LATIN-ENGLISH DICTIONAEY.
: C. J. CLAY AND SONS,
CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS WAREHOUSE,
AVE MARIA LANE.
: DEIGHTON, BELL AND CO.
tptig: F. A. BROCKHAUS.
LaUD
LATIN-ENGLISH DICTIONARY
PRINTED FROM THE UNFINISHED MS. OF
THE LATE
THOMAS HEWITT KEY, M.A., F.R.S.
PROFESSOR OF COMPARATIVE GRAMMAR, AND FORMERLY OF LATIN, IN UNIVERSITY COLLEGE,
AND HEAD MASTER OF UNIVERSITY COLLEGE SCHOOL.
CAMBRIDGE:
AT THE UNIVERSITY PRESS
1888
[All Hights reserved]
CAMBRIDGE :
PRINTED BY C. .1. CLAY, M.A. AND SONS,
AT THK UNIVERSITY PRESS.
PBEFACE.
r 1 1HE late Professor Key in the Preface to the first Edition of his Latin
* Grammar, published in 1846, announced his intention to prepare forth-
with a Latin Dictionary for schools, arranged, like the Grammar, on the
Crude-form System. By the time when his ' Short Latin Grammar ' came out
in 1852 he had already made considerable progress in the execution of this
plan, but he had also found it advisable to add to it the preparation of a
Dictionary arranged as usual ; and, the matter growing under his hands, he
at last, about 1856, undertook a work which might satisfy the requirements
of mature scholars, and discontinued the smaller work. The MS. of this
larger dictionary was left unfinished at Professor Key's death in Nov. 1875.
When the publication of this larger dictionary was first undertaken by
the Syndics of the Cambridge University Press, it was intended that it
should be completed by another hand. But after a lapse of time, the loss of
which is greatly to be regretted, this ultimately proved impracticable and
had to be abandoned, and it was decided to print the Author's MS. as nearly
as possible as he left it. Happily, incomplete as the work is, its value as
a contribution to the study and understanding of the Latin tongue is almost
as great as if Professor Key had lived to complete it; -since, from the tune
b
vi Preface.
when he foresaw the improbability of his doing so, he adopted the plan of
upplving himself primarily to those words throughout the Alphabet which he
considered to require novel or special treatment, leaving the less important
portion to be added afterwards ; and he himself states, in reference to the
Dictionary, in the Preface to his book on 'Language,' published in 1874,
that he had " included therein nearly all those words in which he thought
himself able to make some improvement." Although therefore only part
(especially the letter A) has been filled in, and can be regarded as com-
plete or approximately so, yet the work may be taken to embody in a very
large measure the results of a lifetime mainly devoted to the study of
Latin.
In the preparation of the MS. for the press it was found that it
had not in any part received from the Author the necessary final revision.
Only scholars who have been engaged in like labours can appreciate the
difficulty of presenting the results with complete accuracy, even when an
author has had abundant time to perfect them. Such scholars will not be
surprised to learn that a large number of small lacunae and of inaccuracies
and inconsistencies in minute matters remained in the MS. Most, perhaps
nearly all, of these have been corrected during the passage of the book
through the press, save some diversities, chiefly in the mode of reference
to the ancient authors, which, being considered to be of minor importance,
have been allowed to remain ; but no alteration has been made where it
was not practically certain that Professor Key would have made it himself. In
a very few instances it has been necessary to make small omissions, where it
proved to be impossible to arrive at the Author's meaning, but no additions
have been made to his work. Circumstances rendered impossible a complete
verification of all the references from end to end; yet in a large number of
instances (it is hoped indeed in the great majority) where correction of this
kind was needed it has been made.
The peculiar difficulty of passing such a work through the press must be
the excuse for such imperfections as might have been, but have not been,
removed.
Preface. vii
For a fuller exposition of Professor Key's views on Latin Etymology
and many matters touched upon in the present work than is possible in ;i
dictionary, reference may be made to the following works of the Author :-
A LATIN GRAMMAR, 3rd Edition. 1862. GEORGE BELL AND SONS, York Stre-t,
Covent Garden.
PHILOLOGICAL ESSAYS. 1868. GEORGE BELL AND SONS.
LANGUAGE, its origin and development. 1874. GEORGE BELL AND Soxs.
In the Preface to each of the two last mentioned works will be found
a list of other scattered articles and papers of the Author, chiefly contributed
to the Transactions of the Philological Society, but as stated by him in the
Preface to his ' Language, ' nearly all the substance of these papers is con-
tained either in that book or the ' Essays. '
b-1
LIST OF SOME OF THE ABBREVIATIONS USED IN THIS WoKK.
THE following is a list of the abbreviations which are of most frequent occurrence in tin-
work.
Afran. or Afr. Afranius, writer of comedy
Ambr. Ambrosius, Christian writer
Amm. Ammianus Marcellinus, historian
Apio. Apieius Coelius, writer on cookery
Appul. or Apul. Lucius Appuleius, philosopher
., apol. or mag., apologia or de magia
flor., florida
herb., herbarium
M. or met., metamorphoses
Arnob. or Am. Arnobius Afer, Christian writer
Asin. C. Asinius Pollio, orator and historian
Athen. (deip.) Athenaeus (deipnosophistae)
Att. or Ace. L. Attiue or Accius, writer of tragedy
Aug. Aurelius Augustiuus, Cliristian writer
Auson. or Aus. D. Magnus Ausonius, poet
eel., eclogarium
ep., I'pistulae
rpig., eptgraomuta
epit., epitaphia
grat. act., gratiarum actio
id., idyllia
parent, parentalia
pcrioch. or per., periochae
prof., professores
sap., sapu'iit-'s
Avien. B. Festus Avienus, poet
Uoeth. Anicius Manl. Torq. Severinus Boethius,
philosopher
Brut. M. lunius Brutus
C'aecil. Statius Caecilius, writer of comedy
Cael. Aur. Caelius Aurelianus
ucut. or ac., acutae passiones
tard., tardae passiones
Caes. Gaius Julius Caesar, historian
IJ. ('., helium ciuile
li. c... helium fiallicuiu
C'alp. Calpurnius, poet
Capitol. lulius Capitolinus, biographer
Cass. Hem. L. Cassius Hemina, historian
Cato Marcus Porcius Cato
,. oral., orationes
or. or orig., origines
r. or r.r., de re nwtica
Catull. C. Valerius Catullus, poet
Cels. Aurelius Cornelius Celsus, pliysician
Charis. or Char. Flavius Sosipater Charisius, grammarian
Cic. Marcus Tullius Cicero, orator etc.
,. acad. post., academica posteriora
ai'a'l. pr., academica priora
Aem. Scaur., oratio pro Aemilio Scauro
.-i^r.. ..ratio de lege agraria
am., de amicitia
arat. Aratca
Arch., (.ratio pro Archia
\it., i-pistulaead Atticum
llulb.. oratii. pro L. OORielEo lialbu
Unit., lirutus. s.-u tie Claris nratoribus
Caecin. oratio pr<> Ciifciiiii
t-'ae!. pro Cat'Ho
Cat. in Catiliiiani
Clu. pro Cluc-ntio
Cn. Pomp. pro (inaeo Pompeiu
I>eiot. pro rege IMntsirn
diu. or div., de diuinatione
fam., epistulae ad fumilian-s
fat., de fato
fin., de flnibus
Flac., oratio pro I* Flacco
Font., oratio pro M. Fontcin
fr., fragmenta
har. reap., de haruspicum rt'sitm^is
Hort. frag., Hortensius, frir4iiH'iit> of
inn., dc inuentione
leg. or legg., de legihus
l-iu'., oratio pro Ligario
Man. lege Manilla
Marc, or Marcell., oratio pro Marcello
Mil., oratio pro Milone
Mur. Murena
N. !>., de natura Deorum
off., de officiis
or., orator ad Marcum Brutum
de or., de oratorc
par. or parad., paradoxu
i'hil., onitiones I'hilippicae
Pis., oratio in I'Jsonetn
Plane. pro Plancio
prou. cons., de prouinciis cnnsularrbus
Q,ujnct., oratio pro P. Quinctio
Q. fr., epi8tulae ad Quintum fratrem
Hah. perd., oratio pro Knbirio nerduellionis reo
Ilab. Post I'ostunio
Hose. Am. Uoacio A merino
Hose. com. comoedo
rep., de republics
sen., de senectute or Cato Maior
Sest., orntio pro Sestio
Sull. .. >iill:i
Tim., Timaeus or de uniuerso
top., topica
Tull., oratio pro M. Tullio
Tusc., dispuhitioiu's Tusculanae
Vattn., oratio in Vatiniuiu
Verr. Verrem
OIL corpus inscriptionum Latinarnm Vol. I
Claud. Claudius Claudianus, poet
Claud, Mam. Claudius Ecdicius MamertuR, Christian
writer
Cod. Codex
Oreg., Oregorianua
Hcrmntr., lleriiio
lust., lustiniani
Theod. or Th., Theodosianus
Colum. or Col. L. lunius Moderatus Columella, writer on
husbandry
Coripp. Flavius Cresconius Corippus, poet and
grammarian
Corn. Gall. Cn. Cornelius Gallus, poet
Corn. Sev. Cornelius Soverus, poet
Cornif. Cornificius, rhetorician
Curt. Q. Curtius Rufus, historian
List of some of the Abbreviations used in this Work.
dig.
I'iiiln.
Don.
Enn.
Bum.
Eutr.
an.. AiinaU's
tr., trtiKoediae
Dares Phrygius
digesta, the Pandects of Justinian
Diomedes, grammarian
Aelius Donatus, grammarian
Ennuis, poel
Eumenius, orator and panegyrist (pau.)
Flavius Eutropius, historian
Kt'st. Sext. Pompeins Festus, grammarian
Firm. Mat. or math., lulius Firmicus Maternus, mathema-
tician
Flor. L. Annaeus Florus, historian
Front. M. Cornelius Fronto, orator
Frontin. S. lulius Frontinus, de aquaeductibus etc.
Fulg. Fabius Plaiiciades Fulgeutius, gramma-
rian etc.
(Jai. Gaius, lawyer
(iell. Aulus Gellius, grammarian etc.
gloss. glossarium
,. Cyr.. f'yrilli
Piiilox., Philoxeni
Grat. Gratius Faliscus, poet
(iron. Gronovius
Hier. Hieronymus, Christian writer
Hirt. Aulus Hirtius, historian
Hor. Q. Horatius Flaccus, poet
A. P., rs Poetica
carnt. sec., carmen scculare
ep., epistulae
cpud., epodi
nd.. odac
s. or sat., satirae
lavol. lavolenus, or labolenus Priscus, lawyer
inscr. inscriptioues
Benev., found at Beneventum
Ilnn., llonii
Pur., Durnndi
Kalir., Faliretti
fr. Arv., fratrum Arvalium
Graev., Graevii
*;nit., Ciruteri
< .11.1.. Oudii
Kellenn., Kellerman
Maff.. MaftVii
Mur., Muratorii
Or. or Orel]., Orelli
Kein., Keinesii
inst. institutiones
Isid. Isidorus Hispalensis, grammarian
orig. or or., origines
lul. Halviua lulianus, lawyer
lul. Val. lulius Valerius, historian
lust. lustinus, historian
luv. D. lunius luvenalis, poet
Laber.
Lact.
Lamb.
leg. XII tab.
Linn.
Liv.
Luc.
Lucil.
Lucr.
Macr.
C. Decius Laberius. mimographer
L. Coelius Lactantius Firmianus, Christ-
i;m writer
Lambinus
Aelius Lampridius, historian
leges duodecim tabularum
Linnaeus
Titus Livius Patavinus, historian
M. Annaeus Lucanus, poet
C. Ennius Lucilius, satirist
T. Lucretius Carus, poet aud philosopher
Aur. Theodosius Macrobius, critic
Hat. or s., Saturnalia
sonin. .Sdp., .suiniiiiiiii Sdpionis
Marc. Aelius Marcianus, lawyer
Marc. Emp. Marcellus Empiricus, physician and poet
Mart. M. Valerius Martialis, poet
Mart. Cap. or C. Martianus Mineus Felix Capella
I'omponius Mela, geographer
Mi'ivnuiug Modestinus, lawyer
Monumentum Ancyranuni
Mod.
Mon. Ancyr.
Naev.
Non.
not. Tir.
C. Naevius, poet
Nonius Marcellus, grammarian
notae Tironianae
Ov. P. Ovidius Naso, poet
a. a., ars amatoria
ain., aniores
F., fasti
ha]., halicuticon
tier., IkToides
ill.. Mas
med., uiedicaiiiina
M. or Met., metamorphoses
mix, nux elegia
1'ont., epistulue ex I'onto
reui. am., remediu auioris
tr., tristia
Pac. or Pacuv. M. Pacuvius, writer of tragedy
Pall, or Pallad. Palladius Butilius Taurus, writer on hus-
bandry
Papin. Aemilius Papinius, lawyer
Paul. lulius Paulus, lawyer
Paul. Nol. Pontius Paulinus Nolanus, Christian
writer
Paul. Petr. Paulinus Petrocorius, poet
Pers. A. Persius Flaccus, satirist
Petr. T. Petronius Arbiter, satirist
Phaedr. T. Phaedrus, fabulist
PI. or Plant. T. Maccius Plautus, writer of comedy
Ampli., Alnpliitruo
As. or Asin., Asiuaria
An!., Aulularia
Bacch. nr Buc., Bacchick-s
Capt, Captivi
t'as., Ci^iiia
CM.. Ci-t.-llaria
'uiv., Curi.-ulii)
lid, or ICp.. Kpidicus
i-n.. Menaeclnnei
Merc., Mrrcatur
Mil., Miles (ilorinsus
Most., Mostcllaria
1'ers., Persa
Poen., Poenulus
Ps. or Pseud., Pseudolus
Ivuil.. Itudens
M. nr Stich.. Sticlms
Trin. or Tr., Trinummus
True., Trm'uli'iitus
Plin. C. Plinius Secundus (maior)
n. h., Naturalis Historia
Plin. C. Plinius Caecilius Secundus (minor)
ep., epistulae
pan., panegyricus
Pomp, or Pompon, (dig.) Sextus Pomponius, lawyer
Priap. Priapeia, poems by various authors on
Priapus
Prise. Priscianus, grammarian
Prop. Sex. Aurelius Propertius, poet
Prud. Aurelius Prucleutius Clemens, Christian
poet
ps. pseudo, e.g. ps. Nep. = pseudo-Nepos
Quint. M. Fabius Quintilianus, rhetorician
decl., declauuitiiuies
hist., institutiones
Sl
i
Ruf.
Bufin.
Sail.
Sextus Eufus, historian
llufiuus Tyrannius, Christian writer
C. Sallustius Crispus, historian
C'at., Bellum Catilinarium
fr. , fraKnienta
li., liistnria
lug., Bellum lu^urtliinum
Salv. Salvianus, Christian writer
Scaev. Q. Mucius Scaevola, lawyer
Scrib. Scribonius Largus, physician
Sedul. Coelius Sedulius, Christian poet
Sen. M. Annaeus Seneca, rhetorician
contr., Controuersiac
suas., Suasoriae
Sen. L. Annaeus Seneca, philosopher
apoc., apocolocyntosis
brll.. (li- ln-m'tii'iis
lirfii. uit.. iti' brcuitate uitao
elein., de cieiiH'iitia
fons.. cnnsulatii
const., de eonstnntia sapientis
e|>., episttilae
inort. Claud., de inorte ('laudii Caesaris
N. Q., naturales (juaestiones
ot. saji., de otin sapientis
prou., de prouldentla
tranq., de tran<|iiillitate aniini
uit beat., de uita Itcata
List of some of the Abbreviations used in this Work.
\\
Sen.
L. Annaeus Seneca, writer of tragedy
Ag., Agamemnon
Here, fur., Hercules furcus
lli['l> . llipp'jlytus
.Mid.. Mi-dca
Oct., Octnviii
O.'il.. Oedipus
IMiocii., I'hoenissae
T!i>e.st., Thyestes
Troad., Truades
Serv. Servius Maurus Honoratus, grammarian
Sev. see Corn. Sev.
Sidon. or Sid. or Sid. Ap. Sidonius Apollinaris, Christian
writer
'a mi.. < 'annum
C. Silius Italieus, poet
Sisenn, or Siseri. L. Cornelius Sisenna, historian and orator
Solin. or Sol. C. luliiis Solinus, grammarian
Spart. Aelius Spartiauus, biographer
Stat. P. Papinius Statins, poet
Acli., Achilleis
Suet.
.,
;i.. siluac
Theb., Thebais
Aug., Augustus
Cal., Caligula
('I. or Claud., Claudius
Diiin.. Domitianus
Oai., Cains Julius
C. Suetonius Tranquillus, biographer of
the twelve Caesars etc.
Sulp.
.,
Ner., Nero
<)t., Othn
Till., Tiberius
Tit., Titus
Vesp., Vespasianus
Vit., Vitellms
Sulpicius Severus, Christian writer
Symm. Q. Aurelius Symmachus, orator etc.
Tat-. C. Cornelius Tacitus, historian
Agr, Agricola
an., Annales
G., Germania
h., histnriju.'
or., de oratoribus
Ter. P. Terentius Afer, writer of comedy
Ad. or ad., Adclplii
And., Andria
Kun. or euu., eunucliufl
Haut. "/ liaut., Huutontiinorunicnos
lire., Hecvra
I'll., Pborado
Ter. Maur. Terentianns Maurns, Rrammarian
Tert - I- Septimius Florens Tertullianus, Chrin-
tian writer
., anim., de anima
apol., npoloclit
pr., praescriptiones
Theod. Prise. Theodoras Priscianus, physician
Tib. Albius Tibullus, poet
Titin. Titinius, writer of comedy
Treb. Poll, or Treb. Pol. Trebellius Pollio, historian
Twp- Sextus Turpilius, writer of comedy
Ulp. Domitius Ulpianus, lawyer
Val. Cat. Valerius Cato, poet
Val. Fl. or F. C. Valerius Flaccus, poet
Val. Max. Valerius Maximus, historian
Var. M. Terentius Varro
L. L. or 1. 1., de lingua Latina
r. or r. r., de re rustica
Veg.
Veil.
Venant.
Ver. Flac.
Verg.
Fl. Vegetius Renatus, writer de re militaii
P. Velleius Paterculus, historian
Venantius Fortunatus, Christian poet
Verrius Flaccus, grammarian
P. Vergilius Maro, poet (numerals without
letters refer to the Aeneid)
A., Aeneis
B., Bucolica or Eclogae
cat., cataleeta
dr., Ciris
cop., copa
G., georgica
mor., morctum
Vitr. Vitruvius Pollio, writer on architecture
Volus. Maec. Volusius Maecianus, jurist
Vop. Flavius Vopiscus, historian and biographer
Aur., Aurelianus
Tac., Tacitus etc.
LATIN DICTIONARY.
A the first letter of the Latin alphabet. In vowel-order
i e a o u (Prof. Willis Camb. Phil. Soc. 1828, 9) a occupies
the centre ; and so, as the easiest to pronounce, is of most freq.
occurrence ; 2. hence too interchangeable with its neigh-
bours e and o, as materia materies, glacies glacialis, regain
regea, capio auceps, caput anceps, ars iners, defetigo defa-
tigo, impertio impartio, factus confectus ; 3. and bonus
(for bonos) bona, ignarua (for ignaros) ignorare, bellum
(for bellom) bellare, sors salio, calamitas incolumis (in-
colomis) ; 4. old form for a is aa, haace lego OIL
197, 13; aacetereis uiatoribus, 202, 2, 29; paastores 551,
14; Maarcius596; faato 1011,5; naatamjou, 12; Vaarus
1052; 1166; cf. Dutch; 5. also w. an apex, a, as:
decuria CIL 168, u; a nulla proba, 1194, 3; fato 1202;
Bomulus Martis filius...regnauit aunos duodequadraginta,
ib. elog. 22; 6. abbrev. : A sola Aulum significat, cod.
Bob. Keil. 4, 268 note; A. Manli A. f. Q., CIL gold coin
423; A. Post. A. f. S. n., den. 442; A. Lie. Q. Cret. cos.
(a. d. 7) CIL 756 ; L. Aspr. A. Plaut. (a. d. 29) 768 ;
7. =absoluo, hence A. C. =absoluo condemno on coins of
Q. Cassius, Eckhel 5, 166 referring to his lex tabellaria of
a. u. c. 617; hence A called salutaris littera, C tristis 1. in
Cic.Mil. 15 ; sei Q. Licinius...repromittere noluit (noluerit?)
c. s. n. p. a. (i.e. condemnato; sei non paret absoluito), lex
Bubr. CIL 205, I, 31 and 40 ; 8. = amicis Inscr. Or. 3919 ;
3920; amicoi72; amicae4533; 9. A. A. Aquae Aponae,
a spring S. W. of Padua of holy fame, C. Acutius C. f.
Maturus A A V S L M (aquis Aponis uotum soluit lubens
merito), Inscr. Or. 1463; cf. 1644 and 2620; 1O. A. A.
A. F. 1<\, auro argento aere flando feriundo, 2242 ; 2379;
11. A. D. ante diem, a. d. K(alendas) Octobris, CIL 200,
21 ; add 870, 882, 892, 893; C. Asinius ex Parthinis a. d.
uiii Kal. Nou. triumphauit, Inscr. Or. 619; add 4539;
12. A. D. A. agris dandis adsignandis or adtribuendis,
C. Graccus iii uir a. d. a. CIL 583, 9 ; M. Linius M. f. C.
n. Drusus...x uir a. d. a., Inscr. Or. 544; 13. = agrum or
agro, in f(ronte) p. mi, in a(grum) p. ui, Inscr. Or. 4382 ;
= annus etc., uixit a(nuos) xx. Ossa eius hie sita sunt, CIL
1202, 2; 14. A. L. animo libente, Or. 1750; 1991;
15. A. P. acdiliciae potestatis 1404 ; 2324 etc. ;
16. A. P. adiutrix pia (so. legio) 2129; 17. A. P. E.
aerario populi Eomani, 5048; 18. A. P. B. C.
anno post Bomam conditam, 42 ; 765 ; 19. A. V. C.
anno urbis eonditae (so. Bomae), in common use now ;
2O. ABN abnepos 727 ; 732; 21. AD adiutrix
(sc. legio), 1177; 3182; ADI. same 1024; 22. ADL
adlectus 4109 ; 23. ADQ adquiescit, 4084 ; 24.
AED aedilis CIL 206, 21 and 24 ; 25. AEG Aegypti,
Inscr. Or. 3660; 26. AEL Aelia, 493 ; 27. AEM
Aemilia3o44; 28. AEB aereos 1367 ; 98. AEB
aerarium 2274; 3O. AET aeternae 1741 ; 31. AID
aidilis CIL 197, 15; 32; 32. ALala2o76; 3412;
33. ALL allector 369 ; 34. AN Aniensi tribu, 749 ;
2251; ANI same 125; 2251; ANIEN same, 684; 3S.
ANN annonae 1091; 36. AP Appius 4229; 37.
AP Apollinaris 6061 ; 38. APP appellationes 3151 ;
CIL
38. AQ aquilifer 3471 ;
K.D.
4O. ABB arbitratu
200, 73 ; 41. ABC areitenens, Inscr. Or. 3625 ; 42.
ABC arcitectus 5982 ; 43. ABG argento CIL 409 ;
44. ABK arkarius Inscr. Or. 1239; 2348; 46.
ABM armorum, 3476 ; 46. ABN Arniensi tribu, CIL
1273; Inscr. Or. 686; 5178; 47. AST Astures, 2076 ;
48. ATB atriensis, 2966 ; 49. AV Aurelius, CIL
226; 263; 6O. AVF Aufidius 321; 61. AVG
augur 2286 ; 2295 ; 62. AVG Augustus 6op ; 605 ;
= Augusta 763; = August! 655; 656; Augustalis 2980;
63. Augurinus CIL 357 ; 64. AVB AureliiiM
241 ; 529 e ; 66. AVTB Autronius 227.
2 a ah or ha int. [sound of a sigh] ah, oh, a nugas
agis, Plaut. Aul. 4, 4, 24 ; ah nescia quaiu dole-am, Ter.
Haut. 5, i, 61 ; ah, si pergis, abiero, Ter. Ad. i, 2, 47;
add Andr. 5, 6, 24; ah inquit P. C. non ego mini ilium
iniquurn eiero, uerum omnibus, Cic. or. 2, 285 ; Spem
gregis a silice in nuda conixa reliquit, Verg. B. i, 15; Hn
pereant partes quae nocuere mihi, Ha pereant dicebal
adhuc..., Ov. F. 4, 240 ; St. a formula a cutinam [the last
as an old var. of utiuam (cf. cubi cunde cuter cut for ubi
unde uter ut) accounts for ac utinam (atque utinam)] ; v.
Lachm. on Prop. 3, 15, 51 ; Haupt Obs. crit. 1841 p. 38;
Trans. Philolog. S. 1867 on etque atque; 3. a the
better form, so Med. and Bom. mss. of Verg. (v. Wagner) ;
A et praepositio est et interiectio, Prise. 15, 2, 91, 9 K; ah
comes from aha says Prise. I, 19, 26 and 48, 23.
3 a prep. See ab.
Sb, a (aa, S. 8), af ; in comp. also ap or au ; w. deriv.
abs, aps, and in comp. as, prep, seems to represent three
old prep. 1. air of OTTO, S. apa, Goth, af, old G. ab-a,
A. Sax. and Eng. of ; 2. S. ava down, Germ, ab in
herab hinab abwarts ; 3. S. abh-i near, ap of Lat.
apud, ab of E. ab-aft, ab-ove ; 4. in form, ab gen. loses
its b before labials, a fabris Plaut. Most, i , 2, 48 ; a foribus,
2, i, 81 ; a foro, 4, 4, 6 ; a Philolachete, 4, 4, 19 ; a portu,
2, I, 16 ; a pedibus, 3, 2, 169 ; a patre, 5, 2, 6 ; a Pseudulo,
Ps. 3, 2, 108 ; a me, i, i, 93 and 126 ; a mensa, i, 3, 62 ; a
milite, 2, 4, 27 ; a uita, As. 3, 3, 17; a nostris, Bud. i, 2,
i ; 5. yet also retained in old writers, ab fontei, CIL 199,
6 ; ab populo, 200, 7 1 ; ab bonorum cmptore, 200, 56 ; ab uiro,
PI. St. i, 2, 91 (so A, al. a); 6. ab preferred by Plant.
before d, i consonans, r, 1, n, s; as: abdis.Amph. pr. 12; Pers.
5, i, 23; St. 2, r, 24; ab dextera, Amph. i, 1,89; As. 2, I,
12 ; (add ab domo, Enn. tr. 103 V ; ab dracontis stirpe, Alt.
596 B; ab domuitione, 173;) ab iustis, Amph. pr. 35; ab
lanua, As. 2, 4, 18; Men. i, 2, 18; Most. i. i, 8; (add ab
iugulo Att. 257 B; ab loue, Cio. ap. Prise, i, 294, 3 K;
Verg. B. 3, 60; G. 3, 35 ; A. I, 380; 6, 123;) ab re, A-. i,
3, 71 ; Capt. 2, 2, 88; Trin. 2, I, 12; (add ab radice Verg.
G. i, 20 and 319, A. 12, 787; ab rege, al. a, II, 230; ab
rupe, 3, 647;) ab lenone, Cure. 4, 2, S ; 5. 2, 16 ; ab li]>]ii-
tudine, Bud. 3, 2, 18 ; (add ab luilis, Enn. tr. 70 V; ab
laeua, 38 ; Verg. 8, 460 ; ab litore, 3, 536 and 639) ; ab naui,
Amph. 2, 2, 219 and 224; 2, 3, 12 and 163; ab nostro,
Bud. 3, 3, 7; ab se, Men. 4, 2, 108; 5, 2, 63; Merc. 2, I,
19; (add CIL 204, i, 32 and 2, 26;) ab saxo, Bud. i, 2, 76 ;
ab signo, 3, 3, 10; (add ab stabnlis, Pac. 222 B;) so: ab
1
AB
Therapontigono Cure. 3, 38 ; 7. before t he varies, ab
ita, Cure. 5, 2, 20, yet see u ; but a te, As. 2, 3,
7 . Most. 2, 2, 2 ; a tuo uiio. Men. 5, i, 23 ; a Tranione,
Most. 4, 3, 20; and abs te, Ps. i, 5, 94; so Cic. p. Tull. 6
in the Anibr. pal. three times; antiques scimus et abs te
dixisse, DOS content! sumus a te dicere, Vel. Long. 2224 P. ;
8. before c ab at times in very old writers, ab censori-
bus, C1L 206, 82 ; yet aa cetereis, 202, 2, 29 ; a cena, PI.
Mn>t. 2, 2, 54; a curuo Ps. 4, 7, 44; so: a quoquomq(ue),
C1L 205, 2, 2 ; 9. before r and 1 ab gen. preferred by
nil, ab riuo, C1L 199, 6 ; PI. as above ; ab re Ter. And. 5, i,
10; ab reo Cic. Clu. 93 ; 1O. gen. the choice before nouns
tallies w. the choice in comp. vbs. ; 1 1. af in old writers,
but only in money-accounts, una praepositio est af (so
Freund cj., with Hand's sanction ; Med. ab) eaque tantum in
accepti tabulis manet et ue his quidem omnium ; in reliquo
sermonc mutata est, Cic. or. 158; incipiemus ab ilia (prae-
positione) quam Cicero in Oratore annotauit...Adicit his
praepositionibus (sc. ab a abs au) et illam quae scribitur per
F (so Freund cj., mss B) literam quam ab antiquis usitatam
ait maxime in rationibus et in accepti tabulis, nam quo-
tiens acceptain pecuniam referebant, non dicebant a Longo,
sed af (mss ab) Longo, Vel. Long., 2224, 2 P. ; antiqui af
pro ab scribere solebant, Prise. 560 P, i, 35, 18 K ; 12.
meaning from, first w. vbs. of motion, Me a portu prae-
misit domum, Plaut. Amph. i, i, 41 ; a Vibone subito
discessimus, Cic. Att. 3, 4; maturat ab urbe proficisci,
Caes. b. g. i, 7, i ; ab Roma legates uenisse, Liv. 21, 9, 3;
Troiae qui primus ab oris Italiam... uenit, Verg. A. i, 5;
Yestigemus et a portu diuersa petamus, 7, 132 ;
13. ab is rarely omitted before names of towns, fugit
Tarquinios Corintho, Cic. Tusc. 5, 109; ut Platonem
Athenis arcesseret, Pseudo-Nep. Dion. 3, i ; has prae-
positiones (ab, a) nonnullis uisum est non debere propriis
duitatium nominibus praeponi, ut Antiochia ueni, Roma
ueniet Cicero : turn cum multi principes ciuitatis Boma (so
T. H. K. cj., mss Romae) non tarn sni conseruandi...,
(,'haris. 207 P, 232, 28 K; 14. but when from before a
town is meant ab is required, deuuutiatum est ne Brutum
obsideret, a Mutina discederet, Cic. Phil. 12, n ; discessit
a Brundisio obscssionemque nostrorurn omisit, Caes. b. c.
3, 24 f. ; negassentque patres e re publica esse abscedi
a Capua (by Fulvius who was then besieging it), Liv. 26, 3,
1 1 ; 16. gen. ab from near, from the outside of, is
opposed to ex from within, just as ad is opposed to in,
priusquam consules (who when holding the imperium could
not be in Borne) ab urbe exercitum educerent, Liv. 8, 15,
3 ; qui dicit a theatro (se uenire), non ex ipso theatro sed e
loco qui est proximus theatro (uenit), Diom. 408 P, 415,
3 K ; a scena uenit spectator, e scena uenit qui egit : contra
s|>ectator e theatro, a theatro actor, Scaur. 2263 P ;
ie. with abl. of thing removed, from, of, oleam...a foliis
et stercore purgato, Cato r. 65 (66); ab omni erratione
urn liberauit, Cic. Tim. 19 ; 17. with vbs. of keeping
from or hindrance, ad physicos...a quibus ne tu quidem
iam tc abstinebis, Cic. ac. pr. 55 ; se ne a Public quidem
Scipione...abstinerent, Tac. dial. 40; (in both exx. of per-
sons ;) quin nullo foedere a re publica bcne gerenda im-
ur, Cic. Balb. 47; add Cie. Mur. 39; Sal. lug. 30,
2 ; quo ilium ab ilia prohibeas, Plaut. Ep. 2, 2, 104 ;
quae hostcm a pugna prohiberent, Caes. b. g. 4, 34, 4 ; add
i, 11, 4; cum a tua non motlo familiaritate sed etiam con-
gre8sione...prohiberet, Cic. Phil. 2, 46 (so most mss, V
mm non modo tua, male); 18. hence with vb., adj. or
sb. of defence, caution, fear, hope, from, against, haec
primincia non modo a calamitate sed etiam a metu calami-
>l;m. 14: add Cic. Mil. 6; ut
eius existimationem ab inimicis defendant, Caes. b. c. I, 7,
add Verg. B. 7, 6 ; Ov. M. 9, 384 ; nauis pracdatoria aps
qua cauendum uobis sane censeo, Plaut. Men. 2, 2, 70 ;
quod ab hominu impure non caucrit, Cic. Phil. 12, 25 ;
S:il. lug. 108, 2 ; quod letnlibus ab rebus munita teiie-
820 ; Curt. 6, 8, 9 ; quae tutiores eos ab aliis
45, 25, 10 ; 28, 44, 7; qui porttis ab Africo
tegebttnr, ab austro non erat tutus, Caes. b. c. 3, 26, 4;
ilem mctnam ab hac parte, Cic. Att. 9, 7, 4 ; quae
AB
est uita dies et noctes timere a snis, Cio. riiil. 2, 1 16 ; haec
a qnibus timebantur eos hostes appellare dubitamus?
14, 10; Cic. Sull. 59; ancipiti ructu et ab ciue et ab
hoste, Liv. 2, 24, 3 ; spem habere a tribuno pi., Cic. Pis.
1 2 ; postquam nee ab Bomanis uobis ulla spes est nee. . . ,
Liv. 21, 13, 4; 19. w. vbs. wh. denote distance or
difference, uum ab domo absum, Plant. Ep. 5, 2, 16; te
afuisse tamdiu a nobis, Cic. fam. 2, i, 2; cum ab hostium
castris non longius mille et quingentis passibus abesset,
Caes. b. g. i, 22, i; Non tuu8...uir a tuis teneris uolet
secubare papillis, Cat. 61, 101 ; malitia abest ab ea (sc.
prudentia) distatque plnrimum, Cic. off. 3, 71 ; si qua in re
discrepnit ab Antoni dinisione nostra partitio, Cic. or. 3,
1 19; 2O. often attached to adv. implying distance or
separation, At ego aio recte qui aps te sorsum sentio, Plant.
Capt. 3, 5, 52; Procul sedere longe a me Aesculapium, PI.
Cure. 2, 2, ii ; 21. w. prope and allied words, wh. our
idiom prefers 'to', or even drops the 'to', apud socrum tuani
prope a meis aedibus sedebas, Cic. Pis. 26; cum esset
in Italia bellum tarn prope a Sicilia, tamen in Sicilia nou
fuit, Cic. Verr. 2, 5, 6; prope est a te deus, Sen. ep. 41, i ;
dactylus si est proximus a postremo, Cic. or. 217 ; proximus
ab oppresso, Liv. 37, 25, 6; ab hac proxima latifoliae
proceritas, Plin. 16, 23; 22. sow. vbs. of tying, funi-
culo qui a puppi religatus scapham annexam trahebat,
Cic. inv. 2, 154 ; Gramineo ripae religauit ab aggere classem,
Verg. 7, 1 06; querno religant a stipite funem, Ov. F.
4, 331 ; 23. ab re absol. foreign to the purpose, busi-
ness or interest of any one, Si papillam pertractauit hand
est ab red auciipis, Plant. As. i, 3, 71 ; quid uis? dum ab
re neqnid ores faciam, PI. Capt. 2, 2, 88; nou ab re esse
Quinctio uisum est..., Liv. 35, 32, 6; illud non ab re est,
Plin. 27, 57; 31, 43; 34, 96; 24. with vb., adj.
or sb. of being free from, without, nulluni tempus illi
uacabat a forensi dictione, Cic. Brut. 272 ; haec a custodiis
classium loca maxime uacabant, Caes. b. c. 3, 25, 5 ; sum
ab obseruando homine peruerso liber, Cic. Att. i, 13, 2;
usque adeo orba fuit ab optiinatibus ilia contio, Cic. Fl.
54; inopes ab amicis, Cic. Att. i, i, 2 ; urbe a defensoribus
uasta, Liv. 23, 30, 7 ; uacuitas ab angoribus, Cic. off. i,
73 ; tantumne ab re tuast oti tibi, Ter. Haut. i, i, 23 ;
25. sometimes the ab goes with the measure of dis-
tance, if the point whence be not already expressed by ab,
onerariae naues ex eo loco ab milibus passuuru octo nento
tenebantur, Caes. b. g. 4, 22, 4 ; positis castris a milibus
passuum XV auxilia expeetare constituunt, 6, 7, 3; in-
crepitare uocibus quod tanta machinatio ab tanto spatio
iustrueretur, 2, 30, 3 ; a quinque ferine milibus castra
locat, Liv. 38, 20, 2 ; so in Gr. airo ffraSiuv TfTTapaKovra
TJ7S <?aXarTi)s ; 26. with vbs. of paying, ab w. abl. of the
source whence, often of drawing a bill or cheque on one,
Sequere me uiaticum ut dem (duim?) a tarpessita tibi,
Plaut. Capt. 2, 3, 89; Tr. i, 2, 145; Cure. 5, 2, 20; nt
tibi quod debet ab Egnatio soluat, Cic. Att. 7, 18, 4; dum
a Faberio uel ab aliquo qui Faberio debet repraesenta-
bimus, 12, 25, i ; ei testamento legat grandem pecuniam
a filio (payable by the son) si qui natus esset, Cic. Clu. 33 ;
se a me soluere, Cic. Att. 5, 21, n; paterfamilias uxori
ancillarum usiunfruetuin legauit a filio ueque a secundo
herede legauit, Cic. Top. 21 ; singula milia uumrnuin a se
(= de suo) diuidebat, Suet. Aug. 40; 27. met. qui
amant a lenone, Plaut. 1's. i, 2, 69; sinite me quod uobis
fretus huic saepe promisi, id a uobis ei persoluere, Cic.
Plane. 103; se a te quintum de Finibus librum duscripsisse
by loan of a copy from you, Cic. Att. 13, 21, 4; 28. \v.
abl. of person, from the house of (w. or without domo),
haec cistella nnmnain hiuc ab nobis domost, Plaut. Cist. 4,
I, 6; undest? die. A nobis, Ter. Andr. 4, 4, 15; Ab
Andriast ancilla haec quantum intellego, 4, 4, 17; 29.
w. pass. vb. of the agent, corresponding to nom. with act.
vb., Hos et ego in pugna uici uictusque sum ab isdem,
Enn. an. 199 V; ab sociis unice diligebatur, Cic. Plane.
24; si pridie quam a me tu coactus es confiteri..., Cic.
Verr. 2, 5, 77; a senatu populi Eomaui amicus appellatus
erat, Caes. b. g. I, 3, 4; 3O. care must be taken not to
confound this use of ab with those where ab = from or
AB
against, as used with the same verb in the active (s. 14),
as: nam quid a Pyrrho Hannibale Philippoque et Antiocho
defensum est aliud quam libertas, Sill. or. Lep. 4; pecuuiae
a munioipiis exiguntur, Caes. b. c. i, 6, 8; recuperata
urbe ab Komanis, Liv. 26, 39, 10 ; 31. of agent w. intr.
vb., mare. ..a sole conlucet albescit, Cic. ac. pr. 105; nihil
enim ualentius esse a quo intereat, Cic. ac. post. 28;
32. with part, of birth, a mere abl. (or ex of mother) is
gen. found, (inaiuod patre prognatus, CIL 29; Tautalo
prognatus, Pelope natus, poet. ap. Cic. TUBC. 3, 26;
Orpheus et Khusus Musa matre nati, Cic. N. D. 3, 45 ;
quae duobus auis Sole et Oceano Aeeta patre matre Idyia
procreata est, 3, 48; dis genite, Verg. 9, 642; Nate dea, i,
582; me subditum et pellice genitum appellant, Liv. 40, 9,
2; 33. at times with pass. vb. of things as if per-
sonified, comniendatione egere eum non putabam, satis
enim commcndatum tibi eum arbitrabar ab ipso more
maiorum, Cic. fam. 13, 10, i ; ut ab altero (an oration
w. excess of musical cadence) non delecterc, alterum (with-
out cadence) oderis, Cic. or. 195 ; ut uobis animus ab
ignauia atque socordia corruptus sit, Sal. lug. 31, 2; eoque
ipso ab re male gesta perculso, Liv. 4, 31, 9; 34. in
poets this licence is carried so far as to include instruments
and means, Minoida Theseus Abstulit a nulla tumpora
comptus acu, Ov. a. a. i, 510; Neue peregrinis tantum
defeudar ab armis, Ov. Tr. 2, 421 ; Ipse quidem Getico
peream uiolatus ab arcu, Ov. Pont. 3, 5, 45; add Met. 14,
345 ; 35. the so-called abl. me te se nobis uobis require
the prep, ab in the sense of from or by, and gen. names
of persons ; 36. but a mere abl. of person with other
than personal pronouns is admissible where a person is
rather the means than a willing agent, esp. if an adj.
important to the idea be added, assiduo ruptae lectore
columnae, luv. I, 13; and perh., arua Marte coli populata
riostro, Hor. od. 3, 5, 24 (wh. Voss rightly connects nostro
Marte w. coli); 37. with cornitatus as pass, the abl.
marks the means, ipse uno graditur comitatus Achate,
Verg. i, 312 ; Non ego militibus uenio comitatus et armis,
Ov. am. i, 6, 33; uno aut altero amicorum comitatus, Tac.
Agr. 40 f. ; Anicetum trierarcho Herculeio et Obarito cen-
turione comitatum, Tac. an. 14, 8 ; 38. in some cases
the adj. and sb. in abl. rather mark the circumstances
(as abl. abs.) than the agent, as: Marius cupientissima
plebe consul factus, Sal. lug. 84, I ; quorum Piis secunda
uate me datur fuga, Hor. epod. 16, 66 ; 39. still poets
and after them late writers at times have a mere abl. of
agent, Scriberis Vario fortis et hostium Victor Maeouii
carminis alite, Hor. od. j, 6, i; carmiua quae scribuntur
aquae potoribus, ep. i, 19, 2; atque ita sollicito multus
amante iegar, Ov. am. i, 15, 38; deseror...coniuge, Ov.
her. 12, 161 ; et dominis Cyrrhae Nysaeque feruntur
Pectora, luv. 7, 64; ct quicquid frangitur illis, u, 191;
Curentur dubii medicis maioribus aegri, 13, 124; donee
desertus suis caderet, Tac. an. 3, 20 f. ; crediderim Tiberio
et Augusta cohibitam, 3, 3; Erythia quam Geryone habi-
tatam accepimus, Mela 3, 6, 15 ; 4O. of motive or
cause, from, out of, owing to, in consequence of, illud scio
me ab singular! amore ac beniuolentia quaecunque scribo
tibi scribcre, Balb. ap. Cic. Att. 9, 7 b, 2 ; a seeundis rebua
magis ctiam solito incauti, Liv. 5, 44, 6; non ab ira
tantum... quam quod.. , 26, I, 3; inopi turn urbe ab longin-
qua obsidione, 2, 14, 3 ; ab eodem metu comissationem
uitaturum, 40, 13 f. ; add 5, 5, 3; 6, 4, 8; 24, 30, i ;
41. ab w. sb. often attached to a sb. as if some part, were
understood, calor a sole, Cic. N. D. 2, 129 ; haec leuior est
plaga ab amico quam a debitore, Cic. fam. 9, 16, 7 ; neque
fulgorem reuerentur ab auro, Lucr. 2, 51 ; dulcesquea fon-
tibus undae, Verg. G. 2, 243 ; nelites et ab Attalo Cretenses
sagittarii, Liv. 38, 21, 2; ab Sutrio et Nepete et Faleriis
legati, 10, 14, 3; 43. esp. as equivalent to an adj.: pas-
tores a Pergamide, Varr. r. 2, 2, 1 ; pastor ab Amphryso, Verg.
G. 3, 2 ; yet even without ab, uideo ibi hospitem Zacinto,
Plaut. Merc. 5, 2, 99; N. Magius Cremona, Caes. b. c. :,
24,4; 43. sometimes interchangeable w. ex, wh. an
agent in or on anything directs some action from it, dum
pugnat ab alta 1'u'ppo Tagus, Luc. 3, 585 ; discit ab hirsuta
AB 3
iaculum torquero capella (sc. simins), luv. 5, 155 ; cf. *<t>
miruv naxtaOa.{. ; but in Lat. rather ex cquo pugnare ; yet
son., connect ab capella (as a slang-name for a centurion)
w. discit ; 44. hence used w. vbs. of hearing, seeing or
crying out, Omnia ego istaec auscultani ab ostio, Plant.
Merc. 2, 4, 9 ; Prospexi Italiam sunima nnhlimix ab unda,
Verg. 6, 357 ; conclamat ab agmine Volscens, 9, 375 ;
Stat. Th. 4, 802 ; signo ab Hexapylo dato, Liv. 25, 24, I ;
Intrepidus tanti sedit sccurus ab alto Spectator sceleris,
Luc. 2, 207; but, nautae uidere trem< nti s I lnctibus K
summis, 5, 640 ; Semper ab insidiis Cynthia flere sole*
Prop. 4 (3), 24, 26; Et sua Tarpeia residens ita fleuit ab
arce, 5 (4), 4, 29; 46. of time, from, Sol semper hie
est usque a mani ad nesperum, Plaut. Most. 3, 2, 80; ab
hora tertia bibebatur, Cic. Phil. 2, 104 ; cum ab hora sep-
tima ad uesperum pugnatum sit, Caes. b. g. r, 26, 2 ;
46. often w. concrete sb. of age, Seruom una mittit qtii
olim a puero paruolo Mihi paedagogus fuerat, Plaut. Merc,
pr. 90 as we say, from a boy ; Ter. Andr. 3, 3, 7 ; Ad.
i, i, 23; artes quibus a pueris dediti sumus, Cic. or. I, 2;
a parua uirpine, Cat. 66, 26 ; quom a pueris nullo ofticio
adsucfacti nihil contra uoluntatem faciant, Caes. b. g. 4, I ,
9; ab infante, Colum. i, 8, 2 ; ab infantibus, Ccls. 7, 7.
15; 47. or w. adj. implying age, a bima aut trinni
(uacca) fructum ferre incipit, Varr. r. 2, I, 13; a paruo,
Liv. i, 39, 6 ; ab tenero, Colum. 5, 6, 20 ; 48.
vbs. of commencement, from, with, caedis initium fecisset a
me, Cic. Phil. 5, 20 ; ab his sermo oritur, respondet Laelius,
Cic. am. 5 ; ab eo nobia causa ordienda est, Cic. leg. 1,21;
eorum una pars initium capit a flumine Ehodano, (
g. i, i, 5; exspectantes ut ab aduersariis pugna in<
Liv. 9, 32, 5 ; (homo) animal ceteris imperaturum a sup-
pliciis uitam auspicatur, Plin. 7, 3 ; noctuam a cauda (tail-
first) de ouo exire, Plin. 10, 38; 49. hence of imme-
diate succession, with, immediately after, ab hoc sermone
profectum Paulum tradunt, Liv. 22, 44, 4 ; ab hac contione
legati missi sunt, 24, 22, 6 ; ab his praeceptis contionem
dimisit, 44, 34, 6; Surgit ab his solio, Ov. M. 3, 273 ; Xais
ab his tacuit, 4, 329 ; Hanc (sc. lunam) ego suspiciens et
ab hac Capitolia cernens, Ov. Tr. i, 3, 29 ; 6O. esp. w.
adj. reeeus, or adv. statirn, confestim, protinus, nupcr,
Homerus qui recens ab illorum aetate fuit, Cic. N. I).
3, 1 1 ; pullum asininum a partu recentem subiciunt equae,
Varr. r. 2, 8, 2 ; recens a uolnere Dido, Verg. 6, 450 ; con-
festim a proelio, Liv. 30, 36, i ; statim a fuuere, Suet. lul.
85 ; a piscina protinus in oleum calidum demittendus
est, Cels. 5, 27, 2 (201, 25 D) ; elephanti bellorum rude-; > t
nuper a silua, Flor. 4, 2, 67; 61. next after (in im-
portance), a magnis hunc colit ille deis, Ov. Pont. 4, 5, 26 ;
ab his leguminibus ratio est habenda naporum, Colum. 2,
IO, 22; ab his diguatio est Sicyonio (uino), Plin. 14,
74 ; 63. once used with a sb., ab is not repeated with a
foil. rel. or interr., a loue incipiendum putat. Quo loue,
Cic. rep. i, 56; nobiles urbes fateris ab hostibus esse
captas. 'quibus autem hostibus?' nempe his quos..., Cic.
Pis. 91 ; a rebus gerendis senectus abstrahit. Quibus? an
his quae..., Cic. Sen. 15 ; 53. in late writers ab is found
before adverbs, efiiciunt una a foro altera a peregre aditus
in scaenam, Vitr. 5, 7, 8; 119, 16 B; notae a foras
pouuntur, oomm. in Front, in Grom. ret. Lachm. \2,
23 ; a supra, Boeth. (?) ib. 408, 24 and 410, 6 ; ab in-
tns, Paullin. ad Cyth. 437 ; ab iuuicem, Cypr. ep. 63, 9 ;
Hier. ep. 18; cf. abhinc and Fr. avant = ab ante; 54.
ab ( = S. abhi, en-i), at, near, on the side of, ab dup'i
nam et pro OTTO ct pro art apud nos accipitur, uelut ab
bibliotheca..., Charis. 207 P, 232, 21 K; (first of place),
Cappadocia quae patet a Syria, Cic. fain. 15, 4, 4 ; a tergo
fronte lateribus tenebitur, Cic. Phil. 3, ;j; tutis fere a
fronte et ab sinistra purte nudatis castris, (.'aes. 1>. g. 2, 23,
4 ; haec (cornua) ab labris argeuto circumcludunt, 6, 28 f. ;
attinsit (Gallia) ab Sequanis et Hrluetiis Hhenuin, 1,1.5:
inde coeptae oppugnari Syracuse terra ab Hexapylo. ni;iri
ab Aehradina, Liv. 24, 33, 9; regionem quam ab ortu
Stryino amplecteretur amnis, aboccasuque Axius ti-nuinarrt
fluuius, 45, 29, 7; nonnullos ab nouissimis doserto pnvliii
excedere, Caes. b. g. 2, 25, I ; cecidere ab Komanis ducenti
1 -2
ABACTOR
AB-DICO
muites, Liv. 42, 60, I ; 65. met. on the side of, in
respect of, in, as to, Balbus a matre Magnum Ppmpciurn
artissimo contingcbat gradu, Suet. Aug. 4; Bis perit amator
ub re atque ab aninio siinul, I'laut. True, i, i, 26; ab
ingenio iinprobust, 4, 3, 59; M. A in tu te ualere? E. Pol
:. a pfrunia, PI. Aul. 2, 2, 9; Sei hie actor
tantum poterit a facundia Quantum..., Ter. Haut. pr. 13;
metuas ne ab re siut tamen Omissiores, Ter. Ad. 5, 3, 65;
ineiliocriter a doctriua instructus, angustius etiam a natura,
Cic. Brut. 233; nisi qui a philosophia, a iure eiuili, ab
hi*toria fuisset instructior, 161 f.; flagitiose imparati cum a
militibus turn a pecunia, Cic. Att. 7, 15, 3; consedinris
copioso a frumento loco, 5, 18, 2; mons uastus ab natura
et humano cultu, Sal. lug. 48, 3; proximum regnum cetera
tgregivun, ab una parte hand satis prosperum fuerat, Liv.
I, 32, 2; 06. w. esse, stare, facere, &c., on the side of,
in the sense of acting, &c., with or standing by, G. Omnia
ego istaec facile patior, dum hie hinc a me sentiat. T. At-
i|ui nunc ajis te stat uerum..., Plaut. Rud. 4, 4, 56; Bed
nide ne hoc, Scaeuola, totum sit a me fin my favour), Cic.
or. i, 55; uide Agri ne istuc sit ab hoc, Varr. r. i, 2, 18;
ut nemo a senatu et a bouorum causa steterit constantius,
C'ic. Brut. 273; a mendacio contra uerum stare, Cic. inv. I,
4 ; quod nihilo magis ab aduersariis quam a nobis facit,
Cic. inv. i, 90; 67. to denote a department in \vh. one
-erves, and so a title, Pollicem seruum a pedibus (footman
or messenger) Rotnam misi, Cic. Att. 8, 5, 1 ; abi(bliotheca),
librarian, CIL (a. u. c. 804) p. 327 C 12; a supellectile,
furniture-keeper, ib. 5 ; Antiochus Ti. Claudi Caesaris a
bihliotheca, Inscr. Grut. 584, 6; Liburnus L. Sei Strabonis
(the father of Sejanus) a manu, amanuensis, Inscr. Henzen
5394! eum uillis habere quoa ab epistulis et libellis et
rationibus appellet, Tac. an. 15, 35; Philemonem a manu
aum simplici morte puniit, Suet. lul. 74; nouum
dllicium instituit a uoluptatibus, Suet. Tib. 42 f. ; 68.
in comp. w. vbs., from, away, abduco abstraho abeo ab-
Kum asporto aufero; 69. disappearance or complete
destruction, abutor, use up; SO. in comp. of adj.,
absence, amens without mind, absonus out of tune, absitni-
lis unlike, and a lost aboculua implied in Fr. aveugle;
61. abauos is prob. for auauos, that is auus aui; and
so not from ab, abnepos abneptis being formed on a false
analogy ; 62. in comp. ab takes at times the form a, as
amoue-, auCh-, amens, auius; 63. also au before f, as
aufer-, aufugi-; 64. before p, c, t, aba or as is preferred,
as as-pell-, asporta-, abs-cond-, abstrah-, abstuli; 65.
before n, am is often preferred, as am nega-, am-nu-, s.
ab-nego, ab-nuo; 66. ab = S. ava (s. 2) in comp. of
vbs., down, abicio throw down, abiectus cast down, absorbeo
Mick down, abstrudo thrust down, aflligo dash down, ap-
pono or apono set down.
Ab-actor, Oris, m. [abigo] one- who drives away (cattle), a
cattle-stealer, Apul. Met. 7, 269; Th. C. 9, 30, 3.
ab-actus, us, m. [id.] driving away, hospitum, Plin. pan.
20.
ib-actus, part, of abigo.
abiciiluB, i, m. dim. [abacus] a small stone tablet for
mosaic work, Plin. 36, 199.
abacui, m. dim. [ = o,S-a, root perh. hab of habeo]
a tablet, slab, board; 1. as a tray, Cato r. 10, 4; 2.
as a side-board, urceoli sex Ornamentum abaci, luv. 3,
204; 3. often of expensive character, abacoa ornauit
nto auroqne caelato, Cic. Tusc. 5, 61 ; abaci uasa omnia
abatulit, Cic. Verr. 2, 4, 35 ; abacuni argento oruari, Varr.
' 9. 33''' hi (militcs) primum, quae turn magnificae supel-
lectiliH babebantur, tnonopodia et abacos Romam aduexerunt,
l.iv. 39, 6, 7 ; cf. Plin. 34, 14; (sile) utuntur ad abacos non
nisi marmoroso, Plin. 33, 159; Vitr. 7, 3, 10; 4.
tablet of a dial, abacum cum basi, horologium, inscr. Or.
4517; 6. a tablet for arithmetical work, an abacus,
Ncc qui iibaco numcros ... Scit risisse, Pers. I, 131; 6.
nr for geometry, si abaco et puluisculo te dcdisses, Apul.
mag. 16; cf. Sen. ep. 74, 27; 88, 39; abacum.., puluereum
formarum aequor. Mart. Cap. 7 init. v. 3; 7. a board for
playing ; a sequentum abaco et latrtmi'ulis con-
>Mt, Mucr. Sat. i, 5, H; cum...quadrigis e'ourneis in
abaco luderet, Suet. Ner. 22 ; 8. scapi abacus, the upper
plate on the capital of a column, Vitr. 3, 3, 5; 4, i, n and
12; 9. pass, in Apul. Met. 2, 7 dub.
ab-aestuo, are, vb. throw off heat, Tert? de uid. Dom. 21.
abagio, a word coined by Varr. 7, 3.
ab-alienatto, onis, f. transference (of property) to an-
other, a. est eius rei quae mancipi eat aut traditio alteri
nexu aut in iure cessio, Cic. Top. 28.
ab-alicno, are. vb. transfer (property) to another, quod
eius agri neque is abalienauit abalienaueritue neque heres
eius abalienauit abalienaueritue..., CIL 200, 15; quod eius
ipsei sua uoluntate ab se non abalienarunt, CIL 204, 32 ;
si pupilli sit ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori,
Paul. Dig. 41, i, 48; sub hac conditione liber esse iussus,
etsi ab herede abalienatus sit emptori dando pecuniam ad
libertatem perueniet, Ulp. 2, 4; si abalienauero praedium,
Paul. Dig. 10, 3, 14; Nostramne ere uis nutricem quae nos
educat Abalienare a nobis? Plaut. Trin. 2, 4, 112; ut agros
uectigales populi Romaui abalienaret, Cic. Agr. 2, 64;
uectigalibus abalieuatis, 2, 72 ; 2. met. of the affections,
transfer elsewhere, alienate, estrange, Nee prohibebit nisi
mors meum aniinum aps te abalienauerit, PI. Cure, i, 3,
18; qui nos quos fauendo retinere potuerunt inuidendo
abalienarunt, Cic. fam. i, 7, 7; (in Cic. Phil. 2, 38 Halm
has alienauit ;) abalienabantur animi, Liv. 26, 38 ; ita
Campanos metu abalienauit, Liv. 8, 3, i ; 3. with abl.
of the thing lost, deminuti capite, abalienati iure ciuium
(having renounced citizenship), serui Carthaginiensium
facti, Liv. 22, 60; but Cic. Corn. 23 and Nep. Ag. 2, prob.
corrupt; 4. of alienation of mind &c. Scrib. comp.
180 and 192 ; and so 5. of dead and gangrenous flesh no
longer belonging to the body, ut medici abalienata morbis
membra praecidant, Quint. 8, 3, 75; cf. Scrib. comp. 227;
and met. deaden (the feelings), uelut assueti malis abaliena-
uerant ab sensu rerum suarum animos, Liv. 5, 42.
ab-ambulantes, abscedentes, Paul, ex F. 26.
abamita, ae, f. [abauus] sister of abauus or of great-
great-grandfather, abaui soror, Gai. dig. 38, 10, 3; amita
maxima = patris uel matris amita maior, Paul. dig. 38, 10,
10, p. 358, 1. 1 1 Momms.
ab-ante, prep, before, neque abante aliam (arcam)
ponat, inscr. Or. 4396; 2. w. dat. abaute ocnlis parentis
rapuere nymphae, iuscr. Grut. 717, n; 3. hence Fr.
avant.
abau-ia, ae, f. [abauus] mother of a great-grandfather or
great-grandmother, Gai. dig. 38, 10, 1, 6; Paul. 38, 10, 10, 16.
ab-auunculus, in. brother of an abauia, great-great-
great-uncle, Gai. dig. 38, 10, 3; Paul. 38, 10, 10, 17.
ab-auus, m. [auus aui] great-great-grandfather, Ibi mei
sunt maiores siti pater auos proauos abauos, PI. Mil. 2, 4,
20; add Cic. Brut. 213; Gai. Dig. 38, 10, 6; Paul. 38, 10.
10, 16; 2. gen. distant ancestor, Plin. 18, 39; and prob.
Cic. har. 38.
abax, jibacis, m. = abacus. Prise, p. 752, :, 322, 13 K.
abbas, Otis, m. [father] abbot, Sidon. 16, 114.
abbatia, ae, f. abbey, Hierou.
abbat-issa. ae, f. abbess, inscr. Mur. 429, 3.
ab-breuio, are, [breuis] abridge, Veg. mil. pr. 3; 2.
Fr. abreger.
ab-dicatio, dnis, f. resignation, dictaturae, Liv. 6, 16, 8 ;
3. renouncing (of a son), Postumi Agrippae post adop-
tiouem, Plin. 7, 150; add Quint. 3, 6, 77; 7, I, 15 etc.; cod.
lust. 6, 8, 47.
ab-dlcatiue, adv. negatively, Mart. Cap. 4, 409, p. 130
Eyss.
ab-dicatluus, adj. negative, Apul. dogm. 3, 30 (266),
p. 263 Hild.
ab-dicatrix, ids, adj. or sb. f. she who renounces,
misericordiae, Salv. de avar. 2.
i ab-dico, arc vb. [implies a noun abdex one who
declares off, from dec of dlco, just as iudico indico uindico
come from iudex, index, uindex] prob. at first a vb. refl.
(abdicor) I declare myself a dissentient, and hence the use
of abdico me (se), 2; but in use, 1. formally deny, as
with inf. Mortem ostentant, regno expellunt, consanguineam
esse abdicant, Pac. 55 R.; 2. abdico me (se) with abl. of
ABDICO
ABEO
thing, abdicate, lay down, renounce, (in a fixed set of
words), sei is praetor. ..(eo magistratu) ioudicioue im-
perioue abierit abdicauerit mortuosue erit, CIL 198, 72 ;
magistratu, Cic. Cat. 3, 14; dictatura, Caes. b. c. 3,2, I;
tutela, Cic. Att. 6, I, 4; Ulp. n, 17; non modo consulatu
nod etiam libortate, Cic. Phil. 3, 12; magistratu, Liv. 9, 33;
aedilitate, 39, 39 ; Legatus Caesaris abdicaudo se non
amittit imperium, Papin. l)ig. I, 18, 20; 3. abdfco with
ace., the same, ad sellas consulum prope eonuolare abdicare
consulatum iubentes, Liv. 2, 28 f. ; quod inuidiam abdicando
dictaturam fugisset, Liv. 6, 18; and hence in pass., abdicate
magistratu, Sal. Cat. 47, 3; 4. renounce, esp. a son, ex
duobus legitimis (so. liberis) alterum abdicauerat, Quint. 3,
6, 97 and soon after in pass, instituto herede abdicate ; add
7, 4, 4; II, I, 82; and even of a son renouncing a father,
eum sibi (Demetrius), te abdicate patre, in locum tuum
substituit (says Perseus addressing Philip), Liv. 40, II ;
5. depose (a monarch), eligi regem a populo (of Tapro-
bane) liberos non habentem, et si postea gignat, abdicari,
Plin. 6, 89 ; 6. gen. renounce, reject, ubi plus mali quam
boni reperio id totum abdico atque eicio, Cic. Or. 2, 102 (but
see abiudico) ; te dicente (M. Tulli) legem agrariam, hoc
est, alimenta sua abdicauerunt tribus, Plin. 7, 116; uti-
naruque posset e uita abdicari aurum, (so /3), Plin. 33, 6.
2 abdico, ere, xi, ctus, vb. pronounce against, (opp. to
addico), cum aues abdixissent, Cic. div. I, 31 ; 2. in law,
take away by judicial decision, cum animaduertisset Appium
Claudium...uindicias filiae suae a se abdixisse, Pomp. dig.
i, 2, 24 (but not in Liv. I, 56).
abdite, see abditus.
abditiuos, a, um, adj. [abditus] of the class abditi (-a),
stowed away, filius, PI. Poen. pr. 65. So Gulielmus by a
safe cj.
abditus, part, of abdo; 2. as adj. and hence comp.
and superl. in August, conf. 5, 5; ench. 16; 3. as
sb. n., secret place, recess, terrai abdita, Lucr. 6, 809 ;
abdita rerum, Hor. ep. 2, 3, 49 ; nunquam nisi in abdito,
Plin. 8, 13; 4. abdite? secretly, a doubtful reading in
Cic. Verr. 2, 2, 181, wh. Jordan has abdita latuisse.
ab-do, -dere, -didi, -ditum, vb. put away, stow away, put
out of sight, hide, Ex conspectu heri si sui se abdideruut,
PI. Ps. 4, 7, 4; Nequiquam abdidi (sc. amicam meam)
abscondidi abstrusam habebam, PI. Mere. 2, 3, 26; nihil
refert utrum tu nihil ausus sis scribere an amici tui tabellas
abdiderint, Cic. Pis. 39; 2. as the vb. itself denotes
motion we have the construction of motion in : nam senex
Hus abdidit se, Ter. Hec. I, 2, 9, though in English we say
has hidden himself in the country; Audisne haec Am-
phiarae sub terram abdite, poet. ap. Cic. Tusc. 2, 60;
abdidit se in intimam Macedonian!, Cic. fam. 13, 29, 4;
abdo me in bibliothecam, 7, 28, 2; mini iudicatum est me
totum in litteras abdere, 7, 33, 2; ne se in Menapios ab-
deret, Caes. b. g. 6, 5, 4; add Verg. 11, 810; Tac. an. 2,
85; 4, 67; Suet. Galb. 20; 3. but with pcrf. tenses the
resulting state often suggests the construction of rest,
homines in agris et in lectis siluestribus abditos, Cic. inv.
I, 2; qui se litteris abdiderunt, Cic. Arch. 12 ; (contrast this
with fourth ex. in 2;) qui in ferrost abditus aer, Lucr. 6,
1037; consulis corpus militum pietas humi abdiderat, Flor.
4, 12; career! abditus, Veil. 2. 91; 4. but poets extend
the construction of rest beyond perfect tenses, ubi...segnior
annis Deficit, abde domo, Verg. G. 3, 96 ; so with an aorist
in : dextraque coruscum Extulit ac lateri capulo tenus
abdidit ensem, buried his sword in, Verg. 2, 553 ; totosque
sub inguine dentes Abdidit, Ov. M. 10, 715; 6. in Lucr.
4, 468 the reading is addit, not abdit.
abdomen, Inis, n. [abdo- + urn-en, cf. 5i-5u-/ii, Sa-pov
do-num] liter, a place for stowing things away, a cupboard
hence belly (cf. our slang use of bread-basket), ilia. ..a
quibus ac pube abdomen sursum uersus ad praecordia per-
uenit, Gels. 4, I f.; Quin iamdudum gestit moeco hoc abdo-
men adimere, PI. Mil. 1,5; 2. esp. of the belly as the
seat of gluttony, ille gurges atque helluo natu.s abdornini
suo, Cic. Pis. 41; abdominis uolup tales, 66; usque eo non
fuit popularis ut bona solus comesset...libelli pro uiiio
oppignerabantur; manebat insaturabile abdomen, copiae
deficiebant, Cic. Sest. no; 3. the belly of animals, as a
dish, esp. of the sow, Tanquam frater mihi sis medium
abdomen tecum diuidam, Pomp. i8oE. ; Pernam nuis ab-
domen sumen glandium, PI. Cure. 2, 3, 44, wh. sumen U
only of the female; Atque Bonam tenerae placant abdomine
porcae Et magno cratere Deam, luv. 2, 86; occieae uno die
post partum optimum si modo fetus non hauserit. antiqui
abdomen uocabant, Pliu. u, 211; interdicta cenis abdo-
mina, 8, 209; 4. of the tunny fish, as a dish, abdomina
thunui Adueuientibus priua (one to each) dabo, Lucil. ap.
Gell. 10, 20, 4; add Plin. 9, 48.
ab-duco, ere, xi, ctus, vb. draw away, lead away; 1.
with ace. of inanimate object, draw away, withdraw, separate,
Abduxere retro longe capita ardua ab ictu, Verg. 5, 428;
laeua (togam) a faucibus abducere licet, Quint, n, 3, 145;
nihil est clillicilius quam a consnetudine oculorum aciem
mentis abducere, Cie. N. D. 2, 17; ne ars tanta a religionis
auctoritate abduceretur ad mercedem atque quaestum, Cic.
div. i, 92; abductis montibus, Val. Fl. 4, 677; magna
cogitatio obcaecat abducto intus uisu, Plin. n, 147; abd.
potionem, drink off, Scrib. comp. 122, cf. duco; 2. more
commonly with ace. of living object, draw away, lead away,
withdraw, take away, aduenientern...abduxi" ad cenam,
Ter. Haut. I, 2, 9; neiue quis eum ab eo iudicio auocato
neiue abducito, neiue abducier iubeto, CIL 198, 71 ; Turn me
couuiuam solum abducebat sibi, Ter. Eun. 3, i, 17; Cn.
Octauium ex acie, id est, a iudiciis et in praesidiis rei publi-
cae collocemus (withdraw from field-service, met.) Cic. Brut.
222; ut liberi eorum in seruitutem abduci non debuerint,
Caes. b. g. i, n, 3; utcollegam ui si aliter possent de foro
abclucereut, Liv. 2, 56; 3. esp. of wives taken from
their husbands, Liuiam Drusillam matrimonio Tiberii
Neronis abduxit, Suet. Aug. 62; Poppaeam abductam
marito demandatamque sibi nuptiarum specie recepit, Suet.
Oth. 3; add Suet. Dom. i; cf. Verg. 10, 79; 4. lead
away or withdraw from an occupation, nee ilium ab studio
abducerem, Ter. Hec. prol. 2, 1 1 ; a quo studio te abduci
negotiis intellego, Cic. fam. 4, 4, 5; abduco me ab omni
rei publicae cura dedoqne litteris, Cic. Q. Fr. 3, 6, 4; 6.
as opposed to auferre, refers to removal of living beings,
as cattle, &c.; quod ibidem recte custodire poterunt id ibi-
dem custodiant ; quod non poterunt id auferre et abducere
licebit, edict, praet. ap. Cie. Quint. 84; Paene puer caesis
abducta arrnenta recepi Hostibus, Ov. her. 15, 357; bos
abductus aratro, Claud, b. g. 161 ; 6. Don. ad Ter. Ad.
3, 3, 4 says : ducimus uolentes, abducimus inuitos, but this
is disproved by exx. in 2; 7. in CIL 30 Scipio (cons,
of 456) Taurasia Cisaunia Samnio cepit subigit omne
Lucanam opsidesque abdoucit (wh. note the ou), subigit
and abdoucit are commonly thought to be old perfects;
8. abduce as imper., Ter. Ad. 3, 4, 36, and Ph. 2, 3,
63; O. in PI. Cure. 5, 2, 16 abduxti is given, but abdux-
isti suits the metre.
Abella, (Au.) ae, f. a town of Campania, Verg. 7, 740;
Sil. 8, 545.
Abellanus, (Au.) adj. of Abella, Plin. 3, 63 ; nux auella-
na, a filbert, Plin. 16, 121 ; Macr. sat. 3, 18, 5; 2. abel-
lana absol. as sb. Cato r. 8, 2; Plin. 15, 88; 16, 120.
ab-emo, ere, vb. (ab down, or away?) take down or take
away, abemito signifieat demito uel auferto, emere enim
antiqui dicebant pro accipere, Fest. p. 5. Cf. adimo ;
2. Hence Fr. aveindre to take down (now provincial).
ab-eo, Ire, ii, itum, vb. irr. go away, go off, quci in
exilium abierit, CIL 198, 29 ; cum Amphitruone Una abiit
hinc, PI. Amph. pr. 125 ; Nunc abeo, audibis praet<
eius redeat filia, Caec. 113 E; Vos istaec intro auferte,
abite, Ter. And. I, I, I : abiit euasit excessit erupit, Cic.
Cat. 2, i, i ; 2. with ab, ex, de or abl. alone of the
whence, ab ilia, Ter. Andr. i, 5, 64; ab his locis, PI. Mm.
3, 3, 29; de sella, Cic. Verr. 2, 4, 147 ; de loco Cic. Fam.
14, I, 3; e conspectu meo PI. Amph. I, 3, 20; ex oculis,
Liv. 25, 16 ; hac nrbe, PI. Merc. 3, 4, 69; montibus his,
Verg. B. 7, 56 ; 3. with in iid sub. and iu some plr.
mere ace. of the whither, in comtuunem locum, PI. Cas. pr.
19; in angulum aliquo, Ter. Ad. 5, 2, 10; ad deos, Cic.
Tusc. i, 32; ad istas ineptias, Cic. liosc. Am. 47: Mil)
' ABEO
iugum, Liv. 3, 28 f.; domum, Ter. Andr. I, 5, 20; foras,
Ter. Eun. 4, 4, 34; 4. will) sup., abi deambulatum,
Ter. Haut. 3, 3, 26; militaturn abiit, I, I, 65 ; Tarquinius
exulatum abiit, Liv. 2, 15 f. ; 6. w. inf., Abi (tu) quae-
rere ubi iurando tuo satis sit subsidi, PI. Cist. 2, I, 36;
6. w. cogu. ace., tu abi tacitus tuam uiam, PI. Bud. 4, 3,
88 ; 7. pass away, vanish, disappear, nausea iamne
plane abiit, Cic. Att. 14, 10, 2 ; ilia mea quae solebas
antea laudare abierunt, Cic. fam. 9, 20, I ; stomachoque
infixa sub altum Pectus abit (cornus), Verg. A. 9, 70x3 ; In-
caluit uis ilia inali resolutaque flammis Herculeos abiit late
diffusa per artus, Ov. M. 9, 162 ; 8. pass (into a new
form), end (in), disappear (in), terra abiit in nimbos im-
bresque, Lucil. ap. Varr. 5, 5, p. 40 Sp. ; E in V abiit,
Varr. L. 5, 16, p. 93 ; in quos enim sumptus abeunt fructus
praediorum, Cie. Att. n, 2, 2; In uillos abeunt uestes, in
crura lacerti, Ov. M. i, 236; Pars abit in uites, 4, 396;
11, 653; totum stagnum in salem at>it, Plin. 31, 73;
L. Sulla id (oppidum) deleuit quod nunc in uillam
abiit, 3, 70 ; 9. pass beyond the reach of, escape the
clutches of, be lost (to), coepit cogitare si res abiret ab eo
mancipe quern ipse appoauisset sibi nullam praedam esse,
Cic. Verr. 2, i, 141 ; dico ei (sc. Minucio) potestatem
emendi non esse factam, ne res abiret ab Apronio, 2, 3, 148 ;
1O. non posse ista sic abire, Cic. Att. 14, i, i ; Non non
hoc tibi salse sic abibit, Cat. 14, 16 (you will hear again of
this) ; 11. with pers. for subject, come off, get off (from
a contest), omnia malle quam uicti abire, Sal. I. 79, 7 ; haud
repulsus abibis, no, 8 ; iuultos abire, 58, 5 ; integri abeunt,
53, 3; nemo. ..non donatus abibit, Verg. 5, 305; Victus
abit, Verg. G. 3, 225 ; tu missus abibis, Hor. Sat. 2, I,
86; 13. go out of (office), lay down (an office), w. abl. .
magistratu, Liv. 2, 31, 5 ; Tac. an. 5, u (6, 6); honore, Liv.
5, 9, 3; Suet. Aug. 26 ; flamiuio, Liv. 26, 23 f. ; Val. M. i,
i, 4 ; tutela, Ulp. dig. 26, 4, 3, 8 ; prouincia, Paul. dig. 48,
13,9,6; 13. rarely with ab as : abeuntibus ab adminis-
tratione reipublicae, Eutr. 10, I ; 14. of dying, abiit e
nita, Cic. Tusc. i, 74; e medio abiit qui fuit in re hac
scrupulus, Ter. Ph. 5, 9, 30 ; Qui nunc abierunt hinc in
communem locum, Plaut. Cas. pr. 19; Abiturus illuc
quo priores abierunt, Phaedr. 4, 20, 16 ; abiit ad plures,
Petr. 42 ; 15. absol., Insperato abiit quern una an-
gina abstulit hora, Lucil. ap. Non. I, 150; in Test.
abiisse pro adisse dicebant, Dae. cj. obiisse in place of
adisse ; 16. in words, pass away from a subject,
go off, digress, Bed abeo a sensibus ; quid est quod
ratione percipi possit? Cic. ac. pr. 2, 90; Illuc unde
abii redeo, Hor. S. i, i, 108; 17. abi, be off, out of
that, come no more of that, abi ludis me credo, Plaut.
Most. 5, i, 32; add Capt. 4, 2, 90; Mil. 2, 3, 20; Modo ut
tacere possis. Abi sis inseiens, Ter. Ph. I, 2, 9 ; abi nescis
inescare homines, Sannio, Ter. Ad. 2, 2, 12; 18.
used also in praise as to one so perfect that more words
would be thrown away upon him, that'll do, enough
enough, Ctesipho, patrissas : abi uirum te iudico, Ter. Ad.
4, 2, 25 ; Hem sic abi laudo : ne te equo magis est ecus
nullus sapiens, Plant. As. 3, 3, 114; Aul. 5, :, 17 ;
19. ]i:iss. impers., abire me uis, abibitur, Plaut. Merc. 4,
4, 36 ; tenuit ne irrito incepto abiretur, Liv. 24, 19, 7 ;
3O. abi gen. a monos. (ai?) in old drama, At nunc abi
sane aduenisse familiaris dicito, Plaut. Arnph. I, I, 197 ;
add 5, i, 74; Alii domum, id mihi uisust dicere: abi
cito ac suspende te, Ter. Andr. i, 5, 20; add all pas
in 12, 13; 31. abin for abisue, Plaut. Amph. 2, 2,
227; Ter. Andr. 2, i, 17; abisti for abiisti, Ov. her. 2, 99;
a' 1 ' ''. Uau.l. Kutr. pr. 2, 4; 33. [from ab
dpwn = S. ava] go down, quando abiit rete pessum, adducit
Kinum (draws up), Plaut. True. I, I, 15; luxuria atque
inopia praeceps aim-rut, Sal. Cat. 25, 4; telo extracto
Kabius in uiilnus abiit, Liv. 2, 46, 4 (cf. prolapsa in
uulnus moribunda ceeidit, Liv. i, 58, n; and in uul-
nus cecidere. Slat. Tli. 4, 463); ut reditus agrorum sic
i retro abiit, Plin. cp. 2, 18, 7; quoti
' urbes et insulae abierint in profun-
dum, Lact. Uiv. inst. 7, 3; yet first and last exx. perh.
belong to 6.
ABHORR-ESCO
itb-Sqnito, are, vb. ride away, Liv. 24, 31, 10.
ab-ercet prohibct, Paul, ex F. p. 25.
aberratio, finis, f. wandering away, diversion, relief, a
molestiis, Cic. fam. 15, 18; a dolore, Cic. Att. 12, 38, 3.
ab-crro, are, vb. wander away, go astray, Puer inter
homines aberrauit a patre, PL Men. pr. 31 ; 3. met. apro-
posito, Cic. fin. 5, 83, and 85 ; a regula, Cic. ae. pr. 140 ; ab
Herilli leuitate, Cic. fin. 4, 40; add Plin. ep. 4, 28 f. ;
3. esp. have one's thoughts diverted (from grief), a
miseria, Cic. Att. 12, 45 ; scribendo nihil equidem leuor
seel tamen aberro, forget my sorrows, 12, 38, I.
ab-fore, see absum.
ab-gregare = nb grege ducere, Paul, ex F. 23.
ab-!iinc, adv. from this rarely if ever of place, from
this place, hence, Aufer abhinc lacrumas barathre (al. cj.
barde or balatro) et compesce querellas, Lucr. 3, 955 ; cf.
iurgium hine auferas, si sapias, Plant. Pers. 5, 2, 19 ;
3. gen. of time and nearly always of past time measured
from the present, from now, from this time, w. ace. rarely
abl. (see Madv. Bemerk. p. 65), hoc factumst ferine abhinc
biennium, PI. Bac. 3, 2, 4; qui abhinc iam abierunt
triennium, PI. St. I, 2, 80; qui abhinc sexaginta annis
occisus foret, PI. Most. 2, 2, 63; a. annos XVI, PI. Cas. pr.
39; abhinc triennium... domicilium hoc ( = huc)...contulit,
Turp. 133 B. ; a. triennium, Ter. Andr. i, i, 42; a. annos
quingentos, Cic. Balb. 16; a. annos prope uiginti, Cic. Phil.
2, 119; a. annos XIV, Cic. Verr. 2, I, 34; comitiis iam
abhinc diebus triginta factis, Cic. Verr. 2, 2, 130; quo
tempore? abhinc annis XV, Cic. Bosc. com. 37 ; a. amplius
annis XV, Cic. Att. 12, 17; a. annos prope CCC, Cic. div.
2, 118; Carthago diruta est...a. annos CLXXIII, Veil, i,
12, 5 ; but in Plin. 14, 43 read septeni his annis ; 3. of
future time, from this time forward, henceforward (dehinc
preferred by best writers) , seque ad ludos iam inde abhinc
exerceant, Pac. 21 B; septimo anno omues denies eius (sc.
equi) explentur. Latent abhinc aetatis notae, Pall. 4, 13,
9 ; add Symmach. ep. 4, 59.
ab-horrco, ere, vb. draw back with a shudder from, be
utterly averse to. 1. as to constr. in best writers with ab,
adulescentulo... abhorrent! ab re uxoria, Ter. Andr. 5, i, 10;
cum ipse nihil ab horum turpitudine audncia sordibus ab-
horreret, Cic. Sest. 112; ab ista suspicione, Cic. Gael. 10;
a scribendo, Cic. Att. 2, 6 ; uolgus abhorret ab hac (sc.
ratione) Lucr. I, 945 and 4, 20; Punicum abhorrens ab
Latinorum nominum pronuntiatione os, Casilinum pro
Casino dux ut acciperet fecit, Liv. 22, 13, 6; uirgo ab sus-
picioue parum abhorrens, 4, 44, n; spem ab effcctu haud
abhorrentem, 29, 6, 8 ; a uolgari genere dicendi, Quint. 8
pr. 25 ; a fide, 9, 2, 30; and c\vn in later writers, as : cultus
paulum a priuato abhorrens. Curt. 3, 6, 19; a qua (sc. fuga)
multum abhorret animus, 5, 8, 10 ; ab ornni caede Suet. Dom.
9 ; multa et immauia uerum non abhorreutia a sua natura
creditur destinasse, Suet. Ner. 43 ; 2. with abl. alone,
postquam factus es Maritus, hac (mss. hanc) domo abhorres,
tuam etiam uxorem uideo pauciens, Titiii. B 40 : ut alii
iracundi aut crudeles alii talibus (Lamb, a talibus) uitiis
abhorreant, Cic. fat. 8 ; animum tauto facinore procul abhor-
rentem Curt. 6, 7, 1 1 ; moribus nostris, 7, 8, 33 ; ad munia
haud multum seruilibus ministcriis abhorrentia, 8, 6, 2 ;
3. with dat., huic tarn pacatae profectioni regis abhorrens
mos mauet bona Porsinuae regis uendendi, Liv. 2, 14, I :
and with some difference of meaning (shocking or offensive
to), inconditum et abhorrens peregrinis auribus carmen,
Curt. 6, 2, 5; 4. with ace., like our abhor, pumilos atque
distortos ut ludibria naturae abhorrebat, Suet. Aug. 83 ; os-
tentum, Suet. Galb. 4; cadauerum tabciu, Suet.Vit. 10; and
in a manner by Cie. Clu. 41 : nemo ilium aditu diguum iudi-
cauit, oinni's aspcrnahantuf, omnes abhorrebant ; 5. as
to meaning, first, as said above, draw back with a shudder
from; Ter. Andr. 5, i, 10; Cic. Att. 2, 6; Curt. 6, 25, as
given above in i and 2; 6. met. be wholly incon-
sistent with, have a natural repugnance for, differ widely
from, Cic. Sest. 112: Cic. Gael. 10; Curt. 3, 16 f. and S:
21 ; cf. g i and 2; 7. See abhorresco.
abliorr-esco, 6re, -horrui, draw back with a shudder
from, as a transl. of fK<t>piTTov<rit', ap. Lact. ira 0.23; and
ABHORRIDE
ABLATUS
in pcrf., anirao illos abhorruissc semper ab optimo cuutatis
statu, Cic. Phil. 7, 4.
abhorride, adv. [implies an adj. abhorridus from ab-
horre-o] so as to shock a person, offensively, Charis. P.
40.
ab-Icio, (less corr. abiicio) cere, ieci, ieetus, vb. [ab down
- S. ava: iacioor icio] throw down, e muro se ill mare, Cic.
Tusc. i, 84; annulum in mari, Cio. fin. 5, 92; insigne
regium de suo capite, Cic. Sest. 58 ; ut se abiceret in herba,
Cic. or. i, 28 ; se ad generi pedes, Cic. Att. 4, 2, 4; me plu-
rimis supplicem, Cic. Mil. 100 ; cum ceteras animantes abiecis-
set ad pastiim, hominem erexit, Cic. leg. I, 26: beluam, Cic.
Tusc. 2, 22 : scutum, 2, 54; telis ex uallo abiectis, Caes. b. c.
3, 56 f. ; ut tragulam intra niunitiones abiciat, b. g. 5, 48, 5 ;
arma, 4, 15, I ; 4, 3yf.; iussus anna abicere, 5, 37, 1 ; luctator
ter abiectus perdidit palmam, Sen. ben. 5, 3, i; abiciunt se
humi, Pliu. 21, 75; in mare nemo Hunc ablcit, luv. 15, 17;
3. met. lower, throw away, throw aside, abandon, get rid of
at any price, discard or reject with more or less of contempt,
numquam...nie seio Vidisse umquam abiectas aedis nisi
modo hasce, PI. Most. 3, 3, 3; psaltria... Aliquo abiciunda
est, si non pretio, gratiis, Ter. Ad. 4, 7, 26 ; Nuptias abieci,
Turpil. ap. Non. 497, 15; abiecta gloria, Ace. ap. Cie. fam.
7, 33, i; abiciamus ista, Cic. Att. 13, 31, 3; uitam, 3, 19,
i ; curam rei publicae, Cic. fam. 9, 24, 4 ; qui suas omnes
eogitationes abiecerunt in rem tarn contemptam, Cic. am.
32; senatus auctoritatem Cic. Att. i, 18, 3; Agros abiciet
moecha ut ornatum paret, Phaedr. 4, 5, 42; abiciunt se,
become down-cast, Cic. Tusc. 2, 54; sic te abicies (lower
. yourself) nt nihil inter te atque inter quadrupedem ali-
quain putes interesse, Cic. parad. 14; 3. of voice or
tyle, huuc uersum abicit (so mss. ) prorsus ut in proximos
1Sup?scat, Cic. or. 3, 102; neque abiectam orationem uec
nimis altam, Cic. or. 192; add 184; 4. abiectus part, and
adj. down-cast, disheartened, abiectior animus, Cic. fam.
1,9, 16 ; am. 59 ; 5. also low, mean, degraded, familiam
abiectam et obscuram, Cic. Dei. 30 ; parua ilia quae abiec-
tis.simus quisque animus utilia credit, Quint, n, I, 13;
6. for a long ab, add Abicito potius..., Hor. ep. I, 13, 7;
7. for a short ab, add Hpargit humi atque abicit, Verg.
inor. 96.
abiecte. See abiectus.
abicctio, onis, f. [abic-io] casting down hence met. a.
iinimi, the being down-cast, in low spirits, Cic. Pis. 88
the quotations from Corn, i, 10; Quint. 9, 3, 18 are
errors.
abiectns, part, of abicio. 2. as adj. down-cast, low-
spirited, despairing, abiectiore animo me futurum, Cic. fam.
1,9, 16; add Cic. am. 59; 3. low, humble, mean, de-
graded, worthless, nihil abiecturn, nihil humile cogitant,
Cic. fin. 5, 57; uestram familiam abiectam et obscuram e
tenebris in lucem euocauit, Cic. Dei. 30; parua ilia quae
abiectissimus quisque animus utilia credit, Quint, n, I, 13;
4. abiecte adv. in a despairing spirit, Cic. Tusc. 2,
55; abiectius Amrn. 15, 2; 6. in a low or mean con-
dition, sordidius et abiectius uati, Tac. dial. 8.
abiegncus (or -ins or abiegiueus) adj. ( = abiegnus) of
white fir, trabiculas abiegineas, GIL 577, I, 19; antepag-
menta abiegnea, ib. 2, 4; assibus abiegnieis, ib. 2, I.
abieg-nus, adj. (abiet- or rather a lost abiec-) of white
fir or fir, Sed manedum : num ista aut populna sors aut
abiegna(al. abienna) est tua, Plaut. Gas. 2, 6, 32; utinam ne
...Caesa aecedisset abicgna (pron. abyegna) ad terrain trabes,
Enn. tr. 281 V; telurn hastili abiegno, Liv. 21, 8, 10 ; nam
(jiiis equo pulsas abiegno nosceret arces, Prop. 4 (3), I, 25;
abirgnae bovis, 4,18 (3, 19) 12.
abies, 6tis, f. (abiet- from a lost abi-ec-, s. abiegnus) the
white fir, pinus picea Linn. eXarj;, of great height, abies
constemitur alba, Enn. an. 195 V; abiete crispa, Enn. tr.
117; Ego me extollo in abietem alte (altam liothe cj.) ex tuto
prospeetum auciipo, Ace. 407 K; Materia cuiusque generis
t'st praeter fagum atque abietem, Caes. b. g. 5, 12, 5; abies
in montibus altis, Verg. B. 7, 66; Enodisque abirs, Ov. M.
10, 94; hae (sc. larix et abies) omnium arboruni altisMmar
acrectissimao, 1'lin. 16, 195; abietis quae pars a terra fnit
enodis est, 196; abies femina prolixior, 16, 48; 3. in
poetry of things made of fir, as a ship, cassus abies nisura
mariuos, 'Verg. G. 2, 68 ; Labitur uncta uadis abies, 8, 91 ;
3. of a spear, transuerberat abiete pectus, Verg. 1 1, 667;
add Sil-4, 256; 4. tablets for writing, Atfgohancad Lem-
uiselenen tuam eram obsignatam abietem, Plaut. Fen. 2,
2, 66 ; prosa ut mucronem pro gladio rccipict, ita non
iihirU'm pro tabellis, Quint. 8, 6, 20; 6. a sea shrub,
Plin. 13, 137; 6. SbiStis, &c. pron. as abyetis Ac., Abie-
tibus iuueues patriis et montibus aequos, Verg. 9, 674; odd
8, 599 and see 4.
abig-a, ac, f. [abigo] ground-pine [xo/u-jr<Ti>s], so-called
propter abortus, Plin. 24, 29.
abigeator, oris, m. =abigeus, Paul. sent. 5, 18.
abigeatus, us, in. [implies a vb. abigeo from abigeus]
cattle-stealing, Macer. dig. 47, 14, 2 and 3; Arr. ib. 49, 16,
5.2.
abig-eus, m. [abigo] cattle-stealer, de abigeis, title of
dig. 47, 14; add Ulp. 47, 14, i; and 3, 3; Claud. 48, 19,
1 6, 7; ab. = tHreXarijs, Gloss.
ab-igo, ere, egi, actus, vb. [ago] drive away ; Item ut de
frumento anseres clamore absterret abigit, PI. True. 2, I.
40; add Capt. 4, 2, 35, etc.; abigam hunc rus, Ter. Ad. 3,
3, 47; puer abige muscas, Cic. or. 2, 247; 3. esp. cattle,
often as robbers (see abigeus, etc.), pecus abegerunt, Cic.
Pis. 84; greges ouium abiguntur in Samnium, Varr. 2, I,
16 ; porcos abactos, Cal. dig. 47, 14, 3; pecns, ib.; 3. of
abortion, partum, Cic. Clu. 32; foetum, Colum. 6, 27, u;
conceptum, Suet. Dom. 22; 4. met. lassitudinem abs te,
PI. Merc, i, 2, 3; pestem a me, Enn. ap. Cic. ac. pr. 89;
curas, Hor. ep. i, 15, 19.
abitio, onis, f. [abeo] going away, PI. End. 2, 6, 19 ;
Ter. Haul, i, 2, 16.
a-blto, ere, vb. [baeto] go away, adserua ipsum ne quo
abitat, PI. Eud. 3, 4, 72.
abitus, us, in. [abeo] going away, Ter. Haul. 3, 1,5; 4,
4, 24; aduentu...abi tuque, Lucr. i, 457; add 677; Cic. Verr.
2, 3, 125; Sil. 7, 136; 3. way of exit, outlet, Verg. A. 9,
380; Tac. an. 14, 37.
ab-iudlco, are, vb. take away by ji; :
declare not to belong to, Abiudicata a me modost Palaestra :
perditus sum, PI. Eud. 5, I, 3; add 4, 3, too; AV xandriam
a populo Eomano abiudicabit, Cic. agr. 2. 43; 3. met.
Equidcm me iam quantum potis a uita alii
living world has no title to me, PI. As. 3, 3, i
fidei ab hoc ordine, Cic. Verr. 2, I, 4; 8.
absol. (?) renounce, ipse sibi libertatem, Cic. Caec. 93 ; add
prob. or. 2, 102.
ab-iugo, are, vb. unyoke, set (an animal) lo">e, quae
res te ab stabulis abiugat? Pac. ap. Non. 73, 21.
ab-iungo, vb. unyoke, Maerentem abiungens fratema
morte iuuencum, Verg. G. 3, 518; but in Prop. 2, 18, 10
read w. mss. adiunctos; 3. met. separate, quod se ab
hoc dicendi geuere abiunxerat, Cic. Att. 2, I, 3; abiuncto
Labieno timebat, Caes. b. g. 7, 56, 2; add Stat. Th.
ab-iurgo, are, =abiudico, Aiax postulauit ut arma sibi
Achillis darent, quae abiurgata sunt ab.... llyg. fal>. 107.
ab-iuro, (iouro) are, vb. swear off, abjure, swear to non-
existence of, quei bouam copiam ab iourauerit (so apart i.
GIL 206, 113; Qui abiurant siquid creditumst, PI. ('
2, 10; abiurassit, Pers. 4, 3, 9; pecuniam, PI. Kud. pr. 14:
mi abiurare certius est quani dependere, Cic. Att. I. S f. :
abiuratac-que rapinae, Verg. 8, 263.
ab-lacto, fire, vb. [lac] wean, Hier. epist. 27; VuK
21, 8.
ablaqueatio, onis, f. digging away the earth r<
tree, Colum. 4, 4, 2; 4, 9, i; 4, 14, 2; Plin. 12, 66; a.
the hole so made, Col. 5, 10, 17.
ab-laquco, fire, vb. dig away the earth round a n
circum oleas, Cato r. 5, 8; add 29; uitern, Colum. 4. S. i
4, 29, 10.
ablatio, Ouis, f. [aufero] carryim.' away. Tertul. li
ablatiuus, a, uin, adj. ^, 5 ; captit R Quint.
I, 4, 36, etc.; Charis. is. div. 2, 37; si urgi'imis h6^ _
ablator, uiis, in. imam..., Liv. 5, 4. 10; quonam
rcsur. 5, 344; bonrBsisset, cura angebat, 27, 47, 5; 3.
ablatus, par*
8
ABLEGATIO
ablcgatio, ouis, f. sending away, iuucntutis ad bellnm,
Liv. 6, 39, 7 ; 2. as punishment, banishment, Agrippae,
Plin. 7, 149.
ableg-mina, n. pi. partes extorum (leavings?), Paul, ex
F. 21 M.; Glos. Isid.
ab-lego, Are, vb. send away, hunc foras, PI. Mil. 3, 2,
55 ; adulescentem peregre, PI. Cas. pr. 62 ; bine, Ter. Hec.
3> 3t 54; pecus a prato, Varr. r. i, 47; bnec (legatio) a
fratris aduentu me ablegat, Cic. Att. 2, 18, 3; pueros
ueuatuin, Liv. i, 35, 2; ab urbe, 5, 2, 4, (w. some idea of
banishment; add 4, 58, 12; 7, 13, 8).
ab-Iigurrio, (-ligurio), Ire, vb. consume by licking, bona,
Kim. ap. Don. Phorm. 2, 2, 25 ; patria bona, Ter. Eun. 2,
4, 4, i.e. by guzzling; add in another sense, Suet. Gram.
23 f.; but in Cic. Cat. 2, 10 read w. Halm and mss obliga-
uerunt.
abllguxrltlo, ouis, f. gormandizing, Capitol. Macr.
15, 2.
ab-ligurrltor, Oris, m. a gormandizer, Ambr. ep. 42.
ab-ldco, ure, vb. let off (a house), Suet. Vit. 7.
ab-ludo, ere, vb. lit. differ in play, hence (like curjtSu be
out of tune see L. and Sc.) differ, Hor. s. 2, 3, 320.
ab-luo, ere, ui, utus [lauo, 6re] vb. wash away, remove by
washing, Cedo tamen pedem (mi) lymphis llauis flauom ut
puluereru Mauibus...abluam, Pac. tr. 245 E; puluiuos
(elevated garden-beds) irrigationes abluunt, Varr. r. 1,35, I ;
perfricant (oua)...muria tres horas, eaque abluta (i.e. abl.;
if ace., refer to 4) condunt in furfures, 3, 9, 12; abluta
caede, Verg. A. 9 818 ; maculas e ueste eas urina ablui, Pliu.
28, 84; cunetanti squalor ablutus est, Curt. 4, I, 23; abluit
(torrens) uillas et intermixtos dominos greges deuehit, Sen.
N. Q. 3, 27, 7 ; abluendo cruori, Tac. h. 3, 32 ; sudorem,
Val. M. i, 8, i ; and met. Sic...anhela sitis de corpore iiostro
Abluitur, Lucr. 4, 876; 2. by a stronger met., perturbatio
animi placationc abluatur, Cic. Tusc. 4, 60 ; nigrasque sibi
abluit umbras, Lucr. 4, 378 ; 3. esp. of moral or religious
pollution, maculam ueteris industriae laudabili otio abluerat,
Plin. ep. 3,7, 3; Ablue praeteriti periuria temporia,...per-
fida uerba, Ov. F. 5, 681; 4. w. ace. of what is made
clean, wasA clear (of dirt), clean or purify by washing,
Vlixi pedes abluens, Cic. Tusc. 5, 46; ita (parricidae) iac-
tantur fluctibus ut numquam abluantur (al. alluantur), Cic.
5. Rose. 72; Me...attrectare nefas, donee me flumine uiuo
Abluero, Verg. 2, 720; qua fluitantibus undis Solis anlie-
lantes abluit amnis equos, Tib. 2, 5, 60; et ipsis Vorticibus
timidurn caput abluet, luv. 6, 524.
ablutio, ouis, f. a thorough washing, corporis, Macr. s.
3, i, 0; but in Plin. 13, 74 read w. R and edd. adulatione.
ablutor, Oris, m. a purifier, Tert. Marc. 3, 7, 3.
abluu-ium, ii, n. [ablu-o] deluge, Laber. ap. Cell. 16,
7,2.
ab-matertera, f. sister of an abauia or of a great-great-
granduiother, also called matertera maxima, Paul. dig. 38,
10, 10, 17; Gai. 38, 10, 3.
ab-nato, are, vb. swim away, Stat. Ach. j, 383.
abnegatio, mi is, f. denial, Arnob. p. 1 8.
abncgatmus, a, um, adj. negative, Prise. 2, 84, 23 K.
abncgator, Oris, m. one who denies, Tert. fuga in pers.
12.
ab-nego, (amnegoi) are, vb. refuse, deny, rex tibi coniu-
gium, Verg. 7, 424; luppiter imbrern, Colum. 10, 51 ; te
comitem, Hor. od. r, 35, 22; comiteru (se), Ov. a. a. i, 127;
depositum, Plin. ep. 10, 97 (96), 7; me parentem sibi amne-
gaueritt, inscr. Or. 1175; 2. w.inrin., uitam producere,
Verg. 2, 637 ; medicas adhibere manus, Verg. G. 3, 456.
ab-nepos, Otis, m. son of a pronepos or proneptis, i.e. of
a greut-grand-child, Gai. dig. 38, 10, 3; Paul. 38, 10, 10,
1 7 ; Suet. Tib. 3 and Cl. 24.
ab-neptia, is, f. daughter of same, Gai. and Paul, ib.;
Suet. Ner. 35.
ab-nocto, ure, vb. [nox] pass the night away (from
home), Sen. Ml. U",1niif, /v,.(jell. 13, 12 f.; Marc. dig. I,
18, 15- ."iictibus et urbes et insi,.
t. Div. inst. 7, 3; yet firstay? si non abnodatus
"'8 to 6- outant et abnodant,
ABOLEO
ab-normls? adj. [norma] out of rule, Rusticus abnor-
mis sapiens, Hor. s. 2, 2, 3; but best mss. abnormi, perh.
f or ab normi from a lost noun normis = norma.
abnuent-ia, f. shaking the head, denial, crirninis, Aur.
Aug. p. 144, Halm 2 ed.
ab-nueo, ere, [second vb. fm. ab-nno] refuse by shake of
head, Certare abnueo metui legionibus labem, Enn. ap.
Diom. 382, II K; ex eo futurum abnutbant, Enn. ib.
abnuitio, ouis, f. refusal, in non semper abuuitionem
signiricat, Paul, ex F. 108.
ab-numero, are, =totum numero, Nigid. ap. Gell. 15,
3' 4-
ab-nuo, (am-nuo) f re, nui, nuiturus, vb. shake the head,
implying no, ubi cenamus inquam ; atque (atqui?) illi
abnuont, PI. Capt. 3, i, 21; add True. pr. 6; Merc. pr.
50; add Cic. Mil. 100; 2. as trans, vb. shake the
head at, deny, refuse, quid abnuat, Cic. fin. 2, 3; Quae
(domus) tibi sine seruiat...Vsque dum tremulum mouens
Cana tempus anilitas Omnia omnibus amnuit (so the best
ms., not annuit), Cat. 61, 163; cf. amnego; nihil abnuitu-
ros, Sal. ap. Arus.; omnia, Sal. lug. 68; alia, 83; im-
periuni auspiciumque, Liv. 28, 27, 4; linguam Romanam,
Tac. Agr. 21 ; 3. w. inf. or ace. and inf., bello Italian!
concurrere Teucris, Verg. 10, 8; melioribus parere, Liv. 22,
13 f.; 4. w. personif. nom., quod scinclitur...aeternam
sibi naturam abnuit esse, Lucr. 3, 641 ; spes, Tib. 4, I, 25 ;
locus, Tac. h. 5, 13; 6. pass, impers. Liv. 3, 72, 7.
abnutluus, a, um, adj. negative, Paul. dig. 45, I, 83.
abnuto, are, vb. freq. [abnuo] keep shaking the head,
refuse, deny, Quid mihi abuutas? Tibi ego abnuto, PI.
Capt. 3, 4, 79; 2. w. ace. and inf., quid te adiri ab-
nutas? Enn. ap. Cic. or. 3, 164.
ab-61eo, ere or abolesco, ere, ui (also eui Prise. 872 P, 492,
2 K), Hum (also etum Pr. ib.), vb. [oleo smear, obs. ; whence
alsode-leo; cf. ol-eum, ol-iva, o\-fi(/>w, eX-aiox; ad-eps for
al-eps; and decap. lino and \tir-a] blot out, and hence cancel,
expunge, annul, abolish (what has been written, as a
law, &c.), tentationem earn fore abolendi sibi magistra-
tus, Liv. 3, 38, 7; ad abolendam societatem Romanam,
S, 27, 5; abolebantur Roman! ritus, 25, I, 7; testamen-
tum Caesaris, Veil. 2, 58, 2 ; aceusatio non accusantis
uoluntate aboleri debet, Marc. dig. 48, 16, i, 10; cri-
mina abolita sunt, Mod. ib. 16, 17; causas abolitae ac-
cusatiouis exponit, Plin. ep. 7, 6, 6; reliqua uetera HS
nouies mill, abolita, on a coin of Hadr. Eckh. 6, 478,
bonds due to his' 'fiscus' cancelled by him; cf. Inscr. Or.
805; reorum nornina aboleuit, Suet. Aug. 32; and ellipt.,
de abolendis reis (i.e. uomiuibus reorum), Paul. 48, 16,
16; decretum abolitum est, Suet. Cl. 6; uetus lex ser-
mouis abolebitur, Quint. I, 5, 29; 2. cause to be for-
gotten, efface, wipe out (the memory of), make obsolete,
esp. by destruction of objects, abolish, flbolere nefandi
Cunota uiii rnonumenta iubet, Verg. 4, 497; imagines,
Tac. an. 4, 35 ; abolete memoriam foedissimae iioctis,
Tac. h, i, 84 m. ; Titus praua certamiua comrnuni utilitate
aboleuerat, 2, 5 f. ; labem prioris ignominiae, 3, 24; con-
uicia ac probra, I, 47; illo igne uocem populi Romani et
libertatem senatus et conscientiam generis human! aboleri,
Tac. Agr. 2; merita patris, Eutr. 7, 23 (15) ; 3. gen.
get rid of (in any way), annihilate, destroy so as to leave no
trace, nee uiscera quisquam (so numerous were the dead
bodies) Aut undis abolere potest aut uincere flamma, Verg.
G. 3, 560; corpus igni abolitum, Tac. an. 16, 6; deum
aedes uetustate aut igui abolitas, an. 2, 49; scabiem
asinipae niedullae aboleut, Plin. 28, 244 ; uires, Tac. h. 4,
39; add an. n, 35; abolitis radicibus prioris uineae, Pall.
2, 13, 2; 4. w. pass, meaning, be blotted out, pass
wholly out of memory, be utterly forgotten, cum re nomen
quoque aboleuerat, Liv. i, 23, 3; cuius re! prope iam
memoria aboleuerat, 3, 55, 6; add 8, n, i ; 9, 36,
I ; II 6. abolesco occurs only with pass, or intr.
meaning, be blotted out, be utterly forgotten, pass wholly
out of memory, and so aboleui in Livy (s. 4) ; nee uestra
feretur Fama leuis tantjue abolescet gratia facti, Verg.
7, 232; 6. disappear altogether, die out, nee siccita-
tibus aboleseit (uinea), Colum, 3, z, 4; cf, all of 3.
ABOLESCO
ABS-CEDO
9
abolesco, grc, s. uboleo.
abdlitio, dnis f. [abol-eo], blotting out, abolition, repeal,
quadrageusimae, Tac. an. 13, 51; legis, Suet. Aug. 34;
2. absol. a blotting out of the past, amnesty (a.- nirvana.),
tyrannum qui sub pacto abolitionis domination?!!! depos-
uerat, Quint. 9, 2, 97 ; faoti, Suet. Tib. 4 ; add Flor. 4, 7, 3 ;
AureL V. 35; Auson. perioch. 19; Ulp. 48, 16, 7 (bis); also
12 etc.
abblltor, oris m. one who blots out, Somnus a. omnium,
Auson. grat. 4; rnors, Tert. hab. 3.
abolla, ae f. [?j a cloak, purpurea, Suet. Gai. 35 ; 2.
esp. a military cloak of double cloth, toga tracta est et
abolla data est...munera belli ut praestarem, Varr. ap. Non.
538, 16; called duplex amictus in Verg. 5, 421, wh. Serv.
duplex sicut chlaruys; 3. as worn by Cynics, Mart. 4,
53, 5 ; 4. or a fop, 8, 48, i ; 6. a phrase ill ex-
plained, facinus maioris abollae, luv. 3, 115.
aboloes, pro all illis, Fest.
abominab-ilis, e adj. accursed, Ps. -Quint, decl. 4; Hier.
ler. 22, 30.
abommamcntum, i n. an accursed thing, Tert. adv.
lud. 13.
abominatio, finis f. warding off, as accursed, Tert. ib.
5; Lact. i, 17.
ab-ominor, ari vb. ward off from one as of evil omen,
call on heaven to avert, an exiturn Cassii expectem? Bene
facitis quod abominamini, Liv. 6, 78, 9; add 30, 25, 12;
30, 30, 9; Ov. Pont. 3, i, 105; M. 9, 677; Suet. Claud.
f. ; si (quod a.) prius morietur, Scaev. dig. 28, 5, 86;
2. as a pass., regard as accursed, saeuitia eorum abomina-
retur ab omnibus, Verr. ap. Prise. I, 380, 10 K; Parentibus-
que abomiuatus, Hor. epod. 16, 8; but PI. Tr. 3, 2, 82 corrupt.
abomm-osus ' adj. of evil omen, uox, Diom. 476, 9 K;
but in Sol. i, 40 ominosus.
ab-dtior, Iri ortus or orsus, vb. refl. (opp. to orior) lit.
set as the sun or a star hence met., die, ut fetus...
aboriantur, Gell. 12, I, 8; 2. suffer miscarriage, mis-
carry, uiuum, ibi natum, si praegnans biberit fieri ut
aboriatur, Varr. ap. Non. 71, 20; add Plin. 8, 205; Arn. 3,
10; 3. of the voice, die away, Lucr. 3, 155 ; but Varr.
5, 10 corrupt; aborsus as part., Paul. sent. 4, 9, 6.
ab-6riscor, i, vb. refl., die, Lucr. 5, 733.
abortio, Gms f. abortion, miscarriage, PI. True. I, 2,
99; Cic. Clu. 34; abortionis poculum, Paul. dig. 48, 19,
38,5-
abortio, ire, vb. [abortus sb.], miscarry, Vulg. lob 21,
Id; but not Plin. 8, 205.
abortium, ii, n. miscarriage, Hier. ep. 66.
abortiuus, a um, adj. of the class aborti, still-born,
ouum, addled, Mart. 7, 93, 5; and hence 2. met. as a sb.
one all but still-born, an abortion as it were, a. Sisyphus,
Hor. s. i, 3, 46; 3. causing abortion, Plin. 7, 42 f. ;
20, 226; 24, 18; 4. abortiuum, i as sb. n. a drug etc., so
acting, luv. 2, 32; 6, 368; Plin. 18, 150; 28, 81; in Sol.
37, 15 reading dub.
aborto, are, vb. miscarry, Varr. r. 2, 4, 14 ; Firm. Math.
3, 7, 6.
abortum, i, part, as sb. n. miscarriage, mox abortum
factum est, Ulp. 29, 2, 30, 4; 2. of the fetus, Paul, ex
F. 29 M; ab. e/cr/iw/ia, Gloss.
abortus, us m. [aborior], setting of a star, Manil. I,
140 ; 2. miscarriage, Dicam abortum esse, Ter. Hec. 3,
3, 38; Tertullae nollem abortum, Cic. Alt. 14, 20, 2; add
Plin. 7, 40 and 43 etc. ; Plin. ep. 8, to, I ; 3. of trees,
arborum etiam abortus inuenimus (of dwarf trees), Plin.
12, 13.
ab-patruus, i, m. brother of a gt. gt. grandfather, also
patruus maxurnus, Paul. dig. 38, 10, 10, 17 ; Gai. 38, 10, 3.
ab-rado, ere si sus, vb. scrape away, Nee mauibus
quicquam teneris abradere membrU, Lucr. 4, 1103;
2. shave away, supercilia, Cic. Hose. com. 20; arida dolabra,
Colum. arb. 10, 2; in Hor. ep. I, 7, 50 adrasum; in Varr.
1. 5, 31, p. 138 Sp. conradit; 3. met. get any thing ever
so little out of (a person), Aliis aliunde est periclum, unde
illiquid abradi potest, Ter. Ph. 2, 2, 19; nihil a Caecina,
Cic. Caec. 19; abradi aliquid bouis, Pliu. pan. 37, 2.
E. D.
ab-ril3go, are, vb. Bend away into exile, lul. Val. r.
Alex. 2, 17.
abrclictus, part, left behind, Tert. lud. I.
ab-rdnuntlo, ;u-e, vh. renounce, diabolo, Salvi
p. 208 Kitt.
abreptus, part, of
ab-ripio, ere. ui repttts, vb. [rapio] seize and carry of!
quickly, snatch away, abripite hune intro actiitiini 'int.-r
manus, PI. Most. 2, I, 38 ; earn, Cas. 4, 2, 5 ; ill ilia
uniuorsum abripiet, Ter. Ph. I, i, n; Cercrem, Cic. Verr.
2, 4, in; ad quaestionem abreptus est, Cic. Clu. 89 ;
ui flumiuis abrepti, Caes. b. c. I, 64; 2. w. refl. proa.
se etc., tear oneself away, PI. Cure. 5, i, 8; Mil. 2, 2,
21 ; 3. met. tempestate abreptus est unus, Cic. Lig.
34 ; te quasi aestus a terra abripuit, Cic. or. 3, 145 ; ab-
reptus caedum amore, Sil. 5, 229.
ab-rSdo, ere si sus, vb. gnaw away, consume by gnaw-
ing, (canes) uincula, Varr. r. 2, 9, 13; niigiiein, Pers. 5,
162; os, Pliu. 10,169; abrosa parte corporis...redimere se,
37- 82.
abrdgatlo, Ouis f. repeal (of a law), Cic. Att. 2, 23, 2.
ab-rdgo, are, vb. repeal (a law), legcm, Cic. r. p. 2,
63; Att. 2, 23, 2; Liv. 34, 6, I; plebeiscitum, 22, 30,
4 ; 2. annul, cancel, abrogate an oflice or power, magin-
tratum, Cic. Verr. 2, 2, 140; imperium, Cic. off. 3, 40;
Liv. i, 59, u; 22, 25, 10 etc.; 3. met. \v. "(idem,
destroy credit, illis quoque abrogant etiam fidem, PI. Tr.
4, 3, 42; fidem iurisiurandi, Cic. Kosc. com. 44; fidem
orationi, Corn, i, 17; add Liv. 6, 41, u.
abrotonitea etc., s. habr.
ab-rumpo, Sre riipi ruptus, vb. send rushing awav,
throw off with violence, equus uincla, Enn. ap. Macr. 6, 3,
8 (5(tr/j.ov <nroppr)as, II. f 506), uincula, Verg. 9, 118; u,
492; Hor. od. 4, 7, 27; Tac. an. I, 66; lora, Ov. M. 2.
315 ; abrupto sidere nimbus, Verg. 12, 451, throwing off the
star to which it was attached, tearing itself from it ;
2. met. uitam, 8, 579; 9, 497; medics herbis abrumpi-
mus annos, Luc. 6, 610; 3. esp. break off, interrupt,
sermonem, Verg. 4, 388 ; Suet. Tib. 21 ; uocem, Sil. 2,
329; somnos, 15, 48; incohatum aliquid, Plin. pp. 5, 5,4;
otium, 7, 3, 4; 4. send flying apart from each other,
burst through, force a passage through, tear open, in-
geminant abruptis nubibus ignes, Verg. 3, 199; ordines,
Tac. h. 3, 25; uenas, Tac. an. 15, 59 and 63; 16, 9;
6. met. fas, Verg. 3, 55; fata, Sen. Here. Oct. 899;
6. break (ground) away, so as to leave a precipice or abyss,
locus iam ante praeceps, recenti lapsu terrae, in pedum
mille altitudinem abruptus erat, Liv. 21, 36, 2; and met.
omnibus inter uictoriam mortemue certa desperatione
abruptis, 21, 44, 8; 7. as a refl. tear oneself away, rush
from, latrocinio Antonii, Cic. Phil. 14, 31 ; abrupti (abruptis.
Macr. 6, I, 27, perh. rightly) nubibus ignis, Lucr. 2,
214; II 8. abruptus part, as adj., precipitous, steep,
montes, Plin. 3, 67; saxa, Tac. an. 2, 23 ; petra, Curt. 7.
II, 2; 9. met. sermo, Quint. 4, 3, 13, abrupt; add
4, 2, 45; contumacia, Tac. an. 4, 20; 1O. as sb. n.
sorbet in abruptum fluctus an abyss Verg. 3, 422 ; per
abrupta, over precipitous ground, Tac. Agr. 42 f.; 11.
cornp. Plin. n, 138; superl. Plin. ep. 9, 39, 5; III ia.
abrupte adv. abruptly, hastily, Quint. 3, 8, 6; 4, i, 79;
inst. 2, 15, 4.
abruptio, Onis f. sending off rushing, tearing off, corri-
giae, Cic. div. 2, 84; add Att. n, 3, i.
abs, prep, [fm a lost ab-is comp. of ab ; cf. ex, obs, sitlis.
fs as seen in iirur-<rctw aft. en ; fvs prob. for tv-ts, aft.
cis (fv s) and ew ; ire/jts (in 7T/<r<moiTo), aft. Tfpt. Thus
abs etc. correspond in suffix to sup-er, supt-er, int-er, and
E. ov-er etc.]. See ab.
abs-cedo (aps.), ere cessi cessum, vb. go (quietly) away,
withdraw, retire, slip away, get off, Kt hens iube illo>
illim (so Bothe, MSS illinc) amabo absccdere. .\:
PI. Most. 2, 2, 36; triumpho, si licet me Intel e tn'tn
abscedere, Ter. Haut. 4, 2, 5 ; capnt est in iecore: iam
abscedet, simul ac..., Cic. div. 2, 37; si urgemus hostes, si
non ante abscedimus quam..., Liv. 5, 4, 10; quonam modo
ab Hannibale abscessisset, cura angebat, 27, 47, 5; 2.
10
ABSCESSIO
AB-SITUS
mot. retire from, desist, ciuilibns muneribu?, Liv. 9, 3, 5 ;
ineepto, 26, 7, 2; 3. \v. abstract noin., a te suspicio,
I'l. Ep. 2, 2, 100; labor ille a uobis cito recedet, bene
factum...non abscedet, Cato ap. Gell. 16, 1,4; ab eo baeo
irn, Ter. Haul. 5, 2, 15; 4. in mcd. 1., pass away from
life, slough, form an abscess, sub lingua iiiterdum aliquid
aliM'edit, (.'els. 7, 12, 5; add 5, 18,21; omnia abscedentia
(abscesses) digerit..., 5, 18, 21 ; 6. recede (from view)
alia aliseedentia, alia prominentia, Vitr. 7 pr. II f. ; la-
terum abscedeutium adurnbratio, I, 2, 2; 6. depart this
life, die, abscessit Selinuute pri. idus Angus., iuscr. Or.
794 ; 7. as vb. impers., negautis e re publica ease ues-
ugiuiB abscedi ab Hanuibale, Liv. 27, 4, I ; add 22, 33, ip;
26, 3, 12; 29, 2, 16; 8. abscessem = abscessissem, Sil.
5, 109.
abscessio, onis f. going away, departure, Dictys I,
5 ; 3. met. Cie. Tim. 12.
abscessus, us m. departure, withdrawal, solis, Cic.
N. D. i, 24; liutulum, Verg. 10, 445; add Tae. an. 4, 57;
6, 44 (38); 2. sloughing, abscess, Cels. 5, 18, 2 and 7 ;
3. a retired spot, cod. Th. 7, 16, 2..
abs-cido (iips.), ere cidi clsus, vb. [caedo] cut off or
away, Scelestam, scelus linguam apscidam, PL Amph. 2, I,
7; ceruicibus fractis caput abscidit, Cic. Phil, n, 5; ramis
abscisis, Caes. b. g. 7, 73, 2 ; abscisum in duas partes
exercituin, Caes. b. c. 3, 72, 2 ; Abseldit iugulo pectus, Ov.
M. 12, 362; caput abscisum (so best MSS, Or. abscissum),
Hor. B. 2, 3, 303; rupes, Liv. 32, 5, 12; saxum, 32, 4, 5 ;
add 25, 36, 6; 2. met., alia (spe) abscisa, Liv. 4, 10, 4;
55, 45, 6; res, 35, 32, 6; omnium rerum respectum praeter-
quum uictoria nobis abscidamus, 9, 23, 12; II 3. abscisus
part, as adj. short, decisive, summary, castigationis genus,
Val. M. 2, 7, 13; seritentia, 6, 3, 10; abscisior iustitia,
6,56x1.4; 4. abscise adv., summarily, 3, 7 ext. 6;
Call. dig. 50, 6, 6 (5), 2.
ab-scindo, ere scidi scissus, vb. tear away, tnnicam
>'ius a pectore abscidit, ut cicatrices populus lloinanus iu-
dicesque adspicereut, Cic. Verr. 2, 5, 3; Hicplantas tenero
nl)scindens de corpore matrum, Verg. G. 2, 23; Flauentis
abscissa comas having torn away, Verg. 4, 590; add
_;. 418; Nequiquaui deus abscidit. ..Oceano... terras, Hor.
od. I, 3, 21 ; et terras abscidit undas, Ov. M. i, 22; se
abscissurum tot miseriaruin causam (sc. uiriliasua),Petrou.
108 ; cf. Aug. C. D. 7 f. ; 2. met. Haec et quae poterunt
icditus abscindere dulces...execrata, Hor. epod. 16, 35; et
inane abscindere soldo, Hor. s. i, 2, 113; Abscindit nos-
trae multum sors inuida laudi, Luc. 4, 503.
abscise, see abscido.
abscisio, finis f. cutting off, as in fix. aposiopesis, Corn.
4, 53 and 54; 2. uocis, loss of voice, Serib. conip. too;
3. = aphaeresis. Prise. I, 302, 17 K..
absconditc, see abscdudo.
abscondltor, oris m. hider, concealer, Firm. math. 5,
15; Tert. Mure. 4, 25.
abs-condo, Sre didi or di ditus, vb. stow away, hiile,
Quid faciam? In latebras abseondas...tuam stultitiam, PI.
Cist. I, I, 65; abscondidi, Merc. 2, 3, 26; add Aul. I, I,
24; quo studiosius absconditur, eo magis eminet, Cic.
Kosc. Am. 121 ; gladii absconditi, Cic. Phil. 2, 108; fugam,
Verg. 4, 337; cadauera humo, Verg. G. 3, 558; refu-
gium abscoudendi causa seruo praestare, Ulp. dig. n, 3,
1,2; 2. in sailing, lose sight of (by intervening laud
<tc;.), Phaeacum abscoudimus arces, Verg. 3, 291 ; Sicanimii
quaerit, cum uecdum absconderit Iden, Claud, rapt. Pr.
3, 140; and met. in rnari (ut ait Vergilius) terrae reoedunt,
sic in hoc cursu rapidissimi tempohs, primum pueiitiam
abscondiinus, deinde..., Sen. ep. 70, 2; 3. abscondi
as vb. refl. hide oneself, bury itself, get buried, reliquas
(gemmas) quae in terrain absconduntur, Colum. arb. 7,
4. of setting stars, Atlantidus absconduutur, Verg.
(i. i, 221; 6. abscond! us perf. for abscondidi, ll:r
in tenelnis. intus sese abscundit (so MSH, Quieh. cj.
nbscondidit, marking tenebrisl) Caecil. ap. Nou. 75, 21 ;
I'erii, nun purlin est. Numquid abscundisti inter nates,
I'.mip. ib. ; 6. part or adj. absconditns, hidden,
msidiae, Cic. Cat. 3, 3; gladii, Cic. Phil. 2, 108; llumuia,
Lncr. i, 904; 7. abscondite adv. Cic. fin. 3, 2; inv. 2,
69; 8. absconsus as part. Firm. Math. 3, 8 and
abseonse as adv. 2, 2; Hyg. 184. Compare
absconsor for abscouditor, id. 3, 8.
absec-tus, ]iart. of a lost vb. abscco, cut away, separate,
cod. lust. 5, 12, 34.
absog-men, iuis n. [s. above] a piece cut off, a cut,
carnis, ap. Fest. v. poenitam, 2426, 25 M.
absens (aps.), cut is part, as adj. [iibsnm], absent, Ne
male loquere apsenti (so MSS) amico, PI. Tr. 4, 2, 81 ; et
praesens tecum propediem, et dum aberis absens loquar,
Cic. off. 3 f. ; 2. absente abl. sing. w. pi. noun, Nescio
quid profecto absente nobis turbatumst domi, Ter. Eun.
4, 3, 7; adeste: si hac absente nobis uenirit (so H) puer,
Afran. ap. Non. 76, 18; s. praesens for like use.
absentia, ae, f . absence, Cic. Pis. 37 ; Ant. ap. Cic.
Att. 14, 13 A i ; Quint. 4, 2, 70; 5, 7, I ; Ulp. dig. 4, I, I.
absentluus, adj. absent, ne a. morae uobis essem, Petr.
absento, are, vb. [absens] cause to be absent, Theod.
cod. 12, I, 84; Claud, rapt. Pr. 3, 213; 2. be absent,
Sidon. 9, 13 f.
abslda? ae, f. =absis, Paulin. Nol. ep. 12, 17.
absldatus,? quasi-part. provided with a recess, por-
ticus, P. Viet. Eom. 4.
ab-silio (aps.), ire, vb. [salio] run or rush off from, Aut
procul apsiliebat ut acrem exeiret odorem, Lucr. 6, 1217;
nidos, Stat. Th. 6, 98.
ab-similis, e, adj. unlike, bitnmini, Colum. 6, 17, 2;
suillo (rostro), Plin. 8, 121; Tiberio, Suet. Oth. i; magis-
tro, Suet. Dom. 10.
absinthiatus (absentatum), quasi-part. flavoured with
wormwood, poculmn, Sen. suas. 6, 16, p. 33 B; 2. n.
aa sb. (absentatum) worm-wood wine, Pall. 3, 32; condito
piscinas temperauit absentato (so Salm. and Peter) Lampr.
Hel. 21, 6.
absinthites (aps.), ae, m. wormwood wine, Colum. 12,
35, i ; apsinthites, Plin. 14, 109.
absinthium (aps. a^ivBiov), better apsentium, ii, worm-
wood, Set ubi apsentium (so mss.) fit atque cunlla (in
spite of KoviXij) gallinacea, PI. Tr. 4, 2, 90 ; apsinthi Pontici,
Cato r. 159 (160); Sed ueluti pueris absinthia taetra me-
dentes Cum dare conantur, Lucr. I, 936; Plin. 27, 45
etc.; 2. a sea-plant, nascitur et in mari aps., quod
seriphum uocant, Plin. 32, 100; 3. wormwood-wine,
edict. Diocl. p. 18; 4. met. ueremur ne parum hie
liber rnellis, et absinthi multum habere uideatur, Quint.
3- '. 5-
absinthius, ii, m. the same, absinthium grauem, Varr.
ap. Non. 190, 28.
absis (aps. or haps. = u\f>i.s, Ion. d^is), Idis, f. lit. an
arch or curve cubiculum in hapsida curuatum, quod am-
bitum solis fenestris omnibus sequitur, Plin. ep. 2, 17,
8; 2. esp. the turning part or apse of a planet's couise.
Plin. 2, 63 and 64; 2, 72; 8. cornmissurae apsidum,
nodes of same, Plin. 2, 79; 4. an apse or curved re-
cess in a church, August, ep. 203; Paul. Nol. ep. 12;
B. a curved bowl, absidibus argcnteis, Ulp. dig. 34, 2,
19, 6 ; Paul. 34, 2, 32, r ; 6. but in PHn. 36, 77 read w.
MSS and cdd. aspidcm.
ab-sisto, ere, stitr-, vb. depart from, leave, ab signis
legiouibusque, Caes. b. g. 5, 17, 2; luco, Verg. 6, 250:
limine 7, 610; ab ore pcintillae, 12, 102; and nbsol. <i,
355; nestigiis hostium, Liv. 27, 42, 17; sidus Veneris a
sole mimquam absistens partibus XLVI longius, 1'lin. 2,
38; 2. desist, bello, Hor. s. I, 3, 104; obsidione, Liv.
9, 15, 3; ineepto, 25, 5, 6; 31, 26, 5; spe, 24, 20, 15
abandoning the hope; 3. w. abl. of gerund, precando,
Verg. 8, 403; sequeudo, Liv. 29, 33, 8; 4. \v. inf..
de>ist from, cease to..., imperarc, Liv. 7, 25, 5; petere, 32,
35, 7; bene facere, 36, 35, 4; moueri, Yerg. 6, 399; ii,
408; 6. absol., Verg. I, 196; Tac. an. 2, 31; .
pass, impels., Liv. 21, 6, 5 ; 7. abstitit in PI. True. 2,
6, 32 is but a cj. ; in Mil. 2. 2, 46 read astitit.
ab-Bitus, part, situated at a distance, Paul. Nol. nat.
Kill S. Fel.
AB-SOCER
ab-sdcir, rri, m. gt. grandfather of a wife or husband,
Capitol. Gord. 3.
ab-solesco, ere, vb. pass out of use, Tert. exhort,
cast. 6.
ab-soluo (ap-s), ere ui iitus, vb. set loose or free from,
let go off; phys., Spartanum canera retinere dispositus
ante tern pus absoluit, Ainni. 29, 3, 3; magister claustrum
reserat, unde absolutus stilus saxum contorquet, 23, 3, 6 ;
Corpora deripiat ualidoque absoluerit arcu, Lncil. Aetn.
347; absolutus uinculis, Prud. lioman. mo; ualuas stabuli
absolue, Apul. M. i, 15; 2. met. set free from, relieve
of, cura, Sal. h. or. Macri ; suspioione consulem, Liv. 2,
8, I ; 3. esp. in law, acquit, sei apsolucre uolent sine
eondemnare liceto, CIL 603, 15; hunc hominem Veneri
absoluit, sibi condemnat, Cic. Verr. 2, 2, 22; de prae-
uaricatioue, Cic. Q. Fr. 2, 16, 3; iniuriarum cum, Cornif. ad
Her. 2, 19 ; His (sc. lapillis) damnare reos, illis absoluere
culpae, Ov. M. 15, 42; rei facti egregie absoluuntur, Liv. 9,
26, 20; 4. hence A for absoluo in jury tablets, as on a
denarius CIL 477: Q. Cassius Vest. A. C. libert. ; 5.
but in CIL 198, 55 and 56, is ex hace lege...apsolutus erit,
shall be free from the action of this law, not bound by
it ; 6. set (a person) at liberty (for other matters by
some act or words), Omnino ut te absoluam, nullam pictam
conspicio hie nauem, PI. Most. 3, 2, 153; Qnaeso apsoluito
hinc me extemplo quando satis duluseris, Amph. 5, i,
45 ; Nusquam equidem quicquam deliqui : hoc primum
te absoluo pater, Men. 5, 2, 30; 7. esp. by payment
of a debt, te apsoluam, qua aduenisti gratia... Argentum
accipias, PI. Cure. 3, 84; te absoluam breui; argenti...,
Ep. 3. 4> 3; add 5- '> 2 5 eto - ! e S a( i forum ibo ut hunc
absoluam, Ter. Ad. 2, 4, 13; add 18; creditorem, Ulp. dig.
22, I, 37; O. w. abstr. aec., bring (a business) to an
end, get rid of (it), finish off, dispose of, Uno ut labore
apsoluat aerumnas dims, PI. Amph. i, 2, 26; ut nemo
pictor esset inuentus, qui...eam partem quam Apelles in-
cohatam reliquisset, absolueret, Cic. off. 3, 10; incohutum
absoluere ; and so on ; Quid est quod ab ea absolui et perfici
debeat, Cic. fin. 4, 34; 0. esp. of writing, neqne tarn
facile interrupta contexo, quam absoluo instituta, Cic. leg.
1,9; Paucis absoluit ne moraret diutius, Pacuv. ap. Diom.
400, 26 K ; de Catilinae coniuratione paucis absoluam, Sal.
Cat. 4, 3; add 38, 3; lug. 17, 7; 1O. lay down as a
fact, a Zanclensibus Metaurum locatum Boccbus absoluit,
Solin. 2, II ; II 11. absolutus, as adj. finished, perfect,
absolute, similitudo, absolutissima * et perfectissima argu-
mentatio, Cornif. ad Her. 2, 28; Plin. 9, 10; nigritia, 10,
56; heroa absolutissimi operis, 35, 74; librum omnibus
numeris absolutum, 1'lin. ep. 9, 38; actio absolutissima*,
i, 20, 10; meditationes non omnibus numeris absolutae,
Quint. 10, i, 70; but absolutius os, i, i, 37, more free
from impediment of speech; 12. complete in itself,
needing no adjunct, quasdam cum adiunctiono necessi-
tuilines, quasdam simplices et absolutas, Cic. inv. 2, 171;
opposed to assumptiuus, i, 15: add I, 17; part. 94; Prise.
62, 5 K ; 13. free from conditions, unconditional, abso-
lute, donatio, Paul. dig. 39, 6, 35, 2 ; 14. gen. free
from, loca...nebularum noetibus absoluta, Pall. I, 3, tem-
pestatibus, 4, 12,2; 15. in gram, without case, absolute,
verbum abs.: quid moror? Prise. I, 389, 18 K; hence of
intrans. vbs. as caleo, curro, Diom. 342, 32 K; 16. of
adj., positive, utimur comparatiuis pro ahsolutis, Quint. 9,
3, 19; add Prise. 2, 141, 14 K; 17. for comp. and sup.
see * above; 18. absolute, adv., absolutely, com-
pletely, perfectly, Cic. Tusc. 5, 53 etc.; Corn, i, 17; abso-
lutius, Macr. sonin. 2, 15, 16 ; 19. K. assoil.
absSlutio, unis, f. acquittal, uirginum, Cic. Cat. 3, 9 ;
add Clu. 74 ; maiestatis, under a charge of laesa maiestas,
Cic. fain. 3, n, i; 2. in pi., Suet. Vesp. 16; 3. in
li'gal 1. also a release, Paul. dig. 38, i, 37, 6; add Modest.
36, 4, i ; 4. perfection, conipleteuexs, rationis, Cic. fin.
5, 38; add or. i, 130; inv. I, 32; animi aut corporis,
2, 30.
abs6iator-ius, adj. of acquittal or release, Gai. 4, 114;
Suet. Aug. 33; 2. absolutorium as sb. n. a remedy,
mali, Plin. 28, 63.
ABS TERGEO 1 1
absdnans, tis, part, [implies a vb. ab-sono], not harmcui-
, usus, Justin, inst. 2, 25.
aba&ne, see
ab-Snu, adj. discordant, out of harmony or tune,
harsh, uox, Cic. or. 3, 41 ; uoce absoni, i, 115; absoni n
IKKT motus, Liv. 7, 2, 5; clamor, Apul. M. i, 17;
2. mi !.. tirta, later. 4, 517 out of symmetry- tid<<i diuinac
originis, inconsistent with, Liv. I, 15, 6; add Hor. ep. 2, 3,
112 ; II al'-M]n , ;i'lv. out of harmony, Apul. mag. ;
2. met. absurdly, (lell. 15, 25, I.
ab-sorbeo (aps.), Ore, bui (rarely psi), ptus, vb. [peril.
ab = S. ava down], suck down, si frustulentast (aqua), da. .
absorbeam (Fleck, ops.), PI. Cure. 2, 3, 34; ut decieim
solidum absorberet (al. obs.) accto Diluit...bacam, Hor. K.
2, 3, 240 ; uniones conuiuis absorbendos dedit, Plin. 9, 122 ;
Liquefactum absorbuit, 121 (al. oba.); add Macr. s. 2, 13;
placentas, Hor. s. 2, 8, 24 (al. obs.); 2. suck up,
humorem siccitas, Curt. 7, 5, 5 ; 3. met. of the sea, suck
away, swallow up, sweep off (as water does), oceanus
uix uidetur tot res tam cito absorbere potuisse, Cic. Phil.
2, 67 ; quicquid ingerebatur absorbebat mare, Curt. 4, 2.
23; 3. and met. fm. this, Atque acerrume ea (sc.
meretrix) uiros (so ej., MSS aestuosae) absorbct, ubi quern -
que attigit, PI. Bac. 3, 3, 67; aestus consnetndinis, Cic. leg.
2, 9; aestus gloriae, Cic. Brut. 282; amoris aestus. Cat.
68, 107 ; (tribunatus) quodammodo absorbet orationem
meam, Cic. Sest. 13; absorpsit...rupes (of a flood), Lac. 4,
100.
absorptio ' a dub. read, in Suet. Ner. 27.
abspello, see aspcllo.
absqne (apsque) [for absquam?; cf. Fr. puisqne from
posquam], as conj. apart from the fact that, unless, if
not, Quam fortunatus ceteris sum rebus, absque una haec (sc.
uxor, not res as gome say) foret, Ter. Hec. 4, 2, 25 (wh.
Don. notes the other reading hac, adopted gen. by editors) ;
2. with a constr. between a conj. and prep., an abl.
superseding the nom. , if it had not been for, but for...,
Nam absque te esset, ego ilium haberem rectum ad in-
genium bonum, PI. Bac. 3, 3, 8; nam herclc absque me
Foret et meo praesidio, hie faceret te prostibilern pro-
pediem, Pers. 5, 2, 55; Quod apsque hoc esset. ..suis
me ductarent dolis, Capt. 3, 5, 96; add Tr. 5, 2, 3 ; Men.
5, 7, 33; text in Tr. 4, I, 13 doubtful; nam absque eo esset
Recte ego mihi uidissem, Ter. Ph. 1,4, 11; this only in
old comedy ; II 3. in late writers as a mere prep. w.
abl. apart from, without, an impetu raptus sit et absque
sententia, Quint. 7, 2, 44 ; absque praeiudicio, Gell. 2,
2, 7 ; absque noxa nostri, Apul. M. 9, 25 ; absque omnibus
profanis, mag. 55; cum absque hac (sc. uirtute) ex aliis
prosperis non possit felicitas inueniri, dogm. 2, 33 ; abs-
que praecepto comitis, Cod. 10, 72, i ; a. litteris meis,
Hymm. ep. 5, 31 ; 4. except, oundem esse nersum a.
paucis syllabis, Gell. 13, 19 (18), 4; pontifices a. paucis
annuerunt, Symm. ep. 2, 36; phoenix... postera parte pin
pureus a. cauda, Sol. p. 167, 18 Momm. ; but references to
PI. Most. 3, 2, 78; Cic. inv. i, 36; Cic. Att. I, 19 (sci
Boot) are errors ; Luc. 6, 152 spur.
abstantia, ae, f. distance, Vitr. 9, 4, 1 1 Rose.
abstem-ius, adj. [abstin-eo? for change of n. cf. hnmo-
= X#o'-; some fm. an assumed temum = /0i/;] abstemious,
sororem siccam atque abstemiam, Lncil. ap. Non. 68, 23 :
muliercs, Varr. ib. ; in mcdio positornm abstemius herbis
Viuis et urticis, Hor. ep. I, 12, 7; Vina fugit gaudetqnc
meris abstemius undis, Ov. M. 15, 323; uini abstemius.
Plin. 22, 115; Vini cibique abstemius, Aus. prof. 4, 20;
2. miserly, = </H\oxpri/*aTos, culpabilium uironim...sequens
(forma) abstemiorum, Apul. dogm. 15, i; parcus atque
abn., Apul. ap. Non. 68, 20; 3. fasting, Aus. pr.
id. ii.
abs-tergeo, Gre rsi rsus, vb. wipe away, absterge su-
dorem tibi, PL Merc. i. id (Lamb.); fletum, Cic. Phil. 14.
34; Euerrite aedes ahstrrgrte annuls, Titin. ap. Non. 192,
10 ; pituitam (arboris), Plin. 17, 252; 3. met. labellum.
PI. As. 4, i, 52; reraos, Curt. 9, 9, 16; 3. by a bolder
met., Vt mi absterserunt omnem sorditudinem, PI. Poen.
5, 2, 10; dolorem, Cic. Q. fr. 2, 10 f. ; metum, Cic. fam. o,
> o
12
ABSTERGO
16, 9; molestias, Cic. gen. 2; abstergent (BO V. a. d.)
fastidia, Plin. 26, 41 ; II 4. clean by wiping, wipe, w.
ace. of thing cleansed, peniculo...qui abstergerem uol-
nera, Ter. Eun. 4, 7, 9; abstersis auiiculo oculis, Curt. 6,
9- 33-
abs-tergo > there seems no authority for.
aba-tcrreo (ups.), ere ui, itus, vb. frighten away, de
friiiiii-nto anseres, PI. True. 2, I, 40; illos a me, Men.
5, 2, Si; patrem...Ne introiret aedis, Most. 2, i, 74; Chre-
metem, Ter. Andr. 3, I, 14; Parasitos amoui, lenonem
aedibus absterrui, Titin. ap. Non. 95, i ; neminem a con-
;i mei) miiiu>r...absterruit, Cic. Plane. 66; but in Verr.
2, 2, 142 abstinere; canern a coriis,Hor. s. 2, 5, 83; animos
...uitiis, i, 4, 129; ab urbe oppugnanda Poenuni, Liv. 23,
i f. 2. met. in Lucr. 4, 1064; 5, 846.
abstmax, acis, adj. abstinent, Petr. 42; Symm. I, 47.
abs-ttneo (aps.), ere, ui teutus [teneo], keep away, keep
off, as vb. trans, w. ace., esp. mauum or refl. pron.,
potin ut apstiueas manum? PI. Arnph. 3, 2, 22; add Gas.
2, 3, 13; a me ut apstineat manum, Arnph. i, i, 184; qui
non abstineas manum, Ter. Haut. 3, 3, 4 ; nostra tueri, ab
alienis mentes oculos manus abstinere, Cic. or. I, 194; uix
a se manus abstinuit, Cic. Tusc. 4, 79; add Vat. 10; a
quibus ne tu quidem iam te abstinebis abstain, Cic. ac. pr.
2, 55; Abstineas auidas, Mors precor atra, manus, Tib. I, 3,
4; a cetera praeda Fabius militem abstinuit, Liv. 4, 59, 8;
add 9, 5, 6; 7, 27, 7; 42, 26, 6; a duobus Aenea Antenore-
que... (BO Flor. 2 m.; Madv. gives a dat. but?) omne ius
belli Achiuos abstinuisse, Liv. I, I, i ; 2. w. abl. first of
things, urbanis rebus te abstines, PI. Cas. i, 13, quod
manu non queunt tangere tantum fas habcnt quo manus
ipstineaut, Tr. 2, 2, 12 ; nullo dedecore se abstineant,
Cic. fin. 3, 38; ego qui me ostreis et muraenis facile ab-
-tinebam, Cic. fam. 7, 26, 2; quamquam Bomano bello
foruina eum abstinuit, Liv. 8, 24, 18; 3. w. abl. of
persons (referring to the person), Dum tete apstineas nupta
uidua uirgine, PI. Cure, i, i, 37; potin ut me apstineas
manum? Kud. 2, 4, II; Set quasi lippo oculo me erus
meus manum abstinere hau quit tamen, Pen. I, I, n ; add
Poen. i, 2, 70; sese ilia abstinere ut potuerit, Ter. Hec.
i. 2, 64; Non tamen idcirco ferrurn Triopeius ilia Abstinuit,
Ov. M. 8, 752; abstinuit uim uxore et nato, Hor. s. 2, 3,
202 ; 4. absol. w. ace. of the evil to be avoided, keep
<ill, keep at a distance, abstine sermonem de istis rebus,
PI. Most. 4, 2, 16; and in pass.: Mille modis amor...
ubstiuendust, Tr. 2, I, 30; Gemitus screatus tussis ri-
sus abstine, Ter. Haut. 2, 3, 132; si se imber abstineat,
Pall. 3, 24, 5; 6. as vb. intr. (se understood), keep
nway from, abstain, quid olet? abstines? PI. Men. i, 2, 55 ;
ir scio Facile abstinere posse si nihil obuiamst, Aul. 2,
5, 19; Apstinc maledictiK, Hud. 4, 4, 64; Si abstinuissem
a mare, Mil. 4, 7, 25; ne a (al. om. a) mulieribus qui-
dem atque intantibuH abstinerent, Caes. b. g. 7, 47, 5 ;
proelio abstinebat, I, 22; Abstinet et caelo, Ov. M. 10, 532;
a furtibus abstinet apri-i, 10, 539; 6. ci-p. eibo or absol.,
keep from food, bos cibo abstinendus, Colum. 6, 7, 8; add
S, 5, 15 and 23; abstineri debent, 8, 5, 17; abstinere debet,
'. 2, 12, p. 57, 21 l>ar. ; nrendus, secandus, abstinen.his
Sen. ep. 75, 7; 7. spare, piincipis auribus, Tac. an.
13, 14; cf. also Caes. b.g. 7,47, 5 of 5; 8. w. inf., keep
from, dummiapstiueant inuidere, PI. Cure, i, 3, 21 ; Tarpeias
ire abstinuisset ad arces, Sil. 12, 44; piaefaii non abstin-
uerit. Suet. Tib. 23; 8. in law, se ab hereditate, Gai. 2.
158; and absol., abstineo pupilhim, Seaev. dig. 26, 8,21;
siue extiteriut heredr , abstineiint, Ulp. II, 7, 6;
-i priiiH minor adiit hereditatem, mox abtentns* est, 4,
4, 7> IO ! 1O- '" I'ccles. exclude from the chiireh.
excommunicate, Cypr. ep. 39; 11. w. quin, ne, quo-
minus, ac-f > ab -t inert! quin attingas, non queas, PI. Bac.
4,8, 74; alistinent qiiin ciistra opiiugneut, Liv. 2, 45, IO;
etmsult'M si; abstiiicliant ne maiestatem suam contiime-
liae offcrrent, 3, II, 5; quo minus st-iili ivnt. Suet. (iram.
3; 12. w. gen., ali.stineto...irarum calidaeque rixae,
Hor. od. 3, 27, 69; 13. keep away from, keep clear of,
hit censione bubula, PI. Aul. I, i, 15; id si
.l.uam. culpa (so mss.) abHtineam, Men. 5, 6, 20; Et
AB-SUM
illi quoque haul abstinent saepe culpa, 5, 2, 18; 14.
pass, imprrs. . ut ab inermi abstineatur, Liv. 5, 21, 13; ut
sacro auro abstineretur, 5, 50, 7; II 4. abstinens part.
as adj., keeping aloof from what is wrong, capable of self-
control, abstinent, temperate, esse abstinentein, continere
cupiditates, Cio. Q. fr. i, i, 32; non Bolum manus sed etiam
oculos abstinentes habere, Cic. off. I, 144; abstinens Du-
centis ad se cuncta pecuniae, Hor. od. 4, 9, 37 ; add 3, 7, 18 ;
6. comp. Auson. gr. act. 28; 6. sup., somni et uini,
Colum. n, i, 13; rebus uenereis, 12, 4, 3; alieni, Plin.
ep. 6, 8, 5; 7. adv. abstiuenter, Cic. Sest. 37; comp.
Aug. Manich. 2, 13.
ab-sto, fire, vb. stand away or at a distance, Hor. ep. 2,
3. 36i-
abstractio, iouis, f. [abstraho], dragging away, Diet.
Cret. i, 4.
abs-traho (aps.), ere, xi, ctus, Tb. drag away, Atque
illam abstrahat, trans mare hinc uenum asportet, PI.
Merc. 2, 3, 19; Apstraxitque (so B) hominem, Men. pr. 66;
Quis igitur eum ab ilia abstraxit nisi ego? Ter. Andr. 3, 2,
39; add Ad. 5, 3, 57; e smu patriae, Cic. Gael. 59; de
inatris complexu (not 'conspectu'), Cic. Font. 46: liberos
in seruitutem, Caes. b. g. 7, 14, 10; add 3, 2, 5; Ger-
manicum suetis legionibus, Tac. an. 2, 5 ; 2. of other
than man, boues, Verg. 8, 263; armenta, Stat. Ach. i,
153; 3. met., ut eum uis quaedam abstraxisse a sensu
mentis uideretur, Cic. div. I, 80, add Arch. 12; a bono in
prauum, Sal. lug. 29, 2; 4. part, abstractus, as adj.,
abstract, as opposed to concrete, Isid. orig. 2, 24.
abs-trudo (aps.), ere, si, BUS or ssus (so Fleck. Cure. 5,
2, 8), vb. thrust away or out of sight, hide, Se aulam onus-
tarn auri abstrusisse hie intus in fano Fides, PI. Aul. 4, 2,
10; add 3, 6, 41 etc. ; mane me in siluam abstrusi densam,
Cic. Att. 12, 15, i; tecturn inter et laquearia tres sena-
tores...sese abstrudunt, Tac. an. 4, 69; 2. met. Verbum
etiam adde unum, iam in ccrebro colapos apstrudam tuo, PI.
Rud. 4, 3, 68; (natura) in profundo ueritatem...abstruserit,
Cic. ac. pr. 32; tristitiam, Tac. an. 3, 6; metum, 15,
5 f. ; 3. abstrusus part, as adj., recondite, disputatio
paulo abstrusior, Cic. ac. pr. 2, 30; rerum ratio, Claud.
Mall. Theod. 148; 4. reserved, abstrusum et tristissima
quaeque occultantem Tiberium, Tac. an. I, 24; 6. esse
in abstruso, be hidden, Amm. 17, 7, 10; but for Pl.Poen. i.
2, 1 29 A has: in occulto sita est ; 6. comp. adv. Amm.
28, i, 49.
ab-struo, ere? hide, in Tert. Marc. 4, 27 and de Praescr.
either an error for or compressed from abstrudo.
abstrdsio, orris, f. a thrusting away, burying, serninis.
Arn. 5, 37.
abs-tulo, ere? vb. [of. attftlo], carry away, aullas ab-
stulas, PI. Hud. ap. Diom. 380, 19 K.
absuetudo, a bad cj. in Apul. mag. 69, wh. MSS assue-
tudine of no meaning.
ab-sum, fib-esse, ab-sens(apsens), a-fui, a-futfirus, a- fore
(never ab before f in inscriptions or good MSS, Lamb, ad Hor.
8.1,4,101; Schneider ad Caes. b. g. 1,36,5; Orell. Cic. fain.
12, 15, 7; Wagner Verg. 7, 498; cf. inscr. Grut. 1081, I ;
Orell. 4358 and 6085), vb. irreg. be away or from, !
distant or absent, opposed to adsuui, ita ut fit, domini
ubi absunt, Ter. Eun. 3, 5, 53; 2. gen. w. ab, num
ab domo absum? PI. Ep. 5, 2, 16; ab eri quaestione, Tr.
4, 3. 5; ab lustris, Afran. 242 R; and always w. pcrs., e<--o
te afuisse taindiu a nobis dolui, Cie. fam. 2, I, 2; but by a
poet's licence, Et poteras mipta lentus abesse tua, Ov. rem.
am. 773; 3. at times w. abl. alone, etdomo absum et foro,
Cic. fam. 4, 6, 2; 4. ex suspicious in: nutnquarn ex
urbe is afuit nisi sorte..., Cic. Plane. 67; 5. w. dat. of
IHTS. , be wanting (to one), quid huic abesse poterit de
ninxiimarum rerum scientia? Cic. or. I, n; donee uircnti
(unities abest, Hor. od. i, 9, 1 7; hocunum illi, si niliil utilitatis
habebat, afuit; si opus erat, defuit, Cic. Brut. 276 wh. ui>t<
dilferenre between afuit and defuit. 6. yet at times, by ab-
sence, fail to aid (opp. to adesse), mirari desiimt me qui Autro-
nio afuerim. Sullam defemlere, Cic. Sull. 15; ne longe tibi
luppiter absit, Ov. M. 4, 649; cf. Verg. 2, 620; 7. in
Suet. Tib. 38 ; praeterquam in oppida uicina nnsquam
ABSUM-EDO
ABUNDUS
afuit, he went away nowhere..., is an anticipation of the
Span, yo fuij, I went; a. amount of diBtance variously
expressed as first by ace., edixit ut ab urbe ahesset niilia
passuum ducenta, Gic. Sest. 12; 9. by abl. bidui spatio
abest ab eo, Cic. fam. 10, 17, I ; 1O. by a gen. (iter or
spatio understood) castra a quibus aberara bidui, Cie. Alt.
5, 17, i; 11. often by adverbs, haud multum, Ter.
Haul. 4, 2, I ; procul, Cic. fam. 3, 5, 4; longe, Cie. ac. i,
36 ; longe gentium, Cic. Att. 6, 3, i ; tu quoniam propius
abes are at a less distance, i, i, 2; paulum (but not
parum), Suet. Ner. 28; 12. esp. by tantum, id tantum
abest ab officio ut nihil magis officio possit esse contra-
rium, Cic. off. I, 43, wh. the ut clause gives the measure
of tantum; 13. often another ut clause is the subject
of abest, ego uero istos tantum abest ut ornem, ut effici non
possit quin eos oderim so completely is my complimenting
them out of the question that..., or: so far from compliment-
ing them, I cannot but..., Cic. Phil, n, 14; tantum abest
ut eneruetur oratio compositione uerborum ut aliter in ea
nee impetus ullus nee uis esse possit, Cic. or. 229; 14.
in the ut clause which defines the tantum quoque etiam
contra may be added ; potius is no longer read in bell. Alex.
22 ; 16. at times an indie, supplants the ut clause of
tantum : tantum abest ut se indicet, perficiet etiam..., Cic.
fin. 2, 17; so also teuebamua, Cic. Brut. 80; confecerunt,
Cic. Att. 13, 21, 5; 16. instead of ut and subj. as
subject to abest, this vb. is used irnpers. with ab eo ut,
tantum abest ab eo ut malum mors sit, ut uerear ne..., Cic.
Tusc. i, 31 ; 17. a personal use of absum has only the
doubtful authority of b. Alex. 22: inilites nostri tautum
afuerunt ut perturbarentur ut... ; 18. after a neg. in
this construction, quiu follows, aberit non longe quin hoc a
me decerni uelit, Cic. Att. 9, 9, 3 ; haud multum afuit quin
ab exulibus interficeretur, Liv. 42, 44, 2; nihil afore cre-
dunt Quin..., Verg. 8, 147; 19. so also with paulum,
paulum afuit quin Varum interficeret, Caes. b. c. 2, 35,
2 ; 2O. absit, be it absent, heaven avert it, heaven
forbid that, Pauperies immunda procul, procul absit, Hor.
ep. 2, 2, 199; absit uerbo inuidia, Liv. 9, 19 f. ; 36, 7,
7; 21. in late writers, the same impers. w. ut and subj.
or even inf., absit ut Milonem deseram, Apul. M. 2, 3;
absit ut cum man to meo coaequeris, 8, 12; absit te ista
quaerere, Snip. Se.v. dial. I, 2; 22. absente nobis s.
absens and cf. praesente under praesens; 23. a gen.
absentum, Plaut. St. i, i, 4.
absOm-edo, (aps.) inis, f. utter consumption, Quanta
sumini apsuuiedo, quanta callo calamitas, PI. Capt. 4, 2,
124.
ab-sumo, (aps.) ere, psi, ptus, consume utterly, spend
entirely, use up, lam ista quidem absumpta res erit ; dies
noctisque estur bibitur, PI. Most. I, 3, 78; argentum, 5,
2, 19; Philippeos, Poen. 3, 4, 5; pitissando modo mihi
quid uini absumpsit! Ter. Haut. 3, I, 49; in nno scorto
maiorem pecuniam absumpsisti (al. abins. ), P. African, ap.
Gell. 6 (7), II, 9; dicendi tempus, Cic. Quinct. 34; lamina
in fletus, Cat. 64, 242; 2. hence destroy, corpus clade,
Cic. poet. Tusc. 2, 20; plures ferro quam fame absumpti,
Liv. 22, 39, 14; me primam absumite ferro, Verg. 9, 494;
3. met. use up, finish, dispose of, absumpti sumus,
Pater inquam tuus uenit, PI. Most. 2, I, 18; add Amph. 5,
i, 6; Mil. 2, 4, 55; Epid. i, i, 76; ille et cura et sumptu
absumitur, Ter. Ph. 2, 2, 26.
absumptio, onis, f. [absumo] consumption, res quae in
absumptione sunt, Ulp. dig. 7, 5, 5, i.
absurde, see absurdus.
absurdia, ae, f. absurdity, Claud. Mam. stat. anim.
3. ii-
ab-surdvuj, adj. unmusical, harsh, grating, uox absona
atque absurda, Cic. or. 3, 41; Absurdoque sono (ranarum),
Cic. poet. div. i, 15; 2. met. incongruous, absurd, est
hercle inepta ne dicam dolo atque Absurda, Ter. Ad. 3, 3,
22 ; Etsi hoc mihi prauom ineptum absurdum atque alienum
a uita mea Videtur, 5, 8, 21 ; est hoc auribus (note the
word) animisque omnium absurdum, Cic. Hose. com. 19;
add ac. pr. 132; p. Sulla 57; 3. homo a., a man ill littc'd
for a pursuit, sin plane abhorrebit (from oratory) et erit
absurdus ut Be ad aliud stadium transferal admonebo,
Cic. or. 2, 85; add ingeniura eius haud absurdum; pom*
uersus facere..., Sal. Cat. 25, 5; 4. comp. Cic. fin. 2,
40; Phil. 8,4; sup. Cic. Att. 7, 13(6) B, 2; a. abHurde.
adv. first, out of tune', si absurde canat is qui sc habcri
iiflit iiiiisicniu, Cie. Tusc. 2, 12; 8. met. PI. Capt. i, i.
;; Kpid. 3, I, 6; Cic. div. 2, 119; agr. 2, 28; 7. comp.
lulian. dig. 9, 2, 51, 2; sup. Aug. trin. 4 f.
ab-torqueo, ere, vb. turn away, Abtorque proram (so
H. etc.), Ace. ap. Non. 200, 38.
abundantia, ar, f. abundant flow; lactis, Plin. 24, 168;
sanguinis, 27, 32; palustris, Vitr. 5, 9, 6; add Plin. pun.
30; 2. of other than liquids, abundant supply, abun-
dance, omnium return, Cic. am. 87; oti, Cic. fam. 7, 1,6;
pecuniae, Ph'n. 33, 138; 8. absol. Prise. 2, 374, 9 (wli.
mss. hab.).
abundltio, onis, f. overflow, fossae, Plin. 3, 121.
abunde, s. abnndus.
abundo, (habundo), are, vb. [ab undo; but see 16 and
abundus;] run over (as liquid), overflow, meretricem ego
item esse reor mare ut est, quod des deuorat, numquam
abundat (so B; CD habundat), PI. True. 2, 7, 18; Rip-
isque (Lamb. cj. ripasque) superat mihi atque abundat
(so A, but BD habundat) pectus laetitia meum, St. 2, i.
6 (7) ; Apud abundantem antiquam amnem et rapidas nndas
Inachi, Ace. 297 B ; 1'lumina abundare ut facerent campos-
que natare, Lucr. 6, 267 ; quando aqua Albana abundaseet,
Liv. 5, 15, II ; Eursus abundabat (hab. C) flnuidus liquor,
Verg. (j. 3, 484; Fertilis aestiua Nilus abundet aqua, Tib.
I, 7, 22; ut humor ex insitione abundet, Colum. arb. 8, 8;
(aquam) quae ex lacu abundauit, Front, aq. 94; ternis fere
milibus passuum in omnem partem fons abundat, Plin. iS.
188; cruore scena abundauit, Suet. Gai. 57 f.; add Veg.
vet. 3, 4 ; Scrib. comp. 47 ; 2. met. of non-liquids, but
with some idea of flowing, ueste muliebri in sinus flaccidos
abuudante, Apul. M. 7, 8, I ; 3. more gen. be supplied
in superabundance, ut abundans multitude uix regi uidere-
tur posse, Liv. 5, 34, 2; is quod e sex populis abundabat...
exciuit, 5, 34, 5 ; 4. be supplied in abundance, abun-
dant Herbarum genera, Lucr. 5, 920; 5. with abl. of
what is so supplied ; overflow (with), abound (in), amorc.
Ter. Ph. I, 3, II ; diuitiis, Haut. 3, 2, 17; fortunis, the
blessings of fortune, Ace. 685 R; suauitate, Turp. 190;
uilla... abundat porco haedo...melle, Cic. sen. 56; praecep-
tis philosophiae, Cie. off. I, i; orationis copia, Cic. or. 2.
151; audacia, Cic. Clu. 184; ingcnio, Cic. fam. 4, 8, i;
honoribus, Cic. fam. 10, 10, 2; consilio, 10, 16, 2; equi-
tatu, Caes. b. g. 7, 14; omnium rerum copia, b. c. I, 49, I ;
apibus, Verg. (j. 4, 139; caligine, Ov. M. 2, 764; uitiis.
Quint. 10, i, 29; copia uerborum, 2, 7, 4; 6. w. gen. of
same, quarnm et abundemus rerum et quaruin indigrMinu*.
Lucil. ap. Nou. 498; see 13; 7. absol. overflow (w.
money), Caietam si quando abundare coepero ornabo, Cic.
Att. 1,4. 3; cum uel abundare debeam, cogor mutuari, 15,
15, 3; add Phil. 2, 66; par. 43; 8. in (iramm. be re-
dundant, abuudare uidetur non, ps. Ascon. in Verr. 2, I,
144; 9. w. ace., overflow, pass beyond the limit of,
exceed, ut non abundet mundati qunntitatcm, Nerat. dig.
17. i. 35 ; II- l - abuudaus as adj., flooded, ex umidis
(sc. locis) et abundantibus (habundantius, MSS). Vitr. 5.
9, 6; 11. overflowing, supplied in superabundance,
oratio, Cic. Brut. 238; pecunia, Cic. Quinct. 40; 12
overflowing (with), ingenio et doctrina, Cic. or. I, 22; abun-
dantior consilio... quam Cra^sus, I'ie. Pis. dj ; sciilciitiarum
uarietate abundantissimus. Cic. or. 2, 58; 13.
lactis, Verg. B. 2, 20; omnium rerum. ps. Ncp. Eum. S,
5; corporis, Claud. Eut. 2, 380; 14. ex abundanti,
superfluously, redundantly, Quint. 8, 3, 88; 4, 5, 15;
III. IS.abunclanteradv. overflowingly, copiously, loqni,
Cic. or. 2, 151; abundantius, Cic. top. 41; Cnlum.
abundantissime. Suet. Aug. 74; 16. the fonn halmndo
if authentic demands anuthcr rtym. cf. ubundiis; 1mb. in
MS A of Halm's Quint. 5, 6, 2; 9, 3, 46.
abunduB, adj. [scarcely from abundo ; perh. for fib-undue .
partic. of a lost vb. ub- flow, pour, whence uber adj.. ul-i
sb.; = um of uni-or, nm-esco: = uu of uiimor, uu-csco; = i' of
It
ABURIUS
ACCEDO
I'D. The aspirate of \HU> seen in hab-unde vb. (s. abundo),
in hum-or, etc.; Prov. habundar, o. Fr. habonder, cf. old
Kng. and Scotch habound. Ab-undua from unda would
have meant without water.] flowing, overflowing, lauacris
abundis, GelL I, 2, 2; Fluxit abunda tuis aqua potibus
atquc lauacris, Pauliu. uat. xm S. Fel. p. 734 Mur.; II.
2. iibunde (note that this and the vb. abundo have far
older authority than abumlus; see too n ;), overflowingly,
abundantly, in abundance, first w. vbs,, abunde semper usi
magnum pondus anri argentique, Sisen. 4 ap. Non. 516; de
fato si adiunxerimus, crit abunde satisfactum quaestioni,
Cic. div. 2, 3; parentis abunde habemus, Sal. lug. 102, 7;
strenuis abunde dictum puto, 85 f.; cui...naletudo contiugat
abunde, Hor. ep. 1,4, 10; superi fauistls abunde, Ov. M.
15, 759; a. sufnciunt, Quint. 10, 3, 27; 3. esp. as a
predicate w. esse, in abundance, enough and more, quibus
nuila abuude omnia erant, Sal. Cat. 21, I ; hoc dixisse
abunde est, Colum. 4, 19, I ; add 5, 3 f.;' Gels, i, 3, p. 16,
6, 31 Dar. ; Plin. ep. 4, 30 f.; 5, 8, 7 ; 7, 2 f. ; pan. 44, 7;
4. w. esse understood, abuude libertatem rati, quiu...,
Sal. or. Macri 26; abunde ratus si..., Xac. h. 2, 95; 6.
w. adj., abunde magna praesidia, Sal. lug. 14, IS; similes,
Quint. 10, I, 25; disertus, II, I, 36; elatum, 10, I, 104;
pulchrum, Plin. pr. 15; 6. w. adv., abunde satis, Hor.
K. I, 2, 59 and Quint. 12, n, ig_; bene, 12, 8 f.; 7. w.
i roruni et fraudts abundest, Verg. 7, 552 ; commea-
tus, Sal. Cat. 58, 9; salis, Quint. 10, i, 94; gloriae, Suet.
lul. 86; 8. in Velleius = satis, fully, enough, spem con-
cuptam uix in illo iusto opere abunde persequi poterinius,
2, 103, 4; neque post uictoriam abunde uituperari potest,
2, 17, i ; quis abuude mirari potest quod...? I, 16, 2; add 2,
116,4; * <vt>9oi>ov abunde ubere, Gloss.; 1O. for quan-
tity of e no authority; 11. Possibly abunde formed
from aipOofus, 8 and d excrescent.
Aburins, a. Roman gens, CIL 305, 306.
dbusio, Onis, f. [abutor] use beyond the strict limit, as
metaphor in words, = icciTox/iTjtns, Cic. or. 94; Corn. 4, 45;
Quint. 3, 3, 9; 8, 2, 5 etc.; lulian. dig. 38, 16, 8; cataehre-
sis quam dicimus abusionem non habentibus nomen suum
accommodat quod in proximo est, sic : equum diuina Palladis
ai te aedificaut.
abusiuus, adj. [abusus part.] incorrect, appellatio, pan.
ad Const. 4; 2. abuslue adv. incorrectly (in lang.),
Quint. 8, 6, 35; 9, 2, 35; Ulp. dig. 47, 10, 15, 40; abusluo
incusso ariete, Aiiim. 24, 4, 19, clumsily.
Abusor, oris, m. [abutor] a spendthrift, Salv. gub. Dei,
8, p. 296.
ab-uaquB, better treated as two words.
abusus, us, m. [abutor] using up, total consumption,
usus non abusus legatus est, Cie. top. 17; 2. opp. to
usus-fructus, wh. the thing used disappears, as money,
rerum quae stint in abusu, Ulp. dig. 7, 5, 5, i; usui est
iiger, domus, abusui uinum oleum, Donat. ad Andr. pr. 3 ;
iiliinur his (inae... permanent, his abutimur quae pereunt,
lioeth. Cic. Top. 3; 3. mis-use, Ulp. dig. 7, 8, 12, I.
db-fltor, i, usus, (ussus Fleck.), vb. refl. use up, spend
the whole of, Me qui abusus sum tautam rein patriam...,
I'l. Tr. 3, 2, 56; aurum, Bac. 2, 3, 126; tuam sapientiarn,
Poen. 5, 4, 29; add As. i, 3, 44; donee omne
cum melle abusus eris, Cato r. 76, 4; meretricem, Ter. Ph.
2, 3, 66; operam, Andr. pr. 5; qui non meminissem me
iihuHum isto prooemio, Cic. Att. 16, 6, 4; add Att. 3, 13,
2; quas (diuitias) honeate habere licebat, per turpitudinem
abuti properabaut, Sal. Cat. 13, 2; 2. use for another
purpose than that intended (?), sagacitate camim jul utilita-
tem uostram abutimur, Cie. N. D. 2, 151; 3. mis-use,
quousque tandem abutere patientia nostra? Cic. Cat. i, i ;
iiuincii' -fructiis legato noli debet abuti, seel seciin-
dum condicionem eoruni, Ulp. 7, i, 15, i ; 4. note ace.
in PI., Cato, Ter.; elsewhere abl.; 6. as a pass., Vbi
illaec quae dedi ante ? Abussa, PI. As. i , 3, 44 ; utile utamur
|K)tius quam ab rege abutamur, Varr. ap. Prise. 381, n;
Jibusis iam omnibus locis (KaraxpTjaOevrwy), Hortens. ib.;
liis He Hlmteiidum permisit, Suet. Galb. 14.
dbywu*, i, adj. as sb. f. [a^wraot.bottomless], a bottom-
less pit, an abyss, Prud. hamart. 835 ; psych. 91.
dcdcia, ae, f. acacia tree, perh. meant in Plin. 13, 63:
2. gum of same, gum arable, Plin. 20, 48 and 233 etc.;
3. :is a hair-dye, Petr. 23; cf. Plin. 24, no.
Academla, ae, f. (aKaSrjfieui) prop, a grove near Athens
where Plato taught hence a school of philosophy, Cic.
fam. 9, 8, i; or. I, 43 and 98; ac. 2, 7 and 17; Tusc. 2,
9 ; 2. Cicero's villa so called, Tusc. 2, 9 f.; 3, 7 ; so also
his villa near Puteoli, Plin. 31, 6; 3. i in Inque
Academia umbrifera nitidoque Lycaeo, Cic. div. I, 22;
Atque Academiae celebratam nomine uillam, Laur. Tull.
ap. Plin. 31,8; but I in In Latium spretis Academia migrat
Atheuis, Claud, cons. Mall. Th. 94; add Sidon. 15, 120.
Aeademicus, adj. of the Academy, Cic. ac. pr. 12
and 18.
acalanthia, idis, f. thistle-finch, same as acanthis,
Verg. G. 3, 338.
acalepte, es, f. nettle, Macer. 2, 2.
acilynthis, idis, f. a small unknown bird = uitiparra,
Pliu. 10, 96.
acanthicc, adj. f. as sb. gum of the plant helxine, Plin.
21, 96.
acanthillis, Mis f. wild asparagus, Apul. herb. 84.
acanthmus, adj. of or like the plant acanthus, caules,
Colum. 9, 4, 4; folia, Plin. 25, 78; uestiinenta, Varr. ap.
Serv. A. i, 649; uestis, Isid. or. 17, 9.
Acanthis. idis, f. thistle-finch, acanthis in spinis uiuit,
Plin. 10, 205; add 10, 175; ut uincat acanthida comix,
Calp. 6, 6.
acanthus, i, m. bears-foot, a. mollis, Linn.; uimen
acanthi, Verg. G. 4, 123; add B. 3, 44; 4, 20; tortos imita-
tur acanthos, Colum. 10, 241; Plin. 25, 62 and 78; 2.
used in med. id. 22, 76; 26, 137 ; 3. copied in ornaments,
Et circumtextum croceo uelamen acantho, Verg. i, 653;
add 715; Ov. M. 13, 701; Prop. 3, 9 (7), 14; 4. esp. on
the Corinthian capital, Vitr. 4, I, 9; 6. an Indian or
Egyptian tree, bacas semper frondcntis acanthi, Verg. G. 2,
119; Pontici (triumph! apparatus) ex acantho, Veil. 2,
56,2.
acapnus, adj. without smoke, mel, Colum. 6, 33, 2 ;
Plin. 11, 45 f., got without smoking bees; ligna, lenim. of
Mart. 13, 15.
acatalectus, adj. complete, of verses, species carminum,
Diom. p. 502, 6 and 7 K.
acatiuin, ii, n. dim. a small light boat, Pliu. 9, 94; 2.
a sail, perh. a stud-sail, Isid. or. 19, 3.
acatus, i, f. a light boat, Tert. Marc. 5, i.
acaustus, adj. incombustible, carbunculi acaustoe, Plin.
37. 92.
Acca, ae, f. a Latin praenomen, as of Larentia, foster-
nurse of Romulus, Varr. 1. 6, 3, p. 205 Hp. ; Plin. 18, 6;
Macr. s. I, 10, 13; Gell. 7, 7, I and 5.
Accalia, adj. n. pi. as sb. festival of Acca, Varr. 1. 6, 3.
ac-canto, (adc.) are, vb. sing near, only in Stat. silu.
4, 4. 55-
1. ac-ccdo, an old form of aocido, wh. see.
2. ac-codo, ere, cessi, cessum, vb. [ad to, or ad = an,
up] step up to, go quietly up to, draw near, approach, it
may be either in friendship or hostility or neither, coepi
rursum uorsum ad illas pauxillatim accedere, PI. Ep.
2, 2, 63; accedam ad homiuem, Mil. 2, 6, 14; Nee mater
lena ad uinum accedat interim, As. 3, i, 54 ; accessit
ilico alter, ubi alter recessit, Cato Orat. 47, 14 lord. ;
ad nammam accessit imprudentius, Ter. Andr. I, I, 103;
nullam accessi ad ararn quin..., Afr. i;oR; Et ecce de
inprouiso ad nos accedit cana Veritas, Varr. Eum. 135, 5 R;
mulli qui ad manum accedant, Cic. Att. 2, I, 7 ; consurrexit
senatus cum clamore sic ut ad corpus eius (sc. Gabini)
accederct, Cic.Q. fr. 3, 2, 2; cum ad Horaclium accederem,
t'ic. Verr. 2, 5, 129; uis est quae periculo aut decedere nos
alicunde cogit aut proliibet accedere, Cic. Caec. 46; ad has
cohortes, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12 A 3; ad moenia,
Liv. 9, 40, 19; 24, 20, 12; 2. with in, monere ne ante
in senatum accederem quam rem (sc. triumphum) con-
fecissem, Cic. Att. 7, 4, 2 ; in regnum. Cic. Pis. 50; in
Macedoniam, Cic. Phil. 10, 13; in funus, Cic. Leg. 2,66;
Accessere, uefas, tenebris fallaeibus acti Tyndaridae in sese,
ACCELERATTO
Val. F. 3, 186; 3. \v. ace. alone, as first of towns,
poterone Ariminum tuto accedcre? Cio. Phil. 12, 23;
4, or of countries, Medi et Armenii aceessere Libyes,
Sal. lug. 18, 9; naues...Ligures Genuamque accesserunt,
Liv. 29, 5, 2; 0. or gener. accedit muros Bomana
iuuentus, Enn. an. 527 V; foutis, Lucr. i, 927; Vos et
Kcyllaeam rabiem penitusque sonantis Accestis scopulos,
Verg. i, 205; pleraque loca cum equitatu aecedit, Sal. lug.
2O, 3; lugurtham, 62, I; 71, 5; 97, 3; ut quosc|ur
accesserat, Tac. h. 3, 24; but in PI. Most. 3, i, 156 read
not hunc w. B and Kitscbl, but hue w. A and rel. ; and
in PI. Ep. i, 2, 46 periclum is a doubtful cj.; 6. w.
adv. of motion to, hoc or hue PI. Pers. 4, 4, 55 ; Cure.
5, 2, 25 and 28; 5, 3, 24 etc. and so Most. 3, i, 156 with
A etc., not hunc w. B and Bitschl ; quo accedam ant quos
appellem? Sal. lug. 14, 17; 7. Et eodem (to 84 years
of age) accedit seruitus sudor sitis, PI. Merc. 4, i, 8;
Sed amori accedunt etiam haec..., pr. 24; Ad haec mala
hoc mihi accidit etiam..., Ter. Andr. i, 2, 10; go over to
(a side), join, accede: Accessit animus ad meam seutentiam,
PI. Aul. 2, 8, 13; ad eius condiciones pactionesque accedere,
Cic. Verr. 2, 3, 69; libenter his qui ita prodideruut
accesserim, Veil. I, 8, 5; speciosa suadentibus accessit,
Tac. h. i, 34; huic opinion! neque onmino accedo neque
plane dissentio, Quint. I, 5, 37; add 3, 4, 16; 4, 2, 83;
7, 3, 15; 8, 3, 35; 9, 2, 24; accessarum te seutentiae
meae,Plin. ep. 4, 10, 3 ; eunctantius sibi accesseraut, Suet.
Galb. 12; conatibus Galbae, Oth. 4; 8. go to (a duty),
undertake, take part in, enter, eos ne ad rem publicam
quidem accessuros putat nisi coactos, Cie. off. i, 28; add
Cic. Eosc. Am. 3; ad alienam causam, Cic. Caeeil. 20; add
63 and Verr. 2, 2, 94; ad poenam, Cie. off. i, 89; 8. go
to (what is undesirable), incur, face, meet, non uti In eandem
tute accederes infamiam, PI. Tr. I, 2, 84; ad periculum,
Cic. Caeeil. 63; ad bellorum pericula, Cic. Balb. 26;
1O. approach (in character), come near, be like, homines ad
deosnulla re propius accedunt, Cie. Lig. 38; ut proxime ad
nostram disciplinarn uideantur accedere, Cic. Verr. 2, 2, 7 ;
quo ad deos propius accederet, Quint. 12, 2, 2 ; add 12, I, 20 ;
quem Homero crederet maxime accedere, 10, I, 86; quae
(sc. cytisus) proxime accedere hebeuum uidetur, Plin. 16,
204; Cecropias ceras, Sil. 14, 26 ; 11. fall to the lot of,
befall, come to, w. abstract nom., Num tibi aut stultitia
accessit aut..., PI. Amph. 2, 2, 77; aut Mucio nescio quid
incommodi accessit aut nescio cui aliquid boni, Macr. s.
2, 2, 8; 12. ad hastam accedere, Nep. Att. 6, 3; Liv.
43, 16, 2; ad illud scelus sectiouis, Cic. Phil. 2, 64 means
merely to go to or attend an auction, not necessarily as
some say to bid; II. 13. go to, be added, ad uirtutis
summani accedere nihil potest, Cic. tin. 4, 67; an ut de
causa eius perieuli nihil decederet, ad causam nounm crimen
accederet*, Cic. Clu. 167; illud quoque nobis accedit incom-
modum, Cic. Quinct. 3 ; rurnore aduentus nostri Cassio
animus accessit* his spirits rose, Cic. Att. 5, 20, 3; quorum
aduentu et Eemis studium propugnandi accessit* et hostibus
spes discessit (decessit?) Caes. b. g. 2, 7, 2; super dotem
quam accepturus a socero es, haec tibi a me dotalia dona
accedent, Liv. 26, 50, 12; in lustrum accedere debct Quae
consumatur partibus una dies, Ov. F. 3, 165; accedent
anni, Hor. s. 2, 2, 85 ; id si factum esset, ciuibus animum
accessurum, ps. Nep. Milt. 4, 5 ; 14. of ague or fever,
come on, alteram quartanam decessisse, et alteram leniorem
aceedere, Cic. Att. 7, 2, I ; febrem accessisse increased
Nep. Att. 21, 4; cf. accessus; 18. as vb. impers. first with
quod, accedit quod patrem plus etiam quam tu nmo,
Cie. Att. 13, 21, 7; a. q. mirifice...delectatur, Cic. fam.
6, 6, 8; ad communem trepidationem accessit quod phalanx
nee circumagere se poterat nee..., Liv. 33, 9, 10; 16 w.
ut and subj. imp. accedebat ut haec tu...existimarere, ego...
uiderer, Cic. or. 2, 198; ad senectutem accedebat etiam ut
caecus esset, Cic. sen. 16; add fam. 5, 12, 8; Att. 3, 8, I ;
a. ut tempestatem fcrrent facilius, Caes. b. g. 3, 13, 9; add
5, 16, 4; b. c. 3, 24, 4; Liv. i, 49, 4; 8, 29, I ; 23, 4, 6 ;
28, 12, 7; 17. with ut and aorist, accedit ut ne in
ipsum quidem Clodium meum insigne odium fuerit unquam,
Cic. Att. 14, 138 3; quid si accedit eodem ut tenuis autea
ACCENTIUN CULA
1.-)
fueris, Cic. Eosc. Am. 86; 18. in pass. Non potin (no
Botbe, MSB potest) accedi (sc. porticus), Enn. ap. Cic. Tuc.
2, 38; si qua (loca) accedi poterant, Tac. an. 12, 33;
19. impers. pass, ea proximo accedi poterat, Cic. Cacc.
21 ; ad eas (oleas) cum accederetur, ib. 22; 3O. often
confounded with accido so that some would prefer ac-
redo in, clamitans ita ut uox etiam ad hostea acciden-t.
Liv. 10, 41, 7; also in 21, 10, n; 27, 15, 17; 40, 32, 2;
1'an])ihilo hand inuito ad auris scrmo mibi accessit tucw,
Ter. Hec. 3, 5, 32; 31. the notion of ad ( = an) up suits
- in 1, the use of in in 2 and the passage*
marked *, rsp. w hi 11 opposed to decedere go down.
accelcratio, onis, f. quickening, orationis C'ornif. 3, 23.
ac-cclero, (adc.) are [ad] increase speed of, quicker,
hasten, mortem, Lucr. 6, 772; lectionem,. Quint. I, 1,31;
iter, Caes. b. c. 2, 39, 6; consulatum ei, Tac. an. 3, 75;
opus, Stat. Th. 6, 242; 2. absol. for ace. se, make haste,
si acceleraro uolent, ad uesperam consequentur, Cic. Cat.
2. 6; accelerat siniul Aeneas, Verg. 5, 675 etc.; accelera
signifer...clamabant, Liv. 3, 27, 8; add Tac. h. 2, loo;
3. pass. Tac. an. i, 50; Agr. 43.
acccndium, ii, n. setting on fire, Sol. 5, 23.
ac-cendo, (adc.) di, sus vb. [obsol. caudo] set on fire.
kindle, light (a fire), Pergama accensa, Liv. And. ap. Non.
512, 39 K; quasi lumen de suo lumiue accendat, facit,
Enn. ap. Cic. i, 51; linum.. accendier ante Quam
(liiminam, Lucr. 6, 901; faces, Cic. Pis. 5; deus solem
quasi lumen accendit, Cic. Tim. 9; ignem, Verg. 5, 4;
rogos, ii, 188 ; Ilion, Hor. epod. 14, 14; taedas, Ov. K. 4,
411; lucernam, Phaedr. 3, 19, 4; 2. light tip, luuii
i-Mcliis solis accensa, Cic. rep. 6, 17; cum sol accendit
Olympum, Sil. 3, 671 ; 3. met. quaeiacerent in tenebris,
nisi litterarum lumen aceenderet (so at least E; al.
accederet backed by Val. M. 8, 14, I) Cic. Arch. 14;
4. make very hot, (fictilia) accenduntur aestatis uaporibus,
gelantur hiemis frigoribus, Colum. 9, 6, 2; ferrum igni,
Plin. 34, 149; accenso aeno, Sen. Med. 669; (aestatis) calor
onun acceudit, Curt. 3, 5, i; add 4, 7, 6; 7, 5, 3;
5. met. sitim, 7, 5, 2; febres, Gels. 3, 9, f.; 6. esp. of
the passions, first w. ace. of person or mind acted upon w.
or without abl., fire up, inflame, plebes sie accensa uti....
Sal. lug. 73, 6; militum animos, Cat. 59 f.; accensus ira,
Liv. 29, 9, 4; belloque animos accendit agrestis, Verg. 7,
482; quos...merita accendit Mezentius ira, 8, 501; add
7, 550; 7. w. ace. of passion or result, accendi magis
discordiam quam sedari, Liv. 2, 29, 8; inuidiam 2, 23,
2;
accenseo, ere. sus vb. reckon as belonging to, or with,
Nninine sub dominae lateo atque accenseor illi, Ov. M. i v
546, says Virbius; accensi qui his (i.e. decurionibus etc.)
accensebantur, id est attribuebantur, Non. 520, 5; but in
Sen. ep. 90, 6 read: accessisset octauus; in Varr. ap. Non.
58, 3, accersiti ; 2. accensus part, as sb. a supernumerary
soldier, accensi dicebantur qui in locum mortuorum milituin
subrogabantur, Paul, ex F. p. iSM; called ndscriptiui by
Varr. 1. 7, 3 p. 340; who quotes from the Frivolarin: Vlii
rorarii estis? en sunt. Vbi sunt accensi? ecce (nos); in
his (sc. quinta classe) accensi corniciues tubicimque in
tres centurias distributi, Liv. I, 43, 7; 3. an officer in
attendance on magistrates, esp. as a crier, qui exercitum
imperaturus erit accenso dicit hoc:. ..accensus dicit Me .
Varr. 1. 6, 9 p. 265; who quotes (p. 267): Vbi primum
accensus clamarat meiidii in ; accenso consulum (meridiem)
pronuutiante Plin. 7, 212: accensus C. Noroni fuit. ('if.
Verr. 2, I, 71; acceusus sit eo nurnero quo cum nmiorrs
nostri uoluerunt, Cic. Q. fr. (as procos. of Asia) I, I, 13:
collegis nouem singuli accensi apparebant, Liv. 3, 33, 8;
T. Tettienus aoeensus consul!, inscr. Or. 1621; rettulit
morem ut quo mense fasces non habcrot, accensus ante
eum iret, lictores pone sequereutur, Suet. lul. 20; 4. as
attendant on funerals, si dominus funeris utatur neeni-u
atque lictoribus, Cic. leg. 2, 61.
1. accensus, part, of accendo.
2. accensus, part, nfawvi.
acccntiun-cula, ae, f. [implies a sb. accentio from
accino] an accentual mark, Gell. 13, 6, I.
16
ACCENTOR
accentor, f.ris, m. [accino] one who sings accompanying
another, a second, Isid. or. 6, 19; 7, 12.
aecentns, (ado.) us, m. a (musical) note, tune, clang,
acutissimi, Solin. 5, 19; dato aeneatorum accentu signo,
Anun. 16, 12, 36; 24, 4, 22; 2. accent (of a word),
stress of voice, adcentus quos Graeci irpocrvSios uocant Quint,
i. 5, 22; add 12, 10, 33; ut nulla uox sine uocali est, ita
siut' accentu nulla est.et est accentus...uelut auima uocis...
apud Graecos rpoatfSta dicitur, Diom. 430, 30 K; accentum
habonl prarpositiones acutum in fine... qui tamen cum aliis
legendo in grauem conuertitur. Prise. 2, 27, 4 K;
3. accentual mark, accentus quidam fastigia uocauerunt,
iiuod in capitibus litterarum ponereutur, Diom. 431, 3 K;
4. met. stress, great degree, in maximo hiemis accentu,
Sid. ep. 4, 6; doloris, Marc. Emp. 36.
accepso, contr. from accepero (accepeso) s. accipio.
accepta, ae. part. f. as sb. (sc. pars or portio) an
allotment of land to a veteran, secundum bonitatem agrorum
...acceptas partitisunt, Sic. Fl. cond. agr. p. 156, 15 Lachm.;
primum agrum limitibus includemus, deinde acceptas
termina(b)imus, Hygin. de lim. const., 204, 5 etc.
acceptabilis, e, adj. acceptable, welcome, Lact. ep. 58 ;
Tert. or. 7.
acceptator, oris, m. one who accepts or approves, Tert.
paen. 2 ; and Psych. 1 1 ; 2. vestibule, entrance, Her-
culi c,uni basi mannorata acceptatoribus et terraris, inscr.
Or. 6589.
acceptl-latio, Onis, f. release (in law), a. est ueluti
imaginaria solutio, Gai. 3, 169 and 170; rescissa accepti-
latioue uel alia liberatione, Ulp. dig. 4, 2, 9, 4; ib. 34, 3, 5,
3 ; a. est liberatio per mutuam interrogationem, Mod. 36, 4,
i ; 2. divisim, accepti quoque latione, Paul. 23, 3, 41,
2; Gai. 39, 6, 31, 4.
acceptio, onis, f. accepting, acceptance, receiving, re-
ceipt, neque donationem sine acceptione intellegi posse,
Cic. top. 37; frumenti, Sal. lug. 29, 4; 2. a proposi-
tion accepted, an admission ; quod ex acceptionibus colligi-
tur, Apul. dogm.
accoptito, are, vb. frq. receive habitually, qui apud
regem in latrocinio fuisti, mercedem aeceptitasti, PI. (?) ap.
Non. 134, 32.
accepto, are, vb. frq. [accipio], receive habitually,
mihi. ..qui res rationesque eri Balliouis euro, argentum ac-
cepto et quoi debet dato, PI. Ps. 2, 2, 32; mercedes a
discipulis, Quint. 12, 7, 9; iugum.Sil. 7,41 ; usuras, Papin.
dig. 2, 14, 40, 2; uiginti aureos, 34, I, 9, i; profes-
siones, Arcad. 50, 4, 18, 16; but in Plin. 36, 189 1. coepta-
uere; 2. receive with approval, accept, uotum, Tert.
1'svch. u.
acceptor, oris, m. one who receives or accepts, donationis,
cod. lust. 10, 8, 56; 2. one who accepts with approval,
Qui illorum uerbis falsis acceptor fui, PI. Tr. i, 2, 167;
prrsonarum, Vulg. act. Ap. 10, 34;
acceptor, oris m. = accipiter, exta acceptoris et unguis,
I.ucil. ap. Char. 98, II.
acceptor-ins, adj. for receiving, modulus (opp. to eroga-
torius), Front. Aq. 34.
acceptr-ix, k-is, f. one who receives, receiver. Des
quanturauis: nusquam apparet neque datori neque ac
rcptrici, PI. True. 2, 7, 19.
acceptua, see accipio.
accerso, s. arcesso.
accessa, ae, f. flood tide, Serv. A. i.
accessibills, e, adj. easy of approach, accessible, Tert.
I'rax. 15.
acccssibllitas, atis f. accessibility, ib.
accessio, onis, f. coming to, approach, Quid tibi inter-
pellatio aut in concilium accessiost, PI. Tr. 3, 2, 83 (right to
come to); add True. 2, 2, 3; ad corpora turn accessio turn
abscessio, Cic. Tim. 12; 2. an addition or actv
paucorum animorum, Cic. am. 11; ad paternas neci-si-itn-
ilines magnam attulit accessionem tua uoluntas erga mr.
Att. 16, 16, 3; pecuninc, Np. Att. 14; siue caput ilia
niue accessio est Xili, Sen. N. Q. 6,8,5; * even of
persons, hand parua accessio bonis n-bus ucstris in amiei-
liam uenimus uestram, Liv. 7, 30,6; add 30, 12, 22; 30,
AC-CIDO
40, 3; 45, 39, 7; esp. coming on, of an illness, attack,
paroxysm, Cels. 2, 12 1'.; 3, 4, p. 79, 1. 33 D; genus quod
riMTpira.i.oi' appellant habet frequentes accessiones deces-
siouesque, 3, 8; prima morbi a. Suet. Vesp. 23 f. 3; 4.
\vluit is thrown in without being accounted, coactus est ei
couferre lucri tritici modium xxi et accessionis HS cia
oia, Cic. Verr. 2, 3, 76 ; nee nummorum acoessionern
cogebatur dare, ib. 117; nee dominus tenax ease iuris sui
sicut iu...liguis et ceteris paruis aecessionibus, Colum. i, 7,
2; 5. hence met. something secondary, aurum iam
accessio est, Plin. 33, 5 f. ; 6. in law, the position of a
guarantee (as opp. to principal debtor) qui accessionis loco
promittunt, Paul. dig. 46, I, 34; 7. one who guarantees
or is in any way responsible for the principal, tideiussori
ceterisque accessionibus, Ulp. dig. 46, I, 32; principalis
debitor perpetual obligationem, accessiones an perpetuent
dubium est, Paul. 45, 1,91,4.
accessito, are, vb. frq. keep coming to, eodem conuenae
ex agro accessitauere, Cato ap. Gell. 18, 12, 7.
accessluus = 7r/>o<r0eTos, Gloss.
accessus, us, m. coming to, approaching, approach ; solis
a. discessusque, Cic. N. D. 2, 19; ut luna accessu et re-
cessu suo solis lumen accipiat, Cic. or. 3, 178; de marinis
aestibus... quorum accessus et recessus lunae motu guber-
uantur, Cic. div. 2, 34; bestiis dedit...accessum ad res salu-
tares, a pestiferis recessum, Cic. N. D. 2, 34; uentorum
Verg. 3, 570; accessus prohibet refugitque uiriles, Ov. M.
14, 636; add Pont. 2, 2, 41; her. 10, 64; 2. esp. of
fever and other illness, quod morbus cum accessu decessu-
que sit, Gell. 4, 2, 13; iu tertianis a. febrium, Pliu. 28,
46; 3. of place, an approach, omnemque Accessum
lustrans, Verg. 8, 229; a. ad insulam, Suet. lul. 58;
4. a scaling ladder? de accessu quae eiri/3a0pa dicitur, Vitr.
10, 19, 8.
Acclaims, adj. of Accius, uersus, Cic. fam. 9, 16, 4 ; A.
illud, Gell. 14, i, 34.
accidentia, ae, f. an accident, naturae, Plin. 32, 19; add
Tert. anim. u and 21.
I ac-cido (accedo; cf. recepit, Kibbeck, Verg. prol. p.
416), ere, cidi (old cf.di), [ad, cado, but see below], fall at, on
or near, Cum desubito me orat mulier lacrumansque ad genua
accidit (accedit?), Enu. com. 9 V ; iam ut linien exirem ad
genua accidit, Ter. Hec. 3, 3, 18; ad pedes omnium acce-
dente (so M) Clodio, Cic. Alt. i, 14, 5; genibus praetoris
accideris, Liv. 44, 31, 13; add Suet. lul. 20; Claud. 21;
and absol. in same sense, Quo accedam, quo applicem, Enn.
tr. 114; quo accidam aut quos appelleni, Sal. lug. 14,
17; 2. fall against and hit, strike, segetes stipulamque
uidemus Accedere ex una scintilla inceudia, Lucr. 5, 609;
incerti ex utra parte auribus nostris accidat clamor, Plin.
pan. 92 f . ; ut tela missa ab Gallis grauius acciderent, Caes.
b. g. 3, 14, 4; tela ab omni parte accidebant, Liv. 2, 50, 7;
Dico ammo nostro primum simulacra meandi Acciden?,
Lucr. 4, 882; Accidere in mensas ut rosa missa solet, Ov. F.
5, 360; 3. fall on or strike the ear or eye, certo enim
mihi paternae uoces sonitus auris accidit, PI. St. i, 2, 31;
ad auris accedere, Lucr. 2, 1025 ; nihil istum quod ad oculos
animurnque accident reliquisse, Cic. Verr. 2, 4, 2; nihil
ut uuquam uideretur tarn populare ad populi liomani aures
accidisse, Cic. Sest. 107 ; ut uox etiam ad hostes accideret
(al. accederet), Liv. 10, 41, 7; cum clamor ad aures ae-
cidisset, 26,40, 10; leutior souitus auribus accidens, 24, 46,
5; add 10, 5, 2; 10, 43, 10; 27, 15, 16; 40, 32, 2; fama
accidit, 32, 30, 3; add 27, 29, 7; and met. istuc uerbum
uere in te accidit, Ter. Andr. 5, 3, 14; 4. hence,
happen (to), befall, and gen. in a bad sense, P. Non spero.
S. Insperata accidunt magis saepe quam, PI. Mo^t. 1,3, 40;
interea aliquid acciderit boni, Ter. Andr. 2, 3, 24 ; timebam
ne euenireut ea quae acciderunt, Cic. fam. 6, 21, i; nam
inihi omnia quae iucunda ex humanitate alterius homini
accidere possunt, ex illo acciderunt, Cic. Att. i, 5, i; Acci-
dit haec fessis etiam fortuna Latiuis, Verg. 12, 593;
5. often with ut, ita accidit ut omnium uestrum studio
tuus consulatus satisfacere posset, Cic. fam. 15, 10, i; an
casu accidit ut id quod Romae audierat primus nuntiaret?
Cic. S. Kosc. 96; 6. rarely with inf. or quod; Quod-
AC-CIDO
ACCIPIO
i;
quomqne ei lubere aocidit, PI. Amph. i, i, 17; nee enim
acciderat mihi opus esse, Cic. fain. 7, u, i; sed accidit
perineommode quod eum nusquam uidisti, Cic. Att. I, 17,
2 ; 7. often of results, cotue to at last, end in, Bene
ubi quoi consilium accipimus (so B cur. sec.; MSB quid
discimus cousih'um) accidisse hominem uatuni Eum esse
declaramus, PI. Ps. 2, 3, 15; Misera timeo incertum hoc
quorsum accidat, Tor. Andr. i, 5, 29; quod in certamine
dubium est quorsum accidat, PH. Sal. or. ad Caes. 2, 11,4;
8. si quid cui accident, if anything happen to a man, a
euphemism for iuterierit, if he die, esp. in wills, si quis ita
in testamento scripserit ' Si quid filio meo acciderit Damas
seruus meus liber esto, mortuo filio Damas liber erit, licet
i'iiim accidant et uiuis, sed uulgi serrnone etiam mors
significatur, Pomp. dig. 50, 16, 162 ; si quid mihi human-
itua accidisset, Cic. PhO. I, 10; si quid pupillo accidisset,
Cic. inv. 2, 64; Suet. Aug. 101 ; Gai. 3 and 23; 9.
accidere is used alike of good and bad tilings ; in : plura
mala contingere nobis quani accidere, Sen. ep. 1 10, 3, the
distinction is obscure ; 1O. in the following, and peril, in
i, the prep, seems to mean down (as if from ab ' down ' ; cf.
appono, assido), Tain crebri ad terrain accidebant quam
pira. Vt quisque acciderat, eum necabam, PI. Poen. 2,
38 ; Et alia signa de caelo ad terram accidunt, PI. Hud. pr.
8 ; Quo Castalia per struices saxeas lapsu accidit, Liv. Andr.
36 B; Vtinam ne...Caesa accedisset abiegna ad terram
trabes, Emi. tr. 281 V ; Quautis opibus quibus de rebus
lapsa fortuna accidat, ib. 396 ; Alta traps pronis humum
(T H K cj. ; MSS in humum) accidens proximae Frangit
ramos cadens, Varr. sat. 189, loK; quam puncto tempore
imago Aetheris ex oris in terrarum accidat oras, Lucr. 4,
215 ; Accidere in mensas ut rosa missa solet, Ov. F. 5, 360;
but here as in Lucr. in would be inconsistent with an ad in
accidere; 11. note besides the usual ad, the constr. w.
a mere ace. and w. a dat. even of thing.
2 ac-cldo, cldere, cidi, cisum, vb. [ad + caedo] nearly fell,
cut nearly through or deep into, omnes aut subruunt aut acci-
duut arbores tautum ut summa species earurn stantium relin-
quatur, Caes. b. g. 6, 27, 4; antiquam in montibus ornum
Cum ferro accisam crebrisque bipeunibus instant Eruere agri-
colae certatim; ilia usque minatur, Verg. 2, 627; fames...
Accisis (nearly consumed) coget dapibus consumere mensas,
7, 125; accisis crinibus (cropped close), Tac. G. 19; 2.
met., res quamquaui sunt accisae, tamen efferent se ali-
quando, Cic. prov. cons. 34; nuntiant Aequos etsi accisae
res (P abscisseres, i.e. abscissae res) sint reficere exercitus,
Liv. 3, 10, 8 ; robore iuuentutis suae acciso (so P M), 7, 29,
7; accisae copiae, 8, n, 8; Ofellam Integris opibus noui
non latius usum Quam nunc accisis, Hor. s. 2, 2, 114;
accisae reliquiae (of Varus's army) consedisse intellege-
bantur, Tac. an. i, 61 ; 3. accido from ab-cido would suit
pass, from Cic.
accieo, see ac-cio, 5 and 6.
accinctus, part, of
ac-cingo, ere,nxi, nctus,vb.[ad + cingo]gen. asavb.refl.
accingor or accingo me etc., gird oneself up, tuck up one's
loose clothes within the belt (cingulum), and so met. pre-
pare oneself for a diilicult task, G. si eflticis hoc, postulo ut
mihi tua domus Te praesente apsente pateat... T. Do fidem
futurum. G. aceingar (so MSS, not adc.), Ter. Eun. 5, 8,
30; Tute hoc intristi : tibi onmest exedendum: accingere
(so MSS), Ter. Ph. 2, 2, 24; Illi se praedae accingunt dapibus-
que futuria, Verg. I, 210; et te comminus aequo Mecum
crede solo pugnaeque accinge pedestri, n, 707; accingere et
omnem Pelle moram, Ov. M. 7, 47; in hoc discrimen
accingere, Liv. 2, 12, 10; ad consulatum accingi, 4, 2, 7; ad
cogitationem, 6, 35, 2; magnis se accingere rebus, Tib. 4, I,
179; 2. gen. with ad of purpose, sometimes in poet,
w. dat. or even inf.; aceingar, Verg. G. 3, 46 3. or
even ace. alone of object, magicas inuitam accingier artis,
Verg. 4, 493; alios accincta labores, Verg. Cir. 6; 4.
w. simple vb. in refl., sense, age anus accinge ad molas,
Pomp. 66 B ; Accingunt omnes operi, Verg. 2, 235 ;
II 6. [perh. ad to] accingo w. ace. of sword, buckle on, gird
on, laterique accinxerat ensem, Verg. u, 489; 6. or
as refl. w. abl. arm oneself (with a sword), fidoque accingitur
K. D.
ense, 7, 640; paribusque...armi, 6, 184; 7. cup. in
part accinctus, armed, gladiis, Liv. 40, 13, 2; ferro, Tac. an.
6,8 (2); 8. also absol. miles non accinctus, u, 18 ;
turmas quoque peditum ad munia accingi t, 12, 31 ; 8.
gen., without reference to belt, arm oneself, facibus pnbea
accingitur atris, Verg. 9, 74; flagcllo, 6, 570; pugione,
Tac. an. n, 18; 1O. and met. studio popularium, 12,
44; se quoque accingeret iuuene partem curarum capessi-
turo, by adopting as partner of his throne, 12, 25 ; maiorem
ail spcm, n, 28; in audaciam, h. 3, 66; ad ultio-
nem, 4, 79 ; in omnia accincta bonitas, Plin. pan. 30 f. ;
((minis, Val. F. 5, 514; portubus (and portu), Eumen. pan.
ad Const, n and 19; III 11. accinctus as adj. confined,
limited, opposed to discinctus loose (cf. our succinct), comi-
tatus, Plin. pan. 20; cuius militaris (habitus) accinctior,
Auson. grat. act. 27.
ac-clno, ere, vb. [cano] sing to, accentus est dictus ab
accinendo, Diom. 431, i K.
ac-cio, cire, ciui or cii, cltus, vb. [ad to] call with a loud
voice to (one), (for idea of voice cf. cito and recito), hail and
so bid come to, summon, ' Vbi lubet, ire licet accubitum'.
Acciti strenuo subsilimus, quod esurigo findebat costas,
Varr. sat. 223, 8 R ; add 218. 3 ; perh. also Cuius UOB tuinulti
causa accierim et quid parem, animum aduortite, Ace.
485 B ; Posterius tremulas super ulcera taetra tenentcs
Palmas, horriferis accibant uocibus Orcum, Lucr. 5, 996;
hi qui fatentur se Virtutis causa nisi ea Voluptatem acciret
(so ^, al. maceret) ne manum quidem uorsuros fuisse, Cic.
fin. 5, 93 ; 2. hence, a. mortem to commit suicide, senatua
consulto (Cyprus), regis morte quam ille conscientia ac-
ciuerat, facta prouincia est, Veil. 2, 38, 6 ; (Cato) mortem
sibilaetus acciuit, Flor. 4, 2, 70 (2, 13); 3. gen., summon
by messenger, send for, invite, Philippum qui hunc (Aristo-
telem) Alexandra filio doctorem accierit, Cic. or. 3, 141 ; tu
inuita mulieres, ego acciuero pueros, Cic. Att. 5, I, 3;
si accierit accurram, 13, 48, I; haruspices acciendos ex Et-
ruria, Cic. har. reap. 25; (b)is (ath)letarum undique acci-
torum spec(taculum)...praebui, Mon. Ancyr. 4, 33; qui
quamquam acciti ibant, Sal. lug. 102, 3; paucos fama
cognitos accire, 84, 2 ; add 108, i ; ad uiginti matronis
per uiatorem accitis, Liv. 8, 18, 8; Appi se litteris accitum,
10, 18, 7 ; alios peregre in regnum Bomam accitos, 2,
6, 2; acciri Verginium ex castris placuit, 5, 8, 12; se
proconsulem a Beneuento acciturum, 24, 19, 4 ; properis
matris literis accitur, Tac. an. I, 5; add h. 2, I ; 4, 13 and
72; e Tyrio consortem accite senatu, Sil. 8, 335; 4. so
far w. ace. of person; also w. ace. of things, send for,
import, qui moneret ut fidissimis amicorum in Pontum
missis effigiem suam acciret, Tac. h. 4, 83 ; scientiam
artemque haruspicum, 2, 3 ; accitis quae usquam egregia,
Tac. an. 3, 27; per accitam lasciuiam, 14, 20; collegae au-
xilium quod acciendum ultro fuerit, Liv. 10, 19, I ; add 4,
106 ; 6, 40, 4; 45, 25, 13 ; 6. acciebo quoted from PI. Mil.
3, 3, 61 is corrupt (best MSS hunc aciebo, whence Bitschl
cj. runcinabo) ; 6. accio accire, Char. 236, 14 K ;
arcesso dici ab arcio uerbo quod nunc accio dicimus, Prise.
35, 6 ; but accieo acciui, Diom. 366, 33.
ac-cipio, cipere, cepi, ceptus, vb. [ad, capio] receive, ac-
cept, of physical things, quaestor accipito (pequniam), OIL
198, 58; censor... eos libros census quei abieis legatis
dabuntur accipito, 206, 154; ex tua accepi manu Pateram,
PI. Amph. 2, 2, 132; ab ipson istas aceepisti (i.e. epistulas)?
E manibus dedit ipse in manus, Tr. 4, 2, 57; accipite si
uoltis hoe onus in uestros cpllos, Cato ap. Non. 200, 23 ; ut
obsides ab his principum filios acciperent, Caes. b. g. 6, 1 1 ;
a Philotimo litteras accepi, Cic. Att. 6, 23, I ; accipe si uis.
accipiam tabulas, Hor. s. i, 4, 14; cum te gremio accipiet
laetUsima Dido, Verg. I, 685; 2. receive, sense of
receiving charge of, hanc mihi in manum dat.... Accepi :
acceptain seruabo, Ter. Andr. i, 5, 63; sua in Haeduos
merita exposuit, quos et quam humiles accepisset, Caes.
b. g. 7, 54, 4; Me...musae Accipiant (as pupil) caelique uias
et sidera monstrent, Verg. G. 2, 477 ; 3. receive, as a
host, accipientur mulso milites, PI. Bac. 4, 9, 15; in prandio
nos lepide atque nitide Aceepisti apud te, Cist. I, I, 12;
add i, I, 17; Men. 5, 2, 44; Pens. I, I, 32; Ps. I, 2, 34;
3
18
ACCIPITER
AC-CLAMATIO
lepide accipimur, St. 5, 4, 3; add 22; Accipit homo nemo
nielius prorsus neque prolixius, Ter. Eun. 5, 8, 52; te hos-
pitio agresti acci]>ieniiis. Cic. Alt. 3, 16 f. ; nee potui aceipi
liberalius, 16, 6, i ; apparatis accipere epnlis, Liv. 23, 4, 3;
socios dapibusque uieroque Accipit. Ov. !'. 2, 725 ; 4. gi-n.
person, treat, ego te ..miseris iam accipiam modis,
I'l. Aul. 4, 4, 3; Men. 5, I, 7; indignis cum egomet sim
plus modis, Ter. Ad, 2, i, 12; Sic inquam aetaratorem
ilium uetulum lupuni Annibalem acceptum, Lucil. ap. Non.
240, II ; Spartae pueri ad aram-sic uerberibus accipiuntur,
ut ..., Cic. Tusc. 2, 34; Quintum puerum accepi uehementer,
Cic. Alt. 10, 7, 3; male accipit uerbis Babonium, Cic. Yen-.
2, i, 140; 2, 2, 56; leniter hominem clcnienterque accepit,
j. 4, Mi; clfinrnter a consule cum uerborum tantum casti-
gatione accepti sunt, Liv. 27, 15,2; 6. with in and ace.
of resulting condition, receive (into), admit (to), in uestram
(idem, under the protection of your honour, Cic. Arch. 31 ;
in deditionem, Caes. b. g. I, 28, 2; 2, 13, i; in ciuitatem,
Liv. 2, 5, 10; 4, 13, 14; in societatem, 7, 19, 4; in amicitiam,
7, 30, 4; 6. with non-living agent personified, (sto-
machus) cum detrusum cibum accepit, depellit and then:
(aluus) quod accepit, cogit et confundit, Cic. N. D. 2, 135-6;
ut lun.i...solis lumen accipiat, Cic. or. 3, 178; fusos ceruix
cui lactea crinis Accipit, Verg. 10, 138; sortem Accepit
galea, 5, 491 ; ubi te diguurn amplitudine tua templum ac-
cipiat, Liv. 5, 21, 3; quos sua terra suus ager...accipient,
21, 44, 8; amnis ingens fugientes accepit, 29, 32, 8; add
38, 21, 15; idem annus nouas caerimoniaa accepit, Tac. an.
i, 54, i; 7. with abstr. obj., benificium, Ter. Ad. 2,
3, i ; Sal. Cat. 6, 5 ; honorem, Cic. Att. 9, 2a, i ; dolorem,
6, i, 6; noluptatem, Cic. Q. fr. 3, 8, 3; ignominiam, Caes.
b. g. 7, 17, 5; contumeliam, 7, 10, 2; iniuriam, 2, 33, i;
inoommodum, 7, 29, 4; 8. of the senses, receive, hear,
MB, learn, hanc tuam gloriam iam ante auribus acceperam,
I'l. Tr. 4, 1,9; nullam earum rerum quae sensu accipiuntur,
Cic. N. D. 2, 9; niulta auribus accepisse, Cic. or. i, 218;
quern ipse accepi oculis animoque sensum,hunc...exponam,
Cic. Verr. 2, 3, 46; uisa ista...accipio, Cic. ac. pr. 66; Ac-
cipite ergo aniiuis..., Verg. 10, 104; Accipe non dura
supplieis aure preces, Ov. Pont. 2, 8, 44; 9. absol., hear,
learn (it may be from books), quom multos multa admisse
acceperim Inhonesta, PI. Mil. 4, 7, 4; Sed si te aequo animo
ferre accipiet neglegentem feceris, Ter. Andr. 2, 3, 23; ut
eas artes non turn primum accipere uideantnr sed reminisci,
Cic. sen. 78 ; quae gerantur accipies ex Pollione, Cic. fain.
1, 6, i ; urbem Itomam, sicut accepi,..., Sal. Cat. 6, I ; ex
parents meo...ita accepi..., Sal. lug. 85, 40; pugnatum ad
Lilybaeum...acceperc, Liv. 21, 50, II ; 1O. of thu in-
tellect, take in, understand, comprehend, interpret, nam
pol hau satis meo Corde accepi querellas tuas, I'l. Cas. 2,
2, 18; non recte accipis, Ter. Andr. 2, 2, 30; add Eun. i,
2, 2; Haut. 2, 3, 23; quae minus intellexi..., quae paruin
accepi, Cic. N. 1). 3, 4; cum uerbum potest in duas pluresue
seiitentias aceipi, Corn. 4, 67; 2, 40; 11. esp. w. in
partem, take in a good or bad sense (or part), Equidem po]
in earn partem accipio, Ter. Eun. 5, 2, 37; quod rogas ut
in bonam partem accipiam, ...ego uero in optimam, Cic. Att
ii, 7, 8; Bonas in partes lector accipias uelim, Phaedr. 2
pr. ii ; 12. other similar phrases are: Suspiciosi ad
riiiitiinicliatii omnia accipiuut nuu;is, Ter. Ad. 4, 3, 15
quicquid in eum officii contuleris, id ita me accipere ul
in me ipsum te putem contulisse, Cic. fam. 10, i f.
cinmia in mains mctu angentu aocipiebant, Liv. 29, 3, 9
Tac. h. i, 52; muliebre fastigium in deminutionem sui
an. I, 14; h. 2, 91, i; quae grata sane, si a uirtutilm
proficiacerentur,...indecora accipicbantur, ib. ; Suet. Ails'
68; 13. accept (things! w. more or less of favour, ex
i by adv. ( (<.. ili i ri us accipcre hoc uiilii uisus est, Cic
Att. I, I, 4; asperius. 9. 2a, I ; fortitor, 15, 20, 2; qm mail
inoduin aooipiantnr hi (so M| ludi, 15, 26, i; (ea) arquo
ani . Sal. Cat. 3, 2; a quibus placide oratio ac
pu att, Liv. 2, 3. 7; 14. absol. accept and so imply
approval, agree to, admit, tu condicionriu luiuc accipe, PJ
Aul. 2, 2, 60; Airrpit condicionem, 'JVr. Andr. i, i, 52
.l.i* 1'imiphili i talenta. Accipio, 5, 4, 48; BIO,
a r. in moraris, accipio causam, Cic. fam. 10, 19; mi
'ersa periit. Accipio omen, Cic. div. i, 103; accipere se
jmen, Liv. i, 7, n; Accipio agnoscoque deos, Verg. 12,
260; cum de plebe consulem... non accipiebat, Cic. Brut.
5; 16. accept (though unacceptable), submit to, put
ip with, incur, Nihil satis uideo quamobrem accipere
lunc mihi expediat metum, Ter. Haut. 2, 3, 96; Hancine
igo ut contumeliam... in me accipiam, Eun. 4, 7, i; Ni
renurn accipere et uicti parere fatentur, Verg. 12, 568;
16. take upon one (a task, a duty), undertake,
often w. gerundive, onus, Cic. N. D. 2, 159; Egregius
si umquam regnandam acceperit Albam, Verg. 6, 770;
mcandum mare, Eutr. 9, 21; 17. in bookkeeping,
acceptum referre, to enter in a ledger as received, credit
a person) for, minus Verri acceptum rettulit quam Verres
Hi expeusum tulerit, Cic. Verr. 2, i, 100; add 102; eas
pecunias)...isti referebat acceptas, 2, 2, 170; ut emptor
acceptam pecuniam uiro referret, Pompon, dig. 16, I, 32,
2 ; II. 18. in acceptum referre or ferre, the same, ne-
?abat se opus i. a. r. posse, Cic. Verr. 2, I, 149; and again,
ib. ; ne in acceptum feratur, Macer. dig. 48, 1 1 , 2 ; 19. same
met., ut esset nemo qui ruihi nou uitam suam... referret
acceptam, Cic. Phil. 2, 12; omnia quae postea uidimus uni
accepta refereuius Antonio, 2, 55 ; hoc opus in acceptum ut
referas nihil postulo, Cic. parad. praef. 5; Choerilus, in-
cultis qui uersibus et male natis Rettulit acceptos . . . Philippos,
Hor. ep. 2, i, 234; Ov. tr. 2, 10; philosophiae acceptum
fero quod surrexi, Sen. ep. 78, 3; Plin. ep. 2,4; quicquid
mihi debuit, acceptum tibi ferri iubebo, Plin. ep. 2, 4, 2 ;
SO. tabulae, codex accepti et expensi, a credit and debit
account, Cic.Kosc.com. 2 and 4; Verr. 2, 2, 76; 21. give
a release (for a debt real or supposed) is variously expressed,
(ex) imagiuaria solutione mulier sine tutoris auctoritate
acceptum facere non potest, Gai. 3, 171 ; cum acceptum non
faceret, Ulp. dig. 4, 2, 14, 9; si aceepto quern liberauit, 18,
4, 2, 5; 46, 4, 8, 4; acceptum ferre, 46, 4, 13, 5 etc. ; aceepto
facere, ib. 10; aceepto fertur, 5; add 7, 15 and 16; habes-
ne acceptos? Pomp. 46, 4, 15; 22. acceptum or aceepto
rogare, ask for a release, Ulp. 46, 4, 8, I ; add 2 and 4;
23. aliud est capere, aliud accipere: capere cum effectu
accipitur...ideoque uon uidetur quis capere quod erit resti-
turus, Ulp. 50, 16, 71 ; III. 24. acceptus, as adj., accept-
able, grateful, welcome, loved, dear, nam mihi pol grata
acceptaque huiust benignitas, PI. St. I, I, 50; add True. 2,
7, 56; 4, I, 5; quod adprobaris id gratum acceptumque
liabendum, Cic. Tusc. 5, 45 ; tarn acceptum popularibus.
Sal. lug. 7, i; nemo quisquaui acceptior, PI. Pers. 4, 4, 96;
uihil est illi deo...acceptius quam...coetus hominum iure
sociati, Cic. rep. 6, 13; seruos acceptissimus, PI. Capt. 3,
5, 56; 25. accepso = accepero, Pacuv. ap. Non. 74, 30.
accipiter, tris, m. [owi/ir-repos, swift-winged; cf. Ipi;?
UKVirrepos, II. 13, 62; (Wcroras ipyKwv, 13, 819; and aqui-
folium holly] hawk falcon and like birds, accipitrum
genera sedecim, Plin. 10, 21 ; non rete accipitri tenditur
neque miluo, Ter. Ph. 2, 2, 16; ut auis eniciit accipiter,
Varr. sat. 165, 7B; bones igitur ibis accipitres in deorum
muuerum reponemus, Cie. N. D. 3, 47 ; Acclpitres is still
inasc. in spite of Non. 192; Lucr. 4, 10x39; s. Mnnro ad
Aetnam 79; accipiter saxo sacer ales ab alto..., Verg. n,
721; add Ov. M. ii, 344; 2. tamed for hawking, cf.
Mart. 14, 216; 3. met. Pecuniae accipiter auide atqur
inuide, Plaut. Pers. 3, 3, 5 ; 4. a gen. accipiteris also
sanctioned by Prise. 6, vol. 1 , 229 K.
accipltrma, ae, f. the plant hawkweed (hieracium Linn.)
Apul. herb. 30.
accipitro, are, vb. play the hawk (with), tear to pieces,
accipitret posuit pro lacerut Gell. 19, 7, ii.
accisus, j)itrt. of accido.
ac-dtio, dnis, f. summoning before (one), Arn. 4, 12 (of
spirits).
ac-citns, us, m. a summoning, summons, quinque
primi accitu istius euocantur, Cic. Verr. 2, 3, 68; accitu
gi'iiitnris, Verg. I, 681.
ac-clamatio, onis, f. loud cries of an assembly, non
modo ut acclamatioue sed ut conuicio ac maledictis
impediretur, Cie. Q. fr. 2, 3, 2; acclamationibus multitudiuis
assentations immodica pudorem (regis) onerantis, Liv. 31.
AC-CLAMITO
15, 2; ut admirationem suam non acclamatione tantnm
Bed ctiam plausu confiteretur, Quint. 8, 3, 3; add 1'lin.
pan. 73 and 75; hanc eius clementiam senatus his accla-
mationibus prosecutus est: Autoniue pie, di te seruent...;
Vulcat. Avid. 13; post haec acclamationes seuatus hae
fuerunt: Et Traianus ad imperium senex uenit. Dixerunt
decies, Vop. Tac. 5, i ; cf. inscr. Or. 932; 2. in rhet. an
exclamation, est epiphonema rei narratae summa adcla-
niatio: Tantae molis erat..., Quint. 8, 5, 1 1.
ac-clamito, (ad-o.) are, vb. freq. a doubtful reading in
PI. Am. 3, 2, 3.
ac-clamo, (ad-c.) are, vb. cry out at (anything seen or
heard) in approval or disapproval, in disappointment, ex-
claim against, non metuo ne mihi acclametis, Cic. Brut. 256;
populus cum risu acclamauit ipsa esse, Cic. Caec. 28; et
cum omnis contio acclamasset, Hostium inquit...clamore
non territus, qui possum uestro moueri? Veil. 2, 4, 5; hoc
loco adclamabit mihi tota manus delicatorum, Sen. ep. 47,
1 3 ; esp. in later lang., si noceutem adclamauerant, praeceps
datus trucidabatur, Tac. an. 1,44; 2. with favour, omnes
acclamarunt gratias se...agere, Liv. 34, 50,4; seruatorem
acclamantibus, 34, 50, 9; Othoui populus, tamquam decus
adstruerent, Neroni Othoni adclamauit, Tac. h. I, 78 f. ;
senatus adclamauit : Gordiane Auguste di te seruent, frlix
imperes, Capit. Maxim. 16, 3; add Gord. II, 9; Vop. Tac.
4, 2; 3. pass, impers., Cic. Mur. i3; Suet. Dom. 13;
Lampr. Al. Sev. 6, 2 and 7, I.
ac-claro, (ad-c.) are, vb. make clear to, luppiter. ..uti tu
signa nobis certa acclarassis (for acclarauesis, subj. perf.),
ap. Liv. i, 18, 9.
acclinis, (ad-c.) e, adj. [ad = an up, see clino] leaning
up against, corpusque leuabat Arboris adclinis trunco,
Verg. 10, 835, where Serv. : quis ante hunc?; crates inter
se acclines, Colum. 12, 15, i; Cleomenes non armorum
onus deposuit, sed adclinis parieti, hortatur ut..., lust.
28, 4, 9; Adelines clipeis alios, Stat. Th. 10, 280;
2. lying upon the slope (of), tumulo, Stat. silu. 5, 3, 36 and
5, 5, 25; 3. met. prone (to), Acclinis falsis animus,
meliora recusat, Hor. a. 2, 2, 6.
ac-clino, (ad + c.) are, vb. cause to lean against ; hence w.
se, lean up against or throw oneself sloping upon, circum-
spexit Athin seque acclinauit in ilium, Ov. II. 5, 72;
9. as vb. refl. recline, the same, adclinataque colla Mollibus
in plumis...reponit, Ov. M. 10, 268; castra tumulo sunt
adclinata lay on the slope of Liv. 44, 3, 6; terris maria
acclmata quiescunt, Stat. Th. 5, 4, 6; acclinatus lateri
nauis exonerabat stomaclmm, Petr. 103; 3. met. attach
oneself, haud grauate acclinaturos jo ad causam senatus,
Liv. 4, 48, 9.
accliuis, (ad-c.) e, adj. [ad = an up cliuus] sloping
upward, opp. to decliuis, ea pars uiae ualde accliuis est,
Cic. Q. fr. 3, i, 4; leniter adcliuis aditus, Caes. b. g.
2, 29, 3; accliues colles, Liv. 38, 20, 4; adcliue solum,
Verg. G. 2, 276; accliuibus locis, Colum. 3, 15, 2 opp. to
planis and praecipitibus ; accliuis littoris, Ov. M. 9, 334;
trarnes, 10, 53.
accliuitas, (ad-c.) atis, f. slope (sloping nature) Caes.
b. g. 2, 18, 2; Colum. 2, 4, 10; 2. sloping ground, a
slope, iieque accliuitas ipsa adiri posset, Amm. 14, 2, 13.
accliuus, (ad-c.) adj. sloping upward, accliuo liniite,
Ov. M. 2, 19; add Manil. I, 232.
ac-cognosco, (ad-c.) ere, recognize, Cappadocem, Petr.
69; add Tert. uxor. 2, 6.
acedia, ae, m. one living near, a neighbour, opposed to
incola, one who lives in a place, Agricolae, accolae, propin-
qui qui estis his regionibus, PI. Itud. 3, 2, 2; add Aul. 3, I, I ;
ut omnes sacerdotes, omnes accolae... Cereris esse uideantur,
Cic.Verr. 2,4, III ; pastor a. eius loci, Liv. I, 7, 5; Philippum
eis et Macedones graues accolas esse, 26, 24, 5; add 37, 53,
25; uadosi accola Volturni, Verg. 7, 729; add Curt. 3, 2, 9;
fatidicis...accola lucis, Sil. I, 414; add n, 25; 2. met.
of a tributary stream, Tac. an. I, 79.
ac-cdlo, (ad-c.) ere, vb. live near, Saluto te, uicine
Apollo, qui aedibus 1'ropinquos nostris accolis, PI. Bac.
2, i, 4; ea gens quae ilium locum accolit, Cic. rep. 6, 19;
uiam, Liv. 28, 13, 4; Macedonian!, 39,46, 7; tuas accolit,
ACCRESCO 19
Haeme, nines, Ov. F. i, 390; Rhemim, Tac. h. ji ; Pontnni,
3, 47; 2. as pass. (Baetis) erebrU adcolitur ommli*.
i'lin. 3, 9.
accommddate, see accommodatus.
accommddatio, onis, f. adaptation, uerborum, Cic. inv.
i, 9; 2. obliging conduct, magistratuum, Cic. V. u
3- 189-
accommddator, oris, m. Hernia a. uixit an. ZI.VIH,
inscr. Grut. 789, 4.
ac-commddo, (nd-c.) are, vb. fit to, fit on, clupeum ad
dorsum, PI. Tr. 3, 2, 93; coronam ad caput, Cic. or. 2, 250;
calauticam capiti, Cio. or. in P. Clod, et P. Cur. 5, 3;
insignia, Caes. b. g. 2, 21, 5; laterique accommodat ensem,
Verg. 2, 393; 2. met. adapt, cause to agree (with),
orationem multitudiuis auribus. Cic. or. 2, 159; gumptus
peregrinationi* ad mercedes Argileti, Cic. Att. 12, 32, 2;
meurn consilium ad tuum, Cic. fam. 9, 7 f . ; 3. as vb.
refl. accommodari or accommodare se, adapt oneself, lay
oneself out for, lend oneself to, ad rem publicam et ad
magnas res gerendas, Cic. off. I, 70; num quis uestram ad
cavdein accommodatus est, Cic. agr. 3, 16; ad eorum
nutum se fingunt et accommodant, Cic. or. 24; quod
Seiano se non accommodassent, Suet. Tib. 48; hiinmno
gi inri assertorem se accommodaret, Suet. Galb. 9;
4, accommodo absol., oblige, peto...ut ei de habitatione
accommodes, Cic. fam. 13, 2; 6. the same w. ace.
oblige with, lend, orandae litis tempus, Cic. off. 3, 43;
abusio non habentibus nomen suum accommodat quod in
proximo est, sic : equuin diuina Palladis arte aedlticant.
Quint. 8, 6, 34; uxori opem consiliumue, Ulp. dig. 47, 2,
52; 6. hence when speaking as for another, put in
(his) mouth, Cicero quamqnam preces non dat Miloni,
accommodauit ei conuenientis forti uiro conquestioncs,
Quint. 6, i, 27; 7. stretch (words, laws etc.) to oblige,
pupillo auctoritatem, Ulp. dig. 26, 8, I ; 27, 6, 7, I ;
Gai. 34, 9, 10; ei actionem, Pompon. 39, 3, 22 (grant as a
favour); II. 8. accommodatus, part, as ailj. well aii
suitable, fit, contionibus accommodatior, Cic. Clu. 2; ex-
emplum temporibus suis accommodutissimuin, Cic. Cornel.
7 ; III. 9. accommodate, suitably, ad ueritatem, Cic. or.
1, 149; comp. or. 117; sup. fin. 5, 24.
ac-commodus, (ad-c.) adj. fit, suited, ualles adcommoda
fraudi, Verg. n, 522; add Stat. Th. 10, 192; bellis, Stat.
silu. 4, 4, 65 ; labori, Veg. vet. 3, 2.
ac-congero? in PI. True. I, 2, 18 read w. A degessi.
accorpdro, (ad-c.) are, vb. make one flesh or body with,
unite closely, sagada carinis adcorporatur, Sol. 37, 8;
2, met. damnatorum bona suis, Amm. 16, 8, n.
ac-credo, (ad-c.) ere, dldi, give credit to, believe, Neque
diuini neque mi humani postbac qnicquam adcreduas, PI.
As. 5, 2, 4; add 3, 3, 37; uix accredens cornmunicaui cum
Dionysio, Cic. Att. 6, 2, 3 ; facile hoc accredere possis, Lucr.
3, 856; Hor. ep. i, 15, 25; primo non accredidit, ps. Nep.
Dat. 3.
1 ac-cresco, (ad-c.) Pre, fui, vb. [ad = an up] grow up.
rise, increase, Valetudo mihi (ualetudo alone, MSS) decrcscit,
accrescit labor, Plant. Cure. 2, I, 4; mons ex sale magnus;
quantum demas tantnm adcrescit, Cato orig. 28, 8, I ;
amicitiam...quae incepta a paruis cum aetate aderunt
simul, Ter. Andr. 3, 3, 7; flurnen subito accreuit, Cic. inv.
2, 97; in dies dolores acerescere...sensit, Nep. Att. 21,4;
Inuidia accreuit, Hor. s. i, 6, 26; iam pectori eius usque
adcreuerat (agger), Tac. an. i, 19; prima aestuaria nondum
adcreseente unda intrepidi transiere, 2, 8; paulatim ac-
creseere (so A, not adc.) incipiat, Quint. I, 2, i; fama
excellenter accrescens, Amm. 14, 10, 14;
2 ac-crcsco, (ad-c.) ere, eiii, vb. [ad to] grow to, attach
itself to, be added to, cum dictis factisque...uana accr,
fides, Liv. i, 54, 2; trimetris accrescere iussit Nomen
iambeis, Hor. ep. 2, 3, 252; ueteribus negotiis noua ad-
crescunt, Plin. ep. 2, 8, 3; 2. esp. in law, si decem
iugera alluuione adcreuerint, Ulp. dig. 19, I, 13, 14; ib.
5, 4, 4; fructus donatarum rerum et partus et quod
accreuit rei donatue rejieteie potest, Paul. dig. 12, 4,
12; 3. esp. of an heir passed over in a will but added to
the heredes instituti by course of law, praeteritae personae
32
ACCRETIO
ACCUSO
scriptis heredibuB in partem adcrescunt, Gai. 2, 124; filia
adcroscendo pro quarta parte fit heres, ib. ; quod iure
adcrescendi consequeretur, ib. 126; 4. gen. become the
property of, accrue (to), hence Fr. accroitre accrus, E. accrue.
accrStio, onis, f. [accresco] increase, lunam accretione
et deminutione luminis, Cic. Tusc. i, 68.
aecfibltSle, is, n. [accubitum] a sofa cover, Treb. Claud.
14, 10.
accfibitio, onia, f. lying down (as on a sofa), ingressus,
eursus, accubitio (al. accubatio), sessio, Cic. N. D. i, 94;
status incessus, sessio accubitio (al. accubatio), Cic. off.
1 , 1 28 ; 2. esp. at dinner, accubitionem (al. accubationem)
epularcm, Cic. sen. 45; numerus accubitionum crescebat,
Lampr. Al. Sev. 34, 8.
accftbito, are, vb. freq. of accubo, Sedul. pr. c. pasch. I .
accubitorius .' in Petr. 30 read cubitoria.
acciibitum, i, n. a long dining sofa, Lampr. Hel. 19, 9;
add Schol. luv. 5, 17.
accubitus, us, m. reclining (on a sofa) at table, Stat.'
Ach. i, no; Th. i, 714; Isid. or. 20, n.
accfibo, (ad-c.) are, vb. lie near, cadum Qui nunc
Sulpiciis accubat horreis, Hor. od. 4, 12, 18; theatrum
Tarpeio monti accubans, Suet. lul. 44; 2. esp. recline
(on a sofa at dinner), Quid si.apud te euenat (so Herm. cj.)
desubito prandium aut potatio...ubi ego turn accubem? PI.
Bac. i, i, 48; accubantis potantis, PL Ps. i, I, 25; add
Men. 2, 3, 17; Amph. 2, 2, 169 and 172; morem hunc
epularum fuisse ut qui accubarent, canerent uirorum laudes,
Cic. Tusc. 4, 3; accubantes in conuiuiis, Cic. Cat. 2,
10; 3. also concubitus causa, see accumbo, to which
accubui and accubitum more strictly belong.
accubiio, adv. recliningly, mea uoluptas usque eo
assiduo. D. Immo accubuo mauelim, PI. True. 2, 4, 68, a
word invented after assiduo.
ac-cfldo, ere, vb. [ad] stamp or coin in addition, Tris
minas accudere etiam possum ut triginta sient, PI. Merc.
2, 3. 96-
accumbltorium, (adc.) i, n. [accumbo] a room perh.
for ferales cenae attached to a grave, C. Plarius...cessit...
Hbertae suae.. .adcumbitorium cum conditibum (=conditiuo),
i user. Or. 4511.
ac-cumbo, (adc.) ere, cubui, cubitum, vb. [ad = an up
ef. ava.KeiiJ.aj.] take a place on a couch BO as to lie with the
upper body raised, esp. at meals; take a seat (at table),
Ctna appositast, concenasti mecum, ego accubui simul, PI.
Amph. 2, 2, 172; accumbe igitur, cedo aquam manibus,
puere, appone hie mensulam, PI. Most, i, 3, 150; ipsa
accumbere inecum, Ter. Eun. 3, 3, 9 ; Lacedaemonii qui
cotidiarus epulis in robore accumbunt, Cic. Mur. 74; sic
uixit ut muliebria cottidie conuiuia essent, uir accumberet
nemo praeter ipsum. Cic. Verr. 5, 81; tu das epulis
accumbere diuom, Verg. i, 83; cenatum apud regem
rst et eodem lecto Scipio atque Hannibal accubuerunt,
I.iv. 28, 18, 5; but in old time they sat on chairs says
Surv. ad Verg. A. I, 83 referring to A. 7, 176; and still
longer so (pudoris causa) ladies (and goddesses), cf. Val. M.
2, 1, 2 ; 2. w. scorta (et cenae et lubidinis causa), equidem
(sc. Bacchis) pol tecum accumbam, PI. Bac. 5, 2, 75; Amice
(BO Seal., MSS arnica) uter utrubi accumbamus? PI. St.
5, 4, 19 and 5, 5, 9; 3. w. ace., Ne cum tyranno
quisquam epulandi gratia Accumbat mensam, Ace. 218 14 ;
paulo maturius lectum accumbens (al. accubans), Apul. M.
5, 6; mensulam accubueram, 2, n; cenam, 9, 22 f.;
mi-riHam 10, 17; Prandi potaui scortum accubui, PI. Men.
3,2,11; Potaui atque accubui scortum, 5, 9, 82 ; potesque
et Hcortum accumbas, Bac. 5, 2, 71 ; 4. met. Man.
5, 426.
ac-cumulate, (accumulo).
ac-cftmftlatlo, (adc.) onis, f. heaping up, as earth
around a tree, Plin. 17, 246.
ac-c&mfilator, (adc.) oris, m. one who heaps tip, opum,
Tac. an. 3, 30.
ac-cftmftlo, (ad) are, vb. heap up, accumulate, auget
ftddit accumulat (pecuniam), Cic. Agr. 2, 59; Confertos ita
aceruatim mors accumulabat, Lucr. 6, 1263; Maximus hie
fatis accumulator honos, Ov. F. 2, 122 ; 2. w. ace. of that
on which a heap is added, often w. abl. of the thing added,
load w. a heap of, cap, complete, Virtutes generis mieis
moribus accumulaui, CIL 38, caedem caede accumulantes,
Lucr. 3, 71; animamque nepotis His saltern adcumulem
donis, Verg. 6, 886 ; tanta accumulat praeconia leto Vulneri-
busque uirum.Sil. 2, 336; primordia tanta Aceumula paribus
factis, n, 257; pedibus tibi gloria miles Parta ingens:
nunc accumula coepta ardua dextra, 1 5, 654 ; curas meas,
ps. Ov. ep. Sapph. 70; 3. esp. cover the lower stem of a
tree or plant w. earth, earth up, radices, Plin. 17, 139;
uineas, 18, 230; arbores, 18, 295; ipsos (raphanos), 19,
83 ; 4. hence in pass, adcumuleturque germinatio terra,
17, 124; 6. in PJin. 4, 5 and 9, 14 Detl. reads adtumulo
or attumulo but MSS vary; II. 6. accumulate, with
heaped measure, omnia prolixe accumulateque pollicetur,
Apul. M. 10, 27; accumulatissime, Corn, i f. ; but in Cic.
fam. 13, 42 cumulatissime.
accuratio, onis, f. carefulness, Cic. Brut. 238; Veg. vet.
i, 5. 35-
ac-curo, (adc.) are, vb. take all care of, look well after,
Si quam rem accures sobrie aut frugaliter, Solet ilia recte
Bum (for sub) manus succedere, PI. Pers. 4, I, I ; add Epid.
4, i, 39; si hoc adcurassis lepide, PI. Pers. 3, i, 65; add Ps.
4, i, 31; quo magis omnis res cautius ne temere faciam
adcuro, Ter. Hec. 5, i, 12; melius accurantur quae consilio
geruntur, Cic. inv. i, 58; uictus accurandus est, Colum. 12,
pr. 2. II. 2. accuratus, part, as adj. accurate, elaborate,
finished, careful, accuratius dicendi genus, Cic. Brut. 283 ;
accuratissima diligentia, Cic. Att. 7, 3, I ; 3. accurate,
adv. elaborately, with all care, Ter. Andr. 3,2, 14 ; Cic. Brut.
86; cf. Cic. rep. I, 19; sup. fam. 5, 17, 2.
ac-curro, ere, curri and cucurri, cursum, vb. run np
to, hurry or hasten to, make all haste to, gallop up to;
Ibi me inclamat Alcumena...adcurro ut sciscam quid uelit,
PI. Amph. 5, i, 17; Men. 5, 8, 5 etc.; opinor propter prae-
des suos (Antonium) accucurrisse, Cic. Att. 12, 18, 7; is si
accierit, accurram, 13,48, i; 15, 3, i ; accurrisse Romam,
Cic. off. 3, 112; Considius equo admisso ad eum accurrit,
Caes. b. g. i, 22, 2; adcucurrit, Tac. h. 3, 12; but in Petr.
139 accurrit; 2. w. ace. alone, satis trepida me accurrit,
Apul. M. 3, 21 ; aulam, Paul. Nol. S. Fel. 10, 112; 3.
pass, impers., accurritur ab uniuersis, Tac. an. I, 21 ; 4.
met. of the mind, istae imagines... simul atque uelimus,
accurrant, Cic. div. 2, 138.
accursus, (adc.) us, m. running to, populi, Tac. an. 4,
41 f.; militum, Val. M. 6, 8, 6; Sil. 15, 604; Stat. Th.
6, 511.
accusabllis, e, adj. deserving to be prosecuted, turpitudo,
Cic. Tusc. 4, 75.
accusatlo, onis, f. prosecution (by law), accusation,
charge, accusatio crimen desiderat...inaledictio nihil habet
propositi praeter contumeliam, C c. Gael. 6 ; (iudicii ratio
ex accusatione et ex defensione constat, Cic. off. 2, 49 ; ac-
cusationem factitare, Cic. Brut. 130; comparare, coustituere,
Cic. Verr. 2, i, 2; instruere, Tac. an. 2, 74; exsequi, 4, 29;
capessere, 4, 52; 2. a speech in accusation, Plin. 7, Iio.
accusatiuus, adj. m. as sb. (sc. casus), accusative case,
Varr. 1. 8, 38 (so Flor.); accusatiui geminatione facta am-
phibolia, soluitur ablatiuo, ut illud Lachetem audiui per-
cussisse Demean fiat a Lachete percussum Demean, Quint.
7, 9, 10; add Char. 17, 7 K; Diom. 301, 36.
accfisator, oris, in. accuser, prosecutor, Cic. Brut. 130
and 136; Cic. Caecil. 29; Verr. 2, i, 74; Liv. 8, 32, 9; Tac.
an. 4, 59.
accusatorius,ailj. of an accuser or accusation, artificium,
Cic. Eosc. Am. 49; animus, Cic. Clu. n; ius, Flac. 14;
spiritus, Liv. 2, 61, 7; uox, 45, ip, 8; 2. accusatorie,
adv. in the spirit of an accuser, Cic. Verr. 2, 2, 176; 2, 3,
164; Liv. 40, 12, 6.
accilsatr-ix, icis, f. [accusator] accuser, Ego te uolui
castigare, tu mihi accusatrix, PI. As. 3, i, 12; Plin. ep. 10.
59 (67) ; Trai. ad Plin. 10, 60 (68).
accusito, fire, vb. freq. keep accusing, Nihil erit quod
deorum ullum accusites, PI. Most. 3, 2, 23.
ac-cuBO, are, vb. [causa] charge criminally, prosecute,
accuse, quemue k(alumniae) praeuaricationis caussa ac-
ACENTETUS
eussasse 'fecisseue quod iudicatum eat, GIL 206, 120;
Pol ego te ut accussarem (so Brix, MSS accussem) medi-
tabar, PI. Aul. 3, 6, 14 ; sescenti qui inter sicarios et
de ueneficiis acousabant, Cic. Kosc. Am. 90; add 13;
ambitus, Cic. Cael. 16 ; suis eum propriisque crimi-
nibus accusabo, Cic. Verr. 2, I, 43; rei capitalis, 2, 2,
68; a. beyond legal sphere, cull to account, accuse,
blame, censure, ai ille quid deliquerit, Multo tauto ilium
accusabo quam te accusaui ainplius, PI. Most. 5, 2, 49;
add Tr. i, 2, 59 etc.; Cotidie accusabam : hem tibine
haec diutius Licere speras facere, Ter. Haut. i, i, 50; non
committam ut me accusare de epistularum neglegentia
possis, Cic. Att. i, 6, i ; me tibi excuso in eo ipso in quo te
accuso, Cic. Q. fr. 2, 2, I ; increpitaro atque accusare reli-
quos Belgas qui se populo K. dedissent, Caes. b. g. 2, 15 f.;
3. so far w. ace. of pers. ; also of offence, fidem, PI.
Merc. 2, 3, 86; desperationem, Cic. fam. 6, 1,5; luxuriam,
Cael. 29; populi culpam, Plane. 9; mollitiem socordiamque
uiri, Sal. lug. 70, 5; naturae innrmitas accusatur, ib. I, 4;
4. w. ace. of pers. and of pron., si id nou me accusas,
PI. Trin. 96; cf. Ter. Ph. 914; 6. w. quod; accusare sena-
tumquodineo auxili nihil esset, Sal. Cat. 40, 3; Lysandrum
accusarent quod sacerdotes corrumpere conatus esset, ps.
Nep. Lj-s. 3,3; 6. w. ace. and inf.,aeeusantibus Cyrenen-
sibus uiolatum ab eo thesaurum, Tac. an. 14, 18; 7.
accusandi casus, Varr. 1. 8, 37 accusative case.
dcentetus, adj. sine puncto, Plin. 37, 28; Fronto fer.
Als. 3, p. 224 last 1. Naber.
dcco, ere, vb. (=ac-esco) become sour, Cato r. 148.
4cir, eris, f. maple tree, arbor simillima aceri, Plin. 16,
67; acer arbos huius aceris quod Solinus protulit, Prise. I,
80, 22 K; excipitur haec acer, I, 151, 2; a. n. maple
wood, maple, acerque coloribus impar, Ov. M. 10, 95; at
nuper uile fuistis acer, Ov. am. i, n, 28; acer operum
elegantia citro secundum, Pliu. 16, 66; triclinia acere
operta, 33, 146.
ac-er, acris, acre, adj. [ae root, cf. ac-us, ac-idus] sharp,
nullum contemptu (mortis telum)...ad uincendum acrius,
Liv. 21, 44 f.; id erit telum acerrumum, poet. ap. Cic. fam. 7,
16, i ; a. hence met. of taste, sour, acid, sicut acetum
Aegyptium acre, Cic. ap. Non. 240, 42 ; nimis acres umores,
Cic. N. D. 2, 59 ; acetum ex (scilla) uel certe acre sorbere,
cibus acer ut lac cum allio coctum, Cels. 4, 10 (4, 4) ; mel ex
dulci acre, Plin. n, 39 (between sweet and sour), acetum,
26, 21 ; dulcibus cibis acres acutosque miscerem, Plin. ep.
7, 3, 5 ; 3. of scent, sharp, piercing, intense, unguentis
acerrima suauitate conditis, Cic. or. 3, 99; nee naribus
acres Ire canes, Ov. M. 7, 806; acri odore (styracis), Plin.
12, 80; 4. of sight, sharp, bright, populi Romani aures
hebetiores, oculos esse acres atque acutos, Cic. Plane. 66;
acerrimum ex omnibus sensibus esse sensum uidendi, Cic.
or. 2, 357; acrior est oculorum quam auriurn sensus, Quint.
II, 2, 34 ; acrioribus oculis, 2, 10, 6 ; 6. and so of colour,
bright, Praeterea splendor quicumque est acer adurit, Lucr.
4, 304; flamma, 5, 906; splendor, rubor, Sen. N. Q. I, 14, 2;
6. of hearing, sharp, piercing, shrill, harsh, loud, flammae
sonitum, Verg. G. 4, 409; tibia, Hor. od. I, 12, I ; uox De-
metri iucundior, illius acrior, Quint. 11,3, 178; hinnitus, Sil.
4, 96; clamor, 9, 362; 7. of touch or feeling, sharp, pierc-
ing, strong, fierce, intensely hot or cold, dolor corporis cuiua
est morsus acerrimus, Cic. Tusc. 3, 61 ; potentia solis Acrior,
Verg. G. i, 93 ; Hor. s. i, 6, 125 ; acri sole, Plin. 14, 77 ; non
acri fauilla (gentle, slow), Ov. M. 8, 667; acriorem ignem,
Colum. 12, 19, 5 ; acriorem hiemem (inet.),Pl.Tr.2,3,7; Sol-
uitur acris hienips, Hor. od. i , 4, i ; 8. met. of mind, first
of persons, sharp, severe, stern, savage, uxorem acemmiam,
PI. Merc. 4, 4, 56; Bac. 3, I, I ; As. 3, 2, 6; Lenem patrem
ilium factum me csse acerrumum, Ter. Ph. 2, I, 32; Sunt
quibus in satira uideor nimis acer, Hor. s. 2, I, I ; 9. in
a good sense, sharp, eager, energetic, resolute, determined,
bold, aduersarius, Cic. ac. i, 12; ecquein Caesare acriorem
in rebus gerendis audisti, Cic. fam. 8, 15, I ; defensor, ib. i.
1,2; ipse acer, bellicosus, Sal. lug. 20, 2 ; add 43, i ; Liv.
26, 26, II; 27, 34, 2 etc.; bellis acer Halesus, Verg. 10,
411; 1O. of animals, bold, spirited, equus, Verg. 4,
156; canis, Hor. epod. 12, 6; aper, ib. 2, 31; 11. gen.
ACER-NUS
21
malaacria, PI. Bac. 4, 3, 14; morbuR, PI. Men. 5, 2, 119;
egestas, Lucr. 3, 65 ; ira, 5, 399 ; iudicia, Cic. Kosc. Am. 1 1 ;
incusatio, Cic. or. 3, 106; uerborum grauitas, Cic. off. I,
136; dolor, Verg. 7, 291; inuidia, Hor. s. I, 3, 60; ui,
epod. 7, 13; sicut gloria ita paenitentia, Tac. h. 3, 51;
discrimen, Tac. an. 15, 3 ; 13. w. gen., acer belli iuueuin,
Veil. I, 3, I ; Vcspasianus acer militiae, Tac. h. 2, 5 ; 18.
w. inf., Sil. 3, 338, metiri, extendere; 14. acris aa m.
in old L., aomnus repente In campo passim mollissimuK
perculit acris, Enn. so at least Prise, i, 153, 16 K, but U
the text sound? 15. 'acer as f., Aestatcm autumnon
sequitur, post acer hiemps ((it), Prise, ib., Serv. ad A. 6,
685; acer fames, Naev. ap. Serv. ib.; 18. acer, acra.
acrum in old L. as acrum, Mat. II. 15 ap. Char. 117, 13 K ;
ex nimis acra dulcem (radicem), Pall. 9, 5, 3; acrum, Plin.
Val. 2, 45; 17. Fr. aigre, E. eager; vin-aigre, vin-egar;
cf. macer, maigre, meager.
3cerAtos, adj. without horna, aceratoe (note the Gr.
form) cocleae, Plin. 30, 46.
dccritus, adj. mixed with chaff, coenum, Lucil. ap. Non.
445, 23; aceratum = lutum cum paleia mixtum, Paul, ex K.
20 M.
Scerbltas, atis, f. sour bitterness (as of unripe fruit).
fructus magna acerbitate permixtos, Cic. Plane. 92 (met.) ;
si legatur maturitas cum acerbitate (ripe w. unripe grapea),
Pall. 3, 9, 12; a. of foulair, halitus letalis...quae lues...
terras circumsitas inhabitabiles acerbitate fecisset, Amm.
23, 6, 17; 3. met. bitterness, at mouitio acerbitate
careat, Cic. am. 89; morum, Cic. Phil. 12, 26; seueritatem
...probo, acerbitatem nullo modo, Cic. sen. 65 f.; 4. iu
pi., in meis acerbitatibus (bitter troubles), Cic. Plane. 101 ;
Cic. Cat. 4, i ; Tac. an. 2, 71.
dcerbitfldo, inis, f. = acerbitas, Gell. 13, 3, 2.
Scerbo, are, vb. (acerbus) make bitter, gaudia, Stat.
Th. 12, 75; a. embitter (what was already bad), aggra-
vate, crimen, Verg. n, 407; Claud, rapt. Pr. 2, 208; nefao,
Stat. Th. 3, 214; mortem, Val. F. 6, 655.
icerbua, adj. [acer + ?] sour, bitter, unripe, in melle sunt
linguae sitae uostrae..., Facta in felle... atque acerbo accto.
PI. True, i, 2, 77 ; Neptuni corpus acerbum, Lucr. 2, 472;
saporum genera xm reperiuntur, dulcis... acerbus acidux
salsus, Plin. 15, 106; oleum quam acerbissima oliua optu-
mum fieri, 15, 21 ; Nondum matura est, nolo acerbam
sumere, Phaedr. 4, 3, 4 ; a. met. first of hearing, sharp,
piercing, harsh, serrae stridentis acerbum Horrorem, Lucr.
2, 410; uocem acerbissimam, Corn. 4, 60; uoce acerbiseima
retuigibus modos dantem, Sen. ep. 56, 5 ; uox inania acerba
pusilla, Quint, n, 3, 32; add n, 3, 169; 3. met. acer-
bum frigus, like our bitter cold, Hor. ep. I, 17, 53 ; 4.
from unripe fruit, uirgo, Varr. ap. Non.; Et pecus ante
diem partus edebat acerbos, Ov. F. 4, 647 ; ut neque deatrin-
gatur inmatura frona et quicquid est adhuc acerbum pro-
feratur. Quint. 12, 6, 2 (of a young orator); text in Cic.
prov. cons. 34 dub.; 6. esp. of death of the young, Cn.
Taracius Cn. f. uixit a. xx....Eheu heu Taracei ut acerbo e
deditus fato; Non aeuo exsacto uitai es traditus morti, CI1,
1202; C. Turpulius...a. xvi....Quouis fatum acerbum popu-
lus indigne tulit, 1422; Acerbum funus filiae faciet, si tt
carendumst, PI. As. 3, 3, 5 ; Infant unique animae...quos...
Abstulit atra dies et funere inersit acerbo, Verg. 6, 429;
mini uidetur acerba semper et inmatura mora eorum qui
immortale aliquid parant, Plin. ep. 5, 5, 4 ; 8. gen.
bitter, painful, cruel, Neque sexta aerumna acerbior Hcrculi
quam ilia mihi obiectast, PI. Ep. 2, I, IO; add Rud. 3, 3,
24; Mil. 4, 5, 1 1 ; poenas, Cic. agr. 2, 92 ; uexatio, Cic. Cat.
4, 2; supplicium, 4, 12; in rebus acerbis, Lucr. 3, 53; inoiK
quamuis matura tamen acerba M. Furii, Liv. 7, I, 8 ; 7.
of man, bitter, sour, ill^raim il. im>n>*r. aiwbissimos hosteii.
Cic. Cat. 4, 13 ; acerbos e Zenonis schola exire, Cic. N. D. 3,
77; habeare iusuauis acerbua, Hor. a. i, 3, 85; in partux
mater acerba auoa, Ov. F. 2, 624; II. 8. adv. acerb*.
bitterly, Cic. Verr. 2, 2, 46 etc.; comp. Suet. Tib. 25; aup.
Caes. b. c. I, 2, 8.
icer-n-eus, adj. of maple, pocula, Venant. ep. I ail
Greg.
dcer-nua, adj. of maple, trabibus contextus acerni^
23
ACER-OSUS
Verg. 2, 112; mensa, HOT. B. 2, 8, 10; Ov. M. 12,
254.
acer-ous, adj. (acus, aeeris) full of chaff, rugas con-
duccre ueutri 1'urrc aceroso, Lucil. ap. Non. 445, 18 ; panis
non sii idioitar, I'aul. ex F. p. 187.
dcerra, ae, f. incense-chest, xii tab. ap. Cic. leg. 2, 60;
' pin ct plena supples uener;itur acurra. Very. 5, 748;
turis plena, Hor. od. 3, 8, 2; Ov. F. 4, 934; M. 13, 703;
Pout. 4, 8, 39; acerras (ferentes) ture et uino feeeruut,
iiiMT. fr. Arv. 41, 31, Or. 2271; (acerra) = arcula thuraria
ubi thus re jioiifbant, Paul, ex F.M8; 3. =ara quae ante
mortuuin poui solebat, in qua odorea incendebant, id.;
3. a Roman surname, Mart. I, 28; 4. Acerrae, pi.,
a town of Campania on the Clanius, Verg. Or. 2, 224.
AcerranuB, adj. of the town Acerrae, Liv. 23, 17, I.
accrsec6mes, ae, in. with unshorn hair (esp. of Apollo,
II. 20, 39), luv. 8, 128.
Scerualis, e, adj. [aceruus] of a heap, transl. of <rw/>eiT7;s,
Cio. div. 2, 11.
aceruatim, adv. in heaps, Lucr. 6, 1263; Varr. r. I, 38,
I ; Colum. 9, 13, 4; 2. met. of words, ac. reliqua dicam,
Cic. Clu. 30 (summarily); ac. multa frequentans, Cic. or. 85;
hacteiius cum singulis gentibus, mox ac., Flor. 1,12.
aceruatio, ouis, f. heaping up, saporum, Plin. n, 282.
aceruo, are, vb. [aceruus] heap together, aliarum super
alias aceruataruni Icgum cumulo, Liv. 3, 34, 6; aceruatis
bulbis, Plin. 21, 109; aceruantur muricum modo, 32, 95
(cluster together); panicum praedensis aceruatur granis, 18,
53; 3. met. of words, lump together, plura undique ac.,
26, 21 ; uerba, Quint. 9, 3, 47.
aceruus, i, in. [ac pointed, root ac + ?] heap, ut aceruus
ex granis (efficitur), Cic. Tusc. 5, 45 ; corporum, Cic. Cat. 3,
24; pecuniae, agr. 2, 59; farris, Verg. G. I, 185; stragis,
Verg. 6, 504 ; lignorum, inscr. Or. 642 ; 2. met. scele-
rum, Cic. Sul. 76; curarum, Amin. 26, 2, 8; 3. esp. the
form of argument sorites, Hor. ep. 2, I, 47 ; Pers. 6, 80; cf.
Cic. ac. 2, 49; div. 2, n.
ac-esco, rre, ui, etus, vb. turn sour, Sincerum est nisi
uas quodcumque iufundis acescit, Hor. ep. i, 2, 54; add
Plin. 7, 64; n, 118; 20, 147 ; .si uiuum acuit, Ulp. dig. 18,
1,9, 2; 18, 6, i ; 2. met. tot tribubus ructantibus acescit
aer, Tert. apol. 39; alarum speeubus acesceiitibus, Sid. Ap.
ep. 3, 12.
acesis, is, f. a sort of borax? Plin. 33, 92.
acetabulum, i, n. [acetum] a cup (orig. for vinegar),
uasa argeutea ueluti acetabula trullas..., Ulp. dig. 34, 2, 9,
2 ; 2. gen. a cup or small hollow bowl, as a juggler's cup,
praestigiatorum, Sen. ep. 45, 8; 3. in plants, urtica
uoscitur acetabulis in flore purpuream lanuginem fun-
dentibus, Plin. 21, 92; 18, 245; 26, 58; 4. sucker of
cuttle fish, ib. 9, 86 and 93; 6. cup or acetabulum of
thigh-bone, 28, 179; 6. a measure, acetabuli mensura
siguificat hemiuae quartam, i.e. draclimas xv, Plin 21, 185 ;
melunthii, Cato r. 102; coriandri, Cels. 5, 18; mellis, 5, 24,
2; Balis, Plin. 18, 73; liquamims, Apic. 8, 333.
4cetare = agitaie, Paul, ex F. 23.
aceti-rius, adj. [acetum] fit for salads, as acetaria (so.
holera), Plin. 19, 58; 20, 212.
acetasco, ere, vb. [acetum] turn sour, Apul. herb. 3.
acetum, i, n. [part. n. of acesco as sb.] (sc. uinum)
vinegar, Cato r. 116; hie rex cum aceto pransurust ct sale
sine bonu pulmento, I'l. Kud. 4, 2, 32; acetum Aegyptium,
Cic. Hort. a]>. Non. 240, 42 ; acre acetuui, Hor. s. 2, 3, 1 17 ;
2. inrt. Krquid liabet is homo aceti in pcctore? Atque
also
and
acidissimi, PI. Ps. 2, 4, 49 (of wit) ; Bac. 3, 3, i ; 3.
I'l. True, i, 2, 77; of cutting wit
remark ' 7, 32; Pers. 5, 86; 4. acetum
mulsum, (atu r. 157, 6; oxymel ; 6. in melle quod per
se fluxit, appellatur acetum, Plin. n, 38; cf. Lobcck act.
HOC. Or. 2, 301.
Acheron, ontis I Achriuiis. untis Haul.) m. [Axcpw,
OVTOI thr gloomy? fnini avtv xapns says Serv. A. 6, 106; cf.
Liv. 8, 24, n] a i .us, Liv. 8, 4, 3; Plin. 4, 4;
2. a river of the Itruttii, Plin. 3, 73 ; al.-o called AoheroB
irrons), Liv. 8, 24, 1 1 ; 3. a river of the infernal
regions, ostio alte (alti?) Achmmtis, poet. ap. Cic. Tusc.
ACHORA
1, 37; et illi qui Sucre apud inieros dicuntur Acheron... di
putandi, C'ic. N. 1). 3,43; trauectio Acherontis, Cic. Tusc.
1, 10; tenebrosa palus Acheronte refuso, Verg. 6, 107; Ache-
rontis ad undas, 6, 295 and inscr. Or. 1173; 4. as
the god-king of the infernal regions, Censetur censu ad
Acheruntem mortuos, PI. Tr. 2, 4, 93 ; Flcctere si nequeo
superos Acheronta rnouebo, Verg. 7, 312; ut eum suo san-
guine si posset ab Acherunte cuperent redimere, ps. Nep.
lof. ; 6. the infernal regions, hell, Apage. Acheruntis
ostium in nostrost agro, PI. Tr. 2, 4, 124; Acheruntem nunc
obibo, Enu. tr. 278 V ; Adsum atque aduenio Acherunte uix
uia alta atque ardua, poet. ap. Cic. Tusc. I, 37; ne forte
animas Acherunte reamur Effugere, Lucr. 4, 37 ; 6. hence
as w. names of towns, Acheruntem to A., AcluTunti in A.,
Certumst. Hunc Acheruntem praemittam primus, PI. Cas.
2, 8, 12; add Most. 2, 2, 68 and prob. 77; Poen. 4, 2, 9;
Si neque hie neque Acherunti sum, ubi sum? Nusquam
gentium, PI. Merc. 3, 4, 21 ; add Capt. 3, 5, 31 and 5, 4, i ;
True. 4, 2, 36; Poen. i, 3, 22; 7. as a town Acheruns
is fern., nulla adaequest Acheruns, PI. Capt. 5, 4, 2;
8. in the old" drama the a is gen. perh. always long: e.g.
out of 20 times in Plautus 14 certain; one prob. Cas. 2, i,
12; in True. 4, 2, 36 and Most. 2, 2, 77 text dub.; of the 3
left, all in the Poen., for ad Acheruutem pr. 71 and ab
Acherunte I, 2, 131 we may read Acheruntem and Ache-
runte; so that there is left only quoduis gens ibi hominum
uideas quasi Acheruntem ueneris, 4, 2, 9, which is doubtful ;
see quasi.
Acherontcus, adj. [Acheron] of Acheron, Claud. R. Pr.
2, 35 1 -
Acherontia, f. a town in Apulia, now Acerenza, Hor.
od. 3, 4, 14.
Acheront-icus [Acheron] of Acheron, sacra, Prud. Cath.
5, 127 ; Serv. ad A. 8, 399 of the ars haruspicina. Cf. Ache-
runticus.
Acheront-Ini, orum, m. pi., the people living near the
r. Acheron of the Bruttii, Plin. 3, 73.
Acheros, see Acheron 2.
Acheruns, see Acheron.
Acherunsius, see Acherusius.
Acherunt-icus, adj. [Acheron] of Acheron, Eegiones
colere mauellem Acheruutieas, PI. Bac. 2, 2, 21 ; 2. of
one so old that he seems to have come from the grave or
other world, PI. Merc. 2, 2, 19; Triu. 2, 4, 124.
Achcrunt-inus, adj. of the Acheron, an epithet of
Hercules, iuscr. Or. 1552.
Achcrusis, idis, adj. f. as sb. [Axepowis] of Acheron,
name of a cavern in Bithynia, Val. F. 5, 73. Cf. Acherusius,
last ex.
Acherusius, (unsius) adj. [Acheron] of Acheron, templa
Orci, Enu. tr. 107 V; Lucr. I, 120; uita, 3, 1023; aqua,
Liv. 8, 24, 2 ; specus, Pliu. 6, 4.
Achilles, is or i, m. (AxtXAm, dor. AxiXXi?s) the son
of Peleus and Thetis, n. besides Achilles, PI. Mil. i, i, 61 ;
Verg. i, 472; Aehilleus, inscr. CJrut. 669, 6; g. besides
Achillis, Verg. 2, 475; Achillei, Hor. od. i, 15, 34; epod.
17, 14; Achilli, PI. Bac. 4, 9, 14; Verg. 3, 87; ac. b<
Achillem, Cic. N. D. 3, 45; Achillen, Verg. 1,462; Achillea,
Luc. 10, 523; in Prop. 5 (4), n, 40, Quique tuas proauo
fregit Achille domos, Lachrn. sees no vocative; abl. besides
Acbille, Achilli, Praemia nee Chiron ab Achilli talia cepit,
Ov. Pont. 3, 3, 43; 2. Aciles is the form in CIL 1500;
3. so a single 1 and short i is required by metre in :
Mitte iam ut occidi Achiles ciuis passus est, PI. Mil. 4, 7, 6;
Achilem orabo iiurum milii ilet Hector qui expensus fuit,
Merc. 2, 4, 20 ; Achilem Ariatarchi mihi commentari
lubet, PI. Poen. pr. i ; and so Bothe, but uss have 11, as
PI. has in Mil. i, i, 63; 4, 2, 63 and Bac. 4, 9, 14; cf. the
double forms AxiXXf i and AxTXtus.
achlis, is, f. elk, Plin. 8, 39, one w. alcis of Caes. b. g.
6,27.
icn6ra, ap, f. [&x?>ps, 2x w P wpos] chaff, hence in pi.
scurf, Pruritus nchoras macnlasque cutis fugat omnes (sc.
origanum), MacerdeHerb. cap. de Origano et de Malua; Sic
turpes achoras pelles furfurque uociuum (sc. malua), id.
ACHRAS
achras (pirns), ildis or ados, f. (axpas) wild pear-tree,
Colum. 7, 9, 6; Achrados aut pruni, 10, 15; add 10, 250.
acia, ae, f. [ileus needle?] thread, reliqui acus aciasque
ero atque erae nostrae, Titin. ap. Non. 4, 22 (v. 5 ap. Bib-
beck, com.); (sutura) ex acia molli, Gels. 5, 26, 23, p. 191,
36 D ; acia rufa, Marc. Emp. 2 ; 2. prov. of the minutest
things, ab acia et acu mi omnia exposuit, Petr. 76 f.
1 aciarium, adj. as sb. n. (acus) needle-case, =/5a0iSo-
&TjKrj t Gloss.
2 delirium, adj. as sb. n. (acics) steel edge or point,
<rro/Aw/ia, Gloss.
acicula, see acucula.
Acidinus, a surname, L. Manlius A., inscr. Grut. 293.
aclditas, atis, f. sourness, acidity, Marc. Emp. 20.
acidulus, adj. dim. slightly sour, aqua, Plin. 2, 230;
sapor, 15, 54.
acidus, adj. sour, acetum acidissimum, PI. Pa. 2, 4, 49;
sorba, Verg. G. 3, 380; inulae, Hor. s. 2, 2, 44; sapor,
Plin. 15, 106; lac, 28, 135; caseus, 28, 132; 2. acida
creta, as a cosmetic, Mart. 7, 93, 9; 3. met. sour,
grating, harsh, Kor. ep. 2, 2, 64; lingua, Sen. contr. 5, 34;
canticum, Petr. 31 ; Bonus acidior, ib. 68.
acieris, securis aerea qua in sacrificiis utebantur saeer-
dotes, Paul, ex F. io a!-ivij ifpotfravrov, ws IIXauToy, Gloss.
acies, ei, f. [root ac] sharp edge or point, gladiorum, PI.
True. 2, 6, II ; securium, Cic. Verr. 2, 5, 13 (if not spur.);
falcis, Verg. G. 2, 365; ferri, A. 2, 333; hastae, Ov.
-M. 3, 107; rostri, Plin. n, 180; (cotes) aqua trahentes
acieni acerrimo effectu, 36, 165 ; cotibus oleo aciem falcis
excitantibus, 18, 260; acies ferri praestriugitur, 7,64; secu-
lium aciem non hebetari, 37, 112; oleo delicatior fiat acies,
34, 146; 2. steel being used as now for edge and point
(ad densandas incudes malleorumue rostra, Plin. 34, 144)
acies came to mean steel; neque alia genera ferri quani
Sericum Parthicumque ex mera acie temperautur, Plin. 34,
145 ; 3. met. of the eye, acies ipsa qua cernimus quae
pupula uocatur, Cic. N. D. 2, 142; bonum iijcoliunis acies,
misera caecitas, Cic. fin. 5, 84; tanta tenuitas ut fugiat
aciem, Cic. Tusc. I, 50; add fin. 4, 65; ne uultum quidem
atque aciem oculorum ferre potuisse, Caes. b. g. I, 39, i;
cupit ipsa popula (so MSS for pupula) at te sibi dirigere
aciem, Cat. 63, 56; 4. hence in poetry, the eye; hue
geminas mine fieete acies, Verg. 6, 789; hue atque hue
acies circumtulit, 12, 558; then of the mind, intellegentia est
mentis acies, Cic. Hort. frag. 86; si (human! aniini) acies
Ha curata est ut ne caecaretur erroribus, Cic. Tusc. 5, 39;
praestringere aciem mentis (dazzle it), Cic. div. i, 61; ille
(animus) cui obtusior sit acies, Cic. sen. 83; illain ut
oculorum sic ingeni aciem, leg. I, 60; mentis intentio et
uelut acies luminum, Quint, n, 2, 10; 6. other met.
patimur hebescere aciem horum auctoritatis, Cic. Cat.
1,4; Nam neque turn stellis acies obtunsa uidetur, Verg.
^*- '> 395'' ** es P- a l' ne f soldiers in array, an
army in array, Hostia uiuos rapere soleo ex acie, PI.
Ps. 2, 2, 60; pugnantem in acie, Cure. 4, 4, 19; tu ac-
tionem instituis, ille aciem instruit, Cic. Mur. 22; acies
est instructa a nobis xn cohortium, fam. 10, 30, 2; sta-
tuit non proeliis neque acie bellum gereuduui, Sal. lug.
54, 5; agmina magis quam acies pugnabant, Liv. 25, 34,
9; 7. hence gen. field of battle, non sentiunt uiri fortes
in acie uolnera, Cic. Tusc. 2, 58 ; quae agenda sunt in foro
tamquain in aeie possunt praediscere, Cic. or. I, 147; in
iicie cecidiasent, Liv. 29, 3, 2; 8. an army was drawn
up in several lines; triplici instructa acie, Caes. b.g. 1,51,1;
tertiam aciem, i, 52, 7; 9. of a fleet, line of battle;
elassis at utrisque in proelium deducitur, quarum acie con-
stituta, ps. Nep. Han. n, i; nauali aeie, Frontin. strat.
2, 5; 1O. met. orationis aciem contra confcram, PI.
Kp. 4, i, 20; iam si in aciem dimicationemque ueniamus,
(,'ic. or. 42; ad philosophos me reuocas qui in aciem non
saepe prodeunt, Cic. Tusc. 2, 60; 11. a gen. acii in
Matins ap. Gell. 9, 14, 14; also acie in Sal. hist. ap. Prise.
366, u.
AcUea, see Achilles.
Acllianus, adj. of Acilius, annales, Liv. 25, 39, 12.
Acilius, a lionuiu gens, as M. Acilius M. f. on a denar.,
ACOPOS
CIL 326; Proximus einsdi'in prnprriibat Acilius acui, luv.
4, 94; as adj. Acilia lex, Verr. I, 51.
acina, see acinus.
acinaces, is, m. [aKtvaici)!, from Pers. ahen-ek, dim. of
alien, iron] a Persian dagger, Medua a. Hor. od. I, 27, 5;
Curt. 3, 3, 18 (3, 8); Val. F. 7, 601 ; Tac. an. 12, 51.
acinaceus, adj. (ius) [acinus] made of raisins; hence
aciuaceum (sc. uinum) as sb. n., a sort of raisin wine, Pall,
i, 6, 9 (al. acinaticium) ; Cass. var. 12, 4 (ul. acinaticum or
acinaticium).
acinarius, adj. of grapes, uasa, Varr. r. r. i, 22.
acinatlcins, adj. of raisins, hence acinaticium (DC. ninum)
as sb. n., raisin wine, Ulp. dig. 33, 6, 9; ofaSet acinaticium
Gloss.
acinos, i (aKivos), f. basil-thyme, Plin. 21, 174.
acinosus, adj. lull of clusters or berries, a. caulis, I'lin.
21, 109, but in 12, 40 read racemosissimis and in 12, 47
acinorum.
acinus, i, m. [plur. acini and acina] a single berry in a
cluster (and BO opposed to uua, the whole cluster, and to
nucleus, the stone) ; esp. of the vine, si qua acina conupta
erunt, purgato, Cato r. 112,2; acinorum follicnli, Varr. r.
I, 54, 3; terra quae ex acini uinaceo tantos truncoa pro-
creet, Cic. sen. 52 ; cum expresseris uinacea (the stones)
quae acinis celantur, Colum. n, 2, 69; nuclei acinorum,
Plin. 23, 13 ; 2. a berry in a cluster on other plants as
sambuci ; I'lin. 24, 52, hederae 77.
acipenser, eris, m. a kind of sturgeon (according to
Cuvier, Begne Anim. the A. Huthenus of Linn., only two
feet long), a dish prized at Borne from early times ; Cenasti
in uita nuinquam bene cum omnia in ista Consumis squilla
atque acipensere, Lucil. ap. Cic. fin. 2, 24; acipensere
mensa infamis, Hor. s. 2, 2, 47 ; Tuque peregrinis acipenser
nobilis undis, Ov. Hal. 134; 2. was out of favour in
Pliny's day, apud antiques piscium nobilissimus habitus
accipenser nullo nunc in honore est, Plin. 9, 60; 3.
again in favour under Severus, qui cum intersum conuiuio
sacro (the Emperor's table) aniuiaduertam hunc piscem a
coronatis ministris cum tibicine introfcrri, Samm. Ser. ap.
Macr. s. 2, 16, 7 ; so also Athen. deipn. 7, 44, p. 75
Schw.; *. aquipenser genus piscis, Paul, ex P. 22,
16 M ; 6. the form accipenser in the present texts of
Plin. and Macr. prob. wrong ; yet Athen. 1. c. writes the
Latin name as aKKiirjiaios.
acipensis, is, m. [s. above : i, that is ic a dim. suff.] the
same, Ad Palatinas acipensem mittite mensas, Mart. 13,
91, i.
aciscularlus, i, m. a stonecutter; Gloss. Xarojuos.
acisculum, i, n. a tool for stonecutting; Gloss. Isid.
aciassis, tunica ab humeris non cousuta, Panl. ex
F. 20.
aclys, ydis, f. [peril. = a-y/ti/Xis, a hook] a short dart,
teretes sunt aclydes (al. acludes) illis Tela, sed haec lento
mos est aptare flagello, Verg. 7, 730; add Sil. 3, 362; ge-
mina ferit aclyde parmas, Val. F. 6, 99 ; aclydes duas, Treb.
Claud. 14, 6.
acnua, [agnua, agna, or acna] ae, f. a land measure,
actus quadratus qui et latus est pedes cxx et longns
totidem, Varr. r. I, 10, 2; same w. actus, hunc actum
prouinciae Baeticae rustici acnuam uocaut, Colum. 5, i, 5 ;
agnua habet ped. xmi cccc, lib. col. p. 246, I Lachm.
and 339, 17; centuria habet agnas DC per nc, Kx lik
Balb. 245, 7 ; actibus conicio acnuam priuuini uppellatum,
Frontin. lim. 2, p. 30, 12.
acdnlti, adv. without dust, i.e. labour; citra pulueris
iactum, Plin. 35, 139.
ac&nltum, i, n. a poisonous plant, as monkshood ; nee
miseros fallunt aconita Irgentis. Verg. G. 2, 152; n
acunita noiierm.', Ov. M. I, 147; add 7, 419; ucnenorum
(K.'isximmn, Plin. 27, 4; de-*i-ribod in 27, 9; nascitur in
nudis cautibus quas conas (a^o^as) nominant, 27, 10.
acontias, ae, in. a nu-toor, Plin. 2, 89; 2. a shooting
snake, Amm. 22, 15, 27.
acontlzo, are, vb. intr. shoot out, Veg. vet. I, 26 and j;.
acopos, i, adj. as sb. [o-mros without wearine^] ;i ]>i.
cious stone, perunctis lassitudinem, si crediuius, soluit.
-M ACOPUM
I'lin. 37, 143; 2. a plant, also called auaguros or -is,
anagyris foetida, Liun.; grauis odore, Plin. 27, 30.
a'cdpnm, adj. n. as sb., so. unguentum [id.] any ointment
for relieving fatigue, Cels. 5, 24; Plin. 23, 89 and 157 etc.;
Veg. vet. 2, 15, 5 ; 3, 54, 2-
ac-or, oris, m. sourness, Colum. 7, 8, I ; 12, 13, I etc.;
I'lin. n, 239; 18, 104; 14, 127; Quint. 9, 3, 27 ; Ulp. dig.
18, 6, 4 ; met. Plin. ep. 7, 3 f.
ac6rion, i, n. root of the plant acorus, Plin. 25, 150.
acorna, ae, a kind of thistle, Plin. 21, 95.
acdron, (-urn) i, an aromatic plant, acorus calamus,
Linn.; Plin. 25, 157; 25, 164 etc.; 2. esp. the root,
5, 158; 26, 28.
acosmos, adj. unseemly, Lucr. 4, 1160.
acquiesce, (adq.?) ere, eui, eturus, vb. [a for an + quiesco,
and BO in both parts = am-iravoiuu, for q and ir correspond]
rest after labour or fatigue, rest and recover oneself, find
relief, Manedum, sine respirem quaeso. Irnrno acquiesce.
Animo malest ; Recipiam anhelitum. Clementer requiesce
( = acquiesce), PI. Ep. 2, 2, 20 ; ut adquiescere eos meiidiano
tempore sineret, Alf. V. dig. 38, I, 26; uitandi caloris
causa Lanuuii tris horas acquieueram, Cic. Att. 13, 34;
labore fessi uenimus larem ad nostrum Desideratoque
aquiescimus lecto, Cat. 31, 10; ut fessa bello acquiesceret
ciuitas, Liv. 5, 23, 12 ; commeatum acquiescendi a con-
tinuatione laborem petiit, Veil. 2, 99, 2 ; lectum in quo
acquiesceret iussit inferri, Curt. 9, 8, 25 ; ut si a lassitudine
cuperet acquiescere, ps. Nep. Dat. u, 3 ; cum aures ex-
tremum semper exspectent in eoque acquiescant, Cic. or.
199; ut labor hie uigiliarum suauitate paulisper modu-
lorum acquiesceret, Gell. 19, 9, 5 ; and met. hoc deuersorio
sermonis mei libenter acquieturum te esse dixisti, Cic. or.
2, 290 ; 2. hence met. of death after the toils of life, sic
multis perfunctis laboribus anno acquieuit septuagesimo,
pa. Nep. Hann. 13, I ; is (called upon as witness against a
brother) compresso spiritu...exoptata securitate adquieuit
(so Halm but acq.?) Val. M. 9, 12, ext. I ; nobilis aeq(uator)
monet(ae) hie acquiescit, inscr. Or. 3228 ; 3. met. of
mind, find relief, from sorrow etc., cuius in animo uersatur
improbitas, numquam sinit eum respirare, numquam ac-
quiescere, Cic. fin. i, 53; quantum praesens me adiuuare
potueris consolando, facile ex eo intellego quod litteris lectis
aliquantum acquieui, Cic. fam. 4, 6, I ; add 4, 6, 2 ; senes
in adulescentium caritate acquiescimus, Cic. am. ipi ;
4. in Cic. gen. with in, but later with dat. ; sollicitum te
esse scribis et existimas me suasurum ut adquiescas spei
blandae, Sen. ep. 24, i ; uno solacio adquiescens, trans-
marinas certe sibi superfuturas prouincias, Suet. Gai. 51 ;
0. esp. w. dat. of persons, find relief (in their society), and so
rely upon as trustworthy, Graeculos quibus uel maxime
acquiescebat, Suet. Tib. 56 ; uaticinante Catta muliere cui
uelut oraculo acquiescebat (as relying upon her), Suet. Vit.
14 ; amicos elegit quibus etiam post eum principes acqui-
cuerunt, Suet. Tit. 7; but in Tib. 31 read w. Ruhnken's cj.
adsuescerent ; 6. acquiesce in the opinion of, assent,
agree with (still w. dat.), si reprobata est haec reputatio et
adquifuit, nun debct iudex id sarcire, Ulp. 27, 4, 1,4; quasi
acquierit sententiae, Ulp. dig. 49, 1,3, I ; add dig. 49, I,
5 and 6 ; 42, i, 63 ; Cod. 7, 52, 5 ; 7. w. dat. of person,
tigroe with, assent to; distingucntibus, dig. 4, 4, 7, 3; patri,
24, 3, 22, 6 ; ego Celso acquiesce, 38, i, 7, I ; and perh. Cic.
ac. pr. 141 but text dub.
acquire, [ad quaero] ere, siui, situs, vb. obtain in ad-
cliti'in. obtain (more), acquire, mihi quid est quod iam ad
uitau fructum possit acquiri, Cic. Cat. 3, 28; omnino gratias
non modo retinendas uerum etiam acquirendas, Cic. Att. i,
1,4; ncquc iam ut aliquid acquircrtt, sed ut incolumem
exercitum reduceret cogitabat, Caes. b. g. 7, 59, 4 ; uiresque
acquirit vimdo, Verg. 4, 175; ne semper opes armis ac-
qiiinr. utiir, Liv. i, 45 ; 2. absol. acquire property, make
money, Mox acquirtndi docet insatiubile uoturu, luv. 14,
125; acquircndi fucultas, Quint. 12, 7, 10; 3. pert'.
acquisii in Paul. dig. 22, I, ii, I ; Ulp. 29, 4, I, I.
acqulsltlo, onis, f. acquiring, acquisition, aquae, Front
aq. 10; Tert. cxh. cast. 12; lustin. inst. 3, 10 ; 2. con-
crete, a thing acquired, Icti.
ACTIO
acqulsltluus, adj. having a tendency to acquire, Boet.
Ar. top. 5, I, p. 680 ; Prise. 18, 24.
acauisitor, Oris, m. one who acquires, August, serm. 302,
extr.
acrat6ph6rum, i, n. a vessel for unmixed wine, Cic. fin.
3, 15 ; add Varr. r. i, 8, 5.
aerSdo, inis, f. sourness, acidity, Pallad. 2, 15, 19; Plm.
Val. i, 25.
Scredula, (-is) ae, f. dim. some bird, Et rnatutinis acre-
dula uocibus instat, Cic. div. I, 14 (trans. o\o\vyav of
Aratus); Vere calente nouos coinponit acredula cantus,
carm. Phil. 15; Isid. 12, 7.
acriculus, adj. dim. rather sour, sourish, a. ille senex, .
Cic. Tusc. 3, 38.
acrifolium, ii, n. an unknown tree of ill omen, Macr. 8.
3, 20, 3; not. Tir. 170.
acrimonia, ae, f. [acer] sourness, harsh taste, acidity,
si ulcus aerimoniam eius ferre non poterit, Cato r. 157, 5 ;
origani, Plin. 12, 91 ; add 24, 128 etc.; 2. met. sharp-
ness, resolution, vivacity, mei feri ingeui Atque animi
acrem acrimoniam, Naev. ap. Non. 73, 17 ; Vim, ferociam,
animum, atrocitatem, iram, acrimoniam, Ace. ib.; Gla-
brionis, Cic. Verr. I, 52; in uultu pudorern et acrimoniam,
Corn. 3, 26 ; add 4, 50.
acritas, fitis, f. sharpness, uis ueritatis atque acritas,
Aec. ap. Non. 493, 11, referred to by Gell. 13, 3, 2.
icrlter, adv. see acer.
acritudo, inis, f. sourness, acidity, Vitr. 2, 9, 12; 8, 3,
10 ; 3. met. tolerare acritudinem, Ace. 467 Ribbeck ;
populi Romani, Gell. 10, 27, I (resolution) ; Scorpiouen prae
morum acritudine appellat, Apul. M. 9, 17.
acroama, atis, n. a poem, etc. recited or sung at festi-
vals, quod acroama aut cuius uocem libentissime audiret,
Cic. Arch. 20; uetera acroamata reuocauerat, Suet. Vesp.
I9; = auditio lyravum et tibiarum, Gloss. Isid. 2. gen. of
the reciter or singer, nemo in conuiuio eius aliud acroama
audiuit quam anagnosten, Nep. Att. 14, I ; ipse ille non
solum spectator sed actor et acroama, Cic. Sest. 116; aut
acroama et histriones aut etiam ludios interponebat, Suet.
Aug. 74; add Macr. s. 2, 4, 28; Lampr. Al. Sev. 34;
Demetriae Actes Aug. 1. sev(uae ?) acroamat(is?) Graecae,
inscr. Or. 2885. 3. met. Cic. Verr. 2, 4, 49; 4. acroma,
Prud. TT. <rTe0. 3, 3239: Egon cachinnis uenditus Acroma
festiuum fui; 5. acruama; omnibus acruamatis (note
form) pantomimisque omnibus, and soon after, adiectis ac-
ruamatis, inscr. Or. 2530.
acroasis, is, f. lit. hearing a lecture room; ut eas
uel in acroasi (so Victor., MSS agro si) audiam legere,
Cic. Att. 15, 17, 2; 2. a lecture, a paper read, axpoacms
suas numquam populo commisit, Sen. exc. cent. pr. 2;
also in Greek, Suet. Gr. 2; acroasin fecit, Vitr. 10,
22, 3.
acrSlithus, adj. w. a summit of stone, statua, Trub.
Pol. 32, 5.
acroterion, ii, n. a projecting height, acroteria siue
promuntoria procurrentia, Vitr. 5, 12 (of the arm of a
harbour) ; 4, 3, 12 (projecting part of a pediment).
acruama, see acroama 5.
acta, ae, f. beach, in acta cum mulierculis iacebat
ebrius, Cic. Verr. 2, 5, 63; Baias, actas, conuiuia, Cic. Gael.
35; Verg. 5, 613; ps. Nep. Ag. 8, 2; Val. F. 5, 96;
2. of marine residences as the abode of luxury and even
debauchery, actis et uoluptatibus, Cic. fam. 9, 6, 4; add
Att. 14, 8, i.
actaea, ae, f. the plant Christopher, actaea spicata L.,
Plin. 27, 43.
actarius, i, adj. m. as sb. [aota plur.] a registrar or
actuary; in his a. leg. vn., inscr. Grut. 260, i; add inscr.
Or. 6284; Vel. Long, orthog.
actin6phoros, i, adj. m. as sb. a shell so called;
actinophoroe, Plin. 32, 147.
actio, onis, f. [ago] movement, as revolution; tetran-
torum, Vitr. 3, 3, 6; 2. esp. of actor or orator; est
actio quasi corporis quaedam eloquentia, cum constet e
uoce atque motu, Cio. or. 55; est quasi sermo corporis,
Cic. or. 3, 222; accedet aotio non tragica nee scenae, sed
ACTIONALIS
modica iactatione corporis, Cic. or. 86; ille alter: quiil
petam praesidi ? quam leniter (iioscius) instat onim :
pater. ..in quo tanta comraoueri actio non posset, si esset
consumpta superiore motu, Cic. or. 3, 102 ; add Quint.
1 1, 3, I ; 3. gen. action of living beings, doing, proceed-
ing, haec oratio deos spoliat motu et actione dinina,
Cic. N. D. i, 102; a. uitae, Cic. off. I, 17; aliae rationes
lionestas nobis et curas et aetiones darent, Cic. fam. 9, 8, 2 ;
discessu (consulum) actio de pace sublata est, Cic. Alt. 9, 9, 2 ;
octauo mense suarum actionuin, Caes. b. c. I, 5, 2;
quereretur de actionibus Caesaris, Sal. Cat. 43, I ; consuiaris
actio, Liv. 4, 55, i; ilia quoque actio mouebatur...trans-
migrandi Veios, 5, 24, 7; si honesta actio ex praeceptis
ucnit, Sen. ep. 95, 7. II. 4. in law, action, prosecution,
quom ( =cum) eis hace lege actio rei esto, CIL 198, 75; tu
actionern instituis, ille aciem instruit, Cic. Mur. 22; puto
me habere aetionem (right of action) ut per interdictum
meum ius teneam, Cic. Caec. 32; omne ius uel ad personas
pertinet, uel ad res uel ad actiones, Gui. 1 , 8 ; 6. commonly
w. gen., furti et iniuriarum, Gai. 4, 8; sacramenti, 4, 13;
6. legis actio, jurisdiction; magistratum apud quern
1. a. est, Mod. dig. i, 7, 4; add Ulp. i, 16, 3; Paul. 2, 25,4;
7. a written speech (of a prosecutor), aetiones quae
recitantur, Win. ep. 2, 29, 2.
actionalis .' in Ulp. dig. 27, 3, I, 3 Mommsen has
auctionalia.
actio-nices, m. victor in the Actian games founded by
Augustus, Glapyri choraulae actionicae et sebastonicae,
iuscr. Or. 2633.
actiosus, adj. ab una agendo actiosae dictae, Varr.
1- 7, 3 f - P- 349 Sp.
actito, are, vb. freq. be in the habit of acting, as a play;
tragoedias, Cic. ap. Aug. C. D. 2, 1 1 ; mimos, Tac. h. 3, 62 ;
2. conduct a suit, priuatas causas, Cic. Brut. 246;
causas, Suet. Galb. 3 ; cum res actitata sit, Paul. dig.
22, 4, 3.
actiuncula, ae, f. dim. a little speech (of a prosecutor),
Plin. ep. 9, 15, 2.
actluus, adj. [actus part.] that deals with action or life,
practical ; philosophia, opposed to contemplatiua, Sen. ep.
95, 10; opp. to spectatiua, Quint. 3, 5, n; add 2, 18, 5;
2. in Gram, active, uerborum genera tria, actiuum,
passiuum, habitiuum, Char. 165, 34; called uerbum agens,
164, 27; add Diom. 336, 22.
actor, oris, m. one who drives or sets in motion, a
driver, Tirynthius actor De numero tauros sentit abease
duos, Ov. F. I, 547; Colum. i, 7, 7; I, 8, 5 ; 2. of one
who drives a weapon, a hurler, flexae Balearicus actor
habenae, Stat. Ach. 2, 420 ; 3. one who does, doer,
conductor, agent, administrator, manager, factor, set actor
mihi cor odio sauciat, PI. Bac. 2, 2, 35; operaeque actor,
Nov. ap. Non. 2, 20; dux auctor actor illarum rerum, Cic.
Sest. 61 ; ut ilium efficeret oratorem uerborum actoremque
rerum (irpriKT'qpa. re fepyav, II. 9, 443).
4. a general agent acting in behalf of others; hnnc
(Athenae) in omni procuratione actorem auctoremque
habebant, Nep. Att. 3,2; I). M. Norrico actori Post(u)morum,
inscr. Or. 2865; add 4141, 4688 etc.; si actor rerum...
corruptus esse dicitur, Paul. dig. 1,8,21; actor... reipublicae,
Ulp. 2, 4, 10, 4; add 37, I, 3, 4; 44, 2, n, 7; 5. a.
familiae, manager of a slave-gang, slave-driver, ita fit ut
actor et familia peccent, Colum. I, 7, 7; add i, 8, 5;
6. an actor on the stage, me actorem dedit ; Set hie actor
tantum poterit a facundia, quantum... Ter. Haul. pr. 12;
actoris opera magis stetisse quam sua, Ph. pr. 10; add
33; in theatro actores malos perpeti, Cic. or. I, 118;
gestus summorum actorum, I, 128; actor Cum stetit in
scena, Hor. ep. 2, I, 104; 7. a. causae, pleader, orator,
Cic. Br. 307; Hor. ep. 2, 3, 369; Quint. I, 10, 35; 4, I, 6
etc. ; 8. esp. a prosecutor, accuser, in hac causa
neminem praeponendum mihi actorem putabit, Cic. Caecil.
i ; accusatorem pro omni actore et petitore (plaintiff),
Cic. part, no; add Plin. ep. 9, 13, 18; actor aduersario
denuntiabat ut ad iudicem capiendum die XXX adesset, Gai.
4, 1 8.
actor-ius, adj. of actor or action, opp. to cogitatorius,
K. D.
ACTUTUM
25
Tert. anim. 14; 2. name of a gens, as M. ActoriuH
Niiso, Sufi. lul. 9.
actr-ix, icis, adj. or sb. f. of business, epUtolos a<
Cod. Th. 41, 7, 16; 2. as sb. an actress? l'rantin.-t
actrix C. domus, inscr. Mur. 913, 6.
actu-alla, c, adj. practical; Macr. somn. 2, 17; Inid.
or. 2, 24; 2. in Gram, of nouns denoting action, as rex,
cursor, ib. I, 6.
actuaxidlnm, adj. dim. as sb. n., a email vessel of
speed, Cic. Att. 10, 11,4; 16, 3, 6.
actnariUB, ii, adj. tit for speed, esp. of shipping, ban
omnes mines actuaries imperat fieri, Caes. b. g. 5, i, 3;
add b. c. i, 34, 2; 3, 62, 2; 3, 102, 5; Sisen. ap. Non.
535, 2; nauigia, Caes. b. c. i, 27, 6; and absol. actuariae,
HMD. ap. Non. 534, 27; Gell. 10, 25, 5; Marc. dig.
49, 15, 2; 2. as sb. n. absol. Cic. Att. 5, 9, i;
3. a. limes, a road of 12 feet in width, a. limes est qui
primus actus est (et) ab eo quintus quisimr .Hyg. lira.
const, p. 168, 10 and 14; add 194, n; 4. a. palus, a
stake to mark the limit of an actus of land, Hyg. ib. 192, 9;
6. as sb. m. one who keeps a register of proceeding*,
accountant, clerk, sarcinalium iumentorum, Anim. 25, 15 ;
add Aur. Ver. Caes. 33; a. qui tomquam uobis acta
recitauit, Petr. 53; uox quae alienis uerbis commodatur et
actuarii uice fungitur, Sen. ep. 33, 9; (orationcm) pro
Metello ab actuariis (reporters) exceptam, Suet. lul. 55 ;
add cod. Th. 8, i, 3, 5.
actuosus, adj. full of action, active, uirtus, Cic. N.I).
1, no; partes orationis, Cic. or. 125; animus actuosior,
Sen. ep. 39, 3; histriones, Paul, ex F. 17, v. actus;
2. actuose, adv. with strong action, Cic. or. 3, 102.
actus, iis, m. [ago] driving, as of cattle, beluam (an
elephant) quocumque uolt leui ammouitu, non actu intiectit
illam feram, Cic. rep. 2, 67; in eo moii(uinento) ita act(n)
amb(itu) mort(uos) inferre...r(ecte) l(icet), inscr. Or. 4382;
2. the right of driving along a road, qui Bella aut
lectica uehitur, ire non agere dicitur; iumentum ducere
rion potest, qui iter tantum habet...qui actum habet, et
plostrum ducere et iumenta agere potest, Ulp. dig. 8, 3, 7 ;
add Mod. 8, 3, 12; aquae ductus haustus iter actus a patre
(sumuntur), Cic. Caec. 74; 3. gen. action, motion,
driving, first phys., Fertur in abruptum inagno mons im-
probus actu, Verg. 12, 687; (mellis) Et pigri latices magis
et cunctantior actus, Lucr. 3, 192; quam tumidus quanto-
que uenit spectabilis actu, Ov. Hal. 72 (of a uictor equus) ;
add Lucr. 9, 472; Sen. Ag. 453; but? Petr. 135;
4. more vaguely, an action or doing, addc actus
monumentaque maxima rerum, Luc. 8, 807 ; in ccti-ns
actibus uitae, Quint. II, I, 47; cum ab actu, id est opera
recesserunt, Quint. 2, 18, 4; add 2, 18, I etc.; deum actns.
Sil. 3, 78; add 10, 136; but in Cic. leg. I, 31 prauitatibus
(not prauis actibus); non tantum uerbis tied etiam actu,
Scaev. dig. 46, 8, 5; nullo actu sed tautnra uocibus, Ulp.
49, i, 12; 6. acting for another (actor) as agent.
guardian etc., agency, actus quern uiuentibus dominis ad-
ministrauerunt, Ulp. 3, 5, 44 (45); 6. a laud measure,
actus quadratus undique fiuitur pedibus (XX. IM.|. mens.
agr. 367, 26, Lachm. 7. a measure of length, actus
uocabatur in quo boues agerentur cuin aratro uno impi-tu
iusto; hie erat CXX pedurn, Plin. 18, 9; add Balbi exp.
mens. p. 96, 5 ; 8. actus, i, m. the same, clymmata in
actos diuiserunt, Isid. mens. agr. 367, 14.
actu turn, adv. fac = oc of oc-ulus, ak of Lith. aki-s
eye, aug of G. auge ; tutum old dat. (cf. interim from in-
teribi) of an old sb. tutu-(n. tutus) from tueor, look]
in the twinkling of an eye, G. in einem Augenblicke
(Kuhu's Z. 4, 320), instantly, ite actutum in fruiul:!', rn<
locos, Naev. 27 B; Ne corrumpe oculos, n'dibo actutum.
A. id actutum diust, PI. Aniph. I, 3, 32; and so 68 times
besides in PI.; aut hie est aut hie adfore actutum autumn.
Pac. ugB; add Ace. 508; Nov. 47; ipsu -ivdere
a., Ter. Ph. 5, 6, 12; add aperite aliquis a. ostium. Ad. 4.
4, 26; a. in Italia fore (matrem Idaeam) nuntiamrat. Liv. 29.
14, 5 ; turn cetera reddet Actutum Aeneas, Verp. 9, 255 ;
dabunt a. mihi poenas, Apul. M. 5, 24 f.; add 6, 8 f.; 9, 7 ;
Ov. M. 3, 557, but Cic. Phil. 26 is corrupt.
iv, ACUA
Sena, for aqua, inscr. Grut. 593, 5 whence
acua-rius, adj. in. as sb. water-carrier, iiiscr. Or. 4139;
Kobr. 308.
acueula, (acic.) ae, f. dim. [ncus] a small hair-pin;
cod. Th. 3, 16, i ; 2. Port, agulha, Fr. aiguille.
aculearuB, quasi-part. (aculeus) armed with a sting,
inbrium efficax aduersus aculeata animalia, ut scabro-
1'lin. 20, 247 ; (athaeae) contra omnis aculeatos ictus
. ilicaces, praecipue scorpionum, uesparum similiumque,
22, 223; 2. hence as sb. n. an animal so armed, contra
omnium aculeatorum uenena, 23, 55; 3. of plants,
armed with stings or prickles; herbae, 23, 15; folium
mucrone aculeatum, 16, 38; gramen, 24, 192; 4. of
lish, epinae, 10, 91 ; belonae quos aculeatos uocamus, 32,
145; A. met. of words or deeds, Eadem in usu atque
11 In periclurn facias aculeata sunt, Animum fodicant, bona
distimulant, PI. Bac. I, I, 29; litterae,' Cic. Att. 14, 18, i;
sophismata, Cic. ac. 2, 75.
Aculeo, onis, m. [aculeus] a cognomen; C. Furius A.,
Liv. 38. 55, 4-
aculeus, i, m. [aculeus : acus :: equleus : equus] a sting,
apis a., Cie. Tusc. 2, 52; nepas aculeis uti, Cic. fin. 5, 42;
2. gen. a prickle or point of animals, calcis aculeis oua
iwrfringit (gallina) a spur ( = calcar), Colum. 8, 2, 8;
hystrici longiores a., Plin. 8, "125; 3. of plants, spina-
rum, 13, 63; carduorum, 20, 262; 4. pain or smart of
a sting or wound, cum a. sagittae aut glandis abditae...urit,
Liv. 38, 21, II ; 5. met. a sting, iamdudum ille meurn
pectus pungit aculeus, PI. Tr. 4, 2, 158; te ad unum modo
ictum ingentem uelut aculeo emisso torpere, Liv. 23, 42, 5 ;
Millifitudinum, Cic. Att. I, 18, 2; nee quos aculeos habeat
i-eiieritas uestra...emittere in reum, Cic. Cael. 29; 6.
csp. of stinging words, pungunt quasi aculeis interrogatiun-
culis angustis, Cic. fin. 4, 7 ; ut cum delectatione aculeos
etiam relinqueret in animis, Cic. Br. 38 ; mortnus est
aculeo iam emisso ac dicto testimonio, Cic. Fl. 41 ; a.
orationis, Cic. Sul. 47; add Cic. or. 62; Br. 173; Q. fr. 2, I,
i ; ac. 2, 98.
acOmen, mis, n. [acuo, cf. also caeumen] sharpening, et
ferri stridet a., Enn. ap. Prise. I, 429 K; 2. a sharp
point, a point, uerba sub a. stili subeant, Cic. or. I, 151;
nasi primoris a. Tenue, Lucr. 6, 1193; a. coni, 4, 431;
hustae, Ov. M. 3, 84; 8, 354; sine acumine rostrum, 2, 376;
Plin. 10, 196; 3. of the electrically lighted spear points
(cf. Liv. 22, i, 8), nulla ex acuminibus auspicia, Cic. N. D.
2, 9; div. 2, 77; Arn. 2; 4. a sting, scorpii, Cic. Arat.
078(430); H. 6. met. saporis, Plin. 14, 124; dolorum,
Arn. 5; in acumine pulchritudinis (summit), Arn. 6; 6.
enp. sharpness of intellect, acumen, acuteness, quickness,
ubi est acumen tuum? and soon, non sum ita hebes ut...,
Cic. Tusc. I, 12; ingeniorum, Cic. Fl. 9; tu qui propter a.
occultissima perspicis, Luce, ad Cic. fam. 5, 14, 2; acuminis
strenui miuistrum, Colum. I, 9, 4; luv. 4, 102; in pi. acu-
mina, sharp ideas, Hor. ep. i, 17, 55; 2, i, 161 ; 7.
acute accent, Diorn. 433, 21 K (so MSS, K cj. cacumen).
acumino, are, vb. sharpen, Lact. op. 7; 2. acumi-
natus, part, as adj. pointed, telum (culicis), Plin. n, 3;
i lunae, 18, 347; and met. Sid. 8, I.
ac-no, ere, ui, utus [root ac] sharpen, stridorem serrae
acuitur, Cic. Tusc. 5, 116; ferrum, Hor. od. I, 2, 21 ;
es, 3, 20, 10: Tib. 4, 3, 3; enses, Ov. M. 15, 776; palos,
Colum. II, 2, 12; 2. met. quod illos sat aetas acuet,
Ter. Ad. 5, 3, 49; Mentem, Cic. Tusc. i, 80; ingenium, Cic.
Br. 126; furores, Verg. 7,406; Martem, 12, 108; metum,
12, 850; linguam, Hor. cp. I, 3, 23; studia, Liv. 10, 13, 8;
3. w. ace. of person, sharpen, goad on. ilium acuere,
lere, Cic. Kosc. Am. 1 10; in acuendo plurimum ualct,
*i laudes eum quern cohortere, Cic. fam. 15, 21, 4; ad cru-
drlitatcm te, Cio. Lig. 10; ad bonus avtes iuuentutem, Plin.
cp. 2, 7, 5; 4. by a bold met. spicula acuissc uriKno.
Sil. I, 325; fraudibus enses, 12, 52; 6. accent (a syllable
with an acute accent), si acuitur prima, Quint. I, 5, 22 and
30; omnis uox disyllaba priorem syllabam aut acuit aut
Diom. 431, 19 K etc.; II. 6. aentiis, part, as
adj. sharp, culter, PI. Mil. 5, i, 4 pi. 3, 4, 114;
lunae alias hcbetiora, alias acutiora cornua. Cic. ac. ap.
AD
Non. 121, 30; cuspis, Verg. 5, 208; tela, Hor. ep. 17, 10;
7. of the sigbt, oculis, PI. Ps. 4, 7, 120; 8. of scent,
pungent, ungucnta acutiora, Plin. 13, 16; odor, 21, 37;
0. of taste, pungent, sapor, Plin. 15, 106; gu.stus, 27,
122; cibus, ep. 7, 3, 5; 1O. of sound, sharp, acute,
acuta cum grauibus temperans, Cic. rep. 6, 18; ab acutissi-
mo sono ad grauissimum, Cic. or. 1,251; stridor, Hor. od.
1, 16, 8; i, 34, 15; hinnitus, Verg. (J. 3, 94; 11. of heat
or cold, piercing, solein, Hor. ep. I, 10, 17; gclu, od. I, 9,
4; 12. of disease, siiarp, acute; morbus, Hor. a. 2, 3,
163; Cels. 3, I, I ; 3, 2, I ; febris, 214, p. 34, 30 D ; 13.
of the mind, Cic. Att. 12, 38 f.; fam. 6, 6, 9; ingenio
acntissimus, Cic. or. i, 180; 14. nares acutae, met.,
readily detecting faults, Hor. s. I, 3, 29, opp. to obesae
naris of epod. 12, 3; 15. with acute accent; Quint, i,
5, 31; 12, 10, 33; see 5; III. 16. acutum as adv.
Hor. B. i, 3, 26; i, 8, 41; 17. acute, adv., Cic. rep. 6,
18; Lucr. 4, 810; comp. Cic. inv. 2, 51; sup. Cic. off.
I, 156.
acu-ped-ius, adj. sharp-footed, Paul, ex F. 9.
1 acus, aceris, n. [akin to OXP and axvpov] chaff, faba-
ginum, Cato or. 54, 2; ib. 37, 2; mixto acere e frumento,
Varr. r. I, 57, i; I, 52, 2; 3, 9, 8; Plin. 18, 99; 2. as
fern, pi., durissimae acus, Colum. 2, 14, 10.
2 acus, i ( = acus, a needle), m. a fish [ie\ovri ; Plin. 9,
166; cf. 32, 145; Et satius tenues ducere credis acos, Mart.
10, 37, 6.
3 acus, us, f. [root ac] needle, si acum credo quaereres,
acum inuenisses, PI. Men. 2, I, 13; tetigisti acu, Ilud.
5, 2, 19 (have hit it to a nicety); uolnus acu punctum, Cic.
Mil. 65; in duas acus fila conicienda, Cels. 7, 16, p. 293,
32 D ; permutatis acubus, p. 294, 5 ; 2. esp. as used in
embroidery, pictus acu chlamydem, Verg. 9, 582; seu
pingebat acu, Ov. M. 6, 23; Mart. 8, 28, 18; Sen. Here.
Get. 669; 3. a (hair) pin, Unus de toto peccauerat orbe
comarum Anulus incerta non bene fixus acu, Mart. 2, 26, 2 ;
Quint. 2, 5, 12; comatoria, Petr. 21; crinalis, Apul. M. 8,
13; 4. pin or tongue of a buckle, fibulam auream cum
acu Cyprea, Treb. Pol. Claud. 14, 5 ; 6. gen. a point, as
of a dibble, Pall. I, 43, 2.
acatalis, e, adj. pointed, terminus, Frontin. col. p. 132,
(Iocs.
acatatus, part, [as of vb. acuto] sharpened, Veg. vet. I.
22, 4.
Acutius, name of a gens, C. Aquti C. f., CIL 83;
Acutiam P. Vitellii quondam uxorem, Tac. an. 6, 53 (47).
acutiilus, adj. dim. sharp on a petty scale, conclusiones,
Cic. N. D. 3, 18; doctores, Gell. 17,5, 3; 2. adv. Aug.
conf. 3, 7.
acyroldgia, ae, f. an incorrect, i.e. metaphorical term, as
Vir gregis, ap. Serv. Verg. B. 7, 7, and A. 4, 419; Lat.
abusio.
ad (at), prep, [see below] with ace. to w. motion (up
to, not into) Abducunt me ad exta, me ad Be ad pran-
dium, ad cenam uocant, PI. Mil. 3, i, 118; utei ad pr(ae-
torem) urbanum Romam uenirent, CIL 196, 5; parietfiii
usque at * tegulas faciundum coerarunt, CIL 1252, 7; ut
(senatus) ad Caesarem snpplex aecederet, Cic. fam. 4, 4, 3 ;
iminitinnem ad fiumen perduxernt, Caes. b. c. 3, 66, 6;
Hannibal exereitiim ad Casilinum ducit, Liv. 23, 17, 7;
mile ad Veins (not yet taken) exercitus ductus, 5, 19, 9 ;
his praeposititmibus (sc. ab et ex) contraria potestate sunt
ad et in quae et ipsau non unum significant, quia in forum
ire est in ipsum forum intrare, ad forum autem ire, in
locum foro proximum; ut in tribunal et ad tribunal uenire
non unum est, quia ad tribunal uenit litigator, in tribunal
uero praetor aut index, Diorn. 415, 8 K; 2. w. persons,
often to the house of that person, even when he is not at
h >me, eamus ad me, PI. Mil. f.; Ter. Eun. 3, 5, 6; neque
domum unquam ad me litteras mittam quin..., Cic. fam. 3.
8, 10; nmgni domum concursus ad Afranium magnaeque
gratnlationes fiebant, Caes. b. c. I, 53, 3; 3. of time,
to, till, until, usque a mane ad uesperam, PI. Amph. i,
I, 102; Sophocles ad summam senectutem tragoedias fecit.
Cic. sen. 22; ad horam nonam in aneoris expectauit, Caes.
b. g. 4, 23, 4; quae ad hoc tempus lugurtham tutata sunt,
AD
Sal. lug. 85, 45; pugnatum ad lucom est, Liv. 3, 28, 7; in-
cautos ad satietatem trucidabitis, 24, 38, 9; 4. of de-
gree, amount or extent, nummoruin l'hilii>pumn attria
(so B) milia, PI. Tr. i, 2, 115; subdueunt, ad minimum
conuenit, Cic. Att. 5, 21, 12; hie nisi plaiuun facit HS 1000
ad libellam sibi deberi, causarn perdit, Cio. Hose. com. 1 1 ;
statuis quid iis ad denariuin solueretur, Cic. Quinct. 17; ad
assem impendium reddes, I'lin. ep. t, 15, i; Doinitius iu-
dices ad numerum non habuit, Cic. Q. i'r. 2, 13, 2; equita-
tiim ad numerum IV miliiim praemittit, Caes. b. g. i, 15, I ;
nltsides ad numerum miserunt, 5, 20 f. ; 5. numero
is a shortened form of numerum (cf. adeo for adeom, quo
for quom) in: ad biuum rnilium numero sauciis utrimquu
factis, Sis. ap. Non. 80; ad duorum miliiim numero ex
I'umpeianis cecidisse, Caes. b. c. 3, 53, i ; 6. usp. in
phrase, oinnes ad unum (all to a man) idem seutiunt, Cic.
am. 86; add Caes. b. c. 3, 27, 2; Liv. 2, 50, n; 21, 42, 2;
or ad unurn alone, Cic. fam. 10, 16, I ; Verg. 5, 687; Curt.
7,5,32; 7. hence w. numerals, full, up tOj as many as,
at least (yet some say, near about, as Hand p. 102 3),
cum annos ad L natus esset, Cic. Clu. 1 10; homines ad XV
assenserunt, Cic. Att. i, 14, 5; sane frequenter fuimus;
omnino ad ducentos, Cic. Q. fr. 2, I, i; cum XII familiae
Potitiorum essent, puberes ad triginta omnes intra annum
cum stirpe exstinctos, Liv. 9, 29, 10; ad duo milia et tre-
centi occisi, 10, 17, 8; ad octingentos homines caesi et ad
duo milia annorum inueuta, 28, 36 f. ; 8. often in such
forms the noun adapts its case not to ad but to the other
words, as though ad were an adv., occisis ad hominum
milibus quattuor, Caes. b. g. 2, 33, 5 ; exules seruique ad
duo milia hominum et quingenti arceni occupauere, Liv. 3,
15, 5; ad uiginti matronis per uiatorem accitis, S, 18, 8;
ad duo milia et trecenti occisi, 10, 17, 8; 27, 12, 16;
campum Stellatem diuisit ad uiginti milibus ciuium, Suet.
Caes. 20 (full 20.000, in spite of Veil. 2, 44, 4) ;
9. of direction, towards, to, leading to, respicedum ad
me, PI. Capt. 4, 2, 55; ad meridiem spectans, Cic. div.
I, 31; uergit ad septentriones, Caes. b. g. i, i, 5; manus
ad Caesarem tendere, 2, 13, 2; tendoque supinas Ad
caelura cum uoce mauus, Verg. 3, 177; uia ad Casilinum
obxexsa, Liv. 22, 16, 4; 1O. hence of tendency, having
a bearing on, and so esp. w. attineo, pertineo, ego istam rem
ad me(d) attinere intellego, PI. Tr. 3, I, 12; Ter. Haut. I,
1, 24; atque haec sunt tamen ad uirtutem omnia, ib.
I- 2 ' 335 quaeque oportet Signa 'sse ad salutem, Andr.
2, 3, 2; omitto proloqui nam nihil ad hauc rem est,
Phor. 5, 6, 21 ; rectene an secus, uihil ad nos; aut si ad nos,
nihil ad hoc tenipus, Cic. Pis. 68; 11. and so of pur-
pose, for, to, against, alere canes ad uenandum, Ter. Andr.
I, i, 30 ; quae sint animaduorsa herbarum genera ad niorsus
bestiarum, ad oculorum morbos, ad uolnera, Cic. div. 1, 13;
cum ad templum mouumentumque nostrum pecunias de-
creuiisent, Cic. Q. fr. I, I, 26; palus liomauos ad inse-
quendum tardabat, Caes. b. g. 7, 26, 2 ; agri ad quern in-
strueudum uires non essent, Liv. 6, 5, 5 ; 12. looking
to, in respect of, in regard to, on the side of, uir ad usum
ac disciplinam peritus, ad casum fortunamque felix, Cic.
Font. 43 (33) ; uidi forum comitiumque adornatum ad
n magnifico ornatu, ad scnsum cogitationemque acerbo
et lugubri, Cic. Verr. 2, I, 58; faciam id quod est ad seueri-
tatem lenius et ad comrnunem salutem utilius, Cic. Cat. I,
12; nihil ad existimationem turpius, uihil ad dolorem acer-
bius, Cic. or. 2, 200; 13. hence of comparison, to, by,
by the side of, compared with ; Nam (pol) ad sapientiam
huius nimius nugator fuit, PI. Capt. 2, 2, 25 ; Ad tuam
formam ilia Una dignast, Mil. 4, I, 21 ; C. Estne ut
fertur forma? 1*. Sane. C. At nihil ad nostram hanc.
P. Alia res, Ter. Eun. 2, 3, 70; uirum bouuni et non illite-
ratum Bed nihil ad Persium, Cic. or. 2, 25; terrain ad
uniuersi caeli complexum quasi puncti iustar optiuere, Cic.
Tusc. i, 40; nihil ad tuum equitatum, Cic. Dei. 24; homini
non ad cetera 1'unica ingrnia callido persuasit, Liv. 22, 22,
15; cf. Verg. B. 3, 48 Si ad uitulam spectas, niliil est quod
pocula laudes; 14. of future time, on or before, by;
Eefectum hoc hodie reddam utrumque ad uesperum, PI. 1's.
i, 5, 116; nos hie te ad mensem lanuariam exspcctamus,
AD i'7
Cic. Att. I, 3, 2; conseo uenias ad id tcmpua quod scribis,
i, 4, i; nostra ad diem dictam Cent, Cic. fam. 16, 10, 2;
si ad coii8tituta.ru diem deccdeinus, 2, II, I; ut pecuniam
ad diem soluereut, Cic. Att. 16, 16, 4; add Verr. 2, 5; fam.
9, 5, I ; Bosc. Am. 128; nulla fuit ciuitas quin ad id tcinpu*
partem senatus Cordubam mitteret, non ciuis Bomamn
paulo notior quin ad diem conueniret, Caes. b. e. 3, 19, 2;
si ad diem pecuniam non soluisset, Scaev. dig. 18, 5, lo;
15. so of the future, at a distant time, hence (thence),
solebat me pungere ne Sumpsirerami merita in patriam u<i
aunos DC inaiora uidercntur quam nostra, Cic. Att. 2, 17, 2 ;
nescio quid intersit utrum illuc mine ueniain an ail
annos, 12, 46; cur ego doleam si ad decem milia annorum
gentem aliquam urbc nostra potituram putem, Cie. Tusc.
I, 90; II 16. without motion, near, at, before, off, over,
ad portum mihi quas memorasti, PI. Capt. 5, i, 8; nna mihi
ad pedes iacuit, Cic. Verr. 2, 5, 129; Kegiuam...ad liminii
primi Poenorum exspectant, Verg. 4, 133; cum ad Qenc
niurn constitisset bellum, before G., Liv. 22, 32, 4; elassem
quae ad Sicilian! erat, off the coast of S., 27, 22, 9 ; quam
uolent ad uinum diserti sint, over their wine, Cic. Cael. 67 ;
Ov. tr. 5, 3, 4; 17. esp. ad nrbem, outside the walls of
Borne, of one holding the imperium, Cn. Pompeius cum con-
tionem ad urbem consul designatus habuit, Cic. Verr. act. pr.
45; utrique ad urbem imperatores erant, Sal. Cat. 30, 4;
18. with persons, in the presence of, before, among, with,
in the eyes of ( = apud), nam uiri lus suom ad mulieres
optinere baud queunt, PI. Cas. 2, 2, 21 ; Censetur censn
ad Acheruntem mortuos, Tr. 2, 4, 93; tibi iam esse ad
sororem iutellego, Ter. Haut. 5, 2, 26; but in 3, 3, 43 aput.
not ad, in Bemb. ; ne inuidiosum sit ad bonos, Cic. Att. S,
3, 6; eius testis ad iudicem fidem improbabit? Cie.
com. 45; hostiae ad praeconem et ad tibicinem immola-
bantur, Cic. agr. 2, 93; ad parentem sic agi solet, ad
iudicea..., Cic. Lig. 30; quare te rogo ad Caesarem ineani
causam agas, Vat. ad Cic. 5, lof. ; tantum esse nomen eius
exercitus etiam ad ultimas Gerrnanoruru nationes, Caes.
b. g. 4, 16, 7; magnam haec res illis offensioncm ct con-
teniptionem ad omnes attulit, Caes. b. c. 3, 60, 2; potens
uir cum inter sui corporis homines turn etiam ad plebem,
Liv. 6, 34, 5; iugrati ad uulgus iudicii auctor, I, 26. 5; 24.
32, 2; 2, 10, II ; 3, 9, 2; 10, 35, 4; 19. looking at a
thing as a guide, after, in accordance with, by, M. Catoni
uitam ad certam rationis normam dirigenti, Cic. Mur. 3 ;
uixit ad aliorum arbitrium, non ad siium, 19; ad eorum
arbitrium et uutum totos se fingunt, Cic. or. 24; nisi uis ad
perpendiculum columnas exigere, Cic. Verr. 2, I, 133; si
omuia deorsum e regione ferrentur et nt dixi ad li
Cic. fin. i, 18; ut canereut ad tibiam clarorum uirorum
laudes, to the sound of, Cic. Tusc. 4, 3 ; ad cursus luuae in
duodecim menses discribit annum, Liv. I, 19, 6; 3O. esp.
w. nouns of form, likeness, quantity, ad idem exemphim.
CIL 1161; ad hoc exemplum, PI. Ps. i, 2, 3; Bud. 2,
6, 4; 3, i, ii ; Trin. 4, 2, 76; ad istunc modum, Bac.
4, 2, 2, on that scale; Bud. I, 3, 12; 4, 7, 23; Ren
quidam qui illam mandauit mihi Vt t'incrct ad istam:
faciem, Mere. 2, 3, 91 ; ad istam facietn est mnrbus.
Cist, i, I, 73; Cyrus ille a Xenophonte non ad historiae
fidem scriptus sed ad elligiem insti imperil, Cic. Q. f. i, i,
23; in uenando ad similitudinem bellirae disciplinae, Cic.
N. 1). 2, 161 ; murenis in maxilla septenae maculae ad for-
mam septeutriouis, Plin. 9, 76; 31. in very late \\iiin-.
absol. like, or as in Fr. a la, Et dispntator al Cleanthen
Stoicon, Aus. Prof. 15 (205), n; 33. of timo. near.
towards, shortly before, mane, post hoc ad meridiem, tuur
meridies, and soon after: multa nox, tune ad inediam
noctem et sic media nox, Cens. 24, 3-6; qnotumo die Ex
Sicione peruenisti hue? Altero ad meridiem. PI. Ps. 4, 7,
78; ut di iiiiuin ad uesperum rediit, Cic. div. i, 103;
33. but also immediately upon, at (rather following than
preceding), ad primum conspectum redeuntis lilii gaudio
uimio exanimatam, Liv. 22, 7, 13; ad famam obsidionis
dilectus haberi coeptus erat, 9, 7, 7; 7, 4, 2; '9, 22, 7;
Mortua, crede mihi, tamen ad tua uerba reuixi. Ov. her. 1 1,
63; et ad omnia fulgura pallent, luv. 13, 22^: 34. in
answers, to, ad ilia quae me rnagis moueruut respm
4 'I
ADACTIO
AD-APERIO
C'ie. Cael. 27; respondebo ad ca qnae dixisti, Cic. PI. 58;
ni-si atl liaec, Cato, dicere illiquid uis, Cic. tin. 4, 44; and
ellipiiciiUy, habes ad oninia, non ut pOBtnlaoti xpwea X a ^~
xciw, sed paria paribus respondimus, Cic. Att. 6, I, 22;
3S. in addition, over and above, si ad cetera uolnera bane
quoqne plagam inflixisses, Cic. Vat. 20 ; ad hoc promissa
barba et capilli efferauerant speciem oris, Liv. 2, 23, 4 ; 3, 62,
I ; 28. w. a noun to mark an office (more commonly ab),
ex Licinio quern seruom sibi habuit ad manum, as amanu-
ensis, Cic. or. 3, 225 ; lucundus Domitiae librar. ad manum,
inscr. Or. 2874; Puer quis ex aula capillis Ad cyathum
statuetur unctis, as cupbearer, Hor. od. i, 29, 8; seruos ad
remum...dabamus, Liv. 34, 6, 13; fidusque ad limina custos,
Verg. 9, 648 ; Lygdamus ad cyathos, Prop. 5 (4), 8, 37 ; ad
cyathum et uinum stetisse cum reliquis exoletia, Suet. lul.
49; Stat louis ad cyathum, general quern Dardanius Tros,
Aus. Id. 12 (345), 19; 27. in very late wr. for abl. of
means, with, labra deterges ad spongiam, Veg. 4, 6, 2; si
ad nciitain cannam exseces ranulam, 4, 5, I ; ad acum, 4, 3,
12 and 13; ad siphonem, I, 10, 2; rasit et uirilia subactori-
l>us suis ad nouaclum, Lamp. Heg. 31, 7; so in Fr. batir a
ehaux; 28. ad = Go. Dan. and Kng. at, Sw. att, O. G.
az; also = Fr. a; 29. Grimm (D. G. 3, 254) hints at a
deriv. adu, wh. decap. leads to our to, G. zu; and this is
confirmed by Gaelic ado, to, cut down both to ad and to do,
Bee Key's Essays, p. 57, 58. 3O. ad in comp. of verbs
means i motion to, adeo, accedo; 2 addition, accedo be
aided, addo, ascribo; 3 nearness, adsum, assideo, adiaceo;
4 assent, favour, ammo nod assent, addico give a favourable
augnry, arrideo smile on, acclamo give assent by acclama-
tion, cheer; adsum favour; 5 in appono set down, assido
take a seat, the prep, is rather ab down (wh. see) than ad ;
6 ad in comp. of verbs etc., sometimes stands for an up, wh.
see; 7 ad in comp. w. vbs. is unchanged before vowels, h, b,
in, i cons., u cons. ; it is often assimilated before f, p ; s, t ;
g, c, q; 1, n, r. Before gn, sp, sc, st the d is often dropped.
Tims : ad-aperio, ad-eo, ad-ire, adopto, adumbro ; adhibeo,
adbibo, admitto, adiaceo, adueho; affero, apporto, assumo,
attern; aggredior, accuso, acquiro; alludo, anuuo, arrogo;
but also adfero etc. ; agnascor, aspicio, ascisco, astipulor.
adactio, onis, f. [adigo, wh. see] driving to, compelling,
iurisiurandi, Liv. 22, 38, 5, taking an oath.
1 adactus, part, of adigo.
2 adactus, us, m. driving home, dentis, Lucr. 5,
'33-
adaequatio, onis, f. raising to a level with, Tert. nat. I,
i and 15; but in Sol. i, 41 peraequatio.
ad-aeque, adv. up to a level (with), equally, quite as
(only in Plant., and w. neg.), Neque est nee fuit me senex
im amator Adaeque miser, PI. Cas. 3, 5, 45; Mil.
3, i, 181 ; Most, i, i, 30; w. ut, Cist, i, i, 57 ; w. atque,
dipt. 5, 4, 2; Cas. 5, i, 3; 2. carelessly w. cornpar.,
Qui nomine hominum adacquenemo uiuit fortunatior, Capt.
4, 2, 48 ; cf. melins aeque quoi uelim, 3, 5, 42 ; 3. adae-
quc in Liv. 4, 43, 5 is prob. corrupt ; cf. Madvig.
ad-aequo, lire, vb. [ad = an up] raise to a level (with),
extruso rnari aggere ac molibus, atque his oppldi-moenibua
adaequatis, Cues. b. g. 3, 12, 3 ; in Liv. I, 29, 6 read: tecta
anquauit solo (cf. Trans. Ph. Soc. 1854, p. 72); 2. met.
mm uirtutc fortunam, Cie. Arch. 24; commemorationem
nominis nostri cum oinni posteritate ailaequandam, 29 f.;
mm familiiiri-niinis cius est adaequatiis, Cic. lialb. 63;
qnttnu dnobna operibnt uix noua liacc nmgniticentin quic-
quam adaeqnnie potuit, Liv. i, 56, 2; erant qui formam
ID genus mortis Alc-xandri I'ntis ailitequarcnt, Tac. ;in.
2. 73; libortos silii et legibns, 12. 60; colonias iure et
me 1 i In .ichn-qiiumt. Suet. Aug. 46; ut fratri se
at adaeqouvt, Suet. ])om. 2 (note w. cum in Cic.,
elsewh. w. dat.); 3. come up to in height, reach in
qiinl. w. nee. of object so rent-lied, sic ut sunimam
inuri tgj^ruqae altitudinem accrni armorum adaequarent,
'..(5.2,32,4; 7.22,5; b.c. 2, 16,3; 4. similarly,
come up with, equal, ueetoiiis imuijnis longarum nauiuin
curKiiin aiino(|imnmt, 5, 8, 4 ; I, 48 f. ; 6. met. <!.,. run.
uitam, Cic. Tim. i I ; neque prius sedari (flammnni) quam
nirtiiK ooruin fiiiiiam atque gloriam adaequauciit, Sul. lug.
4 ; arduum erat has precationes tuas laudibus adaequare,
1'lin. pan. 72.
adaeratio, Onis, f. valuation in money, Th. cod. u, 20,
6, i ; nov. th. 2, 19, 1,3.
ad-aer-o, are, vb. [aes] value in money, Th. cod. 7, 4,
32 ; 8, 4, 19 etc.; Treb. Pol. Claud. 14, 14.
ad-aestuo, are, vb. [ad = an up] boil up, adaestuat arnnis.
Stat. Th. 5, 517.
ad-aggero, are, vb. [id.] heap np, terram, Cato r. 94 ;
Colum. 5, II ; Plin. 13, 69; nitro et sale adaggeratis, 36.
8 1 ; 2. cover with, heap up, circa positas (ulmos)
pedes terni undique aduggerantur, 17, 77.
adagio, onis, sb. [?] a proverb, adage, uetus adagio est,
P. Scipio, Val. Soran. ap. Varr. 1. 7, 3, p. 318 Sp. obsol. for
Varro ; Auson. monos. praef.
adagium, ii, n. [?] same, uetus adaginm est nihil cum
lidibus graculo, nihil cum amaricino sui, Gell. pr. 19.
adagnltio, onis, f. acknowledgement, Tert. Marc. 4, 28.
ad-alligo, are, vb. [ad to, alligo bind up] bind up to.
radix (maluae) rnammarum uitiis occurrit adalliguta in
lana nigra, Plin. 20, 225 ; herba...adalligata laeuo brachio
tertianas arcere traditur, 23, 170; capiti, 25, 143; 7 times
in 32, 113 6; cf. ad-aggero.
adamab-ilis, e, adj. (adama-) to be fallen in love with.
fpafffj.io^ ad., (ilo^s.
adamant-ens, adj. [adamas] of adamant, Ov. M. 7, 104 ;
Manil. i, 921.
adamant-inns, adj. [a8a.fi.a.i>Tii>os] of adamant, adaman-
tine, adamantina saxa, Lucr. 2, 447 ; clauos, Hor. od. 3, 24,
5; tunica, I, 6, 13; iuga, Prop. 4, 10 (3, n), 9; duritiae,
Plin. 37, 189.
adamanti8,idis,adj.f. assb. [ada/MnTis] a fabulous plant.
Plin. 24, 162.
adamas, antis, m. ra&i,uas] diamond, maximum inter
geininas pretium habet adamas, Plin. 37, 55 ; dnritia
inenerrabilis est simulque ignium uictrix natura, unde
et nomen indomita uis accepit, ib. 57 ; adamanta (ra)rum
opum gaudium infragilem omni cetera ui et inuictum,
20, 2 ; Sardonychas zmaragdos adamantas iaspidas nno
Versat in articulo, Mart. 5, II, I ; nee secari adamas aut
caedi uel deteri potest, Sen. ad Ser. 3, 5 ; 2. Cyprius
a., prob. a sapphire, Plin. 37, 58 ; 3. a fabulous metal of
poets, solidoque adamante columnae, Verg. 6, 552 ; fores
clausae adamante, Ov. M. 4, 453; 7, 412; 15, 813; tr. 4, 8,
45 ; Prop. 5 (4), 11,4; Sen. Here. F. 812 ; 4. met. Ov.
M. 9, 615 ; Stat. silu. i, 2, 69 (cf. our " heart of stone '') ;
and ps. Mart. 3, 7 of Schneidewin.
adamator, oris, m. [adamo] lover, Tert. hab. mul. 2 ;
epuiT-iKos adamator, Gloss.
ad-ambulo, are, vb. walk np to, ad ostiam, PI. Bao.
4, 5, 8; 2. w. dat. wafk by the side of, Inter! eius,
Apul. 3, 12 f . ; circumgestantibus deain. 8, 26; seni, u,
8 f.
ad-amo, are, vb. [ad = an = o>-o] fall in love with, multa
in mulierum Icuitatem coepit iactare, quam facile ada-
marent, quam cito etiam fi(d)orum obliuiscerentur, Petr.
no; omne* matres liberos suos tamquam adamauerint
amant, ps. Quint, decl. 18, 10 ; ib. in.; 2. de turpi
amore, Nireus adamatus, Ov. a. a. 2, 109 ; tr. 3, 4, 28 ; Plin.
8, 15; 36, 23; Suet. Vesp. 22; 3. met., cum signa
quaedam uidisset. adamnuit, Cic. Verr. 2, 2, 85; id ada-
masti (mod numqnam uideras, 2, 4, 101 ; nihil erat quod
ille adamasset quod non suum fore putaret, Cic. Mil. 88 ;
Cic. or. 3, 62 ; Fl. 25 ; fam. 2, 4, 2 ; ac. 2, 9; posteaquam
eopias Gallorum adaumssent, Caes. b. g. I, 31, 5; si uir-
tutem adamnueris, amare euim parum est, Sen. ep. 71, 5
and met. Colum. 10, 199.
ad-ampllo, are. vb. enlarge, aediculam, inscr. Gr. 128,
5 ; add 323. i and 884, 8.
adamussim, sue amussis.
ad-aperio, ire, erui, ertus, vb. [ad = an up; cf. av-oiyu]
ojKMi up, open, adapertas fores portae, Liv. 25, 30, 10;
cuniculum, 5, 21,8; Pars adaperta fuit, pars altera clausa
tmestrae, Ov. am. I, 5, 3; ora, M. 5, 193; fores, Plin.
36, 88 ; terram, Colum. 10, 145 ; aures, Curt. 9, 7, 24 (29):
podium. Suet. N'er. 12; sellam, Aug. 53; 2. hence
ADAPERTILIS
ADDITUS
uncover, caput, Sen. ep. 64, 10; uites, Colum. 5, 5, 6;
3. met. Mox adaperla liilcs, Stat. Th. i, 396.
adapertilis, e, adj. that opens, latus, Ov. tr. 3, n,
45-
id-apto, are, vb. fit close to, tie to, ita essedo alueoque
adaptatis lie..., Suet. Cl. 33; galericulo capiti adaptato, Suet.
Oth. 12.
ad-aqno, fire, vb. water, as 1. plants, amygdalas, Plin. 17,
63; uites, Pall. 3, 33; a. adaquor, ari, as vb. r. ( = ad-
aquo mihi) go for water, decreuit ut iumentum ad locum ubi
adaquari solebat duceretur, Suet. Galb. 7 ; in bell. gall. 8,
41 f. Nipp. has aquari; but in Caes. b. o. I, 66, I ada-
quandi causa, without note, but aquandi ? for Caesar's term
is aquari, b. c. i, 73, 3; i, 78, I; I, 81, 4; 3, 15, 2; 3, 66,
6; 3> 97, 4! of. confusion between adaequare and aequare.
adarca, ae, f. [adapKTi] a parasitic plant, Pliu. 32, 140; of.
Diosc. 5, 137.
ad-arcto, are, vb. bind tight to, Not. Tir.
ad-aresco, ere, arui, vb. intr. [ad = an up] dry up, become
quite dry, ubi ea (so. amurca) adaruerit, uestiruenta eoiidito,
Cato r. 98 (99).
adaaia, ae, an old ewe, Festus p. 12 M, Isid. Gloss.
adaucto, are, vb. frq. [adaugeo] increase again and again,
Quibus rem summam et patriam nostram quondam adauc-
tauit senex, Ace. ap. Non. 75.
adauctor, oris, rn. one who increases, Tert. anim. 2.
ad-augeo, ere, xi, ctus, vb. [ad = an = ova of reversal] fill
up again (a void made), re-establish, Hercules decumam 'sse
adauctam, tibi quam uoui gratulor, PI. St. 2, 2, 62 ; quod-
que erat eitis rei (sc. pabuli) minor copia, hordeo adaugere,
Caes. b. c. 3, 58, 4 ; ut si quid esset detriment; acceptum,
non modo id resarciri, sed etiarn maioribus adaugeri (al.
augeri) copiis posset, b. g. 6, I, 3; 2. [ad to] increase
still further, aggravate, exaggerate, Ne tua duritia ilia
antiqua etiam adaucta sit, Ter. Haul. 3, i, 26; tamen
haec (malificia) aliis adaugent, Cic. Rose. Am. 30; per
quern facti utilitas adaugetur, Cic. inv. 2, 55 ; maliticii
magnitudinem adaugere, 75 ; suspicionem, Corn. 2, 39 ;
laetitia prope in singulos gradus adaucta est, Plin. pan. 22;
3. in Caes. pern, fill up.
ad-augesco, ere, vb. intr., increase, become greater,
Nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde, Lucr.
2, 296; Stridor... adaugescit scopulorum saepe repulsus,
Cic. div. i, 13.
ad-bibo, 6re, bibi, vb. drink deep, Quando adbibero adlu-
diabo, PI. St. 2, 2, 58 ; is mihi ubi adbibit plus paulo, sua
quae narrat facinora, Ter. Haut. 2, I, 8 ; 3. met. Post-
quam adbibere auris (noni., so MSS) meae tuae muriam (so
Haupt ; MSS tuam moram; Ritschl, tuae loream) ora-
tionis, PI. Mil. 3, 3, 10; nunc adbibe puro Pectore uerba
puer, Hor. ep. I, 2, 67.
ad-bito, 6re, vb. [baeto; and so = adeo] go to, approach,
Namque edepol si adbites propius, os denasabit tibi, PI. Capt.
3, 4, 72-
ad-blatero, are, vb. act. gabble away, has afannas, Apul.
M. 9, 10 (lect. dub.).
ad-celebro, fire, vb. make quicker, quicken, celebrl (Serv.
celeri) gradu gressum adcelebrasse d6cet, (Serv. decet) (verse
so divided by THK), Ace. ap. Non. 89, 22, who adds
celebre non solum frequens sed etiarn uelox; also Serv.
4, 641 w. note on Verg. alia celebrabat legunt quia antiqui
hoc uerbum in uelocitate ponebant, thus showing that he
wrote celebri and adcelebrasse ; uestrum crebrius adce-
lebrare (so Bamberg MS) consilium, Mart. Cap. 9, p. 304 G.,
p. 335, 26 Eyss.
addecet, vb. imp. become, Qui si decem habeas linguas
mutum esse addecet, PI. Bac. I, 2, 20; St. 4, I, 14; Ps.
i, 5, 156; Most. 4, 2, 21; Pers. 5, 2, 55; Bud. I, 2, 27;
Poen. i, 2, 115; Amph. 3, 4, .21; Cas. i, 2, 27; Sed uirurn
uirtute uera uiuere animatum addecet, Enn. tr. 338 V;
Necessitate!!! ferre, non flere addecet, Syr. sent. 309 It.
addenseo? see
addenso, are, make more dense, close, Extremi a.lden-
sant acies, Verg. 10, 432 (so MSS, but Serv. addensent, as
also Prise. I, 444, 4 K) ; Plin. 20, 230 ; cf. denseo.
ad-dlco, gre, xi, ctus, vb. adjudge, award as a judge,
' judicially declare to be the property (of), ep. slave-pro-
perty, ubi in ius ucucrit, Adduwt praetor funiilium totani
tilii, I'l. Poen. i, i, 58; Quiu egomet tibi me addico.
Quid praetore opust? 5, 6, 24; noua iudicia petebantur :
uiihi bona addicat, Cic. Verr. 2, i, 137; qui liberam
corpus in seruitutem adilixisset, I<iv. 3, 56, 8 ; prohi-
bendo iudicatos (ciues) addictosque duel, 6, 15, 9; pi-:-
tor...uiui bona xxx (diebus) emptori addici iubet, (lai.
3, 79 ; liberti (so offending) a praeside emptori addicentur,
Mod. dig. 25, 3, 6, I ; a praetore uindicanti rilius addicitur,
Gai. i, 134; si unus ob pecuniam debitam iudicatus ad-
dictusque sit pluribus, Gell. 20, I, 19; 2. pronounce
judicially that A owes a debt to B, condemn him to pay,
addictus erat tibi? non. Cic. Rose. com. 41; nonne Fuii-
dium creditorem debitoribus suis addixisti? Cic. Pisy86;
3. in auctions, knock down to, neque iis uoluisse te (de-
cumas) addicere qui contra Apronium licerentur, Cic. Vvrr.
2, 3, 148 ; addicitur opus HS IOLX milibus, 2, i, 144 ;
ecquis est qui bona Postumi nummo sestertio sibi addici
uelit, Cic. Rab. Post. 45; 4. gen. assign (propcrtvi.
convey, sell, Addice tuam mihi meretricem minusculam, PI.
Poen. 2, 50 ; hominem inuenire neminem potuit cui iiicas
aedes addiceret, Cic. dom. 107 ; regna addixit pecunia, Cic.
Ph. 7, 15; Die ex parte tua seu fundi siue domus sit
Emptor, gaudentem nummo te addicere, Hor. B. 2, 5, 109;
agros omnis addixit deae, Veil. 2,25, 4; consecrate, dedicate,
dec aeterno addicit coniunctum fundum trium iugcruin,
inscr. Benev. 7 Kritz ad Veil., procurator tuus si fundum
quern C aureis uendere poterat, addixerit XXX aureis, lul.
dig. 41, 4, 7, 6; 6. gen. condemn, sentence, qui morti
addictus esset, Cic. off. 3, 45; and met. nolite nos...per-
petuae seruituti addicere (so BCD, Nipp. subicere), Caes. b. g.
7,77,9; 6. add. iudicem, arbitrum, assign as a judge or
arbitrator, recte ab initio iudex addictus est, Paul. dig. 5,
i, 46; Pompon. So; iudex qui huic actioni addictus et,
Ulp. 13, 4, 4, i; iudicio addictus arbiter, Mod. 10, 2,
30 ; 7. so w. abstr. noun, post meridiem praesenti
(st)litem addicito, XII tab. ap. Gell. 17, 2, 10; addixit
iudicium, Varr. 6, 7, p. 339 Sp. ; 8. met., devote, addict,
sell, bind as a slave, first w. ace. of person, senatus cui me
semper addixi, Cic. Pl.-3)3 ; sese uni addicere, Cic. inv. 2.
5 ; suurn corpus turpissimae cupiditati, Corn. 4, 23 ; quos
aeris alieni magnitude tribune pi. constnctos addixerat,
Cic. Sest. 38; ista omnia addicta uastitati, Cie. Att. 9, 9 f.;
huic (classi) me quaecumque fuisset Addixi, Verg. 3, 653 ;
addictum feris, Hor. epod. 17, n; 9. w. abstr. ace.,
cuius sanguinem addixeras, Cic. Pis. 83; te de uendita
atque addicta sententia mouere, Cic. Ph. 2, 52; tribuno pi.
consulatum tuum, Cic. Pis. 56; (pueritiam) omni intcm-
perantiae, Corn. 4, 37; uxoribus addictus, Suet. Claud. 29;
Vit. 2; 1O. attribute (as a writer may), assign, say it
belongs to, istaec (comoediae) nomini eius addicuntur, Gell.
3. 3, 13-
addictio, onis, f. adjudication (of property by a praetor),
bonorum, Cic. Verr. act. pr. 12; Gai. 3, 189; dig. 18, 2 tit. ;
iudicis datio addictio esto, lex Manil. ap. Front, p. 340
Goes.
ad-disco, ere, dldici, vb. learn in addition or something
new, etiam add. aliquid, and soon, cottidie aliquid. ( i< .
seu. 26 ; add Cic. or. 3, 86 and 147; fin. 5,87; Et quiddai:i
uisa est addidicisse uoui, Ov. am. 2, 5, 56; add M. 3, 593 ;
Suet. Cal. 47 ; but in lustin. 2, 3, 13 didicisset.
additamentum, i, n. an addition, an adjunct, aedium
hortus a., Papin. dig. 32, 91, 4; portio dotis additamenti
causa data, 23, 4, 26, 2 ; 2. met. Ligus iste a. inimi-
corum meorum, Cic. Sest. 68 ; sapientia ultimum uitae a.,
Sen. ep. 17, 8.
additiciuB, adj. additional, secondary, mensem inter-
calarem additicium esse, Cels. dig. 50, 16, 98, I ; add Tert.
res earn. 52.
additio, onis, f. addition, Quint. 9, 3, 18; 2. some-
thing subordinate and unmeaning, que (of ubiqui
1'risc. 2, 25, 12 K, (of absque) 2, 28. <i.
additiuus, adj. used as an adjunct, ipse additinnm
dicitur, Prise. 2, 179, 25.
additus, part, of addo.
30 AD-DIUINO
ad-dlulno? arc, in 1'lin. 35, 88, Sillig w. B has diui-
nantcin.
ad-do, dere, didi, ditus [do, dare, put; as proved by form
ad-dues, s. 16] put to, near or on, move to, apply, attach, w.
dat. addit frena feris, Verg. 5, 817; imtibus addere calcar,
Hor. op. 2. 1,217; u ' ro ' ort ' uirgas, Liv. 26, 16, 3; flauumu'
uquam, Tib. 2, 4, 42; incendia ramis, Sil. 7, 161; 2.
i-~]>. custodem cui, set (a person) over another to watch,
Quoi me custodem erus addidit miles meus, PI. Mil. 2, 6,
69; Aul. 3, 6, 20; nequitiae additus custos, Hor. od. 3, 4,
;S ; Ciernianos custodes additos, Tac. an. 13, 18; and absol.
noc Teucris addita luno Vsque aberit, Verg. 6, 90; 3.
w. modum, finem, set (a limit) to, Adde modum dextrae,
Sil. 4, 668; finem litibus, Claud. 4, cons. Hon. 510; 4.
\v. in and ace. put into, eas (epistulas) in eundein fasciculmn
uelim addas, Cic. Att. 13, 53; Adde nianus in uiucla, Ov.
am. i, 7, I ; Aut fera belligeras addite in arma manus,
a. a. 2, 672 ; legem ne cui album in uestimentum addere
l'titionis liceret causa, Liv. 4, 25, 13; se...in hunc florem,
i)v. M. 10, 208; addita in uarem ea compositio, Cels. 6,
S f.; cyclaminos cum melle in naris addita, Plin. 25, 134;
5. esp. of putting into empty vessels, unde uua in
ollulas addatur, Varr. r. I, 54, 2; in hoc dolium addunt
^landera, 3, 15, 2; picis metretam in labrum, Colum. 12,
22, I ; in ouom inane sucum (marrubi) addit, Plin. 20, 244;
hie sucus in caua (dentium) additus, 23, 127; II. 6.
met. first w. dat. as uitium cui, defile, Quia pudieitiae
huius uitium me hinc apsentest additum, PI. Amph. 2, 2,
179; and w. Plautine boldness, Hie iarn aedibus uitium
additur, bonae quom curantur male, Most. I, 2, 26 ;
7. esp. w. abstract ace., put into, give, inspire with,
N'isi mihi quidem addit animuni quo lubeat magis, Ter.
Haut. 3, 2, 31 ; addis (so MSB mostly) mihi scribendi alacri-
tatem, Cic. Att. 16, 3, I ; uerba uirtuteni non addere, Sal.
Cat. 58, I; regi formidiuem, Sal. lug. 37, 4; ceteris auda-
ciain, 94, 2; dine hunc ardorem inentibus addunt.. .an...?
Vrrg. 9, 184; spem metumque, Tac. h. i, 62; III. 8. give
in addition, add, Et si duarum paenitebit inquit addentur
iluae, PI. St. 4, I, 45; de mea (uita) ad tuam addam,
^ s - 3> 3> 2O > 6uas a d meas miserias addet, Cist. 2, 3,
46; si eae res. ..turn quom..., adeas leges additae essent,
CIL 206, 162; ad amorem meum aliquantum, Cic. fam.
15, 20, 2; hunc laborem ad cotidiana opera, Caes. b. c. 3,
49, 5 ; 9. so far w. ad ; rarely w. in and ace., In scelus
addendum scelus est, in funera funus, Ov. M. 8, 484; put-
ting additional matter into is expressed by in; is in id
decretum...exceptionem addito addiue iubeto, CIL i, 5;
111 illam orationem addidi quaedam, Cic. Att. I, 13, 5;
multas res nouas in edictum addidit, Nep. Cat. 2, 3;
1O. rarely too in good writers w. dat., Medumque
tinmen gentibus additum Victis, Hor. od. 2, 9, 21; Adde
super dictis, Hor. e. 2, 7, 78; quibus perpauca addidit,
Suet. lul. 84; in Verg. 2, 660 and Sil. 4, 398 the idea of
comitem is implied; 11. w. inf. only perh. in: ferro
circumdare Addiderat, Sil. 8, 550; 12. often w. uerbum,
add another word, PI. Tr. 2, 4, 63; Eud. 4, 3, 68; 5, 3, 45;
True. 2, 7, 51; Ter. Andr. 5, 2, 19; 13. w. gradum,
quicken, Adde gradum (shortened by military need to add'
gradum or perh. adde gra'um), adpropera: iamdudum
fiictumst quom abiisti doruum, PI. Tr. 4, 3, 3 ; adhortationes :
adderent gradum, maturate opus esse, Liv. 3, 27, 6; 10, 20,
10 ; 26,9, 5; Plin. ep. 6, 20, 12; and absol., quadrigae Addunt
in spatia, put on fresh speed each lap of the race, Verg. G.
1, 513 (so Voss, recte); 14. adde in freq. use, as : adde
hue, si placet, unguentarios..., Cic. off. i, 150; adde hue
|inpulationera agrorum..., Liv. 7, 30, 15; add 26, 41, 12;
Hor. od. 2, 8, 17; s. i, 2, 83; 16. so addito as abl. abs.
with the addition that..., addito ut lima infra terrain sit,
Plin. 15, 62; addito consultandum super re atroci, Tac. an.
2, 28 f.; 16. adducs - addideris, Paul, ex F. 27.
ad-d6ceo, f-rt-. vb. learn in addition, artes, Hor. ep. i, 5,
18; but in ( 10. Clu. 104, adducti.
ad-donni*co, fire, and ad-dormio, Ire, vb. [ad = an = 01-0]
fall asleep, qii"' < ilium addormii-coret. Suet. Claud.
S; rursus addormiunt atque dillicile expergiscuutur, Cael.
A in-, ac. i, ii, cf. obdonuisco.
AD-DUCO
addubanum dubium, Paul, ex F. iS.
addiibltatio, finis, f . the starting a doubt, facit apud ora-
tores pathos etiam addubitatio quam Graeci anop-qai.i' uocant,
Macr. s. 4, 6, II; 3ia7rop>)tm est addubitatio. ..ut est pro
Cluentio quo me uertani indices! Mart. Cap. 5, p. 174 Eyss.
ad-dubito, are, vb. [ad = an = at>a] begin to doubt, be
seized with a doubt, feel a doubt at first, doubt for a
moment, namque ut dicam te metu aut Segnitate addubitare
liaud meumst, Ace. ap. Non. 22; de quo Panaetium addu-
bitare dicebant, Cic. N. D. 2, 118; in his addubitare tur-
pissimum est, Cic. off. 3, 18 ; primum addubitaui num
a Volumnio senatore esset (epistula), Cic. fam. 7, 32, I ;
Cic. or. 137; N. D. i, 14; de legatis paululum addubita-
tum est, Liv. 2, 4, 7; paulisper addubitauit an..., 8, 10, 2;
Appium addubitasse ferunt, cernentem...; deinde ueritum . . . ,
signum dedisse, 10, 19, 13; an hoc inhonestum...necne sit
addubites, Hor. s. i, 4, 125; rex miraculo addubitare (about
Arion)... Postquam..., turn neque quicquam postilla ne-
gare...ausi sunt, Front, p. 238, Naber; add Colum. 3, 8, 5;
in ps. Nep. Con. 5 f. lect. dub.
I ad-duco, ere, xi, ctus, vb. [ad to; but ad = ova. wd.
better suit I 3] draw to (one), and so draw in, back,
and so (often) tighten, laxissimas habenas habere...quas
uel adducas cum uelis uel remittas, Cic. am. 45 ; Nos tamen
adductos intus agemus equos, Ov. F. 6, 586; ut tormenta
telorum eo grauiores emissiones habeut, quo sunt adducta
uehementius, Cic. Tusc. 2, 57 ; in agro ambulauti ramulum
adducturn, ut remissus esset in oeulum suum reccidisse,
Cic. div. i, 123 ; quin tu adducis lorum? Liv. 9, 10, 7 ; 2.
esp. the part, adductus, arcu, Verg. 5, 507; lacerto, 9, 402;
habena, 9, 587; sagitta, 9, 632; neruo, Ov. M. i, 455;
securi, Ov. tr. 4. 2, 5 ; 3. gen. contract, sitis miseros
adduxerat artus, Verg. G. 3, 483 ; Adducitque cutem macies,
Ov. M. 3, 397; frontem adduxit, Sen. benef. i, i, 5; 4.
bring to or into (a certain state), bring over, reduce, first of
living beings, eum ad nequitiem, Ter. Ad. 3, 3, 4; animum
ad malas partes, Hec. 5, 3, 39; ciuem in inuidiam,
Cic. off. 3, 79; hunc in angustias, Cic. Quinct. 19; te ad
meum arbitrium, Cic. fam. 5, 20, 2; boues ad utilitatem,
Varr. i, 20, 3; in earn se consuetudinem...ut..., Caes. b. g.
4, I, 10; me in earn necessitatem, Liv. 8, 7, 16; 6. esp.
by reasons, motives, induce, lead, quod ex eorum sermoni-
bus adducor ut sperem, Cic. fam. 6, 10, 2 ; nullo frigore ad-
duci ut capite operto sit, Cic. sen. 34; his rebus adducti,
Caes. b. g. i, 3, i ; inopia adducti, I, 27, i; 6. w. abstr.
ace., res in extremum est adducta discrimen, Cic. Ph. 6, 19;
est enim res in eum locum adducta ut..., Cic. fam. 5, 21, 3;
benificia in odium, Sen. ben. 2, 4, I ; II. 7. lead to,
bring persons, legions, ships to, propera, adduc (so A)
hominem hue cito, PI. Ps. i, 3, 161; fac sit mulier libera,
Atque hue continue adduce, Pers. 3, 3, 34 * ; attuli hunc.
quid? attulisti? Adduxi uolui dicere. Ps. 2, 4, 21; ilium
hue coram adducam, Ter. Andr. 5, 3, 29; ex Gallia pueros
uenales isti adducebat, Cic. Quinct. 24 ; CC nauis onerarias,
Caes. b. c. 2, 32, 12; Larissam legiones, 3, 80, 4; 8. at
times de scorto, de paelice, Quae me paelices adduxe t dicet
ante oculos suos, PI. llud. 4, 4, 3; scortum sibi Ob oculis
(so BCD) adduxerit in aedis, Merc. 5, 2, 183; add Ov.
F. 3, 483; ps. Nep. Dion. 4, 4; cf. adductor; 9. in poets,
and late prose w. abstr. ace., Ofella foreusis Adducit febres,
Hor. ep. i, 7, 9; Adduxere sitim tempora, Hor. od. 4, 12,
13; taediuin (uini), Plin. 30, 145; and prob., diem festum,
Hor. s. 2, 2, 83 ; 1O. but never in prose of dead weight,
for in Caes. b. c. i, 23, 4; Liv. 44, 26, 10 read auex. aurum.
III. 11. addurtus, as adj. contracted, frowning, uultus,
Suet. Tib. 68 ; froute in supercilia adductiore, Capit. Ver.
10, 6; 12. reserved, Tac. an. 14, 4 f.; and perh. 12,
7 ; 13. of style, in orationibus pressior et adductior,
Plin. ep. i, 16, 4; 14. adducte adv. whence comp.
adductius, iacula contorsit, Auson. grat. act. 27; regnantur,
w. a tighter rein, Tac. G. 43; add h. 3, 7; IS. PI.
has adduce as imper. in Poen. i, 3, 15 ; but adduc in Ter.
Ph. 2, i, 79 and PI. above *, w. accent on final, as: in
abscisionibus ea uocalis in qua est accentus, seruat accen-
tura, Prise, i, 302, 17 K; adduxe above t, and adduxti,
Ter. Haut. 4, 6, 15.
AD-DUCO
AD-EO
31
2 ad-dflco, 6 re, vb. [ad = a>-a up sec adduce No. i]
draw up, haul up, ab imo pulmono pituitani trochleis
( = rpoxiX"s), as if with hoisting tackle, Quint. II, 3, 56.
adductor, oris, in. a pimp, Petr. Afran. ad Del.; of.
adduce 8.
1 ad-edo, gre, cdi, rsus (essus), vb. [ad = an = ai/o] eat
up, eat the whole of, frumeuto adeso, Sis. ap. Non. 70 =
consumpto ; iiam saepe fauos ignotus adedit Htelio, Verg.
(i. 4, 242 ; ut Pinarii extis adesis ad ceteram uunirent
dapem, Liv. I, 7, 15 ; angues duo ex occulto allapsi adedere
(so Groii. cj.; P auaere, F anere) ieeur, 25, 16, 2; not
inconsistent with libato iocinore wh. follows ; ex parte adesi
(pisees). Quint. 6, 3, 90 (lect. dub.) ; in Colum. 2, 10, 3
some edd. by cj. read adederunt for ederunt of MSS; but '.';
2. met., of tire, utterly consume, cum me supremua
adederit ignis, Viuam, Ov. am. I, 15, 41 ; 3. gen. quis
tarn perditus nepos, non adesa iam sed abundanti etiam
pecunia, sic dissolutus fuisset, Cic. Quiuct. 40; adesis omni-
bus fortunis, Tac. an. 13, 21; adesis bonis, h. I, 4; adesuni
Cladibus Hasdrubalem, Sil. 13, 679.
2 ad-edo, gre, edi, esus (essus), vb. [for ad cf. accido,
attondeo, attero] eat deep into, met. first of fire, postibus
haesit adessis (fiamma), Verg. 9, 537; Et solitum digito
berillon adederat ignis, Prop. 5 (4), 7, 9; 2. of water,
lapides adesos Voluentis una, Hor. od. 3, 29, 36; Nunc
scopulus raucis pendet adesus aquis, Ov. her. 10, 26; aut
latus alti Montis adest (sc. mare), Luc. 6, 267 wh. note the
form adest; cf. est, eoinest, of eating.
adelphis, idis, f. a kind of date, Plin. 13, 45.
ademptio, onis, f. [adimo] taking away, ciuitatis (of the
franchise), Cic. dom. 78; prouiuciae, Tac. an. 2, 76; bono-
rum, 4, 6.
Ademptor, oris, m. one who takes away, uitae, Aug.
tract. 116.
ademptus, part, of adimo.
ad-eo, adv. [ = ad eom; so Sanct. Min. 3, 14; Voss,
anal. 4, 198; Vrsiu. inst. I, 394 and 2, 436; cf. quo, it
caelo clamor etc.; adhuc and quoad] to this or that , as
place, librum ad librum uorsum facito; artito usque adeo
quo praeacueris, Cato r. 40, 3 ; 2. to this or that state,
to this, adeo t res redit; si quii: quid reddit magna habendast
gratia, Ter. Ph. i, 2, 5; Adeont rem redisse ut..., I, 3, I ;
Haut. i, i, 61; 5, 2, 27; 3. to this or that time, so
long, w. dum donee etc., until, Exploratorem hunc faciamus
ludos suppositicium, Adeot donee ipsus sese ludos fieri
senserit, PI. Ps. 4, 7, 72; ibi te uiuere Adeot dum illius
cupiditas te(d) atque amor missum faeit, Merc. 3, 4, 72 ;
Amph. i, 2, 10; As. 2, 2,62; Cist. 2, 3,40; Numquam destitit
Instare... usque adeo t donee perpulit, Ter. Andr. 4, 1,38; Ph.
4, i, 23 ; usque adeo hominem in periculo fuisse quoad scitum
est Sestium uiuere, Cic. Sest. 82; 4. akin to this adeo...
dum..., so long as, adeot ego (so Bemb.) illius ferre possum
ineptiam et magnifica uerba, Verba dum sint, Ter. Eun.
4, 6, 3; 6. hence of results, to that degree, so (w. ut
that), faeiam ut pugnam inspectet non bonam. Adeo ut
spectare postea omnis oderit, PI. Capt. pr. 66; Adeon* me
fuisse fungum ut qui illi crederem! PI. Bac. 2, 3, 49; et
uoltu Sosia Adeo* modesto, adeo* uenusto ut nihil supra,
Ter. Andr. I, I, 93; rempublicam funditus amisimus ut
Cato uix uiuus effugeret (so MSS, Lamb, effugerit), Cic. ad Q.
fr. i, 2, 15; neminem adeo infatuare potuit ut ei minimum
ullum crederet, Cic. Fl. 47 ; adeone hospes es huiusce urbis,
adeone ignarus diseiplinae nostrae ut haec nescias, Cic.
Rab. perd. 28; Phil. 2, 15; fam. 9, 10, 2; adeo montilms
mare continebatur uti ex locis superioribus in litus telum
adici (al. adigi) posset, Caes. b. g. 4, 23, 3 ; quod non adeo
sit impcritus rerum ut suis copiis populum K. superari (al.
Re euperare) posse contidat, 5, 27, 4; adeone est fundata
leuiter fides ut ubi sim quam qui sim magis referat, Liv.
2, 7, 10; 5, 6, 4; Hor. ep. I, I, 39; Ov. Pont. 4, 4, i;
Pers. i, 26; luv. 6, 59; 6. w. rel. as quin, ego numqiiam
adeo astutus fui, quin quicquid possem mallcin auferro
potius in praesentia, Ter. Ad. 2, 2, 13; in Curt. 4, 16, 14
Xumpt has ut; 7. adeo non (nihil)... ut..., so thoroughly
not..., that ( = tantum abest ut...ut...); so far from ;
adeo non tenuit iram ut.. diceret, Liv. 8, 5, 7 ; 3, 2, 6;
5,45, 4; 30, 34, 5; famam factorum adeo non abstulixti
ui m .( ris, Veil. 2, 66, 4; Colnm. 2, II, 5; Curt. 3, 12, 22
<3 2 )i 7 '. 26; 8. w. ut and ind., so. ..as..., Adeon
liDiiiini in c^se inuenustum aut infelicem quemquam ut i-pu
sum, Ter. Andr. I, 5, 10; 9. often adeo refers to what
precedes, consulere ordine non licuit; adeo tumultiinxr
excepta est (res) clamoribus patrum, Liv. 2, 28, 2 ; iinnini
omnium certare cum eo (sc. Hannone) necesse fuit; adei>
prope omnis senatus Hannibalis erat, 21, II, i; 2, 27, 3;
2, 47, 1 1 ; 8, 37, 2 ; Non obtunsa adeo gestamus pectora
Poeni, Verg. i, 571; adeo cuncta incuria disiecta erant
Tac. an. i, 50; I, 81; 1O. often in a parenthesis, nv
illi quidem ipsi mitem gentem fore adeo ferocia atqne
indomita ingeuia esse m..., Liv. 21, 20, 8; 3, 4, 2; 9, 26,
17; Tac. an. 2, 28; II. 11. in addition to this, what is
more, let me add, nay, moreover, gen. after some word, Ibi
uoster cenat, cum uxore adeo, et Antipho, PI. St. 5, 2, 16;
Nulla adeot ex re istnc fit nisi ex nimio otio, Ter. Haut.
i, i, 57; nam me eius spero fratrera propemodum tani
repperisse, adulescentem adeo nobilem, Eun. i, 2, 124;
12. esp. after pronom. words, Ego adeo iam illi
remittam nuutium, PI. True. 4, 3, 74 ; Mil. 4, 4, 55 ; Bac.
4, 7, 31; Ter. Eun. 2, 2, 16; uos adeo, ubi ego innuero
uobis, ni..., PI. Itud. 3, 4, 26; Ter. Andr. 3,3,47; Verg. B.
2, 1 1 ; G-. 1,24; Ipsum adeo t praesto uideo cum Dauo : hoc
agam, Ter. Andr. 2, 5, 4; Sil. 14, 487; Hoc adeot com-
memini magis quia illo die impransus fui, PI. Amph. I, i,
103 (98); add Ter. Eun. 2, 2, 2; Verg. II, 275; id adrof
ego hodie expertus sum, PI. Cure. 5, 3, 2; Aul. 2, 4, 13;
4, 2, 16; Ep. i, i, 51 ; 2, I, 2; id adeo sic considerate . Cic.
Caec. 87; Clu. So; Verr. 2, 4, 143; id adeo more suo
uidebatur facere, Sal. Cat. 37, 2; add 37, II ; lug. 65, 3 ; id
adeo maluni ex prouocatione natum, Liv. 2, 29, 10;
13. esp. after atque ( = ad + que), aye and what is more,
nay, ducem hostium intra moenia atque adeo in senatu
uidernus, Cic. Cat. I, 5; cum maximo detrirnento atque
adeo exitio uectigalium, Cic. Verr. 2, 3, 19; Pis. 41; Plane.
48; fam. 4, 3, i; non petentem atque adeo etiam fcbwntem
creatum, Liv. 10, 5, 14; add Plin. ep. 6, 21, 2; 14. in
late writers, like adhuc, w. comp. still (more), rabidiiin...Vt
uidit maiore adeo crudescere motu, Sil. n, 89; but PI.
Amph. 5, 2, 4; True. 2, I, 6; Ter. Andr. i, i, 135; Cic.
or. 2, 15 ; Plin. 10, 98 belong to n ; IS. so, like ita?
Nihil hercle; aut si adeo, biduist aut tridui Haec sollicitudu.
Ter. Andr. 2, 6, 9; 16. Paul, ex Festo 19 M says adeo
the adv. was accented on the final, and so * above ; but sec t.
2. ad-eo, Ire, lui or ii, itum, vb. go to, come to, approach.
w. ad and of persons, sei quoi iniquom uidebitur ease,
ad eos adeant qui..., CIL 199, 45; in ious adierit ad
eum, 200, 17; adibo ad hominem, PI. Men. 3, 2, 21; St.
I. 3. 83 (so AB); Bac. 4, 6, 4; Poen. i, 2, 117; 5, 2, 22;
ad me adire, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 26; adeamne ad euni?
Ter. Andr. 4, i, 15 ; Eun. 3, 5, 30; Phorm. I, 2, 90; ad me
adire quosdam memini, Cic. fam. 3, 10, 6; liberos ad se
adire, Caes. b. g. 6, 17 f. ; 4, 2, 5; b. c. I, 87, 2; 2. often
without ad, nisei pr. urbanum adiesent ( = adiissent), CIL
196, 8; add 17 and 20, 152; Ipsum adi adulescmti m.
PI. Tr. 3, 3, 20; Bac. 2, 3, 7; 3, 3, 2; Men. 2. 3, 10;
Most. 5, 2, 33; Capt. 3, 4, 80 etc.; aliquot me adierunt.
Ter. Andr. 3, 3, 2 ; magistratus, Ph. 2, 3, 56 ; add
Hec. 2, 2, 9; te adeunt fere omnes, Cie. fam. 3, 9, 2;
centuriones, Caes. b. c. I, 64, 3; reges, Sal. Inu'. 21, 4;
Marium, 93, 6; nee quisquam...Audet adire uirum. \Vi^.
5, 379; uatem, 3, 456; Belgas, Caes. h. g. 3, 11.2: Stygio---
manes, Ov. M. 13, 465; 3. ace. first w. ad, ad o-tinm,
PI. Merc, i, 2, 22; ab aris ad quas togati adierimut..
Cic. Ph. 14, 2; 4. gen. without ad, go to, visit, go and
see, quos locos adiisti? PI. Tr. 4, 2, 86; eas ratkmcs,
Caes. b. g. 3, 7, i; ciuitates, 4, 21,8; oppida castellaqui.
Sal. lug. 89, I ; hiberna legionum, Tac. h. i . 52 ; . ap
proach indirectly, as by writing or through friends, Per epis-
tulam aut per nuntium quasi regem adiri *euni aiunt. H.
Mil. 4, 6, 10; adeunt per Haeduos, Caes. b. g. 6, 4; moris
erat quamquam praesentem scripto adire, Tac. an. 4, 39;
Verginium legationibus, Tac. h. I, 9; 6. a. deos, in
prayer, go to in imagination, address one's prayers to,
.12
ADEONA
AD-HIBEO
l simulacra) ueneranteB, deos ipsos Be adire crederent, Cic.
X. l>. i, 77: Mente deos iidiit, Ov. M. 15, 63; Cur adeo
fratres, lieu! sine fratre deos, Albin. i, 290; 7. in
legal 1., a. in ius, go before a magistrate to institute a suit,
nee i ; add CIL 200, 24 and 30 and 37 ; se earn de suis
controuersiis in ius adeuntem uidisse nuntiant, Cic. Att.
11, 24, 4; cum ad praetorem in ius adissemus, Cic. Verr.
2. 4, 147; 2, 2, 55; obseruandum est ius reddenti ut in
adcundo facilem se praebeat, Callistr. dig. I, 1 8, 19;
8. met. run into, enter into, approach, meet, face, incur,
apply oneself to, first w. ad, Mecum adire ad pactionem, PI.
Aul. 2, 2, 25; ad rem publicam, Cic. Cn. Pomp. 70; ad
causas priuatas, Cic. Brut. 311 ; ad extremum uitae pericu-
lum, Caes. b. c. 2, 7, I ; . w. ace. alone, capitis
jioriculum, Eosc. Am. 1 10; omnem simul fortunam, Liv.
25, 10, 7; quantum dedecoris adierit legio, Tac. an. i,
39; inuidiam, 4, 70; seruitutem, G. 24; 1O. esp. here-
ilitatem, enter upon an inheritance, hereditates ciuium,
Cic. Arch. 1 1 ; patris, Cic. Phil. 2, 42; si is cui de adeunda
hereditate deliberare licet, adierit,..., -Gai. 2, 163 etc.;
11. manum cui a., disappoint, give the go by (origin of
prov. unknown), abeo illim ilico iratus: uolui exta
prosecarier. Eo pacto auarae Veneri pulcre adii manum,
PI. Poen. i, 2, ii ; cara omnia.. Abeo iratus illinc...Ita illis
impuris omnibus adii manum, PI. Aul. 2, 8, 8;
12. pass, pers., quomodo de Persa manus mi aditast,
PI. Pers. 5,2,18; satin lepide adita uobis est manus, PI. Gas.
5, 2, 53 ; add *above ; neque praetores adiri possent, Cic. Q. fr.
1, 2, 15; periculis aditis, Cic. off. I, 62; non placebat adiri
immcn Caesaria, should be taken up as an inheritance, Veil.
2, 60, I ; aditis quae uix audita erant, 2, 5, i ; 13. pass,
impers. antequam in ius aditum esset, Cic. Verr. 2, 2, 55.
Adeoiia, ae, f. Goddess of approach, Aug. C. D. 4, 21.
adeps, Jpis (adips* Sillig in Plin. w. some MSS; but?)
f. (m. only in Plin.) [akin to ol-eum, ol-iua, eXaioi-, aXei^w,
Xi7r-a, lino etc.; cf. by-form alip-es, Prob. 199, 3 K] (when
out of the body), fat, adipe suilla, Varr. r. 2, n, 7 (cf.
Prise. 168, 16 K); adipis pondo triginta uetustae, Mars. ap.
Prise, ib. ; in praesulsae adipis liquamine, Colum. 6, 2, 7 ;
caprina adeps, 6, 12f. ; oryzae cremor cum quo recens adeps
cocta sit, Cels. 3, 7, 2, p. 89, 25 Dar. ; 4, 6 (3) ; 4, 27 (20) ;
5. 19, 28; 5, 21 bis; 5, 24, 3; 5, 26; 8, 4; ursinus a.,
Plin. 28, 163; uolpium, 165; aprugnus, 167; anseris, 169;
lupinus, 172; porcina, Yeg. 5 (3), 46 (47), 10; ursina,
5, 22, 2; praesulsa, Pall. 4, 12, 3; 2. in pi., of fat in
tue living body, L. Cassii adipes, Cic. Cat. 3, 1 6 ; quae
res ad creandas adipes multum conferunt, Col. 8, 14, 1 1 ;
modica corporatura pecoris operarii debet esse, non adipibus
obesa, 6, 3, 15; sibi quoque tenuandas adipes, Quint.
2, 10, 6 ; 3. so in pi. of the alburnum in the living tree,
proximi (sc. cortici) adipes ; hi uocantur a colore alburnum,
Plin. 16, 182; 4. of marl, terrae adipes (al. adeps),
17, 42.
adeptio, Onis, f. [adipiscor] getting hold of, attainment,
lioni, Cic. fin. i, 41 ; commodi, Cic. partit. 113; bonorum,
Quint. 5, 10, 33.
1 adeptus, part, of adipiscor.
2 adeptus, us, m. getting hold of, attainment, fidei,
Paul. Nol. ep. 32 ad Sev. 18; but in Cic. fin. 3, 48 uirtutis
habitum (cf. rationis habitum, 4, 37).
ad-equito, are, vb. ride up to, ad nostros, Caea. b. g.
i, 46, i; 2. w. dat., portis, Liv. i, 14,7; uallo, 9, 22, 6;
but in 24, 31, 10 abequitauerint ; portae, Plin. 15, 76;
castris, Tac. an. 6, 40 (34); 3. w. ace., perarmatos,
Curt. 4, 9, 23.
ad-erro, are, vb. wander or ramble up to, scopulis,
Stut. filu. 2, 2, 120; auribus, Stat. Th. 9, 178.
ad-esco, are, vb. [esca sb.] fatten up, Cael. Aur. aeut.
i , 1 1 f .
ades-dum, see adsmn.
ad-csurio, ire, vb. be hungry after, PI. Tr. I, 2, 132.
adesus, part, of adedo.
ad-expeto? quoted by Fore. fra. Sen. cp. 117, 5 (not
1.17) who has cxpetibile.
adt, see aff.
adg., for words not found under this, sec agg.
ad-gimo, ere, vb. groan in addition or groan at,
Ingemuit Chiron...; Adgemit Alcides, Ov. F. 5, 400; a,
nostris mails, Ov. tr. 1,4, 10; loquenti Adgemit, Stat. Th.
II, 247.
ad-genero, are, vb. beget in addition, natis fratres,
Tert. Marc. 4, 19.
ad-genlculor, iiri, vb. refl. kneel before, caris, Tert.
poen. 9.
adgrettus, see aggredior.
ad-guberno, are, vb. pilot to, sic adgubernante fortuna,
Flor. 2, 8, i ; but in 3, 5, 16 Halm has gubernans.
ad-haereo, ere, vb. stick to, cling to, adhere, conexu
corpus adhaeret, Lucr. 3, 557 ; coruus adhaeret, Cic. Aral.
292; uinctoque in corpore adhaerent, Ov. M. 4, 694;
non adhaerere ancoris poterant (naues), Tac. an. 2, 23 ;
iumento, Gell. 20, I, n; lingua crocodilis tola adhaerens,
Plin. 11,171; 2. met. meo de studio studia erant uostra
omnia: Vsque adhaerebatis, PI. As. i, 3, 59; lateri ad-
haerere grauem dominum, Liv. 39, 25, II ; adeo nulli
fortunae adhaerebat animus, 41, 20, 2; cui cognomen ad-
haeret, Hor. s. 2, 2, 56; inuidia altissitnis, Veil. I, 9, 6;
statiuis castris, Tac. an. 3, 21 ; obsidioni, Amm. 19, 3, i ;
Bheni ripis, 18, 2, 8.
ad-haeresco, ere, haesi, haesuB, stick to, cling to, cleave
to, ad fundas uiscus ne adhaerssceret, PI. Poen. 2, 33 ;
Adhaesit hornini ad iufimum (so MBS) uentrem fames,
St. i, 3, 82; ad earn (discipliuam) tamquam ad saxum ad-
haerescunt, Cic. ac. 2, 8; ne in hanc matcriem seditionis
ista fax adhaeresceret, Cic. dom. 13; in me omnia eoniura-
tionis tela adhaeserunt, 63 ; ne quid emineret ubi ignis
hostium adhaeresceret, Caes. b. c. 2, 9, I ; craterae limus
adhaesit, Hor. s. 2, 4, 80; Fronte (a dative) tauieu Hhoeti
non irrita cuspis adhaesit, Ov. M. 5, 38; comes perpetuo
adhaesisse Lacydi dicitur, Plin. 10, 51 ; 2. by a stronger
met., iustitiae honestatique, Cic. off. I, 86; simul atque
emissum est (argumentum), adhaerescit (takes firm hold of
the hearer's mind), Cic. or. 2, 214; ut ad (id) genus...
adhaerescerent (be firmly united with), 3, 37 ; in his locis
adhaerescere (make a long stay in), Cic. Att. 4, 4, B 2 ;
3. of speech, stick, come to a standstill, ita libere
fiuebat, ut uusquam adhaeresceret, Cic. Br. 274; in con-
tinuatione uerborum adhaerescens, 320; 4. adhaesus,
having stuck, and so sticking, adhaesum eohaereus fortiter,
Fest. ; 6. adhaese, adv. with hesitation (of speech), Gell.
5, 9, 6.
adhaesus, iis, m. sticking to, adhesion, pulueris, Lucr.
3, 381; adngere adhaesum, 4, 1242; membrorum, 5,842;
umoris, 6, 472.
ad-halo, fire, vb. breathe upon, si (serpens) patescentis
(fungoa) adhalauerit, Plin. 22, 95.
ad-bibeo, ere, ui, Itus, vb. [habeo] hold near, hold to,
apply, Hue adhibete auris, PI. Ps. i, 2, 23; Cas. 2, 8, 39;
alteri se calcaria adhibere, alteri frenos, Cic. Br. 204;
man us uectigalibus, Cic. agr. 2, 47 ; uacuas auris animum-
que saga,cem...ueram ad rationem, Lucr. I, 50; medicas
manus ad uolnera, Verg. G. 3, 455 ; genibusque manus a.,
Ov. M. 9, 216; uincula captis, F. 3, 293; Hue adhibe
uultus, am. 2, 13, 15; 2, I, 37; tibias ad os, Gell. 15,
17, i ; corpori uincula, Ulp. dig. 50, 16, 216; 2. esp. w.
ace. of person, have present, call in (to aid or as witness),
quantist hominem amicum adhibere ubi quid geras, PI.
Pers. 4, 4, 47 ; proba materies data est, si probum adhibes
fubrum, Poen. 4, 2, 93; testis, Ter. Ph. 4, 5, 2; Fauen-
ti ;i in. Acc. ap. Non. 357, 13; testes, Cic. tin. 2, 67; medicum,
Cic. fat. 28; cum collegium praetoriurn tribuui pi. adhibu-
issent, Cic. off. 3, 80; Dumnorigem ad se uocat, fratrem
adhibet, Caes. b. g. I, 20, 6; neque ad conHilium adhiben-
dos censeo, 7, 77, 3 ; plurimis operis adhibitis, Venul. dig.
45, i, 137, 3; 3. of things, have present in aid, Quin
adhibuisti, dum istaec loquere, tympanum? PI. Poen. 5, 5,
38; ideo aes et libra adhibetur quia..., Gai. I, 122; 4.
gen. receive, treat, uniuersos adhiberi liberaliter oportere,
Cic. Q. fr. i, i, 16; Quintum filium seueriuK adbibebo, Cic.
Att. 10, 12, 3; Catullum cenae, Suet. Cues. 73 f.; 6.
give (to oneself or others), supply, uinum aegrotis, Cic.
N. D. 3, 69; tanturn cibi et potiouis ut..., Cic. sen. 36;
AD-HIBITIO
AD-1CIO
meilicinam, Cic. Tusc. 4, 59; 6. udhibere se, conduct
oneself (towards), aic se udhibere ill tanta potestate ut...,
Cio. Q. fr. I, I, 22; 7. w. abstr. ace., curam, PI. Mil.
I, I, 41; parsimoniam, Most, i, 3, 79; confidentiam,
Caecil. ap. Isid. or. 10, 40; celeritatem, Cic. fam. 10, 21,6;
curam, 2, 7, 3; audaciam et uirtutem, Caes. b. c. 3, 26, I ;
8. esp. ndem, behave honourably or honestly, act with
fidelity, si adhibebit (idem, Ktsi ignotust, notust, PI. Bud.
4, 3, 105; in ainicorum pcriculis, Cic. Clu. 118 ; 0. and
in late writers, give credit to, Siqua fides falsis uiui]u:ini
est adhibenda poetis, Auson. ep. 10, I ; placitis, Papin. dig.
'7. ii 7; quacstioni, Ulp. 48, 18, I; but in Cic. div. 2, 59
habenda (not adh.); 1O. a. modura, set a limit to,
modum tu adhibes uitio, Cic. Tusc. 4, 39; uoluptati, Quint.
9, 3, 74; adhibito honoribus modo, Suet. Aug. 100; Tib.
34; Ner. 16; 11. in PI. Tr. 2, i read: Mille modis est
ignorandus, procul habendus, apstincndus.
4d-hibitio, onis, f. application, medicaminis, 3, 49 f . G ;
1>. 55, 15 Eyss.; eucurbitarum, Marc. Emp. 15. Mart. Cap.
ad-hinnio, vb. neigh at or after, or neigh in answer to,
equolam, PI. Cist, fragm. ap. Mai. 19; 1'ortis equus uisae
semper adhinnit equae, Ov. rem. am. 634 ; Kemina coruipedi
semper adhinnit equo, a. a. I, 280; uirginis uoculas ad-
liinnire, Apul. M. 6, 28; 2. met. admissarins iste...
sic ad illius orationem adliinniuit ut..., Cic. Pis. 69;
feminas, Aug. Mor. Man. 2, 19; in Proserpinam, Aru. 4,
14; in matrem, in filiam, 5, 22.
ad-horreo? ere, vb. shudder at, Albin. I, 221 (dub.).
adhortamen, inis, n. matter for encouragement, Apul.
rlor. 4, 18, p. 85 Hild.
adhortatio, onis, f. encouragement, Cic. or. 2, 1 1 ; Liv.
4, 38, 4; Plin. 8, 159; Curt. 3, u, 9; 7, 9, 9.
adhortator, oris, in. one who encourages, operis, Liv. 2,
58, 7; 7,32, u ; 9, 13, 2.
adnortatus, us, m. encouragement, Apul. mag. 102.
ad-hortor, ari, vb. refl. encourage, urge on, praeter
quam res te adhortatur tua, Ter. Haut. I, I, 8; adhortor
properent, Euu. 3, 5, 35; niilites, Cic. Ph. 4, n ; te ad
certain laudeni, Cic. fam. i, 7, 5; sese, Cat. 63, 85; nullo
tribunomm adhortante, Tac. h. I, 38; nullo in bellum
adhortante, 3, 61, I ; Bruto adhortante, Suet. lul. 81 ; add
Tib. 50; Gai. 45.
ad-hospito, are, vb. entertain as a (foreign) guest, Diet.
Cret. i. 15 f.
ad-huc, adv. [for ad-hii-ce'; like hue for hii-cg or liO-n" ;
cf. ad-eo] to this, never simply of place; gen. of time, to
tins time, to this day, so far, as yet, Quod celaturn atque
occultatumst usque adhuc, nunc norr potest, PI. Aul. 2, 3,
10; neque recte adhuc 1'ecisti umquam, Capt. 5, 2, 8 ;
Heus quanta quanta haec mea paupertas est, tameu Adhuc
euraui unum hoc quidem ut milii esset fides, Ter. Ph. 5, 8,
ii ; non commoui me adhuc Thessalonica: sed iam extru-
dimur, Cic. Att. 3, 14, 2; adhuc semper tacni, Cie. or. i,
1 19 ; neque adhuc honiiuum memoria repertus est quisijuiuu
qui..., Caes. b. g. 3, 22, 3; neque enim...Ex infiuito iam
tcmpore adhuc potuissent Immensi ualidas aeui contemnere ,
uires, Lucr. 5, 378; satis adhuc in Lusitaniae montibus
pecora consectando nullum emolumentum laborum uidistis,
Liv. 21, 43, 8; et udhnc ignota precantur Flumina, Verg. 7,
136; Solus adlnlc Sgo sum uestris immunis in oris, Ov.
I'ont. 4, 14, 53; a. esp. of statements, so far, Con-
ueniunt adhuc utiiusque uerba, PI. True. 4, 3, 20; atque 1
adhuc ea dixi...: nunc vcliqua uidoiunus. Cic. fin. 4, 44;
idem adhuc (dicit Zeno) : audi reliqua et risum contine.
si potes, 4, 71 (so Madvig); 3. of what might well
have ceased, yet still continues, still, yet, even after, even
now, even then, Ephesi regem est consecutus fluctuautem
adhuc animo, Liv. 33, 49, 7; et istam Oro siquis adhuc
precibus locus exue mentem, Verg. 4, 319; incolumi
Augusta erat adhuc perfuginm, Tac. an. 5, 3; quaeritur an
post legem l-'uriam adhuc legis Apuleiae benetidum super-
sit, (iai. 3, 122; 2, 244; ipse pauculis adhuc diebus in
Tusciihiuo commoriibor, Plin. ep. 4, 13, i; Mart. 4, 89, 3;
7, 44, 2; 8, 3, 2; Curt. 8, 6, 18; Quint. I, 7, 22; 4. j
also of what might well have been completed, yet is still
imperfect, gangraeuam si nondum plane tenet sed adhuc
K. D.
incipit, Cels. 5, 26, 34; Expirantis adhuc scombri, Mini.
13, 102, i ; Ibat adhuc aptans umeris capitique leonem,
Val. F. 8, 126; 6. of a new condition of things, even
then, still, quid si cum testaretur minus prai'stabat, plun
mortis tempore? adhuc erit dicenduin earn praeetationem
seqiit'iidam quae tiouiswnm fuit, Ulp. dig. 34, I, 14, 2; Bed
etsi defecerit condicio institutionis, adhuc tantundem..., 37,
4, 8, 5; adhuc inutilis est stipulatio, si qnis..., Gai. 3, 102;
sin ex pari coeant (sc. natura et doctrina), maius adhuc
credam naturae esse momentum, Quint. 2, 19, 2; A. in
later writers, in addition, still, nay more, esp. w. vbs. of
addition, and w. et or atque, punctuin est quod luninins, et
adhuc puncto minus, Sen. ep. 49, 3; nisi quod ipso adhuc
terrae suae solo et caelo acrius animantur, Tac. G. 29 ; in
neither of wh. does adhuc belong to coinp.; unam rem
adhuc adiuiam, Sen. N. Q. 4, 8; his uerbis...: atque adhuc
alibi. Quint. 2, 21, 6 and again; but in PI. True. 5, 18 ad-
huc is not in MSB; in Verg. 7, 136 it belongs to ignota, see
i ; 7. also in later writers w. comp., either preceding,
as : adhuc difficilior obseruatio est per tenores, Quint. I, 5,
22; adhuc plus est nihil ex priuato, 7, i, 25; simulacra
faciebat (Phidias) ex aere. Si marmor illi, si adhuc uilio-
rem materiam obtulisses, fecisset, Sen. ep. 85, 40; alii
ulterius...; alii adhuc ulterius, Gai. 3, 184; 8. oftener
w. comp. foil., Terenti scripta sunt in hoc genere elegantis
sima et plus adhuc habitura gratiae si intra uersus trimetros
stetissent, Quint. 10, I, 99; 7, 2, 14; 8, 5, 20; 12, 10, 7;
melius adhuc eae ciuitates in quibus..., Tac. G. 19; Vis
dare niaius adhuc et inenarrabile munus, Mart. 2, 10, 3 :
add Suet. Tib. 17 and 44; Ner. 10; 9. so w. verbs of
increase or change, still more, crescit hoc adhuc, Quint. 3,
8, 33; et adhuc augeri potest, 2, 16, 18; 5, 14, 18; 1O.
w. gen., Philocrates ut adhuc locorum feci, faciam sedulo,
PI. Capt. 2, 3, 25; 11. in Ulp. dig. 27, 3, 16 Momms.
has cum tutore, not cum adhuc-tutore ; but see his note.
adhuci-ne, adv. w. interr. part, [adhuce older form of
adhuc; w. one c; cf. hiciue, sicine;] what still? adhucine
istum asinum iugi furore iactari credimus? Apul. M. 9, 3.
ad-iaceo, ere, vb. lie near, ad earn regionem quae Adua-
tucis adiacet (so BCD), Caes. b. c. 6, 33, 2; tota regione
qua Tuscus ager Komano adiacet, Liv. 2, 49, 9; fines
Komanos qua ex parte Etruriam (Etruriae?) adiaeent, 7.
12, 6; qua nostro adiacet mari, ps. Liv. 26, 42, 4;
adiacet undis Facta manu moles, Ov. M. u, 728; com-
plexibus, Colum. 12, I, 2; uallo, Tac. an. I, 65; muni-
tionibus, 4, 48; adiacet mollior (uia), Quint, i, 6, 22;
mare illud, ps. Nep. Tim. 2, I ; ad Syrtim, Mela I, 7.
ad-i.ictiior, ari, vb. rrfl. hurl at, hence adiaculatus as
part, pass., fulgor, Mart. Cap. 169.
adiantum, i, n. [adiavTov not to be wetted] a fern, maiden-
hair, aquas respuit, perfusum mersumue sicco simile est,
Plin. 22, 62; 21, 100; 27, 49 and 138; 28, 163.
adiaphorus, adj. = iiidin*erens (Cic. tin. 3, 53), dolor,
Varr. ap. Non. 2.
ad-icio (ad-iicio*, and s. 13), ere, eci, iectus, vb. [ifu-m
or icio] throw to or at, neque propter altitudinem (nauium)
facile telum adiciebatur, Caes. b. g. 3, 13, 8; non lougius
aberant quam quo telum adici posset, 2, 2 1 , 2 ; but in 4,
23, 3, and b. c. 3, 51, 8, MSS have adigi ; in b. c. 2, 34, 6;
abici ; in 3, 56, 2 abiectis (but in all. adici ? adigi seems
to mean to be driven home while still in the hand, as a
sword) ; Parthus adiecit Armeniae manum laid (violent)
hands on Veil. 2, 100, I ; si tu errori nostro album eal-
culum adieceris, throw a white stone upon, i.e. forgive.
Plin. ep. i, 2, 5 ; 3. hence met. of the eye or mind,
cast (an eye or thought) on, esp. a longing one, give
the mind to, first w. dat., Quasi militi aniinum adieoeris
simulare, PI. Mil. 3, 3, 35 ; nmabilitati auimum, Poen.
5, 4, I ; oculum hereditati, Cic. Verr. 2, 2, 37 ; nouo
consilio animum, Liv. 28, 33, 9; tu dictis iduv mentem.
Ov. M. 14, 319; 3. w. ad, Ad eoruin ne quemquam
oculos adiciat suos, PI. As. 4, I, 24; Ne hie ad (ad Bitschl,
not MSS) illam me animum adiceisse aliqua seutiat,
2, 2, 62; ad uirginem animurn adiecit, Ter. Eun. I, 2, 63;
cum ad omnia uestra oculos adiecissent, Cic. agr. 2. 25 :
ad consilium prima specie temerarium auimum adiecit,
ADIECTAMENTUM
ADIMPLETIO
Liv. 25, 37, 17 ; *. w. adv. of motion to, ille qui in
sacrincium cogitatam lubidinem iutulit quo ne inpruden-
tiain quidem oculorum adici fas fuit, Cic. leg. 2, 36 ;
S. throw in addition, add, first phys. Adicit extremo la-
pides oricntc pttitos, Ov. M. 7, 266; quid uirus in anguis
Adicis, a. a. 3, 7; MICOS Adicis, 14, 276; sextario aquae
dodrantem mellis adiciunt (for form see Schneider's index,
v. adicere), Colum. 12, 12, 3; in lixiuiae sextarios decem
salis tres cyathos adiciant, 12, 16, 3; in urceolos, 12, 16,
4; in uinum, 12, 21, I ; sic ut ei (sc. aquae) sulphur quo-
que adiciatur, Gels. 4, 3 (2); 6. in Curt, seems. also to
mean, fasten, attach, huic (so. uallo) loricam pinnasque adie-
cit, Caes. b. g. 7, 72, adiectis funium laqueis euasere, 7,
11, 15, capiti (of Alexander's corpse) adiecta fortunae eius
insignia, 10, 10, 13; 7. gen. tantum te gratiae demere,
quantum morae adicis, poet. com. ap. Sen. benef. 2, 5, 2 ;
ad (bellicam) laudem doctrinae gloriam adiecit, Cic. off. i,
1 16 ; piscatorias (naues) adiecerant, Caes. b. c. 2, 4, 2 ;
non magna adiecta planitie, b. g. 3, I, 5; Aegyptum im-
perio populi (Ro)mani adieci, mon. Ancyr. 5, 24; moreni
ritusque sacrorum Adiciam, Verg. 12', 837; Adiecere bonae
pauloplus artisAthenae.Hor. ep. 2, 2, 43 ; coacti sunt binos
equites adicere (so F, as also in 10, 7, 10; Madv. adiicere),
Liv. 4, 52, 7; tantum adiciunt (so Halm) gratiae, Quint, n,
3, 4 ; si modus adiceretur (so Halm), Tac. an. 3, 6;
8. absol. add (in words), say in addition, adiiciens* (so
Kritz) nunquam defuturos lupos, Veil. 2, 27, 2; adiecerat
Tiberius... non defuturum corrigendi auctorem, Tac. an. 2,
33 f. ; adiecto trepidam sibi uitam, 4, 70 f. ; 4, 21 ;
9. so of a higher offer in buying, supra adiecit Aeschrio,
Cic. Verr. 2, 3, 77 ; licet uenditori meliore allata condicione
addicere posteriori, nisi prior paratus sit plus adicere (so
Momms.), Paul. dig. 18, 2, 7 ; 1O. absol. gen., quic-
quid non adicit prioribus, detrahere uidetur, Quint. 6, I,
29; add 10, 2, 9; magnitudini Pori adiicere* (so Zumpt)
uidebatur belua qua uehebatur, Curt. 8, 14, 13; 11. for
refl. add (themselves), Ter centum adiciunt, mens omnibus
una sequeudi, Verg. 10, 182 ; 12. for long qty. of ildicio,
cf. conicio, obicio, subicio, and (Jell. 4, 17; 13. late
writers make the first syl. short, Nil adicit penso Lachesis,
Mart. 4, 54, 9 ; add 10, 82, I ; proclamatque adici ceruicibus
Atlas, Stat. 7, 4.
adiectumentum, i, n. an addition, opp. to pars, lavol.
dig. 5, 16, 242.
adicctio, Gnis, f. addition, increase, populi Albani, Liv.
1, 30, 6; caloris, Sen. ep. 109, 9; familiarum, Tac. h. i,
78, i ; hominum quam pecuniarum, Paul. dig. 48, 20, 7, 3 ;
Vitr. 3, 2, 13 and 3, 3, 5; 2. an additional clause, illam
adiectionem, uter eorum uolet, superuacuam pnto, Proc. dig.
28, 5, 70(69); Gai. 4, 126; 3. esp. an addition to a
bidding, paulatim illiberal! adiectioue...ad C talenta est
perductus, Liv. 38, 14, 14; inter primaru licitationem et
sequentem adiectionem, Paul. dig. 49, 14, 50 ; add 4, 4, 35 ;
6,1,41; 18,2,17; * in rhet., repetition or anaphora,
as : Corydon, Corydon ; or bona. bona inquam Cn. Pompt'i,
Quint. 9, 3, 28 ff. ; 9, 3, 55 ; 5. in granirn., an adjective,
hacc a quibusdam adiectiones uocantur, ut magnus, Charis.
156, 16 K ; add Diom. 323, 5.
adicctiuus, adj. [adiectus] of the class adiecti or adiecta,
a. positioncii, Prise. 2, 146 K, adjectives ; a. nornina, I, 83,
17; 3. adiectiuum as sb. n. an adjective, a. est (mod
adiritur propriis uel appellatiuis, i, 60, 6; a. quod Graeci
nriBt-rw uocant, Macr. s. 1,4, 9.
adiectus, us, in. tlirowing to or at, impulse, nostros
adiectu tangcre tactus, Lucr. i, 689; odoris, 4, 673;
2. addition, insertion, cuneorum adiectus aut exemptus,
Vitr. 9, 9, 6.
ad-igo, rre, fgi, actus, vb. [ago] drive to. as first ; of sheep
etc., quis hoi- > -\ \. t '..ti:' umabo imis hue ouis adegit? PI.
Bac. 5, 2, 2 ; Kailrm duo greges uirgarum inde ulmranim
i, 3, 99; lactentes (uitulos) ad eas mime
t, Varr. r. 2, 5, 16; pecore ex longinquioribus
idacto, Caes. b. g. 7, 17, 3 ; 2. drive to, in a more
vague sense, push on to, mox noctu te adigent horsum in-
somnia, 'IVr. Kim. 2, I, 13; bring to, turn adacta, Cars.
,. 43, 6; Quis deus Italiam.quae uos dementia adegit,
Verg. 9, 601 ; dum adiguntur naues, Tac. an. 2, 7 ;
ceteras nauium per aestuaria adegit, 1 1, 18 ; classem Byzan-
tium adigi iusserat, h. 2, 83; 3, 47; 3. esp. hurl to,
of darts etc., tumulum qui tantum aberat ut telum tor-
mento (lect. dub.) niissum adigi non posset, Caes. b. c. 3,
51, 8; adigat me fulmine ad umbras, Verg. 4, 25 ; 4.
drive w. all one's force (the idea of to not seen), praecipi-
temque inmani turbine adegit, Verg. 6, 594 ; uiribus ensis
adactus Transabiit costas, 9, 431 ; sagitta Incertum qua
pulsa manu, quo turbine adacta, 12, 320 ; ferro per pectus
adacto, Ov. M. 6, 271 ; pilum sub oculo adactum, Plin.
8, 20; cuneus arbori adactus, 25, 14; adactae tormentis
hastae, Tac. h. 4, 23 f.; and perh. In faciem prorae pinus
adacta (forced) nouae, Prop. 4 (3), 22, 14; 6. met. drive
to, compel, urge on, Vtinam me diui adaxint ( = adagerint)
ad suspendium, PI. Aul. i, I, u ; adigis me ad insam'am,
Ter. Ad. I, 2, 31 ; adigit (so Boot from Bose's cj.; MSS
adicit) ita Pomponia, Cic. Att. 10, 9, 3 ; ad mortem, Tac.
an. 12, 22 f.; Suet. Aug. 17; cupidine adigebatur Nero,
Tac. an. 15, 33; adactis per uim gubernatoribus, Tac. Ag.
28 ; 6. w. iusiurandum etc., compel to take an oath,
bind by an oath, iusiurandum eos adigebat to take an
oath Cine. Al. ap. (jell. 16, 4, 2 ; idem i. adigit Afranium,
i.e. to take an oath, sc. dicere, Caes. b. c. I, 76, 3 ; prouin-
ciam in sua uerba i. a., 2, 18, 5 ; eum i. adigebant, Liv.
43, 15,8; (signa) mandantur iusiurandum adactis, Sen. ep.
95, 35 ; add Ter. Clem. dig. 40, 9, 32 ; (Jell. 6 (7), 18, 2 ; 4,
20, 3 (wh. read adigebat, for agebat of Hertz) ; omnibus
iureiurando (al. ad i.) adactis, Caes. b. g. 7, 67, I ; a. Sacra-
mento, Liv. 7, 9, 6 ; a. iureiurando, 10, 38, 9 ; libertum
iureiurando a., Paul. dig. 37, 14, 6, 2 ; ad i. adigeret, Sal.
Cat. 22, I ; sacramento Othouis a., Tac. h. i, 76 ; Suet. Galb.
16; Flor. I, 36, 13 (3, i); 7. so w. in uerba (s. Caes. 2,
18, 5 above), adiurat in quae adactus est uerba, Liv. 7, 5, 6;
neque se neque quemquam in uerba Galliarum a., Tac. h. 4,
61 ; add 4, 70; Plin. pan. 64 ; in uerba Vespasiani, Suet.
Vesp. 6 ; 8. and absol., barbaro ritu uniuersos adigit,
Tac. h. 4, 15 ; 9. akin to preceding is to bind in other
ways, as Bisque iugo Ehenum, bis adactum legibus Istrum,
Stat. Th. i, 19; arbitrum adigo, compel to go before an
arbitrator, drive to arbitration, arbitrum ilium adegit (sc.
adire), quidquid..., Cic. off. 3, 66; finibus regundis...,
pluuiae arcendae a. arbitrum, Cic. top. 41 ; add Rose,
com. 25 ; 1O. w. inf. compel to, haec limina tendere
adegit, Verg. 6, 696; 7, 113; Ov. am. 3, 6, 30; adegit
Parthos mittere ad prineipem preces, Tac. an. 11, 10 f. ;
Silanus mori adigitur, 15, 35 ; Sil. 2, 473 ; Stat. Th. 4, 531 ;
11. in Lucr. 5, 1225 MSS adauctum, wh. is perh. right
(filled up) ; Lachm. and Munro adultum, in 3, 922, adficit
L and M.
ad-imo, ere, emi, emptus (emtus) vb. [ad = an = ai/a away
+ Smo take ; cf. av-aipfu] take off, take away, w. dat.
of pers., ut istas conpedis Tibi adimam, huic dem, PI.
Capt. 5, 4, 31 ; neu suom adimereui alteri, Tr. 2, 2, 42;
Adimit animam mihi acgritudo, 4, 3, 84 ; his adimerent
animam cito, Mil. 3, I, 137; neiue equom adimito, GIL
198, 28 ; tunica adimetnr, Titin. 139 11 ; Qui saepe propter
iuuidiam adimunt diuiti, Ter. Ph. 2, I, 46; hanc nisi
mors adimet nemo, Andr. 4, 2, 14 ; pecuniam si cuipiam
fortuna ademit, Cic. Quinct. 49 ; aditurn litoris Syracu-
sanis ademerunt, Cic. Verr. 2, 5, 85 ; ingens cui lumen ad-
fiiiptuin, Verg. 3, 658 ; Vincula pars adimunt cauibus, Ov.
M. 8, 332; arma admii militibus, Liv. 22, 44, 6; prospectu
adempto, 10, 32, 6; 2. absol. of death, take off, Deos
quaeso ut adinmnt et patrem et matrein meos, Naev. 95
11 ; Mysten ademptum, Hor. od. 2, 9, 10 ; ademptus Hector,
2, 4, 10 ; lure igitur lacrimas Celso libamus adempto, Ov.
Pont, i, 9, 41 ; also, tamquam fato aderupti, Plin. pr. 27 ;
3. ademsit = ademerit, PI. Epid. 3, 2, 27.
ad-impleo, ere, vb. (ad = an = a>-a?) fill up or quite full,
Finnic, err. prof. p. 10 ; 2. met. fulfil, complete, carry
out, uenditionem, Paul. dig. 18, I, 57; id quod promisit,
id. 26, 7, 43, I ; libertates (seruorum), cod. lust. 7, 2,
15. 3-
adimpletio, onis, f. fulfilment, Tert. Marc. 5, 17 ; add
monog. 5 ; Lact. 4, 20.
ADIMPLETOR
AD-IUNGO
adlmpletor, oris, in. one who fulfils, Aug. temp. serm.
'44, 3-
ad-indo, ere, vb. put on in addition, subscudes, Cato r.
1 8, 9.
ad-ingero, ere, vb. heap on in addition, satiram in
aliiiui'iii, frugm. Sisen. ap. Serv.
ad-inqulro, ere, vb. search after in addition, lul. Valer.
Alex. M. i Mai.
ad-inuenio, ire, ueni, uenttis, vb. invent, postea id genus
poenaeadimientuniest, Callist.dig.48, 19,28; Sew. A. 6, 603;
2. adinuentum...aa sb. n. an invention. Tcrt. Gnost. i.
adinuentio, onis, f. Modest, in Paud. x. 27, tit. I, de
excusat. leg. 6, 3; Vulg. ludic. 2, 19.
Sdinuentor, oris, m. transl. of e0ei'/)frj)s (Rom. I, 30),
Cyprian, ep. 68, 10.
ad-inuicem = inuicem, Aug. Trin. 7, 12.
adip-alis, e, adj. of fat, unguine, Arn. 3, p. 115.
adip-atus, quasi-part. dressed with fat, pultem, Lucil.
ap. Char. 94, 16 K ; 2. as sb. m. adipatus (sc. panis),
pastry, = opus pistorium, ib. ; 3. as sb. f . adipata, the
same, ib. ; 4. as sb. n. same, Liuida materuo feruent
adipata ueneno, luv. 10, 631 ; Gloss.
ad-ipiucor, ei, eptus, vb. refl. [apiscor] get hold of
esp. overtake by running, Nam ut apud portum te conspexi
curriculo occepi (so A) sequi: Vix adipiscendi potestas modo
fuit, PI. Ep. i, i, 13; facile adept! fessos, Liv. 2, 30,
14; agmen adipisei nonpotuit, 2, 64, 4; add 24, i, n ; 44,
28, 13 ; 2. gen. get hold of, get, obtain, attain to,
Nuptias ecfugere ego istas malo quam tu adipiscier (G. 2 m.
apiscier), Ter. Andr. 2, i, 32 ; bis iudicium adipiscier (so A
and all MSS; Bentl. cj. apiscier), Ter. Ph. 2, 3, 59 ; hoc...
quod ius publicumst, 2, 3, 65 ; senectus quam ut adipiscan-
tur omnes optant, eandem accusant adeptam, Cic. sen. 4 ;
(honores) a populo E., Cic. Clu. 118; magistratus, Cic. off.
1, 72; laudem, I, 63 ; hauc adepti uictoriam, Caes. b. g. 5,
39, 4; add Sal. Cat. n, 7; 39, 4; 61, 7; quae petebant,
.lug. 77, 4 ; ins nostrum adipiscamur, Liv. i, 32, 10 ; Ciris,
et a tonso est hoe nomen adepta capillo, Ov. M. 8, 151 ;
tutelam adipiscuntur, Gai. i, 175; possessionem, Ulp. 5,
3, 25, 5 ; 3. adeptus part, often as pass, adepta li-
bertate, Sal. Cat. 7, 3; adeptam uictoriam, lug. 101, 9;
adepto principatu, Tac. an. 1,7; 4. in PI. Capt. 3, I,
23 Fleck, apiscier; in Eud. pr. 17 apisci ; in Tr. 2, 2, 86
Kitschl (w. A) apiscitur.
adipsatheon, i, n. a low thorny shrub, Plin. 24, 112.
adipsos, i, adj. as sb. f. [a-5i^os not thirsty] the plant
liquorice (glycyrrhiza), 1'lin. 22, 26 ; 2. a kind of palm-
tree, 12, 103.
aditi-alis, e, adj. of admission or entrance, esp. to a
priesthood, primus (pauones) augurali aditiali cena posuisse
dicitur, Varr. r. 3, 6, 6 ; cena, Sen. ep. 95, 41 ; 123, 4; Plin.
10, 45 ; epulae, 29, 58.
adlticula, ae, f. dim. [ill-formed fra. aditus m.] a small
entrance, lul. Val. Alex. M. 3, 70.
adlticSlus, i, m. dim. the same, ap. Fest.
aditio, 6nis, f. [adeo vb. ] going or coming to, approach,
access, Quid tibi hue uentiost? Quid tibi hanc aditiost?
right to come near, I'l. True. 2, 7, 61 ; praetoris, going in
person to him, opp. to nuntiatio, Ulp. dig. 39, i, 1,2;
2. esp. entrance on an inheritance, Paul. 8, I, 18; Papin.
50, 17, 77.
ad-Ho, are, vb. freq. go to again and again, Enn. ap.
Diom. 345, i K.
aditus, I'IH, m. going or coming to, approach, acce
si adeas abitum quam aditum malis, PI. Cist. I, I, 35;
cuius aditum exspectans peruisi usque adhuc, Ace. ap. Non.
238, 2 ; aditus ad pastum, Cic. N. D. 2, 122 ; quorum abilu
aut aditu mutatoque ordine mutant Naturam res, Lucr. i,
677 ; hue aditum ferat Dux bonae Vcneiis, Cat. 61,43; quo
neque sit uentis aditus, Verg. G. 4, 9; ut liceat ei itum
a-litum amliitum...habere, inscr. Or. 4511, etc.; 2. the
right nf way to, called in law a siTiiitas, aditus in id sacra-
rium non est uiris, Cic. Verr. 2, 4, 99 : siue taiitum hauri-
endi (ius hal>ebit), inesse et aditum, Ulp. dig. 8, 3, 3, 3; si
usus fructus legetur, necesse est ut sequatur euin aditus, 7,
6, i, i; aditum milii non dcbebit, ami soon: hercs cogitur
ivdiineiv adifum, 30, 44, 9; 3. a way to. a:i approach,
i si te...prim<> aditu ui'siilmloqiie prnliilmennt, Cic. Caec. 35 ;
si modo insulam adisset et...loca portus aditus cognouiaxct,
Caes. b. g. 4. 20, 2; spargit (iquis aditus, Ov. F. 6, 157:
4. approach to a person, access, aditus ad cum dilli
j cilior, Cic. AH. 15, 8, I ; fam. 6, 13, 3; fac.iles aditus ad cum
priaatornm, Cic. Cn. Pomp. 41 ; Dillieilus aditus primos
imbet, Ilor. s. i, 9, 56; Huperbac aures, rari aditus, Liv.
24, 5, 5 ; 6. met. a road to, a path to, an opening,
entrance, qui aniiiis ei primus aditum ail suiamam auctori-
tatum dabat, Cic. or. 3, 7; ucstibula honesta aditusquc ad
causa m t'aciet illustres, Cic. or. 50; qui aliquem Hern:
aditum causamque amicitiae cum Cicerone hubebant, Caes.
b. g. 5, 41, i; per quern aditum commendationis haberct
ad Caesarem, b. c. I, 74, 5.
ad-iuboo, ore, vb. order in addition, adiubeat (so li ; al.
adiuuet, edd. ut iubeat) ferri in nauim si quid impixii uelit.
PI. Mil. 4, 4, 50; lube ad te ueniam meridiatum, Kt si ius-
seris, illud adiubeto (MSS adiuuato) Ne quis liminis obseret
tabellam, Cat. 32, 4.
adlddicatlo, finis, f. judicial decision in favour of one.
adjudication, adiudicationes et condemnations, Paul. dig.
10, 2, 36; factis adiudicationibus, I'apin. 28, 5, 79 (78); add
3, 3, 42, 6; 2. the right of adjudicating, a. est ca pars
formulae qua permittitur iudici rem...adiudicare, Gai. 4, 42.
ad-iudico (old ad-ioud.), are, vh. declare judicially to be
the property of, adjudge, award, (quod eius) agri ex h(acc )
l(ege) adioudicari licebit, GIL 200, 62 ; Tuast legio (so MSS) :
adiudicato cum cutro (utro mss) hanc noctem sics. PI. Men.
I, 3, 6; regnuna Ptolemaeo, Cic. agr. 2, 44; ipsam Veneii
in seruitutem, Cic. Caecil. j6; and met.: Antonione an
Bruto legiones populi II. adiudicaret, Cic. Ph. 10, 12; cui
magistratum, Caus. b. g. 7, 37, I ; sibi controuersiosam rem,
Liv. 3, 72, 5 ; 2. more beyond legal sphere, mihi salu-
tem imperil, declared due to me, Cic. Att. I, 19, 7; si quid
abest Italia. ..armis, Hor. ep. i, 18, 57; optimum saporem
ostreis Lucriuis, Plin 9, 168.
ad-iugo, are, vb. [ad prob. = oco] hold up (vines) by cross
bars of wood (iuga), yoke up so to say, palmites, Colum. 4,
17, 6; pampinos adiugatae (uiti) detergere, Plin. 17, 175;
2. met. Mater [est] terra [ea] parit(at) corpus: am'mam
(ei) aeter (MSS mater or ater) adiugat (corr. partly by THK).
Pacuv. ap. Non. 75, n; Blandam hortatricem adiugat uo-
luptatem ^pron. uoup.) - , ib.
adlugus, adj. [ad iugum] yoked to, Venant. Fort. 8, 39.
adiumentum, i, n. [adiuuo] a support, an aid or help.
Plus adiumenti addis (so Kiessling Eh. M. 1869. p. 120:
MSS ades or des), quam ille qui numquam etiam natu^ est.
PI. Ep. 3, i, 15; Nihil aderat adiumenti ad pulcritudinem,
Ter. Ph. I, 2, 55 ; quod mihi consueuit esse adiumento,
id..., Cic. Quinct. 4 ; adiumenta rerum gerendatum, Cic. off.
i, 72; cousulatus, Cic. Mur. 38; ignauiae, Sal. lug. 45, 2;
Esse duo iuuenes tirma adiumenta parentis, Ov. Pont. 4,
13, 31-
adiunctlo, finis, f. yoking on to, addition, omnes sen-
tentias simplices in quibus nulla inest uirtutis adiunctio...,
Cic. fin. 2. 39; quasdam cum adiunctione neoMsitadiiMS,
quasdam simj)licrs, Cic. inv. 2, 171; adiunctiones quas
fundo legato testator ex diuersia eraptionibus ad|>
rat..., Paul. sent. 3, 6, 69; 2. of feelings, attachment,
union, si haec non est nulla potest homini esse ad homincm
naturae adiunctio, Cic. Att. 7, 2, 4; a. animi ac uoluntas.
Q. Cic. pet. cons. 21 ; 3. in rhet. the reservation of an
important word or phrase to the close of a clause, detl
formae dignitas aut morbo aut netustate, or ant in. aut n.
f. d. deflorescit, Corn. 4. 38; adiunctio (without explan.i.
Cic. or. 3, 206 quoted by Quint. 9. i. ;;.
adiunctluuB, adj. of the class adiuncti or -a, attached.
additive, rectori prouinciae Samnii adiunctiua
tugno's Mem. di Veil. 200; 2. in gramm. modu-
junctive, Diom. 340, 24; (coniunctio) adiun-tiuis: ut mo-
ueatur, ambulat, 1'risc. 2, 95, 4.
adiunctor, Oris, m. one who adds, ille Galliae ulterioris
a., Cic. Att. 8, 3, 3.
ad-iungo,eie,xi.ctus,vb.yoke on to (as beasts of draught).
yoke with, Adiunxere feras, quia quamuis effera proles
52
36
ADIURATIO
AD-IUUO
OlliciU. dclx-t niolliri uieta pareiitum, Lucr. 2, 604; plostcllo
adiungere mures, Hor. s. 2, 3, 247; tauros aratro, Tib. i,
9, 7; aues, Ov. am. i, 2, 26; tigres, a. a. I, 550; but iu
OelL 20, I, 28 iunctis; 3. of vines (perh. in ref. to
iuga so used), ulmisque adiungere uitis, Verg. 0. 1,2; tene-
ram palis adiungere nitem, Tib. I, 7, 33; 3. gen.
attach, unite, first of phys. or nat. union (esp. in perf. part.),
os adiunctis naribus..., and soon: arteria...ostinm babeat
adiunctum linguae radicibus, Cic. N. D. 2, 134; huic fundo
contineutia quaedam praedia atque adiuncta inercatur, Cic.
Cure, ii ; linnc (domum) Scaurus deruolitus accessionem
adiunxit aedibus, Cic. off. I, 138; Verg. 9, 69; 4. w.
ace. of persons, attach, as in friendship, quam ad probos
propiuquitate proxume te adiunxeris, Tarn optumumst, PI.
Aul. 2, 2, 59; quem benificio adiuugas, Ter. Ad. I, i, 47;
add 5, 8, 4 ; si te rnea erga te studia parum mihi adiunxe-
rint, Cic. fain. 5,7,2; quem regia coniunx Adiungi generum
miro properabat amore, Verg. 7, 57 ; 6. attach, as a
companion, party, etc., socium tibi eum, Cic. Quinct. 12;
te socium, Cic. fin. 2, 9; 6. w. abstr. ace., conciliate,
win, Concorditatem hospitio adiunctam perpetein Probitate
consemetis, Pacuv. ap. Non. 88, 20 ; imperium quod ami-
citia adiungitur, Ter. Ad. i, I, 42; beniuolentiam adiungit,
lenitate audiendi, Cic. Mur. 41 ; magiius honos populi K.
rebus adiungitur, Cic. Arch. 2 ; fam. 2, 6, 4 ; 7. a. se
or animum, attach oneself, met., Vt animum ad aliquod
studium adiungaut, Ter. Andr. i, i, 29; significatio uir-
i mis... iii 1 quam se similis animus adplicet et adiungat,
Cic. am. 48; add ad hauc elegantiam uerborum adiungit
ilia ornamenta dicendi, Cic. Br. 261 ; ad summum imperium
rtiam acerbitatem naturae adiungere, Cic. Q. fr. i, i, 37;
8. esp. of words, His adiungit, Hylan..., Verg. B. 6,
43; hoc factis adiunge prioribus unum, Ov. Pont. 3, I, 83;
satis erit dictum si hoc unum adiunxero, ps. Nep. Epam.
10, 4; 9. a. fidem, attach credit to, believe, commen-
ticiis rebus, Cic. div. 2, 113; uisis non omnibus, Cic. ac. I,
41 ; II 1O. adiunctus part, as adj. connected, ut ad ea
quae propiora huiusce causae et adiunctiora sint, Cic. Clu.
50; ad ueram et adiunctissimam quaestionem, Arnob. 7, p.
243; 11. adiuncta as sb. n. pi. connected matters, Cic.
top. 71.
adiflrStio, onis, f. swearing to, confirming by an oath,
Apul. M. 2, 20 f.; Lact. inst. 2, 17.
adlflrator, oris, m. one who swears to, or evokes by
adjuration, Alcim. 2, 312.
adiurJtor-ius, adj. of one sworn, cautio, cod. Th. 12
26, 4, 2; add 12, 30, 3, 3.
ad-iflro, are, vb. swear to, confirm by oath, Per louem
deosque i minis adiuro uxor (satin hoc ei-t tibi?) Me isti non
misisse, PI. Men. 4, 2, 52 ; ib. 92 ; Cist. 2, 3, 27 and 40 ;
Per omnis tibi adiuro deos numquam earn me deserturum,
Ter. Audr. 4, 2, n; Hec. 2, 2, 26; hoc uemini accidisse,
Cic. Q. fr. 2, 8, i ; Phil. 2, 9 ; ut praeter commune omnium
ciuium iusiurandum haec adiurarent, Liv. 43, 14, 5 ;
3. so far w. ace. and inf., rarely w. ut, Vt tua iam uirgis
latera lacerentur probe, PI. Bac. 4, 6, 10; 3. w. a mere
ace. of that by which, adiuro teque tuumquc caput, Cat. 66,
40; Adiuro Stygii caput inplacabile fontis, Verg. 12, 816;
e. c^vi'Mi 0(oi/5 etc. Zrvyos iiStap; 4. beg with s-olemn
oath, adjure, w. ace. of person, adiuratum esse Taciturn ut
optimum aliquem ]>rincipem, Vopisc. Flor. 14, i.
adiutibilis, e, adj. calculated to aid, date operam adiu-
tabilem, PI. Mil. 4, 4, 8.
adiuto (old adiouto), are vb. frq. [adiuuo] lift (one) up,
give. (one) a lift, Face ut adcunibam, accede, adiuta: sic
decet puerperam, PI. True. 2, 5, 25; 3. lighten (a bur-
ilcn), Tu 1'iiiTis currc, Parmeno, obuiam, atque his honera
adiuta, TIT. Hec. 3, 2, 24; and met. neque... Quis<iuam
I'l'iut qui adiutaret funus, Ph. I, 2, 49; 3. hence
mi't. give (one) a lift, assist, aid, ilium adiuto, .PI. True. 2,
"Id C'as. 4, 3, 9; qui tou(am te) pacem petit adiouta,
CIL 1290 ; Nee quid again eertumst, Pamphilumne adiuteni
an aiiscul trm seni, Ter. Andr. I, 3, 4; Eun. i, 2, 70; Haul.
3, i, 7; 3, 2, 35 ; Ad. pr. 16; I'll. pr. 35; 4. unrxamplnl
is, miquam uoluiitiiti-m adiutemus, Gell. 1.3, 13; 5. idiom
ut : 2 arromil- fur dat. of person in: adiuta mihi, Pacuv.
ap. Don. Ad. pr. 16; nobis adiutassrs, I'etron. 62; Deus
adiuta Komanis, num. Heracl. ap Eckhel 8, 233 ; 6. as
pass, adiutamur, Lucr. i, 812.
adiutor, ari, vb. refl. give a lift, assist, aid, adiutamini
et defendite, Pacuv. ap. Non. 74, I ; ilium quaeso qui ad-
iutiitnr, Pacuv. ap. Non. 477, 25; Nee si paulo minus usnra
rst magiiii, adiutatur diu, Lucil. ib. ; agite et me adiutamini,
Afran. ib.
adiutor, ru-ix, in. one who lifts, hence one useful as an
aid in carrying burdens, Kgo illi dicam ut meadiutorem qui
onus feram ad portum, roget. PI. Mil. 4, 4, 54 ; Due adiutores
tecum ad nauim qui ftrant, 4, 7, 20; 3. gen. one who
aids, an assistant, abettor, Tun es adiutor mine amanti
tilio? PL As. i, i, 42; add Ep. 5, 2, n; Cas. 3, 5, 66;
summa sumpti... praeter adiutores, Cato r. 21, 5; Set opus
est mihi Phormionem ad hanc rem adiutorem dari. Praestost :
audacissime oneris (note this) qniduis inpone, hie (so A)
feret, Ter. Ph. 3, 3, 27; Haut. 5, I, 2; Ad. I, 2, 66; 5, 9,
IO; eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt,
Cic. off. 2, 53; Att. 8, 3, 3; N. D. i, 17; se adiutore
utantur, Caes. b. g. 5, 41, 8; add b. c. 1,7, I; quis adiu-
toribus regem aggressus, Sal. lug. So, 3; adiutor cousili, Liv.
33> 43> 5< adiutores triumuiris quinqueuiri, 39, 14, 10; a.
tutelae, Pompon, dig. 26, I, 13, i; 3. various otlicers
so called, a. a rationibus, inscr. Or. 32 ; a. offici cornicula-
riorum, 125: ; a. a sacris, 2847 ; a. ab actis, 2887.
adiutor-ium, adj. n. as sb. an aid, adiutoria senectutis,
Colum. 12 pr. i; eius belli, Veil. 2, 112, 4; ignis, Sen. ep.
31, 5; neque egeliit adiutorio manum...regentis, Quint, i,
i, 27; iuris, 3, 6, 83 etc.
adiutrix, Icis, f. adj. or sb. f. one who assists, assistant.
Is rem paternam me adiutrice perdidit, PI. Tr. pr. 13; add
Poeu. 5, 2, 13; matres omnes filiis In peccato adiutrices,
Ter. Haut. 5, 2, 39; add Eun. 5, 2, 46 etc. ; eandem rem
aduersariam esse iu iudicio quae in petitione fuisset adiu-
trix, Cic. Plane, i ; Tuque Hecate... adiutrix uenis, Ov. M.
7, 195; 3. esp. title of honour for legions, qui milita-
uerunt in legioni (sic) I adiutrice, inscr. Or. 737 ; trib. leg.
i adiutricis, 3155 etc.
adiutus, us, m. aid, only in abl. , unius adiutu, Macr.
7, 7, 5-
ad-iiluo, are, -iuui, -utus, ifitiirus or -imiatiirus, vb. [ad
up, iuuo lift] lit. lift up; cf. Ov. luv. in 9; hence met.
assist, aid, w. ace. of person, Nilne adiuuare me audes?
PI. i's. i, i, 76; ubi tu tumn amicum adiuuas, Pers.
4, 4, 62 ; Bhodieuses Persen publice numquam adiu-
uere, Cato orig. 23, 13 Jord.; Tite si quid te adiuero
(MSS adiunero) curamue leuasso, Enn. an. 339 V; Di me
etsi perdunt, tamen esse adintam expetnnt (MSS petuut)
Pac. 206 B; Vt me adiuues in hac re, Ter. Andr. 3, 3, 10;
3, 3, 4; qui in filiarum colloeatioue adiuuant, Cic. off. 2,
55; si pauci adiuuarent, Sal. Cat. 43, 3; clamore adiuuant
militern sunm, Liv. I, 25, 9, assist by encouraging;
3, esp. of divine assistance, Di me quidem omnes adimiant,
augent, amant, PL Men. 3, 3, 27 ; Ep. 2,2,8; Amph. pr.
2; Capt. 4, 2, 79; As. pr. 15; fortis Fortuna adiuuat, Ter.
Ph. i, 4, 26; 3. w. abl. of means, factis, PL Cas. 2,
4, 7; auxilio, Ps. 4, I, i; Rud. i, 4, 37; opulentia, pr.
12; opera, Ter. Ph. 5, 3, 3; consilio, Haut. 5, 2, 89;
atixiliia ct copiis, Cic. fam. i, 7, 6; auxiliis, Liv. 29, 5, 6;
cymbalis, Quint, n, 3, 59; praeerptis 2, 15, 32; 4. w.
ace. of non-living and abstr. nouns, assist, promote, in-
crease, second, encourage, Hei mihi etiam tu quoque hnius
adiuuas insaniam, PI. Amph. 2, 2, 166; hane rem, Mil.
3, 2, 57; id spero adiuturos deos, Ter. Andr. 3, 2, 42;
delectum, Cic. Att. 7, 14, 2; maerorem orationis mrae
lacrimis, Cic. or. 2, 196; omnium gentium consensum, Cic.
fam. ic, 10, 2; errorem, Cic. Att. 12, 43, i; ignem, Liv.
34, 39, 10; Ov. M. 10, 641; flammas, Sil. 7, 354; aquas,
Luc. 2, 217; ferrum, 3, 725; hastani, Sil. 4, 291 ; telum,
5, 326 ; concoctionem, Plin. 20, 64 ; messim, Gell. 2, 29,
7 ; 5. w. abstr. noin. or as impers., In re mala anirno si
bono utare, adiuuat, PI. Capt. 2, 1,8; palaestra histrionem,
Cic. or. 14; ad nerum probamlum auctoritatern adiuuare,
Cic. Quinct. 75; solitude, Cic. Att. 12, 14, 3; huniilitas,
Caes. b.g. 5, I, 3; nisi nos cibus... Adiuuet, Lucr. i, 810;
AD-LACEIMO
AD-MIROR
87
S. or quod w. imlic., as nom., quod Liger orenerat, Caes.
''K. 7. 55> i; a 'l<l b. o. I, 69, 2; 7. w. inf. as obj.,
adiuuat (mas) incubare, aids by taking part in sitting,
Plin. ii, 85; 8. in pass, si littoris adiuuarentur, Cic.
Arch. 16; Quint. 2, 21, 22; 4, 2, 88; 0. esp. in perf.
part., pennis adiutus amoris lifted on or aided by Ov. M.
I, 54; so nullis adinta cotliurnis, luv. 6, 506; 1O. as
pass, impers., a me pro uirili parte dictum et adiutum fuerit,
Incerti ad Caes. de rep. i, 8, 10 ; 11. the second u at times
dropt in some forms of perf., Nunc Venerem Lane tienere-
rnur bonam ut nos lepide adiuerit hodie, PI. Hud. 2, I, 16;
Enn. in i ; qui me dudum ut dixti adiuerit (yet Bemb. etc
adiuuerit), Ter. Ph. 3, 3, 4; and perh. even in PI. Pers. 2,
5,3 we should read: Vbi se adiuat, ibi me adiuat (pron.
adiuwat) \vh. MSS adiuat, Grut. adiuuat; others adleuat,
a vb. not found before Cic.; 12. w. ad, quam ad rem,
Caes. b.g. 5, i, 3; ad bellum, Liv. 29, i, 18; add 27, 15,
9; 13. w. in, in id, Quint. 2, 8, 3; in haec, u, 3,
179; 14. w. ut, ut nomen consequeremur, Cic. Q. fr. i,
I, 43; 15. in late wr. adiuuaturus, Petr. 18; adiuua-
uerit (al. al.) Paul. dig. 40, 2, 15, i.
ad-lacrimo, fire, vb. burst into tears? or weep at? only
in part., adlacrimans, Verg. 10, 628 ; Apul. M. 10, 3.
ad-luctor, ari, vb. wrestle against or with, adluctantem
mihi fortunam superarem, Apul. M. n, 12; adluctari
(ei) et etiam saltare ( = Trpo<nra\a.i.etv airy KO.I ILTJV KO.I o/i^ei-
ffffai, Lucian. 48), 10, 17.
ad-maturo, fire, vb. a dub. read, in Caes. b.g. 7, 54, 2.
ail-meo, are, vb. go to, Paul. Nol. 17, 119.
ad-metior, iri, mensus, vb. refl. measure out to, uinum
emtoribus, Cato, r. 154 and 158, 2; frumentum illi ex area,
Cic. Verr. 2, 3, 73 ; gratuitum frumentum copiis eius ad-
mensus, Curt. 8, 12, 6; add Gai. dig. 18, I; 35, 5; Paul.
18, i, 40, 2.
ad-migro, are, vb. intr. move from an old abode to,
Nam ad paupertatem si admigrant infamiae, Grauior
paupertas fit, PI. Pers. 3, i, 19.
admlnlculabundus, adj. leaning upon, itin. Alex. 21 ed.
JIai.
adminiculator, oris, m. one to lean upon, a helpmate,
Cell. 7, 3 , 8.
adminiculo, are, vb. [adminiculum], support by props
(adminicula), prop up, admiuiculandae iugandaeque uineae,
Colum. 4, 26, i ; uitem adminiculato arborique iungito,
Colum. arb. 16,4; 2. met. support, back, second, ad-
miniculaui tuarn uoluntatem scribendo, Varr. ap. Non. 77,
1 1 ; hominum uitam adminiculantes, Censor. 3, 4 ; id ex
Homericis uersibus adminiculari potest, Gell. 2, 30, 6; ex
ipsa lege Iulia...adminiculati sumus, 14, 2, I ; 3. in
gramm. (uerba) adminieulandi, those wh. have neither
cases nor tenses, ap. Varr. 1. 8, 23.
adminieulor? Sri, vb. refi. prop up (vines), Cic. fin. 5,
39 wh. w. one MS Madv. Or. Halm have adminiculet.
ad-min-iculum, i, n. [ad up ? min of emineo, pro-
mineo?] a prop or .support for vines etc., uites clauiciilis
admiuicula tamquam manibus adprehendunt, Cic. N. D. 2,
120; adminiculorum ordines, Cic. sen. 53; nisi a. tenerae
(uiti) contribueris prorepens pampinus tcrrae se applicabit,
Colum. 5, 5,8; uiti adminicula addenda quae scandal,
Plin. 17, 215; illis (arboribus) quas aliqua deprauauit
causa, adminicula quilms dirigantur adplicaut, Sen. clem.
2. 7,4; 2. met., ad legionem quom it(ur) Admiuiculum
eis danunt (sc. parentes) turn iam aliquern cognatum suurn,
PI. Most, i, 2, 49; res [quibus agri coluntur] diuidunt...in
homines et adminicula hominum (oxen, ploughs, etc.),
Varr. r. i, 17, i; hancpartemexplebimusuullisadininiculis,
sed, ut dicitur, Marte nostro, Cic. off. 3, 34; am. 88; quo
adminiculo erecta erat (urbs), eodem iunixa stetit, Liv. i,
6, 4; 5, 22, 6; 21, 36, 7; admiuicula gubernaudi, Plin. 7,
209; 11,162; grauissimos priuieipislaborcs...egere admini-
culis, Tac. an. 12, 5; 14, 54.
ad minister, tri, m. helper, helpmate, assistant, uictus
cotidiani a., Cic. Eosc. Am. 77 loui (augurem) consiliarium
atque a<lministrum datum, Cic. leg. 3, 43; cupiditatum, Cic.
Vcrr. 2, 2, 136; 2, 2, 69; audaciae, Cic. Cat. i, 7; Quim-t.
<So; administris ad ea sacrifieia Druidibus utuntur. Caes.
b. g. 6, 16, 2; consiliorum, Sal. lug. 29; turribuB opus ct
admiiii .,tms lutari, 76,4; 74, I.
adminiatra, ac, f. helper, assistant, Camillo = adminiK-
tra, ap. Varr. 7, 3, p. 321 Sp.; a. met. artes huiua ad-
ministrae virtntis, Cic. Cn. Pomp. 36.
atlministratio, finis, f. prop, service, an a servant in
Use, of a superior, conduct, managi'im-nt, superintend' n<<
administration, belli, Cic. fam. 15, i, i; rri imblicae I, 9,
2; reruin, Cic. N. I), i, 2; (muuili), 2, 86; hclli. Cues. b. c.
2, 12, 2; magnitude operum omnem administration' m
tardabat, 2, 2, 5; adininistrationcs portus, i, 25, 4; nauis.
Ijiv. 34, 6, 6; admiuistrationilms mm pweaturos pru-
nere, Tac. Agr. 19; rerum ad riuitati;i pcitinrntium dig.
50, 8 tit.; praetor administrationem dat (of a madman'.-.
estate), Gai. dig. 27, IO, 13.
administratluus, adj. administrative, practical, Quint.
2, 18, 5.
administrator, ("iris, eon luctor, manager, niinist'T.
belli gerendi, Cic. or. I, 210; rerum t-ivitatis, Paul. dig. j.
4, 10; rerum (pupilli), Pomp. 26, i, 13.
administro, are, vb. [administer] act as a servant or
helper, uin admiuistrem? Sat seruoram Labeo domi, PI.
St. 2, 2, 72 ; condnctam esse earn quae hie adiuinistn-t
(jiss -aret) ad rem diuiuam tibi, Ep. 3, 3, 37; a. w.
ace., serve up, mel in secundam mensam administratur.
Varr. r. 3, 16, 5; 3. w. cogn. ace., Lauteque niunu-
administrasti tuum, Ter. Ad. 5, I, 2 ; 4. work at, w. ace-.
legionariis qui dextram partem operis administrabant, Caen,
b. c. 2, 8, i; 5. execute, as workmen or subordinate-,
cum id summo studio a militibus administraretur, Caen.
b.g. 4, 31, 3; in eis administrandis rebus quam maxim.'
concursari, 5, 50, 5 ; diutius in his rebus admiuistrajidis
morati, b.g. 7, 82, 4; add 7, 81, 2; milites neque pro Of
eonsistere, ueque inter uineas sine periculo admiuistrnrc,
Sal. lug. 92 f. , rescindent et si celeriter adiniiiistrauerint,
Vitr. i, 5, 4; II. 6. conduct or carry out as superior,
superintend, direct, administer, rem publicam, Cic. off. i,
87 ; leges iudiciaque, Cic. CaeciL 68 ; mundum, Cic. N. D.
I, 4; imperia, Caes. b. g. 2, 22, 2; bellum, 5, n, 8; lia. c
ita Caesar administrabat ut..., b. c. I, 26, 2; M. Bibulus
praepositus cuueta adrniuistrabat, 3, 5, 4; admiiiistranti
bus M. Antonio et Fuu'o Kaleuo, 3, 26, I.
admirabilis, e, adj. wonderful, in re noua atque admi-
rabili, Cic. div. 2, 60 ; sapientia, Cic. Att. 9, 1 1 A, i ; in
dicendo, Cic. or. I, 6; licentiam, Cic. fat. 38; impudcn
tiam audaciam temeritatern, Cic. Phil. 3, 18; Improbitu*
illo fuit admirabilis aeuo, luv. 13, 53; 2. comp. (.'if.
or. 122; Liv. 22, 37, 3. 3. admirabiliter, adv. \u>n<!
fully, in a wonderful way, Cic. N. D. 2, 132 ; Att. 5, 14. 2 :
opt. gen. or. 17 ; 4. with admiration, Cic. Tusc. 4, 36.
admlrabilitas, atis, f. the being wonderful, wonderful
nature, caelestium rerum, Cic. N. D. 2, 90; add 2, 101.
2. a feeling of wonder, haec admirabilitatcm magnam
facit, Cic. off. 2, 38.
admlratio, Gnis, f. feeling of wonder, wonder, sin-
prise, astonishment, obstupefactis hominibus admiratioiu-.
Cic. Dei. 34; hoc quod mihi niaxiiuani admirationem mouet
uon tacebo, Cic. Ph. 10, 3; stupor omnes adtuir:iti<'
rei tain atrocis defixit, Liv. 3, 47, 6 ; adtniratio orta est noil
siniul regressum Hannibalem, Liv. 26, 12, 3; 7, 12, I ; in
maxuma adruiratione pinus est, Pliu. 16, 107; usque in
admirationem crispa sunt folia, 19, 141 ; 2. wonder
with approval, admiration, sed Labeat ilia in dicendo ad-
miratio ac summa laus umbram aliquam, Cic. or. 3, 101 ;
crebrae assensiones, multae * adinirationes {. - of
approval), Cic. Br. 289; nee sane quicquam mgeniutu eius
solidius Labuit quam admu-ationem uerae laudis, Curt. S,
14, 46 ; 3. pi. in* above and in Vitr. 7, 13, i.
admlrator, oris, in. one who stares at in wonder, in-
ritameutum est omnium in quae iusanimns a., Sen. ep.
94, 71; animus admirator uiundi. Son. ad Helv. S. ;;
2. admirer, antiquitatis nunius a., Quint. 2, 5, 21:
9, 2, 46; I'liucdr. 4, 22, 21.
ad-miror, ari vb. [ad = ava], lio struck with surpri-i-
'of the first feeling). Ipso bane actunist Iiippiter c
diam. (Jnid id estis admirati? PI. Ainpli. pr. So: Nunc
AD-MISCEO
AD-MODUM
nc hune oruatum uos iiicum admiremini, 116; Di hnmor- i
tales! cito te essc ailmiror, Ep. 5, i, 21; caue quicquam
admiratus sis, qua causa id tiat, Ter. Haut. 4, 6, 23;
adiuiratus sum, ut uidi obsignatam epUtulam, brenitatem
eius, ut aperui airyxvaiv litterulanim, Cic. Att. 6, 9, I ;
de diplomate admiraris quasi neacio cuius te flagiti iu-
simuiarim, 10, 17, 4; ne quis sit admiratus cur cum...,
iiuiic..., Cic. off. 2, 35; de Dionysio sum admiratus qui
apud me houoratior fuit qnam apud Seipiouem Panaetius,
Cic. Att. 9, 12 ; Sed tameu admiror quo pacto iudicio illud
Fugerit, Hor. s. i, 4, 99; Nil admirari, ep. i, 6, I ;
2. at once wonder and esteem, admire, as perhaps : mag-
uitudinem animi tui quain ego semper sum admiratus sem-
perque amaui, Cic. fam. i. 7, 9; Diodoto quern et admiror
et diligo, Cic. ac. I, 115; ilium (the king-bee), admirautur
et omnes Circumstaut fremitu deuso, Verg. G. 4, 215.
ad-misceo, ere, ui, mistus or mixtus, vb. [which ad?]
mix up (with) or in addition, Neque salsum neque suaue
esse potest quicquam ubi amor 11011 admiscetur, PI. Cas.
2, 3, 6; huic generi illud alterum, Cic. or. 2, 200; hoc
Preciauum cum eis rationibus quas ille meas tractat ad-
raisceri nolo, Cic. Att. 7, I f. ; semine semen, Lucr. 4,
1 247 ; genus radicis. . . quod admixtum lacte* inultum inopiam
li'iiabat, Caes. b. c. 3, 48, I ; terra cum est admixta (ad-
mista?) ex his generibus aliqua re*, Varr. r. i, 9, 3 ; sesama
cum aniso, Colum. 12, 15, 3; Admiscenda tamen Venus est
secura timori, Ov. a. a. 3, 609; 3. of mixing oneself
with other men's affairs, Ita tu istaec tua misceto ne me
admiseeas, Ter. Haut. 4, 5, 35; Ne te admisce: nemo
aecusat, Syre, te, 5, 2, 22 ; Trebatium quod isto* admiseeas
nihil est, Cic. Q. fr. 3, I, 9; ad id ego consilium admiseear,
Phil. 12, 16; 3. besides cum and ad note abl. in *,
dat. in t.
admiss-arius, adj. [admissus] for covering, equus, Varr.
2, ", i; asinus, 2, 8, 3; 2. as sb. a stallion, Colum.
6, 27, 3 and 10; Plin. 28, 217; 3. de homine, Ad
e<mas fuisses (so Haupt. cj.; MSS fuisti) scitus admissarius,
PI. Mil. 4, 3, 19; Sen. N. Q. i, 16, 2.
admissio, 6uis, f. maris ad coitum, Varr. r. 2, i, 18;
2. admission (to an audience), quibus admissionis liberae
ius dedissent, Plin. 33, 41 ; Plin. pan. 47 ; Sen. ben. 6,
33 f. ; quidam ex oflicio admissionum, Suet. Vesp. 14, cp.
magister admissionum, master of the ceremonies, Theod.
cod. n, 18, 1; officium admissionum, Chamberlain's office,
Suet. Vesp. 14; Theod. cod. 6, 35, 3.
admissionalia, e, adj. as sb. in. of the Chamberlain's
office, who had charge of admission to an audience, Lampr.
Al. Sev. 4; add Th. cod. 6, 35, 7.
adraissluus, adj. [admissus, cf. admitto, 6] of favour-
able omen, aues, quae cousulentem iuberent, Paul, ex F. 21.
admissor, oris, m. one who commits (a crime), criini-
num, Coll. LL M. 6, 4; Lact. Epit. 63, Aug. C. D. 7, 3.
admissur-a, ae, f. [admissor], maris ad coitnm, Varr.
r. 2, 4, 8; Colum. 6, 24, i ; 6, 27, 9; Plin. 8, 164; Stat. silu.
5. 2, 24-
admissus, us, m. the same, Veg. vet. 4, 7 ; 2. ad-
mission, solis (of sun light), Pall. 4, 9, 4; 6, 2, 2.
admitto, ere, mlsi, missus, vb. let come or go to, ailinit,
allow access, let in, Nee quemquam interua alium admittat
prns-u-; quain me ad se uirum, PI. As. i, 3, 83; It uisere
ud cam; admisit nemo, Ter. Hec. I, 2, 114; fac ut admittar
ad illam, Eun. 2, 2, 50; ille tertiis Saturnalibus apud
1'hilippum ad horam vn, nee quemquam admisit, Cic. Att.
13, 52, i ; legatum in cubicnlum admittere, Cie. Phil. 8,
29; ad ((illoquium HDD iidmittitur, Caes. b. c. 3, 58, i ;
2 - ' i 1 BOittl eansa, equam asino, VIUT. s. 218, 6 B;
onilius, Colum. 7, 2, 4; anserilms ail admin. mliim
tcmpus, Varr. r. 3, 10, 3; 2, 9, u; and met. of grafting,
lib aequinoctio ailmittunt, Plin. 17, 135; 3. met. ens
condieiones nix auribiiH adrnisit, Liv. 30, 3, 7; paei, emu
tyraniiii nienticuiem admittendam auribus nou fui-
.(<), I ; quo faeilius aures iudieum quaii dietuii eiinms
iidmitlant, Quint. 4, 3, 10; neque comitiorum curam plebs
ad aniniuin admittelat. l.iv. 7, 19,5; per quao in aiiimum
iudieis adiiiittiinur, Quint. 4, i, 5; 4. allow, admit,
permit, grunt, le.1 come tu pass, sod tu quod cauere possis,
stultum admitt(!rest, Ter. Eun. 4, 6, 23; preces admissae,
Tae. h. 4, 60; Animosa nullos mater admittit mettis, Sen.
Tro. 597; 5. e-ip. in law, allow, admit, acknowledge,
accept, si quae in eum lis capitis illata est, non aimittunt,
Cic. Clu. 116; si bonorum possessionem non admittat,
Pomp. dig. 28, 5, 23, i ; hereditatem, Ulp. 29, 2, 6, 3; hoe
et luliauus admittit, 46, I, 8, 3: 6. and in augury, give
favourable augury, Inpetritum, inauguratumst ; quouU ad-
mittunt aues, PI. As. 2, I, n; ut concilia populi, ubi aues
non admi.sissent, dirimereutur, Liv. i, 36, 6 ; simul aues
rite admisissent, 4, 18, 6; cf. admissiuua; 7. scelus etc.
in se a., allow pollution to enter one, disgrace oneself by
some act, be guilty of, commit, Sic faciam : adsimulabo
quasi qnam culpam in sese (so all other MSS ; but Kitsch 1
w. A ad se) admiseriut, PI. St. i, 2, 27; Qui homo
culpam admisit in se, Aul. 4, 10, 60 ; in se culpam,
Tr. i, 2, 6; Si est, patrue, culpam ut Antipho in se ad-
miserit, Ter. Ph. 2, I, 40; delictum in me, Ad. 4, 5,
48; quod in me tantum t'acinna admisi, Cic. Mil. 103;
quantum in se faeinus admisissent, Caes. b. g. 3,9;
8. or w. pron. in place of scelus, Quid tandem admisi in
me ut loqui non audeam, PI. Men. 5, i, 12; add Amph. 3,
2, 4; ea in te admisisti quae..., Cic. Ph. 2, 47; leg. 2, 15;
Tu nihil admittes in te, Hor. ep. I, 16, 53; 9. often in
se is omitted, commit (a crime), incur (disgrace), ne admit-
tam culpam, PI. Tr. I, 2, 44; noxiam, Ter. Eun. 5, 2, 14;
haec indigna, Ad. 3, 3, 54; taetrum faeinus, Cic. off. 3,
95; Mil. 64; Sail. lug. 53, 7; tantum dedecus, Caes. b. g.
4, 25, 5 ; add 6, 13, 5 ; b. c. 3, 64, 4; quicquam, Liv. 2, 27,
3; Bcelus, Hor. s. 2, 3, 212; sacrilegium, Quint. 4, 2,
8 ; 1O. a. equum, let one's horse go entirely, give him
the rein, gallop furiously, Decius equo admisso in mediam
aciem Latinorum irruebat, Cic. fin. 2, 61 ; admissis equis
ad suos refugerunt, Caes. b. c. 2, 34, 3 ; admissos prae-
cipitauit equos, Ov. F. 4, 674; in Postumium equum in-
festus admisit, Liv. 2, 19, 6 ; 11. hence met. Haec erat
admissa meta premeuda rota, Ov. a. a. i, I, 40; Nee capit
admissas alueus altus aquas, am. 3, 6, 86.
admixtio, onis, f. admixture, corporis, Cic. sen. So;
Varr. r. i, 1,9.
admixtus, us, m. only in abl., the same, uoluptatis,
Macr. s. 2, i, 6.
ad-moderor ? in PL Mil. 4, 2, Si MSS have risu meo
moderarier; read perh. Quid est, ut ludo? Nequeo qui qui-
dem risu meo moderari, omitting hercle.
ad-m6dulor, fui, vb. play (music) to or in answer to,
Claud, nupt. Hon. et Mar. 11.
ad modum, adv. to the full measure, quite, full, ab-
solutely; w. adj. or part., incertum admodumst, PI. Bac.
3, 4, 2; formam ingeuii admodum impolitam et plane
rudem, Cic. Br. 294; non admodum graudem natu (not
quite grown up), Cic. sen. 10; legati ex Macedonia exacto
admodum mense Februario redierunt, Liv. 43, 11,9;
2. esp. numerals, full, noctu turres a. cxx excitantur, Caes.
b.g. 5, 40, 2; sex niilia hostium caesa, quinque a. lioma-
norum, Liv. 22, 24, 14 ; 27, 30, 2 ; 42, 65, 3 ; 44, 43, 8 ;
3. w. subs., esp. of age, set hie a. aduleseentulust, PI. Tr.
2, 2, 87; a. turn adulescens, Cic. Eab. perd. 21 ; add am.
101 ; off. 2, 47; Persea pueruin a., Liv. 31, 28, 5; hone a.
infantcm, Tac. an. 4, 13; iuuenis a., h. 4, 5 ; and de or. i,
3; a. iuueues, Curt. 7, 2, 12; 7, 9, 19; pueri a., Sen. breu.
uit. 7, 3; 4. esp. w. nihil and like words, cum alter
non multum, alter nihil a. scripti reliquisset, Cic. or. 2, 8 ;
nani plane quidem peri'eetum et eui nihil a. desit Demos-
thenem facile dixeris, Cic. Br. 35; add 210; equestris
pugna nulla a. fuit. Liv. 23, 29, 14; S. w. adv. id ego
a. incertum seio, PL Ps. 4, 2, 7; Men. 2, I, 30: paulisper
demittito usque admodum dum quinquiens quinque nu-
nieres: turn eximito, Cato 156, 2; Quamquam haec inter
nos nuper uotitia admodumst, Ter. Haut. I, I, I ; a. raro,
Cic. ap. Macr. s. 2, 12; satis admodum, Liv. 34, 13, 4;
6. w. vbs., quite, fully, adinodum Meorum maerorum atque
amorum summain edictaui tibi, PI. Ep. 1,2, i ; Most. 3,
2, 125 ; itaque me litterae a. delectauerunt, Cie. fam. 5,
19, i ; a. floruit, Suet. Tib. 3 ; 7. vaguely in some
cases, quite (rather than very) in quo multum a. fortunae
AD-MORDEO
ADOLESCENTULUS
datur, Cio. fin. 5, 12; a. multas, Cic. N.D. 2, 137; a.
amplum, Cic. Vcir. 2, 4, 74; iter angustum a., Sul. lug.
92, 7; pauci a., Liv. 10, 41, 14; Tuc. an. 13, 39; et'.
American phrase quite a few; 8. in answers, quite so,
exactly so, just so, Et ille aedis mancupio abs te accepit?
Admodum, PI. Tr. 2, 4, 19; Bellan uidetur specie mulier?
Admodum, Bac. 4, 7, 40; add 5, i, 25; Hud. i, 2, 55;
1, 5, u; 3, 6, 2; 4, 2, 37; Ps. 4, 7, 54; Hunc patris'tiis
aduentuni ueritum hinc abhsse? Admodum, Ter. Pli. 2, 2,
i ; Hec. 3, 5, 8; Scis solere frater in huiusruodi sermone
dici ' admodum ' aut 'prosus ita est', Cic. leg. 3, 26;
9. with quam, like sane quain, ex amore liic admodum
(luam saeuos est, PI. Amph. I, 3, 43; uoce admodum quam
suaui, (Jell. 19, 9, 10; 1O. sometimes mistranslated
about, at most, only just, instead of ' at least '.
ad-mordeo, ere, memordi, rnorsus, vb. [ad intens.] bite
deep into, durique ueuenum Dentis et admorso signata in
stirpe ciciitrix, Verg. G. 2, 379 ; Brachia (so. Cleopatrae)
spectaui sacris adrnorsa colubris, Prop. 4, 10 (3, 1 1), 55 ;
2. met. habet argent urn: iani admordere huuc inihi lubet,
PI. Ps. 4, 7, 24 ; Nam id deruum lepidumst triparcos homines
uetulos aridos Bene admordere, Pers. 2, 3, 14; Vt adme-
mordit homiuem, PI. Aul. fr. ap. Gell. 6 (7), 9, 6.
admorsus, us, m. [admorde-o] a deep bite, only in abl.,
deutis, Symrn. ep. i, 31.
admotio, onis, f. moving to, movement, digitorum, Cic.
X. D. 2, 150.
ad-moueo, ere, moui, motus, vb. move to, apply, aurem
admotam oportuit, PI. Mil. 4, 8, 26; aurem, Ter. Ph. 5,
6, 28; Cic. or. 2, 153; fasciculurn ad uaris, Cic. Tusc. 3,
43; manus uectigalibus (lay hands on), Cic. agr. i, n;
hoc opus. ..ad turrim hostium, Caes. b.c. 2, 10 f . ; illis
labra, Verg. B. 3, 43; signa Achradinam, Liv. 25, 24, 15 ;
nocentibus manus, 5, 11, 16; manus operi, Ov. M. 10,
254; ferrum iugulo, Tac. an. II, 38; manum pectori, Quint.
II, 3, 104; . 2. met. ad eum curationem, Cic. Tusc. 4,
61 ; animis orationem tamquam iidibus manum, Cic. Br.
200 ; orationem ad sensus inrlamnmudos, Cic. or. i, 60;
terrorem oppidanis, Liv. 6, 10, 3 ; Serus enim Graecis ad-
mouit acumma chartis, Hor. ep. 2, I, 161 ; quas admorint *
...preces, Ov. Pont. 3, 7, 36; Mors Agrippae admouit pro-
pius Neronem Caesari, Yell. 2, 96, I ; spei tuae admotus
sum, Tac. an. 14, 53; te ad omnium spes honorum pro-
pius admotum, Quint. 6. pr. 13; 3. move nearer (to
one), leti diem, Curt. 8, 9, 33 ; mortis horas, Luc. 7, 50;
4. a. absol. for a. se, iam admouebat rex cum..., Curt. 9,
4, 27; 6. contr. admorunt for adinouerunt, Verg. 4,
367; add Ov. above *.
ad-mugio, ire, vb. low or bellow in answer (to), femina
tauro, Ov. a. a. i, 279; add Claud. 4 cons. Hon. 516; r. Pr.
3, 443-
ad-mnlceo, ere [ad means what?] stroke, bubulcus nares
(bourn), Pall. 4, 12, 2.
admurmuratio, Onis, f. low murmuring at (i.e. on
healing something), of approval or dis., secundis admur-
inurationibus senatus, Cic. Q. fr. 2, 1,3; o diuina senatus
a. (in disap.), Cic. Verr. 2, 5, 41 ; qui non admurmura-
tioue, sed uoce et clamore abiecti hominis furorem fre-
gistis, Cic. Pis. 31 ; but in Verr. 2, 4, 27 admiratio.
ad-murmuro, are, vb. murmur at, in low tones express
approval or dis. ; approbante idque admuriuuraute semitu
neque me inuito esse i'actum, Cic. Att. I, 14,2; 2. disap.
quam ualde admurmurauerunt, quam ]>alam dixerunt contra,
Cic. Verr. 5, 41 ; 3. pass, imp., Cic. or. 2, 285.
admurmuror, uii, vb. r. the fame, ad hoc pauculi
admurniurati sunt, Fronto Caes. Aurel. I, 8, p. 21, 6
Nab.
ad-mutilo, are, vb. maim severely, hence met. cut the
hair* close (or as we say fleece of cheating), impudeus?...
Iam taceo; atqu(i) tu Persas qui me usque adrnutilasti
(note the pun), ad cutem, (corr. by T. H. K.), PI. Pers. 5, 2.
49; Set utrum, strictinme attonsurum* dicam esse an per
pectinem Nescio ; uerum si frugist, usque udmutilabit probe,
Capt. 2, 2, 19; inueni sucofautiam qui adiuutiletur miles
usque caesariatus *, Mil. 2, i, 173; cf. mutiles, Ter. Hec.
i, 1,8; note the words *.
adnascor, see agnascor.
ad-nato, ore, vli. swim to, ad manum hominiH, I'lin. 9,
87; aduatantis piscicuios (ad piitiiiiiina), ib.; littorilnn, Sil.
IO, 61 1 ; 2. but in Pliu. 8, 94 prob. udnant.
adnauigatio :' in Up. dig. i, 16,4, 5 Hommsen lias
/.-OTairAow without adnauigationeni.
ad-nauigo, are, vb. sail to or near, Khotli quo cum
Apelle I'lhi. 3^ gj ; _j , 76.
adnegata, in Up. dig. 12, 3, 3 prob. an error for ab-
ncgata.
ad-ndpos, (atn.) Otis, m. grandson of a gt. grandson or
of a gt. granddaughter, curr. to at-auus in ascent, (iai. dig.
38, 10, i, 7; Paul. 38, 10, 10; imperutori Caesari. ..diui
Neruao adnepoti, inscr. Or. 887; 997; a. incorr. for
trinepos, Imp. Caes. Aurelio. ..diui Neruae adnepoti 926 and
3687.
ad-neptls, (atn.) is granddaughter of the same, Gai. ib.;
Paul. ib.
ad-nicto, are, vb. keep winking at, Alii adiiutat, alii
aduictat, Naev. ap. Isid. I, 25 ; Paul, ex F. 29 M.
ad-no, (anno), vb. swim to, naues aduare, Caes. b. c. 2,
44, I ; aunautes iiauibus, Liv. 28, 36, 12; Adnabam terrae,
Verg. 6, 358; ad litus, Gell. 6 (7), 8, 7; 2. met. quod
ubique est ut ad earn urbem possit adnare, Cic. rep. 2, 9 ;
3. swim near or by the side of, equites adnautes eqms.
Tac. an. 14, 29.
ad-nubllo, are, vb. send clouds at or against, mli-.
Stat. silu. 5, i, 149.
ad-nuto, are, vb. keep nodding at, Alii adnutat, Naev.
ap. Isid. i, 25 ; Apul. M. 10, 32.
ad-nutrio, ire, vb. of vines, rear against, singulis (ar-
boribus) denas saepe adn. uitis, Pliu. 17, 202.
ad-obruo, ere, ui, utus, vb. throw up (earth) a;
w. ace. of object against which, arbores, Colum. n, 2, 54;
2. cover w. earth, si plus mi digitis adobrutum est
semen eius, 2, IO, 33; segetes 2, H, 2; add 4, 16, 3.
adole-factus, part, set ou fire, burnt, iuscr. fr. Arv.
Adolenda, ae, goddess of burning, iuscr. fr. Arv., 8.
inscr. 961, 1798 etc. see adolesco 2. 7.
adoleo, see adolesco 2.
adolesc-ens, (adul.) tis, part, as sb. m. strictly, one
growing up, near manhood, Varro v gradus aetatis aequa-
biliter putat esse diuisos. Prinio gradu usque annum xv
pueros dictos..., secundo ad xxx annum adulescentes,
Censor. 14, 2; 2. yet used of older people, as cum
alter (i.e. Crassus, aged 34) uon multum et id ipsnm ado-
lesceus reliquisset, Cic. or. 2, 8; adolescentes uobilissimo-.
Cic. Ph. 2, 113, of Brutus and Cassius, when praetors; M.
Caecilium fratrern tuum, ornatissimum adoleseentern (then
praetor elect), Cic. Caecil. 29 ; (Alexander) adolescens de-
cessit, Liv. 9, 17, 5, cf. adolesceutulus ; 3. gen. ;i
young man, a youth; ubi uuuc adulescens habet? Pi. Tr.
1,2, 156 etc. ; adulesceus luxu perditus, Ter. Ad. 4, 7, 42,
etc. ; adolesceutem uel puerum potius Caesarem, Cic. fiuu.
II, 7, 2; Alexim hnmanissimum puerum nisi forte ado-
lesceusfactusest..., Cic. Att. 7, 7 f. ; 4. as fern., ayonng
woman, huic optumae adulesceuti, Ter. Andr. 3, .". N ; I .
Africani nliam adulescentem, Cic. div. i, 36; 0. in coni]>. .
eodem ut iure uti seuern Liceat, quo iure usus sum adu-
lescentior, Ter. Hec. pr. 2, 3; uti adulescentior actati
conccileri't Mamerci, Sail. a]). Prise, i, 535, 17 K; and in
another sense, adolesceutioris Arademi.-ie, Cic. fam. 9, s.
I ; 6. adul. in PI. Ter. and prob. Cic. Sal.
addlescentla, (better adul.) ae, f. youth, Bene pudi-
ceque educatus usque ad adulesceutiam, PI. Capt 5, 3, i^.
etc.; Sperabam iam deferuisse adulescontiam, Ter. Ad.
i. 2, 72 etc.; qui citin ntiae senectus quam pm-
ritiae adiilcscentia obrejiit, Cic. sen. 4. ete.
addlescentior, (adul.), ori, vb. act the adulescens, play
the youngster=luxuriari (says Non.), Varr. ap. Non. 71.
23-
adolescentula, (adul.), f. dim. a young person, et tu
multum salueto adulcsrcntula, PI. Hud. 2, 4, 3, etc.;
unam aspicio adulesceutiilarn, Ter. Andr. i, i, 91.
addlescentulus, (adul.), i, ni. dim. a ydungster, ail-
modum adulescentulust, PI. Tr. 2, 2, 87. etc.; quod pi .
ADOLESCENTURIO
40
riqueoniues fuciuut adulescentuli, Ter. Andr. i, I, 28, etc.;
quantis ilia clamoribus adolescentuli (he was 27) diximus
de supplicio parricidaram, Cic. or. 107, etc. ; Catulus ab
adulescentulo Caesare (then 36) uictus, Sal. Cat. 49, 2;
2. peril, w. contempt in Proueniebant oratores noui (a
monoB.) atnlti adulesceutuli, Naev. ap. Cic. sen. 20; but
in 29 aduleacentes.
addlescenturio, ire, vb. desire to be a young man,
Incipio adolesceuturire et nescio quid nugarier, Laber. ap.
Non. 74, 14.
1 ad-6lesco, (adul.), ere, eui, (ui* rare), ultus, vb.
intr. [ad = an = am up ; ol = al of alo] grow up, Postquam ad-
oleuit ad earn aetatem uti uiris Placere posset, Plant. Cas.
)>r. 47; in eo qui adoleuerit, Cic. N. D. i, 98; nixa fibris
stirpinm sensini adulescit, Cic. sen. 51; postquam adolue-
mnt* haec iuuentas, Varr. ap. Prise, i, 489, 2 K ; mox cum
inatura adoleuerit aetas, Verg. 12, 438; Hor. s. i, 9, 34;
<>v. F. 3, 59; ramos...adolescere cernit, M. 4, 376; Semiui-
bus iactis segetes adolesse uirorum, her. 6, 1 1 ; 2 .
met. come to full maturity, ratio, Cic. leg. i, 22; ea cupi-
ditas agendi, Cic. fin. 5, 55 ; ingeniu-m, Sal. lug. 63, 3 ;
uirtus, Ov. F. 5, 175 ; uer, Tac. an. 13, 36.
2 4d-61escoT, ere, ad-6leo, ere, eui, (rarely ui*), nltus,
vb. [ad = an up; ole-t], chiefly used of burnt-offerings;
i-f. KUffffij as in II. I, 317; an .offering made by fire of a
sweet savour unto the Lord, Levit. I, 9; as vb. intr. send
up a scent or incense, Panchaeis adolescuntt ignibus arae,
Verg. G. 4, 379 ; Vnde haee amabo ungueuta adolent (al.
olent)? PI. Cas. 2, 3, 19; 2. as vb. tr. burn so as to
give out incense or savour, as of plants, Verbeuasque adole
pinguis et mascula tura, Verg. B. 8, 65 = incende says Serv.;
ndolebunt cinuama flammae, Ov. her. 15 (16), 333; Haec
adolet flammis cum strue farra (al. thura) suis, Ov. F. I,
276; 3. also of victims, hostiam totam adoleuit, Enn. ap.
Lact. inst. I, n f. ; eo omnes hostiae, uituli xxvn coniecti,
ft ita ornnia adulta suut, Val. Ant. ap. Prise, i, 489, 6 K;
integrum anserem adoluerunt*, Cass. ad Tib. ib. (so one
MS confirmed by context) ; Viscera qui tauri flammis ado-
lenda dedisset, Ov. F. 3, 803 ; eaeque hostiae eo loco adole-
antur, Cenot. Pis. (Orel. 642) ; in mensa id (sc. cibum e
manu prolapsum) reponi adolerique ad larem piatio est,
Plin. 28, 27 ; and met. of the burning of a corpse, Licham
rogus adolebat, Petron. 115 f.; 4. w. honores, as inclu-
ding both of these, lunoni Argiuae iussos adolemus h. ,
Verg. 3, 547; qui...nullos adoleret h., Ov. M. 8, 740'; 5.
honour with burnt-incense, incense, perfume, w. ace. of
altar, &c., adolentque altaria donis, Lucr. 4, 1237; castis
adolet dum altaria taedis, Verg. 7, 71 ; eruore oaptiuo ado-
lere aras, Tac. an. 14, 30 f.; precibus et igne puro altaria ad-
olentur, h. 2,3; flammis adolere penatis, Verg. I, 708 ; focos,
Stat. Th. i, 514; 6. apart from religion, burn etc.,
Hamma gelidos adolere liquores, Verg. Mor. 38 boil; nimie-
tate prunaruni qnas graui frigore adoleri iusserat (exanima-
tum) of the fumes of charcoal Eutr. 10, 18 (9) ; laeta regio
(>t herbida nil flammis adolentibus, Sen.ep. 79, 3; ear(um)-
qlue) arbor(um) eruendar(um) pendendar(um) adoleudar-
(um) commolendar(um) item aliar(um) restituendar(um)
causa, fratr. Arv. tab. 43, 1. 4 ; 7. Adolenda ger. f. as sb.
Goddess of burning, Adolendae, Commolaudae, Deferundae,
oues n, ib. 32, col. 2, 1. 5 ; add ib. 32, 2, 13; 8. by some
identified w. adolesco I in sense of augco, Serv. ad Verg.
i, 704; =auctius facere says Non. 58 and 258; cf. Couing-
ton ad Verg. B. 8, 65 ; Munro ad Lucr. 4, 1237.
adonium, i. n. a plant, Plin. 21, 60.
adSnlns, adj . quartus ucrsus, c|ui adouius dicitur dac-
tylo et spondio pedibus terminatur, Serv. metr. Hor. 468,
23 K; 2. as sb. n. the same, constat (dactylico) dimetro
catalectico, ut fundite fletus, Serv. (.'. metr. 460, 14.
ad-6perio, ire, ui, ertns, vb. [ad to] cover, capite ado-
perto, Liv. i, 26, 13; Suet. Ner. 48; I'urpureo uelare
itn-i ;liiiii-tii, Vrrg. 3, 405; adopertaquo lu-
mina smnno, Ov. M. i, 714; add 8, 702; 15, 688: F. ;.
235; Tib. i, 9, 44; trito sale (ona) adoperinnt, Colnm.
8, 6, I; foribus adfijirrti-i, Suet. Oth. n ; pellem s,
|.rinit. Lact. op. Dei 7; 2. pei-f. part, as roil, w. aer.,
mors adoperta caput, Tib. i, i, 70; 3. alo-
AD-ORDINO
pertum, part. n. as sb. a mystery, Lachesis adoperta (so
Kopp cj.; MSS adopertae, not adoperte) denuutiat, Mart.
Cap. 303, p. 334, I Eyss. ; adoperta Coptica (dub.), Apul.
M. 2, 28.
ad-6pmor, ari, vb. fancy in addition, Lucr. 4, 816.
adoptabllis, e, adj. desirable, Theod. cod. n, n, I.
adoptaticius, adj. of the class adoptati; as sb. m. ;
adopted son, Siquidem Antidamae uis (MSS quaeris) adopta-
ticium, Ego sum ipsus quern tu quaeris, PI. Poen. 5, 2,
85; add 5, 2, 100; 2. wrongly expl. by Fest. 2g; = ex
adoptato tilio natus.
adoptatio, onis, f. adoption, quod per praetorem fit
adoptatio dieitur, quod per populum arrogatio, Gell. 5,
19, 2.
adoptator, oris, m. one who adopts (a son or daughter),
Gell. 5, 19, 15; Ulp. dig. 37,9, i, 12.
adoptio, onis, f. adoption, quod est ius adoptionis?
nempe ut is adoptet qui neque procreare iam liberos possit.
et cum potuerit sit expertus, Cic. dom. 34; in eo filio quern
in adoptiouem D. Silano emancipauerat, Cic. fin. i, 24;
duobus (nliis) datis in adoptiouem, Liv. 45, 40, 7; a.
duobus modis fit ant populi auctoritate aut imperio magis-
tratus uelut Praetoris; populi auetoritate adoptamus eos
qui sui iuris sunt, quae species adoptionis dicitur adro-
gatio:...; imperio. ..eos qui in potestate parentium sunt,
siue prinium gradum liberorum optineant, qualis est films
et filia, siue inferiorem, qualis est nepos neptis, prouepos
proneptis, Gai. I, 98 9 ; add i, 195 ; dig. i, 7 tit.
adoptiuus, (or -os) adj. of or by adoption, films, Gell.
5, 19, 15; inscr. Or. 2696; pater, Ulp. 23, 2, 12,4; lavol.
dig. 45, i, 107; familia, Ulp. 37, 4, 3, 9; sacra, Cic. dom.
35 ; nomen, Suet. Ner. 41 ; uobilitas, Ov. F. 4, 22;
2. met. of grafts, opes, Ov. med. f. 6; ramis, Mart. 13, 46,
2; 3. absol. adopted son, adoptiuo, P. Ael. Marcelli,
iuscr. Or. 2695.
ad-6pto, are, vb. choose or select, to attach to (one),
adopt (as an assistant), Sociam mini te (MSS te mihi)
adopto ad rueam salutem, PI. Cist. 4, 2, 78 ; qui amans
tutorem me adoptauis(ti) bonis, True. 4, 4, 6 ; quern
ilia defensorem iuris adoptauit, Cic. Caecil. 54 ; quern
potius adopteni (patronum) quam ilium quo..., Vatin. Cic.
fam. 5,9, i ; quos admiuistros sibi adoptabant, Varr. 1. 5.
16, p. 93 Sp. ; 2. in law, adopt (as son or daughter).
emit...Puerum ilium eumque adoptat sibi pro tilio, PI.
Poen. pr. 76 ; Is in diuitias homo adoptauit liuuc, 4, 2,
82 ; adoptat annos xx natus seuatorem ! Cic. dorn. 34 :
hunc miuorem Scipionem a Paullo adoptauit, Cic. Br. 77;
statim eum adoptauit et testanieuto pariter cum filiis here-
dem instituit, Sal. lug. 9, 3; cf. adoptio; 3. met.,
Frater, Pater adde ; Vt cuique est aetas, ita quemque
facetus adopta, Hor. ep. i, 6, 55; A Zmyrna Hermus
rainpos facit et noniini suo adoptat, Plin. 5, 119; 25, 73;
qui se potentiae causa Caesaris libertis adoptasset, Plin.
12, 12; ergo aliquod gratum Musis tibi nomen adopta,
Mart. 4, 31, 10; Ehenus, nullis aquis externis adoptatis....
Amm. 15, 4, 2; 4. esp. of grafting, fac ramum ramus
adoptet, Ov.rem. am. 195 ; adoptatis frugibus arbor, Colum.
10, 38; Plin. 17, 138; cf. adoptiuus.
ador, oris and oris, n. [prob. = o\vp-a, or as accentuated
6\vpa] a kind of spelt, adoris lib. iii (dub.), Cato 83 (84^;
palea porrectus in horna Esset ador loliumque, Hor. s. 2.
6, 89; Emieat in uubes nidoribus ardor adoris*, (4. Ann.
ap. Prise. I, 237, 14 K; Hie adoris dat primulas, ibi san-
guine libat, id.; Illam spoute satos adoris strauisse mam-
j)los, id. ; Mox ador atque adoris de polline pultifipum far,
| Auson. Id. 12,5; ador farris genus, Paul. exF.p.3M; ador...
modo produceus* modo corripiens jiaenultimam, Prise, ib.
adorab-Ilis, e, adj. worthy of religious worship, adorable,
Apul. M. ii, 18.
ador ate, see adoro.
adoratio, onis, f . adoration, cur et fascinationilms adora-
tione peculiori occurrinius, Plin. 28, 22 ; propitiatis adora-
tione dis, 29, 67; Venerem religiosis adorationihus ncnera-
bantur, Aj)ul. M. 4, 28; but in Liv. 30, 16, 5 adulatioiii.
4dor5tor, oris, m. adorer, Tert. spect. 8.
ad-ordino .' are, vb. arrange, patellain, Apic. 4, 2.
AD-ORDIOR
ADRACHNE
ad-ordior, Iri, orsus, vb. r. begin, bellum, Ambros.
off. i.
.idorca, see adoreus.
adore am, see adorens.
idor-eus (ius), adj. of spelt (ador), semen a., Cato 34;
Col. 2,6, I ; far a. , Varr. r. i, 9, 4; Col. 11, 2, 74; adorealiba
per herbatn Subiciunt epulis,Verg. 7, 1 10; lam bellaria adores
(a bef. pi.) pluebant, Stat. silu. i, 6, 10; 2. adoreumadj.
n. aa ab. (sc. semen) spelt (ador), Plin. 18, 163 ; far quod ado-
reum ueteres appellauere, 18, 81 ; 3. adorea (ia*) ae, adj.
f. as sb., prob. a cake of spelt given as token of victory, hence
victory, glory, Qui praeda agroque adoreaque adfecit popu-
laris suos, PI. Amph. i, i, 38; ille dies Qui primus alma
risit adorea, Hor. od. 4, 4, 41; Gloriam a farris honore
adoriaru* (so a) appellabuut, Plin. 18, 14; (far) primus
antiquis cibus, iiiagno argumetito in adoriae* (so a) donis,
1 8, 83; fortibus factis adoriae* pleuae, Apul. M. 7, 16;
semper (Mars) aerurnnas adoris ( = adoriis) terroresque
nostris triumpliis commutauit, Fronto, bell. Parth. p. 217
Nab. ; Haec omnes ueterum reuocauit adorea laudes, Claud,
laud. Stil. i f. ; adoria* laus bellica, Serv. ad A. 10, 677;
adoriam* laudem siuegloriam dicebant tiuia..., Paul, ex i\
8.v. ; adoria* etSos <OU, Gloss. Phil.; 5oa -rj O.TTO TOV TTO\C-
ftov, adoria*, Gloss. Cyr. ; adorea laus de adore, i.e. laus
bellica, Gl. Plac. ; adoria* gloria uel boua fama, id.
adorio, see
addrior, ui.tns (or susf) , vb. r. ; rarely adorio*, Ire, rise at,
attack, esp. by surprise, where we say fall suddenly upon,
Paratae insidiae sunt : stat in statu senex, Vt adoriatur
moecum, PI. Mil. 4, 9, 13; Nunc ipsosadoriant* ne quis (so
MSS) hinc Spartam referat uuntium, Naev. ap. Prise. I,
400, 3 K; ut a tergo Milonem adorirentur, Cic. Mil. 29;
inermem tribunum gladiis adoriuntur, Cic. Seat. 79 ;
postremam quamque uauem adoriebantur, Cic. Verr. 2, 5,
90; Gabios ui adortus, Liv. i, 53, 4; Pisonem ex impro-
uiso adortus uno uulnere in mortem adfeeit, Tac. an. 4,
45 ; 2. not with weapons, adortust iurgio fratrem, Ter.
Ad. 3, 3, 50; Hie iinparatum si in ueris me (me is trans-
posed by T. H. K.) uuptiis Adortus esset, Ter. Andr. 3, i,
21 ; uariis criminationibus, Tac. an. 14, 52; minis, h. I,
31 ; 3. met. attack, cesso mine adoriri? Ter. Haut.
4. 5, 9; Si ab eo nil net, turn hunc adoriar (agst. metre:
read adoribor or aggrediar) hospitem, Ter. Ph. 4, 2, 15;
Hpa.K\fi5eioi-, si Brundisium salui, adoriemur, Cic. Att. 16,
2, 6; hoc continuo adoriamur, 13, 22, 4; primum Delphos
corrumpere est conatus: cum id nou potuisset, Dodonam
adortus est. ps. Nep. Lys. 3,2; 4. akin to this, attempt,
occasio quaeritur, idoneaue fuerit ad rem adorieudam,
Corn. 2, 7; maius adorta nefas, Ov. Pont. 2, 2, 16;
6. esp. w. inf., Conturbare animam potis est quicumque
adoritur, Lucil. ap. Prise. I, 501, 23 K; si conuellere
adoriamur ea quae uon possint commoueri, Cic. or. 2, 205 ;
Commutare animum quicumque adoritur et infit, Lucr. 3,
515 ; Cauere haec sxiis adorta est, Cat. 63, II ; castra Ser-
uilii adorti sunt oppuguare, Liv. 2, 51, 6; uirgiuem pretio
pellicere adortus, 3, 44, 4; 28, 3, 6 etc.; Hi dominam Ditis
thalamo deducere adorti, Verg. 6, 397; si tyraunum in-
terficere adorsit (so Hert/) eraut, Gell. 9, 2, 10; 6. MSB
often divided between adorsust and adortus as in Apul.
rlor. 9 ; 7. note adoriant in i, adoritur in 5 (bis).
adoriosus, who has often received the adorea ', adoriosus
fi/6o^'os, Gloss.
ad-orno, are, vb. [ad what ?] dress up, dress out, dress,
deck out, adorn, iv. abl., uidi forum comitiumque adoruatum
magnih'co ornatu, Cic. Verr. 2, I, 58; insigni (flaminem)
ueste et curuli regia sella, Liv. I, 20, 2; rostris earum
suggestum, 8, 14, 12; loricas auro, Cult. 8, 5, 4; monu-
meutis urbem, Suet. Aug. 29; cubieula tabellis, Suet. Tib.
43; 2. equip (with), provide (with), duo maria maximis
classibus, Cic. Cn. Pomp. 35; apparatu omni bellum, Liv.
10, 38, 2; 3. absol. without abl., equip, set out in due
order, provide with requisites, provide, naues onerarius,
Caea. b. c. I, 26, I ; lube uero uasa pura adornari mihi...,
(uota) ut exsoluam omnia, PI. Amph. 3, 2. 65; adds, '
74; ad fugam uiaticum, Kp. 5,1,9; nuptias, Aul. 2, I, 35 ;
Cas. 2, 6, 67 ; ceterurn quod opus est, Kud. 4, 6, 20 ; ar-
il. D.
matum adornatumque, Liv. 7, 10, 5 ; = apparo, nayo Don. ad
Kun. 3, 5, 34; 4. gen. arrange, prepare, accuKntiiiiicin
adornet atque instruat, Cic. Mur. 46 ; cornparationcm
criminis, Cic. Clu. 191 ; A. absol. without even ace.,
make due preparations, adorua ut rom diuinam faciam,
PI. Bud. 4, 6, 2 ; Kp. 3, 2, 25 ; haec (puellae) adornant ut
lauet, Ter. Eun. 3, 5, 34 ; 0. even w. inf., prepare (to),
Trilgulam in te inicere adoruat, PI. Ep. 5, 2, 25 ;
7. met. adorn, set off to advantage, hi nobilitaa (eum)
adornaret, Liv. 28, 42, 5 ; benefacta aua uerbis, Plin. ep. I,
8, 15; legem ut iustam, Quint. I, 7, 47; 8. adornatus
as adj. whence adoruate adv. elegantly, dcclamabat, 8net.
Rh. 6.
adSro, are, vb. [not a comp. of ad and oro ; but from
ad os; cf. adosculor] to raise the right hand to the mouth,
and then wheel round to the right (for the Romans) as an
act of religious worship, adore, in adorando dextram ad
osculum referimus totumque corpus circumagimus, quod in
laeuum fecisse Galliae religiosius croduut, Plin. 28, 25 ;
(cf. PI. Cure, i, I, 69: quo me uortam nescio. Si deos
salutas dextrouorsum censeo; and Liv. 5, 21, 16: conuer-
teutem se inter hanc uenerationem traditur prolapsum ceci-
disse;) siue adorantes attollimus (palmus), Quint, n, 3,
115; nefas habct adorandi gratia manum labris admouere,
Apul. mag. 56 ; admouentes oribus suis dexteram ut Vene-
rem religiosis adorationibus uenerabantur, Apul. M. 4, 28 ;
lunonis magnae primum prece numen adora, Verg. 3, 437 ;
add 10, 677; nee deerat Otho protendens manus adorarc
uolgum, iacere oseula, ..., Tac. h..i, 36; Pocula adorandai'
robiginis, luv. 13, 148; reges sigua Romana adoraturo?,
inscr. Or. 750 ; purpuram nostrum, Cod. Theod. 8, 7, 4 ;
primus C. Caesarem adorare ut deum instituit ... ; non ali-
ter adire ausus quam capite uelato cireumuertensque se,
deinde proeumbens, Suet. Vit. 2 ; Caesarnm imagines, Suet.
Cal. 14 f.; citharae (coronam), Suet. Ner. 12; caelum, 41;
adoraudae purpurae datam copiam, Amm. 21, 9, 8; 2.
also, esp. for the east, worship by bowing or prostration,
uon salutari sed adorari se iubet (Alexander), lust. 12, 7, i;
cf. lust. 6, 6, 3; (elephantes) regem adorant, genua sub-
mittunt, Plin. 8, 3; 3. met. priscorum in inueniendo
curam, Plin. 27, I ; Ennium sieut sacros uetustate lucos
adoremus, Quint. 10, I, 88; 4. with due worship pray
for, w. ace. cum hostia eaesa pacern deum adorasset, Liv. 6,
12,7; 6. w. ut or subj. alone, adorati dei ut bene euen-
iret (bellum), 21, 17, 4 ; Hanc (sc. liuguam) ego non ut me
defendere templet adoro, Ov. Pont. 2, 2, 55; maneat sic
semper adoro, Prop. I, 4, 27 ; 6. adorate adv. from part,
w. a feeling of adoration, a, seutio Te uou amare me ado-
rate ac sauiter, Afran. 220 R.
adortus, part, of adorior.
adosculor, ari, vb. refl [not a comp. of osculor, but
from ad osculum ; cf. adoro] to worship by raising to the
lips, manus adosculari, contiugere genua, Dictys 2, 51.
adp. see app.
ad-parlo, (app.) ere, vb. acquire in addition, uude Ap-
pareret spatium caeli domus, Lucr. 2, mo.
ad-pasco, ere, vb. feed, oues, itiu. Al. (Mai) 75.
ad-pect6r-o, are, vb. hug to the breast, Solin. 26, 5.
ad-pertlneo, ere, vb. extend all the way to, Goes. p.
221; add 232.
ad-plumbo, are, vb. [plumbum] fasten to by lead,
solder to, Paul. dig. 6, I, 23, 5 ; Ulp. 47. 12. 2.
ad-posco, ere, vb. ask for in addition, Ter. Haut. 4, 7.
10 ; Hor. ep. 2, 2, 100.
ad-postulo, fire, vb. the same, Tert. monog. 10.
ad-prdpio, are, vb. approach, uidi quendam adpropri-
ante Martino in aera raptum...suspeudi, Sulp. Sev. 2 (3), 6,
2 ; 2. hence Fr. approcher.
ad-pugno, are, vb. attack, classein, Tac. an. 2, 81 ; cas-
tra, 4, 48; uallum, 15, 13.
adque, sec atque.
adquiesco, see acquiesco.
ad quS, adv. [ = quo-ad] to the point at which, as far as,
met. Ni ... Iratus essern ndquo liceret. Afr. 249 R: Vt
scire possis adqno te expediat loqui. id. 278.
adrachne, see audrachne.
AD-RADO
AD-STRUO
ad-rado, ere, vb. [ad what?] scrape, of grafting, sur-
rulos, durst ol bark, t'olmn. 8, 2, but in 8, I acuito ;
cacumen, Pliii. 17, 138; a. of shaving or hair-cutting,
Adrasum quendam uacua tonsoris in umbra, Hor. ep. I, 7>
50; pallio adrasimi incluserat caput, Petr. 32; 3. met.
nt cheating, scobiuam illam (or scobina ilium), PI. ap. Varr.
7- 3> P- 35 ' *!'
adrar-rbiza, f. aristolochia, a plant, Apul. herb. 19.
ad remlgo, are, vb. row to, litori, Hor. I, 13 (18), 4;
portibus, i, 42, 3 (3, 7, 3) ; i, 24, 12 (2, 8, 12).
ad-repo, err" si [ad up?], vb. creep up to, crawl up to,
mus ad columbaria, Varr. r. 3, 7, 3; rubetae foribus, Plin.
II, 62; ad matris inorientis mammam iufans, 35, 98;
lateri, Val. M. 6, 8, 7; a. met. ad istius arnicitiam, Cic.
Verr. 2, 3, 158; in spem...officiosus, Hor. s. 2, 5, 48;
litiae priiicipis, Tac. au. i, 74; rnuliercularurn animis,
3, 50 f.
adrepto? in Plin. 35, 109 obreptantibus, Sillig w.
Bamb. MS.
ad-rodo, ere, rosi, rosus, vb. gnaw into, adrosis clipeis
iirgeuteis, Plin. 8, 221; semiua, II,- 109; sues, II, 213;
a. met. Cic. Sest. 72.
ad-rSro, are, vb. [ros], bedew, herbam uino, Marc.
Emp. 34.
ad-rumault=rumorem fecit, Paul, ex F. 9.
adruo? in Varr. r. i, 35, I Schn. has obruitur; in
Colum. 2, 5, 2 obrui.
adsc., see asc.
ad-scalpo, ere, vb. scratch violently, aurem, Apul. M.
6,9-
ad-sellor, ari, vb. r. [ad sellam, to stool] void, si rnul-
tum stercoris adsellatus ediderit, Veg. 2, 22, 255,9, I ;
5, 44, i ; 5, 56, i.
ad-seiiesco, ere, vb. grow old, Tert. cast. 13.
ad-siro, \ass. ) ("re, -situs, vb. plant near, uites (sc. ar-
boribus), Cato r. 32, 2; Deque propter olus... uites, Varr.
r. I, 26; add i, 16, 6; adsitas uitis, Cat. 61, 106; populus
adsita, Hor. ep. 2, 2, 170 ; arbores, Ulp. dig. 7, 1,7, 3.
ad-aipcre, see Paul, ex F. 21.
adsitus, part, of obRol. adsino, lying near, homines
uoque longule dissita neque proxime adsita possumus cer-
uere, Apul. flor. i, 2.
ad-solo, are, vb. [solum], level with the ground, Tert.
nation. I, 10; ib. ad f.
ad-sono, (ass.) are, vb. sound in reply, answer, plan-
gentibus assonat Echo, Ov. M. 3, 507; Pers. i, 102:
a. w. cogn. ace., coneentus suaues, Apul. M. 11,7.
ad-spuo, ere, vb. spit upon, dub. Plin. 28, 39.
ad-sterno, ere, vb. strew near, sepulcro, Ov. M. 2
343-
adstlpulitio (ast.), ouis, f. [adstipulor], joining in a
'stipulatio' hence met. additional warranty, backing
support, Annaei Senecae, Plin. 29, 10; accedit uis rebus
tali adstipulatione (stress of the voice), Quint, u, 3, 175.
adstipulator, dris, m. one who joins in a stipulatio
possumus ad id quod stipulamur nlium athibere qui iderr
stipuletnr; quern adstipulatorem uocamus, Gai. 3, no
so 112, 114, 117, 126, 215; and 4, 113; litterae, testes run
adstipulatore tuo comparabantur, Cic. Quiuct. 58 ; Pis
18; a. met. one who endorses au opinion, Stoici e
eorum adstipulator Antiochus, Cic. ac. 2, 67; uauae opi
nionis, Val. M. 7, I, 2 f.
adstipulatus, us, m. = astipulatio, consecratus oracul
iussu et louis adstipulatu (al. ast.) Euthynius pycta, Plin
7, 152-
ad-tiptilor, ari. vb. rfl. join in the legal act stipulatio
Hi e<,'<> ita stipulatua sum: Dari spondes? ille sic adstipnlar
potest: Idem iide tua promittis? Gai. 3, 112; reus stipu
iando est...qui suo nomine ab altero quid stipulatus r~t.
non his (nom.) qui alter! adstipulatur, Fest. v. reus p. 273
i, 20; a. met. back, support, endorse the statements of,
iratu consul!, l.iv. 39, 5, 3; riii adstipulatur Harnastes,
Plin. 7, 154; 3. as a simple vb., Quaeso uti istud asti-
pulnrc praosr.nti mihi praestes, lul. Val. r. g. Alex. M.
ad-strepo (astr.), t-re, vb. make a great noise at, tntum
en mare Imnmgit : nmiu>s adstrepunt scopuli uudique,
ien. Phaedr. 1035, re-echo ; 3. of men, noisily backing
itlirrs, as the mutinous soldiers of Blaesus, adstrepcbat
uulgus, uerbrrum notas, canitiem, nudum corpus expro-
jrantes, Tac. a. I, 18; quae pauci ineipiant reliquos adstre-
)ere, 2, 12; adstrepebat huic alacre uulgus, n, 17; nolgns
adulationes edoctum clamore adatrepebat, Tar. h. 2, 90; ut
:adem adstreperent hortari, 4,49. In Plin. pan. 26 Keilhas
ibstrepebant.
adstrictio, finis, f. astringency, herba gustus amari cxim
adstrictioue, Pliu. 27, 83 ; see
adstrictSrluB, adj. astringent, folia adstrictoriam nim
labeut, Plin. 24, 115.
ad-strido, ere, vb. hiss at, liydrae, Stat. Th. II, 494.
ad-stringo, (astr.) [ad = aii up ; cf. alligo] nxi, ictus, ere,
vb. bind up, tie up hence w. ad bind up to, adstringite ad
lolumnam, PI. Bac. 4, 7, 25; ad statuam adstrictus, Cic.
Verr. 2, 4, 92; a. bind, tie, without the idea 'to', Ad-
stvingite isti sultis uehemeuter manus, PI. Capt. 3, 5, 9;
uincla escaria, quam magis extendas, tanto adstringnnt
artius, Men. I, i, 19; astriiifiit uincula ruotu, tighten,
make tighter, Ov. M. n, 75; Artius atque hedera proeera
adstringitur ilex, Hor. epod. 15,5; sic deliganda est (fascia)
ut et coiitineat neque adstringat, bind overtiglit, Gels. 5, 26,
24; but in Cic. Tim. 4 Baiter has stringit; 3. met.
adtinitatem inter nos, PI. Tr. 3, 2, 73; meam tibi fidem,
Ter. Euu I, 2, 22; Galliam sempiteruis umculis, Cic. prov.
cons. 34 ; nullum uinculum ad adstringendam fidem iure
iurando artius, Cic. off. 3, III; pater nimis indulgens,
quicquid ego adstrinxi, relaxat, Cie. Att. 10, 6, 2;
4. contract, (aluos)tum astringitur turn ivlaxatnr. Cic. N.D.
2, 136; uenas Mantis, Verg. G. I, 91 ; tempora, Cels. 2, 2
(32, 10 Dar.); frontern, Sen. ep. 106, 5; Mart. II, 39, 13;
uultum superciliis, Quint, n, 3, 160; labra, n, 3, 81 ;
ilia (equi), 8, 3, 10; pleiiius interim corpus (infantis) quod
mox adulta aetas adstringat (make firmer), 2, 4, 5; 8 pr.
19; Cels. i pr. (12, 5); 6. esp. of freezing, Et coit
astrictis barbarus Hister aquis, Ov. tr. 3, 2, 26; adstricto
terra perusta gelu, 3, 4, 48 ; Seytliicas Bospoius undas,
Luc. 5, 436; Curt. 7, 3, 13; 8, 4, 6; 6. of mere cold,
as causing the flesh to contract, si natare tepidius uelis, in
area piscina est; in proximo puteus, ex quo possis rnixi-
ad.stringi, si paeniteat teporis, Pliu. ep. 5, 6, 25 ; 7. in
medical sense, bind, confine, id uidendum est, adMtrictum*
corpus sit an pronuat; nam si adstrictum est, ducenda
aluus est, Cels. 3, 6 (87, 25 D); cibi qui uentrem adstrin-
gunt 4, 22 (148, 22), so I pr. (11, 33); morborum genera
esse, uuum adstrictum*, alterum flueus, i pr. (9, 34);
8. of taste, make astringent, herba gustu adstricto, Flin.
27, 121 ; but not Plin. 36, 190, (Beli amnis) harenae marino
creduntur adstringi morsu (are hardened), nou prius ntiles
(for making glass); 9. of colour, make less brilliant,
subdue, alterum altero excitatur aut adstringitur, Plin. 9,
'35 (f purple); 1O. of conciseness of argument or
style, condense, Stoici breuiter astringcrr solcut argumenta,
Cic. Tuse. 3, 13; luxuriantia adstringere, Quint. 10, 4, I ;
rem tam late fusam tarn breuiter adstriuxeruut, 3, 4, 4 ;
11. met. involve beyond escape, furti aeae adstringet, PI.
Poen. 3, 4, 28; Et ipsum sese et ilium furti adstringen t.
Kud. 4, 7, 34 ; magno se scelere, Cic. Ph. 4, 9 ;
II ia. adstrictus part, as adj. see * above; 13. comp.
numeris astrictior (stricter), Cic. or. I, 70; melior in iuuene
fusior (aluus), in seue adstrictior, Cels. I, 3 (21, 3);
14. adstricte adv. strictly, oratio non a. sed remissius nu-
merosa, Cic. or. 3, 184; comp. Plin. ep. 3, 18, 10; Sen. ep.
8, 10.
adstructio, Onis, f. accumulation, Mart. C. 149 G (151,
32 Eyss.); 314 f. (348, 27).
adstructor, oris, m. one who accumulates, met. Venant.
Mart. 2 f.
ad-struo (astr.), xi, ctus, ore, vb. add in building, build
against, ueteri adstruere recens aedificium, Colum. i, 5,
10 ; utrique (uillae) quae desunt adstruere, Plin. ep. 9, 7,
4 ; 3. met. add, animum qui duret adstrue formae, Ov.
a. a. 2, 119; uictus Pharnaces uix quicquam gloriae eius
astruxit, Veil. 2, 55, 2; add I, 17, 2; quaerente eo quid
adstrui magnificentiae posset, Pliu. 9, 119; quid aliud ad-
AD-STUPEO
struere fortuna poterat? Tac. Agr. 44; so h. i, 78 f. ;
quaedani ex hia quae dicta non sunt sibi ipse iidstruit,
Quint. 8, 3, 64; Au quae Neroni falsus astruit scriptor?
Mart. 3, 20, 4; 3. add and add, accumulate, adstruetis
lamentationibus, Apul. M. u, 3; cf. adstructio, adstnir
tor; II 4. w. inverted construction, cf. circumdo, ad-
spergo, cover with added , roof (with), contignationem
latericulo adstruxerunt, Caes. b. c. 2, 9, 2; 0. hence
met. furnish, eos falsis criminibus adstruxit, monitos turn
ea deferre cum iussisset, Curt. 10, i, 27.
ad-stupco (ast.) ere, vb. be struck senseless at, be
astounded at, Adstupet ipse sibi, Ov. M. 3, 418; diuitiis,
Sen. tranq. 8, 5 ; socerque Adstupet orauti, Stat. Th. 3,
406; and 2, 13.
ad-sQdasco (ad = an up), ere, begin to sweat, PI. Cas.
2, 6, 9; Varr. 1. 5, 22, p. 112, Sp.
ad-sum (assum), iifui or arfui, adesse vb. irr. be before
or present, neue uirei pious duohus arfuisc ueleut, C1L
196, 21; sc(ribendo) arf(uerunt) M. Claudi(us) M. f. L.
Valeri(us) P. f., 196, 2; quid me tibi adesse opus est? PI.
Bac. 4, 9, 65 ; huuc minimest opus in hac re adesse, Ter.
I lee. 3, 3, 50; fit ut quasi coram adesse uideare cum scribo
illiquid ad te, Cie. fam. 15, 16, i; omnes qui aderant auxi-
lium a Caesare petere coeperunt, Caes. b. g. i, 32, I ;
a. sometimes strengthened by praesens, adsum praesens
praesenti tibi, PI. Most. 5, i, 27; non quia ades praesens
die.) hoc, Ter. Ad. 3, 3, 39; 3. be at hand, be near,
Haedui (frumeutum) adesse dicere, Caes. b. g. i, 16, 4;
Caesar aduentare iam iamque et adesse eius equites nuu-
tiabantur, Caes. b. c. I, 14, i; 4. of abstracts, quis
pudor paulum adest, Ter. Andr. 4, I, 6 ; tantus decor afuit
arti, Ov. M. 6, 18; 5. of time, close at hand, nunc
nobis prope adest exitium, PI. Aul. 2, 3, 8 ; Prope adest
cum alieno more uiuendnmst mihi, Ter. Andr. I, I, 125 ;
Ail. 4, 4, n; iam aderat iudicio dies, Liv. 3, 12, i;
iamque dies infamla aderat, Verg. 2, 132; 6. w. dat.
see ex. in i, also scrib. affuerunt L. Domitius Cn. f....,
Cie. fam. 8, 8, 5 ; and 15, 6, 2; Att. 7, I, 7; dux hostium
suis aderat, Caes. b. g. 7, 62, 5 ; auspicio, Liv. 10, 40, 1 1 ;
portis, Verg. 2, 330; senatui, Tac. an. 4, 55, i; 7. as a
friend or advocate, aliquot mihi amicos aduocabo ad hanc
rem qui adsient, Ter. Ph. 2, I, 83; qui aderant Quinctio,
Cie. Quinct. 30; rogauit me Caecilius ut adessem contra
Satrium, Cie. Att. I, i, 3; aderam Arrionillae, Eegulus
contra, Pliu. ep. i, 5, 5; patri proditionis reo non adfuit,
Quint. 5, 10, 107 ; 8, even in absence of principal,
attend to assist, semper absenti adfui (afui?) Deiotaro, Cie.
Ph. 2, 95 ; tuis rebus si adero ut difficillimis, Cie. Lig. 6,
14, 13; 9. esp. of Gods present and so assisting, esp.
in invocations, Di homineRque illi affuere pugnae, Liv. 7,
26, 8 ; haec sacrata quercus et quicquid deorum est nostris
et nunc quereUis adsiut et inox armis, 3, 25, 8; Adsis, o
Tegeaee, t'auens, Verg. G. I, 18; Dique omnes nemorum,
dicjue omnes noctis adeste, Ov. M. 7, 198; 1O. w. ad
or in, ubi imperator non adest ad exercitum, PI. Amph.
i, 3, 6; mulier ad earn rem diumarn ne adsit, Cato r. 83;
ad portam, Cie. div. i, 57; neque in illacontioneadfuerunt,
Cie. Fl. 54; 11. adusse auimo, be attentive, have one's
wits about one, adeste animis qui adestis, Cie. Sull. 33 ;
adeste animis indices et timorem si quern habetis deponite,
Cie. Mil. 4; ades auimo et omitte timorem, Cie. rep. 6,
10; Caec. 30; 13. arfui etc. in perf. tenses, see I ;
but never arsum, as Freund implies ; afui preferred to
adfui; 13. adsiem pres. subj. in old writers, as in
Baccuiac line : Metuo <[uom liic non adest, ne metuam quoin
adsiet, PI. 1's. 4, 7, 12; add Ter. Ad. 4, 4, II ; 14. ad-
sum prob. pron. assum; and hence the pun : Milphio liens
ubi es? Assum apud te eecnm. At ego elixus sis uolo, PI.
Poen. i, 2, 67 ; so Geppert writes it; as also assunt testes,
3, 2, 5; cf. Cas. 2, 6, 6.
ad-suo, re, vb. sew on to, Hor. ep. 2, 3, 16.
ad-suspiro, arc, vb. sigh at, fletibus eius, Apul. M. 4,
27, sic aspirans intit, ib.
adtegrarc, uinum in sacrificiis augere, Paul, ex F.
12 M.
ad-tempero, are, vb. adjust, iugulum aduersario prae-
AD-UELO 43
stat, ct crrniitom glodium Bibi adtemperat, Sen. cp. 30, 8;
paenulam, Vitr. 10, 12, 2; 3. adtemperatc adv. at a
well ailj listed time, Ter. Andr. 5, 4, 13.
adtemptatio, uiiis, f. attempting, Symm. ep. 6, 9.
ad-tempto (attento), are (ud + tctnpto), vb. frq. IK
straining ut, hence met. iiiuke many efforts at, attempt
again and a/aiii, and then more vaguely, mtempt, ruinam
(Pompeii) maiorem ease qunm nt muiiu mea (uiea mauu ?)
adtumptari dcbeat, Val. M. 5, 3, 5; lo, s Tac. or.
22; omnium adu< rsarios...atteutare Bolebat, Cie. \'err. 2,
2, 135 (endeavour to make tools of?) but in Cie. or. 3, no
read with AB: ut praeteriri omnino fuerit niitius quain
attactum deseri; and in Liv. 23, 15, 7: tentatae <i
tionis; a. of hostility, attaek, assail, primum est non
atteutari, secuudurn lacessitum fortiter uindiciiri, Coluni.
7, 12, 7; ui attemptiintem reppulerat, Tac. an. 13, 25;
curabo sentiat (Intro) quos attentarit, 1'hacdr. 5, 2, 8; bcflo
(taurum), Stat. Th. 4, 71 ; a. met. assail, try to upset,
Quae aegritudo insolens mentein attemptat tuam ? l'aeu\ .
ap. Non. 322, 17; fidem, Cie. or. 208; mecnm facienti;i
iin a, Hor. ep. 2, 2, 23; testamentum, Val. F. 7, 8, 3; sen-
tentiam, Ulp. 12, 6, 23, i; pudicitiam, 47, 10, 15, 20;
honorem, 47, 10, 15, 39.
ad-termino, are, vb. inclose by a boundary, Am. 3,
p. 107.
adterraneus, adj. near the earth, adterranea (fulmina)
quae in cluso fiunt, Sen. N.Q. 2, 49, 2.
adtestStio (att. ), onis, f. bearing witness to, attestation,
rei uisae, Maer. s. 4, 6, 13; Treb. xxx tyr. 30, 4; Th. i
8, 12, 2.
ad-testor (att.), iiri, vb. r. bear witness to, at*.
Scipio hoc attestabatur, Plin. pr. 10; add Phaedr. i, 10, 3;
a. w. dat. Gell. 4, 12, 3; puritati ems, Macr. somn.
Sc. i, 14, 14; 3. call as witness, uicinos, Paul. 2, 26, 3,
but in Cie. Sull. 82 read w. Laiubiu. ad testandam ; and in
Plin. 10, 121 w. Sillig testata ; 4. adtestatus, confirma-
tory, fulmina, Sen. N.Q. 2,49, 2.
ad-tiberna-lis, adj. as sb. [taberna] = habitator con-
tinuae tahernae Paul, ex F. 12.
ad-tribalo, are, vb. grind finely, follictilus, Macer. carm.
4, 6-
aduectio, onis, f. [adueho], carriage to, voyage to, a
Brundisio, Plin. 9, 169.
aduecticius, adj. o: the class aduecta, imported, foreign,
uiiium. Sal. lug. 44, 5.
ad-uecto, are, vb. frq. import, Tac. an. 6, 19 (13).
aduector, tiris, m. qui aduehit, a. equus a riding horse,
Apul. flor. n. 21 ; but in PI. As. 2, 2, 92 aduentorem.
aduectus, us, m. voyage to, importation, dei, Tac. h. 4,84.
ad ueho, ere, xi, ctus, vb. carry to, on horse, in carriage,
in boat or ship, import; aduehor, i, vb. r. ride on ho
back or in carriage, come in boat, sail in ship: on horse-
back, Qui aduehuutur quadrupedanti crurianti canteri".
PI. Capt. 4, 2, 34; equo aduectus ad ripam, Cie. div. i, jS :
consul in earn partem citato equo adiiei-tus. l,iv. 2, 47, 3;
consul aduectus desilit ex eqno, 9, 31, 10; 28, 2, 3;
2. in vehicle, nequis...plostnim ducito ngito nisi <|im 1
aedium sacrarum causa aediticaudarum aduehei oportebit,
C1L 206, 58; cisio ad urbem aduectus, Cie. Ph. 2, 77 ; ita
sacerdos aduecta in fanum, cuin currus esset ductus a filiis,
Cie. Tusc. i, 113 ; 3. of boats and ships, horiola aduecti
sumus...per amuem, PI. Tr. 4, 2, loo ; Omnium primum
in Pontum aduecti Arabiam (edd. ad A.) terram sumus. 4.
2,88; nauem qua uduerti sumus. 4. 4, 12; Ximeierus dixit.
qui illas aduexit milii, PI. Mil. 4, 3, 10; caricas Caiinn
aduectas (imjxn-tcd). Cie. div. 2. 84; nauibus quae adu<
rant legates, Liv. 23, 38, S ; Panto, i
5, 134; 4. even, umcroquo Lcarclimn Aduehit, Val.
F. 3,69; 5. add fin. poets : aduehit unda rates. ()v. hi r.
5, 90; imbres Auster aduexit, Sen. Med. 587; but in Hor.
s. 2, 2, 83 prob. adduxerit ; 6. adiiexti PL Merc. 2, 3.
56 = aduexisti ; aduexe 2, 2, 6l = aduc\i
aduelitatio, onis. f. (impl. a vb. ad-uelito) skirmi
uerborum, Paul, ex F. 28.
ad-uelo, are. vb. [ad what?] veil.... tempera lauro.
5, 246; paimo purpureo umeros, Lainpr. Com. 15, 3.
62
-II
ADUEN-A
AD-UERSUS
adnin-a, sic, adj. or sb. m. f., come from abroad, foreign,
foreigner, incolae accolae aduenae omnes, PI. Aul. 3, i, i;
1'oen. 5, 2, 71 ; Ps. 4, i, 20; aduena anus, Ter. Haut. i, I,
44; a. exercitus, Verg. 7, 38; add 10, 460; a. amor. Ov. a.
a. i, 176; a. paelex, Ov. her. 9, 121 ; aduenas reges, Liv.
4. 3. 13; 2. of other than man, uolucres aduenae, ut
hirundines, Varr. r. 3, 5 ; a. gruis, Hor. epod. 2, 35 ; (grues)
hiemis, (ciconias) aestatis aduenas, Plin. 10, 61 ; 3.
even, adnena (snrculus), Plin. 17, 104 of grafting; a. Ti-
bris, Ov. F. 2, 68 ; 4. a foreigner and so ignorant of
what is going on, one not at home, ne in nostra patria
pori'Kriui atqne aduenae esse nideamur, Cio. or. I, 249;
.[ui hinc (from Borne) ueneramus, iam non hospites, sed
peregrini atque aduenae nominabamur, Cic. agr. 2, 94 ;
Zeno Citieus a: quidam et ignobilis uerborum opifex, Cio.
Tusc. 5, 34; Tyrii non aduena belli, Stat. Th. 8, 556.
ad-uenio, ire, ueni, uentum, vb. come to, arrive, Scio
et, Si hue alia (so MSS; edd. alia hue) causa ad te adueni,
aequom postulas, PI. Tr. i, 2, 60; bene factum te adue-
nisse, Pamphile, Ter. Hec. 3, 5, 6; ubi dies aduenit, Sal.
lug. 113, 5 ; 2. w. ace. in poets, Tyriam qui adueneris
iirbem, Verg. I, 392; Vnde hos aduenias...labores, Stat.
Th. 5, 47; 3. w. supine, etiam me ultro accusatum ad-
uenit, Ter. Ph. 2, 3, 13; temptatum aduenis, 2, 3, 41 ;
4. adueniens, on one's first arrival, est quiddam adueni-
entem non esse peregrinum atque hospitem, Cic. Att. 6, 3,
4; quod classem hostium primo impetu adueuieus profli-
ganerim, Caes. b. c. 2, 32, 12.
ad-uen&ror, ari, vb. r. adore, worship, Mineruam et
Venerem, Varr. I, I, 6 ; euntes (spirits in Elysium), Sil.
13, 704.
aduenttcius, adj. that comes to (one from without),
extrinsic, foreign, adventitious, adiumentis externis et
aduenticiis, Cic. fin. 5, 59; N. D. 2, 26; div. 2, 120; et
suam manum coufirmarat et magnis aduenticiis auxiliis
iuuabatur, Cic. Cn. Pomp. 24; genus (as of swallows), Varr.
r. 2, 5, 7; 2. cena aduenticia, a dinner given on arrival
from abroad (?), Suet. Vit. 13.
ad-ucnto, are, vb. frq. draw near to, so as to be expected
at any moment, aduentare et prope adesse iam debes, Cic.
Att. 4, 17, 3; Caesar aduentare iam iamque...nuntiabatur,
Caes. b. c. I, 14, i; Antonius cum exercitu aduentabat,
Sal. Cat. 56, 4 ; lamque fere spatio extreme fessique sub
ipsam Finem aduentabant, Verg. 5, 328 ; 2. of time,
quoniam nunc (cj. for non of MS B) decumus mensis ad-
uentat prope, PI. True. 2, 4, 48 ; cum me uires (quod fere
iam tempus aduentat) deficere coepissent, Cic. or. i, 199 ;
aut iam urgentis aut certe aduentantis senectutis, Cic. sen.
2 ; comitiorum dies, Sal. lug. 36, 4 ; lux, 99, i ; aduen-
tante fatali urbi clade, Liv. 5, 33, i ; 3. in later L. w. ace.,
propinqua Seleuciae, Tac. an. 6, 50 (44) ; barbaricos pagos,
Amm. 14, 10, 1 1 ; 4. w. dat. Parthis, Tac. an. 6, 39
(33); portis, Stat. Th. n, 202.
aduentor, oris, m. lit. stranger, lauationem gratuitam
...hospitib. et aduentorib....dedit, inscr. Or. 2287; 2. a
visitor (esp. meretricis), customer, adseruate aedis ne qui
aduentor, grauior nbaetat (so B) quam adueniat, PI. True.
1, 2, 2; Si aequom facias, aduentores meos (non) incuses,
2, 7, 55 ; As. 2, 2, 92 ; basiola adueutorum, Apul. M. 10,
21 ; aduentores (cauponis) i, 9.
aduentor-ius, adj. of strangers, hospitium, inscr. Mur.
470, 9; 2. aduentoria absol. sc. ceua, a dinner to
one just arrived from abroad hence met., ut aures tuas
cxriperem aduentoria sua. Mart. 12 pr.
Aduentus, i, m. a cognomen, Antonino Aug. et Ad-
uento cos., inscr. Fabr., 637, 315; add inscr. Mur. 354,
2.
adnentus, us, m. arrival, si opperiri nis adueutum
('armidis, PI. Tr. 3, 3, 15; ubi in men tern eius aduenti*
ueniat, Ter. Ph. I, 3, 2; Salutaut, ad cenam uocaut, ad-
uontum gratulantur, Eun. 5. 2, 3; ut me leuarat tuus
nduentus, sic discessus afflixit, Cic. Att. 12, 50; de eius
aduentu certiores facti, Caes. b. g i, 7, 3; 2. note gen.
aduenti*.
ad-uerbiro, rue, vb. [ad what?] lash, unguibus, armos,
Stat. Th. 9, 686.
aduerbialiter, adv. [imp], an adj. aduerbialis] as an
adverb, Char. 222, 27 K; Diom. 407, 26; Prise. 72, 24.
ad uerb ium, adj. n. as sb. adverb, aduerbiurn est pars
orationis quae adiecta uerbo significationem eius implet,
Pimii. 403, 17; aid Prise. 2, 60, I ; Quint, i, 5, 48 etc.
ad-nerro, ere, vb. [ad what?] sweep, aduerreiisque natantia
saxa Charadrus, Stat. Th. 4, 712.
aduersarius, (older aruors.*, aduors.t) adj. belonging to
the opposite side, opposite, opposed, Volcanum adducam :
is Venerist aduorsarius, PL Hud. 3. 4, 56 ; uis ea quae iuri
est aduersaria, Cic. Caec. 5 ; opinionem istorum studiorum
oratori aduersariam esse, Cic. or. 2, 156 ; quibus rebus nox
maxime aduersaria est, Caes. b. c. 2, 31, 7; duces aduer-
sariae factiouis, ps. Nep. Phoc. 3, 2; 3. as sb. one of
the opposite party, an opponent, an adversary, Valentiorem
nanctus aduorsarium, PL Capt. pr. 64; de CDL uireis...
aruorsario* edat eos omnes (quei...), CIL 198, 20; per eurn
pr. aduorsariumuet ruora non erit quominus..., 198, 25;
add Ter. Ad. pr. 2 ; nemo te refutandum ut grauem aduer-
sarium arbitrabatur, Cie. Vat. i ; pugiles cum feriunt ad-
uersarimn, Cic. Tusc. 2, 56; 3. esp. an opponent in
civil war, as opp. to hostis an enemy, Vercingetorix...ad-
uersarios suos a quibus paulo ante erat eiectus, expellit ex
ciuitate, Caes. b. g. 7, 4; ab oppido se interclusurum ad-
uersarios, b. c. I, 43, 2 ; I, 54, 4 ; and so Caes. throughout ;
add Suet. Caes. 36, 68; Dom. I ; 4. aduersaria as sb. f.,
est tibi grauis aduersaria constituta..., incredibilis exspec-
tatio, Cic. fam. 2, 4, 2 ; 5. aduersarium as gen. pi. Ter.
Hec. 2 pr. 14 ; and perh. Pomp, ad Dom. D, 2, post Cic.
Att. 8, 12; 6. aduersaria as sb. n. pi. entries at the
time, a day book, journal, as opp. to ledger (codex accepti
et expensi, or tabulae), occurs 10 times in Cic. Eosc. com.
59.
aduersatio, onis, f. opposition, resistance, Tert. Gnost.
5 ; pudic. 45.
aduersatiuuB, adj. of the opposed class, in Gramm..
(coniunctiones) aduersatiuae aduersum conuenienti signi-
ficant ut tamen, quamquam, Prise. 2, 99, 12 K; add 2,
93, 15-
aduersator (aduor.), oris, m. opponent, enemy, quern
aduersatorein malis ciebo? Apul. de deo Socr. 5.
aduersatr-ix (aduor.), icis, f. same. Nunc adsentatrix
scelestast, dudum aduorsatrix erat, PL Most, i, 3, 100 ; add
Ter. Haut. 5, 3, 5.
aduersio? in Cic. Arch. 16, auimi rernissiouem, by cj. :
MSS animaduersionern.
aduersitas, atis, f. opposition, repugnance, oleo mersis.
Plin. 11,90; 2. suffering, Cassiod.
aduersitor, oris, rn. (a slave), who goes to meet (his
master), Don. Ad. i, i, i.
aduerso (rather aduorso), are, vb. frq. keep turning to,
Animum aduorsaui sedulo ne erum usquarn praeterirem,
PI. Bud. 2, 2, i.
aducrsor (aduor.), ari, vb. r. frq. [aduersus], make
oneself an aduersus or opponent, oppose, thwart, non
tu scis, Bacchae Bacchanti si uis aduorsarier, Ex insaua
insaniorem facies, PL Amph. 2, 2, 71; add St. 4, I, 9, etc.;
eine ego ut aduorser? Ter. Andr. i, 5, 28; tuae lubidini
aduorsabor, Hec. 2, 2, 3, etc. ; huius libidini, Cic. Verr.
2, 5, 82; Isocrati, Cic. or. 172; non aduersata petenti
Adnuit, Verg. 4, 127 ; 2. where ace. occurs read auersor,
as w. ambitionern, Tac. h. i, i ; adoptiouem, i, 38 ; regem,
4, 84 ; illud, Quint. 11,3, 70.
aduersus, part, and adj. see aduerto.
ad-uersus, or -urn, (older -uorsus or -um ; also aruor-
suin, see 6) ; prep. w. ace., towards and PO facing, op-
posite, before, porta louis quae aduersus castra Bomana
erat, Liv. 26, 14, 6; ut aduersus monies consisteret hostis,
7, 14, 9; add 45, 7, 5; Lerina aduersum Antipolim, Plin.
3, 79 ; 2. esp. w. persons, before, in the presence of,
to one's face, Irnmo si audias quae dicta dixit me-aduor
sum* tibi, PL Bac. 4, 4, 47 ; Egone ut te-aduorsum* men-
tiar mater inoa? Aul. 4, 7, 9 ; me aduorsum-se men-
tin, Mil. 4, 2, 88; Amph. 2, 2, 118*; and 3, 2, 55*;
Sed nunc per opus est aut hunc cum ipsa aut de ilia
me aduorsum-hunc loqui, Ter. Aadr. i, 5, 30; quonam-
AD-UERTO
ADULOR
modo gererem me a. Caesarem, Cic. fam. n, 27, 5; Nee
gloriaudi tempus a. unum est, Liv. 22, 39, 9 ; 3. met.
before, in the mind of, in the eyes of, with. Id graturn
fuisse aduersum te habeo gratiam, Ter. Andr. i, i, 15;
nihilo plus fidei auctoritatisque habemus a. Komanos quam
Aetoli? Liv. 41, 24, 9; 4. w. motion, towards, against
(an enemy), copias aduersum hostem educere, Caes. b. g.
4, 14, 2; Persei a. quern ibatur, Liv. 42, 49, 7; experti
stint Macedouern hostem a. Antiochum, 9, 19, 14; Aeto-
loruin a. quos Acarnanum gens ira magis instruit quam
consilio bellum, 26, 25, 10; 8, 2, 5 ; 27, 2, 2; 5. met.
against, opposed to, to the injury of, Aduorsum te fabu-
lare, Plaut. St. 4, 2, u ; si uterque nostrum est aliquando
a. aliquem, inter nos certe non sumus, Cic. Att. 12, 3, i;
aocipiendis a. generum suspieionibus, Tac. an. 12, 4;
6. w. abstract ace., in violation of, against, to the damage
of, aduersum legem, as quei aruorsum ead fecisent (prob.
for ean = eam; of. extrad extraneus), GIL 196, 25 ; aduorsus
hance legem, 197, 9; 198, 30; quei ad uersus ea (prob. for
earn) . . f rumentum dederit, 206, 18; quei ad uersus ea
fecerit, 206, 107; PI. True. 4, 2, 47; aduersum* animi tui
lubidinem, Ter. Hec. 4, i, 19; a. leges, a. rem publicam,
Cic. Verr. 2, 3, 194; a. rem publicam, Caes. b. c. I, 2, 7;
a. senatusconsultum, Liv. 40, 44, 1 1 ; aduersum legem, Tac.
an. 6, 16 (22); 7. of remedies, a. profusionem quidem
in his auxilium est, a. inflammationem autem in ip*o
sanguinis cursu, Cels. 5, 26, 22; sunt quaedam remedia
propria a. quaedam uenena, 5, 27, 12; a. fungorum ueneua
semen bibendum, Plin. 20, 86, who gen. uses contra;
8. towards what faces one and is elevated, hence up, Nam
iam caleari quadrupedem agitabo aduorsum cliuom, PI.
As. 3, 3, 118; impetum a. montem in cohortis faciunt,
Caes. b. c. i, 46, i; 9. of speech, in answer to, a. ea
consul. ..respondit, Liv. 4, 10, 2; a. quae singula respon-
dere hand facile esset, 8, 32, 9; 22, 40, I ; responsum a.
Seruium, Tac. an. 3, 71; 1O. of comparisons, as
against, or opposed to, quod esse duo prospera in tot
saeculis bella Samnitium a. tot decora populi Komani, Liv.
7, 32, 8; differentiam uostrae desidiae a. acerrima eorum
studia demonstrasti, Tac. or. 33 ; 11. of feelings against,
dolor a. deos, Tac. an. 2, 71; iram a. auaritiam matris,
14, i; 12. also of kindly feeling, or duty towards,
iustitia aduersum deos, Cic. N. D. i, 116; reuerentia a.
homines, Cic. off. i, 99; sunt quaedam officia etiam a. eos
Beruanda a quibus iniuriam acceperis, i , 34 ; summa a.
alios aequitas, Liv. 3, 33, 8; a. Komanos nullum eis ius
amicitiae erat, 5, 35, 4; 29, 8, 2; 45, 8, 4; Tac. an. n, 17;
13. tmesis, fugam ad se uorsum fieri, Sal. lug. 58, 4;
ad se uorsum exercitum pergere, 69, I ; and w. ace. omitted
publicu(m) est lougu(m) p. cxj/vnis latum af muro ad
L. Tondei uorsu(m) p. xvi, GIL 1 143 ; cf. 6 ; 14. often
postponed as a whole to sb., see *. II 15. as adv. w. vbs.
of motion, to meet (him) towards, ibo aduorsum atque
electabo quidquid est, PI. As. 2, 2, 29; add Most. 4, 2, 17;
Merc, i, 2, 4; Neque seruolorum quisquam qui aduorsum
ierant, Ter. Ad. 1,1,2; nemo aduersus ibat, Liv. 37, 13, 8 ;
16. esp. w. dat. qui meo ero aduorsus uenerit, PI. Tr.
3, 2, 99; ut uenias aduorsum mihi, Men. 2, 3, 82; add 3,
2, 22; and Amph. 2, 2, 43 ; 17. me in such phrases is
perh. a dat., as PI. Pers. 2, 2. 18; 18 of rest, opposite,
facing, Qui sedens aduersus identidem te Spectat et audit,
Cat. 51, 3; medicus debet residere a. ut omues notas ex
uultu cubantis perspiciat, Cels. 3, 6, p. 86, 1. 22 Dar. ;
19. aduorsum quam as a conj. (cf. contra qunm, etc.), in
opposition to the fact that. ..indicare... thensaurum... Aduer-
sum quam eius me opsecrauisset pater? PI. Tr. I, 2, 139
(so A and all the best MSS).
ad-uerto (-uorto), ere, uerti, uersus (uorsus), vb. turn to
or towards, Quid istu(c) uero te aduertisti tarn cito, Naeu.
ap. Chaer. 240, 24 K; Ilia sese interea commodum hue
aduerterat In lianc nostram plateam, Ter. Euu. 2, 3, 53;
In portum...Achaeorum classem aduertit, Liv. 37, 9, 7;
pedemque aduertere ripae*, Verg. 6, 386; terrae*que ad-
uertere proras, 7, 35 ; urbi'que aduerteret agmen, 12, 555 ;
Colchos aduertere puppim, Ov. her. 12, 23; In quamcum-
que domus aduerti lumina partem, M. 6, 180; add
8, 482; aures, F. i, 179; balnearia Occident!* aextino,
Colum. 1,6, 2; (in locis) tcpidis (uineta) orient!*, 3, 12, 6 ;
3. cause to turn to, draw to, attract (the attention of),
aclui'itcrat (aucrtorat, Madv.) ea res Sabinoa, Liv. i, 12, 10;
noil docet admonitio sed aduertit sod cxcitat, Son. ep. 94,
25 ; gemitus ac plane tux militum aures oraque, Tac. an. i,
41 ; odia, 4, 21 f. ; Zenobiain placida inluuie spirantem ad-
uertere, 12, 51 ; h. 3, 48 ; 3. esp. w. animum, ea
animum aduortit, GIL 201, Nunc hue animum aduortite,
ambo, PI. Mil. 3, i, 171, etc. ; Si uoles aduortere animum,
comiter monstrabitur, Enn. ap. Varr. 1.7,5; m rebus acerbis
Acrius aduertunt animoa ad relligionem, Lucr. 3, 54; ad-
uerterent aiu'mos ne quid..., Liv. 4, 45, 4; 4. w. n.
pron. as a second ace.: Et id et hoc quod te reuooumus,
quaeso animum aduorte. Audio, PI. Ps. i, 3, 43; liaec
animum te aduertere par est, Lncr. 2, 125; 6. when
the two words had grown into one, any ace. might be
added, as uaufragum quondam natantem animum adner-
terunt, Cic. inv. 2, 154; 6. aduerto w. animum un-
derstood, observe, notice, nunc qua ratione quod iustat Con-
fieri possit, paucis, aduerte, docebo, Verg. 4, 115; quam
sanguisugam coepisse appellari aduerto, Plin. 8, 29;
aduertere quosdam cultu externo in sedibus senatorum,
Tac. an. 13, 54; pericula nostra, 14, 43; nouum aliquid,
15, 30 ; 7. aduertor, as vb. r. turn to, intrans., notae
aduertnntur harenae, Verg. 5, 34; Scythicas aduertitur
oras, Ov. M. 5, 649; and in perf. act. for a. se, (cf. diuertor,
reuertor), Mox profugi ducente Noto, aduertere coloni, Sil.
298 ; 8. note dat. in poets and Colum.*
ad-uesperascit, vb. imp. [ad = an = ova of beginning],
begin to get dusk, Cur uxor non arcessitur? adues)
Audin? Ter. Andr. 3, 4, 2; quoniam a., Cic. fin. 4, 80;
Verr. 2, 4, 147; nisi aduesperasset, bell. hisp. 24, 5; cum
aduesperauisset, Plin. 7, 178.
ad-uesperat, vb. imp. the same, Not. Tir.
ad-ulgilantia, ae, f. watchfulness, Ituric. ep. 2, 3.
ad-uigUo, fire vb. act as sentinel over, sit up and watch
over, nepoti, Tib. 2, 5, 93; regum somnis, Stat. Th. i,
147; uallo, Claud. Eutr. 2, 419; a. as vb. imp.; nt
aduigiletur facilius ad custodiam ignis (of Vesta), Cic.
leg. 2, 29 f.; 3. met. satis credo si aduigilaueris, Ex
unis geminas mihi conficies nuptias, Ter. Andr. 4, 1,49;
add Ph. i, 4, 25; Q. Cic. pet. cons. 57; sibi, Manil. I, 81 ;
stupris, Claud. 1. Stil. 2, 140.
ad-uluo, ere, xi, vb. live on, be still alive, continue to
live, Hie tenuem nigris etiamnum aduiuere lucem Ko-
boribus, Stat. Th. 12, 424; qui aduiuenteeodono.-.honorati
sunt, inscr. Or. 3094; cum quo aduixit sine qnerela per
annos xx, inscr. Grut. 1145, 8; usuram pecuniae donee
aduiuet, Scaev. dig. 34, 3, 28, 5 ; add 34, 4, 30.
adfllab-ilis, e, adj. [adula-ri], calculated to flatter, fawn-
ing, sermo, Amm. 14, n, n; senteutia regiorum, 31, 12.
7 ; ap. Non. 155 s.v. propitiabilis.
adOlatto, onis, f. lit. wagging of tail (as by dogs),
fawning, canum tarn amans doininorum a., Cic. N. D.
2, 158; 3. met. ad boues aduersus cum qnadam nocis
adulatione uenito, Col. 6, 2, 5; crebris pedum orbibus
adulatio (cooing of pigeons), Plin. 10, 104; 3. esp.
fawning, flattery, nullam in amicitiis pestem esse maiorem
quam adulatiouem, Cic. am. 91; regia a., Liv. 42, 30,
4; Quint. 2, 15, 25; 9, 2, 28; u, i, 30; II, 3, 66; Anson.
Paulo, ep. 4; ancillaris a., Amm. 16, 2. 2; and in plnr.
Tac. an. 2, 32; 4, 20; Plin. pan. 41; 4. = and perh.
confounded w. adoratio, desideratas (sc. Alexaudro) Luini
iacentum adulationes, Liv. 9, 18, 4.
Adulator, Oris, m. flatterer, nolo esse landatorne nid><:ir
adulator, Corn. 29; potentiae, Quint. 12, 10, 13; Suet.
Vit. i ; Treb. Claud. 3, 7.
adOlatSr-lns, adj. of flatterers, a. dedecus, Tac. an. 6,
32 (38) f. ; a. adulatorie, adv. like a flatterer, August,
ep. 148.
adfllatr-ix, icis, adj. or sb. f. [adulator], a flatterer,
Teii. anim. 51; 2. as adj. a. gentes...prouinciae, Treb.
Claud. 3, 7.
adfllo, are, see
adOlor, ari, vb. r. or adulo*, are vb. [ad and a lost sb.
46
ADULT-ER
ADUOCATIO
ula (=oupo) shortened (like ubi from cubi) from cola (cf.
Sp. Pg. cola) = coda in Varr. =cauda; cod. of coda akin to
wed of (i. wt-d-el tail, wedel-n, wag the tail], wag tin 1 tail
at, prop, of dogs, Longe alio pacto gannitu uocis adulant*
(sc. ciines). Lucr. 5, 1070; mitissimi (canes) ... fnrcra
<iuo<iue adulantur (al. adulant*), Colum. 7, 12, 5; eaudam
more atque ritu atlulantium canum, clementer (leo) et
blande mouet, Gell. 5, 14, 12; and met. of vulture Pinnata
cauda nostrum adulat sanguinem, Cic. poet. Tusc. 2, 24;
a. met. fawn upon, flatter, neque ita aut adulatus aut
admiratus sum fortunam alterius ut meae me (MSB me
meae) paeniteret, Cic. div. 2, 6; aperte ndulantem nemo
lion uidet nisi..., Cic. am. 99; adulantem omnis (al.
omnibust; but omnes Arus. p. 216) uidere te uolui, uidi,
Cic. Pis. 99; neque eo magis potentit adulatus est Antonio,
Nep. Att. 8 f. ; plehein adulari, Liv. 23, 4, 2; praesentibus
iululamlo, 36, 7, 4; adulando aut Eomanorum impcrium
aut auiicitiam regum, 45, 31, 4; ue codieillis quidem Nero-
n em aut Tigellinum aut quern alium potentium adulatus
Tac. an. 16, 19; more quemcunque principem adu-
landi, Tac. h. I, 32; adulantis dominum feras, Sen. ira
2, 31, 6; si Diouysium adulari (so Halm) uelles, ista non
esses. Immo, inquit, si tu haec esse uelles, non adularere
Diouysium, Val. M. 4, 3, ext. 4 ; eo redactos ut adulentur
sordidarn clientelae suae partein, lust. 8, 4, 8; add Quint.
9, 2, 104; centurias non adulaui*, Auson. grat. act. 13;
sorores sic adulaut* Psyche. r , Apul. M. 5, 14; add Avien.
deser. orb. 338; 3. in sense of adoro (peril, by confusion
of the words), worship (a deity or foreign prince), adore,
more adulantium (accepto credo ritu ex ea regione ex qua
oriundi erant) procubuerunt, Liv. 30, 16, 4; Hephaes-
tionem more Persarum adulata tamquam Alexandrum sa-
lutauit, Val. M. 4, 7, ext. 2 ; Aesculapio t, Tert. pall. 4 f. ;
Domino t, id. Psych. 14 and 16; 4. adtilor, as a pass.
be fawned upon, be flattered, cau'-ndiim est nc assentato-
ribus patefaciamus auris neue adulari uos sinamns (but
here perh. act., sc. eos), Cic. off. i, 91; adulati erant ab
iimicis et adhortati, Cassius (Hemina?) ap. Prise. I, 380,
I K, who adds: adulati KoXaneuffevTes; tribunus militnm
adulandus erat, Val. M. 2, 7, 15; 5. constr. w. dat. +
or ace. of person, huic, non hunc adulari iam dicitur,
Quint. 9, 3, I (but? tr. huic and huno); adulor te et tibi,
Prise. 2, 274, 17 K; adulo ilium, adulor illi, Cled. 59, 17
K; 6. adulo* only in poets or late prose; adulo lucto...
in o et iu r littera fiuiuntur, Donat. 383, 19 K: add Cled.
ib. ; Pomp. 233, 9: Consent. 369, 14; II 7. adulans,
part, as adj. fawning, flattering, adulantia uerba blandas-
que uoees, Plin. pan. 26; quid adulantius quam..., Tert.
Marc. I, 27.
adult-er, gri, m. [adultus; in orig. a comp. a rather
young man (ef. raXXcuri; paelex, lit. a young woman ; Sp.
manceha the same) and so a euphemism for an] adulterer.
paramour, quemque hominemaspexero...si uxorem si adul-
terum, optruncabo, PI. Amph. 4, 3, 15 ; quis ganeo, quis
nepos, quis adulter, Cic. Cat. 2, 7; nee Damalis nouo
Diuelletiir adultero. Hor. od. i, 36, 19 ; add 3, 16, 4 ; Debitus
ut coniunx, non ut adulter amo, Ov. her. 20, 8 ; adulteros
earum morte puniuit, Tac. an. 3, 24 ; in nepti August!
adulter, ib.; a. a forger, Th. cod. 11, 21, i; 9, 21,
5, 9; 3. as adj. adnlteros Crines puluere collines, Hor.
ixl. i, 15, 19; partus adnlteri, Sol. 27,42; arlmsta adultera
(of grafted trees), Manil. 2, 22 ; clauis (false), Ov. a. a. 3,
643; minium (adulterated!, Plin. 33, 114; imitatio (forged i,
Tli. cod. 9, 22, i ; ne forte aliqnis aureorum nequam uel
adulter reperiatur, Apul. M. 10, 9 ; 4. esp.
adnltira, ae, f. an adulteress, Lacaena, Hor. od. 3. },
25; et matris paelex et adultera patris, Ov. M. 10, 347;
Plin. 26, 62; Quint. 5, 10, 104; Suet. Gai. 24; (leaena),
Plin. 8, 43; a. met. mens, Ov. am. 3, 4. 5.
adult&ratio, dnis, f. adulteration (croci), Plin. 21, 32;
also lemma of lib. 12, p. }S sill.
adulterator, (iris, in. forger, monetae, Claud, di/. .]S.
19. 1 6. 9; add Th. end. 11, 21, i.
adultirlnus, adj. of an adulterer, sanguis, Plin. 7, 14;
pnllus la young bird), 10, 10; 3. for;:, d. false, nun' a,
CM off. 3, 91; Kuiiiholum, PI. Bac. 2, 3. 32; signis, Cic.
Clu. 41; Remina, Varr. r. i, 40, 2; claues, Sal. lug. 12, 3;
teslamentuni, Afric. dig. 48, 10, 6; staterae, Ulp. 47, II,
6, i.
adultsr-io, onis, m dim. a term of contempt for au
adulterer, ],uher. ap. Non. 70, 3; and ap. Gell. 16, 7, 2.
adulterltas, iitis, f. adultery, Laber. ap. Gell. 16, 7, 2.
adulterium, ii, n. adultery, plenus periuri atque adnl-
teri, PI. Mil. 2, i, 12, etc.; in adulterio si preheudisses,
Cato ap. Gell. 10, 23, 5 ; in adulterio deprehenditur, Cic. or.
2, 275; fecit a., Cat. 67, 36; legem luliani de adulteriix
coereendis, dig. 48, 5 tit.; 2. of animals, 1'lin. 8, 13;
10, 104; 3. met. of grafting, 17, S; 4. adulteration,
mellis, 14, 80; mercis, 19, 43.
adultero, are, vb. play the adulterer or -ess, latroeinari
fraudare adulterare turpe est, Cic. off. i, 128; 2. with
ace. or w. cum, defile, equitis Bomani uxorem. Suet, lul.
48; matroiias, Suet. Aug. 67; cum Graeco adulescente,
lust. 43, 4, 8; nouercam, Marc. dig. 48, 9, 5 ; 3. of
birds, nidum, Plin. 10, 27; 4. met. indicium, adulterate,
forge, Adulterare eum aibat rebus ceteris was a forger
PI. Bac. 2, 3, 34; nardum, Plin. 12, 43; nummos, Paul.
sent. 5, 25, i; colorem, 16,205; gemmas, 37, 51 ; 5. by
met. fm. this, indicium ueri, Cic. am. 92; lioni naturam
fallaeiterimitaudo, Cic. part. 90; Ille (Proteus) sua faciem...
arte, Ov. F. i, 373.
adumbratim, adv. in rough perspective drawing, Lucr.
4, 363-
adumbratio, onis, f. rough perspective drawing, frontis
et laterum abscedentium, Vitr. i, 2, 2 ; 3. met. si non
perfectio at conatus atque adumbratio, Cie. or. 103;
3. a (legal) fiction, quae adumbratione exorta sint, Th. cod.
14, 4, 8, 2.
ad-umbro, are [umbra] shade, esp. protect from the
sun, tegetibus uiueas, Colum. 5, 5, 15 ; (aluearia) frondibus,
9, 7, 4; tepumentis uuas, n, 2, 61 ; add Petron. 105 ;
2. draw in rough perspective, istorum adumbratorum deo-
rum liniameuta, Cic. Js T . D. I, 75; quis pictor oinuia...aduni-
brare didieit? Quint. 7, 10, 9; quod ars adumbrare non
ualuit, casus imitatus est, Val. M. S, 1 1 ext. 7 ; 3. met.
(iu optima iudole) haec honesta a natura tamquam adum-
brantur, Cic. lin. 5, 61 ; 4. esp. by wonN. licroum casus
dicendo, Cie. de or. 2, 194; eloqueutiae foruiam, Cic. or. 43;
6. hence fulumbratus of the false or sham, neque
ueris comitiis...ne(rue illis ad spi.'ciem ausjiicioium causa
adumbratis. Cic. agr. 2, 31; Verr. 2, 3, 77; Tusc. 3, 3;
Sul. 52; adumbrata laetitia, Tac an. 4, 31.
adunatio, onis, f. union, Cypr. ep. 57 (60); C'a.ss'.od. op.
4, 33.
aduncitas, fitis, f. curvature, rostrorum, Cic. N.D. 2,
122; rostri, Plin. 10, 136.
ad-uncas, adj. hooked, naso, Ter. Haul. 5, 5, 18; serru-
lam, Cic. Clu. 180; unguibus, Cic. poet. Tusc. 24; pra
aduuca louis, Ov. F. 6, 196; falce, M. 14, 628; rostra,
Colum. 8, 2, 9.
ad-vlno, are, vb. [unus] unite, classem, lust. 2, 12, 18;
gentes, 7, i, 12; membra, Pall. 3, 29, I.
adudcatio, onis, f. calling on friends to give advice and
aid, hence their attendance as friends, IMIUIII aduoca-
tionein lapidibus discussisti, Cic. dom. 54; 3. as a
collective, a body of supporting friends, scio quid huec ad-
iioratio, quid dignitas P. Sestii postulet, Cir. Sc'<t. 119;
nihil tam copiosa .-uluocatione uterer. Cic. Quinrt. 47; filium
cum ingcnti aduocatione in forum deducit, Liv. 3, 47, I ;
3. a meeting for consultation, in ni'dr ( a-tois quo maxi-
marum reruiu aduocationes tiunt, Cie. Verr. ^, I, 129;
4. esp. in law, a consultation on the conduct of a suit by
an advocate, (Trebatius) in re nulitari cautior quam in
aduocationilms. Cic. fain. 7, 10, 2; ex stipe adoooatdonnin,
Quint, i, 12, iS; si quid ab aduersario in sduooationibus
iartatmn (est), 5, 13, 49; promisi adu., Sen. ben. 4, 35, 2;
aduocationeni jiraestare, Ulp. dig. 3, i. (>: ftdnooationem
l>r:n I iu 1 1. I'M ill. i;, 2, 32 ; 5. the body of advocates, the bar.
a. Caesarecn-ih, cod. Theod. 2, 3, 30; a. Palaestina, 8,41,
27; 6. permission to consult friends and so po-tponc-
ment, ego omnibus undo petitur hoc tonsil! dedcrim ut
binas aduocatioiies postuleut, Cic. fain. 7, 11, i; and met.
ADUOCATOR
aduoeationem petit ut exeutiendae ueritati spatium habrat,
Sen. ira, i, 18, i; si nihil egorit petita aduocatio, 3, 12, 4;
consol. 10, 4.
aduocator, Gris, in. advocate, Tert. Marc. 4, 15.
ad-u6co, are, vb. call to (one), invite, summon, his quos
tibi aduocasti uiris lectissimis, Cic. Quinct. 5 (as assessors);
so too in : consoles causam cognorunt cum uiros primaries
multos in coiisilium aduocasseut, Cic. Verr. 2, 3, 18; con-
tiouem, 2, 3, 185 ; Liv. 7, 37, I ; eo senatum, Sal. Cat. 46,
6; ego nos quo pauca monerem, aduocaui, 58, 3; SOCMK in
coetum, Verg. 5, 43 ; a. esp. as a friend or witness, call in,
hospitera nostrum sibi Mnesilocbus aduocauit...Eo prae-
sente homini extemplo ostendit surnbolum, PI. Bac. 2, 3,
28; add Ainph. 5, i, 76; Merc. 4, 3, 35; Cas. 3, 3, 7;
aliquot milii Amicos aduocabo, ad hanc rein qui adsieut,
Ter. I'll. 2, I, 83; Amicos hodie cum (against) improbo illo
audiuimus Lucilio aduocasse, Lucil. ap. Non. 74, 9;
3. met. summon to one's aid as a friend, cum a negotio
seuocanius animum, quid agimus nisi animum ad se ipsum
aduocanms, Cic. Tusc. I, 75; amorem...in consiliiun ad-
uocabo, Cic. ap. Quint. 8, 3, 34 ; Quis deua tibi non bene
aduocatus...? Cat. 40, 3; omniaque arma aduocat, Verg.
8, 250: secretasque aduocat artes, Ov. M. 7, 138; (pur-
pura) dis placandis aduocatur, Plin. 9, 127; II 4. ad-
uocatus, part. m. as sb., a friend summoned to one's aid,
(lus) impetrabit te aduocato atque arlitro, PI. Tr. 5, 2, 37;
Non equidem niilii te aduoeatum, pater, adduxi, sed uiro,
Hinc stas, illini causam dicis, PI. Men. 5, 2, 48 ; liidiculum :
aduorsumne ilium causam dicerem, Cui uencram aduo-
catus? Ter. Ad. 4, 5, 43; 6. esp. a friend who attends
in court to give countenance to an accused, contriui
diem Dum asto aduocatus quoidam cognato meo ; Quern
hercle ego litem adeo perdidisse gaudeo, PI. Cas. 3, 3,
5; eras est mini Indicium..., ut nunties Patri, aduocatus
mane mihi esse ut meminerit, Ter. Eun. 2, 3, 49; orat
reus, urgent adtiocati, Cic. or. 2, 301; 6. in later 1.,
counsel, advocate (for patronus), nee quicquam publicae
mercis tarn uenale fuit quam aduocatorum perfidia,
Tac. an. 1 1 , 5 ; quomodo uis morbornm pretia meden-
tibus, sic for! tabes pecuniam aduocatis ferat, n, 6; quaudo
ipsos loqui, quando aduocati uoce uti deceat, Quint, n,
1, 59 : debet bonus aduocatus pro rei salute. ..reprensionem
11011 pertimescere, 5, 13, 10; Q. Hortensio... aduocato fisci,
inscr. Or. 3352; 804124; C. Scaefio...aduoc. reip. 3906; C.
Caluisco...populi aduocato, 3907; 7. aduocata as sb. f.
a friend in counsel, met. non desiderat fortitude aduocatam
iracundiam, Cic. Tusc. 4, 52 ; adhibes arteni aduocatam
sensiljus, Cic. ac. 2, 86.
aduoiatus, us, in. flying to, Tristi aduolatu, Cic. poet.
Tusc. 2, 24.
ad-udlito, are, vb. keep flying to, papilio (moth) lumini-
bus aecensis aduolitans, Plin. 9, 65 ; add Prud. Symrn. 2,
ad-udlo, are, vb. fly to, auem quandam.,.aduolantem ad
eas auis quae..., Cic. N. D. 2, 124 ; in agrum Volaterranum
palumbium uis e mari quotannis aduolat, Plin. 10, 78 ; add 10,
1 15 (bis); papilio lucernarum luminibus, 28, 162; a. met.
uoxadauris, PI. Merc. 5, 2, 23; Aniph. i, i, 169; Hud. 2, 3, 3;
(Britanniae) ei5u\oi/ mihi aduolabit a 1 pectus, Cic. fain. 15,
16, 2 ; Fama, Verg. 10, 51 1 ; 3. esp. of man, fly to, fly
at, si ingrcderis, curre; si curris, aduola, Cic. Att. 2, 23, 3 ;
2, 13 f.; 4, 4; hostes ad pabulatores, Caes. b. g. 5, 17, 2;
add b.e. 2, 42, 3 ; 4. w. ace. alone, hie tibi Kostra Cato
aduolat, Cic. Att. i, 14, 5; Pollux. ..Aduolat ora uiri, Val.
F. 4, 300.
ad-uoluo, ere, ui, utus, vb. roll to, totas Aduoluere focis
ulmos, Verg. G. 3, 378; ingentis montibus ornos, Verg. 6,
182; 3. met. roll up, carmen in unum, Claud, cons. St.
1, 7; 3. a. se, roll oneself at, throw oneself down at,
genibus omnium, Liv. 8, 37, 9; 4. oftener, aduoluor,
vb. r. the same, aduolutus genibus, Liv. 28, 34, 4; tuis
humiles aduoluimur aris, Prop. 3, 17, I ; genibus eius, Veil.
2, 81, 4; pedibus eius, Curt. 3, 12, 17; 6. w. ace. genua
patrum, Sal. ap. Serv. A. I, 311; Tiberii genua, Tac. an. i,
1 3 ; pedes eius, Apul. M. 6, 2 ; pedes uostros, mag. 94.
aduores, epavrtot, Gloss. Labb.
AEBUTIUS
47
aduoscm, aduerRariiim, hosteni, Paul, ex F. 25.
ad-urgeo, Bre, vb. press to, is (dens) in locum priori*
digito adurgendus, Cels. 7, 12, i, p. 288, n Dar.; a. met.
press after, pursue eagerly, ab Italia uolantem remis, Her.
od. i, 37, 17.
ad-Uro, ere, ussi, ustus, vb. [a<l = ai/a] lit. begin to burn,
burn the surface of, singe, hoc salsumst, hoc adustomfit.
Ter. Ad. 3, 3, 71 ; instituit nt canilentibns inglaiidium
putaniinibiis burbum sibi et capillum adiucieiit, Ci. Tusc.
5, 58; candente carbone sibi capillum, Cic. off. 2, 25; cum
u.l llamntam se adplicauerunt sine ^cinitu adiiruntur, Cic.
Tusc. 5, 77; Flammis aduri C'olchicis, llnr. epod. 5, 24;
panis adustus, s. 2, 8, 68; pectore adusto merulas, 2, 8,
90; ignes caelestes leui attlatu uestimeiita, Liv. 39, 22,
3 ; os ferramento adurere, ut ex eo squama aecedat, Cels.
8, 2, p. 329, 17 and 25 ; aduri Incus delict, 5, 26, 33; medi-
camentis adureutibus (caustics), 5, 26, 21; but in PI. 3).
122 inuratur; 2. even of damage by bent of dung, n*>
stereore ungulas (pullus afoul) aduratur, Colnm. 6, 27, 12;
ne calore stercoris aduratur planta, Pall. 2, 15, 16; 3. ul
cold, as well as heat, nip, bite or destroy (surface) by frost,
freeze, ne...Boreae penetrabile frigus Adurat, Verg. 8, i
93 ; nee ueruum nascentia frigus adurat Poma, Ov. M. 14,
763; rigor niuis multorum adussit pedes. Curt. 7, 3, 13;
arbores aduri fcruore aut flatu frigidiore, Plin. 17, 216;
3. of other physical damage, (locustae) multa con tart u
adurentes, Plin. n, 104; balsaminum adurit, 23, 92; fe-
mora atteri adurique equitatu (chafed), 28, 218; 4. met.
quae te cumque domat Venus, Non erubescendis adurit
ignibus, Hor. od. I, 27, 15 (penitus urit of Orelli wrong);
U. 6. part, adustus, sun-burnt, adustus corpora Maurus,
Sil. 8, 269; adustioris coloris ut ex reeenti uia, Liv. 27, 47,
2 ; hence lapis colore adusto, as if sunburnt, Plin. 2.
149; 6. in med. of burns, adustis locis, Cels. 5, 27, 13;
adustorum curatio, ib. ; adusta sanantiir cancri cinere, Plin,
32, 119; add 20, 71 etc.
adustlo, onis, f. burning by approach, picis, Plin. 14.
127; ulceribus frigore ant adustione factis, 32, 34; a. a.
oculorum, inflammation? Pliu. 20, 61 ; 28, 65.
adynamon (not powerful), uinum, wine for the sick.
Plin. 14, 100.
adytum (for Latin aditum) [not to be entered] n. inner-
most shrine, holy of holies, Pergami in occultis templi quo
praeter sacerdotes adire fas non est, quae Graeci adita i<o
MSS) appellant, Caes. b.c. 3, 105, 4; adytis penetralibns
ignem, Verg. 2, 297; 2, 115; 6, 98; uocem adyti dignani
templo, Inv. 13, 205 ; a. of a tomb. Verg. 5, 84;
3. met. Ex adyto tamquam cordis, Lucr. i, 737; Mii-m
adytis suis Accium et VergUinm recepere, Colum. I. pr. 30.
adytus, us, m. the same, pro certo arbitrabor sortes
oracla adytus angora, Ace. ap. Non. 488, 2.
ad-usque, prep. + adv. all the to, of place, all the
way to, Menelaus adusque columnar Exsulat, Verg. 1 1, 262 ;
uia peior adusque Bari moenia, Hor. s. i, 5, 96; adusque...
qua tinguitur India Gauge, Ov. M. 4, 20; omne mare ab
India aciusque (Momms. om. ad) Gades, Solin. 56, 6;
a. of time, all the time to, adusque Supremuin tempos.
Hor. s. i, i, 97; a. finem diei, Ainm. 19, 1,9; 3. of
degree, even to, a. ludibria ebrinsus. Gell. 15, 2, 2; lisn a.
intestinorum dolorem redactus, Apul. M. 10, 16; 4. as
mere adv. quite, a. deraso capite, ib. 2, 28; a. proxime,
Tert. virg. vel. 3.
ae corresponding to Gk. at, Aennis, Aer-cliylus, aether.
Phaedrus, diaeta ; a. also for older Lat. ai, Komae
Itomai CIL 59, tabulae tabelai, 196, 30; aedos aide. -,2 ;
aedilis aidilis, 30 ; quae quai, 198.34; quaoro qnair.'i'
Gnaeus Guaiuod, 30; 3. for Gk. 77. sraena iriTjcTf, scaep-
trurn, Varr. 1. 7, 99, p. 372 Sp. <riti)irTpor ; 4. a lengthen
ing from it in imperf. tenses, as caed-o stem ctu\, <
st. bat; cf. 0ai- fiaiv-u fin. <j>av .lav; 5. often written
g in MSS, pgnitet in B PI. St. 2, I, 35. but paeu. in A ; anil
so by error a mere e, as prnitet I'l. St. i. i. 51 in B; Aul.
3, 2, 20 in 3y; fenus, PI. Most. 3, i, 37, 53, 74, 76, 101 in
BC ; but always faenns in A.
Aebutius, ii, a Eoman gens. (Se)x Poppaed. Sex. f.
(Se)r. Aebutiua C. f.... aediles, CIL 617 (u.c. 703); a.
48
AEDES
as adj. Aebutia lex (u.c. 520?), Cic. agr. 2, 21; Gell. 16,
10, 8.
aedes (aedis*), is, f. [as caedes to cad of caedo fell,
cado fall, BO aedes points to a root ad, perh. =al of alp raise,
and so gen. a structure hence] a temple, Quin in ipsa
aede (so MSS, w. a commencing trochee) deae Dianae con-
ditumst, PI. Bac. 2, 3, 78 ; aedeni uisere Miueruae, 4, 8,
59; Pone aedem Castoris, PI. Cure. 4, I, 20; inter aedem
sacram et inter aedificium priuatum, CIL 206, 29 ; ea pars
nrbis iuqua parte ea aedis sacra erit, 206, 30; aedem
Honori et Virtuti uictor fecit, inscr. Or. 543 ; a. Honoris,
Cic. leg. 2, 58; Telluris, Cic. Q. fr. 3, i, 14; haec ego ludo
Quae nee in aede souent (sc. ApolUnis), Hor. s. i, 10, 38;
duas aedes... de caelo tact(as), Liv. 27, 23, 2; aedes duae
Ioui...dedicatae aunt, 35, 41, 8 ; 2. often omitted w. gen.
of deity (cf. our phrase : St Paul's), quemadmodum a
Veatae...ducta esses, Cic. fam. 14, 2, 2; pecuuia utiuam
ad Opis maueret, Cic. Ph. i, 17; habitnbat rex ad louis
Statoris, Liv. i, 41, 4; 3. in pi., a house (as containing
several rooms), aedis films Tuus emit, PI. Most. 3, i, 107;
Ille qui mandauit, eum exturbasti ex aedibus, Tr. i, 2,
100; Harum quist dominus aedium? Ter. Ph. 5, I, 26;
aderit uua in unis (note the word) aedibus, Eun. 2, 3,
76; nix pars aedium mearum decima ad Catuli porticum
accessit, Cic. dom. 116; magnificentiam aedium regiarum,
Cic. Tusc. 5, 6 1 ; binas (contrast this w. duas of i) aedes
habeo, alteras tibi lego, Marc. dig. 8, 2, 10 ; but Ulp. in 8,
4, 6 has twice duas aedes incorrectly, twice binas aedes;
4. of a tomb, Hanc aedein posuit struidque uouissima
tetnpla Mauibus et cineri, inscr. Or. 132; 5. met. Fac
sis uociuas, Paeudule, aedist aurium, PI. Ps. i, 5, 54;
clausis cunctantur in aedibus (sc. apes), Verg. G. 4, 258;
6. aedis as ace. pi., aedisque poplicas heic fecei, CIL 551 ;
add t above.
aedic-ula, ae, f. dim. a small temple, aediculam et bassirn
rnagistrei dant, CIL 1181 ; cum Licinia uirgo uestalis aram
et acdicnlam et puluinar dedicasset, Cic. dom. 136; aedi-
culam Victoriae uirgiuis dedicauit, Liv. 35, 9, 6; add 35,
41, 10; 2. a niche or recess for a god's statue, aedi-
culam auream (ConcorJiae) fecit in Graecostasi, Plin. 33,
19; Nemesis xl aediculis iucluserit, 36, 87; qui aediculas
iucustoditas temptauerunt, amplius quam fures, minus
quam sacrilogi merentur, Paul. dig. 48, 13, u (9); aedi-
culae in quibus simulacra Claudiae Semues in formam
deorum, inscr. Or. 4456 B ; 3. armarium in cuius aedi-
cula erant Lares argentei, Petr. 29 ; Eponae deae simu-
lacrum residens aediculae, Apnl. M. 3, 27 ; 4. in tombs,
a recess for an urn etc., inscr. Fabr. I, 68 ; a. aediculae, pi.
a cottage, Aediculae item sunt ob decem alias (oppositae
pignori), Ter. Ph. 4, 3, 58 ; pauper fuit; habuit aediculas in
Carinis, Cic. parad. 50; 6. aedicula sing, a hut (of one
room, for a slave), In aediculam istauc seorsum coucludi
uolo, PI. Epid. 3, 3, 21 ; aediela, inscr. Or. 1434.
aedi-fcx, fleis, m. builder, architect, Tert. idol. 12.
aedificatio, Onis, f. building, Cato ap. Gell. 13, 24 (23)
1 ; Cic. Q. fr. 2, 2, 2; fam. 5, 6, 3 ; Pis. 48; Varr. r. i, 13,
6; Vitr. i, 3, i ; 2. met. Igitur turn specimen cernitur
quo eueniat aedificatio (sc. hominis), PI. Most. I, 2, 51.
aedificatiun-cula, ae, f. dim. building on a small scale,
Cic. Q. fr. 3, 1,5.
aedificator, oris, m. builder, or rather one given to
building, nemo illo minus fuit aed., Nep. Att. 13, i; ele-
ganter aedificet asricola, nee sit aedificator, Colum. 1,4, 8;
Aediticator erat Cetronius, luv. 14, 86; aed. Ancus, Flor. I,
2 (8), 4; 2. met. mundi, Cic. N.D. 21 ; Tim. 2.
aedif icator-ius, adj. of a builder, met. Tert. earn. Ch.
17 ; anim. 47.
aedif iciaua, e, adj. of a building, louis (as guardian of),
Dictys 5, 12.
aedifici-Slum, i, n. dim. a small building, inscr. Mur.
1013, 5; 1430, 6.
aedificium, ii, n. [aedifico] a building, more general
than iii'di"*, >u;er locus aedificium, CIL 206, 7 and 8; quei
agrei quae loon iirdificia, 204, I, 12; mM PI. Most, i, 2, 37;
exatruere in alicno, ('. Mil. 74; quid si caeiuentum bonum
lion habcrc-m, duturb(ar)em atd., Cic. Q. fr. 3, 9, 7; domurn
AEDI-TUM-US
cuius amoenitas non aedificio sed silua constabat, Nep. Att.
13, 2; aedes aedifieiaque, Liv. 38, 38, n; uillis et aediticiiB
et monumentis, Marcian. dig. i, 8, 4.
aedlfico, are, vb. [aedifex] play the builder, met. Ecce
autem aedifieat, columnam mento suffigit suo, PI. Mil. 2, 2,
54; tribus locis aeditico, Cic. Q. r. 2, 6, 3; Caes. b. g. 6,
22, 3; Hor. B. 2, 3, 308; ep. i, i, 100; 2. build, w. ace.
nauem, PI. Merc. pr. 86; aedis, Most. I, 2, 36; gynae-
ceum, 3, 2, 68; aedis, CLL 206, 58; Quas ob res hoc monu-
mentum aediticauit (pater), 1008, 18; classes, Cic. Man. 9;
hortos, Cic. Att. 9, 13 f. ; casas, Hor. s. 2, 3, 247 ;
3. met. mundum, Cic. Tusc. I, 63 ; rem publicam, Cic.
fam. 9, 2, 5 ; II 4. build upon ? si iiisulam aediticauerim
(but inaed.?), Paul. dig. 41, I, 29, 4; 6. but admissible
in part, aedificatus built upon, siue uacuus sit locus siue
aedificatus, Ulp. 39, I, 20, 2.
aedil-atus, us, m. office of aedile, aedileship, Paul, ex
F. 13.
aedllicius, adj. of an aedile, Eugepae, edictiones aedi-
licias hie quidem habet, PI. Capt. 4, 2, 43 ; munus, Cic. off.
2, 57; scriba, Cic. Clu. 126; aed. praetextam togam, Cic.
Vat. 16; repulsam (as a candidate for the office), Plane.
51; edictum, dig. 21, I, tit.; 2. aedilicius (uir), one
who has been aedile, aed. est mortuus, Cic. Br. 109 ;
Vat. 1 6.
aedilis (older aid-), adj. as sb. m. [aedes] an aedile,
charged with care of buildings, esp. public b., markets, and
gen. of internal police, consol censor aidilis quei fuit, CIL
30; die. cos. pr. mag. eq. cens. aid. tr. pi. q...., 197, 15;
Apud aedilem pro eius factis plurumisque pessumisque
Dixi causam, PI. Men. 4, 2, 22; Vapulabis meo abitratu
et nouorum aedilium, Tr. 4, 2, 148 ; mures Africanos
praedicat In pompam India (at the games) dare se uelle
aedilibus (to the aediles), Poen. 5, 2, 52; acta hidis
Bomanis M. lunio Lucio lulio aedilib. curulib. Ter. Eun.
tit.; addHaut. tit. etc.; acturi sumus Menandri Eunuchum,
postquam aediles emerunt, Eun. pr. 20 ; sunto aediles
curatores urbis annonae ludonimque sollemnium, ollisque
ad honoris amplioris gradum is primus adsceusus esto, ap.
Cic. leg. 3, 7; nuuc sum designatus aedilis, Cic. Verr. 2, 5,
36; recusautibus id munus |ut ludi maxirn(i) fiereut] aedi-
libus plebis...factum S. C. ut duo uiros aediles ex patribus
dictator populum rogaret, Liv. 6, 42, 14; (cf. 7, I, i);
S. aedile as abl. rather than aedili, says Char. 120, 17,
quoting Until, and Varr. ; add Cic. Sest. 95 ; Liv. 3, 31,5;
but in Tac. an. 12, 64 Halm has aedili. [This article was
not finished.]
aedllitas, Stis, f. aedileship, PI. St. 2, 2, 29; Cic. Clu.
69; off. 2, 57 and 58; pi. aedilitatum, ib. 57.
aedi-tua, ae, f. [cf. aedituinus] a temple- warden, Doridi
Asinii Galli oedituae a Diana, inscr. Or. 2444; 2. met.
eius templi aeditua pudicitia est, Tert. cult. fern. i.
aeditualis, adj. [aedituus or -a] of a temple-warden,
lex, Tert. pud. 16.
acdi-tucns, tis, quasi-part. as sb. churchwarden, Hos-
pitibus loca quae complerant aedituentes, Lucr. 6, 1275.
aeditumor, an, vb. r. [aeditumus] act as or be temple-
warden, Qui postquam tibi appareo atque aeditumor in
templo tuo, Pomp. ap. Gell. 12, 10, 7; but Non. p. 75 has
aedituor here; 2. aedituo, are? aedituauit in a Ligorian
forgery, inscr. Or. 2447.
aedituus, see aeditumus.
aedi-tum-us, (-tomus or -timus) or aedi-tu-us, i, m.
[implies an old vb. turn-eor tu-eor ; cf. aedituens and
cor-tum-io] temple-warden, a quo (sc. tueri) quidam dicunt
ilium qui curat aedes sacras, acdituum, non aeditommn
(so F. Havn. al.-umum), Varr. 1. 7, 2, p. 298 Sp. ; Varro
aeditumnm dici oportere censet, majis quam aedituum
quod alterum sit recenti nouitate fictuni, alterum aiitiqua
origine iucorruptum, Gell. 12, 10, 4, where G. adds: ea
forma dictum qua nuitimus et legitimus etc. ; ab aeditimo
ut dicere didicimus a patribus nostris, ut corrigimur a re-
centibus urbanis ab aedituo, Yarr. r. 1,2, I ; libcrtus
aeditumi, i, 69, 2; 8eruius...putat...in finitimo legithno
non plus inesse timum qnam in meditullio Tullium, Cic.
top. 36; Aedituom (-tumum?) fanum aperire, PI. Cure.
AEGER
I, 3, 48; fores acdis effringunt: aoditumi (so Gell. ib., Mas
now aeditui) mature seutiunt, Cic. Verr. 2, 4, 96; corruptis
aodituis duobus (of the temple of Libertas), Liv. 25, 7, 13;
praetor uilixit ut aeditui aedes sacras tola urbe aperirent,
30, 17, 6; aeditmmis Vcncris, inscr. Or. 2445; e
aedis Neptuni, 32; aeditus (sic) toinpli diui Aug., 2446;
aeditus ab Coneordia, 2442; aeditVs (sic) Cnpitoli, 2850;
aedituo Pianac 1'lanciauae, 2880; aedituo aodis Concordiae,
4369 ; Suet. Uom. i ; 2. met. in flattery, eat operae
pretium cognoscere quales Aedituos habeat belli spectata
domique Virtus (sc. Augusti), Hor. cp. i, i, 230; se ease
uelut aedituum soli quod prinium D. Augustus nascens
attigisset, Suet. Aug. 5 ; 3. as having deeds deposited
with him, si custodiarn tabularurn aed. susccpit, Ulp. dig.
43> 5. 3' 3; aedituum in his quae ei tradita suiit peculatum
uoii admittere, Paul. 48, 13, 9, 2; 31, 77, 26.
aeger, gra, grum, adj. [ag of aeger perh. = E. ache]
painful, dolores, Lucr. 3,918; luctus, 3, 946 ; Ov. M. 2, 329 ;
inors, Verg. G. 3, 512; noetes, Sil. 7, 305; gen. of
health, ill, sickly, suffering from disease, (pbarmacopolae)
uerba audiuntur, uerum se nemo committit (ei), si aeger est,
Cato ap. Gell. i, 15, 9; Puerperio ego uuuc me esse aegram
adsimulo, PI. True. 2, 5, 17; add 2, 6, 19; ita grauiter
aegrum ut omnes mediei diffidereut, Cic. div. i, 53;
homines aegri morbo graui, Cic. Cat. i, 31; ex uulnere,
Cic. rep. 2, 38 ; Liv. 26, 8, 9 ; pedibus, Sal. Cat. 59, 4 ; sues,
Verg. G. 3, 496; D. M. Sextorio Aug. lib. ab aegris cul>i-
cularior(um), physician, inscr. Or. 2886; 2. met. of the
mind, sick, a morbo ualui, ab animo aeger fui, PI. Epid. i, 2,
2(1 ; Medea animo aegro, poet. ap. Cic. Gael. 18; animus ab
auaritia, Sal. lug. 29, I; amore, Liv. 30, II, 3; 3. met.
of things personified, aegram et prope depositam rei pub-
lieae partem, Cic. Verr. 2, i, 5 ; semper aegri aliquid esse
in re publica uolunt, Liv. 5, 3, 6; quum utrumque pro
remedio aegris rebus discordia petissent, 9, 20, 5 ; inter
male parentes et iniuste imperantes aegra municipia, Tac.
Agr. 32; molem aegram (of a rickety bridge), Stat. Th. 10,
868 ; 4. and of abstract ideas, sickly, weak, spes, Sil. 9,
543; fides, 2, 392; II 5. constr. w. gen. consilii aeg.,
Sal. ap. Arus, ; Stat. Th. n, 141; animi, Liv. 30, 15, 9;
timoris, Sil. 3, 72 ; delicti, 13, 52; rerum temere motarum,
Flor. 2, 5 (3, 17), 9; 9. n. as sb. pain of mind, trouble,
Plus aegri ex abitu uiri quam ex adueutu uohiptatis cepi, PI.
Amph. 2, 2,9; 7. comp. Nam numquam quicquam rneo
animo fuit aegrius, 3, 2, 29 ; sup. Psycheu aegerrimam, Apul.
M. 6, 13 ; 8. adv. aegre, painfully, with pain, repriniarn
me, ne aegre quicquam ex me audias, Ter. Hec. 5, I, 39;
nihil uidi melius (Tirone) ; itaque careo aegre, Cic. Att. 7, 2,
:; 9. esp. w. vb. of bearing, 'ferre, PI. Capt. I, 2, 69;
ic. Tusc. 4, 59; Ter. Haut. 5, 2, 5; 1O. w. esse, be
painful, Ne.*:io quid meo animost aegre pater, PI. Merc. 2,
3, 35; add Tr. 4, 3, 79; Ter. Ph. i, 3, 7; 11. \v.
habeo, take to heart, si alibi Plus perdiderim, minus
aegre habeam, PI. Bac. 5, i, 17; Liv. 7, 5, 7; 12. w.
facio, cause pain, make things uncomfortable, Voluit facere
contra huic aegre, Ter. Eim. 4, i, 10; but not PI. Cas. 3,
4, 17 as Bentl. says, ad Eun. 5, 5, 31; 13. hence w.
difficulty, Atque aegre impetraui, PI. Bac. 4, 4, 40; qui
qnoil edit... aegre inuenit, PI. Capt. 3, I, i; oinnis conglu-
tinatio recens aegre, inueterata facile diuellitur, Cic. sen.
72; quod ipsi diebus xx aegerrime* confecerant, Caes. b. g.
I, 13, 2; omne Mlum sumi facile, aegerrime* desinere.
Sal. lug. 83, i; uon aegre ( = facile) ad sedern perdnceris
examinis, Colum. 9, 8, 9; 14. comp. uec quo ab caueas
aegrius, PL As. i, i, 106; superl. * above.
aegilopium, ii, n. lachrymal fistula, Plin. 2.0, 158; 22,
54 etc.
aegilops, opis [aiyi\w<^] f. a kind of oak with sweet
fruit, Plin. 16, 22 and 33 ; 2. a weed, wild oats, 18, 155 ;
25, 146; 26, 130; 3. disease of the eye, aegilopium,
Pliu. 25, 146; 35, 34; cf. Cels. 7, 7, 7; 4. for gerid. and
qty cf, ad maturandas aegilopas, PI. Valer. I, 23; (malua)
Aegiliipas pellit succoque medebitur eius, Aem. Mac.
aegis, Idis, f. a goatskin as that of Amalthea, serving
as a shield for lii])piter, Hyg. astr. 2, 13; Credunt se
uidisse louem cum saepe nigranteua Aegida coucuteret
K. D, s
AEGROTO
49
c
dextra nimbosqno cieret, Verg. 8, 354; odd Sil. 12.
720; 2. more commonly of the shield of Pallas w. itn
lieail <if Medusa, Aogidaque horrificam, turbatuo I'ulliulis
arma, Verg. 8, 435; add Hor. od. 3, 4, 57; Ov. M. 2.
755 ; 5, 46; 6, 79 ; 3. met. of jewels etc., Decipit hac
oculos aegide dines amor, Ov. rem. am. 346; 4. Home
in tliis sense derive aegis fin atVcru, OH signifying a Htorrn;
II S. in the larch (larix femina) the wood next the pith,
Plin. 16, 187.
aegi-sdnus, adj. sounding with the Aegis-shield, Val.
F. 3, SS.
aegithus [atyirffot, atytoffo* and aryiflot] m. a small bird
of the hawk kind, Pliu. 10, 21 ; auis minima, 10, 204 and
205.
aegd-cgphaliu, m. [goat-headed] an unknown bird.
Plin. n, 204.
aegd-ceraa, atis, 11. [goat-horned] the plant fenugreek,
Plin. 24, 184.
aegd-cir5s, Stis, adj. goat-horned, = CapricornUH of the
zodiac, Lucr. 5, 615; Germ. Aral. 286; Luc. 9, 537;
2. aegoceron as an ace. Luc. 10, 213; aegoceri as gen.
Veutre sub aegoceri, Germ. 381.
aeg-dlSthron, n. [aiyo\fflpos] goat-bane, a plant of Pon-
tus, prob. azalea Pontica, Plin. 21, 74.
aegollos, m. a kind of bird, Plin. 10, 165.
aeg-ophthalmos, m. [goat's-eye] a jewel, Plin. 37, 187.
aegre, see aeger.
aegreo, ere, vb. be sick, suffer from disease, ail, Lucr.
3, 106; 3, 824; Prise. 430, 25 K.
aegr-eaco, ere, vb. become sick or ill, morbis aegres-
cimus, Lucr. 5, 349; (corui) aegrescunt siti, Plin. 10, 32;
2. met. worry oneself, be vexed, Verg. 12, 46; Tac. an.
15, 25 f.; Stat. Th. i, 400; 2, 18; 12, 194; Sil. 8, 213.
Aegrillus, adj. doubl. dim. a cognomen, C. Aiitouius C.
f. Ouf. Aegrillus, inscr. Grut. 521, 4.
aegrl-monia, ae, f. sickness of mind, vexation, Olim
quos abiens affeci aegrimouia, PI. St. 3.1.5; Saltern tan-
tisper dum abscedat haec a me aegrimonia, Bud. 4, 4,
146; add Cic. Att. 12, 38,2; Hor. epod. 13 f.; 17, 73;
Plin. 28, 103.
aegritudo, mis, f. sickness, illness, disease, agnis
aegritudine affectis, Colum. 7, 5, 20; si ea res aegritiidineni
nou depellit, uendenda sunt pecora, 7, 7, 2 ; aogritudino
fessus, sine simulate morbo, Tac. an. 2, 29 ; add 2, 69 :
(elephantes) fessi aegritudine, Plin. 8, 3; 2. even of
trees, Pliu. 17, 223; 3. vexation, worn', grief, Cura
rniseria aegritudo lacrumac lamentatio, PI. Merc. 5, 2, 29;
Tanto mi aegritudo auctior est in animo, Capt. 4, 2, 2
etc.; si milla aegritudo huic gaudio intercesscrit, Ter. Andr.
5, 5, 5; Matrem ipsam ex aegritudine hac (at the failure
to find Chremes) miseram mors consecutast, Ph. 5, I,
22 etc.; miserieordia ae. est ex alterius rebus adu.
inuidentia ae. est ex alterius rebus secundis, Cic. Ti
21 ; aegritudines* anxias atque acerbas, 4, 34; l>nt s.
for iiiucli more; uir egregius in aliis artibus nimis molliter
aegritudinem pati, Sal. lug. 83, 2; 4. pi. in PI. St. 4, I,
21 ; Ter. Haut. 3, 2, 28; Cic. * above.
aegr-or, oris, m. [aegr-csco] sickness, illness, disease,
uenit...pigris balantibns aegror, Lucr. 6, 1132; some wd
read acgroris in 6, 1259; 2. grief, vexation, if Lachraann's
cj. lie light in: corpus rneum maerore aegrore i
macore senet, Pac. ap. Non. I, 137; I maeror
anxitudo aegror (MSS error I dolor, Ace. ap. Non. ~2, 3d
aegrotatlo, onis, f. sickness., illness, disease, ut aegro-
tatio-in corjiore, sic aegritudo in auimo nomcu lialiet non
seiunotuiu a dolore, Cic. Tuse. 3, 23; morbi aegrotn:
que, 4, 63; morbum totiu~ i-orporis corruptiouem, aegro-
tationern morbnm cum imbecillitate, 4, 29; 2. of the
mind, 3. 8; 4, 79; 3. of trees, Pliu. 17, 231.
aegrotlcius, adj. Not. Tir. p. 134.
aegroto, fire, vb. [aegrotus] piny the sick man, l.e sick
or ill, suffer from disease, Nam equidem, postquarn gnatu-
suin numquam aegrot.-mi unum diem, PI. Men. 5. 5, 56;
add Cure. 4, 3, 22; Bud. 2, 7, 24; hominis qiiotannis peri-
culose a^grotantia, Cic. Att. 8, 2, 3; cum grauiter
taret, Cic. Tusc. I, 86 etc.; 2. of trees etc., uites. Plin.
7
50
AEGROTUS
AENITOLOGIUM
17, 226; poma, 17, 228; 3. met. of the mind (mores
boui), PI. Tr. i, i, 30; artes antiquae tuoe, i, 2, 72; ea res
ex qua animus aegrotat, Cic. Tusc. 4, 79 ; fama, Lucr. 4,
1124; quo me Aegrotare putes animi uitio, Hor. B. 2, 3,
37-
aegrStna, part, as adj. [impl. a vb. aegro-o from aeger,
like Sou\o-u from SoiAos] sick, ill, Odiosus (medicus) uix ab
aegrotis (his patients) ueuit, PI. Men. 5, 3, 3; Facile omnes
cum ualemus recta consilia aegrotis damus, Ter. Andr. 2,
1. 9; cum ad euin aegrotum Neapolim uenissem, Cie. fam.
y. 14, 3 ; aegroto dum anima est, spes esse dicitur, Cic.
Att. 9, 10, 3 ; 2. met. Vt te uidere, audireque aegroti
sieut, PI. Tr. 1,2, 39; Ipsurn auimum aegrotum ad de-
teriorem partera plerumque adplicat, Ter. Andr. i, 2, 22;
add 3, 3, 27 ; Haut. i, i, 48; aegrotae ac prope desperatae
rei publicae, Cic. Caecil. 70.
Aclianus, adj. of Aelius, oratiunculae, Cic. Br. 207,
Aeliana n. pi., what Aelius dealt in, antiquities, Cic. deor. I,
193 ; by a happy cj. of Heurichseii for aliena of ass ; a. as
marking the family whence adopted, Herculi Aeliano sacrum,
iuscr. Or. 1532; i.e. the Emperor Hadrian, whose name
was L. Aelius; imp. Caesari Hadrianp Aug. N. collig. (sic)
Aelianorum, ib. 5016; Aemilius Aelianus, Suet. Aug. 51.
Aelius, adj. or sb. m. name of a plebeian gens, Q. Aelius
Tubero, CIL 799 ; in Sex. Aelii commentariis, Cic. or. i , 240 ;
L. Aelius Caesar (Le. Hadrianus), iuscr. Or. 1104 etc.;
2. lex Aelia de comitiis (u. c. 596), Cic. Sest. 33 ; Vat. 23 ;
3. lex Aelia Sentia de manumissis (a. u. c. 757), Ulp.
dig. 40, 2, 12 ; Paul. 40, 2, 15.
aelOrus, i, m. [ai\-oupos wave-tail] a cat, Gell. 20,
8, 6.
aemidum, tumidum, Paul, ex F. 24.
Aemilianus, adj. of Aemilius, Aemiliana n. pi. (sc.
aediticia or praedia), a district of Rome near the Campus
Martins, qui habitant in Aemilianis, Varr. r. 3, 2, 6; prae-
diis A., Tac. an. 15, 40; quum Aemiliana arderent, Suet.
Claud. 18; 2. Vicus Aem., a street in Rome, S. Euf. reg.
urb. ; 3. as marking the family whence adopted, P.
Scipio Aemilianus (by birth Aemilius), Veil, i, 12, 3; add
luv. 8, 3.
Aemilius (Aim.), adj. or sb. m. name of a gens, Quirino
L. Aemilius L. f. praitor, CIL 630 ; L. Aemilium L. f . Paulum,
Liv. 43, 2, 5 ; 2. Aem. tribus, one of the rustic tribes,
Cic. Att. 2, 14, 2 ; Liv. 38, 36, 9 ; Q. Muticillo Q. f. Aem.
inscr. Or. 3703 ; L. Statilio L. f. Aem. Sulpiciano, 4027 ;
3. Aem. uia, a road made by M. Aemilius Lepidus (a. u. c.
567) fin Placentia to Ariminum, cf. Liv. 39, 2, 10; 4. an-
other by M. Aemilius Scaurus fm Bouonia to Dertona,
Strab. 5 ; 5. a third fm Ariminum to Aquilcia, in ipsa
Aemilia diu pugnatum est (near Forum Gallonun), Galb.
ad Cic. fam. 10, 30, 4; si ueneris unde reqitiret, Aemiliae
dices de regione uiae (near F. Corueli), Mart. 3, 4, 2 ; ib. 6,
85, 6 ; 6. Aem. pons, built by M. Aemil. Scaurus, luv.
6, 32 ; 7. ratis, of L. Aemil. Paullus, Prop. 3,3,8;
8. ludus, a gladiatorial school near the Forum Bom.,
founded by L. Aemil. Lepidus, Hor. ep. 2, 3, 32; Victor,
reg. vin.
aemdbdlium, ii, n. an offering of blood (?) iuscr. Or.
2334-
aemula, sec aemulus.
acmulamcntum, i, n. rivalry, Tert. Marc. 4, 10 (with
a I).
aemulatio, onis, f. rivalry, emulation in good and bad
sense, aem. dupliciter dicitur ut et in laude et in nitio nomen
sit, Cic. Tusc. 4, 17; ilia uitiosa aem. quae riualitati similis
est, 4, 56; laudis, Nep. Att. 5, 4; naturae, Plin. 25, 8;
Nee haec inuidia uerum (uera ?) est aemulatio, Phaedr. 2,
9,7-
aemulator, oris, m. one who strives to imitate, imitator,
(id) Catoni et cius aemulatori attribuis, Cic. Att. 2, I, 10;
animus aem. dei, Sen. ep. 124, 23; whence
aemulatr-ix, icis, f. the same, Cassiod. var. 7, 5.
aemulatus, us, m. rivalry, ne in urbc aeinulatiis ageret,
Tac. an. 13, 46; but in h. 3, 66 extincto aemulatore.
aemulo, are, vb. emulate, patris tui uirtutes, Apul. M.
1,23.
aemulor, iiri, vb. play the rival (whether in good or
evil), Quoniam aemulari non licet, mine inuides, PI. Mil. 3,
2, 34; (pueri) positis inuicem quaestiunculis aemulantnr,
Quint, i, 3, n ; qui inuidebant qui aemulabantur, 12, 10,
13; uitiis aemulabantur, Tac. an. 12, 64; 2. w. dat.
quod his (so MSS) aemulemur qui ea habeant quae nos
habere cupiamus, Cic. Tusc. i, 44; obtrectare alteri aut
uitiosa aemulatione... aemulari, 4, 56; consummati patroni
ueteribus aernulantur, Quint. 10, 1, 122; feruntur hacc pomis
recentibus aemulari, Pall. 4, 10, 8; 3. w. cum, ne mecum
aemuletur, Liv. 28, 43, 4; 4. w. inter se, aemulantium
inter se regum paratus, Tac. h. 2, 81 f. ; 5. w. ace. of
person or thing, rival, emulate, imitate, ut omnes eius in-
stituta laudare facilius possiut quam aemulari, Cic. Fl. 64 ;
Pindarum, Hor. od. 4, 2, I ; iuuenum aemulantium studia
(of Pythagoras), Liv. i, 28, 2; Riualem possum non ego
ferre louern ; Ipse meas solus, quod nil est, aemulor (re-
gard w. jealousy) umbras, Prop. 2, 34, 19; Albanum uinum
(so A, al. Albauo uino), Plin. 14, 30; seueritatem impera-
torum, Tac. h. 2, 68; placita Stoicorum, 3, 81 ; uirtutem
maiorum, Tac. Agr. 15; Homerum, Quint. 10, I, 62; Pol-
lionem, 10, 2, 17; 6. w. inf. muuicipia aemulabantur
corruptissimuni quemque inlicere, Tac. h. 2, 62 f. ; acelama-
tiones, Plin. pan. 3; 7. part, aemulans, whence adv.
aemulanter, emulously.
aem-ulus, adj. [implies a vb., perh. akin to c! of a/ju\-
Xaojtitu and so to d/j.a, E. same, L. sim-ilis simia and even
imitor; also to ahm of G. nach-ahmen (Karcher, Diurn.
Sch.), and to Affe] as sb. rival (in good or evil often w.
envy), jealous rival, Set uidere expeto te. Mihi's aemula,
PI. Bud. i, 4, 20; Vel quod propiuquus uel quod uirtute
aemulus, poet. ap. Corn. 2, 42 ; Miles uero sibi putare ad-
ductum ante oculos aemulum, Ter. Eun. 4, i, 9; si tam-
quam aemulum remouisset, Cic. Verr. 2, 5, 82; dum...cantu
uocat in certamina diuos, Aemulus exceptum Triton. ..im-
merserat uuda, Verg. 6, 173; aemulos reges, Hor. od. 3,
16, 14; Et si nulla subest aemula, languet amor, Ov. a. a.
2, 436; 2. w. geu. or dat. of pers., see PI. above; leno- "
num aemulos lanios, PI. Ps. i, 2, 62; Aemulus Ascraeo...
poetae, Verg. cul. 96; Platonis, Quint. 10, 1, 123; Ciceronis,
n, 3, 8; Britannici, Suet. Ner. 6; 3. w. gen. of the
qualities about which, (Zenonis) iuuentorum aemuli Stoici,
Cic. Mur. 61 ; mearum laudium, Cic. Ph. 2, 28; Hannibal
hie aem. itinerum Herculis, Liv. 21, 41, 7; 4. of things,
Timagenis aemula lingua, Hor. ep. I, 19, 15; Tibia. ..tubae
aemula, 2, 3, 203; senectus, Verg. 5, 416; sidus Veneris...
aemulum solis lunaeque, Plin. 2, 36; (mustelas) aemulas
murenis, 9, 63; ficus...piris magnitudine aemula, 15, 68.
aeneator, oris, in. [impl. perh. a vb. aenea-re] trumpeter,
Sen. ep. 84, 10 ; Suet. Caes. 32 ; Paul, ex F. (al. aena-
tores) ; collegium aeneator., iuscr. Or. 4059 ; legionis vn,
ib. 1887.
aeneolus, adj. dim. of bronze, piscatores little bronze
figures, Petr. 73; add Paul, ex F. 28.
aeneus, or iieneus (or aheneus), adj. (aes aeris) of bronze,
brouzen, equum, Cie. off. 3, 38 ; statua, Cic. Ph. 9, 1 3 ; candela-
bra, Cic. Verr. 2, 4, 60; libra, Varr. 1. 9, 49; aeneus ut stes,
Hor. s. 2, 3, 183 ; murus aeneus, Hor. od. 3, 3, 65 ; sub iuga
aenea, i, 33, 11; iugo cogit aeneo, 3, 9, 18; Theca tectus
aenea, Mart, n, 75, i; naui aenea, Serv. ad A. 8, 300;
tubam, Plin. 7, 201 ; 2. the colour of bronze, barbam,
Suet. Ner. 2 ; 3. aeneum as sb. n. a bronze cauldron,
lento igni in aeneo subferuefactis, Plin. 29, 35.
aenigma, iitis, n. a riddle, quod Graeci dicunt aenig-
mata, hoc genus quidam...scirpos appellaueruut, Gell. 12,
6, i, who then gives one; Quint. 6, 3, 51, w. a second;
Char. 276, 16 K, w. a third ; Diom. 450, 25, w. a fourth ;
2. met. aenigma Oppiorum... non intellego, Cic. Att. 7, 136
I; aenigmata somniorum, Cic. div. 2, 132; legum, luv. 8,
50 ; 3. aenigmatis as dat. or abl. pi., Varr. ap. Char.
123, 3.
aenigmattsta, or -es, ae, m. one who sets riddles, Sid.
ep. 8, 6 ; Aug. Q. Num. 4, 45.
aeni-pes, piklis, adj. bronze-footed, boues, Ov. her. 6, 32.
aenitologium, au error for Encomiologicum, ap. Sen',
de C. metris, 1825 P; 466* n K.
AENO-BARBUS
AEQUICULUS
51
Acno-barbus, see Ahenobarbus.
aenulum, adj. n. dim. as sb., uas ex acre paruum, Paul,
ex F. 28.
aenum, see ahenum.
aequab-iliB, e, adj. [aequab-, older form of vb. aequa-]
adj. on a level, well balanced, as met. Vis hostilis cum istoc
fecit meas opes aequabilis, PI. Capt. 2, 2, 52; omncs
(mundi) paries ondiqoa aequabiles, Cic. N.D. 2, 116;
2. esp. equally distributed, equable, equal, fair, aequabilem
praedae partitionem, Cic. off. 2, 40; ius, Cie. inv. i, 2;
niliil ea iuris dictioue aequabilius*, Cic. Att. 5, 20, i; in
discriptione aequabili sumptus, Cic. Fl. 32; par quod iu
omnes aequabile est, Cic. iuv. 2, 68; so lo-opojutac aequa-
bilem tributionem, Cic. N. D. i, 50; Caec. 70; mixtura
aequabili uitiorum atque uirtutum, Suet. Dom. 3;
3. bonce, steady, uniform, equable, continuous, motu certo
et aequabili, Cic. N. D. 2, 23; babitus corporis, Cic. fin. 5,
36; amnis, Cic. rep. 2, 10; tractu orationis, Cic. or. 2, 54;
add 64; puluerem, Sal. lug. 53, I ; fama, 43, i ; uer, Lact. 2,
n, 2; uirium aequabilior* firmitas, Sen. ep. 74, 15;
4. comp. s. * ; 6. aequabiliter, equably, uniformly,
steadily, Cato r. 103 (104); Cic. off. 2, 40; N.D. 2, 116; or.
2,218; adQ.fr. I, I, 25; Varr. r. 1,6,6; aequabilius*, Sal.
Cat. 2, 3; Tac. an. 15, 21 (dub.).
aequabilitas, atis, f. equal distribution, uniformity,
mottis, Cic. N. D. 2, 15; uitae, Cic. off. I, in ; add 99; iuris,
1, 88; of oratory, Cic. or. 53; 2. absol. impartiality, quid
cum tide, quid cum aequabilitate gesserit, Cic. or. 2, 345 ;
ipsa ae. est iniqua, cum liabet nullos gradus diguitatis, Cic.
rep. 1,43; 3. note : aequitatem se cum ceteris coaequandi
Cicero aequabilitatem uocat, Lact. 5, 14.
aequabiliter, see aequabilis.
aequ-aeuos, a, um, adj. [aeuom] of equal age, Verg.
2, 561 ; 5, 452; Sen. Ag. 673; 2. lotos aequaeua urbi,
Pliu. 16, 236; nernus, Claud, epigr. 2, 16 etc.
1 aequa-lis, e, adj. [aeuom ; for u and q cf. niuo uixi ;
for sull. li cf. ta-li-s, G-. so-l(i)ch-er like this; also riua-lis
tribu-lia of the same stream or tribe ; and our like] of like
age, of the same age, oft. w. dat. Qui? Quia aequalem et
sodalem liberum ciuem euicas, PI. Merc. 3, 4, 27; Virgines
aequalis uereor, Enn. tr. 81 V; amicum aequalem atque
hospitem Cotidianum, Afran. 368 B ; haec sacra aequalia
urbi, quaedam uetustiora origine urbis as old as Liv. 5,
52, 7 ; ne istue luppiter sirit urbem in aeternum couditam
liuic fragili corpori aequalem esse to live no longer than
28, 28, 1 1 ; add 30, 28, 5 ; At chorus aequalis Dryadum,
Verg. G. 4, 460; aequalis comitatus classe cateruas, A. 10,
194; 2. w. abstract nouns, cuius beniuoleutia in popu-
lum E. est ipsius aequalis aetati, 'Cic. Ph. n, 33; iu me-
moriam notam et aequalem incurro, Cic. Br. 244; fuit cum
ea (loto) cu;>ressus aequalis, Plin. 1 6, 236; 3. as sb. one
of the same age, a young or old friend, as may be, often w.
a gen. or poss. pr., Adulescenti...amico atque aequali meo,
PI. Tr. 2, 2, 44 ; 1,2,10; Tristis est : cum Chaeribulo iucedit
aequali suo, PI. Epid. i, I, 92; mine credo inter suas Aequa-
lis et cognatas sermonem serit, Caecil. 152 E; Quern iuquit
uocabo ad cenam meorum aequolium, Ter. Andr. 2, 6, 24;
Eun. 2, 3, 36; Haul. 3, 1,8; Afran. 256 E; Pacuv. ii4and
1 66; Omnis aequalis uincebat quinquertio, ap. Fest. v.
quinq. ; sacrificium aequale hums urbis (so Bait. w. BISS ; al.
liuic urbi), Cic. Har. 37; quae uis non modo senior est
quam aetas populorum sed aequalis... dei, Cic. leg. 2, 9;
Orbius meus fere aequalis, Cic. Br. 179; cur neque militaris
later aequalis equitat? Hor. od. I, 8, 6; epod. 12, 22; lu-
lium Secundum aequalem meum, Quint. 10, 3, 12;
4. fm aetas an historical period or age, first as adj. w. dat.,
of the same age, contemporary, cui cum (al. si) aequalis
fuerit Liuius, Cic. Br. 73; nee quisquam aequalis tem-
poribus illin scriptor exstat, Liv. 8, 40 f.; Aristides aequalis
iuit Themistocli, ps. Nep. Af. I, I ; 5. as sb. a con-
temporary, Philistum aequalem temporum illorum, Cic.
div. i, 39; aequalibus suis omnibus praestitit, Cic. Br. 177;
eminere inter aequalis Trachalus uidebatur.
2 aequalis, e, adj. [shortd form of aequilb-ilis, fm aequa-
re] well-balanced, Priucipio terrain ne nou aequalis ab
omni Parte foret, rnagui specieni glomerauit in orbis, Ov. M.
1, 34; ceteris membris aequalis et congruous, Suet. Tib.
68; and of oral., membris aequalihus quod uro*u\oi< ilicitnr.
Quint. 9, 3, 80; 2. level, flat, per loca aequalia
gignentium, Sal. lug. 79, 6; moutum aequali dorao con-
tinuum, Tac. an. 4, 47; gcntes nine naribus aequali totitiH
oris planitio, I'lin. 6, iS; ; a. met. on a level (with),
qui paupertatem cum diuitiis esse aequalem uelimus, Cic.
leg. 2, 25; gloria tua cum rnultis uiris fortibus aequaliH
est, ps. Sal. ad Caes. 2, 13, 5; excellent) ac ibi aequalis,
Plin. 35, 128; 4. equable, uniform, Bteady, invariable,
iirst phys., imber primo largioris proccllae, leiitior di-indi
aequaliorque iicridens auribus, Liv. 24, 46, 5 ; f:i
lenis aequalisque, Colum. 2, 20 (21); 6. of abstr. nns.,
Nil aequale homiui fuit illi, Hor. s. I, 3, 9; mediocrita*,
Quint. 10, i, 54; of oratory, id acquaints erit, non tumul-
tuosius atque turbidius, 3, 8, 60; in Ov. M. u, 464 Aequn-
lique ictu scindunt freta, rowers keeping time together;
6. gen. equal, ut necesse sit partem pedis aut aeqnalem
esse alteri parti aut altero tanto aut sesqui essc maiorem,
Cic. or. 188; 7. met. casque (sc. uirtutes) esse inter se
aequales et pares, Cic. or. i, 83; add 3, 55; quae ex eo
peccata nascuntur aequalia sint oportet, Cic. parad. 20;
8. equal iu rank, ut si quis maior uel aequalis subiciat se
iurisdictioni alterius, possit ei et aduersuseum ius dici, L'lp.
dig. 2, I, 14; II 9. as sb. w. gen., an equal or equivalent,
creticus et eius aequalis paean, Cic. or. 215; III 1O. aequa-
liter, adv. equably, equally, uniformly, collis ab smnmo ac.
decliuis, Caes. b. g. 2, 18, I ; 11. met. ae. constauterque
ingredieus oratio, Cic. or. 198; frumentum ae. distributuin,
Cic. Verr. 2, 3, 163; add am. 56; acad. pr. 2, 36; Colum.
arb. 4, I ; Quint. 3, 8, 60; 3, 9, 2; n, i, 72; n, 2, 34;
II, 3, 141; 12. comp. aequalius, Colum. arb. 4, 2;
Tac. h. 2, 27.
1 aequalitas, atis, f. [i aequalis] the being of the same
age, et aequalitas uestra (sc. Ciceronis et Sulpici) et pares
honorum gradus, et studiorum uicinitas..., Cic. Br. 156;
2. a body of aequales, young friends, dulces perf(icit)
Aequalitatis inter plausus nuptias, 1'haed. fab. Perot.
15, 29.
2 aequalitas, atis, f. [2 aequalis] the being level, flat,
smooth, smoothness, evenness, oesypum carnis excres-
ceutis ad aequalitatem redigit, Plin. 30, 113; aequalitns
ilia (maris) quae me comvperat, periit; nondum erat tem-
pestas, Sen. ep. 53, 2; 2. met. quantum eminentibus
uincimur, fortasse aequalitate (by not sinking below a cer-
tain level) pensamus, Quint. 10, I, 86; ut cetera in summa
aequalitate ponerent on a perfect level Cic. leg. i, 38;
erant plures simul imperatores nee super ceterorum aequa-
litatem, Tac. an. 3, 74 f. ; 3. esp. the being well-bill
ae. uerborum, Cic. part. 21 ; 4. equality of status,
Fr. e'galite', omnes exuta aequalitate iussa piineipis aspec-
tare, Tac. an. 1,4; exui (coepit) ac. , 3, 26.
aequamen, inis, n. [aequo vb.] a means of levelling,
amussis est aequamen, laeuamentum apud fabros tabula
qua utuntur ad saxa coagmeutata, Varr. ap. Non. 9, 13.
aequamentum ? an error for the above, Non. 3, 26.
aequanimis=ciryu/iu>i', Gloss.; hence aequ-iter, with
calmness of mind, Macr. s. 2, 4, 19; Amm. 19, 10, 3.
aequammitas, atis, f. a level eonditiou of mind, as im-
partiality, Ter. I'll. pr. 35; Ad. pr. 24; 2. caii
tranquillity, Plin. 18, 123.
acqu-ammus, adj. of tranquil mind, tranquil, calm,
Auson. sept. s. 3; id. 3, 9.
aequatio, oiiis, f. levelling, equalization, equality, pra-
tiae, diguitatis, suffragiorum, Cic. Mur. 47 ; bouorn;
off. 2, 73; iuris, Liv. 8, 4, 3; fortunae ac dignitat
31, 18.
apquator, nris, m. one who equalizes, aeq. mon(etac^,
inscr. Or. 3228 an assayer of the mint.
aeque, see aequus.
Aequi, orum, m. pi. a people of Italy on both sides of
the Auio, Cic. rep. 2, 36; Liv. 4, 30, I.
aequi-crurium, adj. n. as sb. [crus] of equal legs, an
isosceles triangle, Mart. C. 6, p. 248, 1 1 Eyss.
Aequlculus, i, or Aequicola, ae, m. one of the Aequi.
ius ab autiqua geute Aequiculus discripsit, Liv. i, 32, 5;
72
AEQUICUS
dm. iieulus acer, Ov.
;; 3. a-- adj. \eqmeubi rara, I-M!. S, 371,
Aoqulcua, udj. of the Aequi, bellum, Liv. j, 4, 4; IO,
aqui-(Ua-le, adj. n. as ab. [dies] equinox, Paul, ex
a*qul-dleu>, adj. [of. fatidiens] balaneed in words, uer-
'- ^.".u. .(.i.). i> K.
acqui-distoiu, tis, adj. equidistant, parallel. Mart. (,' . S.
is transl. of paralleli.
aBqul-rormi. e, adj. [forma] epithet of a sort of \ei>e.
I, I'iom. .(oo. o 1\.
nequl-l5t5tlo, onis, f. a parallel lino? Vitr. 9, S, p. 134,
10 1
aquU.\tiraU, e. adj. equilalir.il. Censor. S, 6.
aquilattru*j adj. the sain. , Mart. C. 6, 2.|S. II.
16 and i ~ !'.> K. : a. uequilaterum as' sb. n. an equilateral
triangle, ib. 1. S.
aeqol-latas, eris. adj. the same, A us. id. u, 50.
aequitauium, adj. n. as sb. a hill/, se I'anl. e\ !'. j.|.
aequi-libris, e, adj. [libra] in equilibrium? Vitr. 5, 12,
4 ; w i ' .
aequillbritas, at is, f. equilibrium, balance, Cic. K.D. I,
109 urorojuia: ef. I, 50.
aequlllbrluin, ii. n. eiinilibrium, balancing, Sen. N. Q.
3, 25, o; a. met. Hell. 20, I, 15.
Acquimaelinm. ii. n. the ground on whieh the house of
Sp. Maelius had stixxl. Aeq. quod aoqnata JIaeli domus
pubi :. 5. -,j; domum.ut monnmento ai . .
dirui iussit. i,'. .'datum eM, l.iv. 4, n>, i; 24,
acqul-mantu, a, urn. adj. who uses right and left han.ls
slike. Auson. id. i;; Isid. or. 10; 3. met. Syiiim. ep. o.
lot (i
acqul-noct-ialio, adj. equinoctial, eireiilus. Varr. 1.
S. 1 s .' 5. 17. -; 7. 15, 2; ortus occasusque, 5, 16,
.;; hora, 1'lin. j. 216.
qui-noct-ium, ii, n. equinox, Cic. Att. 12, zS. _; :
l.iv. 31, 47. i ; 1'lin. ii. 4? and 107 etc.
aqoi-par, Juis, adj. eqnal, Aus. id. 12; Sidou. ep. S,
6.
aequi-pid.las, adj. of equal feet, trigonuni, ApuL dogm.
I'l. i, 7-
aequi-p*rlb-Uis, e, adj. [ae<iuipera-re] on a level (\\ ithl.
non esse aequip<rabilis Vostras etim i ones atqiie
opes, Tl. Tr. . 4. <>5 : Quid uidisti aut quid uidebis magis
dis aoquiporahile:' I'l. Cure, i, ;, II.
aeqaipirantta, ac, f. = foll..'Tert. adv. Valent. 16.
qnipintio, onis. f. lit. plaeiiig on a level met. com-
parison, i n.la aequiperatione (so. exercituum),
GU. 5, 5, 7; uirUitum, 14. ;. S.
aequi-piro i-paro), are, vb. [aequns, paro] lit. p
a level, r. ;e. turn MSS) K'llatovem M::
hair .]ue aequiperare suas nirtntis ad
PI. Mil. I. 1, 12; Nam si qui qnae enentura Mint proui-
:-.iilvrem hi ,1 Kitselil. MSS aeqnij>.
loui. 1'senv. 407 K ; louis Solisqu.
. I.i\. 5. 2_v 6; (Hadrianusl Numae i
;:io. h. p. 20(i N'alvr; a. simple vb.
lor retl. oome up to, equal, rival, often \v. ace. >
Ilitsehl; MSS qnoi or
M amieum erga aei]iiijvret f.iam (so Ii. MSS suum).
i eum (d;i; ..-qni-
m. up. 1'. . qui fiu-tis
40; si ita Mint
.a. ae^Hiiperare nt q . :~i....
..'inm me ::
unavquipen
. l^v.
eum nemo lalwi.
. : : ur',.em die:
id. Them. o. i : a. as vb. intr.
sUu.l on a K clash), ubi aetiuiparant f.,
iu.licia, Ulp. dig. 50. 17. 104; 4. form
. Ambr. Tl. Tr. 2,4,0;: ana
AEQUO
aequl-pea, pedis, adj. of equal feet, scmus Diom. 476,
i ; K, of n spondee.
acqul-poUcnn, ntis, of equal power, equivalcut, Apul.
dogm. I'l. ;,, p. 36
aequi-pond-ium, ii, n. eqnal weight, counterpoise, Vitr.
10. S. 4.
aequltas, ntis, f. equality. ne portionum aequitate tnr-
hatns uiuiiilus praepor. N. Q. ;. 10. ^; mem-
hroruni (>ynnnetM \ug. 79; a. met." aeq. in
benilioio t;ratia. in ininria pnnitio uominatur. Cie. partit.
130; 3. \v. ealmr,. ->. ti :>.'.:. [nillity of niiiiil. oft. \v. niiiini,
iiniini aeqiiitatem in ipxi mo 1 , .17; modera-
tiononi animi tui i't aoquiia: sollieitari
Cio. son. i ; quo in speetaenlo mira popnli It. aeq. rial. Cie.
1'is. 27; 4. the being reasonable, ll
aniiiii noui, Cic. agr. i, 14; qnae mei (al. lucaiu) animi
aequitatem indieent. ps. Nop. Thras. 4, 2; 6. absol.
equity. natural justice, fairness, pro aequitate contra ius
dioere, Cic. or. I, 240; a uerhis reeedis et aequitate uteris,
Cic. Caec. 37; de iure prius an de aequitate dioeuduiu?
Quint. 7, 10, 2.
aequiter, see ivequus.
aequiternus, adj. [ = aeuitcrnusj see aequalis] eternal,
Claud. Main, aniiu. :. 4; Sidon. c\\ S, 13.
aequi-uilco :' ere. \l>. bo of equal power, c:xrm. riiil. 6.
ae.iui-uoc-us, adj. of like meaning, synonymous, Mart.
Cap, 4, 97 G, p. 102, 3 Eyas. ; IsiiL or. 2,
aaqno, are. \h. [aequus. e\on. level] make levol, level,
aequata agri plnm'ius. i \rea...ingenti
aequanda eylindro. Verg. G. I, 178; add Flin. ,
-ed erat pes terlius impar:
postiiuaiu snhdita oliiiuni Sn-tulit, ao.jiiakiin .. O\. M. S.
663; 3. it may be: level down, le\el. Numantia!:i
ne.iuauit solo. Veil. 2, 4. .;: s:u>ra et tomplum solo !U'i]vi:vn-
tur, Tae. an. i, 51; Maetio euius doinns solo .
Quint. ;. !\. too: oiuniateetaaeiiuai.it iMssadae-
liv, \, jo, o; lupnnar solo aeqimndnm
o a cj. of 15ui sian : who also by ej. gives adequan-
,it nequandnin is nearer deqnantuin of M^-
eontr. ;o, p. 304. S B : and in. .audae sn: :
turae consnlatusque. o, ]S. 14; stereora (at first in heaps),
Coluiu. .'. -M (), .;; 3. met. bringdown to a level (witli).
make no better than, sitis aiida..-Aequabat miiltnm parilis
luimoribus iinbrem, Luer. 6, 1 1 77; cum per sonmum
uinuiuque dies noetibus nequauerit, Liv. 31, 41, 10;
4. it may lie, level up, raise to a lex el \\ith.eampi montibns
| 9; 5. met.
raise to a le\el (w.thi. ]>laee on a level (with), temperamen-
tum quo temiiores eum prineipibus aeijnari se p..
I'ie. le . ;. 14; omnium antea damnatorum sx'i '..
cum hn. -. [iiari eonferri.|Ue pf--e, Cie. Veir.
.-. i. -M '; ad.i ClO, 1-r. i ,S ' :
potent issimis aequari ni
ueritis Hannibal) riiilippum, nee i :-ibus M.-u'e
donas. Tyrrlio eerte :U'ij'.iabitis. I,iv. _^i. ~. S:
aseiuit nomen cuius magnituvi 1
;. -M. ;: animos aequabit Olym;'
[uanerunt sibi [S Veil. j. 1^7.
i : nee indi^netur sibi 1!. ;;iaii 1'. l.ininm. Quint.
10, i, 101 ; add to. I, 50; 6. 1" ;ine so as to
n fiont. I -out praenn'a
Ni ... VTg, 5, -_;j :
nelis (witli squared yaidsl. 4. ;S7 : Sil. 10.
_;Si : see al^o S 1,1: akin to these: aequare termii:,
Quint, deel. i ;. 11 - t'r. : : 7. m
extensivewith in spaee or time, Imperinin terris.Veri;.
mx'ti ludum, o. _;;S; nee tamen aequari 1'roir.
l.iv. 5. ;S. .- ; B. gen. make equal. equ.L
ijui iam illis fere se nequarunt. v
. .
:r non
, ;: impel n f 5 'uetu~.
i (eorixiruml cum nauibus*. i. 107;
JII j 9. es]>. lots for draxvins: ipilas.
i qnal in I
scribah. : \ \ i
AEQU-OR
aequa (sortis), PI. Cas. 2, 6, 35; non ea (oracla) quae
aequatis sortibus ducuntur, Cic. div. I, 34; dum sitella
defertur, dum aequantur .sortes, dum sortitio fit, Cic. Corn
i, 13, p. 935 Bait.; 1O. so far w dat. or cum*, this esp,
in Cic. ; also w. ace. of point reached, sometimes accom-
panied by abl. (in or with a thin), come up to the leve
of, reach, first phys., cuius (fluminis) altitudo summa
equorum pectora aequabat, Curt. 4, 9, 15 ; nondum
aquae fastigium aequabat (opus), 4, 2, 19 ; aeqnantis
moenia turns, Luc. 3, 456; 11. of speed, keep up
with, uentos aequante sagitta, Verg. 10, 248; equitem cursu
Liv. 31, 36, 8; cnrsum eorum, Curt. 4, i, 2; iuga prae-
cedentia, Sil. 16, 425; 12. met. rise to the level of,
come up to, equal, be equal to, ea arte superiores reges, Liv.
i, 53, i; collegae uirtutem, 10, 19, 18; cum ea oratione
magnifica, facta dictis aequando memorasset in language
as grand as the deeds themselves 6, 20, 8 ; haec aequare
dicendo arduum, Plin. ep. 8, 4, 3; Begum opes animo,
Verg. G. 4, 132; (palma) Herculem, Curt. 9, 2, 9; pic-
tnram, Plin. 35, 126; pretia margaritarnm, 19, 20; neutrius
uirtutes, Quint. 10, I, 54; Hannibalem, Sil. 6, 640; su-
peros laude, 13, 722.
aequ-or, oris, n. [fm the lost vb. whence aequ-us] a
level, level surface, speculorum ex aequore, Lucr. 4, 107;
aboriantur ne aequor illud uentris inmgetur, GelL 12, I, 8;
Aus. epigr. 146, 14; Prtid. ar<f>. 12; 2. esp. level ground,
a plain, per aequora campi, Enn. ap. anal. Vindob. p. 173;
Babylonii in camporum aequoribusf habitantes, Cic. div. i,
93 ; Piaetipitemque Daren ardens agit aequore toto, Verg.
5, 456; Libyci aequoris (the Sahara), Verg. G. 2, 105;
primus in aequore puluis, luv. 8, 61 ; 3. esp. the plain
of waters, of the sea, chiefly in poets, aequor mare appel-
latum, quod aequatum quom commotum nento non est,
Varr. 1. 7, 2, p. 308 Sp. ; quid tarn planum quam mare, e
quo etiam aequor illud poetae* uocant, Cic. ap. Non. 65,
17; maris aequor, Colnm. 8, 17, 3; aequorat ponti, Verg.
G. i, 469; Oceani, I, 246; uastum maris aequor arandum,
Verg. 2, 780; 4. absol. in poets, carina per aequora
cana, Enn. ap. Isid. or. 19, i; cf. * above; fessas aequore
matres, Verg. 5, 715; Contracta pisces aequorat sentient,
Hor. od. 3, i, 13; 5. in later prose (and even in Sail,
ace. to Don. ad Ph. 2, i, 13); Plin. 4, 76; placidum aeq.,
Tac. an. 2, 23 ; Curt. 4, 7, 1 1 ; Mela 1,2; and met. suspensae
calidae aquae aequorat, Val. M. 9, i , i ; 6. of a calm
river (the Tiber), Verg. 8, 89 and 96; 7. for pi. see t
above.
aeqnor-etu, adj. of the sea, in poets, Nereides, Catul.
64, 15; genus, Verg. G. 3, 243; Britannos, Ov. M. 15, 752.
acinus (aequos or aecus; or older aiq.), aequa, aequum
(aecum), adj. level, even, horizontal, campester locus is
(est) me!ior qni totus aequabiliter in unam partem nergit,
quam is qui est a4 lilx.-llam aequus, Varr. r. i, 6, 6; in
aequo et piano loco, Cic. Caec. 50 ; in aequnm locum sese
demittere, Caes. b.g. 7, 28, 2; a. esp. of scales, held
even, is uitam aequa lance pensitabit qui..., Plin. 7, 44;
libra aequa, Sen. Here. F. 848; in persona mulieris aequa
lance seruari, Mod. dig. 42, i, 20 ; 3. w. cum or dat.
on a level (with), moires turreisque aeqnas cum moiro
faciendum coirauerunt, CIL 1230, 4; Vrbs erat in summo
nubibus aequa iugo, Ov. Pont. 4, 7, 24; qni aequum
arcibus aggerem a'ltollant, Sen. ep. 94, 61 ; 4. so of
things inclined neither way, as of yards squared, when a
ship sails before the wind, Xancta ratem comitesque fngae
pede labitur aequo, Ov. F. 3, 565 ; cf. aequatis uells, Verg.
4, 5'^7 * an( l ^ r > o.fi<j>vrfpoiffi irodccrfftv, of the tongue of
balance in centre, stateram examine aequo, Suet. Vesp.
25 ; 6. even, of a line, signis conlatis aequo fronte
pugnauimus, Cato orig. 26, 4 lord. ; 6. gen. equal, Cum
is no-tra non est aequa factio, PI. Tr. 2, 4. 51; uti-
nam esset mihi Pars aequa amoris tecum, Ter. Eun. I, 2,
12; plus parte aequa, Lucr. 4, 1231 ; hie locus aequo fere
spatio ab castris Ariouisti et Caesaris aberat, Caes. b.g. i,
43, i ; si aeqna manu discessisset, of a drawn battle. Sal.
Cat. 39,4; pugnae.. quam aliqunmdiu atqtiam...sustinue-
runt.Liv. 9, 12, 6; sequiturque patrem non passibus aequis,
Verg. 2, 724; acqua portione diuisa, Plin. 2, 42; 7. esp.
AEQUUS 53
of equal laws, rights etc., aequo et pan cum ciuibns iure
ninere, Cic. off. i, 124; ista iura tarn aeqna, Cic. Quint.
45; aequa lex et omnibus utilis, Cic. Balb. 60 ; ut aeqmim
ei ius (so Bben., MSS eqnnm eins) in omnibus prouinciis
esset. Veil. 2, 121, i ; Athenae cum florerent aequis It
bus, Phaedr. 1,2,1; 8. met. fm scales equally balanced,
impartial, just, fair, adesto aequo animo et rem cognoscite,
Ter. Andr. pr. 24 ; add Phonn. pr. 30 ; peto ut aequum te
iudicem praebeas, Cic. fam. 5, 2, 10; aequissimum eornm
studiorum existimatorem et iudicem, Cic. fin. 3, '
aequn8.et sapiens, Cic. Verr. 2,4, 146; dcfinitio iucliciorum
aequorum, Cic. Clu. 5 ; 9. of things, just, fair, rea*on-
able, Et ius et aequom postulas, PI. St. 3, i, 22; add Ter.
Andr. 5, 3, 30; non aequom dicis, Ad. 5, 3, 17; a<
et honesta postulatio, Cic. Hose. Am. 7 ; haec postulo ;
primum id quod aequissimum est ut.. , Cic. Clu. 6; quiit
hoc statuit, quod aeqnum sit in Quinctium, id iniquum esse
in Naeuium, Cic. Quint. 45 ; iudicium aequiore tempore
fieri oportere, Cic. Corn. p. 936 Bait.; 10. gen. of a
well-balanced mind, not easily upset, even, calm, Ergo
animus aequos optumumst aerumnae condimentum, PI.
Eud. 2, 3, 71 ; animo uo(lo) Aequo uos ferre, CIL 1008, 6;
concede et quod animus aeqnus est et quia necesse est, Cic.
Bosc. Am. 145 ; Aequam memento rebus in ardois Seraare
mentem, Hor. od. 2, 3, I ; sapientissimns quisqne aeqnissimo
animo moritur, stultissimus iniquissimo, Cic. sen. 83; con-
sequeris ut eos ipsos quos contra statuas aequos placatosque
dimittas, Cic. or. 34; 11. we think so favourably of our
own case that a just judge must needs decree in our favour ;
hence kindly, favourable, quo aequior sum Pamphilo, Ter.
Andr. 2, 5, 18; meis aeqnissimis utuntur auribus, Cic. fam.
7' 33> 2 ; populo a se alienate, non aeqno senatu, Cic. Q. fr.
2, 3, 4; Nee Saturnius haec oculis pater aspicit aequis,
Verg. 4, 372 ; 12. even of things, favourable, ita utei
aequom fuit, CIL 201, 4; locum se aecnm (so V
secum) ad dimicandum dedisse, Caes. b.c. 3, 73, 5 ; Poem
ut quibus locus aequior esset, Liv. 25, 13, 14; bellum diffi-
cillimum neqne loco neque tempore aequo, Suet. lul. 35 ;
etsi non aequum locum nidebat suis, ps. Xep. Milt. 6, 4;
13. esp. in the form, aequnm censeo, think it just, expect,
claim, = of tov/juu, ita senatus aiquom censuit, CIL 196, 26;
Si ita aequum censes, Ter. Ad. 4, 3, 10; Haut. 2, 1,2;
14. as sb. m. a friend, ut me tibi amicissimum esse et
aeqni et iniqui intellegant curabo, Cic. fam. 3, 6, 6 ;
15. as sb. n. level ground, facilem in aeqno campi. .
uictoriam fore, Liv. 5, 38, 4; in aequum degredi, Tac. A
18; ut primum agmen in aequo, ceteri..., 35; stratis qui
in aequo adstiterant, 36 ; pars castrornm aequo adibatur,
Tac. h. 4, 23; dnm in aequum eniterentur, Tae. an. 2,
80 f.; 18. as sb. n. what is fair, equity, justice, ut
Celsus definit, ius est ars boni et aequi, Ulp. dig. i, i, i ;
cum de iure ciuili, cum de aequo et bono disputaretur, Cic.
Br. 143 ; cum se in causa putaut habere aequum et bonnm
quod defendant -and soon, aequi et boni, ex aequo et bono,
Cic. Caec. 65 ; fit reus magis ex aeqno bonoqne qnam ex
iure gentium, Sal. lug. 35, 7 ; utilitas iusti prope mater et
aequi, Hor. a. i, 3, 98; iuri magis an aeqno sit adpositns
(index). Quint. 4, 3, n ; 5, 10, 118; 6, 5, 5 ; and so w. an
adj. illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequnm
bonum...tradidernnt, Cic. top. 66; 17. met. in aeqno,
on a level, adeo in aequo eum...summis imperatoribus
Dosuerunt, Liv. 39, 50, II ; modo ne in aequo hostes uestri
no?trique apud uos sint ac nos socii, 39, 37, 14; pax iu
aeqno tenet, Tac. an. 12, 12; quos in aeqno uidernnt, Tac.
i. 2, 20; non in aequo illis stetimus, Sen. ben. 2, 29, 2;
18. ex aequo, in equal proportion, on equal terms, ex at->
res funditus omnis Tarn mortalis erit quam quae..., Luer.
I, 854 ; si societas et atnicitia ex aequo obseruatur, Liv. 39,
37, 10; Ex aeqno captis ardebant mentibus ambo, Ov. M.
3, 62 ; 5, 565 ; am. i, 10, 33; a. a. 2, 682 ; probati ex aeqno.
'lio. pan. 83 ; ciuitates quae in ilium diem ex aequo
egerant, Tao. Agr. 20; ut ex aeqno ius finnnm approbr.!
:*etr. 74; 19. aequo w. comp. (more) than is ri^'ht.
oo , Atque obitum lamentetur miser amplins ae>.
T ,ucr. 3, 952 ; multi eas grauius aeqno habuere, Sal. Cat. 5 1 .
i; Plus aequo liber, Hor. s. i. 3, 52; lurgius aequo, Hor.
54 AER
p. 2, 215; 2O. w. an abl. like dignus, if we may trust
Plus uidissem opinor quauide med (MSS quam deceret quam
me) atque illo aequm foret, PI. Bac. 3, 3, 84; 21. in Tr.
2,4, 185 Hitsrhl cj.: nullo modo Aequom uideturquin...;
22. form aequm in Ambros. PI. Tr. I, 2, 138; 2, 2, 25;
Pers. 3, i, 71 ; in BC Bac. 3, 3, 84; Tr. 5, 2, 30; and what
means the same, equurn in B, Bac. 4, 9, 94; 5, 2, 46 ; aecum
inB, Tr. 2, 3, i; Merc. 4, 5, 56; Ps. i, 3, 35; St. 5,4,
44; II 23. aeque on a level with, and so, just, precisely,
(only in) aeque quicquam nunc quidem, Ter. Audr. 2, 6, 3,
just nothing; then equally, first phys. Aetna mons non aeque
altus, PI. Mil. 4, 2, 73 ; trabes aeque longae, Caes. b. c. 2,
10, 2; 24. gen. as w. adj. Non onmia eadem aeque
omnibus here suauia 'sse seito, PI. As. 3, 3, 51 ; litterae
utrique nostrum aeque gratae erant, Cic. fam. 13, 18, I ;
25. w. vbs, tragici et comici Numquam aeque sunt medi-
tati, PI. Pers. 4, 2, 5 ; Vtin omnes mulieres eadem aeque
studeant, Ter. Hec. 2, I, 2; gloria non aeque omues egent,
Cic. off. 2, 31 ; 26. w. adv. Pro illius capite quod dedi,
numquam aeque id bene locassem (so Guyet., MSS colloc.),
PI. Most, i, 3, 89; tamen erat nemo quicum libentius...,
pauci quibuscum essem aeque libenter, Cic. fam. 5, 21, I ;
27. constr. w. cum, Auimum aduorte ut aeque mecum haec
scias, PI. As. 2, 2, 66; Poen. pr. 47; Noui aeque omnia
Tecum, Ter. Ph. 5, 9, 43; 28. w. abl. alone, Nullust
hoc metuculosus aeque, PI. Amph. I, I, 137; qui me erit
aeque fortunatus, ilia Si ad me baetet, PI. Cure. I, 2, 50;
quibus equidem nullas aeque demiror, Plin. 35, 17; and
perh. gutta aeque propoli (dub.) efficax, 24, 47; 29. w.
quam as, Nullum 'sse. ..agrum. ..Aeque feracem quam hie
est noster Periphanes, PI. Epid. 2, 3, i ; Qui aeque facial
coufidenter quiequam quam quae mulieres, PI. Mil. 2, 5,
55 ; nihil aeque eos terruit quam..., Liv. 28, 26, 14; 5, 3,
4; 5> 6, II; 31, i, 3; locum aeque apricum quam columbi
desiderant, Colum. 8, 10, 2; add 8, 17, 13; and 5, 5, 7
(dub.); nihil aeque quam fames..., Tac. an. 14, 38; h. 2,
10 ; Plin. ep. 2, 15, I ; Suet. Aug. 64 and 89; Cl. 16 f. and
35; Galb. 4; 3O. w. ut, as, quern uideam aeque 'sse
maestum ut (ut om. Fleck.) quasi dies si dicta sit, PI. As.
5, i, n ; Non Liber aeque nou acuta Si (al. sic) geminaut
Corybantes aera Tristes ut irae, Hor. od. I, 16, 7; nihil
aeque in causis agendis ut breuitas placet, Pliu. ep. I, 20, I ;
Pliu. 23, 89 at best dub.; in Cic. p. domo 30 ut now re-
jected; 31. w. et, and, things compared gen. standing
together, nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus, Cic.
fin. 1,67; eosdeni labores non aeque gram's esse irnperatori
et militi, Cic. Tusc. 2, 62; uersus aeque prima et media
et extrema pars attenditur, Cic. or. 3, 192; fin. 4, 66;
4, 76 bis; Rose. com. 2 ; Mur. 28 ; 32. in pase of initial
rel. with aeque directly, after the first, as: quos ipsos aeque
et eos quos praesentes uidetis..., Cic. Clu. 195; cf. cui
simul et Volcatio..., Cic. Verr. 2,3, 176; but caeci aeque in
Cic. fin. 4, 64 in wrong place; 33. w. que and, rarely,
Arque neglectum pueris senibusque uocebit, Hor. ep. I, I,
26; 34. w. atque (ac), as (not and), w. things compared
not symmetrical, Pumex non aequest aridus atque hie est
senex, PI. Aul. 2, 4, 18 ; qui illis aeque ac tu ipse gauderet,
Cic. am. 22; N. 0.3,45; Hose. Am. 116; Brut. 248; fam.
2, 2; 13, 43, 2; 13, 69; Matius ad Cic. n, 28, 2 f. ; Varr.
r. 3, 8, 2; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 ; Colum. 9, 5, 2 ; Tac. h.
2, 5 ; 35. rarely w. tauquam as Petr. 78, or quasi alone
us Ulp. dig. 49, 1,3, i ; 36. aeque repeated, aeque
1'utiperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. ep. I, I, 25;
aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam sub-
iirtis exitiosaui, Tac. Agr. 15; 37. abundant \v. comp.,
Nam ex uno puteo similior numquam potis Aqua aeque (so
Ambr.) surni quam..., PI. Mil. 2, 6, 71 ; Nee est quiscmam
inihi aeque melius cui uelim, PI. Capt. 3, 5, 42; cf. adae-
quc; 38. acquiter, equally, praeda...aequiter Partita est,
Liv. Arg. up. Non. 512, 38; add Pac. and Ace. ill.;
39. aequus (root ac) akin to A.-S. and E. ev-en, Sw. iamn ;
and so to 6ju,-a\-os. Cf. agnus = a/j.foi ; and malus (ainalus)
= E. evil.
S-er, c'ris, m. [a of o-ij/u blow = S. va; cf. an-imus and
uc'ntus] the air, aer, hoe utimur eriim pro Latino, Cic. ac. I,
26; aer, Graecum illud quidem (for the Latin caelum) sed
AERI-FEX
perceptum usu a nostris, Cic. N. D. 2, 91 ; perpluont Tigna
putefacit (a)er operam fabri, PI. Most. I, 2, 31 ; lubeas una
opera me piscari In aere, PI. As. i, i, 86; et aquam et
terram et aera, Cic. N. 1). i, 39 ; eiusdem exspirationibus et
aer alitur et aether (region of lire), 2, 83; Aeria in teneras...
auras, Luer. I, 207 ; Aera iungeutes igui, terramque liquori,
1, 713; ipsum quo uiuitur aerem in peruiciem uertimus,
Pliu. 18, 3 ; 2. in poets of a mist or cloud, obscuro
gradientis acre saepsit, Verg. i, 415 ; hence, Aere saeptus,
Val. F. 5, 400; 3. often like caelum, of atmosphere, w.
epithets of quality, crassus, Cic. ac. 2, Si ; purusae tennis,
Cic. N. D. 2, 42 ; 4. as fern, aere fulua, Enu. ap. Gell.
2, 26, ii and 13, 21 (20), 14, after Horn.; 6. inpl.aeribua
binis, Lucr. 4, 291 ; but in Vitr. I, I, 10 aeris in most MSS ;
in Culex, ore (cj) Schrader and Ribb.; 6. gen. acros, Stat.
Th. 2, 693; ace. aera always in Cic.; Plin. 2, 10 aera; 18,
3, aerem, ace. to Sillig; 7. in nom. gen. aer, as: Proxi-
mus est aer illi leuitate locoque, Ov. M. I, 28; Ipsis est
aer auibus non aequus, Verg. G. 3, 546 ; but a poet ap.
Cic. Att. i, 18 has in Bacchiac metre: Littus atque aiir
et solitudo mera.
1 aera, numeri nota, says Non. 74, 3, quoting fm Lucil.
Hoc est ratio peruersa, aera summae subducta improbe,
whatever it may mean ; 3. a datum, But'. ; 3. hence
an era, Isid. or. 5, 36.
2 aera, ae, f. a weed, destructive of wheat, darnel?
Plin. 18, 155 and 156; see aermus.
aerac-eus, adj. Not. Tir. 164, perh. of the weed aera.
aer-amen, tnis, n. any article of brass, Theod. Prise. I,
9 ; Commod. instr. 27 ; Th. C. 15, i, 37 de opp. pub. ;
2. in pi. Test.; 3. Fr. airain, It. rame. Cf. nome fm
nomeu.
aeramentum, i, n. a bronze vessel etc., Plin. 15, 34;
33, 94; 35, 182; Paul. sent. 3, 6, 44.
aer-arius, adj. of copper, fabrica, Plin. 7, 197; officina,
18, 89 ; metallum, 33, 86; 37, 65; coulegio aerariurn fabrum,
34, I ; lapis (copper ore), 33, 116 and 130; as, Petr. 57;
2. of money, ratio, Cic. Quinct. 17; anuonae, payments in
money, Th. C. 7, 4, 36 ; 3. tribunal aerarius, see tri-
bunus. II 4. as sb. m. a copper-smith, a brazier, Tarr.
dig. 50, 6, 7 (6) ; inscr. Or. 4140; or worker in other metals,
Diocl. ed. p. 20 ; III 5. a Roman who had been degraded
from all rights as a citizen, and only paid a tax (so Ascon.
ad Div. 3); ut (censor) in aerarios referri aut tribu moueri
iubeat, Cic. Clu. 122 ; qui te ex aerariis exemit,Cic. or. 2, 826 ;
tribu moti aerarii omnes facti, Liv. 24, 18, 6 ; 6. aeraria?
f. a copper mine, Caes. b. g. 3, 21, 3 (dub.); in aerariis (perh.
metallis understood and so n.) reperiuntur..., Plin. 34,
128; 7. aerarium, the place wh. the public treasure was
kept, treasury, iouranto apud quaestorem ad aerarium, CIL
197, 24 ; quae pequnia ex hace lege in aerarium posita erit,
198, 66; referre (pecuniam) in aerarium, Cic. agr. 2, 72;
aerarium uectigaliaque defeudere, Cic. off. 3, 88 ; cum
consul ad aperieudum aerarium uenisset, Caes. b.c. i, 14,
i ; aurum quod in sanctiore aerario seruabatur, Liv. 27,
10, II.
aer-atus, quasi part, as adj. strengthened, armed or
ornamented w. bronze or copper, lecti, Cie. Verr. 2, 4, 60 ;
Liv. 39, 6, 7 ; classis, Verg. 8, 675 ; acies, 9, 463 ; naues,
Hor. od. 2, 16, 21 ; fores, Tib. I, 3, 72; 2. in joke, pro-
vided with money, non tarn aerati quarn aerarii, Cic. Att. i,
1 6, 3.
aerelaulna, a non-existing word, says Varr. 1. 8, 33.
aere-scriptura, ae, f. a bronze map of land, Gromat.
aer-eus, adj. [aes] of copper or rather bronze, limina,
Verg. i, 452; rota, 5, 274; cornua, 7, 615; eusis, 7, 743;
and w. poetic licence, puppis, 5, 198; clauiis, Plin. 16, 51 ;
mortariis pistillisque, 33, 123; pilus aereo (pilo) similis,
Plin. 8, 212; statuam, Plin. pan. 52; imaguuculam, Suet.
Aug. 7; tabularum, Suet. Vesp. 8; acus, Veg. vet. 3,4,36;
and met. saeculum, Serv. A. 7, 682 ; 2. as sb. aereos
signatos, bronze coins, Vitr. 3, I, 7; 3. aerei as spond.,
clipei mora profuit aerei, Verg. 12, 541.
aerl-fir, fira, 8rum, adj. bronze- (i.e. cymbal-) bearing,
mantis, Ov. F. 3, 740.
aeri-fex, xa\KOTinros, Gloss.
AERI-FODINA
AESCULUS
55
aeri-fddlna, ae, f. a copper mine, Varr. 1. 5, i.
aermus, adj. [aera] of darnel, farina, Plin. 22, 125 ; 24,
100.
aSrinus? adj. of air, compedes, Varr. ap. Non. 28, 14
(aerias, Oehler cj.).
aeri-pes, pi'dis, adj. bronze-hoofed, ceruam, Verg. 6,
803; tauros, Ov. her. 12, 93; cerui, Sil. 3, 39; Aus. id. n,
14.
acrl-sonua, adj. bronze-sounding, monte, Tal. F. 3, 28;
antris, Sil. 2, 93; urbes, Claud, b. f. 234.
SSr-ius, adj. of air, genus, Cio. Tim. 10; uolatus, Cic. top.
77; uolucres, Lucr. 5, 825; uolncrum nubern, Verg. 7, 704;
aerii mellis caelestia dona, Verg. G. 4, I ; (as if dew ; cf.
Plin. 11, 30 uenit hoc ex aere etc., and Petr. 56) ; 2.
towering in the air, montis cacumen, Catul. 64, 240 ;
Alpes, Verg. G. 3, 474; ulmo, B. i, 59; cornibus, Ov. F.
5. "9-
aerizusa, ae, part. f. as sb. turquoise? Plin. 37, 115.
aero, Onis, m. a basket, Plin. 36, 96; eronibus (so MSS)
ex ulua palustri, Vitr. 5, 12, 5 ; tabulis aut heronibus (so
MSS), aut in alia cupa clusum triticum, Alf. dig. 29, 2, 31 ;
add Don. Ph. i, 2, 72; aero (toi't, Gloss. Steph.
aer-o, fire, vb. cover w. copper etc., Prise. I, 433, 7 K.
aeroldes, in. [ = aepoftSr/i] a jewel, turquoise? quintos
aeroidis uocant, Plin. 37, 77.
aero-mantia, ae, f. divination from the air, Isid. 8, 9.
aeropetes? the 6th book of Apicius is now inscribed
tropetes (i-poTrerjjs).
aero-phobus, adj. air-fearing, Cael. Aur. acut. 3. 12.
aer-osus, adj. full of copper (aurum), Plin. 33, 93 ;
lapide, 34, 2 (copper-ore); (ferrum), 34, 143; pecunia, Scaev.
46, 3, 102.
aeruca = aerugo, Vitr. 7, 12, I (bis).
aerugin-osus, adj. full of rust, rusty, Sen. brev. v. 12,
2 ; Sen. contr. i, 2 f.
aer-flg-o, mis, f. rust of copper, verdigris, Cato r. 98, 2 ;
Cic. Tusc. 4, 32; Plin. 15, 34; 34, 112 etc.; 2. con-
temptuously for money, at haec animos aerugo et cura
peculi Cum semel imbuerit..., Hor. ep. 2, 3, 330; Si reddat
ueterem cum tota aeruglnS follern, luv. 13, 61 ; aerugini
semper iutentus, Apul. M. I, 21 ; 3. met. of envy, haec
est Aerugo mera, Hor. s. i, 4, 101 ; aerugine captus, Mart.
2, 61, 5 ; tinctos aerugine uersus, 10, 33, 5.
aerumna, (Or*) ae, f. [prob. = /tfpi/i^a in the sense of an
allotted task fm /ifpifw?] a task, a labour, Superauit aerum-
nis suis aerumnas omnis Herculis, PI. Pers. I, I, 2; Neque
sexta aerurnna acerbior Herc[u]li quam ilia mi obiecta est,
PI. Epid. 2, i, 10; uel Herculis perpeti aerumnas, sic enim
labores non fugiendos tristissimo uerbo nominauerunt, Cic.
fin. 2, 118, collecta uiatica multis aerumnis, Hor. s. 2, 2,
28 ; aerumnae labores onerosos significant, Paul, ex F.
24; 2. Kreat trouble or grief, qui amat si eget misera
aerumna adficitur, PI. Cure. I, 2, 51; ueuter creat omnis
has aerumnas, PI. Mil. i, i, 33 etc. ; o gnata tibi sunt ante
ferendae Aerumnae, Eun. ap. Cic. div. i, 40; qui te expe-
dias his aerumnis, Ter. Hec. 3, I, 8; aerumna corpus con-
ficit, Pac. ap. Non. 23, 8; aerumna aegritudo laboriosa,
Cic. Tusc. 4, 18; Omnibus erumnis* adfecti, Lucr. 3, 50;
mortem aerumnarum requiem, Sal. Cat. 51, 20; add lug. 14,
23 etc.; Apul. M. II, 2 and 15 ; 3. obsol. in time of
Quint, aerumnas (so MSS) quid opus est, 8, 3, 26.
aerumnabilis, e, adj. [impl. a vb. aerumno] causing
great trouble, distressing, Lucr. 6, 1231; labor, Apul. M. i,
i ; uitae, 8, 9.
aorumnosus, adj. full of troubles, mulierem, PI. Ep. 4,
i, 32; Hud. i, 4, 37; miseros adrtictos aerumnosos cala-
mitosos (note the climax), Cic. Tusc. 4, 82 ; Terentiam
unam omnium aerumnosissimain, Cic. Att. 3, 23 f. ; si...,
nihil est nerumnosius Sapiente, Sen. ira, 2, 7, I.
aerumnulas, Plautus refert furcillas quibus sarcinas
uiatores gerebant, Paul, ex F. 24.
aeruscator, oris, m. a beggar, aeruscatores et cibum
quaestumque ex mendaciis captantes, Cell. 14. I, 2.
aerusco, ure, vb. [impl. a sb. aer-uscus a beggar] enact
the beggar, beg, Gell. 9, 2, 8; but in Sen. clem. 2, 6, 3
Haase has ; ob crus alicuius aridupi ; see aeruscator.
aes, aeris, n. [prob. one w. G. erz, E. ore; and even G.
eis-en, E. ir-on] copper (prob. aes Cyprium, as first in gen.
use), in Cypro prima aeris inuentio, Plin. 34, 2 ; Et prior
aeris erat quam ferri cognitus usus, Quo facilis magis est
natura et copia maior, Lucr. 5, 1287 ; squamam aeris (Xeir<-
5a xaXxoi;), Cels. 2, 12, I ; Plin. 34, 107-109; pineis optime
ligneis aes funditur, 33, 94; 2. gen. an alloy of copper,
esp. w. tin, i.e. bronze, valuable for hardness, rarely w.
zinc, i.e. brass [proved to have been in gen. Roman use
by analysis; but brass (aeramen) would have perished],
Aere solum terrae tractabant, aereque belli Miscebant fluc-
tus, Lucr. 5, 1289; aere utuntur importato, Caes. b. g. 5,
12, 5 ; earum nauium aere ad reliquas reficiendas utebatur,
ib. 4, 31, 2; qui falsas leges in aes incidendas curauerit,
Cic. Ph. 3, 30; cuius aera refigere debebamus, Cic. fam. 12,
I, 2; pedestrem ex aere statuam, Cic. Ph. 9, 13; simula-
crum ex aere factum Cereri, Plin. 34, 15 ; 3. hence
used absol. of bronze instruments, vessels etc., esp. in
poets, pulsarent aeribus aera, Lucr. 2, 637 ; Ardentis clipeos
atque arma micantia cerno (swords), Verg. 2, 734; Aere
ciere uiros (trumpet), 6, 165; Non acuta Si gcminant
Corybautes aera (cymbals), Hor. od. I, 16, 8 ; unca cibis
aera (fish-hooks), Ov. Pont. 2, 7, 10 ; 4. esp. aera, bronze
vessels etc. .bronzes, as highly valued, Donarem paterasgra-
taque...aera sodalibus, Hor. od. 4, 8, 2 ; argentum et
marmor uetus, aeraque et artis Suspice, Hor. ep. I, 6, 17 ;
add 2, i, 240; s. 2, 3, 21 ; 5. esp. aes Corinthium,
an unknown alloy w. gold and silver, Cic. Tusc. 4, 32 ;
Plin. 34, i ; also 6-8 ; 6. copper or rather bronze, as
money, first in the rough ; hence the mention of the scales
(libra) w. aes, even after stamped money was in use, is
mihi emptus est hoc aere aeneaque libra, Gai. i, 119; 2,
104; 3, 167; imaginariae solutionis per aes et libram, 3,
173; cf. per trutinam solui solitum, Varr. 1. 5, 37;
7. aft. stamped, Seruius rex primus signauit aes, antea
rudi usos Eomae Timaeus tradit, Plin. 33, 43 ; but still
bronze alone, quamdiu populus E. aere tantum signato
usus esset, 34, I ; 8. aes absol. as money, quaestores
aire moltaticod dederont, CIL 181; subduxi ratiunculam
Quantum aeris mihi sit quantumque alieni siet, PI. Cure. 3,
2 ; ancillam aere emptam meo ! Ter. Ph. 3, 2, 26 ; grauis
aere domnm...redibat, Verg. B. i, 36; C. Praecellio C. filio
Pap. Augurino...aer[e] col[lato], inscr. Or. 72 ; etiam aureos
nummos aes dicimus, Ulp. dig. 50, 16, 159; 9. aes
alienum, money (in one's hands) belonging to another, and
so : debt, see PI. in 8 ; in aes al. inciderunt, Cic. Cat. 2,
20 ; ciuitates falso aere alieno liberaui, Cic. fam. 15, 4, 2 ;
aere alieno premuntur, Caes. b. g. 6, 13, 2 ; 1O. a
soldier's pay for a year's service, in the pi., militiae eis
uacatio esto, aera stipendiaque eis omnia merita sunto,
CIL 198, 77 and 84 ; annua aera habes, annuam operam
ede, Liv. 5, 4, 7 ; uoluntariam professis mUitiam aera
procedere, 5, 7, 12 ; L. Valerius L. f. Vol. Marinus mil. L.
x G. an. xxxv Aer(um) xn, inscr. Or. 3551; 11. in
the gen. w. numerals, mille aeris legasse, Varr. 1. 9, 49;
milibus aeris quinquaginta... census fuisset, Liv. 24, II, 7;
12. w. num. adv. P. Crassi filia posset habere... aeris
miliens, Cic. rep. 3, 17; ad decies aeris, Liv. 24, n, 8;
13. other phrases, te in meo aere esse (virtually so
much cash for me, i. e. a friend on whom I could draw),
Cic. fam. 13, 62; ille in aere meo est, 15, 14; magistrum
alicuius aeris of any worth, Gell. 18, 5, 6.
aesalon, onis, m. sparrow-hawk ? Pliu. 10, 205.
aeschrologia, ae, foul language, Diom. 450, 32 K.
aeschynomene, es, part. f. as sb. sensitive plant or
mimosa, Plin. 24, 167.
aesculetum, i, n. [aesculus] a forest of (young) Italian
oaks, Hor. od. i, 22, 14.
aesculeus, adj. of the tree aesculus, frondis, Ov. M. i,
449 ; (axibns), Pall. I, 9, 2.
aescullnus, adj. the same, axes, Vitr. 7, 1,2.
aesculnius, adj. the same, cum postibus aesculnieis, CIL
577, 2, 9.
aesculus, i, f. an Italian oak w. edible acorns, nemo-
rumque loui quae maxuma frondet Aesculus, Verg. G. 2,
16; nee rigida mollior aesculo, Hor. od. 3, 10, 17; Sil.
56
AESERNIA
AESTUO
5, 481; feliccs arbores quercus aesculus..., Macr. 3, 20,
2.
Aesernia, ae, f. a city of Samnium on the Vulturnus,
Cic. ad Pomp. Alt. 8, II, D 2 ; Sil. 8, 568.
Aesernlnua, (Ais.) adj. of Aesernia, Aiserninofm], coin,
OIL 20 ; add Cic. Q. fr. 3, 4, 2 ; rei. p. Aeserniuor. inscr.
Or. 2603.
Aesinas, Stis, adj. of the town Aesis, Plin. 3, 113; n,
241.
Aesis, is, f. a town of Picenum, M. Oppio...col. Aesis,
inscr. Or. 3899 and 3900.
Aesis, is, m. a river of Picenum, Plin. 3, 113.
aestas, iltis, f. [lit. heat ; impl. an adj. aesus ( = G. heiss)
fin a vb. aeso = <u#u and uro (oeso); cf. aestus, aestiuus] the
hot season of the year, summer, esp. as opp. to winter,
Arabes...campos et monies hieme et aestate peragrautes,
Cic. div. I, 94 ; certior est naturalis cursus fluminum aestate
potius quam hieme, Ulp. dig. 43, 13 (not 19), I, 8; hiemem
et aestatem iuxta pati, Sal. lug. 85, 33 ; proxuma aestate,
GIL 199, 42 ; uua aestate duobus niaximis bellis confectis,
Caes. b. g. i, 54, 2; iueunte aestate, Cic. Att. 4, 2, 6; sum-
ma, Cie. Verr. 2, 5, So; exactam, Sal. lug. 61, j; noua,
Verg. i, 434.
acsti-fer, era, erum, adj. heat-bearing, ignis, Lucr. I,
663; 601,5,613; 5,642; ignes, Cio. arat. in; canis, Verg.
U. 2, 353.
aestimabUis, e, adj. worth taking into account, Cic.
fin. 3, 20 (as a new word, for he adds: sic enim appel-
leiuus).
aestlmatio, (older aestum.) onis, f. valuation, esp. in
money, ioudicatio leitisque aestumatio, CIL 198, 4; add 6
and 41 ; potestas omnis aestimationis habendae censori
permittitur, Cic. Verr. 2, 2, 131; frumenti, 2, 3, 213; mihi
condicio placet, sed ita ut numerate malim quam aestima-
tioue, Cic. Att. 12, 25, i; aequa facta aestimatione pecu-
niam dissoluit, Caes. b. c. i, 87, i; liuteum remitte, Quod
me non mouet aestimatioue (money-value) Verum est
(m)nemosinum mei sodalis, Cat. 12, 12 ; in aestimationem
urbs agerque uenit, Liv. 5, 25, 8; res sacra non recipit
aestimationem, Ulp. dig. I, 8, 9, 5 ; 2. in other kind,
lenis aestimatio pecudum in multa constitutast, Cic. rep.
2, 60 ; 3. gen. valuation, estimate, calculation, Cic. fin.
3, 20; honoris, Liv. 3, 63, 9; infra aliorum aestimationes
se metienteru, Veil. 2, 127, 4; aestimatione munimenta
metiri, Curt. 3, i, 7.
aestimator, oris, m. one who sets a value on, appraiser,
in money, frumenti, Cic. Pis. 86; rerum (property),
Cic. parad. 51; 2. met. benifieiorum, Pliu. pan. 21;
immodicus aes. siii, Curt. ; 3. but in Cic. or. 141 ; fin.
3, 6; Marc. 15 existimator.
aestimator-ius, adj. for damages by valuation, actio,
Ulp. dig. 19, 3, i w. title de aestimatoria ; aestiinatoria
agere, Pomp. 21, I, 48, 2; add ib. 43, 6; 44, 2.
acstimatus, us, m. valuation, estimate, aestimatu
aetatis, Macr. s. i, 16; in Pliu. n, 38 existumatur.
aestimium, ii, n. valuation, ubertatis, Frontin. col.
127 G ; Hygin. lim. 152.
aestimo, (older aestiimo) are, vb. [aes ? see below] set a
value upon, value, esp. in money, Nam ego te aestumatutn
dedo huic uiginti minis, PI. Capt. 2, 3, 4 ; add 2, 2, 90 and
101 ; aestumatas rnerces, PI. Merc. pr. 96 ; (tritici modium)
aestimauit deuariis iii, Cic. Verr. 2, 3, 214; haec aestimate
pecuuia, 2, 5, 23 ; add2, 199 ; 2, 3, 215 ; a. esp. in law,
a. litem, assess damages to be paiJ, quanti eius rei slis
ae(stumata erit), CIL 198, 7 ; de leitibus aestumandeis, 58;
add 60 bis, 61, 63, 68; iiii milibus lis aestimata est, Cic.
Verr. 2, 4, 22 ; non ex litibus aestimatis tuis pecuniam
domain. ..Quit reportare, 2, 5, 128; add 2, 1,99; Clu. 115
and 116; Kab, Post. 9; Muren. 42; eosdem illos qui litus
aestimarent iudiees, Cael. ad Cic. 8, 8, 3 ; arbitros dat qui
litem aestument poenamque constituant, Caes. b. g. 5, r,
9; met. uoluntatis nostrae uelut litem aestimari uestris
si'iimmibus audio, Liv. 45, 24, 2 ; tanti litem aestimandam
.quanti fuissrt eo die quo dari debuit (sc. uinuni), Gai.
dig. 13, 3, 4; add Si TV. Sulp, ap, Gell. 4, 4, 2; 3. met.
value, appraise, estimate, Dum ne ob malefacta peream,
parui (id) aestumo, PI. Capt. 3, 5, 24; Non ego inimicitias
omnis pluris aestumo, PI. Pers. 3, i, 25 ; ne ego istam
uirtutein nou magno aestimandam putem, Cic. fin. 3, n ;
nee quia bonum sit ualere, sedquia sit nou nihilo aestiman-
dum, 4, 62; add Kosc. com. 28; Att. 7, 15, 2 ; neque ciuitas
leui momento aestiinare posset (tot homiuum salutem),
Caes. b. g. 7, 39 f . ; add 7, 14 f.; 3, 20, I ; 3, 26, 4;
Ilumoresque senum seueriorum Omues unlus (aes)tlmc~mus
(MSS ext.) assis, Cat. 5, 3; eorum ego uitam mortemque
iuxta aestumo, Sal. Cat. 2, 8; add 58, 18; munera grato
animo, Liv. 6, 39, 10; magno te, 40, 55, 3; maguo se, 41,
20, 3 ; uirtutem aestlinilt anuis, Hor. ep. 2, 1 , 48 ; 4. met.
( = existimo) calculate, come to a conclusion, decide, con-
sider, w. ace. and inf., Ridicule magis hoc dictum quam
uere aestimo, Phaedr. 3, 4, 5 (B. cj. al.); Turpe austi-
mantes aliquid commissum a suis, 4, 18, 15; multi, ut
aestimo, in hoc a Van-one dissentiunt qui..., Macr. s. 2, 8,
2 ; nonne hi mercedem sibi laboris aestimant persolutarn,
ib. 7,2,7; 6. aestimo and existimo often confounded
in MSS ; but Madvig ad fin. 3, 2, 6 says : ubi universe de
bonitate earum rerum quae neque permutationem et
etnptionem neque remunerationem habeant, de recto et prauo
iudicetur preti notionem...apud Latinos remotam esse;
itaque existumatoris eae partes sunt, non aestumatoris ;
but ? 6. extimo often found, contr. some say fin exis-
timo; see MSS AB in Caes. b. g. 2, 17, 5 ; 7. aestumo
implies a sb. aes-tumus (cf. aedi-tumus), i. e. a money- ,
warden, a banker, whose business would include valuing or
assaying coins &o., previous metals etc.
aestiualis, e, adj. of summer, circulus, Hyg. astr. 3, 24,
tropic of Cancer; not. Ter.
aestiuarium, adj. u. as sb. a fish-pond for the summer,
piscinas (Luculli) despiciebat quod acstiuaria idonea lion
haberet, Varr. r. 3, 17, 8.
aestiue, sec aestiuus.
aestluo, are, vb. [of. hiberno] pass the summer, mihi
greges in Eeatinis moutibus aestiuabant, Varr. r. 2, 2, 9;
abiguntur ex Appulia in Samnium aestiuatum, 2, I, 16;
intra sepem earn aestiuant pastores, Pliu. 12, 22; Tusculum
ubi aestiuare consuerat, Suet. Galb. 4 ; Vesp. 24 ; Stat.
silu. 4, 4, 22; Th. 5, 16.
aestiuus, adj. [see aestas] of summer, menses, Cic. Att.
5, 14, 2; dies, Cic. Verr. 2, 5, 81 ; tempus, Caes. b. g. 6, 4,
3 ; aestiuis e partibus, Lucr. 5,615; solem, Verg. G. 4, 28 ;
aura, Hor. od. i, 22, 18; aues, Liv. 5, 6, 2; saltus, 22, 14,
8; 3. aestiva n. pi. as sb. (sc. castra) summer camp,
summer quarters, durn in aestiuis essemus (in Cilicia), Cic.
Att. 5, 17, 3; cum prima aestiua attigissem, Cic. fam. 2,
13 f.; aestiua sub tectis equitatus! Liv. 29, 34, 7; Curt. 5,
8, i ; 3. summer season for campaigning, campaign,
nulla ex trinis aestiuis gratulatio, Cic. Pis. 97; aestiuis
coufectis, Cic. fam. 3, 9 f. ; aestiuorurn tonipus comitiorum
mora irnminuerat, Sal. lug. 44, 3; 44, 4; anui eius aestiua
in Decembrem producta, Veil. 2, 105, 3 ; 4. summer
quarters of cattle, aestiua et hiberna idonea ad pasceudum,
Varr. r. 2, I, 16; nee singula morbi corpora corripiunt, sed
tota aestiua repente, Verg. G. 3, 472 ; Plin. 24, 28 ;
5. aestiue, adv. in summer fashion, Viaticati hercle ad-
inodum aestiue sumus, PI. Men. 2, i, 30.
aestuabundus, part, or adj. aest, confectio, vapour of
fermentation, Pall, n, 17, 2.
aestuarium, adj. n. as sb. fm aestus tide, an estuary,
pedestria itinera concisa acstuariis, Caes. b. g. 3, 9, 4 ; 2,
28, i; Plin. 3, n; 3, 151 etc.; 2. fm aestus vapour,
passages in wells for escape of foul air, lucerna si exstin-
guitur, tune secundum puteum dextra ac siuistra fodiunt
aestuaria, Pliu. 31, 49; and in nearly same words, Vitr. 8,
7, 13.
aestuationi, a false reading ju Plin. 18, 5 for exus-
tioni.
aestuo, are, vb. [aestus] of the violent movement con-
nected with fire, boil, rage, rush, roar, Aestuat ut clausis
rapidus foruacibus ignis, Verg. G. 4, 263; Quoque magis
tegitur, tectus magis aestuat ignis, Ov. M. 4, 64; relicto
foramine quo aestuantia (fermenting) uina suspiieut, Pall,
n, 14, 16; 2. be boiling hot, very hot, Nunc cum
AESTU-OSUS
AETAS
57
Rcriblitac acstuant, occurrite, PI. Poen. pr. 43 ; (leges) Lycurgi
laboribus eriuliunt iuuentutem...algeudo aestuando, Cic.
Tusc. 2, 34 ; add acad. pr. 70 ; Et cum exustus ager morieu-
tibus aestuat herbis, Verg. G. I, 107; sub pondere Caeneus
Aestuat, Ov. M. 12, 515 ; merum faucibus si boues aestua-
uerint infuudat, Colum. 2, 3 ; si dixeris, aestuo, sudat,
luv. 3, 103 ; 3. of waves and liquids, boil as it were,
uastaque uoragine gorges Aestnat, Verg. 6, 297 ; ubi Maura
semper Aestuat unda, Hor. od. 2,6, 4 ; tepefactus in ossi-
bus umor Aestuat, Verg. G. 4, 309; II 4. met. boil, boil
over (with passion etc.), ut desiderio nostri te aestuare
putarem, Cie. fam. 7, 18, I ; hoc loco Chrysippus aestuans
..., Cic. fat. 15; animo aestuante, Cat. 63, 47; iuuidia, Sal.
Cat. 23; in ilia Aestuat, Ov. M. 6, 491; 5. even w.
passion as nom., Aestuat ingens Viio in corde pudor, mix-
toque insania luctu..., Verg. 12, 666.
aestu-osus, adj. boiling or burning hot, ossum'in-
humatum (gen. pi.) aestuosam auram, Pac. ap. Prise, i,
254, 8 K; uia, Cic. Alt. 5, 14, I ; praclum Iouis...aestuosi
(in Libyan desert), Cat. 7, 5 ; astri impotentia, Hor. epod.
16, 62; Syrtes (the Sahara), Hor. od. I, 22, 5; Auster, Plin.
2, 126; aestuosissimis diebus, 34, 116; 2. of the sea,
boiling, Unda fretis tulit aestuosis, Hor. od. 2, 7, 16;
3. hot, suffering from heat, (sus animal) aestuosissimum,
Colum. 7, 10, 6; 4. adv. comp. iuarsit aestuosius, Hor.
epod. 3, 18 ; but in PI. Bac. 3, 3, 67 read perh. : Atque
acerrume ea uiros (MSS ea est uos) absorbet, ubi quemque
attigit.
aestus, us, m. points to a vb. aes-o = ai0w, and also
= oeso [an old form prob. of uro, cf. oestrum, oiarpon] lit.
burning, boiling hence the principle of heat in motion,
the spirit or vapour so pervading or issuing from bodies,
esp. as heard in roaring, heat, vapour, exsuperant flammae,
furit aestus ad auras, Verg. 2, 759; magno ueluti cum
flamma sonore Virgea suggeritur costis undantis aheni,
Exsultantque aestu latices, 7, 464 ; Caniculae Vitabis aestus
(the heat of the dog-days supposed to flow from Sirius),
Hor. od. i, 17, 17; 2. the boiling (as it were) of the
sea, surf (ef. G. Brandung, breakers, lit. burning), raging of
waves, Quam magis te in altum capessis, tarn aestus te in
portum refert, PI. As. I, 3, 6 ; Undique omnes uenti eruni-
punt ; eaeui existunt turbines, Feruit aestu pelagus, poet.
ap. Cic. or. 3, 157; furit aestus hareuis, Verg. i, in ;
aestumque secabant, 8, 674; 3. tide (as once referred to
a mysterious agency of heat), qui de mariuis aestibus plura
dicam, quorum aceessus et recessus lunae inotu guber-
nantur, Cic. div. 2, 34; N. D. 2, 19 and 132 ; cum sex horis
aestus ereuerunt totidem decr(esc)unt, Varr. 1. 9, 19;
minuente aestu naues in uadis afflictarentur, Caes. b. g. 3,
12, I ; decessum aestus, 3, 13, i ; luna plena quae dies
maritimos aestus maximos in oceano efficere consueuit, 4,
29, i ; longius delatus aestu, 5, 8, 2 ; add 6, 31, 3; Sertorius
nanctus obscuram noctem aestu secundo uitare proelium
conatus est, Sal. ap. Gell. 10, 26, 2 ; redundantibus cloacis
aduerso aestu maris. Sal. ap. Non. 138, 5; aestus maris
accedere ac reciprocare, Plin. 2, 212; aestibus solitis sub-
duetus Oceanus, Flor. i, 45 (3, 10), 5 ; 4. gen. heat (of
weather), frigus et aestum, Lucr. 6, 364 ; (Galli) uitandi
aestus causa siluarum petunt propinquitates, Caes. b. g. 6,
30, 3; labore et aestu languidis, Sal. lug. 51, 3; medio
aestu, Verg. G. I, 297 and 8 ; oleamque momorderat aestus,
Hor. ep. I, 8, 5; (nouani urbem) nulla umbra defensam
grauiore aestu ardescere, Tac. an. 15, 43 f.; 5. esp. in
pi., ad frigora atque aestus uitandos, Caes. b. g. 6, 22 ;
Aestibus at mecliis..., Verg. G. 3, 331 ; neque frigora neque
aestus facile tolerabat, Suet. Aug. 81 ; 6. heat of fever
etc., conficit animain Vis uolneris, ulceris aestus, poet. ap.
Cic. Tusc. 2, 19; homines aegri...cum aestu febrique
iactantur, Cic. Cat. I, 31; Cum furit... febris Profuit in-
censos aestus auertere, Verg. G. 3, 459 ; 7. emanation
(of other kinds), aestus ab undis Aequoris, exesor moero-
rum, Lucr. 6, 925 ; fluere e lapide hoc (the magnet) Semina
siue aestum qui..., 6, 1003; II 8. met. chiefly fm
movement of the sea, tide, strong current, repente te quasi
quidam aestus ingenii tui procul a terra abripuit atque in
altum. ..abstraxit, Cic. or. 3, 145; Br. 282; leg. 2, 9; belli,
K. D. ,
Lucr. 5, 1435 ; ut pelagi (Venus), sic pectoris adiuuct
aestum, Ov. her. 15 (16), 25 ; uario nequiquam fluctuat
aestu, Verg. 12, 486; 4, 532; 8, 19; 0. aesti as gen.,
Pac. ap. Non. 484, 13.
Aesula, ae, f. a town, colonia, near Tibur, Hor. od. 3,
29, 6.
Aesulanus, adj. of Aesula, Liv. 26, 9, 9 ; Plin. 3, 69.
Aesulum, i, n. = Aesula, Veil. I, 14, 8.
actas, iltis, f. [older aeultas, wh. implies an adv. aeuCs
aged ; see aeuom] age, time of life, si morbus aeuitasuc
uitium escit, qui in ins uocabit, iumentum dato, XII tab. ap.
Gell. 20, i, 25; parua aetate, CIL 34; uiridis aetas, 1009;
Non omnis aetas, Lyde, ludo conuenit, PI. Bac. 1,2, 21 ;
ilia aetas magis ad haec utenda idoueast, Ter. Haut. i, i,
8 ; aetas ilia qua turn fuit, Cic. Bab. perd. 26 ; 3. in
itself means neither youth nor old age ; the context decides
this, aetate non quis optuerier, PI. Most. 3, 2, 154; Dum
aetas metus magister prohibitant. Itast, Ter. Andr. I, I,
154; 3. as to division of age, Varro V gradus aetatis
aequabiliter putat esse diuisos...Primo gradu usque annum
XV pueros ; secundo ad XXX annum adulescentes...; in
tertio gradu qui erant usque XLV annos, iuuenes ; in quarto
adusque LX annum, seniores ; inde...senes, Censor. 14, 2;
cf. Gell. 10, 28, i ; 4. gen. aetatis w. neut. pron. ; hoc,
istud, illud, id, quid, quod, idem, at this (etc.) age or time
of life, hocine me aetatis ludos bis factum indignos !* PI.
Bac. 5, 1,4; Propter eosdem quorum causa fui hoc aetate
exercitus, PI. Tr. 4, 3, 8 (so Non. 192, 21, who did not see
that aetate was a gen.); Ego istuc aetatis..., Ter. Hant. I,
1, 58; illuc aetatis, PI. Mil. 3, i, 56; Quid tibi ego aetatis
uideor? PI. Merc. 2, 2, 19; id aetatis, Cic. rep. 3, 41 ; Verr.
2, i, 66 etc.; quod aetatis sum, uobis approbatum me
uixisse gaudeo, Apul. M. 10, 8; cum ceteris idem aetatis
nobilibus, Tac. an. 13, 16, I ; cf. id temporis, Cic. fin. 5, I ;
hoc noctis, PL Amph. i, I, 2; 5. aetas for men of the
age mentioned, non militaris modo aetas aut uiri tantum
sed ferninae puerique..., Liv. 28, 19, 13; omnis aetas
currere obuii, Liv. 27, 51,1; populi Bomani sexum aetatem
ordinem omnem...affudisse se, Suet. Gai. 4 ; 6. a man's
life, quieum aetatem degerem, PI. Cist, i, I, 79; in com-
pedibus aetatem agimt, Cato ap. Gell. n, 18, 18; contriui
in quaerundo uitam atque aetatem meam. Nunc exacta
aetate..., Ter. Ad. 5, 4, 15 ; cum uno aetatem agere uiro,
Ter. Haut. 2, 4, 12; add Hec. 2, i, 10; 3, I, 4; acta aetas
honeste ac splendide, Cic. Tusc. 3, 61 ; aetatem in litibus
conterere, Cic. leg. I, 53 ; ultirnuin tempus aetatis, Cic. fin.
2, 87 ; add sen. 33 ; 7. the age in which a man lives,
his generation, (non) procul ab aetatis huius memoria,
Cic. rep. i, I ; heroicis aetatibus, Cic. Tusc. 5, 7; summos
oratores illius aetatis, Cic. div. 2. 88; Br. 333; aetate nos-
tra in our days, in our time Plin. 16, 242; Sen. N. Q.
7, 23, i ; 8. hence aetatem as an adv. one's whole life,
or rather vaguely, an age*, a century, do loueni testem
tibi, Te aetatem inpune habiturum, PI. Ps. i, 5, 100;
Aetatem uelim seruire ut..., As. 2, 2, 8 etc. ; Quid, malum,
me aetatem censes uelle id adsimularier ? Ter. Haut. 4, 3,
38; an abiit iam a milite? lamduduui, aetatem*, Eun.
4, 5, 8 ; add Hec. 5, i, 21; Quod solis uapor aetatem (in
the course of an age) non posse uidetur Efficere, Lucr. 6,
236 ; 0. an age or generation, averaging some 30 years,
(Nestor) tertiam iam aetatem hominum uiuebat, Cic. sen.
31 ; Altera iam teritur bellis ciuilibus aetas, Hor. epod. 16,
I ; on a grander scale, uixi Annos bis centum ; nunc tertia
uiuitur aetas, Ov. M. 12, 188; 1O. the men themselves
of an age, a generation, quid nos dura refugimus Aetas ?
Hor. od. i, 35, 34; (Komam) Impia perdernus deuoti san-
guinis aetas, Hor. epod. 1 6, 9; Disce tamen, ueniens aetas,
Ov. F. 6, 639; add I, 246; 11. of the four ages of the
world, Aurea prima sata est aetas, Ov. M. i , 89 ; cf.
argeutea proles, i, 114; aeuea, I, 121; de duro est ultima
ferro, I, 127; decolor aetas, Verg. 8, 326; 13. time
generally (esp. the longer one lives), Quod illos sat aetas
acuet, Ter. Ad. 5, 3, 49; Quin res, aetas, usus semper
aliquid adportet noui, 5, 4, 2 ; omnia fert aetas, animum
quoque, Verg. B. 9, 51 ; quid crastina uolueret aetas, Scire
nefas, Stat. Th. 3, 561 ; 13. esp. long time, length of
58
AETAT-ULA
AEUOM
years, Nee si quid olim lusit Anacreon, Deleuit aetas, Hor.
od. 4, 9, 9; 14. age of non-living things, (olei), Plin.
15, 7; (Falerni), 23, 34; 14, 74; aedificiorum, Papin. dig.
30, 58; 16. aetati tuae = tibi, (but why?), sibi inimicus
magis qui'st quam aetati tuae, PI. Men. 4, 3, I ; uae aetati
tuae, Capt. 4,2, 105; aliquid tulisse...mali Capiti atque
aetati illorum, Ter. Hec. 3, i, 54; 18. phrases, aetatem
beue (male) ferre, to carry one's years well (said of a
vigorous old man), Sen. ep. 88, 6 ; Petr. 43 ; and met. of
wine, bibite Faleruum hoc ; annorum XL est. Bene in quit
aetatem fert, Cic. ap. Macr. s. 2, 3, 2 ; 17. in aetate, at
times, occasionally, in aetate utile, PI. Trin. i, i, 2;
Vtrumque, Lesbonice, in aetate hau bonumst, 2, 4, 61 ;
18. besides ordin. gen. aetatum, aetatium in Liv. i, 43, 5;
9, 17, 7; 26, 9, 13; Veil. 2, 89, i; but not Gell. 14, i,
27; Suet. Aug. 31.
aet5t-ula, ae, f. dim. age (in speaking of the young), si
ilium inseruibis solum, Dum tibi nunc haec aetatulast, in
senecta (pron. eenta) male querere, PI. Most. I, 3, 60;
Atque ambas forma scitula atque aetatula, Bud. 4, i,
3 etc. ; Quis uostrarum fuit Integra aetatula (opp. to anus),
Caecil. ap. Gell. 2, 23, 10, 1. 13; in primis puerorum aeta-
tulis, Cic. fin. 5, 55; primam illam aetatulam euam, Cic.
har. 42 ; puerae quas sinit aetatula ludere, Varr. ap.
Non. 156, 13; ut parcius aetatulae iudulgeret, Suet. Claud.
1 6.
acternabllis, e, adj. lasting for ever, eternal, diuitia,
Ace. ap. Non. 475, 25; Th. C. 7, 13, 14; domus, 10,
3> 5-
aeternalis, e, adj. eternal, somnus, inscr. Or. 1192;
domus, 4518 ; luctus, 4604; lex, Tert. lud. 6.
aeternitas, atis, f. eternity, quaedam ab infinito tern-
pore aet., Cic. N. D. 1,21; addi,H4; 3,14; in aeternitate
temporum, Tac. Agr. 46; 2. esp. as attributed by
flattery to and assumed by the Emperors, rogatus domine...
per aeternitatem tuam, Plin. 10, 83 (87); aeternitatem nos-
tram, Th. C. 10, 22, 3; 3. in pi. aeternitatibus, on a
coin, Eckh. 7, 278.
aeterno, are, vb. make eternal, immortalize, litteris ac
laudibus, Varr. ap. Non. 75, 17; tuas Auguste uirtutes in
aeuum...aeteruet, Hor. od. 4, 14,5.
aeternus, (old aeui-ternus*) adj. [aeuum], everlasting,
eternal, in domum aeternam patris, Ace. 671 B; Aeterna
templa caeli, ap. Varr. 1. 6, 2 f . ; deum beatum et aeter-
num, Cic. flu. 2, 88; qui quicquam quod ortuin sit putet
aeternum esse posse, Cic. N. D. I, 20; non rnodo non
aeternam sed ne diuturnam quidem gloriam adsequi pos-
sumus, Cic. rep. 6, 23 ; aeterni sidera mundi, Lucr. 5,
514; add 5, 402; Soli aeterno pro aeternitate imperil
...BeptimI Seueri, inscr. Or. 910; 2. w. exaggera-
tion, Speroque me hunc ob nuntium aeuiternum* adep-
turum cibuni, PI. Capt. 4, 1, 13; Aeuiternum* tibi (monos. ;
or Aeternum tlbi) dapinabo (diipinabo, Lind. as if the
vowel were long!) uictum, si uera autumas, 4, 2, 118; but
stulta's plane Quae ilium tibi aeternum putes fore amicum
et beniuolentem, PI. Most. I, 3, 46; At nunc dehinc spero
aeternam inter nosgratiam Fore Thais, Ter. Eun. 5, 2, 33;
aeuom...; hinc aeuiteruum*, quod factum est aeternum,
Varr. 1. 6, 3, p. 194 Sp. ; quid aeternis minorem Consiliis
auimum fatigas? Hor. od. 2, II, II ; 3. esp. in flattery
of emperors, immortal, as aet(ernus) Aug(ustus) on coins of
Trajan. 6, 423 Eckhel, and Hadrian, 6, 478; aeternorum
principum felicitas, gesta in sen. de rec. Tb. C. ; add Th.
4, 30 ; 4. aet. domus, sedes, of the grave, Suae gnatae si-
beique (pronounced si-que) uxori constituit (domum) Aeter-
nam ubei omues pariter aeuom degerent, CIL 1008, 20 ;
Ditis iioterna doinu, 1009, 22; add 1059,6; per aeuiternaaa*
honiinum domum Tellurem propeio gradum, Varr. sat.
203, 7 E; recipe me aeterna domo, Non exiturum, Sen.
Phaedr. 1250; add inscr. Or. 71 ; 5. art. urbs, of Home,
Ki'iimlus aeternae nondum firmauerat urbis Moenia, Tib.
2, 5, 23; ob instauratos urbi at-ternae muros..., inscr. Or. 2;
poicinarii urbis aeternae, cod. Const, n, 16, I ; add Symm.
"P- 3' 55 ' * ' n aeternum, for ever, quis dubitat quin
iu (now added) aeternum urbe condita, in immensum cre-
scente.. , Liv. 4, 4, 4 ; urbem in aeternum conditam, 28,
28, II ; 36, 6, 4; non in praesens tantum sod in aeternum,
Plin. pan. 35; add lust. 3, 4, 17; 7. aeternum, the
same, Verg. 6, 400 and 617; 8. aeterno as adv.
always, uirens aeterno hunc fontem igneum contegit fra-
xinus, Plin. 2, 240.
aetnalus, adj. sooty, black, uuarum genus, Plin.
14, 74-
aether, eris or Bros m. [aifl-w hurn] the (supposed)
region of tire, above our atmosphere (where dwelt the stars,
as living beings), mundi continuata natura est, uam ex terra
aqua, ex aqua oritur aer, ex aere aether, deinde retror-
sum..., Cic. N. D. 2, 84; (aera) complectitur immensus
aether qui constat ex altissiinis ignibus, 2, 91 ; 2, 101 and
117; terrae...pondus; Inde mare, inde aer, inde aether
igniter ipse, Lucr. 5, 498; Clamor ad caelum uoluendus
per aethera uagit, Enn. ap. Varr. 1. 7, 5, p. 381 Sp. ; nee
iam' amplius aethere nostro (as a god) Ve.scitur, Stat. Th. i,
237; 2. as the source of life and soul, Mater terrast ;
parit ea corpus ; animam(que) aether adiugat, Pac. ap.
Nou. 75, 1 1 ; Id quod nostri caelum memorant, Grai per-
hibent aethera ; Quicquid est hoc omnia animat, Pacuv.
ap. Varr. 1. 5, 30; Cic. N. D. 2, 91 and div. i, 131;
3. at times in poets, sky or air, (apes) liquidum trans
aethera uectae, Verg. 7, 65 ; gelidique sub aetheris axe, 8,
28 ; but in Lucr. 2, 1115 Lachmann (by a good cj .) aeraque
aer ; 4. the upper air, as opp. to Tartarus, quam uel-
lent aethere in alto Nunc et pauperiem et duros perferre
labores ! Verg. 6, 436 ; S. fire, light, simul aethere
plena corusco Pallas, Val. F. 5, 182 ; 6. Aether as a god,
qui nesciamus Soli an Aetheri seruiamns, Cic. ac. 2, 126;
Aether et Dies eorumque fratres..., Cic. N. D. 3, 44; add 53
and 54; imbres ubi eos pater Aether In gremium matris
terrai praecipitauit, Lucr. i, 250; add Verg. G. 2, 325.
aether-ins, (-eus) adj. of aether or the region of fire,
caelestem enim altissimam aetheriamque naturam, id est
igneam, quae per sese omnia generet..., Cic. N.D. 2, 64;
Sidera... aetheriis adfixa cauernis, Lucr. 4, 391; astris,
Verg. 5, 518 and 838; summa pars caeli, quae aetheria
dicitnr, et suum retinet ardorem tenuem, Cic. N. D. 2, 117;
Post iguem aetheria domo Subductum, Hor. od. i, 3, 29;
2. of aether, as the source of spiritual power, aethereos
(so Merkel) animo conceperat ignes, Ov. F. I, 473; Se-
dibus aetheriis spiritus ille uenit, 3, 550 ; 3. less
correctly of the air or atmosphere, in aetheriis. ..nubibus
austri, Lucr. 4, 182; aetherea aqua, Ov. F. i, 682;
4. of the upper air, as opp. to Tartarus, si uescitur aura
Aetheria (Lachm. cj., aeria male) neque adhue crudelibus
occubat umbris, Verg. I, 551; quantum (quercus) uertice
ad auras (oras Lachm. cj.) Aetherias, tantum radice in
Tartara tendit, 4, 446 ; cf. Lachm. Lucr. 3, 405 ;
5. a comp. fulgore aetheriore uiteutern, lul. Val. Alex. 3,
68 (Mai.).
acthra, ae, f. = aether, (nubila) uideantur surgere in
aethram, Lucr. 6, 466; but in Cic. N. D. 2, 117 aetheria ;
2. a fiery or bright sky, oceauumque rubra tractim obruit
aethra, Enn. ap. Macr. 6, 4, 19; lueidus aethra Siderea
polus, Verg. 3, 585 ; (wh. Serv. aethram aetheris splen-
dorem) ; rubra louis ales in aethra, 12, 247 ; liquida non
ullis uubibus aethra, Sil. 4, 103.
aetidlogia, ae, f. the study of causes, Isid. 2, 21 ; but in
Sen. ep. 95, 65 ethologia.
aetites, ae, m. the eagle-stone, said to be found iu the
eagle's nest, Plin. 10, 12; 30, 130; 36, 149; cf. Ael. i,
35-
aetltis, klis, f. a jewel, perh. the same, Plin. 37, 187.
aetoma, ae, f. [aera/ia aros n.] gable of a building, ad
extruction(em) aetomae, iuscr. Or. 3296 ; scholam cum
ai'toma, 6919.
aeuitas, see aetas.
aeuiternns, see aeternus.
Aeuius, a cognomen, M. Itonius C. 1. Aeuius. inscr.
Mur. 957, 9.
aeuom, (-um) i, n. (aeuos*, i, in. in old L.) [augeo, itself
for a lost a-eg-eo ae|-w, i.e. peril. a-Fe^-w and so one w.
our wax, grow] lit. growth, Crescit occulto uelut arbor aeuo
Fama Marcrlli, Hor. od. I, 12, 45; 2. age, deos aeni
AF
AFFECTO
59
intogros, Enn. ap. Serv. A. 9, 255, whence Verg. integer
aeui ; Crescente aeuo, CIL 1009, 8 ; meum si quis te pi:r-
contabitur aeuum, Hor. ep. I, 20, 26; aeuo coufeetus, Verg.
II, 85: gramlis aeuo parens, Tao. an. 16, 30; 3. a
man's life, life, Iuppiter...per quern uiuimus uitalem
aeuom*, PI. Poen. 5, 4, 14; Qui tuin uinebarit homines
atque aeuom agitabant, Enn. ap. Cic. Brut. 58; add Enn.
ap. Cic. Tusc. i, 28; aeuom agere, Pac. ap. Cio. Tuso. 2,
49; non aeuo exsacto, CIL 1202; in aeuo, during life, Lucr.
3, 337; expellitur aeuo, 3, 358; genus humainim...aeui
lireuis, Sal. lug. I, I ; Ter aeuo functus (Nestor), Hor. od.
2, 9, 13; omiie aeui spatium, Veil. 2, 89, 6; 4. the
age in which one lives, a generation, trahentes Perniciem
ueniens in aeuum, Hor. od. 3, 5, 16 ; proxinii nostri aeui,
Veil. 2, 36, 5; nostro aeuo, Plin. 2, 57 and 92; Bed de qui-
bus consensus aeui (of those living) iudicauerit, haee suut,
Plin. 14, 72; 6. in pi., ages, simulacrum tot aeuis in-
cnrruptum, 14, 9; durant aeuis tecta, 16, 156; 6. gen.
time, omnem* per aeuom*, Lucr. 3. 605; longum mansura
per aeuum, CIL 1220, 7; in onme aeuum, Hor. od. 3, n,
36; ad hoc aeui, Plin. 7, 137; 7. in aeuum aeternet,
for ever, Hor. od. 4, 14, 3 ; in aeuom propagabautur, Plin.
35, 4.
af, old form of ab, see ab u.
Afer, Afra, Afrum, pi. Afri, a people of Africa, near
Carthage, si Afris uirtute adipisei licet ciuitatem, Cic. Balb.
41 ; sitientis ibimus Afros, Verg. B. I, 65 ; Dirus per urbes
Afer, of Hannibal, Hor. od. 4, 4, 42; 2. in poets, of
things of Africa for Africanus, aequora, Ov. F. 4, 289 ;
Jitus, Ov. her. 7, 169; murex, Hor. od. 2, 16, 35; cochlea,
Hor. s. 2, 4, 58 ; auis, guinea-fowl, Hor. epod. 2,53; luv. 1 1 ,
142; uolucrcs, same, Petr. poet. 93; so Nomas, Mart. 9,
75, 8 ; 3. rare in prose, si quis Afrum uel Hispanum
Latinae orationi iuserat, Quint, i, 5,8; 4. a cognomen,
Domitius Afer, Quint. 5, 7, 7.
affaber, bra, brum,adj. [faber,buthow formed?] skilfully
made, artistic, affabrum fabrefactum, Paul, ex F. p. 28 M ;
acknowledged by Prise. 2, 68, 22 K ; adfaber evTex"^'
Gloss. Labb. ; " 2. skilful, litteras affam;a rerum uel
natura uel iudustria peperit, Symm. ep. 3, 17; affabre,
adv. artistically, (uullus deus) paulo rnagis affabre atque
antique artiticio factus, Cic. Verr. i, 14.
affab-ilis, (adf.) e, adj. [affa-ri] that can be spoken to,
easy of access for this purpose, affable, meditor esse ad-
fabilis, Ter. Ad. 5,6, 8 ; in omni sermone omnibus adfa-
bilem, Cic. off. i, 113; nee dictu adfabilis ulli, Verg. 3,
621 ; alius affabilior, alius facundior, Sen. ep. 79, 96.
affcibilitas, iitis, f. affability, sermonis, Cic. off. 2, 48;
2. affabilityr, adv. with affability, ab imperatore a. suscep-
tus, Maer. s. 7, 2, II; a. est adlocutus, Spart. Carac. 3, 2 ;
adfabilissime, Gell. 16, 3, 5.
affabre, see affaber.
affabrlco, are, vb. [affaber] work up artistically, con-
suetudo secuuda et quasi affabricata natura, Aug. Mus.
6, 7.
affamen, mis, n. [affa-ri] address, salutation, blando
mulcentes affamine, Apul. M. II, 7; add n, 30.
affaniae ' arum, f. pi. nonsense, Apul. M. 9, 10; 10,
10 ; (both dub.).
af-f5rl, fatur (ndf.) vb. rfl. [ad, fari] speak to, address,
always courteously, licet mihi isdem uersibus adfari te qui-
bus adfatur Flamininum ille uir..., Cic. sen. I ; illius libri
quo meaffatus quasi iaccntem excitauit, Cic. Brut. 13; cum
hunc nomine esset affatus, ib. 253 ; Tages dicitur extitissc
repente et eum adfatus esse qui arabat, Cic. div. 2, 50;
add Cic. Phil. 2, 33 ; adfare superbum, Verg. 4, 424; hos-
tem supplex, Curt. 4, II, 19; blaudeque affata paiu-iilum,
Stat. Ach. i, 251; add 383; . 2. esp. in religious use,
Adfaturque deos, Verg. 2, 700 ; but in Ov. F. 6, 303 Mcrkel
has Pruufamur; 3. of a last farewell, nee te... Adfari
extremurn miserae data copia niatri, 9, 484 ; add 2, 644 ; 3,
492; sic tristis affatns aniicos, Hor. od. I, 7, 24; 4. pass.
in Varr. 1. 6, 7, p. 229 Sp. corrupt ; refer, to Apul. M. u,
265 wrong; in Ace. ap. Macr. s. 6, I, 56, the corrected
text has fari.
affatlm, (adf.) adv. [lit. ad fatim, from a lost sb. fatis,
implied too in fateor ; till one says enough] to satiety,
fully enough, to one's heart's content, affatim dictum
a copia fatendi, siue abundanter...Liuius (Andr.) affntim
ccli Iiibi lusi, Terentius (?) affatim dixit pro eo quod est
ad lassitudinem, Paul, ex F. p. u M ; cf. Serv. ad A. I,
127; Prise. 2, 75, 7 K; quid 'st quod male sit tibi oni
domi sit quod edis quod atnes adl'atim, PI. Poen. 4, 2.
45; tibi diuitiarum* adfatimst, Mil. 4, I, 33; Adfatim
Mnesilocho est curae*, Bac. 3, 3, 93; add Trin. 5, 2,
61 ; Men. 3, i, 12*; satelles...'1'um iecore opimo farta et
satiata adfatim (the vulture), Cic. poet. Tusc. 2, 24; IIS
Ixxii satis esse, affatim prorsus, Cie. Att. 16, I, 5; isdem
seminibus homines adfatim uescuntur, Cic. N. l>. 2, 127;
puto me Dicaearcho affatim satisfecisse, Cic. Att. 2, 16, 3 ;
ad hoc commentum affatim, Sal. lug. 43, 3; frumentum et
alia a. praebita, 54, 6; (bubus) lupini modios...(dare con-
uenit) et super haec affatim paleas, Colum. 6, 3, 4; add 9,
13, 2; ad obsidionem sustineiidam copiarum* affatim esse,
Liv - 34. 37. 5; add 32, 16, 10*; 34, 26, 10* ; add Plin. 17,
216; praeterita et iustantia (quorum adfatim copia) ac
nouos terrores cumulat, Tac. an. 4, 69 ; caenae affatim
piscatum, Apul. M. i, 24 f. ; add 9, 10 f. ; and de deo Socr.
14; 2. olten w. gen., marked *.
affatus, (adf.) us, m. speaking to, address, Verg. 4, 284;
Stat. silu. 2, 4, 7 ; Sen. Med. 187; 811.17,341; 2. undu-
late empire, saeri adfatus, imperial rescripts, cod. lust. 7,
51,6; Th.C. i, 1,5; 7,3, 2.
affcctatio, (adf.) onis, f. striving after, a passion for,
philosophia sapientiae amor est et affectatio, Sen. ep. 89, 4 ;
decoris, Plin. 1 1, 154 ; circa (Corinthium aes), 34, 6 ; frigida
et puerilis, Quint. 4, I, 77; nimiae subtilitatis, pr. 24;
2. absol. in a bad sense, a striving for effect, affectation,
nihil est odiosius adfectatione, ib. I, 6, 40 ; quidquid hue sit
adiectum, id esse adfectationis et ainbitiosae in loquendo
iactantiae, 12, 10, 40.
affectator, (adf.) oris, m. one who strives after, iusti
amoris, Eutrop. 10, 7 ; imperii, Flor. I, 23 (2, 7), 2; regni,
Quint. 5, 13, 24 ; libertatis, 6, 2, 16 ; nimius risus adf. 6, 3,
3; doctrinarum, Amm. 21, 16, 4.
affectatr-ix, f. one who strives for effect, Tert.
praescr. 7.
affcctio, (adf.) onis, f. action on, affection, gen. of a
temporary character, aff. est animi aut corporis ex tein-
pore aliqua de causa commutatio lit laetitia...morbus...,
Cic. inv. i, 36 ; impulsio estquae per quandam affectionem
animi facere aliquid hortatur, ut amor, iracundia..., 2, 17;
add 2, 176; 2. also permanent, uitia adfectiones sunt
manentes, Cic. Tusc. 4, 30 ; uirtus est a. animi constans, 4,
34 ; 3. hence condition, state, astrorum a. ualeat si uis
ad quasdam res, Cic. fat. 8 ; fac in puero referre ex qua
adfectione caeli prinium spiritum duxerit, Cic. div. 2, 99
cf. caelo adfecto conpositisque sideribus of 98 ; 4. absol.
affection, love, feeling, simiarum generi praecipua erga
fetum adfectio, Plin. 8, 216; laetas inter audieutium ad-
fectiones, Tac. an. 4, 15; add Genn. 5 f. ; Artemisia uirum
amasse fertur... ultra affectionis humanae fidem, Gell. 10,
1 8, i ; his qui sauctissima affectione ducti adoptarent, Ul]i.
dig. I, 7. 17, i; pietati tribuens uel affection!, n, 7, 14,
7 ; 6. in pi. those for whom affection is felt, relatives,
adfectionibus nauiculariorum, Th. C. 13. 9, 3.
affcctlosus, adj. having feelings, iufantia, Tert. anim.
19; 2. atfuctiose, adv. with feeling, Serv. ad B. 9, 27.
afiecto, (adf.) rue, vb. frq. keep making for; w. uiam
or iter, keep making a way to, strive after, scio quam
rem agat. Vt me deponat uino, earn adfectat uiam, PI.
Aul. 3, 6, 38; uideo quam rem agis. Quae conmisi ut me
defrudes, ad earn rem adfectas uiam, PI. MOM. 4, 3, 12;
Nam disciplinast oisdem mmierarier Ancilias primum, ad
di.minas qui adfectant uiam, Ter. Haut. 2, 3, 60; quod
iter affectet uidetis, Cic. Bosc. Am. 140; uiamque adfectat
Olvmpo, Verg. G. 4, 562; 3. absol. make for, strivr
after, aim at, munditiam, non adfluentiam adfectabat, Nep.
Att. 13, 5; iu uerliis quaiHhim siniilitudo non tarn affec-
tanda quam illae superiores, Cornif. ad Her. 4, 30; domi-
nationes, Sal. ap. Aug. civ. D. 3, 17; oioitatos. . .formidine
82
60
AFFECTOR
AF-FICIO
affectare, Sal. lug. 66, I ; honorem, 64, 4; regnum, Liv. i,
46, 2; caelum, Ov. am. 8, 51 ; caelestia regna, Pont. 4, 8,
59; immortalitatem, Curt. 4, 7, 31; 4. somewhat vague-
ly, potiundae Africae spem, Liv. 28, 18, 10; spes affectat
easdem, Ov. M. 5, 377; 4. w. inf. strive (to), flagitia...
Quibus patrem et me teque amicosque omnis affeetas tuos
Ad probrum...appellere, PI. Bac. 3, i, 10; Non ego sidereas
adfecto tangere sedes, Ov. a. a. 2, 39; add Quint. 5, 10, 28;
10, i, 97; Stat. Th. i, 132; Sil. 4, 138; 6. affectatus,
laboured, prepared for effect, quicquid studio paratur, ut
adfectata et parum naturalia solent improbare, Quint. 11,3,
10; as a mil. phrase, work one's way to, march to, Hi
gladiatorio animo ad me adfectant uiam, Ter. Ph. 5, 8,
71 ; 7. met. affected, not real, castitas, Plin. pan. 20;
8. affectato, adv. studiously, Lampr. Hel. 17, 4.
affector, (adf.) ari, vb. r. strive after, aim at, regnum,
Varr. ap. Diom. 382, 4 K; ad mulierem, Apul. herb. 15.
affectu-osus, adj. full of affection or love, affectionate,
Cassiod. ep. 5, 2; Tert. Marc. 5, 14; affectuose, Serv. ad
B. 9, 27 ; ref. to Macr. s. 2, 1 1 wrong.
1. affectas, (adf.) us, m. action on; 1. of the mind,
affection, feeling, passion, animi, Cic. Tusc. 5, 47 ; Ov. tr.
5, 2, 8; mentis, 4, 3, 32; 2. absol. affectu tacito laet-
aris, Ov. M. 7, 147; dubiis affectibus, 8, 473; duo signa
diuersos adfectus exprhnentia, Plin. 34, 70; artifices scenici
qui imitantur adfectus, Sen. ep. n, 7; adfectus nostros (of
love for Trajan) cohibere, Plin. pan. 79; 3. a temporary
affection as opp. to a permanent disease of the mind,
effugisse morbos auimi, adfectus nondum, Sen. ep. 75, 10;
rnorbus est indicium in prauo pertinax..., adfectus motus
animi improbabiles, subiti et concitati, 75, II and 12;
4. of the body, affection, (morbus regius, comitialis...), in
quibus affectibus..., Gels. 2, 15, p. 61, 19 Dar.; supersunt
alii corporis affectus, 3, 18, I ; 5. an object of affection,
a loved one, carissimis orbatus affectibus, Apul. dogm. PI.
2, 22; nee in eius liberos aut adfectus saeuit, Vulcac. Gall.
Avid. Cass. 7, 5 ; nee (in) eius affectus saenit, Capitol.
Anton, ph. 24, 9 ; milites quorum adfectus in Albano monte
erant, Capitol. Maxim. 23, 6;
2. affectus, part, of afficio.
af-fero, (adf.) ferre, at-tnli, allatus (adl.) vb. bear to,
bring to, carry to, argentum, PI. Pers. 4, 4, 123; gladium,
Ps. i, 3, 115; aquam, Mil. 4, 8, 22; epistulas, Tr. 3, 3,
58; lumen, Enn. ap. Cic. div. i, 40; litteras, Cic. Manil.
4 ; Caes. b. g. 5, 49, 4 ; tabulas testamenti, b. c. 3, 108 ;
sestertium sexagies, i, 23; 2. esp. affero manus, lay
hands on, oft. w. violence, hisne rebus manus non dubi-
tasti? Cie. Verr. 2, 4, 101 ; manus socio, Cic. off. i, 23;
ineis uulneribus manus (manum? in this use), Cic. Att.
3, 15, 2; add Caecin. 49; Verr. 2, i, 47 and 67; of. quci
sibei laqu(eo) manus (attulissent), CIL 1418 (by happy
cj.); and met. beneficio suo manus adfert, Sen. ben. 2, 5,
3; 3. and what is akin, uim in corpus liberum non
aecum censuere adferri, Cat. ap. Gell. 9, 12, 7; filiae uim
offer violence Cic. Verr. 2, 1 , 67 ; paucos praesidio ar-
inato uim allaturos, Liv. 9, 16, 4; mortem filio tuo, Cic.
Verr. 2, 5, 118; 4. bring in, esp. contribute (to our ad-
vantage), quid oues aliud adferunt nisi ut earum uillis
homines uestiantur? Cic. N. D.2, 158; agros fertiles qui
nmlto plus afferunt (al. efferunt; perh. referunt) quam
acceperunt, Cic. off. 1,48; and met. nib.il afferunt qui...
negant, Cic. sen. 17; 5. w. abstract words wh. refer to con-
crete, ut ne quid dotis mea ad te adferret filia, PI. Aul. 2, 2,
80; dotem, Cato ap. Gell. 17, 6, i; sed mihi opus erat
Aliquantulum quae adferret, Ter. Ph. 4, 3, 50; 6. ol
one unable or unwilling to use his own legs, utei is
ad sese (the praetor) ueniat aut adferatur coram eo quei
postulauer(it), CIL 198, 40; and perh. in forum (aegcr) ad
consules adfertur (Madv. defertur), Liv. 2, 36, 6; 7. a
n inn carries himself, but not another commonly, (louis'
iussu nunc hue me adfero, PI. Amph. 3, 4, 6; haud auspi-
cate hue me attuli, Ter. Audr. 4, 5, 12; cum sese a moeni-
bus heros Priamides... adfert, Verg. 3, 346; anirnisque
uolentibus urbom Adforiniur, 7,217; cf. Attuli bunc (sc
Charinum). Quid? Attulisti? Adduxi uohii dicere, PI. Ps.
2, 4, 21 ; 8. often w. abstr. ace. amoenitates, PI. St. 2
i, 5; gaudiura, 2, i, 23; salutem, Cic. fam. 4, 3, 3; digni-
tatem et gloriam, 10, 3, 3 ; quantos afferat casus fortuna,
Caes. b. g. 6, 35, 2; difficultatem, 7, 10, I ; desperationem,
laes. b. c. i, n, 3; multa tempus diemque adferre posse,
Liiv. 42, 50, 3; 9. esp. bring news (s. epistulas, litteras
of i), nuntium, Cic. Kosc. Am. 19; qui de me rumores
afferuntur, Cie. fam. 16, 21, 2; crebri ad eum rumores
afferebantur, Caes. b. g. 2, I, I ; nuntio allato de uictoria, 5,
53, 7; add 6, 36, 2; 1O. absol., first w. ace. and inf.,
jring word, Caelium ad illam attulisse, se aurum quaerere,
"'ie. Cael. 53; trepidi uuntii legiones Volscorum ingressas
anes...attulere, Liv. 6, 31, 3; exploratores attulerunt
quieta omnia esse, 8, 17, 7 ; add 10, 45, 2; 42, 57, 4;
11. w. neut. pron. or adj. Vide...ut mihi haec certa et
clara attuleris, Ter. Hec. 5, 4, i ; haud uana attulere, Liv.
4, 37, 6; 12. w. other ace. bring news of, prius eius
aduentus uideretur quam nuntiis afferretur, Caes. b. g. 6,
30, 2 ; 13. w. ace. denoting nature of news, alarming or
hopeful, miros terrores ad me attulit, Cic. Att. 6, 8, 2;
spes ea quae rumoribus afferebatur, 3, n, i ; 14. bring
to (one's notice), put forward, allege, iustas eansas afters,
Cic. Att. 11, 15, i; an aetatem afferet? Quadriennio
minor est, Cic. or. 2, 364 ; eius rei multas adferunt causas,
Caes. b. g. 6, 22, 3.
af-ficio, (adf.) ere, feci, fectus, vb. [ad, facio] do to a
great extent, all but finish, bellum affectum uidemus et
uere ut dicam, paene confectum, Cic. prov. 19; ut ea quae
per eum affecta sunt, perfecta rei publicae tradat, ib. 29 ;
adfecta sicuti M. Cicero (locutus est), ea proprie dicebantur,
quae non ad finem ipsum, sed proxime finem progressa
eraut, Gell. 3, 16, 19; adfecta iam prope aestate (u)uas a
sole mitescere, Cic. ap. Gell. 15, 5, 8; aetate affecta, Cic.
Verr. 2, 4, 95; lamque hieme affecta mitescere eoeperat
annus, Sil. 15, 502; see affectus in 3; 2. hence met.
nearly knock up, load heavily, weigh down, fill, Qui praeda
agroque adoreaque adfecit popularis suos, PI. Amph. i , i , 38 ;
uos...uoltis...me laetum lucris Adficere, ib. pr. 3; bonis
nuntiis, ib. pr. 8 ; Quis est mortalis tauta (iam) fortuna ad-
fectus unquam, PI. fragm. ; Nam duplum hodie facinus
feci, duplicibus spoliis sum adfectus, Bac. 4,4,2;
3. esp. w. abstr. abl., aegrimonia, St. 3, i, 5; laetitia,
gaudiis, Poen. 5, 4, 105; horrore, Amph. 5, i, 6; gloria,
5, 2, 10 ; aerumna, Cure. I, 2, 51 ; iniuria indigna, Enn. ap.
Corn, ad Her. 2, 38; Ter. Ph. 5, i, 3; ignominia, Cie. Kosc.
Am. 113; honorilms, Cic. Mil. 80; summa diflieultate rei
frumentariae, Caes. b. g. 7, 17, 3; maxima laetitia, 5, 48,9;
magno dolore, I, 2, 4; magna difficultate, 7, 6, 2; magno
incommode, 7, 16, 3; 4. hence oft. =vb. sug-
gested by abl., seruitute, Cic. rep. i, 68 (enslaves) ; sepultura,
Cic. div. i, 56; morte, Cic. inv. i, 35; exilio, Cic. parad.
31; S. absol. affect seriously, first of body, ut aestns
laborque et simul fames sitisque corpora afficerent, Liv. 28,
15, 4; at nou intonsum simplex Damasichthona uulnus
Afficit, Ov. M. 6, 255 ; pulmo totus afncitur, Cels. 4, 14
(7), i ; 6. of the mind, w. qualifying adv. etc., litterae tuac!
sic me affecerunt ut, Cic. ad Ant. Att. 14, 13 B, 2; add Mil.
79 ; uti hi qui audirent sic afficerentur animis ut eos aflici
uellet orator, Cic. or. I, 87; add Plin. pan. 90; is terror
milites hostesque in diuersum adfecit, Tac. an. n, 19;
7. absol. more seriously, primum est ut adficiamur
antequatn adficere conernur, Quint. 6, 2, 28; add n, 3, 66;
Corinthia quibus delectatur nee adficitur, Plin. ep. I, 3, 9;
II 8. affectus (besides prec. meanings) provided, armed,
endowed, Validos lictores ulmeis adfectos lentis uirgis, PI.
Asin. 3, 2, 29 ; Tantane adfectum quemquam esse hotnineni
audacia, Ter. Ph. 5, 8, 84; animi quemadmodum affecti
sint uirtutibus uitiis, artibus iucrtiis, Cic. partit. 33; om-
nibus uirtutibus, Cic. Plane. So; aliquo honore aut imperio
affectos, Cic. off. I, 149; optima ualetudine, Cic. Tusc. 4,
81 ; oculus conturbatus non est probe affectus ad suum
munus fuugendum, Cic. Tusc. '3, 15; 9. of position,
placed (?), numquidnam manus tua sic affecta... desiderat?
but perh. w. notion of feeling Cic. fin. I, 39; quomodo
caelo affecto compositisque sideribus oriatur, Cic. div. 2, 98 ;
1O. sup. remiges inopia affectissimi (reduced to the
lowest state of weakness), Veil. 2, 84, 2.
AFFICTICIUS
AFFLICTOR
61
affictlciua, (adf.), [adfictus fm adfigo] adj. attached, Varr.
r. 3, 12, i.
affictio? a wrong reading in Phaedr. 4, 14, i.
affictus, part, of affigo and aflingo.
af-figo, (ad-f.) ere, fixi,' fixus or fictus *, vb. fix to,
attach to, affix, Tun me defigas? Te cruci ipsum ad-
figent propediem aliei, PI. Pers. 2, 4, 24; Liv. 28, 37,2;
litteram ilium (K for kalumnia) ad caput affigent, Cic.
Rose. Am. 57; leporaria afficta uillae, Varr. r. 3, 3, 2:
cubilia afficta firmiter, 3, 9, 7 ; adfigunt auide corpus, Lucr.
4, 1108; add 4, 1242; patibulo, Sal. ap. Non. 366, 14; cus-
pide ad terrain affixit, Liv. 4, 19, 5; radicem terrae, Verg.
G. 2, 318; flammam lateri, A. 9, 536; Aut alius casus lecto
te udtixit, Hor. s. i, i, 81 ; humo diuinae particulam aurae,
2, 2, 79; oleaster cui adfixerant arnia, Plin. 16, 199;
2. met. clausulam, quam te adflgere animo uolo, Sen. ep.
n, 8; literas pueris. (in their mind), Quint, i, i, 25; sine
molestia quae ipsi composuerint, animo suo adfigent, 2,
af-figflro, are, vb. form, Gell. 4, 9, 12.
Affile, a town of Latium, Frontin. col. i, p. 230 Lach.
af-fingo, (ad-f.) ("re, nxi, fictus, vb. lit. add as a modeller
in clay; hence met. alteri (pupil in oratory) affiuxit, de
altero limauit, Cic. or. 3, 36; multa uaturaaut adfingit aut
mutat aut detrahit, Cic. div. i, 118; 2. esp. add by
imagination or fraud (to the truth), ut intellegatis in causa
quid res ipsa tulerit, quid error affinxerit, Cic. Clu. 9; ita
dicam ut neque uera laus detracta, neque falsa afficta esse
uideatur, Cic. Manil. 10 ; add I'hil. i, 8; adfingunt rurnori-
bus quod res poscere uidebatur, Caes. b. g. 7, i, 2; 3.
attribute or give by invention of the mind, peccat (poeta)
cum probi orationem affingit improbo stultoue sapientis,
Cic. or. 74 ; Proinde animi uitium hoc oculis adfingere noli
(falsely ascribe), Lucr. 4, 386; 4. for simple vb. invent,
forge, feign, afticto ioco, Apul. Met. i, 17; litteras, 4, 16;
lugentium ofticia, 8, 6.
afflnis, (ad-f.) e, adj. [finis] bordering on, having a com-
mon boundary \vith, in agris uicini, Paul, ex F. n ; and so
oft. as sb.* a neighbour, Hegio est adfinis nobis, Ter. Ad.
5, 8, 25 ; Bacchidem Ab nostro adfine* exeuntem uideo,
Ter. Hec. 5, 3, 9; Masaesulii, gens affinis Mauris, Liv. 28,
17, 5 ; intra milliarium i et n ab urbe euntibus parte laeua
inter adfines Vibium Calocaerum et populum, inscr. Or.
2417; demonstratio adfinium (debet) nouos fines inter fun-
dos constituere, Paul. dig. 10, i, 12; 2. related by
marriage, adfines sunt uiri et uxoris cognati...Nomina haec
sunt: socer socrus, gener nurus, nouerca uitricus, priuiguus
priuigna, Mod. 38, 10, 4, 3; Megadorus meus adfinis, PI.
Aul. 3, 4, 13; et gener et adfines placent, Ter. Haut. 5, I,
63 ; ex tarn multis cognatis et affinibus, Cic. Clu. 41 ; me
ailinem tuum, Cic. sen. grat. 17; parentes et fratres et
liberti, Ulp. dig. 3, 3, 35 ; 3. met. mixed up with,
Publicisne adfinis fuit an maritumis negotiis, PI. Trin. 2,
2, 50 ; Neque illarum adfinis esse rerum quas fert adules-
centia, Ter. Haut. 2, I, 3; animus nulli minus honestae
ration! affinis, Cic. iuv. 2, 32 ; hunc aliiuem culpae iudica-
tote, Cic. Eosc. Am. 18; huic (facinori) si paucos putatis
atliues esse, erratis, Cic. Cat. 4, 6 ; affinis ei noxae, Liv. 39,
14, 4.
afflmtas, (adf.) atis, f. 1. neighbourhood, vicinity,
cuius appendices pertinent ad culturam propter affinitatem.
Si uicina regio..., Varr. r. i, 16, I ; 2. relationship by
marriage, affinity, ubi adfinitatem inter nos nostram ad-
strinxeris, PI. Trin. 3, 2, 73; Nullon ego Chremetis pacto
adfinitatem effugere potero, Ter. Andr. i, 5, 12; caritas
generis humani serpit cognationibus primum, turn affinita-
tibus, Cic. fin. 5, 65; in adfinitatem peruenit imperatoris,
Nep. Att. 19, 2; Caes. b. c. 3, 83, i; 3. as a coll., the
whole body of relatives by marriage, patriam deseras Cog-
natos, adfinitatem amicos, PI. Trin. 3, 2, 76; 4. met.
affinity, litterarum (as of o and u in robur roboris), Quint.
i, 6, 24; (so in 0up, fur) Gell. i, 18, 5; a. est corporibus
mentibusque, 4, 13, 4.
affirmatto, (adf.) onis, f. assertion, declaration, est
enim ius iurandum adfirmatio religiosa, Cic. off. 3, 104;
add Plane, ad Cic. fain. 7, 21, I ^ Caes. b. g. 7, 30, 3.
affirmatluus, adj. affirmative hence allowing for the
sake of argument, affirmatiua species. ..cum in re dubia,
quasi sit factum adfirmamus, cum dicimus: Fecerit...,
Diom. 396, 15 K.
affirmator, Oris, in. one who confirms or adds his testi-
mony, a. et suasor, Ulp. dig. 4,4, 13; add 27, 7, 4, 3; Tert.
Marc. 4, 7.
af-firmo, (ad-f.) are, vb. confirm, propositionis approba-
tio, per quam id quod breuiter expositum est, rationibus affir-
matum probabilius fit, Cic. inv. i , 67 ; ea res Troianis spem
affirmat, Liv. I, I, 10; affirmata eo casu Tullii fides est, 7,
14, 5 ; haec dicta affirmauerunt auctoritate sua, 26, 24, 7
etc. ; 2. prove, give proof of, secuta anceps ualetudo
iram deum adfirmauit, Tac. an. 14, 22 f. ; 3. assent,
affirm, say positively, dicendum est mihi, sed ita, nihil ut
affirmem, Cic. div. 2, 8; omni tibi asseueratione affirmo,
Cic. Att. 13, 23, 3 ; tarn ualde, 7, 8, I ; iureiurando, Liv. 29,
23, 5 ; quis enim reni tarn ueterem pro certo affirmet? i, 3,
2; 4. affi rmanter ? adv. positively, si potuisset praedici
affirmanter, Gell. 14, I, 24; but Hertz potuisse...affir-
mant; 6. affirmate, adv. positively, distinctly, quod a.
quasi deo teste, promiseris, id tenendum est, Cic. off. 3,
104; affirmatissime scripserunt, Gell. 10, 12, 9.
affixio, Onis, f. fixing to ; but how ? in : propages est
series uel a., Non. 64, 27; gracilenta quadam affixione,
Mart. C. i, 14 Cr, p. 15, 19 Eyss.
af-flagro, (ad-f.) fire, vb. blaze up ; met. in tempore
adllagranti (cf. ardente bello), Amm. 21, 12, 23.
afflator, oris, m. one who blows or breathes upon, Tert.
Herm. 32.
afflatus, (adf.) iis, m. blowing upon, (Fauonii) adflatu
iuuari Indiam, Plin. 6, 58; Deneget afflatus uentus et aura
suos, Ov. Ib. 108; 2. oft. of fiery blasts, Fulmen ab ore
uenit ; frondes afflatibus ardent, Ov. M. 8, 289 ; ambusti
affiatu uaporis, Liv. 28, 23, 4; ignes caelestes adussisse
leui afflatu uestimenta, 39, 22, 4 ; si trunci pars secta solis
afflatu peraruit, Colum. 4, 24, 5 ; percussae calidis aflla-
tibus herbae, Stat. Th. 5, 527; 3. of sea air w. its
strange effects, (hae uites) maritime adfiatu gaudent, Plin.
14, 32; add 14, 60; 20, 206; 21, 57; 4. of other in-
visible emanations or influences, adflatu noxio, 4, 89; 6,
55; (perdices) concipiunt superuolantium adflatu, 10, 102;
(polypi) adflatu terribili canes agebat, 9, 92 ; add Sil. 6,
159 and 240; 6. esp. of a supposed divine influence or
inspiration, nemo uir magnus sine aliquo adflatu diuino
umquam fuit, Cic. N. D. 2, 167; uis ilia terrae quae men-
tern Pythiae diuino adflatu concitabat, Cic. div. I, 38; add
i, 34; 2, 1 17 ; 6. aspirate (h), Boeoti Bine affiatu uocant
collis Tebas ( = Thebas), Varr. r. 3, i, 6.
af-flecto, (ad-f.) ere, xi, xus, vb. bend to, Avieu. Arat.
734; latus afflexum, Germ. Arat. 191 (dub.).
afflco, (ad-f.) ere, vb. join in weeping, weep with, Et ut
adfleat, quom ea memoret, PI. Pers. i, 3,37; Vt ridentibus
adrident, ita flentibus adflent, Hor. A. P. 101 (so Bentl. w.
reason ; MSB adsunt).
afflictatio, onis, f. the being knocked down ; hence met.
a. (est) aegritudo cum uexatione corporis, Cic. Tusc. 4, 18;
add 3, 27 ; 4, 16.
afflictator, oris, m. one who knocks down met. Tert.
Marc. 5, 16.
afflictio, onis, f. the being cast down met. Sen. ad
Helv. 17, 5.
afflicto, are, vb. frq. [affligo] dash down, quos eques et
propioiibus uulneribus pedites adflictabant, Tac. an. 6, 41
(35); and less directly, Batanos, Tac. h. 4, 79; 2. esp.
run (a ship) aground, strand (it), quod minuente aestu
naiii'S in uadis afflictarentur (grounded), Caes. b. g. 3, 12.
I ; onerarias (uaues) tempestas afflictabat, 4, 29, 2 ; add bell .
Hisp. 3, 4; 3. knock down, distress, Ne te adflictes, Ter.
Euu. I, I, 31 ; met. multo grauius (morbo) afllictantur, Cic.
Cat. I, 31; de quibus acerbissime afflictor, Cic. Att. u. I.
I; add Tusc. 3, 66; adflictentur amore, Lucr. 4, 1158;
mulieres aftlictare sese, manus ad caelum tendere, Sal. Cat.
31, 3.
afflictor, oris, m. one who knocks down, met. dignitatis
suae, Cic. Pis. 64.
62
AFFLICTR-IX
AFFUNDO
afflictr-ix, (adf.) icis, adj. or sb. f. [afflictor m.] one who
strikes against, ubi nubes adflictrix (so Hild. w. MSS ; al.
atllictu peril, rightly) ignem dat, Apul. muntl. 15.
affiictus? us, m. striking against ; see prcc. word.
af-fligo, (adf.) ere, xi, ctus, vb. [b=S. ava, down ; or
peril, ad in 2] dash down, dash to the ground, Ne sis me
uno digito attigeris : ne te ad terram scelus affligain, PI.
Pers. 5, 2, 15; cedo manum : nolo equidem te adtligi* (al.
aff.) throw yourself down (as drank), PI. Most. I, 4, 18;
Catuli monumentum, Cic. Gael. 78; statuam, Cic. Pis. 93;
hums dominn, Cic. dom. 106 ; si quo adflictae* casu (alces)
coneiderunt, Caes. b. g. 6, 27, 2 ; infirmas arbores pondere
adfligunt*, 6, 27, 5; ubi sealae commiuutan, qui super -
steterant afflicti sunt, Sal. lug. 60, 7; terraeque (Cygnum)
adflixit* Achilles, Ov. M. 12, 139; (lupinum) frigoribus
affligitur, Colum. 2, 10, 2; (arborem) senio aut tempestate
afflictam, 5, 6, I ; dereptam iraaginem solo adflixit*, Tao.
h. I, 41; pocula, Sen. ira i, 19, 4; 2. a.* nauem, <lash
against (rocks), wreck, damage, prope omnes nauis afflietas
atque in littore eieetas ease, Caes. b. g, 5, 10, 2 ; tempestas
naues Khodias afflixit, b. c. 3, 27, 2; add b. g. 4, 31, 2;
nauem undae affligebat, Liv. 24, 34, 1 1 ; and met. nee tuas
rationes ad eos scopulos appulisses ad quos S. Titii afflic-
tain nauem. ..uideres, Cic. Eab. perd. 25; 3. met. knock
down, often opposed to words of lifting upj, oratoris esse...
rem augere laudando uituperandoque rursns affligere, Cio.
Brut. 47; si hunc uestris sententiis afflixeritis, Cic. Mur.
8S; uectigalia belli diffieultatibus affliguntur, Cic. agr. 2,
83; Pompeius ipse afflixit, Cic. Att. 2, 19, 2; Turdetauiam
bello afllixit, Liv. 28, 39, 1 1 ; afflictam ciuitatem pesti-
lentia, 3, 6, 5 ; Asia afflixit mores, Plin. 34, 148 ;
1. i '.-]). of the mind, animos adfligunt* et debilitant metu,
Cic. Tuse. 4, 34; afflictus luctu, Cic. Phil. 9, 42; maerore,
Cic. Cat. 2, 2; aegritudine, Cic. Tusc. 4, 35; maestitia,
Cic. Phil. 12, 2; 6. absol. hunc afflictum erexitj, Cic.
Man. 23; excitarej afflictos, Cic. or. i, 32; i, 169; ut me
leuaratj tuus aduentus, sic discessus afflixit, Cic. Att 12,
50 ; uidetis hominem per se ipsum afllictum optiimitium
discordiis excitant, Cic. har. resp. 50; Adflictus* uitani
in teuebris luctuque trahebarn, Verg. 2, 92 ; 6. afflictus,
as adj. prostrate, ruined, dejected, see f above ; 7. hence
comp. non afflictiore condicione, Cic. fam. 6, i, 5;
8. ad above * prob. due to editors or to a false theory in
authors.
afflo, (ad-f.) are, vb. blow or breathe upon, tergoque
fugacis Inminet et criuem sparsurn ceruieibus afflat, Ov. M.
i, 542; terga afflante uento, Liv. 22, 43 f . ; (prodest) si
tussim coucitet saliua, in fronte ab alio adflari, Plin. 28, 60 ;
ut exaestuarat afflatus aura in grauiorem reccidit morbum,
Suet. Tib. 72; 2. of scents, odorum qui adllarentur ex
floribus, Cic. sen. 59; Afflabunt tibi non Arabum dr gra-
mine odores, Prop. 2, 29, 17; 3. oft. of fiery blasts,
blast (more or less), calidum membris adflare uaporem,
Lucr. 5, 567 (not 508) ; afflati incendio, Liv. 30, 6, 7; tanta
flamma ex Aetna defluxit ut...etiam Hegina ciuitas afflare-
tnr, Liv. ap. Serv. G. i, 472; ex quo me diuom pater...
Fulminis adllauit uentis, Verg. 2, 649 ; fulmina quorum
Ignibus afflari proxima quaeque solent, Ov. tr. I, 9, 22;
add Pont. 3,6, 17; spiritum (fulminis) ociorera fulmine :
ideo quati prius omne et adflari quam pcrcuti, Plin. 2, 142;
adllantur alii sidere, alii..., 2, 108; 4. of other invisible
influences, illis Canidia affiasset, peior serpentibus Afris,
Hor. s. 2, 8, 95; cauendum ne a serpentibus adflentur
qnarum odor tarn pestilens est, Colum. 8, 5, 18; (basiliscus)
necat frutices non contactos modo uerum et adflatos, Plin.
8, 78; add n, 277; and met. utrumque (mors) iacto ful-
mine adflauerat, Plin. pan. 90; II 5. met. first of
rumours getting wind, rumoris nescio quid afflaucrat fre-
quentiam non fuisse. Cic. Att. 16, 5, I ; sperat sibi aiinun
posse alllari ili-<>ei]sionis, Cic. Verr. 2, I, 35; 6. of
inyMeiiims influences for good or evil, Venus laetos oculis
adflarat honores, Verg. i, 595 ; gregibns Venus afflat
. Tib. 2, 4, 57; illo (colore) uitiato hoc quoque
(inganiom) udflatur, Sen. ep. 114, 3 ; ipsam Komam regius
terror adflabat, all but stupefied as if struck by lightning,
Flor. i, 40(3, 5), 9; 7. esp. of divine inspiration, poetam
quasi diuino quodam spiritu afflari (so Lamb. perh. rightly,
but MSS inflari), Cic. Arch. 18; (Sibylla) adflatast iiuniiiiu
iam propiore dei, Verg. 6, 50 ; audaci afllatc Cratino, Pers.
>, 123-
affluentia, ae, f. flowing, geniturac, Plin. 26, 94;
2. met. abundance, omnium rerum, Cic. agr. 2, 95 ;
3. and absol. affluence, munditiam, non udllueiitium ad-
fectabat, Nep. Att. 13, 5.
affluo, (ad-f., or even afluo*) ere, xi, vb. flow to, bis
(aestus) inter duos exortus lunae adfluunt bisque remeant
uicenis quaternisque horis, Plin. 2, 212; Khenus ad (ialli-
cam ripam placidior affluens, Tac. an. 2, 6; 2. met.
of years, flow to, increase, ex hac Luce Maecenas meus
adfluentes Ordinal annos, Hor. od. 4, n, 19; 3. or of
men, flock to, ut quaeque potuerant copiae affluebant, Liv.
39, 31, 12; ingentem comitum adfluxisse...numerum, Verg.
2, 796; add Tac. h. 4, 25; an. 4, 41 f. ; 4. other met.
uoluptas quae ad (sensus) cum suaiiitate affluerct, Cic. fin.
i, 39; nihil a te ne rumoris quideni affluxit, Cic. Q. fr. 3,
3, i ; Adtiuit incantis insidiosus amor, Ov. rem. am.
148; 6. esp. fin flow of tide, flow abundantly, overflow,
and so gen. abound, fac...adeo frumento afluain* i
ut..., PI. Ps. i, 2, 57; ungueutis afluens* (so Halm w. MSS),
Cic. Sest. 18; uoiuptatibus, Cic. fin. 2, 93; lepore ac
uenustate, Cic. Verr. 2, 5, 142 ; scelere, Cic. Clu. 189 ;
cui cum diuitiae affluerent, Sal. Cat. 36, 4; uestitu aflueus*
(so P), Phaedr. 5, i, 12; 6. comp. of affluens, Cic. am.
58; sup. Aug. conf. 2, 6; 7. ex affluent!, in abundance,
Tac. h. i, 57 etc.; 8. affluenter, overftowingly, abun-
dantly, Apul. M. 4, 7; quo affluentius uoluptates hauriat,
Cic. Tusc. 5, 16 ; neque in sestertio centiens adfluentius
uixerit quam..., Nep. Att. 14, 2; add Tac. an. 15, 54,
affluus, adj. flowing, full, flumen, lul. Val. Alex.
3. 29.
affodio, (ad-f.) ere, vb. add by digging, uicini caes-
pitern nostro solo, Plin. 2, 175.
aflbr, see affari.
ailore, see adsum.
afformldo, (ad-f.) are, vb. fear in addition, PI. Bac. 4,
10, 3.
affirango, (ad-f.) or affringo, ere, vb. break against,
duris affrangunt po.-tibus ungues, Stat. Th. 10, 47 ; add 5,
150 ; silu. 7, i, 36.
afiremo, (ad-f.) ere, vb. roar at, Adfremit his quas-
satque caput, Val. F. i, 528; stridentibus alis, Sil. 14,
124.
affricStio, Snis, f. rubbing against, friction, chafing,
Gael. Aur. acut. f. ; add I, 14.
affrico, (ad-f.) are, vb. rub against, uitiosum locum
pecndes arbori adfricant, Colum. 7, 5, 6; (anguis) marathro
herbae se adfricans, Plin. 8, 99 ; add 29, 122; and met. Sen.
ep. 7, 7.
affrietus, (adf.) us, m. friction, accendat flammam
adfrictu, Sen. N. Q. 5, 14, 4; add Plin. 31, 72 only in
abl.
affrio, (adf.) are, vb. [fni affrico] rub over, alius aliud
adfriat aut aspergit, Varr. r. 1,57, I.
affulgeo, (ad-f.) ere, Isi, vb. [ad what?] suddenly shine
forth, Jlinturnis caeli ardentis species adfulserat, Liv. 43,
13, I; 2. gen. shine upon (with favour), smile upon,
uoltus ubi tuus Affulsit populo, gratior it dies, Hor. od. 4,
5, 7; Non Venus adfulsit (tibi, at thy natal hour), Ov. Ib.
209 ; Affulsit uultu rideus Venus, Sil. 7, 467 ; 3. hence
met. lux quaedam affulsisse ciuitati uisa est, Liv. 9, 10, 2;
repentina spes affulsit, 23, 32, 7: add 27, 28, 14; 30, 30,
15 etc.; nt prima nffulsit occasio, Flor. 2, 19 (4, 9), 3.
affundo, (ad-f.) ere, vb. pour upon, uinum (arbori),
Plin. 16, 242; adfusa calida aqua, 12, 102; frigida in aqua
adfuuditur uencnum (peril, pour in addition), Tae. an. 13,
16 ; II 2. nfftiiuli vb. refl. pour to, intrans. flow to,
adfunditnr aestuariiune niaii, Plin. 5, 3 ; amnis Maeander
pliirumis adfusus o]>i>idis, 5, 113; 3. be washed (bv),
Caesaraugusta ainne Ibero adfusu, Plin. 3, 24; and met.
cautes adfusa ducuin plebisque turba, Sen. Troad. 1086 ;
4. pour oneself at, i.e. prostrate oneself at, Adfusaeque
iacent tumulo, Ov. M. S, 539; add 9, 607; Cleopatra adfusa
AFFUSIO
Caesaris genibus, Flor. 2, 13(4, 2), 56; magnoque adfusa
parcnti ust, Stat. Th. 3, 686.
affflsio, Onis, f. pouring on, antidote, Pall. 3, 28, 2.
Afledius, name of a gens, C. Ah'edius C. f. Sexstiauus,
CIL iiSS.
Afranianus, adj. of Afranius, (legio), bell. Hiap. 7, 4.
Afranius, name of a gons, L. At'ranio A. f., CIL 601 ;
L. Afranius poeta, Cic. Brut. 167; C. Afrania Licinii uxor,
Val. M. 8, 3, 2.
Afreius, name of a gens, Cn. Afreius magistcr donum
dat, CIL 1345.
Africa, ae, adj. f. as sb. (so. terra) land of the Afri,
Africa in the limited Roman sense, quei ager locus in
Africa est, CIL 200. 48 ; Africam initio habuere Gaetuli et
Libyes, Sal. lug. 18, I ; A Tusca (flumine) Zeugitana regie
et quae proprie uocetnr Africa est, Win. 5, 23; semper
aliquid noui Africam adferre, 8, 42.
Africanus, adj. of Africa, ticos Africanas, Cato r. 8, I ;
Varr. r. I, 41, 6; Colum. 5, 10, II ; bellum, Cic. Deiot. 25;
possessiones, Nep. Att. 12, 4; gallinae guinea-fowl, also
called Numidica, Colum. 8, 2, i and 2 ; 2. absol. as a
sb. a panther, (uenationes bestia)rum Africanamm . . .in circo
...(d)edi, inscr. Ancyr. 4, 44; ludis circensibus LXIII Afri-
canas et XL ursos...lusisse, Liv. 44, 18 f. ; S. C. fuit uetus
ne liceret Africanas in Italiam aduehere, Plin. 8, 64; 3.
honorary title, first of Seipio the conqueror of Hannibal, bis
consul fuerat P. Africanus et duos terrores huius imperi
Karthaginem Numantiamque deleuerat, Cic. Mnr. 58 ;
4. of P. Cornelius Paulli f. Seipio Africanus, CIL 607 ;
5. also a jurisconsult, dig., 4, 6, 29;
africia, ae, f. something offered to the gods, but what ?
Arnob. 7, 24.
Africus, adj. of the Afri, Africa terra, Enn. ap. Fest.
153 M; Liv. 29, 23, 10; Africo mari, Flor. i, 18 (2, 2), 30;
2. vicus Africus, a street of Eome, Varr. 1. 5, 32 f. ;
3. Africus (sc. uentus) as a sb. m. the wind that blows
from the land of the Afri (say Carthage), S.W. wind, ab
occidente hiberno Africus furibundus etruensapudGraecos
lips dicitur, Sen. N. Q. 5, 16, 5; creberque procellis Africus,
Verg. i , 90 ; praecipitem Africum Decertantern Aquilonibus,
Hor. od. i, 3, 12;
agaga, ae, m. a pimp, agaga est, at curabo, Petr. 69.
See
agagola, ae, m. dim. of same, = lenocinator, pantomi-
mus, Isid. Gloss.
agalma, atis, n. glory, statue, Mart. C. 6 init.
agape, Gs, f. love, charity, Tert. Marc. 2 ; 2. love-
feast, Tert. Apol. 39 f.
agaricum, i, u. a fungus that grows on trees, Plin. 16,
33; 25, 103 and 119 etc.
agaso, onis, m. [?] groom, donkey-boy, Egomet mini
comes calator equos agiiso(n) armiger, PI. Merc. 5, 2, n;
duo equi phalerati cum agasouibus, Liv. 43, 5, 8; agasonem
cum equo, Plin. 35, 134; asinum cum agasone, Apul. M.
6, 18 ; 2. in other uses, si patinam pede lapsus frangat
iigaso, Hor. s. 2, 8, 72; add Pers. 5, 76; 3. as a sur-
11:1111.', C. lulius Aug. 1. Agaso, inscr. Grut. 592, 6.
agea, ae, f. [071/10] a gangway, esp. in a ship, uia in naui
dicta, Paul, ex F. 10; Multa foro ponit et agea longa
repletur, Enn. ap. Isid. 19, 2.
agcllulus, i, in. double dim. [agellus fm ager] a little bit
of laud, 20, 3 Catul. (in old ed. ; now placed in Carrn. Priap.
84, 3, ed. Mu'ller) ; add Symm. ep. 2, 30 ; inscr. Grut. 1004, 4.
agcllua, i, m. dim. a bit of land, Agellist hie sub urbe
paulum quod locitas foras, Ter. Ad. 5, 8, 26; a. non sane
major iugfro uno, Varr. r. 3, 16, 10; minora di neglegunt
neque agellos nee uiticulas persecuntur, Cio. N. D. 3, 86.
agcma, atis, n. [ayr^ua, l)or. for riyr;/j.a] a military corps,
'<)'. of Macedonians, Liv. 37, 40, 6; 42, 51, 4; 42, 58, 9;
Curt. 4, 13, 26.
ag-er, agri, m.[ = aypos and perh. akin to aequus ; cf. our
field, lit. a flat] a piece of land, a field, land, Philto, est
il> urbe hie nobis: eum dabo l)otem sorori, PI. Trin.
2, 4, 107; quei ager priuatus casteli Vituriorum est, is agrr
uectigal nei siet, CIL 199, 5 ; agruin hune mevcatiis sum :
hie me exerceo, Ter. Haut. i, 1,94; turn erat ager incultus :
AGGESTUM
63
nunc est cultissimus, Cic. Bosc. com. 33 ; quis consctiimus
agros, Verg. B. i, 73; Nunc Sger Umbreni sub nomine,
nuper Ofelli, Hor. s. 2, 2, 133; 2. w. adj. fm a city, the
territory of, as Volatcrranus, Cic. fain. 13, 4, 2; in agrum
Hirpinum Samuitemue, Liv. 23, 43, 3; agrum Campanum
(of Capua), 23, 48, i ; 3. even in sing, of land or open
country, as opp. to fortified towns, quod agri est inter Cor-
tonam Trasumennumque lacum peruastat, Liv. 22, 4, i ;
perpopulato agro urbem oppugnare adortus esset, 22, 9, 2 ;
4. comm. agri in pi., multitudinem hominum ex agris
cogerent, Caes. b. g. I, 4, 3; depopulatis agris non facile
oppidis uim hostium prohibere, i, n, 4; sparsi fuga per
agi-os fuerant, 22, 54, I ; 6. in agrum or agro, inland or
iii depth, from a road, in defining limits of sepulchres,
Mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum Hie dabat,
Hor. s. i, 8, 12; gen. shortened in inscr. as: Die Manib
locus adsignatus...in fr(onte) p. Ixx in agr(um) p. Ixx, inscr.
Or. 1624; in fr. p. xii in agros p. xii, 631.
aggario, (ad-g.) Ire, vb. babble, nugulas, Mart. C. I, 2.
agger, eris, m. [scarcely fm ad and gero] earth etc., for
filling up holes and raising mounds, qui paulo longius
aggeris petendi causa processerant, Caes. b. g. 2, 20, I ;
unae agger comportari posset, b. c. 2, 15, I ; hae trabes
multo aggere uestiuntur, b. g. 7, 23, 2 ; 2. as used for
filling holes, cratibus atque aggere paludem explere, b. g.
7, 58, i ; et fossas aggere complent, Verg. 9, 567 ; cauernas
aggere implore, Curt. 8, 10, 27; 3. for raising mounds,
quantum (turres) quotidianus agger expresserat, Caes. b. g.
7, 22, 5 ; agger in munitionem coniectus ascensum dat
Gallis, 7, 85 ; 4. a mound or bank so formed, fossa
et terreus agger, Varr. r. i, 14, 2; ipsis proelia miscent
Aggeribus moerorum, Verg. 10, 24; add 10, 144; n, 382;
congesticius ex materia agger, Caes. b. c. 2, 15, i; neque
aggeres neque fossae uim hostium sustinere potcrant,
7, 87, 5 ; equitatus per aggeres aseendebant, b. c. 3, 69, 2 ;
caespitum uatura adcomrnodata contra fiuminum inpetus
aggeribus, Plin. 35, 169; 6. esp. the agger of Tarquin,
forming part of the defence of Eome, clauditur ab oriente
Tarquini Superbi, Plin. 3, 67; aggeris uastum spatium, 36,
104 ; Aggere in aprico spatiari, Hor. s. i, 8, 18 ; mali quod
in aggere rodit (the monkey), luv. 5, 153 ; add 8, 43; 6.
in late writers, of raised roads, aggeribus Alpium Cottiarum,
Amm. 15, 10, 2; ab aggeribus publicis uesperi discedebant,
18, 8, 2; in aggeris medio, 18, 6, 10; add 21, 10, 2; 7.
gen. a mound, bank, or heap, aggeribus niueis, Verg. G. 3,
354; cadauerum, Amm. 16, 12, 54.
i. agger-o, are, vb. [agger] heap up, pile up, cadauera,
Verg. G. 3, 556; praemia pugnae, A. u, 79; cinerem,
Colum. n, 338; terrain, id. arbor. 28, 3; frumenta, 2, 21,
5; ossa, Tac. an. I, 61 ; trames inter paludes aggeratus, i,
63; caespitem, i, 19; ^uadrautes, Phaedr. 4, 20, 23; stra-
gula, Apul. M. 2, 21 ; conualles spinetis aggeratae, 4, 6;
2. met. iras, Verg. 4, 197; II, 342; dictis omne pro-
missum, Stat. Th. 2, 198; portenta monstris, Claud. Eutr.
I, 236; 3. w. ace. of thing covered, cover the base of
with earth heaped up, arbores, Colum. 1 1, 2, 46 ; 4. but
in Curt. 4, 2, 16 Zuuipt has exagg. ; 5. in Vitr. 2, 3, i
means ?
2. ag-gero, (adg.) e"re, gestus, vb. [gero, carry (material)]
carry to (esp. in pails, carts, barrows etc.), Ita te ag-
gerunda curuom aqua faciam probe, PI. Cas. i, 36; repperi
negotium Si quidem rnihi ultro hisaggerunda etiamst aqua,
PI. Hud. 2, 5, 27 ; bona eoruin aggerimus (bring home in
cartloads so to say) atque etiam ultro ipsi adgerunt ad nos,
PI. True, i, 2, 16; pisciculos minutos aggerebant ut a
maioribus absumerentur, Varr. r. 3, 17, 6; luta et limuin.
Cic. ap. Non. 212; tellurem, Verg. 3, 63; adgesta flumini-
bus (terra), Plin. 17, 27; flores adgerunt pedibus (sc. aju
II, 20; humum, Mart. 8, 57, 4; 2. met. of accusations,
adgererc falsa, Tac. an. 2, 57 ; add 3, 67; 3. in Tac. an.
I, 19 read w. Halm aggerabatur.
aggestim, adv. [agger sb.] in heaps, Vulg. Macr. 2.
13, 5.
aggestio, finis, f. [aggero ere] carrying to, as of alluvi.il
soil, ualles quas iluminum saturabit a^rslio. J'all. 2, 13, 3.
aggeatum, i, n. [part, of aggero ere] an (artificial)
64
AGGESTUS
mound (of wood), ex aggestis erectis, Amm. 19, 8, I ; pru-
uas unius aggesti inseruere iuncturis, id. 20, 1 1, 23.
aggestus, (is, in. carrying to, carriage, incusant pabuli
materiae liguoruin adgestus, Tac. an. i, 35; copiarum (sup-
plies, not as Fore, says coactio militum), Tae. h. 3, 60;
arenae, Aur. V. ep. Calig. ; 2. an (artificial) mound (of
wood), dimicare per sublimes aggestus, Amm. 20, n, 20.
aggldmero, (ad-g.) are, vb. roll up in addition, Addunt
se socios...Et later! agglomerant nostro, Verg. 2, 341; add
12, 458; Val. F. 2, 171 ; fretum, 2, 499.
agglutino, (ad-g.) are, vb. glue to, id fronti, Cels. 6, 6,
1, p. 226, 1. 37 Dar. ; cucurbitulam inguinibus, 7, 26, 5;
2. solder (metals), chrysocollam sibi uiudicant
agglutinando auro, Plin. 33, 93; fragmenta (obsiaui) trpo-
rata adglutinantur, 36, 199; aunulos (regulis), Vitr. 10, 13,
4 ; 3. met. Nam hercle iam me (MSS ad me) agglu tinan-
dam totam decretumst dare, PI. Cist. 3, 17; Postilla extem-
plo se adplicant, agglutinant, Men. 2, 2, 67; add Aul. 4,
10, 71.
aggriuesco, or -asco (ad-g.) ere, vb. become heavier,
Vbi ego me grauidam sentio adgrauascere (so MSS) Propin-
quitate parti, Pac. ap. Non. 486, 3 ; ' 2. be aggravated,
become more severe, ne Philumenae magis morbus ad-
grauescat, Ter. Hec. 3, 2, 2.
aggrauo, (ad-g.) are, vb. make heavier, more severe or
painful, aggravate, pondus, Ph'n. 18, 117 (in a corrupt
pass.); ruiuam poudere, 2, 132; odor adgrauans capita
giving a headache 12, 79; uolnera, 28, 31; ictus, 28, 37;
dolorem, Curt. 8, 10, 29; 2. so far of matter ; also met.
bello si aggrauatae res essent, Liv. 4, 12, 7 ; summam inui-
diae, 6, 27, 3; iuopiam sociorum, 24,36,7; difficultatem,
44, 7, 1 1 ; ratio rustici aggrauatur exiguo profectu operis,
Colum. 2, 4, 7; sortem earum, Curt. 3, 13, 12; Hominisque
curam cura maiore adgrauat, Phaedr. 3, 3, 13.
aggredior, (adg.) di (old dirier, dibor), ssus (old aggre-
tus, see 6), vb. rtt. [ad, gradior] march up to, Videtur ad
me simia adgredirier, PI. End. 3, 1 , 9 ; Interea ad me
haedus uisust adgredirier (so B, agg. CD), Merc. 2, I, 24;
Qui ubi quamque nostrarum uidet prope aedis adgrediri
(so A w. metre, al. hae si adgrcdias !), True. 2, i, 39;
2. gen. attack (as an enemy), quis audeat bene comitatum
aggredi, Cic. Phil. 12, 25; nostros latere aperto aggressi,
Caes. b. g. i, 25, 6 ; add 2, 10, 2 ; I, 12, 3; imprudentes
antemissis equitibus aggreditur, b. c. i, 51,4; ex lateribus
ceteros aggreditur, Sal. Cat. 60, 5; add 58, 12; lug. 66,
3; murum scalis aggredi, 57, 4; si singuli singulos aggres-
sor! essetis, Liv. 6, 18, 6 ; unus aggressurus es Han-
nibalem, 23, 9, 6; Comiuus aggreditur, Ov. M. 12, 482;
Bruturn et ui et legibus, Suet. Aug. 10 ; ueneno Tibe-
rium, Cal. 12; 3. met. attack, tackle, Adgrediar homi-
nem, PI. St. 4, 2, 12; Most. 5, i, 26; Trin. i, 2, 7; Mil.
2, 2, 14; Ep. i, 2, 23; Ego ad (om. ad?) hunc iratum
adgrediar si possimus (MSS possumus, agst idiom) intro
inlicere hue, Bac. 5, 2, 31; Quin ego hunc adgredior
de ilia! Merc. 2, 3, 50; contra adgredibor (so A), Pers.
1, i, 15; Etiam tu...me ipse adgredere? Asin. 3, 3, 124;
Itane agitis mecum? satis astute adgredimtni, Ter. Ph.
5, 8, 75; add Andr. 4, i, 46; Hec. 5, I, 5; quern ego
aggrediar et ut arbitror, cornmouebo, Cic. Q. fr. 3, i, 4;
legates alium ab alio diuorsos aggreditur, Sal. lug. 46, 4;
add 65, 3; Damasippum uelim aggrediare, Cic. Att. 12,
33, i ; 4. often w. abl. Aggrediundus hie homo mi astu,
PI. Trin. 4, 2, 121; add Poen. 4, 4, 53; illis praecipit
omnis mortalis pecunia aggrediantur, Sal. lug. 28, I ;
multis pollicitatiouibus, 61, 4; Talibus adgreditur Vene-
rem Saturnia dictis, Verg. 4, 92 ; 6. w. abstr. ace. attack
or tackle (a task etc.), set about (a serious matter), Post
id piscatum hamatilem et saxatilem adgredimur, PL liud.
2, i, 10; decimum, quod pessimum adgressust, scelus,
Pers. 4, 4, 9 ; in omnibus negotiis priusquam adgrediare,
adhibenda est praeparatio, Cic. off. i, 73; si adgredior ad
hanc disputationumt quasi..., Cie. N. D. 3, 7; cum aggre-
dior in ancipiti causa (so AB, not ancipitem causam) ad
animos iudicum pertractandos, Cic. or. 2, 186; ad iniuriam
faciendamf, Cic. off. i, 24; ad dicendumt, Cic. Brut. 139;
ad consulatus petitionem, Cic. Mur. 15 ; magnum quid, Cie.
AG-INA
Att. 2, 14 f. ; aliam rem aggreditur, Sal. lug. 92, 4 ; magnos
honores, Verg. B. 4, 48; multa magnis ducibus, sicut non
aggrediunda, ita semel aggressis non dimittenda esse, Liv.
24, 19, 6 ; ut primum ad rem publicamt aggressus est, Veil.
2, 33, 3; hoc opus, Quint. 6, 4. 3; ad niouendas lacrumast,
6, I, 44; 6. w. inf. proceed to (a difficult task), attempt,
wlgrttns fari, Enn. ap. Paul, ex F. p. 6 M ; dicere, Cic. off.
2, i; Lucr. 6, 980; auellere, Verg. 2, 165; componere,
Quint, i, 5, 54; tractare, 2, 2, 2; dicere, 3, 6, I ; 7. as
a pass., so Prise. I, 379, 6 and I, 387, 16 K ; hoc restiterat
ctiam ut a te fictis adgrederer douis, Cic. ad Nepotem ap.
Prise. I, 383, i; alia (bella) redimit, facillimis quibusque
adgressis, lust. 7, 6, 5 ; 8. note ad in I, ace. alone (or
even pers. pass.*) in 2, 3, 4 ; in 5 ad w. gerund or
longer clause t ; w. short, aec. ; 9. note -i conjugation in
Plautus.
aggrggo, (adg.) are, vb. [ad gregem] lit. add to a flock
in use = unite or attach (man or men), to add as a com-
panion, associate, te in nostrum numerum.Cic. Mur. 16; si
secum suos eduxerit et eodem ceteros...aggregarit, Cic.
Cat. i, 30; filium ad patris interitum, Cic. Vat. 25 ; se ad
eornm amicitiam, Caes. b. g. 6, 12, 6; signis se, 4, 26, I ;
simillimos sibi, Veil. 2, 91, 3 ; comites ei, 2, 53, I ; si meam
uoluntatem ad summi uiri dignitatem ( = me Caesari), Cic.
fam. i, 9, ii ; pulsis (equitibus) ira aggregat suos, Liv. 30,
II, 7; 2. of things, inuenio qui adgregent his Sia-
o-iceuas..., Quint. 9, 2, 107.
aggressio, oiiis, f. approach, attack, Apul. M. 8, 16
(dub.) ; 2. met. cum animos (orator) prima aggressione
occupauerit, Cic. or. 50; 3. an argument (oratoris) = <-
0i//i7)/ia and e7rixev)M a > Quint. 5, IO, 4; 4, IO, IO ; 5, 14, ^^.
aggressor, (adg.) oris, m. one who attacks, assailant,
aggressor, si quis seruus terruit adgressores, Ulp. dig. 29,
S> l> 35 ! receptores (receivers of stolen goods) non miuus
delinquunt quam adgressores, 47, 8, 3, 3 ; latronibus ad-
gressoribusque, 48, 9, 7.
aggressur-a, (adg.) ae, f. [aggressor] attack, esp. of
robber or bandit, aggression, latrocinio aut adgressura,
Ulp. dig. 10, 2, 4, 2; add 29, 5, 3, 4; factum uel adgres-
sura... accesserit, Arr. dig. 49, 16, 5, 2 ; aggressurae plenam
uindictam, Apul. M. 7, 7.
aggressus, (adg.) us, attack, esp. of a robber, si adgressu
perierit, Ulp. 36, I, 18, 7; 2. met. attacking (a difficult
task), Firm. math. 2, 10.
agguberno, (adg.) fire, vb. guide (as pilot) to, met. sic
adgubernanti fortuna ut..., Flor. i, 24 (2, 8), i; but in i,
40 (3, 5), 16 Halm has gubernans.
ag-ilis, f, adj. active, agile, ever on the move, oderunt...
agilem guauumque remissi, Hor. ep. I, 18, 90 ; quae circum-
uolitas agilis, i, 3, 21 ; agilis dea (Diana), Ov. her. 4, 169;
Cylleuius, Ov. M. 2, 720; Lassabant agiles aspera bella
uiros, Ov. F. 2, 516; uirum nauum agilem prouiduru, Veil.
2, 105, 2; (apes) sarcieudo darnna (fucoriun) tiunt agiliores*,
Colum. 9, 15, 3; malo unius agilem industriam quam decem
hominum neglegentem operam, u, i, 15; animus agilis est
et pronus ad metus, Sen. tranq. 2, 1 1 ; sensus agiliores*
suut animalibus mutis, Sen. ep. 74, 16 ; 2. the active
(not passive) idea belongs also to: qui restitissent agili
I classi naues machinas portantes, Liv. 30, 10, 3; Esseda
nos agili siue tulere rota, Ov. Pont. 2, 10, 34; aer agilior,
Sen. N.Q. 2, 10, i; dextra, Stat. silu. 5, 1,10; and even to:
cursus, 4, 3, 32; studio, Amm. 16, n, 5; 3. agilem
= celerern says Non. 58, I in Sisenna: agilem dari faci-
lemque uictoriam ; 4. cornp. see * above ; 6. sup.
agillimus say Char. 114, n K; and Prise, i, 96, 14;
agilissimus says Char. 182, 18; II 6. agiliter adv. quickly,
Amm. 14, 2, 15 ; 28, 2, 8; 7. comp. agilius, Colum. 2,
2, 27 ; 8. sup. agilisshne says Char. 182, 19.
agilitas, atis, f. quick action, quickness, agility, rapidity,
nauium, Liv. 26, 51, 6; rotarum, Curt. 4,6,9; currentis
(aquae), Pall, i, 17, 2; agineu agilitate uolucri repetebam,
Amm. 18, 6, n ; (oratoris), Quint, n, 3, 180; 2. met.
naturae, Cic. Att. i, 17, 4.
agiliter, sec agilis.
ag-ina, ae, f. [ag-o] the aperture in a balance for the
tongue, Paul, ex F. 10; Tert. Herm. 41; and pud. 9.
AGINATOR
aglnator, oris, m. one nice in weighing, qui paruo lucro
moueutur, Paul, ex F. 10.
agino? are, vb. perh. in Petr. 61 wh. Biieheler w.
Reiske eeraginaui.
igipes'.' Bills, adj. as sb. m. foot-worlter, hence of a
senator who votes but never speaks, pedarius Senator,
agipes (for once) uocem inittere coepit, Lucil. ap. Fest.
2ioB 30.
agitabilis, e, adj. quickly moving or moved, aer, Ov. M.
i-75-
agitatio, onis, f. movement, agitation, shaking, fluc-
tuuru, Cic. Mur. 35; linguae, Cic. N. D. 2, 135; lecticae,
Liv. 27, 29, 2 ; agitationibus* agrorum (of repeated digging),
Colum. 2, 1,4; terrae, 2, 2, 6 ; spiritus, Plin. 20, 43;
2. met. mentis, Cic. off. I, 17; numquam animus agita-
tione et motu esse uacuus potest, Cic. div. 2, 128; 3. w.
obj. gen. setting and keeping in motion, exercising, ad-
ministering, conduct (of), pursuit, rerum magnarum agi-
tatio et administratio, Cic. inv. 2, 163 ; studiorum, Cic. sen.
23 ; uirtutum, Sen. ep. 109, 2 ; rerum, Val. M. 7, 2, I ;
4. note pi. *.
agitator, oris, m. a driver, of horses etc., ne tn... eases
agitator probus. Quidum?...Bespectas identidem, PI. Men. i,
2, 50; ut agitator callidus priusquain ad finem ueniam, equos
sustinebo, Cic. acad. pr. 94; aselli, Verg. G. I, 273; equo-
ruiu, Verg. 2, 476 ; 2. esp. a professional driver in the
Circensian games, agitator! Eutycho HS uicies contulit,
Suet. Cal. 55 ; a. prasinus. Suet. Ner. 22 ; Aurelio Hera-
cleidae agitatori factionis uenetae, inscr. Or. 2598 ; A.
Tuccius A. 1. Stephanas agitator fact, russat. 2595.
agitatr-ix, Icis, adj. or sb. f, one who drives, huntress,
filuarum a. Diana, Am. 4, 22; animam agitatiicem aliorum
quae immota aunt, Apul, dogm. PI. i, 9.
agitatus, us, in. setting or keeping in motion, action,
driving, Varr. 1. 5, i (dub.) ; anima corpori praestat agita-
tuin, Macr. s. Sc. 2, 12 f. ; add Macr. s. 7, 8, 12;
2. met. mentis, Varr. 1. 6, 6, I.
agito, are, vb. frq. set or keep in motion, keep moving,
drive, urge, horses etc., Nam iam calcari quadripedem
agitabo aduorsum cliuom, PI. Asin. 3, 3, 18; agitantur
quadrigae, Varr.1.6, 5; in cursubiiugos...leones,Lucr. 2,601 ;
Laiiigeros agitare gregea, Verg. G. 3, 287; spumantern ecum,
Verg. n, 770; 2. hence of the chase, chase, pursue,
hunt, suntne insidiae tendere plagas etiam si agitaturus
non sis? ipsae enim ferae..., Cic. off. 3, 68; (aquila) in-
seetaiis alias auis et agitans, Cic. div. 2, 144; cursu tirnidos
agitabis onagros, Verg. G. 3, 409 ; trepidos agitautem in
retia ceruos, Ov. M. 3, 356; agitat mutata columbas, n,
300 ; 3. so of the furies etc., pursue, harass, allow no
rest to, Lariiae hunc atque intemperiae insaniaeque agitant
sii'iiem, PI. Aul. 4, 4, 15 ; eos agitant insectanturque furiae,
non ardentibus taedis sed..., Cic. leg. i, 40; add Hose.
Am. 67; quern nisi Saguntinum scelus agitaret, respiceret
..., Liv. 21, 41, 8; furiis agitatus Orestes, Verg. 3, 331;
add 4, 471 ; 4. gen. move, agitate, corpora agitari inter
se concursu possent, Cic. N. D. i, no; pulsu agitatur ex-
terno, Cic. rep. 6, 38; ferrea texta (magnes), Lucr. 6, 1055;
non nisi leni gestatione corpus agitandum, Cels, 3, 6, p. 88,
6 Dar. ; 5. esp. shake, agitate, toss about, humum
aridam uento agitari, Sal. lug. 53, i (arena) magna ui
agitata, 79, 6; Zephyris agitata Tempe, Hor. od. 3, i, 24;
laurea...uisast agitasse cacumen, Ov. M. i, 567; Daedalus
alas, Ov. tr. 3, 4, 21; (bos) caput, Colum. 6, 6, 3;
6. of torture, pol te, si hie sapiat senex, Pix atra agitet,
PI. Capt. 3, 4, 64 ; and met. Quae te mala crux agitat, PI.
Aul. 4, 4, 4; l!ac. 4, 2, 2; 7. so of disease, Atra bilis
agitat hominem, PI. Capt. 3, 4, 64; turn te morbuB agitat
hepatiarius, Cure. 2, i, 24; 8. of painful or serious
feelings, Quae te res (MSS res .te) agitat, mulier? PI. Men. 5,
i, 10; add Cure. I, i, 92; Most. 2, 2, 85; Sed qui utroque
(so MSS) error uos agilut expmlibo, Pompon, ap. Non. 505,
7; metu atque lubidine diuorsus agitabatur, Sal. lug. 25,
6 ; 9. met. Iam ego hunc agitabo, Ter. Ph. 2, 3, 4,
give him a good shaking ; 1O. work, exercise, practise,
administer, conduct, Sat mine agitas tute tuarum rerum
you have enough to do with your own affairs, PI. Bac.
K. D.
AGMEN
65
4, 3, 23; Bene nauis (pron. naus, like cavs) agitatur, PI.
Bac. 4, 6, 27 ; triremem in portu agitari iubet, ps. Nep.
Dion. 9, 2; custodian! keep guard PI. Kud. 3, 6, 20;
Naev. ap. Non. 323, i ; uigilias, PI. Trin. 4, 2, 27 ; Mil. 2,
2, 61 ; Tac. an. n, 18; praesidium, Sal. lug. 55, 4; 85,
33; conuiuium, PI. As. 5, i, 7; Mil. 2, 2, 10; Ter. Hec.
i, 2, 18; diem natalem, PI. Pers. 5, i, 17; Dionysia, Ter.
Haut. 4, 4, 11; dies festos, Cic. Verr. 2, 2, 154; imperium,
Sal. Cat. 9, 5; rem publicam, 38, 3; lug. 37, i ; moras, 81,
4; mntasartis, Verg. 12, 397; fugatn, 2, 640; choros, G. 4,
533; iocos, Ov. M. 3, 319; faenus, Tac. Germ. 26; fru-
menta et peouniae uectigales (sc. cogendae) . . . societatibus
equitum agitabantur, Tac. an. 4, 6; latrocinia, 12, 27;
11. esp. w. words which denote life or state of life;
pass, live, live in a state of, Qui turn uiuebant homines
atque aeuom agitabant, Enn. ap. Cic. Brut. 58 ; add
Sal. Cat. 2, i ; pacem, lug. 14, 10 ; 29, 6 ; indutias, 29,
4 ; gaudium atque laetitiam, Cat. 48, I ; apud aquam
noctem a., 98, 4 ; Numidae pro muro dies noctisque
agitare, 94, 4 ; 12. absol. live, pass the time, hi
propius mare agitabant, Sal. lug. 18, 9; alios uagoa
agitare, 20, 5; move about, move, equitatum pro castris
agitare iubet, 59, i; II 13. discuss (a subject), deal
with, debate about, illam rem agitatam in contionibus, Cic.
Clu. 4; anni sunt octo cum omnia (haec) agitatis, ib. 82;
mens rationibus agitandis alebatur, Cic. Tusc. 5, 66; res
in senatu agitari coepta, Sal. lug. 27, I ; add 30, I ; de
foedere, Liv. 9, 5, i ; illic agitauere placeretne..., Tac. h.
3, i; agitare inter se mala seruitutis, Tae. Agr. 15;
14. turn over in one's mind, consider with oneself, medi-
tate, quom earn rem in corde agito, PI. True. 2, 5, 4; id
agitans mecum sedulo inueni, Ter. Ph. 4, 3, 10; id mecum,
Ace. ap. Non. 256, 19; habet nihil a Hi id quod agitet in
mente, Cic. N. D. I, 114; eandem rem animis, Cic. Font.
22; quae quum praecepta agitarem, Sal. lug. 14, 2; add
93, 2; maius eum agitare in animo bellum. Liv. 21, 2, 2 ;
plus quam ciuilia, Tac. an. I, 12 f . ; 16. even w. inf.
llagnas res hie agito in mente instruere, PI. Kud. 4, 2, 31 ;
aliquid iamdudum inuadere magnum Mens agitat mihi,
Verg. 9, 187.
ag-men, Inis, n. [ago] a drove, a body of cattle etc.
driven along, Cuique pecus denso pascebant agmine colles,
Tib. 4, i, 186; non minore agmine rerum captarum quam
suo prae se acto, Liv. 34, 52, 2; 2. a body of moving
beings in a line, a train, a shoal (of fish), meus (reditus) is
fuit ut a Brundisio usque Komam agmen perpetuum totius
Italiae uiderit, Cic. Pis. 51 ; nuntiatum eat Coriolauo
adesse ingens niulierum agmen, Liv. 2, 40,3; tnrbamqne
sonautem Agrninis aligeri, Verg. 12, 249; Graniferum
agmen, Ov. M. 7, 638 (ants); magno fugientes agmine
thunni, Hal. 98; 3. esp. of an army in motion, in
itinere agmen nostrum adorti, Caes. b. g. 3, 20, 3; ita dies
xv iter fecerunt uti inter nouissimum hostium agmen et
nostrum primum non amplius quinis milibus passuum
iuteresset, I, 15 f.; agmine quadrate cum gladiis sequun-
tur, Cic. Phil. 2, 108 ; prius moenia intrauere hostes quam
Bomauus extrema agminia carpere posset, Liv. 6, 32, n;
puluis uelut ingentis agminis incessu, 10, 41, 5;
4, rarely of a marshalled army (acies), in medium agmen
hostium ruit, perrumpitque ordines, Liv. 10, 41, 9; 5.
gen. an army, rudis aguiinum sponsus, Hor. od. 3, 2, 9 ;
huic tanto agmini dux defuit, lust. 2, 10, 21 ; 8. march,
ne miles gregarius in castris neue in agmine seruum aut
iumcntum haberet, Sal. lug. 45, 2; in agmine in primis
rnodo, rnodo in postremis adesse, ib. ; 7. uno agmine.in one
(moving) body, uuo agmine uictores cum uictis in urbem
irrupere, Liv. 2, 30, 14; and beyond sphere of war, tibicines
Tibur uno agmine abierunt, 9, 30, 5 ; (mulieres) uno agmine
ianuas obsederunt, 34, 8, 2 ; 8. met. from armies,
Educenda dictio est medium in agmen (into the field of war),
in puluerem, in castra, Cic. or. I, 157; assentior tibi, ut
nee duces simus nee agmen cogamus, Cic. Att. 15, 13, I ;
(Darcum) niulierum ac apadonuni agmt'ii trahentem, Liv. 9,
17, 16; diffugiunt stellae quarum agmina cogit Lucifer, Ov.
M. 2, 114; uenti uelut aginine facto, qua data porta,
ruunt, Verg. I, S6; tarn numerosum agmen reorum, Plin.
9
AGMINALIS
AGO
ep. 3, 9, ii; oceupationum, 2, 8, 3; 9. movement,
notion, course, leni flint agmine flumen, Enn. ap. Macr. s.
6, 4, 4; copied by Verg. 2, 782; (angues) agmine certo
Laocoonta petunt, 2, 212; Agmine remorum celeri, 5, 211;
tivmnlo uenit agmine cornus, Sil. 14, 442.
agmm-Xlis, e, adj. of an army, equ(i) uel mulae, Arcad.
dig. 50, 4, 1 8, 21; 3. absol. draught-cattle for the army,
agmiuales ac paraueredos, Th. C. 8, 5, 6.
agna, ae, (see agnus) f. a lamb; si neque netulae sunt
(oues) neque merae agnae, Varr. r. 2, 2; add Hor. od. I, 9,
12; epod. 2, 59; Ov. Pont. 2,7, 11; tr. 1,1,78; 3. the
sheath of an ear of corn, Paul, ex F. 21 1 (so apuat in Theoph.
hist. 8, 7).
agnalia, ium, n. pi. a festival, same asAgonalia, Ov. F.
i. 325.
agnasco, = agnosco (ef. S. jna = gnosco), Fronto ad M.
Gaes. I, 4, p. 10 Nab.
agnascor, (ailg.) i, vb. r. [ad, gnascor] be born in ad-
dition, as of a child (sui heredis) born after the making a
will, esp. of posthumous children, quis eo testamento quod
paterfamilias ante fecit quam ei films natus esset, heredita-
tem petit? Nemo quia constat agnascendo rumpi testamen-
tum,Cic.or. 1,241; add Caecin.72; rumpitur(testamentum)
adgnatione sui heredis, Papin. dig. 28, 3, I ; add Gai. 28, 3,
13; 2. so of an adopted son, qui in adoptionem datur,
his quibus adgnascitur et cognatus fit, Paul, i, 7, 23;
3. of supernumerary limbs, membra animalibus adgnata
inutilia suut sicut sextus homini digitus, Plin. n, 272;
4. pili adgnati (of puberty) opp. to congeniti; Plin. 11,231;
S. of wisdom teeth, genuinos agnasci annis fere bis
septenis, Gell. 3, 10, :2; 6. of epiphytes, uiscum in
>iuercu adgnasci, PLm. 16, 245 ; II 7. agnatus (adg.), a
relative through males, adguati qui legitima cognatione
iuncti sunt... per uirilis sexus personas, Gai. 3, 10; add i,
156; si neque suus heres neque agnatus ullus erit, 3, 29; si
intestate moritur cui suus heres nee escit adgnatus proxi-
nius famiham habeto, XII tab.; mulieris quae in agna-
torum tutela erat, Gai. 2, 47; 6. agnata, Gai. 3, 23;
3, 29.
agnltic-ius, (adg.) adj. of theagnati or relatives through
males, ius agnnticium, lustin. C. 6, 58, 15, 3.
agnatio, (adg.) onis, f. consanguinity through males,
agnationum iura, Cic. or. i, 173; Cic. leg. I, 23; Cels. dig.
1,7.7; * ' ne addition of a son or daughter to a family
by birth, sui heredis, Papin. 28, 3, i; postumae, Ulp. 40, 5,
24, ii ; 3. met. consanguinity, caelestibus, Cic. leg. I,
24; 4. as a collective, relatives by birth, cum uxoribus
suis et omni adgnatione, Th. C. 8, 5, 58.
agnellus, i, m. double dim. a little lambkin, as a term of
endearment, PI. Asin. 3, 3, 77; add Pomp, gramm. 143,
28 K.
agnlcellus and agnlcellulus, doub. and treb. dim., ap.
1'omp. 143, 29, K.
agnic-ulus, i, m. dim. a lambkin, Arnob. 7, p. 219.
agnile, = apvav roros, Gloss, cf. ouile.
agninus, adj. of lamb, lactibus, PI. PR. I, 3, 85 (but not
95) ! pedum, Plin. 30, 68 ; pelles, Ulp. dig. 34, 2,8; 3.
agnina (sc. caro) as sb. f. lamb, PI. Capt. 4, 2, 39 and 69 ;
Aul. 2, 8, 4; Hor. ep. i, 15, 35.
agnitio, unis, f. [from a lost vb. agn-, whence agn-osco]
knowing again, recognition, cadaueris, Plin. 10, 194; litte-
rarum, Quint, i, i, 25; 3. acknowledgment, bonorum.
Marc, dig. 38, 15, 5; but in Cic. N. D. i, i read w. B cogni-
tioneni.
agnitor, Gris, m. one who recognizes, lul. Valcr. Alex. 3.
agnitus, see agnosco.
agnSmen, (adgn., adn.) mis, n. an honorary title from a
country conquered etc., propria nomina in species quattuor
iliuiduntur, praenomen nomen cognomen agnomen, ut
1'iihlius Cornelius Scipio Africanus, Charis. 152, 22; add
liiom. 321, 9; Prise, i, 57, 23 and 58, 5; 69, 42 wh. other
i xx. are, Persicus, Gaetulicus, Creticus ; 3. also of names
kept as token of the family whence adopted, as Aemilianus,
1'risc. i, 76, 14; 3. gen. as an add. name, nee alind ei
honorificrntiac adnomen adiunctum est quam quod August!
tilius appellatus est, Capitol. Ver. 3, 5; 4. cognomen
for agnomen often, as Cic. Mur. 32 and rep. 6, u of Scipio
Africanus ; Suet. Cal. 9, of Caligula ; add Suet. Vit. f.
agnomcnt-um, i, n. dim., a nickname, Apnl. mag. 56.
afjn5minatio, (ann. adn.) onis, f. ;i play upon words,
Cornif. nd Her. 4, 29 (bis); Quint. 9, 3, 66.
agnosc-ib-ilis, e. adj. recognizable, Tert.resur. earn. 55.
a-gnosco, (adgn.) ere, oui, Itus (otus* rare), vb. [a for
an = ava, again; gnosco old form of uosco; and so = ai'a7i-
)vuvK.w=o\A E. acknow Shaksp.] know again, recognize,
Quibus de signis agnoscebas (filiam), PI. Epid. 4, 2, 27;
signa adgnoui, Men. 5, 9, 65; add Merc. pr. 98; agnotast*
soror, Pacuv. 384 E ; Xanthi cognomine riuom Agnosco
(so Med.) Verg. 3,35 1 ; add 3, 347 ; ueterem Anchisen agnoscit
(so M) amicum, 3, 82 ; agnoruut signa recepta suos, Ov. F.
5, 590; Agnouit longe gemitum morientis, M. 10, 719;
3. see or feel that... is a reality, feel the truth of, recog-
nize, ut deum adgnoseis ex operibus suis, sic...uim diuinam
mentis adgnoscito, Cic. Tusc. i, 70; non me sortilegos
neque eos qui quaestus causa hariolentur, agnoscere, Cie.
div. i, 132; in hoc quoque geuere abunde agnosci ius eius
(so. fortunae) potest, Veil. 2, 116, 3; add 2, 95, 3; agnosco
crimen, Plin. ep. 7, 29, 2; 3. acknowledge (in words or
deeds), confess, admit, allow, cum totius Italiae concur.-nis
faeti illius gloriam lubens agnouisset, Cic. Mil. 38; ego
autem suseiperem hoc crimen, agnoscerem, confiterer, Cic.
Bab. perd. 18; me non ease uerborum admodum inopem
agnosco, Cic. fam. 4, 4, I; dicam tamen; ipse certe ag-
noscet, et cum aliquo dolore flagitiorum suorum recorda-
bitur, Cio. Pis. 12; indicium defuncti adgnoscere uidentur,
Paul. dig. 5, 2, 23, I ; 4. acknowledge as, own, declare
or admit to be, an me non aguoseitis ducem? Liv. 6, 7, 5 ;
uix ut senator agnoscitur, Veil. 2, 10, I ; reuersus impera-
tor qui priuatus exieras, agnoscis, agnosceris, Plin. pan.
21; infantem agnosci uetuit, fuet. Aug. 65; qui nolit
niium adgnoscere quasi non suum, Ulp. dig. I, 6, 6; do
agnoscendis et alendis liberis uel parentibus uel patrouis uel
libertis, dig. tit. 25, 3; 6. gen. in law, acknowledge,
admit liability for, bonorum possessionem, Gai. dig. 26. S.
n ; aes alienum, Ulp. 28, 5, 35, i; cibaria, id. 10,4, II, I ;
poenam, id. 17, 2, 55 ; 6. agnotus old form, see I ; ag-
noturus, Brut. ap. Diem. 388, 7 K; Sal. ap. Prise. I,
511, 12 K, and Serv. ad A. 4, 23; 7. part, agnitus im-
plies a simple verb gon, whence g(o)n-osc-o, as from our con
comes k(o)n-ow; cf. cognitus.
agnus, i, m. (but see 2) [for auinus, dim. of oui- or
of i- sheep = S. avi-, Lith. awi-; cf. Go. avistr ouile; so
ajoiw through a lost apam from ofis] a lamb, Qui locant
caedundos agnos et duplam rgninam dannnt, PI. Capt. 4,
2, 39; Agnum inter pecudesauieaclarumcoma, Att.2ll K;
agnum quern immolemus, Cic. div. 2, 39; 3. as a col-
lective term lamb, abundat (uilla) porco haedo aguo (lamb
for the table), Cic. sen. 56; 3. as a fern., in commen-
tariis sacrorum pontincalium frequenter est hie ouis et haec
agnus, Fest. 286, b 19; aguus...nomeu apud maiores com-
munis erat generis, ib. 6, 12; hence: lanui Quirino agnum
marem caedito, lex ap. Fest. 189 a, 18 ; lunoni agnum fe-
minain caedito, lex ib. 222, 5 ; 4. prov. Lupo agnum
eripe.re postulant, nugas agunt, PI. Poen. 3, 5, 31 ; Ser-
peutes auibus -rminentur, tigribus agni, Hor. ep. 2, 3, 13;
6. agnum, perh. a gen. pi. in Pore. Lie. ap. Gell. 19,
9. 13-
ago, ere, egi, actus, vb. [ = 07^] drive (before one), agas
Asellum, Scip. ap. Cic. or. 2, 258; ipse capellas Protinus
aeger ago, Verg. B. i, 13; pasce capellas Et potum pastas
age Tityro et inter agendum..., 9, 24; pecus egit altos
Visere monies, Hor. od. I, 2, 7; clitoris caballnm, c\<.
I, 18, 36; is qui iumenta agebat (of a coachman), Liv. i.
48, 6; Saepe domum redeunt, praedonum* sanguine laeti,
Et redigunt actos in sua rura boues, Ov. F. 3, 64 ; bourn
quos multos inter ceteram agrestem praedam* agebat, Liv.
22, 16, 7; ut id armentum ad montes ageret,.. .boues ali-
quaiito ante signa acti, ib. 8; ex agris uicisque quae ferre
atque agere possint, prae se agentes portantesque, 38, 18,
15 ; bouem per mille et quingentos passus agere, and soon :
rursus agere currentem, Colum. 6, 6, 3; nudatam coram
propinquis per uicum uerbere agit, Tac. Germ. 19; tauros
AGO
per spatia Circi agunt, Suet. Claud. 21 ; add Calig. 27; ps.
Nep. Datam. 3, 2 ; 2. as booty in war mainly consisted
of cattle (see * above) and prisoners who bad to trudge,
praeda ex omnibus locis agebatur, Caes. b. g. 6,42 ; agros uas-
tare, praedas agere, Sal. lug. 20, 8 ; quum praedam ex agris
agerent,Liv. 1,1,5; utexalieno agrorapercut agerent<rur,2i,
I, 2; ingentes praedas lioniiuum pecorumque egerunt, 2,
64, 3 ; add 31, 30, 3 ; 38, 15, 10; and by extension, Edepol ne
illic pulcram praedam agat, si quis illam inuenerit Aulam
onustam auri, PI. Aul. 4, 2, 3 ; 8. as part of the booty
was of dead matter, a common phrase for plunder was
ferri agique (cf. ayem <cai (/>epea>), res sociorum ferri agique
uidit, Liv. 22, 3, 7 ; hi ferre agere plebem plebisque res, 3,
37, 7 ; mine priucipes agunt feruntque omnia, Tac. dial.
8 ; 4. of the chase, drive, chase, apros Latratu turbabis
agens, Verg. G. 3, 412; cerua quam...fixit Pastor agens
telis, Verg. 4, 71 ; add 7, 481 ; actus aper, Ov. Hal. 60;
6. of chasing an enemy, Ceteros ruerem agerem raperem,
Ter. Ad. 3, 2, 21 ; reliquos...ita pcrterritos egerunt, ut non
priiis fuga desisterent quam..., Caes. b.g. 4, 12, 2; add 5,
17,4; b. 0.3,46,5; palautis Troas agebat, Verg. 5, 265 ; add
11,620; 6. of the furies, conscience, Ita me Amor lassum
animi ludificat fugat agit appetit, PI. Cist. 2, I, 8; scelerum
poeuis agitatur... Agunt euni praecipitem poenae ciuium
Komanorum, Cic. Verr. 2, i, 7; quam iam deus ultor
agebat, Ov. M. 14, 750 ; acerba fata lio.uauos agunt Scelus-
que fraternae necis, Hor. epod. 7, 17; Hos uariis mens
ipsa modis agit, Val. F. 3, 393 ; 7. of abstract agents,
opportunitas etiam mediocris uiros spe praedae trans-
uorsos agit, Sal. Jug. 7, 3; ne quos amicitia lugurthae
transuorsos agat, 14, 20; nullis (Atticus) casibus neque
agitur, neque minuitur, Nep. Att. 9, I ; rapta uxor, sub-
iectus seruitio uxoris uterus uaecordem agebant, Tac. an.
I, 59; (prouinciam) auaritia (eius) in helium egerat, 14,
32 ; 8. hence w. inf. sed me uester amor nimiusque
arcana profari Plioebus agit, Stat. Th. 3, 626 ; sed agit
miseranda potestas Inuigilare malis, 8, 262; 9. w. refl.
pron. in familiar !., Quo te agis ? where are you driving
to? PI.. Mil. 3, 2, 49; quonam te agis? Quonam nisi
domum, Trin. 4, 3, 71; add Pers. 2, 2, 34; 2, 2, 53; 4,
3, 13; Most. 1,4,28; 3,1,38; quo nine te agis, Ter. Andr.
4, 2, 25 ; 1O. so met. drive itself, rush up, dum se
laetusail auras Palmes agit, Verg. (i. 2, 364; 11. w. ace.
of vehicle, drive, nequis iueis uieis plostrum...ducito agito,
CIL 206, 57 ; add 60, 64 and 65 ; uasti quoque rector
Olympi Non agat hos currus, Ov. M. 2, 62; add 2, 388
and 390 ; and pcrh. as having to do with a chariot, to this
belongs: triumphus de Liguribus agebatur, Liv. 41, 14, i;
triumpl.um egit Gallicum, Suet. Caes. 37; triumphos egit
tres, Suot. Aug. 22; add Tib. 20; Vitr. I, :, 6; and met.
ages uictor ex inimicorum dolore triumphum, Cic. fam. 3,
10, I ; 13. of other material objects, drive, steer, work,
ad eum uinearn pluteosque agam, PL Mil. 2,2,111; uineas,
Caes. b. g. 2, 12, 3; 2, 30, 3; 7, 17, i; uineaa turresque,
3, 21, 2; uineas, Sal. lug. 37 f . ; 76,4; 92,8; in litus
naues egerunt (ran them ashore), Liv. 22, 20, 12; Nauim
agere ignarus uauis timet, Hor. ep. 2, I, 114; ratem in
amnem egerat, Ov. F. I, 500; naues in aduersum amnem
agebantur, Tac. h. 4, 22; 13. hurl, fulmina, Val. F. 3,
354; telum, Sil. 12, 240; tela, Quint. 12, 3, 4; tonitrus,
Stat. Th. i, 258; 14. drive (in), sublirao oblique age-
bantur, C'aus. b. g. 4, 17, 9; pugioncm per costas, Aur. V.
e P- 39> 4! 1 s - P u ' forth, throw out, radices triuin ct
triginta cubitorum, Varr. r. i, 37, 5; Et mala radices
altius arbor agit, Ov. rem. 106; add M. 2, 583; 4, 254;
scintillas, Lucr. 2, 675 ; spumas, Euu. ap. Macr. s. 6, 3,
8; Cic. Verr. 2, 4, 148; Verg. G. 3, 203; 8udor...piceum
Flumen agit, Verg. 9, 814 ; plurumus undam Fumus
agit, 8, 258; animam, throw out one's breath or life and so
die, et agere ammara et efflare dicimus, Cic. Tusc. i, 19;
(tu) si hos quaestus recipere posses, non(ne) eodem ii Mi-
pore et gestum et animam ageres? Cie. Eosc. com. 24;
Altaic ne quod agas desit, agas animam, Mart. I, 79, 4;
16. produce what lies in a line, as we say : run a shaft,
runiculos ad aerarium, Cic. off. 3, 90; cuniculis ad aggerem
actis, Caes. b.g. 3, 21, 3; cuniculus in arcem agi coeptus,
AGO
67
Liv. 5, 19, 10; add 38, 7, 6; cloacam sub terra agcil:uii.
1, 56, 2; and perh. akin to this: tabernae MM hi duae
corruerunt, reliquaeque rimas agunt, Cic. Att. 14, 9, I ;
rimas Nux agit, Ov.? nuc. 67 ; but rimam duxerat, Ov. M.
4, 65; Graecos uersus agit, Cato ap. Macr. B. 3, 14, 9;
17. give active employment to, work, exercise, Sen te
discus agit, Hor. s. 2, 2, 13 wh. Orelli : ducit, allicit
anzieht male; 18. fabulam etc.. act (a play), Horunc
hie nunc caussa liaec agitur spectatorum fabula, PI. Poen.
3, I, 48; Comoedia(i) quam modo acturi sumus, Mil.
2, I, 6; Kpectatores, fabula haec est acta: nos plausum
date, Most. f. ; add Bac. 2, 2, 37 etc. ; egere L. Atilius
Praenestinus L. Ambiuius Turj)io, Ter. Andr. tit. ; acta
ludis Megalensibus, Eun, tit. etc. ; si tragoedias agamiis,
Cie. or. 2, 205 ; numquam agit Imnc uersum eo gestu
quo potest, Cic. or. 2, 102; canticum, Liv. 7, 2, 9;
19. and met. Vicissim partis tuas acturus est, Ter. Ph. 5,
5, 7; lias partes lenitatis temper egi libenter, Cic. Mur.
6 ; 2O. w. ace. of the part, (Boscius) Ballionem cum
agit, agit Chaeream, Cic. Bosc. com. 20; 21. and
met. egi crimes illos adolescentes quos ille iactitat, Cic.
fam. 2, 9, i; cmn amicum imperatoris ageret, Tac. h. i,
30; non Principem sed ministrum egit, Suet. Claud. 29;
add Tib. 12 and 26; hence a. se, play the part of, pass
as, pretend to be, libertinos qui se pro equitibus Bomanis
agerent, publicauit, Suet. Cl. 25 ; 22. actum est, res
acta est, the play is finished, the game's up, used met.
Nisi quid re praesidi adparas, Trachalio, acta baec res est,
PI. Bud. 3, 3, 21; add Ter. Haut. 3, 3, 3; Si animus
hominem pepulit, aetumst ; animo seruit, non silii, PI.
Trin. 2, 2, 27 ; and esp. w. de, it's all up, all over with, Set
si alienatur, aetumst de collo meo, PI. Trin. 2, 4, 194;
add Ps. 4, 7, 122; i, 1,85; actum iam de isto est, Cic. Att.
12, 25, 2 ; iam de Seruio actum rati, Liv. I, 47, 9; actum
de hoc exercitu erit, 40, 40, 4; 23. conduct (an ollice),
administer, hold, ceusum, CIL 206, 144 etc. ; te forum
Tarsi agere, Cic. fam. 3, 6, 4; add Cic. Att. 5, 17, 6; cou-
uentus, Caes. b. g. I, 54, 3; 6, 44, 3 ; arbitria belli pacis-
que, Liv. 44, 15, 5; centurionatum, Tac. an. I, 44 ; placuit
ne unquam eo die senatus ageretur, Suet. Caes. 88; dilec-
tum, Cal. 43; Vit. 15; and met. Quint. 10, 3, 5;
24. esp. w. causam in its legal sense, conduct a cause,
equites apud quos turn indices causa agebatur, Cic. or. 2,
199; Semper agis causas, Mart, i, 79, I ; add 2, 7, i;
8, 7, I ; and met. tu, si me audias eandem causam agas,
Cic. N.D. 2, 1 68; 26. so too excubias keep watch
Ov. F. 3, 245; Suet. Galb. 10; custodiam, Liv. 5. 10, 4;
26. a. Be, conduct oneself, bear oneself, behave (more
comm. se gerere), tanta mobilitate sese Numidae agunt,
Sal. lug. 56, 6 (but gerunt in some MSB, perh. rightly,
gerunt first written g'unt) ; quanto ferocius ante se <
tanto..., Tac. h. 3, 2; 27. w. ace. of life, time, live,
pass, Vtram aetati agundae arbitrer nrmiorern, PI. Trin. 2,
1,5; add 2, 4, 149 ; Mil. 4, 8, 2 and 10 etc. ; Cat. ap. Gell.
11,18, 18 ; Eun. ap. Gell. 18,2,16; again ap. Cie. fam. 7, 6, i;
qui consuetus in armis aeuom agere, Pac. ap. Cic. Tusc. 2,
49; securum agere aeuum, Hor. s. 1,5, 101 ; fictorem pro-
bum Vitae agundae, PI. Trin. 2, 2, 87; Primain haec
pudice uitam, parce ac duriter Agebat, Ter. Andr. I, I, 47;
add Ad. i, i, 20; 5, 4, 9; rnensis agitur hie iam Septimus.
Ter. Hec. 3, 3, 34; quartum ago annum et octogesimum,
Cic. sen. 32; 28. hence keep a festival, ubi festos dies
agunt, Cic. Verr. 2, 4, 107 ; quinqnatrus satis iucunde
egimus, Aug. ap. Suet. Aug. 71 ; 29. absol. live, ciuitas,
trepida antea de belli euentu, laeta agere, Sal. lug. 55, 2;
haud minus inquis Germanus... agebat, Tac. an. i, 68;
prime subdola concordia egere, 2, 64; apud homines qui
tiim agebant, 3, 19 ; Thracia discors agebat, 3, 38; cultu
lugubri egit, 12, 32; SO. a. gratias, grates, a. :
express thanks or praise, thank or praise, dis gratias agere,
PI. Amph. i, I, 27; Poen. 5, 4, 84; add C'apl. 4. 2.
ut Dinnae laudes Gratesque again, Mil. 2, 5, 2; Neptuno
laetus laudes ago, Trin. 4, I, 2; mihi...egit gratias, Ter.
Ad. 3, 3, 14; quibua uerbis tibi gratias again non reperio.
Cic. fam. 2, 9, i; legio ei gratias egit, Caes. b. g. j,
41. 2; faciam ut aut uiuo mini aut mortuo gratias aga: ,
92
68
AGO
Caes. b. c. 3, 91, 3; dis laudes gratesque egit, Liv. 26, 48,
3; II 31. gen. do, quam rem praetor egerit, CIL 198,
39; Quid ages, si accedent propius, PI. Rud. 3, 5, 9; Ne
quod hie agimus, eras percipiat fieri, Cure, i, 3, 2 etc.;
obserues rilium quid agat, Ter. Andr. I, I, 143 etc.; Petens
ut quae egi ago axim uerruncent bene, Pacuv. ap. Non. 185,
26 ; nihil in bello sine extis agunt, Cic. div. 1 , 95 ; hie
quae agantur quaeque acta sint, ea te cognosse arbitror,
Cic. fam. i, 5, I; Bumuorigi custodes ponit ut quae agat
scire possit, Caes. b. g. i, 20, 6; neque satis constabat quid
agerent, 3, 14, 3; 33. nil agere, to do nothing, but
waste one's time, PI. Trin. 4, 2, 72 and 134 ; Merc. 2, 3, 121 ;
4, 3, 29 etc. ; Ter. Ad. 5, 8, 12; Cic. Cat. I, 15; Veil. 2,
66, 3; a. uugas, trifle, talk nonsense, waste one's time,
PI. Trin. 2, 3, 5; Capt. 3, 4, 95; Men. 4, 2, 57 (quater) ;
Poen. 3, 5, 31 etc. ; 33. quid agis? etc. what are you
doing? how are you? as a general term' of salutation, PI.
Mil. 2, 2, 15; 2, 3, 5; 4, 4, 3; uisuut quid agam, 3, I, 114;
quid tua agit uxor? Trm. i, 2, 13; quid agis dulcissime
rerum? Hor. s. I, 9, 4; 34. so, quid agitur? what is
doing? Euge, Tranio, quid agitur? PI. Most. 5, i, 28 ; Ter. Ad,
3, 3, 19 ; 5, 5, 2 ; quid agitur ? w. the joking answer : Statur,
Ter. Eun. 2, 2, 40; 35. quid ago? often as a fut., what
shall I do? PI. Bac. 5, 2, 78 ; Quid agimus ? (so MSS, EitscLl
cj. agemus) Facilest. Trecentae possunt causae colligi,
Mil. 2, 2, 95; quid agimus? Men. 5, 2, 91; quid nunc
agimus? quin redeamus, Ter. Eun. 4, 7, 41; 36. age
si quid agis, whatever you are to do, do at once, PL Trin.
4, 2, 139; Mil. 2, 2, 60; Pers, 4, 4, 107; St. 5, 4, 35 (w.
bibe si bibis just above) ; 37. actam rem ago, actum
ago, busy oneself about a matter already settled, and
so waste one's time, PI, Ps. i, 3, 28; Cist. 4, 2, 36;
actum aiunt ne agas, Ter. Ph. 2, 3, 72; acta agimus, Cic.
am. 85 ; acta ne agamus, Cic. Att. 9, 18 ; actum ne agas,
ib. 9, 6; 38. hoc age, attend to what I am saying,
Hoc agite sultis spectatores uunciam, PI. As. pr. i ;
hoc agite, Ps. i, 2, 20; Hocine agis an non? Ego uero
istuc, Ter. Andr. i, 2, 15; 39. opposed to: alias res
a., think of anything but the matter in hand, alias res
agunt, PL Ps. i, 2, 20 (just quoted for hoc agite); alias
res agis. ..Istuc ago quidem, Ter. Eun. 2, 3, 57; eum iocari
atque alias res agere, Cic. Eosc. Am. 60; 4O. age, be
alive, set to, sequere, ah rninunie..., quia istoc inlecebrosius
fieri nil potest. ..Age igitur, PL Bac. I, I, 56; Agite pugni,
iamdiust quom ueutri uictum non datis, Amph. i, i, 146;
Age Pamphile, exi Pamphile, Ter. Andr. 5, 2, 30;
41. almost as an adv., quick, come, often w. another
imper., age obliga, obsigna cito, PL Bac. 4, 4, 96; age face,
Mil. 2, 3, 69 ; age eloquere, 3, 2, 33 ; age, da ueniam tilio,
Ter. Ad. 5, 8, 14; age asta mane audi, Pacuv. ap. Cic.
acad. pr. 88; age nunc tuam progeniem ede, Ace. ap. Non.
469, 18; 42. so in the pL agite abscedite, PL Mil.
4, 4, 61 ; agite abite, Men. 5, 7, 28; add Most, i, i, 60;
Cure, i, i, 88; agite exite temulentum tollite, Nov. ap.
Fest. 364 M; agitedum* clarnorem tollite, Liv. 3, 62, 4;
recordamini agitedum* quoties..., 5, 52, 9; agite succedite,
Verg. i, 631 ; 43. even age w. pi. imper., age licemini,
PI. Stich. 2, i, 68; age igitur intro abite, Mil. 3, 3, 54;
ageduin* conferte uunc..., Cic. Sull. 72; age nunc, iter
expediti latronis cum Milonis impediments comparate,
Cic. Mil. 55; add Manil. 40; mittite agedum* legatos, Liv.
38, 47, II; add Prop.* I, i, 21; Stat. Th. 10, 33;
44. or w. pi. of subj., age eamus, PL Mil. I, I, 78; age
sultis hunc ludificemus, Pers. 5, 2, 52; age adplauda-
mus, 5, 2, 13; 4*. age repeated, age age i puere,
due me..., Caecil. ap. Prise. I, 247 K; A^e age nunciam
experiamur contra, Ter. Ad. 5, 4, 23; age age amolire
iimitte caue..., Ace. ap. Non. 75, 32; age age egredere,
Turp. ap. Non. 482, 29; 46. age, aegre concede] uis,
well, well, do as you like, Age ne tibi med aduorsari
dicas, hunc unum diem, de meo secures sinam ego illos
. Naev. com. 7 E; Age, age, ut tibi maxume concin-
numst, PL Mil. 4, 2, 33; age age ut lubet, Ter. Andr. 2, I,
10; wh. Don.: est permissio reprobrantis ea quae con-
sentit; age age, iam ducat, dabo, Ter. PL. 4, 3, 57; add
Ad. 5,4, 23; age sane iuquam, sed erat aequius..., Cic. fin.
AGO
2, 1 19; age, sit ita factum; (sed) quae cansa cur Romam
properaret, Cic. Mil. 49; 47. w. dum suffixed, stir your
stumps a moment, just , Agedum tu Artamo Forem hanc
pausill(ul)um aperi placide, ne crcpa, PI. Bac. 4, 7, 34;
Agedum ergo face, Mil. 2, 3, 74; agedura, excutedum
pallium, Aul. 4, 4, 19 ; agedum, hoc mini expedi, Ter.
Eun. 4, 4, 27; see also * above; 48. id agere, nihil
aliud ag., often followed by ut or ne, work at, strive after,
have for one's object, Id agis ut ubi adfinitatem inter nos
nostram adstrinxeris, Effugias ex urbe inanis, PL Trin. 3,
2, 73; id agunt ut uiri boni esse uideantur, Cic. off. I, 41 ;
nou iam id ago ut proximos exitus consequar, Cic. Att. 9,
7; ueque id agimus ut artem explicemus, Cic. or. 2, 175;
add Att. 8, 11,2; cum id again ne post mortem miseros nos
putemus fore, Cic. Tusc. 1 , 83 ; 49. w. cum, deal with, facile
est bene agere cum his qui..., Cic. Phil. 14, 30; ut praeclare
cum his agamus quos pacatos esse patiamur, Cic. Sest. 51;
bene egissent cum Miltiade si..., Val. M. 5, 3, ext. 3 ; SO.
esp. in pass., bene dicat secum esse actum, Ter. Ad. 2, 2, 2 ;
cum illo quis neget actum esse praeclare, Cic. am. n; in-
telleget secum esse actum pessime, Cic. Verr. 2, 3, 119;
add 2, I, 9; uon pessinie cum his esse actum, quibus.. ,
Sulpic. ad Cic. 4, 5, 3 ; bene agi potuisse cum rebus
humanis si..., Suet. Ner. 28; 51. still w. cum, talk
(with), treat (with), negociate (with), intercede (with), and
so entreat, ask, beg, mecum ut ad te scriberem egerunt,
Cic. fam. 4, 2, I ; de quo praesens tecum egi diligenter,
13, 75, i; petierunt ut de sua salute cum eo agere liceret,
Caes. b. g. i, 31, i ; uelle se de his rebus. ..agere cum
eo, i, 47, i ; hoc unum esse tenipus de pace agendi, Caes.
b. c. 3, 10, 7 ; quae per Aulum Clodium cum Scipione
I'gi-iset, 3, 90, 2 ; esp. of public business, do business
with, talk with, is primus instituit in forum uersus agere
cum populo, Cic. am. 96; quod again ex eo loco ex quo me
populus liomauus... secum agere uoluit, Cic. Verr. I, 36;
neu quis de his. ..cum populo agat, Cic. Cat. 51, 43; negat
(Caesar) nundinis contioneru aduocari posse, id est, cum
populo agi, Macr. s. I, 16, 29; bifariam cum populo agi
non potest, GelL 13, 16, I (15, 8); egit cum seuatu non
debere talia praemia tribui nisi expertis, Suet. Tib. 54
(note ace. and inf.) ; 52. absol. talk in the way of busi-
ness, discuss, (Metellus in senatu) cum agere coepi^sct,
tertio quoque uerbo me appellabat, Cic. fam. 5, 2, 8 ; Lie
locus ad agendum amplissimus, Cic. Man. i ; cum de
Catilinae coniuratione ageretur in curia, Suet. Aug. 94;
gen. talk, Sed estne hie ipsus de quo agebam, Ter. Ad. I, I,
53 ; III 53. in law, proceed at law, take proceedings,
bring an action (quod) lege lulia actum siet, CIL 198, 23 ;
lege agito, Ter. Ph. 5, 8, 91; ex sponso egit, Cic. Quinct.
32; cum egisset lege in hereditatem paternam, Cic. or. I,
175; de quibus rebus ut aliter ageretur lege cautum non
erat, de his Sacramento agebatur, Gai. 4, 13; si de re
minoris quam (M) aeris agebatur, 4,15; in personarn agere
debet, 2, 204; 54. often w. gen. accuse (of), furti, Cic.
fam. 7, 22; iniuriarum, Ulp. dig. 47, 10, 7; Quint. 3, 6,
19; caedis; adulterii, 4, 4, 8; 55. often w. ace. rem
or in pass, res agitur, the matter is legally or officially dealt
with, quam reni praetor egerit, CIL 198, 39; quom ea res
agetur, 198, 32; credant res sibi semper agi, Ov. a. a. 2,
154; ea res agatur de fundo maneipando, Gai. 4, 131 ; add
' : 33> '37> s "- agit ur ! is concerned, is at stake, Gripe,
] accede Luc, tua res agitur, PI. Eud. 4, 4, 104; At enim
nos quarum res agitur aliter auctores suinus, St. i, 2,
72; Non nunc pecunia agitur sed illud qnomodo, Ter.
Haut. 3. i, 67; Non capitis ei res agitur, sed pecuniae,
Ph. 4, 3, 26; add Haut. 2, 3, 113; aguntur iniuriae socior-
um, agitur uis legum, agitur existimatio ueritasque iudi-
ciorum, Cic. Verr. 2,4, 113; agitur populi liomani gloria... ;
agitur salus socioruui..., aguntur uectigalia .., Man. 6;
I libertas agitur populi Homani, Phil. 7, 27 ; Nam tua res
i agitur, paries cum proximus ardet, Hor. ep. i, 18, 84;
ijuum fama eius ageretur, Liv. 27, 34, 7 ; pars tertia mundi,
Ov. M. 5, 372 ; IV 57. of the mind, work at or upon,
meditate, Nescio quid certe mens mea mains agit, Ov. her.
12, 212; but not to this belong Tac. h. 2, 26; 3, 35; Val.
1-'. 3, 392; 58. ago as opp. to facio, speaks of the
AGO
labour, whether of body or mind without reference to result,
1'acio of the result, potest aliquid facere et lion agere, ut
poeta fat-it faluilam et non agit; actor agit et non facit,
Varr. 1. 6, 8 ; (sunt) aliae (artes positae) in agendo quaruiu
in hoc finis est et ipso actu perficitur, nihilque post actum
operis relinquit quae TrpaKTtKrj dicitur qualis saltatio cst;
aliae in effectu quae operis consummations finem accipiunt
quam itoaiTiKr/i> appellamus qualis est pictura, Quint. 2, 18,
i and 2; V 59. ageus part, as adj. energetic, active,
vigorous, oratorem incensum et agentem, Cic. Brut. 317;
effective, telling, iiteudum imaginibus agcntibus aeribus...,
quae percutere animum po.ssint, Cic. or, 2, 358 ; 6O. as
sb. one who brings an action, plaintiff, claimant, quod
inter agentem et debitorem couuenit, Marc, dig. 22, 3, 23;
quod intersit agentis, Paul. 2, II, 12, I; quanti agentis
intersit, Gai. dig. 2, 13, 10, 3; 61. esp, agentes in
rebus, officers under the later empire w, extensive powers in
all places, state-inquisitors, Th. C. 14, n, i ; 8, 8; 8, 5, 7;
cum Apodemio agente in rebus, Amm. 14, n, 19; Gauden-
tius agens in rebus, 15, 3, 8; add 16, 5, it etc, ; 82. in
gramm. active, agentia uerba, Gell. 18, 12, I and 10.
4go, onis, m. a mountain, (antiqui) agones dicebant
monies, Paul, ex F. 10.
agoga, or -e, ae, es, f. lit. a leading (as of water), hence a
trench, Plin. 33, 76, a term introduced into Spain by Greek
miners ; 2. a term in music opp. to TrXo/ci;, Mart. C. 9,
.323 G, 360, 3 Eyas.
ag-dlum, i, n. [ag-o] a shepherd's crook, ap. Paul, ex
F. 29.
agSn, onis, m. an assembly, esp. for games, a contest,
gymnicus apud Viennenses, Plin. ep. 4, 22, I ; agona ib. 3
sind 7 ; musici agones, Suet. Ner. 22 ; add 23 ; agon et in
Elide loui Olympic et Koniae Capitoliuo quinto quoque
anno redeunte celebratur, Censor. 18, 4; cf. Suet. Dom. 4;
nunc deinum agona ease, Suet. Ner. 45; add Th. C. 15, 7,
3; 16, 10, 3.
agonalis, e, adj. [for Agonialis?] of the god Agonius, a
title prob. of lanus, hence Agonalia n. pi. the festival of the
same, Agonalia eius festiuitatein, ap. Paul, ex F. 10; lanus
Agonali luce piandus erit, Ov. F. i, 318; see Agonius.
agonensis, e, adj. [ago, a mountain] an old name of the
porta Collina of Borne, ap. Paul, ex F. 10; 2. Agonenses
as sb. m. pi. the priests of the Agonia, Varr. 1, 6, 3.
agonista, ae, m. one who contends for a prize, Aug.
serin. 343 f.
agonistarcha, ae, m. president of public games, inscr.
Grut. 38, 5.
agonisticus, adj. of a public contest, causa, Tert. cor.
mil. 13.
agonium, see
agonius, adj. [ago, a mountain] as sb. m. the title
of a god, prob. lanus, Agonium putabant deum dici prae-
sidentem rebus agendis (?), Paul, ex F, 10; 2. Ag-
onium as sb. n. a single day of his festival, ib. ; 3.
Agonia n. pi. the festival held twice in the year, first V
Id. Ian. Agon., fast. Maff. CIL .304; f. Praen. p. 312;
also on the XII Kal. lun., Agon. N?; Ad lanum redeat, qui
quaerit Agonia quid sint, Ov. F. 5, 321 ; Ago. IP, f, Esquil.
CIL 310; 4. agonia as sb. f. (sc. ouis or uictiina
cf. our term Southdown) hostiam antiqui agoniam uocabant,
Paul, ex F. 10; agonia hostia, Gloss. Isid.; agoniae uicti-
mae uel hostiae, Gloss. Plac. ; aglonia (agonia Seal, cj.)
ifpeiov, Gloss. Labb.
dgSnothesia, ao, f. presidency at the games, Th, C, 12,
i, 109; as a Gk. word, Ulp, dig. 10, 2, 20, 7.
agonStheta, or -es, ae, m. president at the games, Q.
Mmmio Macrino q(uaestori) II iur. Massil(iae)...Agono-
thetae, inscr. Or. 4024; add Arcad. dig. 50, 4, 18, 17 ; Spart.
1 1, pli. 13. i ; Tcrt. mart. 3.
ag5ndth6ticus, adj. of an agonothcta, possessions, Nov.
Mare. 3, 3, i, i.
Sgfiranomus, i, adj, as sb. m. superintendent of mar-
kets, PI. Capt. 4, 2, 45.
agralis, adj. of land, uocabula, Frontin. col. f.
agrammatos, adj. unlettered, Vitr. i, I, 13.
agrari-enslu, e, adj. See Th. C. 7, 17, I.
AGRIPPINENSIS
69
agr-arius, a, urn, adj. of land, lex, a law for division of
public land among the plebs, Cic. Att. i, 19, 4; Liv. 2, 41,
3 ; triumuir a., a commissioner for the same, Liv. 27, 21, 10;
agrariam rem temptant, agitation for the same, Cic. off. 2,
78; uiae, private roads, Ulp. dig. 43, 8, 2, 22; lex, a law
against removal of land marks, Call. dig. 47, 21,3; parentes.
Aur. V. ep. 40; stationes, outposts stationed in the country,
Amm. 14, 3, 2; and absol. (tirones urbani) in agrariis plu-
rimum detinendi sunt, Veg. mil. 1,3; 2. agrarii absol.,
the agrarian party, i.e. advocates for division of public
lands, Cic. Cat. 4, 4; Phil. 7, 18; Liv. 3, i, 2.
agraticum, adj. n. as sb. payment as for land, Th. C.
7, 20, n.
agrestis, e, adj. [impl. a n. sb. agrus, w. t excresc.] of
land, rustic, country-, hospitium, Cic. Att. 2, 16 f. ; musa,
Lucr. 5, 1398; poma, Verg. 7, in; falx, Tib. 2, 5, 28;
tauri, opp. to siluestres, Plin. 8, 74; feminae, 37, 44;
2. esp. w. a tone of reproach, as uncivilized, boorish, rude.
rough, wild, savage, coarse, clownish, domino agresti ac
furioso, Cic. sen. 47; quae barbaria India agrestior*, Cic.
Tuse. 5, 77; a fera agrestique uita ad hunc humanum cul-
ttim deducere, Cic. or. I, 33; forenses causas agrestioribus*
Musis reliquerunt, Cic. or." 12; Aborigines genus hominum
agreste, Sal. Cat. 6, I ; 3. hence of a wild beast, =feri-
nus, uultus Achelous agrestes...abdidit undis, Ov. M. 9,96;
agrestem detraxit figuram (of lo), Prop. 2, 33, 13; 4.
agrestis as a sb. a rustic or clown, in conuentu agrestium,
Cic. Mur. 61 ; add Verg. 9, u ; Tib. i, i, 39 ; 6. comp.
* above ; sup. agrestissimas gentes, Cassiod. ep. 7, 4 ;
6. agrestius, comp. adv. Spart. Hadr. 3, i.
agric-ior, adj. comp. [impl. an adj. = a-ypocos] more
rustic, more savage, lul. V. Alex. 62.
agri col-a, ae, m. tiller of the ground, fanner, Cic.
Eosc. Am. 47; Deiot, 27; genus agricolum (note gen.) Lucr.
4, 586; fortunatos nimium, sua si bona norint Agricolas,
Verg. G. 2, 459; 2. carmine nostro Bedditur agricolis
gratia caelitibus, Tib. 2, I, 36; 3. as a cognomen,
Gnaeus luliua Agricola, Tac. Agr. 4.
agricola-ris, e, adj. of a farmer, opus, Pall, insit. 3.
agricolatio, onis, f. [implies a vb. agricolor] farming,
Colum. i pr. 6 and n; 1, I, I.
agricol-or ? vb. r. in Capitol. Alb. 1 1, 7 read agri colendi.
agri-cultio? read divisim, agri cultio in Cic. Verr. 2, 3,
226 ; sen. 56.
agrl-oultor ? read divisim, agri cultor, in Liv. 26, 35, 5 ;
and in Paul. dig. 22, 3, 25, I.
agri-cultura ? read divisim, agri cultura in Cic. off. I,
151 ; and Caes. b. g. 6, 22, 3.
agrifolia, see aquifolia.
Agrigent-um, i, n. dim. [\Kpayxvr-, + um = E. ock] a
Greek city on the S. coast of Sicily, now Girgenti, oppidum
Acragas quod Agrigentum nostri dixere, Plin. 3, 89;
2. for suffix cf. Tarent-um (Taparr-), Buxent-um (nufrevT-).
Metapont-um (M-a/3o>r-), Beneuent-um or Maleuent-um
(MaXoeKT-); as also our Breck(o)n-ock from Breckon, Ar-
broath, once also called Aber-broth-ock, on the mouth of
the r. Broth.
agrlmonsor, oris, m. land-measurer or -surveyor, Amm.
19, 11,8; Cassiod. var. 3, 52.
agrimonia, see argemonia.
agrion, adj. n. wild, Plin. 12, 45; 19,82; 2. absol. of
some plant, semen agrii, Veg. vet. 5, 58, 2.
agrio-pnyllon, n. a plant = peucedanum, Apul. herb. 95.
agri-pet-a, ae, m. a coveter of land, Cic. N. D. i, 72;
Att. 15, 29, 3; 16, I, 2.
Agrippa, ae, m. [?] a cognomen, as of M. Vipsanius (al.
Vipst.) Agrippa; Fructibus Agrippae Siculis, Hor. ep. I,
12, i; add I, 12, 26; matrisque sub ulnis Miles Agrippa
suae, Manil. I, 796; 2. Plin. 7, 45 interprets it as in
pedes nascens, w. a silly etymon.
Agrippina, ae, f. daughter of Agrippa ; 2. a d. of
this Agrippina, and mother of Nero, Plin. 7, 46 ; 3. a
title of Colouia from the latter (Cologne), Tac. an. 12. 27;
Agripplnensis, adj. of Agrippina, colonia, Plin. 4, 106;
2. inhabitant of Colonia Agiippina, Tac. Germ. 28.
70
AGRIUS
ALACER
Agrius, adj. or sb., name of a Koman gens, Cn. Agrius
Cn. f. Pollio, CIL 1184.
dgrostis, is, f. couch-grass? Apul. herb. 77.
agr-Ssua, adj. abounding in laud, homo, Varr. 5, I f.
all, see a interj.
aha? older form of ah, says Prise. I, 48, 25 K; and in
MSB of PI. but rejected by metre : perh. a dittograph for
ah a; read in PI.: Manuin da et sequere. A minume.
Quid ita? Quia istoc inlecebrosius..., Bac. I, I, 54; A
Bellerophontem tuus rne fecit films, 4, 7, 12; Ita sunt
gloriae meretricum. A tace. Quid est obsecro, True. 4,
4, 36; Set quid ais mea hilara lepida? A nimium fami-
liariter, Bud. 4, 3, 6 ; Lepide excuratus incesti (Mas inces-
sisti), mi amice. A hodie frustra's, Cas. 3, 6, 6.
Abala, ae, rn. [=ala, armpit?] a cognomen, Brutus
Ahala, on a denar. CIL 465 ; on a coin of Servilius, Eckh.
6, 20; (C. Seruilius...) Ahala, fast. Cap. a. u. o. 276; C. Ser-
uilius A., Cic. sen. 56; Cicero (or. 153) wrongly derives
al;i from axilla, Quomodo uester Axilla Ala factus est, nisi
fuga litterae uastioris ?
aheneiu, see acueu*.
Aheno-barbus, adj. brazen-beard, as cognomen, (L.)
Domitio Cn. f. Ahenobarb. cos., CIL 571, 17.
ahenum, see aenum.
Aiedius, m. name of a Eornafl gens, P. Aiedius Trupho,
CIL 1023.
Aienus, m. a cognomen, L. Aienus, L. f., CIL 603, I.
aientia, ae, f. (aiens part.), affirmation, (opponitur)
aientia negationi, Mart. Cap. 4, p. 118, 13 Eyss.
aio, or a-io, vb. def. [akin to E. aye and yea, to G. ja]
say yes, affirm, opp. to nego, uel tu rni aias uel neges, PI.
Hud. 2, 4, 14; add Men. I, 2, 52; An nata est sponsa
praegnas? uel ft'i uel nega, Naev. ap. Prise. I, 541, 21 K;
Negat quis, nego; ait, aio, Ter. Eun. 2, 2, 21 ; quasi ego id
curem quid ille aiat aut neget, Cic. fin. 2, 70 ;' quia nunc aiunt
quod tune negabant.' Quid ergo? ista condicio est testium
ut quibus crediturn non sit negantibus, isdem credatur
aientibus*, Cic. Eab. post. 34; add acad. pr. 2, 104; fin. 3,
91; negantia...e contrario aientibus* affirmative propo-
sitions, Cic. top. 49; Vaiiua ait...,Scaurus uegat, Quint. 5,
12, 10 ; 2. gen. affirm, say, Tun, senex, ais habitare rued
in illisce aedibus, PI. Men. 5, 2, 68; uinctos nescio quos
ait, As. 2, 2, 19; Sit sese ire ad Archidemum Cliaeream
Chaerestratum, 5, 2, 15; Khodiensis superbos esse aiunt,
Cato orig. p. 25, 3 lord. ; ait se indices ex lege uelle sortiri,
Cic. Verr. 2, 2, 42; quern ex itinere retractum aiebant,
Sal. Cat. 48, 3 ; audendum, non consultandum ait in tanto
malo esse, Liv. 22, 53, 7; Sic ait et dicto citius tumida
aequora placat, Verg. i, 146; sic aiens* uasculum ei tradidit,
Apul. M. 6, 1 3 f . ; 3. at times introduces the direct orat.,
as inquitdoes: Ennio delector, ait quispiam, quod..., Cic.
or. 36; esp. in poets, uestrum Tester numen, ait, Verg. 2,
155; quid, ait, tua crimiua prodis? Ov. her. n, 49; Non
sum moechus, ais, Hor. s. 2, 7, 72; o te, Bolane, cercliri
Felicem! aiebam tacitus, i, 9, 12; 4. leg. solemnly
clare, hunc ego homincm ex iure Quiritium meum esse aio,
Gai. 1,119; add 2, 24; 3,167; 4,16; 6. esp. of oracles,
magistrates, laws, Aio te, Aeacida, Eomanos uincere posse
Enn. an. 186 V; aiunt aediles: qui rnancipia uendunt cer-
tiores faciant emptores quid..., Ulp. dig. 21, I, i; add 21
19, 5; ait nenatus..., dig. 5, 3, 20, 7 and 17; 5, 3, 25, 2; ut
ait lex, Ulp. dig. 24, 3, 64, 6 and 10; 6. aiunt, they say
of proverbs and quaint phrases, imrno quod aiunt, auribus
teneo lupum, Ter. Ph. 3, 2, 21 ; add 5, 2, 3; docebo, sus u
aiunt, oratorem eum quern..., Cic. or. 2, 233; add Pis. 69
hac urget lupus, hac canis, aiunt, Hor. s. 2, 2, 64; et quoi
aiunt, pedibus in sententiam nieam nado, Apul. M. 2, 7, I
7. ain tu uero? and like phrases, do you really mean
thin, followed by a question, Ain tu uero uerbero ? deon 'ssc
tui similis putas? PI. Amph. I, I, 128; Ain tandem? cuiiu
Glycemmst? Ter. Andr. 5, 3, 4; aiu tandem? insanin
tilii uideris quod imitere uerborum rneorurn ut scribi:
fulminii? C'ic. lam. 9, 21, i; aiu tandem? num castn
uallata non hahrtis?-. \vli. ain may be addressed to on<
M. not, as some assume, to many Liv. 10, 25, 6;
8. quid ais? is used in two ways, either in surprise, wha
io you say ? you surely don't mean it, S. argentum hie inest
juod medudum rogasti. T. Quid tu ais? PI. Purs. 2, 5, 21 ;
iem quid ais scelus? Ter. Andr. 4, i, 58; 9. or merely
o introduce a question, just answer me this, = Fr. dis moi
in peu, D. Sed quid ais? A. quid uis? I). Die quo iter
nceptas? PI. True. I, 2, 27; D. sed quid ais Astaphium ?
A. quid uis? D. Estne intus nunc Phronesium? I, 2, 85;
[uid ais? quid nomen tibi est? Amph. I, I, 208; add
, i, 262; 2, I, 73; Trin. 4, 2, 108 ; As. 5, 2, 46; Bac. i,
, 45 ; Most. 3, i, 87 ; IO. forms in use of aio besides those
iven above, aiio, sciat Ciceroni placuisse aiio Maiamque
;eminata i scribere, Quint, i, 4, 11; 11. aibant, qui-
rasnam te aibant ortum locis, Ace. ap. Prise. 2, 542, 2 K;
>ut in PI. (even Ambr.) and Ter. (even Bemb.) always aieb. ,
even wh. metre claims aib. , as : Vidisse aibas te osculantem
atque amplexantem cum altero, PI. Mil. 2, 3, 49; add Trin.
2, 4, 27; 4, 2, 114; 5, 2, 16; Bac. 2,3, 34; Produce aibas'.'
Factum : uerum uenit post insaniens, Ter. Ad. 4, 2, 34 ; add
4, 6, 5 ; but aiebat required in ; Te uelle uxorem aiebat tuo
jnato dare, PI. Most. 4, 3, 33; and in next verse; 12.
aisti, Aug. ep. 54 med. and 174; perh. ait is a perf. in V (
and Ov. of 3, cf. Prob. 1482 P; 13. imp. ai in Naev.
3 I ; but not in PI. True. 5, 49; 14. part, aiens; see *
above.
al, sb. n. ? [root of dim. all-ium?] garlick?, Tau Galli-
cum, min, al, Verg. catal. ap. Quint. 8, 3, 28 ; Die quid
significent catalecta Maronis? in his al Celtarum posuit,
Aus. grammat. 5 ; but in catal. of V. all dub. (see Eibbeck 3,
)
ala, ae, f. [from a lost ahala (penult, prob. a), preserved
in prop, name Ahala; hence dim. ax- ilia; and so = /ua<rx-
i; armpit ; cf. uflum uexillum, G. segel ; mala maxilla,
w. |ua<7<rio (wax) am ' /iwuraojioi ; pains paxillus w. pango (pag) :
talus taxillus w. aaTpa.ya\os ; paulum pauxillum w. panci ;
qualum quasillum w. Eug. wicker]. (Article left unfinished).
alabandina, adj. f. as sb. (gemma), a precious stone
found near Alabanda, Isid. or. 16, 13.
Alabarches, or Arab-arches, ae, m. the magistrate who
had charge of the Arab population of Alexandria, luv. i .
130; 2. a nickname for Pompey in Cic. Att. 2, 17, 3.
alabaster, tri, m. adj. as sb. m. (lapis) or -trum, tri, n
alabaster, i.e. some calcareous spar, esp. a box of same to
hold perfumes, alabaster pleuus unguenti, Cic. ap. Non.
545, 12; redolent alabastra, Mart, n, 8, 9; 2. met.
cortice in uiridis alabastros fastigato, 1'lin. 21, 14; un-
puenta optume seruantur in alabastris, 13, 19; Ac teretes
onyches fuci gracilesque alabastri, inscr. Or. 4832, 7.
alabastrites, ae, m. a stone, Plin. 36, 158 ; 37, 73.
alabastritis, adj. f. as sb. (gemma), a gem of some kind.
Plin. 37, 143.
alabastrum, see alabaster.
alacer, cris, ere, adj. [through a lost sal-ac-er, from sfll-
ac- a secondary vb. from sal- leap, = dX of dXXo/jat, dX of
dXro dX^evos; and so = eX-a0-pos; and akin to eXa0-os, a.s
also to Lat. lep-us, and Xo7-uj] lit. leaping well, bounding,
springy, cum alacribus saltu, cum uelocibus cursn, cum
ualidis uecte certabat (sc. Cn. Pompeius), Sal. ap. Vc-get. r.
mil. i, 9 f.; Sic > ' B troch. beg.) inciti atque alacrrs
rostris perfremunt Delphini, Ace. 403 E; 2. w. added
notion of joy, bounding with delight, gay, full of life, in
high spirits, equum alacrem laetus aspexit, Cie. div. I, 73;
cum feras bestias uideamus alacres et erectas nadere ut
alteri bestiae noceant, ad Her. 2, 29; 3. esp. of man,
Cum clamore inuolant, inpetu alacri ruont, PI. Amph. i, i,
90; quid tu es tristis, quidue es alaeris* ? (Chacrea united
the two feelings), Ter. Eun. 2, 3, 13; Turn pariter euhan..
euhiuni Ignotus iuuenum coetus alterna nice Inibat alacris.
Bacchico exsultas ( = exultans) modo, Enn. trag. 152 V;
Chrysis... alacris obuiom mihi ueniet complesum exoptans
meum, Trab. 4 E; ex alacri atque laeto sic erat huinilis
atque demissus ut..., Cic. Verr. I, 17; Catilinani (uidebant)
alacrem atque laetum, Cic. Mur. 49; an tinicbam tie alacres
perterritum superare non possent? Cic. Cael. 66 ; sed quo
sis, Africane, alacrior ad tutandam rempublieam, sic habeto,
Cic. rep. 6, 13; add inv. i, 102; cum sua cunctatione timi-
diores hostes, nostros alacriores ad pugnandum effecissent.
ALACRITAS
Caes.b.g. 3,24, 5; add 5, 33, 5; b.c. 3,25, 2; isque...alaeris*
(al. lacrimans) palmas utrasque tetendit, Verg. 6, 685; ille
enimuero adsilit Donationis alacer oertae gaudio, Phaedr. 2,
5, 22; alacre uulgus, Tac. an. u, 17; 4. met. joyous, or ex-
hibiting joy, alaeres anirao sumus, Cic. fam. 5, 12, 9; alacri
et prompto ore, Cic. or. I, 184 ; alacris siluas, Verg. B. 5,
58; enses, Claud. Eut. 2, 280; 5. even of the excite-
ment of hatred, or the pleasure of revenge, Sic alaeres odio,
Stat. Th. I, 425 ; 9. al&crlter, adv. with alacrity, briskly,
a. in certamon consurgentem, Amm. 19,2, 17; 7. note
alacris as fein. *; cf. too Char. 82, 31 K; 113, 31 ; Prise.
152, 18; 229, 20; 230, 21 ; Prob. inst. 2, I, 27; 8.
not.' the penult, of alacris etc. always short; O. referred
by 1 )onat. ad Ter. to aSaKpus (!) ; by ps. Aacon. ad Cic. Verr.
iimdi; the opposite to lacer; as if a of a-lacer = o priv.
alacrltas, ati*, f. joyous bounding, springing habit,
tanta (canum) a. in uenando, Cic. N. D. 2, 158; 2. met.
exultation, transport of joy or delight, inanis alacritas, id
est, laetitia gestiens, Cic. Tusc. 4, 36; uir sine aegritudine,
sine alacritate ulla, 5, 48; (galli) uictores alacritate et quasi
lartitia ad cauendum excitantur, Cic. div. 2, 56 ; add Liv.
2, 10, 10; 3. hence, ardour, eagerness, alacrity, ad
Htigandum, Cic. AM. 2, 7, 2; scribendi, 16, 3, I ; defenden-
dae rei publicae, Cic. Phil. 4, i; add Caes. b. g. I, 46, 4;
b. c. 3, 92, 3; 4. in pi. (Jell. 19, 12, 4.
aiicriter, see alacer.
alapa, ae, f. [ Ko\a<t>os, and perh. our slap : for loss of
k cf. acumen] slap in the face, box on the ear, buffet, cuff,
ridere potest qui Mamercorum alapas, luv. 8, 192 ; dignus
alapis, Mart. 5, 61, u ; add Phaedr. 2, 5, 25; 5, 3, 2; ala-
parum procellas, Sidon. ep. 3, 13.
alapator = iravxir r '!S (boaster), Gloss.
alapo, are, = pa?rif&>, Gloss.
alipus parasitus, Gloss.
alaris, e, adj. of the ala or wing (of an army), cohortes,
Liv. 10, 40, 8 ; 2. absol. of allied cavalry, alares Panno-
nios, Tac. an. 15, 10.
Slarius, adj. the same, cohortes, Caes. b. c. i, 73, 3; i,
83, i; 2, 18, I ; equites, Liv. 40, 40, 9; 2. absol. alarii
Transpadani, Cic. fam. 2, 17, 7 ; add Caes. Kg. 1,51, I (bis).
alaternns (alternus), i, f. a shrub, perh. evergreen buck-
thorn, unlucky as bearing no fruit, Colum. 7, 6, I ; Plin, 16,
108; alternus, Macr. s. 3, 20 (2, 16), 3.
alator, uris, m. one stationed on the wing in the chase,
Serv. ad. A. 4, 121.
alStus, quasi-part. winged, plantis, Verg. 4, 259 ; equis,
Ov. F. 3, 415; pede, 5, 666.
alauda, ae, f. [a Celtic word, perh. for alau-ida, and so
iikin to our lav-er-ock, now lark] lark, galerita (cf. KopvSos)
appellata quondam, postea Gallico uocabulo etiam legioni
nomen dederat alaudae, Plin. n, 121; add Marc. Einp. 39;
2. name of soldiers in the 5th legion, as of Gauls, and
wearing crested helmets, Alaudae ceterique ueterani, Cic.
Phil. 13, 3; cum legione Alaudarum, Cic. Att. 16, 8, 2;
(legionem) ex Transalpinis conscriptam, uocabulo quoque
Gallico, Alauda enim appellabatur, Suet. Caes. 24; trib.mil.
lej;. V Alaudae, inscr. Or. 773; bucinatori leg. V Alaudae,
3522; add 6675, 6945; 3. a cognomen, Mart. 12, 58, 2.
ala-usa, ae, f. a fish, Auson. Mos. 127; anguillae et
alausae et sardinae, auct. anon. Hermes Zeitschrift, Bd. 8,
p. 226; G. alose or else.
alazon, t"'iiis, adj. or sb. m. boaster =gloriosus, Alazon
huic nomen est comoediae, PI. Mil. 2, I, 8.
alba, ae, adj. f. as sb. a pearl, Lampr. Hel. 21, 3 and 4;
aXjSai oi napyapoi Suid.
Alba, ae, f. a city of Latium, Olli respondit rex Albai
longai, Enn. ap. Atil. F. 2691 P; add Verg. i, 274; Liv. i,
3, 3; 2. another, Alba Marsorum or Fucens, xx co-
hortes Alba ex Marsis et Pelignis coegerat, Caes. b. c. I, 15,
7 ; Soram atque Albam coloniae deductae, Liv. 10, I, I ; add
1'lin. 3, 106; 3. also called Alba Pompeia, Imp.... Con-
stantino ciuitas Albae Pompeine, inscr. Or. 5105.
albamen, Inis, n. [albo vb.] the white part, porri, Apic.
2, 59; porrorurn 3, 65.
albamentum, i, n. the same, oui (white of an egg),
Apic. 5, 196: albamentis ouorum- tribus, 6, 249.
ALBINOVANUS
71
Albanus, adj. of Alba (in Latium), pax, Liv. I, 27. I ;
cxercitus, I, 28,1; uiiium, 1'lin. 14,30; oolumnas (of Alban
marble, peperino), Quint. 5, 13, 40; so: lapicidinae, Vitr. 2,
7, i ; comissatio, as given at the festival on the Alban
mountain, Mart, 12, 48, n; mons, Liv. i, 3, 3; Plin. 3.
64; lacus, 5, 15, 14; nemus, 5, 15, 2: 2. Albani, the
people of Alba, Liv. I, 27, 3; I, 28, 2; 3. Albanum, a
villa near Alba (of Pompey's), Cic. Att. 4, 11, i ; 7, 5, 3.
albarius, a, um, adj. for making white, opus, plastering
of walls, Plin. 36, 177; Vitr. 7, 2, I ; tector, Tert. idol. 8, a
plasterer ; 2. albarium as sb. n. the white plaster (itself),
tectoriorum albaria, 35, 194; add 36, 183; 3. albarius
as sb. m. a plasterer, C. Ateio albario, inscr. Or. 4142.
albatug, quasi-part. whitened esp. dressed in white
(as at a festival), cum ipse epuli domiuus albatus esset, tu
in templum te cum C. Fibulo atrato intulisti, Cic. Vat. 31 ;
Ille repotia natales aliosue dierum Festos albatus celebret,
Hor. s. 2, 2, 61 ; add Pers. 2, 41 ; 2. of the factions at
public races, excusso in carceribua auriga albato, Plin. 8,
160; uici in factione albata CTI, inscr. Or. 2593 ; add inscr.
Grut. 337.
albedo, mis, f. [later form of albugo] whiteness, Sulpic.
hist. sacr. I, 16; Cassiod. ep. 12, 4 f.
Albensis (Albesis), e, adj. of the town Alba Marsorum,
cum duae sint Albao, ab vma dicuntur Albani, ab altera
Albenses, Varr. 1. 8, 18; Albani dicuntur ab Alba, Albenses
ab Alba Fucente, Char. 106, I K ; add Plin. 3, 106; 15, 83 ;
Albenses nnces, 15, 90; ciuitas, inscr. Or. 2332; r. p. Al-
l)(cnsium)Pompeiauorum,2l79; 2. Albesia scuta qnibuH
Albenses qui sunt Marsi generis usi sunt, Paul, ex F. 4.
albeo, ere, vb. be white, albente caelo, Sis. ap. Quint. S,
3, 35; Caes. b. c. i, 68, i; campique ingentes ossibus
albent, Verg. 12, 36; add Ov. her. 15, 161 ; Tac. an. i, 61 ;
6, 43 (37); IS- 64; Sil. 4, 252.
albeaco, ere, vb. get whiter, mare qua a sole conlucet,
albescit, Cic. acad. pr. 105; Flammarum longos a tergo (i.e.
stellarum) albescere tractus, Verg. G. I, 367; add A. 4, 586;
Hor. od. 3, 14, 25; Plin. 10, 13; II, 214; 18, 352; albes-
cente die at early dawn Paul. dig. 28, 2, 25, i.
albesia, see albensis.
Albianus, adj. of Albius, pecunia, Cic. Clu. 82 ; iudicium,
Cic. Caecin. 28.
albi-capilluB? adj. white haired, Si albicapillus (a cj. of
Bothe) hie uidetur, PI. Mil. 3, I, 37.
albicasco, ere, vb. get a little white, lam iam albicascit
Phoebus, Mat. ap. Gell. 15, 25, I.
albiceris (or -era ?), adj. f. (sc. olea of white wax), a kind
of olive, albicerem, Cato r. 6, 1 ; Varr. r. I, 24, I ; albicc-nun.
Plin. 15,20 (professing to copy Cato) ; albigerus (by error).
Macr. s. 3, 20 (2, 16), 6.
alblcerata, quasi-part. f. covered w. white wax, a fig so
called, Plin. 15, 60; cf. Albaque quae seruat nauae cogno-
mina cerae, Colum. 10, 417.
albico, are, vb. dim. [ = albicasco, the fuller form] be-
come or be somewhat white, albicantis loca litoris adiit.
Cat. 63, 87; Nee prata canis albicant pruinis, Hor. od. I,
4, 4; ex nigro albicare incipit, Plin. 27,40; flos albicat, 27,
139; 2. as a vb. r. riuus offensus scopulo lapidoso albi-
catur, Varr. ap. Non. 75, 20.
Albico, onis, m. a cognomen, Eppupa Albiconis filia.
inscr. Grut. 1122, 6.
albi-cdlor, uris, adj. white coloured, Coripp. I, 429.
albt-cdinuB, adj. white-haired, Venant. S. Mart. 4, 2.
albl-dulua, adj. dim. whitish, Pallad. 3, 25, 12.
albidus, adj. white, pale, spuma, Ov. M. 3, 74; grannm,
Colum. 2, 9, 13; pus albidius, Cels. 5, 28,4; pus albidis-
simnm, 5, 26, 20; color caeruleo albidior, Plin. ep. 8, 20, 4.
albineua, adj. cream-coloured? colores (equorum) hi
praecipui, badius aureus albineus ..albus..., Pall. 4, 13, 4.
Albmianns, adj. [is to Albinus much as Caesarianu-
Caesar] of Albinus, ab Albinianis Seueri duces uicti sunt,
Spart. Sev. 10, 7.
Alblnia, ae, a river of Hetruria, tab. Peuting.
Alblnduanus, m. a cognomen, Celsus A., Hor. ep. I.
8, i ; 2. esp. C. Pedo A., Ov. Pont. 4, 10, 4; Sen. ip.
122, 15.
ALBINUS
ALCVMAEO
albinos, as sb. m. -albarius, a plasterer, Imp. Const. C.
64, I ; 2. Albinus, a cognomen, L. Post. Alb. on a coin,
OIL 318; A. Albinus, 375; A. Postumius Albinus, Liv. 41,
27, I.
Albiona, ager trans Tiberim dicitur a luco Albionarum
quo loco bos alba sacrificabatur, Paul, ex F. 4.
albi-plumis, e, adj. of white down, Anth. 3, 273 Burni.
albitudo, mis, f. whiteness, capitis, PI. Trin. 4, 2, 32.
Albius, m. name of a gens, C. Alb. Hutilus, OIL 830;
Hor. s. 1,4, 28.
albo, are, vb. [albus] make white, whiten, Prise, perieg.
43'-
albo-galerus, i, m. white cap worn by the flamen Dialis,
Paul, ex F. 10; of. (flamen Dialis) solum album habet
galerum, Varr. ap. Gell. 10, 15, 32.
albo-giluus, adj. pale-yellow, Serv. G.. 3, 82.
albor, oris, m. white, ouorurn, Pall. II, 14, 9; Apic. I,
6; Scrib. comp. 24; PI. Val. 1, 19.
albucus, i, n. stalk of the asphodel, Plin. 21, 109 and
no; 26, 21 ; Apul. herb. 32.
albuelis, is, f. adj. as sb. a kind of vine, Colum. 3, 2,
24; Plin. 14, 31.
albuglnosus, adj. jaundiced, Veg. vet. 5, 55.
albugo, mis, f. whiteness, -oculi, cataract, Plin. 21,
171; 22, 22 and 159 etc.; 2. a white eruption on the
head, 26, 1 60.
Albula, adj. f. as sb. an old name of the Tiber, Verg. 8,
332; Ov. F. 4, 68; Plin. 3, 53; 2. a river of Picenum,
3, HO ; 3. Albulae aquae, sulphur springs near Tibur,
31, 10; TO. AX/3oiAa vdara, Strab. ; Canaque sulphureis
Albula fumat aquis, Mart, i, 12, 2; add Suet. Aug. 82;
4. an a nymph of the same, Stat. silu. I, 3, 75.
Albuleus, adj. of the Albulae sulphur springs, iscriz.
Fr. Arv. Marin. 393.
albums, adj. dim. little and white, columbus, Catul. 29,
8; freta, Mart. 12,98,4.
album, see albus.
albumen? in Plin. 28, 66 read w. best MSS oui albo.
albumentum, i, n. white, oui, Veg. vet. 3, 57, I.
Albuna? only a cj. reading in Tib. 2, 5, 69, wh. MSS
Albana, and some edd. Aniena.
Albunea, ae, f. name of a spring near Tibur, Hor. od.
i, 7, 12; 2. of a mountain, Verg. 7, 83; 3. of a
goddess or Sibyl, Lact. I, 6.
alburnum, i, n. [albus + ?] the soft wood of trees next to
the bark, Plin. 16, 182.
albus, a, urn, adj. white, dentes, PI. Epid. 3, 3, 48;
quadrigis, As. 2, 2, 13; cano capite atque alba barba,
Bac. 5, i, 15; corpore albo*, oculis nigris, Capt. 3, 4,
114; Album an atrum uinum potas? Men. 5, 5, 18;
atras capras lacte album habere, Cato ap. Char. 102 K ;
alba discernere et atrat non poterat, Cic. Tusc. 5, 114;
quae alba sint, quae nigra dicere, Cic. div. 2, 9 ; uoltu
mutabilis, albus et atert, Hor. ep, 2, 2, 189; 2. hence
prov. uide quam te auiarit is qui albus aterne fuerit
ignoras, Cic. Phil. 2, 41 ; Nee scire utrum sis albus an
atert homo, Cat. 93, 2; 3. white sacred to gods above,
as black to gods below, Alba decent Cererem, uestis Ceriali-
bus albas Sumite. Nunc pulli uelleris usus abest, Ov. F.
4, 619; cf. Cic. Vatin. 31; color albus praecipue decorus
deo est, Cic. leg. 2, 45 ; 4. hence as lucky, favorable,
Omnibus e nigro color est mutatus in album Candidaque...
sentontia soluit, Ov. M. 15, 46; per me quidem (pron.
quern) shit omnia protinus alba, Pers. I, no; 6. hence
prov. gallinae films albae, luv. 13, 141; si errori nostro
album calculum adieceris (acquit or pardon), Plin. ep. I, 2,
5 ; 6. alba auis prov. for something rare (a white crow),
quasi auem albam (aluam M) uidentur bene sentientem
ciuem uidere, Cic. fam. 7, 28, 2 ; 7. alba linea signare,
to mark white paper w. a white line, i.e. make next to no
distinction, Et nmabat omnes; narn ut discrimcn non facit
Neque signal linea alba, Lucil. ap. Non. 282, 28 and 405,
19; in quas res cumque incideraut, alba ut dicitur linea,
sine cura discriminis...conuertebant, Gell. pr. n; 8. a
palish white, ace. to Serv. G. 3, 82, aliud est candidum,
quadam nitenti luce perfusum, aliud album, pallori uici-
num cf. hedera alba, Verg. B. 7, 38, with hedera pallente,
3, 39; so too, timor albus, Pers. 3, 115; timuit...Kaptor in
Hyrcano qui fugit albus equo, Mart. 8, 26, 2 ; see also *
above ; 9. yet also of what is bright, simul alba nautis
Stella refulsit, Hor. od. i, 12, 27; Albus ut obscuro deterget
nubila caelo Saepe Notus, i, 7, 15; a. lapyx, 3, 27, 20;
luces, Mart. 10, 62, 6; Sed current albusque dies horaeque
serenae, Sil. 15, 53; add Ov. M. 15, 46; and 2, 541 com-
pared w. 2, 534 ; so tin is plumbum album, Lucr. 6, 1079,
but candidum, Plin. 34, 156 ; 1O. opposed to ater seef
above; but also to niger, Cic. div. 2, 9; Phaedr. 3, 15,
IO; 11. comp. and sup. album albius albissimum only
in Varr. 1. 8, 39; 12. as a cognomen, Sp. Postumius A. f.
P. n. Albus Kegill(ensis), fast. Cap. (a. u. c. 288) ; II 13.
album as sb. n. white, sparsis pellibus albo, Verg. B. 2, 41 ;
maculis insignis et albo, G. 3, 56 ; columnas poliendas
albo (white plaster) locauit, Liv. 40, 51, 3; oui, Cels. 6, 6,
p; 7, 7, n ; oculi, 7, 7, 6; but album in oculo, cataract.
Colum. 6, 17, 7 ; 14. esp. the white ground on wh. public
edicts etc. were written, ea nomma in tabula in albo atra-
mento scriptos patrem tribum cognomenque...habeto, CIL
198, 14; earn stipulationem quam... in albo propositam
habet, 205, I, 25 and 35; add 206, 15 and 18; ea ex com-
mentariis regiis in album elata propouere in publico, Liv.
i, 32, 2; 15. hence a list, iudex ex turba selectorum
quern census in album misit, Sen. ben. 3, 7, 7; Apidium
albo seuatorio erasit, Tac. an. 4, 42 f.
Alcaicus, adj. of Alcaeus the Lesbian poet, Alcaicum
(metruni) tale est: Vides ut alta stet niue candidum: hoc
Diom. 509, 32 K; aliud: pones iambis eiue flamma, 510, 3
aliud: Vsque meis pluuiosque uentos, 510, 6; item sic
Hoc deos uere Sybarin cur properes ainando, 520, 25
alcaicum constat spondio, tribus choriambis, pyrrichio
Pro fas Aeacides procubuit sub Paridis uianu, Serv. c.
metr. 465, 16; add Sidon. Carm. I, 9, 13.
alee, Gs or alcis, Is, f. elk, sunt quae appellantur alces,
Caes. b. g. 6, 27, I ; alcen* (so MSS) iuuenco similem, Plin.
S, 39 where he speaks of the achlis as Caes. of the alcis; est
et alee* mulis comparanda, Solin. 20, 6.
alcea, ae, f. a species of mallow, Win. 27, 21 ; 26, 83.
alcedo, (h.) mis, talcyon, onis (h.) f. [a\Kvuv ; some
O\KVWV, as coming fm aXs] kingfisher, lam hercle tu peristi
nisi illam mihi tarn tranquillam facis, Quam mare olimst
cum ibi alcedo (so Prise., MSS alcyo or alcyone) pullos
educit suos, PI. Poen. i, 2, 143; Alcionis ritu litus per-
uolgans furor, Pac. ap. Varr. 1. 7, 5, p. 365 Sp., wh. Varr.
Graece aX^i/ow, a nostris alcedo ; Uilectae Thetidi alcyones,
Verg. G. i, 399; desertas alloquor alcyonas, Prop. I, 17, 2;
ante brumam septern diebus totidemque post earn sternitur
mare alcionum (altionum a) feturae, Plin. 2, 125; halcyo-
nem uidere rarissimum est 10, 90 ; circa brumam bis
septem, alcionum fetura, uentorum quiete molliunt caelum.
18, 231; an alcedo cum pullis suis tranquillo otio dignior
est quam tu cum tuis liberis? Fronto fer. Als. 3, p. 225
Nab.
alcedonia, n. pi. the seven days before and seven days
after shortest d-iy when the sea was calm so as to serve tiu j
kingfisher at hatching, Trauquillum est; Alcedonia sunt
circa forum, PI. Cas. pr. 26 ; mare ipsum aiuut, ubi alce-
donia sunt, fieri feriatum, Fronto fer. Als. 5.
alcibium, ii, adj. n. as sb. [a\/a-/3ios] a plant, an antidote
to serpent's bite, Plin. 27, 39.
Alcmanius, adj. of the poet Alcman, Alcmanium (sc.
metrum), iambicmn as: Spernis decorae uirginis torum,
Serv. c. metr. 458, 16 K; 2. troch. Fistula canit subul-
cus, 459, 17; 3. dact. Tundite pectora palmis, 460, 21
etc. ; 4. anap. Tremulum mare molliiiua nitet aura.
462, 10 etc.
Alcumaeo. onis, Lat. form of A\KHCUUV, iuxta non
ponebant cm...; inde Alcumeon et Alcumena, Mar. Viet.
2456, 20 P ; Alcmeonem (potius seribamus), quam (ut auti-
qui) Alcumeonem, Tecmessam potius quam interposita u
Tecumessam, 2457, 22; 2. but Ace. ap. Non. 284 v.
dedicitre : At uereor cum te esse Ahneonis (so MSS) fratrem
factis dedicat ; and PI. Capt. 3, 4, 30: Et quidem Alcmaeus
atque Orestes et Lycurgus postea ; so Fleck. ; but the vetus
ALCVMENA
ALIA
73
lias alcmeus ; and Eitschl cj. (opusc. 2, 486) Alcumaeo
Orestes.
Aleumena, ae, f. Latin form of name A.\K/j.tji'ri, dr. of
Klectryon, wife of Amphitryo, Is amare ocoepit Alcumenam
(lam uiro, PI. Amph. pr. 107; add 99, no, 134; I, I, 134 and
135; 2. cf. for insertion of u, Hercules 'H/NZK\T;S; Aescula-
pius AincXijirtos ; Alcumaeo h\Kp.cuwi> ; TecumessaTeK/n(<rc7a;
Alcumaeus AXxjueuos ; Amuculae A/iwcXai; Patricoles Ilarpo-
K\T;S; Daphine Aaif>i>ri; drachuma dpax/J-ri; tecbina re^i/i);
cucinua KVKVOS ; lucinus Xi/x"os; gurninasium yv^aunov ; cf.
liitschl opusc. 2, 473.
alcyon, see alcedo.
alcyone, (h.) es, f. kingfisher, Perque dies placidos
hiberno tempore septem Incubat alcyone pendentibus
aequore nidis; Ov. M. II, 746; see alcedo; 2. as one
of the Pleiads, Ov. her. 19, 133.
alcydn-eus (-ius), adj. (alcyon) of the kingfisher, aloy-
onei dies, Colum. n, 2, 21; see alcedo; 2. as sb. n.
a drug, serving as a cosmetic, Ov. med. fac. 78 ; alcy-
oueum e nidis alcyonum, Plin. 32, 86 and 87; add Cels.
5, 6; 5, 18, 26.
alcydnis, Idis, adj. f. the same, alcyonides dies, Plin.
10, 90 ; see alcedo.
Slea, ae, f. a die for gambling, dice, Prouocat me in
Sleam, ut ego ludam. Pono pallium, PI. Cure. 2, 3, 76 ;
elusi militem inquam in filea, 5, 2, n; quod in alea per-
diderat, and, alea ludere, Cic. Phil. 2, 56 ; Seu malis uetita
legibus alea, Hor. od. 3, 24, 58 ; aleam sobrii inter seria
exercent, Tac. G. 24; si luditur alea pernox, luv. 8, 10;
quod in alea lusum est, Paul. dig. n, 5, 4, 2; 2. met.
tune Caesar: eatur. ..lacta alea esto, Suet. Caes. 32 f. ;
3. gen. chance, risk, gambling, aleam quandam esse in
hostiis deligendis, Cic. div. 2, 36; plenum opus aleae, Hor.
od. 2, I, 6; ubi salubritas non est, cultura non aliud est
atque alea domini uitae ac rei familiaris, Varr. r. I, 4, 3;
in dubiam imperil seruitiique aleam imug, Liv. I, 23, 9;
4. esp. w. emo, nee alea emitur ut in uenatione, Paul. dig.
18, 4, 7; add Ulp. 18, I, 8, I.
alea-rius, adj. of dice, of gambling, amicitiae, Amm. 28,
4. 21-
aleator, oris, m. dice-player, gambler, PI. Eud. 2, 3,
29; Cic. Cat. 2, 23; Phil. 2, 67; de aleatoribus, Dig. u, 5,
tit.
aleator-ius, adj. of dice-players, or gambling, damna,
Cic. Phil. 2, 67; forum, Aug. ap. Suet. Aug. 71; aleatorio
ritu, Gell. 18, 13, 6 ; 2. aleatorium as sb. n. a gambling
house, Sidon. ep. 2, 2 med.
alebris, e, adj. alebria = bene alentia, Paul, ex F. 25.
alec, see hallex.
alect&r-ia, adj. f. as sb. (sc. gemma) a gem, Plin. 37, 144.
alecttla, sue halecula.
Aledius, m. name of a gens, L. Aledius, GIL 1477.
Alemona, or Alimona, f. a goddess, alendis in utero
fetibus, Tert. anim. 37.
aleo, Gnis, m. dice-player, gambler, Pessimorum pes-
sime, audax, ganeo, lustro, Sleo, Naev. ap. Fest. 29; Nisi
impudicus et uorax et aleo, Cat. 29, 2 ; add 6.
51-cs, ttis, adj. [ala, it- old base of eo; cf. it-er, com-es,
ped-es, equ-es etc.] going on wings, winged, Angues ingentes,
alites, iuncti iugo, Pac. ap. Cic. inv. I, 27; alitis Austri,
Verg. 8, 430; cteus ales, Ov. M. 2, 714; Ego inter auras
aliti ctirru ueliar, Sen. Med. 1033; 2. of birds as giving
omens by flight, opp. to oscines, auis et alites et oscines ut
augures appellant rerum augurandarum causa esse natas,
Cic. N.D. 2, 160; add div. i, 120; Fest. v. oscines, 197;
3. in poets and later prose, as sb. m. or f. a bird, Aetheria
quos lapsa plaga louis ales, Verg. i, 398; fuluos louis ales,
12, 247; aestiuas alites, Plin. 18, 208; piscium et alitum
captures, 19, 10; add 116; 23, 28; Inter sapores fertur
alitum* primus... gustus attagenarum, Mart. 13, 71, I ;
4. so too for augury even in Cic., non igitur ex alitis in-
uolatu nee e cantu oacinis...auguror, Cic. fam. 6, 6, 7;
mala alite, Hor. epod. 10, i ; 6. alituum as gen. pi.
Verg. 8, 27 ; Amm. 19, 2, 12 ; but note alitum *.
al-esco, are, vb. intr. grow, in semestri die quemadmo-
dum quicquam alescere possit, Varr. r. I, 2, 5; add I, 44,
K. D.
4; and perh. i, 45, 3; alescendo roborari, 2, 4, 19; Donee
alescendi summum tetigere cacumen, Lucr. 2, 1130.
Aletrmas, atis, adj. of Aletrium, ex municipio Aletri-
nati, Cic. Clu. 46; 2. absol. as sb. inhabitant of game,
Cic. Clu. 56; Plin. 3,63.
Aletrinua, adj. the same, Plin. 3, 105; inscr. Rein.
3-83.
Aletrium, i, n. (AXirrpioi') a town of Latium, now Alatri,
C. lulio C. f. Pub. Rufo...IIII uiro I. D. municipio Aletrl,
inscr. Or. 3785; add Frontin. col.
Sletfldo, mis, f. = corporis pinguedo, Paul, ex F. 27.
dlexl-pharmacon, i, n. an antidote, Plin. 21, 146.
Alfatcrni, oruiu, m. pi. a people once part of the Aequi-
culi, Plin. 3, 108.
Alfellani, orum, m. pi. a people in the country of the
Hirpini, Plin. 3, 105.
Alfenua, i, m. a cognomen, Alfenus Varus, Pomp. dig.
1, 2, 2, 44; Hor. s. i, 3, 130.
Alflus, m. name of a gens, fenerator Alfius, Hor. epod.
2, 67; Colum. i, 7, 2.
alga,ae, f. [same wordw.ulva]sc. a weed, algalitusinutili
...tempestas...Sternet, Hor. od. 3, 17, 10; inlisa refunditur
alga, Verg. 7, 590; Plin. 19, 143; 26, 149; 27, 43; Mart.
10, 16, 5; Val.F. 1,252; 2. alga maris = theriace ; used
for fixing colour in wool, Plin. 32, 66 ; 3. as a thing of
little value, uilior alga, Verg. B. 7, 42 ; Hor. s. 2, 5, 8 ;
4. Algae, pi. f. a town of Etruria, itin. Anton.
algenais, e, adj. of seaweed, growing on it (purpurae
genus) algense, enutritum alga, Plin. 9, 131.
algeo, re, vb. be cold, sapiens, si algebis tremes,
Nov. ap. Cic. or. 2, 285; laboribus erudiunt iuuentutem...,
algendo aestuando, Cic. Tusc. 2, 34; add Plin. 20, 117 and
129; 21, 162; 2. met. probitas laudatur et alget, luv.
. 74-
alg-esco, ere, alsi, vb. become cold, sudauit et alsit, Hor.
ep. 2, 3, 413; rabiem flammarum algescere cogit, Prud.
apoth. 210; 2. catch cold, Quibus nunc sollicitor rebus!
ne ille aut alserit Ant..., Ter. Ad. i, I, 11 ; and met. (uites)
aegrotant, cum alsere, laesis uredine attousarum oculis,
Plin. 17, 226.
Algiana, adj. f. (so. olea), a kind of olive, Colum. 5, 8,3.
Algidensls, e, adj. of mount Algidus, Algidense raphani
genus, Plin. 19, 81.
Algidum, see
algidns, adj. icy cold, Vos qui (note troch.) accolitis
Histrum fluuium atque algidam..., Naev. ap. Cic. or. 152;
algida Idae niue amicta loca, Cat. 63, 70; Praenestino
algido, Symm. ep. 3, 50 ; 2. Algidus absol. m. a moun-
tain of Latium, Quaeque Auentinum tenet Algidumque, Hor.
c. saec. 69; gelido prominet Algido, od. i, 21,6; niuali pas-
citur Algido, 3, 23,9; rapis in Algido natis, Plin. 18, 130;
3, Algidum, town on Algidus, Flor. I, n.
algl-ficuB, adj. cold-producing, timor algificus (trans-
lating i/'uxpoTroios), Gell. 19, 4, 4.
algor, Oris, m. intense cold, corpus patiens algoris,
Algor, error, pauor mihi omnia tenent, PI. Eud. i, 3, 33;
neque in igni gignier algor, Luor. 3, 623; algor maxime
praegnantibus obest, Varr. r. 2, 7, 10; Sail. Cat. 5, 3; cor-
pus contra algores (note pi.) munire, Plin. 15, 19; uites
algore intereunt, 17,217 ; (serpentes) uel annua famedurant.
algore inodo dempto, 8, 139; confectum algore, Tac. h.
3, 22.
alg-osu*, adj. abounding in seaweed, algosum litus,
Ausou. ep. 7, 42 ; 2. absol. uiuont in algosis (sc. locis),
Plin. 32, 95.
algfl, us, n. intense cold, frost, Nisi ego illam anum in-
terfeccro siti fameque atque algu, PI. Most. I, 3, 36 ; Tu uel
suda uel peri algu, Eud. 2, 7, 24; Misera obuallata saxo
Bonio paedore alguque et fame, Ace. ap. Non. 72, 8; algu
atque nigrore, Lucil. ib. ; add Varr. ib. ; and perh. : Inopiam
luctum maerorem paupertatem algu (MSS algum) famem,
PI. ap. Prise. (?) 192, 14.
alia, adv. [alius] by another road or way, quum alia (so
Aldus etc., MSS alii) euadere nequissent, media Afrorum
acie...perrupere, Liv. 21, 56, 2; 2. repeated, by one road
...by another, quum alia minatus alia inrupisset, Flor. 2, 12
10
ALIA
ALICVNDE
(or 28), 7; 3. or w. another word of same stock, Is (sc.
luppiter) DOS per gentis alium alia disparat, PI. Rud. pr. 10 ;
equites alii alia in ciuitates auas dilapsi sunt, Liv. 44,43, 2;
4. in Lucr. 6, 986, MSS (and so Lachra. Muu.) have alio
throughout ; Lamb. cj. alia, perh. rightly.
Alia, see A 11 in .
AliSnus, adj. a proper name, Aliana regio, a district
between the Padus ard Ticinus, Plin. 19, 9; Aliana Una,
Uax there grown, ib.
alias, adv. [perh. for alia-is, like rp-tt, irevraic-is] at
another time or times, quando (so Bentl. after Acron ad
Hor. a. I, 4, 63; quid, MSS w. Charis. 194, 30 K and Caper,
ib.)] alias malim quam hodie has fieri nuptias, Ter. And. 3,
2, 49; Alias ut uti possim causa hac integra, Hec. I, 2, 5;
sed haec alias pluribus, nunc ad institutam disputationcm
reuertamur, Cic. div. 2, 7 ; sed cetera alias ; nunc aegritu-
dinem depellarnus, Tusc. 3, 25; sed id alias, nunc quod
iustat, 3, 10 ; in these three exx. note ellipsis of the vb. ; si
unquam in dicendo fuirnus aliquid, aut etiam si nunquam
alias fuimus, turn profecto..., Alt. 4, 2, 2; si unquam
ante alias fuit quod dis gratias ageretis, Liv. I, 28, 4 ; non
unquam alias ante tantus terror senatum inuasit, 2, 9, 5 ;
add 2, 22, 7; 9, 39, 5; 32, 5, 8; rationes alias reposcito,
nunc auctoritate contentus ens, 44, 36, 13; semper alias sui
arbitrii, tune..., Suet. Tib. i8\ 2. hence w. neg., w. or
without ante, not before, never before, Non alias caelo
ceciderunt plura sereno Fulgura, Verg. G. 1 , 487 ; Augustum,
(juuiu incognitum alias haberet, contuitus, simillimum dixit
puero, Suet. Aug. 94, p. 361 B; 3. often repeated, at
one time... at another, nee potest quisquam alias beatus
esse, alias miser, Cic. fin. 2, 87 ; ornamentis uti licebit
alias contentius, alias submissius, or. 3, 212; quuin alias
bellum inferrent, alias illatum defendereut, Caes. b. g. 2, 29,
5; add 3, 21, 3; 5, 54, i; b. c. i, 59, 2; 4. at times
more than twice, as in Cic. inv. j, 99; Varr. 1. 8, p. 448
Sp. ; Varr. r. 2, I, 15; 6. at times, with an equiva-
lent term, geminatio uerborum habet interdum uim, lepo-
rem alias, Cic. or. 3, 206; alias minore, plerumque maiore
cum faenore, sen. 51; nonnumquam interrumpi extremum
agmen, alias inferri signa, Caes. b. c. i, 64, 2; hoc alias
fastidio, alias contumacia, saepius imbecillitate eueuit, Plin.
1 6, 134; 6. at times w. another term of same stock, one
at one time, another at another, ut idem uersus alias in
aliam rem posse accommodari uideretur, Cic. div. 2, 1 1 1 ;
illi alias aliud iisdem de rebus et sentiunt et iudicant,
or. 2, 30 ; alias aliter haec solent conuenire, inv. 2, 45 ;
si Valerius ad me nomina gratiosorum scripsit, alii enim
sunt alias, for people change in character, Alt. 16, n,
7 ; II 7. so far only of time, in later writers, elsewhere,
Idaeus rubus appellatus est, quod in Ida, non alias (so a/3)
nascitur, Plin. 24, 123; quod nusquam alias..., lust. 4, 1,9;
prudentiam sensusque omnes non alias quam ilia parte
corporis (so. capite) contineri, Apul. d. Plat. I, 13; 8.
or otherwise, in other respects, on other accounts, in flumine
Silero uirgulta inmersa lapidescunt, alias salubri potu eius
aquae, Plin. 2, 226 ; ne reges Numidarum, et alias infensi,
cupidine auri ad bellum acceuderentur, Tac. an. 16, i f. ;
ilium debilitatum uulnere iacuisse, non alias quam sirnula-
tione mortis tutiorem, Curt. 8, i, 24; 9. esp. in legal
use, non alias obligatur nisi..., Marc, dig. 21, I, 5; nonred-
hibiturus alias nisi. ., Paul. 21, 43, 7; non alias cogetur
ei heres legatum soluere, quam si cauerit, Ulp. 23, 3, 9;
non alias perit actio, quam si..., Paul. 23, 3, 37; add
Marc. 29, 7, 6, 2.
aliatuB,(all.), quasi-part. be-garlicked, a joking word in
Sine me aliatum (so cj.: MSS aleato) fungi fortunas meas
PI. Most, i, 1,48.
alibi, adv. [dat. of alis] in another place, elsewhere, S
Hicine noshabitare censes? C.Vbinam ego alibi ceuseam ?
PI. Trin. 4, 3, 72; S. Quamuis rnalam rem quaeras, illic
reperias. P. At tu hercle et illi et alibi, 2, 4, 154; Si (so
Botho, MSS siue) illic siue alibi lubebit, Men. 5, 2, 42
add True. I, I, 47 ; 4, 4, 13 ; habebam alibi animum amor
deditum, Ter. Hec. 3, i, 14; Neque istie neque alibi tib
erit usquam in me mora, Andr. 2, 5, 9; add Haut. 2
3, 38 ; lion ines.se in iis propriam quae uusquam alibi esse
eri notam, Cic. acad. pr. 2, 103 ; Dolabellae uillam cum
raeteriret..., nee usquam alibi, Att. 13, 52 f.; Nee tarn
raesentis alibi cognoscere diuos, Verg. B. i, 42; illic
ueuiunt felicius uuae, Arborei fetus alibi, G. I, 55;
2. often w. quam, nolle alibi quam in innocentia spem
labere, Liv. 7, 41, 2; add 10, 20, 16; 30, 35, II; in louis
pulo num alibi quam in Capitolio puluinar suscipi potest,
, 52, 6; add 43, 9, 4; ne alibi quam in stabulo foetus
ulant, Colum. 8, 9, 8; alibi quam in Nilo, Plin. 32, 125;
add Tac. an. 15, 20 f. ; I, 77 f. ; h. I, 4; 3. repeated, in
one place..., another, exercitus trifariam dissipatus, alibi
>rimuni, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter
icpres in latebris ferarum...delituit, Liv. 38, 46, 8 ; add 8,
32, 12; stipulae alibi media(e) falce praeciduutur... alibi ab
radice caeduntur, Plin. 18, 296; alibi est qui petit, alibi
quod petitur, Sen. ep. 89, 8 ; add Tac. h. 3, 83 ; 4. w.
another term of same stock, exprobrantes suam quisque,alius
alibi, militiam one in one place, another in another, Liv.
2, 23, ii ; pecora diuersos, alium alibi, pascere, 9, 2, 2; add
44, 33, I ; torrentis alibi aliter cauati, 44, 35, 17; add Plin.
16, 17 ; but in Plin. 2, 121 eosdem alii aliter; 6. w. gen.
et alibi gentium et ciuitatium honores rnihi statuarum et
alios decretos, Apul. flor. 16, p. 74 H.
al-ib-ilis, e, adj. nourishing, lao omnium rerum...liquen-
tium maxime alibile, Varr. r. 2, n, i; 2. easily fat-
tened? ita alibiliores fiunt, 3, 9, 14.
alica, (hal.) ae, f. a kind of grain, spelt ? alicae primae
I. ii...inaquaminfundito,Cator. 76, I ; alicae messis, Plin.
3, 60; (alica) palma frugum, 18, 109; 2. gruel made of
alica etc., alica resEomana est...alioqui non tisanae potius
laudes scripsissent Graeci, Pliu. 22, 128; add 136; alicae
sorbitione, 26, 32; mulsum et alicani poposcisse, Sen. ep.
122, 16; Nos hahcam, poterit mulsum tibi mittere diues,
Mart. 13, 6; 3. as gravy, Stillantemque alica Bua pa-
lumbum, Mart. 2, 37, 6.
alica-cius, adj. of the grain alica, pulte alicacia, Plin.
28, 231.
alica-rius, (hal.) adj. of the grain alica, hence as sb. m.
a dealer in it, nemo est halicarius posterior te, Char. 96,
II K; ante pistrina alicariorum, Paul, ex F. 7 ; 2. ali-
caria f. a mill girl as a prostitute, ib. ; hence : Prosedas,
pistorum arnicas reliquias alicarias (mill-refuse), PL Poen.
1, 2, 54.
alicastrum, (hal.) i, n. dim. a kind of spelt, semen
trimestre quod dicitur halicastrum, Colum. 2, 6, 3; add
2, 9, 8.
ali-cubl, adv. [dat. of ali-quis] as dat. w. a noun, Sumne
ego scelestus qui illunc hodie excepi uidulum, Aut quom
excepi, qui non alicubi in solo apstrusi loco ? in some
lonely place, PI. Kud. 4, 4, 141 ; 2. as adv. in some
place, somewhere, anywhere, alicubi abstrudam foris, PI.
Aul. 3, 6, 41 ; Vtinam hie prope adesset alicubi atque
audiret haec, Ter. Ad. 3, 4, 7 ; hie alicubi in Crustumino
parauisses (praedia), Cic. Flac. 71; ut si saluus sit Pom-
peius et constiterit alicubi, hano veKmav relinquas, Att. ad
Cic. 9, 10, 7 ; omnia uerba, exceptis de quibus dixi, sunt
alicubi optima, Quiut. 10, I, 9; in quibus et suum alicubi
reperiri nomen, Suet. gram. 7 ; 3. repeated, ut alicubi
obstes tibi, alicubi irascaris, alicubi instes grauius, Sen,
tranq. 2,2; 4. has often supplanted aliubi, as Plin. 8,
136; Sen. ep. 89, 21 (bis); Petr. 45; 6. aliquobi (per
quo debet seribi), ex aliquo enim et ubi est (!), Caesell. ap.
Cassiod. 2314, 23 P.
alic-uia, (hal.) ae, f. dim. [aX\i ij] a small overcoat,
Mittebat Vmber haliciilam mihi pauper. Nunc mittit
halicaiu, Mart. 12,81, 2; puerilia (uestimenta), ueluti to^ae
praetextae, aliculae, chlamydes, Ulp. dig. 34, 2, 23, 2 ;
alicula subornatus polymita, Petr. 40; add Vel. Long. p.
2229 P.
ali-cunde, (see 3) adv. [old abl. or gen. of ali-quis]
from some , w. noun, C. Ab amico alicunde mutuom
argontum rogem. M. Potin est ab amico alicunde exorari?
C. Potest, PI. Trin. 3, 3, 29 ; Venit meditatus alicunde ex
solo loco, Ter. Andr. 2, 4, 3; 2. as adv. from some
(place, quarter, person), Puerum aut puellam alicunde ut
reperirem sibi, PI. Cist. I, 2, 16; add Ps. I, I, 102; I, 3,
ALIENATIO
ALIMENTUM
75
83; Pere. i, i, 44; alicunde ab aliqni, from somebody
Bomewhere, Epid. 3, i, II and 13; D. sumeret Alicunde.
(T. alicunde? nihil est dictu facilius, Ter. Ph. 2, i, 70;
add Heo. 3, I, 6; Ad. 2, 2, 34; in paruia, si quando his
ludentes minamur praecipitaturos alicunde, extimescunt,
Cic. fin. 5, 31; decedere DOS a. cogit, Caec. 46; non quo
n. audieris, Att. 10, I, 3; 3. aliquunde per quum...
cliuisio cniiu est aliquo et unde (!), Caesell. ap. Cass. 2314,
20 P.
aiienStio, unis, f. transference (of property) to another,
uenditio a. est et rei suae iurisque in ea sui ad alium
translatio, Sen. ben. 5, 10, I ; add Pomp. dip;. 18, I, 67 ; 47,
29, i; sacrorum, Cic. or. 144; leg. 3, 48; 2. met.
transfer of affection or friendship, alienation, consulum,
Cic.Q. fr. 1,4, 4; tuam alienationem, Cic. Phil. 2, i ; add am.
76; exercitus, Caes. b. c. 2, 31, 4 and 5; patrui, Tac. an.
2, 43; add h. 2, 60; 3. mentis, alienation of mind,
insanity, delirium, Gels. 4, 2, p. 123, 13 Dar. ; Plin. 21,
155; and absol. Sen. ep. 78, 9; ebrietatis, Arnob. 5, 2;
*. the right of conveying away, alienationem eorum filiutn
nou habuisse, Ulp. dig. 14, 6, 9, 1 ; alienationem peculii ut
ilonent non habent, 24, I, 3, 8.
Alienator, Gris, m. one who conveys away, seller, Th. C.
4, 54, 9; I, 5, 10.
alieni-gen-a, ae, adj. of foreign birth, Cic. Deiot. 10;
Flac. 65; alienigenas domesticis ... anteferre, Cic. Font.
32 (22) ; hostis a. Liv. 26, 13,7; corpus, inscr. Or. 5048 ;
it. met. iustitia, Val. M. 6, 5, ext. i ; uino alieuigena (so
even w. neut.), (iell. 2, 24, 2.
alicnigeno, are, vb. convey away, transfer, inscr. Fabr.
69, 34-
alienl-gen-us, a, um, adj. of foreign birth, Ex alieni-
genis rebus (wh. may belong to alienigena), Lucr. I, 865;
liut i, 861 spurious; exotic, foreign, semina, Colum. 3, 4,
i ; alienigeni (al. -ae) pisces, 8, 16, 9 ; exempla, Val. M.
1, 5 ext. i ; and 2, 10 ext. i; studia, 2, i, 10; alienigeni
Banguinis, 6, 2 ext. i.
alienitas, atis, f. foreign (or dead) matter in the body,
Cael. Aur. tard. 5, 4; acut. 3, 3; 2. absol. alienation of
mind, 2, 39.
alieno, fire, vb. [alienus] make the property of another,
transfer, convey away, sell, Certe edepol tu me alienabis
numquam quin noster siem, PL Amph. i, i, 243; Mulier
aUenatast abs te, Merc. 3, 4, 26; de uestris ueetigalibus
alienandis, Cic. agr. 2, 33; ne quis quern ciuitatis mu-
tandae causa suum faceret neue alienaret, Liv. 41, 8, 12 ;
2. in law, differs from uendo, alienatum non proprie dicitur
quod adhuc in dominio uenditoris manet : uenditum recte
dicitur, Ulp. 50, 16, 67; but in Cic. Verr. 2, 4, 134 read
abalienasse ; in agr. 2, 21, abalienari ; 3. met. of affec-
tion, discard (as no longer belonging to one), alienate, unde
mini peterem cibum ? Ha nos alienauit, Ter. Haut. 5, 2,
26; omnes a se bonos alienauit, Cic. Att. i, 14, 6; a te
uoluntatem meam, fam. 3, 6, 4; Gentium sibi alienauit,
Liv. 44, 27, 8; add 38, 33, 5; aui sui animum alienauit
sibi, Veil. 2, 112, 7; 4. alienari as vb. r. be averse to,
have an antipathy for, simul atque natum sit animal...,
alieuari ab interitu, Cic. fin. 3, 16; 5. esp. mentem,
deprive of one's wits, dispossess of reason, make insane,
bewilder, madden, sic omnium aniinos timor praeoccu-
pauerat, ut paene alienata mente...dicerent, Caes. b. g. 6,
41, 3; lunonis iram ob spoliatum templum alienasse men-
tern, Liv. 42, 28, 12; uelut alienatos sensibus, 25, 39,4;
6. in med. cease to have life, and so to belong to one,
mortify, (intestina) momenta alienantur externo spiritu
circumdata, Cels. 7, 16, p. 293, 14; id quod adstrictum est
alienatur, 8, 10, p. 346, 6; add 5, 26, 23, p. 191, 27; spodi-
um alienata explet, Plin. 23, 76; tune incipit medicina
proflcere ubi in corpore alienato dolorem tactus expressit,
Ken. ep. 89, 19; 7. disqualify, quos obiectus debilitatis
alienat, Val. et Th. C. 12, i, 84; 8. alienatus morbus, a
disease of stupor in animals, Veg. vet. 5, 22, I.
alienus, adj. of another, another's, Ne admittam culpam,
ego meo sum promus pectori : Suspiciost in pectore alieno
nita, PI. Trin. i, 2, 45 ; escis alienis studes, Pers. 3, i,
9; tantumne ab re tuast oti tibi, 'Aliena ut cures? Ter.
Haut. i, i, 24; est difficilis cura rerum alienarum, Cic. off.
i, 30; alienis pedibus ambulamus, alienis oculis agnos-
cimus, aliena memoria salutamus, Plin. 29, 19 ; 2. aes
alienum, money belonging to another and so a debt, nunc
me scito tantum habere aeris aliuni ut cupiam coniurare,
Cic. fam. 5, 6, 2 ; premuntur aere alieno, in Cat. 2, 19 ;
Caes. b. g. 6, 1 3, 2 ; 3. met. in feeling, unfriendly, hostile,
averse, ilium alieno animo a nobis esse, Ter. Ad. 3, 2, 40 ;
add 3, 2, 28; sin a me est alienior, nihil tibi meae litterae
proderunt, Cic. fam. 2, 17, 7; ab altero non nimig alienos
animos habemus, am. 28 ; Mucianus animus nee Ves-
pasiano alienus et in Titum pronior, Tac. h. 2, 74 ;
4. foreign (to), different (from), inconsistent (with), averse
(to), hoc alienum a uita inea uidetur, Ter. Ad. 5, 8, 21 ;
alienum dignitate reipublicae, Ti. Semp. Orac. ap. Gell.
6 (7)> '9> 7; Laetilius quidam homo non alienus a litteris.
Cic. Verr. 2, 2, 64 ; neque hoc alienum ducunt maiestate
sua, div. i, 83 ; 6. so far with ab or abl., also w.
gen., quis alienum putet eius esse dignitatis...exqnirere, Cic.
tin. i, ii ; aliena pacis eorum, Lucr. 6, 69; (domus non)
aliena consilii, Sal. Cat. 40, 5 ; but in Ov. F. i, 396 Merkel
has iocis ; 6. w. dat. satio nou aliena huic tempori,
Colum. n, 2, 20; huic curae, 8, 6, I ; scio quam sis ambi-
tioni alienus, Sen. N. Q. 4, pr. I ; 7. absol. ill-suited,
ill-placed, out of place, unseasonable, untimely, unfavour-
able, Potius quam...Alieniore aetate post faceret tameu, Ter.
Ad. i, 2, 30; conaidera ne in alienissimum tempus cadat ad-
uentus tuus, Cic. fam. 15, 14,4; alieno loco proelium com-
mittunt, Caes. b.g. I, 15, 2; alienis uerbis, out-of-the way,
opposed to propriis usitatisque, Cic. or. 80; 8. almost
as a sb. a stranger, and so opposed to a friend, Numquam
erit alienis grauis, qni suis se concinnat leuem, PI. Trin.
3, 2, 58 ; Alienus qnom eius incommodum tarn aegre feras,
Quid me patrem par facerest, quoi illest unicus? Ego
alienus, alienus ille ! Capt. 1 , 1 , 43 ; aequabiliter in rem
publicam in priuatos, ..., in alienos, in suos irruebat.
Cic. Mil. 76; enitor ut neque amicis neque etiam alien -
ioribus . . . desim, Cic. fam. i, 9, 17; ut tuum factum
alieni hominis meum amicissimi esse uideatur, 3, 6, 3 ; se
suaque omnia alienissimis (perfect strangers) crediderunt,
Caes. b. g. 6, 31, 4; 9. met. a stranger, one who does
not know his way about, in physicis totus est alienus, Cic.
fin. i, 17; 1O. alienum as sb. n. what belongs to others,
ad largiendum ex alieno restrictior, Cic. fam. 3, 8, 8 ; alieni
appetens, sui profusus, Sal. Cat. 5, 4 ; abstinuit alieno,
Suet. Tit. 7; aliena (note pi.) peruadere molienti, Amm.
23, 1,7; 11. in med. mortified, dead, idem emplastrum
educit quantum (ossis) alienum est, Scrib. 201 ; cf. alieno
6.
alJ-fer, a, um, adj. wing-bearing, winged, alifero tollitur
axe Ceres, Ov. F. 4, 562.
ali-gcr, a, um, adj. wing-wearing, winged, Amor, Verg.
1, 667; agminis aligeri, iz, 249; aligerum (note gen.)
Amorum, Val. F. 7, 171; add Stat. silu. 3, 3, 80; 2.
absol. Aligeri of the Cupids, Sil. 7, 458.
aliment arius, adj. of food, legem alimentariam, Cael. ad
Cic. 8, 6, 5; res, Amm. 21, 12,24; causa, Ulp. dig. 2, 15,8.
21; ratio, Marc. 48, 13, 5 (4); 2. as sb. m. or f. one
entitled under a will to means of support, Ulp. 2, 15, 8, 6
and 24; puellas alimentarias, Capitol. Anton. P. 8, I ;
Diuo Antonino Aug. Pio Alimentari, inscr. Or. 847.
alimcntum, i, n. food, nourishment, nee desiderabat
(mundus) alimenta corporis, Cic. Tim. 6; neque hac nos
patria lege genuit ut nulla quasi alimenta exspectaret a
nobis, Cic. rep. 1,8; in quo plurimum alimenti est, Cels.
2, 18, p. 64, 13; minus alimenti praestat, ib. p. 65, 27 etc.;
unam in stirpem redactis alimentis (of trees), Plin. 17, 95;
reponere in hiemem alimenta, Quint. 2, 16, 16; 2. in
law, alimenta legata include the necessaries of life, legatis
alimentis cibaria et uestitus et habitatio debebitur quia
sine his ali corpus non potest, la vol. dig. 34, I, 6; add
Paul. 34, I, 23; 3. met. Concipit Iris aquas alimenta -
qur nubibus adfert, Ov. M. i, 271; alimentaque cetera
nammae, 14, 532; uitiorum alimenta, 2, 769; addidit ali-
menta rumoribus aduentus Attali, Liv. 35, 23, 10 ; id
alimentum famae erat, Tac. h. 2, 96 f.
102
76
ALIMENTUS
ALIQVAMDIU
Alimenttu, i, m. a cognomen, L. Cincius A., Liv. 26,
23, I ; M. Cincius A., 29, 20, 1 1.
allm&di = alius modi, Paul, ex F. 28.
aiimonia, ae, f. nourishment, Gell. 12, I, 9; 17, 15,
5; Suet. Cal. 42; Apul. M. 2, 3; 5, 18; 6, 4; mag. 85;
Avuob. 4, 21 ; and prob. 5, 10; Seu pinus piceam fert
ullmOniam, Prud. cath. 5, 19; but in PI. Pers. i, 2, i
alimoniae is only a bad cj.
allmonium, ii, n. nourishment, feeding, in partu et
alimonio uinum (i.e. uitis) non, ut in calice aquam sed
solem, Varr. r. i, 8, 7; add 3, 16, 15; and alimoniis in i,
44, 3; 2, i, 24; 2, 5, 16 ; infectum alimonio seruitio cultu
(externo), Tae. an. n, 16; qui aiimonia (infanti) deuegat,
Paul. dig. 25, 3, 4.
olio, adv. [pern, for aliom, ace.] to another (place, quarter,
person), elsewhere (w. motion), ad ceuam hercle alio pro-
misi foras, PI. St. 4, 2, 16; ilia alio ibit tamen, Asin. i,
3, 43; P. Quo te agis? L. missus sum alio (Haupt cj.
aliquo; buU?) : iam hue reuertero, Mil. 3, 2, 49; Homo
mulierosus alio confert me ilico, Afran. 372 B ; Detineo
te ; fortasse tu profectus alio fueras, Ter. Euu. 2, 2, 49 ;
add 3, I, 60; Haut. 2, 4, 10; statuam Arpinumne mini
eundum sit an quo alio to some other place, Cic. Att. 9,
17, i; sermonem alio (to some other topic) transferamus,
or. i, 133; add Verr. 2, I, 139; Clu. 63; fam. 1,4, j; anno
post alio transire cogunt, Caes. b.g. 6, 21 ; si quando Romam
alioue quo mitterent legates, Liv. 38, 30, 7 ; alio ducente
causa. Quint. 12, I, 5 ; quo alio nisi ad nos...confugerent, 39,
36,11, 2. to another end or object, for another purpose,
cupiditatis nomen seruet alio, ut eam...tamquam capitis ac-
cuset, Cic. fin. 2, 27; plebem nusquam alio natam quam
ad seruiendum, Liv. 7, 18, 7; depulsi aemulatione...alio
uertunt, Tac. an. i, 18; hoc longe alio spectabat, ps. Nep.
Them. 6, 3 ; add Suet. Aug. 98 ; 3. repeated, to one place. . .
to another, to some. ..to others, ad socios dispertieram alio
t'rumentum, alio legatos, alio litteras, alio praesidium, Cato
oral. p. 36, 3 lord.; hie alio res familiaris, alio ducit
humanitas, Cic. off. 3, 89; 4. w. atque, (his) quidni
spatiosa sit uita? nihil alio atque alio spargitur, Sen. brev.
vit. 11,2; 5. w. another term of same stock, ceteri qui-
dem alius alio ; Marius..., Cic. off. 3, 80; simia aliud alio
dissupauit, Cic. div. i, 76; dilapsi alii alio, Liv. 2, 54, 9;
add 7, 39, 2 ; (aquae) quassatione terrae aliunde alio trans-
feruntur, Sen. N. Q. 3, n, i.
alio-quin, or -qui, adv. [perh. quin represents a noun
= G. weise, our wise; cf. eeteroquin] other- wise, in other
respects, At si tantula pars oculi media ilia peresast, Oc-
cidit extemplo lumen tenebraeque secuutur, Incolumis
quamuis alioqui et (et THK cj.) splendidus orbis, Lucr. 3,
415 [but Lachrn. cancels this line; Munro reads (cj.) ali-
quoi sit] ; triumphatum de Tiburtibus ; alioquiii mitis
uictoria fuit, Liv. 7, 19, 2 ; caput iocineris a familiari
parte caesum..., alioqui acceptam dis hostiam, 8, 9, I ; nunc
pudore a fuga contineri (milites), alioqui pro uictis esse,
10, 35, 7; mors Marcelli quum alioqui miserabilis, turn
quod..., 27, 27, ii ; tumulum commodum alioqui, nisi
quod..., 30, 29, 10; milites qui sequerentur currum de-
fuerunt; alioqui magnificus...triumphus fuit, 37, 46, 6;
si...mea paucis Mendosa est natura, alioqui recta, Hor. s.
i , 6, 66 ; Quod moechus foret aut sicarius aut alioqui
l-'amosus, I, 4, 4; quaedam (animalia), innocua alioqui,
uenenatis pasta, noxia fiunt et ipsa, Plin. ii, 280; ser-
pentes, cum occasio est, uinum adpetunt, cum alioqui
exiguo indigeant potu ; eaedem paeue nullo cibo, cum adser-
uantur inclusae, ..., alioqui suctuuiuentes, 10,198; magicae
artis professione celeber, alioqui moderatus et probus,
Curt. 7, 4, 8; immodica libertate abusurn sed alioquin (al.
-qui) egregium bello uirum, 8, 2, 2 ; sum occupatissimus ;
iileo nondum eum legi, cum alioqui ualidissime cnpiam,
Plin. ep. 9, 35, i ; qua occasione Caesar, ualidus alioqui
spernendis honoribus..., Tac. an. 4, 37; Paris, solitus alio-
quin..., sed tune..., 13, 20; add 2, 38; ut remedia quae a.
natura simt aspera, molli rnanu leniantur, Quint. 2, 4, 12;
quo uitio multi laborarunt, praecipue Hermagoras, uir a.
subtilis, 3, n, 22; add 6, 2, 2; 8, I, 2; 9, I, 18; 10, I, 22;
Suet. Vit. 2; 2. had it been otherwise, even without
this, quod ni sit (esset), uidistin aliquando Clitumnum
f on tern? si nondum (et puto nondum; alioqui narrasses
mihi), uide..., Plin. ep. 8, 8, i ; alioquin iusta et probabilis
ignorantia damnum milii adferret, Gai. 3, 160; add 2, 146;
and so besides, adficior cura, ... ; et alioqui meus pudor...in
discrimen adducitur, 2, 9, I ; nam neque..., nee... ; et alio-
qui figura in patrem plus facit quam licet, in filium minus,
Quint. 9, 2, 88 ; add 2, 14, 4; 2, 15, 9; 3. in Cic. leg.
2, 62 alioquin no longer stands.
aliorsum, (-us), older alio-uorsum (-uersus) adv. to
another quarter, elsewhere (w. motion), in another direction,
respondit, si studendi causa misisset, uon quo a. fundo euin
(sc. seruum) transferal deberi, Scaev. dig. 33, 7, 20, 6 ;
furti damnatum esse qui iumentum aliorsum duxerat quam
quo utendum acceperat, Gell. 6 (7), 15, i; lupi aliorsum
grassantes nulli contra nos aditum tulerunt, Apul. M. 8,
16 f.; 2. met. in another sense, of words or deeds,
Atquei (so Wagner, MSS atque) ego istuc Antrax aliouorsum
dixeram, PI. Aul. 2, 4, 8; uereor ne... aliorsum atque ego
feci acceperit, put another construction upon my doings
than the real one, Ter. Eun. 1,2, 2 ; aliorsum et illorsum
sicut introrsum dixit Cato, Paul, ex F. p. 27 M ; si quid
aliquis aliorsum atque se res habet existiinet, Boeth. cons.
5,3; ob has rationes aliouersus deos interpretantur, Lact.
I, 17, i ; 3. other met. id aliorsum pertinet, Gell. 17,
1,9; infantis aliorsum dati for another purpose (or does
it mean, handed over to another than the mother?), 12, I,
22; 4. w. alius; one in one direction, another in another,
mater ancillas iubet...Aliam aliorsum ire praeniaudare et
quaerere .., PI. True. 2, 4, 49.
Sli-pes, pedis, adj. wiug-footed, esp. as a title of Mercury,
mactatur uacca Mineruae, Alipedi uitulus, Ov. M. 4, 756 ;
add F. 5, 100; 2. met. cerui, Lucr. 6, 765 ; alipedum
equorum, Verg. 12, 484; alipedi (note abl.) curru, Val. F.
5, 61 1 ; 3. as sb. m. for a horse, Instratos ostro alipedes,
Verg. 7, 277.
alipilus ? by form could not signify, qui pilos ex ala
uellit. In Sen. ep. 56, 2 read: aliptem (not alipilum)...
dum uellit alas; iu Grut. inscr. 812,6 read Aliphus as a
proper name.
Alip-ion, onis, m. dim. a cognomen, perh. = Fatty, cf.
a\ei0u, aXiirrijs and adeps, Q. Calpurnius Alipion, inscr.
Grut. 70, 6.
aliptes, ae, m. [aXerTi;s] anointer, esp. of wrestlers,
aliptem, Sen. ep. 56, 2; 2. hence gymnastic master,
uellein, ut aliptae uirium (mearum) rationem habere uolu-
issent, Cic. faro. I, 9, 15; sanus homo qui et bene ualet
neque medico neque alipta egere debet, Cels. I, i; geo-
metres, pictor, aliptes, luv. 3, 76.
alitiua, (old aliquad?) adv. [: aliquis :: qua : quis]by or
along some road, by some way or channel, by any road,
Anteueni aliquad (aliqua MSS) aliquo saltu (so Kiesslm;,'
Ehein. Mus. 1869, p. 115; MSS aliquos autu or auttu) cir-
cumduce exercitum, PI. Mil. 2, 2, 66; iste...cupere aliqua
euolare, Cic. Verr. 2, I, 67 ; si qui euasissent aliqua, Liv.
26, 27 12; 2. of information, by some channel, Ne
hie illam me animuin adiecisse aliqua sentiat, PI. Merc. 2,
2 f. ; Effuttiretis atque id porro aliqua uxor mea rescis-
ceret, Ter. Ph. 5, i, 19; add 4, i, 19; ne... Aliqua ad pa-
trem hoc permanet, Ad. 2, 4, 19 ; 3. met. in some
way, extricabor aliqua, PI. Epid. i, 2, 49; euadat saltern
aliquid aliqua quod conatus sum, Lucil. ap. Non. 293 ; Et
si uon aliqua nocuisses, mortuus esses, Verg. B. 3, 15 ;
nihil tarn innoxium dices quiu id possit aliquid aliqua
obesse, Apul. mag. 32.
aliquam, adv. [: aliquis :: quam how much : quis] to
some extent, to a considerable extent, in the forms, aliquam-
diu, aliquam-multi, aliquam-plures ?, wh. see.
allquam-difl, (-ndiu) adv. for some time, for a consider-
able time, for any time, always emphatic, Aristum Athenis
audiuit aliquamdiu, Cic. acad. post. 12; ut non aliquando
condemnatum esse Oppianicum sed aliquamdiu (for any time
however short) incolumem fuisse miremiui, Cic. Clu. 25 f. ;
quas cum aliquamdiu frustra expectasset, Caes. b. g. 5, 23,
5; add i, 40, 6; aliquamdiu fides fieri non poterat, b. c. 2,
37, i ; add 3, 70, I ; ibi aliquamdiu certatum, Sal. lug. 74,
ALIQVAMMVLTUS
ALIQVANTUS
3; Romana pubes...aliquamdiu silentium obtinuit, Liv. I,
16, 2; add 2, 10, 9; 3, 32, 7; 3, 70, 4; 25, 15, 14; 25, 36,
I ; 29, 2, 15; 34, 28, 4; 45, 6, 6; add Suet. Ner. 6; 2.
in measures of distance, Bhodanus...aliquandiu Gallias
dirimit, Mela 2, 5, 5; add i, 13; 3, i, 7; 3, 5, 6; 3, 9, 8.
aliquam-multus, adj. in considerable quantity, in pi.
cons, number of, sunt uestrum aliquammulti (al. alii quam
multi) qui L. Pisonem norunt, Cic. Verr. 2, 4, 56; ex qui-
bus aliquammultos...non comparuisse, Gell. 3, 10 f. ; ali-
quammultis diubus decumbo, Apul. mag. 72 ; 2. ali-
<iuammultum as sb. n. w. gen. larem reuersurus meum post
a. temporis a considerable time, Ap. M. n, 26; 3. as
adv. haee defensio aliquammultum a me remota est, far,
Apul. mag. 4 ; 4. aliquarnmulto adv. w. comp. inulie-
rem aliquammulto natu maiorcm, considerably older, Apul.
mag. 97 f.
aliquam-plures ? = aliquanto plures, Tert. apol. 12
(dub.).
aliquando, adv. [: aliquis :: quando : quis] there is (was,
will be) a time when, some time or other, sometimes, at
times, always emphatic, often opposed to numquam, sem-
per, raro, saepe ; Aliquando osculaudo meliust uxor pausam
tieri, PI. liud. 4, 6, I it must not go on for ever; non de-
spero fore aliquem aliquando qui..., Cic. or. i, 95; ego
quia dico aliquid aliquando contentione dicendi lacessitus,
et quia exit aliquando aliquid fortasse non rusticum, quod
quisque dixit, me id dixisse dicunt, Plane. 35 ; erit hie
aliquid aliquando, fam. 7, n, 2; in temporibus praesentia
et praeterita et futura cernuntur ; in his ipsis uetusta,
recentia, instantia, paulo post aut aliquando futura,
part. 37 ; conuertit se aliquando ad timorem, numquam
ad sanitatem, Sul. 17; possunt aliquando oculi non
fungi suo muncre, div. i, 71; liceret ei dicere utilitatem
aliquando (for once) cum honestate pugnare, off. 3, 12 ;
nulla est ciuitas quae non et improbos ciues aliquando
et imperitam multitudinem semper habeat, Liv. 45, 23, 8;
aliquaudo fortuna, semper animo roaximus, Veil. 2, 18, I ;
rarius sed aliquando morbus quoque ipse nouus est, Gels,
i pr. p. 8, 1. 38 Dar. ; raro sed aliquando tameu ex metu
delirium nascitur, 3, 18 f. ; add 8, 4, p. 334,1- 21 ; 2. in
interr. condit. or compar. sentences, at any time, ever,
Kiquid huius simile forte aliquando euenerit, Ter. Haut. 3,
2, 40; quaerere uiderenturne ilia Philonis aut ea num e
Philoue audiuisset aliquando, Cic. acad. pr. 1 1 ; sitne
aliquando rneutiri boni uiri, or. 3, 113; si aliquando
alicuius furore concitata ista rnanus (coniuratorum) plus
ualuerit, in Cat. 20; magis opportuna opera nonnum-
quam quam aliquando fideli, Caecin. 14; aut quisquam
nostri misereri potest qui aliquando uobis hostis fuit, Sal.
lug. 14, 17 ; 3. of that which has been long postponed,
and might never happen but for the present opportunity,
at last, now if ever, now though late, better now than
never, libente me uero ut aliquid aliquando de doctrinae
studiis ammoneamur, Cic. rep. I, 14; sero uero aliquaudo
tanicn, Quiuct. 43; ego ipse loquebar sic ut pulcros...
ilicerem ; aliquaudo idque sero...usum loquendi populo
concessi, scientiain mihi reseruaui, or. 160; add Clu. 51;
cohortatus ut aliquando pro tantis laboribus fructum
uictoriae perciperent, Caes. b. g. 7, 27, 2 ; Ciinbri finibus
nostris aliquando excessernnt, 7, 77, 14; add b.c. I, 26 f. ;
expergiscirnini aliquando et capessite rempublicam, Sal.
Cat. 52, 5 ; utinani aliquando aut apud uos aut apud deos
rerum hutnauarum cura oriatur, lug. 14, 21; add 62, i;
102, 5; 4. hence often w. tandem or iam, Aliquando
tandem hue animum ut adiungas tuom, Ter. Hec. 4, 4, 61 ;
tandem aliquando L. Catilinam...ex urbe eiecimus, Cic.
Cat. 2, I ; putamus utile esse te aliquando iam transigere,
Att. 1,4, i ; add Cat. I, 18; Quinct. 94 ; fam. 16, 9, 2.
allquantiUum, adj. n. as. sb. [dim. of aliquantulum] a
tiny tiny something, Foris aliquantillum etiam quod gusto
beat, PI. Capt. i, 2, 34.
aliquant-is-pcr, adv. [: quantisper :: aliquis : quis] for a
while, for a little time, Concedere aliquantisper hinc intro
lubet, PI. 1's. :, 5, 1 58 ; Kgcstate aliquantisper iactati forent,
Caecil. ap. Nou. 511; aliquantisper pugnato, Cl. Quadr.
ib.; Esto; at certe tu (ut 1|C) concedas aliquo ab ore
77
eorum aliquantisper, Ter. Haut. 3, 3, n ; Tacet. Cur
non ludo hunc aliquantiaper ? melius est, Ad. 4, 5, 5;
a. inde uixere, Flor. 2, 18 (i, 13), 14; insultare Parthos a.
passus est, lust. 42, 4, 8 ; 3. of distance, some way, cum
a. in Scythiam processisset, i, 8, 3.
aliquanto, see aliquantus.
aliquantorsum .' an absurd reading in Anna. 22, 8.
48 f.
aliquantulo, adv. see
allquantulus, adj. [dim. of aliquantus] small, limited,
short, silentium, c. 6 ad S. C. Turp., Cod. 9, 45 ; 2.
aliquantulum as sb. n. a little, mihi opus erat... Aliquan-
tulum quae adferret, Ter. Ph. 4, 3, 50; 3. esp. w. gen.;
panis Aur. V. cp. 15, 5 ; 4. aliquantulum as adv. a
little, slightly, pansam (al. pansum) al., PI. Merc. 3, 4, 55 ;
quaeso tandem aliquantulum Tibi parce, Ter. Uaut. i, i,
in; Subtristis uisus esse aliquantulum (al. aliquantum)
mihi, Andr. 2,6, 16; stadia aliquantulum breuiora, Gell.
I, I, 2; 6. aliquantulo adv. w. comp. senatus ali-
quantulo tristior quod senatores triumphari uidebant, Vop.
Aur. 34, 4; 6. aliquantum, not aliquautulum, now read
in Ter. Eun. i, 2, 51; Cic. Par. 3, i; div. i, 73; or. 138:
inv. 2, 29; Liv. 21, 12, 2; Suet. Ner.48,5; bell. Afr. 21, i.
aliquant-us, adj. [:aliquam :: quant-us : quam ; t excr.]
some (always emphatic) in quantity, that counts for some-
thing, and so gen. considerable, no small, signorum et
armorum aliquanto numero, Sal. lug. 74, 3 ; timor ali-
quantus, sed spes amplior, 105, 4 ; ah'quantam parteni
gloriae, Sal. ap. Macr. 3, 13 (2, 9), 9; aliquantum emensus
est iter, Liv. 25, 35, 7 ; (promuntorium) in aliquautnm
maris spatium extenditur, 29, 35, 13; per aliquantum
spatium secuti, 38, 27, 6; aliquautam pecuniam tiliis de-
bebat, Apul. mag. 71 f. ; aliquantum numerum frumenti.
bell. Afr. 21, i; 2. in very late writers for aliquot, some
in number, not a few, si ex areis (frumenta) in alterum
locum transfusa refrigerentur aliquantis diebus, Pall. 1, 19, 2 ;
aliquantis multa largitus est, Spart. Hadr. 7, 10; aliquanta
oppida, Eutrop. 4, 27 ; add Aur. V. Caes. 33 ; aliquanti.
some people, Veg. veg. 4, 8, 2 (3, 4, 8) ; 4, 12, 3 (3, 4, 19) ;
5 (3), 15, 21 ; 5, 23, 8 (3, 24, 8); II 3. as sb. n. some
quantity, some, not a little, comm. w. gen. Praeterea ali-
quantum animi causa in deliciis disperdidit, PI. Tr. 2, 2,
53 ; Et ego amoris aliquantum habeo umorisque etiam
in corpore, Mil. 3, i, 46; add Most. 2, I, 7; al. animi
uidetur nobis attulisse Labienus, Cic. Att. 7, 13 b, 7 ;
suspiciouis, inv. 2, 29; laudis, fam. i, 7, 9; noctis, 7,
25 f.; itineris, Caes. b.c. 5, 10, 2; muri, Liv. 21, 12, 2;
trepidationis, 21, 28, n ; altitudinis, 29, 18, 17; tem-
poris, 30, 8 f. ; loci, 37, 32, 2; agri, 41, 16, 9; aquae
tepidae, Suet. Ner. 48 f. ; 4. as adv. to some extent,
somewhat, considerably, first w. vb., litteris lectis al.
acquieui, Cic. fam. 4, 6, I ; in re al., in gubernatoris inscitia
nihil interest makes some (perh. a considerable) differ-
ence, Parad. 20; cogitatio al. labefactata, fam. 5, 13, 2;
alteri alteros al. attriuerant, Sal. lug. 79, 4; 5. esp.
w. vbs. of motion, to some distance, some way, hue eon-
cede aliquantum, PI. Trin. 2, 4, 116; hue al. apscessero,
ib. 3, i, 24; qui processit al. ad uirtutis habitum, Cic. (in.
3, 48; add div. i, 73; or. 138; 6. w. adj. Subrufust,
aliquantum crispus..., PI. Capt. 3, 4, 115; aliquantum
uentriosus, Asin. 2, 3, 20 ; credo, tirnida's. S. aliquan-
tum soror, Bac. I, I, 73; 7. esp. w. comp. = aliqnan-
to, aliquantum ad rem est auidior, Ter. Eun. i, 2, 51;
Fortasse aliquantum iniquior 'rat, Haut. I, 2, 27; for-
mam uiri aliquantum augustiorem humana, Liv. i , 7,9;
8. aliquanto adv. w. comp. somewhat, considerably, not a
little, al. aequius, PI. Trin. i, 2, 82; arnplius, Asm. 3,
3, 2; rectius, Aul. 3, 6, 3; amplius, Cic. Verr. 2, 4, 76;
plus, 2, I, 140; planiores, Caes. b. g. 3, 13, i; minores,
Hal. Cat. 8, 2 ; posteriores, lug. 79, 7 ; maiore, 86, 4 ;
difficilius, Quint. I, 12, 4; magis, 4, 2, 21; facilius, 5, 7,
24 ; O. w. adv. or prepp. of place, time, degree, al. ante
furorein Catilinae, Cic. Sul. 56 ; postea aliquanto ipsos
quoque tempestas iactare coepit, inv. 2, 154; al. post
Fulciuius praedia mercatur, Caeciu. 1 1 ; intra legem et
quidem aliquanto, fam. 9, 26 f.
78
ALIQVATENUS
aliquS-tcnfis, adv. to some extent, for some distance,
caulibus al. rubentibus, Plin. 27, 105; (Padus) aliquatenus
i xilis, mox aliis amnibus augescit, Pomp. Mel. 2, 4, 4; add
i, 2, i ; apertis al. labris, Petr. 102 ; 2. met. to some
extent, somewhat, cum al. se confirmauit (uinea), Colum.
4, 3, 4 ; al. inquis dolere, al. timere permitti ; Bed illud al.
longe producitur, Sen. ep. 116, 4; id al. temporum cou-
dicione mutatur, Quint. 4, i, 57; add 3, 9, 5; 8, 5, 29; n,
i, 28 and 137; n, 3, 78; Idem iurisest al. si..., Oai. I, 68;
al. culpae reus est, (jai. dig. 44, 7, 5, 6; partus, qui..., al.
uidetur effectus, Paul. I, 5, 14.
aiiqui-libet, ae-1., -id- or -od-1., adj. any you please,
causa, Cael. Aur. tard. i, 4.
Sli-quis, or -qui, -qua or -quae, -quid or -quod, pron.
adj. or sb. [al of alis or alius, one, any, some; see alius]
some one (or other) no matter which, some, or (at times in
neg. and condit. clauses) any*; always emphatic; often
opposed to all, much, enough, none; as adj. tace modo :
aliquis respiciet deus, PI. Bac. 4, 3, 24; Homo conducatur
iam aliquis quantum potest Ignota facie, Trin. 3, 3, 37;
Hie uunc me credet aliquam sibi fallaciam Portare, Ter.
Andr. 2, 6, I ; facti si non bonam, at aliquam rationem
nfferre, Cic. Verr. 2, 3, 195; in qua nullus esset ordiuum...
dolor, bonorum autem esset aliquis, sed hebes, Att. 8,
3, 4 ; si pars aliqua ceeiderit, at reliquos seruari posse,
Caes. b. g. 6, 40, 2 ; 2. note aliqui, besides aliquis, as
nom. in. s. aliqui morbus, Cato r. 157, 7 ; deus, Cic. Tusc.
i, 23; N. D. 3, 91; casus, off. i, 115; 3, 33; dux, rep.
1,68; motus, Liv. 23, 16; facinorosus aliqui et sceles-
tug mortalis, Pronto de nep. p. 233 Naber ; 3. aliquae,
as nom. f. s. rare, tamquam aliquae res Verberet, Lucr. 4,
263 ; sin aliquae res (so at least Med.) eum impediet, Cic.
fam. 6, 20, 2; 4. aliquod n. adj. (never aliquid), liti-
gium aliquod, PI. Men. 5, 2, 13; uasum, True. I, I, 33
and 34; munusculum, 2, 4, 71; lumen, Enn. tr. 276 V;
nomen, Caecil. 203 B ; magnum malum, Ter. Ad. 3, 4, 64 ;
oraclum, Cic. div. 2, 100 ; negotium (dub.), agr. i, 26;
detrimentum, Nep. Att. 2, 3; bellum, Caes. b. g. 6, 14;
telum, Tac. an. 13, 26; delenimentum, I, 77; honestum
coneilium, 2, 41 ; II 6. as sb., first as m., aliquis, at
times aliquit, Eruom tibi aliquis eras faxo ad uillam ad-
ferat, PI. Most. I, I, 65; add i, 4, 17; Immo opperia-
IQUT dum exeat aliquis, Mil. 4, 6, 34 ; atque aliquis dicat
nihil promoueris', Ter. Andr. 4, i, 16; non minus mag-
num est uos African! obtinere uoliusse, quam aliquem se
maluisse ; atque is tamen aliquis Ligarius lion fuit, Cic.
Lig. 22; plus attulit dignitatis quisquis est ille, si modo
out aliquis, qui..., Brut. 255; emissus aliquit e carcere,
Plane. 31 ; non hoc quaerendum num purgetur aliqui*t,
sed nurn arguatur, Sul. 39 (so A) ; cum qua sit aliquit
deprehensus, Cael. ad Cic. 8, 7, 5; demersae leges alicuius
opibus, Cic. off. 2, 24; ab aliqui, PI. Epid. 3, I, II ; si te
aliqui timuerunt, Cic. Marc. 20; aliquos ex naui egredientes,
Caes. b. g. 4, 26, 2 ; magis mirari se aliquos stantes cecidisse,
ct non omnes comites fuisse fugae, Liv. 26, 2, 13; ab
aliquibus, PI. Epid. 3, I, 13 ; cf. 7 ; 6. esp. w. emphasis,
a somebody, not a mere nobody, meque uelis esse aliquem,
Cic. Att. 3, 15, 8; cf. 8 ; 7. sb. n. aliquid, something,
a something, semper est quae aliquid petat, PI. Aul. 3, 5,
46 ; aliquid facerem ut hoc ne facerem something or
other (not = quiduis anything in the world), Ter. Andr. i,
5, 24; est istuc quidem aliquid sed nequaquam in isto sunt
omnia, Cic. sen. 8 ; est hoc aliquid, tametsi non est satis,
Caecil. 47; add Att. 3, 15, 5; Mil. 66; Meas esse ali-
quid putare nugas, Cat. I, 4; non omnia in ducis, aliquid
et in militum 111:11111 esse, Liv. 45, 36, 5 ; Est aliquid
nupsisse loui, louis esse sororem, Ov. F. 6, 27 ; Omina
sunt aliquid, am. i, 12, 3; add F. i, 484; M. 13, 241 ;
Prop. 5 (4), 7, i; 8. aliquid of persons, a something (in
the world), a somebody, counting for something, si um-
quam in dieendp fuimus aliquid, Cic. Att. 4, 2, 2; qui
(liber) si est talis, ego quoque aliquid sum, fam. 6, 18,
4 ; ut tu tamen aliquid esse uideare, Caecil. 48 ; an
' quicquam stultius quam quos singulos contemnas, eos
aliquid putare esse nniuersos, Tusc. 5, 104; qui me
aliquid putaui, Plin. ep. I, 23, 2; Si uis esse aliquid (al
ALIQVIS
aliquis), luv. i, 74; 9. as sb. w. adj. in agreement,
nouom illiquid inneutum, PI. Ps. i, 5, 156; aliquid uatura
aulchrum atque praeclarum, Cic. sen. 43; in quo est ali-
luid extremum, 69; aliquid iamdudum inuadere magnum,
Verg. 9, 186; audendum aliquid irnprouisum, Liv. 27, 43,
7; 1O. w. gen. of sb. a bit (of), Borne, aliquid pugnae
dedit, PI. Capt. 3, 4, 53; al. litigi, Cas. 3, 2, 31 ; calidi
conducibilis consili, Epid. 2, 2, 71 ; aquae, Cato r. 155, 2;
monstri, Ter. Andr. i, 5, 15; praesidi, Haul. 4, I, 33;
uirium, Cic. fam. n, 18, 3; consilii aut dignitatis, Caes.
b. g. 3, 16, 2; calamitatis, 5, 29, i; consilii, 7, 12 f . ; in-
commodi, b. c. I, 86, I ; 11. w. gen. of adj. or perf.
part, as sb. n., boni, PI. Aul. 4, 6, 5 ; mali, Epid. I, I, 60 ;
Ter. Haul. 5, 3, I ; ne aliquii indefensi relinquerent, Liv.
26, 5, 7 ; 12. aliquid as an adv. somewhat, to some
extent, in some way, tibi ilium suscensere aliquid, Cic.
Deiot. 35 ; si in me aliquid* offendistis, Mil. 9, 9
taken any offence; quos aliquid usus ac disciplina...sub-
lenarent, Caes. b. g. 1, 40, 5 ; perlucens iam aliquid, incerta
tamen lux, Liv. 41, 2, 4; Nilus... aliquid et spatio fessus,
Plin. 5, 54; aliquid spatiantes, Quint. II, 3, 135;
13. abl. aliqui, with (etc.) something, ea mihi cotidie Aut
ture aut uino aut aliqui semper supplicat, PI. Aul. pr. 24;
Ergo ob hoe uerbum te Scapha donabo hodie aliqui,
Most, i, 3, 18; gaudere aliqui me uolo, True. 5, 30;
III 14. all forms w. part. gen. ex or de (see g 10, 11),
Quei...tr. mil. l(egionibus) Iltl primis, aliqua earum,...siet
fueritue, CIL 198, 16; add 2 and 22; at aliquis uostrorura
nuntiet..., Titin. 51 14; ne suorurn aliquis* condemnetur,
Cic. Phil. 8, 27 ; aliquem de tribus nobis, Cic. leg. 3, 14 f. ;
uellem aliquit ex uobis hunc locum susctpisset, Gael. 7 ;
create consulem T. Otacilium, non dico si omnia haec,
sed si aliquid eorum rei publicae praestitit, Liv. 24, 8, 15 ;
aliquid ex his, Quint. 7, 2, 55 ; add 9, 2, 103; II, 2, 19;
IS. often strengthened w. uuus (already contained in ali-),
utilitati omnium plus quam uuius alicuius* consulit, Cic.
fin. 3, 64; ad unum aliquem confugiebunt, off. 2, 41 ;
unum aliquem nominate, Clu. 185 ; add rep. I, 48; or. 2,
292; 3, 136; Verr. 2, 2, 129; 16. after several things
specially named, at any rate some, and so = some other, cf.
Pi. Aul. in 13; Cum capra aut nepa aut exoritur lumen
aliquod beluae, Enn, tr. 276 V ; cum certi propter diuitias aut
genus aut aliquas opes rem publicain tenant, Cic. rep. 3,
13, 23; qui abs te tribum aut centuriam aut aliquod beni-
ficium habeant, Q. Cic. pet. cons. 18; add Cic. am. 34; but
this applies not to ne iis quidem aunis quibus Khodi...
egerit, aliquid quam irarn meditatum, Tac. an. i, 4;
17. w. numerals, more or less, or thereabouts, like our own
some, Helleborum potabis faxo aliquos uiginti dies, PI. Men.
S> S> 47 '> comesto aliqua quinque folia, Cato r. 156, I ; ut
quadraginta aliquos milites ad uerrucam ire iubeas, Cato
orig. 18, 8 lord.; Graecis hoc modicum est, Leonidas, Epa-
miuondas, tres aliqui aut quattuor, Cic. fin. 2, 62; cf. rpett
rifes, 0X1701 rices; 18. often accumulated w. self or
words akin, Si hercle habeam lubens pollicear ueruin ali-
quid aliqua aliquo modo Alicuude ab aliqui tibi spcs est
inecum fortuuam fore, PI. Ep. 3, i, 10; add 3, I, 13; si
nos ad aliquam* alicuius* commodi aliquamlo recuperaudi
spem fortuna reseruauit, for any hope (however small) of
recovering at any time (however distant) any blessing
(whatever), Cic. fam. 14, 4, I ; 19. opposed to itself
or other words of like sense, aliquae (fossae) liunt patentes,
quaedam obcaecautur, Colum. 2, 2, 9; quam aliqui echiten
uocant, alii laginem, nonnulli tenueui seammoniam, Plin.
24, 139; cur ipsi aliquid forensibus negotiis, aliquid desi-
deriis amicorum, al..., al..., nonnihil uoluptatihus cotidie
damus, Quint. I, 12, 7; add 5, n, 30; 9, 2, 25; 2O.
aliquis in old drama w. pi. of imper. (as referring to many,
de uobis), Aperite atque Erotium aliquis (aliquit B) euocate
ante ostium, PI. Men. 4, 2 f . ; Oeneuru aliquis cette in cou-
spectum, Ace. 425 K; aperite aliquis actutum ostium, Ter.
Ad. 4, 4 f.; 21. w. 2nd person of vb. Exoriare aliquis
nostris ex ossibus ultor, Verg. 4, 625 ; 22. si aliquis far
stronger than si quis, quae (admiratio siderurn) iucun-
dissirna fuisset, si aliquem cni uarraret habuisset, Cic. am.
88; si aliquid de grauitate Pompeius, ruultum de cupiditate
ALIQVISPIAM
ALITER
Caesar remisiaset, ..., Phil. 13, 2; 23. aliqua as n.
pi. (never aliquae), Cic. top. 54; Hose. Am. 131 ; aud perh.
acad. pr. 30; Liv. 30, 14, 4; 34, 6, 5; Quint. 4, i, 25 and
33; 4, 2, 53; 24. aliquis as dat. or abl. pi. not rare, si
aliquis* asseiitiri necesse est, Liv. 26, 49, 6; add 24, 22, 14 ;
26, 15, 3; 45, 32, 6 (so Madv.); ab aliquis eorum opsides
accepit, iuscr. Or. 750; BO in PI. Epid. 3, i, 13: Quippe tu
mihi aliquid aliquo modo alicunde ab aliquibus ( = ab'liquis)
blatis; 26. n. pi. m. aliques, old form, see Charis. 159,
7 K ; 26. so also old gen. aud dat. f. aliquae, ib. ;
27. ali-quis = in form and sense Norse ein-hwer ; and ali-
quid = G. et-was.
aliquis-piam ? in Cic. Sest. 63 read : alia quapiam ui ;
in Tusc. 3, 19 aliud quodpiam membrum.
aliauis-quam ' in Liv. 41, 6, II read: alii cuiquam.
aliquo, adv. [: aliquis :: quo : quis] to some , in agree-
ment w. sb. Curram ego [ego om. MSB] igitur aliquo ad
pisciuam to some fishpond aut laoum : limum petam,
PI. Poen. i, 2, 80; Inmersit aliquo sese credo in ganeum,
Men. 5, i, 3; Quanto te satiust rus aliquo abire, ibi
esse ibi uiuere, Merc. 3, 4, 71 to some country-place;
interea iu angulum Aliquo abeam, Ter. Ad. 5, 2, n;
a. abs. to some (any) place or quarter, somewhere (w.
motion), Ibo hercle aliquo quaeritatum ignem, PI. Kud. 3,
4,61; add Trin. 2, 4, 197; Mil. 2, 6, 99; Men. i, 2, 15;
Profugiet aliquo militatum, Ter. Ad. 3, 3, 31 ; add 4, 7, 26;
Hun. 4, 3, 25 ; Haut. 3, 3, 1 1 ; 4, 6, 5 ; Amur. 2, 1 , 29 ; Hec.
3, 3, 53 ; migranduin Khodum aut aliquo terrarum* ar-
bitror, Brut. ap. Cic. fam. n, I, 3; cum aliquo exibimus
eat nobiscum, Cic. ad Q. fr. 3, i, 7; ab eorum oculis aliquo
concederes, in Cat. i, 17; Et nobis aliquo, Cynthia, uen-
tus erit, Prop. 2, 5, 4; quoties aliquo ueniret, Suet. Cal.
4 ; 3. of rest, somewhere, anywhere, ne aliquo loci*
moretur, Ulp. dig. 18, 7, I ; 4. aliquo pluris in Pomp,
dig. i, 2, 2, 26 is dub.; 6. for gen. see *.
ali-quot, num. indecl. [: quot :: aliquis : quis] several,
some, gen. not a few, Eorum sunt aliquot genera, PI. Capt.
i , 2, 58 ; Nam iam aliquo aufugiam et me occultabo aliquot
dies. Mil. 2, 6, 99; add Ps. i, 3, 49; Cure. 2, i, 25;
uti haec res aliquot dies proferatur, Cato orig. 23, 2 lord. ;
interim aliquot pauca castra feci, Cato orat. 35, 2; Somnia
uera aliquot, uerum omnia noenu necessest, Enn. an.
161 V; ut aliquot saltern nuptiis prodat dies, Ter. Audr. 2,
1, 13; add 3, 3, 2; 4, 4, 32; Heri aliquod (so A) adoles-
ecntuli coimus in Piraeo, Eun. 3, 4, I ; aliquod hos
sumam dies, Ph. 5, 5, 4; add Nov. up K; quorum dis-
ciplina cum aliquot (al. aliquod) saecla in Italia uiguisset,
Cic. Tim. i ; accepi a te aliquot epistolas uno tempore,
fam. 7, 18, I ; quapropter aliquot annos quaesti nihil
fecerit, Varr. s. 202, 6 B; add 212, 7; aliquot llomae sunt
qui cellas uinarias fructuis causa feceruut, 225, 7; aecundis
aliquot prooliis factis, Caes. b. g. 3, 1,3; aliquot de causis,
3, 2, 2; add 4, 9, 3; b. c. i, 33 f.; muliercs aliquot, Sal.
Cat. 24, 3; post aliquot annos, Pomp. dig. i, 2, 2, 25
and 28.
allquot-fariam, adv. [cf. bi-fariam] in several quarters,
iu eo agro aliquotl'ariam in singula iugera deua cullea uini
fiunt, Cato ap. Varr. r. 1,2, 7.
aliqu&t-iens, (es) adv. several times, repeatedly, again
and again, qui hanc causaui aliquoties (al. -ens) apud
te egit, Cic. Quinct. 3 ; quod non crederem nisi aliquo-
tiens ex ipsis audissem, Font. 33 (23) ; aliquotiens iam
iste locus a te tactus est, leg. 2, 9; errauit aliquotiens,
Varr. ap. Gell. I, 18, 2; neque detrusus aliquotiens ter-
retur, Sal. ap. Prise. ; aliquoties frustra in campum
descensum quum esset, Liv. 7, 18, 9; add Suet. Cal. n ;
al. adprehensi, dig. 48, 19, 3; ut illis longe progressum
equitem consequi, nee tautum semel, sed aliquotiens...
facile sit, P. Mela 3, J, 7; 2. sometimes, at times,
= aliquando, quae (sc. dos) aliquoties inaniter conscribitur,
Th. C. 9, 42, 15.
aliquo-uorsum, adv. in some direction, to some quarter,
Ego pol istam iam aliquouorsum tragulam decidero, PI. Cas.
2, 4, i?-
i. Sl-l, Slid, pron. or rather num. [see below! !>' one >
some; but nearly always wh. repeated, one. ..one, one...
another, Quando alid ex alio reficit nature, Lucr. i, 263:
Namque alid ex alio, i, 1115; 5, 1456; Sic alid ex alio, 3.
97OJ S I35 > Vt quod ali cibus eat, alius fuat acre uenn-
nuin, 4, 637 ; quod non fortior ausit alis, Cat. 66, 28 ;
alls alibi stitntes ceciderunt, Sal. ap. Char. 159, 30 K; Dioui.
333. 31 ; ali s antiquissimi pro alius protuleruut, Prise. 2,
8, i K ; hie alis huius alis huic ali, ib. 77, 12; 2. cf.
aliter from alis, aud alimodi, ap. Paul, ex F. 28, 2; 9.
from a root al = an aud so = our an, one cf. alius; soft.
either -ic (al-ic-), so as to make it one with G. em-if.-.
E. any; or comp. as in magis, and so = (T-epos (from tv-
one), E. oth-er (cf. Lincoln, t'oner for t'other), Norse ann-ai ,
G. and-er.
2. ills ? adv. [prob. comp. fm root al ; see alms, and cf .
otherwise, else, uenditio locatio aedilis esto queni
quomque ueicus Furfeus fecerint, quod se seutiunt (sen-
tiat?) earn reni sine scelere sine piaculo : alia ne potesto,
CIL 603, ip ; 2. cf. Go. alis, o. (i. alies alles, A. S. cllen,
E. else, Grimm. 1). G. 3, 61 and 188.
alisma, atis, n. a water-plant, alisma plantage Linn. .
Plin. 25, 124.
aliter, (old aliter*) adv. [: alis :: breuiter : breuis] lit. in
one way; but only so used, when repeated w. itself, or some
word akin, in one way..., in one (or another)..., aliter leges,
aliter philosophi tollunt astutias, Cic. off. 3,68; cumciuial.
contendimus si est inimicus, al. si competitor, I, 38; alitei
cum tyranno, aliter cum amico uiuitur, am. 89; add acad.
pr. 2, 143; fam. 15,21,4; aliter acutis morbis medendum.
aliter uetustis, aliter iucrescentibus, aliter subsistentibus.
aliter iam ad sanitatem inclinatis, Cels. pr. p. 10, 3Dar.; idem
illud aliter Caesar, aliter Cicero, aliter Cato suadere de-
bebit, Quint. 3, 8, 49; add 5, 7, 36; II, I, 39; 2. aliter
aliterque, al. atque al., lit. in one way and in one way.
sometimes iu one way, sometimes in another, in different
ways, aliter aliterque in eodem morbo febres accedunt,
Cels. 3, 3, p. 78, 12; haec (uitia) aliter aliterque curantur,
7, 7, I ; hoc saepe dicit Epicurus al. atque aliter, Sen. ep.
27, 9 ; add 84, 5 ; al. atque al. erumpens, Plin. 2, 208 ;
3. with kindred words in contr. constr. in one way..., in
another, aliter ab alio dicta, Cic. part. 51; aliter ab aliis
digerimtur, or. 2, 79 ; aliter cum aliis locutum, Att.
7, 8, i ; aliter apud alios ordinatis magistratibus, Liv.
2, 21, 4; add 39, 53, I ; id quoque aliter ab aliis curatur.
Cels. 7, 17; 4- hence gen. otherwise, in another way,
differently, Sin aliter fs, inimici atque irati tibi, PI. Trin. i ,
2, 9; Sin aliter* auimatus es bene quod agas eueniat tibi, 3,
2, 87; Tu si hie sis aliter sentias, Ter. Andr. 2, I, 10; Sin
est ut aliter tua siet sententia, Hee. 4, 4, 15; fieri non
potuit aliter, Cic. Att. 6, 6, 3; uerurn longe aliter est,
Kosc. Am. 138; qui aliter fecerit seuatum existimare eum
contra rempublicum facturum, Sal. Cat. 51 f. ; Dis aliter
uisum, Verg. 2, 428 ; 6. referring to a condition, if this
be not so, otherwise, aliter amicitiae stabiles permauert
non possunt, Cic. am. 74; nam aliter iustitia non esset,
off. 2, 42 ; id sibi contendeudum aut aliter non tra-
ducendum exercitum, Caea. b. g. 4, 17, 2; aliter... null i
earum rerum cousuli ius est, Sal. Cat. 29, 3; facilisqui
sequetur Si te fata uocant ; aliter non uiribus ullis Vincerc
nee duro poteris conuellere ferro, Verg. 6, 147 ; 6. sn
often in negations, aliter with coming nisi ( = ita dcmum
si) non pati C. Caesarem eonsulem aliter fieri nisi exer-
citum tnuliderit, Cael. ad Cic. 8, 14, 2; quod aliter non
potest fieri nisi spatium habuero. Lent, ad Cic. 12, 14, 5 ;
non aliter, nisi..., rem aggressurus, Liv. 35, 39, 4; non
aliter classem reuocaturum, nisi..., 45, II, II ; nee aliter
eas mausuras in tide nisi..., 45, 31, 8; non aliter uenter in
possessionein mittitur, nisi..., Ulp. dig. 37, 9, 6; add
Marcian. 48, 18, 9; 7. may be followed by et, if the
tilings compared be expressed symmetrically, aliter docti et
indcH'ti, Cic. fin. 5, 89; quod de puero aliter ad te scrip-
sit et ad matron, nou repreheudo, Att. 10, II, i;
8. not so limited w. atque (ac) from (what), longe aliter esl
amicus, atque amator, PI. True, i, 2, 70; Quid si sors alitei
ac uoles euenerit? Cas. 2, 5, 37; add St. i, i, 42:
neiue quis senator decernito q(uo ea pequnia) aliter exs-
igu,tur atque uteique in h(ace) l(egej s(criptum) est, CIL
*0 ALITVDO
200, 72 ; aliter tuom amorem atque est accipis, Ter. Haut.
2, 3, 23; ego isti nihilo sum aliter ac fui, Ph. 3, 2, 45 ;
add Ad. 4, 3,6; nihil est de quo aliter tu sentias atque ego,
C'ic. fin. 4, 60; si neque... neque quidquam aliter ac nos
uellemus a senatu iudicatum est, Mil. 23 ; spem habeo
nihil fore aliter ac deceat, Att. 6, 3,8; add fam. 2,3,2;
Att. 1 6, 13, I ; ordo agminis aliter se habebat ac Belgae
detulerant, Caes. b. g. 2, 19, i; quaedam aliter olim ac
nunc, Varr. 1. 9, 38, p. 497 Sp. ; longe aliter ac ratus erat,
Sal. lug. 7, 3 ; add 72, I ; 9. w. quam, than, qui in
praedoues inciderint, si aliter quippiam coacti faciant ac
liberi, Cic. Eab. post. 29 ; ne aliter quam ego uelim meum
laudet ingeuium, Verr. 2, I, 24; add inv. 2, 66; Non
aliter quam qui..., Verg. G. I, 201 ; quae scribuntur aliter
quam enuntiantur, Quint. I, 7, 28; add 2, 5, n; 3, 6, 34
etc.; Non aliter quam quum..., Ov. F. 2, 209; 1O. esp.
followed by si, negabant se aliter ituros quam si..., Liv. 3,
51, 12; add 21, 63, 9; 23,4,4; add Verg. 4, 669; Ov. tr.
'>3> 73! duo enirn sunt delicta, aliter atque si quis uno
impetu pluribus uulneribus aliquem occiderit, Gai. dig. 9,
2, 32; add Ulp. 47, 10, 17, 9; Paul. 21, i, 43, 5;
11. quam refers alike to aliter and comp. in Plinian
phrases like, quam (sc. libidinem) non aliter magis ac-
cendi putant quam pota ea, 22, 78; quae sint urenda cor-
porum non aliter utilius uri quam wystallina pila aduersis
opposita solis radiis, 37, 28; 12. for old qty of final cf.
Vt lepide, ut liberaliter, ut honeste atque hau grauate, PI.
Eud. 2, 3, 65 ; Eeor, peccatum largiter. Immo haec erat,
Epid. 3, 4, 49; Quouiam meo amico amiciter hauc com-
moditatis copiam, Pers. 2, 3, 3 ; Loca haec eireiter excidit
mini. Mei homines, Cist. 4, 2, 8 (see Haupt, Herm. 4, 33) ;
Facie honesta ; rnirum ni ego rue turpiter hodie hie dabo,
Ter. Eun. 2, I, 24.
alitudo, TpoQt], Gloss.
alitura, ae, f. nourishing, feeding, Gell. 12, 1, 20.
alitus, us, m. the same, Donat. Verg. vit. 6.
aliubi (-ubei*) adv. [old dat. of alius, as alibi of alis]
lit. in one place ; but so in use only when repeated, in one
place..., in one (another).. , ut ex eodem semine aliubi
cum decimo redeat, aliubi cum quinto decimo, Varr. r. j,
44, i ; aliubi faui cera spectabiles gignuntur, aliubi copia
niellis, Plin. 1 1, 33 ; a. pro aqua, a. pro pabulo pendunt, 12,
65; a. cyaneus, a. croceus, 22, 45; add 34, 145; ut a. sit
species rei, a. ipsa res, Sen. ben. i, 5, 5 ; 2. aliubi atque
aliubi, in one place than in another, aquatilium genera a.
atque a. meliora, Plin. 9, 168 ; 3. at one time in one
place, at another in another, in different places, animum
natare, a. atque a. apparere, Sen. ep. 35, 4; a. atque a.
diuersa poena est, ben. 3, 6, 2; 4. not repeated, in
another place, elsewhere, neiue amplius ea (sc. scriptura)
aliubeiue* aliterue dare debeto, CIL 200,86; aliubi (f)latus
idem Olympias uocatur, Plin. 2, 120 f. ; add 8, 1 36 (/?7); 10,87
(/37>; 12, 58; 13, 28; 13, 129 ((87); 14, 14; 17, 15; 17,
155: 3. 59 (W; 37. 23 (/ST)-
aiinm (all.) ii, n. dim. [of al] garlick, Indunt corian-
drurn, feniculam, alium (so B and D m. pr.), atrum holus,
PI. Ps. 3, 2, 25; oboluisti alium (so B m. pr.), Most. I, I,
38 ; plenior Ali (alii A) ulpicique quam Eomani remiges,
Poen. 5, 5, 35 ; aui nostri quum alium (so MSS) et caepe
eorum uerba olerent, tamen optime animati erant, Varr. ap.
Non. 201, 6; Alia serpullum, Verg. B. 2, n; Edit cicutis
alium (so A B m. pr.) nocentius, Hor. epod. 3, 3 ; Alia cum
caepis, Colum. 10, 314; add 11,3, 20 (ter) ; infra cubilium
stramenta alii capita subiciunt, 8, 5, 12; caput gustaueris
alii, Pers. 5, 188; alium cepasque inter deos in iureiurando
habet Aegyptus, Plin. 19, 101 ; 2. aleum in Apic. 9, 443
and late iuscr. 3. allium in PI. Pers. 2, 3, 15 only
a bad cj. ; 4. akin perh. to G. lauch, E. leek.
aliunde, adv. [old gen. or abl. of alius] lit. from one
place ; so used only when repeated with itself or words
akin, aliunde nigro, aliunde candido, aliunde miuio suinp-
ti, Plin. 37, 197 ; Aliis aliunde est periclum, from one
place (for some), from another for others, Ter. Ph. 2, 2,
19; qui alii aliunde coibant, Liv. 44, 12, 3; aliunde alio
transfugiunt, Sen. brev. vitae, 16, 4; perpetua aliunde
alio commigratio, Sen. cons, ad Helv. 6, 7; aliunde alio
ALIUS
transsiliens, Sen. ep. 64, 2; 2. on one side..., on
another..., aliumle stet semper, aliunde sentiat, sides with
one party, give his good wishes to the other, Liv. 24, 45,
3; 3. from another (place etc.), first w. noun, Isque
ut se (MSS se ut) adsimularet peregrinum aliurjde esse alio
oppido, PI. Poen. 3, i, 57; 4. ab?ol. from another
(person, place, etc.), from elsewhere, Ego dabo: ne quaere
aliunde, PI. Ps. 2, 4, 44; neque audire aliunde potuisses,
Cic. Lig. i ; et a tuo uilico sumpshuus et aliunde mu-
tuati sumus, Att. n, 13, 4; non aliuude pendere, to be
altogether independent, fam. 5, 13, i; add de or. 2, 39;
or. 80; N. D. 3, 64; ne petiturn aliuude eat, Cat. 61,
153; 5. (made) of other (material), nee a. pretiosiora
opera, Plin. 13, 102; ut totum opus non aliunde constet,
30, 5 ; 6. w. quam, than, neque aliunde magis quam
purgamentis eius sues crassescunt, Plin. 13,110; cum luxuria
non aliunde maior quam e concharum genere proueniat, 9,
104; add 2, 213; 33, 118.
alius, a, ud (ut), g. alms, d. alii, pron. adj. or rather
num. [root al = an of S. anya = E. an or one; un of Lat.
unus, ev of eis, oen of old L. oenus ; while ali (n. alis) = E.
any, G. einig; and so alio- itself =S. anya, L. unico. For
change of meaning from one to other, cf. other itself, a
comp. of one ; see alter ;] lit. one, hut so used only when
repeated, as first w. itself, one..., one (other); or in pi.
some. ..some (others); cf. a\\r{\oi, Alius alium percontamur,
PI. St. 2, 2, 46; Alia aliam scandit, Ps. i, i, 22 (so MSS;
Eitschl aliam alia; s. Kiessling Eh. Mus. 23, 410); fallacia
Alia aliam trudit, Ter. Andr. 4, 4, 40; ipsi inter se alii
aliis (MSS it is said: aliis alii) prodesse possent, Cic. off. i,
22 ; ceteri alius alii uarie assentiebantur, Sal. Cat. 52, I ;
2. at times w. special sense, all so and so, only one more
so than another, alia (sc. femina) alia peior, frater, est, PI.
Anl. 2, i, 20; habes Sardos uenales, alium alio nequi-
orem, Cic. fam. 7, 24 f. ; cum omiies certatim aliusque
alio ornatius de mea salute dixisset, each surpassing the
preceding one, Sest. 74 ; epistolas tuas aliam alia iu-
cundiorem, Att. 7, 2, 3 ; quum alia aliis terribiliora
afferrentur, Liv. 4, 26, 7 ; 3. freq. in separate clauses,
alii ebrii stint alii poscam potitant, PI. Mil. 3, 2, 23;
Alium fecisti me, alius ad te ueneram, Trin. I, 2, 123;
add Men. 5, 7, 51; aliud est properare, aliud festinare,
Cato or. 44, 4 lord.; add 47, 14; Aput alium prohibet
dignitas, aput alium ipsius facti pudet, Tor. Haut. 3, 3,
15; timeo ne aliud credam atque aliut nun ties, Hec. 5,
4, 4, that I am believing one thing and you reporting
another, i. e. something different from what you mean ;
aliud est maledicere, aliud accusare, Cic. Gael. 6 ; cum aliis
Q. frater, aliis C. Pomptinius, reliquis M. Anneius et L.
Tullius praeessent, fam. 15, 4, 8; add Tusc. 5, 37; 5,
38 ; ut alio loco ignes facerent, alio excubarent, Caes. b. o.
3, 50, i ; hortari alios*, alios temptare, Sal. Cat. 17, i;
alii portenta nuntiabant, alii conuentus fieri, ib. 30, 2 ;
aliae (febres) a calore incipiunt, aliae... (and 15 other aliae),
Cels. 3, 3 ; regno expellere alios*, alios accersere, 3, 1 10 ;
qua minus tuta erant, alia t'ossis, alia uallo, alia turribus
muniebat, Liv. 32, 5, 12; pectora motus Nunc alios*, alios
dum nubila uentus agebat, Concipiunt, Verg. G. I, 421 ;
note the place of alius, gen. beginning each clause, some-
times at end of one, at beg. of the other * ; 4. in latter
case MSS apt to omit one, uirgis caedi (alii), alii securi
subici, Liv. 3, 37, 8 ; iam in partem praedae suae uocatos
deos (alios), alios uotis ex urbe sua euocatos, 5, 21, 5 ;
6. at times equivalent words are substituted for one or
more of them, alias bestias nantis aquarmn incolas esse
uoluit, alias uolucres caelo frui libero, serpentis quasdam,
quasdam esse gradientis, earum ipsarum partirn soliuagas,
partim congregatas, inmanis alias, quasdam autem cicures,
uonnullas abditas terraque tectas, Cic. Tusc. 5, 38; add
Sal. Cat. 2, I ; lug. 19, I ; 38, 3 ; 6. in contracted
constr., requiring a double translation, one one, another
another ; or in pi. some some, others others, signa alia alio
in loco lacrimantes intuebantur, Cic. Verr. 2, i, 59; add
ad Q. fr. 3, I, 23; quum diuersis legionibus aliae alia
in parte hostibus resisterent, Caes. b. g. 2, 22, I ; quorum
aliua alia causa inlata petebat ut..., I, 39, 3; add Sal. Cat.
ALIUS
51, 12; 52, i; lug. 87, i; Liv. i, 21, 6; 7. often w.
kindred advs., alias aliud iisdein de rebus et sentiunt et
indicant, Cic. or. 2, 30 ; alios alibi fodere iussit, Liv. 44,
33, I ; alii alia in ciuitates suas dilapsi sunt, 44, 43, 3 ;
8. al. atque al., first one (some), then another (others),
eadem res saepe aut probatur aut reicitur, alio atque alio
elata uerbo, Cic. or. 72; alio atque alio loco noctu re-
quiescere, Sal. lug. 72, 2; dilatisque alia atque alia de
causa comitiis, Liv. 8, 23, 17; add i, 8, 4; aliam atque
aliam (apem) patitur egredi, Colurn. 9, 8, 10 ; tribus proeliis
alia atque alia regione commissis, Curt. 4, I, 35 ; add Plin.
2, 230 ; aliud eius (sc. uitae) subinde atque aliud facientes
initium, Sen. ep. 32, 2; but in Ulp. dig. 18, 4, 2, 2: licet
rerutn testamentuin sit, alia tamen atque alia hereditas
est, the inheritances differ from one another; so w. aliud
et aliud in Ulp. 8, 2, 15; II 9. gen. in reference to
some preceding word, other, sei is mori(bus suspectus erit)
praetor alium patrouum eiei quern (uolet dato), CIL 198,
12; si malent in eo agro alia prata sieare, id uti facere
liceat, 199, 41 ; P. Insistite hoc negotium sapienter. A.
Alia cura, PI. Mil. 3, 3, 55; faciemus, alia cura, 3, 3, 71 ;
Nunc hie dies aliam uitam adfert, alios mores postulat,
Ter. Andr. i, 2, 18; quibus bestiis is erat (MSS and edd.
erat is) cibus ut alius generis bestiis uescerentur, aut uires
natura dedit aut celeritatem, Cic. N. D. 2, 123; eadem
secreto ab aliis quaerit, Caes. b. g. I, 18, 2; 1O. constr.
first w. et, when the things compared must be symmetrical
in form and brought together, with a pause before them,
non alia causa est aequitatis in uno seruo et in pluribus,
Cic. Caeciii. 57; alia causa est eius qui...et eius qui...,
off. 2, 6 1 ; simul illud uidetote aliud habitum esse
sepelire et urere, leg. 2, 60; aliud de eo quod compara-
bitur et de eo quicum comparabitur existimari oportere,
inv. I, 82; alius opilio et orator...; armentarius non aliud
ac bubulcus, Varr. r. 2 pr. 4 ; longe mihi alia mens est
quum res atque pericula nostra considero et quum sen-
tentias nonnullorum mecum ipse reputo, Sal. Cat. 52, 2;
11. w. atque, from what here the law of symmetricity no
longer holds; this constr. grew out of one in wh. a second
alius followed, cf. Ter. Hec. 5, 4, 4 in 3; as: Aliam nunc
mihi orationem despoliato praedicas... Aliam atque olini
quom inliciebas me ad te blande et benidice, PI. As. I, 3,
52; Alium 'sse censes nunc me atque olim cum dabam,
Ter. Andr. 3, 3, 13; si essent omnia mihi solutissima, non
alius essem atque nunc sum, Cic. fam. i, 9, 21 ; longe alia
nobis ac tu scripseras nuntiantur, Att. II, 10, 2; potest
non solum aliud mihi, ac tibi, Bed mihi ipsi aliud alias
uideri, or. 237 ; non erit haec alia ratio Plancio, ac
tibi, Plane. 48 ; aliae sunt legati partes, atque impera-
toris, Caes. b. c. 3, 51, 4; longe aliam esse n'auigationem in
concluso mari, atque in uastissirno Oceano, b. gl 3, 9, 7 ;
12. w. nisi, except, but, than, in neg. condit. and int. sent.,
dum ne alium intro mitat nisi Genuatem aut Yeiturium,
CIL 199, 31; si Sullam solum accusasset, ego quoque
uihil aliud agerem nisi eum defenderem, Cic. Sull. 35 ; si
nihil aliud fecerunt nisi rem detulerunt, nonne...? Hose.
Am. 108; nihil aliud dicam nisi uerebor, Q. fr. 2, 10,
2 ; nihil aliud cogitatum, mini aliud susceptum, nihil
aliud actum nisi uti decem reges aerarii constituerentur,
Cic. agr. 2, 15; add sen. 5; Pis. 47; Phil. 3, 21; div. 2, 78;
nihil aliud scio, nihil arguo, nisi quod cum ferro comis-
. in inn uenerunt, Liv. 40, 14, 5; add 40, 50, 3; 13. w.
ijuam, gen. under same cond., chiefly in Livy, neque
uliud tola urbe agi quam bellum apparari, Liv. 4, 26,
12; qui nihil aliud peccaueriut quam quod imperatoris
similes fucriut, 26, 2, 16; add 31, 24, 3; 14. w. aliud
quam, a gen. vb. of doing is to be supplied in same form
as following vb., tribunatus P. Sestii niljil aliud nisi meum
nomen causamque sustinuit, Cic. Sest. 140 sc. fecit ; quid
cnim aliud quam ammonendi essetis ut morem traditum a
patribus seruaretis? Liv. 22, 60, 7 sc. faciendum esset;
qui nihil aliud quam quieuerunt hoc bello, 45, 22, 4 ; add 2,
32, 10; 3, 19, 6; 4, 3, 3; ut quoad potestate abiret, domo
abditus nihil aliud quam per edicta obnuntiaret, Suet.
Caes. 20 sc. faceret ; mox nihil aliud quam nectabatur
deambulabat, Suet. Aug. 83; add Cl. 10; Ner. 43; Vesji. 5;
K. D.
ALIUS
81
qui supererant reuocante Lepido quid aliud quam ad
helium uocabantur? Flor. 3, 23 sc. fiebat ; 16. so w.
partic., ab lictore nihil aliud quam prendeie jirohibito not
otherwise interfered with beyond being, Liv. 2, 29, 4; nihil
aliud quam bene ausus uana contemnere, deuicit, 9, 17, 16;
nihil aliud quam Aulide atque Euripo spectatis, in Aeto-
liam redeuntem, 35, 49, u; 16. also w. prep, nihil
aliud quam ad audienda probra nominates to no other end
than, Liv. 23, 3, 13 ; nee quicquam aliud quam ad deforme
spectaculum quum uenisset, 31, 24, 3; 17. rarely with-
out a prec. neg., te omnia aba quam quae uelis agere, Plin.
e P- 7> '5> 2; pontifioibus offensior quod alium quam se in
patris sui locum cooptasent, Suet. Ner. 2 ; but in Gels. 2,
28 read : facile intus eorrumpuntur panis fermentatus, et
quisqnis alias qui (MSS quam ; edd. quam qui) ex tritico
est; 18. w. abl. chiefly in familiar lang., nee quidquam
aliud libertate communi quaesisse, Brut, ad Cic. fam. I r .
2, 2; erithacen uocant quo fauos extremos inter se con-
glutinant, quod est aliud melle, propoli, Varr. r. 3, 16, 23 ;
Neue putes alium sapiente bouoque beatnm, Hor. ep. i, 16.
20 ; Quod si accusator alius Seiano foret, Phaedr. 3 pr. 4 1 ;
ne quis se praeter Apellen Pingeret, aut alius Lysippo duce-
ret aera, Hor. ep. 2, I, 240, wh. Plin. 7, 125 has ne quis
alius quam Lysippus ; cf. use of abl. and quam w. Lat.
comp. ; and use of aXXoj both w. 17 and w. gen. as aXXa TUP
dtnaiwi>, Xen. mem. 4, 4, 25; oXXo ETriimj/itijj, Plat. Men. p.
88 ; 19. w. praeter, besides, except, Nee nobis praeter me
quisquamst alius seruos Sosia, PI. Amph. I, I, 244; add
Trin. 1,2, 31 ; 2O. quid est aliud is often used where
we should rather say, what is this but to..., that is in plain
words..., quid est aliud tollere ex uita uitae societatem,
tollere amicorum colloquia absentium ? Cic. Phil. 2, 7; habi-
tent gratis in alieno,.. Quid est aliud aliis sua eripere, aliis
dare aliena ? off. 2, 83 ; sub condicione, inquit, nos reficietis
decimum tribunes, quid est aliud dicere: Quod petunt alii,
nos adeo fastidimus ut sine mercede magna non accipia-
mus? Liv. 6, 40, 8; 21. often strengthened by an en-
clitic qnis, quisquam, quispiam, ullus, neiue quis alius
meilites in oppidum...introducito, CIL 204, I, 7; add 14;
aliusue quis mag(istratus), 206, 73; Quod numquam opi-
natus fui neque alius quisquam ciuium Sibi euenturum,
PI. Amph. i, i, 31; add i, i, 244; non mehercule alius
ullus sermo nisi de te, Cic. Att. 5, 10, I ; si alia quapiam
ui expelleretur, Sest. 63; num manus..., num aliud quod-
piam membrum..., Tusc. 3, 19; 22. alius redundant
w. comp. and neg., Mulier, qua mulier alia nullast pul-
erior, PI. Merc, i, I, 101 ; neque consilio neque manu
priorem alium pati, Sal. Ing. 96, 3; neque maius aliud
neque praestabilius inuenies, 1,2; non alia ante liomana
pugna atrocior fuit, Liv. i, 27 f . ; neque aliud dimcilius
reperient, Quint. 4, 2, 38; quo non aliud atrocius uisum,
Tac. an. 6, 30 (24) ; 23. alius for alter, one of two.
Seni huic fuerunt filii nati duo ; Alium quadrimum
puerum seruos surpuit, PI. Capt. pr. 8 ; Gnatos duos cre-
auit : horunc alterum In terra linquit, alium sub terra
locat, CIL 1007, 5 ; quarum (partiumj unam incolunt Belgae
aliam (alt'am, i.e. alteram?) Aquitani, tertiam...Celtae,
Caes. b. g. i, i, i ; so too: duas leges promnlgauit, unam...,
aliam (so ab; but alt'am?) tabularnm nouarum, b.c. 3,21,
2; His (Catoni et Caesari) ..magnitude animi par, item
gloria ; sed alia alii. Sal. Cat. 54, 1 ; ita duo deiiiceps reges.
alius alia uia...ciuitatem auxerunt, Liv. I, 21 f. ; duo
liomani super alium alius corruerunt, I, 25, 5; duo genera
(apium), aliarum quae in arboribus mellincant, aliarum
quae sub terra, Pliu. u, 35 ; dein Corinthiense litus angus-
tiasque Isthmi euadit, marique alio (alt'o?) Nicopolim
ingressus, Tac. an. 6, 5 (5, 10) ; Liv. 24, 27, 8 corrupt ;
24. =6 aXXos, the rest (of), CCCLVIII delecti qui Komani
mitterentur, uulgus aliud trucidatum, Liv. 7, 19, 2 ; inter
primos atrox proelium fuit, alia multitude terga uertit, 7,
26, 9; add i, 12, 9; 3, 31, 4; 21, 27, 6; 38, 24 f.; 40, 12,
7; 41, 18, 13; 25. like this the use of alia n. pi. ad-
verbially, as to other matters, in all other respects, sanctus
alia, Sal. ap. Serv. ad Aen. 3, 594: cetera Graius ; cf.
uirum cetera egregium, Liv. i, 35, 6; nir cetera snnetisi-i-
mus, Yell. 2, 46, 2; 26. alio die, on another day, a
11
82
ALIUSMODI
ALLEGO
phrase by wh. an augur after observing the skies stopped
public business, quid grauius quam rem susceptam dirimi
si uuus augur alio die dixerit, Cie. leg. 2, 31 ; 27. alius i
gen. had a long penult as standing for aliius, cf. tiblccn, :
Chius adj. ; but went out of use (alieuus peril, supplying
its place), alius pronomen genetiuum non habet, tametsi
antiqui alius producta i ante us dixerunt, Char. 159, 28 K ;
add Diom. 333, 29 K; Prise. 1. 266, 17 and 303, 21; so:
uno excepto quern alius modi atque omms natura finxit,
Oaes. Anticat. ap. Prise, ib. ; 28. irreg. forms, alii as
geu. m. , uti eos (mores) mutem atque alii modi sim, Cato
orat. 51, 2 lord.; peruersum esse alii modi postulare,
Licin. ap. Prise. 1. 266, 17; add Cael. (bis) ib. 2, 8, 10 and
19; cf. cuicuimodi; ad alii dei aram, Varr. r. i, 2, 19; so
also Char. 163, 16 K; 29. gen. f. aliae, Aut aliae cuius
desiderium insideat rei, Lucr. 3, 918; aliae pecudis iecur
uitidum est, aliae horridum, Cic. div. 2, 30 ; 3O. ueteres
alia aliae aliae, Char. 158, 26 K ; 31. alei, ali, as dut. m.,
comitia IE uir(eis) aleiue quoi mag(istratui) rogando habebit,
GIL 206, 98 ; quod ali dederat, Lucr. 6, 1 227 ; also alio, Char.
163,16; 32. aliae dat.f., Quei nisi adulterio studiosus
rei nulli aliaest improbus, PI. Mil. 3, i, 207; 33. alis
as nom. pi., alis alibi stantes ceciderunt, Sal. (Cat. 61) ap.
Ch. 159, 31 K; 34. aliis (as a dissyl. = alis) Vt quod
aliis cibus est, aliis fuat acre, uenenum, Lucr. 4, 637
(Lachm. cj. ali, male); 35. cf. alis; 36. =a\Xos,
cf. salio dXXo/zcu, folium 0uXXoi>, fj.a\\otf for fj.a\iov ;
37. Bopp (V. G. 19, vol. i, p. 33), Pott (E. F. of 1859,
pp. 301,381 393), Donaldson (Lat. Gr. pp. 45, 74, 386) con-
nect alius w. S. ana, Lat. ille !
allus-modi, two gen. and often written apart, cum res
alius modi est ac putatur, Cic. inv. 2, 21 ; see alius 27.
alius-uis, non existing, for in Cic. Att. 8, 4, I read :
potius...quam me aliurn iis magistrurn quaerere.
ali-uta, adv. (: aliud :: ita : id) otherwise, antiqui pro
aliter : si quisquam aliuta faxit, ipsos loui sacer esto, lex
Numae ap. Paul, ex F. p. 6.
Alixenter, Lat. form of A\ea.v5pos as name of Paris,
Alixentrom, on a mirror, GIL 59; Oiuumama Teses Alix-
ente(r), GIL 1501, p. 554.
allabor, (ad-1.) bl, psus, vb. r. glide to, pass gently or
quietly to, umor adlapsus extrinsecus, ut in tectoriis uide-
mus austro, sudorem uidetur imitari, Cic. div. 2, 58 ; angues
ex occulto allapsi adedere iecur, Liv. 25, 16, 2; Sed mare
inoffeusum crescent! adlabitur aestu, Verg. 10, 292; add 3,
131; 9,474; 12,319; Sen. Phaedr. 675.
allaboro, (ad-1.) iire, vb. add by labour, Simplici myrto
nihil allabores, Hor. od. I, 38, 5; 2. work at, work to
attain, Hor. epod. 8, 20; but in Cic. Brut. 184, id laboras.
allacrimo, (ad-I.) are, vb. (if fm ad to) weep at, (if fm
ad = ai< of avo) begin weeping, burst into tears, Et luno ad-
lacrimans..., Verg. 10, 628; tune ilia prorumpit in auda-
ciam et ubertim adlacrimans..., Apul. M. 10, 3.
allacto, are, vb. freq. (allicio ; see also aliecto) lit.
allure to, in use sing (a baby) to sleep, sing a lullaby to,
mulier quae pueruai allactat (cf. Georges' handw.-buch),
Marcel. Emp. 8.
allactatio, onis, f. a lullaby, Chrysippus nutricum illi
quae adhibetur infantibus adlactationi suum quoddam car-
men adsignat, Quint, i, 10, 32.
allaeuo, see alleuo.
allambo, (ad-1.) ere, vb. lick at, lick, cum auguis adlam-
bere feminam crebris linguarum micatibus adtemptaret,
Mart. G. 4, p. 100 1. 6 Eyss. ; ora cerastae, Prud. ham.
135; 2. met. Te rapidis Gelbis...adlambere lymphis,
Auson. Mos. 359; flammae, ps. Quint, decl. 10, 4.
allapsus, us, m. sliding to, gentle approach, Rpvpni-
tium allapsus timet, Hor. epod. I, 20; serpcntiuni, Val. 11.
6, 8; fontis, Apul. M. 5, i.
allasson, ntis, part, changing colour, calices allassoutes
ui.'rsicolores, Hadr. up. Vopisc. s. 8, 10.
allatro, (ad-1.) are, vb. bark at, in Capitolium intcm-
pesta nocte eunti nunquam canes allatrauerunt (al. latra-
uerimt), Aur. V. 49 ; 2. met. tot maria (oram) adlatrant,
Plin. 4, 19; oceanus interna maria adlatrat, 2, 173;
3. esp. of abusive words, (Cato) allntrarc magnitudinem
(Scipionis) solitus erat, Liv. 38, 54, I ; (the quotation in
Quint. 8, 6, 9, clearly spur.) ; sod ne caninum quidem
studium locupletissimum quemque adlatrandi..., Colum.
pr. i, 9; nomen, Mart. 2, 61, 6; nos, 5, 60, i; nigro alla-
trauerat ore Victorem inuidia, Sil. 8, 292 ; 3. for qty see
latro, are.
allaudabiilis ? in PL Pers. 4, 5, I read: adiutabilem.
allaudo, (ad-1.) are, praise warmly, Agit Gratias mihi
atque ingenium adlaudat meum, PI. Merc. pr. 85.
allauo? in Varr. 1. 9, 6 1 read lauant, w. MSS and best
edd.
allectatio, see allactatio.
allectio, (adl.) onis, f. [allego] addition to (a body of
magistrates) by election, esp. by appointment of an em-
peror to a supernumerary and gen. honorary praetorship,
so as to be a senator, cum Commodus adlectionibus innu-
meris praetorias (praetorios ?) miscuisset Pertinax iussit eos
qui praeturas non gessissent sed adlectione accepissent post
eos esse qui uere praetores fuissent, Capit. Pert. 6, 10 ;
add Th. C. 6, 24, 7; 6, 4, 10, i; 6, 35, 7; Syrnm. ep. 7.
97 ; see allego ; 2. beyond this sphere, conubialis ad
lectio (al. adiectio), Mart. C. I, 3; a. in clerum, Tert.
monog. 12; but Capit. M. Ant. ph. II, 7 corrupt.
aliecto, (ad-1.) are, vb. frq. [allicio] keep drawing gently
to, allure, ad (hoc) iuuitat atque adlectat senectus, Cic. sen.
57; add am. 99; (boues oportet) sibilo allectari quo liben-
tius bibant, Colum. 2, 3, 2.
1. allector, oris, m. [allicio] one who allures, ueterani
(turdi) debent intermisceri qui. ..quasi allectores sint capti-
uorum maestitiamque eonim mitigent, Colum. 8, 10, I.
2. allector, oris, m. [allego?] commissioner of taxes?
L. Besio...allect. ar(k). Galliar. ob allectur(arn) fideliter
administratam tres prouinc. Galliae, inscr. Or. 6950 ; allec-
tor Galliarum, 3654; T. Tertius Seuerus cur(ator) col(oniae)
idemque all(ector), 369; add inscr. Grut. 83, 14; 245, 7 ;
471, 9-
allectura, ae, f. office of allector, wh. see.
allectus, see allego and allicio.
allegatio, (adl.) onis, f. the sending (a person) to act in
one's behalf, quibus allegationibus legationem sibi expug-
nauit, Cic. Verr. 2, I, 44; cum sibi omnes ad istum alliva-
tiones uiderent, 2, I, 136; 2. alleging, allegation,
plea, circumuentionis, Hermog. dig. 4, 4, 17 ; dicentium...,
Dip. 48, 18, i, 26; add Paul. sent, i, 12,6; Vat.fr. 273;
3. an imperial rescript, Th. C. 16, 5, 37; 4. office of
allector (2), ib. 12, 6, II.
allegatus, (adl.) us, m. sending (a person) to act in
one's behalf, uieo adlegatu uenit, PI. Trin. 5, 2, 18; ad-
legatus pro adlegatione (dicitur) qua ratione seruata ad-
legatu meo dicimus, Gell. 13, 21 (20), 19.
I. allego, (ad-1.) are, vb. send (a person) to act in one's
behalf, depute ; often secretly and w. evil object, and so,
suborn, Quiu ea ipsa me adlegauit qui istam arcesserem,
PI. Gas. 3, 4, 14; add pr. 52 and 55; Qui illunc hodie ad
me adlegauit rnulierem qui abduceret, Ps. 4, 7, 135 ;
add 4, 7, 63; Pers. I, 3, 55; Epid. 3, 3, 46; St. 5, 3, 8 ;
Arnph. i, I, 29; ut ne credas a me adlegatum Iranc
Ter. Andr. 5, 3, 28; homines nobiles allegat (ab legat)is
qui peterent..., Cic. Hose. Am. 25 (so Halmcj.); petit a
me atque amicos allegat, Verr. 2, I, 149; si mihi teeuin
minus esset, allegarem ad te illos qui..., Cic. fam. 15, 10,
2 ; extremum illud est ut quasi dillidens rogatioui ineae
philosophiam ad te allcgem, 15, 4, 16; 2. w. dat. of
purpose, ceterum id curnndo aliquem adlegaui, PI. St. 5,
3, 8; aliurn ego isti rei adlegabo, ne time, Amph. 2, 2,
42 ; 3. so far w. ace. , also met. in later L. w. ace. of
reason, plead, allege, put in as an argument, adhibes
preces, adlegas exeinplum, rogas enim..., adicis M. Tul-
lium...poetarum ingenia fouisse, Plin. ep. 3, 15, 1 ; dinvM.
ciuitatum, pan. 70 f. ; munera preces mandata regis, T;ic.
h. 4, 84, i; cupiditatem lucis, Quint. 3, 8, 46; dignitas
eius adlegatur, 4, I, 13; add 4, I, 16; 7, 4, 21 ; 4. esp.
in law, aere alieno allegato, Ulp. dig. 27, 9, 5, 13 and 14 ;
inofficiosum testamentum, Marc. 5, 2, 3; and by a rare
eonstr., si ex seruitute in ingcnuitatcm se allegat, Ulp. 40,
12, 27, i ; II 5. adlegatus, as sb. m. one deputed for a
ALLEGO
ALLIGO
83
special office, commissioner, M. Pomponius Q. f. C. Pom-
ponius L. f. adlegatei (pon)tem faciendum locaruut, inscr.
Or. 6607.
2. allggo, (ad-1.) ore, Ifgi*, lectus, vb. add to by election,
ut quum IIII auguros, IIII pontifices essent, placeretque
augeri sacerdotum numerum, IIII pontifices V augures alle-
gerentur, Liv. 10, 6,6; add 10, 6, 9; octo praetoribus allecti
duo, Veil. 2, 89, 3 ; ille bis seuo meruit labore Adlegi caelo,
Sen. Ag. 851 ; huuc decuriones ob liberalitatem ordini suo
gratis adlegerunt*, inscr. Or. 3745 (fm Pompeii); senatum
suppleuit, patricios allegit*, Suet. Caes. 41 ; Appium cen-
sorem libertinorum filios in senatum allegisse, Suet. Claud.
24 ; instanti (matri) ut ciuitate donatum in decurias (iudi-
cum) allegeret, negauit alia se condicione allecturum quam
si..., Suet. Tib. 51; inter patricios allectum, Suet. Vit. I ;
cos qui in corporibus allecti sunt, Call. dig. 50, 6, 16 (5),
13 ; in Caes. b. g. 6, 13, 9 allegitur om. in many MSS ;
3. esp. allectus in the municipia, adlecto in ordin. decurion.
ciui, inscr. Or. 2533 ; decurio adlectus, 3975 ; add 3747 ;
3993 etc. ; 3. at Home, a supernumerary senator added
by imperial favour, Th. C. 6, 23, i; 6, 24, 8 10; 4. a
special commissioner of taxes in a province, Th. C. n, 16,
15 ; 12, 6, 12.
allegdrla, ae, f. allegory, simile, a. quam inuersionern
interpretantur aut aliud uerbis aliud sensu ostendit, aut
contrarium, Quint. 8, 6, 44; add 47, 48, 51 etc. ; and 6,
3, 69 ; cum allegorias istas explanatis, Arnob. 5, 34, I
etc.
allegSricus, adj. allegorical, sensibus, Arnob. 5, 32;
genere, 5, 33; 5, 38; species, 5, 39; 2. allegorice adv.
sciipta, 5, 36; add Tert. Marc. 3, 5 f.
allegdrizo, are, vb. speak in allegories, Tert. res. earn.
27; Hier. ep. 61, 3.
allemmentum, i. n. something to alleviate, Amm. 27,
3. 9-
allenamentum, i, n. the same, Cic. Sull. 66.
alleuatio, onis, f. uplifting, umerorum, Quint, it, 3,
83 ; 3. met. lightening of pain, relief, ut (doloris) diu-
turnitatem alleuatio consoletur, Cic. fin. I, 40; tot rebus
urgemur nullam ut alleuationem (ut om. M E) quis-
quarn...sperare debeat, fain. 9, i, i.
alienator, oris, in. one who lifts up, humilium, Tert.
Marc. 4, 36.
1. alleuo, (adl.) are, vb. [an up = ai>a] lift up, saxa et...
radices laqueis uinciebat quibus alleuati milites facilius
escenderent, Sal. lug. 94, 2; Aduolat ut gelidos complexi-
bus alleuet artus, Ov. M. 6, 249; saepe pellibus taberna-
culi alleuatis ut conspiceret hostium ignes, Curt. 7, 8, 2;
alleuanteru oculos, 8, 14,41 (8, 51); clipeo se alleuare, 9,
5, 13; modo in caelum adleuatur, modo defertur ad terrain,
Sen. ep. 72, 9 ; uelum, 80, I ; adleuatus circumstantium
umuris, Tac. an. i, 22; adleuat supplicem, 12, 19; super-
cilia, Quint, i, n, 10; homini nequam lapso et ut ad-
leuaretur roganti, tollat te qui non nouit, 6, 3, 98 ; manum,
n, 3, 94; bracliium, 11, 3, 141 ; pollicem, n, 3, 142;
2. met. lift up, lighten, relieve, (mind or body), aliorum
aerumnam dictis adleuans, Cic. poet. Tusc. 3, 71; sollici-
tudines meas, Brut. 12 ; de alleuato corpore tuo, Att. 7,
1, i; alleuor cum loquor tecum absens, 12, 39, 2; hoc
onus si uos aliqua ex parte alleuabitis, Kosc. Am. 10 ;
nee uiribus adleuor ullis, Ov. tr. 3, 8, 31 ; animum a
maerore, Curt. 4, 15, n; primus ex ea prouincia magno
tritici modo annonam p. r. adleuauit, inscr. Or. 750;
adleuatae notae, Tac. h. i, 52; abiectos, Quint, n, I, 16;
C. Caesar eloquentia et spiritu et consulatu adleuabatur
(was raised in influence), t'lor. 4, 2, 10; 3. in PI. Pers.
2, 5, 3 read adiuat = adiuuat.
2. alleuo, are [ad UK of ava, away] smooth away,
smooth by cutting away, nodos et cicatrices, Colum. 3, 15,
3; alleuatas plagas terra linere, 4, 24, 6; (soboles) explan-
tanda ferroque alleuanda est, ut hibernas aquas respuat, 4,
24, 4.
allex, see hallec.
Allia, or rather Alia, ae, f. a tributary of the Tiber, ad
undecimum lapidem occursum est qua flumeu Alia...
Tiberino anmi miscetur, Liv. 5, 37, 7; Quosque sccans in-
faustum interluit Alia (so R, Allia M P) nomen, Verg. 7,
717 ; qua flebilis Allia luce, Ov. a. a. i, 413.
Allianus, see A I ianiis.
alliatus, see aliatus.
allice-facio, (adl.) vb. allure, quod inuitat ad se allice-
facit (so cj. ; MSS allicere facit), Sen. ep. 118, 8; ad sooieta-
tem imperil allicefactos, Suet. Vit. 14.
alliceo, see allicio 3.
aUicio, (ad-1.) ere, lexi*, lectusf, vb. draw to by little
and little, magnetem lapidem qui ferrum ad Be adliciat et
tiahat, Cic. div. i, 86; 2. met. draw to, attract, allure,
Simulabo quasi non uideam : ita alliciam uirum, PI. Pers.
1, 3, 4; Hex sum si ego ilium hodie ad me hominem ad-
lexero*, Poen. 3, 3, 58; add Trin. 2, 2, 102; mentes, Cic.
or. i, 30; nobilem adolescentem non tarn allicere uolui
quam alienare nolui, fam. 2, 15, 4; hominum studia
ad utilitates nostras, off. 2, 20; exules...magnis prae-
miis ad se, Caes. b. g. 5, 53, 3; add 7, 31, i; Alliciunt
somnos tempus motusque merumque, Ov. F. 6, 681 ; con-
suetudine peccandi allectust, Quint. 7, 2, 44 ; but in Lucr.
6, 183 read adficit w. all edd. ; 3. alliceo, and at times
allicui in Gramm., alliceo allices ollexi...pelliceo pellices
pellexi, Char. 244, 17 K; alliceo allexi, Bed apud ueteres
alliceo (allicui) leginius...pelliceo pellexi, Diom. 367, II ;
inuenitur etiarn allicuit et pellicuit, Piso : cuius unius
praemio multorum allicuit animos, Prise. 10, I, 3; cf.
allice-facio.
allido, (adl.) ere, Hsi, Hsus [ad, laedo] dash against, ut
ex magno reniigum numero pars ad scopulos adlisa inter-
ficeretur, Caes. b. c. 3, 27 f. ; ut siquis prius arida quam sit
Cretea persona, adlidat pilaeue trabiue, Lucr. 4, 321 ; in
latus ollisis clipeis, Claud. 4 cons. Hon. 627 ; 2. met.
wreck, run aground, in quibus (damnationibus) Seruius
allisus est, ceteri conciduntur, Cic. Q. fr. 2, 6, 6; imbe-
cilliorem agrum quam agricolam esse debere, quoniam cum
sit colluctandum cum eo, si fundus praeualeat, allidi
domimim, Colum. I, 3, 9; qui periculis undique inminen-
tibus non adliserit uirtutem, Sen. tranq. 5, 4; 3. but in
Catul. 64, 66 read alludebant.
Alliensis, (Aliensis) adj. of the river AUia, diem Allicn-
sis pugnae, Cic. Att. 9, 5, 2; (diem) Aliensem, Liv. 6, I,
1 1 ; add Suet. Vit. 1 1 .
Alllfae, arum, f. pi. a town of Samnium, Allifas de
Samnitibus ui cepit, Liv. 9, 38, I ; Alllfae et Clanio con-
temptae semper Acerrae, Sil. 8, 537.
Alllfanns, adj. of Allifae (ager), Cic. agr. 2, 66; Sil.
12, 526; (pocula), Hor. s. 2, 8, 39 wh. Comm. Cruq. : ubi
rictiles et latiores calices fiebant ; 2. Allifani pi., in-
habitants of Allifae, Plin. 3, 63.
alllgamen, mrodwpotj Gloss.
alligatio, oni, f. binding up, arbustorum, Colum. 11,2,
16; add Vitr. 7, 3, 2 (bis); 8, 7, 9.
alligator, oris, m. one who binds up (vines), Colum. 4,
13, i; 4, 17, 5 etc.
alligatur-a, ae, f. (alligator) binding, tying, Colum. orb.
8, 3 ; Scrib. 209.
alligatus, ( = allecatus) quasi -part, [allec, see hallec]
flavoured w. herring pickle, ius in elixam alligatum (so
MSS), Apic. 7, 288 Sch.
1. al-llgo, (adl.) are, vb. [ad to] tie to, malo hunc alligari
ad oriam...Vt semper piscetur etsi sit tempestas maxima,
PI. fr. i, 102; Ad pedes quando adligatumst aequom
centumpondium, As. 2, 2, 37; ad statuam, Cic. Verr. 2,
4, 90 f. ; ad palum, 2, 5, 71; quis generum meum ad
gladium alligauit, Cic. (in jest) ap. Macr. s. 2, 3, 3 : in circo
leones solutos dedit, cum alioqui adligati dareutur chained
up, Sen. brev. v. 13, 6; but all these may belong to
2. al-ligo, (adl.) are, vb. [an = ai<o up; cf. ad-alligo] tie
up, bind, quiesce et uolnus alliga, Cic. Tusc. 2, 39, pern, a
quotation; add Liv. 7, 24,4; lust. 15, 3, 13; in alliganda
materia (uitis), Colum. 4, 13, i; add 4, 20, 2 (dub.); Ati-
meto lib(erto) restem et clauom unde sibi collum alliget,
inscr. Grut. 715, 10; lana caput, Mart. 12, 89, I;
2. esp. of men (handcuffed, in fetters etc.), uictus (after
staking his own person in gambling) adligari se ac uf-niri 1
patitur, Tac. G. 24 ; uineta plurimum per alligatos
112
84
ALLINIO
ALLUDO
excoluntur, Colum. I, g, 4 ; 3. met. bind (what is loose),
bind together, cum arenis quae huraore adligantur succus
absccssit, Sen. ep. 55, 2; fons...qui putria terrae Alligat,
Lucan. 9, 527; lactis alligati (coagulated), Mart. 8, 64,
9; 4. fix (a colour), alga (Cretensis) tinguendis lanis ita
colorem adligans ut elui non possit, Plin. 32, 66; pelagio
alligatur, 9, 134; S. in law, tie up, bind, citer ager
alligatus ad sacra erit, Cato orat. 65, 8 lord.; hie furti se
alligat, Ter. Eun. 4, 7, 39 implicates himself in a charge ;
ne se scelere alliget, Cie. Flac. 41 ; ubi (lex) omnes mor-
tales alligat, Clu. 148; add 154; ut Roseiurn stipula-
tione alliget, Bosc. com. 36; qui pecuniam alligat
stipulari (dicunt), Varr. 1. 5, 36, p. 181 Sp. ; num heredi-
tati se alligasset, Pompon, dig. 29, 2, 78 ; nou ad unam
probationis speciem cognitio alligari debet, dig. 22, 5, 3>
2 ; fl. other met. Eo pacto prorsum illi alligaris filium,
Ter. Ad. 5, 3, 58; uoltum alligat quae tristitias (wh. some
propose cj. tristities, some tristitas), Pacuv. 58 E; ceden-
dum est celeriter ne qua re impediar atque alliger, Cic. Att,
8, 16, 1 ; ne existiment ita se adligatos ut ab amicis peccan-
tibus non discedant, am. 42 ; Fidem adligauit hire iurando
suam, Sen. Tro. 620; alligatus calculus, in the game
latrunculi under check, Sen. ep. 117, 31; uerba alligata,
opposed to soluta, Cic. or. 3, 176.
allinio, (ad-1.) Ire, vb. = adlirio, adlinire curabis, Pall, i,
41, 3; humida terra adlinire, 3, 33.
allino, (ad-1.) ere, vb. smear on, attack by smearing,
uersus...Culpabit duros, incomptis adlinet atrum Trauerso
calamo signum, Hor. ep. 2, 3, 446; supina tabulae sceda (so
a) adlinitur longitudine papyri, Plin. 13, 55; 2. met.
from affixing mark of disapproval, nulla nota, nullus color,
nullae sordes uidebantur his sententiis allini posse, Cic.
Verr. i, 17; nemo non aliquod nobis uitium adlinit, Sen.
ep. 7, 2; II 3. smear (w. ace. of surface smeared),
grease, his (with these) iuncturas adlines, Pall. I, 41, 3;
seuum si adlinatur, ib. ; see allinio.
alllsio, onis, f . dashing against, violent crushing, duorum
digitorum, Treb. xxx tyr. 8, 5.
al-liuescit, [an = ai>a], h'uere incipit, Paul, ex F. 28.
allium, see alii in i.
aU6cfltlo, (adl.) onis, f. [alloquor] talking or speaking
to, addressing, address, uertit allocutionem (from the patient
to the doctors), Plin, ep. 2, 20, 8; add Suet. Tib. 23; ps.
Asc. Verr. 2, 1 , 7 ; adlocut. on a coin of Nero, Eckh. 6, 268
(who adds : ' Imperator in suggestu tres milites adloqui-
tur'); 2. esp. of words of comfort, Quern tu...Qua
solatus es allocutione? Cat. 38, 55 nouis uerbis nee ex
uolgari sumptis adlocutione opus erat homini ad conso-
landos suos ex ipso rogo caput adleuanti, Sen. ad Helv. 3.
Alldphylus, i, adj. as sb. m. [a\AcS-0uXos, Lat. as usual
preferring accent to old qty] of another tribe, foreign, a
name for a Philistine, Sulp. Sev. I, 24, 4; I, 26, 3 etc,;
Tert. pud. 7 ; Hier. ad Bust. 27 ; 2. for qty : Allophylus
tua castra uelit delere tyrannus, Prud. Ham. 502; add id.
de Samps. 18; Pauliu. Nol. S. Fel. nat. 8, 23, 70.
alldquium, (adl.) ii, n. (alloquor) speaking to, esp. kiud
address, ipse (L. Tarquinius) fortunam benigno alloquio,
comitate benificiisque adiuuabat, Liv. I, 34, II; neque
illis sociorum uultus benigni et alloquia sermonern elicere,
9, 6, 8 ; ut alloquio leni impellereut hostes ad dedendam
urbem, 25, 24 f. ; Illic oinne rnaluni uino cantuque leuato...
dulcibus alloquiis, Hor. epod. 13 f. ; qui me carissime pri-
mus Ausus es adloquio sustinuisse tuo, Ov. tr. I, 5, 4;
ingenti prostratum mole sodaleni Visere et adloquii parte
leuare tui, i, 8, 18; cam blando quantum posset solaretur
alloquio, Apul. M. 4, 24.
al-loquor, (adl.) ui, quiitus or cutus, vb. r. talk to,
speak to, address, in old times both of kind and angry
words, Tempus uunc est senem hunc adloqui, PI. Most.
3, 2, 25 ; Cogito saeuiter blauditerne adloquar, Ps. 5, 2,
4; Te adloquor uiti probrique plena, PI. Mil. 2, 5, 13; even
of addressing gods : Dis aduenientem gratias pro meritis
agere atque adloqui, PI. Amph. i, i, 26; Sed quid cessas
hominem adire et blande in principio adloqui, Ter. Ph. 2,
i, 22; add Andr. 2, 2, 6; quern nemo adire, nemo alloqui
uellet, Cic. Clu. 170; Q. Fabius sic eum (sc. Paulum) pro-
ficiscentem allocutus fertur, Liv. 22. 38 f. ; legati ita Poeuum
allocuti sunt, 23, 42, I ; (Scipio) Masinissam sic alloquitur,
30, 14, 4 ; extremum fato quod alloquor hoc est, Verg. 6,
466; add Ov. M. 8, 728; u, 283; 13, 739; 15, 22; apud
Ciceronem Clodiam et Caecus Appius et Clodius frater, ille
in castigationem,hicin exhortationem uitiorum compositus
adloquitur, Quint. 3, 8, 54; iudices reuerentissime, Suet.
Ner. 23; milites, Galb. 18; 2. also absol. of kind, con-
soling words, adlocutum mulieres ire aiunt quom eunt ad
aliquam locutum consulandi (so Sp. w. best MSS; but, = con-
solandi) causa, Varr. 1. 6, 7, p. 234 ; Alios parentes adloqui
in luctu decet, Tibi gratulandumst, Sen. Tro. 628; dubitat
adflictum adloqui cupit (so MSS; Peiper cj. caput), Sen.
Oed. 1029; earn uerbis quae dolebat rninora faeientes sic
adloquuntur, Apul. M. 4, 23 ; cf. allocutio, alloquium.
allubentia? (adl.) ae, f. fun? Apul. M. I, 7 in a dub.
passage.
allubesco, (adliib., adlib.) ere, vb. as vb. impers., allu-
bescit, love begins to take possession of, Hercle uero iam
adlubescit primulum, Palaestrio, PI. Mil. 4, 2, 14; 2. as
vb. pers. allubesco, begin to have a feeling of love for,
prona cupidine adlibescenti, Apul. M. 2, 10; ilia basiare
uolenti promptis sauiolis adlibescebat, 7,11; conubiorum
copulis adlubescat, Mart. C. 11 G f., p. 12, 1. 2 Eyss.;
3. gen. have a liking for, aquis adlibescerem, Apul. M.
9, 3.
alluceo, (ad-1.) ere, luxi, vb. hold a light to; hence w.
cogn. ace. tace stultiloque ; uescis quid te instat (so Bergk
cj., MSS instet) boni, Neque quam (so A; al. nequiquam)
tibi Fortuna faculam lucritica adlucere uolt, PI. Pers. 4, 3,
46; 2. shine upon, sole te non esse contentum, nisi
aliquis igniculus adluxerit, Sen. ep. 92, 5 ; bono animo
estote, nobis alluxit (flagrans triclinium), Suet. Vit. 8 ;
3. met. allucente misericordia tua, Aug. conf. u, 23.
allucmor, see alucinor.
alluctor, (ad-1.) ari, vb. r. wrestle against or with, adlue-
tari ei (ei om. MSS. ; but cf. Lucian : eira irpo<nra\aieii> avrip
KM jj.yv Kai op\eia6ai so Oud.) et etiam saltare perdocuit,
Apul. M. 10, 17; quod... adluctanteni rnihi fortunam super -
arem, n, 12.
alludio, (ad-1.) are, vb. [ludius] play the actor to, join
in acting, Quando adbibero, adludiabo : turn sum ridiculis-
sumus, PI. St. 2, 2, 58; Etiam meae latrant canes? Ad tu
hercle adludiato, Poen. 5, 4, 64.
al-lfldo, (ad-1.) ere, lusi, lusum, vb. play with, Et mine
alludit (w. Europa), uiridique exultat in herba, Ov. M. 2,
864; (delphinus) adludit exsultans, Plin. 9, 24; 2. smile
upon, look kindly on, (puerum) ubi in manum mulier ac-
cepit, ueluti ad notam adlusit, lust, i , 4, 12; illi per
amoena silentia...alludunt...Naides, Stat. silu. 2, 6, IOI ;
and met. prope posita speique nostrae adludentia sequa-
mur, Suet, tranq. 10, 5 ; deos canum ritu offis saeuitias
ponere atque alludere porrigentibus, Arnob. 7, 17 f.;
3. esp. joke about, have a joke at, Forte habui scortum;
coepit ad id adludere, Ter. Eun. 3, I, 34; Galba alludens...
similitudiues afferre, Cic. or. i, 240; Hens! etiam mensas
consumimus, inquit lulus Nee plura adludens, Verg. 7, 117;
add Phaedr. 3, 19, 12; Quint. 3, n, 18; Suet. Caes. 22;
Val. M. 3, 7, ext. 4 ; 4. often of the apparently playful
motion of waves on the coast, Omnia*...delapsa e corpore
passim Ipsius ante pedes fluctus salis alludebant, Cat. 64,
67; in alludentibus undis...uestigia tinguit, Ov. M. 4, 343;
tripolion in maritimia nascitur saxis, ubi adludit uuda,
neque in mari neque in sicco, Plin. 26, 39; extremis allu-
dunt aequora plantis, Stat. Th. 9, 336; hence prob. we
should read : quaerentibus quid esset litus ita definire ;
qua fluctus alluderet (MSS eluderet), Cie. top. 32 ; cum litus
esse audeant dicere qua fluctus alludit (MSS etludit or
eludit), Quint. 5, 14, 34; 5. w. similar met. Et euruata
suis fetibus ac tremens Adludit... arbor, placing her fruit
within and then instantly withdrawing them, Sen. Thy.
157 ; ante comas* ac summa cacumina* siluae Lenibus ad-
ludit flabris leuis auster; at ilium Protinus..., Val. F. 6,
665 , epulantes* adludit flamma, quae flexuosis excessibus
uagabunda quern contigerit non adurit, Sol. 5, 24 ;
6. w. ace. to * above add fontes, Nemes. eel. 4, 10.
ALLUO
alluo, (ad-1.) Pro, vb. flow up to, wash, ut non alluantur
mari moenia, Cic. Verr. 2, 5, 96; Fibrenus latera haec ad-
luit, leg. 2, 6; Massilia mari alluitur, Caes. b. c. 2, I, 3;
Et mare quod supra teneant quodque adluit infra, Verg. 8,
149; flumeu quo adluitur oppidum, Plin. 6, n; amnis ora
uicina adluens (of Tantalus), Sen. Phaedr. 1241 ; add Oed.
483 ; 2. met. cum (Massilia) barbariae fluctibus alluatur,
Cic. Fl. 63; 3. add by action of water, cum (amnis
locum) alluendo auxit, Pomp. dig. 41, i, 30, 2.
allus, (hallus) i, m. great toe, Paul, ex F. p. 7 ; and again
p. IO2.
allusio, onis, f. playing with, si manu uiperam mulceas,
...nihil ilia prosit allusio, Arnob. 7, 23.
alluuies, ei, f. addition (of earth) by flowing, alluvial
deposit, Appia ad Martis mira alluuies (so M, al. proluuies
etc.), Cic. Q. fr. 3, 7, I ; in proxuma adluuie (so Alsch.;
(iron, and Madv. cj. eluuie)...pueros exponunt, Liv. I, 4,
5 ; ualles quae fluminum alluuie et inundationibus con-
creuerint, Colum. 3, n, 8; 2. simply, flowing to, mare
quietas alluuies temperabat, Apul. M. n, 7 f.
alluuio, onis, f. addition (of earth) by flowing, alluvial
deposit, alluuionum iura, Cic. or. I, 173 ; (controuersiae) do
alluuione, Frontin. contr. 9, 8 Lachm. ; si locus impetu
fluminis occupatus esset et... alluuione facta restitutus est,
lavol. dig. 8, 6, 14 ; quod per alluuiouem nobis adicitur,
(iai. 2, 70; alluuio agrum restituit eum quern impetus
fluminis totum abstulit, Pompon. 41,1, 30, 3 ; add Gai. 41,
i, 7, i-
alluuium, ii, n. wrongly defined by Isid. diff. v. 40 as:
consumptio riparum ex aquis.
allu-uius, adj. added by action of water, ager, Isid. grom.
369, 14 Lachm.
almltas, = avarpoipij, Gloss.
almities, ei, f. =evwpeweia, Char. 39, 24 K; = habitus
almarum rerum, Paul, ex F. 7.
Almo, onis, m. a tributary of the Tiber, near Home,
Est locus in Tiberim qua lubricus influit Almo, Ov. F. 4,
337 ; add Sil. 8, 365 ; 2. god of the same, Ov. F. 2, 601.
almus, adj. [al-o] nourishing, life-supporting, liquor
aquarum, Lucr. 2, 390; ager, Verg. G. 2, 330; uites, 2,
233; ubera, Stat. Ach. 2, 384; esp. as epithet of motherly
goddesses, Venus alma ambae te opsecramus..., PI. Rud.
3, 3, 32; and in joke: Talos arripio, inuoco alinam meam
nutricem Herculem, Cure. 2, 3, 79 ; Fides, Enn. ap.
Cic. off. 3, 104; Ceres, Verg. G. i, 7; Triuia, 7, 774;
(Sibulla), 6, 74 and 117; Phoebe, 10, 216; Cybele, 10, 220;
Maia, Hor. od. I, 2, 43; Venus, 4, 15, 31; (Musae), 3, 4,
42; Pales, Ov. F. 4, 722 ; 2. rarely of a god, Sol, Hor.
carm. saec. 9; 3. poet, beyond this sphere, dulcedo,
Lucr. 2, 971; lux, Verg. i, 310; adorea, Hor. od. 4, 4, 41 ;
pax, Tib. i, 10, 67 ; nox, Sen. Agam. 74.
alneus, adj. of alder, pali, Vitr. 3, 3, 2; 5, 12, 6.
alnus, i, f. alder-tree, in illis alnorum umbraculis,
Cic. ap. Macr. s.' 6, 4, 8 ; Quantum uere nouo uiridis se
subicit alnus, Verg. B. 10, 74; 2. durable in wet ground,
larix in umore praecipua et alnus nigra, Plin. 16, 218;
adacta in terram in palustribus alnus aeterna, 16, 219; add
Vitr. 2, 9, 10 ; 3. hence used for building ships, Tune
alnos primum fluuii sensere cauatas, Verg. G. I, 136; add
Sil. 3, 458; Lucan. 3, 441 ; 4. a ship, as made of alder,
undam leuis innatat alnus, Verg. G. 2, 451 ; add Lucan. 2,
427 ; Sil. 12, 522 ; luv. 3, 266 ; 5. used too in other cases
wh. exposed to water, alni ad aquarum ductus cauaiitur, Plin.
16,224; of bridge piles, Lucan. 2,486; 4,422; 6. sisters
of Phaethon changed to alders, Verg. B. 6, 63 ; Claud, uupt.
Hon. 14; 7. one w. Fr. aune, E. alder, G. eller and
erle.
alo, <1rc, alni, filitus* and altust vb. [ = ap of cupu, or of
or-ior, ol of oleseo] raise, cause to rise, uelut amnis, imbres
Quern super uotas aluere ripas, Hor. od. 4, 2, 6 ; of. altus
high, al-esco grow ; 2. rear or raise (animals, including
man), Turn pistores scrofipasci, qui alunt furfure (so MSB,
not furfuri) sues, PI. Capt. 4, 2, 27 ; Immo Athenis natus
altusque educatusque Atticis, Kud. 3, 4, 36 ; Nam illic
homo homines non alit uerum educat, Men. I, I, 22; aut
equos Alere aut canes ad uenandum, Ter. Andr. i, i, 30; j
ALO 85
Aliquid monstri alunt, i, 5, 15; add Hec. 4, 4, 48 and 49;
4, 4, 86; Quicquid est hoc, omnia anitnat format alit auget
creat, Pac. ap. Cic. div. i, 131 ; alui educaui, Ace. ap. Non.
422, 13; leporem et gallinam et anserem gustare fas nun
putant. Haee alunt animi causa, Caes. b. g. 5, 12, 6; altust
alieuo sumptu, Varr. ap. Non. 237, 14; Hunc...Priamu
f urtim mandarat alendum Threicio regi, Verg. 3, 50 ;
Hannibale prope nato in praetorio patris, alito* atqui'
educate inter arma, Liv. 30, 28, 4 ; 3. esp. of a nurse, Quern
ego nefrendem alui, lacteam immulgens opem, Liv. Andr.
ap. Paul, ex F. 163 ; Quid nutrici non missuru's quicquam
quae uernas alit? PI. Mil. 3, i, 104; Nutricem accersitum
iit quae ilium aluit paruolam, Ter. Eun. 5, 2, 53; 4. gen.
feed, and first w. abl. of food, multa ab ea fluunt, quibus
animautes alantur augescantque, Cie. N. D. 2, 50; add 2,
118 and 128; foliis equos, Caes. b. c. 3, 58, 3; hordeo cor-
rupto, 2, 22, i ; 6. feed, support, keep, ego dotem dabo.
Quid dotis? Egone? ut semper dum uiuat me alat, PI.
Cure. 5, 2, 64; add Ps. 4, 7, 27 ; Illancine mulierem alere
cum ilia familia? Ter. Haut. 4, 5, 3; Alere nolunt hominem
edacem, Ph. 2, 2, 21 ; add Ad. 3, 4, 35 ; cum agellus emu
non satis aleret, Cic. N. D. i, 72; add Kosc. Am. 56; off. i,
25 ; magnum numerum equitatus suo sumptu alere, Caes.
b. g. i, 18,5; add b. e. I, 85, 5; turba atque seditionibus
aluntur, Sail. Cat. 37, 3 ; add 14, 3 ; 6. met. feed, cause
to grow, foster, promote, encourage, honos alit ait s.
Cic. Tusc. i, 4; gloriam, Brut. 32; ingenium, 126; mor-
bum, Nep. Alt. 21, 5; hoc ali staturam, ali uires, Caes.
b. g. 6, 21, 4; ciuitas quam semper aluisset, 7, 33 ; rumores,
Liv. 28, 24, I; 44, 22, 6; bellum gloriamque, 31, 15 f. ;
uolnus, Verg. 4, 2; sitim, Ov. Pont. 3, I, 18; amorem, Ov.
rem. am. 746; 7. esp. of fire, feed, with fuel, aluistishoc
incendium quo nunc ardetis, Liv. 21, 10, 4; longaque alit
assuetudine flammas, Ov. M. 10, 173; flamma...diductis
quibus alebatur concidet, Quint. 5, 13, 13; ueluti ipsis in
undis alatur incendium, lust. 4, 1, 1 1 ; cf. ardeo ; II 8. altus,
as adj. high, Aetna mons non aeque altos, PI. Mil. 4, 2, 73 ;
pluteum long. p. Ixxx alt. p. xxi faciund. coirauere, C1L
566 ; add 568 ; and 577 (quiuquies) ; columellam tribus
cubitis ne altiorem, Cic. leg. 2, 66; altissimus caeli com-
plexus, Cic. N. D. 2, 101 ; altis de montibus, Verg. B. I, 84 ;
Germaniam natura decorauit altissimorum (tallest) homi-
num exercitibus, Colum. 3, 8, 2; 9. w. gen. of measure,
triglyphi...unius et dimidiati moduli, Vitr. 4, 3, 4; turrim...
ne minus altum cubitorum Ix, 10, 19, 4; singula latera pe-
dum tricenum, alta quinquagenum, Plin. 36, 91 ; 1O. \v.
abl., scrobes faciemus tribus pedibus altas, duobus semis
latas, tribus longas, Pall. 2, 10, 3; but in these two the
gen. and abl. may be independent of the adj.; 11. of
sound, loud, Conclamate iterum altiore uoce, Cat. 42, 18 ;
altissimos sonos, Quint, n, 3, 23; alta uoce (al. nocte),
Sen. Tro. 205; as we say raise your voice, you speak too
low, cf. ava in comp. of aca/3oaw, avafipofj-fv, a.va&opu(3fw,
etc. ; cf. also recito ; 12. other met. fm notion of high,
lofty, sublime, aspiring, ambitious, proud, noble, grand, te
Natura excelsum quendam et altum et humana despicien-
tem genuit, Cic. Tusc. 2, 1 1 ; qui altiore animo sunt, eapes-
sunt rem publicam, fin. 5, 57 ; Te sine nil altum mens
incohat, Verg. G. 3, 42 ; Keiecit alto dona nocentium
Voltu, Hor. od. 4, 9, 42; Heu, ubi nunc fastus altaque
uerba iacent? Ov. her. 4, 150; ad altiora et uon conces.-a
tendere, Liv. 4, 13, 4; altioribus studiis artibusque, Plin. ep.
5, 16, 8 ; 13. esp. old (olden, ancient, a met. perh. from
stream of time ; cf. peos, at once low and new, Key's Essays
pp. 66 etc.), Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine
Teucri, Verg. 6, 500; add 9, 697; genus Clauso referebat
ab alto, Ov. F. 4, 305; sic credidit alta uetnstas, Sil. I, 26;
III 14. deep (one at the foot of a cliff thinks of its height,
one on the summit of the depth), in altod marid, CIL 195 ;
Ximio minus altus puteus uisust quam prius, PI. Bud. 2, 5,
3; add Mil. 4, 4, 14; uirtus est una altissimis derixa
radicibus, Cic. Phil. 4, 13; ita sunt altae stirpes stulti-
tiae, TURC. 3, 13; cum agger altiore aqua contineri non
posset, Caes. b. c. I, 25, 6; altissimis fluminibus, 3, 77. 2;
alta theatris Fundamenta loeaut, Verg. i, 427; uulnus,
Sen. Tro. 48; 15. met. deep, deep-Mated, premit altum
86
ALOE
ALTARIUM
eorde dolorem, Verg. i, 213; add i, 30; altiorcm iracundiam,
Tac.b. 2,91 ; altior pauor, an. 16, 29 ; altissima eruditio, Pliu.
ep.4,30, i ; pudor,pau.47,6 ; altiore consilio, Curt. 6, 11,28;
nltius inalum, 10, 2, 20 ; dissimulatio, 10, 9, 8 ; 16. esp. deep
and at the same time calm and quiet (still rivers run deep) ,
Allies, Verg. 6, 522 ; sopor, 8, 27 ; silentia, 10, 63 ; somno altis-
simo, Liv. 7, 35, n; add Hor. s. 2, I, 8; in altissima tran-
iiuillitate, Plin. ep. 2, I, 4; 17. hence as epithet of man,
keeping his thoughts to himself, reserved, secret, ut erat
altus, risit et tacuit, Vop. Num. 15, I ; 18. altum as sb.
n., chiefly w. prep., first, aloft, sic est hie ordo editus in
altum ut ab omnibus uentis inuidiae circumflari posse
uideatur, Cic. Verr. 2, 3, 98; Maia genitum demittit ab
alto, Verg. I, 211 ; uupor ex alto cadit rursumque in altum
redit, Plin. 2, 103; 19. hence of ancient times, Quid
causas petis ex alto ? Ace. ap. Non. 237, 21 ; Verg. 8, 395 ;
quae scripserim ex alto repetita (putasti), Cic. fam. 3, 5, i ;
cf. G. alt, E. old; 2O. so of depth, eum cum naui abisse
pessum in altum (the bottom of the sea), PI. Eud. 2, 3, 64;
iugentem molem iraruni ex alto animi cientis, Liv. 9, 7, 3 ;
attractus ab alto Spiritus, Yerg. G. 3,. 505 ; ex alto dis-
simulare puto, Ov. am. 2, 4, 16 ; 21. altum, esp. of the
deep sea, the deep, quando ex alto procul Terrain con-
spiciunt, PI. Men. 2, I, 2; add Triu. 4, i, 8 and 13; Mil.
2, i, 39; Kud. 2, 6, 29; As. i, 3, 6; ex alto emergere, Cic.
tin. 4, 64 ; naues propter magnitudinem nisi alto constitui
uon poterant, Caes. b. g. 4, 24, 2 ; et terris iactatus et alto,
Verg. i, 7; 22. the same met. ipsa sibi imbecillitas
indulget, in altumque prouehitur imprudens, Cic. Tusc. 4,
42; add or. 3, 145; Quint. 12, pr. 3; 12, 10, 37 ; IV 23.
alte adv. high, aloft, cruentum alte extolleus pugionem,
Cic. Phil. 2, 28; se tollere a terra altius, Tusc. 5, 37 ; alte
suras uincire, Verg. i, 337 ; 24. deeply, deep, cum
sulcus altius esset impressus, Civ. div. 2, 50; ferrum haud
alte in corpus descendisse, Liv. I, 41, 5 ; 25. met. first
of height, quorum animi altius se erexerunt, Cic. rep. 3, 4;
quamquam ingenium tuum altissime adsurgat, Plin. ep. 8,
4, 3; 26. deeply, altius aliquid perspicere, Cic. Verr. I,
2, 7; altius animis maerebant, Tac. an. 2, 82; animos
altius coniectautibus, I, 32; qui uir esset, altissime inspexi,
Plin. 5, 14 (15), 5; 27. esp. alte = ex alto, hoc sis uide
ut petiuit Suspirium alte, PI. Cist, i, i, 58; alte petito pro-
oemio, Cic. Clu. 58; ita sunt alte repetita, rep. 4, 4;
id helium quibuscausis ortum...flagrauerit, altius expediam
Tac. h. 4, 12.
4l6e, es, f. aloes, a bitter purgative, deiectio a medica-
mento sumenda est ; aloen sumat, Gels, i , 3, p. 20 1. 5 Dar.;
add 5, I ; but not 2, 12 ace. to Daremberg ; add also Plin.
27, 14 20; semunciam optimae aloes, Veg. vet. I, 14, 5;
2. met. uoluptas...Plus aloes quam mellis habet, luv.
6, 181.
aldgia, ae, f. want of reason, folly, citius mihi uerum,
ne tibi alogias excutiam, Sen. lud. 7, i ; 2. a silent
meal, Aug. ep. 86; 3. pass, in Petr. 58 corrupt.
aldgus, adj. irrational, animalia, Aug. ep. 86; 2.
hearing no definite proportion, irrational, lineae, Mart. C.
6, 232 G, p. 252 Eyss. ; pedes, 9, 329 G, p. 365.
alopecia, ae, f. falling off of the hair, mange, alopecias
fricuere cepis, Plin. 20, 41 ; add 71 etc. ; Theod. Pr. i, 6.
alopecias? a false reading for alopex in Plin. 32, 145.
alopecia, Idis, adj. f. name of a vine, caudas uolpium
imitata, Plin. 14, 42.
alopec-urus, adj. f. name of a plant (fox-tail), Plin. 21,
101.
alopex, ecis, (fox) m. a sea fish, Plin. 32, 145 ; cf.
uolpes rnarinae, 9, 145.
alpha, first letter of the Greek alphabet, luv. 14, 209 ;
2. met. a. paenulatorum...beta togatorum, Mart. 5, 26, I.
alphabetum, i, n. alphabet, Tert. haer. 50; Hieron. ep.
I2 5-
alpbitum, i, n. barley-meal, itin. Alex. M. 48.
alphos, i, adj. m. (white), a kind of white leprosy, Cels.
5, 28, 19; Theod. Pr. diaet. 15.
Alpicus, adj. of the Alps, Alpicos conantes prohibere
transitu concidit, ps. Nep. Hann. 3, 4; Quod nos per arua
perque mentis Alpicos, inscr. Or. 1613, 4.
Alpinula, adj. f. dim. a cognomen, lulia A. hie iaceo,
inscr. Grut. 319, 10.
AlpinuB, adj. of the Alps, Alpine, nines, gentes, Liv.
21, 43, 15; Verg. B. 10, 47; gaesa, 8, 661 ; rigor, Ov. M.
14, 794; 2. absol. peditib. et cqiiitih. qui milit. in coh.
i Alpinor., inscr. Or. 5407 ; add 5428 etc. ; 3. a cogno-
men, as of a poet, Hor. s. i, 10, 36.
Alpis, is, pi. Alpes, ium , f . the Alps, Alpium uallum contra
ascensura (so MSS) tiansgressionemque Gallorum, Cic. Pi:-.
81 ; Alpium muro, Phil. 5, 37; add Caes. b. g. I, 10, 3;
Verg. G. 3, 474; 2. in sing., nee quot in Alpe ferae, Ov.
a. a. 3, 150; add luv. 10, 152; Lucan. i, 688; 3. gen.
of any mountain, gemiuas Alpes (including Pyrenees), Sil.
2, 333 ; add Sid. 5, 594.
Alsidenus, adj. hence A. cepa, Plin. 19, 101.
Alsiensis, e, adj. of Alsium, in Alsiensi (agro), Cic. Mil.
54; populus A., Liv. 27, 38, 4; ferias Alsienses, Fronto p.
223.
Alsietinus, adj. of ?; A. aqua, also called Augusta, the
water of an aqueduct, Froutin. I, II ; 2, 71.
alsine, Cs, f. a plant, Plin. 27, 23.
alsiosus, adj. [alsius] apt to suffer from cold, pecus,
Varr. r. 2, 3, 6; add Plin. 20, 138; 21, 60; 22, no.
Alsium, ii, n. a town of Etruria, Veil. I, 14; Plin. 3,
445 3. 5i; Fronto, p. 233.
alsius? adj. [algeo] cold, corpora, Lucr. 5, 1015.
Alsius, adj. of Alsium, litus, Sil. 8, 477; tellus, Kutil.
it. i, 223.
alsus, part, as adj. [algeo] cool, only in compar.,(Antio)
nihil quietius, nihil alsius, nihil anioenius, Cic. Att. 4, 8 a,
I ; airo5vTripi.if nihil alsius, nihil muscosius, Q. fr. 3,
1,5; 2. as cognomen, Ti. Flauii Alsi, inscr. Gud. 214,
12.
altanus, adj. [altum, the sea] of the sea, only of wind,
altanos (ueutos), from the sea, Plin. 2, 114; (uentus) pelagi
qui altanus uocatur, Serv. ad A. 7, 27; add Isid. or. 13,
1 1 ; 2. in ref. to Home, a wind between Auster and
Libonotus, i.e. S. by W., Vitr. i, 6, 10.
altare, or altar, is, adj. n. as sb. [altum, an eminence]
strictly a moveable vessel (of metal?) placed on an altar
(ara), distinguished from ara, Conspergunt aras adolent-
que altaria donis, Lucr. 4, 1233; Ingens ara fuit...Hic
Hecuba et natae nequiquam altaria circum..., Verg. 2, 515;
structa sacris altaribust arae, Lucan. 3, 404; ut ne pro-
pitiandis numiuibus accendi ex his (sc. lauro et olea)
altaria araeue debeant, Plin. 15, 135; electus (princeps)
inter aras et altaria, pan. i; altaria J et aram complexa,
Tac. an. 16, 31; date serta per aras, Festaque palknti s
hilarent altaria lucos, Stat. silu. 3. 3, 24; ara est in cacu-
mine, cuius altaribus si qua de extis* inferuntur..., Sol. 8,
6; Altaris aram funditus pessumdare, Prud. perist. 10,49;
quod aris altariat uon imposuimus, ps. Quint, decl. 12, 26;
inter aras et altaria, Calp. decl. 26 ; alii altaria eminentia
ararum et ipsa libamina* aiunt, Serv. ad B. 5, 66;
2. prob. of metal, for reception of sacrificial flesh and
libations and available for fire, altaria suut in quibus ignis
adoletur, Paul, ex F. 5 ; paterisque altaria libant, Verg. 12,
174; add * above; 3. altaria, movable, sumptis in
mauus altaribus... adiurat, lust. 24, 2, 8; add t above;
4. altaria pi. w. sing, ara, see J above; 6. hence altaria
pi. practically = ara, an altar, (aquilam) a cuius altaribus
isiain dexteram ad necem transtulisti, Cic. Cat. I, 24; ab
altaribus fugatus, Cic. har. resp. 9; Hannibalem... altaribus
admotum...iure iurando adactum, Liv. 21, 1,4; 6. Diis
superis altaria, terrestribus aras, inferis focos dicari, Varr.
ap. Serv. ad B. 5, 66; but Verg. says: en quattuor aras,
Ecce duas tibi, Uaphni, duas altaria Phoc-bo; and Serv.
here and ad A. 2, 515 contradicts himself; Verg. too (B. 8,
64; molli cinge haec altaria uitta...Coningis ut magicis
sanos auertere sacris Experiar sensus) in speaking of the di
iuferi.
altarium, ii, adj. n. assb. altarium = eiri;3wjs...(Wia(7r;j-
piov, Gloss. Labb. ; 2. an altar, altarium cum columella,
inscr. Or. 2519 (191 B.C.); Moyses altarium ex duo-
decim lapidibus constituit, Sulp. Sev. i, 19, i; add Hin.
ep. 69.
ALTE
alto, see alo 23.
altegradius ? adj. walking erectly, Tert. vol. virg. 17.
altellus, adj. doub. dim. [altus] a title of llomulus, Paul,
ex P. p. 7.
al-ter, era, erum, adj. comp. num. [t excr.; root al = E.
an and one, G. ein, Gr. tv of e!s ; so that alter E. other,
G. and-er ; O. N. ann-ar, Gr. cr-epos; cf. fTfpotptia\/j.os
one-eyed; while E. oth-er (oner in Lincolnsh.) is eomp. of
one; of. an i] one of two, uti...Q. Aelius, Paulas Fabius
cos. ambo alterue, si is uidebitur..., S. C. ap. Frontin. aq.
100 f. ; uti C. Panaa, A. Hirtius consules alter amboue, si
ris uideretur..., Cic. Phil. 5 f.; add Phil. 8, 33; 9, 16; n,
26 and 31 ; 12, 37 and 38; arid abbr., utei Q. Lutatius M.
Aemilius cos. a. a. s. e. u. eos in ameicorum formulam re-
ferendos curarent, CIL 203, 7 ; absente consulum altero
ambobusue, Liv. 30, 23, 2 ; alter ex censoribus, 40, 52, I ;
alter consulum, 40, 59, I ; altero oculo capitur, 22, 2 f. ;
de duobus alterum dicimus, de multis alium, Diom. 322,
17 K; add Prise, i, 90, 19; 2. often repeated, as first
in separate clauses, one of the two..., one (the other)...,
Hodie ilia pariet h'lios geminos duos...: Eorum Amphi-
truonis alter est, alter louis, PI. Amph. I, 2, 21 ; Age alter
istinc, alter hinc adsistite, Adsistite ambo (sic), Kud. 3, 5,
28; add Men. pr. 40: accessit ilico alter, ubi alter recessit ;
alter bonus, alter mains (ue. amor and cupido), Cato or.
47, 15 lord.; Alter narecuplt, alter pugnare paratust, Enn.
an. 258 V; Curemus aeqnam uterque partem: tu alterum,
Ego item alterum, Ter. Ad. I, 2, 50 ; quorum alter exer-
citum perdidit, alter uendidit, Cic. Plane. 86; add off. I,
38; i, 90; 3, 73; Quinct. i : Rose. Am. 17; 3. in pi.,
one (party, people, army, set), one (the other), Quis heri
apud te ? Praenestini et Lanuuini hospites. Suopte utros-
que -!. decuit acceptos cibo : Alteris inanem bulbam
-L madidam dari Alteris nuces in procliui -L profun-
dere, Naev. 21 B; alteri dimicant, alteri uictorem timent,
Cie. fam'. 6, 3, 4; alteri non multum adiuuabant, alteri
celeriter quod habuerunt consumpserunt, Caes. b. g. 7, 17,
2 ; alteri se in moutern receperunt, alteri ad impedimenta
se coutulerunt, i, 26, I ; add 5, 54, 4 ; 4. at times one
'alter ' has its place supplied by another word, esp. the first
by unus, pequn(iae) pars dimidia dabitur ubi praedia satis
subaignata erunt, altera pars dimidia soluetur opere effecto
probatoque, CIL 577, 3, 15 ; duo sunt Titi Eoscii, quorum
alteri Capitoni cognomen est, iste qui adest Magnus uoca-
tur, Cic. Kosc. Am. 17; duo genera liberalitatis sunt, unum
dandi beniflcii, alterum reddendi, off. i, 48; erant om-
nino itinera duo, unum per Sequanos, alterum per pro-
uinciam nostram, Caes. b. g. I, 6, I ; duae turmae haesere;
altera metu declita hosti, pertinacior in repugnando telis
obruta est, Liv. 29, 23, 7 ; 5. in one clause w. con-
tracted constr., duo numeri quorum uterque plenus, alter
altera de causa, habetur one for one reason, the other for
another, Cic. rep. 6, 12; miluo est bellum cum coruo ;
ergo alter alterius oua frangit, each the other's, Cic. N. D.
2, 125 ; istis duae res maximae (sc. uis et lepor) altera
alteri defuit, Brut. 204 ; ueluti hostes aduentareut, alteri
apud alteros formidinem facere, Sal. lug. 53, 7 ; alteri
alteros sauciare, 60, I ; add Cat. I f. ; lug. 42, 4 ; 79, 4 ;
qui noxii ambo alter in alterum causam couferaut,
Liv. 5, II, 6; 6. without reciprocity, one. ..other, si
quis quid alter ab altero peterent, ... illi unde petitur, ei
potius cralendum esse, Cato or. 62, 3 lord. ; and like
these, utrique, alteris freti, finitimos sub imperium suum
ooegere, Sail. lug. 18, 12; 7. gen. the other (one having
been already spoken of), Narnque huic alterae quae patria
sit, profecto nescio, PI. Bud. 3, 4, 45 ; hoc ipse in itinere
alterae, Durn uarrat forte audiui, Ter. Haut. 2, 3, 30;
8. something strengthened by ille, uisum esse in somnis ei
qui erat in hospitio ilium alterum orareut..., Cic. div. i,
57 ; 9. another, for any second (person etc.), neighbour,
stranger, Tu contumeliam alteri facias, tibi non dicatur?
PI. As. 2, 4, 82; add Cure. 4, I, 17; neque ego oblocutor
sum alteri in conuiuio, Mil. 3, I, 48; Qui silii scmitam
non sapiunt, alteri monstrant uiam, Enn. tr. 358 V ; nulla
uitae pars, neque si tecum agas, neque si cum altero con-
trahas, nacare officio potest, Cic. off. i, 4; sum euim
ALTER
87
solus aut cnm altero, Att. 11, 15, i; add off. i, 56:
ne sit te ditior alter, Hor. s. i, I, 40; add I, 5, 33; Cams
parturiens cum rogasset alteram..., Phaedr. i, 19, 3;
1O. hence redundantly in neg. w. comp., Sol l)ies...8celes-
tiorem nullum iuluxere alterum, PI. Bac. 2, 3, 22 ; add Cist.
4, i, 8; Qui me alter eat audacior homo aut qui con-
fidentior? Amph. i, i, i ; add Epid. i, i, 24; 11.
alter quisque, every other, alternate, altero quoque (anno),
Colum. 5, 8, 2; altero quoque die, Cels. 3, 13; 4, 19
(12) f. ; 12. other than was, changed, quotiens te
speculo uideris alterum, Hor. od. 4, 10, 6; 13. second,
even in a series which goes beyond, ibei terminus stat
propter uiam ; inde alter trans uiam terminus stat, CIL
199, ii ; quadriennio post alterum consulatum, Cic. sen.
30; ut primo die..., ut alter dies amicis istius spem uic-
toriae auferret, ut tertius dies..., Verr. 2, I, 20; ad ea
ipsa nomina oculos transtulimus: erant acceptae pecuniae
a C. Verrucio, sic tamen ut usque ad alterum r litterac
constarent integrae, reliquae omues essent in litura : alte-
rum tertium quartum... erant eiusmodi nomina, 2, 2, 187;
proximo, altero, tertio, denique reliquis diebus, Cic. Phil. I,
32; 14. so w. ordinal multiples often, litteras quas mini
altero uicesimo die (22nd) reddidit, Cic. fam. 12, 25, I ; lua-
trum post annum alterum et quadragensimum feci, mon.
Ancyr. 2, 3 ; anno trecentesimo altero quam condita Roma
erat, Liv. 3, 33, I ; post trigesimum et alterum diem,
Colum. 12, 41 f . ; unetuicensimo (aetatis anno) Caesar
Dolabellam, altero et uicensimo Pollio C. Catonem iis ora-
tionibus insecuti sunt quas..., Tac. dial. 34 f.; uicesima et
altera laedit, Manil. 4, 466 ; IS. but w. ab and quam
immediately following, second only (to), Fortunate puer, tu
nunc eris alter ab illo, Verg. B. 5, 49; Alter ab undecimo
(i.e. I2th, but Serv. ad 1. makes it I3th) turn me iam
acceperat annus:...Vt uidi, ut peril! 8, 39; altero die quam
a Brundisio soluit in Macedouiam traiecit, Liv. 31, 14, 2;
decessit paralysi altero die quam correptus est, Suet. Vit.
3; 16. alterum tantuin, a second as much, as much
again, imrno etiamsi alterum Tantum perduudumst, perdam
potius quam sinam Me impune inrisum esse habitum (in
all MSS but A), PI. Epid. 3, 4, 81 ; add Bac. 5, 2, 65 ; altero
tanto maiorern, Cic. or. 188 ; nnmero alterum tantum
adiecit, Liv. I, 36, 7; add 10. 46, 15; quod illicite exactum
est cum altero tauto passis iniuriam exsoluitur, Paul. dig.
39i 4' 9i 5! a( ld Papin. 50, I, 15, 2; 17. w. numerals, a
second (batch of); ad Brutum hos libros alteros quinquu
mittemus, Cic. Tusc. 5 f. ; Varr. 1. 8, 9 de alteris totidem is
corrupt ; 18. as unus is used in pi. w. nouns of pi.
form, so alter, ut laudarem (factum) adductus sum tuis et
alteris litteris (first and' second letters), Cic. Att. 14, 18, I ;
add fam. 4, 14, 1 ; duplices similitudiues (two pairs of like-
nesses), uuae rerum, alterae uerborum, ad Her. 3, 33; de"
fundi IIH partibus quae cum solo haerent, et alteris III
quae extra fundum sunt dixi, Varr. r. I, 17, I ; add 2, 2, 7;
Dein mille altera, dein secunda centum, I)einde usque
altera mille, deinde centum, Cat. 5, 8 ; 19. met.
another , a second , (amicus) est tamquam alter idem
a second self, Cic. am. So ; iiide quam rnihi persuaserim te
(sc. Caesarem) me esse alterum, fam. 7, 5, i ; add Att.
4, I, 7; Aus. pr. 2, 15; Verrem, Verr. 2, 5, 87; paren-
tem, fam. 5, 8, 4 ; Verres, alter Orcus, Verr. 2,4, 1 1 1 ;
Hamilcar Mars alter, Liv. 21, 10, 8; 2O. attached to
unus by et, que, atque, first one and then another, and so,
some say, vaguely, like one, two or three, several, amans
accessit pretium pollicens, Vnus et item alter, Ter. Audi-.
I, i, 50; unus et alter dies intercesserat, Cic. Clu. 72; Et
sub ea uersus unus et alter erunt (two then follow), Ov.
ep. Sapph. 182; csp. in Suet., ununi et alterum consular^
(sc. Lamia and Arruntius), Tib. 63 ; Una alteraque con-
spirationo detecta (sc. of Anicius Cerealis and Aemilius
Lepidus), Cal. 56; uiio et altero proelio, Suet. Vesp. 4;
una et altera liberalitate locupletauit (Horatium), Suet. y>.
297 ed. Koth; unam et alteram (coutrouersiam he then
quotes two), Suet. rhet. p. 269 ed. lioth; also w. atqur.
unus atque alter, mox plures, Claud. 12; uix uni atque
alteri, Gall). 14; add Caes. 20; 21. unus aut alter,
one or perhaps two, Plin. pan. 45, I ; 22. in augury.
88
ALTEEAS
ALTERUTERQUE
unfavourable, altera auis quae prospera non est, Paul, ex
I', p. 7; cf. irepos Sai/iav; 23. Spengel says the e
is elided at times iu PI. as in altrinsecus, Sin alter
altri (MSS alteri) potior est idem perit, True, i, I, 27;
ilmt? Si alter alterius); his other pass., Bac. 5, 2, 65;
Pers. 2, 2, 44; Capt. pr. 8; Men. pr. 26 go for nothing;
but in either case note use of gen. as w. trepos ;
24. alterius is gen. short in penult ; even in PI. Capt.
2, 2, 56: Qui imperare iusueram nunc alterius imperio
opsequor ; yet long iu : Mox cum alterius ablignrias
bona, Enn. s. 29, p. 158 V; Alterius sua ut comparent
rommoda. ah, Ter. And. 4, I, 4; Sescuplo uel una uincet
alterius singulum, Terentian. ap. Prise, i, 228, 12 K; Nee
altering indigens opis ueni, id. 2432, 7 P; 25. altri? as
Ken. PI. True. I, i, 27, see 23; 26. alterae as dat. f.,
see PI. and Ter. in 7; ne qua legio alterae (al. alteri)
legioni subsidio uenire posset, Caes. b. g. 5, 27, 5 ; add
Colum. 5, ii, 10; ps. Nep. Eum. i, 6.
alter-as, adv. [for suffix ef. alias] at another time, hence
repeated, at one time, at another, in his bellis alteras agri
parte multati, alteras oppidum in captum, alteras..., Cato
ap. Char. 215, 21 K; pouebant pro eo quod est aduerbium
alias, Paul, ex F. p. 27.
alteratio? in Quint. 10, I, 19 Halm w. old cdd. has:
lectio... multa iteratione mollita.
altcrcab-Ilis, adj. [alterca-ri] contentious, sormo, Ariiob.
5, p. 156.
alterc-angenum, i, n. [altercum + ?] henbane, Plin.
25. 35-
altercatio, onis, f. a discussion in which a few words
from one party are followed by a few words from the other,
altercation, a wrangling match, dispute, =aMot/3cuo5 \o7os,
Gloss. Philox. ; oritnr mihi altercatio cum Velleio, Cic.
N. D. 1,15 ; altercatione Lentuli consulis et Caninii tribuni
pi., id. fam. I, 2, i ; Clodium fregi cum oratione per-
l>etua...tum altercatione eiusmodi ex qua..., id. Att. I, 16,
8; add 10; and 4, 13, i; Brut. 164; quum res a perpetuis
orationibus in altercationem uertisset, Liv. 4, 6, i ; ex dis-
<-eptatione alteroationem fecerunt, 35, 17, 2; paulatim per
altercationem ad continuas orationes prouecti sunt, Tac. h.
4, 7 ; add Quint. 2, 4, 28 ; 6, 3, 4 etc.
altercator, Oris, in. one who takes part in an alterca-
tion, or talking-match, one clever at a repartee, Quint. 6,
3, 10; 6, 4, 15; hoc te a centurionibus, elegantissimis
altercatoribus didicisse, Fronto ad Verum I.
altercor,t ari, vb. r. , or recipr. , also alterco*, are, vb.
[implies a dim. adj. pi. alterci, first one and then the other
briefly] deal with each other alternately; esp. in words,
hence have a talking-match, each in turn speaking briefly,
wrangle, cum patre altercasti* dudum, Ter. Andr. 4, i, 29;
mecum altercas*...? Tace, Pac. ap. Non. 470, 10; in alter -
caudo inuenit parem neminem, Cic. Brut. 159; altercarit
cum Vatinio, Caes. b. c. 3, 1 9, 5 ; sedemus inulierum ritu
inter nos altercantes, Liv. 3, 68, 8; Nimium altercando
ueritas amittitur, Publilius Syr. ap. Gell. 17, 14, 4; 2.
exchange (words in a friendly way), w. ace. dum huius-
inodi sermonem altercamurt, Apul. M. 2, 3 f . ; 3. met.
alternate as opponents, battle with, altercante libidinibus...
pauore, Hor. s. 2, 7, 57; 4. as a pass, impers., dum
altercatur*, cod. last. 3, 6, 43 f.
alterc-ulum, i, n. dim. Apul. herb. 4; =
altercum, i, n. henbane, = vonMtyiOf, Plin. 25, 35 ; Scrib.
comp. 181.
alternamentum, i, n. alternation, Claud. Mam. 3, 8.
altcrnatim, adv. alternately, gaudium atque aegri-
tudinem a. sequi, Claud. Quadr. 76, 10; add Arnrn. 29,
2, 28.
alternStio, onis, f. alternation, pedes incertis alterna-
tionibus commouere, Apul. M. 10, 10; add Ascl. ep. 27;
Macr. s. 7, 5, 4; 2. alternative, qui cum extraneo agit,
siue recepit sine corruperit, agere potest ; qui cum socio,
sine alternatione, id est, si corrupit, Ulp. dig. II, 3, 9; add
1 3, 4, 2, 3 ; 47, 10, 7, 4.
alteme, alternis, see alteruus.
altcrnitas, fitis, f. alternative, Prise. 594 P, I, 81,
altcrno, are, vb. [alternus] make alternate, deal alter-
nately with, Haec alternanti potior senteutia uisa est, Verg.
4, 287; alternant spesque timorque fidem, Ov. her. 6, 38;
uices, 11.15,409; ut in ordiuibus disponendis pari numero
uernaculas (ulmos) et Atinias alternemus, Colum. 5, 6, 4;
alternare fructus, bear only in alternate years, Plin. 15, 12;
add 29, 68; 2. of more than two taken in turn (hirun-
dines) in fetu summa aequitate alternant cibum, Plin. 10,
92; 3, absol. take turn, arborum fertilitas alternat, Plin.
16, 18 ; alteruante bono, 31, 40 ; add 37, 167 ; and perh. Verg.
G. 3, 220; 4. w. cum, (luscinias) cum s\'mphonia alter-
nasse, Plin. 10, 84 ; 6. pass, nimis pinguis (terra) alter-
nari potest, Plin. 18, 191.
alter-nua, adj. first of one then of the other, alternate,
every other, Nam fulguritae sunt ibi alteruae arbores,
PI. Trin. 2, 4, 138; add As. 5, 2, 68; cum ex duabus
eius orationibus capita alterna inter se contraria re-
citanda curasset, Cic. Clu. 140; epigramma alternis uer-
sibus (elegiacs), Arch. 25 ; agrum alternis minis reliuqui
oportet, Varr. r. I, 44, 3; alternis trabibus ac saxis. Cars.
b.g. 7, 23, 5; alteruis aptum sermonibus (dialogues), Hor.
ep. 2, 3, 81 ; Vix hostem, alterni si congrediamur, habe-
mus, Verg. 12, 233; 2. esp. of alternate challenges of
jurymen, (recuperatores) xi dato; inde alteruos...(reiciaut
facito), CIL 200, 37 ; reiectionem iudicum alteruorum, Cic.
Plane. 36 ; add Verr. 2, 2, 32; Vatin. 27 ; 3. of alternate
singers etc., esp. trying to outvie each other (ap.oifltuos),
Versibus alternis opprobria rustica fudit, Hor. ep. 2, I ,
146; diui luli triumpho... alternis uersibus exprobrauere
lapsana se nixisse..., Plin. 19, 144; 4. so far in pi., also
in sing., esp. in poets, alterna uice, Eun. ap. Char. 241,
ioK; alterna morte, Verg. 6, 121 ; alterno pede, Hor. od.
1,4, 7 ; alterna requie, Ov. her. 4, 89 ; 5. even in prose,
alterna uice auuorum, Colum. 3, 2, 23; alteruo pulsu, Plin.
2, 197; 6. in late poets alterni, both, alternas seruant
praetoria ripas, Stat. silu. I, 3, 25; imitated by Au_son.
Mosel. 286; add Claud. Mall. Theod. pr. 16; II 7.
alternis as adv. (sc. uicibus?) alternately, in turn, alteruis
dormiunt (apes), Varr. r. 3, 16, 9; rogaudo alternis suaden-
doque, Liv. 2, 2, 9; add 22, 13, 3; 22, 41, 3; Alternis
dicetis; amant alterna Camenae, Verg. B. 3, 59; add G.
i, 79; alteruis inconditi uersus militari licentia iactati,
Liv. 4, 53, 12; cf. 3; alternis sal ingeritur, Colum. 12,
55, 4; quidam alternis Vatinii, alternis Catones sunt, Sen.
ep. 120, 19; a. metulae surguut, a. inserta suut poma,
Plin. ep. 5, 6, 35 ; 8. alterua as adv. (sc. uice), super-
cilia homiui et pariter et alterna (so Rd) mobilia, Plin. n,
138; ciliis alterna conniuens, Apul. M. 10, 17; 0.
alterne? in Plin. read alterna as above; in Sen. N. Q. 9, 7,
12, 6 text unsound.
alt6ro = (?Ti=pow, Gloss. Philox. ; in Ov. F. I, 373 some
MSS have alterat, but edd. w. other MSS adulterat; and
meaning doubtful in : ne retinendo spiritum alterent potius
tussiculam quarn mitigent, Cael. Aur. chron. 2, 8, 115.
altcror-sus, see altrorsus.
altcr-plex, icis, adj. two-fold, double, alterplicem du-
plicem, Paul, ex F. 7 ; read alteriplicem or alterplicem in :
altiplicem, dolosum, duplicem, gloss. Placid. Mai. p. 435 ;
and in: actiplicern, duplicem, dolosum, exc. Pith. p.
altertra, for alterutra, Paul, ex F. 7, 15.
alter-iiter, decl . first as two words, then as one ; adj . num.
prou. one or other of the two, sunt qui duarum rerum
alterius utrius causa magistratum petunt, Cat. or. 52, 12
lord. ; si qui in seditione non alterius utrius partis fuisset,
Cic. Att. 10, I, 2; add fam. 9, 6, 3; Alteram utram in
partem, Lucr. 5, 589; alterum utrum, fain. 4, 4 f. ; N. D.
1 , 70 ; Cael. ad Cic. 8, 6, 3 (so M) ; alteram utram, 8, 8,
9 (so M); but alterutrurn, Cic. inv. 2. 18 ; Colum. 12,
pr. 2 ; Ulp. dig. 37, 4, 8, 1 ; alterutro, Caes. b. c. 3, 90, 3 ;
Gai. i, 61 ; 4, 179; alterutrius, 3, 160; alterutra, Gell. 2,
12, i; alterutrani, 2, 12, 4; 2. ueteres alterutra ae,
Char. 159, i K; 3. in logic, contradictory, Apul.? dogm.
PI. 3, p. 266 Hild. wh. even ulterutris.
alter-iiterque, found only in fern., adj. num. pron.
both, iu causa alterutraque modus est, Pliii. 20, 64.
ALTHAEA
ALVEUS
89
althaea, <ic, f. a wild mallow, Plin. 20, 222 and 229 ;
althacae, hoc est ibisci folia, Pall. II, 14, 10.
alti-cinctua, adj. girt up high, Ex altioinctis unus
atriensibus, Phaedr. 2, 5, n; cf. alte cinctum, Sen. ep.
92, 35-
altl-c&mus, adj. w. lofty or long tresses, as a tree, Tert.
carm. iud. Dom. 8.
Alticus, in. a cognomen, L. Nouius A., inscr. Fabr. p.
601, 9.
altl-frons, ntis, adj. of lofty brow, ceruom altifrontum
oornua, CIL 2, 2660.
alti-iugus, adj. high-ridged, moutes, Paul. Nol. nat.
XIII S. Fel. Murat. 660.
alti-lan-eus, adj. [lana] with long wool, loui berbeces
II altilaneos, Marti arietes altilaneos, inscr. fr. Arval. Or.
1798; intonsam bidentem, quam Poutiflces altilaneam
uocant, Serv. A. 12, 170; cf. oaeui uillis altis, Varr. r. 2,
2, 3.
altJU-arlus, adj. as sb. m. one who rears chickens, L.
Varl...auiarius altiliarius, inscr. Or. 2866; C. lulius Aug.
lib. altiliarius, inscr. Mur. 906, 9; = o/witforpo^os, gloss.
Phil.
alt-ills, adj. [alo, w. t excr.] reared (and fattened for
the table), boues altiles, ad sacrificia publica saginati,
dicuntur opimi, Varr. r. 2, I, 20; cocleae, Pliu. 9, 174;
2. fat, gallinam quae non esset altilis, 10, 139; (cosses)
farina saginati altiles fiunt, 17, 220; galliuam, Macr. s.
3, 13 (2, 9), 12; formicas, Priap. 32 ; uenae altilem sangui-
nem meinbris miuistrant, Macr s. 7,4, 22; 3. of plants
etc., brought to a great size by cultivation, altiles asparagi,
Plin. 19, 54; Q. Popillio Q. 1. Macro herba(rum) alti(lium)
... negotiator!, inscr. Maff. 474, i; 4. met. of man, of
trained athletes, Tert. spect. 18; 5. met. of wealth,
Prohibet diuitiis maxumis, dote altili atque opima, PL Cist,
ap. Non. 72, 20; 6. as sb. f. and pi. n. a chicken,
satur altilium, Hor. ep. i, 7, 35; anseribus par altilis, luv.
5, 115; Ad nos iam ueniet minor altilis, 5, 166; altilia assa,
Macr. s. 3, 13, 13; altilia dicuntur uolatilia sagiuata studio,
gloss. MS Voss.
alti-loquium, ii, n. lofty speech, Mess. Corv. prog.
Aug. ii.
Altinas, atis, adj. of Altinum, cues, Colum. 7, 2, 3 ;
genistae, Orat. eyu. 130 ; 2. as sb. inhabitant of Altiuuni,
Plin. ep. 3, 2, 2.
Altinum, i, n. a city of Northern Italy on the Adriatic,
Plin. 3, 119 and 126 etc.; Mart. 14, 155, 2.
Altlnus, adj. of Altinum, uaccae, Colum. 6, 24, 5 ; oues,
Tert. pall. 3.
alti-pendulus, adj. hanging down from aloft, aliquot
altipendulor Beliqnimng uiudemiae superstites, Nov. ap.
Fronton, ad M. Caes. 4, 6.
altipetax, acis, adj. inclined to ascend, cucurbita, Strab.
Gall. 6, i.
altipetns, adj. making for the upper regions, leuitas,
Paul. Nol. ep. 12 med.
altipotens? in Mart. Cap. 32 G edd. : alti potens
parentis.
alti-sonus, adj. high-sounding, sounding aloft, Saep-
tum altisono cardine templum, Enn. ap. Cic. Tusc. 3,
44; altisono Caeli clupeo, Enu. ap. Varr. 1. 7, 4; louis
altisoni, Cic. poet. div. i, 106; add Sen. Hero. Oct. 533;
luv. n, 181.
alti-thrdnus, adj. high-throned, luvenc. prol. ; Venant.
F. vit. S. Mart. I.
alti-t6nus, adj. thundering aloft, zonae, Varr. ap. Prob.
ad Verg. B. 6, 31.
altitude, Inis, f. height, montium, Cic. agr. 2, 52;
(aedium), off. 3, 66; 3. met. height, loftiness, elevation,
sublimity, aniini, Cic. fam. 4, 13, 4; part. or. 77 ; Liv. 4, 6,
12; orationis, Cic. Brut. 67; II 3. depth, spelunca in-
fjnita altitudine, Cic. Verr. 2, 4, 107; add 2, 5, 68; div. I,
97 ; plagae, Cels. 7, 7, 9 ; 4. met. deep reserve, ad
simulanda negotia altitude ingeni incredibilis. Sail. lug.
95, 3; exereenda est altitudo auimi ne si irascamur. ..in
morositatem incidamus, Cic. off. 1 , 88 ; neque uultu mutato
...altitudiue aniiui an..., Tac. an. 3, 44 f.
K. D.
alti udlans, adj. flying aloft, soils rota, Luer. 5, 433 ;
grus, Auson. techn. ; 3. as sb. high-flying bird, genus
altiuolantum, Enu. ap. Cic. div. i, 107.
alti-udl us, adj. the same, Pliu. 10, 42.
altius-ciilus, adj. comp. dim. somewhat high, caleia-
menta, Suet. Aug. 73; 2. altiuscule adv., altiuscule sub
ipsas papillas succinctula, Apul. M. 2, 7 ; add 8, 31.
alto, are, vb. [altus] make high, exalt, Sid. ep. 2, 2 ;
and 9, 8.
alt-or, oris, m. [al-o; t excr.] one who rears (a child),
Curetes altores louis, Sail. ap. Lact. i, 21 f. ; add Stat.
silu, 2, 69; 2. met. omnium rerum educator et altor
est mundus, Cic. N.D. 2, 86; altoris nomine terram coluit
antiquitas, Aug. C. D. 7, 23 f. ; 3. but in Sen. Here. fur.
1 254 MS E has auctorem.
altrln-aScua, (altrim.) adv. [implies a form altrinde, as
utrinque does a utrinde; cf. delude, dein; hiu-c, illin-c] on
one side (of two), gladiolo cinctus al., Apul. M. 2, 18 ;
2. on the other side, quin retines altriusecus, PI. Mil. 2,
5, 36 ; perge porro (on your side) ; ego adsistam hinc altrin-
secus, Merc. 5, 4, 16; add Ps. 3, 2, 73; 3. at times,
trisyl., Post altrinsecust ancipes securiclast item aurea, PI.
Hud. 4, 4, 114; Pseudule adsiste altrimsecus atque onera
hunc maledictis. Licet. Ps. i, 3, 123 (Kitschl cj. alterim);
Eespondet ille altrinsecus, Prud. st. 5, 53.
altr-lx, Icis, adj. or sb. f. one who rears (a child), a
nurse (including wet-nurse*), altrici quae luctus causa
roganti...ait, Ov. M. II, 683; paremus altrix, Sen. Phaedr.
256; add Here. Get. 453; Stat. silu. 2, i, 96; Th. i, 603;
in moribus inolesceudis rnagnain partem ingenium altricis*
et natura lactis tenet, Gell. 12, I, 20; 2. met. eadem
terra parens altrix, Cic. Flac. 62 ; and Verg. 3, 273 ; Altricis
(al. nutricis) Apuliae, Hor. od. 3, 4, 10; add Ov. M. 4, 293;
Sil. i, 218.
altrorsus, adv. [ = altero-uorsus, implying an adv. al-
tSro the other way] in the other direction, uxore a. disclusa,
Apul. M. 9, 28.
altro-uorsum, [see above] the same, Verum autem
altrouorsum cum earn mecum rationem puto, PI. Cas. 3,
2,25.
altus, iis, m. rearing, nursing, terrae altn nutritur uni-
uersitas, Macr. s. i, 20, 18.
altus, part, and adj. See alo.
alucinatio, etc., see halucinatio.
alucus, i, m. an owl, Serv. ad Verg. B. 8, 55; =bubo,
gloss. Philox.
alueare, is, aluearium (aluarium), ii, adj. n. as sb.
[alueus] a place for beehives, cum uetus alueare numero
apium destituitur, Colum. 9, ii, I ; apes in aluearium con-
cesserant, Cic. ap. Char. 107, 2 K ; hos ch-cum uillam
totam aluearium fecisse, Varr. r. 3, 16, 10; add 3, 16, ii ;
2. gen. in pi. qui aluearia sua locata habet, Varr. r. 3, 16,
10; Seu lento fueriut aluaria (so MSB and Char.) uimine
texta, Verg. G. 4, 34; add Colum. 9, 6, I (wh. some MSS
albaria).
alueatus, part, [implies a vb. alueo from alueus]
hollowed out, sulcos, Cato r. 43.
aluedlatus, part, [implies a vb. alueolo] channelled, sty-
lobata, Vitr. 3, 3, 5.
alucolus, i, m. dim. [alueus] a small hollow vessel,
basin, bowl, secures... alueolos molas quantum in xl longas
naues opus esset, Liv. 28, 45, 17; totum ouorum numeruni
in alueolum conferat, Colum. 8, 5, 13 ; illud enim (oleum)
uestris datur alueolis quod..., (a bowl for food at table),
luv. 5, 88; add 7, 73, wh. schol. : uasis in quibus mandu-
catis ; Alueolo coepit ligneo conspergere Humum aestuan-
tem, Phaedr. 2, 5, 15; 2. a shuttle for weaving, Hier.
130; ad Demetr. n. 15; 3. a dice-box, tesserae quibus
in alueolo luditur, Varr. ap. Gell. i , 20, 4 ; alueolum poscere
aut quaerere quempiam ludum, Cic. fin. 5, 56 ; alueolum,
tabula aleatoria, Paul, ex F. 8 (wh. note the n. gender) ;
4. a small bath? Vitr. 5, 10, I ; 6. channel of a small
river, (saxum) alueolum iuterpellat. Curt. 6, 4, 4.
alu-eus, i, m. [akin to alu-us, our hollow, and Scotch
hole and hoik, dig; and so to Lat. col-o, dig] anything
hollowed or dug out, alueo scrobis, Colum. 4, 4, i ; uitis in
12
90
ALVINUS
AMABILIS
alueo deposita, 4, 4, 2 ; qui ex his (scrobibus) longiores
fient, ut uitis binas accipiant, aluei uocabuutur, Plin. 17,
1 68; 2. esp. channel or bed of the river, labitur tra-
bica (a sort of ship) in alueos (so MSS, alueo Dacier cj.),
Pac. ap. Paul. exF. p. 367 ; Aliapraealto defluens alueo, Liv.
5- 37. 7 ; a dd IO > 2, 7; prono rapit alueus amni, Verg. G. 1, 203 ;
Adsuetae ripis uolucres et fluminis alueo*, A. 7, 33 ; Tusco
denatat alueo, Hor. od. 3, 7, 28 ; 3. any bollow, Cortici-
busque cauis uitiosaeque ilicis alueo*, Verg. G. 2, 453;
4. a bath, ut in alueum descenderet, Coruif. ad Her. 4, 14;
alueusne ille an equus Troianus fuerit qui tot uiros...texerit,
Cic. Gael. 67; aluei latitude... ne minus sit pedes senos,
Vitr. 5, 10, 4; ut paruuli in testudineis alueis (peril, the
hollow shell of a tortoise or turtle), Capitol. Alb. 5, 6 ; but
alueus fagineus..., Ov. M. 8, 652 is omitted by Merkel as
spurious; S. hull of a ship or boat, .alueos nauium in-
uorsos pro tuguriis habuere, Sal. lug. 18, 5; non arma-
inenta modo sed etiara aluei nauium quassati erant, Liv.
23, 34, 1 7 ; canas alueus haurit aquas, Ov. F. 3, 592 ; Por-
tabat sanctos alueus ille uiros, Prop. 3, 5, 32; cauatum ex
inateria alueum ( = jaoroJiAoi/) , Veil. 2, 107, I; simul aceipit
alueo* Ingeutern Aenean, Verg. 6, 412; naustibulum uoca-
baut autiqui uas aluei simile. ..a uauis similitudine, Fest.
p. 169 A 24; which Paul, copies, making alueum neuter!
6. a hollow vessel, bowl, basin etc., quala satoria vii,
alueos xl, Cato r. II, 5; quum flnitantem alueum quo ex-
positi erant pueri tenuis aqua destituisset, Liv. i, 4, 6;
in alueis ualidi roboris, Plin. 16, 53; 7. esp. a dice-box,
tertio triumpho...transtulit alueurn cum tesseris lusorium
e gemmis duabus latum pedes iii, longum pedes iv, Plin.
37, 13; alueo et calculis uacasse, Val. M. 8, 8, 2 ; add Suet.
Claud. 33; 8. for aluus, a bee-hive? alueorum (aluo-
rum ?) cultoribus, Colum. 9, 3, I ; elsewhere he has aluus
aloue in this sense ; and in Plin. Sillig has alui, 7, 64 ; 1 1 ,
22; aluo, n, 43; so MSS in PI. ap. Prise. I, 522, 15 ;
9. meaning of alueus in Varr. ap. Non. 108, 27 doubtful ;
1O. note alueo disyll. in Vergil above * ; cf. aluaria.
alulnus, adj. suffering from diarrhoea, Pliu. 21, 172;
but in 25, 76 only a cj.
alum, i, n. or halus, i, f. a plant, symphytum officinale,
Linn., Plin. 27, 41; halus quam Galli sil uoeant, 26, 42;
add Apul. herb. 59 ; 2. also = alium, a wild garlick, Plin.
19, 116.
aiumen, mis, n. [?] alum, oris ulceribus dentibusque
(magnopere prodest), Plin. 35, 186; add 35, 183 and 184
etc. ; Vitr. 2, 6, I ; 8, 3, I ; turrim ardere lion posse quod
alumiue oblita fuisset, Gell. 15, I, 6; 2. Welsh
allog ; 3. Beckmanu inv. 2, 92 holds aiumen to be our
vitriol.
Alumeto, pro Laumedoute a ueteribus dictum, Paul.
exF. 18.
alumin-arius, adj. a dealer in alum, insc. Grut.
642, 9.
alumin-atus, quasi-part. impregnated with alum, aqua,
Ph'u. 31, 59; add Marc. Emp. 25.
alumin-osus, adj. full of alum, Pliu. 31, 49; fontes,
Vitr. 8, 3, 4.
alumna, see alumnus.
alumno, are, vb. [alumnus] rear (a child), nurse, bring
up, quod manibus mcis alumnatus sit, Apul. M. 6, 23; add
9, 36 ; 10, 23 ; puellae in peuetralibus alumuatae, Mart.
C. 9, p. 302 f. G.
alumiiDr, ari, vb. r., the same, canes quos ad tutelae
praesidia curiose fuerant alumnati, Apul. M. 8, 17.
alumnus, a, um, adj. and sb. m. or f. [a quasi-part.
I'iiss. of alo, cf. Greek and uertumnus] lit. one being reared,
one in relation of child to a wet-nurse, a nurseling, foster-
child, Quis est qui me uocat? Erus atque alumnus tuns
Bum. Salue alurnne mi, PI. Merc. 4, 5, 7; Nostra haec
alumnast, tua profecto filia, Cist. 4,2, 96; add Poen. 5, 3.
4 ; Quid uoueat dulci nutricula maius alumno, Hor. ep. I ,
4, 8; hos usus praestet, tibi dixit, alumnus, Ov. M. 4,
524; 2. met. reliqui Platonis alumni, Cic. fin. 4, 72;
ego pacis ut ita dicam alumnus, Phil. 7,8; te quasi
almnuum disciplinae meae, fain. 9, 14, 2 ; Veritas Attiees
pbiio-ophiae alumna, Varr. ap. Non. 243, 2 ; nee lloinula
quondam Vllo se tantum tellus iactabit alumno, Verg. 6,
877 ; alumnum (fortunae), Plin. 7, 43; Martis alurnne dies.
Mart. 12, 60, I ; add Stat. Th. 6, 378; 7, 733; 3. less
accurately, one reared by, esp. of foundlings, (dptirroi), who
became the slave property of those who reared them (cf.
Plin. ad Trai. 10, 71, al. 65), T. Aelius Aug. lib. Satur-
ninus alumno fidelissimo, iuscr. Or. 2795; Helenae alum-
nae, 2796 etc. ; 4. gen. one under the charge of an-
other, a proteg, Turn comes auspiciis caro datus ibat
alumno, Verg. II, 33; II 6. in very late writers, one
who rears, alumnos quos alas uel eos qui alunt, Non.
242, 30 ; et qui alit et qui alitur alumnus dici potest, Isid.
or. 10, i; cygnus...aluinna stagua petierat, Mart. C. i,
n G, p. 12, 28 Eyss.
Alus? a god so called, Alo Sex. Nig. Sollonius, inscr.
Or. 1957, perh. spurious.
aluta, ae, f. [perh. a part., cf. aiumen] thin leather,
pelles pro uelis alutaeque tenuiter confeetae, Caes. b. g. 3,
13, 6; Pes malus in muea semper celetur aluta, Ov. a. a.
3, 271 ; Inguina suceiuctus nigra tibi seruus aluta, Mart.
7, 35, i ; add 2, 29, 8; 12, 26, 9 ; luv. 14, 282.
alutac-ius, adj . made of thin leather, pellis, Marc. Emp.
23; pellicula, 26.
alutarius? the same, emplastro (alutacio?), Marc. Emp.
15.
aluus (rather aluos), i, f. (m. in PI.), the belly, Quom
hasce herbas huiusmodi in suom aluom congerunt, PI.
Ps. 3, 2, 34; Itaque aluom prodi sperauit nobis salsis
poculis, Bud. 2, 7, 31 ; cum alui natura subiecta
stornacho (the weasand or oesophagus) cibi et potionis sit
receptaeulum, Cic. N.D. 2, 136; luinbrici quoque occupant
aluuni, Cels. 4, 24, I ; nota conduntur in aluo (equi), Verg.
2, 401 ; add 6, 516; 9, 152; 2. hence a. superior, of the
stomach, aluom si uoles deiicere (so Schneid. ; eieere ?) supe-
riorem, sumito ..., followed by tautiun bills pituitaeque
eiciet (so P) uti ipse miretur, unde tantum siet, Cato r.
156, 2 4; 3. of the contents of the belly, aluos cruda,
Cato r. 125; aluom mouere, 114, 115; Cels. 2, 29, I ; ducere,
Cic. N.D. 2, 12, 2; aluus si uehementius fluit aut saepius
ducitur, Cels. 2, 12, I ; add 2, 12, 2; aluus uaria. ..liquida, ...
nigra..., 2, 6, p. 37, 1. 38; aluuni contrahere...supprimere
ad eliciendas aluos (note plural), Plin. 19, 80; 4. diges-
tion, uinum si uoles coiicinnare ut aluom bonam faciat,
Cato r. 114; 5. and absol. diarrhoea, flux, aluos corpus
ac uires carpit, Colum. 6, 7, 2 ; 6. of pregnancy, yet still
belly rather than womb, Nam ilia me (so MSB) in aluo men-
sis gestauit decem : At ego illam (hanc ?) in aluo gesto plus
auuos decem, PI. St. I, 3, 5 ; cum praeguas Diouysium aluo
contineret, Cic. div. i, 39; add Clu. 34; II 7. a bee-
hive, aluos faciunt ex uiminibus, Varr. r. 3, 16, 15 ; add 9,
16, 18, 21 etc.; uenio ad aluorum curam, Colum. 9, 2, I ;
add 9, 6, 2 etc.; imponunt nauibus aluos, Pliu. 21, 73; see
alueus ; 8. rarely m. as, ex aluo lauando, Cato ap. Prise.
I, 268, 20 K; Maia...grauido eoiicepit in aluo, Ace. ap. Prise.
i, 163, 5; fragilissimus aluus, i, 268, 18; iucesto m aluo,
China, ib.; add Calvus, Laber., ap. Char. 80, 21.
alypon, i, n. (painless) a plant, Plin. 27, 22.
alysson, i. n. (\vatra.) a plant, a cure for hydrophobia,
Pliu. 24, 9; but in Diosc. (from \vfui) a cure for hiccough,
alytarcna, ae, m. one who has charge of the public
games (in Antioch etc.), Theod. C. 10, I, 12; 15, 9, 2.
alytarchia, ae, f. the office of the same, ib. I, 36, I.
am (an), prep, round [ = G. um, a/j, of afi(f>t; and perh.
am of amo, wh. see] round, arat an terminum (T.H.K. cj.;
MSS oratorum an t.: the rejected orum made up of two dittos ..
or for ar of arat, um for am), Cato orig. ap. Macr. s. I, 14,
5 ; who adds: id est circa t. ; cf. qui urbem nouam condet
tauro et uacca aret ; ubi aranerit inurum faciat, Cato ap.
Isid. or. 15, 2, 3; cf. too Fest. p. 375 M; 2. gen.
insep. as in vbs. am-icio, am-plector; and with excr. b,
in amb-arualia. As for ambedo, ambio, amburo, see them
amabilis, e, adj. worthy of love, lovely, loveable, Sat
bella's atque amabilis, PL As. 3, 3, 84; add Ps. 5, 4, 54;
filiam tuam et amo et amabilem esse certo scio, Cic. Att. 5,
19, 2; mores, part. or. 22; insania, Hor. od. 3, 4, 5;
frigus, 3, 13, 10; 2. conip. Cic. Att. 12, 9; fam. 7, 20,
AMABILITAS
AMBAGIO
91
i ; sup. Cic. am. 51; 3. amabiliter adv. amiably, kindly,
Anton, ap. Cic. Alt. 14, 13, A 2; 4. lovingly, Spectet
iiinahilius inueiiem, Ov. a. a. 3, 675: add Petr. 113.
amabilitas, fitis, f. loveliness, qui amabilitati animum
adiceret, PI. Poen. 5, 4, i; add St. 5, 4, 58; Hor. ep. 2, I,
148.
amandatio, onis, f. sending far away, Cic. Bosc.
Am. 44.
5-mando, are, vb. perh. lit. entrust a person to another
(maudo) to be sent far away, send far away, send out of the
way, amaiulat liominem. Quo? Lilybaeum fortasse, Cic.
Verr. 2, 5, 69; (Cicerones) amandandi uideutur in Graeciam,
Att. 7, 13, 3; me expulso, Catoue ainandato, dom. 66 ; infra
mortuos amandiitus, ad Quir. 10; add N.D. 2, 141 ; amau-
datum in Frisios, Tac. h. 4, 56; add Gell. 12, I, 22.
Smanu-ensis, adj. as sb. [a manu] an amanuensis, or
secretary, Suet. Ner. 44; Tit. 3.
amaracinus, adj. of the plant amaracus, unguentum,
Plin. 13, 5; oleum, 21, 163; 2. amaracinum, as sb. n.
the perfume made from it, Deuique amaraciuum fugitat
sus, Lucr. 6, 973; add 2, 847; 4, 1179; 3. hence pro-
verb, nihil cum amaracino sui, Gell. praef. 19.
amaracus, i, m. f., amaracum n., the plant marjoram,
Cyzicoua amaracus, Plin. 13, 14; amaracum quern Phry-
gium cognominant, 21, 67; auiaracum appellauere quod
Aegyptus sampsuchum, 21, 61.
amarans, part, making bitter, Euf. Fest. Avien.
amarantus, i, m. (unfading) amaranth, a plant, has
amarante moraris, Ov. F. 4, 439; Plin. 21, 47.
amaresco, ere, vb. become bitter, Pall. 2, 15, 9.
amaritas, atis, f. bitterness, suci, Vitr. 2, 9, 14.
amarities, ei, f. bitterness, Quae duleern curis miscet
amaritiem (amariciem a), Cat. 68, 18.
amaritado, inis, f. bitterness, (olearum), Varr. r. I, 66;
apsinthi, Plin. 21, 1 60; amaritudines hebetant, 24, 105
(note plural); 2. met. carminum, Plin. 36, 12; quantum
illis (uersibus) dulcedinis amaritudinis! ep. I, 16, 5; ne in
bilem et amaritudinem uertat iniuria, 6,8,8; add Quint.
10, i, 117; (uocis) a., excessive harshness, n, 3, 169.
amaror, Oris, m. bitterness, Lucr. 4, 224; 6, 934; Verg.
G. 2, 247; cf. Gell. i, 21.
amarulentus, adj. bitter, met. Timon, Gell. 3, 17, 4;
dicacitas, Macr. K. 1,7, 2; os amarumst, PI. Cure. 2, 3, 39 ;
Cels. i, 3. p. 1 6, L 17 Dar.
am-arus, adj. [am, what?] bitter, quid indicant sensus?
Dulce amarum, leue asperum..., Cic. fin. 2, 36; sentit
(animal) et dulcia et amara, N.D.. 3, 32; calices amari-
Gres, Catul. 27, 2; salices carpOtis amaras, Verg. B. i, 79;
gustus amarus, Plin. 25, 63; amariores suci, II, 15; Afri-
cana (iris) gustu amarissima, 21, 40; 2. met. Dulcia at-
que amara aput te sum elocutus omnia, PI. Ps. 2, 4, I ; add
i, i, 61 ; amores...dulcis aut experietur amaros, Verg. B. 3,
no; 3. esp. of words, dictis incessis amaris, Ov. tr. 3,
11, 31; ecriptis uexauit arnaris, Pont. 4, 14, 37; amari
sales, Quint. 10. I, 117; 4. of man's character, first of
bitter hostility, Hostis amare, Verg. 10, 900; 5. esp.
sour, cross, ill-tempered, Amarae mulieres suut, non facile
haec ferunt, Ter. Hec. 4, 4, 88; amariorem me scncrtns
faeit, Cic. Att. 14, 21, 3 ; amarum nos acerbumque dicimus
nee minus stomacliosum, Sen. ira, I, 4, 2; 6. amarum
as sb. n. the bitter, amor amari dat satis, PI. Trin. 2, I, 27;
aiuari iucuudum est si euremus ne quid insit amari, Quint.
9, 3, 70; 7. amarum, as adv. bitterly, subridens amarum,
Apul. M. 6, 13; Amm. 21, 9, 8; 8. amare, adv. bitterly,
met. ammonebo, non amare, non palam, Sen. ben. 5, 23, 2 ;
ne id quod adfirmauerit uenditor, amare ab eo exigatur, to
the bitter end, Gai. dig. 21, I, 18; non amare nee tam-
quam inter infestos ius...tractandum est, Paul. 24, I, 28, 2 ;
cum tuae domus amores amare coerceas, Apul. M. 5, 31;
comp. Macr. somn. Sc. 3 ; sup. Suet. Tib. 54 ; but in PI.
True, i, 2, 78 Hpengel w. A has amara; 9. arnariter
adv. bitterly, ilicr. cp. 23.
am-asc-o, f'iv, vb. iter. [whence vb. am-a-] love, mine
primulurn amaseo, N'auv. ap. Diom. 343, n K.
Amasanus, m. [?] a river of Italy wh. crosses the Pomp-
tine marshes, Verg. 7, 685; n, 547.,
amas-io, onis, m. dim. [amas = amasc of amasco] con-
temptuous term for lover, Apul. M. 7, 21 ; puellao...Arnusio
uum eompriuiuntur fraudibus, Prud. art<t>. 10, 182.
amasiuncula, see
amasmn-c-ulus, m. triple dim. [itmasio] a term of
strong contempt or affection for a lover, Petr. 45; 2.
amasiuncula, f. Petr. 75.
amis-ius, m. dim.? [cf. amas-io] lover, paramour,
Misc'i-iimum hodie ego hunc habebo amasium, PI. Cas. 3, 3,
27; add True. 3, I, 13; Gell. 6 (7), 8, I ; 19, 9, 9.
amata, see amo.
amatio, onis, f. loving, Cum tua arnica (so MSB), cum-
que amatiouibus, PI. Merc. 4, 4, 54; add Capt. 5, 5, 2; Kud.
4, 5, 14 etc.
amator, oris, m. lover, Philocomasio amator, PI. Mil.
5, I, 38; add True, i, i, 19 etc.; Quae cum amatore suo (so
A) cum cenaut liguriunt, Ter. Eun. 5, 4, 14; add 4, 7, 24;
adulter an amator? Cic. Gael. 49; add Liv. 39, 42, 3; 39,
42, 9; amatorem tenerum, luv. 6, 548; amicus animi est,
amator corporis, Donat. And. 4, 3, 3 ; 2. one given to
women (cf. mulierosus) aliud est amatorem esse, aliud
amantem, Cic. Tusc. 4, 27; Inuidus, iracundus, iners,
uinosus, amator, Hor. ep. I, I, 38; 3. met. pacis, Cic.
Att. 14, 10, 2; sapientiae, Tim. 14; amatorem tuum, fam.
9, 15, 4; antiquitatis, Nep. Att. 18, i; urbis, ruris, Hor.
ep. i, 10, i ; 4. as adj. amatores oculos, Apul. M. 5,
24.
amator-c-ulus, i, m. double dim. a little darling of a
lover, PI. Poen. i, 2, 27.
amator-ius, adj. of a lover, amatory, poesis, sermo, Cic.
Tusc. 3, 72; 4, 71; uoluptas, 4, 73; uirus, Plin. 8, 83;
ueneficia, 9, 79; 2. amatorium as sb. n. (sc. poculum),
a love-charm, Plin. 20, 32 ; 28, 101 and 106 ; Sen. ep. 9,
6 ; Quint. 7, 3, 10 and 30.
amatr-ix, Icis, f. a lover, PI. Poen. 5, 5, 25; As. 3, i,
S ; Mart. 7, 69, 9 ; as adj. loving, aquas, 7, 15,4; 10, 4, 6.
amaturio, ire, vb. desid. ap. Diom. 346, 3 K; Prise. I,
429, 13.
ambaetus, m. [a Go. and perh. Gallic wd. for servant
guths andbahts = 0eou SiaKovos, Eom. 13, 4; audbaht
bimaiis = CU.O.K.OVOV nepiTop.^} a servant, ambactus apud
Enuiurn lingua Gallica seruus appellatur, Paul, ex F. 4, 13
M ; ut quisque est genere amplissimus ita plurimos circum
se ambactos clientesque habet, Caes. b. g. 6, 15, 2 (speaking
of Gauls) ; on a coin, Pellerin's Med. 1,3. 2. perh. as a
surname, L. Postumius Ambatus (for Ambactus), inst-r.
Grut. 702, 7.
ambadedo? founded only on ambadedisse, a bad cj. in
PI. Merc. 2, I, 15 and 17; wh. MSB have ambedisse.
ambages, is, f . found only in ambage of sing, as regards
authors, but Prob. 10, 9 K 'ambages nominatiuo utriusque
numeri declinatur'; and in pi. [am + ?] going round, circuit,
winding, Daedalus ipse dolos tecti arabagesque resoluit,
Verg. 6, 29; Ducit in errorum uariarum ambage uiarum,
Ov. M. 8, 161; itinerum ambages, Plin. 36, 85; multiform!
haec (the moon) ambage (so B, al. Sillig) torsit ingenia
contemplantium, 2, 41 ; siderum, Apul. M. 9, 32; hordeum
meis quassatum anibagibus, 7, 15; ambage fallit atra,
Prud. cath. 6, 48; add Claud, iv Cons. Hon. 226; 2.
round-about, ambiguous words, mysterious talk, Quid opust
me multas agere ambages, PI. Ps. 5, i, 10; Sed quaeso
ambages inulier mitte atque hoc age, Cist. 4, 2, 81; quas
malum ambages mihi Narrare occipit? Ter. Haut. 2, 3, 77;
Quid tibi ego ambages Ambiui scribere couer? Lucil. ap.
Varr. 1. 7, 3, p. 318 Sp. ; baud per ambages... portendebat,
Liv. i, 55, 6; missis anibagibus, Hor. s. 2, 5, 9; longis
anibagibus, ep. I, 7, 82; Ov. M. 3, 692; immemor am-
bagum...suarurn, 7, 761; add 10, 19; uariae mauium am-
bages, Plin. 7, 188; immensa uitae ambage circa auguria,
10, 137 ; Germanico per ambages cecinisse, Tac. an. 2, 54 f. ;
apcrire ambages, 11,34; ea ambage (oraculi), 12,63;
3. ot the mysterious language of acts, as of Tarquiu about
Gabii, ubi quid uellet parens quidque praeciperet tacitis
anibagibus, patuit, Liv. i, 54, 8; hac facti ambage (namely,
dctuitiendo papauera altissinia), Plin. 19, 169.
ambagio, cj. in Varr. 1. 7, 3.
122
92
AMBAGIOSUS
AMBIO
ambSgiasus, adj. full of round-about, mysterious words,
(iell. 14, i, 33.
ambago, inis, f. the same, ambagine rerum, Manil. 4,
303 ; its actual use also proved by : ambago Latinum non est,
Prob. 10, 8 K ; ambago generis feminini, auct. de dub. nom.
572. 5 K.
amb-arua-lis, e, adj. [am + arua n. pi.] of going round
the ploughed lauds, dicitur hoc sacrificium ambaruale,
quod arua ambiat uictima, Serv. B. 3, 77 ; add 5, 75 and G.
1 , 345 ; a. hostia (ut ait Festus) quae circum arua ducitur,
Macr. s. 3, 5, 7; ambaruales hostiae quae pro aruis atque
frugibus (so Prellercj., MSS a duobus fratribus) sacrificantur,
Paul, ex F. 17; 2. ambarualia as sb. n. pi., the religious
ceremony itself, ambarualia promissa, Vopisc. Aurel. 20, 3 ;
conducted by the Fratres Aruales, says Mommsen Bom.
Chrou. ed. 2, p. 70; of. amfractus, and Aufrecht und K.
Umbr. Spr. 2, 272.
ambecisus, us, m. cutting on both sides, ambecisu,
Varr. 1. 7, 3 p. 328 Sp.
am bddo, ore, budi, bessus or besus, vb. [an = ova. up,
bedo prob. an older form of edo; cf. G. bissen, our bite, by
the side of essen, er isst ; cf. also amburo] eat up, eat the
whole of, Dicit capram quam dederam seruandam sibi,
Suae, (suai?) uxoris dotem ambedisse, PI. Merc. 2, I, 15;
Vxoris simiae (simiai?) dotem ambederit, 2, I, 17 (for so,
not ambaded. MSS) of a dream ; Ignis enim superauit et
ambens (so all MSS but one, wh. has lambens, and so
Lachm. cj. reads superat as a perf.) multa perussit, Lucr. 5,
396 of Phaethon's conflagration ; for met. use of fire, see
Verg. below; Ambesas snbigit malis absumere mensas,
Verg. 3, 257; Ipsi transtra nouant flammisque ambessa (al.
ambesa) reponunt Eobora nauigiis, 5, 752 ; uis locustarum
ambederat (dub.) quicquid herbidum aut frondosum, Tac.
an. 15, 5; primum omnium (flumeu) agrum qui inter uiam
et flumeu esset ambedit, Alt Var. dig. 41, I, 38 ; hoc quid est
forma carens Et turpe et multo uulnere ambesum (so A ; E
abruptum) undique? Sen. Hippol. 1275; cf. ambestrix;
Ambesis dapibus cumulatim aggesta redundant Fercula,
Prud. apoth. 717 (cf. Matt. 15, 37). 2. ambest ita tertiae
persouae uerbum est ut nullam aliain habeat declinationem
(i.e. ambedit has no authority), Paul, ex F. 4, 15.
ambegnus, for ambiegnus [am, agnus] -with lambs on
either side, ambiegna (so MSS) bos apud augures quam
circum aliae hostiae constituuntur, Varr. 1. 7, 3, p. 319 Sp. ;
unibegni bos et uerbix ( = ueruex), quum ad eorum utraque
latera agni in sacrificium ducebantur, Paul, ex F. 4, 16.
ambens, s. ambedo.
ambestrix, icis, f. [implies a form ambessor from am-
bedo] devourer, ursas, saeuas hominum ambestrices, Amm.
29, 3. 9-
Ambibulus (olus), m. [implies perh. a vb. am-bibo
drink up] a cognomen, Annio Vero III et Eggio Auibibulo
coss. (A.D. 126), inscr. Mur. 323, 2; L. Varius Ambibolus,
ap. Don. 8, 4.
amblca? ae, f. [a,u/3td] a big-bellied vessel for steaming
food, aues in ambicas (so Sehuck cj., MSS abias) sublatae
Apic. 236 ; hence our alembic through Arab, al-anblg, cf.
Diez, Worterb. v. lambicco. Cael. Aur. chron. 4, 7 has only
the Gr. a^/Siras.
ambidens, siue bidens ouis, quae superioribus et in-
ferioribus est dentibus, Paul, ex F. 4.
ambl-fariam, adv. in both directions, Apul. mag. 4 ;
iimvps urguruenturn a. proposuit, Apul. flor. 4, 18, 88 ;
2i cf. bifariam.
ambi-fir-ius, adj. [far what ?] going both ways, and so
ambiguous, fabulae, Arnob. 5, 35; obtentio, 5, 36;
2. ambifarie adv. ambiguously, Claud. Mam. stat. an. i, 3.
ambi formiter, adv. [irnpl. an adj. ambi-formis] in two
forms, ambiguously, Arnob. 5, 36.
ambiga, see ambica.
amblgo, fire, vb. [am + ago; cf. amlio;] lit. drive both
ways, hence: be divided in opinion, and so dispute, Vicini
nostri hie ambigunt de finibus: Me cepere arbitrum, 'lYr.
Hunt. 3, I, 90; de (fundo), Cic. Caec. 21 ; ut inter eos qui
iimbigunt conueniat quid sit id de quo agatur, tin. 2, 4;
add or. 126; iuv. 2, 122; hand aoibigam hicine fuerit
Ascanius anmaior quam hie, Liv. i, 3, 2 ; regni certamiue
ambigebant fratres, 21, 31, 6; 2. dispute with one-
self, doubt, be at a loss, ne quis amliigat...cuucta regno
uiliora habere, Tac. an. 12, 65 ; imperitos auimos quaenain
post Augustmn militiae condicio ambigentes, I, 16; cui rei
primum occurreret, ambigebat, lust. 29, 4, 9; 3. often
in pass, impers. si de hereditate ambigitur, ex edicto ap.
Cic. Verr. 2, i, 116; Ambigitur quotiens uter utro sit prior,
Hor. ep. 2, i, 55; de nomine ambigi uideo, Plin. 33, 10;
add Tac. an. 6, 34 (28) f. ; 4. in the act. never w.
ace. ; yet nom. occurs with pass, as : in eo iure quod
ambigitur, Cic. or. i, 242; in his causis quae propter
scriptum ambiguntur, 2, no; Temporisaeterni... Ambigitur
status, Lucr. 3, 1074.
ambigultas, atis, f. ambiguity, two-fold meaning,
nomiuis..., nam argumentatio res duas significat, Cic. inv.
1, 74; add Sen. ep. 9, 2; Quint. I, 5, 2; 2. in pi., Sen.
ep. 108, 12; Quint. I, 10, 5.
amblg-uus, adj. [ambigo] ambiguous, bearing two mean-
ings, cum scriptum ambiguum est, ut duae sententiae
differentes accipi possiut, Cic. top. 96; verba ambigua
distiuxiinus, or. 102 ; oraculis ambiguis (as: Aio te, Aeacida,
Komanos uincere posse), div. 2, 115, 116; Ambiguam . . . Sala-
minn, Hor. od. I, 7, 29; ambiguos...uiros (i.e. centaurs) Ov.
am. i, 4, 8; 2. doubtful, quicquid incerti mini in animo
prius aut ambiguom fuit Nunc liquet, PI. Ps. 2, 4, 69;
secundarum ambiguarumque rerum sciens, Tac. an. i, 64;
3. w. gen. in Tac., as: imperandi, an. i, 7; futuri, h. 3,
43; 4. ambiguum, absol. as sb. n. , the ambiguous, a
state of ambiguity, esp. with prep., In ambiguo etiam nunc
est, quid ea re fuat, PI. Trin. 2, 4, 193; ex ambiguo con-
trouersia, Cic. or. 2, no; ambiguorum plurima genera
sunt, ib. 2, III; 5. ambigue, adv. ambiguously, loqui,
Cic. N. D. i, 86; scriptum, or. 2, no; certauere, Tac. an.
2, 21 f. etc.
I. ambio, Ire, vb. [perh. for a lost am-blto; cf. ambit-,
perbito, interbito etc. and PL in 4; or for amb-eo (b
excr.) ; but note forms unlike those from eo* ;] go round,
ut terrain lunae cursus proxime ambiret, Cic. Tim. 9;
uicatim ambire, seruis spem libertatis ostendere, Att. 4,
3, 2 ; Ambibat Siculae cautus fuudamiua terrae, Ov. M. 5,
361 ; ipsae porticus quis templum ambibatur, Tac. h. 5, 12;
Mox iubet et totam pauidis a ciuibus urbern Anibiri, Luc.
1, 593 ; 2. even without real motion, go round, form a
circle round, surround, gird, inclose, atque oras ambiit auro,
Verg. 10, 243; rubor ulcus ambit, Cels. 5, 26, 31, p. 196,
27 D; ambiente* circulo coloris aurei, Plin. 37, 166; ut
uallum armis ambireut, Tac. an. i, 68; nee commuuiotie
parietum sed propriis quaeque muris ambirentur, 15, 4^5;
quos arma tegunt et balteus ambit, Iuv. 16, 48; circulusad
speciem caelestis arcus orbem solis ambiit, Suet. Aug. 95 ;
incisos botryonum tenaces (stalks) calido pice ambiri
oportet, Pall. 10, 17 f.; quae (loca) ciuitatum territoriis
ambiuntur*, Th. C. 10, 3, 5; 3. esp. of water, freta...
tumescere ueutis lussit et ambitae* circumdare litora
terrae, Ov. M. i, 37; Fluctibus ambitae* fuerant Antissa
Pharosque Et Phoenissa Tyros, 15, 287; in iusula quam
amuis ambiebat*, Veil. 2, 101, i; muros praealtum mare
ambiebat*, Curt. 4, 2, 9; II 4. esp. go round as canvass-
ing, canvass, using fair words and other arts, as first in
elections, feruut suffragia, mandant imperia, ambiuntur*,
rogantur, Cic. rep. I, 47; non enim comitiis iudicat semper
populus..., i'acit eos a quibus est maxime ambitus, Plane.
9; si comitia placet in senatu haberi, petamns, ambia-
mus*, Phil. 11, 19; Virtute ambire oportet, non fnuitoribus.
PI. Amph. pr. 78; Molesti (MSS moleste, Eitschl cj. molos-
tiac) sunt orant ambitunt (MSS ambiunt, wh. B retains as a
dissyl.) obsecrant, Videre ut liceat, Mil. i, 8, 69; Ni nidi-*.
nisi senis amicos oras, ambis. Bene moues, Ter. Andr. 2,
2, 36; 5. gen. siugnlos ex senatu ambiundo*, Sal.
lug. 13, 8; quos audio ambire, fatigare uos singulos, ne...,
14, 20; ambiundo* cogere homines secum proficisci, 84, 2;
idem fecere Octauius et Q. Caepio sine graui cuiusijuam
expectatione, neque sane anibiti publice, Sal. h. ap. Serv.
ad A. 4, 283; tanquam ad id quod agi uidebatur, am
bientes*, nobilium adolescentium anirnos pertemptant, Liv.
AMBIO
AMBROSIA
93
2, 3, 6 ; quo nunc reginam ambire (address in soft words,
coax) furentem Audeat affatu? Verg. 4, 283; Te pauper
ambit sollicita prece Kuris colonus, Hor. od. i, 35, 5 ; donee
ultro ambiretur consulatum accipere, Tac. an. 2, 43 ; quum
in demortuae (Vestalis) loeum aliam capi oporteret, ambi-
rentque multi ne filias in sortem dareut, Suet. Aug. 31 ;
piiuatos ambiendo* et blande appellando aliquantum uu-
nierura frumeuti in sua praesidia congesserat, bell. Afr. 2 1 ,
i; Ambitumque* senem, Val. F. 5, 261; O. esp. for
marriage, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint,
Verg. 7, 333 ; non libidine sed ob nobilitatem pluribus
nuptiis ambiuntur*, Tac. G. 17 f. ; 7. so far w. ace. of
pers. (nom. w. passive) but also w. ace. of thing sought,
canvass for, sine qui palinarn ambissit (MSS a. p. ; Fleck, cj.
p. a.) histrionibus...Seu qui ipse ambissit seu per inter-
nuntium...Sirempse legem iussit esse luppiter, Magistra-
tum quasi (so Fl., MSB q. m.) sibi alteriue ambiuerit, PI.
Amph. pr. 69 74; 8. or w. inf., Hunc ipse...Philetas
Callimachusque senex...Ambissent laudare diem Stat. silu.
I, 2, 252.
2. Ambio, onis, m. (ambio?) a Boman cognomen,
C. Herennii C. f. Ambionis, inscr. Mur. 1786, 8.
ambit-io, onis, f. [see ambi-o] lit. going round, circuit,
and so circumference, fuliginem a. extimae cutis cohibet,
Sol. 35, 8; but a. tergorum of 22, 5 an interpol. (cf. Momrn-
Ben's ed. p. Ixiii, note); add Min. Oct. 4; 2. going
round in canvassing, canvassing, canvass, quod me ambitio
et forensis labor ab onini ilia cogitatione abstrahebat, Cic.
Sul. 1 1 ; ambitionis nostrae tempora, Plane. 45 ; quid
de nostris ambitionibus loquar, Tusc. 2, 62; 3. de-
sire for public honours, ambition, miserrima est ambitio
honorumque contentio, Cic. off. I, 87; a. multos mortalis
falsos fieri subegit, Sal. Cat. 10, 5; misera ambltiune
laborat, Hor. s. i, 4, 26; add i, 6, 129; ep. 2, 2, 207;
4. a desire to please (by ignoble arts), courting popularity,
Ambitio iam more sanctast, liberast a legibus, PI. Trin.
4, 3, 26; add Pers. 4, 4, 8; numquam pecuniam ueque
meam neque sociorum per ambitionem largitus sum, Cato
ap. Front, ad Anton. 1,2, p. 100 1. 4 Naber; ubi ambitio-
nem uirtuti uideas antecedere, Titin. ap. Char. 117 K;
ambitioni meae conducere, Grace, ap. Gell. 15, 12, 2; non
puto existimare te ambitione me labi, Cic. Brut. 244;
haec siue ambitio siue liberalitas, Mur. 72 ; add Clu. 76 ;
tanta ternperantia inter ambitionem saeuitiamque modera-
tum, Sal. lug. 45, i ; add 100, 5; sed ne id quod placebat
decerneret (senatus) in tantae nobilitatis uiris, ambitio
obstabat, Liv. 5, 36, 9; add 29, 16, 5; 45, 36, 8; Ambitione
relegata te dicere possum, Hor. s. i, 10, 84.
ambitiosus, adj. [ambitio], going round and round, en-
circling, Lasciuis hederis ambitiosior, Hor. od. I, 36 f. ;
lordanis amnis...quateuus locorurn situs patitur ambitio-
sus, Plin. 5, 71 ; 2. given to canvassing (?), Pro nostris
ut sis ambitiosa mails, Ov. Pont. 3, I, 84; 3. seeking
popularity, courting favour, ita ambitiosus ut omnes uos
nosque quotidie persalutet, Cic. Flac. 42 ; ne me in Graecos
tarn ambitiosum factum esse mirere, Q. fr. i, 2, 4; (Atticus)
homo minime ambitiosus, fam. 13, I, 5; add Verr. 2, 3,
195; Turbaque caelestes ambitiosa sumus, Ov. F. 5, 298;
Asiaticum foedum mancipium et malis artibus ambitiosum,
Tac. h. 2, 57 f. ; add Agr. 30; an. 3, 33 ; 4. desirous to
attract notice, ostentatious, ambitious, pretentious, Nota
quidem sed non ambitiosa doraus, Ov. tr. i, 9, 18; ante-
gerio nemo nisi ambitiosus utetur, Quint. 8, 3, 25 ; 6.
so far of persons, met. of things, amicitiae, Cic. Att. 1,18, i;
rogationes, fam. 6, 12, 2; uoluntates, 6, 6, 8; ornamenta,
Hor. ep. 2, 3, 447; imperium, Tac. h. 1,83; 2, 12; rumores,
i, 12; mors, Agr. 42 f. ; (medieiua) ambitiosa ars,
Plin. 29, 20; festinatio, Quint. 1,4,22; ambitiosissimum
gloriandi genus, n, I, 22; atria, Mart. 12, 68, 2; oppida,
Sol. 11,4; 8- ambitiosus et qui ambit et qui ambitur,
(jell. 9, 12, I (but ?); H 7. ambitiose adv. by courting
popularity, Cic. Att. 15, I B, 2; Liv. i, 35, 2; comp. Cic.
fam. 3, 7, 4; Tac. h. 4, 40; sup. Quint. 6, 3, 68.
ambitor, oris, m. one who canvasses, a canvasser,
Lampr. Sev. 28, 5 ; add Serv. A. 4, 283 ; Paul. Nol. ad
I'amin. 13, 16.
ambl-trcbius, adj. on both sides of the Trebia, in Velei-
ate pago ambitrebio, tab. alim. Vel. ed. De Lama, i, 2.
ambltudo, Inis, f. going round, circuit, Apul. Asclep. 31.
1. ambitus, part, of ambio.
2. ambitus, us, m. going round, circuit, revolution,
deus ipse solem quasi lumen accendit ad secundum supra
terram ambitum, Cic. Tim. 9 ; siderum ambitus, ib.; aquae
per amoenos ambitus agros, Hor. ep. 2, 3, 17; luna breuiore
quam sol ambitu currit, Plin. 2, 86; saeculorum, Tac. an. 6,
34 (28); alligata mutuo ambitu corpora, Petr. 132; 3.
the right of way round, quern ueto...aditum haberc, neque
iter ambitum introitum ullum in eo habere, inscr. Or.
1175; uti liceat itum aditum ambit(um) haustum aquae
ligna sumere, 4085 ; add 4373; 4379; 4947; Pomp. dig. 47.
12, 5; 3. circle, circumference, border, aedium, Cic.
Top. 24 ; folia serrato ambitu, Plin. 25, 66; parmae 36, 18;
castra lato ambitu, Tac. an. 1,61; IV milia passuum
ambitu amplexus est, 4, 49; 4. met. esp. uerborum, a
period, a. ille uerborum (si sic irepioSov appellari placet),
Cie. Brut. 162; add or. 38; 168; 222; Liv. 27, 27, 12 ; ]> r
ambitum uerborum a periphrasis, Suet. Tib. 71; 8.
canvassing, and so of the arts of canvassers, esp. bribery
etc., de ambitu raro illud datur ut possis liberalitatem
atque benignitatem ab ambitu atque largitione seiungere,
Cic. or. 2, 105 ; me legis ambitus latorem, Mur. 3 etc. ;
effusis ambitus largitionibus, Nep. Att. 6, 2; designati
consules legibus ambitus interrogati poenas dederunt, Sal.
Cat. 18, 2; 6. ostentation, affectation, relinque ambi-
tum; tumida res est, uana, uentosa, Sen. ep. 84, n; uxor
magno ducta ambitu, 95, 3; proprio quodam iutellegendi
ambitu, Quint. 12, 10, 3; funeris, Prud. cath. 10, 56;
7. pern, also, ambition, caret ambitu, ideo se in equestri
gradu tenuit, Plin. ep. 3, 2, 4.
ambraium, ii, n. a place where two roads meet, Varr.
ap. Non. 451, 2.
Ambiuius, adj. or sb. m. name of a gens, L. Ambiuius
Turpio, Ter. Andr. tit.; Haut. tit.; Cic. sen. 48.
ambo, ae, o, adj. num. [ = a/tcw; but see below], two
together, both, Quid fit deinde porro ? loquere. Puerambo*
anguis enecat, PI. Amph. 5, i, 67; Nihil est. ..quod...
mauelim, Quam ilium cubantem cum ilia opprimere, ambo*
ut necem, Bac. 4, 8, 19; Adeo ut aetatem ambo ambo-
bus nobis sint obnoxii, Aa. 2, 2, 18 ; Bediisse uideo
bene gesta re ambos (so A and other MSS) te et fratrem
tuom, St. 4, i, 3; Aduorsum te fabulare. Illud quidem
ambos ut uocem, 4, 2, II ; Beuocas nos ambo ad periclum,
Afr. 234 B; sumus ambo belle curiosi, Cic. Att. 6, I, 25;
quos ego ambo uuice diligo, fam. 5, 8, 4; hosce ambo tibi
sic commendo ut..., 9, 13, 2; poutisque ambo (al. ambos)
interrupit, Caes. b. c. I, 48, 2; qui ambos reges adeant,
Sal. lug. 21, 4; praetores turn duos Latium habebat...,
ambo ex coloniis Bomanis, Liv. 8, 3, 9; proelium fuit
quale inter fidentes sibimet ambo exercitus, 3, 62, 6; Aml.
florentes aetatibus, Arcades ambo, Verg. B. 7, 4 ; lurando
obstringam ambo; uter..., Hor. s. 2, 3, 180; Ambos
una dies auferet, una dies, Prop. 3, 12 (2, 20). is;
...Amplius : ambo truces, ambo abscessere minautes, Val. F.
7 f. ; 2. at times = duo, or even redundant, si ambo
pares essent, Cato or. 62, 4 lord. ; dum pares ambo ui-
derentur, Caes. b. c. 3, 10, 7; partis ubi se uia findit in
ambas, Verg. 6, 540; 3. strengthened by duo, Iam
hisce (al. hi) ambo, et seruos et era, frustra sunt duo, PI.
Amph. 3, 3, 19; cf. Ital. ambedue; 4. ambo? as fem.,
Neu discordarent ambo (so B; but C ambg i.e. ambae; I)
ambe) PI. Merc. 2, I, 71; add that PI. has ambae or ambus
40 times; 6. the ace. m. ambo was preferred by Cic.;
both ambos and ambo * in PL; dat. and abl. pL ambobus
or ambabus, like duobus duabus, asinabus etc.
ambriccs regulae quae transuersae asseribus et tegulis
interponuntur, Paul, ex F. 16.
ambrdsia, ae, f. [n^poina. immortality ; ttji/JpoTos : : a#a-
vaffi.0. '. aOa.va.Tos', cf. TTIOVTO. TT?S atfapatrcas, Luciau. tli;il.
deor. 4 f.; see Buttmann Lexil. I, 133] ambrosia, the food of
the gods (as nectar their drink), non enim ambrosia deos
aut nectare. ..laetariarbitror, Cic. Tusc. I, 65; utam
(orator) aleudus esse uicleatur, or. 2, 234 ; Ambrosiae suto
"i AMBROSIACUS
saturo8...quadrupedes, Ov. M. 2, 120; add 4, 215; Nectar
et ambrosiam latices epulasque deorum, Pont. I, 10, II ;
3. as a perfume of the gods, Suauiolum dulci dulcius
ambrosia (so D, al. ambrosio). Cat. 99, 2; add 99, 13; li-
quidum ambrosiae diffundit odorem, Verg. G. 4, 415; Ov.
M. 12, 606 ; 3. as of healing power, spargitque salubris
Ambrosiae sueos, Verg. 12, 419; cf. Colum. 10, 408.
ambrdsiac-us? adj. of ambrosia, ambrosiaca (uitis),
Plin. 14, 40 (dub.).
ambrosium? (or -ion) ii, adj. n. as sb. ambrosia, the
food or perfume of the gods, Suauiolum dulci dulcius am-
brosio, Cat. 99, 2 (in some MSS); add 99, 13.
ambrosias (-eus Apul.), adj. of the immortals, of heav-
enly sweetness, ambrosial, comae, Verg. i, 407; succi,
Colum. 10, 408; Sil. 7, 210; dapes, Mart. 8, 39, 2; liquor,
Stat. Th. 9, 741 ; corpus, Apul. M. 8, 9; color, 10, 31 ; pedes,
II, 44.
ambubaia, ae, f. [ambuba Syr. a flute], a S3'rian music
girl, Hor. s. i, 2, i; Suet. Nero 27; Petr. 74; cf.Iuv.3,62.
ambubeia, ae, f. a plant so called, Cels. 2, 30.
ambula, ae, f. a plant so called, Pliri. 20, 73 (dub.).
ambulac-rum, i, n. [ambulo] a place for walking, a walk,
Gineeeum aedificare uolt hie in suis Et balineas et ambu-
lacrum et porticum, PI. Most. 3, 2, 69; longis ambulacris,
Gell. i, 2, 2; add Paul, ex F. 21.
ambula tills, adj. movable, funduli, Vitr. 10, 13, I.
ambulatio, onis, f. walking, a walk, a. postmeridiana,
Cic. fin. 5, i; ambulationibus Compitaliciis, Att. 2, 3 f. ;
add or. i, 28; pila cursus ambulatio, Cels. i, 2, p. 14, 32
Dar. ; 2. a place for walking, a walk, nihil restabat
praeter balnearia et ambulationem, Cic. Q. fr. 3, i, i ; inter-
columnia ambulationis, 3, i, 5 ; a. sub dio pedes lata denos,
VaiT. r. 3, 5, 9; ambulationes meridiano aequinoctiali sub-
ifctae siut, Colum. i, 6, 2; in ambulationibus uagandum,
Suet, tranq. 17, 8; pensilis a., Plin. 36, 83; porticus am-
bulatioues, Vitr. 5. 9, 2; hypaethrae ambulationes, 5, 2, 5 ;
add inscr. Or. 6449.
ambulatiun-ciila, ae, f. dim. ashort walk, cum Una ambu-
latiuncula (uostra) ornues fructus prouinciae non confero,
Cic. fam. 2, 12, 2; 2. a place for a short walk, Cic. Att.
13. 29, 2.
ambulator, oris, m. one given to walking, a walker,
uilicus ne sit a., Cato r. 5, 2; quoted by Colum. I, 8, 7;
traustiberiuus a., Mart, i, 41, 3.
ambulator-ius, adj. movable, turres, bell. Alex. 2, 5 ;
Vitr. 10, 19, 3; operculum (ami), Plin. 21, 80; 2.
adapted for walking, porticus, Ulp. dig. 8, 5, 8, i ;
3. met. subject to change, mutable, revocable, uoluntas,
ib. 24, i, 32, 3; potestas legis, Paul. dig. 23, 5, 10; condicio,
Papin. 40, 7, 34.
ambulatrix, Icis, f. one given to walking, a gadabout,
uilica, Cato r. 143, i.
ambulatur-a, ae, f. [ambulator] ambling (of a horse),
ambulaturae gratia discernuntur: gradus est miuutus et
ereber et qui sedentem delectet, Veg. vet. 6, 6, 6 ; add 6, 6,
7 ; 3- 5- 3-
ambulatus, us, m. the power of walking, Arnob. i, 48.
ambulo, are, vb. dim. [root Had of uado, =(}<u> of
flaww ; see below] walk, as opposed to other forms of going,
non domist: Abit ambulatum: dormit : ornatur: lauat,
PI. Mil. 2, 2, 96; Sinito ambulare, si foris, si intus uolent,
Capt. i, 2, 5; Heustu uiator lasse qui me praetereis, Cum
diu ambulareis, tamen hoc ueniundum est tibi, CIL 1431 ;
quum in hortis cum uicino suo ambulauisset, Cic. acad. pr.
51 ; cum in sole ambulem, fieri ut colorer, Cic. or. 2,
60; qui possit triduo septiiigenta inilia passuum ambulare,
Quinct. 78; iter est ius eundi ambulandi honiini, non
etiarn iumentum agendi, Ulp. dig. 8, 3, i ; ambulant ali-
quae aues ut cornices ; saliunt aliae ut passeres, Plin. 10,
in; (Aegyptii mures) bipedes ambulant, 10, 186; 2. in
mil. lang., of a march out, including cavalry, ut tcr in
tarn equites quam pedites dlucantur ambulatum,
mil. i. 27; 3. at times, in light style, of other
ram L. Sanfcio litteras ad to ; scd ut philosophi
nit, has tibi redditnm iri putabam prius, Cic. Att. 7, I,
etc ambulaucrit is qui hanc epistolam tulit, in ipsum
AMEN
tuum diem incidit, 9, 4 f . ; eo modo ambulat Caesar ut
timeam ne..., 8, 14, i; 4. w. bolder met. amnis qua
naues ambulant, Cato r. I, 3; Nilus per deserta ambulans,
Plin. 5, 51; asteria...lucem...uelut intus ambulantem alio
atque alio loco reddens, 37, 131; ambulante cena, Mart. 7,
48, 5 ; quod deinde caput trauslatum per omnes leges am-
bulauit, Plin. 10, 139; 6. esp. in law, pass, change
hands, iniuriarum obligationes cum capite ambulant run
with, Paul. dig. 4, 5, 7, I ; per plures personas si ernptio
arnbulauerit, Gai. dig. 4, 4, 15; ambulabit stipulatio, Ulp.
dig. 7, i, 25, 2; ambulat cum domino bonorum possessio,
37, u, 2, 9 ; 6. w. cogn. ace., Xerxes cum maria ambula-
uisset, Cic. fin. 2, 112; uias, Ov. F. I, 122 (cf. Quint. I, 5,
38); 7. w. ace. of measure, triduo septingeuta milia
passuum ambulare, Cic. Quinct. 78; si statim bina ambu-
lentur, Plin. 23, 26; 8. pass. imp. sedetur, ambulatur,
Varr. 1. 6, i ; add (jell. 2, 2, 9; 8. It. andare, pres. uado
uo and Fr. aller, pr. uais, G. wand-el-n, wand-er-n are of
same stock, as also G. wall-en, as used in Bible ; ich wollte
wallen zum Hause Gottes, ps. 42, 5 ; so too callis a foot-
path and Ital. galleria, E. gallery; for change of nd w. mb
cf. temptare from tendere, through a lost tembere ; cf. too
lumln^G. lende, imbuo = av-Sevu for avaSva.
amb-urb-aie, adj. n. as sb. = amb-urb-ium.
ainb-urbii-lis, adj. [amburbium] of the ceremony amb-
urbium, hostiae, Paul, ex F. p. 5.
amb-urb-ium, ii, n. an annual sacrifice for purifying
Eome by conducting victims round it, Paul, ex F. p. 5 and
1 7 ; Vopisc. Aur. 20, 3.
am-biiro, 8re, ssi, stus, vb. [an = ara away + buro older
form of uro, cf. bustum, E. burn, G. brenn-en] burn up, de-
stroy wholly by fire,Volcani iratist filius, Quaqua tangit, omne
amburit, PI. Ep. 5, 2, 9; qui cum istaec sciet Facta ita
(esse), amburet misero ei corculum carbunculus, Most. 4, 2,
70; Nam nimis calebat: amburebat gutturem, Mil. 3, 2,
22 ; (Bergk cj. ) regina erit tempus cum hie torris quern
amburi uides, Ace. 439 B ; TeiTet ambustus Phaethon
avaras Spes, Hor. od. 4, n, 25; also of Phaethon: ambus-
taque nubila fnmant, Ov. M. 2, 209; ambusti homines
uinieutaque foeda primum fuga, deiu strage obstruebant
itiuera portarum, Liv. 30, 6, 6; magna uis frumenti am-
busta, Tac. h. 5, 12; ut Liuiae pars uestis et capilli am-
burerentur, Suet. Tib. 6 ; Pompeiani theatri quod ambus-
turn restituerat, Claud. 21 ; Buth dum per stipulas agresti
amburitur aestu, Prud. Ham. 785; 2. esp. of the burn-
ing of corpses, amor laudes decus Silent ambusto corpore
et leto tacent, GIL 1009, 17; ut sine fuuere ambureretur,
Cic. Mil. 86 ; cuius (sc. Herculis) corpore ambusto uirtutem
(eius) immortalitas excepisse dicatur, Sest. 143; librisque
ambustum propriis, Hor. s. i, 10, 64; II 3. ambustus met.
prob. from lightning, blasted, esp. in character, hie (sc.
Verres) sociorum ambustus incendio, tamen ex ilia flamma
euolauit, Cic. Verr. 2, I, 70; ambustum religiosissimis
ignibus (sc. Clodium), har. resp. 4 ; damnatione col-
legae et sua prope ambustus euaserat, Liv. 22, 35, 3; am-
bustas fortunarum mearum reliquiaa, Cic. dom. 113;
4. frost-bitten, ambusti multorum artus ui frigoris, Tac.
an. 13, 35; ambusta pruinis Lumina, Val. F. 4, 70;
6. a cognomen, as N. Fabius M. f. Q. n. Ambustus, tr. mil.
(348 a. u. c. ), Fasti Cap.; C. Fabius M. f. Q. n. Ambustus
tr. mil. II (353), ib. ; 6. ambustum as sb. n. a burn,
coriaudrum sanat cum melle ambusta, Plin. 20, 217; add
24, 10 and 147; 27, 27; 35, 190; 21, 42; 7. the deriv.
amb-uro and the transl. singe is condemned by the exx.
except in the latter case by 6.
ambustio, ouis, f. [amburo] a burn, Plin. 23, 87.
ambustulo, lire [am + buro] vb. dim. singe slightly,
Teque ambustulatum magnis obiciam auibus pabulum, PI.
Bud. 3, 4, 65.
ambustus, part, of amburo.
amecus for amicus, Paul, ex F. p. 15.
amcllus, i, m. the plant star-wort, aster amellus, Linn.;
flos in pratis cui nomen amello Fecere agricolae, Yerg. G. 4,
271 ; add Colum. 9, 4, 4.
amen, adv. [Hebrew] truly, be it so, Et responsuris
ferit aera uocibus amen, Ausou. Eph. in or. f. ; Amen red-
AMENS
AMIGA
95
didit, Halloluia dixit, Prud. oath. 4, 72 ; 2. but amen in
Paul. Nol. 1 7 etc.
a-mons, adj. without mind, one's senses lost, mad, silly,
idiotic, bewildered, ita meum frangit amentem animum (so.
amor), PI. Cist. 2, 1, n; Amenu amansque ut animum
(ego) offirmo meum, Dico..., Merc. I, I, 82; ameus ira
feruere, Afr. 128 B ; pater igitur amens? At is fuit omnium
eoustantissimus, Cic. Kosc. Am. 41 ; iucurristi amens in
columnas, or. 224; homo amentissimus atque in omni-
bus consiliis praeceps, Phil. 5, 37 ; add Pis. 21 ; Flac. 105;
Dolabellam ut Tarsenses pessimi socii, ita Laodiceni multo
amentiores ultro arcessierunt, Cass. ad Cic. fam. 12, 13,4;
Anna amens ciipio, Verg. 2, 314; cursuque ameus ad lirniua
teudit, 2, 321 ; obmutuit amens, 4, 279; amens ogitantihus
furiis Tullia, Liv. i, 48, 7; ameutes repentino terrore, 32,
12, 4 ; add Ov. M. 3, 628 ; 2. w. abstract noun, inops,
ai-dens, ameuti caeca furore. Cat. 64, 197; temeritate nostri
amentissimi consilii, Cie. Alt. 7, 10; 3. w. gun. animi,
Isque amens auimi, Verg. 4, 203.
amentatus, see amento.
amentia, ae, f. loss of senses, madness, idiotcy, stupidity,
Di monerint (sic) meliora atque amentiam auerruncassint
tuam, Pac. 112 K; Heu cor ira feruit caecum, amentia
rapior ferorque (ferrorque MSS), Ace. 450 ; animi adfectionem
luinine mentis carentem nominaueruat amentiam eandem-
que dementiam, Cic. Tusc. 3, 10; ira deorum hanc eius
satellitibus iniecit amentiam ut..., Mil. 86; mens saua
(eertat) cum amentia, in Cat. 2, 25; add Verr. 2, 2, 104;
2, 4, 75 ; si furore atque amentia impulsus bellum iutulisset,
Caes. b. g. 1, 40, 4 ; eius augere amentiam, Sal. lug. 38, I ; tan-
ta uis amentiae uerius quam amoris mentem (Appii) turba-
uerat, Liv. 3, 47,4 ; 2. of temporary loss of senses, stupor,
Attonitaeque diu similis fuit, utque dolore Pulsa graui
grauis est amentia, curribus auras Exit in aetherias, Ov. M.
5, 511; add Tert. anim. 21 ; Marc. 4, 22.
1. amento (amm.), are, [amentum] fit (a dart) with a
thong, quibus ut hastae uelitibus ameutatae sic apta
quaedam singulis causarum generibus argumenta traduntur,
Cic. Brut. 271; and hence met. a quo cum amentatas
hastas acceperit, ipse eas oratoris laeertis uiribusque tor-
quebit, or. I, 242; 2. hence hurl (as in throwing the
bolas or lasso), Cum iaculum parua Libys amentauit hahcna.
Luc. 6, 221 ; 3. and met. Inde atros alacer pastosque
biturnine torquet Amentaute Noto, Poeuorum aplustribus
ignes, Sil. 14,422; ameutauit hanc sententiam, Tert. Marc.
4, 33.
2. amento, are, vb. [ameus] deprive of wits, airovow
amento, Gloss.
amentum (amm.*), i, n. [ap of apiscor, fasten]; cf.
au-pa, from dirru, a thong, esp. that attached to a light jave-
lin, for whirling it before discharge, ut tragulam cum
epistola ad amentum deliguta iutra munitionem abiciat,
Caes. b. g. 5, 48, 5 ; humor (sc. nebulae) arcus fundasque et
iaculorurn amenta emollierat, Liv. 37, 41, 4; Inteudunt
acris arcus ammentaque* torquent, Verg. 9, 665; Inserit
amento digitos...In iuuenem torsit iaculum, Ov. M. 12, 321 ;
Et uelut amento contorta hastilia turbo Adiuuat, Sil. 9,
509; hasta iuuatur Amento, 4, 15 ; iaculum cum ammento*
Aetolum Martis rilium (inuenisse), Plin. 7, 201 ; Ammen-
tura* digitis tende prioribus Ettotis iaculum dirige uiribus,
Sen. Phaedr. 820; so Paul, ex F. p. 12: amenta quibus ut
mitti possint uineiantur iacula; 2. a (leathern) shoe-tie,
sedens huic (sc. Corneliae) posita (statua) soleisque sine
ammento* (al. amento) insignia, Plin. 34, 31 ; amenta, sole- I
arum lora, Paul, ex F. 12; 3. admentuiu, not. Tir. 84;
amentum \upov, o'xa.vov ammentum* d^a \oyxrjt, glosf.
Ameria, ae, f. a city of Umbria, Cato ap. Plin. 3, 1 14.
Amerfnus, adj. of Ameria, Cic. Kosc. Am. 15.
am-es, itis, adj. as sb. m. [am round, it older form of
i go; cf. it-er, comes, pedes etc.] lit. revolving hence a
fowler's (revolving) pole, by two of wh. the net is whirled
round, Aut amite leui rara tendit retia, Hor. epod. 2, 33 ;
nunc in amitibns appan-tur aucupium noctuae ceteraque
instrnmenta capturae (text seems corrupt), Pall. 10, 12;
amity-!, pcrticae aucnpalcs, Paul, ex F. p. 23 il ; 2. gen.
a pole, per transuersa laterum caua transmittuntur amites
(iliib.) qui exitus ferarum obsereut, Colum. 9, i, 3; amites
basternarum, Pall. 7, 2, 3.
amfithystlnatus, quasi-part. dressed in ametliyst <.r
violet, Mart. 2, 57, 2.
amethystinus, adj. of amethyst hence of the colour of
amethyst, (colorem) amethyst(in)um qui a viola et ipse in
purpureum (trahitur), 1'lin. 21, 45 ; uestes, Mart, i, 96, 7 ;
trientes, 10, 49, i; lanae, lemma of 14, 154 where: Nun
uideo quare Bobria lana uocer.
amithystizon, Or. part, becoming of the colour of
amethyst, Plin. 37, 93.
amethystus, adj. as sb. f. (m. Isid. or. id, 9) [not to be
made drunk] amethyst, purpureas amethystos, Ov. a. a. 3,
181; amethysti Indicae, Plin. 37, 121; magorum uanitas
ebrietati eas (amethystos) resistere promittit, 37, 124; ille
emicans in amethysto fulgor uiolaceus, 37, 125.
ametor, adj. motherless, Tert. praescr. cap. 53.
amfitapos (amph.), adj. shaggy on both sides whence
as sb. m. f. or n. a coat of the kind, amfitapae uillis ingen-
tibus, Lucil. ap. Non. 540, 25 ; plunia atque amritapoe, ib. ;
super arnntap(o) beue molli, Varr. ib. ; uestiinenta uirilia
ueluti arnfitapa et saga, Ulp. dig. 34, 2, 23, 2.
amflcxus, part, [implies a vb. aiu-tiecto] bent round,
(Gallia) graiidi circuitu amflexa, Mel. 3, 2, I.
amfractarius, not. Tir. 132.
amfractu-osus (anf.), adj. locutio, long-winding, Aug.
temp. 135 (59).
amfractus, us, m. ; anfractum, i, n. (anf.) [for ambr-
actus, from a lost amb-er, comp. of am round ; see below
7] driving round, hence, a circuit or revolution, cum
aetas tua septenos octieus solis anfractus reditusque con-
uerterit, Cic. rep. 6, 12 ; 2. Aut quia sol idem sub terras
atque superue Imparibus currens amfractibus..., Lucr. 5,
683 ; add 1 , 7 1 8 ; quid tauta uis aeris quae ab humillimis lunae
aufractibus usque ad summum Olympi uerticem iuteriacet.
Apul. d. deo Socr. 8 ; a winding, a bend in a road, terrarum
anfracta (al. amf.), Ace. 336 K; uiae latitude ex lege XII
tabularum in porrectum octo pedes in anfractum, id est ubi
flexum est sexdecim, Gai. dig. 8, 3, 8; leges iubent (uiam)
ill directo pedum VIII esse, in amfracto XVI, id est in
flexu, Varr. 1. 7, 2, p. 301 Sp.; murus recta regione si nul-
lus amfractus intercederet MCC passus aberat, quidquid
hue circuitus...accesserat..., Caes. b. g. 7, 46, i; anfraetus
uiarum, Liv. 38, 45, 8; ilia (uia) qua omnes commeabant,
altero tanto lougiorem habebat anfractum, ps. Nep. Bum.
8, 5 : cauata amnium (so Kiese, MSS aurium) aufracta, in
siluam uolautes, Varr. s. 189, 2 B ; molliuutque amfracti-
bus modicis cliuos, Liv. 21, 37,3; per litorum arufraetus (so
in both passages Drak., Madv. anf.), 38, 7, 3; Nee mat-is
anfraetus, Luc. 5, 416 ; 3. gen. a circle, a round, a coil.
conuoluta in anfractum (cornua) arietum generi, Plin. 37,
124; imrneusis recubantem anfractibus anguem, Val. F. 7,
523 ; 4. the circular procession of the Ambarualia, in
aunuis amfractibus (al. auf. ), Cic. leg. 2, 19; cf. Enguli.
tab.; 6. spherical form, e.g. of the earth as a r'!
freto emergentibus quae in amfractu pilae latuere sideribus.
Plin. 2, 179; 6. met. of words, winding, going round
and round, a windlace (Sh. Hamlet, 2, i), quid opus is;
circumitione et anfractu (in the interpretation of d;
potius quam derecto deus 'hoc facito' diceret, Cic. div. 2.
127 ; (coniunctio uerborum) circumscripta non longo an-
fractu sed ad spiritum uocis apto, part. or. 21 ; in Clu. 153 f.
MSS iudiciorum without aufractu ; iuris a., Quint. 12, 9, 3;
haec deuerticula et anfraetus (sc. oratorum), 9, 2, 78;
7. the assumed amb-er appears as ampr or arnbr in Umbr.
ampr-etu ( = amb-ito), Eugub. tabl. I b 21, ed. AK; ampi-
et'us ( =amb-iuerit), I b 20; ambr-etuto ( = amb-eunto), VI b
56, 63, 64; ambr-efurent ( = amb-iu(Tint i, VI b 56.
amfrag-OBUs, adj. [for amber-ag-osus, v. amfractu^]
7re/>io5cu(rtiUos TOJTOS a, locus, gloss.
amia, ae, m. f. a kind of tunny, Plin. 9, 49.
amiantus, i, m. [not to be polluted] a kind of as!
nihil igni deperdit, Plin. 36, 139.
arnica, adj. f. as sb. a female friend. Turn tuas amic-as
te et cognatas deserere et festos dies Mea causa nolo, T<-r.
96
AMICABILIS
AMITA
Hec. 4, 2, 16; Claudiae Ti. f. Secvradae Sempronia L. f.
Fortunata amicae f. , inscr. Grut. 865, 17; 2. gen. (a
euphemism for) a mistress, Et ille adueniens tuam me (so
B, not med), esse amicam suspicabitur, PI. Bac. i, i, 27;
amicam erilem, 2, i, 44 etc.; Siue (MSB siue ista) uxor sine
amicast, grauida e Painphilost, Ter. An dr. i, 2, n; Ami-
cam ut habeas prope iam in uxoris loco, Haut. I, I, 52;
reiecta mater amicam impuri filii sequebatur, Cic. Phil. 2,
58; amicae amictus amiculo, div. 2, 143; add Hor. s. i,
3, 38 etc.; pellicem...quam nvmc uero nomine amicam
paulo honestiore concubinam appellari, Paul. dig. 50, 16,
144.
amlcabilis, adj. friendly, amicable, compositio, Th. C.
22, i, i, 2; 51, i, 3; consortium, Firm. Math. 5, 5 ; 2.
amicabiliter, adv. amicably, lulian. epit. nov. 63, 211.
amicalis, adj. of a friend or friends, (luppiter) amicalis,
Apul. round. 37; affectio, Ulp. dig. 17, i, 10, 7; add Th. C.
15, 5, 6, 58.
amicarius = leno, Diom. 326, 13 K.
amice, see amicus.
amiciiia, f. doubl. dim. of arnica, Clodio Cornelia ami-
cilia amico, inscr. Grut. 1131, 10.
amicimen, mis, n. a cloak, Apul. M. n, 9.
amicinum, i, n. neck of a wine sack, Paul, ex F. 15 ; see
amicinus, i, m. aaKou trro/^a, gloss. Labb.
am-icio, Ire, icui* or ixit, ictus, vb. [iacio or icio] lit.
throw round hence cloak, put on (an outer garment), w.
ace. of what is covered, rvtgat pallium, Amictus non sum
commode, PI. fr. 2, 5 1 (Delph.) ; Subnixis alis me inferam
atque amicibor gloriose, Pers. 2, 5, 6; Diabathra in
pedibus habebat lato (T.H.K. cj.; MSS erat) amictus epicroco,
Naev. ap. Varr. 1. 7, p. 338 Sp.; laena amictus, Cic. Brut.
56; pallium quo amictus esset, or. 3, 127; uelis amictus
non togis, in Cat. 2, 22 ; hanc togam qua sum amictus, Pis.
73 ; amicae amictus amiculo, div. 2, 143 ; qui te toga prae-
textaamicuit*, Brut. ap. Diom. p. 367, 27 K; simulacrum...
amiciebatur ueste quali ipse uteretur, Suet. Cal. 22 ; 2.
absol. put on a cloak, celerius mater amixitf, Varr. ap.
Diom. 367, 28 ; 3. met. quicquid chartis amicitur inep-
tis, Hor. ep. 2, I f.; ossa pelle auiicta lurida, epod. 17, 22;
Nube candentis umeros amictus, od. i, 2, 31 ; amicta uiti-
bus ulmo, ep. i, 16, 3 ; amictae uitibus ulmi, Ov. M. 10,
100.
amiciter, see amicus.
amlcitia, ae, f. [amicus] friendship, Vitam amicitiam
uoluptatem laetitiam ludum iocum, PI. Merc. 5, 2, 5 etc.;
inimicitiam atque amicitiam in fronte promptam gero,
Enn. ap. Gell. 19, 8, 6; Per te deos oro et nostrain amici-
tiam Chreme, Ter. Andr. 3, 3, 6 etc. ; Hunc uexare pudorem,
hunc uincula amicitiai (note form) Bumpere, Lucr. 3, 83 ;
fugiendas esse nimias amicitias, Cic. am. 45 ; amicitiam e
uita tollunt, ib. 47; 2. between states, friendship, al-
liance, in dicioue potestate amicitiau(e populi Romani),
GIL 198, I ; add 200, 75 and So ; Vbii qui uui ex trans-
rlienanis... amicitiam fecerant, Caes. b. g. 4, 16, 5; amicitia
populi Romani, 4, 16, 7; Sal. lug. 8, 2; add Liv. 34, 31,
5 and 16.
amielties, ei, f. the same, Tune et amicitiem coeperunt
iungerc, Lucr. 5, 1019; add Plin. ap. Char. 118, 15 K.
amico, are, vb. make friendly, solita prece numen
amicat, Stat. Th. 3, 470.
amlcosus, adj. [arnica] having many mistresses, Diom.
326, 17 K.
amictSrium, ii, n. [impl. a sh. amictor fm amicio]
a cloak of any kind, Th. C. 8, 48, I ; 2. esp. a lady's
scarf, lemm. of Mart. 14, 149 ; Hieron. in Isai. 2, 3, 23.
1. amictus, part, of amicio.
2. amictus, us, m. an outer dress, a cloak or overcoat,...
status amictus anulus imago ipsa declarat, Cic. Alt. 6, i,
17; add or. 2, 91 ; quae amictui sunt tangam, Varr. 1.
5, 30; duplicem ex umeris reiecit amictum, Verg. 5, 421;
Et capita ante aras Phrygio uelamur amictu, 3, 545 ; Tyrios
laudabis amictus, Ov. a. a. 2, 297 ; est aliquid in amictu,
Quint, n, 3, 137; add 145, 156; 2. met. caeli
mutemus amictum, Lucr. 6, 1134; Et multo nebulae circum
dea fudit ainictu, Verg. 1,416; curui uornere dentis...iam
scindite amictns, Colum. 10, 70; Tecta superiecto nebularum
incendit amictu, Stat. Th. I, 631.
amlcula, ae, f. dim. of contempt, [arnica] a miserable
mistress, amicula aspera atque praecox, Lucil. ap. Non. 150,
15 ; add Plin. ep. 3, 9, 13 ; Suet. Cal. 33.
amiculatus, quasi-part. [amiculum] clothed, pars ob-
scacna tantum amiculati, Solin. 52, 20.
amicus, adj. [amo] friendly, loving, Sed quis homo est?
amicus uobis, PI. Poen. 5, 4, 43; animo esse amico sensisti
earn, Ter. Hec. 3, 3, 29; tribuui pi. designati sunt nobis
amici, Cic. Q. fr. i, 2 f. ; numen amicum, Verg. 2, 735 ; dea...
studiis adsit arnica meis, Ov. F. 3, 834 ; 2. met. arnica
silentia lunae, Verg. 2, 255; imbris, G. 4, 115; sidus, Hor.
epod. 10, 9 ; Nee dis amicum est nee mihi te prius Obire, od. 2,
17, 2; ueutus, Ov. tr. i, 5, 17; tempus, Stat. Th. 5, 2, 38;
3. comp. and sup. amicior mihi nullus uiuit atque is est,
PI. Merc. 5, 2, 56 ; ut ego arnicior inuenirer Phrygum aerariis
quam nostro, Cic. Att. 7, I, 6 ; add fam. 3, 2, I ; 3, 3, I ;
quis amicior quam frater fratri ? Sal. lug. 10, 5; dictis
facta amiciora adiecit, Liv. 2, 15 f. ; amicissuraam amicam,
PI. Ps. 5, i, 18; successor! amicissimo, Cic. fam. 3, 3, I ;
4. a comp. amicitior often found in inferior MSS, as in
Cic. fam. 3, 2, I ; 3, 3, I ; Sal. lug. 10, 5; Liv. 2, 15, 6;
27, 4, 6; Apul. mag. 19; see Phil. Trans. 1856, p. 346;
II 6. as sb. m. a friend, Deos atque arnicos it salutatnm,
PI. Bac. 2, 3, 113; Nunc ibo hinc et amicos meos curabo
hie aduenientis, St. 5, 3, 9; Nisi uides, nisi senis amicos
oras, ambis, Ter. Andr. 2, 2, 36; sei...uoluptatei fuel Viro
atque ameiceis, GIL 1008, 15; ille amicus noster, Cic. Att.
2, 21, 3 ; nee potentem amicum Largiora nagito, Hor. od. 2,
18, 12; 6. of states and potentates, iei...amicei sociei-
que populi Romani sunto, C1L 204, 1,7; utei consules eos
in amicorum formulam referuudos curarent, 203, 7; Castico
cuius pater a senatu populi liomani amicus appellatus
erat, Caes. b.g. i, 3, 4; add i, 35, 2 etc.; 7. met. ueri-
tatis amicus, Cic. off. i, 63 ; rediisse cum ueteribus amicis
(id est cum libris nostris) in gratiam, Cic. fam. 9, 1,2;
8. amicum as gen. pi., Amicum ingenio fretum, Ter. Haut.
prol. 24 ; 9. amicibus, as dat. pi., inscr. Or. 4681 ;
II 1O. amice adv. in a friendly way, kindly, facis amice,
sed..., Cic. am. 4; erga nos amice et beniuole, fin. I, 34;
but in Hor. od. 3, 2, I Angustam amice pauperiem pati,
amice is the voc., cf. for metre sumptuosa, od. 3, 23, 18;
periret, 3, 5, 17 and Alcaeus passim. The position too
of amice is in favour of a voc., against the adv.; 11.
comp. quid fieri amicius potest? Fronto 3, 3, I; 12.
superl. cum Verre amicissinie uiuere, Cic. Caecil. 29 ; add
Caes. b.c. 2, 17, i; III 13. amiciter adv. Quia meo
amico amiciter hanc commoditatis copiam, PI. Pers. 2, 3, 3 ;
Nuuc ne ilium (ueilum L. Mull. cj. Herm. 23, 697) expectes
quando amico amiciter fecisti, Pac. ap. Non. 510, 25; for
length of e cf. liberaliter, largiter, turpitur, aliter, circiter,
seueriter, in Key's Language, p. 410.
Amillns, i, m. [?] a cognomen, Mart. 7, 62, I and 5 ; Q.
Vibius Amillus, inscr. Mur. 65, 5.
Amlnaeus, (-neus) adj. of a lost town Amina, in the
ager Falemus, celebrated for its vines, Aminei fuerunt ubi
nunc Falernum, Macr. s. 3, 20, 7 ; 2. hence Aminaeum
(uinum), Cato r. 7, i ; add Varr. r. I, 25 ; Sunt et Aminaeae
uites, firmissima uina, Verg. G. 2, 97; add Colum. 3, 2, 7 ;
Plin. 14, 21 ; Seren. 29, 544.
amisslbilis, adj. [amitto] that may be lost, Aug. trin. 5,
4! IS. >3-
amissio, onis, f. loss, oppidorum, Cic. Pis. 40 ; difrni-
tatis, 43; omnium rerum, Cic. fam. 4, 3, 2; foliorurn, Plin.
17, 12; (boni), Sen. ep. 4, 6.
1. amissus, us, m. loss, ps. Nep. Ale. 6, 2.
2. amissus, part, of amitto.
amita, ae, f. [akin to auos, cf. auonculus] sister of a
father, paternal aunt (opp. to matertera, aunt on the
mother's side) ; patrui (et) amitae ; auunculi et materterae,
Paul. dig. 38, 10, 8; amita est patris soror, ib. 14; Cluen-
tia amita huius Habiti, Cic. Clu. 30; (Aebutius) ad Aebu-
tiam se amitam contulit, Liv. 39, n, 3; si mihi uulla Iam
reliqua ex uniitis, patruelis uulla, proneptis, Pers. 6, 52 ;
add Auson. ep. 17, i; 2. a. magua est aui soror, Paul.
AMITERNENSIS
b- '5 ; qnae patris mei uel matris meae amita cst, mihi
erit a. magna, ib. ; 3. a. iriaior, ea est proaui soror,
patris uel matris a. magna, 16; 4. a. maxima, ea est
abaui soror, 17; 8. Hence E. aunt; cf. our emmet,
now ant.
Amiternensis, adj. of Amiternum, inscr. Beines. I, 234.
Amiterninus, adj. of Amiteruum, Qui circa Aternurn
haliitaiit, Amiternini appellati, Varr. 1. 5, 5 ; Quaeque Aml-
terninis defertur bunias amis, Colum. 10, 422; (ceparum
genera) Amiternina, Plin. 19, 105 ; Amiterninae ciuitatis,
iuscr. Or. 6475 ; 2. inhabitant of same, Sabinorum Ami-
ternini, Pliu. 3, 107; C. Sallio C. f. Quir. Proculo, ...populi
Amit. sacerdotn, inscr. Or. 106; C. Sallio C. f. Quir. Proculo
patrono ciuitatis Amiterninorum, 3794.
Amiternius, in. name of a gens, assumed by a municipal
slave of Amiternum when emancipated, M. Amiternius 1.
lucundus, Marin. fr. Arv. p. 214.
Amiternum, i, n. [am Aternum] a town of the Sabines,
on the Aternus, birthplace of Sallust, now S. Vittoriuo,
Amiternum opp'dum ui cepit, Liv. 10, 39, 2 ; add inscr. Or.
3961.
Amiternns, adj. of Amiternum, Vna ingens Ami-
terna cohors, Verg. 7, 710; ager, Mart. 13, 20, I ; napi,
Plin. 18, 131.
amitlna, see amitinus.
Amitlnenses, ium, adj. a people of Etruria, Plin.
3, 52-
Amittmim, i, n. a town of Latium. Plin. 3, 68.
amitinus, a, adj. of a paternal aunt, hence amitinus as
sb. m. son of the same, amitina daughter of same, Gai.
dig. 38, 10, I, 6 and 7; Paul. 38, 10, 15 ; Paul. sent. 4, 11,
4; Nun. 577, ii.
a-mitto, ere, misi (or missi), missus, vb. let go away,
Ego me amitti, donee ille hue redierit, non postulo, PI.
Capt. 2, 2, 89; add 82; 3, 4, 57; Ni hunc amittis exurgebo
quicquid humorist tibi, Bud. 4, 3, 70 ; Verberone etiam an
(so T. H. K.; cj.; B ani) amittis (amitto)? Mil. 5, i, 31;
uunc amitte quaeso hunc, Ter. Ph. i, 2, 91 ; add 5, 8,
27; 3. let go away without intending it, let slip,
lose, Nuculeum amisi, retinui pigneri putamina, PL Capt. 3,
4, 122 ; Cistellam cum crepundiis quani e^o hie amisi rnisera,
Cist. 4, 2, 43; Sceledre manibus amisisti praedam, Mil.
2 . 5> 47 5 praeda de manibus amissa (so E), Cic. Verr. 2,
4, 44 ; add 2, 3, 3:2 ; Gael. 64 and 66 ; Masinissam sau-
cium prope e mauibus inter tumultum amisit, Liv. 29, 32,
6; ne tauta ex oculis manibusque amitteretur praeda, 30,
24, 10; add 31, 18, 5 ; 3. lose- gen., Eationem habetis
quomodo uuum amiserit, PI. Capt. pr. 23; quos..,leiberos
seruosque bello Mitridatis ameiserunt, C1L 204, 2, I ;
amisso oppido fugerat in arcem, Cic. sen. 1 1 ; mea opera
Tarentum recepisti. Certe inquit, nam nisi tu amississes,
numquam recepissem, ib. ; filium (by death), fam. 4, 6,
i ; 4. met. of abstract objects, Certa amittirnus dum
incerta petimus, PI. Ps. 2, 3, 19; salutem, Merc. 3, 4, 5;
libertatem, Mil. 3, i, 107; lubidiuem, 4, 8, 50; (confiden-
tiam), Amph. 5, i, 2; spe amissa, CIL 1019, 10; tempus,
Cic. Att. 8, 3, 6; oecasiouem, Caecin. 15; 5. note
esp. non amittam quin eas, will not let you off going, PI.
St- I > 3. 33 ; Verum enim tibi hanc amittam noxiam unam
Agorastocles, will let pass (unnoticed) and so forgive,
Poen. i, 2, 191 ; lectos...amisimus propter cariem, let go as
worthless, Varr. ap. Non. 83, 10; et uires et corpus amisi,
have lost flesh, Cic. fam. 7, 26 f. ; 6. never means send
away.
AmmiSnus, adj. a cognomen, prob. of adoption, Ammia-
nus Marcellinus, the historian.
ammium, ammi, n. (aufu ews) a plant now called in
Italy ammi and comino nostrale, Plin. 20, 264.
ammod}rtes, ae, m. an African serpent, indiscretus
arenis Ammodytes, Lucan. 9, 716 ; add Solin. 27, 33.
ammdne-facio, (adm.) Cre, vb. cause to be reminded;
adm. = viro/u>ripa.Ti{<a, Gloss.
am-m5neo, (adm. ?) ere, ui, Itus, vb. [an = ava ; one with
am/u/u>ii<rKw] remind, Pater nunc cessat. Quid si ammo-
neam? (so B). Tempus est, PI. Pers. 4, 7, 14; Eidiculumst
te istuct me ammonere (so B) Glitipho, Ter. Haut. 2, 3,
K. D.
AMNICULUS
97
112; quorum nihil oportere exquisitis rationibux confir-
rnare, tantum esse satis, admonere (so MSB, but Boon after
ammonicionem BE), Cic. fin. i, 30; in qua de aede Telluric
me admones, Q. fr. 3, I, 14; earn rem nos locus ad-
monuit, Sal. lug. 79, i ; Vesper ubi e pastu tandem deoe-
dere campis Admonuit, Verg. G. 4, 187; add A. 9, 109;
Ast ubi me fessurn sol acrior irej lauatum Admonuit, Hor.
s. i, 6, 126 ; aduersae res admonuere religionum*, Liv. 5, 51,
8; and met. telo Admonuit biiugos, Verg. 10, 587 ; 3. esp.
a debtor, admonitus huius aeris* alieni, Cic. Top. 5 ; cnm
tibi quotidie potestas fuisset hominis admonendi, uerlmni
nullum facis, Quint. 40; 3. a delicate mode of giving
advice or warning, as though one were only reminding,
uide sitne istaec nostra intus. Licet : pulcre admonuisti.
PI. Mil. 2, 6, 56 ; Cur non illam hue transferri iubes ?
Eecte ammones (so BE), Ter. Andr. 5, 4, 50; illudt te esse
admonitum uolo, Cic. Cael. 8 ; qui admonent amice,
N. D. 2, 166 ; add Att. 9, 9, 2 ; 4. so of warnings
from heaven, Admonet in somnis et turbida terret imago,
Verg. 4, 353 ; multa* ostentis, multa* extis admonemur,
Cic. N. D. 2, 1 66; quam multi inopes nullo somno ad
thesaurum reperiendum admonentur, ib. 2, 134; 6. constr.
w. gen., alium egestatis alium cupiditatis suae, Sal. Cat. 21,
4; Camilli, Liv. 5, 46, 6; foederis, 35, 13, 3; patrii luctus,
Ov. M. 7, 480; equorum, 15, 542; see * above; 6. w.
ace. neut. of pron. and like words see + ; 7. rarely of
other ace., for earn rem in Sal. of i is dub. ; 8. w. inf.
in poets; see J; 9. w. ace. and inf. of a fact, admonuit
cum securibus sibi fasces praeferri, Liv. 24, 9, 2 ; 1O.
w. ut or ne and subj. or subj. alone, illudt me praeclare
admones, ne uimis diligeuter et ut cum grauitate potius
loquar, Cic. Att. 9, 9, 2 ; ne uoce pericula quaerant, Ov. M.
2, 565 ; ut terreret feras, Phaedr. i, 11,4; uenienti matri
occurreret, Tac. an. 13, 5 ; negotiis abstineret, Suet. Tib.
50; 11. orthog. ad praepositio...interdum uariat, ut
ammonet amrninieulum, Cassiod. 2293, 17; amm. also in
PI. Pers. 4, 7, 14 B, and Ov. F. 2, 521 ; 3, 36; 3, 612; 3,
850 in MSS E and T (orthographia mirifica he says) of
Merkel, collated by himself; and in MS A of Halm's Quint.
2, 4, 10; 4, i, 36; 4, 3, 16; 4, 5, 4; see also above; cf.
Haupt, Herm. 3, 154; 12. hence amoneo for ammo-
neo often occurs as in MSS of Liv. 3, 4, i; 5, 46, 6; 8,
28,3.
ammoniacus, see hammomacus.
ammomtio, (adm.) onis, f. [ammoneo] reminding, tanta
uis admonitionis inest in locis, ut non sine causa ex hi-;
memoriae ducta sit disciplina, Cic. fin. 5, 2 ; add Quint. 6.
i, 37; Plin 19, 8; Ulp. dig. 5, i, 2, 7; and met. Cic. Tusc. 5,
19; morbi, Plin. 24, 158; doloris, 25, 88; 2. a warning
bordering on reproof, turn obiurgatio, si est auctoritas; tum
admonitio, quasi lenior obiurgatio, Cic. or. 2, 339; admoni-
tionem et praecepta desiderant, off. I, 145 ; admonitio
tua me reprimere posset, Plane, ad Cic. 10, 4, 2; admonitio
frequens, interdum et castigatio, Veil. 2, 114,3; fustiuui
admonitio, flagellorum castigatio, Callist. dig. 48, 19, 7.
ammonitor (adm.), oris, m. [id.] one who reminds, a
reminder, Cic. fam. 9, 8, i ; top. 5 ; Ov. M. 4, 664.
ammonitor-ium, (adm.) adj. n. as sb. a warning or
precept, lustin. ad Treb. f.
amm&nitrix, icis, f. one who reminds, PI. True. 2, 6,
10 (lect. dub.).
ammomtum, (adm.) part. n. as sb. a reminding, prae-
cepta, admonita, Cic. or. 2, 64
ammonltus, us, m. reminding, locornm, Cic. fin. 5.
4; add Att. 13, 18; Ammonitu recreatur amor, Ov. rem.
am. 729; add F. 3, 612; 2. warning, advice, hint, sug-
gestion, pullariorurn, Cic. fam. 10, 12, 3; Terreor ammonitu,
Ov. F. 3, 36 ; Attici, Nep. Att. 20, 3 ; Ov. M. 3, 566.
amnacum? i, n. a plant, reading of E in Plin. 21, 176
where Sillig amaracum.
amnesis, (amnensis) adj. near a river, amneses urbes
sitae prope amnem, Paul, ex F. 17.
amm-c61-a, ae, m. f. river-inhabiting, salices, Ov. M.
10, 96.
ammc-ulns, i, m. dim. a little river, rivulet, Liv. 36,
22, 8.
13
98
AMNICUS
ammc-us, adj. of a river, calami, Plin. 16, 166; super
amnica terga, Auson. Mosel. 205; stips (ferry-money), Apul.
M. 6, 20.
amm-gen-a, ae, m. f. river-born, Val. F. 5, 584; Auson.
Mosel. 116.
am-nis, is, m. (f. in Varro and old drama) [root ap in S.
water = aq of aqua; for change of p to m before n cf. dam-
num for dap-uum akin to Sair-avij, som-nus for sop-nus],
river (so am-n- = E. Avon), lit. water, but so in poets only,
hoc (sc. dictamno) fusum labris splendentibus amnem
Inn'cit, Verg. 12, 417;... Plias et Oceaui spretos pede reppu-
lit amnes, G. 4, 233 ; Belua sed ponti uon multum praeterit
amnem, Germ, phaen. 362; 2. a river, a stream, Ad
caput amnis qui (quod MSSJ de caelo exoritursub solio louis,
PI. Tr. 4, 2, 98 ; Neque mihi ulla opsistet amnis nee mons
nee adeo mare, Merc. 5, 2, 18; add Poeu. 3, 3, 15 and 17;
Sed quasi amnis, quamuis rapida (T.H.K. cj.; amuis uis
rapit MSS) tamen in flexu flectitur, Naev. ap. Non. 191 (as
an ex. of amnis f .) ; ludere inter se laetantis uidimus Praeter
amnem, Naev. 47 B ; Apud abundantem Argiuam (so L.
Miiller, as prob. ; MSS antiquam) amnem et rapidas undas
luachi, Ace. 297 B, ; Atque accrues alta in amni corpore
(flesh) expleui hostico, ib. 323 ; amnis quam olim Albulam
dicunt uocitatam, Varr. perip. 197, 7 lord.; (3 last exx.
also fm Non. 191, 2); amnium anfracta, 189, 2!; quos-
dam exaruisse amnes, Cic. div. i, 38; alter (sc. Herodotus)
sine ullis salebris quasi sedatus amnis fluit, or. 39 ;
Vnicus in terris Aegypti totius amnis, Lucr. 6, 713; ad
iusti amnis cursum, Liv. I, 4, 4; secundo detiuit amni,
Verg. G. 3, 447 ; secundo amne, Curt. 4, 7, 9 ; aduerso amne,
10, i, 16; 3. of the constellation Eridanus, et magnus
pariter delabitur amnis, Cic. Arat. 384 (630); cum clarus
fugerit amnis, Germ, phaen. 644; 4. of the ocean, once
deemed a river, Quaque patent ortus, et qua fluitantibus
undis Solis anhelantes abluit amuis equos, Tib. 2, 5, 60;
lam nox...caeruleo lauerat arnne rotas, 3, 4, 18; S. as
opposed to a river, a stream, ab irno fluuio ubi confluit
altera (al. alter) amnis ad summum flumen, Varr. r. 3, 5, 9;
Baetis uno amne decunit, Mela 3,1; 6. of other streams
than rivers, furit iutus aquai Fumidus atque alte spurnis
exuberat amnis, Verg. 7, 465; musti, Pall, n, 14, 18; 7.
w. gen. rather than in appos., Eridani amuis, Yerg, 6, 659;
8. abl. amni at times in poets.
amo, are, vb. [Skr. cam, vb. love ; cf. Walach. chamor
and Erse caemh, Lat. amor; cf. also cams] love, mulieris
Quam erus meus amabat, PL Mil. 2, I, 33; Scimus quam
misere hanc amarit, Ter. Andr. 3, 2, 40; recte amasti uxo-
rem tuam, Hec. 5, 4, 22; Coniunxs Una meo praedita amans
animo, CIL ion, 8; 2. absol. rneretricern understood,
in opposition to marriage, omnes qui amant, grauiter sibi
dari uxorem ferunt, Ter. Andr. I, 2, 20; Mourn gnatum
rumor est amare, i, 2, 14; durn licitumst ei...amauit,
2, 6, 13; insueuit exercitus amare potare, Sal. Cat. n, 6;
ament potent, lug. 85, 41; add Hor. s. 2, 3, 150; 3.
apart from sexual love, love gen., Videas corde amare inter
se: quantis - laudibus Suum erum seruos conlaudauit,
PI. Capt. 2, 3, 60; di me pater Omnes oderint ni magis te
quam oculos nunc amo meos, Ter. Ad. 4, 5, 67; add 5, 7, 5;
Cicerones pueri amaiit inter se, Cic. Att. 6, I, 12; 4.
stronger than diligo (esteem), tantuni accessit (ad eum
amorem quern erga te habebam) ut mihi nunc denique
amare uidear, antea dilexisse, Cic. fam. 9, 14, 5 ; eum a me
non diligi solum, uerum etiarn amari, ib. 13, 47; quern ego
cum olim mutuo diligerem ex hac officii societate amare
ardentius coepi, Plin. ep. 3, 9, 7 ; 5. amat se, be in
love with oneself, be well pleased with oneself, in eo me
ualde amo, Cic. Att. 4, 16, 10; quod cuiusque temporis ofli-
cium sit, poterimus, nisi nosmet ipsos ualde amabirnus,
iudicare, off. i, 29; ne uimium te amare uideare, top.
51 be too selfish; quam uolumus licet ipsi nos ame-
inus, tamen..., har. resp. 19; se ipse amans sine riuali,
Q. fr. 3, 8, 4; uerum hoc se amplectitur uno, Hoc ani;it,
et laudat, Hor. . i, 2, 54; 6. for favours conferred,
love, be thankful to (for), be obliged to, Multum amabo
oh istam rein, PL True. 4, 4, 26; Ant. Quiesco ergo.
Ad. Amo te; sed..., Poen. i, 2, 42; eo ego uos amo, et eo a
AMOENUS
me magnam inistis gratiam, Cist, i, I, 8; ecquid noa amus
l)e fidicina istac? Ter. Eun. 3, 2, 3; Amo te, et non neglex-
isse habeo gratiam, Ph. I, 2, 4; de raudusculo Numeriano
multum te amo, Cio. Att. 7, 2, 7 ; in Atilii negotio te amaui,
fam. 13, 62, I ; te multum amamus quod ea abs te dili-
genter curata sunt, Cic. Att. I, 3, 2 ; amas me quod te non
uidi ? Domit. Afer ap. Quint. 6, 3, 93 ; 7. hence amabo
(te often omitted) you will oblige me (if), in asking favours
or questions, prythee, please, esp. in the mouth of women,
Noli amabo Amphitruo irasci Sosiae causa niea, PI. Amph.
I, 3, 42; Id amabo te huic caueas, Bac. I, I, 10; quis hie
amabost, Qui tarn pro nota nominat me? Mil. 3, 3,27; die,
amabo te, ubist Diuiarchus? True. 2, 7, 32 etc.; Hoe agite
amabo, Ter. Eun. i, 2, 50; add 70; 3, 3, 28; 4, 3, 21 ; 4, 4,
7; 5, I, 22; 5, 3, 6; 8. hence aluiost = rogo in: set scin
quid te amabo ut facias, PI. Men. 2, 3, 71 ; Menaechme
amare te ait multum Erotium ut...deferas, 3, 3, I ; amabo
te ne (id) sceleri meo assignes, Cic. Q. fr. i, 4, i ; 9.
amabo of requests, by Cicero only in ep., cura amabo te
Ciceronem nostrum, Cic. Att. 2, 2, I ; add 5, 17, .3; 13, 52,
2; amabo te aduola, Q. fr. 2, 10 f. ; 1O. si me amas, if
you love me, common in urgent requests, si quicquam me
amas hunc locum muni, Cic. Att. 5, 17, 5; adduc, si me
amas, Marium, Q. fr. 2, 10 f. ; 11. in asseverations,
ita me...di omnes ameut, Vt ille cum ilia neque cubat
ueque ambulat, PL Bac. 4, 8, 55; ita me amabit quam ego
amo ut ego hau mentior, Cure. 2, 3, 47 ; ita me di ament,
credo, Ter. Andr. 5, 4, 44; Ita me di arnabunt, ut me tuaruiu
miseritumst Menedeme fortunarum, Haut. 3, i, 54; 12.
w. abstract object, Etiam Epidicum quam ego fabulam
aeque ae me ipsum amo, PL Bae. 2, 2, 36 ; homm homines
nomen oratiouem uoltum ineessum amabant, Cic. Sest.
105; amatque lanua limen, Hor. od. I, 25, 3; 13.
esp. w.- infin., Qua (al. quo) pinus ingens albaque populus
Ymbram hospitalem consociare amant, Hor. od. 2, 3, 10;
Aurum per rnedios ire satellites, Et perrumpere arnat saxa,
3, 16, 10; add epod. 8, 16; so 0iAfw: see LS. lexicon;
14.' even w. pass, inf., clamore...atque aliis omnibus quae irii
fieri amat, Sail. lug. 34, i wh. see Kritz's note ; imitated by
Auson. ad Grat. I ; Dictys I, 3; Q. Septim. i, 3; 15.
as adj. loving, nihil potuit fieri amantius, Cic. fam. 3, 6, 3;
hominis boni misericordis amantis pauperis, CIL 1027, 2;
Pompeia amantissuma suls, 1080; sibi et Philemae suae
amantissumai, 1207; 16. amasso = amauero, PI. Gas.
5, 4, 22 and 23 ; Cure. 4, 4, 22.
amddo, adv. from now, from this time, a. uidere deside-
rans quos horrebat audire, Hier. ep. 51, p. 157 ed. Franc.;
amodo OTTO TOVTOV, gloss, see Hand Turs.
amoebaeus, adj. responsive, alternating, amoebaeum
(carmen) et quotiens qui canunt, et aequali numero uersuum
utuntur, et ita se habet responsio ut aut maius aut contra -
riura aliquid dicant, Serv. B. 3, 29 ; amoebaeus (pep) ex
duabus longis et totidem breuibus et louga (as mcradibllis),
Diom. 481, 25 K.
amoene, see amoenus.
amoemtas, atis, f. charming character, loveliness,
Venerem amorem amoenitatemque accubans exerceo, PI.
Mil. 3, I, 52; Forrnae amoenitatem illius, 4, 4, 36; add
St. 2, I, 5; Men. 2, 3, 5 ; 2. in later writers gen. of
scenery, fluminis, Cic. Q. fr. 3, I, I ; amoeuitates orarum
ac litorum, N. D. 2, 100; add leg. 2, 3; domum in colle
Quirinali...cuius amoenitas...silua constabat, Nep. Att. 13,
2; ilia feritas (Gallorurn) Asiatica amoenitate mollita est,
Flor. i, 27 (2, n), 4; 3. of other objects, amoenitates
studiorum, Plin. pr. 14; uitae, Tae. an. 5, 2; ingenii, Gell.
7 (6), 7, i ; orationis, 10, 3, 15; uerborum, 12, I, 24; 4.
as a term of endearment, mea amoenitas quid tu agis? PL
Cas. 2, 3, 13; add Poeu. I, 2, 152.
amoemtcr, see amoenus.
amoeno, fire, vb. make lovely, regio amoenata lucis,
Salv. gub. Dei 7 m. ; 2. delight, felices animas chorda-
rum pulsibus, Cassiod. ep. 2, 40; oculos, Cypr. ep. 2, I.
amoenxis, adj. [ad + men of mens, ad mentem; cf. G.
an-muth-ig ; and Fr. a (mon) gre, whence agroable ; a due
to accent on penult., cf. lucerna, molestus etc.] to one's
mind or taste, charming, lovely, delightful, sweet, darling,
AMOLIOR
AMPHIDANES
99
Ita hie me amoenitate amoena amoenus oneranit dies,
PI. Capt. 4, i, 7; l'essuli...Gerite amanti mihi inorem
amoenissumi, Cure, i, 2, 62; Perparuam partem postu-
lat. I'lautus loci De uostria magnis atque amoeuis moenibus
Athenas quo sine architects conferat, True. pr. 2; add
1'oen. i, 2, 176; Nam me uisus homo pulcer per amoena
salicta Et ripas raptare, Enn. an. 40 V; Quod per amoenam*
urbem leni Unit ngmine tinmen, ib. 177; in praediolis nostris
et belle aediticatis et satis amoeuis*, Cic. Alt. 16, 3, 4;
amoeno sane et ab arbitris remoto loco, Verr. 2, 5, 80 ;
add or. 2, 290; loca amoena, uoluptaria, Sal. Cat. n, 5;
rultum anioeniorem, Liv. 4, 44, 11; Deuenere locos laetos
et amoena uireta, Verg. 6, 638; add 1'rud. Catb. 3, 101 ;
Ham. 795 ; rosae, Hor. od. 2, 3, 14 ; amoenae Quoa et
aquae subeunt et aurae, 3, 4, 7; runs amoeni, ep. I, 10, 6;
amoeuissimam parietum picturam, Plin. 35, 116; amoenior
uilla, Plm. pan. 50; amoemssiinis aedificiis*, Tac. h. 3,
30; uita, an. 15, 55; ingenium, 2, 64 and 13, 3; amoena
profundi RuraPadi, Prud. Sym. 2,700; and even of scents,
amoenus uapor, Vincens odorem balsami thuriscroci, Prud.
st. 10, 361 ; 2. n. pi. as sb. w. gen., beautiful scenery,
Asiae, Tac. an. 3, 7 ; litorum, h. 3, 76 ; 3. at times
of sensual pleasures, Nequedum exarui ex amoeuis rebus
(t uoluptariis, PI. Mil. 3, i, 46; 4. amoene, adv. beauti-
fully, pleasantly, PI. Mil. 2, 5, 2 (unless as B by cj. suggests
amoeno), but Apul. M. 10, 32 corrupt; amoeiiius Gell. 14,
1, 32;. superl. Plin. ep. 4, 23, i; 6. amoeniter, tbe
same, Gell. 20, 8, I ; 6. amoenum, says Kritz Sal. Cat.
11,5, quod a moenibus recedit, ami so others ; but cf. exx. *.
a-molior, iri, vb. r. heave (a heavy mass or obstacle)
away, off, out of tbe way, irnpedinientum omne de cunctis
itineribus amoliuntur, Sisen. ap. Non. 73 ; quum amoliti
obiecta onera arniatis dedissent uiam, Liv. 25, 36, II ; ob-
stantia siluarum amoliri, Tac. an. i, 50; amoliuntur (apes)
omnia e medio, Pliu. u, 25 ; Heu quantum Fortuna hume-
ris iam pondere fessis Amolitur onus, Lucan. 5, 355; tellus-
que nefandum Amolitur onus, Claud. Euf. 455; 2. less
fitly of things one desires to get rid of for the time at least,
though not heavy, clear away, Vt nostra properes amoliri
(hinc) oinnia, PI. Ps. 3, 2, 67; lube haec hinc omnia amoli-
rier (sc. seruos), Most. 2, I, 24; add 41; 3. rudely
of persons, Non hinc uos propere stabulis Jmolimiui ? Pac.
16 K; add 184; Proinde hinc uos amolimiui, nam mihi
impedimenta estis, heave your great carcases out of my
way, Ter. Andr. 4, 2, 24; and absol., Age age, amolire,
amitte, Ace. 304 R; 4. and jestingly, of oneself,
Quin ego hinc me amoh'or? PI. Merc. 2, 3, 50; Sed ego
cesso hinc me amoliri, uentre dum saluo lioet? True. 2,
7 f. ; 5. met. get lid of, rid oneself of, without personal
violence, donee uxorem auioliretur, Tuc. h. I, 13; iuuenern
specie honoris, an. 2, 42 ; his uerbis ilium a sese
amolitus (molitus Hertz, male), Gell. 19, I, u ; 6. even
w. abstract ace., amolior nomen meum (put aside, as not
bearing on the question), Liv. 28, 28, 10; pericula (ward off),
Plin. 32, 23; inuidiam crimenque, Tac. h. 3, 75; but in
an. 14, 14 Halm has molliri; add Quint. 4, i, 29; 5,
7, 23*; 5, 13, II*; 9, 2, 71; 7. as pass, chiefly in
perf. part, and ger. , prius (illos) ab oculis mortalium amo-
lita natura est quam in caelum i'ama perueheret, Curt. 8, 5,
17; amolita utriusque rei participatione, Apul. de deo 8.
9; omnibus exuuiis amolitis, 23; add exx. * of 6; but in
Liv. 25, 36, II Madv. has amoliti; some regard amolirier
aa pass, in PI. above 2.
amolltio, fmis, f. violent removal, tearing away, infantis
(a matre), Gell. 12, i, 22.
amdlo, amolum, see amulo amulum.
amomis, idis, f. a spice, Plin. 12, 49.
amomum, (-on, Plin. 26, 34) i, n. an Indian and Arabian
spice, ferat et rubus asper amomum, Verg. B. 3, 89; add 4,
25; Plin. 12, 48; 13, 15 etc.; 37, 204; Mart. 5, 64, 3;
2. in pi. in gelidos uersit amonia sinus, Ov. Pont. I, 9, 52;
add Pers. 3, 104.
amor, oris, m. love (sexual), amore perditast haec
misera, PI. Mil. 4, 6, 38; Medea. ..amore saeuo saucia,
Eun. ap. Cornif. ad Her. 2, 34; In amore haec omnia
iusunt uitia, Ter. Eun. I, I, 14; ut muliebris amores amit-
tam, Cio. Tuse. 4, 70; furor amoris, 4, 75; add Verg. I,
725 ; 3. love gen. Btudium patrouae cura amor laudcs
decus Silent, CIL 1009, 16; Eundem mi amorem praestat
puerilem senexs, 1012; caritate mouentur homines, ut
deorum..., aut amore ut fratrum, ut coniugum, ut liberorum,
ut familiae, Cic. part. or. 56; add 88; or. 2, 206; amor, ex
quo amicitia nominata est, princeps est ad beniuolentiam
couciliandam, am. 26; 3. so far of persons, also w.
gen. of abstracts, cognitionis, Cic. fin. 4, 18; gloriae. Arch.
28 ; edendi, Lucr. 4, 869 ; laudis, Verg. 5, 394 ; aratri,
7, 635; habendi, Hor. ep. i, 7, 85; 4. w. inf. Sed si
tantus amor casus cognoscere nostros, Verg. 2, 10; seu
rore pudico Castaliae flauos amor est tibi inergere criues,
Stat. Th. i, 698; 5. in plur. of the loved object, darling,
en amores tuos Si uis spectare, PI. Poen. I, I, 79; and perh.
Mil. 4, 8, 67 ; Varus me meus ad suos amores Visum dux-
erat, Catul. 10, I ; Pompeius, nostri amores, ipse se afilixit,
Cic. Att. 2, 19, 2; Atticae (salutem dices) deliciis atque
amoribus meis, 16, 6 f. ; amores ac deliciae tuae, Roscius,
div. i, 79; redeo ad amores deliciasque uestras, L. An-
tonium, Phil. 6, 12; 6. personitied, the god Love,
Cupid, apage Amor nou places, PI. Trin. 2, I, 25; add 31
and 32; quis istic habet? Amor, Voluptas, Venus, Venus-
tas, Gaudium, Bac. I, 2, 16 ; Paret Amor dictis carae
genetricis, Verg. i, 693; 7. in pi. as attendants on
Venus, Stat. silu. i, 2, 120; Claud, laud. Stil. 2, 356;
8. amos as nom. misquoted fm PI. Cure. I, 2, 2.
amorabundus, adj. mulierem amantem uerbo inusita-
tius ficto amorabundam dixit, Laber. ap. Gell. n, 15, I
(amabundam?).
am6ri-fer, a, um, adj. love-bearing, sagittas, Venant. 6,
2, 13.
amStio, ouis, f. removal, doloris, Cic. fin. I, 37; ordinis,
Gai. dig. 47, 10, 43.
amotus, part, of amoueo.
a-moueo, ere, moui, motus, move away, remove, get
rid of, quiri til hinc te amoues? PI. Trin. 3, 3, 73; nunc
iam rus te amoue, Most, i, i, 71; somnum ex pectore,
Ps. i, 2, II ; crapulam, 5, i, 35; mode te hinc amoue,
Ter. Ph. 3, 3, 33; Prorsus a me opinionem hanc tuam esse
ego amotam uolo, Andr. 3, 2, 30; nebulonem ilium ex
istis locis amoue, Cic. Att. I, II, 2; Porcia lex uirgas ab
ciuium Eomanorum corpore amouit, Itab. perd. 12; ab
se magis enixe amouens culpam, Liv. 4, 41, 9; 2. a
mild term for banishment, amotus Cerciuam, Tac. an. I,
53; Suillium in iusulam, 4, 31; add 14, 57; 3. of dis-
houest removal or theft, boues...Per doluni amotas, Hor.
od. I, 10, 10; de actioue rerum amotarum, titul. of dig. 25 ,
2 ; furtum fit non solum cum quis iutercipiendi causa ivm
alienam amouet, Gai. 3, 195; add 208.
ampelinus, see amperiuus.
ampelitis, Idis, adj. f. as sb. (sc. 71;) a kind of asphalt
used in killing insects on vines, and so used medicinally,
Plin. 35, 194.
Ampelius, adj. or sb. name of a gens, Aminiau. 28, 4, 3 ;
Sidon. 9, 305.
ampeloprison, (vine-leek) i, n. a plant so called, Plin.
24, 136.
am-pendix, older form of appendix [for an-p., an = ad;
cf. anteid] Paul, ex F. 21 M.
amperinus? adj. name of some colour, amperiua,
Caecil. ap. Non. 548, 15 (so H; al. ampelina).
ampbemerinos, adj: quotidian' (fever), Plin. 28, 228.
ampliibilum, or -us, i, n. or m. a cloak, Sulp. Sev.
dial. 2, i ; Venant. S. Martin. 42.
amphibdlia, ae, f. an ambiguous word or phrase, Cic.
div. 2, 116; in fam. 7, 32, 2 in Greek; Cornif. ad Her. 2,
16; Char. 271, 26 K; Diom. 450, I.
amphlbolus, adj. ambiguous, nomen, Mart. Cap. p. 149
G; 152, 7 Eyss.
amphibrachys, adj. m. (sc. pes), having a long syllable
between two short, Quint. 9, 4, 82 and 105; Diom. 479, 8;
Prise, i, 275, 14 K.
amphl-breuis, the same, Diom. ib.
amphidanes, m>, m. an Indian gem, also called chryso-
colla, Plin. 37, 147.
132
100
AMPHIMACRUS
AMPLIO
amphi-macrus, adj. m. (so. pes), having a short syllable
brtwivii two long, Quint. 9, 4, 81 ; Diom. 479, 13.
amphi-mallium, adj. n. as sb. a coat shaggy on both
sides, Plin. 8, 193 ; see
amphi-mallum, i, n. same, schol. luv. 3, 283.
amphi-prostylos, adj. with pillars before and behind,
Vitr. 3, 2, I.
amphis-baena, ae, f. a (double-headed) serpent, Plin. 8,
85; 20, 216; Lucan. 9, 719; Solin. 27, 29.
amphitapus, or -a or -um, see amfitapos.
amphithalamos? i, m. Vitr. 10 (7), 2, where perh. read
antithalamos.
ampltitheatralis, adj. of an amphitheatre, Flin. II, 84;
Mart, ii, 69, i; 14, 137, I.
amphltheatricus, adj. the same, charta, Plin. 13, 75;
spectaculum, Symm. ep. 4, 8.
amphitheatrum, i, n. amphitheatre, Plin. 16,200; 19,
25; 36, 117 and 120; Mart, spect. i, 7; Tac. h. 2, 67.
amphora, ae, f. (amfora*) [an<pop(vs for a/i0i-0opeus] a
two-handled jar, amphora, amphoram impleto aquae, Cato
r. 88, i ; add olearias, 10, 2; 113, 2; Dabitur tibi amphora
una et octo dolia, PL Cas. i, 32; add Mil. 3, 2, n; uini,
Cic. Font. 19; Nee Laestrygonia Bacchus in amphora
Languescit mihi, Hor. od. 3, 16, 34; oliuaru in amphoram
c-ouicito, Colum. 12, 49, 4; so far for liquids, esp. wine;
2. for other uses, mellis, Cic. Verr. 2, 2, 183; niella
condit amphoris, Hor. epod. 2, 15; uuarn passam in
amphoras recondunt, Colum. 12, 16, 3; 3. as a public
urinal, nulla est in angiporto amphora quam non inpleant,
quippe qui uesicam plenam uini habeant, Titius ap. Macr.
s. 3, 16 (2, 12), 15 ; 4. as a Greek measure = Latin
quadrantal, octo et xl capit sextarios, Fest. p. 258 b, 21 M ;
add Fann. pond, et rnens. 63 ; bibisse in die uini Capitolinam
amforam* constat, Capitol. Max. 4, I ; 6. of a ship's
tonnage, naues onerarias quarum minor nulla erat duurn
milium amphorumt, Lentul. ap. Cic. fam. 12, 15, 2; ne
quis senator... nauem quae plus quam ccc amphorarum
esset haberet, Liv. 21, 63, 3; magnitude (nauium) ad terna
rnilia amphorumt, Plin. 6, 82; (polypi) caput amphorarum
xv capax, 9, 93; add Labeo dig. 14, 2, 10, 2; 6. note
gen. amphorum + above.
amphoralius? amphoralium, a wrong reading for
amphdrarius, adj. of an amphora, uiuum ampho-
rariurn. Proc. dig. 33, 6, 16, 2.
ample, see amplus.
ampiruo, are, vb. pirouette? see redampiruo.
Ampins, adj. or sb. name of a gens, T. Ampi T. f.
procos. on a coin, CIL 521.
am-plector, i, xus, vb. r. fold oneself round, embrace,
clasp, salue ut te amplector lubens, PI. Bud. 4, 4, 131 (a father
speaks) ; Nunc tibi amplectimur genua egeutes opurn, i, 5,
1 6 ; Ego illam non amplectar ? ego non sauiem ? Pomp.
84 B; illam in somnis amplecti, Ter. Andr. 2, 5, 19; and
met. quid cessatis compedes Currere ad me meaque amplecti
crura ut uos custodiam, PI. Capt. 3, 4, 119; serpens Arboris
amplexus stirpem coiling round, Lucr. 5, 34; quorum
tellus amplectitur ossa, i , 135; saxa manibus aiuplexos,
Liv. 5, 47, 5; but in Cic. rep. 6, 14 Halm has complexus;
3. met. first of space, inclose, include, castellis xv rnilia
passuum circuitu amplexus, Caes. b. c. 3, 44, 3; quantum
munimento amplecteretur loci, Liv. 35, 28, 6; duos montes
muro amplexi, 41, 18, i; Et molli circumst ansas amplexus
acantho, Verg. B. 3, 45; et urbes Latior amplecti murus
(coepit), Hor. ep. 2, 3, 209 ; amplectitur (aestuarium) intra
se insulam, Plin. 5, 3; sulcus designandi oppidi coeptus ut
magnam Herculis aram amplecteretur, Tac. an. 12, 24;
locum exedra et porticibus amplecti, Plin. ep. 9, 75 ;
3. met. of affection, make much of, show affection for,
court, omnem tuum amorem quo me es ampiexus, Cic.
Att. 7, i, 2; me amicissime quotidie magis Caesar ainplcc-
titur, fam. 6, 6, 13; an equites Bomanos amplectetur
(Antonius), Phil. 7, 21; plebem, Mil. 72; rnagis magis-
que eum (sc. lugurtham) indies amplecti, Sal. lug. 7,
6; 4. embrace, clasp, as determined never to give up,
cling to, met., Perseo regium nomen omni ui amplectente,
Liv. 45, 4 f. ; amplexus regni nomen, 9, 34, 12;
5. embrace as a token of approving affection, quorum si
amplecterer uirtutem ut facio, Cic. Phil. 10, 18 ; and so hoc
se amplectitur uno, Hoc amat et laudat, Hor. s. i, 2, 53;
wh. schol. Acr. : hoc sibi blanditur we should say prides
himself; 6. w. abstr. ace. embrace, give one's affections
to, devote oneself to, quo ius ciuile tarn uehemeuter am-
plexus es, Cic. or. I, 234; nobilitatem et dignitates homi-
nnm amplectitur (Caesar), fam. 4, 8, 2; libenter amplector
talem aniinum, ib. 5, 19, 2; ad tuam amplitudinem meis
officiis amplectendam, ib. 5, 8, 3; 7. esp. of thoughts,
ideas, rogo...ut hauc eogitationem toto pectore amplectare,
Cic. Att. 12, 35 f. ; quae si iudex non amplectetur omnia
consilio, Font. 25 (15); 8. of words, embrace, in-
clude, neminem posse omnes res per scripturam amplecti,
Cic. inv. 2, 152; Non ego cuncta meis amplecti uersibus
opto, Verg. G. 2, 42 ; totius ponti forma breuiter amplectenda
est (so /3; al. compl., and BO Sill., Detl. ), Plin. 4, 75;
II 9. amplecto = amplector, says Prise, i, 393, 8 K,
but?, for to amplector belong the forms in: Extemplo
amplectitote crura fustibus, PL Bud. 3, 5, 36 ; and genua
amploctens*, Liv. in Odyss. ap. Diom. 384, 9; 1O. am-
plector as pass., says Pr. I, 393, 8, referring perh. to
amplexus so used, as: animam nostro amplexam pectore,
Petr. ap. Pr. I, 567, 19; but in PL Mil. 2, 6, 27 MSS have
amplexurn (for wh. by cj. some read amplexam, Guyet
amplexus); 11. a form amplocti asserted by Diom., cf.
8*; Prise, i, 25, 15; Cass. 2283, 41 P.
amplexab-undus, qnasi-part. embracing again and
again, lul. Valer. Alex. M. 2, 35, ed. Mai.
amplexor, ari, vb. r. frq. embrace again and again, keep
embracing, Meosne ante oculos ego illam patiar alios
amplexarier, PL True. 5, 33 ; aram, Bud. 3, 3, 33 etc. ;
add Ter. Haut. 5, I, 27; 2. met. Appius totum me
amplexatur, Cic. Q. fr. 2, 12, 3; otimn, Best. 98; auctori-
tatem censoriam amplexato (so Prise. I, 393, 7 K; MSS
or) cling to, defend to the last, Clu. 124; uolup-
tatem, Cic. or. 3, 62; add acad. post. 33; fin. 4, 36;
II 3. amplexo, are, vb. frq. the same, postea hanc
amabo atque amplexabo, PL Poen. 5, 4, 60; Postremo
amplexa ; fructuvn quern di dant cape, Ace. ap. Non. 470,
1 1 ; sauiare, amplexare, Q. Claud, ap. Prise. 1. c. ; cum
mater amplexaret corpus n'lii sui, Petron. 63; 4. am-
plexor, ari, as pass, in Lucil. ap. Prise. I, 381, 5 and 6 dub.
amplexus, us, m. folding round, embrace, serpcntis,
Cic. div. i, 79 ; Cum dab it amplexus, Verg. I, 687; add 6,
698 ; excutit amplexus, Ov. M. 9, 52 etc. ; 2. met. quod
omnem Continet amplexu terram, Lucr. 5, 319; inferiorem
part em Nilus diuisus amplexu suo determinat, Pliu. 5, 48;
in amplexu nemorum, Stat. Th. 6, 6, 256.
ampliatio, onis, f. a postponement of a judicial decision,
a. quae apud iudices fieri solet est dubitantis, Sen. contr. i ,
3, 9, p. 1, 25 B; add ps. Ascon. ad Verr. 2, i, 26;
2. enlargement, addition, Tert. bapt. 13.
ampliator, oris, m. one who increases, S. P. Q. B. am-
pliatori ciuium, on a coin of Caracalla, Eckliel 7, 12.
amplif icatio, onis, f. enlarging, increase, pecuuiae, Cic.
div. 2, 33; rei familiaris, off. I, 25; honoris, 2, 42;
2. esp. in rhetoric, dwelling at great length on a topic,
amplification, Cic. part. or. 53; add or. 3, 105 (bis); Corn,
ad Her. 2, 47 ; Quint. 2, 5, 9; 4, 3, 15 etc.
amplificator, oris, in. one who enlarges or adds to,
rerum, Cic. Tusc. 5, 10; tuae dignitatis, fam. 10, 12, 5;
municipl, inscr. Or. 1025.
amplif icatrix, icis, f. one who enlarges, ueri, Pacat.
pan. Th. 8.
amplif ico, fire, vb. enlarge, increase, add to, dolorem,
Pacuv. ap. Cic. Tusc. 2, 50; diuitias, rep. c. 15 (12, 21);
uoluptatem, fin. I, 38; rempublicam, N. D. 2, 8; gratiam
diguitatemque, Caes. b. g. 6, 12, 6;
ampli-ficus, adj. extensive, vast, ingeuium, Fronto ad
M. Anton, de eloq. p. 150 1. 3 Nab.; 2. amplifiee,
grandly, decorata, Cat. 64, 265.
ampli fluus, adj. largely flowing, Strabo Gallus 2, 2.
amplio, iire, [amplius] vb. make greater, enlarge, in-
crease, rem, Hor. s. I, 4, 32; amplianda scalpello plaga
est, Cels. 7, 5, i; uiris, Plin. 23. 67; seruitia, Tac. h.
AMPLITER
AMPULLAGIUM
101
2, 78; nuruerum, Plin. pan. 54; nomina, Mart. 8, 66, n;
dotem, Florent. dig. 23, 4, 24; 2. in law, postpone
(a verdict), cum causarn non audisset et potestas esset
ampliandi, Cic. Caeciu. 29; add Verr. 2, I, 26; see
amplius 18; 3. w. ace. of accused, postpone a verdict
on, quid fuit quare hominem nefarium ainpliuucritis,
Corn, ad Her. 4, 48; earn ampliatam, deinde absolutam,
Liv. 4,44, 12; bis ampliatus tertio absolutus est reus, 43,
2, 6; accusati ambo ampliatique, 43, 2, 10; add Aurel. V.
uir. ill. 24.
amplitcr, see amplus.
amplitude, Inis, f. extent, size, (simulacrum) modica
amplitudine, Cic. Verr. 2, 4, 109; (taurorum), Varr. r. 2, 5,
10 (bis); oppidum stadiorum Ixx amplitudine, Plin. 6, 119;
2. met. grandeur, greatness, dignity, amplitudo ac
dignitas ciuitatis, Cic. or. 2, 164; sacerdotii, agr. 2, 18;
nominis, Mur. 16 ; 3. absol. ad summam amplitiulinem
peruenisset, Cic. Brut. 281 ; te amplitudinem tuam retentu-
rum, fam. i, 4 f. ; add 10, I, 3.
amplius, see amplus.
amplius culus, udj. eomp. dim. rather great, fortuna,
Apul. mag. 75 ; 2. ampliuscule, at some length, Sidon.
ep. 8, 1 6.
amplo, Tire, vb. make great, poetae.. Qui causam humi-
lem dictis ampleut, Pacuv. ap. Nou. 506, 16.
amploctl pro amplecti dicebant (antiqui), Prise. I, 25,
15 K.
ampins, adj. [?] vast, great, dum ne ampliorem modum
pratorum habeant quain proxuma aestate habuerunt, CIL
199, 41 ; Amplus, rubicundo colore, et spectu proteruo ferox,
Pacuv. ap. Fest. p. 330 M; domus, Cic. off. i, 139; signum,
Verr. 2, 4, 74; amplissima curia, ib. 2, 4, 119; portiei-
bus, Verg. 3, 353; ampliores aquae, Plin. 5, 57; a. of
time, long, amplissima dies horarum xv, Plin. 6, 218;
3. met. great, ample, Est lucrum hie tibi amplum,
PI. Epid. 2, 3, 117; add Amph. pr. 6; irae ampliores,
Ter. Hec. 3, i, 9; niorbus amplior, 3, I, 50; amplam
oceasionem calumuiae, Cic. Verr. 2, 2, 61; fortunas, ib.
2, 5, 18; pecuniam, Eosc. Am. 86; diuitias, Hor. s.
2, 2, 101 ; 4. esp. grand, splendid, munus aedili-
tatis, Cic. Verr. 2, I, 14; praemia, Mil. 57; amplissimus
triumphus, Nep. Cat. i, 4; amplissima ueste, Liv. 27, 51,
9; 5. amplum est alicui, Etruscae gentis (regem esse)
Bomae amplum Tuscis ratus, Liv. 2, 9, 4 ; sibi amplum
esse urbem ab se captam frequentari, 5, 30, 2 ; add 28, 42,
21 ; 6. esp. of men, great, grand, dignified, is mihi
uidetur amplissimus qui sua uirtute in altiorem locum per-
uenit, Cic. Eosc. Am. 83 ; ampli quidem homines sed im-
memores dignitatis suae, Phil. 3, 20; II 7. ample
adv. only met. grandly, splendidly, exornat ample magnifi-
ceque triclinium, Cic. Verr. 2, 4, 62; a. loqui, Tusc. 5,
24; a. dicere, Brut. 201; but in Cels. pr. p. 11, 1. 15
Dar. read ampla ualetudinaria; 8. comp. amplius, more,
not often to qualify verbs, aliquanto* amplius ualerem si
hie maneres, PI. As. 3, 3, 2 ; Multo tanto* ilium accusabo
quam te accusaui amplius, Men. 5, 2, 49; faxo amabit am-
plius, 5, 2, 40; Quam uellem Menedemum inuitatum, ut
nobiscum esset, amplius more pressingly, Ter. Haut. I,
2, 1 1 ; Quo populum atque urbem pacto seruare potisset,
Amplius, Char. 195, 7 K (cod. Ver.) ; homo nullust...quoi ego
de industria amplius male, plus lubeus, faxim, PI. Aul. 3,
2, 6, wh. a. belongs to male- faxim; ira atque praedae spes
amplius quam lassitude posse, Sail. lug. 69, 2 ; quis amplius
quam uos cognoscit? lustin. constit.; 9. gen. more, non
dico amplius, PI. As. I, 3, 51; eo contentae non quaeruut
amplius, Cic. Tusc. 5, 98; Segestanis imponebat aliquanto*
amplius quam ferre possent, Verr. 2, 4, 76 ; ego aedilis,
hoc est paulo amplius quam priuatus, ib. act. I, 37; 1O.
w. gen. gaudeo Tibi mea opera liberorum esse amplius, PI.
Cist. 5, 4; nescio an amplius mihi uegoti contrahatur, Cic.
Cat. 4, 9; si amplius obsidum uellet, Caes. b. g. 6, 9, 7;
11. often of time, esp. after a neg., ne amplius morando
Seaurum incenderet, Sail. lug. 25, 10; omisso (conatu?)
Patara amplius temptandi, Liv. 37, 16, 13; nee jam amplius
ullae Apparent terrae, Verg. 3, 192; add 9, 519; 12.
gen. without quam, the noun taking the same case as if
amplius or non amplius were absent, neiue amplius de nnu
familia unum...(legat edatue), CIL 198, 23; agri iugra (sii-i
non amplius xxx possidebit, 200, 14; add 200, 60 and 86;
206, 151 ; qui ager...non amplius quinqne inilia potent sus-
tinere, Cic. Att. 2, 16, I ; cum eum amplius centum dues
Itomani cognoscerent, Verr. 2, I, 14; add 2, 5, 155;
(solem) amplius duodeuiginti partibus* maiorem esse quam
terram, acad. pr. 82 ; amplius sestertium ducentiens
acccptum hereditatibus rettuli, Phil. 2, 40; cum non
amplius octingentos equites haberent, Caes. b. g. 4, 12, I ;
add 2, 16, I ; amplius annos (al. annis) triginta...in exercitu
fuerat, Sal. Cat. 59, 6; uicti amplius ducenti ceciderunt,
Liv. 21,29, 3; iuuenibus non amplius una ueste uti t(jto
anno permissum, lust. 3, 3, 5 ; 13. amplius, or more,
non amplius, not more, following the number, perh. paren-
thetically, septingentos annos amplius unis moribus uiuunt,
Cic. Flac. 63; horam (so best MSB) amplius ..moliebantur.
Verr. 2, 4, 95; centum amplius post annos in ultima
Italiae ora habuisse, Liv. i, 18, 2; uiginti paulo* amplius
integras (naues) abscedentes, 37, 24, 6; add 25, 19, 15; 28,
2, II ; 30, 27, 10; 36, 38, 3; tris...uon amplius ulnas, Verg.
B. 3, 105 ; quinque non amplius dierum itinere, Plin. 6, 52 ;
mare uadosum senis non amplius altitudinis passibus.
6, 82; 14. yet quam also found, once even in Cic..
quibus ne reiciendi quidem amplius quam trium iudicum
leges faeiunt potestatem, Cic. Verr. 2, 2, 77 ; nee amplius
quam xxvn dies Brundisii commoratus, Suet. Aug. 17 ; add
78; Tib. 26; 15. also w. abl. quum initio nou amplius
duobus milibus habuisset, Sal. Cat. 56, 2 ; non amplius
parte, lulian. dig. 39, 6, 20; 16. so in: lamentetur
miser amplius aequo too long, Lucr. 3, 952 ; a. opiuiont.
longer than supposed, Sal. lug. 53, 5; 17. w. abl. of
degree, see * above; 18. as a term used in postponing a
verdict, quotiens quomque amplius bis in uno iu(dicio) pro-
nuutiatum erit, CIL 198, 48 ; causam dixisse Laelium cum
consules re audita ' amplius ' de consilii sententia pronuntia-
uissent, Cic. Brut. 86; poterat uel 'amplius' pronnutiari,
Verr. 2, I, 26; add 74; Ego amplius deliberandum
censeo, Ter. Ph. 2, 4, 17; cf. Char. 195, 10; Donat. Eun. 2,
3, 39; ps. Ascou. Verr. i, 74; 19. an engagement,
amplius non peti, of a release in full, quod recusar(e)t satis-
dare amplius abs te non peti, Cic. Att. I, 8, I ; add fam. 13,
28, 2; Kosc. com. 35; Brut. 18; add Paul. dig. 46, 8, 14;
lul. 46, 8, 23 ; 2O. so w. agi, cauere eum deberi amplius
non agi, Ulp. dig. 9, 2, 27, 14; III 21. ampli ter = ample,
Satiust seruo homini modeste facere sumptum quam
ampliter, PI. St. 5, 4, 10; add Cas. 2, 8, 65; Cist. 2, 3,
54; Merc, i, i, 99; Mil. 3, i, 163; Bac. 4, 4, 26; Lucil.,
Pompon., Ace. ap. Non. 511, 15; laudare ampliter, Gell. 2,
6, n ; a. dixerit, 10, 3, 4.
amplustre, see aplustre.
Ampsanctus, (Ams.) i, m. [Umbr. and Oscau am -an
= on privat. = Lat. in, male ; and so am-sanctus accursed] a
valley with a lake in the country of the Hirpini known for
sulphur vapours, now Lago d' Ansaute or Mufiti (Mephitis),
Cic. div. I, 79; Ampsancti ualles...saeui spiracula Ditis.
Verg. 7, 565 ; add Plin. 2, 208.
amptruo, or rather ampiruo, see redampiruo.
Ampudius, adj. or sb. name of a gens, Arsina Ampndi,
CIL 1374.
ampulla, ae, f. [dim. of ampora = amfora] a small bulg-
ing vessel, of glass or leather, for wine, oil etc., Bobiginosiim
strigilem, ampullam rubidarn, PI. St. i, 3, 77 ; add Pers.
i, 3, 44; tollo ampullam atque hinc eo, Merc. 5, 2, 86; si
ad illam uitam quae cum uirtute degatur, ampulla aut stri-
gilis accedat, Cic. fin. 4, 30 ; ampullas uitreas aceti, Plin.
20, 152; uitreae, Mart. 6, 35, 4; modicam in ampulla
potiunculam. Suet. Dom. 21 ; olearia, Apul. flor. i, 9, 34:
scorteae ampullae uetustate rugosae...rubidae dicuntur.
Fest. v. rubidus, p. 262 M; 2. met. of bombastic words.
Proicit ampullas et sesquipedalia uerba, Hor. ep. 2, 3, 97.
ampullSc-eus, adj. of vessels called ampullae, corium.
Colum. 8, 2, 15; (pira), Plin. 15, 54, from their shape.
ampullag-ium, i, n. calyx of the pomegranate, KITUM
/5oat, Cael. Aur. chron. 4, 3, 52 ; written ambulacium, 5, 2,
44-
102
AMPULLARIUS
AN
ampulla-rius, ii, adj. as sb. m. a maker of (leathern)
ampullae, PI. Eud. 3, 4, 51 ; C. Lucius Philomusus a., inser.
Or. 4143.
ampullor, :u i, vli. r. talk big, rant, bluster, tragica. ..
ampullatur iu arte, Hor. ep. I, 3, 14.
amputatio, Ouis, f. cutting off, sarmentorum, Cic. sen.
53; capitis, Callist. dig. 48, 19, 28; 2. a cutting (the
material), Plin. 12, 118; 3. a. uocis, loss of voice, Gael.
Aur. acut. 2, 10, 68 ; chrou. 3, 2, 16 and 23.
am-puto, are, vb. [puto prune + an = ana. away, off; but
pern, in Cicero's view, am round; cf. his use of circumcido
marked *] prune away, cut away, cut off, esp. of the vine
and vegetation, ars agricolarum, quae circumcidat* (uitem),
amputet, erigat..., Cic. fin. 5, 39; uitem erratico ferro am-
putans coercet, sen. 52; sicut in uitibus...item uolo
ease in adolescente unde aliquid amputem, or. 2, 88;
Inutilesque falce ramos amputans Feliciores inserit, Hor.
epod. 2, 1 1 ; tempus mine mergura (a vine-layer) amputandi,
Colum. 4, 15,4; plurimum ueutorum coucipiuut (plataui)
propter densitatem ramorum, quibus amputatis leuato
onere..., Plin. 16, 131 ; ulmo postquam cacumen amputatum
erat, 16, 132; uidet uicinum stoloues in pbniis proceros am-
putantem..., Gell. 19, 12, 7, and soon after met.: omnibus
ueheinentioris aniini officiis amputatis, 10; 2. met.
from vine-pruning, in surgery, in corpore si quid eiusmodi
est quod reliquo corpori noceat, id uri secarique patimur, sic
in rei publieae corpore quidquid est pestiferum amputetur,
Cic. Phil. 8, 15; ut membra quaedam amputantur si nocent
reliquis partibus corporis, off. 3, 32 ; saepe scalpello us-
que ad uiuum resecare et amputai'e scabiem (in the horse)
profuit, Colurn. 6, 32, 3 ; 3. other met. esp. of words,
circumcidit * et amputat multitudinem (sententiarum), Cic.
acad. pr. 2, 138; aniputata circumcisaque * inanitate omni
et errore, fin. i, 44; narrationes aut amputandae quae
laedunt (cut down, not cut away entirely), aut relinquendae
(wholly abandoned) si totae sunt molestae, part. or. 15;
Suspecta ne sint longa couloquia amputa, Sen. Med. 533;
nmpntari legionum numeros iubet, Tac. h. 2, 69 ; scorta
calones sarcinae iiisi ad usum neceasariae amputantnr, Flor.
I, 33 (2, 18), 10; amputari moras iubebant, lust. 24, 7, 2;
decisis amputatisque falsis opinioiiibus, Gell. 7 (6), 5, 8;
II 4. gen. cut off, amputari hos (sc. testis castorum) ab
ipsis, Plin. 32, 26 ; (and in the same sense absol., Sen. exc.
contr. 10, 9, p. 450, 18 Burs.); amputat trunco tenus
Ymeros patentis, Sen. Thy. 761 ; filiis polliees, Suet. Aug.
24; capita, Suet. Cal. 32; addGalb. 20; numuiulario manus,
9; add Dom. 10; Viio sub ictu nam caput amputat, Prud.
st. 14, 89; linguam, 10, 766 and 960.
am-seget-es, adj. pi. living round arable land (through
which a public road ran, and so as ratepayers bound to
maintain it), a. quorum ager uiam tangit, Paul, ex F. 21.
(Cf. Cic. Caecin. 54.)
am-termmi, qui circa terminos prouinciae nianent,
Paul, ex V. 17.
amtrno, see redampiruo.
amuletum, i, n. [Arab.?] an amulet, charm, Plin. 28,
38; 29, 66; 30, 138; 37, 50; 2. himalat is Arab, for a
sword-belt, and so applied now to a Coran as worn on the
breast.
Amulins, ii, m. brother of Numitor, Liv. I, 3, 10; tra-
iectus Amulius ense, Ov. F. 3, 67.
amulo, (amolo* amylo), are, vb. stiffen with starch,
Apic.* 212; 273; 282; lac amylatum, Cael. Aur. chron. 2,
177-
amulum, (amol. amyl. and amylon) i, n. [a/j.v\ov] starch,
amulum, Cato r. 87; amylum, Gels. 2, 20, 22 and 23; Plin.
18, 76 and 82 etc.; Macr. s. 3, 13, 12; amolo obligaa,
Apic. 234; 242 etc.; amolum modice, 365; stringatur ani-
olo, 407.
am urea, ae, f. [auopyrj] oil-lees, the watery part from
oil-pressing, a. ex olea expressa, qui est umor aqua-
tilis, Varr. r. i, 64, I ; amurca conspergito, Cato r. 91 ; add
36, 101 and 103; nigra perfundere amurca, Verg. G. i, 194
(wh. SiTvius says it is pronounced amurga); add 3, 488;
Colum. 2, 14, 3 etc.; Plin. 15, 9 and 33 etc.
amurca-ritu, adj. of oil-lees, dolia, Cato r. 10, 4.
amQsia, ae, f. [afiomia] unmusical nature, Varr. ap.
Non. 16, 25.
amusos, adj . unmusical, Vitr. I, I, 13.
amussis, is, f. [prob. shortened fm examussim, and so
akin to examen ; cf. for suff. uicissini] level of carpenters,
masons etc., a. est aeqtiameu leuamentum, id est, apud
fabros tabula qua utuntur ad saxa coa(g)mentata, Varr. ap.
Non. 9, 18 ; nil ut deliret amussis, Auson. edyl. 16, 1 1 ;
2. ad amussim, to a T (itself a met. fm a carpenter's rule),
Varr. ap. Non. 9, 16; numerus ad amussim non est cum
dicinius centumuirule csse iudicium, Varr. r. 2, I, 26; iudi-
cium factum atamussim, Gell. I, 4, i ; ut talionem uel ad
amussim aequiperarent, 20, I, 34; add Macr. s. I, 4, 13;
3. amussim absol. = regulariter, tractum a regula quae
amussis dicitur, Paul, ex F. 6; see examussim.
amussitatus, see emussitatus.
amussium, ii, n. a small level, Vitr. I, 6, 6 (bis).
amygdala, ae, f. almond-tree, amygdala si parum ferax
erit, Colum. 5, 10, 20; floret amygdala mense lanuario,
Plin. 16, 103; add 109, 117 etc.; 2. an almond, adul-
teratur amygdala nuce, 12,36; amygdalae putamine, 13,60;
see amygdalum.
amygdalaceus ? only a cj. in Plin. 26, in.
amygdaleus, adj. of the almond- tree, ramos, Pall. 14,
'57-
amygdalinus, adj. of the almond-tree, (prima) arnygda-
lina amygdalis (iusita), Plin. 15, 42; nux, Ser. Samm. 26 ;
2. of almonds, oleum, Plin. 15, 26; 23, 85 ; 26, 22.
amygdalum, (iimig.) i, n. an almond, Nee glandes
Amarylli tuae nee amygdala desunt, Ov. a. a. 3, 183; oleum
ex amygdalis, Plin. 13, 19; oleum amygdalis amaris ex-
pressum, 13, 8; amigdala fricta, Apic. 237; add 53 ; 2.
of almond-tree, pern, only in: amygdala si parum feracia
erunt, Colum. arb. 25, I.
amygdalus, i, f. almond-tree, .Pall. 2, 15, 6 and ii.
amylo, amylum, see amulo etc.
amystis, idis, adj. f. as sb. drinking off at one draught,
of a large cup, Threicia uincat amystide, Hor. od. i, 36, 14;
add Sidon. post carm. 22.
i. an, prep, insep. [root al raise and ap of atp-u; = av
Aeol. and Dor. prep., whence ava; as av ran, tub. Heracl.
I, IOO; o.v TOIS, 2, 32 and 38; avK00apLOvrt. = a.va.KaQatpovat t
1, 84; avypaipei>, I, 78; afj.u.urffu0ri, I, 63; Ahrens dial.
2, 354, where see more] lit. up, see as to form, anhelo,
ancisus, anqniro; 2. am bef. a liquid, am-bedo eat up
(the whole of), am-buro burn up (the whole of), ammoneo
remind = avaninvqaKu, am-puto cut away; 3. as av(ov)
in Aeol. dial. (Ahrens, i, 149) becomes 0(0), as a-nva<rftfi>,
o-fj-vaffdyv, o-<ra7rruj, o-ffravav, o-0ra0y, so an reduced to a
in, a-scendo, a-gnosco = ava-yi yycixritu, a-sto; 4. om for
av in 6m-itto = av-iriiu ; 5. assimilated in accumulo, ac-
quiesco. addonniscn, alleuo, ulligo, apprehendo, arrigo,
assicco; S. ad for an, adaresco, adnno, adolesco;
7. w. vowel shortened to 1 (cf. in of iu-utilis beside ap of
ap-t'5pos), incipio, inhorresco, intumesco, imbuo ( = ava-
Sevu), i-gnosco, inludo, trifle away; II 8. as to meaning,
up, anhelo exhale, alleuo lift up, alligo (uolnns) bind up,
accumulo heap up, adiuuo lift up, apprehendo take up,
attollo raise up, arrigo erect, adaequo raise to a level
with, inhorresco bristle up, intumesco swell up, insti-
tuo set up, instruo pile up ; 0. back, iuliibeo
hold up or back, inl'iingo refract; 1O. again, a-gnosco
recognize (a-cknow of Shakespere, wh. acknowledge), am-
moneo remind, adsurgo rise up again, instauro ( = restauro)
celebrate anew, ingemino redouble; 11. reversal of a
preceding act (gen. that of the simple vb.), i-gnosco forget,
insimulo, unmask and so expose, accuse, a-cquitwco repose
after labour = avavauo/j,at unbend; 12. loosening, open-
ing, adaperio open up, inaro plough up, infindo cleave open;
13. cnnniK neenient, adamo fall in love with, addormisco
fall asleep, aduesperasco begin to be dusk, addubito begin to
doubt, attingo begin to touch, lay a ringer upon, set foot on,
impello giv tective push, start, imbuo wet for the
lirst time, informo give a first rough shape to, imminuo
impair what was till then entire, iucipio take up and so
begin, intit he begins; 14. away, disappearance, adiino
AN
take up find so take away (cf. avaipeu), araputo cut off or
away, assicco dry up (tr.), adaresco dry up (intr.), adbibo
driuk up, infringe break off, incido cut off, inludo trifle
away, intabesco melt away; 15. through, ancisus cut
through, adigo drive through ; 16. thoroughly, admis-
ceo mix up or thoroughly; III 17. analogues of this
prefix are; av, ava, ov, a., o, w. ad, Ir. ath, adh, an; Gael, ath,
as; Bret. a<l, as, ana; Go. and or aim; O. Sax. and; 0. G.
int ; G. ent or an ; A. Sax. on o<5, ed, tet, a; Dut. ont, Dan.
and Sw. und ; Fr. en (enlever), em (emporter).
2. an, old form of prep, ad, whence ampendix, aft.
appendix ; cf. Germ. prep, an and see auteid.
3. an, [old form an, see 20; cut down, like n6, from
annO, wh. came from a lost comp. annis, like mage, pote
from magis, potis; ami-is one of two, =N. aun-ar, G. aud-
er, E. oth-er (comp. of one), compressed to or ; E. else,
0. E. ell-es, L. alt-er, G. tr-epos, one of two] conj. or in
interr., first in constr. liter utrum (wh. of the two) -ne an,
in indir. q., (Set) utrubi cenaturi estis, hicine an triclinio ?
Naev. 8 1 II; Die utrum, Spemne an Salutem te salutem
Pseudule? I'l. Ps. 2, 4, 19; uolo seire utrum, egon id quod
nidi uiderim An illic faciat quod facturum dicit, ut ea sit
domi, Mil. 2, 3, 75 ; add Tr. 2, 2, 26 ; 2. same in dir.
q., (Set) utrum est melius, uirginemne an uiduam uxorem
ducere? Naev. 53 K; Vter eratis, tune an ille maior, PI.
Men. 5, 9, 60; Set utrum tu, masne an femina's? Bud. i, 2,
16; add Bac. I, I, 42 ; 3, 4, I ; St. 5, 4, 17; Vtrum, stu-
dione id sibi habet an laudi pntat Fore si perdiderit gnatum,
Ter. Ad. 3, 3, 28 ; Quid faciendum censes Dorias...; utrum,
praedieemue an taceam? Eun. 4, 4, 53; uter nostrum
Labiene popularis est, tune qui..., an ego qui...? Cic. Bab.
perd. n ; uter facilius rationem redderet, isne qui..., an
ille qui? Clu. 106; add VeiT. 2, 4, 73; 3. indir. q.
without ne, (Set) utrum scapulae plus an collus calli iam
habeat nescio, Naev. 115 K; iam scibo utrum haec mage
me amet an marsuppium, PI. Men. 2, 30, 35 ; quaerit utrum
ilia, uerba an portenta sint, Cic. or. 26; nihil interest
utrum moderatas perturbationes adprobent an moderatam
iniustitiam, Tusc. 4, 42; add lam. I, 7, 8; 7, 16, 3; ut
intellegere posset utrum apud eos pudor an timor plus
ualeret, Caes. b. g. i, 40, 14; quaero te utrum hoc addux-
erit, caeli temperantia an terrae bonitas, Varr. s. 100, I E ;
add 109, i; 166, 2; 4. same in dir. q., Set utrum tu,
ainieis hodie an inimicis tuis Daturu's cenam? PI. Ps. 3,
2, 89; Vtrum, pro ancilla me habes an pro filia? Pers. 3, i,
13; utra uoluptate diiudicabit, stante an mouente? Cic.
fin. 2, 31 ; utrum existimatis minus operis esse, unam
columnam efficere nouam, an'quattuor illas repouere?
Verr. 2, I, 147; add Varr. s. 241, 7 K; II 5. without
uter (utrum), and first in indir. q. w. ne, whether, te...
Hostisne an ciuis comedis parui pendere, PI. Trin. i, 2,
65; Tuos seruos seruet Venerine eas det an uiro, As. 4, i,
60; Halophantamne an sueophantam hunc magis dicam
esse nescio, Cure. 4, i, 2; add Capt. 2, 2, 20; Vosne !
uclit an me regnare era quidue ferat Fors Virtute experia-
mur, Enn. an. 203 V ; Nee quid again certumst, Pamphi-
lumne adiutem an auscultem seni, Ter. Andr. i, 3, 4; id
uiso tune an illi insaniant, 3, 3, 3; add Ph. 2, 4, 5 ; hones-
tumne factu sit an turpe dubitant, Cic. off. 1,9; illud uescio
gratulerne tibi an timeam, fain. 2, 5, 2; add Phil. 10, j
5; Bosc. Am. 119; eopias suas, iudieione non conduxerit
an tempore exclusus dubium est, Caes. b. g. 6, 31, I ; Vt
nihil intersit Dauusne..., an custos..., Hor. ep. 2, 3, 239;
6. same in dir. q., Publicisne adfinis fuit an nuuituniis
negotiis? PI. Trin. 2, 2, 50; Amandone exorarier te uis an
osculando? As. 3, 3, 97; Compressan palma an porrecta
ferio? Cas. 2, 6, 53; Tacen an non taces? Pers. 4, 3, 64;
addEpid. 5, I, 28; Men. I, 3, 15; ea ferarumne an hominum
caussa giguere uidctur? Cic. N. D. 2, 156; uosne L. l)omi-
tium an UOH Domitius deseruit ? Caes. b. c. 2, 32, 8 ;
7. in indir. q. without ne, chiefly in short sentences, Plrana
haul interest patronus an cluens proprior (al. propioi) si.'t,
PI. Most. 2, I, 60 ; perscrutari hoc uolo Sceledre nos imstii
an alicni sinniK, Mil. 2, 5, 21 ; add Merc. 3, 4, 5 ; liu.l. i,
3, 31 ; quid refert tanto post ad iudices deferantur an
omiiino nou defurautur, Cic. Flac. 21; refert qui audiant,
AN
10:5
senatus an populus an indices, frequentes an pauci an
singuli, tempua pacis an belli, festinationis an otii, or.
3, 211 ; uera an falsa nescio, N. IX I, 66; Quintus eras;
sed ad me an ad te nescio, Att. 13, 51, 2 ; add or. 217;
uerum id frustra an ob rem faciam in uostra manu
situin est, Sal. lug. 31, S; postremo fugero an raanere
tutius foret, in iucerto erat, 38, 5 ; add Cat. 25, 3 ; iubet
peritos linguae attendere animum, pastorum aermo agresti
an urbauo propior esset, Liv. 10, 4, 9; add 2, 54, 7; 4, 55,
8; 28, 44, 2; 8. the same in dir. q., esp. in short
sentences, Album an atrum uinum potas? PI. Men. 5, 5.
17; De magnis diuitiis si quid demas, plus fit an minus V
Trin. 2, 2, 68 ; Dicam huic an non dicam ? Ter. Euu. 5, 4,
46 ; sortietur an nou ? Cic. prov. cons. 37 ; 9. at times
a third clause or more ia introduced by an, as by or with us
(though both by origin should be limited to two things),
pulicesne an cimices, An pedes? responde mini, Liv. Andr.
i B ; Quin tu rogas Purpureum panem an puuiceam soleam
ego esse an luteum? PI. Men. 5, 5, 19; tria sunt, mane-
amne Arpiui an propius accedarn an ueniam Homain, Cic.
Att. 16, 10, 2; add 16, 8 f . ; postulo ut milii respondeat
qui sit iste Verruoius, mercator an negotiator an arator
an pecuarius, Verr. 2, 2, 188; in quo nemo potest dicere
utrum iste plus biberit an uomuerit an effuderit (spilt from
unsteady hand), Pis. 22; Gabinio dicam aiine Pompeio
an utrique, Man. 57 ; perturbantur copiasne aduersus
hostern educere, an castra defeudere, an fuga salutem petere
praestaret, Caes. b. g. 4, 14, 2; add Hor. od. I, 12, 34;
1O. so when an assumption not proved presenting itself, or
a doubt suggests a question w. an, or, and this often
ironically, Turn quod superest socium mittis leto (wh. of
course you would regret) an lucti paenitet? or have you
not had mourning enough? Ace. 491 B; necessest quid-
quid pronunties, id aut esse aut non esse An tu dialecticis
ne imbutus quidem ea? Cic. Tusc. I, 14; ad mortem te
Catiliua duci iampridem oportet an uero Scipio Gracchum
priuatus interfecit, Catilinam nos consules perferemus,
Cat. i, 3 ; nos hie te expectamus ex quodarn rumore
an (or was it?) ex litteris ad alios datis,Att. I, 3, 2 ;
Themistocles, cum ei Simonides (an quis alius?) urtern
memoriae polliceretur, obliuionis mquit mallem, fin. 2,
104; forte quadam (an diuinitus?) super ripas Tiberis
effusus..., Liv. i, 4, 4; add 28, 43, 3; Acilius et cum eo
septem (an octo?), septem immo perseuerarunt, Plin. ep.
6, 13, 5; finem uitae (an fato?) impleuit, Tac. an. 2, 42;
add 2, 22; 14, 7; 11. in this way an follows siue(seu) at
times, Bestat ut iuueniam quare toga libera detur Lucifero
pueris candide Bacche tuo, biuequod..., Seu quid..., Sine
quod..., An quia... ?Ov. F. 3, 779 ; esp. in Tac. as : siue fatali
uecordiaan...,an...n, 26; siue..., seu..., an amore coning.
14, 59; here an approaches in use to aut, itself a varin\
of an; 12. after a more general question an often
suggests an answer by limiting the question, P. Isticine nos
habitatis ? S. quid tu id quaeritas ? An quo furatum uenias
uestigas loca? PI. Bud. i, 2, 23; add Mil. 2, 6, 19; Men.
2, i, 6; Cur meam senectutem huius sollicito amentia?
an Vt pro Iraius peccatis ego supplicium sufferam? Ter.
Andr. 5, 3, 16; add Eun. 5, 6, 16; a rebus gerendis senec-
tus abstrahit. Quibus? an iis quae muentute geruntur ct
uiribus? Cic. sen. 15; quidnam esse causae putem cur...?
an quod... ? Tusc. 3, I ; cuium pecns? an Meliboei? Verg.
B. 3, i ; quam te memorem uirgo, namque baud tibi
uoltus Mortalis?...An Phoebi soror? an Nympharum san-
guiuis una? A. i, 333; 13. when a statement seems
to imply something unexpected, a question often follows
with an, then? what then? Aput nouercarn querere. An
umfmarn tu huius nupsisti patri? PI. Ps. I, 3, 80; add
1, i, 27; 3, 2, 62 and 64; amabo te, an maritust. Merc.
3, i, 40; add Poen. 2, I, 29 and 43; Bud. 2, 3, 21 ; tiagitium
facimus. An id flagitiumst, si..., Ter. Eun. 2, 3, 91;
14. esp. strengthened by eho, eho an (pron. yoan or oan,
as monos.), what then? Eho an etiarn Arabiast in Ponto?
PI. Trin. 4, 2, 89; Eho an etiam in caelum escendisti? 4,
2, 100; Eho an tu tetigisti has aedis? Most. 2, 2, 24; add
5, i, 35; Pers. 4, 3, 14; Mil. 2, 3, 30; 3, 2, 9 and 27; IV.
3, 2, 83; 4, 2, 13; Poen. i, 2, 121; Bud. 2, 7, 20;
101
AN
ANAPAESTUS
III 15. rarely, even in poets, an. ..an..., whether... or...,
mine hue nuno fluctuat illuc, An sese mucrone ob tantum
dedecus amens Induat,... Fluctibus an iaciat mediis, Verg.
10, 68 1 ; Saepe manus operi temptantes admouet an sit
Corpus an illuil ebur, Ov. M. 10, 254; uidendum est inorbus
an iucrescat, an consistat an minuatur, Gels. 3, 2, p. 75,
29 D ; IV 16. in certain forms used in a single indirect
question, gen. w. verb of knowledge just before an, Nunc
hunc hauscio an conloquar, PI. Most. 3, 2, 96 ; Qui scis
an tibi istuc prius eueniat quara mihi? I, I, 55; Itane
temptas an sciamus, Poen. 3, i, 54; but the text in Trin.
4, 2, 150; Most. 3, 2, 96; and Mil. 2, 5, 38 dub.; Qui scis
an quae iubeam sine ui faciat ? atque baud scio an partim
eorum fuerint qui non nostrae contumeliae causa id nolu-
erint euenire sed..., Cato or. 23, 7 lord.; Ter. Eun. 4, 7,
20; add Ad. 4, 5, 35; Andr. 3, 2, 45; Phono. 5, 2, 9; de
L. Bruto fortasse dubitarim an..., Cic. Tusc'. 4, 50; dubitant
an per Sardinian! ueniat, fam. 9, 7, 2; nescio an igno-
scendum sit huic, 13, I, 4 ; est id magnum atque haud scio
an maximum, 9, 15, I ; add Tusc. 2, 41 ; .3, 16; 3, 55 ; Flac.
63 ; uicit disciplina militaris, uicit imperil maiestas, quae in
discrimine fuerunt an ulla post hauc diem essent, Liv. 8,
35, 4; add 2, 2, 2; 21, 43, 3; 22, 39, 4; Quis scit an adi-
ciant hodiernae crastina summae_ Tempera ? Hor. od. 4, 7,
17; neque interesse an nunc iam pleraque explorata sint,
si..., Gels. pr. I, p. 3, 35 D ; uide ergo an putes..., Sen. ira,
2, 3, 5 ; doce me non an fortitude animal sit, sed...,
ep. 113, 27; quaesito an Caesar uenisset, Tac. an. 2, 9;
tria spectanda sunt, an sit, quid sit, quale sit, Quint. 5,
10, 53; uidebimus an sit summonendus, Paul. dig. 5, 2, 32,
I ; uideamus an statim efficiantur mariti, Ulp. 23, 3, 9,
3; 17. in later writers the vb. may follow, quod an
incident, digitis demissis cognoscitur, Gels. 7, 26, p. 307,
38 D ; an benificium uobis daturus sim nescio, Sen. controv.
I pr. 13; sed an causa uera sit, nescit, Quint. 2, 17, 38;
quod illi an fecerint nescio, Plm. ep. 5,3,7; add 8, 16, 3 ;
an sequens admitt;itur uidendum est, Paul. dig. 5. 2, 31 ;
an superesse dixerint ueteres pro restare, quaerebamus,
Gell. I, 22, 14; 18. at times an adj. n. used absolutely
before an, w. elliptic constr., dubiurn an quaesita morte,
Tac. an. I, 5; incertum an et ante ignaros, 14, 7; 19.
at times an in this sense is repeated, whether..., whether...
(unless these belong to 15), ut aestimet...an uniuersa...
huius temporis culturae respondeant, an aliqua dissonent,
Colum. i, i, 3; haec...ad duas res solemus referre, an
uoluerit quis, an potuerit, Quint. 5, 10, 50; but in Cels. 3,
6, p. 87, 25 Dar. read adstrictum, not an adstr. ; in Hor. s.
2, 4, 10, et Bomanus; in Plin. 15, 6 an before maturitas
is dub.; 2O. for qty an, note the deriv. from anne, also
Verberone etiam an (or anne?) amittis (B ani amittis ?
Mitis sum equidem fustibus), PI. Mil. 5, I, 31; Etiam liaiit
seiam (al. scio) an (so, not anne Bemb.) uxorem ducat ac
Syro nihil gratiae, Ter. Haut. 5, 2, 46; an ego te uocuam
atque animosani Thessalam ut indomitam freiiis subigam
ante domemque, Lucil. 30, 51, wh. uss have an...acuam;
Baehrens (Kb. Mus. 29, 361) en...uacuam; (a marg. a
intended to correct the strange vowel of uocuam, led to
acuam); neque hilum Differre an (so A and B; edd. anne)
ullo fuerit iam tempore uatus, Lucr. 3, 868; An ut per-
uenias in ora uolgi, Cat. 40, 5 (see Trans. Phil. Soe. 1870) ;
21. an = disj. TJ or; interr. rj of indir. q., whether, or ;
and interr. ij ; but 17 after comp. = quam.
4. an? obsol. prep, before, prob. = ad near as well as G.
an to. See ante 27.
ana, adv. [for ava through introduced by Greek phy-
sicians] of each, folii capparis, folii mirti siluestris, folii
cypressi ana uncias tres deterea, Veg. 4 (3), 2, 6 ; traganti
myrrhae spicae nardi ana unciam unam detriuere, 5 (3),
66, 6; add 64, 6; 2. still used in prescriptions.
anabaptismus, i, m. second baptism, Aug. in Ps. 38.
anabasis, is, f. the plant equisetum, Pliu. 26, 36 and 133.
.iniba thrum, i, n. a raised seat, luv. 7, 46.
AnabdlAdium, ii, n. a mantle, Isid. or. 19, 25; ana-
bolarium, Not. Tir. 158.
AnAb61icarius, adj. m. as sb. exporter of goods, a
shipper, fm. Vatic. 137 Mai. See
anabSUcus, adj. for exportation (by sea), species, Vop.
Auri'l. 45, i.
anabdlium, ii, n. some surgical instrument, perh. a
syringe, inscr. Or. 1572.
anacampa-eros, Otis, adj. f. as sb. a plant, restorative of
love, Pliu. 24, 167.
anachites? a bad reading in Plin. 37, 61.
anachoresis, is, f. retreat as of a hermit, Sidon. post
ep. 7, 9.
anachSreta, ae, m. one in retreat from society, an-
chorite, Sulp. Sev. i, 18; Anachoreta (pron. anchoreta)
tremit qui quamquam frigora portet, Sidon. 36, 97.
anacliterium, ii, n. a bolster, Ael. Spart. Hel. 5, 7.
anacoeliasmus, i, m. a purgative, Gael. Aur. chron. 2,
14, 213.
anacollema, atis, n. a cataplasm, as glued on, Veg. vet.
2, 17.
anact&rium, ii, n. the plant gladiolus, Apul. herb. 78.
anadema, atis, u. a head-band, Lucr. 4, 1 129; Paul. dig.
34, 2, 26.
ana-dendro-malache, es, f. the plant hibiscus, as a tree
mallow, Apul. herb. 38.
ana-diploais, is, f. reduplication, in rhetoric, as Demipho
in Ter. Ph. 2, 3, 5 and 6; Mart. Cap. 5, 175 G, p. 179
Eyss. ; 2. esp. wh. the final of one line begins the next,
Sidou. ep. 8, ii ; Charis. 281, II K; Diom. 445, 7.
anagallis, idis, adj. f. as sb. the plant chiekweed, Plin.
25, 144; 26, 35.
anaglyptus, adj. wrought in bas-relief, trullam argen-
team anaglyptam, inscr. Or. 3838 ; 2. anaglyptum as
sb. n., a work in bas-relief, Plin. 33, 139; add Mart. 4, 39, 8.
anaglyptarius, adj. of works in bas-relief, caelator,
inscr. Mur. 981, 9.
anaglypticus, adj. of work in bas-relief, Sidon. ep.
9, 13-
Anagnia, ae, f. a city of Latiutn, quos diues Anagnia
pascis, Verg. 7,684; add Liv. 45, 16, 5.
Anagninus, adj. of Anagnia, Cic. Phil. 2, 106 ; Plin.
3,63-
anagnostes, ae, m. a reader, in Cic. Att. i, 12, 4 in
Greek ; pueri litteratissimi, anagnostae optimi, Nep. Att.
13, 3 ; nemo in conuiuio eius aliud acroama audiuit quam
auagnosten, 14, i.
anagyros, i, f. [avayvpos and ov oyvpos] a strong smelling
prickly shrub, Plin. 27, 30.
analccta, ae, in. a servant to pick up crumbs etc., colli-
gere...Analecta quicquid et canes reliquerunt, Mart. 7, 20,
17; Otia sed scopis nunc analecta dedit, 14, 82; 2. met.
suasit...ut grammaticos haberet analectas, Sen. ep. 27, 7;
also a good cj . for lecticarius in Petr. 34.
analemma, atis, u. a sundial, Vitr. 9, 4, I ; 9, 9, 8.
analeptris, Idis, adj. f. as sb. a shoulder pad, Ov. a. a.
3- 2"3-
analtSgia, ae, f. proportion, Varr. 1. 9, 4 and 16 ; add
Quint, i, 6, 3; 2. analogy, Varr. 1. 10, 3, p. 566 Speng.
etc. ; analogian (hoc uerbum quum Latini grammatici ciui-
tate donauerint, ego uon puto in ciuitatem suam redigen-
dum), Sen. ep. 120, 4; quae sit analogia dicam, and then
comes an example, 120, 5 ; add Quint, i, 6, II and 15 ;
3. of grammar, esp. Caesar's work, Caesarem...duos de
analogia libros scripsisse, Pronto ep. bell. Part. p. 221
Nab.; add Suet. 56; Gell. I, 10, 4.
analogicus, adj. of proportion or analogy, in libris
analogicis (of Caesar), Gell. 4, 16, 9.
analdgos, (us), adj. proportional, analogous, Varr. 1. 10,
3, p. 365 and 567 Sp.
ananccum, i, n. (afa.yau.0f), a large drinking bowl,
Credo hercle ananceo datum quod biberet, PI. Kud. 2, 3, 33;
tripodes creterrae anancea, Varr. ap. Non. 547, 33.
anancltig, Idis, f. [?] a gem, Plin. 37, 192; Isid. orig.
16, 14.
anapaesticus, adj. of anapaests, Sidon. ep. 4, 3; Serv.
ad B. 8, 78 ; Prise. 2, 459, 8 K.
anapaestus, adj. struck back, resounding, hence pes a.
the reverse of a dactyl., an anapaest or ; sine ana-
paestis pedibus, Cic. Tusc. 2, 37 ; 2. absol. the same,
ANAPHORA
ANCLABRIS
ion
Quint. 9, 4,48 etc.; but in Cic. or. 3, 182 edd. omit the
words ; 3. an anapaestic verse, auapaestus is qui Aris-
tophanius nominatur, Cic. or. 190 ; 4. as sb. n. an
anapaestic verse, plerosque senarios sed etiam anapaesta
(so KE) Cic. or. 190; anapaesta pauca, Gell. pr. 20.
Anaphdra, ae, f. in rhetoric, repetition of a word,
Charis. 281, 15 K; Diom. 415, 13; Donat. 398, 5; 2. a
reference to a word only implied in what precedes, as :
coniurauere pauci...de qua (so. couiuratione) breuissime
dicam, Diom. 415, 13.
anaph6ricus, adj. relative, horologium, a kind of sun-
dial, Vitr. 9, 9, 8"; 2. throwing up (blood etc.), Firm.
Math. 3, 13.
Anapleroticus, adj. filling up, medicamentum, Veg. vet.
3, 26, 2.
an-as, atis, (itis cf."), f. [anat- for an-ak, from a simple
can = x'n": cf. old Fr. cane a duck, whence can-ard etc.; ak
dim. suffix] duck, Aut anites* (cf. Lachm. ad Lucr. i, i ;)
aut coturnices dantur quicum lusitent, PI. Capt. 5, 4, 6 ;
auiturn* oua gallinis supponimus, Cic. N. D. 2, 124; grepeg
auatium (al. anatum), Varr. r. 3, n, i; septum rete in-
tegitur ne...euolare anas (possit), 3, u, 3; anas a natando
Varr. 1. i, 13, p. 84 Sp. (rather the reverse); add Varr. s
218, 8B; uentris dolor sodatur uisu anatis, Col. 6, 7, i
add Veg. vet. 4, 4, 6 ; clausae pascuntur anates, Colum. 8
15, 1; add Mart. 3, 93, 12; 13, 52, I; 2. one with G
ente, N. iind, Dan. and, whence Sw. and-r-ake a mallard,
and Dan. andr-ik, E. drake, while duck is decap. from a
form 6nd-uk in wh. the suff. ak ik uck = ak. See Trans. Ph.
Soc. 1862, p. 14.
dnas sis, is, f. resurrection, Lact. 7, 23 (bis).
ana ; ?phe, es, f. in rhetoric, inversion of order, as
transtra p r et remos, Charis. 275, 8 K; Diom. 460, 26;
Donat. 401, 9.
anat-arius, adj. of ducks, aquila preying on ducks,
Plin. 10, 7; 2. as sb. m. duck-keeper, = vi]TTo<t>v\a,
Gloss.
Anathema, atis, n. an offering set up in a temple, Prud.
psych. 540.
anathema, Stis, n. a devoted or accursed thing, Tert.
haer. 6; 2. hence a ourse, Aug. ep. 75 (repeated).
anathematize, are, vb. curse, declare accursed, Aug. ep.
75 ; Hier. ep. 75.
An Athymiasis, is, f . rising in fume, (from the stomach) ,
Petr. 47.
anat-Ic-nla, ae, f. dim. duckling, Cic. fin. 5, 42 ;
2. met., Dice igitur me anaticulam columbam uel catellum,
PI. As. 3, 3, 103; for qty cf. camcula.
AnAt-inus, adj. of ducks, Vtinam fortunam nunc
anatinam uterer, PI. Hud. 2,6, 49; 2. anatina (so. caro)
absol. as sb. f. flesh of ducks, (medicos) odi quod mini iubeut
saepe anatinam parari, Petr. 56, a play, it is suggested, on
the use of ana in prescriptions.
Ana-tocismus, i, m. compound interest, centesimas...
cum anatocismo anniuersario, Cic. Att. 5, 21, n; add
12; mulctentur sorte una cum anatocismo binae cen-
tesimae usurae, inscr. Or. 4405.
Anatomlcus, adj. of anatomy, hence as sb. m. an
anatomist, anatomicorum libris, Macr. s. 7, 13, 8; add
Aug. C. D. 22, 24 ; 2. anatomica (sc. ars) anatomy,
Plato nee anatomica abstinet, Macr. s. 7, 15, i.
anAtSnus, adj. extending upwards, capitula, Vitr. 10,
'5. 25.
AnAzetesis, is, f. a plant, Apul. herb. 59.
ancAla, ae, or ancale, es, f. the hollow of the knee, =
poples, ad ancalen atque suram, Cael. Aur. 5, i, p. 548;
ex talo atque ancala, p. 556.
ancirius, ii, m. [etyyctpos Persian for a mounted courier]
a public courier, Concursans ueluti ancarius clareque quiri-
tans Lucil. ap. Non. 21, 18; s. angarius.
anceps, (old ancipes) anclpttis, [am + caput] two-headed,
Post altrinsecust securicula ancipost (such the order in Char.
1 20, 1 6) item aurea, PI. Kud. 4, 4, 114; nemo uecte hos (so
cj. T. H. K.) atque ancipiti* ferro eft'ringat cardines, Lucil.
ap. Non. 245, 21; add Lucr. 6, 168; securim, Ov. M. 8,
397; ancipiti* mirandus imagine lanus, F. I, 95;
K. D.
2. met. two-edged, two-fold, as it were, cum duobus in
locis a binis hostium copiis bellum gereretur, uos aiu-ipiti
contentioue district! dimicaretis, Cic. Man. 9; ancipiti*
proelio cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris tantae
copiae cernerentur, Caes. b. g. 7, 76, 6 ; ancipitem terrorem
b. c. 3, 72, 2; ancipitia munimeuta...alia in urbem, aliitt
frons in Etruriam obstruebatur, Liv. 5, I, 9; 3. of
abstract nouns, curam, Cic. off. i, 9; odium, Liv. 27, 17,
11; 4. esp. of double meaning, ambiguous, doubtful,
with two sides, disputationes, Cic. or. 3, 107 ; ius, Hor. s. 2,
5, 34 ; Lucanus an Appulus auceps, 2, I, 34 ; 6. hence,
dangerous, dubia et interdum ancipiti* fortuna, Veil. 2, 79,
3; (labruscam) purgatiouibus ancipitem, Plin. 23, 20;
morbi, 7, 148; 6. absol. as a sb. danger, in anceps
tractus, Tac. an. 4, 73; in ancipiti* res publica, I, 36;
7. w. a gen. in Prise. 2, 217, 26 ; 8. abl. only ancipiti
see * above, and add Verg. 3, 47 ; Gell. 12, 2, 14 ; 9. old
nom. ancipes see t above; add Char. 88, 12 K; 120, 14 etc.
1O. uom. once written agceps, Varr. ap. Prise. I,
30, 21.
anchistrum, i, n. [aynuTTpov] a hook as used by surgeons,
Cael. Aur. chron. 5, i, 19.
ancbora, s. ancora.
anehusa, ae, f. a plant yielding a red dye, a. tinctoria
Linn.; Plin. 22, 48.
ancldo, ere, cisus, vb. [an = cum, caedo] cut off or through,
Omnia iam sorsum cernes ancisa recent! Volnere tortari,
Lucr. .3, 660.
anclle, is, adj. n. (see 5) as sb. [perh. for ancidllis from
ancid- crude form of an-cido = recido cut back] a shield of
the Salii, oval with sides receding, ancilia dicta ab ambecisu
quod ea arma ab utraque parte ut Thracum incisa, Varr. 1.
7> 3 P- 3 2 8 Sp. ; Atque ancile uocat quod ab omni parte
recisum est, Ov. F, 3, 377; a. quia ex utroque latere erat
recisum ut summum intimumque eius latius medio pateret,
Paul, ex F, 131 v. Mamurius; s. Eckhel d. n. v, 7, 13 ;
2. carried through Borne in March and then replaced, re-
ligionem nondum conditorum ancilium, Tac. h. i, 89;
motis necdum conditis ancilibus, Suet. Otho 8 ; 3. moved
also before a war, w. the words Mars uigila, Serv. A. 8, 3 ;
4. gen. a shield, laeuaque ancile gerebat Picus, Verg.
7, 188; 5. as adj., arma ancilia, Val. M. 1,1,9; Charis.
Si, 22 K; clypeis ancilibus, luv. 2, 126; 6. anciliorum
as gen. pi. Hor. od. 3, 5, 10.
Ancilins, adj. or sb. name of a gens, C. Ancili T. f.
1144.
ancilia, ae, f. doub, dim. [ancula] a female slave, maid-
servant, maid, Seruos ancillas amone, PI. Trin. 3, 3, 70
eto. ; neque pretiosus seruos neque ancilia. Cato ap. Gell.
13, 24, i; Danae ancilia noicia (sic), GIL 819; Plotia
ancilia heic sitast, 1479 ; ancillam aere emptam suo, Ter.
Ph. 3, 2, 26 ; ancillae pueri, Lucil, ap. Non, 1 18, 9 ; ancillarum
puerorumque comitatu, Cic. Mil. 28; seruis legatis ancillae
quoque legabuntur, Paul. 3, 6, 69; ancilia Dei, inscr. Murat.
407, 4; 2. met. Fusidius a. turpis, Sal. or. Lep. ; add
Treb. Claud. 5,4; of a fruitful hen, Apul. M. 9, 33.
ancillaridlus, adj. as sb. m. dim. = amore ancillarum
captus, Sen. ben. i, 9, 4; Mart. 12, 58, I.
ancillaris, adj. of or like a female slave, artificium,
Cic. Tusc. 5, 58; adulatio, Amm. 26, 6, 16.
ancillatus, us, m. service of a female slave, Arnob. 7,
p. 221.
ancUlor, Sri, vb. r. play the part of hand-maid, Dotibus
deleniti,..uxoribus ancillantur, Titin. ap. Non. 72, I ; inuita
ancillans, dicto oboediens uiri, Ace. ib. ; aestus mavis ancil-
lantes sideri auido (the moon), Plin. 2, 213; cetera membra
ancillari et subseruire capiti, Apul. dogm. PI. I, 13.
ancillula, ae, f. dim. a little female slave, PI. Mil. 3, 3,
38 etc. ; Ter. Ph. 4, 3, 60 ; Ov. rem. am. 639 ; 2. met.
Cic. fin. 2, 69; or. i, 236.
ancipes, s. anceps.
ancisus" m. in Varr. 1. 7, 3 MSS have ambecisu.
ancisus, part. s. ancido.
anclabria, adj. [anclo] mensa ministeriis diuinis apta,
Paul, ex F. p. u M and p. 58 v. escaria; anclabres (MSS
angla oyes) rpairefoi Tpiyavoi us Ne/3io5, Gloss. Lat. ; 2. ea
14
100
ANCLABRIA
quae (al. qua) in sacrificando dis anclatur, quod est, hauritur '
ministraturque, Paul, ex F. 51. 3. anclabria, adj. n.
pi. as sb. [id.] uasa quibus sacerdotes utuntur Paul, ex F.
p. n.
anclator, oris, m. [id.] a servant so employed, = vniipe-
rt/s, Gloss.
anclo, s. anculor.
ancon, Gnis, m. [ayicwv] lit. elbow hence an archi-
tectural term for a projection, ancones siue parotides, Vitr.
4, 6, 4; add 8, 6, I ; 2. also in hydraulic engines, 10, i
13, 5 ; in a testudo, 10, 21, '4 ; 3. arm of an elbow !
chair, Gael. Aur. chron. 2, i, 46; 4. some vessel in a
wine shop, Paul. dig. 33, 7, 13 ; 6. a hooked pole, Grat.
oyn. 87.
ancora, (anchora) f. [$.y/cvpa; note Lat. qty goes w.
accent] anchor, ancora soluta, Cic. Att. i, 13, i; praecidi
ancoras imperauit, Verr. 2, 5, 88 ; dum reliquae naues
eo couuenirent, in ancoris expectauit, Caes. b. g. 4, 23, 4;
add b. c. 3, 102, 4; dente tenaci Ancora fundabat nauis,
Verg. 6, 4 ; 2. of other than ships, Pall. I, 41, 5 ;
3. met. si uultis ancoras tollere, Varr. r. 3, 16, i ; ultima
fessis Ancora cur Fabius, SiL 7, 24.
anc&rago, mis, m. a kind of h'sh, Cassiod. ep. 12, 4.
ancora-lis, adj. of an anchor, strophia (windlasses for
cables), Apul. M. n, 16; 2. ancorale as sb. n. a cable,
Liv. 22, 19, 10; 37, 30, 10; Plin. 16, 34.
ancora rius, adj. of an anchor, funes, Caes. b. c. 2, 9, 4 ;
2. a mountain so called in Mauretania (why?), Plin.
13, 95; Amm. 29, 5, 25.
ancrae, arum, f. pi. = intervalla arborum, Gloss. Plac. ap.
Mai, p. 432 ; = ayicea, av\wi>es, Gloss. Labb. ; antras (for
ancras?), Paul, ex F. 11.
anculi, in. and anciilae, f. pi. [dim. of a lost ancus and
anca] minor gods who attended on the greater gods, Paul,
ex F. v. anciilae, 19 M.
anculor, (anclor) v. r. and anculo (anclo) v. [anculus]
act as an attendant (on gods), minister, antiqui anclare
dicebant pro ministrare, Paul, ex F. v. anciilae p. 19 M; see
also anclabris; 2. w. ace. florem anclabant Liberi ex
carchesiis, Liv. Andr. id. p. 1 1 v. anclare ; uiuurnque quod
libabant anclabatur, Liv. Andr. ap. Prise. I, 208, 21 K;
3. uetustissimi anclor pro anclo, id. I, 391, i; 4. er-
roneously identified with ancunulentae feminae menstruo
tempore appellantur: unde inquinarnentum, Paul, ex F. n.
ancus, qui aduncum brachium habct et exporrigi non
potest, Paul, ex F. 19; 2. hence a praenomeu of the
king Ancus Martius, Hor. ep. i , 6, 27 ; ancus a cubito quern
incuruum habuisse dicitur, Serv. A. 6, 816.
andabata, ae, m. [?] a gladiator who fought more or less
blinded, quern ne andabata quidem defraudare poteramus,
Cic. fani. 7, 10, 2; clausis oculis andabatarum more pug-
nare, Hier. Helv. 3 ; add id. lov. I, 36 ; iuscr. Or. 2577 ;
2. Andabatae a work of Varro's quoted in Non. 35, 3 ;
46, 21 etc.
andrachle, es, f. wild arbutus or strawberry-tree, Plin.
13, 120; 16, So.
andrachne, es, f . = porcillaca, purstane, Plin. 16, 80.
aiidrodamas, antis, m. a hard stone, Plin. 36, 146;
2. a gem 37, 144.
andrd-gyne, es, f. a man-woman, Val. M. 8, 3, I.
andro-gynus, i, m. a hermaphrodite, inberbi androgyni,
Lucil. ap. Non. 493, 26; add Cic. div. I, 98; Liv. 27, n, 5 ;
Plin. 7, 15 and 34.
andron, onis, m. the part of a house and its environs
set apart for men, Paul, ex F. 22; Plin. ep. 2, 17, 22; in
Greek, Vitr. 6, 10, 5.
andronltis, Idis, adj. as, sb. f. a colonnade round a
bouse set apart for men, Vitr. 6, 10, 4.
andrdsacis, n. a plant, Plin. 27, 25.
andrdsaemon, n. a plant, Plin. 27, 26.
andrun-culus, i, m. a small androu, wh. see, Not. Tir.
162.
an-ec!5giatu8, adj. not bound to account for his doings,
tutores, Ulp. dig. 26, 7, 5, 7 (bis).
anellus, or annellus, i, m. doub. dim. a little ring, PI.
Epid. 5, i, 38 ; Lucr. 6, 911 ; Hor. s. 2, 7, 9.
ANGIPORTUM
anemone, es, f. the plant anemone, Plin. 21, 64, 99 and
164.
aneo, ore, vb. [anus] be an old woman, Satis scituni
(Eitsclil cj. spissum) iilum mulieris uerum hercle anet (so
Ritschl; an et CD, amet B), PI. Merc. 4, 4, 15; dicebant
(maiores) quieo et seneo unde et aneo, legimus enim anet
iDe, id est quasi anicula... (the rest nonsense, like that of
Cledon. p. 55, 4), Pomp. 222, 6 K; acet, anet, floret, Flav.
Cap. 2240, 7 P; anet ynp$, Gloss. Philox.
anesco, ere, [id.] grow old (of women), acescit anescit
fiorescit, Flav. Cap. 2240, 10 P.
anesum, (al. annesum) i, n. distinguished from anetum
in Plin. 19, 167; but how?
anctliatus, quasi-part. flavoured with anise, ius, Apie.
7, 6; 2. as sb. n. the sauce itself, 6, 9.
anethum, (-turn) i, n. anice, dill, bene olentis auethi,
Verg. B. 2, 48; anetum, Plin. 19, 167.
aneurysma, atis, n. aneurysm, Veg. vet. 3, 30, i.
anexetastos, adj. not subject to giving accounts, but
only in Greek, Scaev. dig. 33, 8, 23, 2.
anfractus etc., see amfractus.
angarialis, adj. of public post-horses etc., copia, the
right of using them, Th. C. 8, 5, 4, I.
angario, are, vb. press for government service, naues
eorum augariari posse, Ulp. dig. 49, 18, 4, i ; add Aug : ep.
5; Paul. Nol. 37 (27); a in: pia iussa canunt; angSriiit
inquit, Arat. hist, apost. 2, 902.
angarius, adj. [ayyapos] of an ayyapos ; hence as sb. m.
or f. an animal of government postal service, neque ab
angariis...excusari possunt, Callist. dig. 50, 4, 18, 29; an-
gariorum exhibitio, Herrnog. 50, 5, it; mulae et augariat',
Arcad. 50, 4, 18, 21.
angela, ae, f. an angel, Tert. Val. 32 f.
angelicus, adj. of a messenger, angelicum metnim
celeritate nuntiis aptum, a dactylic hex. catal., Diom. 512,
23 K; Plot. 2633, 6 P; but a dun. troch. Mar. Viet. 2531,
30 P ; 2. of an angel, angelic, Prud. tetr. n.
angeliflco, are, vb. make angelic, Tert. resurr. 26.
angellus, i, m. doubl. dim. little angle or corner, Lucr.
2, 428; Arnob. 7, p. 253.
angelticos, adj. reporting, species angelticae, Diom.
482, 31 K.
angelus, i, m. a messenger (of God), an angel, inscr.
Or. 2528 ; 4724.
Angerona, ae, f. goddess of silence, diua A. cui sacrifi-
catur a. d. xn kal. Ian. ore obligate obsignatoque simulac-
rum habet, Plin. 3, 65 ; Angeronam quae digito ad os
admoto silentium denuntiat, Macr. s. 3, 9, 4; inscr. Or.
116.
Angeronalia, n. pi. the festival of Angerona, Varr. 1.
6, 3, p. 204 Sp. ; Paul, ex F. 17.
angina, (not angina) ae, f. [ayxovr/ fni o7x w = an 8
med. terms gen. Gk.] lit. choking, strangling hence the
disease quinsy, In anginam ego nmic me uelim uorti ut
ueneScae illi Faucis prehendam, PI. Most, i, 3, 61 ; Svu:s
moriuutur anginad (so Ritschl cj.; angina MSS; angina
acri, Haupt. cj.) acerrume, PL Trin. 2, 4, 139; Insperato
abiit quern una angina sustulit (so MSS incl. Harl. ; Quiche-
rat abstulit cj.?) hora, Lucil. ap. Non. 35, 10; Angina ur-rn
slbi mixtum sale poseit acetuni, Sereu. Sam. 282; ubi
angina (aliquis) strangulatur, Gels. 2, 10, p. 53, 1. 18 Dar. ;
add 4, 7 (4, 4); Plin. 23, 61 ; 30, 33 and 35 ; angor...proprie
a Graeco ayxovt) (so cj., MSS avvayx^l), id est strangulatione,
unde et faucium dolor angina uocatur, Paul, ex F. p. S;
auginam uinariam (perh. end of a verse), id. p. 28; angimi
porcorum morbus qui oceupat fauces, Serv. ad G. 3, 497;
2. a. mentis, Tert. anim. 48 ; 3. for qty, cf. Luc.
Mtiller ap. liitschl Trin. pr. 66. 2nd ed.
angiportum, i, n. [ango, por root of porta portus etc. =
E. vb. fare 'go'] a narrow passage, court, alley, hoc est sex-
turn a porta proxumum angiportum : in id angiportum me
deuorti iusserat, PI. Ps. 4, 2, 6; carnincis angiporta puri-
gans, Cist. ap. Non. 190, 3; Id quidem angiportum nou est
peruinm, Ter. Ad. 4, 2, 39; Nunc in quadruuiis et an; i-
portis, Catul. 58, 4; add Varr. 1. 5, 32; 6, 6; Cornif. acl
Her. 4, 64.
ANGIPORTUS
ANGUSTUS
107
angiportua, us, m. the same, uias omnis angiportusque
eoustrauerat, Cic. div. I, 69 (angiporta ap. Non. 190, 3);
Flebis in solo leuis angiportu, Hor. od. i, 25, 10.
Angitia, ae, f. a goddess of the Marsi, Te nemua Angl-
tiae, uitrea te Fucinus unda, Te liiiuidi fleuere lacus, Verg.
7, 759; Aeetae prolem Angltiam (as if = Medea), Sil. 8, 500;
inscr. Or. 115; inscr. Neap. Monim. 6012; 2. in plur.
Angitiis, ib. 5433; cf. dis Ancitibus, ib. 6012.
ango, ire, xi, vb. [ = ayx a perh. ult. fm ah, as interj. of
pain] grasp with violence, strangle, Hie Cacum...Corripit in
nodum conplexus et angit inhaerens Elisos oculos et siccum
sanguine guttur, Verg. 8, 260; fancibus (sues) augit obessis,
(j. 3, 497 ; (uitis) pluribus radicibus inter se conexis angitur,
Ciiluni. 4, 2, 2; Hine angens utraque manu sua guttura
Liuor, Sil. 13, 584; add n, 345; 2. met. torture, dis-
tress, Ego pol ilium probe incommodis dictis angain, PI.
Cas. 2, I, 10; At non cottidiana eura haee angeret animum.
Audio, Ter. Ph. i, 3, 8; sed me ilia cura sollicitat angitque
uehementer, Cic. Q. fr. 3, 3, I ; add sen. 66 etc.; haec dicta
quuui indiguitate angerent consulis animum, Liv. 2, 7, 7 ;
3. ancturn as sup., Prise. I, 525, 15; anxus as part,
'quidam protuleruut', ib.; a,actos = ai'ayKaaf>firra.i and ancti
= ayxopfvoi, Gloss.
angolarius, see angularius.
angor, oris, m. strangling, acute pain, torture, aestu et
angore uexata, Liv. 5, 48, 3; oecupat fauds earum augor,
Plin. 8, 99; 2. met. torture, anguish, intense grief,
augor aegritudo premens, Cic. Tusc. 4, 1 8 ; (uita) me confi-
ceret angoribus, Phil. 2, 37 ; nee me angoribus dedidi, off. 2,2.
anguen, Inis, n. a snake, Herois cui anguina obsequio
famulentur, lul. Val. Alex. m. I, 20 M-ii.
angueuB, adj. of a snake, lapsus angneos, Sil. 24, 4.
aiigui-com-us, adj. snake-haired, Ov. M. 4, 699 ; Stat.
Th. i, 544.
anguic-ulus, i, m. a young snake, Cic. fin. 5, 42.
angui-fer, fera, ferum, adj. snake-bearing, Prop. 2, 2, 8;
Piucl. hamart. 131; 2. of the constellation Ophiuchus,
Colnm. ii,2, 49.
angui-gena, ae, m. f. snake-born, Ov. M. 3, 531.
anguilla (anguila), ae, f. dim. [anguis] an eel, Varr. 1.
5, 12; Plin. 9, 73 and 74 etc.; luv. 5, 103; 2. met. an
IT] skin, as a lash, anguillis uerberari praetextatos, Verrius
ap. Plin. 9, 77 ; 3. anguilast (so HSS) ; elabitur, PL Ps.
2. 4. 57-
angui-manus, adj. snake-handed (in trunk) anguimanus
elephantos, Lucr. 2, 537; add 5, 1303; Lachm. refers to hie
centimauus, huius centimanus of Prise. I, 268, 7 and paella
quadrimana of lul. Obs. in.
anguin-eus, adj. [anguen] of a snake, comae, Ov. tr. 4,
7, 12; 2. snake-formed, cucumeris auguiuei (al. anguini)
Colum. 2, 9, 10; 7, 10, 5.
anguinus, adj. [auguis] of a snake, pellis, Cato r. 73;
uernatio, Pliu. 30, 24; cor, 30, 22; adeps, 30, 37; ouum,
29, 52; 2. snake-formed, ceruice anguina, Pac. ap. Cic.
div. 2, 133; cucumis, Varr. r. i, 2,25.
angui-pes, pfdis, adj. snake-footed, Ov. M. i, 184; cf.
Man', s. i, 20, 9.
anguis, is, gen. m. ; also f.* [ango; and prob. = ex] snake,
Deuolant aiigues iubati (iubatae* duae Non.) deorsum in
impluuium duo, PI. Amph. 5, i, 56; add Merc. 4,4, 21 ;
Naev. ap. Non. 191, 16; Angues ingentes alites, iuncti iugo,
poet. ap. Cic. iuv. I, 27; angues pinnatos, Lucil. ap. Non.
191, 20; anguis uectem circumiectus, Cic. div. 2, 62; de
iingue illo qui..., 2, 65 ; (ibes) uolucris anguis uento Africo
inuectas* inteificiunt, Cic. N.D. i, 101 ; torta* angue, Varro
Atac. ap. Non. 191, 24 and Char. 90, 19 K; frigidus, Verg.
B. 8, 71; lucidus, G. I, 205; squameus, 2, 154; and 13
other exx. of m. in Verg.; intorti, Hor. od. 2, 13, 36;
Martins, Ov. M. 3, 32; ferus, 10, 56; Phoebeius, 15, 742;
and 13 other exx. of m. in the M. ; unam* anguem, Tac.
an. n, n ; 2. a constellation, also called draco, Cic.
N.D. 2, 109; Verg. 1,244; Hyg. 2,3; 3,2; 3. another,
also called hydra, Ov. F. 2, 24, 3; Verg. G. I, 205; Vitr. 9,
7. i-
angultcnena, adj. snake-holding, = Ophiuchus, Cic.
N.I>. 2, 108; Manil. 5, 384.
angularls, adj. angular, lapide, Cato r. 14, I squared ;
2. of a corner or outside, ordines, Colum. 5, 3, 2; pilae,
Vitr. 6, n, 4; 3. as sb. a cooking vessel of some kind,
Apic. 3, 206; 7, 265, ed. Schuch.
angularius, adj. angular, of a corner, inscr. Grut. 207,
2; = ywntuot, Gloss. 2. angularia as sb. f. nn archi-
tectural term, iiiue angolaria(m) altiorem : : facito, CIL
577. 2, 22.
angulatim, adv. corner after corner, Apul. M. 3, 2 ; 9,
41 f. ; Sidon. ep. 7, 9.
angulo, are, vb. make angular, rutunda alia, partim
angulata angular, Cic. N.D. i, 66; serpcna angulatm.
Ambros. ep. 42; 2. Angulatus, as cognomen, inscr.
Mur. 871, 6.
angulosus, adj. of many corners, angular, recessus,
Plin. 4, 9; acini, 15, loo; folia, 16, 86; gemmae, 37, 196.
1. Angulus (or um), a city of the Vestini, now Ciuita
de S. Angelo, Anton, it.
2. angulus, i, m. dim. [a-yxuXos, akin to nncus, G. eng]
corner, nook, in angulo ad laeuam manum, PI. Pers. 4, 4,
79 ; add Aul. 3, 3, 23; in angulum aliquo abeatn, Ter. Ad.
5,2, 10 ; ne ullo quidem in angulo Italiae, Cic. in Cat. 2, 8;
llle ten-arum... Augulus, Hor. od. 2, 6, 13; add Veil. 2, 102,
3; Sen. ep 95, 23; 2. a bay, ultra angulum ad Illiberim
...deferimur, Cato ap. Char. 207, 27 K; 3. met. sin me
ex hoc campo aequitatis ad istas uerborum angustias et ad
omnes litterarum angulos reuocas..., Cic. Caecin. 84;
4. in science, an angle, optusus, Lucr. 4, 355 ; ad paris an-
gulos, Cic. Tusc. i, 40; rectus, Sen. N. Q. 5, 17, 3; acutus,
Plin. 12, 50.
anguatia, ae, f. narrowness, of land, a defile, confined
position, (Corinthus) posita in augustiis atque in faucibus,
Graeciae, Cic. agr. 2, 87 ; qui prior has angustias occupa-
uerit, Caes. b. c. i, 66, 4 ; angustias saltibus crebris inclusae,
Liv. 28, I, 6; 2. of water, a strait, fretorum angustiae,
Cic. N.D. 2, 19; angustiae Hellespont!, Suet. Caea. 63;
3. of other things, spiritus, shortness of breath, Cic.
or. 3, 181 ; urinae, strangury, Plin. 21, 160; 4. of time,
temporis, Cic. Verr. 2, I, 148; or. 3, 228; 6. met. short
supply, rei familiaris, Cic. part. or. 112; rei frumentariae,
Caes. b. g. 2, 17, 3; etipendii, Tae. an. I, 35; and absol.
narrow circumstances, poverty, ex meis angustiis illius sus-
tento tenuitatem, Cic. fil. fam. 16, 21, 4; 6. gen. diffi-
culties, in summas angustias adductum, Cic. Quiuct. 19;
tantas in angustias compellimus, acad. pr. 112; quibus
angustiis Caesar prematur docet, Caes. b. g. 3, 18, 3; 7.
gen. in plur.; but sing, in : angustia conclusae orationis,
Cic. N. D. 2, 20 ; angustia rerum, Tac. an. 4, 72 ; but not
Cic. or. 3, 181 nor Tac. dial. S.
angusti-clauius, adj. [claims] of a narrow stripe (of
purple), and so plebeian, legionis tribunus, Suet. Oth. 10.
anguatitas, atis, f., narrowness, Saxum id facit angus-
titatem, Ace. ap. Non. 73, 24; Sed angustitatem inclusam
[ac] saxis squalidam, id. ib.
angusto, are, vb. make narrow, narrow, straiten, Cuius
iter caesis angustans corporum aeeruis, Catul. 64, 359;
(seruorum turba) quamuis magnam douium angustet, Sen.
ad Helu. 11,3; add Luc. 4, 327 ; 5, 232 ; Stat. Th. 4, 828 ;
12, 666 ; 2. met. gnudia, Sen. ad Polyb. 10, 3.
angustuB, adj. [implies a sb. n. angus fin ango] con-
fined, narrow, strait, of place, Quae pareutis turn in angns-
tum tuos locum compegeris, PL End. 4, 4, 103 ; pontes an-
gustos, Cic. leg. 3, 38 ; fauces angustissimae portus, Caes.
b. c. i, 25, 5; papyrifero...non angustior amne, Ov. tr. 3,
10, 27 ; 2. of time, short, too short, nox, Ov. am. 3, 7,
25; dies, tr. 5, 10, 8; Stat. Th. I, 442 ; 3. met. short,
disputationes, Cic. or. 2, 61; coucertationes, 3, 121; inter-
rogatiunculae, fin. 4, 7; 4. esp. of means, narrow,
straitened, poor, on a small scale, liberalitas tua latins
patuit; nostra si angustior..., Cic. fam. 3, 8, S; pan]
Hor. od. 3, 2, i ; rebus angustis, 2, 10, 21 ; res angusta, Iuv.
3, 165 ; S. other met. minuti et angusti, narrow-minded,
Cic. fin. i, 61 ; tarn angusti animi tamque parui, off. I, 68;
fides angustior, credit or money somewhat tight, Caes. b. c.
3, 1,2; II 6. augustum as sb. n. a narrow compass,
a tight position, (sagitta) in angusto est, Cels. 7,5,2; 7.
142
108
ANHELATIO
ANIMA
esp. met. a corner, a strait, a narrow compass, Ita hac re in
angustum oppido nunc meae coguntur copiae, Ter. Haut. 4,
2, 2; in exiguum angustumque concluditur, Cic. off. I, 53;
add acad. post. 38; am. 20; 8. also in pi. narrow
parts, straits, angusta uiarum, Verg. 2, 332 ; Tac. h. 4, 35 ;
III 9. anguste, adv. narrowly, within a narrow compass,
ait Cicero. ..sedile quaerenti: recepissem te nisi a. sederem,
Cic. ap. Macr. s. 2, 3, 10; angustius pabulabantur, Caes.
b. c. I, 59, 2; ut quam angustissime Pompeium contineret,
3, 45, i ; 1O. met. (re frumentaria) anguste utebatur,
Caes. b. c. 3, 16, I ; anguste et exiliter dicere, Cic. Brut.
289 ; tarn anguste scriptum, Mur. 20.
inhclatio, onis, f. [anhelo], sending up a blast of air,
piscium quaedam a., Plin. 9, 18; 2. difficulty of breath-
ing, hoc genus uini utile inflationibus tussi anhelationibus,
23, 47; add 21, 156 (dub.); 3. in 37, 89 anhelatio
dub.
anhelator, oris, m. one suffering from asthma, laser
anhelatoribus datur, Plin. 22, 105 and perh. 21, 156.
anhelitus, iis, m. [implies a vb. -anhel-ere, as halltus
does a vb. hal-ere] sending up a blast of air, an expiration,
anhelitus terrarum, Cic. div. i, 115; terrae, 2, 44 and 117;
2. gen. of human breath, expiration, boat Caelum
fremitu uirum : ex spiritus anhelitu (for metre halitu ?) PI.
Amph. i, 1,78; non te illius unguentorum odor, non uini
anhelitus..., Cic. in sen. grat. 16; Nee male odorati sit
tristis anhelitus oris, Ov. a. a. I, 521 ; 3. difficult breath-
ing, panting, puffing, uix suffero hercle anhelitum: Perii,
animam nequeo uortere : nimis nihili tibicen siem, PI.
Merc, i, 2, 4 (14); non uides Me ex cursura anhelitum
etiam ducere, As. 2, 2, 61 ; nimias celeritates, quae cum
fiunt, anhelitus mouentur, Cic. off. i, 131; Sublimi fugies
mollis anhelitu, Hor. od. I, 15, 31 ; bitumen anhelitus
(asthma) cum uino potnm emendat, Plin. 35, 181; turn
creber anhelitus artus Aridaque ora quatit, Aus. 359, 29;
4, recipere anhelitum to recover one's breath, priusquam
recipias anhelitum, uno uerbo eloquere..., PI. Merc. 3, 4, 16;
animo malest: Eecipiam anhelitum. Clementer requiesce.
Animum aduortite (but for metre halitum?), Epid. 2, 2, 21 ;
6. breathing gen., anhelitum reddere ac per uices recip-
ere, Plin. 9, 16.
an-helo, are, vb. [an = ava up ; halo, are] send up a blast
of, exhale, Turn gelidum ualido de pectore frigus anhelans
...Capricornus, Cic. poet. N. D. 2, 112; Aetne Cuius anhe-
latis ignibus ardet humus, Ov. F. 4, 492; Isset anhelatos
non praemedicatus in ignis (of the Colchian bulls), Ov. her.
12, 15; Antraque letiferi rabiem Typhonis anhelant, Luc.
6, 92; Siccos pinguis onyx anhelat aestus, Mart. 6, 42, 16;
and poet, anhelatis ictibus, strokes of (the oar) as if pro-
duced by the panting which goes with them, Sil. 14, 380;
add Sil. 5, 604 ; anhelatas flamrnas, Aus. Mos. 339 ; flatum
lepidum calor exhalatus anhelat, Prud. apoth. 839; ex qua
origine (ignes Aetnae) anhelent incendia, lul. Firm. math.
I pr. ; 2. of words thrown out with great force, nolo
(uerba) inflata et quasi anhelata grauius, Cic. or. 3, 41;
Scribimus... Grande all quid quod pulmo animae praelargus
anhelet, Pers. i, 14; add Prud. Syinm. 2, 647; haec trepido
uix intellectus anhelat, Stat. Th. n, 241; 3. met. Cati-
linam scelus anhelantem, Cic. in Cat. 2, I ; (Gracchus)
spumans ex ore scelus, anhelans ex intimo pectore crude-
litatem, ad Her. 4, 55 (68); 4. w. abl., anhelantem
caelesti sulfure campum, Stat. Th. n, 17; 6. absol.
without noun, pant, confugere anhelantem domum sine
comite uini plenum, Ter. Hee. 5, 3, 25 ; ipse aeger, an-
helans Colla fouet, Verg. 10, 837 ; Nullus anhelabat sub
adunco uomere taurus, Ov. F. 2, 295 ; Principio cliui noster
anhelat equus, rem. am. 394; Tu neque anhelant i...Folle
premis uentos, nee..., Pers. 5, 10; Et dare anhelanti...
Oscula, Tib. i, 8, 37; add Aus. 135, 9; Amm. 16, 10, 3;
Sil. 9, 286; Val. Fl. 3, 208; . as intr. be exhaled,
rush out, anhelans ex imis pulmonibus spiritus ducebatur,
ad Her. 4, 33 (45); fornacibus ignis anhelat, Verg. 8, 421;
anhelans calor, Prud. steph. 9, 92.
in-liclus, adj. panting, equi, Verg. G. I, 250; Ov. M,
15, 418; senibus Verg. G. 2, 135, asthmatic; 2. met.
sitis, Lucr. 4, 875 ; tussis, Verg. G. 3, 497 ; cursus, Ov. M.
11,347; febres, Pont, i, 10, 5; 3. w. gen. (from), lon-
gique laboris anhelos, Sil. 15, 718.
anhydros, i, f. the plant narcissus, Apul. herb. 55.
an-iatr6-16getus ? adj. unskilled in medicine, Vitr. i,
i. 13-
anlcella, ae, f. doub. dim. [anus anicula], a little little old
woman, Varr. 1. 9, 45.
anlcetQm, i, adj . [a-n/ojro^] a name of the plant ane-
sum, Plin. 20, 186.
Anicianus, adj. of an Anicius, pira, Cato r. 7,4; Colum.
5, 10, 18; Plin. 15, 54; nota, a brand of wine, bottled in
consulship of L. Anicius Gallus (a. u. c. 594) Cic. Brut. 288;
lectica, Q. fr. 2, 10, 2; lapicidinae, Plin. 36, 168; Vitr. 2,
7 1
inic-tUa (pron. ancula), ae, f. [anuc- old crude form of
anus] a little old woman, inportunitatem spectate aniculae,
Ter. Andr. i, 4, 4; extra unam aniculam, Ph. i, 2, 48;
haec ne aniculae quidem existimant, Cic. div. 2, 36; add
Sen. ep. 47, 17; 2. anucla? Prud. perist. 6, 149 (wh.
MSS anulla, anula anicla).
anicularia, adj. of an old woman, uerba, Aug. ps. 38.
Anien, enis, or Anio 3nis, Anienus i, m. a tributary of
the Tiber, now il Tcverone, non minus xv milia Anieii
abest, Cato ap. Prise, i , 208, 3 K ; trans Anienem Cic. ib. ;
Liv. 2, 16, 5; gelidumque Anienem, Verg. 7, 683; where
Serv. quotes Anionem fm Ennius; Et praeceps Anio, Hor.
od. i, 7, 13; Anienis aquae, Ov. M. 14, 329; quas praeceps
Anien atque..., Stat. silu. i, 5, 25; 2. of two aqueducts
from the An. quoniam duae Anionis in urbem aquae fluere
coeperant,...Anio nous ( = nouus) uocitari coepit, prioii
Anioni cognomen ueteris adiectum, Frontin. I, 13; add I,
4 etc. ; 3. Anio gen. in uom., and then Anienis etc.
Anieni-cdl-a, m. f. living on the Anio, Sil. 4, 225; 12,
751-
Aniensis, adj. of the Anio, tribus additae duae, Anien-
sis ac Terentina, Liv. 10, 9 f. ; 2. absol. of the tribe,
Aniensem a Plotio tibi esse concessam, Cic. Plane. 54; C.
Faisellio C. f. An. Bufloni, inscr. Or. 80 ; L. Lepidio L. f.
An. Proculo, 749.
Anien-us, adj. of the Anien or Anio, aquam Anienam,
Cato ap. Prise. I, 208, 2; nuenta Verg. G. 4, 369; unda,
Prop, i, 20, 8; lympha, 3, 14, 4; 2. as sb. god of the
Anio, Accessit ripae laus Aniene tuae, 4, 7, 86.
amlis, adj. [anus] of an old woman, superstitiones,
Cic. N. D. 2, 70; fabellas, 3, 12; ineptiae, Tusc. 1,93; in
uoltus sese transformat aniles, Verg. 7, 416 ; passus, Ov. M.
I3i 5335 2 - aniliter adv. like an old woman, superstitiose
atque a., Cic. N. D. 3, 92.
anilitas, iitis, f. the becoming an old woman, anility
personified in : Vsque dum tremulum mouens Cana tenipus
Anilitas Omnia omnibus amnuit (so, not annuit, D), Catul.
61, 161.
anilitor, ari, vb. become old-woman-ish, so met. in :
terram saeculis anilitari, Apul. mund. 23.
anima, ae, f. [root uan, best seen in uannus, G. wan-
nen; also in uent-us, E. winn-ow, wind; also in G. wit-
terung, E. weath-er ; then w. loss of u (w) in av-fjuos, an-ima,
an-imus, S. an blow, G. es ahu-et mir, I wind it ; w. loss of
final in S. va blow; lastly in a-tip, a-Ti-fu] breath, Quin
quum it dormitum, follem obstringit ob gulam. Cur?
Nequid animae forte amittat dormiens, PI. Aul. 2, 4, 24;
Edepol animam suauiorem aliquanto quam uxoris meae,
As. 5, 2, 43; Animam compressi, aurem admoui, Ter. Ph.
5, 6, 28; Animam recipe, Ad. 3, 2, 26; cum aspera arteria
...excipiat animam, eandemque a pulmonibus respiret, Cic.
N. D. 2, 136; animas et oleutia Medi Ora fouent illo, Verg.
G. 2, 134; 2. air, as an element, ut inter ignem atque
terram aquam deus animamque poneret, Cic. Tim. 5 ; aqua
terra anima sol, Varr. r. i, 4, i ; omnia rentur Ex igni terra
atque anima procrescere et imbri, Lucr. i, 715; add Verg.
B. 6, 32; 3. wind, in plur. by poets, Quantum ignes
auimaeque ualent, Verg. 8, 403; Impellunt animae lintea
Thraciae, Hor. od. 4, 12, 2; add Claud, rapt, i, 239; 4.
life, as depending on breath, Qui improbi essent et scelesti,
is adimerent animam cito, PL Mil. 3, I, 137; Seni animam
ANIMADVERSIO
ANIMULA
109
primurn extinguerem, Ter. Ad. 3, 2, 16; de uestra uita, de
coniugnm atque liberorum anima hodierno die iudicandum
est, Cic. Cat. 4, 18; anima nostra in dubio est, Sal. Cat. 52,
6; and poet, of the blood as life, Purpuream uomit ille
animam, Verg. 9, 349; 6. soul, spiritual element of
man, numquaru uidi animam rationis consiliique partici-
pem in ulla alia nisi huruana figura, Cio. N. D. i, 87; genus
hominum compositum est ex corpore et anima and soon :
ingeni egregia facinora sicuti anima immortalia sunt, Sal.
lug. 2, I and 2; Morte carent animae, Ov. M. 15, 158;
6. soul or spirit of man, as still existing after death, ani-
mamque sepulchro Coudimus, Verg. 3, 67; Inde alias
animas, quae per iuga longa sedebant, 6, 411; add 680;
720; 758; ut inde Manes elicerent animas responsa daturas,
Hor. s. I, 8, 29; Nigrantisque domos animarum intrasse
silentum, Prop. 3, 12, 33; (stellam crinitam) creditum est
animam esse Caesaris in caelum recepti, Suet. Caes. 88;
cuius anima deo migrauit ad astra, inscr. Or. 4462; 7.
as a term of endearment, Tullius Terentiae et pater Tulliae,
duabus animis suis, Cic. fam. 14, 14; uos meae carissimae
animae quam saepissime ad me scribite, ib. 2; Varius
Sinuessae Vergiliusque Occurrunt animae, quales neque...,
Hor. s. i, 5, 41 ; Hie iacet dulcis anima Sagittia, inscr. Or.
480x3 ; 8. gen. a living being, Oua parire solet genus
pennis condecoratum, Non animas, Enn. ap. Varr. 1. 5, 10;
anima litant, Stat. Th. 2, 246 ; 9. life or living principle
of plants etc., medulla, siue ilia uitalis anima est, Plin. 17,
152; animamque etiam herbis uitalem deferre, 31, 3; ani-
mam terrae euanescentem exhalatione includunt, 17, 14;
1O. of the juice of fruits, as their life-blood, fructus
(i.e. dates) in cados conditur cum sui ardoris anima, 13,
48 ; aliae (uuae) in sua tantum continentur anima ollis
fictilibus...inclusae, 14, 16; 11. met. illi puteo...
animam omnem intertraxero, the last drop of its life-
blood, PI. Amph. 2, 2, 41 ; 12. esp. as we use soul,
perturbatum imperil corpus... numquam coire potuisset, nisi
unius praesidis nutu quasi anima... regeretur Flor. 4, 3, 6;
accentus est quasi anima uocis, Pomp. comm. 126, 27 K;
13. animal as gen. Lucr. I, 112; 3, 150 etc.
anlmaduersio, onis, f. notice, observation, a. (naturae)
peperit artem, Cic. or. 183; add or. 2, 147; fin. i, 30; off.
i, 103 ; 2. censure, nee enim effugere possemus animad-
uersionem, si semper eisdem uteremur (pedibus), Cic. or.
195; 3. punishment, animaduersionis paternae metus,
Cic. Rose. Am. 68; genus animaduersionis uidete: ignem
ex lignis uiridibus... fieri iussit; ibi...excruciatum semi-
uiuum reliquit, Verr. 2, 1, 45 ; ut exercitum animaduersionis
metu contineret, fin. i, 35; cencuriones statione deserta
capitali animaduersione puniit, Suet. Aug. 24; add Calig.
II.
animaduersor, oris, m. observer hence punisher, uiti-
orum, Cic. off. I, 146.
animaduersus, us, m. punishment, in animaduersibus
(al. animaduersionibus) asperior, Lampr. A,lex. Sev. 25, 2.
anim-aduerto (-uorto), ere, ti, sus [animum-adu.] vb.
turn the mind to, notice, observe, perceive, look after,
Alios tuam rem credidisti magis quam tete animaduorsuros,
Ter. Ph. 3, i, 3; ecquid animaduertis horum silentium?
Cic. Cat. I, 20 ; dignitas tua facit ut animaduertatur quic-
quid facias, fam. n, 27, 7; boni seminis sues animad-
uertuntur (are known) a facie et progenie, Varr. r. 2, 4, 4 ;
2. Gell. in 7, 2, 2 ut ad ipsius uerba animaduertat,
imitates the construction of Plautus w. animum aduerto;
3. esp. of a lictor, call attention (to the presence of a
magistrate) consul animaduertere lictorem iussit et is ut
descenderet (pater consulis) ex equo inclamauit. Liv. 24, 44,
10; consule theatrum ineunte, quum lictor animaduerti ex
more iussisset, Suet. Caes. 80; cf. Plin. pan. 61 ; 4.
notice with disapproval, censure, reprove, Ea primum ab
illo animaduortenda iniuriast, Ter. Andr. i, i, 129; quae
ingrata et arrogantiae plena animaduertit Augustus in
eo, Suet. Tib. 68 ; 6. punish (even capitally), o facinus
animaduortendum ! Ter. Andr. 4, 4, 28 ; pecoata, Cic.
Eosc. Am. 116 ; res eiusmodi ut in primis a magistratibus
animaduertenda sit, Caecin.. 33 j peruerse facta, Fronto
princ. hist. p. 207 Nab.; 6. w. in and ace. of person,
nou in eum qni accepisset pecuniam animaduertissent? and
again, in eos animaduertere qui..., Cic. Verr. 2, 2, 57; qni
in alios animaduertisset indicta causa, fam. 5, 2, 8;
satis esse causae quare in eum animaduerteret, Caes. b. g.
i, 19, i; uti uerberibus in eos animaduorteretur, Sal. Cat.
51, 21; add 39 ; ut gladio in eum animaduertatur, Dip.
dig. 48, 19, 8, i ; in seruos ultimo supplicio, 48, 8, 4, 2;
7. w. slight change, in caput ciuis Bomani, Pompon, dig.
i, 2, 2, 1 6.
animal, filis, adj. n. as sb. [for animate], a living being,
opposed to inanimum Cic. acad. pr. 37 ; rep. 6, 28 ; animal
hoc... quern uocamus hominem, leg. I, 22; 2. a beast
as opposed to man, multa ab auimalinm uncibua tra-
lata in homines, Varr. 1. 7, 5 ; 3. hence in contempt
of man, a beast, complexus es funestum illud animal, Cic.
Pis. 21 ; 4. of the universe (mundus) as a living being,
Cic. Tim. 4; cf. acad. pr. 119.
Snima-lis, adj. of breath, of air, simplex eat natura
animantis ut uel terrena sit uel ignea uel animalis nel
umida, Cic. N. D. 3, 34 ; add Tusc. 40 ; 2. of life, living,
intellegentia, Cic. acad. pr. 119; uincula, Tim. 9; ut
mutum in simulacrum ex animali exemplo ueritas trans-
feratur, inv. 2, 2; genus, Lucr. i, 227; corpora, 2, 727;
3. a. hostia, see Macr. s. 3, 5, I 5; Serv. A. 3, 231
and 4, 56; 4. animales Dii, i.e. once men, Labeo ap.
Serv. A. 3, 231 ; II 8. animah'ter adv. Aug. retr. i,
26 f.
animans, see animo.
animatio, ouis, f. living, life, Cic. Tim. 10; arboris,
Tert. anim. 19.
animatrix, Icis, f. one who gives life, Tort. Gnost. 12.
animatus, us, m. breathing, animatu carere, Plin. 11,7.
animi-clda, ae, m. soul-killer = ^<uxo00opos, lustin. cod.
1, 1,6.
animituB, adv. = ex animo, Non. v. oculitus, 147, 27.
ammo, are, vb. [anima] endow with life, quicken, Quic-
quid est hoc omnia animat, Paeuv. ap. Cic. div. i , 131;
pueros orientis animari, Cic. div. 2, 89; add rep. 6, 15;
Quas humus. ..uarios animauit in angues, Ov. M. 4, 619;
add 14, 565 ; 2. met. uirtute uera animatum, Enn. ap. Gell.
6, 17, 10; ipso caelo animantur, Tac. G. 29; add Stat. silu.
2, 2, 64; tibias spiritu, Apul. flor. 3; bucinas, Arnob. 3 p.
196; 3. animatus disposed (in mind) minded, Hoc
animo decSt animates esse amatores probos, PI. Men. I, 3,
20; ita animata, As. 3, i, 2; aliter auimati, Amph. i, i,
54; sic a., Cic. Phil. 9, 12; ita in te, Verr. 2, 4, 151;
mfirme, fam. 5, i, 3; pariter, Lucr. 2, 43; 4. w.
inf., siquid animatu's facere, facias ut sciam, PI. True. 5,
74; 6. so in joke: cum alinm eorum uerba olerent,
tamen optume animati erant, Varr. ap. Non. v. cepe, 201,
6; 6. of good courage, milites armati atque animati
probe, PI. Bac. 4, 9, 18 ; 7. enraged, Vt nunc cum anima-
tus iero satis armatus sum, Ace. ap. Non. 233, 16 ; ut host!
me animate offeram, id. ib. ; II 8. animans as sb. a
breathing and so living being, first m. Cic. Tim. n f. (bis);
Hor. s. 2, I, 39; O. f. Cic. N.D. 2, 121 ; Lucr. 2, 667,
942, 943; 1O. n. pi. living things, Cic. Tim. 4; Plin.
2, 155 of plants ; 11. plants animautia but not animalia,
says Sen. ep. 58, 10.
animositas, atis, f. courage, spirit, Amm. 16, 12 ; Sidon.
ep. 4, 3 ; 2. passion as a part of the mind, Macr. s. Sc.
1,6, 42; i, 12, 14; s. 2, 12, 8; 3. cf. E. animosity.
1. anlmSsus, adj. [anima] full of breath, guttura, Ov.
M. 6, 134 ; 2. full of life, living, signa, Prop. 3, 9, 9.
2. anlmSsus, adj. [animus] full of courage, courageous,
spirited, resolute, daring, uirurn animosum, Nov. ap. Non.
233. 27 ; (eq)uam auimosam, Lucil. ib. ; (gladiatores) fortes
atque animosos, Cic. Mil. 92; ut animosior senectus MI
quam adulescentia et fortior, sen. 72 ; manicipia esse
oportere neque formidolosa neque animosa, Varr. r. i, 17.
3; a. corruptor, Tac. h. i, 24; animosior emptor, lavol.
dig. 17, i, 36, i; 2. met. bella, Ov. F. 5, 69; pericula,
Mart. 12, 14, 9; 3. adv. animose, courageously, with
spirit, Cic. off. i, 92 f. ; Phil. 4, 6; animosins, Sen. ben. 6,
37, 2 ; ep. 73, 5 ; animosissime, Suet. Caes. 47.
animuMa, ul. f. dim. petty breath of life, soul, unius mulier-
110
ANIMULUS
ANNALIS
oulac animula, Sulpic. Cic. fam. 4, 5,4; Animnla nagula
blandula, Hadr. ap. Spart. 25, 9; inscr. Or. 2579, 4761.
aiiiimilus, i, m. dim. dear soul as term of ciidearment,
I'l. Men. 2, 3, 10; Cap. I, 46.
animus, i, m. [see anima] the mind, esp. as opposed to
the body, the seat of thought, feeling, desire, fragile corpus
animus sempiternus mouet, Cic. rep. 26; obscurior (cogi-
tatio) qualis animus in corpore sit, tamquam alienae domui,
Cic. Tusc. i, 51 ; a. diuinus est, I, 65; duplex est uis ani-
morura : una pars in appetitu posita est, altera in ratione,
off. i, 101 ; auimi imperio, corporia seruitio magis uti-
mur, Sal. Cat. I, I ; corpus est tantum uiolatum, animus
insona, Liv. I, 58, 7; 3. esp. feeling, Teneo quid animi
uostri super hac re siet, PI. Amph. pr. 58; quid illi tandem
creditis Fore animi misero qui cum ea consueuit prior?
Ter. Ph. 4, 5, 32; add Eun. 5, 6, 14; qui quo animo inter
uos simus ignorent, Cic. fam. 3,6,3; add 5, 2, 10; 5, i8f.;
signa animi erga te mitigati, 6, I, 2; quod nondum bono
animo in populum Bomanum uidt rentur, Caes. b. g. i, 6, 3 ;
3. the feeling may be fear or hope, uereor ne mulier me
absente hie corrupta sit ; Coneurrunt multae opiniones quae
mihi animum exaugoant (so MSB), Ter. Haut. 2, 2, 3 ; mag-
nus mihi animus est hocliernum diem initium libertatis
fore, Tac. Agr. 30; 4. courage, pluck, spirit, ibi nostris
animus additust, PI. Amph. I, i, 94; mihi quidem addit
animum, Ter. Haut. 3, 2, 31 ; rumore aduentus nostri
Cassio animus accessit, Cic. Att. 5, 20, 3; nostris animus
augetur, Caes. b. g. 7, 70, 3; 5. and in pi. of more than
one, stamus animis, Cic. Att. 5, 18, 2; non debemus cadere
animis, fam. 6, I, 4; alienis cladibus ceciderant animi,
Liv. i, ii, 3 ; add 4, 2, 13; 37, 37, 9; auimos (i.e. Eutulis)
tollit dictis, Verg. 9, 127; add Ov. M. 7, 347; 6. in
poets, of one, Pallas... protegit aegide fratrem Datque ani-
mos, Ov. M. 5, 47; 7. in pi. of passion, fury, meos
animos uiolentos mcamque iram ex pectore Promam, PI.
True. 2, 7, 43 ; in altero pectus animorum iraeque tacitae
plenum, Liv. 7, 10, 8 ; Vince animos iramque tuam, Ov. her.
3, 85 ; add Stat. Tb. 1 1, 525 ; 8. in pi. of pride, haughti-
ness, ambition, greed, Postquam filiolum peperit, animos
sustulit, PI. True. 2, 8, 10; add Aul. 2, i, 45 ; Quia paulum
uobis accessit pecuniae Sublati auimi sunt, Ter. Hec. 3, 5,
57 ; insolentia dominatus extulerat animos, Cic. dom.
141 ; quae ciuitas est in Asia quae...unius tribuni militum
animos ae spiritus capere possit, Mauil. 66 ; noratis
animos eius ac spiritus tribunicios, Clu. 109 ; Quae tibi
res animos in me facit, improbe? Ov. tr. 5, 8, 3; animos
Carthaginis altae, Prop. 2, I, 23; 9. met. pride, fury,
rage, spirit, mollitque animos (uentorum) et temperat iras,
Verg. i, 6 1 ; Dant animos plagae (buxo), 7, 383 ; Vt rapidua
ton-ens animos cui uerna miuistrant Flamina, Stat. Th. 3,
671; II 1O. mind as seat of thought, reason, judge-
ment, Quom magis cogito cum meo animo, PI. Most. 3, 2,
13 ; hoc tu facito cum animo cogites, Ter. Ad. 3, 4, 55;
potestis cum animis uestris eogitare, Cic. agr. 2, 64 ;
11. mind as seat of memory, etiam nunc mihi Scripta ilia
dicta sunt in animo Chrysidis, Ter. Andr. i, 5, 48 ; cum
animis uestris recordari, Cic. Clu. 70; add or. 2, 300; Om-
nia fert aetas, animum quoque ; ... Nunc oblita mihi tot
carmina, Verg. B. 9, 51 ; 12. power of perception, con-
sciousness, and so fainting, Animo malest, aquam uelim,
PI. Amph. 5, 1,6; relinquit animus Sactium grauilms
acceptis uulneribus. Caes. b. g. 6, 38, 4; animu.-que relin-
quit euntem, Ov. M. 10, 459; add 14, 178; linqui animo
coepit, Curt. 4, 6, 20; 13. as term of endearment, in
voc. dear soul, istaeo Hera, mi anime, mi Traehalio, PI.
Bud. 4, 8, i; add As. 3, 3, 74; Cure, i, 2, 3; I, 3, 9; Ne
crucia te obsecro anime (mi), mi Phaedria, Ter. Eun. i, 2,
15 ; add Andr. 4. 2, 2 j 14. of other than man, natural
character, Kxueriut siluestrem animum, Verg. G. 2, 51
(trees); cum pecudes pro regionis statu...ingenium animi
gerant, Colum. 6, I, I ; 15. of purpose, intention, istum
exheredare in animo habebat, Cic. Hose. Am. 52 ; nobis erat
in auiino Ciceronem ad Ca<>sarcm mittere, fam. 14, ii;
qui dioerent aibi ease in animo... iter per prouinciam facere,
Caes. b. g. I, 7, 3; deponere enm (imperium) in animo
habuisse, Liv. i, 48, 9; add 3, 64, 6; in 44, 25, I Mudv.
inserts in, wh. MSS omit; in foro constiterunt, hoc animo
ut..., Caes. b. g. 7, 28, I ; but of the feeling or opinion in:
semper sic in a. habui tc in meo aere esse propter..., Cic.
fam. 13, 62, i ; 16. animus of the feelings, opposed to
mens as the intellect and thoughts, ut alius in aliam
partem mente atque animo traheretur, Caes. b. c. I, 21, 6;
ut uon mediocriter timor omnium mentes animosque per-
turbaret, b. g. i, 39, i; Sibylbie..., magnam cui men tern
animumque Delius inspirat uates, Verg. 6, n ; 17. ani-
mus (animi) of the feelings as opp. to mens, the whole
spiritual being, Mala mens, malus animus, Ter. Andr. I, I,
137; animos qui nostrae mentis sunt, eosdem in omni for-
tuna gerimus, Liv. 37, 45, 12; 18. animi causa (gratia),
for pleasure or amusement, Cur earn emit? animi eausa,
PI. Epid. i, i, 43; add I, I, 83; liberare fidicinam animi
gratia, 2, 2, 90; Praeterea aliquantum animi causa in de-
liciis disperdidit, Trin. 2, 2, 53; add Cure. 2, 3, 61 ; Bud.
4, 2, 27; Merc. 2, 3, 7; habet animi causa rus amoemvm,
Cic. Bosc. Am. 133; add fam. 7, 2, 3; haec alunt B.C.,
Caes. b. g. 5, 12, 6; add 7, 77, 10; equites Bomanos flagellis
cecidit, nou quaestionis sed a. c., Sen. ira 3, 18, 3; add
ben. 4, 17, 3 f. ; Plin. pr. 17; 19. ex animo as suggested
by the real feelings, from the heart, Vtinam istue uerbum
ex animo ac uere dicerea, Ter. Eun. 1,2, 95; Paulum in-
teresse censes, ex animo omnia, Vt fert natura, facias an
de industria, Andr. 4, 4, 55; add Ad. I, i, 47; 2O. meo
animo (meo emphatic), according to my feeling, Nam pol
quidem meo animo ingrato(d) homine nihil inpensiust, PI.
Bac. 3, 2, 10 ; hoc, meo quidem animo, summi amoris mei
signnm..., Cic. Sest. 49; III 21. animi as dat. (others
say gen.) in the mind, first w. verbs, Absurde facis qui
angas te animi, PI. Epid. 3, 2,6; ego animi pendeo, Merc.
1, 2, 18; Discrucior animi, Aul. i, 2, 27; Autipho me ex-
cruciat animi, Ter. Ph. I, 4, 10; Ad. 4, 4. i; in spe pende-
bit animi, Haut. 4, 4, 5; Nee me animi fallit, Lucr. i, 922;
angebatur animi, Cic. Verr. 2, 2, 84; pendeo animi, Att. 8,
5, 2; 16, 12; Tusc. 4, 35; Gael, ad Cic. fam. 8, 5, i;
recreabar animi, Apul. M. 2, II ; 22. even in pi. w. pi.
vb., pendemus animis, cruciamur, angimur, Cic. Tusc. 1,96;
uti sic afficerentur animis (al. animi), or. I, 87; adeo exar-
fierant animis, illis sollicitis ac pendentibus animis (so Pall.;
F animus; Madv. cj. animi), Liv. 7, 30, 22 (6, 36, 8 dub.);
exarsere animis, Tac. an. i, 51; cf. pauidis cum pendent
mentibus, Lucr. 6, 51 ; 23. animi w. part, falsus, Ter.
Eun. 2, 2, 43; a. firmatus, Sal. hist. fr. 3; consuli territo
animi, Liv. 7, 34, 4; tot populos suspenses animi, 8, 13,
17; uictus, Verg. G. 4, 491 ; captus, Tac. h. 3, 73; 24.
oft. w. adj. lassus, PI. Cist. 2, I, 8; miser, 4, 2, 3; atrox a.,
anxius a., nimius a., Sail. ap. Arus. ; praeceps, Verg. 9,
685; egregius, ii, 417; infelix, 4, 529; maturus, 9, 246;
amens, 4, 203; dubius, G. 3, 289; aeger, Liv. I, 58, 9; 2,
36, 4; integer, Hor. a. 2, 3, 220; laetus, Veil. 2, 94, 2;
25. also what confirms this view, animo in the same sense,
animo aegra, Enu. ap. Cornif. ad Her. 2, 34 ; ut animo
frangerer, Cic. Phil. 2, 37; Atque animo pendens noctu(rna)
euenta timcbat, Cic. ap. Non. 204, 7; 26. Sat intus sanu's
mentis aut animi tui, PI. Trin. 2, 4, 53 seems corrupt as
intus and tui are quite vapid. B's cj. still leaves tui.
Anio, sco Anien.
Sniso-cyclos, adj. of unequal circles; hence as sb. some
piece of machinery, Vitr. 10, I, 3.
anisum, i, u. a false reading for anesum in Plin. 19, 167 ;
20, 185.
anitas, = ypaor^t, Gloss.
Anna, ae, f. [annusj goddess of the year, festival on the
ides of March, Ov. F. 3, 523 ; Mart. 4, 64, 17 ; Macr. s. i,
12, 6; feriae Annae Perennae, fast. Vat.
Annaeus, adj. or sb. name of a gens, L. Annaeus Seneca,
M. Annaeus Lucanus.
annalis, e, adj. of a year, tempus, Varr. r. i, 27, I ;
actio, Ulp. dig. 15, 2, i, i ; possessio, Paul. 38, 17, 6, i ;
2, esp. leges annales, as fixing the age of candidates, viz.
for quaestor 30; aedile 36; praetor 40; consul 42; Cic.
1'hil. 5, 47; or. 2, 261 ; 3. also annalis liber, year book
or anual, Sempron. ap. Gell. 5, 18, 8 and 9; add Quint. 6,
3, 86 ; 4. abs. as sb. m. a year book, annalium confectio,
ANNARIUS
ANNOTATIO
111
Cic. or. 2, 52; scriptum est in tuo annali, Att. 12, 23, 2 ;
apud (Ennium) in nono annali, Brut. 58; add Plin. 7, ipl ;
Gell. 5, 18 ; 5. annales maximi recorded by the pontifex
maximus, Cic. or. 2, 51 ; rep. I, 25; annales poutilicutn
maximonim, leg. I, 6; 6. Aunalis as cognomen, of L.
Villius as author of the leges annales, Liv. 40, 44, I.
annarius, adj. the same, lex, Lampr. Comin. 2, 4;
Arnob. 2, p. 91 ; Paul, ex F. p. 27.
annascor, see agnascor.
an-nato, (adn.) are, vb. swim to, ad manum hominis
adnatet, Plin. 9, 87 ; singulis teruos, 9, 36 ; littoribus, Sil. 10,
611; but in Plin. 8, 94 adnant; 2. swim near or by the
side of, piscis... comes lateri adnatat, Sen. Agam. 473.
an-nauigo, (adn.) are, vb. sail to, quo cum aduauigasset,
Plin. 35, 81 ; add 36, 76.
anne, interr. conj. [fuller form of an, wh. see] or in
second clause of interr. ; 2. percunctarier Vtrum aurum
reddat anne* eat secum semul, PI. Bac. 4, 1,4; quaerendum
utrum una species sit anne plurcs, Cic. or. 206 ; 3. C.
Vtrum in oculum anne aurem? P. Hoc peruolgatumst
nimis, PI. Ps. i, I, 122 dub.; 4. Domum paternamme
aune* ad Peliae rilias ? Enn. tr. 313 V; 6. Neque
aequom anne* iniquom imperet cogitabit, PI. Amph. i, i,
19; cum interrogetur tria pauca sint anne multa, Cic.
acad. pr. 2, 93 ; ut internoscat uera ilia uisa siut anne falsa,
2, 48; quid enim interest diuitias..., bona dicas aune prae-
posita, fin. 4, 23; Nunc amici (so siss) anue inimici sis
imago, Alcesime, Mini sciam, PI. Cas. 3, 1, i ; 6. Gabinio
dicam anne Pompeio? Cic. Man. 57 ; quid ego de consulatu
loquar ? parto uis anne gesto ? Pis. 3 ; An mare quod
supra memorern quodque adluit infra ? Anne lacus tantos ?
Verg. G. 2, 159; 7. quomodo T. Coponius ciuis est
factus? an lingua...? anne de nobis trahere spolia foede-
ratis licebat, de hostibus non licebat? Cic.Balb. 54; Anne*
exlex solus uiuis ? Varr. s. 220, 2 K ; Anne uoluutatem
nostram simulacra tueutur? Lucr. 4, 781; anne refert ubi
arrigas? Suet. Aug. 69 f. ; aune caelestes dii catholicoruin
dominantur, terreui incolunt singula ? Apul. Ascl. 39 ;
8. Quis deus tibi...? Annet (so Hamb. MS; al. an; i.e.
an ?) ut peruenias in ora uolgi, Catul. 40, 5 ; 9. then,
what then ? alienu'n es amabo mi Strabax Qui non ex-
ternplo inieris (MSS ire si)? Anne* oportuit, PI. True. 3, I,
20; 1O. whether, Etiam haut sciam (al. scio) anue*
(Bemb. an) uxorem ducat ac Syro nihil gratiae, Ter. Haut.
5, 2, 46 ; liaud sciam anne super omnes homines earn quae-
sissern, Apul. mag. 5. Note that iu cases marked * and
peril, t, the metre requires anne or fin.
an-necto, (adn.) ere, xui, xus, vb. lit. knit to, hence tie
to, fasten to (funiculus) scapham annexam trahebat, Cic.
inv. 2, 154; ad linguam stomachus adnectitur, Cic. N. D. 2,
136; animas adnecti...corporibus, Lucr. 3, 688; (ratis)
aunexa uinculis, Liv. 21, 28,9; lintea (operimenta) ferreis
laminis adnexuerant, Sal. fr. ap. Serv. ; idem continent!
adnectit (not annexuit), Plin. 5, 117; epistulas adnexas
(columlarum) pedibus, 10, no; remedia quae corporibus
aegrorum adnexa fuerant (tied as charms), Val. M. 2,5,6;
2. met. Cic. off. I, II ; inv. 1,26; Top. 54.
annellus, see anellus.
annexio, onis, f. tying to, Pall. 4, 10, 36.
1. aniiexus, (adn.) us, m. connection, gentium, Tac.
h- 3. 34-
2. annexus, part, of annecto.
Anniadae, arum, m. pi., sons of Annius, Claud, cons.
Prob. et 01. 8; Prud. Syrnm. I, 553.
Annianus, adj. of Annius, Cic. Verr.. 2, I, nS; 2.
as a title of adoption from the gens Anuia, a poet so-called,
Gcll. 6 (7), 7, i ; 20, 8, i.
annlc-ulUB, adj. dim. of a year, a year old, nuces, Cato
r. 17, 2; uinum, Varr. r. I, 65, 2; (taurum), 2, 5, 12;
(pulli), 2, 7, 12; (malleolus), Colum. 4, 7, 3 etc.; (tilius),
Ulp. dig. 1,6, 6.
anni-firya, um, adj. bearing all the year, citreae, Plin.
16, 107 ; add 19, 121.
an-nihilo, are, vb. annul, Hieron. ep. 106, 57.
i. annlsus, us, m. striving after, energetic assistance,
Symm. ep. 5, 74. .,
2. annisus, part, of annitor.
an-nltor, (adn.) ti, xus or sus, vb. r. press with one's
knee against with all one's might (see nitor), Latouam
oleae...adnisam edidisse ea numiim, Tac. an. 3, 61 ; 2.
geu. press against, lean against for support, natura semper
ad aliquod tamquam adminiculum adnititur, Cic. am. 88 ;
longis adnixi hastis, Verg. 9, 229 ; adnixa columnae (hasta)
12, 92; (uites) pedaminibus adnixae, Colum. 5, 4, I ;
3. press violently against, and so thrust forward, Cymothoe
simul et Triton adnixus acuto Detrudunt scopulo, Verg. I,
144; genibus adnixum orasse, Val. M. 5, 3, 3; 4. strain
with all one's might after, (Cloanthum) uummis adnixus
uiribus urget, 5, 226 ; II. 5. met. strive after with all
one's might, Haec ut me uoltis adprobare, adnitier Lucrnm
ut perenne uobis semper suppetat, Ita..., PI. Amph. pr. 13;
nisi anniteretur de triumpho, Cic. Att. 6, 8, 5 ; acrius anui-
tendum est uti..., Sal. lug. 85, 6; add 85, 47; Cat. 19, I ;
ad ea patranda summo studio annitebatur, 43, 4; omni ope
anuisi sunt ut...Liv. 8, 16, 4; add 21, 8, 8; 27, 14, 2;
6. w. ace. of n. pron., quod ego adnitar, Plin. ep. 6, 18, I ;
7. annixus older form of part, says Serv. A. i, 148.
anni-uersarlus, adj. returning every year, annual,
yearly, sacra, Cic. Verr. 2, 4, 84; festi dies. 2, 4, 107; ui-
cissitudines, N.D. 2,97; medicos (paid by the year?) Varr.
r. i, 16, 4; hostes, 1'lor. i, 6; 2. anniuersarie, adv.,
yearly, Aug. ep. 118 f. ; doctr. Chr. 2, 29.
Annius, adj. or sb. name of a gens, T. Annius (Milo),
Cic. Mil. i; C. Annius Asellus, Verr. 2, I, 104; 2. An-
nia, Faustina A., Lampr. Comm. 7, 7; Annia Cornificia,
Capitol. M. Anton, ph. i, 8; 3. Annia uia, a road from
Home, cur(atori) uiar(um) Clodiae, Anniae..., inscr. Or.
3306; add 3310; 3313.
annixus, part, of annitor.
1. anno, are [annus], vb. invented by Macr. s. i, 12, 6
to explain Anna.
2. anno, are, see adno.
annon, see an.
amioiia, ae, f. [prob. an adj. sc. copia, the year's supply]
price, esp. of corn, ut mini cenas decem...dent quom cara an-
noua sit, PI. Capt. 3, I, 35; Cena hac anuonast sine sacris
hereditas, Trin. 2, 4, 83; add Mil. 3, i, 140; add St. I, 3,
25 etc.; quotiens annona cara, Cato ap. Gell. 2, 28, 6; carior,
Cic. div. 59; uilitas annonae, Mauil. 44; annoua creuit,
Caes. b. c. I, 52, i; ad denarios 1 in singulos modios a.
peruenerat, i, 52, 2; laxior, Liv. 2, 52, i ; artior, 26, 20, 8;
magno tritici modo annonam p. r. adleuauit, inscr. Or. 750 ;
add 2172 etc.; 2. of other articles as depending on
supply, excandefaciebant annonam macelli, Varr. r. 3, 2,
16; lactis, Colum. 8, 17, 13; ut trecenis numis quadragenae
urnae ueueant, quod minimum pretium est anuonae, 3, 3,
10; musti, 3, 21, 6; ueneni, luv. 9, 100; 3. met., ami-
corum, Hor. ep. 1, 12, 24; II. 4. corn itself, esp. rations,
necessitas annonam pariter et arma portandi, Veg. mil. i,
19; pabulatio et annona in necessitate remedium nou
habent, nisi ante condantur, 3, 3; ex annona quam uehebat
ceruicibus miles, Anim. 17,9,2; onera annonarum sustinere,
Modest, dig. 26, 7, 32, 6; ut annonas acciperent miuistri,
sed annonas singulas (for one only), Lampr. Al. Sev, 41, 3;
add 42, 3; Th. C. 6, 24, 2; 8, I, 3; 6. as a goddess,
Annonae sanctae Aeliua mensor corporis pistorum, inscr.
Or. 1810.
annona-rius, adj. of the corn market. Th. C. 6, 24, I ;
n, i, 3 etc. ; 2. as sb. m. commissariat-offices, Th. C.
8, i, 3; adlecto annon(ario), inscr. Or. 2183.
annonor, ari, vb. r. (cf. frumeutor, pabulor) supply
oneself with corn, in ea loca deduct! milites in quibus an-
nonari non possent (al. posset), Capitol. Gord. 29, 2.
annositas, fills, f. great age, Tb. C. I, 15, 12; 13, 6.
10 ; Aug. ep. 251 (269).
annosns, adj. full of years, old, comix, Hor. od. 3, 17.
13; anus Ov. F. 2, 571 ; arbores, Plin. 24, 2.
anndtamentum, (adu.) i, n. note, Gell. I, 7, 18; 17,
2, i.
anndtatio, (adn.) onis, f. something written by the sidi .
a note, annotation, Plin. ep. 7, 20, 2; Gell. pr. 3; Paul,
dig. 31, 82, 2; 2. in law, an order for arrest, tempus ex
112
ANNOTATIUNCULA
ANOMALUS
quo a. publice innotuit, Macer dig. 48, 17, 4, I (de rcquir-
rinlis absentibus) ; add Th. C. 9, 51, 10; 3. an imperial
rescript, Th. C. I, 2, I ; 15, 3, 5.
anndtatmnc&la, (adn.) ae, f. dim. a short note, (loll.
17, 21, 50; 19, 7, 12.
anndtator, (adn.) oris, m. commentator, critic, Plin.
pan. 49, p. 356, 16 M; 2. a public registrar, Th. C. 12,
6, 3-
ann&tatus, us, m. note, comment, mortes dignae adno-
tatu, Val. M. 7, 12 ext. i.
annot-inus, [annot, forannoct, i.e. annoc old crude form
= anno, w. excr. t; cf. crast-inus] ; adj. of a year, a year
old, naves, Caes. b. g. 5, 8, 6; ungues custodum, Colum. 4,
24, 8 (of the vine); nouos fructus cum annotino pendet,
Plin. 1 6, 107.
anndto, (ad-n.) are, vb. set a mark or note against, make
a memorandum, note, lit annotaret quid cui dedisset, Colum.
12, 3, 4; qua in re et illud aduotare suecurrit, Plin. 7, 157;
add 184; 34, 24; haec litora pisce nobili adnotantur are
noted 3, 61 ; si quid otii adnotabat excerpebatque, ep. 3,
5, 10; add 9, 26, 5; Quint, i, 4, 17; 2, 5, 7; 2. of per-
sons in authority, set a note against the name of a person,
as an order for his arrest, punishment etc., adnotaui in ur-
bem remittendos, Plin. ep. 10, 97 (96), 4; ex noxiis lanian-
dos annotauit, Suet. Cal. 27 ; absens requireudus adno-
ta(nd)us est, Marc. dig. 48, 17, I, I ; and Ulp. 49, 7, I, 3;
circa requirendorum adnotatorum bona, Callist. 49, 14, I, 3.
annu-alis, e, adj. [annus] of a year, a year old, agni (al.
annales), Paul. sent. 3, 6, 74; 2. for a year, C. lul.
Valentinus IIII uir primus annualis, inscr. Mur. 4, 8.
annumeratio, onis, f. counting before (a person), anno-
rum, Th. C. 22, 8, I.
annumero, [ad-n.] are, vb. count before, or in the
presence of, Apsente ero solus mihi taleutum argenti soli
Adnumerauit et credidit, PI. As. 2, 4, 94 ; add Merc, i , i ,
88; Ter. Ad. 3, 3, 15; pecuniam mulieri annumerare et
reddere, Cic. Caecil. 56 ; nummos mihi, Papiu. dig. 16, 3, 24;
non aliter quam si admensa adpensa adnumerataue sint,
Gai. 18, i, 35, 5; hence met.: non ea (uerba) annumerare
lectori sed tamquam appeudere, Cic. opt. gen. or. 14; 2.
count as part of, count with, reckon among, his libris ad-
numerandi sunt sex de re publica, Cic. div. 2, 3; add Brut.
207; ego forsitan in gregem (al. grege) adnumerer, Bosc.
Am. 89; uiuis adnumerarer, Ov. Pont. 4, 16, 4; se quoque
in exemplis, tr. 5, 4, 20; (haec) neque bonis neque malis
aunumerant, Tac. h. 4, 5; inter urbauos, Paul. dig. 32, 99;
supellex est instrumentum quod neque argento auroue
facto uel uesti adnumeretur, Pomp. 33, 10, I ; imperitiam
culpae adnumerandam, Ulp. 19, 2, 9, 5.
annuntiatio, ouis, f. announcement, Aug. de Sanct. 18;
Lact. 4, 21.
annuntiator, oris, m. one to announce, Aug. de Sanct.
14.
annuntiatr-ix, icis, f. the same, Eccl.
annuntio, (ad-n.) are, bring word to, e longinquo multa,
Plin. 7, 174; adnuntiauere exanimatum ilium, 7, 177;
2. Donat. ad Ad. 4, 2, 8: qui malam rem nuntiat ob-
nuntiat: qui bonam annuntiat; 3. relate a story, de
eius exitio ignem propter assidens...sic adnuntiauit, Apul.
M. 8, i etc.
annuntius, (ad-n.) adj. bringing word, announcing, sig-
num illud annuntium, Apul. de deo S. 19; 2. as sb. n.
or f., one to announce, uox hominis peccati annuntia, Am-
bros. off. i, 2.
ammo, (ad-n.) ere, ui, vb. nod to, nod at, Neque ulli
ilia hornim nutet nictet adnuat PI. As. 4, i, 39; simul
sibi hie annuisset, numeraturum se, Cic. Quinct. 18; ille
anmientibus ac uocantibus suis, Liv. i, 12, 10; Subrio ad-
nuente (as asking) an destringeret gladium renuit, Tao. an.
15, 58; 2. nod to in assent, nod assent, assent to, esp.
in answer to questions or orders, Quid nunc, daturin estis
an non? Adnuont, PI. True. pr. 4; Quis poscit cena?...
Ehem adnuistiu ? Stich. i, 3, 71 ; imperat...ut maneam solus
cum sola. Adnuo Terram intuens modeste, Ter. Eun. 3, 5,
32; potest fieri inquit, Sile ut is... ? Annuit Silus. Potest
etiam ut...? Id quoque toto capite annuit, Cic. or. 2, 285;
non aduersata petenti Adnuit, Verg. 4, 128; 3. w. n.
pron. or adj. as object, see last ex. but one; ut falsa adnue-
rent, Tac. an. 14, 60; 4. w. ace. and inf., ego autem
uenturum adnuo, PI. Bac. 2, 2, 9; adnuo Visitasse, Cure. 2,
3, 63 ; Adnuit sese mecum decernere ferro, Enn. ap. Prise,
i, 504, 27; amicitiam se Romanorum accipere annuit, Liv.
28, 17, 8; 6. assent to, approve, permit, ubi primum
uellere signa Adnuerint superi, Verg. n, 20 ; O. w. ut
and subj. Stemeret ut...Camillam, Adnuit oranti, Verg. n,
797 ; 7. w. dat. of thing, give approval to, sanction,
bless, audacibus annue coeptis, Verg. G. I, 40; A. 9, 625*;
superest ut promissis (medicorum) deus aduuat, Plin. ep.
1, 22, II ; facinori, Tac. an. 12, 48; paci, 15, 16; 8. w.
ace. of thing, grant, caeli quibus adnuis* arcem, Verg. i,
250; ni...diuom pater annuisset* ...potiore ductos Alite
murps, Hor. od. 4, 6, 22 ; 9. cause to prosper, hanc
mihi militiam...Adnue*, Val. F. i, 41; 1O. w. cogn.
ace., Liv. 7, 30, 20; 11. in poets gen. of divine assent,
see * above ; 12. note qty of perf. in Enn. 4.
annus, i, m. [a form amnus implied in solemnis; and
this fm am round] lit. a circle or ring, tempus a bruma ad
brumam dum sol redit, uocatur annus; quod ut parui cir-
culi anuli, sic magni dicebantur circites ani, unde annus,
Varr. 1. 6, 2; add Serv. A. i, 269 ; 2. a year, Et pueri
annos octingeutos uiuont, PI. Mil. 4, 2, 86 ; qui minor an-
nos xxx natus est, CIL 206, 89; quartum ago annum et
octogesimum, Cic. sen. 32; annos Ixx natus, ib. 14; regiam
potestatem annum obtinere, Caes. b. g. 7, 32, 3; (Numa) in
duodecirn menses diseribit annum, Liv. i, 19, 6; matronae
annum ut parentem eum luxerunt, 2, 7, 4; octoginta
annis regnasse, Plin. 7, 156 ; quando annorum xx erit,
Ulp. dig. 30, 30, 5; 3. in early times, a year of 10
months, containing 354 or 355 days, in anno Const! tuit
menses quinque bis esse suo, Ov. F. i, 26; add 3, 100 and
121 ; Eornuli (aetate) annum fuisse non duodecim mensium,
sed decem, Gell. 3, 16, 16; Censor. 20, 2; addMacr.s. 1,12,
3; 4. this early year began in March, see Censor. 20,3;
hence the names Quintilis for June, and so on to December,
cf. Macr. s. i, 15, 18; Plutarch, Numa 18; 5. annus
magnus, a cycle of various meanings, from 2 to 5 years, see
Censor. 18, 2 and 3 ; 6. but in Cic. N. D. 2, 5 1 : (magnus
annus) efficitur cum solis et lunae et quinque errantium ad
eandem inter se comparationem est facta conuersio ; add Cic.
ap. Serv. A. i, 269; 7. a year, in exaggeration, to one's
feelings, Dum moliuntur, dum co(mu)ntur, annus est, Ter.
Haut. 2, 2, 1 1 ; 8. meus (etc.) annus, the year of one's
candidature by age, qui si in nostrum annum recciderit,
firmior candidatus fore uideatnr, Cic. Alt. i, i, 2; ut post
biennium tuus annus esset, fam. 10, 25, 2 ; eius est enim
annus, Phil. 8, 27; add agr. 2, 3; II 9. part of the year,
w. adj. in poets, nunc formosissimus annus, Verg. B. 3, 57;
aut dulces alurnni Pomifero graue tempus anno, Hor. od. 3,
23, 8; hibernus, epod. 2, 29; 1O. time of life, rugis integer
aunus, Prop. 4, 5, 59; 11. anno, a year ago, Quattuor
minis ego istanc emi anno uxori meae, PI. Men. i, 3, 22;
Etiam histriones anno quom in prosceuio hie louem inuoca-
runt, uenit, Amph. pr. 91; Vtrum anno an horno tete (so
L. M. cj. ; MSS te) abstuleris a uiro, Lucil. ap. Non. 121, 7.
annuus, adj. of or for a year, a year's, uita, PI. As. 5,
2, 36; penus Ps, i, 2, 45; merces, True, i, i, 10; pro
singuleis auuueis (stipendieis), CIL 206, 92 ; prouincia Cic.
fam. 15, 14, 5 ; mercedes habitationum annuas, Caes. b. c.
3, 21, i; uergobretum qui creatur annuus, b. g. i, 16,
5 ; 3. yearly, recurring every year, annual, commu-
tationes, Cic. inv. . i, 59; annuas frigorum et calorum
uarietates, N. D. 2, 101; sacra, Verg. G. I, 339;
3. annuum as sb. n. yearly allowance or pay, public! serui
annua accipiunt, Plin. ep. 10, 31 (40), 2; ut mercedes fundi
uxori annul nomine daret, luliau. dig. 23, 4, 22 ; si stipulata
fuerit annnurn, Ulp. 24, I, 33.
anodynon, i, adj. n. as sb. [painless] an anodyne, Gael.
Aur. chron. i, i (?); as Greek, Gels. 5, 25, i ; 2, 4, 79.
anomalia, ae, f. irregularity, anomaly; Varr. 1. 8, 9 (as
Lat. MSS i'lor. Hav. ; as Gr. Speng.); as Gr. Gell. 2,
25.
anomalus, adj. irregular, anomalous, nominum genera,
ANONIS
ANTE
113
Piom. 327, I K; Mart. Cap. 3, 71 G, p. 75 Eyss. (w. a false
qty, anomiila); add Prise. I, 439, 17 K.
anonis (onouis), is, f. a plant, (ononis antiquorum
Linn.), Plin. 21, 91 and 98 ; 27, 29.
an-6nymos, adj. as sb. [nameless] a plant, a. non
inueuieudo nomen inueuit, Plin. 27, 31.
an-quiro, ure, siui situs, vb. [an up, quaero; cf. ava-
naffrevu] search up, hunt up, search for with all care, geueri
animantium omui est a natura tributum ut...omnia quae
sint ad uiuendum necessaria anquirat et paret, Cic. off. I,
1 1 ; tameu is pati non possit ut non auquirat aliquem apud
quern euomat uirus acerbitatis suae, am. 87 ; semper aliqui
unquirendi sunt quos diligamus, 102 ; nee diu anquirendum
quin Agrippina anteiret, Tac. an. 12, 6; At uos per agros
corporis partes uagas Anquirite (al. inquirite and so P 11),
Sen. Pliaedr. 1287; a. of the mind, inquire into w. all
care, aut anquirunt aut consultant. ..ad uitae commoditatem
conducat id necne de quo deliberant, Cic. off. 1,9; in qua
quid ualeat anquiritur, fat. 17; omnes siue artis suut loci
siue ingenii anquirentibus nobis omuique acie ingenii con-
tomplantibus o&tenduut se, or. I, 151 ; but in Lucr. 4, 1189
inquirere risus is now read; 3. esp. as a legal word,
hold an enquiry, quum capitis anquisissent, Liv. 2, 52, 5;
duumuiros qui de perduellioue anquirerent, 6, 20, 12;
capite aiiquisitum ob rem bello male gestam de imperatore
nullo ad earn diem esse, 8, 33, 17; quum bis pecnnia
auquisisset, tertio capitis se anquirere diceret, tribuni pi.
appellati collegae negarunt se in mora esse quominus...
anquireret quoad uel capitis uel pecuniae iudicasset priuato,
26, 3, 8.
anqulsitio, onis, f. [anquiro] an enquiry, esp. legal,...
commentarium iudicat uetus anquisitionis M, Sergii Mani
tilii quaestoris, qui capitis accusauit Trogum, Varr. 1. 6, 9,
p. 268 Sp.
ansa, ae, f. [hando, the lost simple vb. whence prae-
hendo] a handle, (amphorae), Cato r. 113, 2; matellis
Bine ansis, Cato ap. Fest. 169 b, 18 ; (poculi), Verg. B. 3, 45 ;
Ov. her. 15 (16), 252; gubernaculi, Vitr. 10, 8, 5, tiller;
staterae, id. 10, 8, 4; a. met. a handle (as we too say),
something to take hold of, non tu Ilium uides Quaerere
ausam, infectum ut facial? PI. Pers. 4, 4, 112; si locus
habet reprehensionis ansam aliquam, Cic. Plane. 84) quo
plures del sibi tamquam ansas ad reprehendendum, am.
59; add Sest. 22.
ansatus, quasi-part. provided with handle or handles,
capulae, Varr. 1. 5, 26; uas, Colum. 9, 15, 5; 3. of the
thong of a dart, ansatis concurrunt undique telis, Enn. ap.
Macr. s. 6, i, 16; 3. met. Set quis hio ansatus ambulat?
PI. Pers. 2, 5, 7; II 4. ansata as sb. f. (sc. hasta) a dart
with a thong, ansatas mittunt de turribus, Enn. ap. Non.
556, 20.
ana-er, eris, m. (f. see 9); ansar, Prob. 198, 22 K;
[ans- G. gans, E. goose; and gand of gander; hans of
S. hans-a; also = x>)''] a gander, a goose, Item ut de fru-
mento anseres clamore absterret, abigit, PI. True. 2, I, 40;
greges anserum, Varr. r. 3, 10, I ; add Colum. 8, 13, 2;
a. white goose preferred, ut essent ampli (anseres) et albi,
Varr. r. 3, 10, 2; Pinguibus et ficis pastum iecur anseris
albi, Hor. s. 2, 8, 88; 3. the liver of unnatural size,
foie gras, as a dainty, see last ex. ; nostri saplentiores
(anseres) iecoris bonitate nouere; fartilibus in magnam
ampliUulmem crescit, Plin. 10, 52; Anseris ante ipsum
magni iecur, anseribus par... luv. 5, 114; 4. of sacred
geese in the Capitol, in honour of those who gave warning
of the Galli, anseribus cibaria publice locautur, Cic. Eosc.
Am. 56; add Liv. 5, 47, 4; Verg. 8, 655 ; 6. held sacred
and sacrificed to luno, see Liv. I, I. 6. also sacred to
Isis and Osiris, Ov. F. i, 453; 7. to Priapus, Petr. 137;
8. a cognomen, as of the poet Anser, the panegyrist of
Antony and so subject of jokes, Cic. Phil. 13, II ; add Ov.
tr. 2, 435 ; 9. as f. singulae uon plus quam ter in
anno parhmt, Varr. r. 3, 10, 3.
anser-atim, adv.? Charis. 182, 22, w. passer-atim.
anacr-culus, i, m. dim. a gosling, Colum. 8, 14, 7.
anscr-inus, adj. of a goose, genus, Pliu. 10, 56; pedes,
II, 257; fel, 29, 125; lana, Ulp. dig. 32, 70, 9, goose-down.
S
K. D.
ansfila, ae, f. dim. a small handle, April. M. n, 4;
3. a hook, 4, 3; 3. a shoe lappet or tie, Val. Max.
8, 12, 3 ; add Sidon. ep. 8, 1 1, 14; 4. a ring, Aug. doctr.
Ch. 2, 20; link of a chain, Aug. conf. 8, 5.
antae, arum, f. pi. [ante = on-t, opposed to] projecting
pillars of a door, ex eo pariete antas duas...proieito, CIL
577,1,12; add 15; Vitr. 3, 2, 2 and 3; 4,4,1.
antigSnista, ae, m. an opponent, Hieron. V. Hil. f.
ant-amoebaeos, adj. as sb. m. (sc. pes) a foot
(as equitabatis), Diom. 481, 30 K.
ant-apdddsi*, is, f. an apodosis to correspond to the
protasis, Quint. 8, 3, 79.
ant-arcticus, adj. opposite to the bear or north, southern,
antarctic, Apul. mund. i; Hyg. Astr. I, 6; as Gr. Varr.
9, 18.
antarius, adj. [ante = arrt, opposed to] opposed to each
other, funes, guy-ropes, Vitr. 10, 2, 3.
anti, prep, [for older antid, as posto for postid; .
below] before, first of place, ante aedis, PI. Aul. 3, 2, 32;
3, 5, 62 etc.; Ter. Ad. 2, I, 26; Andr. 2, 2, 25; 3, i, 16;
ante ostium, PI. Capt. 5 , 4, 8 ; As. 1 , 2, 24 ; ante horunc foris.
Cure, i, i, 71; Quod est ante pedes nemo spectat: caeli
scrutantur plagas, Enn. tr. 277 V; ante aedificium, CIL
206, 20, 22, 32, 35 etc.; ut ante tribunal tuurn, M. Fanni,
ante pedes uestros, iudices.,.caedes futurae sint, Cic. Kosc.
Am. 12; cum immolaret ante praetorium, div. i, 72; iu
fossam quae erat ante oppidum, Caes. b. g. 2, 32, 4 ;
a. w. aco. of person, Ego baiulabo : tu ut decet dominum
ante me ito inanis, PI. As. 3, 3, 70; post me erat Aegina
ante me Megara (so Or. Bait, from ante meuegare of
Med.), Sulp. ad Cic. 4, 5, 4; unam cobortem quae ante
ceteras extra aciem procurrerat, Caes. b. c. I, 55, 3; ante
se statuit funditores, Liv. 42, 58, 10; ut ante ipsum
examines procumberent, Curt. 9, 5, 8 ; Flos Asiae ante
ipsum, luv. 5, 56; II 3. of time, ante hunc diem, PI.
Capt. 3, 4, 102; Epid. 3, 4, 60; Ter. Hec. 5, 4, 23; ante
lucem, PI. Cas. 2, 8, 51 ; ante solem occasum, Epid. i, 2, 41 ;
Men. 2, 3, 82; ante noctem, Ace. 128 11; ante k(alendas)
Sept(embris), CIL 198, 9; ante ejdus Sextilis primas, 199,
44; ante lucem, Cic. or. a, 259; iuv. 2, 15; ante hoc
tempus, Caes. b. g. I, 44, 7; 4. w. ace. of person, ellipt.
Atque ego Neptune tibi ante alios deos gratis ago et (so
Bothe, MSS atque) habeo summas, PI. Trin. 4, 1,5; quae ad
confessiouem ignorationis adduxerat Socratem et iam ante
Socratem Democritum, Cic. acad. I, 44; qui causam ante
eum diceret, Verr. 1,9; qui honos tomato habitus ante me
est nemini, in Cat. 4, 5; eorum qui ante me sentcmins
dixeruut, Sal. Cat. 51, 9! 5. w. name of office in
apposition, Minucius mortuus est ante istum praetorem
(before his praetorship) Cic. Verr. 2, I, 115; annis Ixxxvi
ipsis ante me consulem, Brut. 61 ; ante me piincipem, Mon.
Ancyr. 5, 44; 6. w. ace. and perf. part., ante lianc
legem rogatam, CIL 202, 20 and again 22, 38; and abbrev.
ante h. 1. r., 200, 32; ante philosophiam patef.ictam, Cic.
div. i, 86; ante urbem captain, I, 101 ; ante hanc urbem
conditam, Tusc. 5, 7; add Liv. pr. 6 ; ante sacrum montem
occupatum, 3, 15, 3; ante decemuiros creates, 3, 53, 4;
ante te cognitum, Sal. lug. no, 2; 7. in estimation,
Aequornst placere ante alias ueteres fabulas, PI. Cas. pr. S ;
Non enim ( = eni or en) rumores ponebat ante salutem,
Enn, an. 34 V; hicine is quern famae gratia Ante omnis
nobilitat uiros? Pac. ]2oB; quern ante me diligo, Balb.
ap. Cic. Att. 8, 15 A; sciebam facundia Graecos, gloria
belli Gallos ante Romanes fuisse, Sal. Cat. 53, 3 ; neu uerba
inimici ante facta sua ponerent, lug. 15, i; Quidnam tu
diceres si me (Scipionem) uicisses? Turn uero me inquit
(Hannibal) et ante Alexandrum et ante Pyrrhum et ante
alios omnes iinperatores esse, Liv. 35, 14, 11; necessitas
ante rationem est, Curt. 7, 7, 10; Paulus uel Cossus uel
Drusus moribus esto: Hos ante effigies maiorum pone
tuorum, luv. 8, 22; 8. esp. in form, adj. w. anteomia-s,
or ante alios, At mine dehinc scito ilium ante omnis minium
mortalem preti, PI. As. 5, 2, 8; Vti me hodie ante omnes
comicos stultos senes Versaris atque emunxeris lautissime.
Caecil. 243; unus ei ante alios fuerit carissimus, Nep. Att.
3, 3 ; uuam longe ante alias insignem specie, Liv. i, 9,
15
114
ANTE
ANTECEDO
12; multitudini gratior fuit (Romulus) quam patribus,
longe ante alios acceptissimus militum auimis, i, 15, 8;
add 3, 58, i ; 29, 23, 4; scelere ante alios immanior omnis,
Verg. i, 351; add 5, 318; 7, 55; Ov. M. 10, 120;
III 0. as adv., first of place, before, in front, ut animus
suus cuique ante aut post puguandi ordiuem dabat, Liv. 22,
5, 8 ; fluuius ab tergo ante circaque uelut ripa praeceps
orain eius omnem cingebat, 27, 18, 5; Pallida Tisiphoue
Morbos agit ante Metumque, Verg. G. 3, 552; mane pro-
ducantur (buculi) ita ut et aliquis ante et a tergo complures
retinaculis eos contineant, Col. 6, 2, 4 ; coronatus stabit et
ante calix, Tib. 2, 5, 98; 1O. w. motion, forwards, ut si
manibus ingrediatur quis aut non ante sed retro, Cio. fin.
5, 35 ; IV 11. adv. of time, before, formerly, previously,
tarn ego fui ante liber quam gnatus tuos, PI. Capt. 2, 2, 60;
Ipsi opsonant, quae parasitorum ante erat pro'uiucia, 3, i,
14; add 3, i, 23; Nos sumus Eomani qui Mmus ante
Budini, Enn. an. 440 V; add Ter. Audr. I, 5, 3; ut Fides
ut Mens quas in Capitolio dedicatas uidemus proxime a
M. Aemilio Scauro, ante autem ab Atilio Calatino erat Fides
consecrata, Cic. N. D. 2, 61 ; maloi*um...quae uenientia
longe ante uideris, Tusc. 3, 29; add Att. 7, 14, 2; fam. 3,
7, 4; regnum quod pater ante habuerat, Caes. b. g. I, 3, 4;
ut ante dictum est, i, 16, 2; quos paulo ante memoraui,
Sal. Cat. 20, i ; fidus ante Poenis, turn. ..cum fortuua
mutauerat fidem, Liv. 22, 22, 6; add 21, 20, 8; 24, 32, 5 ;
30, 34, 6; 12. often refers to a following quam, uidi
senem Liuium qui cum sex annis ante quam ego natus sum
fabulam docuisset, ...Cic. sen. 50; ut te anteuideret quam a
uita discederet, fam. 2, 2 ; necessitudinem constitutarn
habui cum domo uestra ante aliquanto quam tu natus es,
10, 3, 2; add am. n ; Ante pttdor quam- te uiolo, Verg. 4,
24; 13. w. abl. of the bow much, first before ante, quod
tauto ante praedixeras, Cic. Phil. 2, 83; add Verr. 2, 5, 89;
multo ante prospexi tempestatem futuram, fam. 4, 3, i ;
add Liv. 27, 42, 13; paulo ante, rep. 2, 15; aliquot annis
ante secundum Punicum bellum, acad. 2, 13; colouia paucis
annis ante deducta, Phil. 2, 102 ; bienuio ante, Liv. 39, 21,
2 ; 14. w. adj. bef. ante, noun after, et illos septem...
et multis ante saeculis Lycurgum...habitos esse sapientes,
Cic. Tusc. 5, 7 ; paucis ante diebus cum facile posset educi
e custodia, noluit, I, 71; legem uiginti ante annis latam
Liv. 34, 6, 9; 15. rarely with the abl. after ante,
necessitudinem constitutam habui cum domo uestra ante
aliquauto quam tu natus es, Cic. fam. 10, 3, 2 ; quae ante
paulo breuiter attigi, rep. 2, 9 ; but in sen. 6 Halm has now
multo ante; cum Aequis post aliquanto pugnatum est, Liv.
2, 31, 4; 16. by attraction, an ace. in the same sense,
chiefly in later writers, interrogo uos inquit (Cato) quando
hanc pomum (a fig) demptarn putetis ex arbore ? cum inter
omnes recentem esse constaret : atqui tertium inquit ante
diem (only two days ago) scitote decerptam Carthagine, Plin.
'5> 75! a( l quern ante annos septerndecim mittere ausi
sumus qui eum prenderent, Liv. 38, 52, 7 ; and prob. in Liv.
40, 52, i quae ante annos (Madv. w. MSS annis) octo
uouisset; eadem negligentia quae dies ante paucos (a. p.
dies ?) prodiderat a few days before 3 1 , 24, 5 ; iam ante
biennium quails esset apparere coeperat, Veil. 2, 112, 7 ; si
scrobibus uineam posituri erimus optimum erit ante annum
scrobes facere, Col. arb. 4, 3 f. ; ante annum quam pomaria
disponere uoles, scrobes i'acito, 19, i; add 16, 2; nobis
ante quadriennium amissus es, Tac. Agr. 45 ; hunc sui
finem multos ante annos crediderat Agrippina contempserat-
que, an. 14. 9; paucos ante menses tabula aenea inuenta
e.st, Suet. Caes. 81 ; scripta abolita quamuis probarentur
ante aliquot annos recitata, Tib. 61 ; Sestio a se ante
lane's dies increpito, 42; add Tib. 61 f. ; Cl. 27; Oth. 5 ;
Claudt'am ante quintum mensem diuortii natam, Cl. 27 ;
add aUo Cal. 8; 17. by attraction also, me ante diem
XIII Knlendas lanuarias ( = die decimo tertio ante Kalendas
lanuariai-) principcm reuocandae libertatis fuisse, Cic. Phil.
14, 20; add Cat. i, 7 (bis) ; ita nouit fecitque ante diern
tertiam n< nas Quintiles, Liv. 27, 23 f. ; add 39, 52, 4;
18. commonly abbrev., Cocero Fofini sp. a. d. Ill N(onas)
Oc(tobris) L. Cin. Cn. Pa. (a. u. c. 669), on a tessera CIL
717; L. Aili(us) a. d. eidus Octob(ris), on an olla 822;
a. d. XIII Kal. Ian., Cic. Phil. 10, 23; haec senatus
consulta perscribuntur a. d. VII Id. Ian., Caes. b. c. i, 5,
4; 19. the same with in or ex prefixed, dixi caedem
te optirnatium contulisse in ante diem V Kalendas Nouem-
bres, Cic. Cat. I, 7; nuutii tristes uenerant ex ante diem
III (III om. MSS) non. lun. usque ad prid. Kal. Sept.,
Att. 3, 17, i ; supplicatio indicia est ex ante diem V
idus Octobres cum eo die in quinque dies, Liv. 45, 2, 12;
2O. often w. perf. part., qui hie ante-parta patria
peregre prodigunt, Naev. 84 B ; Vt uirtute eorum ante-parta
per flagitium perderes, PI. Trin. 3, 2, 17; add True. I, i.
42; ante-faeta, Titin. 144 E; Turp. 126 K; 21. attached
to a noun, neque enim ignari sumus ante-malorum = TUV
TrpoTfpaf Ka.K<ai>, Verg. I, 202; so ante-consilia, Capitol.
Gord. 24; ante-meliorem, ps. Quint, decl. I, 14;
22. in old writers w. abl. (dat.?) says Pomp, comrn. 278, 15,
as ante templo, Pacuv. ; 23. for alleged ace. cf. Max.
Viet. 1953 P; 24. for change of i in antid to e in ante
on loss of final cf. postid poste, magis mage, tristis triste,
uidebaris uidebare; 25. antid and am prob. comp. ; s.
paper on suffixes of prep, in Tr. Phil. Soc. for 1870 ; and of.
extrad; note too use w. quam in 1 1 ; V 26. in comp. w.
verbs ante means before in place, in time, in excellence, as
ante-eo walk before, live before, surpass ; ante-cedo precede
in place, in time, in quality; 27. as poste (postid) from
a simpler pos after, so ante (antid) from a lost an before,
the t of ante as of poste and post excr. ; this an before
Eitschl (Plant. Exc. 522) sees perh. in an-testari an-tenna;
but perh. it = G. an, L. ad (ar), commonly meaning to, but
perh. orig. before, as jrpos (i) before, (2) to; cf. ad-esse which
in meaning agrees w. praesens ; for an as variety of ad cf.
am-pendix (i. e. an-p.) = appendix (i. e. ad-p.)
antea, adv. [for autearn ; cf. postea, praeterea, postillii
etc., and antequam postquam; prob. a datival suffix, cf.
interim for interibi and (j. nach-dem in-dem etc.] before
this, before that, formerly, Si antea, (dissyll.) uoluisses,
esses: mine sero cupis, PI. Trin. 2, 4, 167; but in Epid. i,
i, 31 read ante; qui antea (deuis) obsonitauere, postea cen-
tenis, Cato ap. F. 201 a, 32; nemo ante fecit uti..., Cato ib.
305 a, 12; nam antea Qui scire posses, Ter. And. i, i, 25;
huiic audiebaut antea praesentem uident, Cic. Man. 13;
fuit antea tempus cum Germanos Galli uirtute superarent,
Caes. b. g. 6, 4, 1 ; clipeis antea Eomaui usi sunt, dein, post-
quam stipendiarii facti sunt, scuta pro clipeis feccre, Liv. 8,
8, 3 ; oppidum Poiieropolis antea, mox a conditore Philip-
popolis, nunc a situ Trimontium dicta, Pliu. 4, 41 ; 2.
different somehow frn prius, quod ad te antea, atque adeo
prius scripsi, sic euirn rnauis,... fecisti me acriorem, Cic.
Att. 15, 13, 3.
ante-actus, better written separately, as in Cic. mv. 2,
37; Verr. 2, 3, 146; Lucr. I, 234; Ov. M. 12, 115.
ante-aedificialis, adj. before the building, ara louis.
Diet. Cr. 5, 12.
ante-ambulo, onis, m. one who walks before (a great
man), tumidique anteambulo regis, Mali. 2, 18, 5 ; add 3,
7, 2; 10, 74, 3; Suet. Vesp. 2.
ante-cards? in Cic. N.D. 2, 114., read ante canem.
ante-can tamentum, i . n. a prelude, Apul. M. 1 1, 9 (dub.).
anta-cantatJuus, arlj. first sung, as transl. cf. Trpo-wSiicos,
of the first of two connected lines, as the hexameters in
elegiacs, or the line Ibis Liburnis, in Hor. epod. i, i ; liar.
Viet. 2500, 42.
ante-capio, ore, cepi, ceptus, vb. take beforehand, pre-
occupy, Medos, Tac. an. 15, 2; poutem, h. 4, 66; 2.
deal with or provide beforehand, anticipate, TrpoXiji/w, id
est anteceptam ammo iuforniatiouem, Cic. N. D. I, 43; ea
omuia luxu, Sal. Cat. 13, 3; quae bello usui forent, 32, i;
noctem, 55, i; tempus legatorum, lug. 21, 3; 3. written
often diuisim, as Liv. 5, 38, I.
ante-cedo, ere, ssi, ssum, vb. go before, precede, ONpe-
ditus antecesserat legiones, Cic. Att. 8, 9 f. : biduo me ante-
cessit, Brut, ad Cic. fam. 1 1, 13, 2; equites qui agmen ante-
cessissent, Caes. b. g. 4, 10; add 7, 12; 2. of time, pre-
cede, aetate paulum his* antccedens, Cic. Brut. 82 ; causis
autecedeutibus, fat. 23 ; autecedens annus, Plin. 13, 59;
3. met. take precedence of, surpass, Virtute regi Agathocli*
ANTECELLO
antecesscris, PI. Ps. I, 5, 118; Nemo antecedat filio* credo
meo, 1, 5, 3; ubiambitionemuirtuti* uideas autecedere, Titin.
ap. Non. 499 ; quantum uatura homiuis pecudibus* reliquis-
que beluis antecedat, Oic. off. I, 105; duritiam lapidis,
Plin. 36, 181 ; pa. Nep. w. ace. as: eum, Aleib. 9, 3; hos,
11,4; se, Thras. 4, 3; ceteros, reg. 2, I ; 4. as pass,
pers., Auson. Cirat. 3 ; 5. older construction w. dat. see *.
ante-cello, ere, vb. overtop, in use only met. surpass,
excel; w. dat. ccteris, Cie. Verr. 2, 3, 10; 2, 4, 118; ap.
Prise. I, 527, 13 K; sensibus bestiarum, N. D. 2, 145 etc.;
Z. w. ace. omnis, Plin. 8, 174; oinues fortuna, Tac.
an. 14, 55 ; stirpem, h. 2,3; uictoriae gloriam, Val. M. 3,
8, I ; 3. as pass, pers., (inferiores) his rebus antecellun-
tur, Cornif. ad Her. 2, 48.
ante-cessio, Onis, f. going before, precedence, Cic. Tim.
10; off. I, II ; top. 53.
ante-cessluus, adj. antecedent, Tert. virg. vel. 4.
ante-cessor, oris, m. one who precedes, as soldiers sent
in advance, Suet. Vit. 17; bell. Afr. 12; 2. a predeces-
sor in an office, edictum quod ab antecessore datum est,
Paul. dig. 5, I, 55; a. praesidis, Ulp. 27, 9, 9; Apul. flor. i,
9, p. 39 HUd. ; and 15 f.; 3. a teacher of law, C. lust.
1, 17, I, 3; I, 17, 2, 9; 4. of the Holy Ghost, Tert.
virg. vel. if.; of the Apostles, Marc. I, 20; 5, 3.
ante-cessus, iis, m. only in phrase in antecessum, in
advance, accipere, Sen. ep. 7, 10; dare, 118, i; ben. 4, 32,
4; sanguine senatus sibi parentabant, Flor. 2, 9, (3, 21), 20.
ante-coenium, i, n. [coena for cena] a snack before
dinner, Isid. or. 20, 2, 12; met. Apul. M. 2, 15 f.
ante-cresco, ere, vb. increase by something prefixed,
uerba quae in praeteritis antecrescunt, in primis syllabis
breuiautur utpeudeo pependi, Serv. de final, p. 1811 P; 451,
6K.
ante-curro, ere, vb. run before, (Veneris Stella solem)
antecurreus lucifer appellatur, Vitr. 9, 4, 7.
ante-cursor, oris, m. one who runs before, hence of
soldiers sent in advance, Caes. b. g. 5, 47, I ; b. c. I, 16, 3;
3, 36, 8; 2. gen. precursor, Tert. monogam. 8; adv.
Mare. 4, 33.
ante-eo, (old antid-eo), ire, iui or ii, vb. go before, pre-
cede, anteibant lictores cum fascibus, Cic. agr. 2, 93; ante-
irentt cursibus auras, Verg. 12, 84; Te semper anteitt
saeua Necessitas, Hor. od. i, 35, 17; anteire primores ciui-
tatis, Liv. I, 59, 6; equo, pedibus, Suet. Caes. 57; 2.
of time, get the start of, anticipate, Id te oro ut ante eamus
(so Umpf.), dum teinpus datur, Ter. Andr. 3, 3, 24 ; semper
uos aetatem meam honoribus uestris anteistis, ego uestros
honores rebus gerendis praecessi, Liv. 38, 51, n; 3.
met. get ahead of, outstrip, incendium anteiit remedia uelo-
citate mali, Tac. an. 15, 38; antibo periculum, 5, 6 (6, i);
4. esp. in the sense take precedence of, surpass, excel,
Solus ego omnibus* antideo, PI. Pers. 5, 2, 2; Campans
genus Multo Surorum iam antidit patientia, Trin. 2, 4, 145 ;
omnis... stultitia, Bac. 5,1,3; omnis homines crucialnlitati-
bus, Cist. 2, i, 3; munditiis Munditiam, PI. Cas. 2, 3,9;
erum ante eot (so Umpf.) sapientia, Ter. Ph. 2, I, 17; cum
aetate illos anteiret sapientia omnes, (al. illis*... omnibus),
Cic. Phil. 9, i ; ceteris* uirtute, off. 2, 37 ; ceteros, Tac. h.
4, 13, i; multis*, (jell. 19, 9, 8; 6. w. inf. ferrumque e
corporecantu...Anteibat eunctos, Sil. 5, 355 ; 6. aspass.
pers., se abs te anteiri, Cic. Sul. 23 ; ne ab aliis anteiretur,
Tac. h. 2, 101 ; 7. neque Seianus audebat auctoritati*
pareutis antire, go ahead of, assert superiority over, Tac.
an - 5 3 ! 'inid nellet crastinus Auster anteibatt, anti-
cipated, Sil. 14,456; 8. constr. w. dat. marked*; w.
ace. unmarked ; 9. the e of ante forms no syllable, see
t above; add Lucr. 4, 139; Ov. a. a. 2, 726; Hor. ep. I,
2, 70 ; hence written diuisim, or w. e omitted, or w. ei as
diphthong.
ante-factus, better diuisim, Cic. Deiot. 37 ; Liv. 37, 53,
5; Vitr. 9, 7 (6), 2; Gell. 17, 7, 3.
ante-fero, rre, tflli, latus, vb. carry before, ut uictarum
gentium uocabula antoferrentur, Tac. an. 1,8; xx imagines
antelatae sunt, 3, 76; but in Verg. 6, 677: ante tulit
(diuisim) ; 2. met. place before, prefer, Bibuli fortunam
omnium triumphis, Cic. fam. i, 9, 7; uoluntatem tuam
ANTEMNA
commodo meo, 5, 20, I ; ut nemo ei se honore anteferret,
Sul. 89; add ps. Nep. Them, i, i ; Ages. 4, 6.
ante-flgo, ere, xus, vb. fix in front, only in perf. part.,
truncis arborum antefixa ora, Tac. an. I, 61 ; antefixi fora-
minis (dub.), Vitr. 10, 15 (10), 4; 2. autefixa as sb. n.
pi. ornaments in front of a temple, antefixa tictilia deorum,
Liv. 34, 4, 4; add 26, 23, 4.
ante-genitaiis, adj. [ante geuiti] of preceding genera-
tions, experimentum, Plin. 7, 190 f.
antc-gradatio, onis, f. marching forward, stellarum,
Cassiod. astr. 7 ; Isid. 3, 67.
antc-gradus, adj. marching forward, not. Tir. p. 155.
ant-grdior, di, essus, vb. r. march forward, precede,
solem, Cic. N.I). 2, 53; praecursoribus iam antegressis,
Amm. 16, 12, 8; 2. of time, precede, cum antegressa
est honestas, Cic. off. I, 94; cum hae causae antegressae
sint, fat. 45; div. 25.
antS-habeo, ("re, vb. regard as preferable, prefer, diuul-
gata ueris, Tac. an. 4, 1 1 f.
ante-hac, (perh. always dissyl.) adv. [see antea] before
this, before, Nam hie quidem omnern imaginem meam, quae
antehac fuerat, possidet, PI. Amph. I, I, 302; and in
15 other passages ; Qui antebac inuicti fuerunt, pater optime
Olympi, Hos...uici, Enn. an. 198 V ; add 209; Iriiqui patris
est, nam quod autehac fecit, uib.il ad me attinet, Ter. Andr.
i, 2, 16; add 2, I, 3; Haut. 2, 3, 29; Ad. i, 2, 6; 2, 2, 42;
add Turpil. 21, and 167 B; uideo non ut antehac putubam
nouitati esse inuisum meae, Cic. fam. i, 7, 8; antehac
quidem sperare saltern licebat, mine etiam id ereptum est,
12, 23, 3; saepe antehac fidem prodiderat, Sal. Cat. 25, 4;
Antehac nefas depromere Caecubum, Hor. od. I, 37, 5; ut
antehac flagitiis, ita tune legibus laborabatur, Tac. an.
3, 25.
anteid, older form of antid, perh. a compar. for antein
(cf. irp'iv aft. n-pu', for Trpiox, i. e. Trop-iov) from a simple an w.
t excr.
anteld-ea, adv. s. antidea.
antella, ae, adj. f. dim. as sb. [for antfrula, implying an
adj. f. antera, cf. postella, crupper strap of same, for poste-
rula] a fore- or collar strap of a saddle, Isid. 20, 16, 4; cf.
postella.
ante-log-ium, ii, n. a preface, PI. Men. pr. 13 ; Austin.
ep. 16 ; Symm. ep. I, 77 (dub.) ; 8, 23 ; 2. the right of
speaking first, Macr. s. I, 24, 21 ; 7, 4, 2.
ante-luc-anus, adj. before day -light, Cic. Tusc. 4, 44;
fam. 15, 4, 8; Cat. 2, 22; Colum. n, 2, 12 and 55.
ante-luc-io, adv. before day-light, Apul. M. I, ii ; 9, 15.
ante-luc-ulo, adv. the same, Apul. M. I, 14.
ante-lud-ium, ii, n. a prelude, Apul. M. II, 8.
ante-mrldia-li, adj. before noon, home, Mart. Cap. 6,
p. 195 (j, 203, 2 Eyss.
antS-merldia-nuB, adj. before noon, Cic. Att. 13, 23, I ;
or. 3, 22 and 121.
anti-mcridie, adv. before noon, not. Tir. 74.
anto-mitto, ere, si, ssus, vb. send in advance, (elephanti)
flumen transituri minimos antemittuut, Sol. 25, 5; but not
Caes. b. g. I, 21, 3; b. c. I, 51, 4; 2. ante missae ar-
bores, trees left in front as marks of boundary, Front. 5, 8 ;
13, 5; 41, 12; Hyg. 15, 9; Sic. Fl. 38, 19, ed. Lachm.
1. Antemna, ae, f. a town of the Sabines, Autemna
ueterior est quam Itoma, Cato orig. ap. Prise. I, 264, 18 K ;
Antemnaque prisco Crustumio prior, Sil. 8, 367 ; 2. gen.
Antemnae, arum pi. f., Antemnae, quod ante qua Anio (so
Lachm. cj.; MSS quauto) influit in Tiberim, Varr. 1. 5, 5 ;
add Paul. ex F. 17 v. amneses; Ardea...et turrigerae Antem-
nae, Verg. 7, 631 ; Antemnae, Plin. 3, 68 (so MS B).
2. antemna, (less correctly antenna*) ae, f. [?] sail-yard,
yard-arm, yard, procellae...frangere inalum, Kuere antem-
nas (so BC), scindere uela, PI. Tr. 4, I, 18; fun
antemnas ad males destiuabant..., quibus abscisis antemnao
concidebant, Caes. b. g. 3, 14, 6; Antemnaeque gemaut.
Hor. od. i, 14, 6; Cornua...antemuarum, Verg. 3, 549;
Ellugit hibernas demissa antemua procellas, Ov. tr. 3, 4, 9;
antennae* lintea summae, Luc. 9, 328; antemua, Val. Fl.
i, 623; lulian. dig. 14, 2, 6; Alfen. 21, 2, 44; but anten-
nae*, Char. 33, 7; 2. Autemnae, a city, see Autemna i.
152
116
ANTEMNAS
ANTEVERTO
Antemnas, atis, adj. of Autemnae, Liv. I, 9, 8; I, in. 2.
ante-moenio ? founded on a bad cj. in PI. Mil. 2, 2, 66,
wh. read w. Kiessling: Anteueni aliqua atque aliquo (saltu)
circumduce exercitum.
ante-mflrale, is, adj. n. as sb. an outwork, Hier. Horn.
2 Vulg. Thren. 2, 8-
antS-mflr-Snus, adj. before tbe walls, uallum, Amm.
21, 12, IJ.
antS-occupatio, onis, f. anticipation, Cic. or. 3, 205 ;
quoted by Quint. 9, 1,31; cf. 9, 2, 1 6.
ante-paenultimus, adj. antepenultimate, Diom. 431,
13 K; Prise, i, 106, 3.
ante-pag-mentum, (anti-p.) i. n. [ante or anta + pango]
jamb or side-post of a door, parietes ex latere antepag-
menta quae opus erunt indito, Cato r. 14, 4; facito aute-
pagmenta abiegnea lata a ;. crassa , CIL 577, 2, 4;
ostiorum et eorum antepagmentorum in aedibus hae sunt
rationes, Vitr. 4, .6, i ; add 2 6 ; antipagmenta ual-
uarura ornamenta quae antis appinguutur, id est affiguntur,
Paul, ex F. 8.
ante-partus, better written diuisim, PI. Trin. 3, 2, 17 ;
True, i, i, 42; Naev. ap. Char. 213, 2 K.
ante-passio, onis, f. = perturbationis initium, Trpoiraffcia,
Hier. ep. 79.
ante-pedes, adj. as sb. m. trje fore feet, uestigia ante-
pedum, Cic. arat. 452 ; 2. friends who precede a great
man, regii, Cass. Var. cur. Pal. 7, 5 ; circumpedes sunt
obsequia seruorum, antepedes amicorum, Agroet. 2274,
32 P; cf. togati ante pedes, luv. 7, 143; = anteambuloues
of Mart.
ante-pendulus, adj. banging in front, crines, Apul. M.
2, 23 ; 5, 22.
ante pllanus, adj. stationed before the pilaui, i.e. the
triarii, hoc xxx manipulorum agmen (i. e. the hastati and
principes) antepilanos appellabant, Liv. 8, 8, 7 ; rorarii pro-
currebant inter antepilanos addiderantque uires hastatis ac
principibus, 8, 9, 14; 2. in late times of the light troops
in front of the legions, antepilanis hastatisque uelut muro
fundatis, Amm. 16, 12, 20; add 28, I, 46.
antc-polloo, ere, vb. out-weigh, hence met. surpass,
(Hypata) cunctae Tbessaliae antepollet, Apul. M. i, 5 ; toto
uertice antepollebat, 7, 5.
anto-pono, ere, sui, sHus, vb. place before, serve
up before, Bonum anteponam prandium pransoribus, PI.
Men. 2, 2, 2 ; Me inferre Veneri uoui iam ientaculum. Quid
antepones (Quid? an te pones) Veneri (iam) ientaculo?
Me, te atque hosce omnes note the pun PI. Cure, i, i,
73; Scelestiorem cenam...Quam quae Thyestaest anteposita
et Tereo, Rud. 2, 6, 25 ; 2. gen. place before, uon ante-
positis uigiliis, Tac. an. I, 50; add 12, 56; 15, 32 ; 3.
met. place in value before, prefer, Quo deteriores ante-
ponantur bonis, PI. Poen. pr. 39 ; amicitiam omnibus rebus
humanis, Cic. am. 17; te uicmis tuis, Q. fr. i, 2, 7; has
occupationes Britanniae, Caes. b. g. 4, 22, 2 ; 4. ante
posta (diuisim), Ter. Maur. 217 Lachm.
ante-potens, ntis, adj. powerful beyond others, PI. Trin.
5, i, i-
antc-praecursor, oris, m. precursor, Ter. Bapt. 6.
anto-quam, conj. before; of the past, w. ind. of facts,
Bubj. of non- facts, antequam Cartago capta est, CIL
200, 89 ; ante quam delectata est Atheniensium ciuitas hac
laude dicendi, rnulta iam memorabilia effeeerat, Cic. Brut.
49 ; cui fui semper amicus ante quam ille reipnblicae est
factus inimicus, Phil. 12, 23; add AH. 2, 7, 2; fam. 10, 3,
2; ueque ante dimisit eum quam fidem dedit..., Liv. 39,
10 f. ; bxit : qui antequam de meo aduentu audire potuis-
sent, in Macedonian! perrexi, Cic. Plane. 98; 2. of the
fut. both ind. and subj., as first ind., the fut. regarded
as certain, (iudices praetor an)te quam* ibunt (sc. in con-
siliuni) facit(o) iurent..., CIL 198, 44; 3. esp. if a neg.
precede, neque defatigabor ante quam illorum uias per-
i-rpero, Cic. or. 3, 145 ; 4. also w. subj., aed(ilis) diebus
ne minus x antequam locet propositum habeto quo die
locaturus sit, CIL 206, 34 ; a. de incommodis Siciliae dicam,
pauca milii uklontur de prouinciae dignitate dicenda, Cic.
Verr. 2, 2, 2; a. de re publica dicam..., exponarn uobis con.
silium profectionis meae, Phil. 1,1,5; * ' ne ' nc ^ seems
strange in : dabo operam ut istuc ueniam ante quam plane
ex aniino tuo effluo, Cic. fam. 7, 14, i ; Sed mihi uel tellus
optem prius ima dehiscat...Ante, Pudor quamt te uiolo aut
tua iura resoluo, Verg. 4, 27 ; 6. often written as two
words as *, but in authors this depends on edd., often
parted by a word as t; 7. see ante 12.
anterid-ion, ii, n. a small prop, dub. ap. Vitr. 10, n
(17), 9-
ant-Sr-ior, oris, adj. front, chlamydis pars, Amm. 16, 8,
8; add 25, 3, 2; Prise. I, 85, 13 K; 2. of time, anterior,
litterae tuae, Symm. ep. 6, 59; Prud. Symm. 2, 96;
3. anterius adv. first of the two, Sidon. ep. 2, 9.
anteris, idis, f. a prop or bulwark, in archit., anterides
siue erismae, Vitr. 6, 11, 6.
antes, ium, m. pi. rank or row, as of soldiers, pedites
quattuor agminibus, equites duobus antibus, Cato ap.
Philarg. ad Verg. G. 2, 417 ; 2. of vines etc., Verg. G.
2, 417; Colum. 10, 376; antes extremi ordines uinearum,
Paul, ex F. 16 ; antes OTIXOI a/jnrt\wt>, Gloss. ; antium
TOL&UV, Gloss.
ante-scli61a-riii8, adj. as sb. m. a school-master (?),
Petr. 81 (al. antescholanus) ; pontificibus aut ante scolaris,
inscr. Or. 1175, 9.
ante-signa-nus, adj. m. as sb. one of the soldiers in
the front line (principes) before the standards (signa), and
so a picked soldier, or grenadier, pro antesignanis (equites)
parmas obiciunt, Liv. 2, 20, 10 ; reuectus ad antesignanos
legionum, 7, 33, 9; cadunt antesignani, et ne nudentur
propugnatoribus signa, fit..., 9, 39, 7 ; non ilia (pugna) per
principes hastatosque ac triarios, nee ut pro signis ante-
signani, post signa alia pugnaret acies, 22, 5, 7; 2.
fueras in acie Pharsalica a., Cic. Phil. 2, 71 ; eleetos ex
omnibus legionibus fortissimos uiros, antesignanos, cen-
turiones, Caes. b. c. 1,57, i; 3. met. Apul. M. 4, n;
4. of doubtful meaning in Veg. mil. 2, 7.
antesto, see antisto.
antestor, Sri, vb. r. [either for ante-testor, or better fm
an = ad, see ad] call upon (a third person) to be a witness,
before arresting, by touching his ear, si in ius uocat, ito.
Ni it, antesta(mino) : igitur em capito, XII tab. ap. Porphyr. ;
ad Hor. s. i, 9, 76; quid me in ius uocas? ... Nonne ante-
staris ? Tuan ego causa carnufex Quoiquam mortali libero
auris atteram? PI. Pers. 4, 9, 10; add Poen. 5, 4, 59 and
60 ; Cure. 5, 2, 23 and 25 ; licet antestari ? ego uero Oppono
auriculam. Rapit in ius, Hor. s. i, 9, 76; est in aure ima
memoriae locus quern tangentes antestarnur, Plin. n, 251 ;
2. as pass., impubes non potest antestari, Aelius (or
Liuius Drusus) ap. Prise, i, 382, 2 K; add I, 379, 6;
3. beyond legal sphere, call as a witness, appeal to, te,
Mague antestaretur, Cic. Mil. 68.
ante-uenio, ire, ufni, uentum, vb. come or go before,
get ahead of, Anteueni aliqua atque aliquo saltu circum-
duce exercitum, PI. Mil. 2, 2, 66 ; per tramites occultos
exercitum Metelli anteuenit, Sal. lug. 48, 2 ; add 56, 2 ;
2. met. get ahead of, outstrip, surpass, Omnibus* rebus
ego credo amorem nitidis anteuenire, PI. Gas. 2, 3, i ; per
uirtutem nobilitatem, Sal. lug. 4, 7 ; plerosque (et consilio
et manu), 96, 3; b<mitieia...laeta sunt durn uidentur ex-
solui posse, ubi anteuenere, pro gratia odium redditur,
Tac. an. 4, 18 f. ; 3. get the start of, anticipate, Temper!
huic* hodie anteueui, PI. Trin. 4, 2, 66; 4. as pass,
imp., Cato ap. Non. 87, 17; 5. old coustr. w. dat.
marked *.
anteucnt-iilus, adj. [t excr.] coming before, covering
the front, comae anteuentulae contegebant faciem, Apul.
M. 9, 30; crines, flor. I, 3.
anteuersio, onis f. getting the start, anticipation, Am-
mian. 21, 5, 13
ante-uerto, (older -norto), ere, uerti, uersus (uorsus);
as vb. trans, lit. turn first of the two hence met. give
precedence to (over), Rebus aliis antcuortam (A anteucrtam ) ,
Bacchis, quae mandas mihi, PI. Bac. 4, i, I (v. 526); om-
nibus consiliis (diit.) anteuertendum existimauit ut Narbonem
proficisceretur, Caes. b. g. 7, 7,3; tuum otium aliorsum
negotiis, Pacat. pan. Theod. 9 ; 2. as vb. intr. get ahead
ANTEVIO
of, pass, miror ubi ego huic* anteuerterim (so not -uort-,
A i m. and Arus. p. 216), Ter. Eun. 4, 5, 12; Stella Mer-
curii turn anteuertens turn subsequens, Cic. N. D. 2, 53 ;
3. met. Pol maerores mihi anteuortunt gaudiis* (dat.), PI.
Capt. 4, 2, 60; 4. Rut the start of, anticipate, uidit
necesse esse Miloni proticisci illo quo est profectus die ;
itaque anteuertit, Cic. Mil. 45 ; but in Tac. an. 13, 30
anteiit; 6. note dat. in old writers *.
ante-uio, are (meo vb.), go before, Venant. 4, 26 m.
ante-udlo, are, vb. fly before, agmen, Sil. 12, 600;
Zephyros, Claud, phoen. 21 ; in Verg. 9, 47 ; 12, 455
diuisim.
Anteuorta, ae, f. Anticipation, as a goddess, Macr. s.
i, 7, 20; cf. Ov. F. I, 633; Gell. 16, 16, 4.
anti-urb-anus, adj. before the city, suburban, Paul, ex
F. 8.
ant-ezeugminon, i, a grammatical term, see Mart. Cap.
5, p. 176 G, i So 1. 1 6 Eyss.
anthalium, ii, n. dim. an Egyptian plant, Plin. 21, 88
and 175.
anthedon, mis, f. a kind of medlar, Plin. 15, 84.
anthemerum, adj. n. as sb. some eye-salve, cachet, ap.
Tochon. p. 71.
anthemis, Idis, f. chamomile-plant, Plin. 21, 99 and
103 ; 22, 53 and 54; 26, 87.
anthcra, adj. f. as sb. a fo'rm of medicine, flower (of ),
Plin. 24, 69; in Gr., Cels. 6, n, p. 249, 4Dar.; 6, 15.
anthericos, adj. m. as sb. stalk of the asphodel, Plin.
21, 109; 22, 67.
antnias, ae, m. a kind of fish, Ov. hal. 46; Plin. 9, 182;
32, 13-
anthinos, adj. of flowers, reel (spring honey), Plin.
"- 34-
antbrac-mus, adj. of coal, black ; anthracina as sb. f.
a mourning dress, Varr. ap. Non. 550, 6.
anthracites, ae, m. a kind of stone, Plin. 36, 148.
antbracltls, Idis, adj. f. as sb. a gem, bloodstone, Plin.
37, 99 and 189; Solin. 37, 24 (not anthracias).
antnriscum, i, n. dim. a plant, southern chervil, scan-
dix australis Linn., Plin. 21, 89; 22, 81.
anthropd-latra, ae, m. (man-worshipper) a nickname
for Unitarians, cod. lust. I, i, 5 and 6.
anthropd-morphlta, ae, m. (assigning a human form),
the same, AUK. haeres.
anthropd-phagus, adj. as sb. m. man-eater, cannibal,
Plin. 4, 88; 6, 195.
anthus, i, m. a bird, yellow wagtail? Plin. 10, 116 and
205.
anth-upo-phora, ae, f. anticipation of an objection, Sen.
controu. i, 7 ; in Gr., Quint. 9, 2, 106 ; 9, 3, 87.
anthyllion, see anthylliuin.
anthyllis, Idis, f. a plant, Plin. 26, 84 and 160.
anthyllium (ion) or -Hum, a plant, Plin. 21, 175; 26,
84.
antiae, adj. f. pi. as sb. [ante or avri\ front- or side-
curls, Apul. flor. i, 3; antiae cmcinni dependentes prope
auriculas, Isid. orig. 19, 31 ; cf. Paul, ex F. 17; antiae irpo-
KO/JUOV, GlOSS.
Antianus, adj. of Antium, Hercules, Cic. ap. Non. 284,
2; as sb. m. (so. ager) the territory of Antium, Plin. 3, Si.
Antias, fitis, adj. of Antium, res, Liv. 6, 9, 3; ager, 8,
12, 3; 3. as sb. inhabitant of A., 8, 12, 2; 8, 14, 8;
Fprtunis Antiatibus, inscr. Or. 1738.
Antiat-icus, adj. as sb. m. (conqueror) of the Antiates,
P. Maen(ius) Ant., on a coin, Eckh. 5, 240.
Antiat-mus, adj. of the Antiates, a title of Fortuna,
Suet. Cal. 57 ; of Ceres, in sacrario Cereris Antiatinae,
inscr. Or. 1494.
antibacchius, adj. of antibacchi ( ), uersus, ut:
Mariti beati paremus nepotes, Diom. 513, 25 K; (pes) xit
biirbatiis, Inliuu. exc. 323, 34 K; = palimbacchius, Cledon.
30, 29 K ; see
antlbacchuB, m. a foot, either or ace. to others
--, Ter Maur. 1410 14; in Auson. ep. 4, 93 : Vt
claudat Choriambon Antibacehus (speaking of end of
Sapphic, as: (lam satis ter)ris nluls atqlue dirae).
ANTIPHERNA
117
antlbiuls, is, f. part of a ballista, opp. to the basis,
Vitr. 10, 17, 9.
anti-b&rcum, adj. n. as sb. a sort of sun-dial, Vilr.
9. 9, I-
anti-catog6ria, ae, f. a counter-accusation, recrimina-
tion, Aug. c. Crescon. 26 and 74; in Gr. Quint. 3, 10, 4; 7,
2,9-
anti-cato, finis, m. a work of Caesar in reply to a pane-
gyric on Cato, luv. 6, 337; Quint. I, 5, 68; Gell. 4, 16, 8.
Antl-christus, m. Antichrist, Eccl.
anti-chthdn-es, m. pi. the Antipodes, Plin. 6, 81; Mela
1, I.
anticipatio, onis, f. preconception, TpoXij^ts or ante-
cepta animo rei quaedam informatio, Cic. N. I). 2, 43; add
44; 2. of a first attempt at walking, Arnob. 3; 3.
anticipation of an objection, lul. Eufin.
anticipo, are, vb. [impl. a noun anti-ceps fm ante + capioj
play the part of an anticeps (so to Kay), anticipate matters ;
as vb. intr. Anticipate atque addite calcar, Varr. ap. Nun.
70, 12; sol...Anticipat, caelum radiis accendere temptans-,
Lucr. 5, 659; add Plin. 2, 122; 2. vb. trans, anticipate,
molestiam, Cic. AH. 8, 14, 2; mortem, Suet. Tib. 61 ; uiam.
Stat. Th. 6, 442; 3. hence in pass, quod ita sit iuforma-
tum anticipatumque (que om. MSB), Cic. N. D. I, 76; add
Ov. M. 3, 234; Suet. Claud. 21.
antlcus, adj. [ante; cf. posticus] before, fore, in front,
quae ante nos sunt antica quae post nos postica, Paul, ex F.
p. 220; pass, in Cic. Tim. 10 corrupt; 2. in augural
and gromatic lang., southern (as augur faces the south),
templi partes quattuor... antica ad meridiem, postica ad
septemtrionem, Varr. 1. 7, 2, p. 289 Sp. ; add Paul, ex F. p.
220; Serv. ad B. 9, 15; for agrimensores, Front. 28, 3 ; Hyg.
1 66, 17; lib. col. 249, 6; lib. Dolab. 303, 23 ed. Lachm. ;
antica ne<nnj./3pia., Gloss. ; see antiquus.
anti-dactylus, m. the opposite to a dactyl, an anapaest,
Mar. Viet. p. 2488 P.
antid, older form of ante, standing for antin, a comp. of
an, old form of ad, with t excrescent, cf. postid. Hence
antid-ea, (cf. antld-hac and postld-ea) adv., = antea, be-
fore, sooner, si antidea senatus populusque iusserit fieri ac
faxitur, eo populus solutus liber esto, Liv. 22, 10, 6 ; from
an old rogatio (wh. Madvig places ac before seuattis).
antid-eo, see ante-eo.
antid-hac, ( = ante-hac) adv. before this, hitherto, Quoi
in re tali iam subuenisti antid-hac, PI. Aul. 2, 8, 24; Vnde?
Ab homine quern mi amicum esse arbitratus sum autidhac,
Bac. 3, 6, 10; add Cist. I, I, I ; Gas. prol. 88; Ps. i, i, 14;
2, 2, 26; Epid. 4, i, 12; Poen. 3, 3, 7; Quid tristiorem
uideo te esse quam antidhac? (MSS angit hac), Naev. (?) ap.
Non. 187.
antidotum, i, n. or antidotus, i, m. (acri-Soros) a medi-
cine given by way of precaution, antidota intcrdum necessa-
ria sunt. llecte dantur collisis corporibus, Cels. 5, 23 init. ;
2. esp. an antidote to poison, maxime desideranda
sunt aduersus uenena, id. ibid. ; ille datum ei uenenum
dixit, sed se antidotum daturum, Quint. 7, 2, 25 ; ut ex his
antidoti conficiantur, Gai. dig. 18, I, 35, 2; add Phaedr. i,
14, 3; Suet. Cal. 29.
antigcrio, (ar.teg. Quint.) adv. obsol. (?) = ualde, Quint.
i, 6, 40; 8, 3, 25; Fest. p. 8.
antilena, (antel.) ae, f. a strap round a horse's neck to
keep the saddle forward, Gloss. Isid.; Gloss. Phil.
antlme tabolc, es, f . a rhetor, fig. = commutatio, as : non
ut edam uiuo, sed edo ut uiuam, Isid. or. 2, 21; in Gr.
Quint. 9, 3, 85.
antimisium, ii, (mensa), Trapa'Pu/uaiois rpaTrtfa irpo roi 1
Si.Kaaritpi.ov, Zonar. lex. p. 193.
antin&mia, ae, f. conflict of laws, Quint. 7, 7, I ; 7, 10,
2; Th. C. i, 17, i, 8.
antipathes, (avmrat)^;) adj. as sb. f. (sc. gemma), a
jewel-amulet, Plin. 37, 145 ; as a sb. n. (avrnratits), Anti-
pathos illud quaeritur, Laev. poet. ap. Apul. mag. 30 fin.
antipatJila, (avTura.6ei.a.) sb. f. antipathy, Plin. 20, I ;
24, I etc.
antipherna, orum, (ipepvt) dos) n. pi. return present
from bridegroom to bride, Iu=tin. cod. 5, 3, 20.
118
ANTIPHONA
antl-ph5na, ae, f. response, anthem, Isid. or. 6, 19.
antiphrasis, is, f. opposition in words, in some idle
etyma, as: bellum quia non bellum, Char. 276, 14 K;
Diom. 462, 13; 2. ironical use of words, in Gr. Quint.
8, 6, 57.
antipddes, um, adj. pi. as sb., the antipodes, Plin. 4,
90; Lact. 3, 23; Augustin. C.D. 16, 9; as Gr. Cic. acad. pr.
123 ; 2. met. of those who turn night into day, Sen. ep.
122, 2.
antiptosis, is, f. use of one case for another, Serv. ad
A. 10, 653; n, 56; Serv. in Donat. 416, 15 K.
antiquirius, (antiquus) adj. given to antiquities, anti-
quarian, Hier. ad Flor. 5, i; 2. as sb. Tac. or. 21 and
42; Suet. Aug. 86; antiquaria, luv. 6, 451; 3. esp. one
who deals with old MSS, as copier etc., Th. C. 14, 9, 2;
Auson. ep. 16, 4.
anttquatio, onis, f. repeal, Th. C. 6, 56, 4.
antique, see antiquus.
antiquitas, atis, f. olden time, antiquity, the belonging
to old times, antiquity, habet, ut in aetatibus auctoritatem
senectus, sic in exemplis antiqui tas, Cic. or. 169 ; generis
antiquitas, Font. 41 ; propriis (uerbis) dignitatem dat anti-
quitas, Quint. 9, 3, 24; 2. state of things in old time,
antiquity, olden time, fabulae ab ultima antiquitate re-
petit(ae), Cic. fin. i, 65; nullam memoriam antiquitatis col-
legerat, Brut. 214; quid in omni genere laudis ad exemplum
antiquitatis expressius, Plin. ep. 5, 14, 3; antiquitatis
amator, Nep. Att. 18, i; 3. esp. the character of men
in old time, as so excellent, documentum fuit hominibus
nostris uirtutis, antiquitatis, prudentiae, Cic. Eab. post. 27;
his grauissimae antiquitatis uiris, Sest. 6; add Plane. 45;
4. men of old times, = antiqui, cinnamomum fabulose
narrauit antiquitas, Plin. 12, 85; antiquitas nihil prius
mirata est, 19, 49; 5. in the plur. the history of ancient
times, ancient history, as Varro's work: xi,i libros scripsit
Antiquitatum, Augustin. C. D. 6, 4 ; and 7, 35 ; add Plin.
praef. 24; Gell. 5, 13; n, i; 3, 12.
antlquitus, (cf. int-us, fundit-us) adv. lit. from of old,
Neruii antiquitus pedestribus ualent copiis, Caes. b. g. 2, 17,
4; add 6, 4, 2; 6, n, 4; hi suut iam inde antiquitus cas-
tellani, Liv. 34, 27, 9; uideo enim iam inde antiquitus...,
Plin. pan. 82 ; Iliensibus iam antiquitus immunitas tributa
est, Callist. dig. 27, I, 17, i; 2. in old times, Belgas
Khenum antiquitus traductos, Caes. b. g. 2, 4, I ; et credo
antiquitus factitatum, Plin. 18, 169; 3. of more recent
time, long before, (ordeum) ad huiusmodi casus antiquitus
paratum, Caes. b. c. 2, 22, i.
antlquo, are, vb. lit. play the part of an antiquus, hence
negative (a proposed bill), legem antiquastis sine tabella,
Cic. leg. 3, 38; add oft. 2, 73; Liv. 4, 58, 14; 5, 30, 7; ro-
gationem, Cic. Att. I, 13, 3; i, 14, 5; Liv. 45, 35, 9; plebeis-
citum, 22, 30, 4; 2. antiquare est in morein pristinurn
reducere, Fest. p. 26.
antiquas, (antid; cf. posticns and anticus) adj. preced-
ing in time, former, causam antiquiorem memoria tua, Cic.
Kab. perd. 25 ; quod antiquior dies in tuis fuisset adscripta
litteris quam in Caesaris, Q. fr. 3, i, 8; tris epistolas accepi,
erant autem iv, in pridie Idus datae. Antiquissimae cuiiiur.
respondebo, Att. 9, 9, i ; est antiquius facere agrum quain
colere, Colum. 2, 2, 8; Perinthum Byzantiis in antiqui for-
mulam iuris restitui, Liv. 32, 33, 7 ; add 26, 24, 6 ; 2.
of time, long past, former, old, ancient, De decuina uictor
tibei Lucius Mummius donum Moribus antiqueis hoe dare,
CIL 542, I ; qui Veneri... more antiquo in custodclam suum
commisorunt caput, PI. liud. 3, 2, II ; add Trin. 2, 2, 17;
ciuium... antiqua uirtute ac fide; Ter. Ad. 3, 3, 88; habemus
in Stoicis oratoribus Eutilium, Scaurum in antiquis, Cic.
Brut. 116; quod antiqui summum bonum esse dixerant,
leg. i, 55; antiquissima familia natum, Caes. b.g. 7, 32, 4;
Traditum ab antiquis morem seruare, Hor. s. i, 4, 117; add
2,2,89; 3. old, but within one's own time, Timeo ne
malefacta antiqua mea sint inuenta omnia, PI. True. 4, 2,
6 1 ; antiquom hospitem nostrum, Bac. 2, 3, 27; add Ter.
Phorm. I, 2, 17; Antiquum optines hoc tuum, tardus ut sis,
PI. Most. 3, 2, 102 ; pol Crito, antiquom optines, Ter. Audr.
4, 5, 22; add Hec. 5, 4, 20; tua duritia autiqua ilia, Haut.
ANTISTROPHE
3, I, 26; et se in antiquas munitiones recepit, Cacs. b. c. 3,
54, 2; Immemor antiqui uolueris arma capit, Ov. Pont, i,
5, 37; 4. older in age, old, aged, forma turn uertitnr
oris Antiquom in Buten, Verg. 9, 647; inter duumuiralis
antiquissimus quiaque prior, Ulp. dig. 50, 3, i; 5. of
olden celebrity, ex illo religiosissimo atque antiquissimo
loco, Cic. Verr. 4, 99; Terra antiqua, potens armis, Verg. i,
535! 3> 164! * taking precedence in estimation, more
important, preferable, ne dubitaris quin quod honestius, id
mibi futurum sit autiquias, Cic. Att. 7, 3, 2; antiquiorem
sibi fuisse laudem quani regnnm, div. 2, 78; add Phil. 13,
6; Liv. 3, 10, 2; 7, 31, I; iudiciorum causam antiquissi-
mam se habiturum, Cic. Q. fr. 2, I, 3; naualis apparatus ei
antiquissima cura fait, Att. 10, 8, 4; add Liv. i, 32, 2;
II 7. antique, adv. in ancient fashion, Hor. ep. 2, I, 66;
comp. Tac. G. 5; sup. Sol. n, 16.
antiscii, Orum, adj. pi. throwing the shade the opposite
way, as those on the equator with the sun to the north,
Ammian. 22, 15, 31.
anti-sigma, titis, n. a character OC proposed by
Claudius for i>s = \j/, Prise, i, 42, p. 33, 1. 4 K; 2. a cha-
racter O to denote transposition, Isid. or. I, 20; 3.
to denote a doubt as to preference between two readings,
Isid. ib.
antl-sophistes, ae, m. an opponent in the schools,
Quirit. ii, 3, 126; Suet. Tib. n; and Gr. ib. 9.
antispasticus, adj. of the feet called antispast, metrum,
Diom. 505, 12 K; Prise. 2, 459, 10 K; Serv. 463, 16 K.
antispastus, adj. as sb. m. (sc. pes) a metrical foot
, as Alexander, Diom. Serv. as above.
antistatus, us, m. (antisto) superiority in rank, Tert.
adu. Valent. 13.
antistes, His, adj. as sb. ni. and f. (cf. superstes itis,
stat- an old crude form of sta-, cf. E. stand, and so too
divide stat-us, ejri-ffrar-T;?, Trpo-ffTar-tjs etc. ) one who presides
over, esp. a high priest, deorum immortalium, Cic. dom. 2;
caerimoniaxum et sacrorum, 104; adsiduae* templi antis-
tites, Liv. I, 20, 3; louis, ps. Nep. Lys, 3, 3; sacrorum,
luv. 2, 113; perita* antistes, Val. M. i, i, i ; 2. hence
as title of a bishop, lustin. Cod. I, 3, 18 etc.; 3. a fore-
man or -woman, neque Enirn singulis (uindemiatoribus)
totidem antistites dare potest, Colum. 3, 21, 6; antistes*
latrinarum, Tert. pall. 4 ad fin.; 4. met. high-priest,
eius artis (dicendi), Cic. or. 2, 202; doctorum uirorum, Ov.
tr. 3, 14, i; ceterarum artium, Colum. u, i, 10; Platoni
sapientiae antistiti, Plin. 7, no; iuris, Quint. 11, i, 69; see
antistlt-a, (cf. hospita by the side of hospes) ae, f.
one who presides, esp. a high-priestess, Veneri Veneri-
aeque autistitae, PI. Kud. 3, 2, 10; add Att. 167 B; illius
fani, Cic. Verr. 2, 4, 99; Phoebi, Ov. M. 13, 410; add
Varro, Pollio etc. ap. Charis. p. 100, 1. 23 K; Siluano sacr.
Arete. ..antistita somno monita d., inscr. Or. 2200.
antistit-ium, ii, n., dignity of an antistes, M. Cap. 2
p. 34 G, p. 39 Eyss.; 8 p. 302 G, p. 333, 21 E.
Antistius, (old Antestius), name of a plebeian gens, An-
testia CIL 79; L. Autes(tius) Grag(ulus) 307; Vetus Antis-
tius, Cic. Q. fr. 2, 1,3; add Plin. 33, 32 ; C. Antistium Hegi-
num, Caes. b. g. 6, I, I ; cum couiuge Antistia, Tac. an. 14,
22.
antisto, (antesto *), -stare, -steti, vb. stand before, take
precedence of, surpass, brassica omnibus oleribus antistat,
Cato r. r. 156, i ; uirtute ceteris antistabat, Claud. Q. ap.
Gell. 9, 13; Herculis antistare autem si facta putabis,
Lucr. 5, 22; Crotoniatae omnibus corporum uiribus antes-
teterunt* Cic. inv. 2, I, 2; omnibus e meis amicis Antis-
tans, Catul. 9, 2 ; eloqneutia antistat innocentiae, ps. Nep.
Arist. i ; sol lumine ceteris astris antistat, Apnl. Ascl. 29;
2. w. ace., uniucrsi me unum antistatis, Q. Met. Nu-
mida ap. Gell. 12, 9, 4; Scandinauia magnitudine alias
antestat*, Mel. 3, 6; robore ceteros antistabat, Apul. M.
4, 8, but see Hildebrand's note.
antistrephon, i, adj. n. as sb., an argument that may
be turned against one, Gell. 5, n, I.
antistrdphe, f-, f., antistrdphon*, i, n. a return-dance
with verses answering to the strophe, reuersiouem sinistror-
sumfactum...autistrophon*appt'llabant, Mar. Victor, p. 58,
ANITHESIS
ANXITUDO
119
u K; add p. 59, 10; in hymnis deorum per stropham et
antistropham nietra canoris uersibus adhibebantur, Macr. B.
8 c. 2, 3, 5.
antithesis, is, f. a substitution, as of one letter for
another, as iiupete for impetu, Charis. 279, 16 K; l)iom.
442, 28.
antitneta, ornm, adj. n. pi. as sb. antithetical words or
phrases, crimina rasis Librat in autithetis, Pel's, i, 85;
Sullustium autithetis honeste compositis usum: alieui
appetcns sui profusus, Fronto ad Ant. 2, 6, p. 107 Naber ;
el'. Cic. or. 166; = contraposita, Quint. 9, 3, 81 and 102.
antIthS6s, i, adj. rn. aa sb. a false representative of
a god, Arnob. 4, 12 ; 2. the devil, Laet. 2, 9.
Antium, ii, n. a coast town of Latium, a lloman colony,
now Anzo, Liv. i, 35, 6 ; 3, 1,5; Hor. od. i, 35, i.
Antius, name of a Roman gens, C. Anti(us) GIL 593 ;
Antia GIL 834; Antius Kestio, Macr. s. 3, 17, 13; 2.
lex Antia, a sumptuary law passed by him, id. ib. ; Gell. 2,
24. 13-
antizeugmenon, see antezeugmenon.
antlia, ae, f. a treadmill for pumping water, Curua labor-
atas antlia tollit aquas, Mart. 9, 18, 4; in antliam con-
dernnato, Suet. Tib. 51.
Antonianus, adj. of Antonius; latrocinium, Cic. fam.
12, 25, 6; dicendi ratio, Verr. 2, 5, 32; partes, Veil. 2, 74,
3; Sen. ben. 2, 25, i; orationes, Gell. 7, 11 etc. Gicero's
Philippics.
Antoniaster, tri, m. (cf. parasitaster, surdaster) m. dim.
a little Antony, Cic. ap. Prise. I, 113, 23 K; add 101, 22.
Antoninianus, adj. of Antoninus, paenulae, Lamp. Ant.
Diad. 2,8; edictum, 2,9; pueros, 2,10; plateas, Hel. 24, 6 ;
sodales, Capitol. Ant. Pi. 13, 4.
Antomnias. ados, adj. f. as sb. a poem on the Anto-
nini, Capit. Gord. 3, 3.
Antoninus, adj. or sb. a name denoting adoption from
the gens Autonia, Capitol. Lampr. Ael. Sp.
Antonius, name of a patrician and plebeian gens, C.
Antonius M. f. GIL 204; T. Antonius Mereuda, Liv. 3, 35,
II ; Antoniae gener, Tac. an. 13, 23; 2. as adj. Anto-
nias leges fregisti, Cic. fam. 12, 14, 6.
antonomasia, ae, f. an epithet in place of a proper name,
Quint. 8, 6, 29 and 43;=pronominatio of Cornif. ad Her. 4,
42.
antSnomaaiuus, adj. of an epithet for a name, Tritonia
antononiasiuum est Mineruae, Serv. ad A. 2, 171; and 5,
703-
ant6nomastlce, adv. by the fig. antonomasia, gramm.
ap. Senuer. cat. bibl. Bern. p. 551.
Aiitracius, name of a gens, C. Antracius C. f., GIL 565.
antras, v. ancrae.
antruare, gratias referre, Fest. s. v.
antrum, i, n. a cave, grotto, cavern, Verg. B. I, 76 etc.;
Hor. od. i, 5, 3 etc.; Ov. M. i, 121 etc.; Macr. s. Sc. I,
12, 3; 2. of a hollowed tree, Verg. G. 4, 44; 3. met.
of a sedan, luv. 4, 21 ; 4. in late prose, any hollow,
palati, Sid. ep. 9, 13; narium, i, 2; pectoris, Prud. psych.
6 and 774.
antuB, or anctus, part, of ango, antios (so siss by error)
excruciates, Fest. ; antos ava-(Ka<r0ei>Tas, Gloss. ; ancti 07x0-
/uevot, Gloss.
anucclla, ae, doub. dim. of ami-, ab anu anucclla,
Schol. Vet.
anularis, e, (anulus) adj. of rings ; hence anulare as sb.
n. a white paint of chalk and glass rings, Pliu. 35, 48.
anularius, adj. of rings, creta (see above), Plin. 35, 46
and Vitr. 7, 14, 2 ; 2. as sb. m. a maker of rings, Cic.
acad. pr. 86; inscr. Or. 4144; 3. hence conlegium a.,
CIL 1107 (bis).
anulatus, quasi-part. ringed, adorned with rings, ince-
dunt cum anulatis auribus, PI. Poen. 5, 2, 21; pedes (ser-
uoruin), fettered, Apul. M. 9, 12 (cf. ilnus a fetter).
anulla, ae ? a reading of Naber for auucella in Fronto,
p. 185, 1. 2.
Anulllnus, a Roman cognomen, C. Cornelio Anullino,
inscr. Grut. 313, 5.
anuluB, (or annulus from aous = annus) i, m. dim.
a ring, esp. for sealing, auulo meo tabellas opsignatas, PI.
Cure. 2, 3, 67; si in cera centum sigilla hoc anulo ini|
sero, Cic. acad. pr. 86 ; cum tabulis testamenti anulum im-
primurem, Sen. ep. 8, 6; uilissima utensilium anulo clausa,
Tac. an. 2,2; 2. orig. of iron for all, anulus in digito
ferreus erat aeque triumphantis et serui coronam suetinen-
tis, Plin. 33, 10; etiam nunc sponsae muneris nice ferrous
anulus mittitur, 33, 12; 3. a golden ring, as marking
equestrian rank, anulo equestri, Hor. s. 2, 7, 53 ; D. Labe-
rius donatus D sestertiis et anulo aureo sessum in quatuor-
decim transiit, Suet. Caes. 39; promissum ius annulorum
cum milibus quadringenis, 33; Asiuticum libertum aurtis
douauit anulis super cenam, quum mane...detestatus esaet
talem equestris ordinis maculam, Suet. Vit. 12 ; add Plin.
33, 32; 4. in later times worn by all ingenui, and
finally at times by libertini, is qui ius anulorum impetrauit,
ut libertiuus habetur, Paul. dig. 40, 10, 5 ; add Ulp. 40, 10,
6; 6. worn chieHy on left hand, quum saepius digitum
laeuae manus ostentans affirmaretse. ..anulum aequoanimo
detracturum sibi, Suet. Caes. 33; nee sine anulo laeuis,
Ner. 20; II 6. of other uses, ferream seram anulumque,
PI. Pers. 4, 4, 23; uelaris a., curtain rings, Plin. 13, 62;
uirgei anuli, of myrtle wood, 15, 124; link of a chain, Mart.
3, 29, 2 ; ring of a fetter, 1 1 , 37, 3 ; tendril of a vine, Gael.
Aur. tard. 1,9; 8, 150; an ornament in architecture, Vitr.
4, 3 p. 91, 1. 24 11; 7. the anus, Cato r. r. 159.
anus, anuis, anui [old crude form anuc or rather son-uc-,
corresponding to sen-ec-; cf. socrus by the side of socer,
nurus (for gonurus) by gener] f. an old woman, Quibus anus
domi sunt uxores, PL Most, i, 3, 124; Excita cum tremulis
anus attulit artubus lumen, Enn. ap. Cic. div. I, 40; quae
est anus tarn delira quae tirneat ista, Cic. Tusc. i, 48; anuui
fatidicam, N. D. i, 18; 2. g. anuis, Eius anuis (pron.
anwis) causa opinor quae erat mortua, Ter. Haut. 2, 3, 46;
add Varr. ap. N on. 494, 25 ; 3. d. anui, uindemia haec
huic anui non satis solist, PI. Cure, i, 2, 9; 4. nom.
anus as monos. = an (cf. sen of senis etc., and puer for
puerus), Tarn hoc scit me habere quam egornet : anus fecit
palam, PI. Aul. 3, 6, 12; Sitit haec anus : quantillum sitit?
Modicast, capit quadrantal, Cure, i, 2, 8; Anus quaedam
prodit : haec ubi aperit ostium, Ter. Haut. 2, 3, 35 ; add
2 > 3> 37 ! 3> 3> 39 ! II 5. as adj. f. , old, carta, Catul. 68,
46 cf. yepav ypa/j.^a. (see 11. Ellis ad 1.); Mart. 12, 4, 4;
terra, Plin. 17, 35 ; (tici) anus, 15, 82; testa, Mart, i, 105,
4-
anus, ( = annus, wh. see) i, m. a ring, as of a fetter,
Dum compediti aut anum lima praeterunt, Aut lapide excu-
tiunt clauom, PI. Men. 1,1,9; <*. the anus, Cic. fam. 9,
22, 2 ; Cels. 4, 25 ; 6, 18, 7.
Anxantinus, adj. of Anxantum a town of Italy, Plin. 3,
1 06.
Anxani. adj. a people of Italy, Plin. 3, 106.
Anxas, fitis, adj. of Anxanum, inscr. Mur. 367, I.
Anxianus, adj. of Anxia a town of Italy, Frontin. col.
p. 125; inscr. Koman. 3, p. 56.
anxie, see anxius.
anxietas, (auxius, cf. societas fin socius) fitis, f. an
anxious habit, iracundia ab ira differt, ut differt anxietas ab
angore, Cic. Tusc. 4, 27; add Tac. or. 23; 2. torture of
mind, great distress, diuorti anxietate mortuum, Plin. 7,
186; 3. anxiety, tandem grauatum animi anxietate
corpus altior sonmus oppressit, Curt. 4, 13, 17; 4. pain-
ful care, stili, Tac. or. 39 ; quaerendi, Quint. 8 pr. 9 ; add
!> 7. 33! Oe U- !' 3' l2 -
anxi&tudo, inis, f. the same, August, conf. 9, 3 ; Paul.
Nol. ep. 14.
anxlfer, eri, adj. bringing anxiety, tortui'ing, Cic. poet,
div. i, 22; Tusc. 2, 21.
anxio, are, vb. make anxious, torture, Apul. M. 4,
27 f.
anxiosuB, adj. full of torture, somnus diflleilis uel anx-
iosus, et magis post cibum (of nightmare?), Cael. morb.
chron. 3, 8, 103 ; add 3, 7, 95. Hence, and not from anxius,
E. anxious.
anxitudo, mis, f. anxietas, Vbi cura est, ibi a., Att. (bis),
Pacuv., Cic. rep. ap. Non. 72.
120
ANXIUS
APEEIO
anxius, (ango strangle) adj. anxious, as a habit (cf. Cio.
Tusc. 4, 27), at sunt morosi et anxii... series, Cio. sen. 65;
add tin. 2, 55 ; 2. tortured for the time, distressed, greatly
vexed, as under a sense of wrong, envy, danger etc., ex eo
tempore ira et metu anxius moliri, Sal. lug. n, 8; ne qua
seditio oriretur anxius, erat 6, 3; quo clarior, eo magis
anxius erat, 55, 4; huno Marius anxium aggreditur, 65, 3;
anxius erat dubitans in maxurno scelere tantis ciuibus
deprehensis quid facto opus esset, Sal. Cat. 46, 2; his
anxius curis, Liv. 21, 2, i; iam ante anxius gloria eius, 25,
40, 12; inuidia, Tae. an. I, 14; anxii odiis, h. 2, 92; ouius
pro salute hoc sum magis anxius quod unicus factus eet,
Plin. ep. 4, 21, 4; so far of persons; 3. distressing,
causing or accompanied by anxiety, aegritudines, Cio. Tusc.
4, 34; anxius angor, Lucr. 3, 993; curae, Liv. i, 56, 4;
timor, Verg. 9, 89; spina accessu propter aculeos anxio,
Plin. 12, 33; elegantia orationis, Gell. 15, 7; 4. w.
gen. of cause, about which, fuit anxia furti, Ov. M. i, 623;
uitae tuae, her. 19, 198; potentiae, Tao. an. 4, 12 f.; sui,
h. 3, 38; nepotum securitatis, Plin. 15, 74; 6. w. animi,
an old dat. tortured in mind, Sail. ap. Arus. Mess, and
hence by false analogy a. mentis, Albiu. j, 398; II 6.
anxie adv., Sail. lug. 82, 3; Plin. 11, 273; Suet. Ner. 23.
Anxur, uris, m. * and n. a coast town of Latium, called
by Romans Terracina Volsculus Anxur, Enn. ap. Paul, ex
Festo; Hor.* s. I, 5, 26; Liv.* 8, 21, n; Mart. 5, j, 4; 6,
42, 6 ; Plin. 3, 59 ; Fest. s. v. ; 2. an epithet of luppiter,
louis Axur, on a denarius of the gens Vibia, Eekhel 5, 340.
See Anxurus.
Anxurnas, atis, adj. of Anxur, Liv. 27, 38, 4.
Anxurus, i, m. epithet of luppiter as worshipped at
Anxur, Verg. 7, 799.
apage, vb. imper. take away, away with, apage a me
istum agrum, PI. Trin. 2, 4, 136 ; a. istum circumductorem,
Most. 3, 2, 160 ; a. ilium a me, Epid. 5, 2, 8 ; add Bac. 3,
1,5; Merc, i, 2, 23; Apage in dierectum a domo nostra
istam insanitatem, Varr. s. 134, 5 E ; 2. esp. apage te
take yourself off, be gone, Apage, apage te a me nunciam
post hunc diem, PI. Most. 3, 1, 6 ; add Amph. 2 , I, 32 ; Ter.
Jiun. 5, 2, 65 ; a. te cum nostro S. Seruilio, Vatin. ad Cic.
5, 10, i ; 3. absol. come none of that, Apage, non placet
mi hoc noctis : cenaui modo, PI. Am ph. i, i, 154; add
Capt. 2, i, 15; Mil. 2, 2, 55 etc.; 4. often w. sis, PI.
Poen. i, 2, 15; Ter. Eun. 4, 6, 18; Afran. ap. Non. 427, 33;
cf. airaye aeavrov, Aristoph. ran. 853.
apala, (diraXa) oua, soft-boiled eggs, Apio. 7, 329, op-
posed to oua dura, 286 ; to cruda, 298 ; as Greek, Gael. Aur.
tard. 2, 7, 104.
apalare, (aplare or applare), aris, adj. n. as sb. an egg-
spoon, Auson. ep. 21, i; applare = cochleare, Gloss. Isid.;
aplare, Asper 43, 3 K.
aparctias, ae, m. north wind, =septentrio, Plin. 2, 119;
in Gr. Gell. 2, 22, 15.
aparlne, us, f. a plant, galium Aparine L.; Plin. 27, 32.
apatuia, ae, f. apathy, Gell. 19, 12, 10.
ape prohibe, Fest. s. v. ; =Ktjj\uffov, Gloss.
apcliotes, ae, m. east wind, =supsolanus, Plin. 2, 119.
Apello, old form for Apollo, Fest. p. 22.
apcnarius, (?) adj. as sb. a buffoon, Treb. Gall. 8, 3.
Apenninus etc., see Appenninus.
aper, apri, (xaTrpos) m. a wild-boar, Iam ego uno in saltu
lepide apros capiam duos, PI. Gas. 2, 8, 40 ; de suibus
nemini ignotum nisi qui apros non putat sues uocari, Varr.
r. 2, i, 5; cum Erymanthio apro, Cic. Tusc. 4, 49; Aut
acris uenabor aproe, Verg. B. 10, 56 ; 2. esp. as a dish,
quanta est gula, quae sibi totos Ponit apros, animal propter
conuiuia natum, luv. i, 140; add Apic. 330 340; 3. of
a wild sow, Phaedr. 2, 4, 9 has aprum iusidiosum (-am V)
and then saetosae suis and her porcellos ; so Varro 1. 1. 8,
24 says: habent quaedam (uoces) biuas (formas) ut ceruus
cerua, quaedam singulas, ut aper; 4. prov. see PI.
above; and liquidis inmisi fontibus apros, Verg. B. 2, 59;
6. once a military standard, Plin. 10, 16; 6. a fish
(nairfios of Arist. H. A. 4, 9), is qui aper uocatur in Acheloo
grunnitum habet, Plin. n, 267; 7. as a cognomen,
Tac. or. 2 ; A. Laelius Aper, insor. Grut. 692, 8.
ap-Sr-lo, ire, ui, tus, vb. [root ap, prob. = E. ope, whence
op-en, D. open-en from a prep. op = E. up, and so = L. sub;
so that older form was prob. sub-erire, wh. would save Batik's
law of b Lat. = p E.: cf. for suffix op-erio, sep-elio, whose
root sep = Sair of SOTTTU. Cf. for meaning G. auf-thuu and
E. d' up], open, as first of doors etc. forem (foris), PI. Bac.
4, i, loetc.; Ter. Ad. 2, I, 13 etc.; ostium, PI. Capt. I, I,
34 etc. ; poet. ap. Cic. Tusc. i, 37 ; Ter. Haut. 2, 3, 35 etc.;
and abs. PI. Ps. 5, i, 37; ianuam, Bac. 3, i, 11 ; portas,
Caes. b. c. I, 1 8, 2; 3, II, 4; 2. of the whole (building
etc.) so opened, aedis, PI. Amph. 3, 2, 74; Pers. I, 2, 28
etc.; baccanal, Aul. 3, I, 7; fauum, Cure. I, 3, 48; 3. of
other objects, thensaurum, PI. Trin. 3, 3, 74; cistulam,
Amph. 2, 2, 155; patinas, Ps. 3, 2, 52; oculos, Cic. Mil. 35;
(tiorem) noctu comprimens aperire incipit solis exortu, Plin.
12, 40; 4. open (by piercing a wall), in eo pariete medio
ostiei lumen aperito, CIL 577, n ; aperto pariete communi
nullo iure fenestras immisisse, Paul. dig. 8, 2, 40 ; aperto
pariete ianuam in publico aperuit, Scaev. ib. 41 ; 5. of
parts of the body, uncover, lay bare, open, earn sortem
bracioque aperto literam digiteis opertam (ad sitellam
afferto), CIL 198, 52; brachium, PI. Men. 5, 5, 12; caput,
Capt. 3, i, 15; Afran. 106 E; Cic. Phil. 2, 77; Varr. s.
125, 3 E; suras, Turp. 46; Varr. s. 166, 9; nates, ib.;
partis corporis, Cic. off. I, 129; pectus, Ov. M. 2, 339;
apertae pectora matres, 1 3, 688 ; 6. but aperto latere,
on the exposed flank, i. e. the right, as unguarded by shields,
Caes. b. g. I, 25; 2, 23 ; also caput a., as mark of respect,
Sal. hist. 5, ap. Non. 236; Plin. 28, 60; fuste a. caput,
split open, luv. 9, 98 ; 7. of letters and met. fenestram,
Suet. Tib. 28; cf. Ter. Haut. 3, i, 72; epistolam, Cic. Att.
5, n, 7; 6, 3,8; litteras, i, 13, 2; testamentum, Plin. 7,
177 ; Suet. Caes. 83 ; Aug. 17 ; 8. as by digging of earth,
fundamenta templi, Liv. I, 55, 5; subterraneos specus, Tac.
G. 16; puteum, Ulp. dig. 39, 2, 24, 12; 9. and so
of springs, si qui se fontes penitus absconditos aperuisse
dicat, auct. ad Her. 4, 9 ; and met. philosophiae fontes,
Cic. Tuso. i, 6; consiliorum fontes, ad Brut, i, 10, 3;
eloquentiae fontes, Quint. 6, I, 51 ; 1O. a road, liquidas
uias, Lucr. I, 373; ferro iter aperiendum est, Sal. Cat. 58;
inoendio uiam, Liv. 6, 2, 10; Nee soclls aperire uiam...
audent, Verg. n, 884; cui uiam strage hostium aperiret,
Tac. an. 2, 21; and met. cursum ad laudem, Cic. Phil. 14,
17; dignitas tua reditum ad tuos aperuit, faru. 6, n, 5;
occasionem ad inuadendum, Liv. 4, 53, 9 ; add 9, 27, 2 ;
11. open, lay open, i.e. make accessible, qui Europa domita
incognitum famae aperuerunt armis orbem terrarum, Liv.
42, 52, 14; uer aperit nauigantibus niaria, Plin. 2, 122;
omnes terras fortibus uiris natura aperuit, Tac. h. 4, 64;
add an. 2, 70 f.; G. I, I ; Eoas (geutes), Lucan. 4, 352;
pelagus quantos aperimus in usus, Val. Fl. i, 169; Britan-
niam, Mela 3, 6; 12. lay open to view, show, quum
dispulsa nebula aperuisset aciem, Liv. 22, 6, 9; add 26, 17,
14; 27, 2, 10; unda dehiscens Terrain inter fiuctus aperit,
Verg. I, in; ramum qui ueste latebat, 6, 406; 13.
open, i.e. begin, Candidus auratis aperit cum cornibus
annum Taurus, Verg. G. I, 217; contigit priuatis aperire
annum (as consuls), Plin. pan. 58; 14. open (an insti-
tution), ludum (a school), Cic. fam. 9, 18, I ; Suet. rhet. 4;
scholam, Suet. gram. 16; asylum, Liv. i, 8, 5; 15.
open (the purse strings so to say), nee ita claudenda est res
familiaris ut earn benignitas aperire uon possit, nee..., Cic.
off. 2, 55 ; 16. but Cic. Att. 5, i, 2 de Oppio factum est
ut uolui et maxime quod DCCC (sc. sestertia) aperuisti
(cf. exposuisti of 5, 4, 3), gave notice that the money was
ready for payment; II 17. of the mind, make known
(what was previously hidden), open, disclose, state, show,
explain, expound, expose, lay bare, divulge, tua flagitia, PI.
Men. 5, i, 38; tua prpbra, True. 4, 2, 50; facinora, 4,
3, 2 1 ; Senes qui primi uenieut, hi partem aperient (sc.
argumenti), Ter. Ad. pr. 23; occulta quaedam aperiri, Cic.
fin. i, 30 ; inuolutae rei notitia definiendo aperiunda est,
or. 116; coniurationem, Sal. Cat. 40, 6 ; rem ornnern, 41, 4;
and 45, i; consilium, 22, 2; utriusque mores, 53 f. ; add
Clu. 66; uerum, Sal. lug. 33,4; socios sceleris, 33, 3; casus
futures, Ov. M. 15, 559; futura, Tae. h. 2, 4; 18.
APERTA
APIENNATES
121
abaol. Graiugena : <le isto(c) aperit ipsa oratio, Pacuv.
364 R ; si de dementia nostra aperiemus, auet.adHer. 2, 50;
19. as r., Turn coacti necessario se aperiunt, Ter. Andr.
4, I, 8; Et formidatus nautis aperitnr Apollo, Verg. 3, 275;
studioque aperimiir in ipso, Ov. a. a. 3, 371 ; dum se ipsa
res aperiret, ps. Nep. Paus. 3 f. ; latins se aperiente ina-
teria, Quint, i pr. 3 ; 2O. w. interr. si quid parentibus
nostris casurum sit aperiemus, auct. ad Her. 2, 50 ; quid
sentirent ap., ps.-Nep. Bum. ; add Them. 8, 6 ; 21. w.
ace. and inf. cum derectae in se prorae hostes adpropinquare
aperuissent, Liv. 44, 28, 1 1 ; 22. aperibo old fut. PI.
True. 4, 2, 50; Pomp. 173 H; 23. apertus, part, open,
not shut, aedes (pi.), PI. Aul. 2, 8, 18 ; aedes (s.), Bac. 4, 8,
60; foris, Stich. i, 2, 30; portae, Verg. 8, 585 ; II 24. as
adj. open, clear, caelum, Cic. div. i, 2; locus, Caes. b. g. 2,
18, 3; campus, Verg. G. 2, 280; 25. esp. of the sky,
cloudless, caelum, Verg. i, 161; aether, i, 591; add G. I,
393; 26. uncovered, bare, caput, PI. Capt. 3, i, 16;
opp. to opertus, Cic. sen. 34; Varr. ap. Non. 236, 25
(bis) ; 27. of ships, open, undecked, opp. to constrata
or tecta, Cic. Verr. 2, 5, 104; Liv. 31, 22, 8; 32, 21, 27;
bell. Alex, n, I ; 13, 4 ; 28. met. simultates, Cic. Man.
71; animum, fam. i, 9, 22; dolor, Att. 8, 3, 4; III 29.
apertum, aperta, as sb. n. w. prep, (the open), per apertum
fugientis, Hor. od. 3, 12, 13; castris in aperto positis, Liv.
i, 33, 4; in aperta prodeunt, Plin. 8, 117; uolantem in
aperto, 10, 22; in aperta Oceani, Tac. an. 2, 23 ; and met.
Sal. lug. 5, 3; Tac. h. 3, 56; Agr. i ; 3O. comp. Cic.
Clu. 48; Liv. 32, 21, 26; 31. sup. Cic. Verr. 2, 4, 42;
Mur. 51; IV 32. aperte adv. openly, Cic. or. 38 etc. ; Tac.
an. ii, 28; 33. comp. Cic. Att. 16, 3, 5 ; Tac. an. 13,
i ; 34. sup. Cic. Verr. 2, 2, 156; 35. usual der.
from ad-pario neither sense suits, nor a, nor perf. aperui.
Aperta, ae, m. the Opener, epithet of Apollo, Paul, ex
F. 22.
apertlbilis, (aperib.) adj. opening, Cael. Aur. 3, 3, 24;
3, 4. 34-
apertio, onis, f. opening, Varr. r. i, 63, i; PalL I, 6,
4; Apul. M. u, 20; 2. anatomy, Cael. Aur. ac. 8, 57.
apertluus, adj. opening, Cael. Aur. 3, 4, 40.
aperto, are, vb. frq. keep opening, cur apertas bracium ?
PI. Men. 5, 5, 12.
apertor, oris, in. one who opens, Tert. Marcion. 2, 3 f.
apertnlarius, adj. as sb. m. one who opens, Isid.
Thorn. Thes. p. 52; =8vp-ewamiKTris, Gloss.
apertur-a, f. [apertor] act of opening, Vitr. 4, 6, 6;
tabularum, Ulp. dig. 28, 5, 3, 4; 2. an opening, an
aperture, Vitr. 5, 5, I; 10, 9, I.
apes, see apis.
apex, icis, m. [for acex as softer; cf. forpex, irpex, specto
(esp. in Key's Essays, p. 234), apic- crude form of apis, whence
apic-ula ; root ac, as in ae-us, ac-uo etc. and ctK/i?;, a.Kpov ; ec
suff. of dim. as in cim-ex etc.] lit. a little point or summit,
apicem tamen (sc. galeae) incita summum Hasta tulit sum-
masque excussit uertice cristas, Verg. 12, 492 ; add 10, 270 ;
(capitis), 2, 683; apes...0bsedere apicem (sc. lauri), 7, 66;
apicemque per aera duxit (sc. flamma), Ov. M. 10, 279; nee
nisi uolucribus apices crests, Plin. n, 121; (obelisci), 36,
72; montis, Sil. 12, 709; luv. 12, 72; signorum, Amm. 26,
7, 17 ; 2. esp. a point on the summit of the cap of the
flamen Dialis, called albogalerus, cui affigebatur apex uir-
gula oleagina, Paul, ex F. 10 M; Quei apice(m) insigne
Dial(is) (fl)aminis gesistei, C1L 33; 3. hence the cap
itself, nodnm in apice (flamen Dialis) neque in cinctu neque
in alia parte ullum habet, Fab. Pict. ap. Gell. 10, 15, 9;
sine apice sub diuo esse licitum non est, ib. ; cuilibet
apicern Dialem, dummodohomo sit, imponamus, Liv. 6, 41,
9; Q. Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus
idem sacerdotium abstulit, Val. M. I, I, 5; homo honestus
non apice insignis, Sen. ap. Lact. 17, 6; (falcis) uelut apex
...mucro uocatur, the mucro or point on the round summit
of the vine-dresser's sickle being like a priest's apex, Colum.
4, 25, i ; 4. the tiara or diadem of any monarch, ab
aquila Tarquinio apicem impositum, Cic. leg. 1,4; cf. Liv.
I, 34, 8; Antoninus apicis nobilitatus auctoritate, Amm. j
18, 5, 6; cf. Antoninus... subla{a tiara, ib. 8, 5; hence I
K. D.
(alluding to Tiridates), nine apicem rapax Fortiina...suK-
tulit, Hor. od. I, 34, 14; apicem sibi poscit in astris, Stat.
Th. 10, 872 ; 5. of other dignities, sub quoquo apice
potestatis, Theod. Cod. 8, 15, 6; add 6, 28, 7 ; 6. met.
summit of honour, apex est senectutis auctoritas, Cic. sen.
60; summae potestatis, Amm. 26, 6, 10; dignitatum, 30,8,
10 ; perfections, Arnob. 2, 49 ; 7. a minute point, a
small matter, neque apex ullus ullius praetermissus, Am. 3
init.
apexabo, Onis, f. a kind of sausage (farcimen), Varr. 1.
5, 22 ; Arnob. 7, p. 229.
aphaca, ae, f. a plant, Plin. 27, 380.
aphaerema, atis, n. a kind of grits, Plin. 18, 112.
aphaeresls, is, f. [removal] a grammatical figure, de-
capitation of a word, n't per detractionem, ut temnere pro
contemnere, Char. 278, 15; contraria prosthesi, Diorn. 441,
22.
dphantlcus, (af.) adj. disappearing, Th. C. 13, u, 3; 5,
I5.3-
aphractus, adj. as sb. f. (sc. caus) an undecked or open
boat, aphractorum, Cic. Att. 5, 13, 1 ; aphractus Rhodiorum,
ib. 6, 8, 4; a<ppa.KTa, as n. pi. ib. 5, n, 4.
aphrodes, adj. foam}-, mecona aphrode, Plin. 27, 119;
add Apul. herb. 53.
aphrddisiaca, adj. f. as sb. (sc. gemma) a gem, Plin. 37,
148.
aphron, i, n. a kind of wild poppy, Plin. 20, 207 ; see
aphrodes.
aphro-nitrum, (afr.) i, n. froth of nitre or natron,
potash, Plin. 31, 113; Mart. 14, 58, 2; Stat. silu. 4, 9, 37.
aphthae, arum, f. pi. mouth-ulcers, aphthae, Marc. Emp.
II ; in Gr., Gels. 6, n.
aphthicus? a faulty reading for atypus in Ulp. dig. 21,
1, 10 ; Gell. 4, 2.
apbye, Gr. form of apua, wh. see.
apiac-ius, adj. of parsley, Hyg. fab. 74.
apiac-us, adj. as if made of parsley, like parsley, altera
(brassica) apiacou uocatur, Cato r. 157,2; quoted by Plin.
19, 136 w. apiacam.
apianuB, adj. of bees, hence, (uitis), Muscatel vine,
Colum. 3, 2, 17; uua, 12, 39, 3; Plin. 14, 24; (uinum),
Colum. 12, 47, 6; 2. apiana (sc. herba), a plant, Apul.
herb. 23.
apiarius, adj. of bees; hence as sb. m. bee-master, Pliu.
21, 56; add inscr. Or. 6655 (wh. Mommsen cj. Arkari);
2. apiarium, as sb. n. collection of bee-hives, Colum. 9, 8,
13; apiaria uulgus dicit loca, in quibus ..aluei apum, Gell.
2, 20, 8.
apiastcllum, i, n. dim. the plant batrachion, Apul.
herb. 8.
aplastra, ae, f. a bird that preys on bees, Serv. G. 4, 14.
apiastrum, i, n. dim. wild parsley = iu\ur<roi/>v\\ov,
frequented by bees, Varr. r. 3, 16, 10; Colum. 9, 8, 13;
Plin. 21, 53 and 70.
apiatus, quasi-part. [apium] ornamented as if with
parsley, (mensae), Plin. 13, 97,
Apicianns, adj. of Apicius, coctura, Plin. 19, 143 ; sala
cottabia, Apic. 4, 117; opellae, 7, 266; ius, 8, 376.
Apicius, ii. adj. or sb. m. name of a gens, celebrated as
gourmands, Apicius nepotum omnium altissimus gurges,
Plin. to, 133; add 9,66; 8, 209; Ipse quoque ad ceuam
gaudebat Apicius ire, Mart. 2, 69, 3 ; 2. as adj. uuae,
Cato r. 24, i; uinum, 6, 4; Varr. r. i, 25; add Plin. 14,
46.
Apicla, ( = Apicula) f. [little bee] a cognomen, inscr.
Grut. 661, 8.
apic-fila, ae, f. dim. a little bee, Egon apicolarnm con-
gestum opera non feram? PI. Cure, i, i, 10; add Plin. 7,
85 ; 2. hence Fr. abeille.
apicularius, adj. as sb. m. bee-master, M, Liuii L. 1.
apicular., inscr. Mur. 909, u.
apicaium, filum quo flamines uelatum apicem gerunt,
Paul, ex F. p. 23.
aplcus, adj. [a-ire u-os ?] without wool, oues, Varr. r. 2,
2, 3; Plin. 8, 198; Paul, ex F. 25.
Apiennates, pi. a people of Umbria, Plin. 3, 1 14.
16
122
APINAE
apinae, arum, trifles, apinae tricaeque, Mart. 14, I, 7;
add i, 113, 2; so called from two petty towns Apina and
Trica in Calabria says Plin. 3, 104 f.
apinarius, see apenarius.
Apidlae, arum, f. a town of Latium, Liv. i, 35, 7 ; Plin.
3- 70.
apis, is, f . (crude form apic-, and so for ac-ic- wh. ac ' sharp ')
a bee (as little stinger), Nihil moror mihi fucum in alueo,
aplbus qui peredit cibum, PI. fr. i, 120 of Delphin. ed.; apis
aculeum sine clamore ferre non possumus, Cic. Tusc. 2, 52;
add Varr. r. 3, 16, 4; 2. gen. commonly apium, as:
Melliferarum apium sine membris corpora nasci, Ov. M. 15,
383; Nee densae trepidis apium se inuoluere nubes, Sil. 8,
637; so Cic. off. i, 157; sen. 54; div. i, 73; Liv. 4, 33, 4;
2 7. 2 3> 3 ( so Put.) ! Colum. ninth book, 5, 5 ; 8, 8 ; n, I ;
13, 4; Plin. n, 46 and 50; but apum in Ljv. 21, 46, 2; 24,
10, ii (so Put.); 3. apes as nom. sing., Prise. I, 241,
i8K.
ap-iseor, i, aptus, vb. r. [Sp-o = air of OTTT-OI fasten ; cf. 7]
fasten for oneself and so get hold of, catch, overtake, get to,
Tace sis modo: sine me homiuem apisci, PI. Epid. 5, 2, 3;
cf. ut tu es gradibus grandibus! Nam ut apud portum te
conspexi, curriculo occepi sequi: Vix adipiscendi (so Gepp.,
but apiscendi?) potestas modo fuit, i. i, 12; postero d(i)e
legates Iguuium redeuntis apiscitur, Sis. ap. Non. 68, 24; cf.
Att. 436 B; terram radicibus apti, Lucr. 5, 808; occultandi
sui causa an maris apiscendi? Cic. Att. 8, 14, 3; in Turpil.
10, MSB have adipisci ; 2. w. more abstract ace. get hold
of, win, gain, obtain, get, (Ita) sine sacris hereditatem sum
aptus ecfertissumam, PI. Capt. 4, I, 8; de dictis meliori-
bus Quibus solebam menstrualis epulas ante apiscier, 3, i,
23 ; Ii tern, Bud. pr. 17; Deorum uitam apti (so Bemb. pr. m. ;
al. adepti agst. metre) sumus, Ter. Haut. 4, 3, 15 ; but in
Ph. 2, 3, 59 all MSS have adipiscier ; Quod ego in acie cele-
bro ( = crebro, adv.) obiectans uitam bellando aptus sum,
Pacuv. 1 68 B ; purpuramque aptae simus, Titin. 2 B ; Vt ego
effugiam quod te in primis cupere apisci intellego, Lucil. ap.
Non. 74 ; te magnam ex ea re laudem apisci, Sulp. ad Cic. 4,
5, 6; Quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci,
Catul. 64, 145; qui id flaminium apisceretur, 4, 16; add 3,
31; 4, 59! 6, 9 (3); 6, 26 (20); 13, 21 ; Man. 3, 145;
3. gerundive w. noun in same case, quoius apiscendi causa,
Cic. leg. i, 52; maris apiscendi (causa), Att. 8, 14, 3; apis-
cendae potentiae, Tac. an. 4, 59; (artis) apiscendae, 6, 20;
apiscendo imperio, 13, 21 ; spes apiscendi honoris, Liv. 4,
3, 7; desperatio apiscendi honoris, 4, 6, 10; summa apis-
cendi libido, Tac. an. 4, I ; 4. of things not desirable,
as death, disease, catch, Postquam est mortem aptus
Plautus, comoedia luget, Plaut. ap. Gell. i, 24, 3; nullo
cessabant tempore apisci Ex aliis alios auidi contagia
morbi, Lucr. 6, 1235; 5. of ideas, conceive, Nee
ratione animi quam quisquam possit apisci, Lucr. i,
448 ; 6. rarely w. a gen. as in : nib.il abnuentem dum
dominatiouis apisceretur, Tac. an. 6, 5 1 (45) ; II 7. as
a pass., be caught, be won, Non aetate uerum ingenio apis-
citur (so A, al. adip.) sapientia, PI. Trin. 4, 2, 86; Ita ui
Veneris uinctus, oti(o) aptus (so A, al. captus) in fraudem
ineidi, 3, 2, 32; amitti quam apisci, Fab. Max. ap. Prise, i,
380, 7 K ; haec apiscuntur, ib. 9 ; 8. esp. in part, perf .
aptus, fastened, tied together, connected, Velnti ( = uel'ti) si
quando uinclis uenatica uelox Apta solet canis..., Enn. an.
345V; coniugio...Corporis atque animae consistimus uniter
apti, Lucr. 3, 846 ; omnia inter se apta et conexa, Cic. fin.
4, 53 ; apta inter se et cohaerentia, N. D. 3, 4 ; facilius est
apta dissoluere quam dissipata conectere, Cic. or. 235 ;
gladium e lacunari saeta equina aptum demitti iussit, Tusc.
5, 62; socordius ire milites occepere, non aptis armis, Sal.
hist. ap. Non. 235 ; 9. w. ex, made up (of) by their
union, quartum (genus) aptum ex illis tribus, Cic. fin. 2, 47 ;
qua ex coniunctione caelum ita aptum est, ut sub aspectum
et tactum cadat, Tim. 5 ; nemo potest non beatissimus esse
qui est totus aptus ex sese, parad. 17; cui uiro ex se ipso
apta sunt omnia, Tusc. 5, 36; fatum est series rerum txpli-
cans (sese) per aeternos consequentiae ordines ex quibus
apta nexaque est, Gell. 7 (6), 2, I ; 1O. hence fastened to
and hanging from, dependent (on), honestum ex quo aptum
APLUSTRIA
est officium, Cic. off. i, 60; non ex uerbis aptum pendere
ius, Caecin. 52; 11. the samew. mere abl., ista ruden-
tibus apta fortuna, Cic. Tusc. 5, 40; uita uiodica et apta
uirtute perfrui, leg. 56; 12. as the constr. apere uiucla
cani, might give way to, apere canem uinclis (abl.), so aptus
having fastened to it, bound (with), fitted (with), furnished
(with), caelum...stellis fulgentibus aptum, Enn. an. 30 and
162 V; Verg. II, 202; nox stellis ardentibus apta, Enn. an.
343; axem stellis ardentibus aptum, Verg. 4, 482; O Fides
alma, apta pinnis et ius iurandum louis, Enn. tr. 410;
geminis aptum cornibus, Att. 660 K; 13. met. com-
pact, cum sint (uerba) ex aptis dissoluta, and soon after:
effici