dipterygio ; Cottus alepidotus giaber, capite dia-
cantho Artedi. Habemus pilciculum ficcatum. The Bull-head,
Cull, Pillers thumb, Gobio capitatus, Cbarlet.

F2 §. XXVIII.

44 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

§. XXVIII.

Pinna unica, LONGA (coaequata) §. XXIV. not c). Recle monet Arte-
dus?. III. §. 167. 169. nec fitum nec numerum dentium prxcipuum
generum chara&erem fuppcditare, cum, P. II. §. 17, fecundum
nguram quoque multum variant dentes pilcium. Habent quidem,
acutos, ut Ferca, & qui earum fchemata prx fe ferunt, habent eti-
am dentes a lateribus comprejfos in apice acutos, ut Gadi & Efoces,
fcd habent quoque latos , ut Scari , Sargi , Spari Zfc. quibus den-
tes (unt hominis modo. Omues extra aquaui ultro oculis noftris
exhibent. Sed non quaefivifles Auratam, cui dentes funt acuti &
fubteretes, ob convenientiam membranae branchioftegx vel lamel-
larum aut ofliculorum numerum qua: oculos prsterlabunt, inter
Sparos, qui, P. III. Gen. XXVIII, dentes habent humanis & ca-
ninis fimiles, molares ut in quadrupedibus. Nos circa MONOP-
TEROS reliquos pinna longa coxquata oris rationem habeamus,
dentibus vel acutis, vel latis , & edentulis. Prarter neceflitatem
nomina generica prodiis nova, tyranni modo (uti loquitur Sal-
vianus fol. 74. a.) non imperabimus, fed antiquis, quantum fieri
poterit, utemur.

§. XXIX.

III. MjENAS ; Pifcis (prout percae & percides quarum fchemata ferunt)
in anteriore parte pinnce dorfalis acantopterus , in pofleriore mala
copterus ; radiis ad fummum 24, cotequatis denticulos plures acu-
tos in utraque mandibula labiis contegens ; capite producl;o ; vel
maculis plerumque vcl lineis in lateribus ; colore vario.

1. Mtenas, dilute viridis, aut fordide flavicansa), areolis obfcuris,

transverfis , lineis longitudinalibus cxruleis , macula nigricante

magna in mediis lateribus ; Maenas Kondel. Bell. Gesn. Aldrov.

Willughb. p.318. Tab. V. 8.f. 4. fparus varius, macula nigricante

in medio latere, dentibus quatuor majoribus, Artedi. Huic fimilis

pinnarum & radiorum numero : SmarisRondel. Rellon. Gesn. Aldrov.

Willughb. pj'j>. Tab. V. g. f.j. fed minor ekgracilior, macula

nigra ; pinnis branchialibus & cauda rubris ; cauda forcipata.

Sparus macula nigra in utroque latere medio , pinnis pedtoralibus

Tab. caudaque rubris, Arte di. Iride carrulea. Tab.VIII.f4., man-

vni - dibula fuperiore longiore. The Cackerel (a cacando) becaufe it

f, 4- is laxative to the Eater, and purgeth the belly, Charleton.

a) Vere colorem mutare dicitur.

2. MxnaS)

FASCICULUS UNDECIMUS. 45

UI. M^ENAS

2. Mxnas, in ventre flavicans ; capire& irideflavis; lateribus, dorlb

f)innisque ex fufco fubflavis ; a capite ad caudam liuea nigricante
atiufcula ; raandibula inferiore longiore ; dentibus acutiflimis ;
pinna poft anum unica fpina tiiftulta; gracilefcens ; cauda parum- Tab -
perdivifa. Tab. VIII. f.j. J "'

3. Mznas, iride & dimidio capite pallide luteis ; dorfo fufco pedeten-

tim ex leviter luteo colore in albedinem ad usque ventrem diver-
gente; toto corpore pundis fufcis innumeris, velut aftenfcis, Tab.
varius; mandibulis aequalibus; cauda parum divila. Tab. VIII. vnr.
f.6. f-6.

4. Mxnas, niacula pallide purpurea (forte magis extra y) in Iateribus;

membranis branchioftegis, gutture ventreque, ad usque pinnam
ani pariter purpurafcentibus ; e medio laterum ad caudam usque
linea lata, utrinque finuofa; roftro brevi ; fuperiori mandibula
parumper adunca ; cauda circinata; iride alba, flavedine infe&a.
Tab. VIII. f. 7. Varietas Maenadis intenfe flavse ; iride aurea ; Tab -
fub linea crocea quafi ferrata (informamZiczac) linea ex violaceo ^'' L
nigricante, longa, coniformi, utrinque in oris leniter czrulea ;
iummo capite, dorfo caudaque umbratilis ; ad angulum branchia-
rum albo puncfto notata. Tab. VIII. f. g. Julis , Julia Donzella
Salviani, Bellonii, Rondel. Aldrov. Willugbb. p. 324. Tab.X. 4.
f. 1. Labrus palmarius, varius, dentibus duobus majoribus ma-
xillae inferioris, Artedi.

5. Mienas , pallide viridis ; iride fubflava ; Iquamis e bali reticulatus, b

ad caudam circinatam macula fufca. Tab. IX. f. 1. lx '}, ' u

6. M&nas, ad branchiarum opercula lineolis & pun&is caeruleis ; in-

feriore maxilla longiore. Fuca feu Phycis percia, ob iimilitudinem
cum perca Salviani f 22$. b); cauda aquali five circinata. Phy-
cis Artedi in append.

b) Male Rondelet. , quod Phycis veterum fit Tenca marina Romanorum. Bellonitts
teflatur, fe vidiffe fufcos, rubentes, virides TroXvfceoai.

7. M<enas, roflro acuto; inferiore mandibula longiore & rubentej

ad branchiarum opercula duobus aculeis albis , acutisflimis ;
tergo nigricante, ventre & lateribus violaceis fub albedine;
pinna dorfi flavente vel rufa ; in ventralibus & cauda maculis rufis ;
ab ore ad caudam usque lineis rubris, quae insequalibus diftindae
intervallis. Hiatula, five Channac) Sahiani fol. 229. Channa

F 3 Kondel

46 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

III. M^NAS

Rondel. & Bellon. the Gaper, Ginfifh, Willugbb. p. $2?i Tab.X.
4. f. 2. Traditur nullum fexus difcrimen deprehendi, omnesque
vulvas habere , ovisque gravidos capi , Kondel. Caudam habet
aequalem. Labrus adus, Channa recentiorum, Artedi.

c) A ■yaivstv. quod ore hiat (cum tamen & alii pifces ore hiant) unde Epicharmns
utycxAoyauovXg vocavit. Csterum Bellonius : Tanta efi hujus pifcis cum orpho,
Hepato & perca marina , cum qua publice divendi folet, fimilitudo, ut pifcem penc
eundem credas &c. DifFert inprimis pinna dorfali, capite, rollro, caudaque ; item
corpore comprcfliore ; conferantur Perca: & Percides fupra.

8. Mienas, roftro acutifiimo ; fafciis lateralibus obfcure nigris , trans-
verfis ; toto capite & anteriore ventris parte dutftibus miniaceis
cxruleisque pictus, tergo ex flavo nigricante ; ventre livente;
cauda aequali, lata ; radiis pinnx poft anum fpinofis. Pcrca pe-
lagia Jovii, Salvianid), Gesn. Willugbb.p. 327. Tab.X.6.f. 1; Perca
lineis utrinque feptem , transveriis , nigris ; ductibus miniaceis,
cseruleisque in capite & antica ventris, Artedi.

d) Fel. iif. „Channre & Phycidi magnitudine, atque fere etiam colore fimillima e(t.,>
In figura Salviani linea: non funt expreffk. Quicquid fit, hunc pifcem cum Phycide
& Channa non dixerim percas ,• funt tamen percis quadantenus affines, ad Mxnas
referendi ; etiainfi Bellonius p. lpq.. percae marina: unicam & continuam, & percx
fluviatili duas in dorfo tribuat pennas ; vid. fupra de percis not. a) ; conferatur fimul
perca marina nofiras cum perca marina Salviani.

§. XXX.

IV. CICLA,

Grsecis xi^A»? vel x/x»?Aa; antiquis TURDUS, quod alvo varius,
ut lurdus avis , iit ; turdumque 7roAvovouov appellat Nicander ;
eorum Coiumella Lib. VIII.cap.17. complura genera includit. Sal-
vianus id explicatu haud facile efle afleverat, additque cautelam,
ne omnes picturatos pifces Turdos vocemus , turdosque non efle,
niii qui varium alvum habent (obfcurum per ccque obfcurum expli-
cans) cum admonitione, primariam eorundem diftinct.ionem ex
corporis figura atque magnitudine defiimi, unde duo genera prima
conftituit, vel minorem & latum, vel majorem & oblongum,
quorum uterque propriis pingitur coloribus, rurfusque majorem,
a colorum varietate , fubaividit in viridem & rubrum , ita ut tria
iint Turdorum genera, minorum unum, majorum duo. Quin-
imo Rondeletius undecim vcl duodecim genera compofuit. Sic

nemo

FASCICULUS UNDECIMUS. 47

IV. CICLA

nemo autorum, vcl antiquorum vel recentiorum , efentiales Tur-
dorum characleres exponit. Retinebimus antiquum nomen xs^A»;
vel CICLA , quod & Artedus in append. in animo habuifle vide-
tur. Rationem nominis in eo ponimus : Ornithologis conftare,
Turdos, merulas, & qua? plures hujus generis aves , roftra habere
longiuscula, mandibulamque fuperiorem circa radicem mobilem,
quali iblutam, ita ut banc ad plaufum attollere & fupplodendo in
inferiorem mandibulam cum fonitu concrepare pojfint ; hac ratione
permoti f umus, "pifces p/»H<3 dorjilonga cotequat a^coryorc vel fpiflb
„vel quadantenus complicato, capite produ&o, ore fatisfijfb, acu-
„tisque dentibus inftructo, caucla complicata, cujus mandibula
„fuperior quaji foluta adeoque mobilis eft, ut fupra injeriorem ex-
„feri & recurvari, rurfusque ad libitumfub ojfea cranii parte re-
„condi pojjit.,, Turdos vel CICLAS vocitare. Hunc charadcrem
iuflicere arbitramur, ut modo refcire liceat , quid valeat antiquum
in hoc genere pifcium nomen xixM. Figurx Catesbeji , Salviani
& Rondeletii rem illuftrabunt.

1. Cicla, dorfo fufco, ventre ex albo virefcente ; pinnis poftbranchia-

libus aureis, ad podicem & in tergo flavis, nigris cacruleisque
maculis alperfis ; fub oculis varius ; labiis craflis rugofis, cauda
lata , maculofa. Turdus primus Rondeletii.

2. Ctcla aureusi lineaalbaab oculis ad caudam; unica pinna ventrali ;

Turdus ^tus Rondel.

3. Cicla, roftro aquilino, Iinea ab oculis ad caudam caerulea. Turdus

6tus, Rondel.

4. Cicla, dorfb aureo, maculis viridibus & Iineis rufis tortuofis; ven-

tre candicante ; labris viridibus ; operculis branchiarum carruleis
una cum cauda, & pinnis magna ex parte ; kjj^ Atben<ei iive Ceris.
Turdus 7mus Rondeh

5. Cicla viridis & flavefcens ; Iinea candida. Meneftrier, Tibicen;

aliis Gaian & Bille. Turdus onus Rondel.

5. Cicla, viridis, operculorum branchialium extremitatibus, pinnisque
ventralibus, purpurafcentibus ; ventre ex purpura albicante ; ore
parvo; Turdus iomus Rondel. an Turdus major, iive Verdone
Salviani? Cicla cubitalis, Artedi; Willughb. p.320.

7. Cicla, capite caeruleo, dorfo virefcente ; tenuilineaviridi; ad exitum
paulo fupra caudam macula rotunda ; pinnis ex parte purpurcis,

reliquo

48 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

IV. CICLA .

reliquo corpore rubefcente. Turdus i2mus Rondel. Labrus ro-
ftro furfum reflexo, cauda in extremo circulari, Artedi.

8. Cicla. coloris rubrics, nigris & lividis maculis afperfis; ventre
plumbeo; labris magnis ; Turdorum maximus. Turdusnmus,

Rondel.

g. Cicla, capite dorfo & pennis ex cinereo nigricantibus ; lateribus ci-
neraceis, ventre fubalbido, maculis liventibus. Turdus minor
Salvianii Cicla vix palmaris, Artedi.

io. Cicla, tota ex caeruleo nigricans. Merula a) Salviani & aliorum.
Turdus niger Willughb. p. 310. Tab. X. 1. f. 1. Labrus caeruleo
nigricans, Arted.

a) Quk merula (avis nigra) inter turdos aves, is efl Cicla decimus inter turdos» pifces.
Merulam Charlet. Tincam marinam Venetornm vocat ; a Sort of Sea- Tench , diflin-
guifhed from the reft by his deep blew colour — A Cook fifh.

11. Cicla, oculis rubris, ad circumferentiam radiis cyaneis; fquamis

olivaceis, in ambitu cyaneis ; operculis branchiarum duclibus
caTuleis piclis ; pinnis dorfali, unica ventrali & illa poft anum,
flavis, fimbriis cyaneis; poftbranchialibus badii coloris; ad harum
radices flavs & caerulex linese latae , in ventrem obliquat ; cauda
ultra medietatem badii coloris, carterum flava; Turdus oculo ra-
diato, the Pudding Wife, Catesbeji Tom. II. p. 12.

12. Cicla rubra fuper flavicante colore ; pinna unica ventrali ; poft

anum in anteriore parte tribus aculeis armata ; cauda coarquata,
utrinque in filamentum exeunte. Turdus flavus, the Hog-fifh,
Catesbeji p. u.

iq. Cicla aurea ; iride rubra ; gula & roflro purpurafcenlibus ; unica
pinna ventrali ; Turdus cauda convexa ; poiflbn jaune , the Yel-
fow-fifh, Catesbeji p. 10.

14. Cicla, pinnis luteo, rubro, caeruleo, viridi & aliis coloribus macu-
latis' in corpore nunc cancellatis, nunc reclis, nunc in obliquum
fparfis ; fquamisque ad oras rubore fuffufis ; dentibus albiflimis,
acutis. Lepras, Pforus Bellonii b); Willughb.p.320.

M Ciclam elTe, ipfc tellcnius innuit „Maxillam fupcriorem tubi in modum cranio
, infarclam habet, ut peue duo labia carnofa elTe credas,,,

§. XXXI.

FASCICULUS UNDECIMUS. 49

§. XXXI.
V. SYNAGRIS,

Phagros, Chromicles, Anthias, Acarnanes, Orphos, Synodontides,
Synagrides, Dentices, Dentales omnes at/toresad pifces unius generis
numcrant ; Synodontcm, Synagridem, Denticem quidam pro di-
veriis habcnt, plurimi non nifiaetate ab invicem difterre conten-
dunt ; vid. Salvianum, Rondektmm, Aidrovandum, Willughbejum
Gesnerum, & Mijjum I. deptfc. Hos vel illos Artedus conjunxit,
vel feparavit ftih diveriis generibus ; Sic ipfi Synagris , cantharus,
Aurata, Salpa, Melanurus, Erythrinus, & qui plures, ilint SPARI.
Tutius Sparos, Sargos, Scaros non contlmdimus cum illis, quod
& facie externa & capite & ore & dentibus, nullialii pifci pro-
priis, i. e. latis & primoribus humanis vel iimiarum fimiliimis &
evidentibus lefe a reliquis faeile diftinguunt. Nonnulli autores
de Synodontidis & Synagridis, de Umbrx & aliorum lapidibus
multa verba faciunt a) intermixtis fabulofis adnotationibus ; de
quibus alibi. Hoc loco pifcium pinna longa cocequata, dentibus
acutis, plerumque ferratis, labiis carnofis, doriali pinna vel ca-
piti vel caudac arqualiter, vel caudar proximiore, aow.v.a\8~i>\ iivc in
radios nonnullos flexiles exeunte, iive as.a^oc,t$A , fpinis vallata
pungentibus, conftituimus Genus V. SYNAGRIDIS. Hujus vel
extcrnam faciem ferunt omnes. Omnibus oculi magni fiint; iri-
des colore variant. Vide Synagridem /4 nota b) pluribus.

S) Cum tamen, ut fxpiffime monuimusj omnes pifces, five branduis occultis five
apettis , lapides in cranio foveant.

1. Synagris; eevQeoKo-AXcq , colore rubro varius, interdum flavicans &

purpurafcens, maculis carruleis vel nigris; doriali pinna arqualiter
capiti caudarque proxima ; aculeis 12 vel 14, reliquis moliibus;
oreiatamplo; dentibus minoribus ferratis; iuperius aliis quinis,
inferius ocionis, caninis & validis. Dentex, Dentale Sahiani
fol. iu. Dentexiive Synodon, Aldrov. Synagris, Rondel. Den-
talis f Dentex & Synagris, Bellon. Willughb. p.312. Tab. V. 3.
Sparus varius, dorib acuto, dcntibus quatuor majoribus, Artedi.

2. Synagris, fplendide niger, lineis luteis obfcuris a capite ad caudam,

dentibus acutiflimis ; pinna doriali in radios nonnullos inermes
exeunte. Cantharus b) Rondel. Aldrov. Gesn. Scarabarus Gaz<e.
Cantharus Willugbb. p.^og. Tab. V. i.f.z. Sparus lineis utrinque
luteis parallelis; iride argentea, Artedi.

b) Cesn. a colore canthari pillularii ; Vltnius: quod in luto & fordibus, prout Cantharus
in fimo, fe volutet.

G 3. Syua-

50 PISCIUM BRANCHIIS APERTJS

V. SYNAGRIS

3. Synagris , ex caeruleo nigrefcens, (isXa.voTty.jog , five nigra macula

in cauda ; dentibus acutis ferratis. Hepatus veterum c) Rondel.
Gesn. Willugbb. p. 314. Tab. V. 1. f. 7. Raj. Syn. p. 133. Jecur
marinum vel Hepatus Hermolai. Hepatus Artedi app.p. 113.

t) Ariflot. quod came vefcatur , dentibus ferratis, colore nifjro , oculis majoribus,
corde trigono, albo. Athintns fcnbit: felle carere, duos lapides in capite lubere.
Rondetet. vero: non c»r album , fed quod hcpr.tem liabeat album, orquc triyonum
& alns pikibus commune fit.

4. Synagris, dorfb obfcuro viridi, lateribus fufcis, intermicante aureo;

iride argentea, pinna dorii cultellati capiti caudarque xqualiter pro-
xima, aculeis undecim rigidis, flexilibus tredecim; in iiiperiori
maxilla prioribus dentibus acutis iex, in inferiori octo, mandi-
bulis ambabus tuberculis exafperatis. Aurata Kondel. Bellon. Al-
drov. Willughb.p.30*]. Tab. V. j\ Sahianif /7/. Dorade Hifpa-
nis. Sparus dorfb acutiflimo, linea arcuata aurea inter oculos,
Artedi.

5. Synagris, dorfo etevato & cultellato, bruno; ventre argenteo ; unico

dente acuto in iiiperiori, duobus in inieriore maxilla extrema ;
pluribus in palato; pinna ventrali unica, poftbranchialibus longis-
iimis; doriali capiti caudarque aequaliter proxima, aculeis 18 mu-
nita. Aurata Bahameniis; thePorgy, Catesbeji p. 16.

6. Synagris, dorfo nigricante, lateribus ventreque candidis, oculisau-

reis; a capite ad caudam novem plerumque aureis rubentibusque
lineis egvfyoygafLpos ; vcntrali pinna unica; macula nigra ad bafes
branchialium ; pinna doriali caudae proximiore. Salpa Salviani
■ fol. izo. Rond. Bellon. Willughb. p. 316. Tab. V. 7. Sparus lineis
utrinque longitudinalibus undecim aureis parallelis, Artedi.

7. Synagris; a branchiis ad caudam lineis, aliis argenteis, aliis aureis;

minus quam in Salpa iiluflribus; pinnis canthari pinnis fimilibus.
Boops, Box, Ari/Iot. primus Rondcl. Box prima, Bellon. Willughb.
p 317. Rondeletius adhucduas alias fpecies habet. Sparus lineis
utrinque quatuor aureis ac argenteis, longitudinalibus, parallelis,
Artcdi.

8. Synagris y dorfb purpureo, cactcrum luteus; ut plurimum totus lutei

feu cerei coloris, admixto quibusdam partibus rutilo colore; fqua-
mis in gyrum crenatis fcaber, dentibus duplici ordine in maxillis,
caninis,acutis. Cynxdus Bellonii. AA^risd) Rondeletii, Willugbb.

P-3 2 3>

FASCICULUS UNDECIMUS. 51

SYNAGRIS

p.323; Steinfifh, Stonefifh Angl. figura fimilis Salmonatse Lufita-
norum. Labrus luteus, dorib purpureo, pinna a capite ad caudam
continua, Artedi. .

d) Alpheflae 8i Cynxdi veteribus nnmines libidinofi & inconfinentes ; in fpecie Alphe-
fles ab inveniendo dicitur, forte quod fempet bini capiantur, & alter altcii ad caudam
comes videatur.

9. Synagris; iride purpurea , fulphureo circulo inclufa; toto corporc

iulphureo; ados deauratus, utiplendcat, linea angufta a capite ad
caudam; riclu amplo, denticellis crebris, oculis ingentibus. Tab. Tab -

IX. f. 2. IXJ - 2 -

10. Synagris; iride cserulea; a dorib infra lineam fquamis ad oras viri-

defcentibus; inventre rubefcentibus fuper flavicante colore; Iinea T .
ad medictatem a capite nigricantibus lituris varia. Tab. IX. f. 3. 1X ",.

11. Synagris, iride alba ; capitc brevi, flavefcente, roftro retufo ; fqua-

marum oris nigredine imbutis, ad caudam iuicam macula nigra Tab.
notatus. Tab.IX.f.4. ix.f.4.

12. Synagris; iride rubra; fquamis & pinnis poflbranchialibus viola-

ceis; profundioris in dorlb & in ventre coloris; pinna unica ven-
trali; dorfali caudae appropinquante & ani pinna luteis; cauda ru-
bra ; ocro lineis luteis a capite in caudam ■noXvyea.vtj.oc. ; lineis
obliquis in dorib dioXw five varius. Salpa purpuraicens variegata ;
the Lane^Snapper, Catesbeji p. ij. (Pinna doriali leviter iinuoia,
ita ut ad Percides referri poflet).

13. Synagris; dorfo e caeruleo nigricante ; lateribus alboque ventre

nubeculatis ; nigerrima macula ex iuprema parte ad mediam usque
caudam profluente oeewnvyoswicc. e); nigricantibus lineis laterali-
bus a capite ad caudam /u,s.\avoyecivpos; ore parvo ; parvis iecl acu-
tis dentibus; pinna doriali fpinofa, caudx proximiore. Melanu-
rus f ) Salvianijol. igi. Bellon. Rondel. WHlughb. p. 310. Tab. V. 2.
Oculata Gaz<e. Sparus lineis longitudinalibus varius, macula ni-
gra utrinque ad caudam, Artedi.

e) i. e. Maculofa cauda ; aliter alii pifces maculas, vel potius macula infcclam caudam,
vel in medio vel in ipfa pinna cauda:, habent.

O MeAavoveoc, cauda nigra. Melanurum Sal-oianut proxime adeo ad Auratx fiou-
ram accedere fcribit, ut non abs re Diphitus apud rfthen&ttm : eum proportionera
habere cum Aurata; licet palmi longitudinem parum fuperer.

G2 14. Syna-

52 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

V. SYNAGRIS

14. Synagris, capite complanato, argenteo, ventrc fubalbido, corpore

rcliquo rubefcente ; ore parvo meciiocribus & acutis dentibus;
doriali pinna fpinofa, sequalitcr a capite & cauda diffita. Erythri-
nus g) five Rubellio vel Fravelino Salviani fol. 23$. Willugbb. p.
306: Tab. V. 6. Erythrinus Rondeletii, Gesneri. Pagrus h) Jovii.
Sparus totus rubcus , iride argentca Artedi.

g) Ovii. Ca:ruleaque rubens Erytlirinus in unda. Totius corporis figuram S.dvianus
Auratoe fimiiem exillimat.

\C\ Sive Phagrus, 7ra°a. l~o Qaysiv , ab edacitate & quod duros dentes habeat , ita
ut oflreis a! >tur. Jovins p. ^-f : Auratas fequuntur Pagri fivc-Phagri, Fragolini vulgo
dieii — quos, quum fesqui palmi magnitudinem exceflerint , in Dentices five Smo-
dontas evaderc communis pifcatorom confenfus exillimavit ; & p. /j.j. c. XII: Sino-
dontes pifces latini Dtntices vocant , proximcs Auratis & Pagris &c. Minus itaquc
vapulabimus, quod SYNAGKIDIS five Sinodontidis genus fubllituerimus, pro genere
Spari vel Scari j de Ivc idem 'fovius cap. XI : „ Nonnulli exifliniant inter Auratas
j,Scarum, illum pretiofiflimum pifcem, a pifcitoribus vendi , qui dentes humanis Ji-
a) miles Sc ad ruminandas rnaris herbas plurimum idoncos habeat, maximeque fqua.
„mnrum fpecie Auratis affimilatur; cxterum cgo crediderim, eum non facile a nobis
„dcprehcndi, errorc vendentium, qui fimilitudine decepti — eum Auratis & Saigis
„commifcere confueverint. ,, Orphcus veterum Rondcletio txCesnero efi Pagro fmilis
cx purpureo rubefcens, dentibus ferratis, pinnarum fitu numero & aculeis pagri,
rimula parva pro podice.

15. Synagris, ventre & iride argcnteis, dorfo & capite fufcis, pinna

doriali fpinoia; cauda nigra ftircata; branchialibuspinnisdcmiiTis,
cum ventralibus careat ; una brevi poil anum. Mormyrus ex ci-
nereo nigricans; PoiiTon ofleux, the Bonefifh, Catesbeji p. 13.

16. Syvagris, dorfo & lateribus' ex viridi csrulefcentibus; denis duo-

decimve tafciis transverfis, nigricantibus, intervallis aequalibus
aioAcg ix&tjc, i) ; in latera minus compreilus, quam Aurata ; ad
oculos argenteus ; iride aurea ; ore dentibus exiguis inrtrucr.0;
pinna dorliiali ipinoia, a capite & cauda arqualitcr diftante. Mor-
myrus Rondel. Aldrov. Wtllugbb. p.329. Tab.X. 6.J. 2. k). Mor-
mylus, mormora Salviani JoL 184- Mormylus ejttsd. fol. 1S3. ad
iconeni; Gesneri. Sparus maxilla fuperiore longiore, lineis utrin-
queundecim, nigris, transveriis, parallelis, Artedi.

j) Oppiano: varius pifcis; piftas Mormyras dicunt , Ovidiustk Plin. A verbo fj.opixt^od
murmurare ut aqux, Mormyrus, Eujiachins, quam derivationem nonnulli improbant.

k) lic»

FASCICULUS UNDECIMUS. 53

V. SYNAGRIS

k) Idem p. 3?}: Quamvis alii nonnulli pifccs, ut v. gr. Sargus, & Perga (percd)
utraque, ejusmodi areolas transverfas obtincnt, tamen Mormyrus multo inligmores
& confpcclioresi idem pag. ead. Fioura corpons Dentiii (lmilis efl, ad Iatera coin-
preflus, Aurata anguflior, M&nade longior.

17. Synagris, capite fliperne fufco, inferne e violaceo & rubro nube-

culato; doribelato; pinna dorii fpinoia badei coloris; ventrcm
verfii; rubensfuper albo; iride zinnabarina ; ore fatamplo, firii-
plice ierie acutiifimorum denthm, pinnis branchialibus, unica
ventraii, una poit anuni & cauda lata diviia rubris. The Mutton-
fifh ; Anthea quartus Rondel. WHlugbb. p. yij. Tab. X. j. forte
etiam Orpheus veterum, Kondel. Gesn. 2jz; ita Catesbej. p. 2f.

18. Syhagris, umbrse diluti coloris, ventre albicante; labiis craffis,, ru-

bicundis ; in extremitate mandibularum duobus dentibus caninis
validis; operculis branchiarum quadantenus cseruleis; pinna dor-
fiili fpinofa, caudse proximiore, unica ventrali, unapoflanum;
branchialibus carens ; the mangrove Snapper, Catesbeji p.y.

19. Synagris pagri vel Erythrini forma, argenteis fquamis, dentibus

tenuibus, rbftro aquilino, pinnis candidis, ad quarum radicem
macula ex nigro rubefccns. Acarne Rondel. Inter Fragolinas Ro-
mce & pro Erytbrino venditur, & cum non nifi colore ab hoc
differat, Willugbejus illum pro varietate non pro fpecie habet.

20. Synagris, totus cseruleus, iride ialtimrubra, capite balsenscformi ;

ore modico, dentibusin utraque mandibula fimplicibus, acutiffi-
mis, tam arcle fibi invicem conjundlds, ut Os denticulatum iim-
plex videatur ; pinnse dorfalis fpinis alta membrana conjundtis,
duabus poftbranchialibus, unica ventrali, & una poft anum; cauda
cavata. Novacula csrulea Willugbb. p. 214. Tab. 0. 7. Poiflbn
bleu , the blue Fifh , Catesbeji p. 1$.

21. Synagris, labiis crasfiffimis, fuperiore duplicato ; ore mediocri,

aenticulato ; oculis magnis, aurcis; corpore toto, fuper diffimili
viridi , variis coloribus , ad pavonis inflar , pido ; antcriorc parte
pinnse dorfalis aculeatar ex flavo rubefcente, pofleriore partim vi-
rente, partim violacea, maculis cseruleis, ima ventris & cauda
violaceis, pluribus rubentibus maculis per totum corpus fparfis.
Pavus D. Ambrojii. Pavo Philoftrati; Ijidori; Sahiani. Turdus
perbelle pi&us, an Pavo Salviani? Willugbbeji p. 322. Tab. X.j.
Labrus pulchre varius 1), pinnis pedtoralibus in extremo rotundis,
Artedi. Turdus fecundus Gesn. Turdus Bellonii. Papagello Romx.

G 3 \) Arte-

54 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

V. SYNAGRIS

1) Arteins eos reprchendit, qui a colore vel variabili& diverfo in uno eodemque pifcei
vel etiam conflanti quidem, fed nimis generaliter toti corpori pro parte illius attri-
buunt ; pliil. Ichth. p. §) circa nomtna fhecifica & pag. $$ haec liabet : ,,TurduS
tt perbetie picJtts. Riitcute ; cjHia rpfritm colorttm nult.t fit mentio ,' &plmes Tttrii
upoffnnt h.iiere colores ptttchros. ,, Eo non obllante : Labrnm pttkhre v.trium ap-
pellavit ; etfi obfervationem fubjunxerit ; ,, Color viridi, creruleo, rrigricante , ru-
„bro &c. admodum varius.,, Cum Labrus tamen imus palmaris jam varius fttit,
& Labrus 5tus ex purpurco , viridi, ca:ruleo & nigro vanus. Idem dicendum de
Corypha:na 2^'a pttlchre varia; muhisque aliis pifcibus , quos fpecifice vocavit beite,
eleg.inter ptBos , aimoiitmqtte vartos.

22. Synagris, dorfo admodumelato, capite parvo , roftroacuto, den-
TabX ticellis acutiflimis ; iride argentea ; totus fufcus, ventre parum

r. i. albicante. Tab. X. f. i.

§. XXXII.

VI. HIPPURUS.

Ita veteribus dic~tus. Hicefius \inrhect nominavit mwoveei$;
Numenius apud Atbcn. Lib. y : iWowf ov ; quo Grteco nomine
(HIPPURUS) & Plimus utitur; unde autem piici nomen impofi-
tum iit, certo non conftat. Gaza Hippurum Equifelem vertit,
conf. Kondel Gesn. Rondeletio quidem ipfe pifcis, quem deicrip-
fit, incognitus fuit, cum nec Arifloteles Lib. V. c. 10. nomenclatu-
ram indigitavcrit. In.erim Rondeletius rationibus confirmavit,
pifcem fuum efle Hippurum veterum & xoevQaivric nomen ad id
alludere (de quo vocabulo vid.fitpra §. XXIII, ubi de Blenno)
Artedo placuit genericum nomen CORIPH/ENA. Cum vero

. Hippurus certo certius a cauda equina nomen habet, quod pinna
dorialis ftatim e medio capitis erigiiur, & vcluti cauda equina
longa villis multis conftans ad Usque caudam pifcis producitur,
koriphama autem a pinna in vertice incipiente & veluti criftam in
eadem erigente nomen trahit, cuilibct patebit, ambas denomina-
tiones aeque parum valcre. Jam, quod utraque vapulat, melior
erit conditio HIPPURI pne denominationeCV;p/;<e«<f ; nam nemo-
facile fbmniaret, pinnam conequatam longitudinalem referre criftam

. in exortu capitis a); quin potius Blenms (§. XXIII.) criftam ad-
judicaret. E contra (fi ludendum eft verbisj pinnam coaequatam
& a capite ad caudae remigem elongatam cum cauda equina qua-
dantenus comparari poiTe, facilius concederemus. Claudicante

fic

FASCICULUS UNDECIMUS. 55

VI. HIPPURUS

fic utraque nomenelatura , nefcio, quare perfpicaciiTimus Artedus
prar HIPPURO, quem omnium fere autorum efic ipie Gcnere XII.
fatetur, adoptaverit CORIPH/ENAM b). Loquamur cum Anti-
quis, douec magis adarquatum nomen genericumnobisinmentem
venerit ; HIPPUROSque dicamus piices: Pinna doriuali coarquata
• longiffima, a fummo retuib & in altum educto capite ad caudam
usque protenia ; branchialibus latioribus, ventralibus anguftiori-
bus; corpore produclo, lato & plus minus comprefib, dorlb cul-
tellato; podice in medio corporis; orc acute denticulato.

a) Cum ipfe ArteAus Gen. XII. pinnam unicam in dorfo a fummo capite ad caudam
usque extenfmn agnoverit.

b) Artedtts II. p. gif. canone II. interdi.\it nomina pifcium generica , qus qteaitrupedi-
bus pilofis , a-vttmsi amphtbiis &c. coinmunia funt ; omnino dtlenda, fecundum
Dni. Linn. ftend. s;o, inter quae connumeraverat p. 6?. HIPPURUM, li. e. cauda
equina; jam vero tri/ht avibus propria cfl & communis, prout efl caud.t quadrupe-
dibus quoque; ergo fccundum Artcittm & CORIPH^ENA />. 7.?, Q Ctn. XII. omnino
effet delenda.

1. Hippurus, pinnis branchialibus deauratis, brevibus fedlatis; in ven-

tre longioribus, nigricantibus; ore mediocri ; inmaxillis, palato
& lingua acute denticulatis; fquamis minutis; cauda furcata ; cae-
terum Glauci coloris. Hippurus Kondel. Gesn. an ? Dorado i. e.
pifcis auratus Lufitanorum , Willugbb. p. 213. Tab. O.i.f.j. Co-
ryphaena cauda bifurca Artedi.

2. Hippurus, qui Guaracapema Brafil. Marcgr. & Dorado i. e. Aura-

tus pifcis Nierembcrgi ; Dolfyn, Belgisjm idem cum praccedente?
coloris in capite, dorfb, lateribus, uti & in pennis, ex viridi &
argenteo mixti ; in ventre aibi ; toto corpore maculis variegatis
. carruleis; vid. Marcgravium&t Willughbejum p. 214. Tab. 0. z.f. 1.
Delphinus le Bruyn Voy. II. p. jzy. Ed. Amfl. Fol. Dorade Rocbe-
fortii & du Tertre ; Dorade des Marchais par Labat I. p. a%.
Neutiquam tamen eft Delphinus, Phyfeter, DELPHACUM fe-
cundus Mijfu II.

3. Hippurus, quatuor digitorum; iride aurea, cauda parallelogramma;

Alter&uo fila rubra in fronte, inque maxilla inferiore duos folum-
modo denticulos longos &acutos, alter maxillas rofiratas quaii
e minimis denticulis compoiitas habent; ultimus in lateribus lineis
curvis obf cure purpureis variegatus eit. Punaru duae fpecies Marc-

graviis

56 PISCIUM RRANCHIIS APERTIS

VI. HIPPURUS

graviij Willugbbcji, cui alaudae fpecies efle videntur p. 1J4. Tab.

n.rf.s-9-

4. Hippurus, capite magno, potius alto, valde tamen, ut corpore toto,
comprefTo, & retuib; ore parvo, acutiflimis dcntibus Uiunito, 4
anterioribus longioribus; cauda lataj fquamis magnis tectusj ca-
pite, maxillis, & branchiarum operculis czruleis lineis iniignitis;
pinna poft anum & caudse fubflavis & virentibus; dorii pinna ru-
bra , nonnullis caeruleis conipcrfa maculis ; czterum ex rubro rla-
vefcens. Novacula iHinii. kond. Gesn. Pefce Pettine c) Salviani
fol. 2/7. Willughb. p. 214. Tab. 0. 2. f. 2. Coryphacna palmaris
pulchre varia, dorlb acuto, Artedi. The Rafor or Razer-fifii,
Charleton.

c) Forte Novacula, quod pinna dorfi cultellati aciem, ventre parumper lato dorfum
novacnU (etttfS ©C&eet sSDicffeeS) re&rat. Forte pedlen, quod ventre prehenfus
radiis pinna: dorfualis peclini adfimilandus. Sakotanus fol. z\y. b. ,,Cum nihil magis.
^probum dedeceat virum , quam ementiri, & impofluram facere ; noflri oclogefimi
„tertii pifcis graicum & latinurn nomen ignorare, aperte atque ingenue confiteri po-
,,tius volumus, quam futilibus & commentitiis conjectuns graxe & latine ipfum ap-
„pcllare coiuendenteS) alieno abuti nomine.,,

$. XXXIII.

MONOPTERUS, pinna LONGA coarquata, dentibus latis, robuflisj
§. XXVIII."

VII. SARGUS.

SARGUM, SPARUM & SCARUM latos & robuflos habere den-
tcs, humanis plerumque fimiles, omnes teftantur autores. Inter
hos de SCARO veterum Bellonius: Dentibus eft obtufis, quorum
inciibrii noftris fiint periimiles (unde & ruminare ipfum tradide-
runtvcteres, fed rectius Wdlughejus, herbas piniere, rerringere
& diflblvere, non ruminare dicit). De SCARO ONIA Rondelet.
quod dentes planos, hominisque modo, maxillasque habeat, imo
proprie fblus latos ; & de SCARO vario, idetn: dcntibus latis in
fuperiore mandibula denfis, in inieriore raris & acutis (rotunda-
tis) ; & P. Jovius: Nonnulli exifiimant, inter Auratas SCARUM
illum antiquis pretiofiflimum pifcemvendi, qui dentes humanis
fimiles — habe t. De SPARO Rondel. & Eellonius: Dentes codem
modo difpofiti firnt, ut in Aurata, fed m SPARO lati & humanis

incifo-

FASCICULUS UNDECIMUS. 57

VII. SARGUS,

inciibribus omnino fimiles; & Willtighbejus de SARGO, queni
Genuae defcripiit : Unicus in utraque maxilla dentium incifbrum
humanis iimilium ordo, molares quoque quadrupedum molaribus
fimiles &c. Rondeletius & Bellonius : Dentes primores non acuti
Junt, & rotundi, ut in Aurata, ied ut in Sparo lati & humanis
inciibribus fimiles; Sic etiam Salvianus: Dentibus latis humanis-
que fimillimis. Unde cfl, quod hos piices ad genus peculiare
referendos efle nulli dubitaverimus; hocque SARGI nomine in-
fignire placuit; qui vel in utraque mandibula latos, vel in infe-
riore tates & obtuibs in fiiperiore autem latos & ferratos habent.
Artedus promilcue, Cantbaros, Mclanuros, Rubclliones , Denti-
tes, Salpas , Bobpes, Mxuas , Smaridcs , Mormylos , Chromidcs,
Orpbos, Auratas & Pagros SPAROS dixit. Nec habent nominati
pilces, ut vult optimus autor, dentes molares ut quadrupedia; li-
cetcaninos; nec primores humanos. Sunt autem SARGI, Scari
& Spari dorib repando, ventrcque prominente.

I Sargus, pinnis ventralibus minoribus Jiibnigris, poflbranchialibus
& majoribus fubrubris; pinna ab ano unico innixa aculco; cauda
lunata ; ventre iitbalbido ; dorib cx cineratio flaveicente; circa
branchias & caudam nigra macula notatus; undc Arifloteli
ot>$Qirvyo5-tw°s i. e. maculoik caudae (qux & aliis piicibus, ut Me-
lanuro, communis) jroAuy^ afi/iog , multarum linearum. In mari
mediterrarjeo frequens. Sargus f. Joviij BcIIon., Saioiani; Ron-
del. Willughb. p. $qp. Jab. U.4. Sparus lineis transverfis varius,
macula nigra infigui ad caudam, Artedi. Salviani flgura non trans-
verias ied longitudinalcs lincas cxhibet; & maculam nigram iniig-
nem ad caudam non habet.

2. Sargus, pinnis omnibus, excepta dorfuali, colore flavo infeclis;

lquamis latioribus, nullisque arcolis vel transveriis vel lon-
gitudinalibus , ut in Sargo lino ; prope caudam macula annulari
nigra. Sparus Pliuii, omniumque autorum , «Vo t3 WaJfeiv,
palpitare. In mari Adriatico ubiquc obvius. Sparus Salvianifol.
/77. Rondcl. Bellou. Sparo, Veuctis; Willughb. p.joS. Tab. U. 2.
Sparus unicolor flaveicens , macuia nigra annulari ad caudam,
Artedi.

3. Sargus, colore excacruleo nigrefcente; ventre candido; macula ni-

gra in cauda ; dentibus planis, & ofleis tuberculis in maxillis;
cauda lata , non diviia ; iuperciliis coloris indici. Scarus onias
Rondelet. Sargo arfinis , Willugbb. p.jqy.

H 4. Sar-

58 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

VII. SARGUS,

4. Sargtts, oculis & ventris inferiore parte. purpurei coloris ,• caucla

indici; reliquo corpore partim ex viridi, partim ex nigro csru-
leo; dentibus in fupcriore maxilla latis & denfis, in inferiori acu-
tis & raris ; pinnis branchialibus latis. Scarius varius, Rondelet.
Willugbb. p. 306. Labrus ex purpureo, viridi & nigro varius, Artedi.

5. Sargtts, cx livido rubens; fquamis latis & translucidis; ad caudae

latera appendicibus transverfis & eminentibus ; raro Spithama lon-
gidr; inlipidus, nifi cum fecibus edatur ut Scolopaces, aves; in-
Crctae locis frequens. Scarus Bcllon. quem veterum efle putamus,
& ab utroque Rondeletii diverfum ; Willugbb. p. 306. Scarus a
cxcdetiv i. c. falire five tripucliare. Labrus, qui Scarus autorum,
Artedi. Cerebrum Jovis, Ennii. The Cudor Chewing - fif h ,
Cbarleton.

6. Sargus, dentibusin inferiori latis, in fuperiore mandibula ferratis;
7 a t.X r iride lata, rubra ; cauda lunata ; ad caput gibbofus ; colore ex fulco

f. 2. " viridi; Iquamis parvis, pinnis fufcis. Tab. X. f 2.

7. Sargus, ventre & dimidio capite inferioris partis lutefcentc; dimi-

dio corporc, dorfum verfus, ex fufco viridi ; iride viridi lata; cauda
7 a t,.X. circinata; duobus offibus eburneis latis, parumper ferratis in utra-

£3, que mandibula , dcntium loco. Tab. X. f 3.

§. XXXIV.
MONOPTERUS pinna LONGA coaequata edentulus.

VIII. CYPRINUS;

Dorfb a capite repando, in extremitate cultellato; lateribus prcfle
carinatis ; ventre arcuato. Sic figura corporis producra, magis
ntinusve lata. Pinna dorfali unica e medio dorfi verfits caudam
plus minus excurrente, coaequata, i.e. dorfb extrcmitate radiorum
fcre parallela ; pinna vero ani contracla ; unico aculeo in clorfb
Jiamato fulta , plus minus robufto ; labris carnofis ; oreedentulo;
in guia oflibus, dentium loco; capite, pro corporis ratione, brevi.
Linguacarere dicitur, cujusloco natura tribuit palatum carnofum,
prout & atiis pifcibus, quod evulfum lingua' formam refert a).

g) viJ. Rcndct. P. II. p. isi. & Willnghttjum. Imo Arift. Lib. IV. c, $: Ncnnullis
palatum carn-ofum pro lingua efl, velut inter fiuv>atilc3 Cyprino , ita ut nifi diligenter
infpexedsi Wngua efTe vicleatur. Cyprini anatomen vide apud Blafium. Letnard.
Majcal Lib. de fifca*. primum fe Cyprmos $nt'petl, in Angliam intuliffe fcribit. In

PruQiam

FASCICULUS UNDECIMUS. 59

Vffl. CYPRINUS

Pruffiam orientalem , tribus milliaribus a regio monte, in praedio Nobili , olim de
Goetzen, Arcnsberg difto, primum Cyprini , qui ^arpetl, ex Silefia, fed nefcio
quando, introdufti. Communiter diflinguuntur in Cyprinos fimpliciter & in Cypri-
nos latos , fed minus recle. Arteius Cyprmorum genus multiplicavit 13 (peciebus,

I. Cyprinus, cirrofus ; myftacibus duobus juxta anguluin fuperioris
labri ; lupra quos aljae appendices duse breviores, parum confpi-
cuac ; fquamis amplis; dorfo fuico. Cseterus coior, pro ratione
aetatismagis magisqueincitrinumabit. DorJuali pinnamlca, ven-
tralibus & illa abanoflayicantibus. Cyprinusnobilisomniunitf//r0-
rum. Kvweim, Krtrpaaos, Cyprianus, Ari/iet. ^arpf, ifarrc Qerm.
Oirpe Gallis, Raina, Venet. Burbarus&Carpanus, Romanis. Carpa
nonnullis, Carp, Angl. Karpe, Belgis. Willugbb. p. 24J. Tab.Q.
' 1. f. 2. cujus figura parum valet. Cyprinus I. Marfilli p.jy. Tab.
tp. Cyprinus, cirris quatuor, officulo tertio pinr.arum dorfi ac
ani unciculis armato, Artedi.

a. Cyprinus, cirrofus, fquamis quadruplo vel plus majoribus, quam
primiis; huc atque illuc nudus, duriore cute. Squama: qua parte
infiguntur, pcllucidas: funt, raro integri ordinis iibi Juccedentes.
Cute circa dorfum nigra , circa latera & alvum aurei coloris. Cy-
prinus Ildus Marfilli Tab. 20. ©pteoels^acpe, ivcupfen ; ^ont^.
Artedus hunc non habet , ncc alius autor prarter Marfillium.
Dresda: fiepius venum exponitur , unde pifcem acccpi ficcatum.

3. Cyprinus imberbis; anteriore dorfi parte & ventre altis; capite valde

declivi , ore produclo ; poJleriore corporis parte contracla. Iride
oculorum rubra. Sub fufco flavicans, imo ventre dilutiore colore
gilvo tinclus b). ^aria&^arpffe, ^arfc&^arpe, itafcto^acw •
^acp?$arag; J&ciSb*&acafi, @itn>^acpff; Charax craffiorlondor'
Carafus dimidius, ■$<tib*Mati$, .farp^aritf, S?acru| Scbweakf.
Scbonev. Caraflii Jecundum genus Gesn. Caraflus adulteratus Cy-
prinus notbus (ex fabula, a Cyprino nobili & Carafno procreatus).
Cyprinus III. Marfilli Tab. 21. c). Ultra tres libras non ponderat
maximus. Artedo incognitus.

fc) Ab exemplo pifcis ficcati ex Gazophylacio Drc-sdenfi defumpta dcfcriptio.
c) Ejus figura cxeroplo modo diclo ncn refpondet, quod produclior eit.

4. Cyprinus brevis, dorfo repando; coloris fiibaurei, pinnis & dorfo

fufcis. Giblichen Mifenis; ©olD*i?aratie? Gedan. Caraflus verna-
culus, gemciner Mam, MltwMavOS, Scbwenkf Cypriuus brevis
Carafits, Charax, .tfvimtufdje, ilacu^c, Scbonev. Cyprinus dorfi

H 2 officu-

60 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

VIII. CYPRINUS

officulorum viginti, linea laterali retfto, Artedi. Cyprinus pinna
ani officulorum viginti, linea laterali rechi Linn. Fauna Succ. Tab.
Tab. xi.f. i. XI. f. i. DifFerentia craffioris, corpore prodtufto, minus lato,

Tab. f.2. coloris fuperaureo umbratilis. Tab.Xt.fi 2.

5. Cyprinns brevis, totus fufcus, miniitus ; cnuda nttenuata, cujuspinna

alta incifiira diviia ; eapitc declivi & reiiquo corporeovatus, la-
Tab. — f. 5. teribus carinatis. Tab. XI. fj.

6. Cyprinus brevis, Ieucopharus, capitc declivi & breviufculo pectore-
Tab f.4. que albicantibus ; iride aurea. Tab.XI.f.4. pilis tenuiffimis vix

perceptibilibus 111 capite ex iquamis & radiis pinnarum rlutftuan-
tibus, brevibus.

7. Cyprino brevi congencr ; pofleriori corporis parte angulofa, capite

produdto, pinna caudar attenuatae longiffima ; ventre plumbeo,
quinque Zonis transyerfis brunnis fupcr carneo adventrem usque;
Tab. — f. 5. pifciculus minutus. Tab. XI. f.j.

g. Cyprinns pinna ani duplici cauda trifurca. AcL Stockb. 1J40. />. 403.
Sinenfis IJnmei, in Dania educatus; vid. Faunam Suec. num. 331.

■$. XXXV.

IX. PROCHILUS, w^«Aos, irgo^u^nki labris prominentibus , Iabrofus.

Ore cdentulo.

1. Prochilus, ovatx figurar;- macula fufca m.igna, ad inftar aularorum
Tab.Xif.f- 1. cphippii e dorfo dependente ; fquamulis la-vigatis. Tab. XII. f 1.

2. Procbiius, corpore anguffiore, in medio faieia lata a dorfb ad imum

ventrem, duabus dimidiatis vcrfus caudam, conicis; linguam fb-
Tab f. 2. lutam ore cxferens. Squamulis larvigatis. Ibid. f 2.

3. Prochilus, lirvis; lateribus carinatis; pinnarum ventralium loco dua-

bus liib gutture ietulis bifidis; coloris leucophai; dorfuali pinna
nonnihi! punclata, poit anum, qui in medio ventris, Ionga; late-
Tab. f. 3. libus hinc inde lineis raris incurvis. Ibid. fj.

4. Prcchilus; capite producho; pinnis ani, dorfi caudaeque maculatis ;

branchialibus oblongis, albis; reliquo toto corpore, ad Jyncis in.-
T ab. f 4. flar , maculatus & faiciatus. Ibid. f. 4.

5- Pro-

FASCICULUS UNDECIMUS. 61

IX. PROCHILUS

5. Vrochilits, lingua foluta ; ad latera feptem liueis longitudinalibus,

doilb proxima linea cx hortulis feneltralibus conjundis, reliquis Tab.
ex circulis concatenatis varius. Tab.XlI.f.j. xu.f.5

T I

6. Prochilits, parvus ; ex albo & fufco varius. Ihid. f. 6. xiifS

§. XXXVI.
MONOPTERUS : PINNA BREVI, ad medium dorfi.

I. BRAMA,

Corpore lato tffpijfo; edcntulus; cujus pinna dorfalis in medio &
anguloia ; hujus radius i« exortu primus e diametro fere oppoiitus
pinnis in exortu ventralibus, & extenditur ad usque oppolitum
primum radium pinnar longioris a) poft anum. Ejusmodi pifces
communiter diciintur Cyprimlaii, quod nomen multum confu-
fionis introduxit; unde eft, quod Artedtts triginta & tres Cyprinos
recenfuerit, ex ore glabro, ex ofiibus in faucibus (non tamen om-
nibus) ex veiica aerca, ex maxillis ejusdem rere magnitudinis aut
longitudinis, vel iiiperiore tantillum longiore b). Ob nominis
apud plerosque populos conibnantiam BKAM/H genus appella-
mus. Primaria enim fpecies audit: Qaiiis Breme; Angiis Breatii;
Belgis Brafem ; Germanis ^rarcn, ^tcijjcm, ^iMfcm, ^rcleni,
^vcjTcm; Suec. $3iiu\ Brama Gesn. Aidrov. Willughb. & aliorum.

a) Cum Cyprinus pinnam dorfi habcat longam, & par.illclam , ab ano autem brevem;
Brama e contra habct pinnam dorfi brcvem , ab ano longiorem.

b) Omnes pifces edentuli, brevi pinna in medio dorfi , corporc funt vel lato & rpiflb,
vel fpiffo & cafligato; ultimi vel harbati, vel imberbesj <juse difpofitio ma.ume na-
turalis, vel coquis perfpicua cll & evidens.

1. Brama; primo radio pinnz dorfalis fimplici (non hamato, ut in
Cyprino). In dorib ex csrxuleo nigricans, verfus ventrcm ex auro
albeicens, cjeterumplumbcus; fquamis iat amplisj capite brevi &
pro corporis magnitudine parvo ; Longitudinis quandoque fex
palmorum, latitudinis trium; Dorib arcuato & cultellato, ventre
inhmo multum comprelTo; pinnis & operculisbranchiarumfurvis,
feu ex cxruleo nigricantibus; plurisque venitquamCyprinus, s;ra-
tior enim aeltimatur carne duriufculo & hepate prsc illo. Valde
apud nos pinguefcit. Cyprinus latus & Brama autorum. Q3i - eiTem
Gedan. 9^ein*9?el)n*33i'aj:en; Stein*33uacf)fcm. Cyprinus pinnis
omnibus nigrefcentibus , pinna ani ofiiculorum viginti feptem,
Artedi. Brama I.mas, & Brama II. fcemina, ^cJ)lcic&*3Mem&em,

H 3 Mar-

6% PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

I. BRAMA

Marfdli Tab. 16. ij. Maribus, Martio & Aprili menfibus, albi-
cantes duriqueclaviculi, piicatoribusfloresdicti, excute&fquamis
prorumpunt; his menfibns elapfis deperduntur ; undeeft, quod
tunc appellentur Cyprini clavati, T)wn>%$\:ad)\'cm c) ; Cyprinus
clavatus , five lnediolanenfium Pigus Salviani, Rondelet. Gesn.
Brama I. Marjilli Tab. ,6. CyprinusPido, Pigo & Pigus didlus,
Artedi. Idem piicis cft iiib utroque nomine, non diverfus.

C) Dc quo Plinius L.'$'o. IX. cap. ig : Duo lacus Italia: in radicibuj Alpium Larias &
Verbanns appellar.tur , in quibus pifces otnnibus annis ■vcrgiliarttm crtn exiflunt,
fquanns confpicui crcbris atque pr&acntis , clavorum caligarium effigie , ncc amplius
quavn circa eutn menfem vifuntur; & P. fo-oi:;s: ,, In Lario etiam lacu Ptgus pifcis
„ille clavis calioaribus infignis, ut 1'Jinius refert, non alias unquam a mc, hoc etiam
„curiofe qusrente, confpici potuit, quam vergiliarum ortu — . Sed id prxfertim
„ in caufa cll , cur farpius fallamur, & difficillimc vcra illa vocabula deprehendamus,
„quod aliis atque aliis nominibus diverfi Iittorum traclus eosdem pifces appellent. ,,

2. Brama nnnn, cnuda ineurvata vel retorta ; naribus ampliffimis, ore

rotundo. £dt*£>vajji.>:n Schoneveldi p.33: „Sunt in Siein Cyprini
„Iati, caudam incurvatam vel finuatam gerentes, acfi ea bis frachi
„fuiffet; Pifcatores vocant SeiDi&vafiem, quafi reliquorum duces,
„quibus confbeclisfeliciomineampiamcapturamfibipollicentur,,
Tab. xni. f. 1 . vid. Tab. XIII f 1.

3. Brama dodrantaiis plerumque, Brama ima paulo craffior, colorc

ex aureo flnvicante, lineis per omnes iquamarum ordines duclis,
ventre luteo ; inftrioribus pinnis & cauda rubro colore perfuiis ;
pinnae dorliradio primo hamulisafpero; oculisparvis&profunde
intra orbitam fubfidcntibus. An Caraffius fimpliciter dicTus, feu
Caraffii tertium genus, Gesneri paralipom. Aldrov. Ballerus, Jjo*
nercfe Schouevcldn Bordeliere Gallis. Cyprinus latus alius Garais
Ratisbonx, Willughb. p. 249. Ojo(D*23ficf e nobis.

4. Brama, ex piumbeo argentei coloris, juxtaventremdilutioris; pinnis

ani&caudjefufcis; radiisai inanipinna, 11 indorfiiali, omnibus in
cxitu fibrofis. Blicca feu Alburnus lacuftris Gesn. Blicca iQleye,
33lci>ev Schonev. Ballerus RondeL Pleftia, ^,[<\\)e, $&li<£, ^(icffina, Q3vet<
telt, cauda ex rubro livente, reliquis fulcis, capite parvo, fquamis me-
dioeribus, albicantibus Scbivenkfeldit. Gedanenfibus: SBic^^Bet^
%\\&), $3lei)*Q3licf c ; Bramz II. fcemina: Marfilli valde fimilis. Cypri-
nus admodum latus&tenuis, pinna ani ofnculorumquadragintad)
Artedi. Suecis Bliclui, Braxenpancka Linn.FaunaSuec.

<3) Tot radios in nullo nutncrabis bujus generis pifce.

5. Bra-

FASCICULUS UNDECIMUS. 63

I. ERAMA

5. Brama, pinnis omnibus cum cauda rubris, dorfali nigrfcanre, late-

ralibus flavedine tinctis ; iiipra lineam argenteam punctatam ex
fufco caerulefcens, infra lineam iateralem argenteus totus, iquamis
amplis ftriatis ; dorfb & ventre mox a vertice & a gula in ovatam
figuram arcuatis, capite parvo ; longitudine pedem vix fuperans.
Communiter ad Capitones 7 quod nomen confufionis eft, refertur.
Ejusmodi pifces apud nos ^M&fcttn vocantur i. e. quorum caro Jine izb.
arijlis, reliqui ^eentttl/ quorum caro ariilis plena. Tab. XULj.z. XW.
Cyprinus iride, pinnis omiubus caudaque rubris, Art. qui Obferv. E 2 *
Icon hujus nulia extat. Deicript. fpec. p. o. Idein. Huc minus lati
ventralibus pinnis caudaque vel rubentibus , vel fufcis, $M&fc«i &
^cctten; Cyprinus iride lublutea, pinnisventralibusanique rubrisj
Succ. & Upfal. Id. Arted. dejcr.fpec. p. 6. Cyprinus iride, pinnis
ventralibusacaniplerumquerubentibus Arl. ibid. p. 10. Mort Suec.

6. Brama pinnis circinatis & cauda atris; crafiiufculus pifcis , colore

exatro flavicante in viridem ; temporibus dilute flaventibus ; iquamis
parvis, tenuibus & tenacibus (fecundum Sakianum: valde con-
nexis) muco vifcido obduclis; naribus valdc patulis, in quarum
interiiitio cuticula auriculsc inftar ; appendice curta ad commiifu-
ram labrorum. Tinca omnium autorum; a Tench Willughb.p.
2ji. Tab.Q^J. Tinca Salviaui. Teinte Guilis; Tenia halis;
©uDJ&ece Danis Scbonev. Schomaker, ob cutis duritiem, Belgis.
<2>ct)lct) , ©djlcpc Gedan. Cyprinus mucofus totus nigreicens, ex-
tremitate caudae arquali, Artedi. Cyprinus pinna anf ofliculis un-
decim , cauda integra. Succis Sutare , Linnare , Skomacare. Linn.
Fauna Suec.

§. XXXVII.

II. MYSTUS

Corporc cafiigato, barbatus. MYSTUS vel MYTUS dicitur in
iEgypto piicis, quem Belionius cum Barbo comparat, quodbarba-
tus, vel myftaccus; iniiiper f&vriwTov Grxcis indigitat ajjidosvel
barbam Balaenae ante oculos, quibus iibi prartendat iter (§ifcj)bein).
Nomen rnagis adxquatum genericum effe putamus MYSTI quam
BARBIvelBARRATI, Galtis: Barbeau, Barbarin, Barhelet, vel
quod myilacibus quatuor gaudeat, vel quod akera ipecies pinnis
omnibus caudaque adeo fingularibus, longiffhms <kflamentoJis in-
ftrufta lit, ut vix fimilem iui inter pifces fpinofos inveneris. In
pinna dorfuali, radii fecundi loco, fpina valida curvata & ierrata
omnibus communis; dorfique pinna ventrali exa&e oppofita eft.

r. My~

Tab.

XIV.

64 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

II. MYSTUS

1. My/h/s, Dorfi parum arcuati ied cukellati, colore dilute olivaceo;

fquamis mediocribus, punclulis nigricantibus ad usque ventrem
argenteum guttatis ; ventre feflili, fi pifcis proje&us ; roflro pro-
tenfo; ore edentulo, parvo ; fuperiore mandibulalongiore; cauda
bifurca. Maximus raro 7 aut 8 libras excedit. Barbus Rondelet.
Gcsner. a Barbel Willaghb. p. zj(). Q3<U'C>?/ SSavbie Scbonev. Barbio,
Barbo, Barvo, Jtalis & Hifp.; perperam ex mugilum genere apud
nonnullos. Barbus faxatilis, SSavbeti/ SSarbel, S&dhttre) fivroe, y.v-
?ax.os Schivenkf MYSTUS fluviatilis Bellon. FaKofyiyAri Ari-
flotehs & Mullus Peuceri. Cyprinus oblongus, maxilla fuperiore
longiore, cirris quatuor, pitina ani ofliculorum feptem; Artcdi.

2. Myftus, fimilis primo; fed pinnis & cauda ilngularibus, longifllmis,

quafi aqua maceratis in lanugines fatis profundas hinc inde reiblu-
tis; nec legi nec vidi ante ejusmodi piicem fpinofum, quam ex
Thefauris Dresdenfibus in oculos mihi inciderit. Sfiarben i^onig
appellatus; nec inepte, quod Kegitli africani plerumque vel lace-
ris phtmis fuperbire iblent. Tab. XI V.

3. Myftus niloticus, expanfo ventre, quandoque viginti libras pendens,

Belionii.

§. XXXVIII.

III. LEUCISCUS

Corporecaftigato; imberbis. Appellamus LEUCISCOS, quorum
radius primus pinnx dorialis radicem pinnarum ventralium e dia-
metro refpicit ; dorib ventreque xqualiter arcuato & rotundiore
corporis compage in longitudinem producTos ; imberbes ; pinnis
plerumque albifllmis, in quibusdam rubcntibus ; corpore femper
vel argcnteo vel albicante ; unde Albiciilar, Albicuk', Alburni,
pcr ipecies, ab autoribus vocitantur; ore edentulo ; imitamentis
dentium in faucibus; hocque genere Cephalos a) Capitones five
Squalos, Rubelliones, Alburnos iimilesque fluviatiles comprehcn-
dimus.

a) Cephnlum Attfonius Capitoncm appellavit. Utrumque nomen nihil valet ; omnei
pifces cnim funt capitati ; omnes liabent capita plus minus vel magna vel parva ; Pli-
nitts & Ovidius vocarunt Squnlnm , & videtur Squali nomen vulgus a Cephalo clepra-
vaffe. sirtedo nomcn genericum efl Stjttalns, Priflem etiam, Galeosque involvens;
•uid. Alijf, III. j/. g. not. a_.

1. Leu-

FASCICULUS UNDECIMUS. 65

III. LEUCISCUS

I. Lencifcus, argenteus; longitudine ad latitudinem quintupla; earne
ariftis plena; mandibula inferiore longiore; pupilla albida; linea
in ventrem valde eurvata ; cauda furcata. Capito fluviatilis rapax,
Gesn. Corvus Mifenis Duippe Willughb. p. zj6. Capito vel Ce-
phalus, rapax, ?Kape Lcucifco feu Alburno non abfimilis, Scbo-
ncveldt. Coraciuus, Corvulus fluviatiiis, -^appe, £Kaub'2i(cr, §va#>
Silcr, Scbwenkf Cyprinus magnus, craiTus, argentcus, lohgitu-
dine adlatitudinem quintupla, Artedi. Schied dictus Marjilli*
Tab. 7. Capito fluviatilis rapax, lineis per latera utrinque pluribus.

2« Lcucifcus auratus, ex argcnteo colore in aureum refplendens; iride
rubra; fquamis tenuibus, in ambitu laevibus; cauda furcata,- cor-
pore crafliore , quam primus; capite brcviore; @©lD*§ifd)/ <^3olD*
^}avfd), in flumine Albi, cumperca tamen nihil commune habens;
TaLXV.', an? gtcge b); vetula fluviatilis, Alaufa Gesn., Albini T » b -
tTIeign. iUnc^iEbron. p. 313. quod vix crediderim ; rotvD <*5olD? X7,
$ifd) cieiiemiet; fommr mtr Dcm (ferocv; Dcvfyalben ir)ti erltaje Ducem
Sturionis nctmcn. 3fr n)ei|j|kicmid)t unD fpvemjlicr)r, rcte Dev Sadje*.
An §iege, ©olD^tfd) c) Kendmanni, Gesn. Paral. p. 2.? Sub no-
mine ©olD * §ifct) , ©olD^avrj optime prarparatum accepi , quem
delineari curavi. Per omnia Leucifcus eft.

b) De pifce Gedanenfi $iCQt infra, ubi de pifcibus monopteris prope caudam. eonfer.
Charleton. Excrc. de pi/c. p. p. nttm. V.

c) Non AUuft efl, quoe hatecibus & harengis affinis; nec ©o!b = ^ifct) l(cndm<tnni.
Cui audit : „Pifcis tenuis & ficcus, paucs carnis ; colore pulchre argenteo, dorfo
„tamen fufco ; oblongus efl, non ita latus, ut folent effe pifces C9oIb = Sifct) dicli,

„qui in Marchia capiuntur Caput, fi foris infpicias, harengi capiti non diffimile

5) efl— Caput & oculi ad aureum colorem, pauco viridi permixtum accedunt —
„in fummis latenbus utrinque maculx quaterna: nigrae. ,, Forte error in nomine efr,
quod Argentina:, & alibi , piflis fluviatilis minor ©olb--§ifCt) appellatur. In ipfa
Germania a diverfispopulis diverfa nomina iidem plane pifces acceperunt. Aliter vo-
cant ad Danubium , aliter ad Albim , Moenuni, Rhenum ; nec mirum proptcr Scripto-
rum nominumque difcrepantiam, etfi quoque Iatini ex multiplici linguarum varietatc
craffis aliquando ftudium Ichthyologicum immerferint tenebris. Optandum, ut ali-
quando tentonica lingttx. Vromotores nomina animalium germanica nobis reddant ; fed
caveant, ne imperent, inconfultis rerum gnaris.

g. Leucifus, dorio fubfulco , pinnis branchialibus fupina parte rutilis,
pauco cacruleo admixto; maculis magnis albicantibus, pupilla
nigra ; linea punclis fufcis defcripta ; pinna poft anum 20 radio-
rum; infaucibusdentatus, ore edentulo. Capito Anadromus d)

I quem

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

III. LEUCISCUS

queni Mifeni Zerte vel Blike Gcsneri vocant. An idem cumNafo
Wilhighb. p. 237. Cyprinus, Gipito Anadromus dictus Artcdi.
Capito Anadromus Marjilli Tab. 6.

i) Perperam Anairomits j nullus Leucifcus in mare defcendit. AccoIk fluviorum fu-
perioris Germanix anadromos eflc hujus generis pifces fomniarunt , quod ncn omni-
busanni temponbus in uno lococapiuntur, Afcendunt equidem defcendunrque flumina
continuo peregrinantes , ideo tamen non inrrant in maria , five in aquas f.ilfas, pro-
ut Sturiones & ex Truttarum tamilia Salmones ; fed nec hi marium fmus transgredi-
untur, quin potius llatis tcmporibns retrogradi finr.

4. Lencifcus, in dorfo & lateribus flavicans ; imo ventre albicante;

iquamis argenteis; pinnis branchialibus ex furvo purpuEafcentibus,
reliquis ex flavo rutilantibus. Meniibus Aprili & Majo mafeuli
prominentiis duris, albis, interne cavis figurati e) ex fquamis ex-
tuberantibus ; pofi evanefcentibus. Orfus Germanorum, Mar-
Jilli Tab. j. Capito fluviatilis fubruber, Nerfling, $tauen*$ifc(j
Gesneri, Vrowfii"h Wiliughb.p. 2/j. Cyprinus, Orfus diclus, Ar-
tedi. SMcfcgif^, SupeB in Aibi. "

e) Prout Brama I. iwenfinus: Martio & Aprili. Jpjarr ifr Cf.g rilllb fyftTftVyb iflrooft
tfflon rtll Z$ Orfus diftus Willughb. 0^9» IttOOj} 16 illlj, 1727. d. 12 Febr. Reicrg
MS&. cum icone.

5. Leutifcus, ipithamaclongitudinisj fquamis majuseulis, in dorfo fur-

vis, & quafi viridibus ex cscrulco colludentibus; argenteis in late-
ribus. Capito fluviatilis, ieu fqualus minor Aldrov. Mdrjitli Tab. 4.
Mugilis vel Cephali fluviatiiis fpecies minor Gesncri; Willughb.
p. 261. Hafel German. Hasle Tigur. Schnotfiich, Argentiiue.
Weisfifh iimpliciter Mifnens. Cyprinus gracilis, oblongus, cras-
iiufculus, dorfo craflb, pinna ani oflkulorum novcm, Artedi.

6. Leucifcus ; Pinnis branchialibus flavicantibus; dorfuali, ventralibus,

ani & cauda pallide fuicis ; iride lutea, intra amplum circulum

Tab.XVi.f.i. fufcum; Nafus mas; Tab. XVI. f 1. Akev, fcmina f. 2. Hax:

— f - 3 - pinna dorfali ipfoque dorlb ex caeruleo nigricantibus; ventralibus

jinms & branchialibus ccreis ; iride ampla argentca. Gedanenfi-

3US promiicue vel inter Zertas vel inter Plocenas, ^Mofjcn nume-

rantur, carnem ariilis plenam habentes. Dicitur autem NASUS

9Mc a ro/tro obtufo f ). Os iiabet deorfum vcrgens, edentuJum.

Naiiis Alberti,Aldrov. Simus & platyrinchos Gesneri. Savetta Ita-

lis. Sueta Belton. Chelon fluviatilis, Labeo, Nafb, Nafiitus, 9?afe,

(ccfjreiki'/ 5ffc^e Schwenhf Nafus mas &femina Marfdti Tab.j.

Magnitudine a noitris diverius. Piicis dicitur Sartorum, <Sc&nci«

Dw*

FASCICULUS UNDECIMUS. 67

III. LEUCISCUS

Dci^ifcf) & vilis eft pretii. Mafculi tempore generationis multis
nigris maculis pcr totum corpus imo&inpinnis notati; vid. apud
MarfiUum marcm Tab.j; apud nos ejusmodi pifcis varius crebris
maculis fufcis, pinna poft anum ventralibus & branchialibus ru- Tab.
bcntibus buiifc^Mofjcdicifur Tab.XVI.f.j. Cyprinus roftro nafi- xvr.
ibrmi, prominente, pinna ani ofTiculorum quatuordecim, Artedi. '■ 3-

f) A roflro obtufo, pifcem appellare N.rfnm, vcl Nafutum , mireris ; quod non liabent
nafum ; efl nafutus, non quidem eo fenfu, quoPtturra utitur, fed loquendum cum vulgo.
Habet ArteHns alium Cyprinum 32) roflro tiafiformi , dorfo acuminato, pinna ani
officulorum viginti quatuor. An Capito Anadrcmus Marfili Tab. 6}

7. Leucifcus, brevis, pinnis branchialibus parum rubentibus, dorfali

iinuofa, cum reliquis & dorfb ipfb ex caeruleo fufcis, carterum
argcnteus; capite parvo, iride argentea lata ; Gcdan. Dc3 @eiftet*0 Tab -
Scifer. Tab.XVU.fi. xvu.

f. 1.

8. Leucifcus, corpore valde cafligato ; carterum Leucifco Jmo colore

iimjlis, practer pinnas branchiales, qua: fiavicant; capite producto,
oculis minoribus. Gedan. ©eifter, tEtyorn ( l Jf)unii')§ifcf); ob figu- Ta&.
ram corporis producfti, quali turriti. Tab. XVJI.f. z. Xvn.

f. 2.
" 9. Leucifcus, dorfo & pinna dorfi ex carruleo fufcis, reliquis cum cauda
rubris, caeterum argenteus ; capite & operculis branchiarum ex
argcnto & auro variegatis ; iride aurea; intcr Plocenas, ^Mofscti/
numeratur. Sunt autetn ^M&feen rubclliones , quorum caro line Tab.
ariflis. Tab.XVIII.fi. xvnr.

• El '

10. Leitcifcus, capite, dorfo, pinna dorfuali finuofa, & cauda ad nigre-

dinem fufcis; branchialibus, ventralibus & ani rubris, iride tenui
aurea ; reliquo corpore argenteo. SDIotjren^opff 5 ©efenife Gedan. Tab -
lab. XVIII. f. 2. xviii.

f. 2.

11. Leucifcus, argenteus totus, capite parvo, labiis craflis. Squalus

Salviani ; Albumus Aufbuii. Lettcifcus Galeni. Capito five Ce-
phalus Gesneri, Rondel. Capito Aufonii, Alt Bavarorum. Marfilli
Tab. 4; vide apud ipfum difcrepautiam autorum.

12. Leucifcus, ex albo dilute fufcus; in ventre dilutior; ad branchias

pallide rubens ; ore amplo ; maxilla fuperiore longiore , in infe-
riore quinque vel fex excrefcentias habet breves, quas dentes
(potius verrucas) dixeris. Alburnus americanus; Merlan de la
Caroline; the Carolina Whiting, Catesbeji p. 12.

1 2 13. Leu-

68 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

IH. LEUCISCUS

13. Leucifcus, dorfo craflb , carinato ; lateribus preffis ; pinnis tempore

hyemali furventibus , &tempore generationis rubentibus. Capito
fluviatilis caeruleus, Gesn. Aldrov. Gengling, SSwDf^ij^, ©eiDet
Marfiili. Capito fluviatilis ille , quem ffefen appellant Germani
quiclam, Gesn. paralip. Capito caeraleus WiUugbb. p. 256. Scheert
&Koppen; Viennx: Jentling.

14. Leuafcus, fex digitos longus, capite nigricante; iris & initia pin-

narum crocea; caruncula ad branchias ; iquamis iat amplis albi-
cantibus ; corpore toto & capite in lateribus preflb. Phoxinus
majcr & minor Wilktgbb. p. 263. Raj. Syn. Bambcle Tigurin.
Gesn. Minor, Phoxinus larvis Scbouev. fi varius Cbarlet. Bdella
Schweuk/eidi. Phoxini I. & II. Marfilli SKetfcSauben/ 5BmD*Sau<
ben p. J4- Tab. ig.J. 2.3. (Jllriij, S23itreu * ^ifct>chen. Piiciculus
varius Rondei. Major: Cyprinus quadriuncialis, iridecrocea, ma-
cula atra ad initium caudar, Artedi (Marfilli phoxinus major habet
iridem auream & argenteam) Minor: Cyprinus tridaftylus varius,
oblongus teretiufculus pinna: ani ofliculorum oclo, Artedi.

15. Leucifcus, fupra lineas laterales punctatas, cicrinas, hinc indc duclu

nigro ab oculis ad caudam continuato. Gishgint Augiiflcc diclus;
Wiiiughb. p. 263. Tab.Q^i. Pinnarum numerus, fitus, & figura,
qux in Rutilo, & reliquis congeneribus. Cyprinus oblongus
flgura rutili , pinna ani ofliculorum decem; Arted.

16. Lcuafcus, dorfo ex viridi fufco, quem fupra lincam in ventrem

curvatam longitudinalcm rufus fequitur color, toto ventre argen-
T t teo; fquamis tenuibus; cauda cito decreicente. Uckeley Geda-

xvm. nenf. Tab. XVIII. f. 3.

f. 2.

17. Leucifcus; ad Iatera capitis auro & argento iplendens ; in dorfo

argenteo viridi & multo indico; pinnis in infimo ventre rubris,
reiiquis & caudx pinna aurei coloris. Piaba Marcgr. Willugbb.
p. zop. Tab. (X7. f. 3. Raj. Syn. p. 126.

§. XXXVIIH.

lin. HARENGUS.

Diu deliberabam, quo nomine pro quarto genere utar, quod me
non latent difceptationes autorum de Thrattis, Triflls, Alofis,
Chalcidibus, Alecibus, Halecibus, Sardinis, Sardis, Enchraficolis,
Harengis, Clupeis, pluribus nominibus & cognominibus, vel

generis

FASCICULUS UNDECIMUS. 6g

IIII. HARENGUS

generis vel fpecierum. Non gufiabam Alecis, halccis nomen ,
quod Alex muriae conditariaE genus vel Gari ipecies antiquis fuit,
etiamfi piicis, de quo nobis eii fermo, dAntos five dKfj.v^ falfus,
ad liquorem Sallamentariorum idoneus, prout multi alii piices;
nec Aloix nomen arriiit, quz Sqwxxo. five <£fi<xTa, pifcis admodum
ariftofiis plurimum, TriiTa & Clupea, 5$agecfe, SDiay*$ifcfj/ 2JI(i'U/
€lfft/ Schad Pilchard vocatur, & de quo Aldrovandus p. 4$$. ex
profeilb egit, Aloiam non eife Clupeam, qua de re legi meretur
SalvianUi in Alofa; Jol. 10/f. Sic & Clupca, quo nomine gene-
rico Artedus utitur, confunditur cum Alofis , TrilTis, Agonibus,
ut faepius setates pilcium, admodum inccrtas, in fubiidium voca-
verint autores ; quodque iuiiiper nomen Clupca:, autore Plinio,
incertar eft originis, qui Libro IX. cap.XV. minimum effe piicem
ait, ex comparatione cum Attilo, qui maximus eft; & alibi Pli-
nio (Lib. V. cap. XIV.) Clupea nrbs fuit, Floro (Lib. II. cap. II.)
Clypea, & Livio (Lib. XXVII.) Clupea urbs, qux nunc Zafaran
audit. In fumma, autores de nominibus apud veteres ufitatis
mirum in modum fibi invicem contradicere, nominaque ac co-
gnomina confundere deprehendes ; & vocabulum Chalcis, Ari-
ftotelis, fpeciem denotat, non gcnus.

Itaque confultius eife duxi, incertufn & controvcrfum fuis
• locis committere nomen genericum, & vulgato HARENGI no-
mine uti a), ut a potiore denominatio fiat, barbarum licet fit, &
neque latinum nec grarcum, nifi forte ab \\ cioac, Ariftot. (quem
Artedus p. ij. citavit in CLUPEA) denominationem traherc velis
Harengi, vel Harangi. Hoc vocabulum plurimis populis eft no-
tiffimum; Germ. Sjming (*)/ «&4i'ing, Bat. Haring; Gallis:lh-
renc; Hi/p. Harinca; Italis Harengo; Angl. Herring; & a Rondel.
Gesn. Schonev. Jonft. Willughb. Rajo, Nonnio, Schwenkfcldio aliis-
que ad latinitatem verfum. Latinis autem nominibus omnia ex-
primerc cupiens aliquando rencbras rebus ipiis offundit, ita ut de
ipfis difficile ancepsque judicium relinquat. Rondel. Solis Suecis
Sill dicitur. Neque ullum populum latet, quanta multitudine ad
Scotise , AngliaE , Hiberniae littora , juxta Norvagiam & in mari
baltico b) capiantur Harengi proprie difii, unde uberrimus qux-
ftus mercaturar. A menfe quippe Julio ad Novembrem capiuntur,
faliuntur, infumantur, conduntur, premuntur c) harengi majores
& minores. In Galliam, Hifpaniam, ftaliam &c. infiriita multitu-
dineexportantur, quibusfuntgratiffima' merces; quosdamHifpani
Fumados appellant. Sub hoc nomine generico omnes haleculas,
Latulos, Sardinas, Chalcides Bellonii, Enchralicolos, Pilchardos,

I 3 Cele-

70 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS.

IUI. HARENGUS

Celerins Gallis, Sprattos Anglis, <S5fl6mlin.flC finus Bothnici &
Dantiicani, halec Bothnicum ; SSucflttuje, g(tcf*.f)eevmge / & qui
plures, recfte comprehendimus. OMNES llint corpore latcraliter
plus minus prefTo & procluclo, ore furfum ipectante, clorib lato,
vcntre plerumquc admocium cultellato, pinnis ventralibus e dia-
mctro dorfali pinna: oppofitis ; omnes argentei, infumati srei
coloris d), pelle & in coclis & prxfertim in conditis ac infumatis,
a capite ad caudam detrahenda. Omnes iex pinnas breves
& exiles e) habent. Ex mari extracti omnes brevi-f) exfpirant.
Omnes vel Garo conditi vel infumati in mercaturam cedunt,
omnes denticulati, fquillulas, (Neukvantz de Harengo p. z$.) &
ovula aliorum pifcium ( Leuwenbock. epijl : yy :) appetentes. His
rationibus commoti nobifcum convenimus, HARENGI nomine
uti; ^ccvtnge.

a) Cum Schontvelio ; qui pag. fo : In pentfria alterius notiflima & vulgatiffima ad
latinam terminacioiism traducla utendum. Glojptr. Latino jinglo Saxon. Tarichus
Hallec, Hearing dicitur; Halec autem non refte, efl cnim ea Gari fpecies.

(*) Procul dubio, quod multitudme innumera ubicunquc locorum in itincre migrato-
rium exercitum conttituuht, toeil er fo grofle Oeerjuge iu groiTcn $eerfcf>areif biiif,

conf. Anderfonius tfcil 3^1 fiIl b p. J"4- ut , tefle Olao M. Lib. XX. cap. g§. (ad littora
Scania) non folum retia pifcantium lacerarentur, fed ctiam in agmine i]lo bipennis
vel lancea militaris in medio pifcium immifla firmaretur. Communirer dicitur, im-
nienfam Harengi migrntorii capturam in itinere fefe liaberc erga multitudinem cx loci>
natali prout I: iooooo; non habito rdpcctu incerceptorum a beluis alnsque pifcibus
voracibus.

b) Scaliger /til Arift. Ltl. V. c. (?. p. ^jf. Alibi fcripfimus: tantam h.ilccum copiam
in balchico llnu ad Solouue infulam capi , ut faliti in multis regionibus iinportentur.
Horum duo effe genera : Magnum, quod falitum & conditum in muria vuIe;us Ha-
rengum album vocat , feu fale afperfum & fumo cx:itatum Soret dicitur. Aha_> fpe-
cics minima fcilicet, qurc Anchjoia, altera major, qus: Sardina appcllatur. Ancliioia
in muria conditur. Sardinx, vcluti Harengi, tum condiuntur, tum paulo fcle afperfjc
fumo cxcitantur. Ex profefTo caufam Harengoruni egit Praconful Hamburg. Andtr-

fonitts jti fcen 3?acJ)ric|)fen eon Jjslano &c

C) Ita Cambd.enas in Rritannia fua fol. ijf.

d) Chalcidem Ariflotelis Gaz,a vcrtit Aericam, ab &re , cujus colorem refert; fed in«
tellige , Ji infumata fuerit.

e) Nifi excipere velis Harengum volatilem, five Hirundinem marinum pifccm; utpote,
qui ad pifces pinna dorfali ad caudam proxima pertinet; non ad Harengos.

Quod

FASCICULUS UNDECIMUS. 71

IIII. HARENGUS

f) Quod & aliis pifcibus commune quidem efl ; ut Trutta igvae vel -Sftareiie ; cau-
fam non caufam vid. apud autorcs.

1. Harengus, vulgaris Romlelet. Gesn.Aldrov. Chalcidis fpecies Bcllonii;
A Herring, Willughb. p. 21$. Tab. P 1. Hering, Haring ubique
cognitus, Raj. Syn. p. 103. Slesviceujibus juniores Syien, Chilonen-
fibus Ziscken audiunt ; Sckonev. quem vide, & Willughbejum plu-
ribus, qux ad hiftoriam piJcis faciunt g). Clupea maxilia inferiore
longiore, maculis nigris carens, Artedi. Argenteus interludcnte
cseruleo colore, in dorlb profundiore. Figura Willnghbeji male Tab.
caput defcribit; vid. figuram noftram Tab. XIX. f 1. *ix.

g) Harengos vuli',ares WiUnghbejus f. izo. fex habet perfonatos. Piimus Harengus
pixguis , qui grandis & obefus, duosque vel tres menfes durat ; 2dus Harengus car-
nofits (the meat herring; carne quidem multa, minus tamen pinguis; ^tius: Haren-
gus noBurnus (the Herring of the night) mediae magnitudinis, minus pinguis aut
carnofus ; :}tus : Harengus rupttts (1'luck didtus) dum retibus implicitus avellitur,
IkRis aut ruptus ; 5tus: Harengus -uacuus (a Schotten Herring) qui jam peperit , ovis
& lacle exhaullus; 6tus: Harcngus acephalus (a Copfhen) cui caput 3vullum ; Ha'C
diflinflio ex accidentiis & pro temporis ratione defumpta. De harengis inuricatis »

<Bui)Ie & dc Harengo paflb, *8uttlill£) / SjlCUlig, vid. prartcr Willughbej. & Schtvenk?
feldium.

2. Harcngus, capite aureo, rubcrrimoque colore in commiffuris & ad

mandibulas, iplendente; dorib toto intenle cyaneo, ventre argen-
tato, ano femper cruentato ac prominulo. Helenftbus «£)eenng* Tab.
Mnii) mtt $cum'o[)tem ^vopff; Tab. XIX. f. 2. w.asf.j. femina; xix.
non iuperatmagnitudineiconismos; habet tamen fcemina pallidio-r"- 2.3-
res pinnas caudamque cineream, mas vcro pinnas caudamque
aureas. Nondum defcriptus ; figurx noftrae fingulari cura liint
abiblutse. M. Martin (of the Weftern Islands of Schottland p. 143.)
duplo majorem efie halecum ducem , relatum habet ; Noiter mi-
nor halece vulgari.

3. Harengus totus argenteus , fquamis majoribus, mandibula inferiore

longiore; ultra duodecim pollices longus; A Pounder. Raj. Syn.
p. iyc/. Sloane Itin. jfam. II. p. 282. Tab. 2jo. f 1. in figura poft-
branchiales pinnac iunt omiffe.

4. Harengus, pinnis luteis, nigris maculis variis, fquamis minoribus

roftro longiore & acutiore ; A Geroom Raj. Syn. ib. Sloane p. 2§2.

5. llaren-

72 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

IIII. HARENGUS

5. Harengus, ad fuperiorem branchiarum angulum utrinque macula

nigra h) ; linea ferrata in ima ventris carina, fquamulis clypeifor-
mibus. Harengus minor , five Pilchardus ; the Pilchard. An
Apua membras Rondel. Gesneri ; Chalcis i. e. Celerinus Gallorum
Bcllonii? Willugbb. p. 22J. Tab. P. 1. Raj. Syn. p. 104. i)

Ii) In omnibus, in nonnullis, 4 aut 5 , ordine rcifla cauclam verfus ; ldem erit, qui
Tab.XlX. f.4. nobis Tab. XIX. f. $; noflratibus, SPflrfccr ; Pardelus.

j) Willug hbejas Sptattos & Sparlingos Anglis diclos (Batavis etram & Soflratibtis),
non nifi Harengorum & Pilchardorum fobolem effe exiflimat; vide Harcngum mino-
rem Catesbeji Tom.Il.p. f^j in quo pinna dorlalis oblita non apparet. Sic & Rajus
Harengum minorem, a Sprat, quicquid vulgus pifcatorum reclamat , pro Harengo
juniore habet. Idem fentit Sloane It. Jam. II. p, afo. I could not find anyDirYerence
beuvcen this Sprat and that of England &c. Sed quare & in hoc pifce pinna: bran»
chiales omiffa; ? qua: utique dtfFerenliam demonflrarent; vid. fg. Tab. ife.f.g; ar-
gumertto, quod fcetus Harengorum Europieorum, parentibus fimiles fint, hi vero
poflbrartchialibus pinnis non careant, SARDINA Rondclctii , Mlrov.j Sardina Ro-
r/is; Sardella Venetiit; fex maculis nigris in lateribus, varietas Harengi 5U, minus
longa & lata. SARDANUS vero Italcrum, Harengus recentiorum ; Willrtghb. p,
2i$; Idem eft cum Harengo Imo, quamvis in Oceano, magis proficiat in magnitudi-
ncm, quam in mari mediterraneo. AGONE, AGONUS Satviani, utrinque ad bran-
chiarum angulum macula nigra erit Harcngus 5tus, licet figura Agoni a figura Pil.
chardi abludat; vid. Willnghb. Tab. P. 1. & P. j. Hic relatum hahet, hunc pifcem
primo anno Scarabinum, fecundn Sarteham, tertio Agonum appellari. Unde quili-
bet mecum fentiet, memoratos pifces pro fpeciebus Harengorum gcnuinis, vcnditan-
dos non efle; fed tutius pro differentiis illorum cxhiberi. Hoc loco notandum, quod
Maillet per Mafcrier defcr. de 1' Egypte Tom. II. p. np. refert. En Deccmbre, ea
Janv : & Fevrier, on peche ici de tres bons harangs. Ce qui vous furprendra , c'eft,
que ce poilfon ne fe trouve, qu'aux environs du Caire; on n'en prend point a Rofette,
&■ fort peu a Damiette, par ou il devroit paffer pour monter vers cette premiere
ville ; on n'en voit pas meme dans la mediterranee. Je laiffe a vos refleetions le foin
de chercher la caufe d'une telle bizarrerie dc la nature. Conf. Maiilet defcriptie» de
/' Egypte lettre IX. p. sr-

6. Harengus, dorfo & apicis vertice ex albo flavefcentibus ; capite &

ventre ita compreflis , ut carina ventris ad ferrae aciem fecantis iit
cultellata; oreamplo; csetera vide apud Sakianum tit. A\ofafol.
104 i qui figune 28 appoiiut nomen Clupex, cum tamen graviter
reprehendat illos, qui Alofam vel Thriffam in Clupeam vertunt.
Alaufa, Clupea vel Trifla Kondel. Gesn. Alofa Aldrov. Italis:
Chicpa; Angl. AShad, the Mother of the Herrings; Willugbb.

p. 227.

FASCICULUS UNDECIMUS. 73

IIII. HARENGUS

p. 227. k) Clupea apice maxillx fuperioris bifido, maculis nigris
utrinque, Art.

k) Rajus Syn. ab Harenoo differre drcit i) quod latior & tenuior fit, 2) major ad cu-
bitalem longitudinem excrefcens 3) quod juxta brancliias maculam caudam vcrfus
liabeat nigram ; iongitudinalcsque minores maculas ; (hns in nullo iconismo d'pre-
hen3.es) 4) quod Anadromus fit. Scboneveld. obfervavit ad Albim & Eideram Alofas,
pedcm vel fesquipedcm longos, corpore lato , magnoque capite, compreflls; ventre
falcato; quos vocat 25fli;efe , 3)?et;<$ifcl), Sllfeit/ Slfft; mnuitque , unde ortum fit
proverbium • $ftan nuifj tit cineit glfft f od)c».

7. Harengus exilibus fquamis, facillimeque cleciduis, raro fex digitos
fuperans; Latulus, Q3i'cDlmg, Q3i'etrlim) Gedan. & Scbonev. Tab. Tab -
XlX.fg.j. raaximus; plerumque minores; hi muria conduntur, * IX "
& exportantur ut Encraficholi, Anzioven; ex fale codi, vel in *'
butyro cum farina fricati ad palatum delicatuli ; illi majores infu-
mantur, facile cum Sardis Anglorum, (^pvottcn, certantes. Hujus
generis iunt Encraiicholus Aldrov. Aphya Encraficholus Rondel. y
Gesn. Anchoies Gall. Anzioven Germanis, quorum loco latulis
pracparatis in epulis utuntur.

8- Harengus, capite figurae infolitse & exoticat, roftro & oculis amplis.
Harengi magnitudine, verum brevior & latior; falituram etiam
admittit harengorum more ; catervatim magnis agminibus natans
una cum Harengis. Meer Bleiir i. e. Blicca marina, potius Haren-
gus minor, Indicus; Willugbb. App. p. z. Tab. i. n. 2.

§. xxxx.

MONOPTERUS pinna BREVI ; ^ovo^T£edyx cv e^ i. e. caudx proxime
monopterus.

LUCIUS.

Lucium non eiTe Lupum; faepius monuimus, & fupra jf. XIV.
Graecis incognitus fuit pifcis; Latinorum iblus Aufonius ejus me-
minit; Italis Lucio, Gallis Brochet; Germ. Hecht. In mari nus-
quam , in lacubus , flagnis & fluminibus fere ubique & frequentis-
fime reperitur. Etiamfi Aufonius ignobilem exiflimaverit :
— — Hic nullos meniarum leclus ad uiiis

Fervet fumofis olido nidore popinis; tamen Galli, Britanni
Germani omnesque Septentrionales inter nobiles eum recenient
fluviatiles pifces. Artedus nomen Lucii mutavit ; cui Efox audit ;
Servet nomen iiium antiquiflimum LUCIUS, HECHT; &, quod

K nobis

I. 2.

74 PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

LUCIUS

nobis adeo gratusefl, Generis nomen fbrtiantur pifces perpauci,
quibus pinna dorfalis eft brevis cauda proxima.

i. Lncius; Rondel. Salviani, Bellonii, Schonev. & omnium autorum ;
Roftro eft quafi anferino; inferiore mandibula longiori & cochlea-
ris modo cavata, dentibus in os recurvis, quibus iiiperior caret;
palato tamen duobus dentium ordinibus inftruclo. Squamis par-
vis ac tenuibus , ut iis carere videatur ; dorfb furvo , ventre
candido ; maculis corporis variis afperlis ; pinnis ad branchias imis ;
duabus ventre inferiore; prope caudam quinta poft anum, cui
oppofita fuperior fexta ; caudae pinna diviia; omnes fufce fiavican-
tes maculis nigris variegatx. Non eft, ut quidam putant, grega-
lis, fed ex ovo folitarius praedator, fuam gentem devorans. Faltb
bZvevvxoQ Nili, & ^.<pve<x,Ua altera Oppiani, the Pike or Pickerel,
Willugbb. p. 236. Tab. P.j; Hecht; Belg. Snook; Polonis: Szuka

Tab. vel Szuk. Juniores dicuntur Grafe-Hechte ; Tab. XX. fig. 1. 2.

xx - f# Dantur varietates. In Scania ex lacu ampliflimo ad Nobile praedium

Robelof, haudprocuIaChriftianaLucios vidi ultra 6 pedes longos;
conf. Albin. H7ei#n. JLanXaV^xow. fol. 316. Panthera fluviatilis
Alberti. Adde: Lucium candidum, Scbvoenkfeldii; quiinpifcina
Trachebergenfis baronatus repertus. Vivaciflimus pifcis; conf.
Cyprianum p. 2449. de Lucio Friderici II. Imperat.

2. Lucius, dorfb a roftro ad caudz cxtremitatem in linea fere recla
velut regula duclo; fenfimcxoreventremverfus curvalinea decre-
fcens, pofl branchias in ultimo ventre latiffimus, ab ano verfus
caudam rurfus lente decrefcens ; toto corpore inferiore cultella-
tus ; lateribus fenfim depreflis ; lato dorfo ; quodammodo terrei
coloris; caeterum totus pifcis argenteus; oculis magnis; pupilh
nigra; iride lata argentea; pinnis omnibus ex argenteo umbratili-
bus. Tab. XX- f. 3. Ziege, i. e. Capra, Gedan. Pifcis nullibi quod

f^2- fciam exhibitus vel defcriptus;

3. Lucius, corpore tenui, duarum & medise fpithamar Iongo, ocfto vel
novem pollices lato ; iquamis ad cervicem atrocaeruleis , ulterius
fufcis, in lateribus argentatis, latis, tenuibus, facileque dcciduis;
capite quoque lateratiler preflo ; circa cervicem in guiture tercs;
oreedentulo; inferiori maudibula acclivi longidre; fuperiore in
falcem meflbriam curvata, curvitate deodiim fbeclante 5 dorfb
cum cauda in linea reda fcre arquali; pinnis fex; branchialibus ci-
neritiis ; reliquis ex rubro & csrruleo colore permixtis ; cauda
bifurca ; A falce meflbna ©tcfjel, @*4>lincj di&us, Sablar Marfilli

p. 21.

Tab.
XX.

FASCICU.LUS UNDECIMUS. 75

LUCIUS

p. zi. Tab. VII I. Saracho Aldrovandi congenerem putat autor;
id vero, collatis amborum defcriptionibus, afleverare non poflum,
multoque minus, ad Harengos referendus pifcis ; quin potius Lu-
cio 2do magis congener iit, quam Saracho Aldrovandi. Tum in
Danubio; tum in Tibifco degit.

4. Lucius, fquamis parvis a dorfo ultralineamvirefcentibus, lucentibus,

inventre folum albus, undc pifcis viridis dicitur; pinnis quinque;
duabus poftbranchialibus fubfufcis, unica ventrali finuofa, quarta
poft anum elongata, cui fimilis fuperne oppoflta in cauda; pinna
caudac falcata , nis omnibus cinereis ; iride aurea , pupilla nigra,
ore amplo dcntato. Saltatrix, le Sauteur, SkiplackGzr^f^/ P- 1 4-

5. Lucius, pinnis branchialibus latiflimis longiflimis, corpus totum

acquantibus; roftro acuto, inferiore mandibula longiore, ore eden-
tulo; in dorfb unica pinna brevi, flexili, caudac fatis vicina, c
cujus fere regione altera paulo minor imo ventri ftatim ab ano
fubeft; caudse pinnalunata; ventralibus anguftis & longis; fqua-
mis latis teclus ; dorfo ex cscruleo nigricante, ventre albicante.
Hirundo, pefce Rondine Salviani fol. igj. Hirundo, poiflbn vo-
lant, the Flying fijh, Catesbeji p. g. the Flying fifh Sloani It. Jam.
p. 27, quem ex genere Harengorum efle putat, ad quod tamen
nullo characlere evidenti trahi poteft ; „ it is a Kind of Herring
„\vith very largeFins, with which it can fly fbme time in the air;„
Hoftes fibi habet Bonitos in aqua ; volucrcsque rapaces in aere.
The Swallow fifh, Cbarleton: glictjinDci' ^ifo) NeuhoffsSinap.ioj.

§. XLI.

PISCIUM BRANCHIIS APERTIS

FASCICULUS DUODECIMUS;

ULTIMUS.

PSEUDOMONOPTERUS. revera Pfeudopterus.

Pfeudomonopteros dicimus pifces, qui pinnarum vel aorfualium
vel & reliquarum pinnarum loco radios tantum habent difcretos y
ut pinnx videantur quafi laceratse , five , quod membranx , quar in

K 2 aliis

7<5 PISCIUM RRANCHIIS APERTIS

PSEUDOMONOPTERU S

aliis pifcibus inter aculcos vel ariftas flexiles intercedere folcnt,qua
maximam partem fuerint fublatx & reje&ae. Proprie itaque pinnae
dici nequeunt; cum tamen vel ipiis radiis pifces tales pieudoptcri
ad natationem utantur, doriualis pinna coniideranda veniat, acfi
integritati fit reftituta, mcmbranis integris, piicisque tunc monop-
terygius dicendus ; cum autem revera pinnarum loco ariftas di-
fcretas habet, utiturque anomalis infirumentis natatoriis, pfeudo-
nionopterygiusdicitur; Pari ratione pfeudotripterygios appellavi-
mus pifces, qui poft fecundam pinnam doritialem habent vel
penicillos vel triangulares qualescunque procefTus non interceden-
tibus radiis; pfeudodipterygios, qui ante pinnam longam dorialem,
vel in ipfo dorib, aculeis diicretis, vel proceffibus in vertice, in-
ftrucli. In hunc faiciculum non intrabunt niii exoticarum regio-
num piices ; fed optandum , ut cum fiducia plures quam unicum
pifcem,vel unici piicis varietates duas confcrre licuifTet. Reliquorum
vel defcriptiones ubique mancac, breves, incertx, admodum im-
perfeclae nulliusque fere ufus, vel icones multum rudes, haud
raro fidae & manifefto monfirofae vel certo certius a vera figura
abludentes ; quales pifces ad feliciora tempora remittimus recen-
fendos. Noftrum non alio, quam Pfeudopteri donabimus no-
mine.

1. Pfeudopterus ; qui Perca Amboinenfis, Willughb. a) App.p. i. Tab.

2. f. 3. Colore fubobfcuro aut fufco, lineis fubcarruleis ; fiib ro-
firo variis, unde & pinnne, quas vocavit, contiguae cserulefcunt.
Laterales feu poftbranchiales fiabvirides funt & maculofa; b).

a) A Joanne Nieuhof defcriptus pifcis.

b) Addidit Rajnj : Icon reprafentat areolas transverfas obfcuras, a medio dnrfo per
ventrcm ad latera duiftas, ut in Perca. Pinnam dorfo medio innatam non reffe pi-
ffam fttfpicor-i radiii Aifcretis , nullis intercedcntibus membranis connexis; intercedit
quidem membrana fed non nifi ad ortum arifiarum, unde ell quod pifcem toturn
arifiofum, PSEUDOPTERUM vocaverimus.

2. Pfeudopterus praecedenti fimilis, mufei olim nofiri; croceis colori-

bus ; radiis variegatis tenuibus egregie explicatis ; in fronte duos
cirros habens fatis longos, caudam non forcipatam, fed radiis
difcretis partem circuli defcribentem. Capite anguloib, rofiro
J'h rc ^o- Tab.lV.f.f.

IV.t.O.

§. XLII.

FASCICULUS DUODECIMUS. 77

§. XLII.
Abfolutis, modo quem elegimus, pifcium FAMILIIS, harum
plura GENERA latitare, neminem in dubitationem adducimus; quotquot
iriterim colligere nobis licuit, totidem comportavimus. Nobis nondum
cognita e tenebris in luce exponant alii ; quibus , pro temporis ratione,
felices in aevum optamus fucceilus. Offendent & fpecie monjlrofos terrifi-
tosque pifces, non quidem fabulofos ; Ejusmodi LARVAS appellaverimus;

e. g. Diabolum marinum, Zee-Duyvel Willugbbeji App. p.j. Tab.y.n.j.
vel etiam : le Diable dudes Marcbais par Labatl. p.gj. quales pifces, formae
infolitar, pro re nata Generibus vel LEIOBATI vel DASIBATI (Mijfu III.)
fubftitui poffunt; &.quo referendi pifces ad formam humanam quadantenus
appropinquantes , apud autores ; confer. Maillet five Mafcrier l. cit. p. uj).
Labat rclat. de 1 Eth. occ. I. p. 187. Bradlej. philof works of nature Tab. V.
fig. III. Siren Majoli coll. 9. Harlemum anno 1403. delata ; quae ut fert
relatio, fe veftire pafla, pane & ladte alita, & fiia etiam e colu ducere edofta,
femper tamen muta extitit ? Ipfa narratio le ipfam prodit. Ad manus quo-
que venerunt pifces corpore infolenti & caudati : Alterum diximus Ba-
tracbum Xmum, Tab. IV. f. 7. Alter efi Xlmus Batracbus, praecedenti
fimilis Tab. IV f. 8- v ide additiones. Habemus porro piiciculum, qui
Crayracion ovatus, larvis, firumofus, afierifcis vel fiellulis notabilis, Cray- T ^
racioni Imo UviJJlmo jungendus. vid. Tab. VI. f. *. Crayracion alius ventre v 1. f.*
fefTili, capite anteriore in parte cinerco , frontenigra, a mediis laterum ad
caudam usquefufcus, cartcrum albicans & reticulatus, la-vis ; vid. Tab. VI. Tab.

f. **. Crayracioni 24to (Mifus III. p. 21.J addcndus, una cum Crayra-^ U * M
tione gibbofo, iive pifciculo Amboinenfi, triangulari, gibbofb, ofleo, &
lateribus undique fpinofb Ruyfcbii Tb. Anim. I. Tab. VI. f. 1. lit. D. Et

fic porro.

Jam rebus, quas in Mijfubus I-V. nobis fubjecimus, §pho fcquenti
Colophoncm imponimus, DEUM Ter-Optimum, maximum, benignis-
fimum , omnipotentem precati , ut omnia cedant in SUI NOMINIS
GLORIAM.

K 3 $. XLIII.

EPILOGUS.

§. XLIII.
PISCIUM organa Auditus inter fe differunt. PULMONIBUS prarditi organa
habent quadrupedum organis fimilia. BRANCHIATI habent Organa illis anahga,
omnesque lapdes in capite. Mifu Ii & Mantijfa Icbtb. de SONO & AUDITU
pifcium.

'PULMONIBUS fpirantes fimtPHYSETERES<8fafer Miftull. Bakna ^Caflpfcf)- Narwhal

Delphinus, 1)clpr)in. Phocxna, 'Saumfcr.

BRANCHIIS I «Sn&nd><£ngel$ifc&- Batracfuis, Srofch^ifd)- Crayracion £ropf;Sifd)

occukis

co 1

Mijfa 111.

BRANCHIIS

apertis ^ dorfalibus'
funt notabiles I Mifn V.

1 Caprifcus 9)tauS=33ocfe9)taul- Conger, ?(al=@d)lang- Mursena , SDIu=
tene- Petromyzon 9fieun=2(uge.
Spiraculisinthorace: Narcacion, $rampf=ftifd)- Rhinobatus (£ngcte4Kan-

Leiobatus, ©latStat)- Dafybatus, S5rumbecr-©d)roan£.
Forma: Balaena: formis. MiJJulV. Fafc I. Silurus, $BelS.
Roftro: Fafc.II. Acipenfer, ©tor- Latargus,$Iipbeiffer- Xiphias, ©djroerfc»

Rhombotides CEuropus, l 33ott=S3aftart- Tetragonoptrus, ^liintJers

"2Cff- Platigloflus, 3nngen&refcf)cr.
Armatura. Fnfc. IV. Cataphractus, 5?UfafTicrctr - Coriftion, JjefnvSifd)-

«:

Corpore volubili. Fafc VI. Enchelyopus. 2(al=33aftart.

Mifu V.
TRIPTERUS: Fafc.FIL Callarias, 9)amtld)ef.
PSEUDOTRIPTERUS, Fafc. VIII. Pelamys; Sfjun. SKfl&eft
DIPTERUS, Fafc. IX. Trutta Sruffe. gofjre- Mullus, SfJMe-
Ceftreus, ?Dteer--'2(cfd)e- Labrax, ©ee^SBelff- Sphyraena,
"i g>feil^ifd}- Gobio, 9tad=5ifd), ®apper - Afperulus,

©focf=9tarr.
MONOPTERUS, Fafc. XI. Perca. Percis. gtorfd). £auh<Parfcf)-
Msnas 9>arfd)- 23aftart- Cicla, SDeoffel.SJlaul- Synagris,
9)leer=53raffem- Hippurus, ©d)rodn£ei,©oracfe- Sargus,
SSreifja^n- Cyprinus, ^arpe- Prochilus, 33u£mauf-
Brama, Q3rabcm, Q3refjem- Myftus, 5Boiifen=gifcf);
33arbetv$6nig- Leucifcus, ©chroaal, Dwttcl, 9\appe,
©eifter- Harengus, .^eering- Lucius, jjed;t.
PSEUDOMONOPTERUS, FafcfXII. Pfeudopterus , gloffen»
l SSaftarf.

F i n I s. ADDI-

Pinnis

©© 3W5 ©S 79

ADDITIONES

MI SSUSTl. III. IV.
EPISTOLA

DN. P. COLLINSONIUM.

MISSU II.

§. II. «cta ^) rfrM. Majolus coll. 9. refert. Maclovium Britanniae
Epifcopum aliquando ex navi velut in montem, ut lacrificaret, cuni
vedoribus fe contuliffe, fed in medio fiicrificio molam belluam tcrruiffc
univeribs ; perftitifle tamen, monente Epifcopo ad facrificii finem —
Albertus Magnus I. 24. de Cete tefiatur, le vidifTe pifcem, cujus oculo-
rum caveae 20 homines finguls caperent. Huc pertinet : Scolopendram

Eifcem centipedem, fi hamum momorderit, omnibus inteflinis egeftis
amoque rejecTo , eadem reforberc ; Majolus 1. c.

§. XIV. p. 11. lin. 6.add. Whale Bones are covered with Hair like
Horfe Hair — Some of them are two Farhom long — on each Side
there are commonly 250, m all 500 pieces: Egede Hift. of Greenland
p. 67. Fidcm fiiperat, quod retulit Dn. Deslandes p. igo: on voit
quelque fois bondir la Baleine & s^elancer hors de la mer de 15 a 20
pieds de haut, elle retombe enfuite avec un bruit epouvantable.

— lin. 7. Balama vera Zorgdrageri add. Balama fiftula in medio
capite, dorfocaudamverfusacuminato, Art.— Limu Fauna Suec. Groen-
lands Walfifk.

— p. 12. nota d) add. & N0.471. which live on a Kind of Loufe,
brown-coloured, who moves fo flow, that he may be takcn by Hand.
This Creature is oily, and when rubbed whit the Fingers, prociuces Train.

— ////.2/.Balarnaalbicans,tftfJ. The whiteFifh withoutFins 011
the Back. Egede p. 75. .

— linjo. Ejusdem. add. Egede p.72. AnderfT^WOiin @v5nL
p. 156: Balsena minor edcntula, dorjb non pinr.ato.

— p. 13. lin. i$. add. Balaena fiftula in medio capite, tubere pinni
formi in extremo dorfb, Art. Finfifk Linn. F. Suec. Anderfonio: Balae-
na major edentula corpore flridiore, dorfb pinna mucronata notabili p.
196. figuram vide apuc! Egede p. 69.

§. XIV.

So ADDITIONES.

MISSU n.

§. XIV. p. ij. lin. ip. Jubartcs j add. 3>upifeU/ Balama major corpore-
ftricliore edentula, dorib pinnato. Anderf.p. 197.

— lin. 2$. add. Fr. Pyrard. Voy. II. partie p. 208- Dans la Baye
de Brefil eft la plus riche peche de balenes — Un jour il y eut une de
ces grands Balenes, qui voyant ibn petit pris, vint de telle furie contre
les pecheurs & leur barque, quelle les renverla tous, & iauva ainfi ibn
petit, & leshommeseurent biendelapeine, a fe fauver. Je tfeuiTe jamais
creu, que cet animal eft eu ce bon naturel, cette addrelTe & dexterite.

§. XV. p. /4. lin. 11. afine: Walfrfh add. A Polonis Cetus vocatur
Wieloryb. Catodon fiitula in cervice. Art. Lin. F. S. <Sonft tx>tuD Cetus
cin ^allftfdj man(id)en Balscna ein ^Bailftfct; rceiblic^n©efcr;lec()f$ genenncf.
A. P. diff. verb.

— //'//. 2. afine; Cachelot. add. Egede p. 74.

p. 13. lin.12. add. Ex hoc piice inprimis Sperma Ceti, Egede p.

74. oon Deu Ambre gris Q3iafc vid. Anderfon p. 208-

— //'//. /#. add. Anderfon p. 220. 221.

§. XVI. p. 16. not. a) infine add. De Batanis multi multa , fed &
multa falfa, aft in mendaciis cudendis nemo iiiperior Hebrads. Scheucbz.
Phyf. Sac. p. 19.

§. XVII. p. /7. lin. 7. obfervent; add. monuit Rajus lib. 2. Will.
cap. IV. p. 36 : Rogandi funt nautae noftri , qui quotannis Grnenlandiam
Balxnas piieatum adnavigant, ut diligentius & curioiius hxc obiervent,
nosque hoc fcrupulo liberent ; & Labat Voy. du des Marchais I. p. 94 :
Si fetois en Droit de donner des confeils a la compagnie & autres Ne-
gocians, qui arment des Vaiifeaux, ce feroit d'ordonner a leurs Offi-
ciers de conferver avec foins ces fortes de chofes rares, qui pourroient
lervir a enrichir un cabinet de la bibliotheque du Roy , ou de lAcade-
mie des fciences — . Anno 1742. naves 125 balaenis 508 onoratse ; la
Gazette d Utrecht LXXXIV. 19. Oft.

— p.ig.not.c) lin.20: Alexandri, add. Alexandrum M. talenta
800 fuppeditaffe perhibetur i. e. 480000 Crowns Phil. Trans. No. 325.
p. 3 ; conf. Oldenb. prsefat. Volum. II. Tr. phil. num. 23. p. 412.

— infine hujus notue c) add. Anno 1 364 if! cin^allftfd) orjnfcune
DeD SSeicfjfefmunDe gcfangen, unD nacr) £)an|tg gebuadjf/ rocldjcu 26 <Sd;u
(ang gcroefen. 2>ant;g. ge|a?rieb. <£brom'cr\ Anno 1291 roauD \\\ Deu <See
ein guoffeu §ifdj gefangciv unD nacf) ©an^ig gebuacr)f/ t>on 29 ©len oDeu 58
<5cf)u lang ; ibid. Anno 1452 d. 15 Oct. iff t-ou Deu 5)}unDe cin guoflcu oi|d)
gefangen, mit <gfou*@aunen unD lebenDig in Die <StaDt gebuac&t auf Dcn
§ifcr)mavcft ; ec roav 17I <2llc oDcu 35 <Sd;u (ang, unD I>atfe 15 (ange unD
Die(e f(cine 3ar)ne, roav roetfgvaii/ ibid. Anno 1510 im Ocl ein gvo|]ev
gifcr) gefangen, (ang 25 <Scr)u.

§. XIX.

ADDITJONES» 81

MISSU II.

§. XIX. p. 1$. titi.j2. Dcntem habet unicum add. ^offlenDcs? ift tim
tlebevfefjung <m$ Dem <Scf>tt>eDift$en, (feel.^V-Roberg) fo ben Dcv v-om Win-
terfteen an. 1684 ausgcgebencM 3cid)iumg gefuqet gerocfcn : SJtan bevict)ret,
Dajj Dic ©nf)6vnev, mckt>e Dic ©voenlflnDjfflfpi-ei: pom QBflUff^ffln^ mit ficf)
nadr) $aufe bvingcn, v>on cinem §ifd)e finD, Dcv DieSange Deti .fjovnd brepmat)!
[)ar ; fllfo, Dnfj noenn Das^jovn 8 §uj Iflng, Dev d~6vpev 16 gufj t)fllte. £>flg
^pecf uon Diefem §ifcr) foll feincv ald Devev '3Ballfi|c^cn fcyn. ©eitie jroo
glo)Tcn on Dev 33vuft, roenn Die <£)<wt abgcjogen, glcid)en Dev .fjanD Devev fo*
genanntcn ©ee^vaucn oDev<Sr)venen, roeld)e in Dev J\unftfammev ju Copen*
fjflgen gejciget roivD. £ue (gfdvcfc Diefes §r)iered ifr im «fjovn, roomit Dflf*
fclbe, roie man fagef, entroeDei in Die qoecve oDev au froevfs' im ( 3Bnf|et" oDei'
flud) nieDevroevto" fafyvcf, unD alfo ailcry roomif cs frveitet, Duvd;bovet. Ao.
1684 f)at ein QjvocnlanDefafyvev, CommandeurDce(£d)iffe£vDevg6lDenc£6ro
genannt, Dietericbpeterfon, folgenDcn ^ifct) mit jroepenJpovnevn, oDev t>ov*
Devn3d()nen, roiemcm fie nennen roill, aufgefangcn an S.WilliamKorci w*lit*
3U)eDev mit anDeven nad) .fjambuvg gebvadjr. ©ie <£pif?en Diefcv «fjovnei*
ftef)en amSnDe 13 goll, bci;m JfCopf 'abct* nict)t mc()v flld 2 3 o1 ' &oh cinanDet'.
SflS lincfe ^ctvn ift 7 81$ 5 gofl lang, unD Dev tlmfang bepm ^opf mfld)et
9 3oll flue ; Drttf ved;te «fjovn f>dlt accurat 7 $11 £ in Dev £dnge, unD 8 3»II
flin ^vopf in Dev ©tcfe ; roefd;ev ® opf 2 $ufj lang unD il ^ufj bveit ift, Die
Jjovnev fujeri alle bei;De 1 ^ujj unD 1 goll tief itn Jtopf ; cg betvdgt ctffo Die
Cflnge Dcd lincfen .fjovns mit Dem ^opf 9 $tt§ 5 Soll, Das' cedjte flbev mit Tab.
Dcm Alopfbein jtifammcn 9 ^uf?. (vid.Tab. III.) w.'

a. (Sfeilet Deti ivopf oon oben fur.

b. Qti&tt Den ^vopf oon unten.

d. (jjin 3unge6, in natiivlid)cv ©vo|]e, mie Die Sddjnung amoeifet fo in
Diefem ftifcf) gefunDen movDen; cujus longitudo %i" Dantiic. live
h n - 7 ///+ Gall.'; conferatur Dn. Anderfon. p. 203. Sic modo ha-
bemus NARWHALEM denteunico &Nar\vhalemduobusden-
tibus y pvout Rhinocerotem cornubus duobus 5 conf. ^nn^qf. t)er=
fucbe vzm Hafcborn ?art. II. vid. Egede p. 77. On the right fide
of the Head there lies another fhorter Horn hidden, which
does not grow out of the Skin , and it cannot be conceived for
what End the all-weife Creator has ordined it — He has,. like
other whales, two Pipes or Spouts, wbicb terminate in one &c.
adde autorem p. 78 • quare eornua horizontaliter & recla prodeant ;
qu£ dentcs elte negat. Novi equidem nonnullos quoque dentes
Elephanti, Apri, & Babirouffac cornua appellafle. vide Embryo-
nem Narwbalis apud Ruyfcb Tb. anat. IX. t. V. f. V.

L §. XXIII.

82 ADDITIONES.

MISSU II.

§. XXIII. p. 21. lin 4. Capirt Cyprini add. de Vrie-s Bnmercf. XI
cap. ?l. u. yttm. ©voentanDg p. 39: 3)as $mpt mufte nian mit SjSeifcn in
©tucfcn fjauen, Wtk$t§ l>ei>ual)C cincm ^arpen *i?opf glcicf; fdjiene — DaS
2>Jaul (luuD nriaefeljv cinen 3>ftiimen bvwf nntenn ^juin.

§. XXVII. p. 2j. «ar. a) add. Mugiorft balacna? vcl clamant tam ma-
gno (k contento ibno, ut qui binis gallicis milliaribus abfunt, audire
poffint; Raj. ad Will. p. 38. conf. Wottonuslo\. 172.

§. XXVIII. p. 2j. lin. 1$. p. 204. add. Delphinus rofiro iiirf iim repando
dentibus ferratis , Artedi. Lopare, Linn. F. Sv. forte confunditur Orca
dentibus latis ferratis cum Lamia, cane carcharia flmilibusquc; vide
ejus dentes Tab. I. Auderjbnio p. 225 audir. Butzkopf. Bafema minor
utraque maxilla dentata, pinnam in dorib gerens.

§. XXX. p. 24. lin.p. DELPHINUS add. Grampus Anglis. Ander-
fonio $. 227: Balacna minor utraque maxilla dentata, dorib pinnato,,
Delphinus vulgo dicla.

§. XXXIII. p. 26. lin. 4. Porpefle add. Nife Egede & aliis. Svvinia morska
polon. 5;anmlef. Dclphinus corporc fubconiformi, dorib lato, roftro
iubacuto Art. Marfwin Tumblare Linn. F. Sv. Partes internas phocacnat
vid. in epiftola Raji ad Lifterum philof lettres pag. 45.

§. XXXVII. p. 2$. lin. 16. nos omnino latet; add. Horum tamen
mentionem facit Scbeucbz. Phyf. S. p. 12. ibi: ipfarum quoqne bal&na-
rumdentes — vid. A&alitt. Suec. 1720. p. 9. de magno Ceti iccleto,
quod m w-Gothia 12 mill. ab occano & 2 ab urbe Skara repertum,
hodieque in Noibcomio Upialenfi lervatur. Forte, fi intcgrum eft
iceleton, capite non tmncato vcl deperdito, & dcntes aderunt; nifi
edentulus fuerit Cetus.

— //';/. ij. Elephantorum foffilcs, add. II ya a Ia Caroline un
endroit nomme Stono^ ou Ton tira dc dcffous terre trois ou quatrc dents
— que les Negrcs, qui font naturels d^afrique, jugerent tous etre les.
dents machelieres cTun Elephant — Catesby.

p.jo. lin. 2. recuperaverint, add. Schcttcbz. Ph. S. p. 51 putar, quod
& pifces in aquis chluvii perierint, fervatis tamen eorum generibus <Sc
fpcciebus; quod facile concedimus, finnum modo ftct, nec genera nec
fpeeies interiiffe.

— I111.4. occumbant. add. vel in vorticibus percant e.g. invor-
fice ad Norvagiam in oceano Deucaledonio ; vid. Kiihn de orig. font.

§•118.

p. jr. not. aj add. II n a que quarre denrs a h machoire fuperi-
eure & autant a Tinferieure pour macher ou mordre tout ce qifil recott
dc fa trompe. Labat rel. de lAfrique occ. III. p. 272.

§. XXXIX.

ADDITIONES. 83

MISSU II.

§. XXXIX. p. ji. iin. 2. afine. Elephantorum dentibus fiunt, add.
conf. Voy. du Frauc. Bernier (in 12 an. 1699) I. p. 192, ubi de duobus
dentibus a legatis Regis A'thiopi£ Mogolo oblatis: Deux dents d'Ele-
phants ii prodigieuies, qu^ils affeuroient , que c^etoit que pouvok faire
un homme bien fort, que d'en enlever une de terre.

§. XL. p.32. lin. 16. pondus iuperavit add.viA.Pbil. Trans. No. 475.
p. 331. ieq. de dente molari, cujus llipera peripheria ^. 1 1", longitudo
8", latitudo maxima 7", craifities 3 //f , pondus 1 1 libr ; conf. No. 403
& 404.

§. XLIII. p. 32. MANATUS add. Hifpanis, i. e. manibus gaudens 5
conf. Anderfon p. 192. Aldrovando paraiipom. p. 104, eftPhocz ditfe-
rentia vitulus marinusi du Tertre II. p. 199: 11 a fcys le ventre de pe-
tites pates en forme de mains, ayant chacune quatre doigts fort courts
& onglez. Nic. Serpetro mercato della maraviglie della natura p. 338 :
ha due piedi groffi e rOtondi di 4 unghie, in vecc di branchie, come
a le pofie at capo con li quali nuota. Pareggia nclla mole uno Elefante;
Ia facia e piudepreiTa di quella del bue,cd il mento piu carnoib — Hie-
ron. Renzau nava novi orbi^ hift. Lib. II. c. 14. <Sd)iev VOIC cittc DttCV

Sefraltet, 2$ luiia, j^&idfi <Sd)tvan(5 vinD£opfwieeinDdf)s, fleroeSlu*
acn, i)aavid)tc vaucjje Q.ni t, mh ^avbcu bimmclblau, jroccuc ^tifjc, Dcn <£(e*
p()auten nid)t uncjlcia). De pedibus Elephanti vid. iDrtntjig. Vcv[ud)e
vom tTafctjorn.

§. XLVI.p. 36. lin. 14. having one add. vid. D. Stubbes all. 1.

P-37- not - <0 tidd. vid. tamen du Tertre II. p. 200.

§. XLVIII — lin. 12. afine, iion conveniunt, add. apud Anton.
Donati tratt. de femplici &c. figura lapidis iiephritici vel lapidis Tibu-
ronis os potius petreum Manati quam lapidem Tuberonis reprarlentat.

— f 3$- >/;;; - ll > exhibcmus; add. Ex literis Dn. Gmelini 1 Febr.
1746. ad me datis iequcntin memoratu digna: t£$ fdjeinet, Dafj Dcv<2tciu,
toovtibev <Ste mtt <&k v-on Heuchcr corrclpondivei, nidjt ciucvlci) fep mit
tnetncm Lipidc Beluga:. 34) iWfl i$ ntd)t beftvetfcn, bftjj jcncv aii6 Dem Ti-
burone fct), unD Dtc Subfhmtia bezoardica fcfjeinet attd) anjujcigcn, Dafj cv
in Dev ^Slafc oDcv Sftagcn generivct fct). Ob Dic $tivcfcn Denjcnfqen gtfcfc,
fo Dic SKufJen Beluga ncnneit, aucr) mir cbcn Dcm ffiafnnen belegcn, ifhuiv
iitibcfannt ; @o t>tel rocifj idj gerois, Da|j Dev ^ifd), Den Die iXuffen in Dcm
Wolga-@tvom Beluga, an Dcm Schilca, Argun, unD Amur Kalaichka
ncnncn, einevfet) fet) mit Dcm Huibnc Gcrm. £)incjcgcn roivD Dev Carcha-
rias oDcv Tiburo tfen Den ?Kuf]cn Suka (canis) rjcnannf. Intcrna fubifan-
tia iff Se/ciiirifcf} (vid. fig. 3.) wte tcf) e^ bct) viclcn v,efcl)en, Dic icf) jcvidjla-
gcn. ^ic ^icjuv fommt Den ifjviacn unaefef>v bep — ©c(b|Im i)abe nid)t
<$e(ecjertf)ctt Qfyabt, Den Sedenrpropriam Diefcv <£teme ju fef)cn, etn 3icmlid)

L a flfaub*

ADDITIONES.

MISSU II.

glaubf)aftev Dvuffe aba f)at tnicf) i>ot gevoid wficfyen, Darj jeDcv Bekiga Stvev
in feincm^Rcpffjabe, nui' fci)n ftc bet) juncjen Belugen jiemlict) rocicS). £)ic*
feg f>at micf) auf Die ©eDancfen gebvacj)t, e<> fonten roobf Die 2 gvofjtcn t>on
tfjceit Officulis auditus pifcium fepn. QScif icfj alm mcinet' <£act)en gcvne,
fo t>iel moglicr), geiuitf fct)ti mag, fo f>abc einen ubev Afiracan mir Der. (iufanD*
fcf)aft nacf) ^erften abgevcifercu Medicum Jpi'. D. Lerche fer)v gebeten/ Die
©acfje Duvcf) Ocular infpeclion ju bcflcttigen oDcv ju rdcDcriegcn. ©arj in
Den (Sfovett, tt>ie Dcv9?a()inc Deg £)rii.t>oitHeuchers Ozatar (ift corrumpivt
autf Ofetr, (£>tov) anjujeigen fct)etiiet, fo gvoffe «Sreine follen gcfunDen roev*
Dctv ifr nicf)t roar)ifcf)einlicr) — „ Circa finem literarum vir doctiffimus
addit : „Lapides Hufonis forma illum fatis bene referunt, cujus ima-
„ginem Mijfu II. tab. IV. f. 7. dediffi ; maximi dimidium pugnum, mi-
„nimi nucem moichatam volumine aequant. Colorexalboluteus, nunc
„ dilutior, nunc intenlior. Interna iltbftantia (vid. fig. 3.) nitens candida.
„Textura eft ex lamellis concentricis, pro rationecxternaelapidisfigurae
„(fig. 1.2.) ellipticis, quaefibrisvelradiis ieleniticis a centro in periphe-
„ riam extenfis iecantur. „ Adjunxit vir humaniffimus egregias figuras,
cequi bonique habens, ut easclem eum publico communicarem.

missu in.

§. VIII. pag. 7. lin. 2. Requies add. Du Tertre Tom. II. p. 202. &
eundem p. 224. de piice qui dicitur pilote , requiem egregie vexante.

— - lin.6. nontamenomnibustfrW. vid.Olear. Woff.^iTammev

t. 24.

ADDITIONES.

MISSU III.

t. 24. f. 5. Lindfcbot parte 4. cap. 4. Mandelslo cap. 13. du Tertre pag.
202 : Ces dents ne font pas femblables ny egales en tous.

§. VIII. p. 7. lin. 12. add. On trouve dans fa tete deux ou trois cueil-
leres de cervelle blanche, comme ncige, qui etant fechee, mife en
poudre, & prife dans du vin blanc, eft excellent pour lagravelle, du
Tertre p. 204. Sic autor lapides, de quibus miflu II. , pro cerebro ex-
ficcato & indurato habuit.

— HtL 22. add. conf. Phil. Trans. No. 239. p. i24feq. Arifl.
Lib.6. c.g.& 10. JElian. L. 1. c. 18- Kittershus comm. in lib. 1. Halieut.
§. IX. p. 7. GALEUS add. Galeus non eft nomen proprium, inqui-
unt Majjlirius & Cbarletonus mant. anat. p. 82 , fed genus ad omnes
cartilagineos longos lpedans, ut: vulpeculam, caniculam, Hinnulum,
Stellarem . SDinacem & reliaua sreneris eiusdem.

84 ADDITIONES.

MISSU II.

glaubljafteu 2Ru|]e a&ev Ijaf niicf) t-ou geroitf tfetftc^jerf, &a§ jeDcu Bekiga Jw ey
in feincm&cpf fjabe, nuu fe»n fte bep junaen Belugen jiemlicfj roeid). £)ie*
fcs f)at niiclj auf Die ©e&antfett aebuacf)t, e$ fonten iiu>f>f Die 2 cirogfen t>on
if)uen Officulis auditus pifcium fei)n. ^Beif icl) abc\: meineu <2acf)en gcune,
fo fciel moglid), aen>ig fei)ti mag, fo habc cinen ubeu Aftracan mit Deu 6efanD*
fdjaff nadj ^euften abgeueifercn Medicum $v. D. Lerche febu gebcfen, Dic
©acf)e t>ui'4> Ocular infpecfion ju bcffctfigen oDcu ju tvicDeulcgcn. SDafj in
Den ©touen, roie Dcutftabtne De3 .pw. von Heuchers Ozatar (tjl corrumpiut
auti Ofetr, totou) anjujcigen fcfjeinet, fo guoffe <8feine foilen gefunDcn roev«
Dcn, iff nid)t tt>af)ufd)einlicf) — „ Circa finem literarum vir docliffimus
addit: „Lapides Hulbnis forma illum fatis bene referunt, cujus ima-
„ ginem Mifju II. tab. IV. f. 7. dedifii ; maximi dimidium pugnum, mi-
..nimi nucem molchatnm vnlumine jpnunnf. CnlnreY.ilhnlnreiis. nunc

ADDITIONES. 85

MISSU III.

t. 24. f. 5. Lindfcbot parte 4. cap. 4. Mandelslo cap. 13. du Tertre pag.
202 : Ces dcnts ne font pas iemblables ny egales en tous.

§. VIII. p. 7. lin. 12. add. On trouve dans ia tete deux ou trois cueil-
leres de cervelle blanche, comme neige, qui etant iechee, mife en
poudre, & prife dans du vin blanc, eft excellent pour la gravelle, du
Tertre p. 204. Sic autor lapides, de quibus miiTu II. , pro cerebro ex-
ficcato & indurato habuit.

— lin. 2i. add. conf. Pbil. Trans. N0.239. P- 124 ieq. Arifl.
Lib.6. c.g-& 10. JElian. L. 1. c. 18- Rittersbus comm. in lib. 1. Halieut.

§. IX. p. 7. GALEUS add. Galeus non eft nomen proprium, inqui-
unt Majjarius & Cbarletonus mant. anat. p. 82, ied genus ad omnes
cartilagineos longos lpedans, ut: vulpeculam, caniculam, Hinnulum,
Stellarem , Spinacem & reiiqua generis ejusdem.

p. 8- Hn. 2. afine: picked dog add. The prickly Houndfifh,

nonnullis Hogyfifh. Suecis: Haj. Linn. F. Sv.

— p.y. lin. 2j. add. The finooth - ikinned Dog-fifh ; Cormtb. a
Plufher.

— p. 10. lin. ult. Sea fox or ape add. the Sea fox Hound ; alii Simiam
marinam theSea-ape diverfum volunt e([e Galeum a vulpecula marinaj
huc trahunt galei genus Clufii, Willugbb. t. B. 9. f. 6. Sed Cluih figura
nobis valde iuipecla.

— p. 11. not.fj add.

Vivum animal vulpis parit, in iemetque receptat,

Prxque metu magno protegit ore iiios.
Mirus amor, ipecles fi quantum parvus eorum

Qiii propriis fraudant quos genuere bonis. Boujfuetus.
§. XII. pag. ij. lin. 2j. Anglis. add. the Ponk, Toad, Devil-fifh,
Fifhing-Frog, Cbarlet.

— lin. 29. Sub majores pinnas duo quaii brachiola in Iongum
pofita per cavitatem, quac fertur ad branchias, articulata & muiculis
adornata ; Severin. Zootom. parte IV. p. 348. Anatomen vide apud
CbavlcTon. mant. anat. De oiiiculis auditoriis nervisque eundem p. 82.
Si folliculi fellis particula vel ciceris magnitudine aiTumpta, horrenda
fymptomata infert ; ied prxfens eil remedium cancer marinus contuius
& cum vino propinatus.

— p. 17. poft num 9. add.

— — 10. Batrachus fufcus, oreamplo, duobus my-
fiacibus ad nares; oculisminimis; corpore complanato, inmediodorib
non nihil elevato ; loco pinnarum branchialium ad foramina utrinque
os pro brachio habet arcuatum, compreilum, in utraque acie ipinis in-
curvis ierratum ; unica pinna triangulari in dorio ubi cauda incipit ; paulo

L 5 liipra

g6 ADDITIONES.

MISSU IIT.

fupra hanc ad latera alia pinna utrinque ', cauda pradonga angulofa iu
teretem cum tenuibus filamentis exeunte.

ii. Batrachus pratcedenti fimilis, fed major, ex fufco & albo

variegatus, myftacibus craflioribus, oculis pro volumine corporis ma-

T^- gnis , caudaque in exitu diftincle filamentola. Amborum figuras vide

Iv t: Miffu V. §. XLII. tab. IV. f. 7. 8-

7 ' 8 ' §. XIV. p. ijf. lin.j). afine; Plinii; add. Orbis non fpinofus Besleri.

— p. /p. lin ult. Muf Adolpho Frideric. p. 31. t. 2. f. 4. //';/. /2.
add. Poiflbn arme du Tertre II. p. 209. Se ientant arrete — & voyant,
que toutes fes violences ne luy iervent de rien, il employe la ruie, il
baiflc tout a fait les pointes, loufle tout fon vent dehors & devient
flasque , comme un grand mouille.

— p. io. lin. 11. afine add. Cochon de mer; Coftrej bource, du
Tertre II. p. 211. tres particulier dans ia forme: carvous diriez, que ce
font trois cartons pointus , appliques les uns contre les autres en fornie
de triangle ; lc haut de ce triangle n'aboutit pas tout a coup jusques a la
gueule. Quand il eft pris il gronde comme un cochon.

— p. 11. pofl num. 14. add. 24. b. Crayraciou gibbofus; pifciculus
amboinenhs triangularis, gibbofus, ofleus & lateribus undique fpinofus,
Kuyfch Th. I. anim. Tab. VI. fig. 1. lit. D.

— p. 11. pofl num. 2g. add. 28- b. Crayracion quadrangularis ;
poiflbn de Coftie. 11 eft a peu pres quarre, plat de tous cotes, & dur
comme du bois ; jaune, feme de petites taches noires ; ayant aux deux
cotes de la tete une petite nageoire , & une troifiemc f ur Ie corps pro-
che de la queiie. Le Bruyn Voy. edit. Amftel. in fol. p. 344. t. 204.

— p. 2j. lin.j. Mola, add. vel qupd informem molam rcprarlen-
tet, vel quod rotunditate corporis, demtis pinnis molx molendinariae
fimilis, fecundum Rondel. Orthragoriicus, forte ob fimilitudinem quan-
dam porci; nam Lacedxmonii laclantem porculum o^6ea-yo^crx.ov nun-
cupabant, quod mane proftarent in foro venales ; & hic piicis, cuni
capiatur, porcorum more grunnire lblet. Charlet. de dift. piic. p. 9.
vid. tn. Plinius Lib. 25. c. 2. de orthagorilco Lacedarmoniorum. conf.
Eoufuetus de nat. aquatil. p. 179. Optimam figuram nuperrime largitus
eft de hiftoria naturali meritiflimus Janus Plancus ariminenfis.

— p. 2j. lin. iS- per foraminula; add. vid. Aldrovandus ; qui de
Dracunculo Rondeletii : fine ulla ad branchias fciflura, ied hujus vicc
iupra caput utrinque foramen eft, ut in Hippocampo^ quod nifi dum
piicis vivit, eoque aquam trahit & emittit, manifeftiflimum eft. Sed
vid. Mijfu IV. §. XXVI. Coryftionem 10. Aliter Severinus Zootom.
parte IV. p. 351. Sub oflibus auriformibus branchix latent. Bipartitum
eft ejus corpus. Pars altera, quac iupra anum, pars altera, quae infra.

Supe-

ADDITIONES. 87

MISSU III.

Superior tota conte&a munitaque cortice toti corpori communi. Tn-
. fcrior ventrem rcfert veluti faccum , ied hic uterus confiftit ; ibi vcn-
triculus cum hepate, inteftino, veiicula, renibus, corde. Anus initio
iacci ie offert non facile conipicuus; viviparus eft, fi quis pragnantem
inipexerit.

§. XVI. p. 2/. pofi nmn. y. add. 7. b. Caprifcus, e regione pinna-
rum lateralium in dorfo aculeo , altera acie ierrata. Pifciculus Aniboi-
nenfis cornutus, Ruyfcbii Th. anim. I. Tab. VII. f. 1. lit E. Sinus an-
guitus , in quo cornu ieic infinuat , lit. F.

§. XVIII. p.27. lin. 2. add. La Murene cft une efpece de Scrpent
marin, qui a la forme d'une anguillc, mais moins ronde; du Tcrtre II.
p. 220.

— lin.j/.add. Serpens marinus, Besleri. Ariftoteli QaXcurcrw,
Hydrus. SElianus fabulam fert, quod tantje fit magnitudinis , ut trire-
mes apprehenias evertat. Similem nobis propinat OlausM. Circa Nor-
wegiam 200 pedum longos viibs eifc hydros, tantas aliquando fupra
marc Ipinas erigentcs, ut navis per unam traniire poilit ; taceamus $o.
Cubam architedum horti Sanitatis. De pugna ferpcntum aquatilium
cum terreftribus in regno Genicb, ad Civitatem Sampfon, ubi 8000 Ser-
pentes occifi, vid. Nic. Serpctro p. 364. Labat Voy. aux Isles de fame-
riquc V. p. 335. piicis meminit congriformis , ignoti omnibus; capite
compreflb lerpentino aft iiitis longoiSt quafi filamentoib, corpore eraflb,
g pcdes longo , cauda lata & furcata , dorib pinna , prater reliquas do-
nato, dentibus longis nigris ; Quod nemo noverit pilcis hujus naturam,
fuipenius ad arborem navis iequenti mane rciblutus erat m aqueam
materiam viridefcentem & fcetulentam, ut non nifi corium iiiperfuerit,
cum corpus antea vifum optimae confiflentia: — propter hoc phaeno-
menon pro vipera marina habitus.

— p. 27. lin. 12. a fine; mandibulx fuperioris. add. Maillet par
Mafcrier deicription de fEgypte II. ng: Ce qifil y a de iurprenant,
c'efl, que dans cette quantite etonnante de poiflbns, il ne ie trouve
gueres que Xanguille, qui reflemble a ceux, qu^on prend dans nos ri-
vieres dEurope. U eft vrai cependant, qiren Decembre, cn Janvier
& Fevricr on pechc ici de tres bons Harangs.

— lin. 3. ajinep.j^j. add. Ariitot. L.IV. cap.XI : Anguilla
neque mas nequc femina efl, neque prolem ex ie aliquam potefl pro-
ereare — &Lib. VI. c. IV: habent mares omnes iemen genitale prater
anguiHam , quat neutrum neque ovum neque femen ibrtita efl. Geor.
Elsnertis N. C. G. Obf. 1 19. „ Anguillas eife vivipcras, viperarum in-
„ftar, obfervatio una atque altera in hollandia mc docuit — - unde cum
„fceminam praterirem, quae illas aflaret, iillam vidi extrahere, neicio

„quid,

88 ADDITIONES.

MISSU m.

„quid tumidi ex anguilla, ex qua dum quarrcrem, quidnam elTct, illa
„annuebat, efle uterum, quo aperto variae in diveriis membranis invo-
„lut2 haerebant anguillae, ex quibus cognovi illa efTe annumeranda ani-
„ malibus viviparis &c. „ Nos vel Stomachum vel partem inteftinorum
fuilTe illud tumidi quid, in quorum mcmbranis hari eru nt iive vermiculi
anguilliformcs, quales adoiTa pctroia phecmte obfervavimus, vid. MifT.I.
live revera proles anguillarum ex ovis poiitis exclufa & devorata ; quod
non mireris, cum & Lucii pullos iuos devorent. Sed vide Valisnie-
rium opcre diverfe Tom. I. p. 232 ieq. & ibid. p. 244. ubi contra Els-
nerum icribit : „effere coia vergognoia ad un filpibfo lo ftabilire un
„fenomino di tanto peib ibpra rafierzione d\ina donna, la qualc <?;/////<?-
„ bat : effe uterum.„ Fanlinus de anguilla p. 57 : Nos, ut omnia ani-
malia ex ovis leu ieminiis iiiis , fic etiam anguillas ex iis naici dicimus,
licct Pliniits, Ariflot. Jo. Vojius (lib. 4. Idol. c. 1. p. 1281) Scbottus
phyf. cur. lib. 10. c. 5. p. 267. cum pluribus aliis, ova femenque denc-
gent, clamantes, nunquam aliquam captam efle, quar aut femen genitale
habuerit, aut ova — & p. 60: nec ex putredine aut limo, aut cadave-
ribus , nec ex ierpentum complexu , nec ex arena vifcoia , nec cefpiti-
bus rore madidis, fed ex fui generis femine mediante coitu omnes na-
fcuntur anguills; conf. Frantzius hift.anim. iacra III. c. 1. p. 600; & de
la Marre traite de la police Tom. III. lib. V. E contra Leuivenhoeck
(Trans. phil. No. 377. p. 343.) anguillas (prout etiam Squillas, pifces
conchatos NB. & varias mufcas) omnes feme las efle iuflinet, qua: fruclus
edunt hac in parte convenientes cum fruclibus arboreis , quorum in ie-
minibus plantuix delitefcunt ; Sic hermaphroditas dixeris anguiilas ;
conf. Hift. de lacadem.des Sciences 1737. p. 51. d^une Carpc herma-
phrodite. Nefcio, quare pifces conchatos , ideft: conchylia marina &
fluviatilia Leuxvenhoeckius hermaphrodyta efle fuftinuerit, quod in co-
chleisterreftribusomninonegaret, harum fceminisovariumcfl, mafculis
penis, quacque congrediuntur, & in congrefiu prout canes coharrent.
— adfin.y. 17. add.
7. Conger fquamis rhomboideis, ex rufo cinereis, faturate fufcis & Iatis
txniis, decurrentibus , diftindis 5 vcntre albicante ; capite & pinnis la-
teralibus, prout in anguilla; lingua bifida. Caudam verfiis ihpra & infra
emergunt pinna: tenuibus Ipinis fuftulta:, confluentcs demum latiufcu-
lam formant caudam, murxnae aemulam. Muracna leti congcr africawus,
^«11. p. 71. t. 69. No. 2.
8- Conger, pinnis lateralibus eminentibus, flavefcentibus , nigris lmeolis
maculatis 5 ex luteo cinereis, viridibus & iaturate rubris mactilis partim
rotundis partim flammeis in corpore fibi invicem permiftis; utrinque a
capite ad tenuiflima: usque & acuminatae caudae apicem bini decurrunt,

albi-

ADDITIONES. 89

MISSU III.

albicantesgracilesque, Iemnifci ($5cirtt>et') 5 venter dilute flavefcit, nigris-
quedeiuper lineolis paflim decurrentibus, puncTiisquafi intcrtextis denie
variegatus. Murarna maxima, orientalis, fingularis; Sebce ib. num. 3.

9. Conger, rofiro corneo, acuto; pinnis latcralibus colore corallinis; lii-
perno corpore dilute flavo, maculis circularibus ex rubro luteis, tigri-
dis ad inftar ; venter ex cinereo dilute flavet. Anguigenas ; anguilla
marina tigrina, Sebte II. p. 40. t. 40. f. 3.

10. Conger, quinis funicnlis thalaflini coloris per dorfum rufum proten-
fis; fquamis ventralibus infignibus rufis; pinnulis corallinis. Seba ibid.
f. 4 -

§. XX. p. 2g. lin. 8- MUR/ENA add. In tanto honore a romanis
fuerunt habitae , ut iis magno fumtu vivaria acdificaririt, magno imple-
verint, & tandem magno aluerint; Charlcton.
— p. 2j}. poft num. 5. add.

6. Murma, ex rufo flavefcens, maculis /aturate rubris fuperne; inferne
dilutiore rubore ; maculis circularibus gemina (crie cliipofitis ; ventre
dilute ilavefcente; pcr dorfum & caudam ereda dccurrit pinna, qualis
in anguillis deprehenditur; capite ierpentino. Serpens marinus, feu
conger maculofiis, airicanus; Seba II. p. 71. t. 69. n. 1.

7.' Mur<ena laturate fufca diluta viriditate acleo elaborata, ut characleres
arabicos punclis nigris coniperibs & in fe mutuo, flammarum ad inflar,
confluentes & variegatos putares. E medio corpore, caudam verfus,
fupra & infra emergunt pinmr longar, quac demum concurrentes in la-
tiufculam caudam terminantur. Seba II. p. 72. t. 69. f. 4. Mas; f. 5-Je-
mina. In hac prsevalet color dilute viridis, prxvalent quoque plures &
mutabiliorcs maculae nigrac.

§. XXI. p. 29. Hn. 11. derivatur. add. vel a fulgore, quafi lampas pe-
trae nomcn derivat Charleton excrc. de pifc. p. 34.

§. XXII. p.jo. lin. $. Ncunaugen add. Polonis: Minag, Wegor-
zyca.

— ad num. 2. add. Hunc Rajus apud Will. in app. p. ig.
pro Platii pride fluvii Ilidis, pro Scbzoenkfeldii Lampetra media, <& pro
illo qui magno numero in Merfeiae fluvio, Lanceflriam a Ceflria diri-
mente, capitur, habet.

— ad num. 4. add. Lampetra minima catnofa Schwenkf.
qui cam pro lampetra minima 1 Gesneri agnoicit, quamvis in defcrip-
tione Gesneri nulla fiat caxitatis mentio. Pinna dorlali fecunda lineari,
labio oris fuperiore-pone lobato; Suec. Linahl, Linn. F. Sv.

§. XXIV p.ji. ad mtm. 1. add. venetiis, ne in foro pifcatorio ven-
datur, cautum efl.

M §. XXIV.

go ADDITIONES.

MISSU III.

§. XXIV. pag. 31. ad mt . #J> #<£/. Moufieur de Keaumur a developpe
le myftere du reffort cache, qui produit cet effet iiirprcnant (mirabilem
hanc i^offvy^icriixs) dans la Torpille; mem. de Vacad. des Scienc. 1714.

— ad not. b) maculis ialtem ;. add. vid. Grevimts de venenis
Lib. I. cap. XXXIII. XXXIV.

§. XXV. p. ?2. lin. 16. cum Parda. add. vid. MiJf.IV. §. V. not. d):
de Lucio-Perca ck Tragelapho animali quadrupede , quac dicuntur ani-
malia mixta. Metius $o. Cajus rarior. de Hippelapho, p. 6$, quod iit
fui quidem generis, fed mixta f&rmes.

§. XXVI. p.33. ad num. 1. add. Du Tertre altera ipecies fingularis
RajaeTom. II. p. 217: Ilaau hautde fa queiie deux dardillons en forme
d'amecon, dont les piqueures ibnt mortelles; an, Leiobatus 3?

— ad num 3. add. Paftinaco Teoyw -Caudum ruibct longis-
fimam & laeviffimam ; e medio cauda: aculeus procedit acutus utrinque
ferratus; Grevin. de venen. Lib. 1. c. XXXI; parvos habens oculos, &
ob vifus aciem ofyhextjs didta. An Raja aii paftinaca fit ? cujus du
Tertre meminit II. p. 217 : Raja; prima ipecies nngularis: qui fut prife
a S. Chriftophe en 1634 — Sa grandeur etoit de 12 pieds depuis la
tete jusques a la queiie, Ordixd^un aileron jusques a l'autrej & Argenfola
de IniT. Molucc. lib. 7. Rajae mentionem facit ad Iniulam Cerne captae,
quae tantae magnitudinis fuit, ut omnibus quinque navium ibdalibus pro
duobus prandiis iuifecerit.

— ad num. 4. add. The poyibn fifh, the Fire Flaco or Cat-
fifh, Charlet.

— p.34. ad num. 7. add. The Homelyn, &, obfcoeno nomine,
white-cunt and Flare. Mucof a & Bavola , romanis.

— ad num. 10. adiL The Sting-Ray.
§. XXVII. p. 35. ad num. 1. add»

Peftilis illa quidem lethalia vulncra figit:
Pifcantes fi quando viros fuae acumina caudae
Percutit, aut ladk cum ramis arboris haeret. Nicander.
tberiaea.

— p.36. ad num. 6. add. Raja Salviani f. 149. Raja proprie dicla
Bellon. theThomback Sloane It. Jam.II. p. 277. Suec.Racka, Limi.f.Sv.

§. XXXII. ad lin. 12. p.42. add. De ovario ovisque Rajae confera-
tur Charlet. Exerc. p. 10. vide Kuyfchii Th. I. Tab. III. ibi: fig. II. fce-
tum Rajae extra teftam parte fupina vifum & foetum Rajx prona parte,
ied in tefta fua maxima parte adhuc contentum f. III. cum ovo raja:
fcecundatQ e tefta deiumpto f. VL ovoque m tefta f. IV.

$.1.

ADDITIONES. 91

MISSU IV.

§. I. p. 2. nota c) lin. /2. afine, Soriccs aquatici &c. add. Quis di-
xerit ARDEAM ampbibium cuni Sennerto in Epilt. fcient. nat. lib. 7. c.
10. p. 628, quod vefcatur pifcibus & conchyliis? Sic Jonjion. & Scbot-
lus CYGNUM in numerum amphibiorum retulerunt. Grammondus
hirt. gall. ad a. c. 1617 p. 178: OLOR amphibium animal ert &c.

§. V. p. S' adjinem nota a) add. M. Deslandes traite fur la pechc
des Saumons p. 177 : Les Saumons ibut couvert de petites ecailles — —
II crt vrai que quelques autres poiflbns en manquent tout a fait ; maison
trouvera, que leur peau, fi on la confidere bien au microfcope, n^eit
clle meme qu'un tiflu d^ecailles tres minces, qui echappentaux yenr.

§. VII. p. u. ad nota a) add. Sturio hodie a gnecis fytfm vocatur,
tanquam per apharrefin pro Oxyryncho ; & Oxyrinchus Cafpius Sturio
vidcri potcft. Gesn. IV. p. 656.

— p. 13. lin. 6. fubftituifte leclionem. add. vid. tamen Jovium c.
4. p. 19. circa finem : Delphini per fuam exfpirant & refrigerantur
fiftulam, ca autem pro ore utuntur Sturiones, quum — per nares &
parvas branchias aerem pro vitalibusrefrigerandis attrahant; & p. 21:
prater fiftulam oris branchias manifefte habent, quanquam parvas &
anguftas ; fi illas tantae molis pilci comparemus.

— lin. 13. a fine; Sterletus add. Sigismundus, liber Baro,
inter cxtera magni Principis Moicovitarum dona, multa quoquc pi-
fcium frufta infalfa, aere durata : Belugtc, Ofetri & Sterled, accepiffe
ie fcribit. Gesn. 1. 4. p. 94.

— p. 14. num. 7. add. Anatomen parvi Hufonis ex Pado & aci-
penleris, qui fequitur Svi, vid. in opere Danubiali Comitis Marfilli
Tom. VI. Tabulis XVIII -XXIII. ille magna ex parte ad Hufbnes Da-
nubiales five acipenierem 6 & 7 rcferendus.

§. IX. p. /7. infine add. Thynuis Xiphias infenfiflimus dicitur;
vid. Dcslandcs recueil de diff. trait. de phyf p. 166. & Epiftolam ad
Dn. Petr. Collinfonum port additiones.

— p. 20. lin. 6. branchialibus carens. add. m fumma non nifi tres
pinnas habens ; Avtcduis P. II. §. 10. no. 5. p. 4. indirtincle Xiphiis
quinque pinnas nec pauciores nec plures adjudicavit.

— p. 21. ad lin. 10. afine add. vid. Mifl*. V. §. XI. ibique Truttam
edentulam tcrtiam.

§. X. p. 22. lin.4. Salviani fol. 68- adde: Acus Caji p. nc. An
1'eguille de mer, cujus meminit du Tertre Tom. II. p. 218? (in cujus
Bibliothcca defiderantur rariftima Joannis Caji opulcuia Londmi annis
1570 & 1574 per Serefium & Dajum excula, facile iibi comparabit ftu-
dio S. Jebb. M. D. denuo recufa Londini apud Car. Davis anno 1729.)

M 2 $.XVII.

9 a ADDITIONES.

MISSU IV.

§. XVII. p. SJ. lin. 14. Theerbott. add. Heilbut Danis. Hellefifk
Norv. in mari german. ad. 130, juxta Islandiam ad 400 libras excre-
icens. conf. Anderfon. p. 93. 94.
— poft nuni. 4. add.
5. Rbombus, pnfleris facie ; oculis a finiftra , in fupina parte albus ; qua
formam pafleri 4 (imilis ; capite magis contraclo j maculis fiavis vel
aurantiis in trunco, pinnis caudaque, quae maculx iiccata cute evane-
fcunt. Gedan. glunDct^otte.

§. XIX. p. 37. pofl num. 14. add.
15. Rhombotides lineis fex transveriis longitudinalem lineam, arcuatam
dividentibus. Pafler lineis transverfis notatus ; Sloane Itin. Jamaic. II.
p. 277. t. 246. f. 2- Raji Syn. p. 157. A Soles of Braiile of an Anony-
mus Portugal ap. Purchas 5 Lib. 7. c. 1.

§. XX. p. 38- ad #«• toh. a dd. Aliis, ut du Tertre, Labato &c. ejus-
modi pifces vocantur Lunae & Carangae. La Carangue efl un poiflbn

blanc, plat, & qui a pourtant ffo/x jrax #«x deux cotes de la tete

Nous avons de deux ou trois ibrtes des Luncs, dont Ies unes ibnt ainfi
appellees, a caufe de la rondeur de leurs corps, ou des petites ecailles,
qui font autant de petites Lunes jaunes, fur une couleur bleiie ; d^au-
tres, a cauie de leur queiie, qui fe termine de croiflant. Ce poiflbn
efl presque rond, & na gueres plus d'un pied de large, & au plus deux
ou trois pouces d^epais.

§. XXIII. pag. 41. lin. 7. afine, Cottus add. Cottus Sahiano Citus.
Solus Arijloteles, ut Gaza legit Cotti (kottoj) meminit ; alii legunt
Konog; fedqui pifcis iit, haud facile intelligitur ; ubi Arijlot. Lib. IV.
c. 8- pifces audire declarat, inquit: „addo etiam pifciculos fluviatiles,
„Citos, nomine (cottos ut vertit Gaza) qui fub faxis flabulantur, capi-
„untur enima nonnullis iaxo percuflb, iiib quo latent, protinus enim
„ inde exturbantur, ut qui audiant — „ Artedus inter nomina prseci-
pue a fe recepta& Cottum habet (p.72); nomen derivatur a y.o-c\-<\, quod
caput Hefycbio lignificat, quia caput refpeclu corporis magnum eft;
cum jam inter nomina vere fatina numeraflet Gobium. Sic Baltcna,
quod caput refpedu corporis magnum habet , & plurimi Afellt forent
Cotti.

— p. 44. add.
12. Catapbractus americanus nova: Angliae. Cujus amplam defcriptio-
nem vid. apud Catesbejum in appendice.

§. XXIV. p. 4J. ad lin. nlt. add. Suecis: Knorrhane,. Scanis: Kno-
dang ; Linn. F. S.

§. XXIV.

ADDITIONES. 93

MISSU IV.

§. XXIV. p. 46. lin. 4. afine. uterque fol. 71. add. pinna interrupta
dorfali, a vertice ad caudam usque f pinofa , ventrali ab ano pinnis bran-
chialibus proximo pariter longa.

— lin. ult. Artedi; add. Farfing Suec. Fiafling, Linn. F. Sv.
p. 4J. ad num. 11. add. Cottus alepidotus, capite polyacantho,

maxilla fuperiore paulo longiore, Art. Rot-Simpa, Skrabba, Skial ryta,
Ulka Linn. F. Suec.

— poft num. 13. add.

14. Coryftion ofliculo pinnx dorialis primo longiflimo ; Cottus, ofliculo
pinnx dorialis primo longitudine corporis ,Jo. Fr. Gronovii in act. Soc.
R. Upial. 1740. p. 121. Lyra harvicenfis, pinna dorlali longiflima ma-
culis caeruleicentibus , Petiverii Gazoph. t. 22. f. 7. Trachinus maxilla
luperiore longiore, pinna dorfali priori altiflima Linn. F. Suec.

§. XXV. p. 4$. lin. ij. afine^ Artedi ; add. Spigg Linn. F. Suec.

— lin.j). afine Artedi. add. Benunge, Linn. F. Suec.

§. XXVI. p. jo. lin. 14. afine, Anglis; add. Cyclopterus Art. Sju-
rygg-fifk. Linn. F. Suec.

— lin. 2- afine add. quod 1748- fum expertus, cum hunc
pifcem exficcarem ; qui totus tuberculis rigidis horridus.

§. XXVII. p.yt. pofl num. 2. add. Du Tertre II. p. 222. multos
vidit i^Mongos.

§. XXIX. p.j2. pofl num. 1. add.
1. b. Encbelyopus capite ierpentino, facie przcedenti congener;, compres-
fus ; pinna dorlali unica longa, humili, aculeata ad caudam usque
furcatam ; altera pofl anum ; duabus poflbranchialibus » mandibula
inferiore longiore in callofam fubflantiam terminante ; ore dentato;
lingua ad inflar oflis ; tres pedes 7" longus. Serpens marinus com-
preflus lividus, Sloane I. p. 27. t. 1. f. 2.
1. c. Encbelyopus, capite colubrino; corpore tereti, verfus pofleriora de-
crefcente, pinnis omnibus ad inflar papaveris foliorum tenuibus,
fubtiliflimis, & mollibus radiis fuflentatis, Meconites (t). Tareira
d'Alto (i. e. marinus) Marggrav. Will. t. N. 13. f. 2.

(f) Mrinuvnng Aiuog Pltnto lib. 37. c. 10. gcmma eft papavera exprimens ; firjKUV
etiam dicitur folliculus five vefica polypi , iri qua continetur ejus atramentum }. &:
(iriiioovr! Ariftoteli funt pifces quidam gregales. Fropter pinnas ad inllar papaveris
foliorum tenues cognominamus pifcem Mecenitem.

I. d. Encbelyopus, capite viperino, maculis feneflrarum hortulis hexago-
nis iimilibus ; pinnac dorialis primo radio praclongo,. in ihtx tenuita-
tem exeurrente, reliquis, numero 0C1O humilibus & decrefcentibus;
duabus pinnis gutturalibus, totidem ventralibus, unico inferne caudx

M 3 pinnx

94 ADDITIONES.

MISSU IV.

pinnae proximo; omnibus anguftis & inermibus, cauda; pinna leviter
lunata. Piicis teretiuiculus ; capite elevato, ad verticem finuoio;
oculi prope nares in altum pofiti; riclu valde patulo, rectangulo,
nonnifi in inferiori mandibula mobili, qux longior, fuperiore caput
quafi truncatum defcribente ; crudeliter dentatis ambabus-; dcntibus
in iupcriori utrinque quatuor, primo tertio & quarto recurvis five
caninis , fecundo ad apicem angularem incurvo ; in inferiore 1 1
utrinque, quorum extimus recurvus, in os non intrat ; omnibus
exquifite cuspidatis. Coloris leviter fufci, hinc inde fiavicantis; ad
oras mandibularum parum rubet. Longitudine a capite ad exitum
caudse arquat 18 uncias anglicanas. Ex freto Gaditano. Catesby app.
§. XXIX. p.yj. ad num. ij. add. Mattbiolo: Gobius fluviatilisj fi-
milis huic tenia marina Salviani f. 231.

— p.jp. ad num.j. add. Fundulus ©nm&i/ Marjilli op. Dan.
— poft num.j. add.
3. b. Encheiyopus , varius; <2tein*©djmei(iiia; Albini SKeifm. £an&*<£l)i'on.
p. 314. Turdus iaxatilis, Fabricii. Saxonibus modernis, ilaul*
^pi^Scljmervei; hunc marem habeo.

P. S.

MISSUS V. §phum V.

Typis jam expedito Mijfu V. legi in Trans. angl. No. 478. p. 70 fcqq.
Dni. Petn Collinfo?iii Obfervata ad iniiilam Wigbt, in Epiftola : de
Cancro majore. Incertus aliquamdiu hxfi, utrum Cancrmn iive Pa-
grum, ^afdKn^wbg/ an vero Afi/icum marinum , «£)ummer, intellexerit cla-
riflimus autor? quod autem nomine anglico Crab animal appellavit, & ab
Afiaco marino five locufta, Lobfter, nec non ab Afiaco fluviatili vel lacuftri,
Crawfifh, diflinxit, Pagri fpeciem efle judico. Obfervationibus prsmiiTa
hiftoria, quam ab incolis relatam habuit Dn. autor(*), quod icilicet loricam
quotannis deponat cancer, valde patrocinari videtur do&iflimi Dn. Kil. Sto-
b<ei iententiz , quod Aftaci marini pari ratione cruflas fuas deponant, qua
dermata fua mutant Aftacifluviatiles. Ne vero me arguere velit celebris &
amiciflimus Collinfonius , rogo, fi contumaciter in dubium vocare aufim

rela-

relationem infulanorum r quoad ipfe, vir perfpicaciflimus , non oftenderit
vel fibi non extrahi curaverit ex anguftis & probe defenfis antris iive liflli-
ris rupium Cancros quafimodogenitos 5 Nullus enim dubito, quin ejus-
modi homines, vel optimae famae, de Aflacorum fluviatilium hiftoria (&

{)ueris nota) prtsventi perfuafbs fc fentiant omnes, dcponendx cum fenedta
oricae analogiam quandam intercedere inter Cancros marinos & Aftacos
fluviatiles, quam & omnibus crufiatis communem eftie credasit „tbe way
^ofGrowtb appointedfor tbis animal andotbers oftbe cruflaccous fpecies.„
Bene perpenfis & confideratis tam flgura animalis, quam ftru&ura partium,.
ipfaque fubftantia loricarura, & quar dermatunn reliqua, usque dum laboro
morbo opinionis : non oftenfum iri Cancros crufta iiia orbatos, vita falva,
nedum molltbus fuorum corporum partibus quafi diftbrmatis & m jusculum
coatium five in jus gclatum, ©flfecr, ullo tempore converfis „ b"eing an ill-
„Jbapen Lump of Jelli-like fubflance ; „ Interim tamen caufa hax & Afta-
corum & Cancrorum marinorum plane fingularis ulteriorem meretur difqui-
iitionem illuftrium autorum. Haec animalcula non apparent in tracmuis
pelagi juxtalittora Gedanenlium. Reliqua facla, quae oculatiflimus COL-
LINSONIUS ipfs obfervavit, fummam merentur attentionem ,. utpote quae
de mirabili talium cancrorum natura. teftantur. Caeterum notandum , quod
im ^)amb. SDiacjajin Tom. II. p. 477 feq. juxta vocabula Lobfter & CrawnTh
levia irrepferint errata: ©ie fccjen tr)i*e (jbcf^aafen, n>ie Die auftern, etnmaf)!
im 3af;i' ab ; item: £5a|j Dcr&robfifd? feine gufie tt)icDa' fyecttoibrincjer.

(*) Thefe Hints i colLeifted from. People of good Charafter,, whofe Employ was always
amongfl thcm.

J?ag. 34. circafinem adde : Veflca aerea in Lucioperca biceps,, in Perca
ac Cernua fuperiori extremo fcrotiformis tantum..

sfe

OJD

EPI-

96 « ajc

E P I S T L A

VIRUM

IN REGIA SCIENT. LONDIN. SOCIET.

CELEBRI -

DOMINUM

PETRUM COLLINSONIUM.

Nuperrime in Vol. VIII. At~t. Phyf. Med. Acad. C<rf Leop. Franc. legi
obfervationem docle curiofam Dn. D. Abrabami Baeck Med. Pract.
Stockholm. Acad.N.C. Critodomi II. de CornuPifcis plane fineularis
Carinse navis impaclo *, in qua docTiffimus autor, przter alia ejusmodi (po-
lia , qusc Pariftis & Bcroltni obfervaverat , iimile Cornu quod in TUO
MUS/EO iervatur, facili opera XIPHI/E cornu determinandum contendit,
& incidenter conqucritur, me inconililte fidem antiquorum de facinoribus
Xiphiarum permulta narrantium in dubium vocafTe (Mi/fu de Pifc. IV) ; cum
immodica libertate & adeo confidenter mfimfabulis annumcrare Venerandae
antiquitatis obfervata , haud alio argumento, quam quod non (uti nec alii
recentiorum) talia pb<enomena viderim.

Non eft, quod verearis, Amiciffime COLLINSONE, me male
habere diflenfum docTiffimi Viri male de me lnformati, vel quod deliba-
verit rationes, quibus juxta Xiphiarum naturam contra Veterum narrata
ufus fum 5 E re tamen effe duxi, hanc materiam enodare, TE appellans
Judicem melius informatum. TU feras fententiam, cauik hac dicTione
perlecTa, utrum malum opus fecerim, fi quando cum docTiffimo autore in
caftra antiquorum pedibus eundi deliberationem procraftinaverim. Quan-
tum fieri poterit , brevibus me expediam.

Prsecellentium pifcium marinorum, Armis fingularibus in capite
inftrucTorum, non nifi tmgenera, diverfarum ■phmfamiliarum, comperta
habemus.

I. NARWHALEM vel Unicornu , aliis : Rhinocerotcm marinum.
II. PRISTEM f. Serram.
III. XIPHIAM f. Gladium.

I. NARW-

& 3fe* 97

I. NARWHAL Pbyfetcr eft, i. e. Flator, aquam hauftam pcr
fiftulam in capite cum impetu rejiciens. Pifcis vivos edens catulos (a),
pulmonibus & reliquis vifceribus oftibusque praecipuis, prout quadrupedia,
imo fimilibus organis auditoriis, demta extcrna aure, prseditus ; cauda ho-
rizontali ; Sic ad Cete , vel cetaceos pifces , certo certius refercndus.

Omnes pifces Cetacei , five pbyfeteres , vcl habent duriflimos &
eburneos dentes, vel carent dentibus. NARWHALES funt vel Mono-
dontes vel Didontes (b) ; quantum modo novi.

0) Embryonem vid. in Rttyfcu. Th. anat. IX. t. s. f. 5.

(b) Miffu V. in addit. vid. Dn. An&erfon. relat. de Islandia &c. p. 206. — Zorg&r.

de integro capite di&onte, Amflelodami fale condito, p. 33. — Oligero JacoUo
fol. 14. videtur, ut plurimum iicernem efle — Sachjius rcclius Rhinoceros tnarinus
vocari arbitratur.

Ejusmodi dentes funt vel turbinati five tortuof, vel laeves (c), vel
fi figura; Zorgdrageri non fallunt, finuofi (fk fepu an ctnitjen Ditm fruiu p!
36.) Per me licet, fi quis dentes velit appellare cornua.

Omnes exfuperiori mandibula (d) vel ftniftrorfum vel utrinque
prodeunt , aft foetibus demum excluiis prorumpunt creicuntque iuper al-
veolis fuis. Eorum fubftantia quidem oflea, ied egregie dura, eburnea
fcilicet, ab oflea fubftantia mandibularum plane diveria ; molarium dentium
nemo haclenus ulla detexit veftigia.

Propter multitudinem dentium, qui eradicati inveniuntur, veri-
limile mihi videtur, aliquando a fuccedentibus novis deturbari dentes anno-
fos (vid. Zorgdr. p. 34.) quod non folum lafiarius in armario Societatis
Gedanenfis depofitus (e) ferra ex antiquo & pradongo dente folutus com-
probat, fed & Joan. Fleisherus apud Wormium, cum dentem a Rege fibi
traditum, ut philofophice calcinaret, & in hunc finem ferra juxta balin qua
partem dividiflet, ac fortius aliquanto reliquum concutiiflet, teftatur, eru-
pijfe tenellum ac novum dentem, majori inclufus qui fuit, figura & liibftan-
tia plane fimilem magno ifti. Ideo quoque dentes, qua tertiam partem
cavatos efle Zorgdragerus autumat.

(d) Optime Cyprianus ad FranzJum p. 2197: Ex probofcide finiflra dens procerus, flria-
tus & acuminatus prodit, copiofo muco & conchufts focpc velatus — Ejus bafis feu radi*
latet in roftro finidro pedem unum cum quntuor pollicibus ; pars, quse thecx feu ro-
flro includitur, videtur effe rudis & afpera fine ftrits, in radice inllar cnni turbinata,
tam firmiter thecse & finui fuoinclufa, ut moveri, vacillare vel extrahi nequeat ; ubi
theca vel roflro egreditur, xquat in peripheria pollices novem, hinc gyri incipiunt.

. * XIV.

N NARW-

98 3fe£ # 3HE

NARWHALES dentibus, qtii duriffimwn ebur, infeftant bal&nas;
glaciem perfringere dicuntur (f), & quafi csecutientes m naves ruunt, has
pro ba/anis habentes (Miffu II. §. 24.) unde eft, quod fkpius jncluram vel
fracluram dentium , aliquando cum jaiftura vitat, patiantur. Harc fiifficiant
de Narwhalibus ; qui

r M 1 i ri Tortiioii&ftriati-] omnesinmucronem

iiintvel^Tv^ 1 c . ' b !»horumalii«{2La:ves }» obtufe cufpidatum

L Didontes J L 3 Sinuofi&nriati J rcdta protenfi.

(f) Zorgdr. p, gfi. Wormius p. 28} — ^ Guebucu brafifienf. vel Bicuda Luftan. cum
Cypriano Sc aliis circumfpeclis autoribus fufpicamur non e(fe Xiphiam, fed monocero-
tem Cetum amtricanum five olteram fpeciem Narwhalis norvagici ; Rccheforti! autem
unicornu fuppofititium animal. Cyprianus p. 2666. ha?chabet ; „ Ad bicudam pertinet
„ Jovit relatio de Gladiis in Oceano indico magnis, qui validilTimis rofbis lufitanorum
„ latera (navium) ad fefqnipalmum aliquando pcrforarunt ; quod fi fatftum f>t, & Mun-
„dius cap. 2- de pifcibus credit, monocerontem pifcem non Xiphiam fcciffe; „ Om-
nino enim verum eft : multas effe plantas & pifccs , quos communcs habent terr^
boreales cum auflrahbus > ut vuk dotftiffinius Baeci^ius.

II. PRISTIS five Serra; Scie; Efpadon; — Galeus roftro longo,
plano, firmo, fpinis oifeis compreffis rectis ex adverib fitis, ferrae inftar,
munito, cauda verticali, prout in Galeis. Pifcis branchiatus, cartilagineus
(g) branchiis occultis, non intrans in familiam I Cetaceorum ; in pedes 20,
fiverum; excrefcens. Praeter fufpeclum pifcem Olai Magni, qui perhibe-
tur naves, pro devorandis hominibus, ferra fua dividere, alterius formae
in hoc genere pifcem non novi.

(g) Wormius inter offeos ponit, cum tamen Galeis adnumeraverit ; & a Zorgimgero abu-
five Gladius, (Schmetb-gifif), (potius (Sflflesgifdj)) vocatur. 7rf.V»)?, cLno t£ Tr^ffV
i. e. fecando utrinque roflro ; Piinio: Serra ; quam ffoitn. de L4t/ defcribcns confundit
eum Xiphia, lib. 15, c. 12.

Cum Narwhalis dens vel cornu , exclufo demum fcetu , prodcat
& crefcat, Serra PRISTIS cum fcetu in Utero adeft, & cum catulo in lucem
prodit, tanquam capitis fiii pars conftitutiva; ne vero lsedat vel uterum vel
parientem matrem , flexilis eff ferra cute tecla , cujus quoque denticuli cute
teclii quafi in pngivis latitant transparentes , tandem perrumpentes. Talem
fcetum videfis Mijjii III. t. 3. Cutis & perioftei teneritudo ac pericranium
cum annis abeunt in craffitiem membranofam, & quod ferra ipfa non nifi
produ&io eft cranii fatis compreffi, haec cum integro pifce crefcit, nutri-
menta & augmenta fumens ex cribrofis & oleofis meatibus, una cum calvaria
ojfeam induens fubftantiam plus minus duram, neutiquam eburncam, quz
iolet effe quadrupedum, aut Narwhalis, prarter denticulos ad roftrum utrin-
que, chalybei quadantenus coloris, qui pifci, ore in fupina parte capitis

fito

« # &5$ 99

lito & edcntulo, dentium loco funt, quibus cibum diffindit , quem alia ani-
malia molaribus mafticando coniiimunt, Narwhalis vem ft/gendo. Sicubi
dentur varietates hujus piicis Serrae, neceflario ejusdem lint natuvx, etiamii
aliqua formar differentia vel mixtura pifces inter ie viderentur diverli.

III. XIPHIAS five Gladius ; quia antiquis ex hoc genere non niii
uniea ipecies cum ancipiti gladio cognita fuit, cujus flguram vide apud Sal~
vianum & Willughbejum, ab illo melius defcriptus quam pictus. Eft pilcis
mandibula fuperiore in roftrum notabile exeunte, plus minus acuminatum,
inferiore brevi, triangulari, exquifite mucronata; cartilagineus ; pro quo
&a Willughbejo agnoicitur ; pedes dec em , quodiciam, non fuperans ; in
ordine acipenferi aliquando duodecim pedes fuperanti proximus; cauda
Thynnorum infigniter lunata, verticali ; branchiatus, branchiis apertis ;
cujus mandibula iiiperior eft procejfus calvari<e fimplex, aut in formam vel
gladii ancipitis, lati , plani, utrmque aequaliter politi, vel ad inferiorem
partem cavati in fuperiore convexi, vel angulati (S}$\)U!R\\x\Qi) aut in figu-
ram gladii triangularis vel paratorii (©tot^ivlititfc) produda, nunquam te-
retiuiculae figurae. Mandibula inferior confianter in conum acutiffimum
exit, apice ii.10 ad proceffum gladiiformem pifci terminum riclus & hiatus
dcfcribens. Medium ricfum & hiatum inter utrumque os bona fua parte
occupant cerebrum atque oculi (vid. Cajum). Reliqua habet cum Prifte
communia.

Prster Hannnei, Schelhammeri(h), Hartmanni & Schrotenbergeri
figuras (ut Guebucu Marggr. de quo iiipra, taccam) quatuor Xiphiarum
varietates Miffu IV. in medium produxi , omnes accurate pidtos & iufhcien-
ter deicriptos. Sic minimum oao gladios expoiitos tenemus. Tot exem-
pla furficcre poffunt, ut recfe ratiocinari liceat, plures etii dentur Gladiorum
vel ipecies vel varietates, omnes tamen naturam moresque illorum lequi te-
ncri, oinniumque Calvarias iuperiores mandibulas iibi habere connatas, in-
ferioribus longiores, in Gladios videlicct, non in Palos, iive Conos, vel
dentcs elongatos aut in Cornua teretia five torofa iive lccvia productas. In-
ternam ftruchiram roftra Xiphia' & Prifiis , cx natura amborum piicium,
communcm habent, nullatenus fujbfta ntw eburnece, quae eft unicornu vel
rhiuocerotis marini, quin potius gladium in modum cunei (prout loquitur
Cajus) occupet materia quacdam ruffa, cariofa, NB. pinguedine quadam
unctuofa, medio modo fe habens inter durum &f molle, friabilis, ita ut di-
gitis facile deteratur, intertextis quibusdam membranis continentiac caufa.
Et quidii etiam roftra Xiphiae & Priftis duplici pervia iint foramine , exinde
tanlen non fequeretur, Priftem cum Giadio confundi, vel ambos pifces
cum Narwhalc, ti Narwhalis altcra fpccies fimili gauderet foramine duplici;
nec fequcretur, quod Xiphiar aut Pnftis roftra nonfint eniiformia, vel: dari
Gladios circumferentiat ovalij. Nonne vapularet, qui Belemnitarum Suevi-
corum originem mox derivaverit ex cornu a Dn. Baeckio in tab. IV. f. i. 2.

N 2 exhi-

IOO && # *k&

exhibito, quod aliqualcm fimilitudincm habet cornu cum belemnitis fue-
vicis qua jaciem vel externam vel internam. Secundum Wormium : Roftrum
Xiphix eft ofleum, folidum, poroftm, cinereum, paulatim in acutum ter-
minatum — ex duabus quafi laminis ofleis ac duris conflatum, quarum
medium NB. porofum ac fpongiofum quid occupat — ; & nihilominus
tamen optimus autor minus coniiderate addit : adeo durum , ut eo naves
perforari con/iet. Tantum vero abeft, ut ejusmodi proceffus piicium carti-
lagineorum ojfeos & duros in ehurneos vertere, vel cum dentibus aliorum
animalium, nedum cum cornubus iive Elephanti, five Rosmari, five Babi-
rouflz comparare mihi in mentem venerit ; cum fubftantiam omnium Xi-
phiarum facili opera diftinguimus, eorumque ■jreetczsot & cutem, quibus
obducuntur roftra, oculis manibusque traclare licet.

(h) Ubi Miffii IV. §. o. de Xiphia Sihelhammeri vcrba mea fic fonant ; Cnjns gtadinm den-
tem dixeris pijcis Narlvhal, non inferre licct, nie xiphiam autoris pro Narlvhale agno-
viffe ; ferrno ibi eft de gladio antoris , prxter ipfius culpam, perperam pieto, quod
textus comprobat. Mejudice, rofira, qua: figuram gla.licrum (de quibus fupra) non
habent alterutram, vel non funt roftra Xipliiarum , vel funt male picla.

Collatis modo inter fe tribus beluis marinis, luculenter explicafle
eonfido, NARWHALEM fua natura Perfoflbremefle, & cum violcntia in
quxcunque, vel magnae molis, corpora ruere ad confodiendum ; PRISTEM
vero & XIPHIAM gladiatoriam didicifle artem, fcindere, cedere, fccare
confuetos, csefimque corpora, qux perfequuntur, petere. Conf. Mtjfii IV.
p. 19. duellum duorum Xiphiarum.

Sed cum doctiflimus Dn. D. Baeckius diverfa fpolia pifcium vidit,
non quidem pifces , ego vero nec fpolia nec pifces ipibs vidi, idcirco ad Dni.
autoris defcriptiones (i) attentus IPSE, perlpicaciflime COLLINSONE, ju-
dices, cujus ex tribus beluis expofitis fuerit Cornu, quod in TUO MUSEO
fcrvatur, quocum pifcis perforaverat afferem navis extimum atque tabulam
tres pollices crajfam.

(i) P. sei: Cornu exterior facies colore alba — intus candidiffmum xmulatur ebur, fb-
lidum & duriffimum, ut concluderc liceat, pifcem fuifie magnae molis; — porro p.
i«4 .• duriffimum os circumferentia: ovalis, acumine tcreti, lateribus nullo modo in
aciem compreffis, perfodendo aptiffimum , non fecando — p. 206: Cornu ipfum fub-
flantiae offeae duriffimum, candida:, qux ebur xmulatur — & p. tt$: nullo modo
flexibile, mucronis acurninati. Talia attributa five phcenomena, me hercle, non ca>
dunt vel in Priltis vel in Xipliia; rollra.

Ad patranda talia facinora utique non folum valor armorum fed &
fortitudo adefle folentj de levioribus delidis minorem fuipicamur virtutem j
alioqui majus & minus parum ad rem faciunt. Minima vipera usque adco
morfu fuo mihi imprimeret mortem , ac omnium maxima vipera caudifona.

Urget

# ^^ IOI

Urget clarifTimus autor, cornua non fuiffe torofa fed lavia; hoc
quidem varietates involvit ; unde eft, quod modo in difpofitionem noftram
intrarint NARWHALES Uvibus dentibus. Legi merentur verba non fatis
laudandi Dn. Anderfonii quondam Prae-Conf Hamburg. cit. 1. p. 206 feqv.
ubi fimul ad objecftionem refpondet, acii Hamburgum translata Narwhalis
Uvia cornua csfarii fuerint fcetus, quod fcilicet nunquam audierit animal
quoddam cum cornubus in lucem editum eite. De XIPHIA aliter res fefe
habet, utpote cujus mandibula iuperior roitro notabilis ex ovo adeft, conftan-
ter longior inferiore, ni piicem ex ovo perdideris ; ex adverib Acus Oppiani,
qui jSfAo^ Salviani, ex ovo inferior notabiliter longior mandibula fuperiore.

Non vapulabo (ut ineptus viderer) ii dixerim : Antiquos valde cre-
dulos fuiffe, nec rite quidem obfervaife & trutinaife quam plurimas relatio-
nes longe petitas & incompletas ; iic fingula eorundcm afferta & obfervata
non appellaverim experimenta ratione iuffulta & probata. Ecquis e. gr. fibi
prohibere poteft , ne pro fabulis habeat hift oriolas , quae uberrime de Del-
phino nobis propinantur ; Sileo fexcenta alia. A&um effet de veritate, fi
omnes veterum relationes coeca admiratione guftare velimus. Interim ta-
men magnifacio antiquos, quod vel ex fabulis eorum docftior evado pra:
vaframentis aliquando recentiorum.

Quicquid autem iit , perfuafum me fentio , quod veteres Narw-
halem & Xiphiam (k) promilcueGladiosvocitaverint, cum res fit comperta,
ante feculum XVII. obnubilas habuiffe notiones de Lmicornu marino, quod
NARWHAL hodie audit ; non enim funt rati, dari piicem cornu fiirile fe-
rentcm, quod per fecula celebri Unicornu terrettri privative competere
crediderunt, quodque nonnulli recentiorum pro ara & foco extulerunt.

(k) Quod q($>cc\ mucrcnatum roftrum fignificat ; unde & Galeus Plinio & Gateota & cani
Str.iboni j Germtinis: $a\) , $ai)Ctl communiter. De his dici non poteft , quod Vc'
cornu vel Serram. veJ gla&ium pro rofiris habeant, licet veruni fit, quod ex nonnullo-
rum canum corio S.igrinum fiat ; itaque tituli non quadrant ad Ipolium alterum a Do-
ctiflimo Dn. Baecltio aliunde notati : (vjtt £eM l?cm $ifcf) $a\) , bcffcit :fjailt ttV Cha-

grin, vel : Q?in runbcr fpifcifler (Scfctiaoel uonbcnigifchjpai;, bcffeii.$autberChagrin.

Et quid dicendum de Strabonis Galcota ? vix ac ne vix quidem in
Xiphiam vertendus, ne Xiphias pifcis edentulus confundatur cum canibus
marinis, prout titulus Pefce fpada confundi folet cum Xiphia aroftri, &
cum Vulpecula ex galeorum genere, a caudxforma (1); unde eft, quod de
Gladio ;w/?n?nonintelligenda, quaelegimus: „Xiphiam in Oceano indico
„in tantam augeri magnitudinem, ut validiffimis roffris Lufitanorum navium
„Iatera ad fefquipalmum aliquando perforarint; „ vel apud Piinium Frebio
nigro referente: „A cujus mucrone naves perfoffas mergi in Oceano;,,
vel ex Miano: „Maxima etiam Cete propellit & ulcifcitur; „ cum potius
Xiphias, fecundum Aldrovandum p. 333. fummopere exborrefcat jugiatque

bal<c-

102 Sfe& # «

balenas, ubi, minus licet fidentcr, addit: „apparet itaque hoc genus pifcium
„ignorare fua ipiius arma, quibus fe adverfus balaenam aliasque maris beluas
„tueri poffet.,, Si vero balaenas exhorreicit, fane naves reibrmidabit, mi-
rum praeterea audit & quid contradiclorium, quod JElianus: Durum adco
atque robnflum mucronatum viventis Gladii roitrum NB. gladio extindo in-
validum & in efficacius reddi. Huc referenda, quae de valde periculoia venatio-
ne & de captura Gladii Strabo refert, telo fcilicet hamato (Harpun)quo Nar-
whales & alia Cete feriri iblent; ruriiis Xiphias dicitur bamis capi, poitremo
& retibus, ut vult Oppianus. In Oftio Gedanenfium utique capiuntur,
non quidem telo hamato nec hamis Xipbicz , piices ad lummum decem pe-
des aequantes (licet Aldrovandus nugas nugari eos perhibeat, qui 6 pedes lon-
gos defcribunt) fed retibus citra rctium pericula, quibus irretiuntur acipenfe-
res faepius duodecim pedes iiiperantes ; & quid mirum ? fi dixerim a vero
alicnum „quod nonnunquam gladio luo belua in navcm hcilo impctu eam
perforet, fed non fine proprio vitx damno j pifcatores namque iecuri illico
viaxillas ejus confringere , navique clavo aliquo obturata viribus jam exhau-
ftum e mari extrahere. „ Quidni ergo in dubium vocaiTem, ut fabulis annu-
meraverim, quae ex antiquitate hauii Miffu IV. p. 19. lit. c).

(1) Ecquis nobis cxplicaret pofitioncs batbarorum nominum piPcium , quse fccnlo XIV. fre-
qucntata, uti funt ; Acnleta — AfForus— Allota — Pafura — Coutus — Caliinpus —
Caffidulus & Corillus — Cornupis — Doreus — Glapidis — Gracius — Platinus —
Rufpupa — Smiulus — Stanulus, Sc perplures appellationes , fi in promptu non habeat
vocabularium circa annum 1420 Manufcriptum quod in bibliotheca celebris Carthufi*
paradiji prope Gedanum alfervatur, non folum pifttum., fed & a-uium , quairttpeium
& vermium nomenclaturam complcclens ; cujus Antigraphum juxta hiftoriam avittm,
brevi forte tradendam & curiofitatis gratia & ut obvenientia in antiquis throxicis nomina
animalium prifcis ufitata interpretari liceat, cum publico lubens communicabo.

Sane, pifcium inprimis biftoria adhuc valde manca ert, & defuda-
bunt per feculum, quibus cordi erit, verum a faliis relationibus &quando-
que obteftationibus difcernere. Optandum , ne falia pro veris adoptantes
fumma quandoque imis, quadrata rotundis, permifceamus ; Hoc eft, de
quo Terentius fuo tcmpore queftus eft : Nae, homines faciunt intelligendo,
ut nihil intelligant.

Sed, ne Patientia Tua abutar, Vir in Hiftoria naturali occupatis-
fime , Epiitolae finem impono , & ut bene valeas meque amare pergas voveo.
Dabam Gedani D. 4 Ocl ft. n. 1748.

Errata:

Pag. 3.

lege: GLAUCUS

Pag. 4.

lin. 12 a fine lege: forte

Pag. 27.

lin. 10 /^«?: Gobio

Pag. 35-

lin. 4 a fine lege : interrupta

Pag. 58.

lin. 5 Ag£; Scarus

Pag. 74.

in. 6 a fine lege: lateraliter

Pag. 80.

lin. 8 lege: ait eu

Pag. 87- J

in. ult. lege: illam

Pag. 89-

in. 9 a fine lege: Plotii.

reliqua leviflima funt

Tiv.l-

Tab.il

Tai. III

IAb.iy.

Tab. V

^ ABVII

J yfi n sJ'

■f- \

TatXX

!•% J&pntann feufys. vVeriSbt

;s book should be returned to
b-~ on or before the last &'
lo'v.

< •

»T- f *+ I

■

h,n''

V...ft>W$

IbmH

>?•

■

kJ^^H