(logo)
(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Open Source Books | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections

Search: Advanced Search

Anonymous User (login or join us)Upload
See other formats

Full text of "A Latin-English dictionary; printed from an unfinished MSS"

LATIN-ENGLISH DICTIONAEY. 



: C. J. CLAY AND SONS, 
CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS WAREHOUSE, 
AVE MARIA LANE. 




: DEIGHTON, BELL AND CO. 
tptig: F. A. BROCKHAUS. 



LaUD 



LATIN-ENGLISH DICTIONARY 



PRINTED FROM THE UNFINISHED MS. OF 



THE LATE 



THOMAS HEWITT KEY, M.A., F.R.S. 

PROFESSOR OF COMPARATIVE GRAMMAR, AND FORMERLY OF LATIN, IN UNIVERSITY COLLEGE, 
AND HEAD MASTER OF UNIVERSITY COLLEGE SCHOOL. 



CAMBRIDGE: 
AT THE UNIVERSITY PRESS 

1888 

[All Hights reserved] 







CAMBRIDGE : 

PRINTED BY C. .1. CLAY, M.A. AND SONS, 
AT THK UNIVERSITY PRESS. 




PBEFACE. 



r 1 1HE late Professor Key in the Preface to the first Edition of his Latin 
* Grammar, published in 1846, announced his intention to prepare forth- 
with a Latin Dictionary for schools, arranged, like the Grammar, on the 
Crude-form System. By the time when his ' Short Latin Grammar ' came out 
in 1852 he had already made considerable progress in the execution of this 
plan, but he had also found it advisable to add to it the preparation of a 
Dictionary arranged as usual ; and, the matter growing under his hands, he 
at last, about 1856, undertook a work which might satisfy the requirements 
of mature scholars, and discontinued the smaller work. The MS. of this 
larger dictionary was left unfinished at Professor Key's death in Nov. 1875. 

When the publication of this larger dictionary was first undertaken by 
the Syndics of the Cambridge University Press, it was intended that it 
should be completed by another hand. But after a lapse of time, the loss of 
which is greatly to be regretted, this ultimately proved impracticable and 
had to be abandoned, and it was decided to print the Author's MS. as nearly 
as possible as he left it. Happily, incomplete as the work is, its value as 
a contribution to the study and understanding of the Latin tongue is almost 
as great as if Professor Key had lived to complete it; -since, from the tune 

b 



vi Preface. 

when he foresaw the improbability of his doing so, he adopted the plan of 
upplving himself primarily to those words throughout the Alphabet which he 
considered to require novel or special treatment, leaving the less important 
portion to be added afterwards ; and he himself states, in reference to the 
Dictionary, in the Preface to his book on 'Language,' published in 1874, 
that he had " included therein nearly all those words in which he thought 
himself able to make some improvement." Although therefore only part 
(especially the letter A) has been filled in, and can be regarded as com- 
plete or approximately so, yet the work may be taken to embody in a very 
large measure the results of a lifetime mainly devoted to the study of 
Latin. 

In the preparation of the MS. for the press it was found that it 
had not in any part received from the Author the necessary final revision. 
Only scholars who have been engaged in like labours can appreciate the 
difficulty of presenting the results with complete accuracy, even when an 
author has had abundant time to perfect them. Such scholars will not be 
surprised to learn that a large number of small lacunae and of inaccuracies 
and inconsistencies in minute matters remained in the MS. Most, perhaps 
nearly all, of these have been corrected during the passage of the book 
through the press, save some diversities, chiefly in the mode of reference 
to the ancient authors, which, being considered to be of minor importance, 
have been allowed to remain ; but no alteration has been made where it 
was not practically certain that Professor Key would have made it himself. In 
a very few instances it has been necessary to make small omissions, where it 
proved to be impossible to arrive at the Author's meaning, but no additions 
have been made to his work. Circumstances rendered impossible a complete 
verification of all the references from end to end; yet in a large number of 
instances (it is hoped indeed in the great majority) where correction of this 
kind was needed it has been made. 

The peculiar difficulty of passing such a work through the press must be 
the excuse for such imperfections as might have been, but have not been, 
removed. 



Preface. vii 

For a fuller exposition of Professor Key's views on Latin Etymology 
and many matters touched upon in the present work than is possible in ;i 
dictionary, reference may be made to the following works of the Author :- 

A LATIN GRAMMAR, 3rd Edition. 1862. GEORGE BELL AND SONS, York Stre-t, 

Covent Garden. 

PHILOLOGICAL ESSAYS. 1868. GEORGE BELL AND SONS. 
LANGUAGE, its origin and development. 1874. GEORGE BELL AND Soxs. 

In the Preface to each of the two last mentioned works will be found 
a list of other scattered articles and papers of the Author, chiefly contributed 
to the Transactions of the Philological Society, but as stated by him in the 
Preface to his ' Language, ' nearly all the substance of these papers is con- 
tained either in that book or the ' Essays. ' 



b-1 



LIST OF SOME OF THE ABBREVIATIONS USED IN THIS WoKK. 



THE following is a list of the abbreviations which are of most frequent occurrence in tin- 



work. 



Afran. or Afr. Afranius, writer of comedy 
Ambr. Ambrosius, Christian writer 

Amm. Ammianus Marcellinus, historian 

Apio. Apieius Coelius, writer on cookery 

Appul. or Apul. Lucius Appuleius, philosopher 
., apol. or mag., apologia or de magia 

flor., florida 

herb., herbarium 

M. or met., metamorphoses 

Arnob. or Am. Arnobius Afer, Christian writer 
Asin. C. Asinius Pollio, orator and historian 

Athen. (deip.) Athenaeus (deipnosophistae) 
Att. or Ace. L. Attiue or Accius, writer of tragedy 

Aug. Aurelius Augustiuus, Cliristian writer 

Auson. or Aus. D. Magnus Ausonius, poet 

eel., eclogarium 

ep., I'pistulae 

rpig., eptgraomuta 

epit., epitaphia 

grat. act., gratiarum actio 

id., idyllia 

parent, parentalia 

pcrioch. or per., periochae 

prof., professores 

sap., sapu'iit-'s 
Avien. B. Festus Avienus, poet 

Uoeth. Anicius Manl. Torq. Severinus Boethius, 

philosopher 
Brut. M. lunius Brutus 

C'aecil. Statius Caecilius, writer of comedy 

Cael. Aur. Caelius Aurelianus 

ucut. or ac., acutae passiones 

tard., tardae passiones 

Caes. Gaius Julius Caesar, historian 

IJ. ('., helium ciuile 
li. c... helium fiallicuiu 
C'alp. Calpurnius, poet 

Capitol. lulius Capitolinus, biographer 

Cass. Hem. L. Cassius Hemina, historian 

Cato Marcus Porcius Cato 

,. oral., orationes 

or. or orig., origines 
r. or r.r., de re nwtica 

Catull. C. Valerius Catullus, poet 

Cels. Aurelius Cornelius Celsus, pliysician 

Charis. or Char. Flavius Sosipater Charisius, grammarian 
Cic. Marcus Tullius Cicero, orator etc. 

,. acad. post., academica posteriora 
ai'a'l. pr., academica priora 
Aem. Scaur., oratio pro Aemilio Scauro 
.-i^r.. ..ratio de lege agraria 
am., de amicitia 
arat. Aratca 
Arch., (.ratio pro Archia 
\it., i-pistulaead Atticum 
llulb.. oratii. pro L. OORielEo lialbu 
Unit., lirutus. s.-u tie Claris nratoribus 



Caecin. oratio pr<> Ciifciiiii 

t-'ae!. pro Cat'Ho 

Cat. in Catiliiiani 

Clu. pro Cluc-ntio 

Cn. Pomp. pro (inaeo Pompeiu 

I>eiot. pro rege IMntsirn 

diu. or div., de diuinatione 

fam., epistulae ad fumilian-s 

fat., de fato 

fin., de flnibus 

Flac., oratio pro I* Flacco 

Font., oratio pro M. Fontcin 

fr., fragmenta 

har. reap., de haruspicum rt'sitm^is 

Hort. frag., Hortensius, frir4iiH'iit> of 

inn., dc inuentione 

leg. or legg., de legihus 

l-iu'., oratio pro Ligario 

Man. lege Manilla 

Marc, or Marcell., oratio pro Marcello 

Mil., oratio pro Milone 

Mur. Murena 

N. !>., de natura Deorum 

off., de officiis 

or., orator ad Marcum Brutum 

de or., de oratorc 

par. or parad., paradoxu 

i'hil., onitiones I'hilippicae 

Pis., oratio in I'Jsonetn 

Plane. pro Plancio 

prou. cons., de prouinciis cnnsularrbus 

Q,ujnct., oratio pro P. Quinctio 

Q. fr., epi8tulae ad Quintum fratrem 

Hah. perd., oratio pro Knbirio nerduellionis reo 

Ilab. Post I'ostunio 

Hose. Am. Uoacio A merino 

Hose. com. comoedo 

rep., de republics 

sen., de senectute or Cato Maior 

Sest., orntio pro Sestio 

Sull. .. >iill:i 

Tim., Timaeus or de uniuerso 

top., topica 

Tull., oratio pro M. Tullio 

Tusc., dispuhitioiu's Tusculanae 

Vattn., oratio in Vatiniuiu 

Verr. Verrem 

OIL corpus inscriptionum Latinarnm Vol. I 

Claud. Claudius Claudianus, poet 

Claud, Mam. Claudius Ecdicius MamertuR, Christian 

writer 

Cod. Codex 

Oreg., Oregorianua 

Hcrmntr., lleriiio 

lust., lustiniani 

Theod. or Th., Theodosianus 
Colum. or Col. L. lunius Moderatus Columella, writer on 

husbandry 
Coripp. Flavius Cresconius Corippus, poet and 

grammarian 

Corn. Gall. Cn. Cornelius Gallus, poet 

Corn. Sev. Cornelius Soverus, poet 

Cornif. Cornificius, rhetorician 

Curt. Q. Curtius Rufus, historian 



List of some of the Abbreviations used in this Work. 



dig. 

I'iiiln. 

Don. 
Enn. 



Bum. 
Eutr. 



an.. AiinaU's 
tr., trtiKoediae 



Dares Phrygius 

digesta, the Pandects of Justinian 

Diomedes, grammarian 

Aelius Donatus, grammarian 

Ennuis, poel 

Eumenius, orator and panegyrist (pau.) 
Flavius Eutropius, historian 



Kt'st. Sext. Pompeins Festus, grammarian 

Firm. Mat. or math., lulius Firmicus Maternus, mathema- 

tician 

Flor. L. Annaeus Florus, historian 

Front. M. Cornelius Fronto, orator 

Frontin. S. lulius Frontinus, de aquaeductibus etc. 

Fulg. Fabius Plaiiciades Fulgeutius, gramma- 

rian etc. 

(Jai. Gaius, lawyer 

(iell. Aulus Gellius, grammarian etc. 

gloss. glossarium 

,. Cyr.. f'yrilli 

Piiilox., Philoxeni 

Grat. Gratius Faliscus, poet 

(iron. Gronovius 

Hier. Hieronymus, Christian writer 

Hirt. Aulus Hirtius, historian 

Hor. Q. Horatius Flaccus, poet 

A. P., rs Poetica 

carnt. sec., carmen scculare 

ep., epistulae 

cpud., epodi 

nd.. odac 

s. or sat., satirae 

lavol. lavolenus, or labolenus Priscus, lawyer 

inscr. inscriptioues 

Benev., found at Beneventum 

Ilnn., llonii 

Pur., Durnndi 

Kalir., Faliretti 

fr. Arv., fratrum Arvalium 

Graev., Graevii 

*;nit., Ciruteri 

< .11.1.. Oudii 

Kellenn., Kellerman 

Maff.. MaftVii 

Mur., Muratorii 

Or. or Orel]., Orelli 

Kein., Keinesii 

inst. institutiones 

Isid. Isidorus Hispalensis, grammarian 

orig. or or., origines 

lul. Halviua lulianus, lawyer 

lul. Val. lulius Valerius, historian 

lust. lustinus, historian 

luv. D. lunius luvenalis, poet 



Laber. 
Lact. 

Lamb. 



leg. XII tab. 

Linn. 

Liv. 

Luc. 

Lucil. 

Lucr. 

Macr. 



C. Decius Laberius. mimographer 

L. Coelius Lactantius Firmianus, Christ- 

i;m writer 
Lambinus 

Aelius Lampridius, historian 
leges duodecim tabularum 
Linnaeus 

Titus Livius Patavinus, historian 
M. Annaeus Lucanus, poet 
C. Ennius Lucilius, satirist 
T. Lucretius Carus, poet aud philosopher 



Aur. Theodosius Macrobius, critic 
Hat. or s., Saturnalia 

sonin. .Sdp., .suiniiiiiiii Sdpionis 
Marc. Aelius Marcianus, lawyer 

Marc. Emp. Marcellus Empiricus, physician and poet 

Mart. M. Valerius Martialis, poet 

Mart. Cap. or C. Martianus Mineus Felix Capella 

I'omponius Mela, geographer 

Mi'ivnuiug Modestinus, lawyer 

Monumentum Ancyranuni 



Mod. 

Mon. Ancyr. 

Naev. 
Non. 
not. Tir. 



C. Naevius, poet 

Nonius Marcellus, grammarian 

notae Tironianae 



Ov. P. Ovidius Naso, poet 

a. a., ars amatoria 
ain., aniores 
F., fasti 

ha]., halicuticon 
tier., IkToides 
ill.. Mas 

med., uiedicaiiiina 
M. or Met., metamorphoses 
mix, nux elegia 
1'ont., epistulue ex I'onto 
reui. am., remediu auioris 
tr., tristia 

Pac. or Pacuv. M. Pacuvius, writer of tragedy 

Pall, or Pallad. Palladius Butilius Taurus, writer on hus- 

bandry 

Papin. Aemilius Papinius, lawyer 

Paul. lulius Paulus, lawyer 

Paul. Nol. Pontius Paulinus Nolanus, Christian 

writer 

Paul. Petr. Paulinus Petrocorius, poet 

Pers. A. Persius Flaccus, satirist 

Petr. T. Petronius Arbiter, satirist 

Phaedr. T. Phaedrus, fabulist 

PI. or Plant. T. Maccius Plautus, writer of comedy 
Ampli., Alnpliitruo 

As. or Asin., Asiuaria 

An!., Aulularia 

Bacch. nr Buc., Bacchick-s 

Capt, Captivi 

t'as., Ci^iiia 

CM.. Ci-t.-llaria 
'uiv., Curi.-ulii) 
lid, or ICp.. Kpidicus 
i-n.. Menaeclnnei 

Merc., Mrrcatur 

Mil., Miles (ilorinsus 

Most., Mostcllaria 

1'ers., Persa 

Poen., Poenulus 

Ps. or Pseud., Pseudolus 

Ivuil.. Itudens 

M. nr Stich.. Sticlms 

Trin. or Tr., Trinummus 

True., Trm'uli'iitus 
Plin. C. Plinius Secundus (maior) 

n. h., Naturalis Historia 

Plin. C. Plinius Caecilius Secundus (minor) 

ep., epistulae 

pan., panegyricus 

Pomp, or Pompon, (dig.) Sextus Pomponius, lawyer 
Priap. Priapeia, poems by various authors on 

Priapus 

Prise. Priscianus, grammarian 

Prop. Sex. Aurelius Propertius, poet 

Prud. Aurelius Prucleutius Clemens, Christian 

poet 
ps. pseudo, e.g. ps. Nep. = pseudo-Nepos 

Quint. M. Fabius Quintilianus, rhetorician 

decl., declauuitiiuies 
hist., institutiones 



Sl 
i 



Ruf. 
Bufin. 

Sail. 



Sextus Eufus, historian 

llufiuus Tyrannius, Christian writer 



C. Sallustius Crispus, historian 
C'at., Bellum Catilinarium 
fr. , fraKnienta 
li., liistnria 

lug., Bellum lu^urtliinum 

Salv. Salvianus, Christian writer 

Scaev. Q. Mucius Scaevola, lawyer 

Scrib. Scribonius Largus, physician 

Sedul. Coelius Sedulius, Christian poet 

Sen. M. Annaeus Seneca, rhetorician 

contr., Controuersiac 

suas., Suasoriae 
Sen. L. Annaeus Seneca, philosopher 

apoc., apocolocyntosis 

brll.. (li- ln-m'tii'iis 

lirfii. uit.. iti' brcuitate uitao 

elein., de cieiiH'iitia 

fons.. cnnsulatii 

const., de eonstnntia sapientis 

e|>., episttilae 

inort. Claud., de inorte ('laudii Caesaris 

N. Q., naturales (juaestiones 

ot. saji., de otin sapientis 

prou., de prouldentla 

tranq., de tran<|iiillitate aniini 

uit beat., de uita Itcata 



List of some of the Abbreviations used in this Work. 



\\ 



Sen. 



L. Annaeus Seneca, writer of tragedy 



Ag., Agamemnon 

Here, fur., Hercules furcus 
lli['l> . llipp'jlytus 
.Mid.. Mi-dca 
Oct., Octnviii 
O.'il.. Oedipus 
IMiocii., I'hoenissae 
T!i>e.st., Thyestes 
Troad., Truades 

Serv. Servius Maurus Honoratus, grammarian 

Sev. see Corn. Sev. 

Sidon. or Sid. or Sid. Ap. Sidonius Apollinaris, Christian 

writer 
'a mi.. < 'annum 

C. Silius Italieus, poet 

Sisenn, or Siseri. L. Cornelius Sisenna, historian and orator 
Solin. or Sol. C. luliiis Solinus, grammarian 
Spart. Aelius Spartiauus, biographer 

Stat. P. Papinius Statins, poet 

Acli., Achilleis 



Suet. 



., 

;i.. siluac 
Theb., Thebais 



Aug., Augustus 
Cal., Caligula 
('I. or Claud., Claudius 
Diiin.. Domitianus 
Oai., Cains Julius 



C. Suetonius Tranquillus, biographer of 
the twelve Caesars etc. 



Sulp. 



., 

Ner., Nero 

<)t., Othn 

Till., Tiberius 

Tit., Titus 

Vesp., Vespasianus 

Vit., Vitellms 

Sulpicius Severus, Christian writer 



Symm. Q. Aurelius Symmachus, orator etc. 

Tat-. C. Cornelius Tacitus, historian 

Agr, Agricola 

an., Annales 

G., Germania 

h., histnriju.' 

or., de oratoribus 
Ter. P. Terentius Afer, writer of comedy 

Ad. or ad., Adclplii 



And., Andria 
Kun. or euu., eunucliufl 
Haut. "/ liaut., Huutontiinorunicnos 
lire., Hecvra 
I'll., Pborado 

Ter. Maur. Terentianns Maurns, Rrammarian 

Tert - I- Septimius Florens Tertullianus, Chrin- 

tian writer 
., anim., de anima 
apol., npoloclit 
pr., praescriptiones 

Theod. Prise. Theodoras Priscianus, physician 
Tib. Albius Tibullus, poet 

Titin. Titinius, writer of comedy 

Treb. Poll, or Treb. Pol. Trebellius Pollio, historian 
Twp- Sextus Turpilius, writer of comedy 

Ulp. Domitius Ulpianus, lawyer 

Val. Cat. Valerius Cato, poet 

Val. Fl. or F. C. Valerius Flaccus, poet 
Val. Max. Valerius Maximus, historian 

Var. M. Terentius Varro 

L. L. or 1. 1., de lingua Latina 
r. or r. r., de re rustica 



Veg. 
Veil. 
Venant. 
Ver. Flac. 
Verg. 



Fl. Vegetius Renatus, writer de re militaii 
P. Velleius Paterculus, historian 
Venantius Fortunatus, Christian poet 
Verrius Flaccus, grammarian 
P. Vergilius Maro, poet (numerals without 

letters refer to the Aeneid) 
A., Aeneis 

B., Bucolica or Eclogae 
cat., cataleeta 
dr., Ciris 
cop., copa 
G., georgica 
mor., morctum 

Vitr. Vitruvius Pollio, writer on architecture 

Volus. Maec. Volusius Maecianus, jurist 
Vop. Flavius Vopiscus, historian and biographer 

Aur., Aurelianus 
Tac., Tacitus etc. 



LATIN DICTIONARY. 



A the first letter of the Latin alphabet. In vowel-order 
i e a o u (Prof. Willis Camb. Phil. Soc. 1828, 9) a occupies 
the centre ; and so, as the easiest to pronounce, is of most freq. 
occurrence ; 2. hence too interchangeable with its neigh- 
bours e and o, as materia materies, glacies glacialis, regain 
regea, capio auceps, caput anceps, ars iners, defetigo defa- 
tigo, impertio impartio, factus confectus ; 3. and bonus 
(for bonos) bona, ignarua (for ignaros) ignorare, bellum 
(for bellom) bellare, sors salio, calamitas incolumis (in- 
colomis) ; 4. old form for a is aa, haace lego OIL 
197, 13; aacetereis uiatoribus, 202, 2, 29; paastores 551, 
14; Maarcius596; faato 1011,5; naatamjou, 12; Vaarus 
1052; 1166; cf. Dutch; 5. also w. an apex, a, as: 
decuria CIL 168, u; a nulla proba, 1194, 3; fato 1202; 
Bomulus Martis filius...regnauit aunos duodequadraginta, 
ib. elog. 22; 6. abbrev. : A sola Aulum significat, cod. 
Bob. Keil. 4, 268 note; A. Manli A. f. Q., CIL gold coin 
423; A. Post. A. f. S. n., den. 442; A. Lie. Q. Cret. cos. 
(a. d. 7) CIL 756 ; L. Aspr. A. Plaut. (a. d. 29) 768 ; 
7. =absoluo, hence A. C. =absoluo condemno on coins of 
Q. Cassius, Eckhel 5, 166 referring to his lex tabellaria of 
a. u. c. 617; hence A called salutaris littera, C tristis 1. in 
Cic.Mil. 15 ; sei Q. Licinius...repromittere noluit (noluerit?) 
c. s. n. p. a. (i.e. condemnato; sei non paret absoluito), lex 
Bubr. CIL 205, I, 31 and 40 ; 8. = amicis Inscr. Or. 3919 ; 
3920; amicoi72; amicae4533; 9. A. A. Aquae Aponae, 
a spring S. W. of Padua of holy fame, C. Acutius C. f. 
Maturus A A V S L M (aquis Aponis uotum soluit lubens 
merito), Inscr. Or. 1463; cf. 1644 and 2620; 1O. A. A. 
A. F. 1<\, auro argento aere flando feriundo, 2242 ; 2379; 

11. A. D. ante diem, a. d. K(alendas) Octobris, CIL 200, 
21 ; add 870, 882, 892, 893; C. Asinius ex Parthinis a. d. 
uiii Kal. Nou. triumphauit, Inscr. Or. 619; add 4539; 

12. A. D. A. agris dandis adsignandis or adtribuendis, 
C. Graccus iii uir a. d. a. CIL 583, 9 ; M. Linius M. f. C. 
n. Drusus...x uir a. d. a., Inscr. Or. 544; 13. = agrum or 
agro, in f(ronte) p. mi, in a(grum) p. ui, Inscr. Or. 4382 ; 
= annus etc., uixit a(nuos) xx. Ossa eius hie sita sunt, CIL 
1202, 2; 14. A. L. animo libente, Or. 1750; 1991; 

15. A. P. acdiliciae potestatis 1404 ; 2324 etc. ; 
16. A. P. adiutrix pia (so. legio) 2129; 17. A. P. E. 
aerario populi Eomani, 5048; 18. A. P. B. C. 

anno post Bomam conditam, 42 ; 765 ; 19. A. V. C. 
anno urbis eonditae (so. Bomae), in common use now ; 
2O. ABN abnepos 727 ; 732; 21. AD adiutrix 
(sc. legio), 1177; 3182; ADI. same 1024; 22. ADL 

adlectus 4109 ; 23. ADQ adquiescit, 4084 ; 24. 

AED aedilis CIL 206, 21 and 24 ; 25. AEG Aegypti, 
Inscr. Or. 3660; 26. AEL Aelia, 493 ; 27. AEM 
Aemilia3o44; 28. AEB aereos 1367 ; 98. AEB 
aerarium 2274; 3O. AET aeternae 1741 ; 31. AID 
aidilis CIL 197, 15; 32; 32. ALala2o76; 3412; 
33. ALL allector 369 ; 34. AN Aniensi tribu, 749 ; 

2251; ANI same 125; 2251; ANIEN same, 684; 3S. 
ANN annonae 1091; 36. AP Appius 4229; 37. 
AP Apollinaris 6061 ; 38. APP appellationes 3151 ; 

CIL 



38. AQ aquilifer 3471 ; 
K.D. 



4O. ABB arbitratu 



200, 73 ; 41. ABC areitenens, Inscr. Or. 3625 ; 42. 
ABC arcitectus 5982 ; 43. ABG argento CIL 409 ; 

44. ABK arkarius Inscr. Or. 1239; 2348; 46. 
ABM armorum, 3476 ; 46. ABN Arniensi tribu, CIL 
1273; Inscr. Or. 686; 5178; 47. AST Astures, 2076 ; 

48. ATB atriensis, 2966 ; 49. AV Aurelius, CIL 
226; 263; 6O. AVF Aufidius 321; 61. AVG 
augur 2286 ; 2295 ; 62. AVG Augustus 6op ; 605 ; 
= Augusta 763; = August! 655; 656; Augustalis 2980; 

63. Augurinus CIL 357 ; 64. AVB AureliiiM 

241 ; 529 e ; 66. AVTB Autronius 227. 

2 a ah or ha int. [sound of a sigh] ah, oh, a nugas 
agis, Plaut. Aul. 4, 4, 24 ; ah nescia quaiu dole-am, Ter. 
Haut. 5, i, 61 ; ah, si pergis, abiero, Ter. Ad. i, 2, 47; 
add Andr. 5, 6, 24; ah inquit P. C. non ego mini ilium 
iniquurn eiero, uerum omnibus, Cic. or. 2, 285 ; Spem 
gregis a silice in nuda conixa reliquit, Verg. B. i, 15; Hn 
pereant partes quae nocuere mihi, Ha pereant dicebal 
adhuc..., Ov. F. 4, 240 ; St. a formula a cutinam [the last 
as an old var. of utiuam (cf. cubi cunde cuter cut for ubi 
unde uter ut) accounts for ac utinam (atque utinam)] ; v. 
Lachm. on Prop. 3, 15, 51 ; Haupt Obs. crit. 1841 p. 38; 
Trans. Philolog. S. 1867 on etque atque; 3. a the 
better form, so Med. and Bom. mss. of Verg. (v. Wagner) ; 
A et praepositio est et interiectio, Prise. 15, 2, 91, 9 K; ah 
comes from aha says Prise. I, 19, 26 and 48, 23. 

3 a prep. See ab. 

Sb, a (aa, S. 8), af ; in comp. also ap or au ; w. deriv. 
abs, aps, and in comp. as, prep, seems to represent three 
old prep. 1. air of OTTO, S. apa, Goth, af, old G. ab-a, 
A. Sax. and Eng. of ; 2. S. ava down, Germ, ab in 
herab hinab abwarts ; 3. S. abh-i near, ap of Lat. 

apud, ab of E. ab-aft, ab-ove ; 4. in form, ab gen. loses 
its b before labials, a fabris Plaut. Most, i , 2, 48 ; a foribus, 
2, i, 81 ; a foro, 4, 4, 6 ; a Philolachete, 4, 4, 19 ; a portu, 

2, I, 16 ; a pedibus, 3, 2, 169 ; a patre, 5, 2, 6 ; a Pseudulo, 
Ps. 3, 2, 108 ; a me, i, i, 93 and 126 ; a mensa, i, 3, 62 ; a 
milite, 2, 4, 27 ; a uita, As. 3, 3, 17; a nostris, Bud. i, 2, 
i ; 5. yet also retained in old writers, ab fontei, CIL 199, 
6 ; ab populo, 200, 7 1 ; ab bonorum cmptore, 200, 56 ; ab uiro, 
PI. St. i, 2, 91 (so A, al. a); 6. ab preferred by Plant. 
before d, i consonans, r, 1, n, s; as: abdis.Amph. pr. 12; Pers. 
5, i, 23; St. 2, r, 24; ab dextera, Amph. i, 1,89; As. 2, I, 
12 ; (add ab domo, Enn. tr. 103 V ; ab dracontis stirpe, Alt. 
596 B; ab domuitione, 173;) ab iustis, Amph. pr. 35; ab 
lanua, As. 2, 4, 18; Men. i, 2, 18; Most. i. i, 8; (add ab 
iugulo Att. 257 B; ab loue, Cio. ap. Prise, i, 294, 3 K; 
Verg. B. 3, 60; G. 3, 35 ; A. I, 380; 6, 123;) ab re, A-. i, 

3, 71 ; Capt. 2, 2, 88; Trin. 2, I, 12; (add ab radice Verg. 
G. i, 20 and 319, A. 12, 787; ab rege, al. a, II, 230; ab 
rupe, 3, 647;) ab lenone, Cure. 4, 2, S ; 5. 2, 16 ; ab li]>]ii- 
tudine, Bud. 3, 2, 18 ; (add ab luilis, Enn. tr. 70 V; ab 
laeua, 38 ; Verg. 8, 460 ; ab litore, 3, 536 and 639) ; ab naui, 
Amph. 2, 2, 219 and 224; 2, 3, 12 and 163; ab nostro, 
Bud. 3, 3, 7; ab se, Men. 4, 2, 108; 5, 2, 63; Merc. 2, I, 
19; (add CIL 204, i, 32 and 2, 26;) ab saxo, Bud. i, 2, 76 ; 
ab signo, 3, 3, 10; (add ab stabnlis, Pac. 222 B;) so: ab 

1 



AB 

Therapontigono Cure. 3, 38 ; 7. before t he varies, ab 
ita, Cure. 5, 2, 20, yet see u ; but a te, As. 2, 3, 
7 . Most. 2, 2, 2 ; a tuo uiio. Men. 5, i, 23 ; a Tranione, 
Most. 4, 3, 20; and abs te, Ps. i, 5, 94; so Cic. p. Tull. 6 
in the Anibr. pal. three times; antiques scimus et abs te 
dixisse, DOS content! sumus a te dicere, Vel. Long. 2224 P. ; 
8. before c ab at times in very old writers, ab censori- 
bus, C1L 206, 82 ; yet aa cetereis, 202, 2, 29 ; a cena, PI. 
Mn>t. 2, 2, 54; a curuo Ps. 4, 7, 44; so: a quoquomq(ue), 
C1L 205, 2, 2 ; 9. before r and 1 ab gen. preferred by 
nil, ab riuo, C1L 199, 6 ; PI. as above ; ab re Ter. And. 5, i, 
10; ab reo Cic. Clu. 93 ; 1O. gen. the choice before nouns 
tallies w. the choice in comp. vbs. ; 1 1. af in old writers, 
but only in money-accounts, una praepositio est af (so 
Freund cj., with Hand's sanction ; Med. ab) eaque tantum in 
accepti tabulis manet et ue his quidem omnium ; in reliquo 
sermonc mutata est, Cic. or. 158; incipiemus ab ilia (prae- 
positione) quam Cicero in Oratore annotauit...Adicit his 
praepositionibus (sc. ab a abs au) et illam quae scribitur per 
F (so Freund cj., mss B) literam quam ab antiquis usitatam 
ait maxime in rationibus et in accepti tabulis, nam quo- 
tiens acceptain pecuniam referebant, non dicebant a Longo, 
sed af (mss ab) Longo, Vel. Long., 2224, 2 P. ; antiqui af 
pro ab scribere solebant, Prise. 560 P, i, 35, 18 K ; 12. 
meaning from, first w. vbs. of motion, Me a portu prae- 
misit domum, Plaut. Amph. i, i, 41 ; a Vibone subito 
discessimus, Cic. Att. 3, 4; maturat ab urbe proficisci, 
Caes. b. g. i, 7, i ; ab Roma legates uenisse, Liv. 21, 9, 3; 
Troiae qui primus ab oris Italiam... uenit, Verg. A. i, 5; 
Yestigemus et a portu diuersa petamus, 7, 132 ; 
13. ab is rarely omitted before names of towns, fugit 
Tarquinios Corintho, Cic. Tusc. 5, 109; ut Platonem 
Athenis arcesseret, Pseudo-Nep. Dion. 3, i ; has prae- 
positiones (ab, a) nonnullis uisum est non debere propriis 
duitatium nominibus praeponi, ut Antiochia ueni, Roma 
ueniet Cicero : turn cum multi principes ciuitatis Boma (so 
T. H. K. cj., mss Romae) non tarn sni conseruandi..., 
(,'haris. 207 P, 232, 28 K; 14. but when from before a 
town is meant ab is required, deuuutiatum est ne Brutum 
obsideret, a Mutina discederet, Cic. Phil. 12, n ; discessit 
a Brundisio obscssionemque nostrorurn omisit, Caes. b. c. 
3, 24 f. ; negassentque patres e re publica esse abscedi 
a Capua (by Fulvius who was then besieging it), Liv. 26, 3, 
1 1 ; 16. gen. ab from near, from the outside of, is 
opposed to ex from within, just as ad is opposed to in, 
priusquam consules (who when holding the imperium could 
not be in Borne) ab urbe exercitum educerent, Liv. 8, 15, 
3 ; qui dicit a theatro (se uenire), non ex ipso theatro sed e 
loco qui est proximus theatro (uenit), Diom. 408 P, 415, 
3 K ; a scena uenit spectator, e scena uenit qui egit : contra 
s|>ectator e theatro, a theatro actor, Scaur. 2263 P ; 
ie. with abl. of thing removed, from, of, oleam...a foliis 
et stercore purgato, Cato r. 65 (66); ab omni erratione 
urn liberauit, Cic. Tim. 19 ; 17. with vbs. of keeping 
from or hindrance, ad physicos...a quibus ne tu quidem 
iam tc abstinebis, Cic. ac. pr. 55 ; se ne a Public quidem 
Scipione...abstinerent, Tac. dial. 40; (in both exx. of per- 
sons ;) quin nullo foedere a re publica bcne gerenda im- 
ur, Cic. Balb. 47; add Cie. Mur. 39; Sal. lug. 30, 
2 ; quo ilium ab ilia prohibeas, Plaut. Ep. 2, 2, 104 ; 
quae hostcm a pugna prohiberent, Caes. b. g. 4, 34, 4 ; add 
i, 11, 4; cum a tua non motlo familiaritate sed etiam con- 
gre8sione...prohiberet, Cic. Phil. 2, 46 (so most mss, V 
mm non modo tua, male); 18. hence with vb., adj. or 
sb. of defence, caution, fear, hope, from, against, haec 
primincia non modo a calamitate sed etiam a metu calami- 
>l;m. 14: add Cic. Mil. 6; ut 

eius existimationem ab inimicis defendant, Caes. b. c. I, 7, 

add Verg. B. 7, 6 ; Ov. M. 9, 384 ; nauis pracdatoria aps 

qua cauendum uobis sane censeo, Plaut. Men. 2, 2, 70 ; 

quod ab hominu impure non caucrit, Cic. Phil. 12, 25 ; 

S:il. lug. 108, 2 ; quod letnlibus ab rebus munita teiie- 

820 ; Curt. 6, 8, 9 ; quae tutiores eos ab aliis 

45, 25, 10 ; 28, 44, 7; qui porttis ab Africo 

tegebttnr, ab austro non erat tutus, Caes. b. c. 3, 26, 4; 

ilem mctnam ab hac parte, Cic. Att. 9, 7, 4 ; quae 



AB 

est uita dies et noctes timere a snis, Cio. riiil. 2, 1 16 ; haec 
a qnibus timebantur eos hostes appellare dubitamus? 
14, 10; Cic. Sull. 59; ancipiti ructu et ab ciue et ab 
hoste, Liv. 2, 24, 3 ; spem habere a tribuno pi., Cic. Pis. 
1 2 ; postquam nee ab Bomanis uobis ulla spes est nee. . . , 
Liv. 21, 13, 4; 19. w. vbs. wh. denote distance or 
difference, uum ab domo absum, Plant. Ep. 5, 2, 16; te 
afuisse tamdiu a nobis, Cic. fam. 2, i, 2; cum ab hostium 
castris non longius mille et quingentis passibus abesset, 
Caes. b. g. i, 22, i; Non tuu8...uir a tuis teneris uolet 
secubare papillis, Cat. 61, 101 ; malitia abest ab ea (sc. 
prudentia) distatque plnrimum, Cic. off. 3, 71 ; si qua in re 
discrepnit ab Antoni dinisione nostra partitio, Cic. or. 3, 
1 19; 2O. often attached to adv. implying distance or 
separation, At ego aio recte qui aps te sorsum sentio, Plant. 
Capt. 3, 5, 52; Procul sedere longe a me Aesculapium, PI. 
Cure. 2, 2, ii ; 21. w. prope and allied words, wh. our 
idiom prefers 'to', or even drops the 'to', apud socrum tuani 
prope a meis aedibus sedebas, Cic. Pis. 26; cum esset 
in Italia bellum tarn prope a Sicilia, tamen in Sicilia nou 
fuit, Cic. Verr. 2, 5, 6; prope est a te deus, Sen. ep. 41, i ; 
dactylus si est proximus a postremo, Cic. or. 217 ; proximus 
ab oppresso, Liv. 37, 25, 6; ab hac proxima latifoliae 
proceritas, Plin. 16, 23; 22. sow. vbs. of tying, funi- 

culo qui a puppi religatus scapham annexam trahebat, 
Cic. inv. 2, 154 ; Gramineo ripae religauit ab aggere classem, 
Verg. 7, 1 06; querno religant a stipite funem, Ov. F. 
4, 331 ; 23. ab re absol. foreign to the purpose, busi- 

ness or interest of any one, Si papillam pertractauit hand 
est ab red auciipis, Plant. As. i, 3, 71 ; quid uis? dum ab 
re neqnid ores faciam, PI. Capt. 2, 2, 88; nou ab re esse 
Quinctio uisum est..., Liv. 35, 32, 6; illud non ab re est, 
Plin. 27, 57; 31, 43; 34, 96; 24. with vb., adj. 

or sb. of being free from, without, nulluni tempus illi 
uacabat a forensi dictione, Cic. Brut. 272 ; haec a custodiis 
classium loca maxime uacabant, Caes. b. c. 3, 25, 5 ; sum 
ab obseruando homine peruerso liber, Cic. Att. i, 13, 2; 
usque adeo orba fuit ab optiinatibus ilia contio, Cic. Fl. 
54; inopes ab amicis, Cic. Att. i, i, 2 ; urbe a defensoribus 
uasta, Liv. 23, 30, 7 ; uacuitas ab angoribus, Cic. off. i, 
73 ; tantumne ab re tuast oti tibi, Ter. Haut. i, i, 23 ; 
25. sometimes the ab goes with the measure of dis- 
tance, if the point whence be not already expressed by ab, 
onerariae naues ex eo loco ab milibus passuuru octo nento 
tenebantur, Caes. b. g. 4, 22, 4 ; positis castris a milibus 
passuum XV auxilia expeetare constituunt, 6, 7, 3; in- 
crepitare uocibus quod tanta machinatio ab tanto spatio 
iustrueretur, 2, 30, 3 ; a quinque ferine milibus castra 
locat, Liv. 38, 20, 2 ; so in Gr. airo ffraSiuv TfTTapaKovra 
TJ7S <?aXarTi)s ; 26. with vbs. of paying, ab w. abl. of the 
source whence, often of drawing a bill or cheque on one, 
Sequere me uiaticum ut dem (duim?) a tarpessita tibi, 
Plaut. Capt. 2, 3, 89; Tr. i, 2, 145; Cure. 5, 2, 20; nt 
tibi quod debet ab Egnatio soluat, Cic. Att. 7, 18, 4; dum 
a Faberio uel ab aliquo qui Faberio debet repraesenta- 
bimus, 12, 25, i ; ei testamento legat grandem pecuniam 
a filio (payable by the son) si qui natus esset, Cic. Clu. 33 ; 
se a me soluere, Cic. Att. 5, 21, n; paterfamilias uxori 
ancillarum usiunfruetuin legauit a filio ueque a secundo 
herede legauit, Cic. Top. 21 ; singula milia uumrnuin a se 
(= de suo) diuidebat, Suet. Aug. 40; 27. met. qui 
amant a lenone, Plaut. 1's. i, 2, 69; sinite me quod uobis 
fretus huic saepe promisi, id a uobis ei persoluere, Cic. 
Plane. 103; se a te quintum de Finibus librum duscripsisse 
by loan of a copy from you, Cic. Att. 13, 21, 4; 28. \v. 
abl. of person, from the house of (w. or without domo), 
haec cistella nnmnain hiuc ab nobis domost, Plaut. Cist. 4, 
I, 6; undest? die. A nobis, Ter. Andr. 4, 4, 15; Ab 
Andriast ancilla haec quantum intellego, 4, 4, 17; 29. 
w. pass. vb. of the agent, corresponding to nom. with act. 
vb., Hos et ego in pugna uici uictusque sum ab isdem, 
Enn. an. 199 V; ab sociis unice diligebatur, Cic. Plane. 
24; si pridie quam a me tu coactus es confiteri..., Cic. 
Verr. 2, 5, 77; a senatu populi Eomaui amicus appellatus 
erat, Caes. b. g. I, 3, 4; 3O. care must be taken not to 
confound this use of ab with those where ab = from or 



AB 

against, as used with the same verb in the active (s. 14), 
as: nam quid a Pyrrho Hannibale Philippoque et Antiocho 
defensum est aliud quam libertas, Sill. or. Lep. 4; pecuuiae 
a munioipiis exiguntur, Caes. b. c. i, 6, 8; recuperata 
urbe ab Komanis, Liv. 26, 39, 10 ; 31. of agent w. intr. 
vb., mare. ..a sole conlucet albescit, Cic. ac. pr. 105; nihil 
enim ualentius esse a quo intereat, Cic. ac. post. 28; 
32. with part, of birth, a mere abl. (or ex of mother) is 
gen. found, (inaiuod patre prognatus, CIL 29; Tautalo 
prognatus, Pelope natus, poet. ap. Cic. TUBC. 3, 26; 
Orpheus et Khusus Musa matre nati, Cic. N. D. 3, 45 ; 
quae duobus auis Sole et Oceano Aeeta patre matre Idyia 
procreata est, 3, 48; dis genite, Verg. 9, 642; Nate dea, i, 
582; me subditum et pellice genitum appellant, Liv. 40, 9, 
2; 33. at times with pass. vb. of things as if per- 
sonified, comniendatione egere eum non putabam, satis 
enim commcndatum tibi eum arbitrabar ab ipso more 
maiorum, Cic. fam. 13, 10, i ; ut ab altero (an oration 
w. excess of musical cadence) non delecterc, alterum (with- 
out cadence) oderis, Cic. or. 195 ; ut uobis animus ab 
ignauia atque socordia corruptus sit, Sal. lug. 31, 2; eoque 
ipso ab re male gesta perculso, Liv. 4, 31, 9; 34. in 
poets this licence is carried so far as to include instruments 
and means, Minoida Theseus Abstulit a nulla tumpora 
comptus acu, Ov. a. a. i, 510; Neue peregrinis tantum 
defeudar ab armis, Ov. Tr. 2, 421 ; Ipse quidem Getico 
peream uiolatus ab arcu, Ov. Pont. 3, 5, 45; add Met. 14, 
345 ; 35. the so-called abl. me te se nobis uobis require 
the prep, ab in the sense of from or by, and gen. names 
of persons ; 36. but a mere abl. of person with other 
than personal pronouns is admissible where a person is 
rather the means than a willing agent, esp. if an adj. 
important to the idea be added, assiduo ruptae lectore 
columnae, luv. I, 13; and perh., arua Marte coli populata 
riostro, Hor. od. 3, 5, 24 (wh. Voss rightly connects nostro 
Marte w. coli); 37. with cornitatus as pass, the abl. 
marks the means, ipse uno graditur comitatus Achate, 
Verg. i, 312 ; Non ego militibus uenio comitatus et armis, 
Ov. am. i, 6, 33; uno aut altero amicorum comitatus, Tac. 
Agr. 40 f. ; Anicetum trierarcho Herculeio et Obarito cen- 
turione comitatum, Tac. an. 14, 8 ; 38. in some cases 
the adj. and sb. in abl. rather mark the circumstances 
(as abl. abs.) than the agent, as: Marius cupientissima 
plebe consul factus, Sal. lug. 84, I ; quorum Piis secunda 
uate me datur fuga, Hor. epod. 16, 66 ; 39. still poets 
and after them late writers at times have a mere abl. of 
agent, Scriberis Vario fortis et hostium Victor Maeouii 
carminis alite, Hor. od. j, 6, i; carmiua quae scribuntur 
aquae potoribus, ep. i, 19, 2; atque ita sollicito multus 
amante iegar, Ov. am. i, 15, 38; deseror...coniuge, Ov. 
her. 12, 161 ; et dominis Cyrrhae Nysaeque feruntur 
Pectora, luv. 7, 64; ct quicquid frangitur illis, u, 191; 
Curentur dubii medicis maioribus aegri, 13, 124; donee 
desertus suis caderet, Tac. an. 3, 20 f. ; crediderim Tiberio 
et Augusta cohibitam, 3, 3; Erythia quam Geryone habi- 
tatam accepimus, Mela 3, 6, 15 ; 4O. of motive or 
cause, from, out of, owing to, in consequence of, illud scio 
me ab singular! amore ac beniuolentia quaecunque scribo 
tibi scribcre, Balb. ap. Cic. Att. 9, 7 b, 2 ; a seeundis rebua 
magis ctiam solito incauti, Liv. 5, 44, 6; non ab ira 
tantum... quam quod.. , 26, I, 3; inopi turn urbe ab longin- 
qua obsidione, 2, 14, 3 ; ab eodem metu comissationem 
uitaturum, 40, 13 f. ; add 5, 5, 3; 6, 4, 8; 24, 30, i ; 
41. ab w. sb. often attached to a sb. as if some part, were 
understood, calor a sole, Cic. N. D. 2, 129 ; haec leuior est 
plaga ab amico quam a debitore, Cic. fam. 9, 16, 7 ; neque 
fulgorem reuerentur ab auro, Lucr. 2, 51 ; dulcesquea fon- 
tibus undae, Verg. G. 2, 243 ; nelites et ab Attalo Cretenses 
sagittarii, Liv. 38, 21, 2; ab Sutrio et Nepete et Faleriis 
legati, 10, 14, 3; 43. esp. as equivalent to an adj.: pas- 
tores a Pergamide, Varr. r. 2, 2, 1 ; pastor ab Amphryso, Verg. 
G. 3, 2 ; yet even without ab, uideo ibi hospitem Zacinto, 
Plaut. Merc. 5, 2, 99; N. Magius Cremona, Caes. b. c. :, 
24,4; 43. sometimes interchangeable w. ex, wh. an 
agent in or on anything directs some action from it, dum 
pugnat ab alta 1'u'ppo Tagus, Luc. 3, 585 ; discit ab hirsuta 



AB 3 

iaculum torquero capella (sc. simins), luv. 5, 155 ; cf. *<t> 
miruv naxtaOa.{. ; but in Lat. rather ex cquo pugnare ; yet 
son., connect ab capella (as a slang-name for a centurion) 
w. discit ; 44. hence used w. vbs. of hearing, seeing or 
crying out, Omnia ego istaec auscultani ab ostio, Plant. 
Merc. 2, 4, 9 ; Prospexi Italiam sunima nnhlimix ab unda, 
Verg. 6, 357 ; conclamat ab agmine Volscens, 9, 375 ; 
Stat. Th. 4, 802 ; signo ab Hexapylo dato, Liv. 25, 24, I ; 
Intrepidus tanti sedit sccurus ab alto Spectator sceleris, 
Luc. 2, 207; but, nautae uidere trem< nti s I lnctibus K 
summis, 5, 640 ; Semper ab insidiis Cynthia flere sole* 
Prop. 4 (3), 24, 26; Et sua Tarpeia residens ita fleuit ab 
arce, 5 (4), 4, 29; 46. of time, from, Sol semper hie 
est usque a mani ad nesperum, Plaut. Most. 3, 2, 80; ab 
hora tertia bibebatur, Cic. Phil. 2, 104 ; cum ab hora sep- 
tima ad uesperum pugnatum sit, Caes. b. g. r, 26, 2 ; 
46. often w. concrete sb. of age, Seruom una mittit qtii 
olim a puero paruolo Mihi paedagogus fuerat, Plaut. Merc, 
pr. 90 as we say, from a boy ; Ter. Andr. 3, 3, 7 ; Ad. 
i, i, 23; artes quibus a pueris dediti sumus, Cic. or. I, 2; 
a parua uirpine, Cat. 66, 26 ; quom a pueris nullo ofticio 
adsucfacti nihil contra uoluntatem faciant, Caes. b. g. 4, I , 
9; ab infante, Colum. i, 8, 2 ; ab infantibus, Ccls. 7, 7. 
15; 47. or w. adj. implying age, a bima aut trinni 
(uacca) fructum ferre incipit, Varr. r. 2, I, 13; a paruo, 
Liv. i, 39, 6 ; ab tenero, Colum. 5, 6, 20 ; 48. 
vbs. of commencement, from, with, caedis initium fecisset a 
me, Cic. Phil. 5, 20 ; ab his sermo oritur, respondet Laelius, 
Cic. am. 5 ; ab eo nobia causa ordienda est, Cic. leg. 1,21; 
eorum una pars initium capit a flumine Ehodano, ( 
g. i, i, 5; exspectantes ut ab aduersariis pugna in< 
Liv. 9, 32, 5 ; (homo) animal ceteris imperaturum a sup- 
pliciis uitam auspicatur, Plin. 7, 3 ; noctuam a cauda (tail- 
first) de ouo exire, Plin. 10, 38; 49. hence of imme- 
diate succession, with, immediately after, ab hoc sermone 
profectum Paulum tradunt, Liv. 22, 44, 4 ; ab hac contione 
legati missi sunt, 24, 22, 6 ; ab his praeceptis contionem 
dimisit, 44, 34, 6; Surgit ab his solio, Ov. M. 3, 273 ; Xais 
ab his tacuit, 4, 329 ; Hanc (sc. lunam) ego suspiciens et 
ab hac Capitolia cernens, Ov. Tr. i, 3, 29 ; 6O. esp. w. 
adj. reeeus, or adv. statirn, confestim, protinus, nupcr, 
Homerus qui recens ab illorum aetate fuit, Cic. N. I). 
3, 1 1 ; pullum asininum a partu recentem subiciunt equae, 
Varr. r. 2, 8, 2 ; recens a uolnere Dido, Verg. 6, 450 ; con- 
festim a proelio, Liv. 30, 36, i ; statim a fuuere, Suet. lul. 
85 ; a piscina protinus in oleum calidum demittendus 
est, Cels. 5, 27, 2 (201, 25 D) ; elephanti bellorum rude-; > t 
nuper a silua, Flor. 4, 2, 67; 61. next after (in im- 
portance), a magnis hunc colit ille deis, Ov. Pont. 4, 5, 26 ; 
ab his leguminibus ratio est habenda naporum, Colum. 2, 
IO, 22; ab his diguatio est Sicyonio (uino), Plin. 14, 
74 ; 63. once used with a sb., ab is not repeated with a 
foil. rel. or interr., a loue incipiendum putat. Quo loue, 
Cic. rep. i, 56; nobiles urbes fateris ab hostibus esse 
captas. 'quibus autem hostibus?' nempe his quos..., Cic. 
Pis. 91 ; a rebus gerendis senectus abstrahit. Quibus? an 
his quae..., Cic. Sen. 15 ; 53. in late writers ab is found 
before adverbs, efiiciunt una a foro altera a peregre aditus 
in scaenam, Vitr. 5, 7, 8; 119, 16 B; notae a foras 
pouuntur, oomm. in Front, in Grom. ret. Lachm. \2, 
23 ; a supra, Boeth. (?) ib. 408, 24 and 410, 6 ; ab in- 
tns, Paullin. ad Cyth. 437 ; ab iuuicem, Cypr. ep. 63, 9 ; 
Hier. ep. 18; cf. abhinc and Fr. avant = ab ante; 54. 
ab ( = S. abhi, en-i), at, near, on the side of, ab dup'i 
nam et pro OTTO ct pro art apud nos accipitur, uelut ab 
bibliotheca..., Charis. 207 P, 232, 21 K; (first of place), 
Cappadocia quae patet a Syria, Cic. fain. 15, 4, 4 ; a tergo 
fronte lateribus tenebitur, Cic. Phil. 3, ;j; tutis fere a 
fronte et ab sinistra purte nudatis castris, (.'aes. 1>. g. 2, 23, 
4 ; haec (cornua) ab labris argeuto circumcludunt, 6, 28 f. ; 
attinsit (Gallia) ab Sequanis et Hrluetiis Hhenuin, 1,1.5: 
inde coeptae oppugnari Syracuse terra ab Hexapylo. ni;iri 
ab Aehradina, Liv. 24, 33, 9; regionem quam ab ortu 
Stryino amplecteretur amnis, aboccasuque Axius ti-nuinarrt 
fluuius, 45, 29, 7; nonnullos ab nouissimis doserto pnvliii 
excedere, Caes. b. g. 2, 25, I ; cecidere ab Komanis ducenti 

1 -2 



ABACTOR 



AB-DICO 



muites, Liv. 42, 60, I ; 65. met. on the side of, in 
respect of, in, as to, Balbus a matre Magnum Ppmpciurn 
artissimo contingcbat gradu, Suet. Aug. 4; Bis perit amator 
ub re atque ab aninio siinul, I'laut. True, i, i, 26; ab 
ingenio iinprobust, 4, 3, 59; M. A in tu te ualere? E. Pol 
:. a pfrunia, PI. Aul. 2, 2, 9; Sei hie actor 
tantum poterit a facundia Quantum..., Ter. Haut. pr. 13; 
metuas ne ab re siut tamen Omissiores, Ter. Ad. 5, 3, 65; 
ineiliocriter a doctriua instructus, angustius etiam a natura, 
Cic. Brut. 233; nisi qui a philosophia, a iure eiuili, ab 
hi*toria fuisset instructior, 161 f.; flagitiose imparati cum a 
militibus turn a pecunia, Cic. Att. 7, 15, 3; consedinris 
copioso a frumento loco, 5, 18, 2; mons uastus ab natura 
et humano cultu, Sal. lug. 48, 3; proximum regnum cetera 
tgregivun, ab una parte hand satis prosperum fuerat, Liv. 
I, 32, 2; 06. w. esse, stare, facere, &c., on the side of, 
in the sense of acting, &c., with or standing by, G. Omnia 
ego istaec facile patior, dum hie hinc a me sentiat. T. At- 
i|ui nunc ajis te stat uerum..., Plaut. Rud. 4, 4, 56; Bed 
nide ne hoc, Scaeuola, totum sit a me fin my favour), Cic. 
or. i, 55; uide Agri ne istuc sit ab hoc, Varr. r. i, 2, 18; 
ut nemo a senatu et a bouorum causa steterit constantius, 
C'ic. Brut. 273; a mendacio contra uerum stare, Cic. inv. I, 
4 ; quod nihilo magis ab aduersariis quam a nobis facit, 
Cic. inv. i, 90; 67. to denote a department in \vh. one 
-erves, and so a title, Pollicem seruum a pedibus (footman 
or messenger) Rotnam misi, Cic. Att. 8, 5, 1 ; abi(bliotheca), 
librarian, CIL (a. u. c. 804) p. 327 C 12; a supellectile, 
furniture-keeper, ib. 5 ; Antiochus Ti. Claudi Caesaris a 
bihliotheca, Inscr. Grut. 584, 6; Liburnus L. Sei Strabonis 
(the father of Sejanus) a manu, amanuensis, Inscr. Henzen 
5394! eum uillis habere quoa ab epistulis et libellis et 
rationibus appellet, Tac. an. 15, 35; Philemonem a manu 
aum simplici morte puniit, Suet. lul. 74; nouum 
dllicium instituit a uoluptatibus, Suet. Tib. 42 f. ; 68. 

in comp. w. vbs., from, away, abduco abstraho abeo ab- 
Kum asporto aufero; 69. disappearance or complete 
destruction, abutor, use up; SO. in comp. of adj., 
absence, amens without mind, absonus out of tune, absitni- 
lis unlike, and a lost aboculua implied in Fr. aveugle; 
61. abauos is prob. for auauos, that is auus aui; and 
so not from ab, abnepos abneptis being formed on a false 
analogy ; 62. in comp. ab takes at times the form a, as 
amoue-, auCh-, amens, auius; 63. also au before f, as 
aufer-, aufugi-; 64. before p, c, t, aba or as is preferred, 
as as-pell-, asporta-, abs-cond-, abstrah-, abstuli; 65. 
before n, am is often preferred, as am nega-, am-nu-, s. 
ab-nego, ab-nuo; 66. ab = S. ava (s. 2) in comp. of 

vbs., down, abicio throw down, abiectus cast down, absorbeo 
Mick down, abstrudo thrust down, aflligo dash down, ap- 
pono or apono set down. 

Ab-actor, Oris, m. [abigo] one- who drives away (cattle), a 
cattle-stealer, Apul. Met. 7, 269; Th. C. 9, 30, 3. 

ab-actus, us, m. [id.] driving away, hospitum, Plin. pan. 
20. 

ib-actus, part, of abigo. 

abiciiluB, i, m. dim. [abacus] a small stone tablet for 
mosaic work, Plin. 36, 199. 

abacui, m. dim. [ = o,S-a, root perh. hab of habeo] 
a tablet, slab, board; 1. as a tray, Cato r. 10, 4; 2. 
as a side-board, urceoli sex Ornamentum abaci, luv. 3, 
204; 3. often of expensive character, abacoa ornauit 
nto auroqne caelato, Cic. Tusc. 5, 61 ; abaci uasa omnia 
abatulit, Cic. Verr. 2, 4, 35 ; abacuni argento oruari, Varr. 
' 9. 33''' hi (militcs) primum, quae turn magnificae supel- 
lectiliH babebantur, tnonopodia et abacos Romam aduexerunt, 
l.iv. 39, 6, 7 ; cf. Plin. 34, 14; (sile) utuntur ad abacos non 
nisi marmoroso, Plin. 33, 159; Vitr. 7, 3, 10; 4. 

tablet of a dial, abacum cum basi, horologium, inscr. Or. 
4517; 6. a tablet for arithmetical work, an abacus, 
Ncc qui iibaco numcros ... Scit risisse, Pers. I, 131; 6. 
nr for geometry, si abaco et puluisculo te dcdisses, Apul. 
mag. 16; cf. Sen. ep. 74, 27; 88, 39; abacum.., puluereum 
formarum aequor. Mart. Cap. 7 init. v. 3; 7. a board for 
playing ; a sequentum abaco et latrtmi'ulis con- 

>Mt, Mucr. Sat. i, 5, H; cum...quadrigis e'ourneis in 



abaco luderet, Suet. Ner. 22 ; 8. scapi abacus, the upper 
plate on the capital of a column, Vitr. 3, 3, 5; 4, i, n and 
12; 9. pass, in Apul. Met. 2, 7 dub. 

ab-aestuo, are, vb. throw off heat, Tert? de uid. Dom. 21. 
abagio, a word coined by Varr. 7, 3. 
ab-alienatto, onis, f. transference (of property) to an- 
other, a. est eius rei quae mancipi eat aut traditio alteri 
nexu aut in iure cessio, Cic. Top. 28. 

ab-alicno, are. vb. transfer (property) to another, quod 
eius agri neque is abalienauit abalienaueritue neque heres 
eius abalienauit abalienaueritue..., CIL 200, 15; quod eius 
ipsei sua uoluntate ab se non abalienarunt, CIL 204, 32 ; 
si pupilli sit ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori, 
Paul. Dig. 41, i, 48; sub hac conditione liber esse iussus, 
etsi ab herede abalienatus sit emptori dando pecuniam ad 
libertatem perueniet, Ulp. 2, 4; si abalienauero praedium, 
Paul. Dig. 10, 3, 14; Nostramne ere uis nutricem quae nos 
educat Abalienare a nobis? Plaut. Trin. 2, 4, 112; ut agros 
uectigales populi Romaui abalienaret, Cic. Agr. 2, 64; 
uectigalibus abalieuatis, 2, 72 ; 2. met. of the affections, 
transfer elsewhere, alienate, estrange, Nee prohibebit nisi 
mors meum aniinum aps te abalienauerit, PI. Cure, i, 3, 
18; qui nos quos fauendo retinere potuerunt inuidendo 
abalienarunt, Cic. fam. i, 7, 7; (in Cic. Phil. 2, 38 Halm 
has alienauit ;) abalienabantur animi, Liv. 26, 38 ; ita 
Campanos metu abalienauit, Liv. 8, 3, i ; 3. with abl. 
of the thing lost, deminuti capite, abalienati iure ciuium 
(having renounced citizenship), serui Carthaginiensium 
facti, Liv. 22, 60; but Cic. Corn. 23 and Nep. Ag. 2, prob. 
corrupt; 4. of alienation of mind &c. Scrib. comp. 
180 and 192 ; and so 5. of dead and gangrenous flesh no 
longer belonging to the body, ut medici abalienata morbis 
membra praecidant, Quint. 8, 3, 75; cf. Scrib. comp. 227; 
and met. deaden (the feelings), uelut assueti malis abaliena- 
uerant ab sensu rerum suarum animos, Liv. 5, 42. 
ab-ambulantes, abscedentes, Paul, ex F. 26. 
abamita, ae, f. [abauus] sister of abauus or of great- 
great-grandfather, abaui soror, Gai. dig. 38, 10, 3; amita 
maxima = patris uel matris amita maior, Paul. dig. 38, 10, 
10, p. 358, 1. 1 1 Momms. 

ab-ante, prep, before, neque abante aliam (arcam) 
ponat, inscr. Or. 4396; 2. w. dat. abaute ocnlis parentis 
rapuere nymphae, iuscr. Grut. 717, n; 3. hence Fr. 
avant. 

abau-ia, ae, f. [abauus] mother of a great-grandfather or 
great-grandmother, Gai. dig. 38, 10, 1, 6; Paul. 38, 10, 10, 16. 
ab-auunculus, in. brother of an abauia, great-great- 
great-uncle, Gai. dig. 38, 10, 3; Paul. 38, 10, 10, 17. 

ab-auus, m. [auus aui] great-great-grandfather, Ibi mei 
sunt maiores siti pater auos proauos abauos, PI. Mil. 2, 4, 
20; add Cic. Brut. 213; Gai. Dig. 38, 10, 6; Paul. 38, 10. 
10, 16; 2. gen. distant ancestor, Plin. 18, 39; and prob. 
Cic. har. 38. 

abax, jibacis, m. = abacus. Prise, p. 752, :, 322, 13 K. 
abbas, Otis, m. [father] abbot, Sidon. 16, 114. 
abbatia, ae, f. abbey, Hierou. 
abbat-issa. ae, f. abbess, inscr. Mur. 429, 3. 
ab-breuio, are, [breuis] abridge, Veg. mil. pr. 3; 2. 
Fr. abreger. 

ab-dicatio, dnis, f. resignation, dictaturae, Liv. 6, 16, 8 ; 
3. renouncing (of a son), Postumi Agrippae post adop- 
tiouem, Plin. 7, 150; add Quint. 3, 6, 77; 7, I, 15 etc.; cod. 
lust. 6, 8, 47. 

ab-dlcatiue, adv. negatively, Mart. Cap. 4, 409, p. 130 
Eyss. 

ab-dicatluus, adj. negative, Apul. dogm. 3, 30 (266), 
p. 263 Hild. 

ab-dicatrix, ids, adj. or sb. f. she who renounces, 
misericordiae, Salv. de avar. 2. 

i ab-dico, arc vb. [implies a noun abdex one who 
declares off, from dec of dlco, just as iudico indico uindico 
come from iudex, index, uindex] prob. at first a vb. refl. 
(abdicor) I declare myself a dissentient, and hence the use 
of abdico me (se), 2; but in use, 1. formally deny, as 
with inf. Mortem ostentant, regno expellunt, consanguineam 
esse abdicant, Pac. 55 R.; 2. abdico me (se) with abl. of 



ABDICO 



ABEO 



thing, abdicate, lay down, renounce, (in a fixed set of 
words), sei is praetor. ..(eo magistratu) ioudicioue im- 
perioue abierit abdicauerit mortuosue erit, CIL 198, 72 ; 
magistratu, Cic. Cat. 3, 14; dictatura, Caes. b. c. 3,2, I; 
tutela, Cic. Att. 6, I, 4; Ulp. n, 17; non modo consulatu 
nod etiam libortate, Cic. Phil. 3, 12; magistratu, Liv. 9, 33; 
aedilitate, 39, 39 ; Legatus Caesaris abdicaudo se non 
amittit imperium, Papin. l)ig. I, 18, 20; 3. abdfco with 
ace., the same, ad sellas consulum prope eonuolare abdicare 
consulatum iubentes, Liv. 2, 28 f. ; quod inuidiam abdicando 
dictaturam fugisset, Liv. 6, 18; and hence in pass., abdicate 
magistratu, Sal. Cat. 47, 3; 4. renounce, esp. a son, ex 
duobus legitimis (so. liberis) alterum abdicauerat, Quint. 3, 

6, 97 and soon after in pass, instituto herede abdicate ; add 

7, 4, 4; II, I, 82; and even of a son renouncing a father, 
eum sibi (Demetrius), te abdicate patre, in locum tuum 
substituit (says Perseus addressing Philip), Liv. 40, II ; 

5. depose (a monarch), eligi regem a populo (of Tapro- 
bane) liberos non habentem, et si postea gignat, abdicari, 
Plin. 6, 89 ; 6. gen. renounce, reject, ubi plus mali quam 
boni reperio id totum abdico atque eicio, Cic. Or. 2, 102 (but 
see abiudico) ; te dicente (M. Tulli) legem agrariam, hoc 
est, alimenta sua abdicauerunt tribus, Plin. 7, 116; uti- 
naruque posset e uita abdicari aurum, (so /3), Plin. 33, 6. 

2 abdico, ere, xi, ctus, vb. pronounce against, (opp. to 
addico), cum aues abdixissent, Cic. div. I, 31 ; 2. in law, 
take away by judicial decision, cum animaduertisset Appium 
Claudium...uindicias filiae suae a se abdixisse, Pomp. dig. 
i, 2, 24 (but not in Liv. I, 56). 

abdite, see abditus. 

abditiuos, a, um, adj. [abditus] of the class abditi (-a), 
stowed away, filius, PI. Poen. pr. 65. So Gulielmus by a 
safe cj. 

abditus, part, of abdo; 2. as adj. and hence comp. 
and superl. in August, conf. 5, 5; ench. 16; 3. as 
sb. n., secret place, recess, terrai abdita, Lucr. 6, 809 ; 
abdita rerum, Hor. ep. 2, 3, 49 ; nunquam nisi in abdito, 
Plin. 8, 13; 4. abdite? secretly, a doubtful reading in 
Cic. Verr. 2, 2, 181, wh. Jordan has abdita latuisse. 

ab-do, -dere, -didi, -ditum, vb. put away, stow away, put 
out of sight, hide, Ex conspectu heri si sui se abdideruut, 
PI. Ps. 4, 7, 4; Nequiquam abdidi (sc. amicam meam) 
abscondidi abstrusam habebam, PI. Mere. 2, 3, 26; nihil 
refert utrum tu nihil ausus sis scribere an amici tui tabellas 
abdiderint, Cic. Pis. 39; 2. as the vb. itself denotes 
motion we have the construction of motion in : nam senex 
Hus abdidit se, Ter. Hec. I, 2, 9, though in English we say 
has hidden himself in the country; Audisne haec Am- 
phiarae sub terram abdite, poet. ap. Cic. Tusc. 2, 60; 
abdidit se in intimam Macedonian!, Cic. fam. 13, 29, 4; 
abdo me in bibliothecam, 7, 28, 2; mini iudicatum est me 
totum in litteras abdere, 7, 33, 2; ne se in Menapios ab- 
deret, Caes. b. g. 6, 5, 4; add Verg. 11, 810; Tac. an. 2, 
85; 4, 67; Suet. Galb. 20; 3. but with pcrf. tenses the 
resulting state often suggests the construction of rest, 
homines in agris et in lectis siluestribus abditos, Cic. inv. 
I, 2; qui se litteris abdiderunt, Cic. Arch. 12 ; (contrast this 
with fourth ex. in 2;) qui in ferrost abditus aer, Lucr. 6, 
1037; consulis corpus militum pietas humi abdiderat, Flor. 
4, 12; career! abditus, Veil. 2. 91; 4. but poets extend 
the construction of rest beyond perfect tenses, ubi...segnior 
annis Deficit, abde domo, Verg. G. 3, 96 ; so with an aorist 
in : dextraque coruscum Extulit ac lateri capulo tenus 
abdidit ensem, buried his sword in, Verg. 2, 553 ; totosque 
sub inguine dentes Abdidit, Ov. M. 10, 715; 6. in Lucr. 
4, 468 the reading is addit, not abdit. 

abdomen, Inis, n. [abdo- + urn-en, cf. 5i-5u-/ii, Sa-pov 
do-num] liter, a place for stowing things away, a cupboard 
hence belly (cf. our slang use of bread-basket), ilia. ..a 
quibus ac pube abdomen sursum uersus ad praecordia per- 
uenit, Gels. 4, I f.; Quin iamdudum gestit moeco hoc abdo- 
men adimere, PI. Mil. 1,5; 2. esp. of the belly as the 
seat of gluttony, ille gurges atque helluo natu.s abdornini 
suo, Cic. Pis. 41; abdominis uolup tales, 66; usque eo non 
fuit popularis ut bona solus comesset...libelli pro uiiio 
oppignerabantur; manebat insaturabile abdomen, copiae 



deficiebant, Cic. Sest. no; 3. the belly of animals, as a 
dish, esp. of the sow, Tanquam frater mihi sis medium 
abdomen tecum diuidam, Pomp. i8oE. ; Pernam nuis ab- 
domen sumen glandium, PI. Cure. 2, 3, 44, wh. sumen U 
only of the female; Atque Bonam tenerae placant abdomine 
porcae Et magno cratere Deam, luv. 2, 86; occieae uno die 
post partum optimum si modo fetus non hauserit. antiqui 
abdomen uocabant, Pliu. u, 211; interdicta cenis abdo- 
mina, 8, 209; 4. of the tunny fish, as a dish, abdomina 
thunui Adueuientibus priua (one to each) dabo, Lucil. ap. 
Gell. 10, 20, 4; add Plin. 9, 48. 

ab-duco, ere, xi, ctus, vb. draw away, lead away; 1. 
with ace. of inanimate object, draw away, withdraw, separate, 
Abduxere retro longe capita ardua ab ictu, Verg. 5, 428; 
laeua (togam) a faucibus abducere licet, Quint, n, 3, 145; 
nihil est clillicilius quam a consnetudine oculorum aciem 
mentis abducere, Cie. N. D. 2, 17; ne ars tanta a religionis 
auctoritate abduceretur ad mercedem atque quaestum, Cic. 
div. i, 92; abductis montibus, Val. Fl. 4, 677; magna 
cogitatio obcaecat abducto intus uisu, Plin. n, 147; abd. 
potionem, drink off, Scrib. comp. 122, cf. duco; 2. more 
commonly with ace. of living object, draw away, lead away, 
withdraw, take away, aduenientern...abduxi" ad cenam, 
Ter. Haut. I, 2, 9; neiue quis eum ab eo iudicio auocato 
neiue abducito, neiue abducier iubeto, CIL 198, 71 ; Turn me 
couuiuam solum abducebat sibi, Ter. Eun. 3, i, 17; Cn. 
Octauium ex acie, id est, a iudiciis et in praesidiis rei publi- 
cae collocemus (withdraw from field-service, met.) Cic. Brut. 
222; ut liberi eorum in seruitutem abduci non debuerint, 
Caes. b. g. i, n, 3; utcollegam ui si aliter possent de foro 
abclucereut, Liv. 2, 56; 3. esp. of wives taken from 
their husbands, Liuiam Drusillam matrimonio Tiberii 
Neronis abduxit, Suet. Aug. 62; Poppaeam abductam 
marito demandatamque sibi nuptiarum specie recepit, Suet. 
Oth. 3; add Suet. Dom. i; cf. Verg. 10, 79; 4. lead 
away or withdraw from an occupation, nee ilium ab studio 
abducerem, Ter. Hec. prol. 2, 1 1 ; a quo studio te abduci 
negotiis intellego, Cic. fam. 4, 4, 5; abduco me ab omni 
rei publicae cura dedoqne litteris, Cic. Q. Fr. 3, 6, 4; 6. 
as opposed to auferre, refers to removal of living beings, 
as cattle, &c.; quod ibidem recte custodire poterunt id ibi- 
dem custodiant ; quod non poterunt id auferre et abducere 
licebit, edict, praet. ap. Cie. Quint. 84; Paene puer caesis 
abducta arrnenta recepi Hostibus, Ov. her. 15, 357; bos 
abductus aratro, Claud, b. g. 161 ; 6. Don. ad Ter. Ad. 
3, 3, 4 says : ducimus uolentes, abducimus inuitos, but this 
is disproved by exx. in 2; 7. in CIL 30 Scipio (cons, 
of 456) Taurasia Cisaunia Samnio cepit subigit omne 
Lucanam opsidesque abdoucit (wh. note the ou), subigit 
and abdoucit are commonly thought to be old perfects; 
8. abduce as imper., Ter. Ad. 3, 4, 36, and Ph. 2, 3, 
63; O. in PI. Cure. 5, 2, 16 abduxti is given, but abdux- 
isti suits the metre. 

Abella, (Au.) ae, f. a town of Campania, Verg. 7, 740; 
Sil. 8, 545. 

Abellanus, (Au.) adj. of Abella, Plin. 3, 63 ; nux auella- 
na, a filbert, Plin. 16, 121 ; Macr. sat. 3, 18, 5; 2. abel- 
lana absol. as sb. Cato r. 8, 2; Plin. 15, 88; 16, 120. 

ab-emo, ere, vb. (ab down, or away?) take down or take 
away, abemito signifieat demito uel auferto, emere enim 
antiqui dicebant pro accipere, Fest. p. 5. Cf. adimo ; 

2. Hence Fr. aveindre to take down (now provincial). 
ab-eo, Ire, ii, itum, vb. irr. go away, go off, quci in 

exilium abierit, CIL 198, 29 ; cum Amphitruone Una abiit 
hinc, PI. Amph. pr. 125 ; Nunc abeo, audibis praet< 
eius redeat filia, Caec. 113 E; Vos istaec intro auferte, 
abite, Ter. And. I, I, I : abiit euasit excessit erupit, Cic. 
Cat. 2, i, i ; 2. with ab, ex, de or abl. alone of the 
whence, ab ilia, Ter. Andr. i, 5, 64; ab his locis, PI. Mm. 

3, 3, 29; de sella, Cic. Verr. 2, 4, 147 ; de loco Cic. Fam. 
14, I, 3; e conspectu meo PI. Amph. I, 3, 20; ex oculis, 
Liv. 25, 16 ; hac nrbe, PI. Merc. 3, 4, 69; montibus his, 
Verg. B. 7, 56 ; 3. with in iid sub. and iu some plr. 
mere ace. of the whither, in comtuunem locum, PI. Cas. pr. 
19; in angulum aliquo, Ter. Ad. 5, 2, 10; ad deos, Cic. 
Tusc. i, 32; ad istas ineptias, Cic. liosc. Am. 47: Mil) 



' ABEO 

iugum, Liv. 3, 28 f.; domum, Ter. Andr. I, 5, 20; foras, 
Ter. Eun. 4, 4, 34; 4. will) sup., abi deambulatum, 
Ter. Haut. 3, 3, 26; militaturn abiit, I, I, 65 ; Tarquinius 
exulatum abiit, Liv. 2, 15 f. ; 6. w. inf., Abi (tu) quae- 
rere ubi iurando tuo satis sit subsidi, PI. Cist. 2, I, 36; 
6. w. cogu. ace., tu abi tacitus tuam uiam, PI. Bud. 4, 3, 
88 ; 7. pass away, vanish, disappear, nausea iamne 
plane abiit, Cic. Att. 14, 10, 2 ; ilia mea quae solebas 
antea laudare abierunt, Cic. fam. 9, 20, I ; stomachoque 
infixa sub altum Pectus abit (cornus), Verg. A. 9, 70x3 ; In- 
caluit uis ilia inali resolutaque flammis Herculeos abiit late 
diffusa per artus, Ov. M. 9, 162 ; 8. pass (into a new 
form), end (in), disappear (in), terra abiit in nimbos im- 
bresque, Lucil. ap. Varr. 5, 5, p. 40 Sp. ; E in V abiit, 
Varr. L. 5, 16, p. 93 ; in quos enim sumptus abeunt fructus 
praediorum, Cie. Att. n, 2, 2; In uillos abeunt uestes, in 
crura lacerti, Ov. M. i, 236; Pars abit in uites, 4, 396; 
11, 653; totum stagnum in salem at>it, Plin. 31, 73; 
L. Sulla id (oppidum) deleuit quod nunc in uillam 
abiit, 3, 70 ; 9. pass beyond the reach of, escape the 
clutches of, be lost (to), coepit cogitare si res abiret ab eo 
mancipe quern ipse appoauisset sibi nullam praedam esse, 
Cic. Verr. 2, i, 141 ; dico ei (sc. Minucio) potestatem 
emendi non esse factam, ne res abiret ab Apronio, 2, 3, 148 ; 
1O. non posse ista sic abire, Cic. Att. 14, i, i ; Non non 
hoc tibi salse sic abibit, Cat. 14, 16 (you will hear again of 
this) ; 11. with pers. for subject, come off, get off (from 
a contest), omnia malle quam uicti abire, Sal. I. 79, 7 ; haud 
repulsus abibis, no, 8 ; iuultos abire, 58, 5 ; integri abeunt, 
53, 3; nemo. ..non donatus abibit, Verg. 5, 305; Victus 
abit, Verg. G. 3, 225 ; tu missus abibis, Hor. Sat. 2, I, 
86; 13. go out of (office), lay down (an office), w. abl. . 
magistratu, Liv. 2, 31, 5 ; Tac. an. 5, u (6, 6); honore, Liv. 
5, 9, 3; Suet. Aug. 26 ; flamiuio, Liv. 26, 23 f. ; Val. M. i, 
i, 4 ; tutela, Ulp. dig. 26, 4, 3, 8 ; prouincia, Paul. dig. 48, 
13,9,6; 13. rarely with ab as : abeuntibus ab adminis- 
tratione reipublicae, Eutr. 10, I ; 14. of dying, abiit e 
nita, Cic. Tusc. i, 74; e medio abiit qui fuit in re hac 
scrupulus, Ter. Ph. 5, 9, 30 ; Qui nunc abierunt hinc in 
communem locum, Plaut. Cas. pr. 19; Abiturus illuc 
quo priores abierunt, Phaedr. 4, 20, 16 ; abiit ad plures, 
Petr. 42 ; 15. absol., Insperato abiit quern una an- 
gina abstulit hora, Lucil. ap. Non. I, 150; in Test. 
abiisse pro adisse dicebant, Dae. cj. obiisse in place of 
adisse ; 16. in words, pass away from a subject, 

go off, digress, Bed abeo a sensibus ; quid est quod 
ratione percipi possit? Cic. ac. pr. 2, 90; Illuc unde 
abii redeo, Hor. S. i, i, 108; 17. abi, be off, out of 
that, come no more of that, abi ludis me credo, Plaut. 
Most. 5, i, 32; add Capt. 4, 2, 90; Mil. 2, 3, 20; Modo ut 
tacere possis. Abi sis inseiens, Ter. Ph. I, 2, 9 ; abi nescis 
inescare homines, Sannio, Ter. Ad. 2, 2, 12; 18. 

used also in praise as to one so perfect that more words 
would be thrown away upon him, that'll do, enough 
enough, Ctesipho, patrissas : abi uirum te iudico, Ter. Ad. 
4, 2, 25 ; Hem sic abi laudo : ne te equo magis est ecus 
nullus sapiens, Plant. As. 3, 3, 114; Aul. 5, :, 17 ; 
19. ]i:iss. impers., abire me uis, abibitur, Plaut. Merc. 4, 
4, 36 ; tenuit ne irrito incepto abiretur, Liv. 24, 19, 7 ; 
3O. abi gen. a monos. (ai?) in old drama, At nunc abi 
sane aduenisse familiaris dicito, Plaut. Arnph. I, I, 197 ; 
add 5, i, 74; Alii domum, id mihi uisust dicere: abi 
cito ac suspende te, Ter. Andr. i, 5, 20; add all pas 
in 12, 13; 31. abin for abisue, Plaut. Amph. 2, 2, 
227; Ter. Andr. 2, i, 17; abisti for abiisti, Ov. her. 2, 99; 
a' 1 ' ''. Uau.l. Kutr. pr. 2, 4; 33. [from ab 

dpwn = S. ava] go down, quando abiit rete pessum, adducit 
Kinum (draws up), Plaut. True. I, I, 15; luxuria atque 
inopia praeceps aim-rut, Sal. Cat. 25, 4; telo extracto 
Kabius in uiilnus abiit, Liv. 2, 46, 4 (cf. prolapsa in 
uulnus moribunda ceeidit, Liv. i, 58, n; and in uul- 
nus cecidere. Slat. Tli. 4, 463); ut reditus agrorum sic 
i retro abiit, Plin. cp. 2, 18, 7; quoti 

' urbes et insulae abierint in profun- 
dum, Lact. Uiv. inst. 7, 3; yet first and last exx. perh. 
belong to 6. 



ABHORR-ESCO 

itb-Sqnito, are, vb. ride away, Liv. 24, 31, 10. 

ab-ercet prohibct, Paul, ex F. p. 25. 

aberratio, finis, f. wandering away, diversion, relief, a 
molestiis, Cic. fam. 15, 18; a dolore, Cic. Att. 12, 38, 3. 

ab-crro, are, vb. wander away, go astray, Puer inter 
homines aberrauit a patre, PL Men. pr. 31 ; 3. met. apro- 
posito, Cic. fin. 5, 83, and 85 ; a regula, Cic. ae. pr. 140 ; ab 
Herilli leuitate, Cic. fin. 4, 40; add Plin. ep. 4, 28 f. ; 
3. esp. have one's thoughts diverted (from grief), a 
miseria, Cic. Att. 12, 45 ; scribendo nihil equidem leuor 
seel tamen aberro, forget my sorrows, 12, 38, I. 

ab-fore, see absum. 

ab-gregare = nb grege ducere, Paul, ex F. 23. 

ab-!iinc, adv. from this rarely if ever of place, from 
this place, hence, Aufer abhinc lacrumas barathre (al. cj. 
barde or balatro) et compesce querellas, Lucr. 3, 955 ; cf. 
iurgium hine auferas, si sapias, Plant. Pers. 5, 2, 19 ; 
3. gen. of time and nearly always of past time measured 
from the present, from now, from this time, w. ace. rarely 
abl. (see Madv. Bemerk. p. 65), hoc factumst ferine abhinc 
biennium, PI. Bac. 3, 2, 4; qui abhinc iam abierunt 
triennium, PI. St. I, 2, 80; qui abhinc sexaginta annis 
occisus foret, PI. Most. 2, 2, 63; a. annos XVI, PI. Cas. pr. 
39; abhinc triennium... domicilium hoc ( = huc)...contulit, 
Turp. 133 B. ; a. triennium, Ter. Andr. i, i, 42; a. annos 
quingentos, Cic. Balb. 16; a. annos prope uiginti, Cic. Phil. 
2, 119; a. annos XIV, Cic. Verr. 2, I, 34; comitiis iam 
abhinc diebus triginta factis, Cic. Verr. 2, 2, 130; quo 
tempore? abhinc annis XV, Cic. Bosc. com. 37 ; a. amplius 
annis XV, Cic. Att. 12, 17; a. annos prope CCC, Cic. div. 

2, 118; Carthago diruta est...a. annos CLXXIII, Veil, i, 
12, 5 ; but in Plin. 14, 43 read septeni his annis ; 3. of 
future time, from this time forward, henceforward (dehinc 
preferred by best writers) , seque ad ludos iam inde abhinc 
exerceant, Pac. 21 B; septimo anno omues denies eius (sc. 
equi) explentur. Latent abhinc aetatis notae, Pall. 4, 13, 
9 ; add Symmach. ep. 4, 59. 

ab-horrco, ere, vb. draw back with a shudder from, be 
utterly averse to. 1. as to constr. in best writers with ab, 
adulescentulo... abhorrent! ab re uxoria, Ter. Andr. 5, i, 10; 
cum ipse nihil ab horum turpitudine audncia sordibus ab- 
horreret, Cic. Sest. 112; ab ista suspicione, Cic. Gael. 10; 
a scribendo, Cic. Att. 2, 6 ; uolgus abhorret ab hac (sc. 
ratione) Lucr. I, 945 and 4, 20; Punicum abhorrens ab 
Latinorum nominum pronuntiatione os, Casilinum pro 
Casino dux ut acciperet fecit, Liv. 22, 13, 6; uirgo ab sus- 
picioue parum abhorrens, 4, 44, n; spem ab effcctu haud 
abhorrentem, 29, 6, 8 ; a uolgari genere dicendi, Quint. 8 
pr. 25 ; a fide, 9, 2, 30; and c\vn in later writers, as : cultus 
paulum a priuato abhorrens. Curt. 3, 6, 19; a qua (sc. fuga) 
multum abhorret animus, 5, 8, 10 ; ab ornni caede Suet. Dom. 
9 ; multa et immauia uerum non abhorreutia a sua natura 
creditur destinasse, Suet. Ner. 43 ; 2. with abl. alone, 
postquam factus es Maritus, hac (mss. hanc) domo abhorres, 
tuam etiam uxorem uideo pauciens, Titiii. B 40 : ut alii 
iracundi aut crudeles alii talibus (Lamb, a talibus) uitiis 
abhorreant, Cic. fat. 8 ; animum tauto facinore procul abhor- 
rentem Curt. 6, 7, 1 1 ; moribus nostris, 7, 8, 33 ; ad munia 
haud multum seruilibus ministcriis abhorrentia, 8, 6, 2 ; 

3. with dat., huic tarn pacatae profectioni regis abhorrens 
mos mauet bona Porsinuae regis uendendi, Liv. 2, 14, I : 
and with some difference of meaning (shocking or offensive 
to), inconditum et abhorrens peregrinis auribus carmen, 
Curt. 6, 2, 5; 4. with ace., like our abhor, pumilos atque 
distortos ut ludibria naturae abhorrebat, Suet. Aug. 83 ; os- 
tentum, Suet. Galb. 4; cadauerum tabciu, Suet.Vit. 10; and 
in a manner by Cie. Clu. 41 : nemo ilium aditu diguum iudi- 
cauit, oinni's aspcrnahantuf, omnes abhorrebant ; 5. as 
to meaning, first, as said above, draw back with a shudder 
from; Ter. Andr. 5, i, 10; Cic. Att. 2, 6; Curt. 6, 25, as 
given above in i and 2; 6. met. be wholly incon- 
sistent with, have a natural repugnance for, differ widely 
from, Cic. Sest. 112: Cic. Gael. 10; Curt. 3, 16 f. and S: 
21 ; cf. g i and 2; 7. See abhorresco. 

abliorr-esco, 6re, -horrui, draw back with a shudder 
from, as a transl. of fK<t>piTTov<rit', ap. Lact. ira 0.23; and 



ABHORRIDE 



ABLATUS 




in pcrf., anirao illos abhorruissc semper ab optimo cuutatis 
statu, Cic. Phil. 7, 4. 

abhorride, adv. [implies an adj. abhorridus from ab- 
horre-o] so as to shock a person, offensively, Charis. P. 
40. 

ab-Icio, (less corr. abiicio) cere, ieci, ieetus, vb. [ab down 
- S. ava: iacioor icio] throw down, e muro se ill mare, Cic. 
Tusc. i, 84; annulum in mari, Cio. fin. 5, 92; insigne 
regium de suo capite, Cic. Sest. 58 ; ut se abiceret in herba, 
Cic. or. i, 28 ; se ad generi pedes, Cic. Att. 4, 2, 4; me plu- 
rimis supplicem, Cic. Mil. 100 ; cum ceteras animantes abiecis- 
set ad pastiim, hominem erexit, Cic. leg. I, 26: beluam, Cic. 
Tusc. 2, 22 : scutum, 2, 54; telis ex uallo abiectis, Caes. b. c. 
3, 56 f. ; ut tragulam intra niunitiones abiciat, b. g. 5, 48, 5 ; 
arma, 4, 15, I ; 4, 3yf.; iussus anna abicere, 5, 37, 1 ; luctator 
ter abiectus perdidit palmam, Sen. ben. 5, 3, i; abiciunt se 
humi, Pliu. 21, 75; in mare nemo Hunc ablcit, luv. 15, 17; 
3. met. lower, throw away, throw aside, abandon, get rid of 
at any price, discard or reject with more or less of contempt, 
numquam...nie seio Vidisse umquam abiectas aedis nisi 
modo hasce, PI. Most. 3, 3, 3; psaltria... Aliquo abiciunda 
est, si non pretio, gratiis, Ter. Ad. 4, 7, 26 ; Nuptias abieci, 
Turpil. ap. Non. 497, 15; abiecta gloria, Ace. ap. Cie. fam. 
7, 33, i; abiciamus ista, Cic. Att. 13, 31, 3; uitam, 3, 19, 
i ; curam rei publicae, Cic. fam. 9, 24, 4 ; qui suas omnes 
eogitationes abiecerunt in rem tarn contemptam, Cic. am. 
32; senatus auctoritatem Cic. Att. i, 18, 3; Agros abiciet 
moecha ut ornatum paret, Phaedr. 4, 5, 42; abiciunt se, 
become down-cast, Cic. Tusc. 2, 54; sic te abicies (lower 
. yourself) nt nihil inter te atque inter quadrupedem ali- 
quain putes interesse, Cic. parad. 14; 3. of voice or 
tyle, huuc uersum abicit (so mss. ) prorsus ut in proximos 

1Sup?scat, Cic. or. 3, 102; neque abiectam orationem uec 
nimis altam, Cic. or. 192; add 184; 4. abiectus part, and 
adj. down-cast, disheartened, abiectior animus, Cic. fam. 
1,9, 16 ; am. 59 ; 5. also low, mean, degraded, familiam 
abiectam et obscuram, Cic. Dei. 30 ; parua ilia quae abiec- 
tis.simus quisque animus utilia credit, Quint, n, I, 13; 

6. for a long ab, add Abicito potius..., Hor. ep. I, 13, 7; 

7. for a short ab, add Hpargit humi atque abicit, Verg. 
inor. 96. 

abiecte. See abiectus. 

abicctio, onis, f. [abic-io] casting down hence met. a. 
iinimi, the being down-cast, in low spirits, Cic. Pis. 88 
the quotations from Corn, i, 10; Quint. 9, 3, 18 are 
errors. 

abiectns, part, of abicio. 2. as adj. down-cast, low- 
spirited, despairing, abiectiore animo me futurum, Cic. fam. 
1,9, 16; add Cic. am. 59; 3. low, humble, mean, de- 
graded, worthless, nihil abiecturn, nihil humile cogitant, 
Cic. fin. 5, 57; uestram familiam abiectam et obscuram e 
tenebris in lucem euocauit, Cic. Dei. 30; parua ilia quae 
abiectissimus quisque animus utilia credit, Quint, n, I, 13; 
4. abiecte adv. in a despairing spirit, Cic. Tusc. 2, 
55; abiectius Amrn. 15, 2; 6. in a low or mean con- 
dition, sordidius et abiectius uati, Tac. dial. 8. 

abiegncus (or -ins or abiegiueus) adj. ( = abiegnus) of 
white fir, trabiculas abiegineas, GIL 577, I, 19; antepag- 
menta abiegnea, ib. 2, 4; assibus abiegnieis, ib. 2, I. 

abieg-nus, adj. (abiet- or rather a lost abiec-) of white 
fir or fir, Sed manedum : num ista aut populna sors aut 
abiegna(al. abienna) est tua, Plaut. Gas. 2, 6, 32; utinam ne 
...Caesa aecedisset abicgna (pron. abyegna) ad terrain trabes, 
Enn. tr. 281 V; telurn hastili abiegno, Liv. 21, 8, 10 ; nam 
(jiiis equo pulsas abiegno nosceret arces, Prop. 4 (3), I, 25; 
abirgnae bovis, 4,18 (3, 19) 12. 

abies, 6tis, f. (abiet- from a lost abi-ec-, s. abiegnus) the 
white fir, pinus picea Linn. eXarj;, of great height, abies 
constemitur alba, Enn. an. 195 V; abiete crispa, Enn. tr. 
117; Ego me extollo in abietem alte (altam liothe cj.) ex tuto 
prospeetum auciipo, Ace. 407 K; Materia cuiusque generis 
t'st praeter fagum atque abietem, Caes. b. g. 5, 12, 5; abies 
in montibus altis, Verg. B. 7, 66; Enodisque abirs, Ov. M. 
10, 94; hae (sc. larix et abies) omnium arboruni altisMmar 
acrectissimao, 1'lin. 16, 195; abietis quae pars a terra fnit 
enodis est, 196; abies femina prolixior, 16, 48; 3. in 



poetry of things made of fir, as a ship, cassus abies nisura 
mariuos, 'Verg. G. 2, 68 ; Labitur uncta uadis abies, 8, 91 ; 
3. of a spear, transuerberat abiete pectus, Verg. 1 1, 667; 
add Sil-4, 256; 4. tablets for writing, Atfgohancad Lem- 
uiselenen tuam eram obsignatam abietem, Plaut. Fen. 2, 

2, 66 ; prosa ut mucronem pro gladio rccipict, ita non 
iihirU'm pro tabellis, Quint. 8, 6, 20; 6. a sea shrub, 
Plin. 13, 137; 6. SbiStis, &c. pron. as abyetis Ac., Abie- 
tibus iuueues patriis et montibus aequos, Verg. 9, 674; odd 
8, 599 and see 4. 

abig-a, ac, f. [abigo] ground-pine [xo/u-jr<Ti>s], so-called 
propter abortus, Plin. 24, 29. 

abigeator, oris, m. =abigeus, Paul. sent. 5, 18. 

abigeatus, us, in. [implies a vb. abigeo from abigeus] 
cattle-stealing, Macer. dig. 47, 14, 2 and 3; Arr. ib. 49, 16, 
5.2. 

abig-eus, m. [abigo] cattle-stealer, de abigeis, title of 
dig. 47, 14; add Ulp. 47, 14, i; and 3, 3; Claud. 48, 19, 
1 6, 7; ab. = tHreXarijs, Gloss. 

ab-igo, ere, egi, actus, vb. [ago] drive away ; Item ut de 
frumento anseres clamore absterret abigit, PI. True. 2, I. 
40; add Capt. 4, 2, 35, etc.; abigam hunc rus, Ter. Ad. 3, 

3, 47; puer abige muscas, Cic. or. 2, 247; 3. esp. cattle, 
often as robbers (see abigeus, etc.), pecus abegerunt, Cic. 
Pis. 84; greges ouium abiguntur in Samnium, Varr. 2, I, 
16 ; porcos abactos, Cal. dig. 47, 14, 3; pecns, ib.; 3. of 
abortion, partum, Cic. Clu. 32; foetum, Colum. 6, 27, u; 
conceptum, Suet. Dom. 22; 4. met. lassitudinem abs te, 
PI. Merc, i, 2, 3; pestem a me, Enn. ap. Cic. ac. pr. 89; 
curas, Hor. ep. i, 15, 19. 

abitio, onis, f. [abeo] going away, PI. End. 2, 6, 19 ; 
Ter. Haul, i, 2, 16. 

a-blto, ere, vb. [baeto] go away, adserua ipsum ne quo 
abitat, PI. Eud. 3, 4, 72. 

abitus, us, in. [abeo] going away, Ter. Haul. 3, 1,5; 4, 

4, 24; aduentu...abi tuque, Lucr. i, 457; add 677; Cic. Verr. 
2, 3, 125; Sil. 7, 136; 3. way of exit, outlet, Verg. A. 9, 
380; Tac. an. 14, 37. 

ab-iudlco, are, vb. take away by ji; : 
declare not to belong to, Abiudicata a me modost Palaestra : 
perditus sum, PI. Eud. 5, I, 3; add 4, 3, too; AV xandriam 
a populo Eomano abiudicabit, Cic. agr. 2. 43; 3. met. 
Equidcm me iam quantum potis a uita alii 
living world has no title to me, PI. As. 3, 3, i 
fidei ab hoc ordine, Cic. Verr. 2, I, 4; 8. 
absol. (?) renounce, ipse sibi libertatem, Cic. Caec. 93 ; add 
prob. or. 2, 102. 

ab-iugo, are, vb. unyoke, set (an animal) lo">e, quae 
res te ab stabulis abiugat? Pac. ap. Non. 73, 21. 

ab-iungo, vb. unyoke, Maerentem abiungens fratema 
morte iuuencum, Verg. G. 3, 518; but in Prop. 2, 18, 10 
read w. mss. adiunctos; 3. met. separate, quod se ab 
hoc dicendi geuere abiunxerat, Cic. Att. 2, I, 3; abiuncto 
Labieno timebat, Caes. b. g. 7, 56, 2; add Stat. Th. 

ab-iurgo, are, =abiudico, Aiax postulauit ut arma sibi 
Achillis darent, quae abiurgata sunt ab.... llyg. fal>. 107. 

ab-iuro, (iouro) are, vb. swear off, abjure, swear to non- 
existence of, quei bouam copiam ab iourauerit (so apart i. 
GIL 206, 113; Qui abiurant siquid creditumst, PI. (' 
2, 10; abiurassit, Pers. 4, 3, 9; pecuniam, PI. Kud. pr. 14: 
mi abiurare certius est quani dependere, Cic. Att. I. S f. : 
abiuratac-que rapinae, Verg. 8, 263. 

ab-lacto, fire, vb. [lac] wean, Hier. epist. 27; VuK 
21, 8. 

ablaqueatio, onis, f. digging away the earth r< 
tree, Colum. 4, 4, 2; 4, 9, i; 4, 14, 2; Plin. 12, 66; a. 
the hole so made, Col. 5, 10, 17. 

ab-laquco, fire, vb. dig away the earth round a n 
circum oleas, Cato r. 5, 8; add 29; uitern, Colum. 4. S. i 
4, 29, 10. 

ablatio, Ouis, f. [aufero] carryim.' away. Tertul. li 

ablatiuus, a, uin, adj. ^, 5 ; captit R Quint. 

I, 4, 36, etc.; Charis. is. div. 2, 37; si urgi'imis h6^ _ 

ablator, uiis, in. imam..., Liv. 5, 4. 10; quonam 
rcsur. 5, 344; bonrBsisset, cura angebat, 27, 47, 5; 3. 

ablatus, par* 






8 



ABLEGATIO 



ablcgatio, ouis, f. sending away, iuucntutis ad bellnm, 
Liv. 6, 39, 7 ; 2. as punishment, banishment, Agrippae, 
Plin. 7, 149. 

ableg-mina, n. pi. partes extorum (leavings?), Paul, ex 
F. 21 M.; Glos. Isid. 

ab-lego, Are, vb. send away, hunc foras, PI. Mil. 3, 2, 
55 ; adulescentem peregre, PI. Cas. pr. 62 ; bine, Ter. Hec. 
3> 3t 54; pecus a prato, Varr. r. i, 47; bnec (legatio) a 
fratris aduentu me ablegat, Cic. Att. 2, 18, 3; pueros 
ueuatuin, Liv. i, 35, 2; ab urbe, 5, 2, 4, (w. some idea of 
banishment; add 4, 58, 12; 7, 13, 8). 

ab-Iigurrio, (-ligurio), Ire, vb. consume by licking, bona, 
Kim. ap. Don. Phorm. 2, 2, 25 ; patria bona, Ter. Eun. 2, 

4, 4, i.e. by guzzling; add in another sense, Suet. Gram. 
23 f.; but in Cic. Cat. 2, 10 read w. Halm and mss obliga- 
uerunt. 

abllguxrltlo, ouis, f. gormandizing, Capitol. Macr. 
15, 2. 

ab-ligurrltor, Oris, m. a gormandizer, Ambr. ep. 42. 

ab-ldco, ure, vb. let off (a house), Suet. Vit. 7. 

ab-ludo, ere, vb. lit. differ in play, hence (like curjtSu be 
out of tune see L. and Sc.) differ, Hor. s. 2, 3, 320. 

ab-luo, ere, ui, utus [lauo, 6re] vb. wash away, remove by 
washing, Cedo tamen pedem (mi) lymphis llauis flauom ut 
puluereru Mauibus...abluam, Pac. tr. 245 E; puluiuos 
(elevated garden-beds) irrigationes abluunt, Varr. r. 1,35, I ; 
perfricant (oua)...muria tres horas, eaque abluta (i.e. abl.; 
if ace., refer to 4) condunt in furfures, 3, 9, 12; abluta 
caede, Verg. A. 9 818 ; maculas e ueste eas urina ablui, Pliu. 
28, 84; cunetanti squalor ablutus est, Curt. 4, I, 23; abluit 
(torrens) uillas et intermixtos dominos greges deuehit, Sen. 
N. Q. 3, 27, 7 ; abluendo cruori, Tac. h. 3, 32 ; sudorem, 
Val. M. i, 8, i ; and met. Sic...anhela sitis de corpore iiostro 
Abluitur, Lucr. 4, 876; 2. by a stronger met., perturbatio 
animi placationc abluatur, Cic. Tusc. 4, 60 ; nigrasque sibi 
abluit umbras, Lucr. 4, 378 ; 3. esp. of moral or religious 
pollution, maculam ueteris industriae laudabili otio abluerat, 
Plin. ep. 3,7, 3; Ablue praeteriti periuria temporia,...per- 
fida uerba, Ov. F. 5, 681; 4. w. ace. of what is made 
clean, wasA clear (of dirt), clean or purify by washing, 
Vlixi pedes abluens, Cic. Tusc. 5, 46; ita (parricidae) iac- 
tantur fluctibus ut numquam abluantur (al. alluantur), Cic. 

5. Rose. 72; Me...attrectare nefas, donee me flumine uiuo 
Abluero, Verg. 2, 720; qua fluitantibus undis Solis anlie- 
lantes abluit amnis equos, Tib. 2, 5, 60; et ipsis Vorticibus 
timidurn caput abluet, luv. 6, 524. 

ablutio, ouis, f. a thorough washing, corporis, Macr. s. 
3, i, 0; but in Plin. 13, 74 read w. R and edd. adulatione. 

ablutor, Oris, m. a purifier, Tert. Marc. 3, 7, 3. 

abluu-ium, ii, n. [ablu-o] deluge, Laber. ap. Cell. 16, 
7,2. 

ab-matertera, f. sister of an abauia or of a great-great- 
granduiother, also called matertera maxima, Paul. dig. 38, 
10, 10, 17; Gai. 38, 10, 3. 

ab-nato, are, vb. swim away, Stat. Ach. j, 383. 

abnegatio, mi is, f. denial, Arnob. p. 1 8. 

abncgatmus, a, um, adj. negative, Prise. 2, 84, 23 K. 

abncgator, Oris, m. one who denies, Tert. fuga in pers. 
12. 

ab-nego, (amnegoi) are, vb. refuse, deny, rex tibi coniu- 
gium, Verg. 7, 424; luppiter imbrern, Colum. 10, 51 ; te 
comitem, Hor. od. r, 35, 22; comiteru (se), Ov. a. a. i, 127; 
depositum, Plin. ep. 10, 97 (96), 7; me parentem sibi amne- 
gaueritt, inscr. Or. 1175; 2. w.inrin., uitam producere, 
Verg. 2, 637 ; medicas adhibere manus, Verg. G. 3, 456. 

ab-nepos, Otis, m. son of a pronepos or proneptis, i.e. of 
a greut-grand-child, Gai. dig. 38, 10, 3; Paul. 38, 10, 10, 
1 7 ; Suet. Tib. 3 and Cl. 24. 

ab-neptia, is, f. daughter of same, Gai. and Paul, ib.; 
Suet. Ner. 35. 

ab-nocto, ure, vb. [nox] pass the night away (from 
home), Sen. Ml. U",1niif, /v,.(jell. 13, 12 f.; Marc. dig. I, 
18, 15- ."iictibus et urbes et insi,. 

t. Div. inst. 7, 3; yet firstay? si non abnodatus 

"'8 to 6- outant et abnodant, 



ABOLEO 

ab-normls? adj. [norma] out of rule, Rusticus abnor- 
mis sapiens, Hor. s. 2, 2, 3; but best mss. abnormi, perh. 
f or ab normi from a lost noun normis = norma. 

abnuent-ia, f. shaking the head, denial, crirninis, Aur. 
Aug. p. 144, Halm 2 ed. 

ab-nueo, ere, [second vb. fm. ab-nno] refuse by shake of 
head, Certare abnueo metui legionibus labem, Enn. ap. 
Diom. 382, II K; ex eo futurum abnutbant, Enn. ib. 

abnuitio, ouis, f. refusal, in non semper abuuitionem 
signiricat, Paul, ex F. 108. 

ab-numero, are, =totum numero, Nigid. ap. Gell. 15, 

3' 4- 

ab-nuo, (am-nuo) f re, nui, nuiturus, vb. shake the head, 

implying no, ubi cenamus inquam ; atque (atqui?) illi 
abnuont, PI. Capt. 3, i, 21; add True. pr. 6; Merc. pr. 
50; add Cic. Mil. 100; 2. as trans, vb. shake the 

head at, deny, refuse, quid abnuat, Cic. fin. 2, 3; Quae 
(domus) tibi sine seruiat...Vsque dum tremulum mouens 
Cana tempus anilitas Omnia omnibus amnuit (so the best 
ms., not annuit), Cat. 61, 163; cf. amnego; nihil abnuitu- 
ros, Sal. ap. Arus.; omnia, Sal. lug. 68; alia, 83; im- 
periuni auspiciumque, Liv. 28, 27, 4; linguam Romanam, 
Tac. Agr. 21 ; 3. w. inf. or ace. and inf., bello Italian! 
concurrere Teucris, Verg. 10, 8; melioribus parere, Liv. 22, 
13 f.; 4. w. personif. nom., quod scinclitur...aeternam 
sibi naturam abnuit esse, Lucr. 3, 641 ; spes, Tib. 4, I, 25 ; 
locus, Tac. h. 5, 13; 6. pass, impers. Liv. 3, 72, 7. 

abnutluus, a, um, adj. negative, Paul. dig. 45, I, 83. 

abnuto, are, vb. freq. [abnuo] keep shaking the head, 
refuse, deny, Quid mihi abuutas? Tibi ego abnuto, PI. 
Capt. 3, 4, 79; 2. w. ace. and inf., quid te adiri ab- 
nutas? Enn. ap. Cic. or. 3, 164. 

ab-61eo, ere or abolesco, ere, ui (also eui Prise. 872 P, 492, 
2 K), Hum (also etum Pr. ib.), vb. [oleo smear, obs. ; whence 
alsode-leo; cf. ol-eum, ol-iva, o\-fi(/>w, eX-aiox; ad-eps for 
al-eps; and decap. lino and \tir-a] blot out, and hence cancel, 
expunge, annul, abolish (what has been written, as a 
law, &c.), tentationem earn fore abolendi sibi magistra- 
tus, Liv. 3, 38, 7; ad abolendam societatem Romanam, 
S, 27, 5; abolebantur Roman! ritus, 25, I, 7; testamen- 
tum Caesaris, Veil. 2, 58, 2 ; aceusatio non accusantis 
uoluntate aboleri debet, Marc. dig. 48, 16, i, 10; cri- 
mina abolita sunt, Mod. ib. 16, 17; causas abolitae ac- 
cusatiouis exponit, Plin. ep. 7, 6, 6; reliqua uetera HS 
nouies mill, abolita, on a coin of Hadr. Eckh. 6, 478, 
bonds due to his' 'fiscus' cancelled by him; cf. Inscr. Or. 
805; reorum nornina aboleuit, Suet. Aug. 32; and ellipt., 
de abolendis reis (i.e. uomiuibus reorum), Paul. 48, 16, 
16; decretum abolitum est, Suet. Cl. 6; uetus lex ser- 
mouis abolebitur, Quint. I, 5, 29; 2. cause to be for- 
gotten, efface, wipe out (the memory of), make obsolete, 
esp. by destruction of objects, abolish, flbolere nefandi 
Cunota uiii rnonumenta iubet, Verg. 4, 497; imagines, 
Tac. an. 4, 35 ; abolete memoriam foedissimae iioctis, 
Tac. h, i, 84 m. ; Titus praua certamiua comrnuni utilitate 
aboleuerat, 2, 5 f. ; labem prioris ignominiae, 3, 24; con- 
uicia ac probra, I, 47; illo igne uocem populi Romani et 
libertatem senatus et conscientiam generis human! aboleri, 
Tac. Agr. 2; merita patris, Eutr. 7, 23 (15) ; 3. gen. 

get rid of (in any way), annihilate, destroy so as to leave no 
trace, nee uiscera quisquam (so numerous were the dead 
bodies) Aut undis abolere potest aut uincere flamma, Verg. 
G. 3, 560; corpus igni abolitum, Tac. an. 16, 6; deum 
aedes uetustate aut igui abolitas, an. 2, 49; scabiem 
asinipae niedullae aboleut, Plin. 28, 244 ; uires, Tac. h. 4, 
39; add an. n, 35; abolitis radicibus prioris uineae, Pall. 
2, 13, 2; 4. w. pass, meaning, be blotted out, pass 
wholly out of memory, be utterly forgotten, cum re nomen 
quoque aboleuerat, Liv. i, 23, 3; cuius re! prope iam 
memoria aboleuerat, 3, 55, 6; add 8, n, i ; 9, 36, 
I ; II 6. abolesco occurs only with pass, or intr. 

meaning, be blotted out, be utterly forgotten, pass wholly 
out of memory, and so aboleui in Livy (s. 4) ; nee uestra 
feretur Fama leuis tantjue abolescet gratia facti, Verg. 
7, 232; 6. disappear altogether, die out, nee siccita- 
tibus aboleseit (uinea), Colum, 3, z, 4; cf, all of 3. 



ABOLESCO 



ABS-CEDO 



9 



abolesco, grc, s. uboleo. 

abdlitio, dnis f. [abol-eo], blotting out, abolition, repeal, 
quadrageusimae, Tac. an. 13, 51; legis, Suet. Aug. 34; 
2. absol. a blotting out of the past, amnesty (a.- nirvana.), 
tyrannum qui sub pacto abolitionis domination?!!! depos- 
uerat, Quint. 9, 2, 97 ; faoti, Suet. Tib. 4 ; add Flor. 4, 7, 3 ; 
AureL V. 35; Auson. perioch. 19; Ulp. 48, 16, 7 (bis); also 
12 etc. 

abblltor, oris m. one who blots out, Somnus a. omnium, 
Auson. grat. 4; rnors, Tert. hab. 3. 

abolla, ae f. [?j a cloak, purpurea, Suet. Gai. 35 ; 2. 
esp. a military cloak of double cloth, toga tracta est et 
abolla data est...munera belli ut praestarem, Varr. ap. Non. 
538, 16; called duplex amictus in Verg. 5, 421, wh. Serv. 
duplex sicut chlaruys; 3. as worn by Cynics, Mart. 4, 

53, 5 ; 4. or a fop, 8, 48, i ; 6. a phrase ill ex- 
plained, facinus maioris abollae, luv. 3, 115. 

aboloes, pro all illis, Fest. 

abominab-ilis, e adj. accursed, Ps. -Quint, decl. 4; Hier. 
ler. 22, 30. 

abommamcntum, i n. an accursed thing, Tert. adv. 
lud. 13. 

abominatio, finis f. warding off, as accursed, Tert. ib. 
5; Lact. i, 17. 

ab-ominor, ari vb. ward off from one as of evil omen, 
call on heaven to avert, an exiturn Cassii expectem? Bene 
facitis quod abominamini, Liv. 6, 78, 9; add 30, 25, 12; 
30, 30, 9; Ov. Pont. 3, i, 105; M. 9, 677; Suet. Claud. 
f. ; si (quod a.) prius morietur, Scaev. dig. 28, 5, 86; 

2. as a pass., regard as accursed, saeuitia eorum abomina- 
retur ab omnibus, Verr. ap. Prise. I, 380, 10 K; Parentibus- 
que abomiuatus, Hor. epod. 16, 8; but PI. Tr. 3, 2, 82 corrupt. 

abomm-osus ' adj. of evil omen, uox, Diom. 476, 9 K; 
but in Sol. i, 40 ominosus. 

ab-dtior, Iri ortus or orsus, vb. refl. (opp. to orior) lit. 
set as the sun or a star hence met., die, ut fetus... 
aboriantur, Gell. 12, I, 8; 2. suffer miscarriage, mis- 

carry, uiuum, ibi natum, si praegnans biberit fieri ut 
aboriatur, Varr. ap. Non. 71, 20; add Plin. 8, 205; Arn. 3, 
10; 3. of the voice, die away, Lucr. 3, 155 ; but Varr. 

5, 10 corrupt; aborsus as part., Paul. sent. 4, 9, 6. 

ab-6riscor, i, vb. refl., die, Lucr. 5, 733. 

abortio, Gms f. abortion, miscarriage, PI. True. I, 2, 
99; Cic. Clu. 34; abortionis poculum, Paul. dig. 48, 19, 

38,5- 

abortio, ire, vb. [abortus sb.], miscarry, Vulg. lob 21, 
Id; but not Plin. 8, 205. 

abortium, ii, n. miscarriage, Hier. ep. 66. 

abortiuus, a um, adj. of the class aborti, still-born, 
ouum, addled, Mart. 7, 93, 5; and hence 2. met. as a sb. 
one all but still-born, an abortion as it were, a. Sisyphus, 
Hor. s. i, 3, 46; 3. causing abortion, Plin. 7, 42 f. ; 

20, 226; 24, 18; 4. abortiuum, i as sb. n. a drug etc., so 
acting, luv. 2, 32; 6, 368; Plin. 18, 150; 28, 81; in Sol. 
37, 15 reading dub. 

aborto, are, vb. miscarry, Varr. r. 2, 4, 14 ; Firm. Math. 

3, 7, 6. 

abortum, i, part, as sb. n. miscarriage, mox abortum 
factum est, Ulp. 29, 2, 30, 4; 2. of the fetus, Paul, ex 

F. 29 M; ab. e/cr/iw/ia, Gloss. 

abortus, us m. [aborior], setting of a star, Manil. I, 
140 ; 2. miscarriage, Dicam abortum esse, Ter. Hec. 3, 
3, 38; Tertullae nollem abortum, Cic. Alt. 14, 20, 2; add 
Plin. 7, 40 and 43 etc. ; Plin. ep. 8, to, I ; 3. of trees, 

arborum etiam abortus inuenimus (of dwarf trees), Plin. 
12, 13. 

ab-patruus, i, m. brother of a gt. gt. grandfather, also 
patruus maxurnus, Paul. dig. 38, 10, 10, 17 ; Gai. 38, 10, 3. 

ab-rado, ere si sus, vb. scrape away, Nee mauibus 
quicquam teneris abradere membrU, Lucr. 4, 1103; 
2. shave away, supercilia, Cic. Hose. com. 20; arida dolabra, 
Colum. arb. 10, 2; in Hor. ep. I, 7, 50 adrasum; in Varr. 
1. 5, 31, p. 138 Sp. conradit; 3. met. get any thing ever 
so little out of (a person), Aliis aliunde est periclum, unde 
illiquid abradi potest, Ter. Ph. 2, 2, 19; nihil a Caecina, 
Cic. Caec. 19; abradi aliquid bouis, Pliu. pan. 37, 2. 

E. D. 



ab-ril3go, are, vb. Bend away into exile, lul. Val. r. 
Alex. 2, 17. 

abrclictus, part, left behind, Tert. lud. I. 

ab-rdnuntlo, ;u-e, vh. renounce, diabolo, Salvi 
p. 208 Kitt. 

abreptus, part, of 

ab-ripio, ere. ui repttts, vb. [rapio] seize and carry of! 
quickly, snatch away, abripite hune intro actiitiini 'int.-r 
manus, PI. Most. 2, I, 38 ; earn, Cas. 4, 2, 5 ; ill ilia 
uniuorsum abripiet, Ter. Ph. I, i, n; Cercrem, Cic. Verr. 
2, 4, in; ad quaestionem abreptus est, Cic. Clu. 89 ; 
ui flumiuis abrepti, Caes. b. c. I, 64; 2. w. refl. proa. 
se etc., tear oneself away, PI. Cure. 5, i, 8; Mil. 2, 2, 
21 ; 3. met. tempestate abreptus est unus, Cic. Lig. 
34 ; te quasi aestus a terra abripuit, Cic. or. 3, 145 ; ab- 
reptus caedum amore, Sil. 5, 229. 

ab-rSdo, ere si sus, vb. gnaw away, consume by gnaw- 
ing, (canes) uincula, Varr. r. 2, 9, 13; niigiiein, Pers. 5, 
162; os, Pliu. 10,169; abrosa parte corporis...redimere se, 
37- 82. 

abrdgatlo, Ouis f. repeal (of a law), Cic. Att. 2, 23, 2. 

ab-rdgo, are, vb. repeal (a law), legcm, Cic. r. p. 2, 
63; Att. 2, 23, 2; Liv. 34, 6, I; plebeiscitum, 22, 30, 
4 ; 2. annul, cancel, abrogate an oflice or power, magin- 
tratum, Cic. Verr. 2, 2, 140; imperium, Cic. off. 3, 40; 
Liv. i, 59, u; 22, 25, 10 etc.; 3. met. \v. "(idem, 

destroy credit, illis quoque abrogant etiam fidem, PI. Tr. 
4, 3, 42; fidem iurisiurandi, Cic. Kosc. com. 44; fidem 
orationi, Corn, i, 17; add Liv. 6, 41, u. 

abrotonitea etc., s. habr. 

ab-rumpo, Sre riipi ruptus, vb. send rushing awav, 
throw off with violence, equus uincla, Enn. ap. Macr. 6, 3, 
8 (5(tr/j.ov <nroppr)as, II. f 506), uincula, Verg. 9, 118; u, 
492; Hor. od. 4, 7, 27; Tac. an. I, 66; lora, Ov. M. 2. 
315 ; abrupto sidere nimbus, Verg. 12, 451, throwing off the 
star to which it was attached, tearing itself from it ; 
2. met. uitam, 8, 579; 9, 497; medics herbis abrumpi- 
mus annos, Luc. 6, 610; 3. esp. break off, interrupt, 
sermonem, Verg. 4, 388 ; Suet. Tib. 21 ; uocem, Sil. 2, 
329; somnos, 15, 48; incohatum aliquid, Plin. pp. 5, 5,4; 
otium, 7, 3, 4; 4. send flying apart from each other, 
burst through, force a passage through, tear open, in- 
geminant abruptis nubibus ignes, Verg. 3, 199; ordines, 
Tac. h. 3, 25; uenas, Tac. an. 15, 59 and 63; 16, 9; 
6. met. fas, Verg. 3, 55; fata, Sen. Here. Oct. 899; 
6. break (ground) away, so as to leave a precipice or abyss, 
locus iam ante praeceps, recenti lapsu terrae, in pedum 
mille altitudinem abruptus erat, Liv. 21, 36, 2; and met. 
omnibus inter uictoriam mortemue certa desperatione 
abruptis, 21, 44, 8; 7. as a refl. tear oneself away, rush 
from, latrocinio Antonii, Cic. Phil. 14, 31 ; abrupti (abruptis. 
Macr. 6, I, 27, perh. rightly) nubibus ignis, Lucr. 2, 
214; II 8. abruptus part, as adj., precipitous, steep, 
montes, Plin. 3, 67; saxa, Tac. an. 2, 23 ; petra, Curt. 7. 
II, 2; 9. met. sermo, Quint. 4, 3, 13, abrupt; add 

4, 2, 45; contumacia, Tac. an. 4, 20; 1O. as sb. n. 
sorbet in abruptum fluctus an abyss Verg. 3, 422 ; per 
abrupta, over precipitous ground, Tac. Agr. 42 f.; 11. 
cornp. Plin. n, 138; superl. Plin. ep. 9, 39, 5; III ia. 
abrupte adv. abruptly, hastily, Quint. 3, 8, 6; 4, i, 79; 
inst. 2, 15, 4. 

abruptio, Onis f. sending off rushing, tearing off, corri- 
giae, Cic. div. 2, 84; add Att. n, 3, i. 

abs, prep, [fm a lost ab-is comp. of ab ; cf. ex, obs, sitlis. 
fs as seen in iirur-<rctw aft. en ; fvs prob. for tv-ts, aft. 
cis (fv s) and ew ; ire/jts (in 7T/<r<moiTo), aft. Tfpt. Thus 
abs etc. correspond in suffix to sup-er, supt-er, int-er, and 
E. ov-er etc.]. See ab. 

abs-cedo (aps.), ere cessi cessum, vb. go (quietly) away, 
withdraw, retire, slip away, get off, Kt hens iube illo> 
illim (so Bothe, MSS illinc) amabo absccdere. .\: 
PI. Most. 2, 2, 36; triumpho, si licet me Intel e tn'tn 
abscedere, Ter. Haut. 4, 2, 5 ; capnt est in iecore: iam 
abscedet, simul ac..., Cic. div. 2, 37; si urgemus hostes, si 
non ante abscedimus quam..., Liv. 5, 4, 10; quonam modo 
ab Hannibale abscessisset, cura angebat, 27, 47, 5; 2. 



10 



ABSCESSIO 



AB-SITUS 



mot. retire from, desist, ciuilibns muneribu?, Liv. 9, 3, 5 ; 
ineepto, 26, 7, 2; 3. \v. abstract noin., a te suspicio, 

I'l. Ep. 2, 2, 100; labor ille a uobis cito recedet, bene 
factum...non abscedet, Cato ap. Gell. 16, 1,4; ab eo baeo 
irn, Ter. Haul. 5, 2, 15; 4. in mcd. 1., pass away from 
life, slough, form an abscess, sub lingua iiiterdum aliquid 
aliM'edit, (.'els. 7, 12, 5; add 5, 18,21; omnia abscedentia 
(abscesses) digerit..., 5, 18, 21 ; 6. recede (from view) 

alia aliseedentia, alia prominentia, Vitr. 7 pr. II f. ; la- 
terum abscedeutium adurnbratio, I, 2, 2; 6. depart this 
life, die, abscessit Selinuute pri. idus Angus., iuscr. Or. 
794 ; 7. as vb. impers., negautis e re publica ease ues- 
ugiuiB abscedi ab Hanuibale, Liv. 27, 4, I ; add 22, 33, ip; 
26, 3, 12; 29, 2, 16; 8. abscessem = abscessissem, Sil. 

5, 109. 

abscessio, onis f. going away, departure, Dictys I, 
5 ; 3. met. Cie. Tim. 12. 

abscessus, us m. departure, withdrawal, solis, Cic. 
N. D. i, 24; liutulum, Verg. 10, 445; add Tae. an. 4, 57; 

6, 44 (38); 2. sloughing, abscess, Cels. 5, 18, 2 and 7 ; 

3. a retired spot, cod. Th. 7, 16, 2.. 
abs-cido (iips.), ere cidi clsus, vb. [caedo] cut off or 
away, Scelestam, scelus linguam apscidam, PL Amph. 2, I, 
7; ceruicibus fractis caput abscidit, Cic. Phil, n, 5; ramis 
abscisis, Caes. b. g. 7, 73, 2 ; abscisum in duas partes 
exercituin, Caes. b. c. 3, 72, 2 ; Abseldit iugulo pectus, Ov. 
M. 12, 362; caput abscisum (so best MSS, Or. abscissum), 
Hor. B. 2, 3, 303; rupes, Liv. 32, 5, 12; saxum, 32, 4, 5 ; 
add 25, 36, 6; 2. met., alia (spe) abscisa, Liv. 4, 10, 4; 
55, 45, 6; res, 35, 32, 6; omnium rerum respectum praeter- 
quum uictoria nobis abscidamus, 9, 23, 12; II 3. abscisus 
part, as adj. short, decisive, summary, castigationis genus, 
Val. M. 2, 7, 13; seritentia, 6, 3, 10; abscisior iustitia, 
6,56x1.4; 4. abscise adv., summarily, 3, 7 ext. 6; 

Call. dig. 50, 6, 6 (5), 2. 

ab-scindo, ere scidi scissus, vb. tear away, tnnicam 
>'ius a pectore abscidit, ut cicatrices populus lloinanus iu- 
dicesque adspicereut, Cic. Verr. 2, 5, 3; Hicplantas tenero 
nl)scindens de corpore matrum, Verg. G. 2, 23; Flauentis 
abscissa comas having torn away, Verg. 4, 590; add 
_;. 418; Nequiquaui deus abscidit. ..Oceano... terras, Hor. 
od. I, 3, 21 ; et terras abscidit undas, Ov. M. i, 22; se 
abscissurum tot miseriaruin causam (sc. uiriliasua),Petrou. 
108 ; cf. Aug. C. D. 7 f. ; 2. met. Haec et quae poterunt 
icditus abscindere dulces...execrata, Hor. epod. 16, 35; et 
inane abscindere soldo, Hor. s. i, 2, 113; Abscindit nos- 
trae multum sors inuida laudi, Luc. 4, 503. 
abscise, see abscido. 

abscisio, finis f. cutting off, as in fix. aposiopesis, Corn. 
4, 53 and 54; 2. uocis, loss of voice, Serib. conip. too; 
3. = aphaeresis. Prise. I, 302, 17 K.. 
absconditc, see abscdudo. 

abscondltor, oris m. hider, concealer, Firm. math. 5, 
15; Tert. Mure. 4, 25. 

abs-condo, Sre didi or di ditus, vb. stow away, hiile, 
Quid faciam? In latebras abseondas...tuam stultitiam, PI. 
Cist. I, I, 65; abscondidi, Merc. 2, 3, 26; add Aul. I, I, 
24; quo studiosius absconditur, eo magis eminet, Cic. 
Kosc. Am. 121 ; gladii absconditi, Cic. Phil. 2, 108; fugam, 
Verg. 4, 337; cadauera humo, Verg. G. 3, 558; refu- 
gium abscoudendi causa seruo praestare, Ulp. dig. n, 3, 
1,2; 2. in sailing, lose sight of (by intervening laud 
<tc;.), Phaeacum abscoudimus arces, Verg. 3, 291 ; Sicanimii 
quaerit, cum uecdum absconderit Iden, Claud, rapt. Pr. 
3, 140; and met. in rnari (ut ait Vergilius) terrae reoedunt, 
sic in hoc cursu rapidissimi tempohs, primum pueiitiam 
abscondiinus, deinde..., Sen. ep. 70, 2; 3. abscondi 

as vb. refl. hide oneself, bury itself, get buried, reliquas 
(gemmas) quae in terrain absconduntur, Colum. arb. 7, 
4. of setting stars, Atlantidus absconduutur, Verg. 
(i. i, 221; 6. abscond! us perf. for abscondidi, ll:r 

in tenelnis. intus sese abscundit (so MSH, Quieh. cj. 
nbscondidit, marking tenebrisl) Caecil. ap. Nou. 75, 21 ; 
I'erii, nun purlin est. Numquid abscundisti inter nates, 
I'.mip. ib. ; 6. part or adj. absconditns, hidden, 
msidiae, Cic. Cat. 3, 3; gladii, Cic. Phil. 2, 108; llumuia, 



Lncr. i, 904; 7. abscondite adv. Cic. fin. 3, 2; inv. 2, 
69; 8. absconsus as part. Firm. Math. 3, 8 and 

abseonse as adv. 2, 2; Hyg. 184. Compare 

absconsor for abscouditor, id. 3, 8. 

absec-tus, ]iart. of a lost vb. abscco, cut away, separate, 
cod. lust. 5, 12, 34. 

absog-men, iuis n. [s. above] a piece cut off, a cut, 
carnis, ap. Fest. v. poenitam, 2426, 25 M. 

absens (aps.), cut is part, as adj. [iibsnm], absent, Ne 
male loquere apsenti (so MSS) amico, PI. Tr. 4, 2, 81 ; et 
praesens tecum propediem, et dum aberis absens loquar, 
Cic. off. 3 f. ; 2. absente abl. sing. w. pi. noun, Nescio 
quid profecto absente nobis turbatumst domi, Ter. Eun. 
4, 3, 7; adeste: si hac absente nobis uenirit (so H) puer, 
Afran. ap. Non. 76, 18; s. praesens for like use. 

absentia, ae, f . absence, Cic. Pis. 37 ; Ant. ap. Cic. 
Att. 14, 13 A i ; Quint. 4, 2, 70; 5, 7, I ; Ulp. dig. 4, I, I. 

absentluus, adj. absent, ne a. morae uobis essem, Petr. 

absento, are, vb. [absens] cause to be absent, Theod. 
cod. 12, I, 84; Claud, rapt. Pr. 3, 213; 2. be absent, 

Sidon. 9, 13 f. 

abslda? ae, f. =absis, Paulin. Nol. ep. 12, 17. 

absldatus,? quasi-part. provided with a recess, por- 
ticus, P. Viet. Eom. 4. 

ab-silio (aps.), ire, vb. [salio] run or rush off from, Aut 
procul apsiliebat ut acrem exeiret odorem, Lucr. 6, 1217; 
nidos, Stat. Th. 6, 98. 

ab-similis, e, adj. unlike, bitnmini, Colum. 6, 17, 2; 
suillo (rostro), Plin. 8, 121; Tiberio, Suet. Oth. i; magis- 
tro, Suet. Dom. 10. 

absinthiatus (absentatum), quasi-part. flavoured with 
wormwood, poculmn, Sen. suas. 6, 16, p. 33 B; 2. n. 

aa sb. (absentatum) worm-wood wine, Pall. 3, 32; condito 
piscinas temperauit absentato (so Salm. and Peter) Lampr. 
Hel. 21, 6. 

absinthites (aps.), ae, m. wormwood wine, Colum. 12, 
35, i ; apsinthites, Plin. 14, 109. 

absinthium (aps. a^ivBiov), better apsentium, ii, worm- 
wood, Set ubi apsentium (so mss.) fit atque cunlla (in 
spite of KoviXij) gallinacea, PI. Tr. 4, 2, 90 ; apsinthi Pontici, 
Cato r. 159 (160); Sed ueluti pueris absinthia taetra me- 
dentes Cum dare conantur, Lucr. I, 936; Plin. 27, 45 
etc.; 2. a sea-plant, nascitur et in mari aps., quod 

seriphum uocant, Plin. 32, 100; 3. wormwood-wine, 

edict. Diocl. p. 18; 4. met. ueremur ne parum hie 

liber rnellis, et absinthi multum habere uideatur, Quint. 

3- '. 5- 

absinthius, ii, m. the same, absinthium grauem, Varr. 
ap. Non. 190, 28. 

absis (aps. or haps. = u\f>i.s, Ion. d^is), Idis, f. lit. an 
arch or curve cubiculum in hapsida curuatum, quod am- 
bitum solis fenestris omnibus sequitur, Plin. ep. 2, 17, 
8; 2. esp. the turning part or apse of a planet's couise. 
Plin. 2, 63 and 64; 2, 72; 8. cornmissurae apsidum, 

nodes of same, Plin. 2, 79; 4. an apse or curved re- 

cess in a church, August, ep. 203; Paul. Nol. ep. 12; 
B. a curved bowl, absidibus argcnteis, Ulp. dig. 34, 2, 
19, 6 ; Paul. 34, 2, 32, r ; 6. but in PHn. 36, 77 read w. 
MSS and cdd. aspidcm. 

ab-sisto, ere, stitr-, vb. depart from, leave, ab signis 
legiouibusque, Caes. b. g. 5, 17, 2; luco, Verg. 6, 250: 
limine 7, 610; ab ore pcintillae, 12, 102; and nbsol. <i, 
355; nestigiis hostium, Liv. 27, 42, 17; sidus Veneris a 
sole mimquam absistens partibus XLVI longius, 1'lin. 2, 
38; 2. desist, bello, Hor. s. I, 3, 104; obsidione, Liv. 

9, 15, 3; ineepto, 25, 5, 6; 31, 26, 5; spe, 24, 20, 15 
abandoning the hope; 3. w. abl. of gerund, precando, 

Verg. 8, 403; sequeudo, Liv. 29, 33, 8; 4. \v. inf.. 

de>ist from, cease to..., imperarc, Liv. 7, 25, 5; petere, 32, 
35, 7; bene facere, 36, 35, 4; moueri, Yerg. 6, 399; ii, 
408; 6. absol., Verg. I, 196; Tac. an. 2, 31; . 
pass, impels., Liv. 21, 6, 5 ; 7. abstitit in PI. True. 2, 

6, 32 is but a cj. ; in Mil. 2. 2, 46 read astitit. 

ab-Bitus, part, situated at a distance, Paul. Nol. nat. 
Kill S. Fel. 



AB-SOCER 

ab-sdcir, rri, m. gt. grandfather of a wife or husband, 
Capitol. Gord. 3. 

ab-solesco, ere, vb. pass out of use, Tert. exhort, 
cast. 6. 

ab-soluo (ap-s), ere ui iitus, vb. set loose or free from, 
let go off; phys., Spartanum canera retinere dispositus 
ante tern pus absoluit, Ainni. 29, 3, 3; magister claustrum 
reserat, unde absolutus stilus saxum contorquet, 23, 3, 6 ; 
Corpora deripiat ualidoque absoluerit arcu, Lncil. Aetn. 
347; absolutus uinculis, Prud. lioman. mo; ualuas stabuli 
absolue, Apul. M. i, 15; 2. met. set free from, relieve 

of, cura, Sal. h. or. Macri ; suspioione consulem, Liv. 2, 
8, I ; 3. esp. in law, acquit, sei apsolucre uolent sine 

eondemnare liceto, CIL 603, 15; hunc hominem Veneri 
absoluit, sibi condemnat, Cic. Verr. 2, 2, 22; de prae- 
uaricatioue, Cic. Q. Fr. 2, 16, 3; iniuriarum cum, Cornif. ad 
Her. 2, 19 ; His (sc. lapillis) damnare reos, illis absoluere 
culpae, Ov. M. 15, 42; rei facti egregie absoluuntur, Liv. 9, 
26, 20; 4. hence A for absoluo in jury tablets, as on a 
denarius CIL 477: Q. Cassius Vest. A. C. libert. ; 5. 
but in CIL 198, 55 and 56, is ex hace lege...apsolutus erit, 
shall be free from the action of this law, not bound by 
it ; 6. set (a person) at liberty (for other matters by 
some act or words), Omnino ut te absoluam, nullam pictam 
conspicio hie nauem, PI. Most. 3, 2, 153; Qnaeso apsoluito 
hinc me extemplo quando satis duluseris, Amph. 5, i, 
45 ; Nusquam equidem quicquam deliqui : hoc primum 
te absoluo pater, Men. 5, 2, 30; 7. esp. by payment 
of a debt, te apsoluam, qua aduenisti gratia... Argentum 
accipias, PI. Cure. 3, 84; te absoluam breui; argenti..., 
Ep. 3. 4> 3; add 5- '> 2 5 eto - ! e S a( i forum ibo ut hunc 
absoluam, Ter. Ad. 2, 4, 13; add 18; creditorem, Ulp. dig. 
22, I, 37; O. w. abstr. aec., bring (a business) to an 

end, get rid of (it), finish off, dispose of, Uno ut labore 
apsoluat aerumnas dims, PI. Amph. i, 2, 26; ut nemo 
pictor esset inuentus, qui...eam partem quam Apelles in- 
cohatam reliquisset, absolueret, Cic. off. 3, 10; incohutum 
absoluere ; and so on ; Quid est quod ab ea absolui et perfici 
debeat, Cic. fin. 4, 34; 0. esp. of writing, neqne tarn 

facile interrupta contexo, quam absoluo instituta, Cic. leg. 
1,9; Paucis absoluit ne moraret diutius, Pacuv. ap. Diom. 
400, 26 K ; de Catilinae coniuratione paucis absoluam, Sal. 
Cat. 4, 3; add 38, 3; lug. 17, 7; 1O. lay down as a 

fact, a Zanclensibus Metaurum locatum Boccbus absoluit, 
Solin. 2, II ; II 11. absolutus, as adj. finished, perfect, 
absolute, similitudo, absolutissima * et perfectissima argu- 
mentatio, Cornif. ad Her. 2, 28; Plin. 9, 10; nigritia, 10, 
56; heroa absolutissimi operis, 35, 74; librum omnibus 
numeris absolutum, 1'lin. ep. 9, 38; actio absolutissima*, 
i, 20, 10; meditationes non omnibus numeris absolutae, 
Quint. 10, i, 70; but absolutius os, i, i, 37, more free 
from impediment of speech; 12. complete in itself, 

needing no adjunct, quasdam cum adiunctiono necessi- 
tuilines, quasdam simplices et absolutas, Cic. inv. 2, 171; 
opposed to assumptiuus, i, 15: add I, 17; part. 94; Prise. 
62, 5 K ; 13. free from conditions, unconditional, abso- 
lute, donatio, Paul. dig. 39, 6, 35, 2 ; 14. gen. free 
from, loca...nebularum noetibus absoluta, Pall. I, 3, tem- 
pestatibus, 4, 12,2; 15. in gram, without case, absolute, 
verbum abs.: quid moror? Prise. I, 389, 18 K; hence of 
intrans. vbs. as caleo, curro, Diom. 342, 32 K; 16. of 
adj., positive, utimur comparatiuis pro ahsolutis, Quint. 9, 
3, 19; add Prise. 2, 141, 14 K; 17. for comp. and sup. 
see * above; 18. absolute, adv., absolutely, com- 

pletely, perfectly, Cic. Tusc. 5, 53 etc.; Corn, i, 17; abso- 
lutius, Macr. sonin. 2, 15, 16 ; 19. K. assoil. 

absSlutio, unis, f. acquittal, uirginum, Cic. Cat. 3, 9 ; 
add Clu. 74 ; maiestatis, under a charge of laesa maiestas, 
Cic. fain. 3, n, i; 2. in pi., Suet. Vesp. 16; 3. in 

li'gal 1. also a release, Paul. dig. 38, i, 37, 6; add Modest. 
36, 4, i ; 4. perfection, conipleteuexs, rationis, Cic. fin. 
5, 38; add or. i, 130; inv. I, 32; animi aut corporis, 
2, 30. 

abs6iator-ius, adj. of acquittal or release, Gai. 4, 114; 
Suet. Aug. 33; 2. absolutorium as sb. n. a remedy, 
mali, Plin. 28, 63. 



ABS TERGEO 1 1 

absdnans, tis, part, [implies a vb. ab-sono], not harmcui- 
, usus, Justin, inst. 2, 25. 

aba&ne, see 

ab-Snu, adj. discordant, out of harmony or tune, 
harsh, uox, Cic. or. 3, 41 ; uoce absoni, i, 115; absoni n 
IKKT motus, Liv. 7, 2, 5; clamor, Apul. M. i, 17; 
2. mi !.. tirta, later. 4, 517 out of symmetry- tid<<i diuinac 
originis, inconsistent with, Liv. I, 15, 6; add Hor. ep. 2, 3, 
112 ; II al'-M]n , ;i'lv. out of harmony, Apul. mag. ; 
2. met. absurdly, (lell. 15, 25, I. 

ab-sorbeo (aps.), Ore, bui (rarely psi), ptus, vb. [peril. 
ab = S. ava down], suck down, si frustulentast (aqua), da. . 
absorbeam (Fleck, ops.), PI. Cure. 2, 3, 34; ut decieim 
solidum absorberet (al. obs.) accto Diluit...bacam, Hor. K. 
2, 3, 240 ; uniones conuiuis absorbendos dedit, Plin. 9, 122 ; 
Liquefactum absorbuit, 121 (al. oba.); add Macr. s. 2, 13; 
placentas, Hor. s. 2, 8, 24 (al. obs.); 2. suck up, 

humorem siccitas, Curt. 7, 5, 5 ; 3. met. of the sea, suck 
away, swallow up, sweep off (as water does), oceanus 
uix uidetur tot res tam cito absorbere potuisse, Cic. Phil. 
2, 67 ; quicquid ingerebatur absorbebat mare, Curt. 4, 2. 
23; 3. and met. fm. this, Atque acerrume ea (sc. 

meretrix) uiros (so ej., MSS aestuosae) absorbct, ubi quern - 
que attigit, PI. Bac. 3, 3, 67; aestus consnetndinis, Cic. leg. 
2, 9; aestus gloriae, Cic. Brut. 282; amoris aestus. Cat. 
68, 107 ; (tribunatus) quodammodo absorbet orationem 
meam, Cic. Sest. 13; absorpsit...rupes (of a flood), Lac. 4, 
100. 

absorptio ' a dub. read, in Suet. Ner. 27. 

abspello, see aspcllo. 

absqne (apsque) [for absquam?; cf. Fr. puisqne from 
posquam], as conj. apart from the fact that, unless, if 
not, Quam fortunatus ceteris sum rebus, absque una haec (sc. 
uxor, not res as gome say) foret, Ter. Hec. 4, 2, 25 (wh. 
Don. notes the other reading hac, adopted gen. by editors) ; 
2. with a constr. between a conj. and prep., an abl. 
superseding the nom. , if it had not been for, but for..., 
Nam absque te esset, ego ilium haberem rectum ad in- 
genium bonum, PI. Bac. 3, 3, 8; nam herclc absque me 
Foret et meo praesidio, hie faceret te prostibilern pro- 
pediem, Pers. 5, 2, 55; Quod apsque hoc esset. ..suis 
me ductarent dolis, Capt. 3, 5, 96; add Tr. 5, 2, 3 ; Men. 
5, 7, 33; text in Tr. 4, I, 13 doubtful; nam absque eo esset 
Recte ego mihi uidissem, Ter. Ph. 1,4, 11; this only in 
old comedy ; II 3. in late writers as a mere prep. w. 
abl. apart from, without, an impetu raptus sit et absque 
sententia, Quint. 7, 2, 44 ; absque praeiudicio, Gell. 2, 
2, 7 ; absque noxa nostri, Apul. M. 9, 25 ; absque omnibus 
profanis, mag. 55; cum absque hac (sc. uirtute) ex aliis 
prosperis non possit felicitas inueniri, dogm. 2, 33 ; abs- 
que praecepto comitis, Cod. 10, 72, i ; a. litteris meis, 
Hymm. ep. 5, 31 ; 4. except, oundem esse nersum a. 
paucis syllabis, Gell. 13, 19 (18), 4; pontifices a. paucis 
annuerunt, Symm. ep. 2, 36; phoenix... postera parte pin 
pureus a. cauda, Sol. p. 167, 18 Momm. ; but references to 
PI. Most. 3, 2, 78; Cic. inv. i, 36; Cic. Att. I, 19 (sci 
Boot) are errors ; Luc. 6, 152 spur. 

abstantia, ae, f. distance, Vitr. 9, 4, 1 1 Rose. 

abstem-ius, adj. [abstin-eo? for change of n. cf. hnmo- 
= X#o'-; some fm. an assumed temum = /0i/;] abstemious, 
sororem siccam atque abstemiam, Lncil. ap. Non. 68, 23 : 
muliercs, Varr. ib. ; in mcdio positornm abstemius herbis 
Viuis et urticis, Hor. ep. I, 12, 7; Vina fugit gaudetqnc 
meris abstemius undis, Ov. M. 15, 323; uini abstemius. 
Plin. 22, 115; Vini cibique abstemius, Aus. prof. 4, 20; 
2. miserly, = </H\oxpri/*aTos, culpabilium uironim...sequens 
(forma) abstemiorum, Apul. dogm. 15, i; parcus atque 
abn., Apul. ap. Non. 68, 20; 3. fasting, Aus. pr. 

id. ii. 

abs-tergeo, Gre rsi rsus, vb. wipe away, absterge su- 
dorem tibi, PL Merc. i. id (Lamb.); fletum, Cic. Phil. 14. 
34; Euerrite aedes ahstrrgrte annuls, Titin. ap. Non. 192, 
10 ; pituitam (arboris), Plin. 17, 252; 3. met. labellum. 
PI. As. 4, i, 52; reraos, Curt. 9, 9, 16; 3. by a bolder 
met., Vt mi absterserunt omnem sorditudinem, PI. Poen. 
5, 2, 10; dolorem, Cic. Q. fr. 2, 10 f. ; metum, Cic. fam. o, 

> o 



12 



ABSTERGO 



16, 9; molestias, Cic. gen. 2; abstergent (BO V. a. d.) 
fastidia, Plin. 26, 41 ; II 4. clean by wiping, wipe, w. 
ace. of thing cleansed, peniculo...qui abstergerem uol- 
nera, Ter. Eun. 4, 7, 9; abstersis auiiculo oculis, Curt. 6, 

9- 33- 

abs-tergo > there seems no authority for. 

aba-tcrreo (ups.), ere ui, itus, vb. frighten away, de 
friiiiii-nto anseres, PI. True. 2, I, 40; illos a me, Men. 
5, 2, Si; patrem...Ne introiret aedis, Most. 2, i, 74; Chre- 
metem, Ter. Andr. 3, I, 14; Parasitos amoui, lenonem 
aedibus absterrui, Titin. ap. Non. 95, i ; neminem a con- 
;i mei) miiiu>r...absterruit, Cic. Plane. 66; but in Verr. 
2, 2, 142 abstinere; canern a coriis,Hor. s. 2, 5, 83; animos 
...uitiis, i, 4, 129; ab urbe oppugnanda Poenuni, Liv. 23, 
i f. 2. met. in Lucr. 4, 1064; 5, 846. 

abstmax, acis, adj. abstinent, Petr. 42; Symm. I, 47. 

abs-ttneo (aps.), ere, ui teutus [teneo], keep away, keep 
off, as vb. trans, w. ace., esp. mauum or refl. pron., 
potin ut apstiueas manum? PI. Arnph. 3, 2, 22; add Gas. 
2, 3, 13; a me ut apstineat manum, Arnph. i, i, 184; qui 
non abstineas manum, Ter. Haut. 3, 3, 4 ; nostra tueri, ab 
alienis mentes oculos manus abstinere, Cic. or. I, 194; uix 
a se manus abstinuit, Cic. Tusc. 4, 79; add Vat. 10; a 
quibus ne tu quidem iam te abstinebis abstain, Cic. ac. pr. 
2, 55; Abstineas auidas, Mors precor atra, manus, Tib. I, 3, 
4; a cetera praeda Fabius militem abstinuit, Liv. 4, 59, 8; 
add 9, 5, 6; 7, 27, 7; 42, 26, 6; a duobus Aenea Antenore- 
que... (BO Flor. 2 m.; Madv. gives a dat. but?) omne ius 
belli Achiuos abstinuisse, Liv. I, I, i ; 2. w. abl. first of 
things, urbanis rebus te abstines, PI. Cas. i, 13, quod 
manu non queunt tangere tantum fas habcnt quo manus 
ipstineaut, Tr. 2, 2, 12 ; nullo dedecore se abstineant, 
Cic. fin. 3, 38; ego qui me ostreis et muraenis facile ab- 
-tinebam, Cic. fam. 7, 26, 2; quamquam Bomano bello 
foruina eum abstinuit, Liv. 8, 24, 18; 3. w. abl. of 
persons (referring to the person), Dum tete apstineas nupta 
uidua uirgine, PI. Cure, i, i, 37; potin ut me apstineas 
manum? Kud. 2, 4, II; Set quasi lippo oculo me erus 
meus manum abstinere hau quit tamen, Pen. I, I, n ; add 
Poen. i, 2, 70; sese ilia abstinere ut potuerit, Ter. Hec. 
i. 2, 64; Non tamen idcirco ferrurn Triopeius ilia Abstinuit, 
Ov. M. 8, 752; abstinuit uim uxore et nato, Hor. s. 2, 3, 
202 ; 4. absol. w. ace. of the evil to be avoided, keep 

<ill, keep at a distance, abstine sermonem de istis rebus, 
PI. Most. 4, 2, 16; and in pass.: Mille modis amor... 
ubstiuendust, Tr. 2, I, 30; Gemitus screatus tussis ri- 
sus abstine, Ter. Haut. 2, 3, 132; si se imber abstineat, 
Pall. 3, 24, 5; 6. as vb. intr. (se understood), keep 

nway from, abstain, quid olet? abstines? PI. Men. i, 2, 55 ; 
ir scio Facile abstinere posse si nihil obuiamst, Aul. 2, 
5, 19; Apstinc maledictiK, Hud. 4, 4, 64; Si abstinuissem 
a mare, Mil. 4, 7, 25; ne a (al. om. a) mulieribus qui- 
dem atque intantibuH abstinerent, Caes. b. g. 7, 47, 5 ; 
proelio abstinebat, I, 22; Abstinet et caelo, Ov. M. 10, 532; 
a furtibus abstinet apri-i, 10, 539; 6. ci-p. eibo or absol., 
keep from food, bos cibo abstinendus, Colum. 6, 7, 8; add 
S, 5, 15 and 23; abstineri debent, 8, 5, 17; abstinere debet, 

'. 2, 12, p. 57, 21 l>ar. ; nrendus, secandus, abstinen.his 
Sen. ep. 75, 7; 7. spare, piincipis auribus, Tac. an. 
13, 14; cf. also Caes. b.g. 7,47, 5 of 5; 8. w. inf., keep 
from, dummiapstiueant inuidere, PI. Cure, i, 3, 21 ; Tarpeias 
ire abstinuisset ad arces, Sil. 12, 44; piaefaii non abstin- 
uerit. Suet. Tib. 23; 8. in law, se ab hereditate, Gai. 2. 
158; and absol., abstineo pupilhim, Seaev. dig. 26, 8,21; 
siue extiteriut heredr , abstineiint, Ulp. II, 7, 6; 

-i priiiH minor adiit hereditatem, mox abtentns* est, 4, 
4, 7> IO ! 1O- '" I'ccles. exclude from the chiireh. 

excommunicate, Cypr. ep. 39; 11. w. quin, ne, quo- 

minus, ac-f > ab -t inert! quin attingas, non queas, PI. Bac. 
4,8, 74; alistinent qiiin ciistra opiiugneut, Liv. 2, 45, IO; 
etmsult'M si; abstiiicliant ne maiestatem suam contiime- 
liae offcrrent, 3, II, 5; quo minus st-iili ivnt. Suet. (iram. 
3; 12. w. gen., ali.stineto...irarum calidaeque rixae, 

Hor. od. 3, 27, 69; 13. keep away from, keep clear of, 

hit censione bubula, PI. Aul. I, i, 15; id si 
.l.uam. culpa (so mss.) abHtineam, Men. 5, 6, 20; Et 



AB-SUM 

illi quoque haul abstinent saepe culpa, 5, 2, 18; 14. 
pass, imprrs. . ut ab inermi abstineatur, Liv. 5, 21, 13; ut 
sacro auro abstineretur, 5, 50, 7; II 4. abstinens part. 
as adj., keeping aloof from what is wrong, capable of self- 
control, abstinent, temperate, esse abstinentein, continere 
cupiditates, Cio. Q. fr. i, i, 32; non Bolum manus sed etiam 
oculos abstinentes habere, Cic. off. I, 144; abstinens Du- 
centis ad se cuncta pecuniae, Hor. od. 4, 9, 37 ; add 3, 7, 18 ; 
6. comp. Auson. gr. act. 28; 6. sup., somni et uini, 
Colum. n, i, 13; rebus uenereis, 12, 4, 3; alieni, Plin. 
ep. 6, 8, 5; 7. adv. abstiuenter, Cic. Sest. 37; comp. 

Aug. Manich. 2, 13. 

ab-sto, fire, vb. stand away or at a distance, Hor. ep. 2, 

3. 36i- 

abstractio, iouis, f. [abstraho], dragging away, Diet. 
Cret. i, 4. 

abs-traho (aps.), ere, xi, ctus, Tb. drag away, Atque 
illam abstrahat, trans mare hinc uenum asportet, PI. 
Merc. 2, 3, 19; Apstraxitque (so B) hominem, Men. pr. 66; 
Quis igitur eum ab ilia abstraxit nisi ego? Ter. Andr. 3, 2, 
39; add Ad. 5, 3, 57; e smu patriae, Cic. Gael. 59; de 
inatris complexu (not 'conspectu'), Cic. Font. 46: liberos 
in seruitutem, Caes. b. g. 7, 14, 10; add 3, 2, 5; Ger- 
manicum suetis legionibus, Tac. an. 2, 5 ; 2. of other 

than man, boues, Verg. 8, 263; armenta, Stat. Ach. i, 
153; 3. met., ut eum uis quaedam abstraxisse a sensu 
mentis uideretur, Cic. div. I, 80, add Arch. 12; a bono in 
prauum, Sal. lug. 29, 2; 4. part, abstractus, as adj., 

abstract, as opposed to concrete, Isid. orig. 2, 24. 

abs-trudo (aps.), ere, si, BUS or ssus (so Fleck. Cure. 5, 
2, 8), vb. thrust away or out of sight, hide, Se aulam onus- 
tarn auri abstrusisse hie intus in fano Fides, PI. Aul. 4, 2, 
10; add 3, 6, 41 etc. ; mane me in siluam abstrusi densam, 
Cic. Att. 12, 15, i; tecturn inter et laquearia tres sena- 
tores...sese abstrudunt, Tac. an. 4, 69; 2. met. Verbum 
etiam adde unum, iam in ccrebro colapos apstrudam tuo, PI. 
Rud. 4, 3, 68; (natura) in profundo ueritatem...abstruserit, 
Cic. ac. pr. 32; tristitiam, Tac. an. 3, 6; metum, 15, 
5 f. ; 3. abstrusus part, as adj., recondite, disputatio 

paulo abstrusior, Cic. ac. pr. 2, 30; rerum ratio, Claud. 
Mall. Theod. 148; 4. reserved, abstrusum et tristissima 
quaeque occultantem Tiberium, Tac. an. I, 24; 6. esse 
in abstruso, be hidden, Amm. 17, 7, 10; but for Pl.Poen. i. 
2, 1 29 A has: in occulto sita est ; 6. comp. adv. Amm. 
28, i, 49. 

ab-struo, ere? hide, in Tert. Marc. 4, 27 and de Praescr. 
either an error for or compressed from abstrudo. 

abstrdsio, orris, f. a thrusting away, burying, serninis. 
Arn. 5, 37. 

abs-tulo, ere? vb. [of. attftlo], carry away, aullas ab- 
stulas, PI. Hud. ap. Diom. 380, 19 K. 

absuetudo, a bad cj. in Apul. mag. 69, wh. MSS assue- 
tudine of no meaning. 

ab-sum, fib-esse, ab-sens(apsens), a-fui, a-futfirus, a- fore 
(never ab before f in inscriptions or good MSS, Lamb, ad Hor. 
8.1,4,101; Schneider ad Caes. b. g. 1,36,5; Orell. Cic. fain. 
12, 15, 7; Wagner Verg. 7, 498; cf. inscr. Grut. 1081, I ; 
Orell. 4358 and 6085), vb. irreg. be away or from, ! 
distant or absent, opposed to adsuui, ita ut fit, domini 
ubi absunt, Ter. Eun. 3, 5, 53; 2. gen. w. ab, num 

ab domo absum? PI. Ep. 5, 2, 16; ab eri quaestione, Tr. 
4, 3. 5; ab lustris, Afran. 242 R; and always w. pcrs., e<--o 
te afuisse taindiu a nobis dolui, Cie. fam. 2, I, 2; but by a 
poet's licence, Et poteras mipta lentus abesse tua, Ov. rem. 
am. 773; 3. at times w. abl. alone, etdomo absum et foro, 
Cic. fam. 4, 6, 2; 4. ex suspicious in: nutnquarn ex 
urbe is afuit nisi sorte..., Cic. Plane. 67; 5. w. dat. of 
IHTS. , be wanting (to one), quid huic abesse poterit de 
ninxiimarum rerum scientia? Cic. or. I, n; donee uircnti 
(unities abest, Hor. od. i, 9, 1 7; hocunum illi, si niliil utilitatis 
habebat, afuit; si opus erat, defuit, Cic. Brut. 276 wh. ui>t< 
dilferenre between afuit and defuit. 6. yet at times, by ab- 
sence, fail to aid (opp. to adesse), mirari desiimt me qui Autro- 
nio afuerim. Sullam defemlere, Cic. Sull. 15; ne longe tibi 
luppiter absit, Ov. M. 4, 649; cf. Verg. 2, 620; 7. in 

Suet. Tib. 38 ; praeterquam in oppida uicina nnsquam 



ABSUM-EDO 



ABUNDUS 



afuit, he went away nowhere..., is an anticipation of the 
Span, yo fuij, I went; a. amount of diBtance variously 
expressed as first by ace., edixit ut ab urbe ahesset niilia 
passuum ducenta, Gic. Sest. 12; 9. by abl. bidui spatio 
abest ab eo, Cic. fam. 10, 17, I ; 1O. by a gen. (iter or 
spatio understood) castra a quibus aberara bidui, Cie. Alt. 
5, 17, i; 11. often by adverbs, haud multum, Ter. 
Haul. 4, 2, I ; procul, Cic. fam. 3, 5, 4; longe, Cie. ac. i, 
36 ; longe gentium, Cic. Att. 6, 3, i ; tu quoniam propius 
abes are at a less distance, i, i, 2; paulum (but not 
parum), Suet. Ner. 28; 12. esp. by tantum, id tantum 
abest ab officio ut nihil magis officio possit esse contra- 
rium, Cic. off. I, 43, wh. the ut clause gives the measure 
of tantum; 13. often another ut clause is the subject 

of abest, ego uero istos tantum abest ut ornem, ut effici non 
possit quin eos oderim so completely is my complimenting 
them out of the question that..., or: so far from compliment- 
ing them, I cannot but..., Cic. Phil, n, 14; tantum abest 
ut eneruetur oratio compositione uerborum ut aliter in ea 
nee impetus ullus nee uis esse possit, Cic. or. 229; 14. 

in the ut clause which defines the tantum quoque etiam 
contra may be added ; potius is no longer read in bell. Alex. 
22 ; 16. at times an indie, supplants the ut clause of 

tantum : tantum abest ut se indicet, perficiet etiam..., Cic. 
fin. 2, 17; so also teuebamua, Cic. Brut. 80; confecerunt, 
Cic. Att. 13, 21, 5; 16. instead of ut and subj. as 

subject to abest, this vb. is used irnpers. with ab eo ut, 
tantum abest ab eo ut malum mors sit, ut uerear ne..., Cic. 
Tusc. i, 31 ; 17. a personal use of absum has only the 

doubtful authority of b. Alex. 22: inilites nostri tautum 
afuerunt ut perturbarentur ut... ; 18. after a neg. in 

this construction, quiu follows, aberit non longe quin hoc a 
me decerni uelit, Cic. Att. 9, 9, 3 ; haud multum afuit quin 
ab exulibus interficeretur, Liv. 42, 44, 2; nihil afore cre- 
dunt Quin..., Verg. 8, 147; 19. so also with paulum, 
paulum afuit quin Varum interficeret, Caes. b. c. 2, 35, 
2 ; 2O. absit, be it absent, heaven avert it, heaven 

forbid that, Pauperies immunda procul, procul absit, Hor. 
ep. 2, 2, 199; absit uerbo inuidia, Liv. 9, 19 f. ; 36, 7, 
7; 21. in late writers, the same impers. w. ut and subj. 
or even inf., absit ut Milonem deseram, Apul. M. 2, 3; 
absit ut cum man to meo coaequeris, 8, 12; absit te ista 
quaerere, Snip. Se.v. dial. I, 2; 22. absente nobis s. 

absens and cf. praesente under praesens; 23. a gen. 
absentum, Plaut. St. i, i, 4. 

absOm-edo, (aps.) inis, f. utter consumption, Quanta 
sumini apsuuiedo, quanta callo calamitas, PI. Capt. 4, 2, 
124. 

ab-sumo, (aps.) ere, psi, ptus, consume utterly, spend 
entirely, use up, lam ista quidem absumpta res erit ; dies 
noctisque estur bibitur, PI. Most. I, 3, 78; argentum, 5, 

2, 19; Philippeos, Poen. 3, 4, 5; pitissando modo mihi 
quid uini absumpsit! Ter. Haut. 3, I, 49; in nno scorto 
maiorem pecuniam absumpsisti (al. abins. ), P. African, ap. 
Gell. 6 (7), II, 9; dicendi tempus, Cic. Quinct. 34; lamina 
in fletus, Cat. 64, 242; 2. hence destroy, corpus clade, 
Cic. poet. Tusc. 2, 20; plures ferro quam fame absumpti, 
Liv. 22, 39, 14; me primam absumite ferro, Verg. 9, 494; 

3. met. use up, finish, dispose of, absumpti sumus, 
Pater inquam tuus uenit, PI. Most. 2, I, 18; add Amph. 5, 
i, 6; Mil. 2, 4, 55; Epid. i, i, 76; ille et cura et sumptu 
absumitur, Ter. Ph. 2, 2, 26. 

absumptio, onis, f. [absumo] consumption, res quae in 
absumptione sunt, Ulp. dig. 7, 5, 5, i. 

absurde, see absurdus. 

absurdia, ae, f. absurdity, Claud. Mam. stat. anim. 

3. ii- 

ab-surdvuj, adj. unmusical, harsh, grating, uox absona 
atque absurda, Cic. or. 3, 41; Absurdoque sono (ranarum), 
Cic. poet. div. i, 15; 2. met. incongruous, absurd, est 
hercle inepta ne dicam dolo atque Absurda, Ter. Ad. 3, 3, 
22 ; Etsi hoc mihi prauom ineptum absurdum atque alienum 
a uita mea Videtur, 5, 8, 21 ; est hoc auribus (note the 
word) animisque omnium absurdum, Cic. Hose. com. 19; 
add ac. pr. 132; p. Sulla 57; 3. homo a., a man ill littc'd 
for a pursuit, sin plane abhorrebit (from oratory) et erit 



absurdus ut Be ad aliud stadium transferal admonebo, 
Cic. or. 2, 85; add ingeniura eius haud absurdum; pom* 
uersus facere..., Sal. Cat. 25, 5; 4. comp. Cic. fin. 2, 
40; Phil. 8,4; sup. Cic. Att. 7, 13(6) B, 2; a. abHurde. 
adv. first, out of tune', si absurde canat is qui sc habcri 
iiflit iiiiisicniu, Cie. Tusc. 2, 12; 8. met. PI. Capt. i, i. 
;; Kpid. 3, I, 6; Cic. div. 2, 119; agr. 2, 28; 7. comp. 
lulian. dig. 9, 2, 51, 2; sup. Aug. trin. 4 f. 

ab-torqueo, ere, vb. turn away, Abtorque proram (so 
H. etc.), Ace. ap. Non. 200, 38. 

abundantia, ar, f. abundant flow; lactis, Plin. 24, 168; 
sanguinis, 27, 32; palustris, Vitr. 5, 9, 6; add Plin. pun. 
30; 2. of other than liquids, abundant supply, abun- 
dance, omnium return, Cic. am. 87; oti, Cic. fam. 7, 1,6; 
pecuniae, Ph'n. 33, 138; 8. absol. Prise. 2, 374, 9 (wli. 
mss. hab.). 

abundltio, onis, f. overflow, fossae, Plin. 3, 121. 

abunde, s. abnndus. 

abundo, (habundo), are, vb. [ab undo; but see 16 and 
abundus;] run over (as liquid), overflow, meretricem ego 
item esse reor mare ut est, quod des deuorat, numquam 
abundat (so B; CD habundat), PI. True. 2, 7, 18; Rip- 
isque (Lamb. cj. ripasque) superat mihi atque abundat 
(so A, but BD habundat) pectus laetitia meum, St. 2, i. 
6 (7) ; Apud abundantem antiquam amnem et rapidas nndas 
Inachi, Ace. 297 B ; 1'lumina abundare ut facerent campos- 
que natare, Lucr. 6, 267 ; quando aqua Albana abundaseet, 
Liv. 5, 15, II ; Eursus abundabat (hab. C) flnuidus liquor, 
Verg. (j. 3, 484; Fertilis aestiua Nilus abundet aqua, Tib. 
I, 7, 22; ut humor ex insitione abundet, Colum. arb. 8, 8; 
(aquam) quae ex lacu abundauit, Front, aq. 94; ternis fere 
milibus passuum in omnem partem fons abundat, Plin. iS. 
188; cruore scena abundauit, Suet. Gai. 57 f.; add Veg. 
vet. 3, 4 ; Scrib. comp. 47 ; 2. met. of non-liquids, but 
with some idea of flowing, ueste muliebri in sinus flaccidos 
abuudante, Apul. M. 7, 8, I ; 3. more gen. be supplied 

in superabundance, ut abundans multitude uix regi uidere- 
tur posse, Liv. 5, 34, 2; is quod e sex populis abundabat... 
exciuit, 5, 34, 5 ; 4. be supplied in abundance, abun- 
dant Herbarum genera, Lucr. 5, 920; 5. with abl. of 
what is so supplied ; overflow (with), abound (in), amorc. 
Ter. Ph. I, 3, II ; diuitiis, Haut. 3, 2, 17; fortunis, the 
blessings of fortune, Ace. 685 R; suauitate, Turp. 190; 
uilla... abundat porco haedo...melle, Cic. sen. 56; praecep- 
tis philosophiae, Cie. off. I, i; orationis copia, Cic. or. 2. 
151; audacia, Cic. Clu. 184; ingcnio, Cic. fam. 4, 8, i; 
honoribus, Cic. fam. 10, 10, 2; consilio, 10, 16, 2; equi- 
tatu, Caes. b. g. 7, 14; omnium rerum copia, b. c. I, 49, I ; 
apibus, Verg. (j. 4, 139; caligine, Ov. M. 2, 764; uitiis. 
Quint. 10, i, 29; copia uerborum, 2, 7, 4; 6. w. gen. of 
same, quarnm et abundemus rerum et quaruin indigrMinu*. 
Lucil. ap. Nou. 498; see 13; 7. absol. overflow (w. 
money), Caietam si quando abundare coepero ornabo, Cic. 
Att. 1,4. 3; cum uel abundare debeam, cogor mutuari, 15, 
15, 3; add Phil. 2, 66; par. 43; 8. in (iramm. be re- 
dundant, abuudare uidetur non, ps. Ascon. in Verr. 2, I, 
144; 9. w. ace., overflow, pass beyond the limit of, 
exceed, ut non abundet mundati qunntitatcm, Nerat. dig. 
17. i. 35 ; II- l - abuudaus as adj., flooded, ex umidis 
(sc. locis) et abundantibus (habundantius, MSS). Vitr. 5. 
9, 6; 11. overflowing, supplied in superabundance, 

oratio, Cic. Brut. 238; pecunia, Cic. Quinct. 40; 12 
overflowing (with), ingenio et doctrina, Cic. or. I, 22; abun- 
dantior consilio... quam Cra^sus, I'ie. Pis. dj ; sciilciitiarum 
uarietate abundantissimus. Cic. or. 2, 58; 13. 
lactis, Verg. B. 2, 20; omnium rerum. ps. Ncp. Eum. S, 
5; corporis, Claud. Eut. 2, 380; 14. ex abundanti, 
superfluously, redundantly, Quint. 8, 3, 88; 4, 5, 15; 
III. IS.abunclanteradv. overflowingly, copiously, loqni, 
Cic. or. 2, 151; abundantius, Cic. top. 41; Cnlum. 
abundantissime. Suet. Aug. 74; 16. the fonn halmndo 
if authentic demands anuthcr rtym. cf. ubundiis; 1mb. in 
MS A of Halm's Quint. 5, 6, 2; 9, 3, 46. 

abunduB, adj. [scarcely from abundo ; perh. for fib-undue . 
partic. of a lost vb. ub- flow, pour, whence uber adj.. ul-i 
sb.; = um of uni-or, nm-esco: = uu of uiimor, uu-csco; = i' of 



It 



ABURIUS 



ACCEDO 



I'D. The aspirate of \HU> seen in hab-unde vb. (s. abundo), 
in hum-or, etc.; Prov. habundar, o. Fr. habonder, cf. old 
Kng. and Scotch habound. Ab-undua from unda would 
have meant without water.] flowing, overflowing, lauacris 
abundis, GelL I, 2, 2; Fluxit abunda tuis aqua potibus 
atquc lauacris, Pauliu. uat. xm S. Fel. p. 734 Mur.; II. 
2. iibunde (note that this and the vb. abundo have far 
older authority than abumlus; see too n ;), overflowingly, 
abundantly, in abundance, first w. vbs,, abunde semper usi 
magnum pondus anri argentique, Sisen. 4 ap. Non. 516; de 
fato si adiunxerimus, crit abunde satisfactum quaestioni, 
Cic. div. 2, 3; parentis abunde habemus, Sal. lug. 102, 7; 
strenuis abunde dictum puto, 85 f.; cui...naletudo contiugat 
abunde, Hor. ep. 1,4, 10; superi fauistls abunde, Ov. M. 
15, 759; a. sufnciunt, Quint. 10, 3, 27; 3. esp. as a 
predicate w. esse, in abundance, enough and more, quibus 
nuila abuude omnia erant, Sal. Cat. 21, I ; hoc dixisse 
abunde est, Colum. 4, 19, I ; add 5, 3 f.;' Gels, i, 3, p. 16, 
6, 31 Dar. ; Plin. ep. 4, 30 f.; 5, 8, 7 ; 7, 2 f. ; pan. 44, 7; 
4. w. esse understood, abuude libertatem rati, quiu..., 
Sal. or. Macri 26; abunde ratus si..., Xac. h. 2, 95; 6. 
w. adj., abunde magna praesidia, Sal. lug. 14, IS; similes, 
Quint. 10, I, 25; disertus, II, I, 36; elatum, 10, I, 104; 
pulchrum, Plin. pr. 15; 6. w. adv., abunde satis, Hor. 
K. I, 2, 59 and Quint. 12, n, ig_; bene, 12, 8 f.; 7. w. 
i roruni et fraudts abundest, Verg. 7, 552 ; commea- 
tus, Sal. Cat. 58, 9; salis, Quint. 10, i, 94; gloriae, Suet. 
lul. 86; 8. in Velleius = satis, fully, enough, spem con- 
cuptam uix in illo iusto opere abunde persequi poterinius, 
2, 103, 4; neque post uictoriam abunde uituperari potest, 
2, 17, i ; quis abuude mirari potest quod...? I, 16, 2; add 2, 
116,4; * <vt>9oi>ov abunde ubere, Gloss.; 1O. for quan- 
tity of e no authority; 11. Possibly abunde formed 
from aipOofus, 8 and d excrescent. 

Aburins, a. Roman gens, CIL 305, 306. 

dbusio, Onis, f. [abutor] use beyond the strict limit, as 
metaphor in words, = icciTox/iTjtns, Cic. or. 94; Corn. 4, 45; 
Quint. 3, 3, 9; 8, 2, 5 etc.; lulian. dig. 38, 16, 8; cataehre- 
sis quam dicimus abusionem non habentibus nomen suum 
accommodat quod in proximo est, sic : equum diuina Palladis 
ai te aedificaut. 

abusiuus, adj. [abusus part.] incorrect, appellatio, pan. 
ad Const. 4; 2. abuslue adv. incorrectly (in lang.), 
Quint. 8, 6, 35; 9, 2, 35; Ulp. dig. 47, 10, 15, 40; abusluo 
incusso ariete, Aiiim. 24, 4, 19, clumsily. 

Abusor, oris, m. [abutor] a spendthrift, Salv. gub. Dei, 
8, p. 296. 

ab-uaquB, better treated as two words. 

abusus, us, m. [abutor] using up, total consumption, 
usus non abusus legatus est, Cie. top. 17; 2. opp. to 
usus-fructus, wh. the thing used disappears, as money, 
rerum quae stint in abusu, Ulp. dig. 7, 5, 5, i; usui est 
iiger, domus, abusui uinum oleum, Donat. ad Andr. pr. 3 ; 
iiliinur his (inae... permanent, his abutimur quae pereunt, 
lioeth. Cic. Top. 3; 3. mis-use, Ulp. dig. 7, 8, 12, I. 

db-fltor, i, usus, (ussus Fleck.), vb. refl. use up, spend 
the whole of, Me qui abusus sum tautam rein patriam..., 
I'l. Tr. 3, 2, 56; aurum, Bac. 2, 3, 126; tuam sapientiarn, 
Poen. 5, 4, 29; add As. i, 3, 44; donee omne 
cum melle abusus eris, Cato r. 76, 4; meretricem, Ter. Ph. 
2, 3, 66; operam, Andr. pr. 5; qui non meminissem me 
iihuHum isto prooemio, Cic. Att. 16, 6, 4; add Att. 3, 13, 
2; quas (diuitias) honeate habere licebat, per turpitudinem 
abuti properabaut, Sal. Cat. 13, 2; 2. use for another 
purpose than that intended (?), sagacitate camim jul utilita- 
tem uostram abutimur, Cie. N. D. 2, 151; 3. mis-use, 
quousque tandem abutere patientia nostra? Cic. Cat. i, i ; 
iiuincii' -fructiis legato noli debet abuti, seel seciin- 

dum condicionem eoruni, Ulp. 7, i, 15, i ; 4. note ace. 
in PI., Cato, Ter.; elsewhere abl.; 6. as a pass., Vbi 
illaec quae dedi ante ? Abussa, PI. As. i , 3, 44 ; utile utamur 
|K)tius quam ab rege abutamur, Varr. ap. Prise. 381, n; 
Jibusis iam omnibus locis (KaraxpTjaOevrwy), Hortens. ib.; 
liis He Hlmteiidum permisit, Suet. Galb. 14. 

dbywu*, i, adj. as sb. f. [a^wraot.bottomless], a bottom- 
less pit, an abyss, Prud. hamart. 835 ; psych. 91. 



dcdcia, ae, f. acacia tree, perh. meant in Plin. 13, 63: 

2. gum of same, gum arable, Plin. 20, 48 and 233 etc.; 

3. :is a hair-dye, Petr. 23; cf. Plin. 24, no. 
Academla, ae, f. (aKaSrjfieui) prop, a grove near Athens 

where Plato taught hence a school of philosophy, Cic. 
fam. 9, 8, i; or. I, 43 and 98; ac. 2, 7 and 17; Tusc. 2, 
9 ; 2. Cicero's villa so called, Tusc. 2, 9 f.; 3, 7 ; so also 
his villa near Puteoli, Plin. 31, 6; 3. i in Inque 
Academia umbrifera nitidoque Lycaeo, Cic. div. I, 22; 
Atque Academiae celebratam nomine uillam, Laur. Tull. 
ap. Plin. 31,8; but I in In Latium spretis Academia migrat 
Atheuis, Claud, cons. Mall. Th. 94; add Sidon. 15, 120. 

Aeademicus, adj. of the Academy, Cic. ac. pr. 12 
and 18. 

acalanthia, idis, f. thistle-finch, same as acanthis, 
Verg. G. 3, 338. 

acalepte, es, f. nettle, Macer. 2, 2. 

acilynthis, idis, f. a small unknown bird = uitiparra, 
Pliu. 10, 96. 

acanthicc, adj. f. as sb. gum of the plant helxine, Plin. 
21, 96. 

acanthillis, Mis f. wild asparagus, Apul. herb. 84. 

acanthmus, adj. of or like the plant acanthus, caules, 
Colum. 9, 4, 4; folia, Plin. 25, 78; uestiinenta, Varr. ap. 
Serv. A. i, 649; uestis, Isid. or. 17, 9. 

Acanthis. idis, f. thistle-finch, acanthis in spinis uiuit, 
Plin. 10, 205; add 10, 175; ut uincat acanthida comix, 
Calp. 6, 6. 

acanthus, i, m. bears-foot, a. mollis, Linn.; uimen 
acanthi, Verg. G. 4, 123; add B. 3, 44; 4, 20; tortos imita- 
tur acanthos, Colum. 10, 241; Plin. 25, 62 and 78; 2. 
used in med. id. 22, 76; 26, 137 ; 3. copied in ornaments, 
Et circumtextum croceo uelamen acantho, Verg. i, 653; 
add 715; Ov. M. 13, 701; Prop. 3, 9 (7), 14; 4. esp. on 
the Corinthian capital, Vitr. 4, I, 9; 6. an Indian or 
Egyptian tree, bacas semper frondcntis acanthi, Verg. G. 2, 
119; Pontici (triumph! apparatus) ex acantho, Veil. 2, 
56,2. 

acapnus, adj. without smoke, mel, Colum. 6, 33, 2 ; 
Plin. 11, 45 f., got without smoking bees; ligna, lenim. of 
Mart. 13, 15. 

acatalectus, adj. complete, of verses, species carminum, 
Diom. p. 502, 6 and 7 K. 

acatiuin, ii, n. dim. a small light boat, Pliu. 9, 94; 2. 
a sail, perh. a stud-sail, Isid. or. 19, 3. 

acatus, i, f. a light boat, Tert. Marc. 5, i. 

acaustus, adj. incombustible, carbunculi acaustoe, Plin. 

37. 92. 

Acca, ae, f. a Latin praenomen, as of Larentia, foster- 
nurse of Romulus, Varr. 1. 6, 3, p. 205 Hp. ; Plin. 18, 6; 
Macr. s. I, 10, 13; Gell. 7, 7, I and 5. 

Accalia, adj. n. pi. as sb. festival of Acca, Varr. 1. 6, 3. 

ac-canto, (adc.) are, vb. sing near, only in Stat. silu. 

4, 4. 55- 

1. ac-ccdo, an old form of aocido, wh. see. 

2. ac-codo, ere, cessi, cessum, vb. [ad to, or ad = an, 
up] step up to, go quietly up to, draw near, approach, it 
may be either in friendship or hostility or neither, coepi 
rursum uorsum ad illas pauxillatim accedere, PI. Ep. 
2, 2, 63; accedam ad homiuem, Mil. 2, 6, 14; Nee mater 
lena ad uinum accedat interim, As. 3, i, 54 ; accessit 
ilico alter, ubi alter recessit, Cato Orat. 47, 14 lord. ; 
ad nammam accessit imprudentius, Ter. Andr. I, I, 103; 
nullam accessi ad ararn quin..., Afr. i;oR; Et ecce de 
inprouiso ad nos accedit cana Veritas, Varr. Eum. 135, 5 R; 
mulli qui ad manum accedant, Cic. Att. 2, I, 7 ; consurrexit 
senatus cum clamore sic ut ad corpus eius (sc. Gabini) 
accederct, Cic.Q. fr. 3, 2, 2; cum ad Horaclium accederem, 
t'ic. Verr. 2, 5, 129; uis est quae periculo aut decedere nos 
alicunde cogit aut proliibet accedere, Cic. Caec. 46; ad has 
cohortes, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12 A 3; ad moenia, 
Liv. 9, 40, 19; 24, 20, 12; 2. with in, monere ne ante 
in senatum accederem quam rem (sc. triumphum) con- 
fecissem, Cic. Att. 7, 4, 2 ; in regnum. Cic. Pis. 50; in 
Macedoniam, Cic. Phil. 10, 13; in funus, Cic. Leg. 2,66; 
Accessere, uefas, tenebris fallaeibus acti Tyndaridae in sese, 



ACCELERATTO 

Val. F. 3, 186; 3. \v. ace. alone, as first of towns, 
poterone Ariminum tuto accedcre? Cio. Phil. 12, 23; 

4, or of countries, Medi et Armenii aceessere Libyes, 
Sal. lug. 18, 9; naues...Ligures Genuamque accesserunt, 
Liv. 29, 5, 2; 0. or gener. accedit muros Bomana 
iuuentus, Enn. an. 527 V; foutis, Lucr. i, 927; Vos et 
Kcyllaeam rabiem penitusque sonantis Accestis scopulos, 
Verg. i, 205; pleraque loca cum equitatu aecedit, Sal. lug. 
2O, 3; lugurtham, 62, I; 71, 5; 97, 3; ut quosc|ur 
accesserat, Tac. h. 3, 24; but in PI. Most. 3, i, 156 read 
not hunc w. B and Kitscbl, but hue w. A and rel. ; and 
in PI. Ep. i, 2, 46 periclum is a doubtful cj.; 6. w. 
adv. of motion to, hoc or hue PI. Pers. 4, 4, 55 ; Cure. 

5, 2, 25 and 28; 5, 3, 24 etc. and so Most. 3, i, 156 with 
A etc., not hunc w. B and Bitschl ; quo accedam ant quos 
appellem? Sal. lug. 14, 17; 7. Et eodem (to 84 years 
of age) accedit seruitus sudor sitis, PI. Merc. 4, i, 8; 
Sed amori accedunt etiam haec..., pr. 24; Ad haec mala 
hoc mihi accidit etiam..., Ter. Andr. i, 2, 10; go over to 
(a side), join, accede: Accessit animus ad meam seutentiam, 
PI. Aul. 2, 8, 13; ad eius condiciones pactionesque accedere, 
Cic. Verr. 2, 3, 69; libenter his qui ita prodideruut 
accesserim, Veil. I, 8, 5; speciosa suadentibus accessit, 
Tac. h. i, 34; huic opinion! neque onmino accedo neque 
plane dissentio, Quint. I, 5, 37; add 3, 4, 16; 4, 2, 83; 
7, 3, 15; 8, 3, 35; 9, 2, 24; accessarum te seutentiae 
meae,Plin. ep. 4, 10, 3 ; eunctantius sibi accesseraut, Suet. 
Galb. 12; conatibus Galbae, Oth. 4; 8. go to (a duty), 
undertake, take part in, enter, eos ne ad rem publicam 
quidem accessuros putat nisi coactos, Cie. off. i, 28; add 
Cic. Eosc. Am. 3; ad alienam causam, Cic. Caeeil. 20; add 
63 and Verr. 2, 2, 94; ad poenam, Cie. off. i, 89; 8. go 
to (what is undesirable), incur, face, meet, non uti In eandem 
tute accederes infamiam, PI. Tr. I, 2, 84; ad periculum, 
Cic. Caeeil. 63; ad bellorum pericula, Cic. Balb. 26; 
1O. approach (in character), come near, be like, homines ad 
deosnulla re propius accedunt, Cie. Lig. 38; ut proxime ad 
nostram disciplinarn uideantur accedere, Cic. Verr. 2, 2, 7 ; 
quo ad deos propius accederet, Quint. 12, 2, 2 ; add 12, I, 20 ; 
quem Homero crederet maxime accedere, 10, I, 86; quae 
(sc. cytisus) proxime accedere hebeuum uidetur, Plin. 16, 
204; Cecropias ceras, Sil. 14, 26 ; 11. fall to the lot of, 
befall, come to, w. abstract nom., Num tibi aut stultitia 
accessit aut..., PI. Amph. 2, 2, 77; aut Mucio nescio quid 
incommodi accessit aut nescio cui aliquid boni, Macr. s. 
2, 2, 8; 12. ad hastam accedere, Nep. Att. 6, 3; Liv. 
43, 16, 2; ad illud scelus sectiouis, Cic. Phil. 2, 64 means 
merely to go to or attend an auction, not necessarily as 
some say to bid; II. 13. go to, be added, ad uirtutis 
summani accedere nihil potest, Cic. tin. 4, 67; an ut de 
causa eius perieuli nihil decederet, ad causam nounm crimen 
accederet*, Cic. Clu. 167; illud quoque nobis accedit incom- 
modum, Cic. Quinct. 3 ; rurnore aduentus nostri Cassio 
animus accessit* his spirits rose, Cic. Att. 5, 20, 3; quorum 
aduentu et Eemis studium propugnandi accessit* et hostibus 
spes discessit (decessit?) Caes. b. g. 2, 7, 2; super dotem 
quam accepturus a socero es, haec tibi a me dotalia dona 
accedent, Liv. 26, 50, 12; in lustrum accedere debct Quae 
consumatur partibus una dies, Ov. F. 3, 165; accedent 
anni, Hor. s. 2, 2, 85 ; id si factum esset, ciuibus animum 
accessurum, ps. Nep. Milt. 4, 5 ; 14. of ague or fever, 
come on, alteram quartanam decessisse, et alteram leniorem 
aceedere, Cic. Att. 7, 2, I ; febrem accessisse increased 
Nep. Att. 21, 4; cf. accessus; 18. as vb. impers. first with 
quod, accedit quod patrem plus etiam quam tu nmo, 
Cie. Att. 13, 21, 7; a. q. mirifice...delectatur, Cic. fam. 

6, 6, 8; ad communem trepidationem accessit quod phalanx 
nee circumagere se poterat nee..., Liv. 33, 9, 10; 16 w. 
ut and subj. imp. accedebat ut haec tu...existimarere, ego... 
uiderer, Cic. or. 2, 198; ad senectutem accedebat etiam ut 
caecus esset, Cic. sen. 16; add fam. 5, 12, 8; Att. 3, 8, I ; 
a. ut tempestatem fcrrent facilius, Caes. b. g. 3, 13, 9; add 
5, 16, 4; b. c. 3, 24, 4; Liv. i, 49, 4; 8, 29, I ; 23, 4, 6 ; 
28, 12, 7; 17. with ut and aorist, accedit ut ne in 
ipsum quidem Clodium meum insigne odium fuerit unquam, 
Cic. Att. 14, 138 3; quid si accedit eodem ut tenuis autea 



ACCENTIUN CULA 



1.-) 



fueris, Cic. Eosc. Am. 86; 18. in pass. Non potin (no 
Botbe, MSB potest) accedi (sc. porticus), Enn. ap. Cic. Tuc. 
2, 38; si qua (loca) accedi poterant, Tac. an. 12, 33; 
19. impers. pass, ea proximo accedi poterat, Cic. Cacc. 
21 ; ad eas (oleas) cum accederetur, ib. 22; 3O. often 
confounded with accido so that some would prefer ac- 
redo in, clamitans ita ut uox etiam ad hostea acciden-t. 
Liv. 10, 41, 7; also in 21, 10, n; 27, 15, 17; 40, 32, 2; 
1'an])ihilo hand inuito ad auris scrmo mibi accessit tucw, 
Ter. Hec. 3, 5, 32; 31. the notion of ad ( = an) up suits 
- in 1, the use of in in 2 and the passage* 
marked *, rsp. w hi 11 opposed to decedere go down. 

accelcratio, onis, f. quickening, orationis C'ornif. 3, 23. 

ac-cclero, (adc.) are [ad] increase speed of, quicker, 
hasten, mortem, Lucr. 6, 772; lectionem,. Quint. I, 1,31; 
iter, Caes. b. c. 2, 39, 6; consulatum ei, Tac. an. 3, 75; 
opus, Stat. Th. 6, 242; 2. absol. for ace. se, make haste, 
si acceleraro uolent, ad uesperam consequentur, Cic. Cat. 

2. 6; accelerat siniul Aeneas, Verg. 5, 675 etc.; accelera 
signifer...clamabant, Liv. 3, 27, 8; add Tac. h. 2, loo; 

3. pass. Tac. an. i, 50; Agr. 43. 
acccndium, ii, n. setting on fire, Sol. 5, 23. 
ac-cendo, (adc.) di, sus vb. [obsol. caudo] set on fire. 

kindle, light (a fire), Pergama accensa, Liv. And. ap. Non. 
512, 39 K; quasi lumen de suo lumiue accendat, facit, 
Enn. ap. Cic. i, 51; linum.. accendier ante Quam 
(liiminam, Lucr. 6, 901; faces, Cic. Pis. 5; deus solem 
quasi lumen accendit, Cic. Tim. 9; ignem, Verg. 5, 4; 
rogos, ii, 188 ; Ilion, Hor. epod. 14, 14; taedas, Ov. K. 4, 
411; lucernam, Phaedr. 3, 19, 4; 2. light tip, luuii 
i-Mcliis solis accensa, Cic. rep. 6, 17; cum sol accendit 
Olympum, Sil. 3, 671 ; 3. met. quaeiacerent in tenebris, 
nisi litterarum lumen aceenderet (so at least E; al. 
accederet backed by Val. M. 8, 14, I) Cic. Arch. 14; 

4. make very hot, (fictilia) accenduntur aestatis uaporibus, 
gelantur hiemis frigoribus, Colum. 9, 6, 2; ferrum igni, 
Plin. 34, 149; accenso aeno, Sen. Med. 669; (aestatis) calor 
onun acceudit, Curt. 3, 5, i; add 4, 7, 6; 7, 5, 3; 

5. met. sitim, 7, 5, 2; febres, Gels. 3, 9, f.; 6. esp. of 
the passions, first w. ace. of person or mind acted upon w. 
or without abl., fire up, inflame, plebes sie accensa uti.... 
Sal. lug. 73, 6; militum animos, Cat. 59 f.; accensus ira, 
Liv. 29, 9, 4; belloque animos accendit agrestis, Verg. 7, 
482; quos...merita accendit Mezentius ira, 8, 501; add 
7, 550; 7. w. ace. of passion or result, accendi magis 
discordiam quam sedari, Liv. 2, 29, 8; inuidiam 2, 23, 
2; 

accenseo, ere. sus vb. reckon as belonging to, or with, 
Nninine sub dominae lateo atque accenseor illi, Ov. M. i v 
546, says Virbius; accensi qui his (i.e. decurionibus etc.) 
accensebantur, id est attribuebantur, Non. 520, 5; but in 
Sen. ep. 90, 6 read: accessisset octauus; in Varr. ap. Non. 
58, 3, accersiti ; 2. accensus part, as sb. a supernumerary 
soldier, accensi dicebantur qui in locum mortuorum milituin 
subrogabantur, Paul, ex F. p. iSM; called ndscriptiui by 
Varr. 1. 7, 3 p. 340; who quotes from the Frivolarin: Vlii 
rorarii estis? en sunt. Vbi sunt accensi? ecce (nos); in 
his (sc. quinta classe) accensi corniciues tubicimque in 
tres centurias distributi, Liv. I, 43, 7; 3. an officer in 
attendance on magistrates, esp. as a crier, qui exercitum 
imperaturus erit accenso dicit hoc:. ..accensus dicit Me . 
Varr. 1. 6, 9 p. 265; who quotes (p. 267): Vbi primum 
accensus clamarat meiidii in ; accenso consulum (meridiem) 
pronuutiante Plin. 7, 212: accensus C. Noroni fuit. ('if. 
Verr. 2, I, 71; acceusus sit eo nurnero quo cum nmiorrs 
nostri uoluerunt, Cic. Q. fr. (as procos. of Asia) I, I, 13: 
collegis nouem singuli accensi apparebant, Liv. 3, 33, 8; 
T. Tettienus aoeensus consul!, inscr. Or. 1621; rettulit 
morem ut quo mense fasces non habcrot, accensus ante 
eum iret, lictores pone sequereutur, Suet. lul. 20; 4. as 
attendant on funerals, si dominus funeris utatur neeni-u 
atque lictoribus, Cic. leg. 2, 61. 

1. accensus, part, of accendo. 

2. accensus, part, nfawvi. 

acccntiun-cula, ae, f. [implies a sb. accentio from 
accino] an accentual mark, Gell. 13, 6, I. 



16 



ACCENTOR 



accentor, f.ris, m. [accino] one who sings accompanying 
another, a second, Isid. or. 6, 19; 7, 12. 

aecentns, (ado.) us, m. a (musical) note, tune, clang, 
acutissimi, Solin. 5, 19; dato aeneatorum accentu signo, 
Anun. 16, 12, 36; 24, 4, 22; 2. accent (of a word), 
stress of voice, adcentus quos Graeci irpocrvSios uocant Quint, 
i. 5, 22; add 12, 10, 33; ut nulla uox sine uocali est, ita 
siut' accentu nulla est.et est accentus...uelut auima uocis... 
apud Graecos rpoatfSta dicitur, Diom. 430, 30 K; accentum 
habonl prarpositiones acutum in fine... qui tamen cum aliis 
legendo in grauem conuertitur. Prise. 2, 27, 4 K; 
3. accentual mark, accentus quidam fastigia uocauerunt, 
iiuod in capitibus litterarum ponereutur, Diom. 431, 3 K; 
4. met. stress, great degree, in maximo hiemis accentu, 
Sid. ep. 4, 6; doloris, Marc. Emp. 36. 

accepso, contr. from accepero (accepeso) s. accipio. 
accepta, ae. part. f. as sb. (sc. pars or portio) an 
allotment of land to a veteran, secundum bonitatem agrorum 
...acceptas partitisunt, Sic. Fl. cond. agr. p. 156, 15 Lachm.; 
primum agrum limitibus includemus, deinde acceptas 
termina(b)imus, Hygin. de lim. const., 204, 5 etc. 

acceptabilis, e, adj. acceptable, welcome, Lact. ep. 58 ; 
Tert. or. 7. 

acceptator, oris, m. one who accepts or approves, Tert. 
paen. 2 ; and Psych. 1 1 ; 2. vestibule, entrance, Her- 
culi c,uni basi mannorata acceptatoribus et terraris, inscr. 
Or. 6589. 

acceptl-latio, Onis, f. release (in law), a. est ueluti 
imaginaria solutio, Gai. 3, 169 and 170; rescissa accepti- 
latioue uel alia liberatione, Ulp. dig. 4, 2, 9, 4; ib. 34, 3, 5, 
3 ; a. est liberatio per mutuam interrogationem, Mod. 36, 4, 
i ; 2. divisim, accepti quoque latione, Paul. 23, 3, 41, 

2; Gai. 39, 6, 31, 4. 

acceptio, onis, f. accepting, acceptance, receiving, re- 
ceipt, neque donationem sine acceptione intellegi posse, 
Cic. top. 37; frumenti, Sal. lug. 29, 4; 2. a proposi- 

tion accepted, an admission ; quod ex acceptionibus colligi- 
tur, Apul. dogm. 

accoptito, are, vb. frq. receive habitually, qui apud 
regem in latrocinio fuisti, mercedem aeceptitasti, PI. (?) ap. 
Non. 134, 32. 

accepto, are, vb. frq. [accipio], receive habitually, 
mihi. ..qui res rationesque eri Balliouis euro, argentum ac- 
cepto et quoi debet dato, PI. Ps. 2, 2, 32; mercedes a 
discipulis, Quint. 12, 7, 9; iugum.Sil. 7,41 ; usuras, Papin. 
dig. 2, 14, 40, 2; uiginti aureos, 34, I, 9, i; profes- 
siones, Arcad. 50, 4, 18, 16; but in Plin. 36, 189 1. coepta- 
uere; 2. receive with approval, accept, uotum, Tert. 

1'svch. u. 

acceptor, oris, m. one who receives or accepts, donationis, 
cod. lust. 10, 8, 56; 2. one who accepts with approval, 
Qui illorum uerbis falsis acceptor fui, PI. Tr. i, 2, 167; 
prrsonarum, Vulg. act. Ap. 10, 34; 

acceptor, oris m. = accipiter, exta acceptoris et unguis, 
I.ucil. ap. Char. 98, II. 

acceptor-ins, adj. for receiving, modulus (opp. to eroga- 
torius), Front. Aq. 34. 

acceptr-ix, k-is, f. one who receives, receiver. Des 
quanturauis: nusquam apparet neque datori neque ac 
rcptrici, PI. True. 2, 7, 19. 
acceptua, see accipio. 
accerso, s. arcesso. 
accessa, ae, f. flood tide, Serv. A. i. 
accessibills, e, adj. easy of approach, accessible, Tert. 
I'rax. 15. 

acccssibllitas, atis f. accessibility, ib. 
accessio, onis, f. coming to, approach, Quid tibi inter- 
pellatio aut in concilium accessiost, PI. Tr. 3, 2, 83 (right to 
come to); add True. 2, 2, 3; ad corpora turn accessio turn 
abscessio, Cic. Tim. 12; 2. an addition or actv 
paucorum animorum, Cic. am. 11; ad paternas neci-si-itn- 
ilines magnam attulit accessionem tua uoluntas erga mr. 
Att. 16, 16, 3; pecuninc, Np. Att. 14; siue caput ilia 
niue accessio est Xili, Sen. N. Q. 6,8,5; * even of 
persons, hand parua accessio bonis n-bus ucstris in amiei- 
liam uenimus uestram, Liv. 7, 30,6; add 30, 12, 22; 30, 



AC-CIDO 

40, 3; 45, 39, 7; esp. coming on, of an illness, attack, 
paroxysm, Cels. 2, 12 1'.; 3, 4, p. 79, 1. 33 D; genus quod 
riMTpira.i.oi' appellant habet frequentes accessiones deces- 
siouesque, 3, 8; prima morbi a. Suet. Vesp. 23 f. 3; 4. 
\vluit is thrown in without being accounted, coactus est ei 
couferre lucri tritici modium xxi et accessionis HS cia 
oia, Cic. Verr. 2, 3, 76 ; nee nummorum acoessionern 
cogebatur dare, ib. 117; nee dominus tenax ease iuris sui 
sicut iu...liguis et ceteris paruis aecessionibus, Colum. i, 7, 
2; 5. hence met. something secondary, aurum iam 

accessio est, Plin. 33, 5 f. ; 6. in law, the position of a 
guarantee (as opp. to principal debtor) qui accessionis loco 
promittunt, Paul. dig. 46, I, 34; 7. one who guarantees 
or is in any way responsible for the principal, tideiussori 
ceterisque accessionibus, Ulp. dig. 46, I, 32; principalis 
debitor perpetual obligationem, accessiones an perpetuent 
dubium est, Paul. 45, 1,91,4. 

accessito, are, vb. frq. keep coming to, eodem conuenae 
ex agro accessitauere, Cato ap. Gell. 18, 12, 7. 

accessluus = 7r/>o<r0eTos, Gloss. 

accessus, us, m. coming to, approaching, approach ; solis 
a. discessusque, Cic. N. D. 2, 19; ut luna accessu et re- 
cessu suo solis lumen accipiat, Cic. or. 3, 178; de marinis 
aestibus... quorum accessus et recessus lunae motu guber- 
uantur, Cic. div. 2, 34; bestiis dedit...accessum ad res salu- 
tares, a pestiferis recessum, Cic. N. D. 2, 34; uentorum 
Verg. 3, 570; accessus prohibet refugitque uiriles, Ov. M. 
14, 636; add Pont. 2, 2, 41; her. 10, 64; 2. esp. of 
fever and other illness, quod morbus cum accessu decessu- 
que sit, Gell. 4, 2, 13; iu tertianis a. febrium, Pliu. 28, 
46; 3. of place, an approach, omnemque Accessum 

lustrans, Verg. 8, 229; a. ad insulam, Suet. lul. 58; 

4. a scaling ladder? de accessu quae eiri/3a0pa dicitur, Vitr. 
10, 19, 8. 

Acclaims, adj. of Accius, uersus, Cic. fam. 9, 16, 4 ; A. 
illud, Gell. 14, i, 34. 

accidentia, ae, f. an accident, naturae, Plin. 32, 19; add 
Tert. anim. u and 21. 

I ac-cido (accedo; cf. recepit, Kibbeck, Verg. prol. p. 
416), ere, cidi (old cf.di), [ad, cado, but see below], fall at, on 
or near, Cum desubito me orat mulier lacrumansque ad genua 
accidit (accedit?), Enu. com. 9 V ; iam ut linien exirem ad 
genua accidit, Ter. Hec. 3, 3, 18; ad pedes omnium acce- 
dente (so M) Clodio, Cic. Alt. i, 14, 5; genibus praetoris 
accideris, Liv. 44, 31, 13; add Suet. lul. 20; Claud. 21; 
and absol. in same sense, Quo accedam, quo applicem, Enn. 
tr. 114; quo accidam aut quos appelleni, Sal. lug. 14, 
17; 2. fall against and hit, strike, segetes stipulamque 
uidemus Accedere ex una scintilla inceudia, Lucr. 5, 609; 
incerti ex utra parte auribus nostris accidat clamor, Plin. 
pan. 92 f . ; ut tela missa ab Gallis grauius acciderent, Caes. 
b. g. 3, 14, 4; tela ab omni parte accidebant, Liv. 2, 50, 7; 
Dico ammo nostro primum simulacra meandi Acciden?, 
Lucr. 4, 882; Accidere in mensas ut rosa missa solet, Ov. F. 

5, 360; 3. fall on or strike the ear or eye, certo enim 
mihi paternae uoces sonitus auris accidit, PI. St. i, 2, 31; 
ad auris accedere, Lucr. 2, 1025 ; nihil istum quod ad oculos 
animurnque accident reliquisse, Cic. Verr. 2, 4, 2; nihil 
ut uuquam uideretur tarn populare ad populi liomani aures 
accidisse, Cic. Sest. 107 ; ut uox etiam ad hostes accideret 
(al. accederet), Liv. 10, 41, 7; cum clamor ad aures ae- 
cidisset, 26,40, 10; leutior souitus auribus accidens, 24, 46, 
5; add 10, 5, 2; 10, 43, 10; 27, 15, 16; 40, 32, 2; fama 
accidit, 32, 30, 3; add 27, 29, 7; and met. istuc uerbum 
uere in te accidit, Ter. Andr. 5, 3, 14; 4. hence, 
happen (to), befall, and gen. in a bad sense, P. Non spero. 
S. Insperata accidunt magis saepe quam, PI. Mo^t. 1,3, 40; 
interea aliquid acciderit boni, Ter. Andr. 2, 3, 24 ; timebam 
ne euenireut ea quae acciderunt, Cic. fam. 6, 21, i; nam 
inihi omnia quae iucunda ex humanitate alterius homini 
accidere possunt, ex illo acciderunt, Cic. Att. i, 5, i; Acci- 
dit haec fessis etiam fortuna Latiuis, Verg. 12, 593; 

5. often with ut, ita accidit ut omnium uestrum studio 
tuus consulatus satisfacere posset, Cic. fam. 15, 10, i; an 
casu accidit ut id quod Romae audierat primus nuntiaret? 
Cic. S. Kosc. 96; 6. rarely with inf. or quod; Quod- 



AC-CIDO 



ACCIPIO 



i; 



quomqne ei lubere aocidit, PI. Amph. i, i, 17; nee enim 
acciderat mihi opus esse, Cic. fain. 7, u, i; sed accidit 
perineommode quod eum nusquam uidisti, Cic. Att. I, 17, 
2 ; 7. often of results, cotue to at last, end in, Bene 

ubi quoi consilium accipimus (so B cur. sec.; MSB quid 
discimus cousih'um) accidisse hominem uatuni Eum esse 
declaramus, PI. Ps. 2, 3, 15; Misera timeo incertum hoc 
quorsum accidat, Tor. Andr. i, 5, 29; quod in certamine 
dubium est quorsum accidat, PH. Sal. or. ad Caes. 2, 11,4; 
8. si quid cui accident, if anything happen to a man, a 
euphemism for iuterierit, if he die, esp. in wills, si quis ita 
in testamento scripserit ' Si quid filio meo acciderit Damas 
seruus meus liber esto, mortuo filio Damas liber erit, licet 
i'iiim accidant et uiuis, sed uulgi serrnone etiam mors 
significatur, Pomp. dig. 50, 16, 162 ; si quid mihi human- 
itua accidisset, Cic. PhO. I, 10; si quid pupillo accidisset, 
Cic. inv. 2, 64; Suet. Aug. 101 ; Gai. 3 and 23; 9. 

accidere is used alike of good and bad tilings ; in : plura 
mala contingere nobis quani accidere, Sen. ep. 1 10, 3, the 
distinction is obscure ; 1O. in the following, and peril, in 
i, the prep, seems to mean down (as if from ab ' down ' ; cf. 
appono, assido), Tain crebri ad terrain accidebant quam 
pira. Vt quisque acciderat, eum necabam, PI. Poen. 2, 
38 ; Et alia signa de caelo ad terram accidunt, PI. Hud. pr. 
8 ; Quo Castalia per struices saxeas lapsu accidit, Liv. Andr. 
36 B; Vtinam ne...Caesa accedisset abiegna ad terram 
trabes, Emi. tr. 281 V ; Quautis opibus quibus de rebus 
lapsa fortuna accidat, ib. 396 ; Alta traps pronis humum 
(T H K cj. ; MSS in humum) accidens proximae Frangit 
ramos cadens, Varr. sat. 189, loK; quam puncto tempore 
imago Aetheris ex oris in terrarum accidat oras, Lucr. 4, 
215 ; Accidere in mensas ut rosa missa solet, Ov. F. 5, 360; 
but here as in Lucr. in would be inconsistent with an ad in 
accidere; 11. note besides the usual ad, the constr. w. 

a mere ace. and w. a dat. even of thing. 

2 ac-cldo, cldere, cidi, cisum, vb. [ad + caedo] nearly fell, 
cut nearly through or deep into, omnes aut subruunt aut acci- 
duut arbores tautum ut summa species earurn stantium relin- 
quatur, Caes. b. g. 6, 27, 4; antiquam in montibus ornum 
Cum ferro accisam crebrisque bipeunibus instant Eruere agri- 
colae certatim; ilia usque minatur, Verg. 2, 627; fames... 
Accisis (nearly consumed) coget dapibus consumere mensas, 
7, 125; accisis crinibus (cropped close), Tac. G. 19; 2. 

met., res quamquaui sunt accisae, tamen efferent se ali- 
quando, Cic. prov. cons. 34; nuntiant Aequos etsi accisae 
res (P abscisseres, i.e. abscissae res) sint reficere exercitus, 
Liv. 3, 10, 8 ; robore iuuentutis suae acciso (so P M), 7, 29, 
7; accisae copiae, 8, n, 8; Ofellam Integris opibus noui 
non latius usum Quam nunc accisis, Hor. s. 2, 2, 114; 
accisae reliquiae (of Varus's army) consedisse intellege- 
bantur, Tac. an. i, 61 ; 3. accido from ab-cido would suit 
pass, from Cic. 

accieo, see ac-cio, 5 and 6. 

accinctus, part, of 

ac-cingo, ere,nxi, nctus,vb.[ad + cingo]gen. asavb.refl. 
accingor or accingo me etc., gird oneself up, tuck up one's 
loose clothes within the belt (cingulum), and so met. pre- 
pare oneself for a diilicult task, G. si eflticis hoc, postulo ut 
mihi tua domus Te praesente apsente pateat... T. Do fidem 
futurum. G. aceingar (so MSS, not adc.), Ter. Eun. 5, 8, 
30; Tute hoc intristi : tibi onmest exedendum: accingere 
(so MSS), Ter. Ph. 2, 2, 24; Illi se praedae accingunt dapibus- 
que futuria, Verg. I, 210; et te comminus aequo Mecum 
crede solo pugnaeque accinge pedestri, n, 707; accingere et 
omnem Pelle moram, Ov. M. 7, 47; in hoc discrimen 
accingere, Liv. 2, 12, 10; ad consulatum accingi, 4, 2, 7; ad 
cogitationem, 6, 35, 2; magnis se accingere rebus, Tib. 4, I, 
179; 2. gen. with ad of purpose, sometimes in poet, 

w. dat. or even inf.; aceingar, Verg. G. 3, 46 3. or 

even ace. alone of object, magicas inuitam accingier artis, 
Verg. 4, 493; alios accincta labores, Verg. Cir. 6; 4. 
w. simple vb. in refl., sense, age anus accinge ad molas, 
Pomp. 66 B ; Accingunt omnes operi, Verg. 2, 235 ; 
II 6. [perh. ad to] accingo w. ace. of sword, buckle on, gird 
on, laterique accinxerat ensem, Verg. u, 489; 6. or 

as refl. w. abl. arm oneself (with a sword), fidoque accingitur 

K. D. 



ense, 7, 640; paribusque...armi, 6, 184; 7. cup. in 

part accinctus, armed, gladiis, Liv. 40, 13, 2; ferro, Tac. an. 
6,8 (2); 8. also absol. miles non accinctus, u, 18 ; 

turmas quoque peditum ad munia accingi t, 12, 31 ; 8. 

gen., without reference to belt, arm oneself, facibus pnbea 
accingitur atris, Verg. 9, 74; flagcllo, 6, 570; pugione, 
Tac. an. n, 18; 1O. and met. studio popularium, 12, 

44; se quoque accingeret iuuene partem curarum capessi- 
turo, by adopting as partner of his throne, 12, 25 ; maiorem 
ail spcm, n, 28; in audaciam, h. 3, 66; ad ultio- 
nem, 4, 79 ; in omnia accincta bonitas, Plin. pan. 30 f. ; 
((minis, Val. F. 5, 514; portubus (and portu), Eumen. pan. 
ad Const, n and 19; III 11. accinctus as adj. confined, 
limited, opposed to discinctus loose (cf. our succinct), comi- 
tatus, Plin. pan. 20; cuius militaris (habitus) accinctior, 
Auson. grat. act. 27. 

ac-clno, ere, vb. [cano] sing to, accentus est dictus ab 
accinendo, Diom. 431, i K. 

ac-cio, cire, ciui or cii, cltus, vb. [ad to] call with a loud 
voice to (one), (for idea of voice cf. cito and recito), hail and 
so bid come to, summon, ' Vbi lubet, ire licet accubitum'. 
Acciti strenuo subsilimus, quod esurigo findebat costas, 
Varr. sat. 223, 8 R ; add 218. 3 ; perh. also Cuius UOB tuinulti 
causa accierim et quid parem, animum aduortite, Ace. 
485 B ; Posterius tremulas super ulcera taetra tenentcs 
Palmas, horriferis accibant uocibus Orcum, Lucr. 5, 996; 
hi qui fatentur se Virtutis causa nisi ea Voluptatem acciret 
(so ^, al. maceret) ne manum quidem uorsuros fuisse, Cic. 
fin. 5, 93 ; 2. hence, a. mortem to commit suicide, senatua 
consulto (Cyprus), regis morte quam ille conscientia ac- 
ciuerat, facta prouincia est, Veil. 2, 38, 6 ; (Cato) mortem 
sibilaetus acciuit, Flor. 4, 2, 70 (2, 13); 3. gen., summon 
by messenger, send for, invite, Philippum qui hunc (Aristo- 
telem) Alexandra filio doctorem accierit, Cic. or. 3, 141 ; tu 
inuita mulieres, ego acciuero pueros, Cic. Att. 5, I, 3; 
si accierit accurram, 13, 48, I; haruspices acciendos ex Et- 
ruria, Cic. har. reap. 25; (b)is (ath)letarum undique acci- 
torum spec(taculum)...praebui, Mon. Ancyr. 4, 33; qui 
quamquam acciti ibant, Sal. lug. 102, 3; paucos fama 
cognitos accire, 84, 2 ; add 108, i ; ad uiginti matronis 
per uiatorem accitis, Liv. 8, 18, 8; Appi se litteris accitum, 
10, 18, 7 ; alios peregre in regnum Bomam accitos, 2, 
6, 2; acciri Verginium ex castris placuit, 5, 8, 12; se 
proconsulem a Beneuento acciturum, 24, 19, 4 ; properis 
matris literis accitur, Tac. an. I, 5; add h. 2, I ; 4, 13 and 
72; e Tyrio consortem accite senatu, Sil. 8, 335; 4. so 
far w. ace. of person; also w. ace. of things, send for, 
import, qui moneret ut fidissimis amicorum in Pontum 
missis effigiem suam acciret, Tac. h. 4, 83 ; scientiam 
artemque haruspicum, 2, 3 ; accitis quae usquam egregia, 
Tac. an. 3, 27; per accitam lasciuiam, 14, 20; collegae au- 
xilium quod acciendum ultro fuerit, Liv. 10, 19, I ; add 4, 
106 ; 6, 40, 4; 45, 25, 13 ; 6. acciebo quoted from PI. Mil. 
3, 3, 61 is corrupt (best MSS hunc aciebo, whence Bitschl 
cj. runcinabo) ; 6. accio accire, Char. 236, 14 K ; 

arcesso dici ab arcio uerbo quod nunc accio dicimus, Prise. 
35, 6 ; but accieo acciui, Diom. 366, 33. 

ac-cipio, cipere, cepi, ceptus, vb. [ad, capio] receive, ac- 
cept, of physical things, quaestor accipito (pequniam), OIL 
198, 58; censor... eos libros census quei abieis legatis 
dabuntur accipito, 206, 154; ex tua accepi manu Pateram, 
PI. Amph. 2, 2, 132; ab ipson istas aceepisti (i.e. epistulas)? 
E manibus dedit ipse in manus, Tr. 4, 2, 57; accipite si 
uoltis hoe onus in uestros cpllos, Cato ap. Non. 200, 23 ; ut 
obsides ab his principum filios acciperent, Caes. b. g. 6, 1 1 ; 
a Philotimo litteras accepi, Cic. Att. 6, 23, I ; accipe si uis. 
accipiam tabulas, Hor. s. i, 4, 14; cum te gremio accipiet 
laetUsima Dido, Verg. I, 685; 2. receive, sense of 

receiving charge of, hanc mihi in manum dat.... Accepi : 
acceptain seruabo, Ter. Andr. i, 5, 63; sua in Haeduos 
merita exposuit, quos et quam humiles accepisset, Caes. 
b. g. 7, 54, 4; Me...musae Accipiant (as pupil) caelique uias 
et sidera monstrent, Verg. G. 2, 477 ; 3. receive, as a 
host, accipientur mulso milites, PI. Bac. 4, 9, 15; in prandio 
nos lepide atque nitide Aceepisti apud te, Cist. I, I, 12; 
add i, I, 17; Men. 5, 2, 44; Pens. I, I, 32; Ps. I, 2, 34; 

3 



18 



ACCIPITER 



AC-CLAMATIO 



lepide accipimur, St. 5, 4, 3; add 22; Accipit homo nemo 
nielius prorsus neque prolixius, Ter. Eun. 5, 8, 52; te hos- 
pitio agresti acci]>ieniiis. Cic. Alt. 3, 16 f. ; nee potui aceipi 
liberalius, 16, 6, i ; apparatis accipere epnlis, Liv. 23, 4, 3; 
socios dapibusque uieroque Accipit. Ov. !'. 2, 725 ; 4. gi-n. 
person, treat, ego te ..miseris iam accipiam modis, 
I'l. Aul. 4, 4, 3; Men. 5, I, 7; indignis cum egomet sim 
plus modis, Ter. Ad, 2, i, 12; Sic inquam aetaratorem 
ilium uetulum lupuni Annibalem acceptum, Lucil. ap. Non. 
240, II ; Spartae pueri ad aram-sic uerberibus accipiuntur, 
ut ..., Cic. Tusc. 2, 34; Quintum puerum accepi uehementer, 
Cic. Alt. 10, 7, 3; male accipit uerbis Babonium, Cic. Yen-. 

2, i, 140; 2, 2, 56; leniter hominem clcnienterque accepit, 
j. 4, Mi; clfinrnter a consule cum uerborum tantum casti- 
gatione accepti sunt, Liv. 27, 15,2; 6. with in and ace. 
of resulting condition, receive (into), admit (to), in uestram 
(idem, under the protection of your honour, Cic. Arch. 31 ; 
in deditionem, Caes. b. g. I, 28, 2; 2, 13, i; in ciuitatem, 
Liv. 2, 5, 10; 4, 13, 14; in societatem, 7, 19, 4; in amicitiam, 
7, 30, 4; 6. with non-living agent personified, (sto- 
machus) cum detrusum cibum accepit, depellit and then: 
(aluus) quod accepit, cogit et confundit, Cic. N. D. 2, 135-6; 
ut lun.i...solis lumen accipiat, Cic. or. 3, 178; fusos ceruix 
cui lactea crinis Accipit, Verg. 10, 138; sortem Accepit 
galea, 5, 491 ; ubi te diguurn amplitudine tua templum ac- 
cipiat, Liv. 5, 21, 3; quos sua terra suus ager...accipient, 
21, 44, 8; amnis ingens fugientes accepit, 29, 32, 8; add 
38, 21, 15; idem annus nouas caerimoniaa accepit, Tac. an. 
i, 54, i; 7. with abstr. obj., benificium, Ter. Ad. 2, 

3, i ; Sal. Cat. 6, 5 ; honorem, Cic. Att. 9, 2a, i ; dolorem, 
6, i, 6; noluptatem, Cic. Q. fr. 3, 8, 3; ignominiam, Caes. 
b. g. 7, 17, 5; contumeliam, 7, 10, 2; iniuriam, 2, 33, i; 
inoommodum, 7, 29, 4; 8. of the senses, receive, hear, 
MB, learn, hanc tuam gloriam iam ante auribus acceperam, 
I'l. Tr. 4, 1,9; nullam earum rerum quae sensu accipiuntur, 
Cic. N. D. 2, 9; niulta auribus accepisse, Cic. or. i, 218; 
quern ipse accepi oculis animoque sensum,hunc...exponam, 
Cic. Verr. 2, 3, 46; uisa ista...accipio, Cic. ac. pr. 66; Ac- 
cipite ergo aniiuis..., Verg. 10, 104; Accipe non dura 
supplieis aure preces, Ov. Pont. 2, 8, 44; 9. absol., hear, 
learn (it may be from books), quom multos multa admisse 
acceperim Inhonesta, PI. Mil. 4, 7, 4; Sed si te aequo animo 
ferre accipiet neglegentem feceris, Ter. Andr. 2, 3, 23; ut 
eas artes non turn primum accipere uideantnr sed reminisci, 
Cic. sen. 78 ; quae gerantur accipies ex Pollione, Cic. fain. 

1, 6, i ; urbem Itomam, sicut accepi,..., Sal. Cat. 6, I ; ex 
parents meo...ita accepi..., Sal. lug. 85, 40; pugnatum ad 
Lilybaeum...acceperc, Liv. 21, 50, II ; 1O. of thu in- 
tellect, take in, understand, comprehend, interpret, nam 
pol hau satis meo Corde accepi querellas tuas, I'l. Cas. 2, 

2, 18; non recte accipis, Ter. Andr. 2, 2, 30; add Eun. i, 
2, 2; Haut. 2, 3, 23; quae minus intellexi..., quae paruin 
accepi, Cic. N. 1). 3, 4; cum uerbum potest in duas pluresue 
seiitentias aceipi, Corn. 4, 67; 2, 40; 11. esp. w. in 
partem, take in a good or bad sense (or part), Equidem po] 
in earn partem accipio, Ter. Eun. 5, 2, 37; quod rogas ut 
in bonam partem accipiam, ...ego uero in optimam, Cic. Att 
ii, 7, 8; Bonas in partes lector accipias uelim, Phaedr. 2 
pr. ii ; 12. other similar phrases are: Suspiciosi ad 
riiiitiinicliatii omnia accipiuut nuu;is, Ter. Ad. 4, 3, 15 
quicquid in eum officii contuleris, id ita me accipere ul 
in me ipsum te putem contulisse, Cic. fam. 10, i f. 
cinmia in mains mctu angentu aocipiebant, Liv. 29, 3, 9 
Tac. h. i, 52; muliebre fastigium in deminutionem sui 
an. I, 14; h. 2, 91, i; quae grata sane, si a uirtutilm 
proficiacerentur,...indecora accipicbantur, ib. ; Suet. Ails' 
68; 13. accept (things! w. more or less of favour, ex 

i by adv. ( (<.. ili i ri us accipcre hoc uiilii uisus est, Cic 
Att. I, I, 4; asperius. 9. 2a, I ; fortitor, 15, 20, 2; qm mail 
inoduin aooipiantnr hi (so M| ludi, 15, 26, i; (ea) arquo 
ani . Sal. Cat. 3, 2; a quibus placide oratio ac 

pu att, Liv. 2, 3. 7; 14. absol. accept and so imply 
approval, agree to, admit, tu condicionriu luiuc accipe, PJ 
Aul. 2, 2, 60; Airrpit condicionem, 'JVr. Andr. i, i, 52 
.l.i* 1'imiphili i talenta. Accipio, 5, 4, 48; BIO, 

a r. in moraris, accipio causam, Cic. fam. 10, 19; mi 



'ersa periit. Accipio omen, Cic. div. i, 103; accipere se 
jmen, Liv. i, 7, n; Accipio agnoscoque deos, Verg. 12, 
260; cum de plebe consulem... non accipiebat, Cic. Brut. 
5; 16. accept (though unacceptable), submit to, put 
ip with, incur, Nihil satis uideo quamobrem accipere 
lunc mihi expediat metum, Ter. Haut. 2, 3, 96; Hancine 
igo ut contumeliam... in me accipiam, Eun. 4, 7, i; Ni 
renurn accipere et uicti parere fatentur, Verg. 12, 568; 
16. take upon one (a task, a duty), undertake, 
often w. gerundive, onus, Cic. N. D. 2, 159; Egregius 
si umquam regnandam acceperit Albam, Verg. 6, 770; 
mcandum mare, Eutr. 9, 21; 17. in bookkeeping, 

acceptum referre, to enter in a ledger as received, credit 
a person) for, minus Verri acceptum rettulit quam Verres 
Hi expeusum tulerit, Cic. Verr. 2, i, 100; add 102; eas 
pecunias)...isti referebat acceptas, 2, 2, 170; ut emptor 
acceptam pecuniam uiro referret, Pompon, dig. 16, I, 32, 
2 ; II. 18. in acceptum referre or ferre, the same, ne- 
?abat se opus i. a. r. posse, Cic. Verr. 2, I, 149; and again, 
ib. ; ne in acceptum feratur, Macer. dig. 48, 1 1 , 2 ; 19. same 
met., ut esset nemo qui ruihi nou uitam suam... referret 
acceptam, Cic. Phil. 2, 12; omnia quae postea uidimus uni 
accepta refereuius Antonio, 2, 55 ; hoc opus in acceptum ut 
referas nihil postulo, Cic. parad. praef. 5; Choerilus, in- 
cultis qui uersibus et male natis Rettulit acceptos . . . Philippos, 
Hor. ep. 2, i, 234; Ov. tr. 2, 10; philosophiae acceptum 
fero quod surrexi, Sen. ep. 78, 3; Plin. ep. 2,4; quicquid 
mihi debuit, acceptum tibi ferri iubebo, Plin. ep. 2, 4, 2 ; 
SO. tabulae, codex accepti et expensi, a credit and debit 
account, Cic.Kosc.com. 2 and 4; Verr. 2, 2, 76; 21. give 
a release (for a debt real or supposed) is variously expressed, 
(ex) imagiuaria solutione mulier sine tutoris auctoritate 
acceptum facere non potest, Gai. 3, 171 ; cum acceptum non 
faceret, Ulp. dig. 4, 2, 14, 9; si aceepto quern liberauit, 18, 

4, 2, 5; 46, 4, 8, 4; acceptum ferre, 46, 4, 13, 5 etc. ; aceepto 
facere, ib. 10; aceepto fertur, 5; add 7, 15 and 16; habes- 
ne acceptos? Pomp. 46, 4, 15; 22. acceptum or aceepto 
rogare, ask for a release, Ulp. 46, 4, 8, I ; add 2 and 4; 
23. aliud est capere, aliud accipere: capere cum effectu 
accipitur...ideoque uon uidetur quis capere quod erit resti- 
turus, Ulp. 50, 16, 71 ; III. 24. acceptus, as adj., accept- 
able, grateful, welcome, loved, dear, nam mihi pol grata 
acceptaque huiust benignitas, PI. St. I, I, 50; add True. 2, 
7, 56; 4, I, 5; quod adprobaris id gratum acceptumque 
liabendum, Cic. Tusc. 5, 45 ; tarn acceptum popularibus. 
Sal. lug. 7, i; nemo quisquaui acceptior, PI. Pers. 4, 4, 96; 
uihil est illi deo...acceptius quam...coetus hominum iure 
sociati, Cic. rep. 6, 13; seruos acceptissimus, PI. Capt. 3, 

5, 56; 25. accepso = accepero, Pacuv. ap. Non. 74, 30. 

accipiter, tris, m. [owi/ir-repos, swift-winged; cf. Ipi;? 
UKVirrepos, II. 13, 62; (Wcroras ipyKwv, 13, 819; and aqui- 
folium holly] hawk falcon and like birds, accipitrum 
genera sedecim, Plin. 10, 21 ; non rete accipitri tenditur 
neque miluo, Ter. Ph. 2, 2, 16; ut auis eniciit accipiter, 
Varr. sat. 165, 7B; bones igitur ibis accipitres in deorum 
muuerum reponemus, Cie. N. D. 3, 47 ; Acclpitres is still 
inasc. in spite of Non. 192; Lucr. 4, 10x39; s. Mnnro ad 
Aetnam 79; accipiter saxo sacer ales ab alto..., Verg. n, 
721; add Ov. M. ii, 344; 2. tamed for hawking, cf. 
Mart. 14, 216; 3. met. Pecuniae accipiter auide atqur 
inuide, Plaut. Pers. 3, 3, 5 ; 4. a gen. accipiteris also 
sanctioned by Prise. 6, vol. 1 , 229 K. 

accipltrma, ae, f. the plant hawkweed (hieracium Linn.) 
Apul. herb. 30. 

accipitro, are, vb. play the hawk (with), tear to pieces, 
accipitret posuit pro lacerut Gell. 19, 7, ii. 

accisus, j)itrt. of accido. 

ac-dtio, dnis, f. summoning before (one), Arn. 4, 12 (of 
spirits). 

ac-citns, us, m. a summoning, summons, quinque 
primi accitu istius euocantur, Cic. Verr. 2, 3, 68; accitu 
gi'iiitnris, Verg. I, 681. 

ac-clamatio, onis, f. loud cries of an assembly, non 
modo ut acclamatioue sed ut conuicio ac maledictis 
impediretur, Cie. Q. fr. 2, 3, 2; acclamationibus multitudiuis 
assentations immodica pudorem (regis) onerantis, Liv. 31. 



AC-CLAMITO 

15, 2; ut admirationem suam non acclamatione tantnm 
Bed ctiam plausu confiteretur, Quint. 8, 3, 3; add 1'lin. 
pan. 73 and 75; hanc eius clementiam senatus his accla- 
mationibus prosecutus est: Autoniue pie, di te seruent...; 
Vulcat. Avid. 13; post haec acclamationes seuatus hae 
fuerunt: Et Traianus ad imperium senex uenit. Dixerunt 
decies, Vop. Tac. 5, i ; cf. inscr. Or. 932; 2. in rhet. an 
exclamation, est epiphonema rei narratae summa adcla- 
niatio: Tantae molis erat..., Quint. 8, 5, 1 1. 

ac-clamito, (ad-o.) are, vb. freq. a doubtful reading in 
PI. Am. 3, 2, 3. 

ac-clamo, (ad-c.) are, vb. cry out at (anything seen or 
heard) in approval or disapproval, in disappointment, ex- 
claim against, non metuo ne mihi acclametis, Cic. Brut. 256; 
populus cum risu acclamauit ipsa esse, Cic. Caec. 28; et 
cum omnis contio acclamasset, Hostium inquit...clamore 
non territus, qui possum uestro moueri? Veil. 2, 4, 5; hoc 
loco adclamabit mihi tota manus delicatorum, Sen. ep. 47, 
1 3 ; esp. in later lang., si noceutem adclamauerant, praeceps 
datus trucidabatur, Tac. an. 1,44; 2. with favour, omnes 
acclamarunt gratias se...agere, Liv. 34, 50,4; seruatorem 
acclamantibus, 34, 50, 9; Othoui populus, tamquam decus 
adstruerent, Neroni Othoni adclamauit, Tac. h. I, 78 f. ; 
senatus adclamauit : Gordiane Auguste di te seruent, frlix 
imperes, Capit. Maxim. 16, 3; add Gord. II, 9; Vop. Tac. 

4, 2; 3. pass, impers., Cic. Mur. i3; Suet. Dom. 13; 
Lampr. Al. Sev. 6, 2 and 7, I. 

ac-claro, (ad-c.) are, vb. make clear to, luppiter. ..uti tu 
signa nobis certa acclarassis (for acclarauesis, subj. perf.), 
ap. Liv. i, 18, 9. 

acclinis, (ad-c.) e, adj. [ad = an up, see clino] leaning 
up against, corpusque leuabat Arboris adclinis trunco, 
Verg. 10, 835, where Serv. : quis ante hunc?; crates inter 
se acclines, Colum. 12, 15, i; Cleomenes non armorum 
onus deposuit, sed adclinis parieti, hortatur ut..., lust. 
28, 4, 9; Adelines clipeis alios, Stat. Th. 10, 280; 
2. lying upon the slope (of), tumulo, Stat. silu. 5, 3, 36 and 

5, 5, 25; 3. met. prone (to), Acclinis falsis animus, 
meliora recusat, Hor. a. 2, 2, 6. 

ac-clino, (ad + c.) are, vb. cause to lean against ; hence w. 
se, lean up against or throw oneself sloping upon, circum- 
spexit Athin seque acclinauit in ilium, Ov. II. 5, 72; 
9. as vb. refl. recline, the same, adclinataque colla Mollibus 
in plumis...reponit, Ov. M. 10, 268; castra tumulo sunt 
adclinata lay on the slope of Liv. 44, 3, 6; terris maria 
acclmata quiescunt, Stat. Th. 5, 4, 6; acclinatus lateri 
nauis exonerabat stomaclmm, Petr. 103; 3. met. attach 
oneself, haud grauate acclinaturos jo ad causam senatus, 
Liv. 4, 48, 9. 

accliuis, (ad-c.) e, adj. [ad = an up cliuus] sloping 
upward, opp. to decliuis, ea pars uiae ualde accliuis est, 
Cic. Q. fr. 3, i, 4; leniter adcliuis aditus, Caes. b. g. 
2, 29, 3; accliues colles, Liv. 38, 20, 4; adcliue solum, 
Verg. G. 2, 276; accliuibus locis, Colum. 3, 15, 2 opp. to 
planis and praecipitibus ; accliuis littoris, Ov. M. 9, 334; 
trarnes, 10, 53. 

accliuitas, (ad-c.) atis, f. slope (sloping nature) Caes. 
b. g. 2, 18, 2; Colum. 2, 4, 10; 2. sloping ground, a 
slope, iieque accliuitas ipsa adiri posset, Amm. 14, 2, 13. 

accliuus, (ad-c.) adj. sloping upward, accliuo liniite, 
Ov. M. 2, 19; add Manil. I, 232. 

ac-cognosco, (ad-c.) ere, recognize, Cappadocem, Petr. 
69; add Tert. uxor. 2, 6. 

acedia, ae, m. one living near, a neighbour, opposed to 
incola, one who lives in a place, Agricolae, accolae, propin- 
qui qui estis his regionibus, PI. Itud. 3, 2, 2; add Aul. 3, I, I ; 
ut omnes sacerdotes, omnes accolae... Cereris esse uideantur, 
Cic.Verr. 2,4, III ; pastor a. eius loci, Liv. I, 7, 5; Philippum 
eis et Macedones graues accolas esse, 26, 24, 5; add 37, 53, 
25; uadosi accola Volturni, Verg. 7, 729; add Curt. 3, 2, 9; 
fatidicis...accola lucis, Sil. I, 414; add n, 25; 2. met. 
of a tributary stream, Tac. an. I, 79. 

ac-cdlo, (ad-c.) ere, vb. live near, Saluto te, uicine 
Apollo, qui aedibus 1'ropinquos nostris accolis, PI. Bac. 
2, i, 4; ea gens quae ilium locum accolit, Cic. rep. 6, 19; 
uiam, Liv. 28, 13, 4; Macedonian!, 39,46, 7; tuas accolit, 



ACCRESCO 19 

Haeme, nines, Ov. F. i, 390; Rhemim, Tac. h. ji ; Pontnni, 

3, 47; 2. as pass. (Baetis) erebrU adcolitur ommli*. 
i'lin. 3, 9. 

accommddate, see accommodatus. 

accommddatio, onis, f. adaptation, uerborum, Cic. inv. 
i, 9; 2. obliging conduct, magistratuum, Cic. V. u 
3- 189- 

accommddator, oris, m. Hernia a. uixit an. ZI.VIH, 
inscr. Grut. 789, 4. 

ac-commddo, (nd-c.) are, vb. fit to, fit on, clupeum ad 
dorsum, PI. Tr. 3, 2, 93; coronam ad caput, Cic. or. 2, 250; 
calauticam capiti, Cio. or. in P. Clod, et P. Cur. 5, 3; 
insignia, Caes. b. g. 2, 21, 5; laterique accommodat ensem, 
Verg. 2, 393; 2. met. adapt, cause to agree (with), 

orationem multitudiuis auribus. Cic. or. 2, 159; gumptus 
peregrinationi* ad mercedes Argileti, Cic. Att. 12, 32, 2; 
meurn consilium ad tuum, Cic. fam. 9, 7 f . ; 3. as vb. 
refl. accommodari or accommodare se, adapt oneself, lay 
oneself out for, lend oneself to, ad rem publicam et ad 
magnas res gerendas, Cic. off. I, 70; num quis uestram ad 
cavdein accommodatus est, Cic. agr. 3, 16; ad eorum 
nutum se fingunt et accommodant, Cic. or. 24; quod 
Seiano se non accommodassent, Suet. Tib. 48; hiinmno 
gi inri assertorem se accommodaret, Suet. Galb. 9; 

4, accommodo absol., oblige, peto...ut ei de habitatione 
accommodes, Cic. fam. 13, 2; 6. the same w. ace. 
oblige with, lend, orandae litis tempus, Cic. off. 3, 43; 
abusio non habentibus nomen suum accommodat quod in 
proximo est, sic : equuin diuina Palladis arte aedlticant. 
Quint. 8, 6, 34; uxori opem consiliumue, Ulp. dig. 47, 2, 
52; 6. hence when speaking as for another, put in 
(his) mouth, Cicero quamqnam preces non dat Miloni, 
accommodauit ei conuenientis forti uiro conquestioncs, 
Quint. 6, i, 27; 7. stretch (words, laws etc.) to oblige, 
pupillo auctoritatem, Ulp. dig. 26, 8, I ; 27, 6, 7, I ; 

Gai. 34, 9, 10; ei actionem, Pompon. 39, 3, 22 (grant as a 
favour); II. 8. accommodatus, part, as ailj. well aii 
suitable, fit, contionibus accommodatior, Cic. Clu. 2; ex- 
emplum temporibus suis accommodutissimuin, Cic. Cornel. 
7 ; III. 9. accommodate, suitably, ad ueritatem, Cic. or. 

1, 149; comp. or. 117; sup. fin. 5, 24. 

ac-commodus, (ad-c.) adj. fit, suited, ualles adcommoda 
fraudi, Verg. n, 522; add Stat. Th. 10, 192; bellis, Stat. 
silu. 4, 4, 65 ; labori, Veg. vet. 3, 2. 

ac-congero? in PI. True. I, 2, 18 read w. A degessi. 

accorpdro, (ad-c.) are, vb. make one flesh or body with, 
unite closely, sagada carinis adcorporatur, Sol. 37, 8; 

2, met. damnatorum bona suis, Amm. 16, 8, n. 
ac-credo, (ad-c.) ere, dldi, give credit to, believe, Neque 

diuini neque mi humani postbac qnicquam adcreduas, PI. 
As. 5, 2, 4; add 3, 3, 37; uix accredens cornmunicaui cum 
Dionysio, Cic. Att. 6, 2, 3 ; facile hoc accredere possis, Lucr. 

3, 856; Hor. ep. i, 15, 25; primo non accredidit, ps. Nep. 
Dat. 3. 

1 ac-cresco, (ad-c.) Pre, fui, vb. [ad = an up] grow up. 
rise, increase, Valetudo mihi (ualetudo alone, MSS) decrcscit, 
accrescit labor, Plant. Cure. 2, I, 4; mons ex sale magnus; 
quantum demas tantnm adcrescit, Cato orig. 28, 8, I ; 
amicitiam...quae incepta a paruis cum aetate aderunt 
simul, Ter. Andr. 3, 3, 7; flurnen subito accreuit, Cic. inv. 
2, 97; in dies dolores acerescere...sensit, Nep. Att. 21,4; 
Inuidia accreuit, Hor. s. i, 6, 26; iam pectori eius usque 
adcreuerat (agger), Tac. an. i, 19; prima aestuaria nondum 
adcreseente unda intrepidi transiere, 2, 8; paulatim ac- 
creseere (so A, not adc.) incipiat, Quint. I, 2, i; fama 
excellenter accrescens, Amm. 14, 10, 14; 

2 ac-crcsco, (ad-c.) ere, eiii, vb. [ad to] grow to, attach 
itself to, be added to, cum dictis factisque...uana accr, 
fides, Liv. i, 54, 2; trimetris accrescere iussit Nomen 
iambeis, Hor. ep. 2, 3, 252; ueteribus negotiis noua ad- 
crescunt, Plin. ep. 2, 8, 3; 2. esp. in law, si decem 
iugera alluuione adcreuerint, Ulp. dig. 19, I, 13, 14; ib. 

5, 4, 4; fructus donatarum rerum et partus et quod 
accreuit rei donatue rejieteie potest, Paul. dig. 12, 4, 
12; 3. esp. of an heir passed over in a will but added to 
the heredes instituti by course of law, praeteritae personae 

32 



ACCRETIO 



ACCUSO 



scriptis heredibuB in partem adcrescunt, Gai. 2, 124; filia 
adcroscendo pro quarta parte fit heres, ib. ; quod iure 
adcrescendi consequeretur, ib. 126; 4. gen. become the 
property of, accrue (to), hence Fr. accroitre accrus, E. accrue. 

accrStio, onis, f. [accresco] increase, lunam accretione 
et deminutione luminis, Cic. Tusc. i, 68. 

aecfibltSle, is, n. [accubitum] a sofa cover, Treb. Claud. 
14, 10. 

accfibitio, onia, f. lying down (as on a sofa), ingressus, 
eursus, accubitio (al. accubatio), sessio, Cic. N. D. i, 94; 
status incessus, sessio accubitio (al. accubatio), Cic. off. 

1 , 1 28 ; 2. esp. at dinner, accubitionem (al. accubationem) 
epularcm, Cic. sen. 45; numerus accubitionum crescebat, 
Lampr. Al. Sev. 34, 8. 

accftbito, are, vb. freq. of accubo, Sedul. pr. c. pasch. I . 

accubitorius .' in Petr. 30 read cubitoria. 

acciibitum, i, n. a long dining sofa, Lampr. Hel. 19, 9; 
add Schol. luv. 5, 17. 

accubitus, us, m. reclining (on a sofa) at table, Stat.' 
Ach. i, no; Th. i, 714; Isid. or. 20, n. 

accfibo, (ad-c.) are, vb. lie near, cadum Qui nunc 
Sulpiciis accubat horreis, Hor. od. 4, 12, 18; theatrum 
Tarpeio monti accubans, Suet. lul. 44; 2. esp. recline 
(on a sofa at dinner), Quid si.apud te euenat (so Herm. cj.) 
desubito prandium aut potatio...ubi ego turn accubem? PI. 
Bac. i, i, 48; accubantis potantis, PL Ps. i, I, 25; add 
Men. 2, 3, 17; Amph. 2, 2, 169 and 172; morem hunc 
epularum fuisse ut qui accubarent, canerent uirorum laudes, 
Cic. Tusc. 4, 3; accubantes in conuiuiis, Cic. Cat. 2, 
10; 3. also concubitus causa, see accumbo, to which 
accubui and accubitum more strictly belong. 

accubiio, adv. recliningly, mea uoluptas usque eo 
assiduo. D. Immo accubuo mauelim, PI. True. 2, 4, 68, a 
word invented after assiduo. 

ac-cfldo, ere, vb. [ad] stamp or coin in addition, Tris 
minas accudere etiam possum ut triginta sient, PI. Merc. 

2, 3. 96- 

accumbltorium, (adc.) i, n. [accumbo] a room perh. 
for ferales cenae attached to a grave, C. Plarius...cessit... 
Hbertae suae.. .adcumbitorium cum conditibum (=conditiuo), 
i user. Or. 4511. 

ac-cumbo, (adc.) ere, cubui, cubitum, vb. [ad = an up 
ef. ava.KeiiJ.aj.] take a place on a couch BO as to lie with the 
upper body raised, esp. at meals; take a seat (at table), 
Ctna appositast, concenasti mecum, ego accubui simul, PI. 
Amph. 2, 2, 172; accumbe igitur, cedo aquam manibus, 
puere, appone hie mensulam, PI. Most, i, 3, 150; ipsa 
accumbere inecum, Ter. Eun. 3, 3, 9 ; Lacedaemonii qui 
cotidiarus epulis in robore accumbunt, Cic. Mur. 74; sic 
uixit ut muliebria cottidie conuiuia essent, uir accumberet 
nemo praeter ipsum. Cic. Verr. 5, 81; tu das epulis 
accumbere diuom, Verg. i, 83; cenatum apud regem 
rst et eodem lecto Scipio atque Hannibal accubuerunt, 
I.iv. 28, 18, 5; but in old time they sat on chairs says 
Surv. ad Verg. A. I, 83 referring to A. 7, 176; and still 
longer so (pudoris causa) ladies (and goddesses), cf. Val. M. 
2, 1, 2 ; 2. w. scorta (et cenae et lubidinis causa), equidem 
(sc. Bacchis) pol tecum accumbam, PI. Bac. 5, 2, 75; Amice 
(BO Seal., MSS arnica) uter utrubi accumbamus? PI. St. 
5, 4, 19 and 5, 5, 9; 3. w. ace., Ne cum tyranno 
quisquam epulandi gratia Accumbat mensam, Ace. 218 14 ; 
paulo maturius lectum accumbens (al. accubans), Apul. M. 
5, 6; mensulam accubueram, 2, n; cenam, 9, 22 f.; 
mi-riHam 10, 17; Prandi potaui scortum accubui, PI. Men. 
3,2,11; Potaui atque accubui scortum, 5, 9, 82 ; potesque 
et Hcortum accumbas, Bac. 5, 2, 71 ; 4. met. Man. 

5, 426. 

ac-cumulate, (accumulo). 

ac-cftmftlatlo, (adc.) onis, f. heaping up, as earth 
around a tree, Plin. 17, 246. 

ac-c&mfilator, (adc.) oris, m. one who heaps tip, opum, 
Tac. an. 3, 30. 

ac-cftmftlo, (ad) are, vb. heap up, accumulate, auget 
ftddit accumulat (pecuniam), Cic. Agr. 2, 59; Confertos ita 
aceruatim mors accumulabat, Lucr. 6, 1263; Maximus hie 
fatis accumulator honos, Ov. F. 2, 122 ; 2. w. ace. of that 



on which a heap is added, often w. abl. of the thing added, 
load w. a heap of, cap, complete, Virtutes generis mieis 
moribus accumulaui, CIL 38, caedem caede accumulantes, 
Lucr. 3, 71; animamque nepotis His saltern adcumulem 
donis, Verg. 6, 886 ; tanta accumulat praeconia leto Vulneri- 
busque uirum.Sil. 2, 336; primordia tanta Aceumula paribus 
factis, n, 257; pedibus tibi gloria miles Parta ingens: 
nunc accumula coepta ardua dextra, 1 5, 654 ; curas meas, 
ps. Ov. ep. Sapph. 70; 3. esp. cover the lower stem of a 
tree or plant w. earth, earth up, radices, Plin. 17, 139; 
uineas, 18, 230; arbores, 18, 295; ipsos (raphanos), 19, 
83 ; 4. hence in pass, adcumuleturque germinatio terra, 
17, 124; 6. in PJin. 4, 5 and 9, 14 Detl. reads adtumulo 
or attumulo but MSS vary; II. 6. accumulate, with 

heaped measure, omnia prolixe accumulateque pollicetur, 
Apul. M. 10, 27; accumulatissime, Corn, i f. ; but in Cic. 
fam. 13, 42 cumulatissime. 

accuratio, onis, f. carefulness, Cic. Brut. 238; Veg. vet. 

i, 5. 35- 

ac-curo, (adc.) are, vb. take all care of, look well after, 
Si quam rem accures sobrie aut frugaliter, Solet ilia recte 
Bum (for sub) manus succedere, PI. Pers. 4, I, I ; add Epid. 
4, i, 39; si hoc adcurassis lepide, PI. Pers. 3, i, 65; add Ps. 
4, i, 31; quo magis omnis res cautius ne temere faciam 
adcuro, Ter. Hec. 5, i, 12; melius accurantur quae consilio 
geruntur, Cic. inv. i, 58; uictus accurandus est, Colum. 12, 
pr. 2. II. 2. accuratus, part, as adj. accurate, elaborate, 
finished, careful, accuratius dicendi genus, Cic. Brut. 283 ; 
accuratissima diligentia, Cic. Att. 7, 3, I ; 3. accurate, 

adv. elaborately, with all care, Ter. Andr. 3,2, 14 ; Cic. Brut. 
86; cf. Cic. rep. I, 19; sup. fam. 5, 17, 2. 

ac-curro, ere, curri and cucurri, cursum, vb. run np 
to, hurry or hasten to, make all haste to, gallop up to; 
Ibi me inclamat Alcumena...adcurro ut sciscam quid uelit, 
PI. Amph. 5, i, 17; Men. 5, 8, 5 etc.; opinor propter prae- 
des suos (Antonium) accucurrisse, Cic. Att. 12, 18, 7; is si 
accierit, accurram, 13,48, i; 15, 3, i ; accurrisse Romam, 
Cic. off. 3, 112; Considius equo admisso ad eum accurrit, 
Caes. b. g. i, 22, 2; adcucurrit, Tac. h. 3, 12; but in Petr. 
139 accurrit; 2. w. ace. alone, satis trepida me accurrit, 
Apul. M. 3, 21 ; aulam, Paul. Nol. S. Fel. 10, 112; 3. 
pass, impers., accurritur ab uniuersis, Tac. an. I, 21 ; 4. 
met. of the mind, istae imagines... simul atque uelimus, 
accurrant, Cic. div. 2, 138. 

accursus, (adc.) us, m. running to, populi, Tac. an. 4, 
41 f.; militum, Val. M. 6, 8, 6; Sil. 15, 604; Stat. Th. 

6, 511. 

accusabllis, e, adj. deserving to be prosecuted, turpitudo, 
Cic. Tusc. 4, 75. 

accusatlo, onis, f. prosecution (by law), accusation, 
charge, accusatio crimen desiderat...inaledictio nihil habet 
propositi praeter contumeliam, C c. Gael. 6 ; (iudicii ratio 
ex accusatione et ex defensione constat, Cic. off. 2, 49 ; ac- 
cusationem factitare, Cic. Brut. 130; comparare, coustituere, 
Cic. Verr. 2, i, 2; instruere, Tac. an. 2, 74; exsequi, 4, 29; 
capessere, 4, 52; 2. a speech in accusation, Plin. 7, Iio. 

accusatiuus, adj. m. as sb. (sc. casus), accusative case, 
Varr. 1. 8, 38 (so Flor.); accusatiui geminatione facta am- 
phibolia, soluitur ablatiuo, ut illud Lachetem audiui per- 
cussisse Demean fiat a Lachete percussum Demean, Quint. 

7, 9, 10; add Char. 17, 7 K; Diom. 301, 36. 

accfisator, oris, in. accuser, prosecutor, Cic. Brut. 130 
and 136; Cic. Caecil. 29; Verr. 2, i, 74; Liv. 8, 32, 9; Tac. 
an. 4, 59. 

accusatorius,ailj. of an accuser or accusation, artificium, 
Cic. Eosc. Am. 49; animus, Cic. Clu. n; ius, Flac. 14; 
spiritus, Liv. 2, 61, 7; uox, 45, ip, 8; 2. accusatorie, 
adv. in the spirit of an accuser, Cic. Verr. 2, 2, 176; 2, 3, 
164; Liv. 40, 12, 6. 

accilsatr-ix, icis, f. [accusator] accuser, Ego te uolui 
castigare, tu mihi accusatrix, PI. As. 3, i, 12; Plin. ep. 10. 
59 (67) ; Trai. ad Plin. 10, 60 (68). 

accusito, fire, vb. freq. keep accusing, Nihil erit quod 
deorum ullum accusites, PI. Most. 3, 2, 23. 

ac-cuBO, are, vb. [causa] charge criminally, prosecute, 
accuse, quemue k(alumniae) praeuaricationis caussa ac- 



ACENTETUS 

eussasse 'fecisseue quod iudicatum eat, GIL 206, 120; 
Pol ego te ut accussarem (so Brix, MSS accussem) medi- 
tabar, PI. Aul. 3, 6, 14 ; sescenti qui inter sicarios et 
de ueneficiis acousabant, Cic. Kosc. Am. 90; add 13; 
ambitus, Cic. Cael. 16 ; suis eum propriisque crimi- 
nibus accusabo, Cic. Verr. 2, I, 43; rei capitalis, 2, 2, 
68; a. beyond legal sphere, cull to account, accuse, 
blame, censure, ai ille quid deliquerit, Multo tauto ilium 
accusabo quam te accusaui ainplius, PI. Most. 5, 2, 49; 
add Tr. i, 2, 59 etc.; Cotidie accusabam : hem tibine 
haec diutius Licere speras facere, Ter. Haut. i, i, 50; non 
committam ut me accusare de epistularum neglegentia 
possis, Cic. Att. i, 6, i ; me tibi excuso in eo ipso in quo te 
accuso, Cic. Q. fr. 2, 2, I ; increpitaro atque accusare reli- 
quos Belgas qui se populo K. dedissent, Caes. b. g. 2, 15 f.; 

3. so far w. ace. of pers. ; also of offence, fidem, PI. 
Merc. 2, 3, 86; desperationem, Cic. fam. 6, 1,5; luxuriam, 
Cael. 29; populi culpam, Plane. 9; mollitiem socordiamque 
uiri, Sal. lug. 70, 5; naturae innrmitas accusatur, ib. I, 4; 

4. w. ace. of pers. and of pron., si id nou me accusas, 
PI. Trin. 96; cf. Ter. Ph. 914; 6. w. quod; accusare sena- 
tumquodineo auxili nihil esset, Sal. Cat. 40, 3; Lysandrum 
accusarent quod sacerdotes corrumpere conatus esset, ps. 
Nep. Lj-s. 3,3; 6. w. ace. and inf.,aeeusantibus Cyrenen- 
sibus uiolatum ab eo thesaurum, Tac. an. 14, 18; 7. 
accusandi casus, Varr. 1. 8, 37 accusative case. 

dcentetus, adj. sine puncto, Plin. 37, 28; Fronto fer. 
Als. 3, p. 224 last 1. Naber. 

dcco, ere, vb. (=ac-esco) become sour, Cato r. 148. 

4cir, eris, f. maple tree, arbor simillima aceri, Plin. 16, 
67; acer arbos huius aceris quod Solinus protulit, Prise. I, 
80, 22 K; excipitur haec acer, I, 151, 2; a. n. maple 
wood, maple, acerque coloribus impar, Ov. M. 10, 95; at 
nuper uile fuistis acer, Ov. am. i, n, 28; acer operum 
elegantia citro secundum, Pliu. 16, 66; triclinia acere 
operta, 33, 146. 

ac-er, acris, acre, adj. [ae root, cf. ac-us, ac-idus] sharp, 
nullum contemptu (mortis telum)...ad uincendum acrius, 
Liv. 21, 44 f.; id erit telum acerrumum, poet. ap. Cic. fam. 7, 
16, i ; a. hence met. of taste, sour, acid, sicut acetum 
Aegyptium acre, Cic. ap. Non. 240, 42 ; nimis acres umores, 
Cic. N. D. 2, 59 ; acetum ex (scilla) uel certe acre sorbere, 
cibus acer ut lac cum allio coctum, Cels. 4, 10 (4, 4) ; mel ex 
dulci acre, Plin. n, 39 (between sweet and sour), acetum, 
26, 21 ; dulcibus cibis acres acutosque miscerem, Plin. ep. 
7, 3, 5 ; 3. of scent, sharp, piercing, intense, unguentis 
acerrima suauitate conditis, Cic. or. 3, 99; nee naribus 
acres Ire canes, Ov. M. 7, 806; acri odore (styracis), Plin. 
12, 80; 4. of sight, sharp, bright, populi Romani aures 
hebetiores, oculos esse acres atque acutos, Cic. Plane. 66; 
acerrimum ex omnibus sensibus esse sensum uidendi, Cic. 
or. 2, 357; acrior est oculorum quam auriurn sensus, Quint. 
II, 2, 34 ; acrioribus oculis, 2, 10, 6 ; 6. and so of colour, 
bright, Praeterea splendor quicumque est acer adurit, Lucr. 
4, 304; flamma, 5, 906; splendor, rubor, Sen. N. Q. I, 14, 2; 

6. of hearing, sharp, piercing, shrill, harsh, loud, flammae 
sonitum, Verg. G. 4, 409; tibia, Hor. od. I, 12, I ; uox De- 
metri iucundior, illius acrior, Quint. 11,3, 178; hinnitus, Sil. 
4, 96; clamor, 9, 362; 7. of touch or feeling, sharp, pierc- 
ing, strong, fierce, intensely hot or cold, dolor corporis cuiua 
est morsus acerrimus, Cic. Tusc. 3, 61 ; potentia solis Acrior, 
Verg. G. i, 93 ; Hor. s. i, 6, 125 ; acri sole, Plin. 14, 77 ; non 
acri fauilla (gentle, slow), Ov. M. 8, 667; acriorem ignem, 
Colum. 12, 19, 5 ; acriorem hiemem (inet.),Pl.Tr.2,3,7; Sol- 
uitur acris hienips, Hor. od. i , 4, i ; 8. met. of mind, first 
of persons, sharp, severe, stern, savage, uxorem acemmiam, 
PI. Merc. 4, 4, 56; Bac. 3, I, I ; As. 3, 2, 6; Lenem patrem 
ilium factum me csse acerrumum, Ter. Ph. 2, I, 32; Sunt 
quibus in satira uideor nimis acer, Hor. s. 2, I, I ; 9. in 
a good sense, sharp, eager, energetic, resolute, determined, 
bold, aduersarius, Cic. ac. i, 12; ecquein Caesare acriorem 
in rebus gerendis audisti, Cic. fam. 8, 15, I ; defensor, ib. i. 
1,2; ipse acer, bellicosus, Sal. lug. 20, 2 ; add 43, i ; Liv. 
26, 26, II; 27, 34, 2 etc.; bellis acer Halesus, Verg. 10, 
411; 1O. of animals, bold, spirited, equus, Verg. 4, 

156; canis, Hor. epod. 12, 6; aper, ib. 2, 31; 11. gen. 



ACER-NUS 



21 



malaacria, PI. Bac. 4, 3, 14; morbuR, PI. Men. 5, 2, 119; 
egestas, Lucr. 3, 65 ; ira, 5, 399 ; iudicia, Cic. Kosc. Am. 1 1 ; 
incusatio, Cic. or. 3, 106; uerborum grauitas, Cic. off. I, 
136; dolor, Verg. 7, 291; inuidia, Hor. s. I, 3, 60; ui, 
epod. 7, 13; sicut gloria ita paenitentia, Tac. h. 3, 51; 
discrimen, Tac. an. 15, 3 ; 13. w. gen., acer belli iuueuin, 
Veil. I, 3, I ; Vcspasianus acer militiae, Tac. h. 2, 5 ; 18. 
w. inf., Sil. 3, 338, metiri, extendere; 14. acris aa m. 
in old L., aomnus repente In campo passim mollissimuK 
perculit acris, Enn. so at least Prise, i, 153, 16 K, but U 
the text sound? 15. 'acer as f., Aestatcm autumnon 
sequitur, post acer hiemps ((it), Prise, ib., Serv. ad A. 6, 
685; acer fames, Naev. ap. Serv. ib.; 18. acer, acra. 
acrum in old L. as acrum, Mat. II. 15 ap. Char. 117, 13 K ; 
ex nimis acra dulcem (radicem), Pall. 9, 5, 3; acrum, Plin. 
Val. 2, 45; 17. Fr. aigre, E. eager; vin-aigre, vin-egar; 
cf. macer, maigre, meager. 

3cerAtos, adj. without horna, aceratoe (note the Gr. 
form) cocleae, Plin. 30, 46. 

dccritus, adj. mixed with chaff, coenum, Lucil. ap. Non. 
445, 23; aceratum = lutum cum paleia mixtum, Paul, ex K. 
20 M. 

Scerbltas, atis, f. sour bitterness (as of unripe fruit). 
fructus magna acerbitate permixtos, Cic. Plane. 92 (met.) ; 
si legatur maturitas cum acerbitate (ripe w. unripe grapea), 
Pall. 3, 9, 12; a. of foulair, halitus letalis...quae lues... 
terras circumsitas inhabitabiles acerbitate fecisset, Amm. 
23, 6, 17; 3. met. bitterness, at mouitio acerbitate 
careat, Cic. am. 89; morum, Cic. Phil. 12, 26; seueritatem 
...probo, acerbitatem nullo modo, Cic. sen. 65 f.; 4. iu 
pi., in meis acerbitatibus (bitter troubles), Cic. Plane. 101 ; 
Cic. Cat. 4, i ; Tac. an. 2, 71. 

dcerbitfldo, inis, f. = acerbitas, Gell. 13, 3, 2. 

Scerbo, are, vb. (acerbus) make bitter, gaudia, Stat. 
Th. 12, 75; a. embitter (what was already bad), aggra- 
vate, crimen, Verg. n, 407; Claud, rapt. Pr. 2, 208; nefao, 
Stat. Th. 3, 214; mortem, Val. F. 6, 655. 

icerbua, adj. [acer + ?] sour, bitter, unripe, in melle sunt 
linguae sitae uostrae..., Facta in felle... atque acerbo accto. 
PI. True, i, 2, 77 ; Neptuni corpus acerbum, Lucr. 2, 472; 
saporum genera xm reperiuntur, dulcis... acerbus acidux 
salsus, Plin. 15, 106; oleum quam acerbissima oliua optu- 
mum fieri, 15, 21 ; Nondum matura est, nolo acerbam 
sumere, Phaedr. 4, 3, 4 ; a. met. first of hearing, sharp, 
piercing, harsh, serrae stridentis acerbum Horrorem, Lucr. 
2, 410; uocem acerbissimam, Corn. 4, 60; uoce acerbiseima 
retuigibus modos dantem, Sen. ep. 56, 5 ; uox inania acerba 
pusilla, Quint, n, 3, 32; add n, 3, 169; 3. met. acer- 
bum frigus, like our bitter cold, Hor. ep. I, 17, 53 ; 4. 
from unripe fruit, uirgo, Varr. ap. Non.; Et pecus ante 
diem partus edebat acerbos, Ov. F. 4, 647 ; ut neque deatrin- 
gatur inmatura frona et quicquid est adhuc acerbum pro- 
feratur. Quint. 12, 6, 2 (of a young orator); text in Cic. 
prov. cons. 34 dub.; 6. esp. of death of the young, Cn. 
Taracius Cn. f. uixit a. xx....Eheu heu Taracei ut acerbo e 
deditus fato; Non aeuo exsacto uitai es traditus morti, CI1, 
1202; C. Turpulius...a. xvi....Quouis fatum acerbum popu- 
lus indigne tulit, 1422; Acerbum funus filiae faciet, si tt 
carendumst, PI. As. 3, 3, 5 ; Infant unique animae...quos... 
Abstulit atra dies et funere inersit acerbo, Verg. 6, 429; 
mini uidetur acerba semper et inmatura mora eorum qui 
immortale aliquid parant, Plin. ep. 5, 5, 4 ; 8. gen. 
bitter, painful, cruel, Neque sexta aerumna acerbior Hcrculi 
quam ilia mihi obiectast, PI. Ep. 2, I, IO; add Rud. 3, 3, 
24; Mil. 4, 5, 1 1 ; poenas, Cic. agr. 2, 92 ; uexatio, Cic. Cat. 
4, 2; supplicium, 4, 12; in rebus acerbis, Lucr. 3, 53; inoiK 
quamuis matura tamen acerba M. Furii, Liv. 7, I, 8 ; 7. 
of man, bitter, sour, ill^raim il. im>n>*r. aiwbissimos hosteii. 
Cic. Cat. 4, 13 ; acerbos e Zenonis schola exire, Cic. N. D. 3, 
77; habeare iusuauis acerbua, Hor. a. i, 3, 85; in partux 
mater acerba auoa, Ov. F. 2, 624; II. 8. adv. acerb*. 
bitterly, Cic. Verr. 2, 2, 46 etc.; comp. Suet. Tib. 25; aup. 
Caes. b. c. I, 2, 8. 

icer-n-eus, adj. of maple, pocula, Venant. ep. I ail 
Greg. 

dcer-nua, adj. of maple, trabibus contextus acerni^ 



23 



ACER-OSUS 



Verg. 2, 112; mensa, HOT. B. 2, 8, 10; Ov. M. 12, 
254. 

acer-ous, adj. (acus, aeeris) full of chaff, rugas con- 
duccre ueutri 1'urrc aceroso, Lucil. ap. Non. 445, 18 ; panis 
non sii idioitar, I'aul. ex F. p. 187. 

dcerra, ae, f. incense-chest, xii tab. ap. Cic. leg. 2, 60; 
' pin ct plena supples uener;itur acurra. Very. 5, 748; 
turis plena, Hor. od. 3, 8, 2; Ov. F. 4, 934; M. 13, 703; 
Pout. 4, 8, 39; acerras (ferentes) ture et uino feeeruut, 
iiiMT. fr. Arv. 41, 31, Or. 2271; (acerra) = arcula thuraria 
ubi thus re jioiifbant, Paul, ex F.M8; 3. =ara quae ante 
mortuuin poui solebat, in qua odorea incendebant, id.; 
3. a Roman surname, Mart. I, 28; 4. Acerrae, pi., 
a town of Campania on the Clanius, Verg. Or. 2, 224. 
AcerranuB, adj. of the town Acerrae, Liv. 23, 17, I. 
accrsec6mes, ae, in. with unshorn hair (esp. of Apollo, 
II. 20, 39), luv. 8, 128. 

Scerualis, e, adj. [aceruus] of a heap, transl. of <rw/>eiT7;s, 
Cio. div. 2, 11. 

aceruatim, adv. in heaps, Lucr. 6, 1263; Varr. r. I, 38, 
I ; Colum. 9, 13, 4; 2. met. of words, ac. reliqua dicam, 
Cic. Clu. 30 (summarily); ac. multa frequentans, Cic. or. 85; 
hacteiius cum singulis gentibus, mox ac., Flor. 1,12. 

aceruatio, ouis, f. heaping up, saporum, Plin. n, 282. 
aceruo, are, vb. [aceruus] heap together, aliarum super 
alias aceruataruni Icgum cumulo, Liv. 3, 34, 6; aceruatis 
bulbis, Plin. 21, 109; aceruantur muricum modo, 32, 95 
(cluster together); panicum praedensis aceruatur granis, 18, 
53; 3. met. of words, lump together, plura undique ac., 
26, 21 ; uerba, Quint. 9, 3, 47. 

aceruus, i, in. [ac pointed, root ac + ?] heap, ut aceruus 
ex granis (efficitur), Cic. Tusc. 5, 45 ; corporum, Cic. Cat. 3, 
24; pecuniae, agr. 2, 59; farris, Verg. G. I, 185; stragis, 
Verg. 6, 504 ; lignorum, inscr. Or. 642 ; 2. met. scele- 
rum, Cic. Sul. 76; curarum, Amin. 26, 2, 8; 3. esp. the 
form of argument sorites, Hor. ep. 2, I, 47 ; Pers. 6, 80; cf. 
Cic. ac. 2, 49; div. 2, n. 

ac-esco, rre, ui, etus, vb. turn sour, Sincerum est nisi 
uas quodcumque iufundis acescit, Hor. ep. i, 2, 54; add 
Plin. 7, 64; n, 118; 20, 147 ; .si uiuum acuit, Ulp. dig. 18, 
1,9, 2; 18, 6, i ; 2. met. tot tribubus ructantibus acescit 
aer, Tert. apol. 39; alarum speeubus acesceiitibus, Sid. Ap. 
ep. 3, 12. 

acesis, is, f. a sort of borax? Plin. 33, 92. 
acetabulum, i, n. [acetum] a cup (orig. for vinegar), 
uasa argeutea ueluti acetabula trullas..., Ulp. dig. 34, 2, 9, 
2 ; 2. gen. a cup or small hollow bowl, as a juggler's cup, 
praestigiatorum, Sen. ep. 45, 8; 3. in plants, urtica 
uoscitur acetabulis in flore purpuream lanuginem fun- 
dentibus, Plin. 21, 92; 18, 245; 26, 58; 4. sucker of 
cuttle fish, ib. 9, 86 and 93; 6. cup or acetabulum of 
thigh-bone, 28, 179; 6. a measure, acetabuli mensura 
siguificat hemiuae quartam, i.e. draclimas xv, Plin 21, 185 ; 
melunthii, Cato r. 102; coriandri, Cels. 5, 18; mellis, 5, 24, 
2; Balis, Plin. 18, 73; liquamims, Apic. 8, 333. 
4cetare = agitaie, Paul, ex F. 23. 

aceti-rius, adj. [acetum] fit for salads, as acetaria (so. 
holera), Plin. 19, 58; 20, 212. 

acetasco, ere, vb. [acetum] turn sour, Apul. herb. 3. 

acetum, i, n. [part. n. of acesco as sb.] (sc. uinum) 

vinegar, Cato r. 116; hie rex cum aceto pransurust ct sale 

sine bonu pulmento, I'l. Kud. 4, 2, 32; acetum Aegyptium, 

Cic. Hort. a]>. Non. 240, 42 ; acre acetuui, Hor. s. 2, 3, 1 17 ; 

2. inrt. Krquid liabet is homo aceti in pcctore? Atque 



also 
and 



acidissimi, PI. Ps. 2, 4, 49 (of wit) ; Bac. 3, 3, i ; 3. 

I'l. True, i, 2, 77; of cutting wit 

remark ' 7, 32; Pers. 5, 86; 4. acetum 

mulsum, (atu r. 157, 6; oxymel ; 6. in melle quod per 

se fluxit, appellatur acetum, Plin. n, 38; cf. Lobcck act. 
HOC. Or. 2, 301. 

Acheron, ontis I Achriuiis. untis Haul.) m. [Axcpw, 

OVTOI thr gloomy? fnini avtv xapns says Serv. A. 6, 106; cf. 

Liv. 8, 24, n] a i .us, Liv. 8, 4, 3; Plin. 4, 4; 

2. a river of the Itruttii, Plin. 3, 73 ; al.-o called AoheroB 

irrons), Liv. 8, 24, 1 1 ; 3. a river of the infernal 

regions, ostio alte (alti?) Achmmtis, poet. ap. Cic. Tusc. 



ACHORA 

1, 37; et illi qui Sucre apud inieros dicuntur Acheron... di 
putandi, C'ic. N. 1). 3,43; trauectio Acherontis, Cic. Tusc. 
1, 10; tenebrosa palus Acheronte refuso, Verg. 6, 107; Ache- 
rontis ad undas, 6, 295 and inscr. Or. 1173; 4. as 
the god-king of the infernal regions, Censetur censu ad 
Acheruntem mortuos, PI. Tr. 2, 4, 93 ; Flcctere si nequeo 
superos Acheronta rnouebo, Verg. 7, 312; ut eum suo san- 
guine si posset ab Acherunte cuperent redimere, ps. Nep. 
lof. ; 6. the infernal regions, hell, Apage. Acheruntis 
ostium in nostrost agro, PI. Tr. 2, 4, 124; Acheruntem nunc 
obibo, Enu. tr. 278 V ; Adsum atque aduenio Acherunte uix 
uia alta atque ardua, poet. ap. Cic. Tusc. I, 37; ne forte 
animas Acherunte reamur Effugere, Lucr. 4, 37 ; 6. hence 
as w. names of towns, Acheruntem to A., AcluTunti in A., 
Certumst. Hunc Acheruntem praemittam primus, PI. Cas. 

2, 8, 12; add Most. 2, 2, 68 and prob. 77; Poen. 4, 2, 9; 
Si neque hie neque Acherunti sum, ubi sum? Nusquam 
gentium, PI. Merc. 3, 4, 21 ; add Capt. 3, 5, 31 and 5, 4, i ; 
True. 4, 2, 36; Poen. i, 3, 22; 7. as a town Acheruns 
is fern., nulla adaequest Acheruns, PI. Capt. 5, 4, 2; 

8. in the old" drama the a is gen. perh. always long: e.g. 
out of 20 times in Plautus 14 certain; one prob. Cas. 2, i, 
12; in True. 4, 2, 36 and Most. 2, 2, 77 text dub.; of the 3 
left, all in the Poen., for ad Acheruutem pr. 71 and ab 
Acherunte I, 2, 131 we may read Acheruntem and Ache- 
runte; so that there is left only quoduis gens ibi hominum 
uideas quasi Acheruntem ueneris, 4, 2, 9, which is doubtful ; 
see quasi. 

Acherontcus, adj. [Acheron] of Acheron, Claud. R. Pr. 

2, 35 1 - 

Acherontia, f. a town in Apulia, now Acerenza, Hor. 
od. 3, 4, 14. 

Acheront-icus [Acheron] of Acheron, sacra, Prud. Cath. 
5, 127 ; Serv. ad A. 8, 399 of the ars haruspicina. Cf. Ache- 
runticus. 

Acheront-Ini, orum, m. pi., the people living near the 
r. Acheron of the Bruttii, Plin. 3, 73. 

Acheros, see Acheron 2. 

Acheruns, see Acheron. 

Acherunsius, see Acherusius. 

Acherunt-icus, adj. [Acheron] of Acheron, Eegiones 
colere mauellem Acheruutieas, PI. Bac. 2, 2, 21 ; 2. of 
one so old that he seems to have come from the grave or 
other world, PI. Merc. 2, 2, 19; Triu. 2, 4, 124. 

Achcrunt-inus, adj. of the Acheron, an epithet of 
Hercules, iuscr. Or. 1552. 

Achcrusis, idis, adj. f. as sb. [Axepowis] of Acheron, 
name of a cavern in Bithynia, Val. F. 5, 73. Cf. Acherusius, 
last ex. 

Acherusius, (unsius) adj. [Acheron] of Acheron, templa 
Orci, Enu. tr. 107 V; Lucr. I, 120; uita, 3, 1023; aqua, 
Liv. 8, 24, 2 ; specus, Pliu. 6, 4. 

Achilles, is or i, m. (AxtXAm, dor. AxiXXi?s) the son 
of Peleus and Thetis, n. besides Achilles, PI. Mil. i, i, 61 ; 
Verg. i, 472; Aehilleus, inscr. CJrut. 669, 6; g. besides 
Achillis, Verg. 2, 475; Achillei, Hor. od. i, 15, 34; epod. 
17, 14; Achilli, PI. Bac. 4, 9, 14; Verg. 3, 87; ac. b< 
Achillem, Cic. N. D. 3, 45; Achillen, Verg. 1,462; Achillea, 
Luc. 10, 523; in Prop. 5 (4), n, 40, Quique tuas proauo 
fregit Achille domos, Lachrn. sees no vocative; abl. besides 
Acbille, Achilli, Praemia nee Chiron ab Achilli talia cepit, 
Ov. Pont. 3, 3, 43; 2. Aciles is the form in CIL 1500; 
3. so a single 1 and short i is required by metre in : 
Mitte iam ut occidi Achiles ciuis passus est, PI. Mil. 4, 7, 6; 
Achilem orabo iiurum milii ilet Hector qui expensus fuit, 
Merc. 2, 4, 20 ; Achilem Ariatarchi mihi commentari 
lubet, PI. Poen. pr. i ; and so Bothe, but uss have 11, as 
PI. has in Mil. i, i, 63; 4, 2, 63 and Bac. 4, 9, 14; cf. the 
double forms AxiXXf i and AxTXtus. 

achlis, is, f. elk, Plin. 8, 39, one w. alcis of Caes. b. g. 
6,27. 

icn6ra, ap, f. [&x?>ps, 2x w P wpos] chaff, hence in pi. 
scurf, Pruritus nchoras macnlasque cutis fugat omnes (sc. 
origanum), MacerdeHerb. cap. de Origano et de Malua; Sic 
turpes achoras pelles furfurque uociuum (sc. malua), id. 



ACHRAS 

achras (pirns), ildis or ados, f. (axpas) wild pear-tree, 
Colum. 7, 9, 6; Achrados aut pruni, 10, 15; add 10, 250. 

acia, ae, f. [ileus needle?] thread, reliqui acus aciasque 
ero atque erae nostrae, Titin. ap. Non. 4, 22 (v. 5 ap. Bib- 
beck, com.); (sutura) ex acia molli, Gels. 5, 26, 23, p. 191, 
36 D ; acia rufa, Marc. Emp. 2 ; 2. prov. of the minutest 
things, ab acia et acu mi omnia exposuit, Petr. 76 f. 

1 aciarium, adj. as sb. n. (acus) needle-case, =/5a0iSo- 
&TjKrj t Gloss. 

2 delirium, adj. as sb. n. (acics) steel edge or point, 
<rro/Aw/ia, Gloss. 

acicula, see acucula. 

Acidinus, a surname, L. Manlius A., inscr. Grut. 293. 

aclditas, atis, f. sourness, acidity, Marc. Emp. 20. 

acidulus, adj. dim. slightly sour, aqua, Plin. 2, 230; 
sapor, 15, 54. 

acidus, adj. sour, acetum acidissimum, PI. Pa. 2, 4, 49; 
sorba, Verg. G. 3, 380; inulae, Hor. s. 2, 2, 44; sapor, 
Plin. 15, 106; lac, 28, 135; caseus, 28, 132; 2. acida 
creta, as a cosmetic, Mart. 7, 93, 9; 3. met. sour, 
grating, harsh, Kor. ep. 2, 2, 64; lingua, Sen. contr. 5, 34; 
canticum, Petr. 31 ; Bonus acidior, ib. 68. 

acieris, securis aerea qua in sacrificiis utebantur saeer- 
dotes, Paul, ex F. io a!-ivij ifpotfravrov, ws IIXauToy, Gloss. 

acies, ei, f. [root ac] sharp edge or point, gladiorum, PI. 
True. 2, 6, II ; securium, Cic. Verr. 2, 5, 13 (if not spur.); 
falcis, Verg. G. 2, 365; ferri, A. 2, 333; hastae, Ov. 
-M. 3, 107; rostri, Plin. n, 180; (cotes) aqua trahentes 
acieni acerrimo effectu, 36, 165 ; cotibus oleo aciem falcis 
excitantibus, 18, 260; acies ferri praestriugitur, 7,64; secu- 
lium aciem non hebetari, 37, 112; oleo delicatior fiat acies, 
34, 146; 2. steel being used as now for edge and point 
(ad densandas incudes malleorumue rostra, Plin. 34, 144) 
acies came to mean steel; neque alia genera ferri quani 
Sericum Parthicumque ex mera acie temperautur, Plin. 34, 
145 ; 3. met. of the eye, acies ipsa qua cernimus quae 
pupula uocatur, Cic. N. D. 2, 142; bonum iijcoliunis acies, 
misera caecitas, Cic. fin. 5, 84; tanta tenuitas ut fugiat 
aciem, Cic. Tusc. I, 50; add fin. 4, 65; ne uultum quidem 
atque aciem oculorum ferre potuisse, Caes. b. g. I, 39, i; 
cupit ipsa popula (so MSS for pupula) at te sibi dirigere 
aciem, Cat. 63, 56; 4. hence in poetry, the eye; hue 
geminas mine fieete acies, Verg. 6, 789; hue atque hue 
acies circumtulit, 12, 558; then of the mind, intellegentia est 
mentis acies, Cic. Hort. frag. 86; si (human! aniini) acies 
Ha curata est ut ne caecaretur erroribus, Cic. Tusc. 5, 39; 
praestringere aciem mentis (dazzle it), Cic. div. i, 61; ille 
(animus) cui obtusior sit acies, Cic. sen. 83; illain ut 
oculorum sic ingeni aciem, leg. I, 60; mentis intentio et 
uelut acies luminum, Quint, n, 2, 10; 6. other met. 

patimur hebescere aciem horum auctoritatis, Cic. Cat. 
1,4; Nam neque turn stellis acies obtunsa uidetur, Verg. 
^*- '> 395'' ** es P- a l' ne f soldiers in array, an 

army in array, Hostia uiuos rapere soleo ex acie, PI. 
Ps. 2, 2, 60; pugnantem in acie, Cure. 4, 4, 19; tu ac- 
tionem instituis, ille aciem instruit, Cic. Mur. 22; acies 
est instructa a nobis xn cohortium, fam. 10, 30, 2; sta- 
tuit non proeliis neque acie bellum gereuduui, Sal. lug. 
54, 5; agmina magis quam acies pugnabant, Liv. 25, 34, 
9; 7. hence gen. field of battle, non sentiunt uiri fortes 
in acie uolnera, Cic. Tusc. 2, 58 ; quae agenda sunt in foro 
tamquain in aeie possunt praediscere, Cic. or. I, 147; in 
iicie cecidiasent, Liv. 29, 3, 2; 8. an army was drawn 
up in several lines; triplici instructa acie, Caes. b.g. 1,51,1; 
tertiam aciem, i, 52, 7; 9. of a fleet, line of battle; 
elassis at utrisque in proelium deducitur, quarum acie con- 
stituta, ps. Nep. Han. n, i; nauali aeie, Frontin. strat. 
2, 5; 1O. met. orationis aciem contra confcram, PI. 
Kp. 4, i, 20; iam si in aciem dimicationemque ueniamus, 
(,'ic. or. 42; ad philosophos me reuocas qui in aciem non 
saepe prodeunt, Cic. Tusc. 2, 60; 11. a gen. acii in 
Matins ap. Gell. 9, 14, 14; also acie in Sal. hist. ap. Prise. 
366, u. 

AcUea, see Achilles. 

Acllianus, adj. of Acilius, annales, Liv. 25, 39, 12. 

Acilius, a lionuiu gens, as M. Acilius M. f. on a denar., 



ACOPOS 

CIL 326; Proximus einsdi'in prnprriibat Acilius acui, luv. 
4, 94; as adj. Acilia lex, Verr. I, 51. 

acina, see acinus. 

acinaces, is, m. [aKtvaici)!, from Pers. ahen-ek, dim. of 
alien, iron] a Persian dagger, Medua a. Hor. od. I, 27, 5; 
Curt. 3, 3, 18 (3, 8); Val. F. 7, 601 ; Tac. an. 12, 51. 

acinaceus, adj. (ius) [acinus] made of raisins; hence 
aciuaceum (sc. uinum) as sb. n., a sort of raisin wine, Pall, 
i, 6, 9 (al. acinaticium) ; Cass. var. 12, 4 (ul. acinaticum or 
acinaticium). 

acinarius, adj. of grapes, uasa, Varr. r. r. i, 22. 

acinatlcins, adj. of raisins, hence acinaticium (DC. ninum) 
as sb. n., raisin wine, Ulp. dig. 33, 6, 9; ofaSet acinaticium 
Gloss. 

acinos, i (aKivos), f. basil-thyme, Plin. 21, 174. 

acinosus, adj. lull of clusters or berries, a. caulis, I'lin. 
21, 109, but in 12, 40 read racemosissimis and in 12, 47 
acinorum. 

acinus, i, m. [plur. acini and acina] a single berry in a 
cluster (and BO opposed to uua, the whole cluster, and to 
nucleus, the stone) ; esp. of the vine, si qua acina conupta 
erunt, purgato, Cato r. 112,2; acinorum follicnli, Varr. r. 
I, 54, 3; terra quae ex acini uinaceo tantos truncoa pro- 
creet, Cic. sen. 52 ; cum expresseris uinacea (the stones) 
quae acinis celantur, Colum. n, 2, 69; nuclei acinorum, 
Plin. 23, 13 ; 2. a berry in a cluster on other plants as 
sambuci ; I'lin. 24, 52, hederae 77. 

acipenser, eris, m. a kind of sturgeon (according to 
Cuvier, Begne Anim. the A. Huthenus of Linn., only two 
feet long), a dish prized at Borne from early times ; Cenasti 
in uita nuinquam bene cum omnia in ista Consumis squilla 
atque acipensere, Lucil. ap. Cic. fin. 2, 24; acipensere 
mensa infamis, Hor. s. 2, 2, 47 ; Tuque peregrinis acipenser 
nobilis undis, Ov. Hal. 134; 2. was out of favour in 
Pliny's day, apud antiques piscium nobilissimus habitus 
accipenser nullo nunc in honore est, Plin. 9, 60; 3. 
again in favour under Severus, qui cum intersum conuiuio 
sacro (the Emperor's table) aniuiaduertam hunc piscem a 
coronatis ministris cum tibicine introfcrri, Samm. Ser. ap. 
Macr. s. 2, 16, 7 ; so also Athen. deipn. 7, 44, p. 75 
Schw.; *. aquipenser genus piscis, Paul, ex P. 22, 

16 M ; 6. the form accipenser in the present texts of 

Plin. and Macr. prob. wrong ; yet Athen. 1. c. writes the 
Latin name as aKKiirjiaios. 

acipensis, is, m. [s. above : i, that is ic a dim. suff.] the 
same, Ad Palatinas acipensem mittite mensas, Mart. 13, 
91, i. 

aciscularlus, i, m. a stonecutter; Gloss. Xarojuos. 

acisculum, i, n. a tool for stonecutting; Gloss. Isid. 

aciassis, tunica ab humeris non cousuta, Panl. ex 
F. 20. 

aclys, ydis, f. [peril. = a-y/ti/Xis, a hook] a short dart, 
teretes sunt aclydes (al. acludes) illis Tela, sed haec lento 
mos est aptare flagello, Verg. 7, 730; add Sil. 3, 362; ge- 
mina ferit aclyde parmas, Val. F. 6, 99 ; aclydes duas, Treb. 
Claud. 14, 6. 

acnua, [agnua, agna, or acna] ae, f. a land measure, 
actus quadratus qui et latus est pedes cxx et longns 
totidem, Varr. r. I, 10, 2; same w. actus, hunc actum 
prouinciae Baeticae rustici acnuam uocaut, Colum. 5, i, 5 ; 
agnua habet ped. xmi cccc, lib. col. p. 246, I Lachm. 
and 339, 17; centuria habet agnas DC per nc, Kx lik 
Balb. 245, 7 ; actibus conicio acnuam priuuini uppellatum, 
Frontin. lim. 2, p. 30, 12. 

acdnlti, adv. without dust, i.e. labour; citra pulueris 
iactum, Plin. 35, 139. 

ac&nltum, i, n. a poisonous plant, as monkshood ; nee 
miseros fallunt aconita Irgentis. Verg. G. 2, 152; n 
acunita noiierm.', Ov. M. I, 147; add 7, 419; ucnenorum 
(K.'isximmn, Plin. 27, 4; de-*i-ribod in 27, 9; nascitur in 
nudis cautibus quas conas (a^o^as) nominant, 27, 10. 

acontias, ae, in. a nu-toor, Plin. 2, 89; 2. a shooting 
snake, Amm. 22, 15, 27. 

acontlzo, are, vb. intr. shoot out, Veg. vet. I, 26 and j;. 

acopos, i, adj. as sb. [o-mros without wearine^] ;i ]>i. 
cious stone, perunctis lassitudinem, si crediuius, soluit. 



-M ACOPUM 

I'lin. 37, 143; 2. a plant, also called auaguros or -is, 
anagyris foetida, Liun.; grauis odore, Plin. 27, 30. 

a'cdpnm, adj. n. as sb., so. unguentum [id.] any ointment 
for relieving fatigue, Cels. 5, 24; Plin. 23, 89 and 157 etc.; 
Veg. vet. 2, 15, 5 ; 3, 54, 2- 

ac-or, oris, m. sourness, Colum. 7, 8, I ; 12, 13, I etc.; 
I'lin. n, 239; 18, 104; 14, 127; Quint. 9, 3, 27 ; Ulp. dig. 
18, 6, 4 ; met. Plin. ep. 7, 3 f. 

ac6rion, i, n. root of the plant acorus, Plin. 25, 150. 
acorna, ae, a kind of thistle, Plin. 21, 95. 
acdron, (-urn) i, an aromatic plant, acorus calamus, 
Linn.; Plin. 25, 157; 25, 164 etc.; 2. esp. the root, 

5, 158; 26, 28. 

acosmos, adj. unseemly, Lucr. 4, 1160. 
acquiesce, (adq.?) ere, eui, eturus, vb. [a for an + quiesco, 
and BO in both parts = am-iravoiuu, for q and ir correspond] 
rest after labour or fatigue, rest and recover oneself, find 
relief, Manedum, sine respirem quaeso. Irnrno acquiesce. 
Animo malest ; Recipiam anhelitum. Clementer requiesce 
( = acquiesce), PI. Ep. 2, 2, 20 ; ut adquiescere eos meiidiano 
tempore sineret, Alf. V. dig. 38, I, 26; uitandi caloris 
causa Lanuuii tris horas acquieueram, Cic. Att. 13, 34; 
labore fessi uenimus larem ad nostrum Desideratoque 
aquiescimus lecto, Cat. 31, 10; ut fessa bello acquiesceret 
ciuitas, Liv. 5, 23, 12 ; commeatum acquiescendi a con- 
tinuatione laborem petiit, Veil. 2, 99, 2 ; lectum in quo 
acquiesceret iussit inferri, Curt. 9, 8, 25 ; ut si a lassitudine 
cuperet acquiescere, ps. Nep. Dat. u, 3 ; cum aures ex- 
tremum semper exspectent in eoque acquiescant, Cic. or. 
199; ut labor hie uigiliarum suauitate paulisper modu- 
lorum acquiesceret, Gell. 19, 9, 5 ; and met. hoc deuersorio 
sermonis mei libenter acquieturum te esse dixisti, Cic. or. 
2, 290 ; 2. hence met. of death after the toils of life, sic 
multis perfunctis laboribus anno acquieuit septuagesimo, 
pa. Nep. Hann. 13, I ; is (called upon as witness against a 
brother) compresso spiritu...exoptata securitate adquieuit 
(so Halm but acq.?) Val. M. 9, 12, ext. I ; nobilis aeq(uator) 
monet(ae) hie acquiescit, inscr. Or. 3228 ; 3. met. of 
mind, find relief, from sorrow etc., cuius in animo uersatur 
improbitas, numquam sinit eum respirare, numquam ac- 
quiescere, Cic. fin. i, 53; quantum praesens me adiuuare 
potueris consolando, facile ex eo intellego quod litteris lectis 
aliquantum acquieui, Cic. fam. 4, 6, I ; add 4, 6, 2 ; senes 
in adulescentium caritate acquiescimus, Cic. am. ipi ; 
4. in Cic. gen. with in, but later with dat. ; sollicitum te 
esse scribis et existimas me suasurum ut adquiescas spei 
blandae, Sen. ep. 24, i ; uno solacio adquiescens, trans- 
marinas certe sibi superfuturas prouincias, Suet. Gai. 51 ; 
0. esp. w. dat. of persons, find relief (in their society), and so 
rely upon as trustworthy, Graeculos quibus uel maxime 
acquiescebat, Suet. Tib. 56 ; uaticinante Catta muliere cui 
uelut oraculo acquiescebat (as relying upon her), Suet. Vit. 
14 ; amicos elegit quibus etiam post eum principes acqui- 
cuerunt, Suet. Tit. 7; but in Tib. 31 read w. Ruhnken's cj. 
adsuescerent ; 6. acquiesce in the opinion of, assent, 
agree with (still w. dat.), si reprobata est haec reputatio et 
adquifuit, nun debct iudex id sarcire, Ulp. 27, 4, 1,4; quasi 
acquierit sententiae, Ulp. dig. 49, 1,3, I ; add dig. 49, I, 
5 and 6 ; 42, i, 63 ; Cod. 7, 52, 5 ; 7. w. dat. of person, 
tigroe with, assent to; distingucntibus, dig. 4, 4, 7, 3; patri, 
24, 3, 22, 6 ; ego Celso acquiesce, 38, i, 7, I ; and perh. Cic. 
ac. pr. 141 but text dub. 

acquire, [ad quaero] ere, siui, situs, vb. obtain in ad- 
cliti'in. obtain (more), acquire, mihi quid est quod iam ad 
uitau fructum possit acquiri, Cic. Cat. 3, 28; omnino gratias 
non modo retinendas uerum etiam acquirendas, Cic. Att. i, 
1,4; ncquc iam ut aliquid acquircrtt, sed ut incolumem 
exercitum reduceret cogitabat, Caes. b. g. 7, 59, 4 ; uiresque 
acquirit vimdo, Verg. 4, 175; ne semper opes armis ac- 
qiiinr. utiir, Liv. i, 45 ; 2. absol. acquire property, make 
money, Mox acquirtndi docet insatiubile uoturu, luv. 14, 
125; acquircndi fucultas, Quint. 12, 7, 10; 3. pert'. 
acquisii in Paul. dig. 22, I, ii, I ; Ulp. 29, 4, I, I. 

acqulsltlo, onis, f. acquiring, acquisition, aquae, Front 
aq. 10; Tert. cxh. cast. 12; lustin. inst. 3, 10 ; 2. con- 
crete, a thing acquired, Icti. 



ACTIO 

acqulsltluus, adj. having a tendency to acquire, Boet. 
Ar. top. 5, I, p. 680 ; Prise. 18, 24. 

acauisitor, Oris, m. one who acquires, August, serm. 302, 
extr. 

acrat6ph6rum, i, n. a vessel for unmixed wine, Cic. fin. 
3, 15 ; add Varr. r. i, 8, 5. 

aerSdo, inis, f. sourness, acidity, Pallad. 2, 15, 19; Plm. 
Val. i, 25. 

Scredula, (-is) ae, f. dim. some bird, Et rnatutinis acre- 
dula uocibus instat, Cic. div. I, 14 (trans. o\o\vyav of 
Aratus); Vere calente nouos coinponit acredula cantus, 
carm. Phil. 15; Isid. 12, 7. 

acriculus, adj. dim. rather sour, sourish, a. ille senex, . 
Cic. Tusc. 3, 38. 

acrifolium, ii, n. an unknown tree of ill omen, Macr. 8. 
3, 20, 3; not. Tir. 170. 

acrimonia, ae, f. [acer] sourness, harsh taste, acidity, 
si ulcus aerimoniam eius ferre non poterit, Cato r. 157, 5 ; 
origani, Plin. 12, 91 ; add 24, 128 etc.; 2. met. sharp- 

ness, resolution, vivacity, mei feri ingeui Atque animi 
acrem acrimoniam, Naev. ap. Non. 73, 17 ; Vim, ferociam, 
animum, atrocitatem, iram, acrimoniam, Ace. ib.; Gla- 
brionis, Cic. Verr. I, 52; in uultu pudorern et acrimoniam, 
Corn. 3, 26 ; add 4, 50. 

acritas, fitis, f. sharpness, uis ueritatis atque acritas, 
Aec. ap. Non. 493, 11, referred to by Gell. 13, 3, 2. 

icrlter, adv. see acer. 

acritudo, inis, f. sourness, acidity, Vitr. 2, 9, 12; 8, 3, 
10 ; 3. met. tolerare acritudinem, Ace. 467 Ribbeck ; 

populi Romani, Gell. 10, 27, I (resolution) ; Scorpiouen prae 
morum acritudine appellat, Apul. M. 9, 17. 

acroama, atis, n. a poem, etc. recited or sung at festi- 
vals, quod acroama aut cuius uocem libentissime audiret, 
Cic. Arch. 20; uetera acroamata reuocauerat, Suet. Vesp. 
I9; = auditio lyravum et tibiarum, Gloss. Isid. 2. gen. of 
the reciter or singer, nemo in conuiuio eius aliud acroama 
audiuit quam anagnosten, Nep. Att. 14, I ; ipse ille non 
solum spectator sed actor et acroama, Cic. Sest. 116; aut 
acroama et histriones aut etiam ludios interponebat, Suet. 
Aug. 74; add Macr. s. 2, 4, 28; Lampr. Al. Sev. 34; 
Demetriae Actes Aug. 1. sev(uae ?) acroamat(is?) Graecae, 
inscr. Or. 2885. 3. met. Cic. Verr. 2, 4, 49; 4. acroma, 
Prud. TT. <rTe0. 3, 3239: Egon cachinnis uenditus Acroma 
festiuum fui; 5. acruama; omnibus acruamatis (note 
form) pantomimisque omnibus, and soon after, adiectis ac- 
ruamatis, inscr. Or. 2530. 

acroasis, is, f. lit. hearing a lecture room; ut eas 
uel in acroasi (so Victor., MSS agro si) audiam legere, 
Cic. Att. 15, 17, 2; 2. a lecture, a paper read, axpoacms 
suas numquam populo commisit, Sen. exc. cent. pr. 2; 
also in Greek, Suet. Gr. 2; acroasin fecit, Vitr. 10, 

22, 3. 

acrSlithus, adj. w. a summit of stone, statua, Trub. 
Pol. 32, 5. 

acroterion, ii, n. a projecting height, acroteria siue 
promuntoria procurrentia, Vitr. 5, 12 (of the arm of a 
harbour) ; 4, 3, 12 (projecting part of a pediment). 

acruama, see acroama 5. 

acta, ae, f. beach, in acta cum mulierculis iacebat 
ebrius, Cic. Verr. 2, 5, 63; Baias, actas, conuiuia, Cic. Gael. 
35; Verg. 5, 613; ps. Nep. Ag. 8, 2; Val. F. 5, 96; 
2. of marine residences as the abode of luxury and even 
debauchery, actis et uoluptatibus, Cic. fam. 9, 6, 4; add 
Att. 14, 8, i. 

actaea, ae, f. the plant Christopher, actaea spicata L., 
Plin. 27, 43. 

actarius, i, adj. m. as sb. [aota plur.] a registrar or 
actuary; in his a. leg. vn., inscr. Grut. 260, i; add inscr. 
Or. 6284; Vel. Long, orthog. 

actin6phoros, i, adj. m. as sb. a shell so called; 
actinophoroe, Plin. 32, 147. 

actio, onis, f. [ago] movement, as revolution; tetran- 
torum, Vitr. 3, 3, 6; 2. esp. of actor or orator; est 
actio quasi corporis quaedam eloquentia, cum constet e 
uoce atque motu, Cio. or. 55; est quasi sermo corporis, 
Cic. or. 3, 222; accedet aotio non tragica nee scenae, sed 



ACTIONALIS 

modica iactatione corporis, Cic. or. 86; ille alter: quiil 
petam praesidi ? quam leniter (iioscius) instat onim : 
pater. ..in quo tanta comraoueri actio non posset, si esset 
consumpta superiore motu, Cic. or. 3, 102 ; add Quint. 
1 1, 3, I ; 3. gen. action of living beings, doing, proceed- 
ing, haec oratio deos spoliat motu et actione dinina, 
Cic. N. D. i, 102; a. uitae, Cic. off. I, 17; aliae rationes 
lionestas nobis et curas et aetiones darent, Cic. fam. 9, 8, 2 ; 
discessu (consulum) actio de pace sublata est, Cic. Alt. 9, 9, 2 ; 
octauo mense suarum actionuin, Caes. b. c. I, 5, 2; 
quereretur de actionibus Caesaris, Sal. Cat. 43, I ; consuiaris 
actio, Liv. 4, 55, i; ilia quoque actio mouebatur...trans- 
migrandi Veios, 5, 24, 7; si honesta actio ex praeceptis 
ucnit, Sen. ep. 95, 7. II. 4. in law, action, prosecution, 
quom ( =cum) eis hace lege actio rei esto, CIL 198, 75; tu 
actionern instituis, ille aciem instruit, Cic. Mur. 22; puto 
me habere aetionem (right of action) ut per interdictum 
meum ius teneam, Cic. Caec. 32; omne ius uel ad personas 
pertinet, uel ad res uel ad actiones, Gui. 1 , 8 ; 6. commonly 
w. gen., furti et iniuriarum, Gai. 4, 8; sacramenti, 4, 13; 

6. legis actio, jurisdiction; magistratum apud quern 
1. a. est, Mod. dig. i, 7, 4; add Ulp. i, 16, 3; Paul. 2, 25,4; 

7. a written speech (of a prosecutor), aetiones quae 
recitantur, Win. ep. 2, 29, 2. 

actionalis .' in Ulp. dig. 27, 3, I, 3 Mommsen has 
auctionalia. 

actio-nices, m. victor in the Actian games founded by 
Augustus, Glapyri choraulae actionicae et sebastonicae, 
iuscr. Or. 2633. 

actiosus, adj. ab una agendo actiosae dictae, Varr. 
1- 7, 3 f - P- 349 Sp. 

actito, are, vb. freq. be in the habit of acting, as a play; 

tragoedias, Cic. ap. Aug. C. D. 2, 1 1 ; mimos, Tac. h. 3, 62 ; 

2. conduct a suit, priuatas causas, Cic. Brut. 246; 

causas, Suet. Galb. 3 ; cum res actitata sit, Paul. dig. 

22, 4, 3. 

actiuncula, ae, f. dim. a little speech (of a prosecutor), 
Plin. ep. 9, 15, 2. 

actluus, adj. [actus part.] that deals with action or life, 
practical ; philosophia, opposed to contemplatiua, Sen. ep. 
95, 10; opp. to spectatiua, Quint. 3, 5, n; add 2, 18, 5; 
2. in Gram, active, uerborum genera tria, actiuum, 
passiuum, habitiuum, Char. 165, 34; called uerbum agens, 
164, 27; add Diom. 336, 22. 

actor, oris, m. one who drives or sets in motion, a 
driver, Tirynthius actor De numero tauros sentit abease 
duos, Ov. F. I, 547; Colum. i, 7, 7; I, 8, 5 ; 2. of one 
who drives a weapon, a hurler, flexae Balearicus actor 
habenae, Stat. Ach. 2, 420 ; 3. one who does, doer, 
conductor, agent, administrator, manager, factor, set actor 
mihi cor odio sauciat, PI. Bac. 2, 2, 35; operaeque actor, 
Nov. ap. Non. 2, 20; dux auctor actor illarum rerum, Cic. 
Sest. 61 ; ut ilium efficeret oratorem uerborum actoremque 
rerum (irpriKT'qpa. re fepyav, II. 9, 443). 

4. a general agent acting in behalf of others; hnnc 
(Athenae) in omni procuratione actorem auctoremque 
habebant, Nep. Att. 3,2; I). M. Norrico actori Post(u)morum, 
inscr. Or. 2865; add 4141, 4688 etc.; si actor rerum... 
corruptus esse dicitur, Paul. dig. 1,8,21; actor... reipublicae, 
Ulp. 2, 4, 10, 4; add 37, I, 3, 4; 44, 2, n, 7; 5. a. 
familiae, manager of a slave-gang, slave-driver, ita fit ut 
actor et familia peccent, Colum. I, 7, 7; add i, 8, 5; 
6. an actor on the stage, me actorem dedit ; Set hie actor 
tantum poterit a facundia, quantum... Ter. Haul. pr. 12; 
actoris opera magis stetisse quam sua, Ph. pr. 10; add 
33; in theatro actores malos perpeti, Cic. or. I, 118; 
gestus summorum actorum, I, 128; actor Cum stetit in 
scena, Hor. ep. 2, I, 104; 7. a. causae, pleader, orator, 
Cic. Br. 307; Hor. ep. 2, 3, 369; Quint. I, 10, 35; 4, I, 6 
etc. ; 8. esp. a prosecutor, accuser, in hac causa 
neminem praeponendum mihi actorem putabit, Cic. Caecil. 
i ; accusatorem pro omni actore et petitore (plaintiff), 
Cic. part, no; add Plin. ep. 9, 13, 18; actor aduersario 
denuntiabat ut ad iudicem capiendum die XXX adesset, Gai. 
4, 1 8. 

actor-ius, adj. of actor or action, opp. to cogitatorius, 

K. D. 



ACTUTUM 



25 



Tert. anim. 14; 2. name of a gens, as M. ActoriuH 

Niiso, Sufi. lul. 9. 

actr-ix, icis, adj. or sb. f. of business, epUtolos a< 
Cod. Th. 41, 7, 16; 2. as sb. an actress? l'rantin.-t 
actrix C. domus, inscr. Mur. 913, 6. 

actu-alla, c, adj. practical; Macr. somn. 2, 17; Inid. 
or. 2, 24; 2. in Gram, of nouns denoting action, as rex, 
cursor, ib. I, 6. 

actuaxidlnm, adj. dim. as sb. n., a email vessel of 
speed, Cic. Att. 10, 11,4; 16, 3, 6. 

actnariUB, ii, adj. tit for speed, esp. of shipping, ban 
omnes mines actuaries imperat fieri, Caes. b. g. 5, i, 3; 
add b. c. i, 34, 2; 3, 62, 2; 3, 102, 5; Sisen. ap. Non. 
535, 2; nauigia, Caes. b. c. i, 27, 6; and absol. actuariae, 
HMD. ap. Non. 534, 27; Gell. 10, 25, 5; Marc. dig. 
49, 15, 2; 2. as sb. n. absol. Cic. Att. 5, 9, i; 

3. a. limes, a road of 12 feet in width, a. limes est qui 
primus actus est (et) ab eo quintus quisimr .Hyg. lira. 
const, p. 168, 10 and 14; add 194, n; 4. a. palus, a 
stake to mark the limit of an actus of land, Hyg. ib. 192, 9; 

6. as sb. m. one who keeps a register of proceeding*, 
accountant, clerk, sarcinalium iumentorum, Anim. 25, 15 ; 
add Aur. Ver. Caes. 33; a. qui tomquam uobis acta 
recitauit, Petr. 53; uox quae alienis uerbis commodatur et 
actuarii uice fungitur, Sen. ep. 33, 9; (orationcm) pro 
Metello ab actuariis (reporters) exceptam, Suet. lul. 55 ; 
add cod. Th. 8, i, 3, 5. 

actuosus, adj. full of action, active, uirtus, Cic. N.I). 

1, no; partes orationis, Cic. or. 125; animus actuosior, 
Sen. ep. 39, 3; histriones, Paul, ex F. 17, v. actus; 

2. actuose, adv. with strong action, Cic. or. 3, 102. 
actus, iis, m. [ago] driving, as of cattle, beluam (an 

elephant) quocumque uolt leui ammouitu, non actu intiectit 
illam feram, Cic. rep. 2, 67; in eo moii(uinento) ita act(n) 
amb(itu) mort(uos) inferre...r(ecte) l(icet), inscr. Or. 4382; 
2. the right of driving along a road, qui Bella aut 
lectica uehitur, ire non agere dicitur; iumentum ducere 
rion potest, qui iter tantum habet...qui actum habet, et 
plostrum ducere et iumenta agere potest, Ulp. dig. 8, 3, 7 ; 
add Mod. 8, 3, 12; aquae ductus haustus iter actus a patre 
(sumuntur), Cic. Caec. 74; 3. gen. action, motion, 
driving, first phys., Fertur in abruptum inagno mons im- 
probus actu, Verg. 12, 687; (mellis) Et pigri latices magis 
et cunctantior actus, Lucr. 3, 192; quam tumidus quanto- 
que uenit spectabilis actu, Ov. Hal. 72 (of a uictor equus) ; 
add Lucr. 9, 472; Sen. Ag. 453; but? Petr. 135; 

4. more vaguely, an action or doing, addc actus 
monumentaque maxima rerum, Luc. 8, 807 ; in ccti-ns 
actibus uitae, Quint. II, I, 47; cum ab actu, id est opera 
recesserunt, Quint. 2, 18, 4; add 2, 18, I etc.; deum actns. 
Sil. 3, 78; add 10, 136; but in Cic. leg. I, 31 prauitatibus 
(not prauis actibus); non tantum uerbis tied etiam actu, 
Scaev. dig. 46, 8, 5; nullo actu sed tautnra uocibus, Ulp. 
49, i, 12; 6. acting for another (actor) as agent. 
guardian etc., agency, actus quern uiuentibus dominis ad- 
ministrauerunt, Ulp. 3, 5, 44 (45); 6. a laud measure, 
actus quadratus undique fiuitur pedibus (XX. IM.|. mens. 
agr. 367, 26, Lachm. 7. a measure of length, actus 
uocabatur in quo boues agerentur cuin aratro uno impi-tu 
iusto; hie erat CXX pedurn, Plin. 18, 9; add Balbi exp. 
mens. p. 96, 5 ; 8. actus, i, m. the same, clymmata in 
actos diuiserunt, Isid. mens. agr. 367, 14. 

actu turn, adv. fac = oc of oc-ulus, ak of Lith. aki-s 
eye, aug of G. auge ; tutum old dat. (cf. interim from in- 
teribi) of an old sb. tutu-(n. tutus) from tueor, look] 
in the twinkling of an eye, G. in einem Augenblicke 
(Kuhu's Z. 4, 320), instantly, ite actutum in fruiul:!', rn< 
locos, Naev. 27 B; Ne corrumpe oculos, n'dibo actutum. 
A. id actutum diust, PI. Aniph. I, 3, 32; and so 68 times 
besides in PI.; aut hie est aut hie adfore actutum autumn. 
Pac. ugB; add Ace. 508; Nov. 47; ipsu -ivdere 

a., Ter. Ph. 5, 6, 12; add aperite aliquis a. ostium. Ad. 4. 
4, 26; a. in Italia fore (matrem Idaeam) nuntiamrat. Liv. 29. 
14, 5 ; turn cetera reddet Actutum Aeneas, Verp. 9, 255 ; 
dabunt a. mihi poenas, Apul. M. 5, 24 f.; add 6, 8 f.; 9, 7 ; 
Ov. M. 3, 557, but Cic. Phil. 26 is corrupt. 



iv, ACUA 

Sena, for aqua, inscr. Grut. 593, 5 whence 
acua-rius, adj. in. as sb. water-carrier, iiiscr. Or. 4139; 
Kobr. 308. 

acueula, (acic.) ae, f. dim. [ncus] a small hair-pin; 
cod. Th. 3, 16, i ; 2. Port, agulha, Fr. aiguille. 

aculearuB, quasi-part. (aculeus) armed with a sting, 
inbrium efficax aduersus aculeata animalia, ut scabro- 
1'lin. 20, 247 ; (athaeae) contra omnis aculeatos ictus 
. ilicaces, praecipue scorpionum, uesparum similiumque, 
22, 223; 2. hence as sb. n. an animal so armed, contra 
omnium aculeatorum uenena, 23, 55; 3. of plants, 
armed with stings or prickles; herbae, 23, 15; folium 
mucrone aculeatum, 16, 38; gramen, 24, 192; 4. of 
lish, epinae, 10, 91 ; belonae quos aculeatos uocamus, 32, 
145; A. met. of words or deeds, Eadem in usu atque 
11 In periclurn facias aculeata sunt, Animum fodicant, bona 
distimulant, PI. Bac. I, I, 29; litterae,' Cic. Att. 14, 18, i; 
sophismata, Cic. ac. 2, 75. 

Aculeo, onis, m. [aculeus] a cognomen; C. Furius A., 
Liv. 38. 55, 4- 

aculeus, i, m. [aculeus : acus :: equleus : equus] a sting, 
apis a., Cie. Tusc. 2, 52; nepas aculeis uti, Cic. fin. 5, 42; 
2. gen. a prickle or point of animals, calcis aculeis oua 
iwrfringit (gallina) a spur ( = calcar), Colum. 8, 2, 8; 
hystrici longiores a., Plin. 8, "125; 3. of plants, spina- 
rum, 13, 63; carduorum, 20, 262; 4. pain or smart of 
a sting or wound, cum a. sagittae aut glandis abditae...urit, 
Liv. 38, 21, II ; 5. met. a sting, iamdudum ille meurn 
pectus pungit aculeus, PI. Tr. 4, 2, 158; te ad unum modo 
ictum ingentem uelut aculeo emisso torpere, Liv. 23, 42, 5 ; 
Millifitudinum, Cic. Att. I, 18, 2; nee quos aculeos habeat 
i-eiieritas uestra...emittere in reum, Cic. Cael. 29; 6. 
csp. of stinging words, pungunt quasi aculeis interrogatiun- 
culis angustis, Cic. fin. 4, 7 ; ut cum delectatione aculeos 
etiam relinqueret in animis, Cic. Br. 38 ; mortnus est 
aculeo iam emisso ac dicto testimonio, Cic. Fl. 41 ; a. 
orationis, Cic. Sul. 47; add Cic. or. 62; Br. 173; Q. fr. 2, I, 
i ; ac. 2, 98. 

acOmen, mis, n. [acuo, cf. also caeumen] sharpening, et 
ferri stridet a., Enn. ap. Prise. I, 429 K; 2. a sharp 
point, a point, uerba sub a. stili subeant, Cic. or. I, 151; 
nasi primoris a. Tenue, Lucr. 6, 1193; a. coni, 4, 431; 
hustae, Ov. M. 3, 84; 8, 354; sine acumine rostrum, 2, 376; 
Plin. 10, 196; 3. of the electrically lighted spear points 
(cf. Liv. 22, i, 8), nulla ex acuminibus auspicia, Cic. N. D. 
2, 9; div. 2, 77; Arn. 2; 4. a sting, scorpii, Cic. Arat. 
078(430); H. 6. met. saporis, Plin. 14, 124; dolorum, 
Arn. 5; in acumine pulchritudinis (summit), Arn. 6; 6. 
enp. sharpness of intellect, acumen, acuteness, quickness, 
ubi est acumen tuum? and soon, non sum ita hebes ut..., 
Cic. Tusc. I, 12; ingeniorum, Cic. Fl. 9; tu qui propter a. 
occultissima perspicis, Luce, ad Cic. fam. 5, 14, 2; acuminis 
strenui miuistrum, Colum. I, 9, 4; luv. 4, 102; in pi. acu- 
mina, sharp ideas, Hor. ep. i, 17, 55; 2, i, 161 ; 7. 
acute accent, Diorn. 433, 21 K (so MSS, K cj. cacumen). 

acumino, are, vb. sharpen, Lact. op. 7; 2. acumi- 
natus, part, as adj. pointed, telum (culicis), Plin. n, 3; 

i lunae, 18, 347; and met. Sid. 8, I. 
ac-no, ere, ui, utus [root ac] sharpen, stridorem serrae 
acuitur, Cic. Tusc. 5, 116; ferrum, Hor. od. I, 2, 21 ; 
es, 3, 20, 10: Tib. 4, 3, 3; enses, Ov. M. 15, 776; palos, 
Colum. II, 2, 12; 2. met. quod illos sat aetas acuet, 
Ter. Ad. 5, 3, 49; Mentem, Cic. Tusc. i, 80; ingenium, Cic. 
Br. 126; furores, Verg. 7,406; Martem, 12, 108; metum, 
12, 850; linguam, Hor. cp. I, 3, 23; studia, Liv. 10, 13, 8; 
3. w. ace. of person, sharpen, goad on. ilium acuere, 
lere, Cic. Kosc. Am. 1 10; in acuendo plurimum ualct, 
*i laudes eum quern cohortere, Cic. fam. 15, 21, 4; ad cru- 
drlitatcm te, Cio. Lig. 10; ad bonus avtes iuuentutem, Plin. 
cp. 2, 7, 5; 4. by a bold met. spicula acuissc uriKno. 
Sil. I, 325; fraudibus enses, 12, 52; 6. accent (a syllable 
with an acute accent), si acuitur prima, Quint. I, 5, 22 and 
30; omnis uox disyllaba priorem syllabam aut acuit aut 
Diom. 431, 19 K etc.; II. 6. aentiis, part, as 
adj. sharp, culter, PI. Mil. 5, i, 4 pi. 3, 4, 114; 

lunae alias hcbetiora, alias acutiora cornua. Cic. ac. ap. 



AD 

Non. 121, 30; cuspis, Verg. 5, 208; tela, Hor. ep. 17, 10; 
7. of the sigbt, oculis, PI. Ps. 4, 7, 120; 8. of scent, 
pungent, ungucnta acutiora, Plin. 13, 16; odor, 21, 37; 

0. of taste, pungent, sapor, Plin. 15, 106; gu.stus, 27, 
122; cibus, ep. 7, 3, 5; 1O. of sound, sharp, acute, 
acuta cum grauibus temperans, Cic. rep. 6, 18; ab acutissi- 
mo sono ad grauissimum, Cic. or. 1,251; stridor, Hor. od. 

1, 16, 8; i, 34, 15; hinnitus, Verg. (J. 3, 94; 11. of heat 
or cold, piercing, solein, Hor. ep. I, 10, 17; gclu, od. I, 9, 
4; 12. of disease, siiarp, acute; morbus, Hor. a. 2, 3, 
163; Cels. 3, I, I ; 3, 2, I ; febris, 214, p. 34, 30 D ; 13. 
of the mind, Cic. Att. 12, 38 f.; fam. 6, 6, 9; ingenio 
acntissimus, Cic. or. i, 180; 14. nares acutae, met., 
readily detecting faults, Hor. s. I, 3, 29, opp. to obesae 
naris of epod. 12, 3; 15. with acute accent; Quint, i, 
5, 31; 12, 10, 33; see 5; III. 16. acutum as adv. 
Hor. B. i, 3, 26; i, 8, 41; 17. acute, adv., Cic. rep. 6, 
18; Lucr. 4, 810; comp. Cic. inv. 2, 51; sup. Cic. off. 
I, 156. 

acu-ped-ius, adj. sharp-footed, Paul, ex F. 9. 

1 acus, aceris, n. [akin to OXP and axvpov] chaff, faba- 
ginum, Cato or. 54, 2; ib. 37, 2; mixto acere e frumento, 
Varr. r. I, 57, i; I, 52, 2; 3, 9, 8; Plin. 18, 99; 2. as 
fern, pi., durissimae acus, Colum. 2, 14, 10. 

2 acus, i ( = acus, a needle), m. a fish [ie\ovri ; Plin. 9, 
166; cf. 32, 145; Et satius tenues ducere credis acos, Mart. 
10, 37, 6. 

3 acus, us, f. [root ac] needle, si acum credo quaereres, 
acum inuenisses, PI. Men. 2, I, 13; tetigisti acu, Ilud. 
5, 2, 19 (have hit it to a nicety); uolnus acu punctum, Cic. 
Mil. 65; in duas acus fila conicienda, Cels. 7, 16, p. 293, 
32 D ; permutatis acubus, p. 294, 5 ; 2. esp. as used in 
embroidery, pictus acu chlamydem, Verg. 9, 582; seu 
pingebat acu, Ov. M. 6, 23; Mart. 8, 28, 18; Sen. Here. 
Get. 669; 3. a (hair) pin, Unus de toto peccauerat orbe 
comarum Anulus incerta non bene fixus acu, Mart. 2, 26, 2 ; 
Quint. 2, 5, 12; comatoria, Petr. 21; crinalis, Apul. M. 8, 
13; 4. pin or tongue of a buckle, fibulam auream cum 
acu Cyprea, Treb. Pol. Claud. 14, 5 ; 6. gen. a point, as 
of a dibble, Pall. I, 43, 2. 

acatalis, e, adj. pointed, terminus, Frontin. col. p. 132, 
(Iocs. 

acatatus, part, [as of vb. acuto] sharpened, Veg. vet. I. 
22, 4. 

Acutius, name of a gens, C. Aquti C. f., CIL 83; 
Acutiam P. Vitellii quondam uxorem, Tac. an. 6, 53 (47). 

acutiilus, adj. dim. sharp on a petty scale, conclusiones, 
Cic. N. D. 3, 18; doctores, Gell. 17,5, 3; 2. adv. Aug. 
conf. 3, 7. 

acyroldgia, ae, f. an incorrect, i.e. metaphorical term, as 
Vir gregis, ap. Serv. Verg. B. 7, 7, and A. 4, 419; Lat. 
abusio. 

ad (at), prep, [see below] with ace. to w. motion (up 
to, not into) Abducunt me ad exta, me ad Be ad pran- 
dium, ad cenam uocant, PI. Mil. 3, i, 118; utei ad pr(ae- 
torem) urbanum Romam uenirent, CIL 196, 5; parietfiii 
usque at * tegulas faciundum coerarunt, CIL 1252, 7; ut 
(senatus) ad Caesarem snpplex aecederet, Cic. fam. 4, 4, 3 ; 
iminitinnem ad fiumen perduxernt, Caes. b. c. 3, 66, 6; 
Hannibal exereitiim ad Casilinum ducit, Liv. 23, 17, 7; 
mile ad Veins (not yet taken) exercitus ductus, 5, 19, 9 ; 
his praeposititmibus (sc. ab et ex) contraria potestate sunt 
ad et in quae et ipsau non unum significant, quia in forum 
ire est in ipsum forum intrare, ad forum autem ire, in 
locum foro proximum; ut in tribunal et ad tribunal uenire 
non unum est, quia ad tribunal uenit litigator, in tribunal 
uero praetor aut index, Diorn. 415, 8 K; 2. w. persons, 
often to the house of that person, even when he is not at 
h >me, eamus ad me, PI. Mil. f.; Ter. Eun. 3, 5, 6; neque 
domum unquam ad me litteras mittam quin..., Cic. fam. 3. 
8, 10; nmgni domum concursus ad Afranium magnaeque 
gratnlationes fiebant, Caes. b. c. I, 53, 3; 3. of time, 
to, till, until, usque a mane ad uesperam, PI. Amph. i, 
I, 102; Sophocles ad summam senectutem tragoedias fecit. 
Cic. sen. 22; ad horam nonam in aneoris expectauit, Caes. 
b. g. 4, 23, 4; quae ad hoc tempus lugurtham tutata sunt, 



AD 

Sal. lug. 85, 45; pugnatum ad lucom est, Liv. 3, 28, 7; in- 
cautos ad satietatem trucidabitis, 24, 38, 9; 4. of de- 
gree, amount or extent, nummoruin l'hilii>pumn attria 
(so B) milia, PI. Tr. i, 2, 115; subdueunt, ad minimum 
conuenit, Cic. Att. 5, 21, 12; hie nisi plaiuun facit HS 1000 
ad libellam sibi deberi, causarn perdit, Cio. Hose. com. 1 1 ; 
statuis quid iis ad denariuin solueretur, Cic. Quinct. 17; ad 
assem impendium reddes, I'lin. ep. t, 15, i; Doinitius iu- 
dices ad numerum non habuit, Cic. Q. i'r. 2, 13, 2; equita- 
tiim ad numerum IV miliiim praemittit, Caes. b. g. i, 15, I ; 
nltsides ad numerum miserunt, 5, 20 f. ; 5. numero 

is a shortened form of numerum (cf. adeo for adeom, quo 
for quom) in: ad biuum rnilium numero sauciis utrimquu 
factis, Sis. ap. Non. 80; ad duorum miliiim numero ex 
I'umpeianis cecidisse, Caes. b. c. 3, 53, i ; 6. usp. in 
phrase, oinnes ad unum (all to a man) idem seutiunt, Cic. 
am. 86; add Caes. b. c. 3, 27, 2; Liv. 2, 50, n; 21, 42, 2; 
or ad unurn alone, Cic. fam. 10, 16, I ; Verg. 5, 687; Curt. 
7,5,32; 7. hence w. numerals, full, up tOj as many as, 
at least (yet some say, near about, as Hand p. 102 3), 
cum annos ad L natus esset, Cic. Clu. 1 10; homines ad XV 
assenserunt, Cic. Att. i, 14, 5; sane frequenter fuimus; 
omnino ad ducentos, Cic. Q. fr. 2, I, i; cum XII familiae 
Potitiorum essent, puberes ad triginta omnes intra annum 
cum stirpe exstinctos, Liv. 9, 29, 10; ad duo milia et tre- 
centi occisi, 10, 17, 8; ad octingentos homines caesi et ad 
duo milia annorum inueuta, 28, 36 f. ; 8. often in such 
forms the noun adapts its case not to ad but to the other 
words, as though ad were an adv., occisis ad hominum 
milibus quattuor, Caes. b. g. 2, 33, 5 ; exules seruique ad 
duo milia hominum et quingenti arceni occupauere, Liv. 3, 
15, 5; ad uiginti matronis per uiatorem accitis, S, 18, 8; 
ad duo milia et trecenti occisi, 10, 17, 8; 27, 12, 16; 
campum Stellatem diuisit ad uiginti milibus ciuium, Suet. 
Caes. 20 (full 20.000, in spite of Veil. 2, 44, 4) ; 
9. of direction, towards, to, leading to, respicedum ad 
me, PI. Capt. 4, 2, 55; ad meridiem spectans, Cic. div. 
I, 31; uergit ad septentriones, Caes. b. g. i, i, 5; manus 
ad Caesarem tendere, 2, 13, 2; tendoque supinas Ad 
caelura cum uoce mauus, Verg. 3, 177; uia ad Casilinum 
obxexsa, Liv. 22, 16, 4; 1O. hence of tendency, having 
a bearing on, and so esp. w. attineo, pertineo, ego istam rem 
ad me(d) attinere intellego, PI. Tr. 3, I, 12; Ter. Haut. I, 

1, 24; atque haec sunt tamen ad uirtutem omnia, ib. 
I- 2 ' 335 quaeque oportet Signa 'sse ad salutem, Andr. 

2, 3, 2; omitto proloqui nam nihil ad hauc rem est, 
Phor. 5, 6, 21 ; rectene an secus, uihil ad nos; aut si ad nos, 
nihil ad hoc tenipus, Cic. Pis. 68; 11. and so of pur- 
pose, for, to, against, alere canes ad uenandum, Ter. Andr. 
I, i, 30 ; quae sint animaduorsa herbarum genera ad niorsus 
bestiarum, ad oculorum morbos, ad uolnera, Cic. div. 1, 13; 
cum ad templum mouumentumque nostrum pecunias de- 
creuiisent, Cic. Q. fr. I, I, 26; palus liomauos ad inse- 
quendum tardabat, Caes. b. g. 7, 26, 2 ; agri ad quern in- 
strueudum uires non essent, Liv. 6, 5, 5 ; 12. looking 
to, in respect of, in regard to, on the side of, uir ad usum 
ac disciplinam peritus, ad casum fortunamque felix, Cic. 
Font. 43 (33) ; uidi forum comitiumque adornatum ad 

n magnifico ornatu, ad scnsum cogitationemque acerbo 
et lugubri, Cic. Verr. 2, I, 58; faciam id quod est ad seueri- 
tatem lenius et ad comrnunem salutem utilius, Cic. Cat. I, 
12; nihil ad existimationem turpius, uihil ad dolorem acer- 
bius, Cic. or. 2, 200; 13. hence of comparison, to, by, 
by the side of, compared with ; Nam (pol) ad sapientiam 
huius nimius nugator fuit, PI. Capt. 2, 2, 25 ; Ad tuam 
formam ilia Una dignast, Mil. 4, I, 21 ; C. Estne ut 
fertur forma? 1*. Sane. C. At nihil ad nostram hanc. 
P. Alia res, Ter. Eun. 2, 3, 70; uirum bouuni et non illite- 
ratum Bed nihil ad Persium, Cic. or. 2, 25; terrain ad 
uniuersi caeli complexum quasi puncti iustar optiuere, Cic. 
Tusc. i, 40; nihil ad tuum equitatum, Cic. Dei. 24; homini 
non ad cetera 1'unica ingrnia callido persuasit, Liv. 22, 22, 
15; cf. Verg. B. 3, 48 Si ad uitulam spectas, niliil est quod 
pocula laudes; 14. of future time, on or before, by; 
Eefectum hoc hodie reddam utrumque ad uesperum, PI. 1's. 
i, 5, 116; nos hie te ad mensem lanuariam exspcctamus, 



AD i'7 

Cic. Att. I, 3, 2; conseo uenias ad id tcmpua quod scribis, 
i, 4, i; nostra ad diem dictam Cent, Cic. fam. 16, 10, 2; 
si ad coii8tituta.ru diem deccdeinus, 2, II, I; ut pecuniam 
ad diem soluereut, Cic. Att. 16, 16, 4; add Verr. 2, 5; fam. 
9, 5, I ; Bosc. Am. 128; nulla fuit ciuitas quin ad id tcinpu* 
partem senatus Cordubam mitteret, non ciuis Bomamn 
paulo notior quin ad diem conueniret, Caes. b. e. 3, 19, 2; 
si ad diem pecuniam non soluisset, Scaev. dig. 18, 5, lo; 
15. so of the future, at a distant time, hence (thence), 
solebat me pungere ne Sumpsirerami merita in patriam u<i 
aunos DC inaiora uidercntur quam nostra, Cic. Att. 2, 17, 2 ; 
nescio quid intersit utrum illuc mine ueniain an ail 
annos, 12, 46; cur ego doleam si ad decem milia annorum 
gentem aliquam urbc nostra potituram putem, Cie. Tusc. 
I, 90; II 16. without motion, near, at, before, off, over, 
ad portum mihi quas memorasti, PI. Capt. 5, i, 8; nna mihi 
ad pedes iacuit, Cic. Verr. 2, 5, 129; Kegiuam...ad liminii 
primi Poenorum exspectant, Verg. 4, 133; cum ad Qenc 
niurn constitisset bellum, before G., Liv. 22, 32, 4; elassem 
quae ad Sicilian! erat, off the coast of S., 27, 22, 9 ; quam 
uolent ad uinum diserti sint, over their wine, Cic. Cael. 67 ; 
Ov. tr. 5, 3, 4; 17. esp. ad nrbem, outside the walls of 
Borne, of one holding the imperium, Cn. Pompeius cum con- 
tionem ad urbem consul designatus habuit, Cic. Verr. act. pr. 
45; utrique ad urbem imperatores erant, Sal. Cat. 30, 4; 
18. with persons, in the presence of, before, among, with, 
in the eyes of ( = apud), nam uiri lus suom ad mulieres 
optinere baud queunt, PI. Cas. 2, 2, 21 ; Censetur censn 
ad Acheruntem mortuos, Tr. 2, 4, 93; tibi iam esse ad 
sororem iutellego, Ter. Haut. 5, 2, 26; but in 3, 3, 43 aput. 
not ad, in Bemb. ; ne inuidiosum sit ad bonos, Cic. Att. S, 

3, 6; eius testis ad iudicem fidem improbabit? Cie. 
com. 45; hostiae ad praeconem et ad tibicinem immola- 
bantur, Cic. agr. 2, 93; ad parentem sic agi solet, ad 
iudicea..., Cic. Lig. 30; quare te rogo ad Caesarem ineani 
causam agas, Vat. ad Cic. 5, lof. ; tantum esse nomen eius 
exercitus etiam ad ultimas Gerrnanoruru nationes, Caes. 
b. g. 4, 16, 7; magnam haec res illis offensioncm ct con- 
teniptionem ad omnes attulit, Caes. b. c. 3, 60, 2; potens 
uir cum inter sui corporis homines turn etiam ad plebem, 
Liv. 6, 34, 5; iugrati ad uulgus iudicii auctor, I, 26. 5; 24. 

32, 2; 2, 10, II ; 3, 9, 2; 10, 35, 4; 19. looking at a 
thing as a guide, after, in accordance with, by, M. Catoni 
uitam ad certam rationis normam dirigenti, Cic. Mur. 3 ; 
uixit ad aliorum arbitrium, non ad siium, 19; ad eorum 
arbitrium et uutum totos se fingunt, Cic. or. 24; nisi uis ad 
perpendiculum columnas exigere, Cic. Verr. 2, I, 133; si 
omuia deorsum e regione ferrentur et nt dixi ad li 

Cic. fin. i, 18; ut canereut ad tibiam clarorum uirorum 
laudes, to the sound of, Cic. Tusc. 4, 3 ; ad cursus luuae in 
duodecim menses discribit annum, Liv. I, 19, 6; 3O. esp. 
w. nouns of form, likeness, quantity, ad idem exemphim. 
CIL 1161; ad hoc exemplum, PI. Ps. i, 2, 3; Bud. 2, 
6, 4; 3, i, ii ; Trin. 4, 2, 76; ad istunc modum, Bac. 

4, 2, 2, on that scale; Bud. I, 3, 12; 4, 7, 23; Ren 
quidam qui illam mandauit mihi Vt t'incrct ad istam: 
faciem, Mere. 2, 3, 91 ; ad istam facietn est mnrbus. 
Cist, i, I, 73; Cyrus ille a Xenophonte non ad historiae 
fidem scriptus sed ad elligiem insti imperil, Cic. Q. f. i, i, 
23; in uenando ad similitudinem bellirae disciplinae, Cic. 
N. 1). 2, 161 ; murenis in maxilla septenae maculae ad for- 
mam septeutriouis, Plin. 9, 76; 31. in very late \\iiin-. 
absol. like, or as in Fr. a la, Et dispntator al Cleanthen 
Stoicon, Aus. Prof. 15 (205), n; 33. of timo. near. 
towards, shortly before, mane, post hoc ad meridiem, tuur 
meridies, and soon after: multa nox, tune ad inediam 
noctem et sic media nox, Cens. 24, 3-6; qnotumo die Ex 
Sicione peruenisti hue? Altero ad meridiem. PI. Ps. 4, 7, 
78; ut di iiiiuin ad uesperum rediit, Cic. div. i, 103; 

33. but also immediately upon, at (rather following than 
preceding), ad primum conspectum redeuntis lilii gaudio 
uimio exanimatam, Liv. 22, 7, 13; ad famam obsidionis 
dilectus haberi coeptus erat, 9, 7, 7; 7, 4, 2; '9, 22, 7; 
Mortua, crede mihi, tamen ad tua uerba reuixi. Ov. her. 1 1, 
63; et ad omnia fulgura pallent, luv. 13, 22^: 34. in 
answers, to, ad ilia quae me rnagis moueruut respm 

4 'I 






ADACTIO 



AD-APERIO 



C'ie. Cael. 27; respondebo ad ca qnae dixisti, Cic. PI. 58; 
ni-si atl liaec, Cato, dicere illiquid uis, Cic. tin. 4, 44; and 
ellipiiciiUy, habes ad oninia, non ut pOBtnlaoti xpwea X a ^~ 
xciw, sed paria paribus respondimus, Cic. Att. 6, I, 22; 
3S. in addition, over and above, si ad cetera uolnera bane 
quoqne plagam inflixisses, Cic. Vat. 20 ; ad hoc promissa 
barba et capilli efferauerant speciem oris, Liv. 2, 23, 4 ; 3, 62, 
I ; 28. w. a noun to mark an office (more commonly ab), 
ex Licinio quern seruom sibi habuit ad manum, as amanu- 
ensis, Cic. or. 3, 225 ; lucundus Domitiae librar. ad manum, 
inscr. Or. 2874; Puer quis ex aula capillis Ad cyathum 
statuetur unctis, as cupbearer, Hor. od. i, 29, 8; seruos ad 
remum...dabamus, Liv. 34, 6, 13; fidusque ad limina custos, 
Verg. 9, 648 ; Lygdamus ad cyathos, Prop. 5 (4), 8, 37 ; ad 
cyathum et uinum stetisse cum reliquis exoletia, Suet. lul. 
49; Stat louis ad cyathum, general quern Dardanius Tros, 
Aus. Id. 12 (345), 19; 27. in very late wr. for abl. of 
means, with, labra deterges ad spongiam, Veg. 4, 6, 2; si 
ad nciitain cannam exseces ranulam, 4, 5, I ; ad acum, 4, 3, 
12 and 13; ad siphonem, I, 10, 2; rasit et uirilia subactori- 
l>us suis ad nouaclum, Lamp. Heg. 31, 7; so in Fr. batir a 
ehaux; 28. ad = Go. Dan. and Kng. at, Sw. att, O. G. 
az; also = Fr. a; 29. Grimm (D. G. 3, 254) hints at a 
deriv. adu, wh. decap. leads to our to, G. zu; and this is 
confirmed by Gaelic ado, to, cut down both to ad and to do, 
Bee Key's Essays, p. 57, 58. 3O. ad in comp. of verbs 
means i motion to, adeo, accedo; 2 addition, accedo be 
aided, addo, ascribo; 3 nearness, adsum, assideo, adiaceo; 
4 assent, favour, ammo nod assent, addico give a favourable 
augnry, arrideo smile on, acclamo give assent by acclama- 
tion, cheer; adsum favour; 5 in appono set down, assido 
take a seat, the prep, is rather ab down (wh. see) than ad ; 
6 ad in comp. of verbs etc., sometimes stands for an up, wh. 
see; 7 ad in comp. w. vbs. is unchanged before vowels, h, b, 
in, i cons., u cons. ; it is often assimilated before f, p ; s, t ; 
g, c, q; 1, n, r. Before gn, sp, sc, st the d is often dropped. 
Tims : ad-aperio, ad-eo, ad-ire, adopto, adumbro ; adhibeo, 
adbibo, admitto, adiaceo, adueho; affero, apporto, assumo, 
attern; aggredior, accuso, acquiro; alludo, anuuo, arrogo; 
but also adfero etc. ; agnascor, aspicio, ascisco, astipulor. 

adactio, onis, f. [adigo, wh. see] driving to, compelling, 
iurisiurandi, Liv. 22, 38, 5, taking an oath. 

1 adactus, part, of adigo. 

2 adactus, us, m. driving home, dentis, Lucr. 5, 

'33- 

adaequatio, onis, f. raising to a level with, Tert. nat. I, 
i and 15; but in Sol. i, 41 peraequatio. 

ad-aeque, adv. up to a level (with), equally, quite as 

(only in Plant., and w. neg.), Neque est nee fuit me senex 

im amator Adaeque miser, PI. Cas. 3, 5, 45; Mil. 

3, i, 181 ; Most, i, i, 30; w. ut, Cist, i, i, 57 ; w. atque, 
dipt. 5, 4, 2; Cas. 5, i, 3; 2. carelessly w. cornpar., 
Qui nomine hominum adacquenemo uiuit fortunatior, Capt. 

4, 2, 48 ; cf. melins aeque quoi uelim, 3, 5, 42 ; 3. adae- 
quc in Liv. 4, 43, 5 is prob. corrupt ; cf. Madvig. 

ad-aequo, lire, vb. [ad = an up] raise to a level (with), 
extruso rnari aggere ac molibus, atque his oppldi-moenibua 
adaequatis, Cues. b. g. 3, 12, 3 ; in Liv. I, 29, 6 read: tecta 
anquauit solo (cf. Trans. Ph. Soc. 1854, p. 72); 2. met. 
mm uirtutc fortunam, Cie. Arch. 24; commemorationem 
nominis nostri cum oinni posteritate ailaequandam, 29 f.; 
mm familiiiri-niinis cius est adaequatiis, Cic. lialb. 63; 
qnttnu dnobna operibnt uix noua liacc nmgniticentin quic- 
quam adaeqnnie potuit, Liv. i, 56, 2; erant qui formam 

ID genus mortis Alc-xandri I'ntis ailitequarcnt, Tac. ;in. 

2. 73; libortos silii et legibns, 12. 60; colonias iure et 

me 1 i In .ichn-qiiumt. Suet. Aug. 46; ut fratri se 

at adaeqouvt, Suet. ])om. 2 (note w. cum in Cic., 

elsewh. w. dat.); 3. come up to in height, reach in 

qiinl. w. nee. of object so rent-lied, sic ut sunimam 

inuri tgj^ruqae altitudinem accrni armorum adaequarent, 

'..(5.2,32,4; 7.22,5; b.c. 2, 16,3; 4. similarly, 
come up with, equal, ueetoiiis imuijnis longarum nauiuin 
curKiiin aiino(|imnmt, 5, 8, 4 ; I, 48 f. ; 6. met. <!.,. run. 
uitam, Cic. Tim. i I ; neque prius sedari (flammnni) quam 
nirtiiK ooruin fiiiiiam atque gloriam adaequauciit, Sul. lug. 



4 ; arduum erat has precationes tuas laudibus adaequare, 
1'lin. pan. 72. 

adaeratio, Onis, f. valuation in money, Th. cod. u, 20, 
6, i ; nov. th. 2, 19, 1,3. 

ad-aer-o, are, vb. [aes] value in money, Th. cod. 7, 4, 
32 ; 8, 4, 19 etc.; Treb. Pol. Claud. 14, 14. 

ad-aestuo, are, vb. [ad = an up] boil up, adaestuat arnnis. 
Stat. Th. 5, 517. 

ad-aggero, are, vb. [id.] heap np, terram, Cato r. 94 ; 
Colum. 5, II ; Plin. 13, 69; nitro et sale adaggeratis, 36. 
8 1 ; 2. cover with, heap up, circa positas (ulmos) 

pedes terni undique aduggerantur, 17, 77. 

adagio, onis, sb. [?] a proverb, adage, uetus adagio est, 
P. Scipio, Val. Soran. ap. Varr. 1. 7, 3, p. 318 Sp. obsol. for 
Varro ; Auson. monos. praef. 

adagium, ii, n. [?] same, uetus adaginm est nihil cum 
lidibus graculo, nihil cum amaricino sui, Gell. pr. 19. 

adagnltio, onis, f. acknowledgement, Tert. Marc. 4, 28. 

ad-alligo, are, vb. [ad to, alligo bind up] bind up to. 
radix (maluae) rnammarum uitiis occurrit adalliguta in 
lana nigra, Plin. 20, 225 ; herba...adalligata laeuo brachio 
tertianas arcere traditur, 23, 170; capiti, 25, 143; 7 times 
in 32, 113 6; cf. ad-aggero. 

adamab-ilis, e, adj. (adama-) to be fallen in love with. 
fpafffj.io^ ad., (ilo^s. 

adamant-ens, adj. [adamas] of adamant, Ov. M. 7, 104 ; 
Manil. i, 921. 

adamant-inns, adj. [a8a.fi.a.i>Tii>os] of adamant, adaman- 
tine, adamantina saxa, Lucr. 2, 447 ; clauos, Hor. od. 3, 24, 
5; tunica, I, 6, 13; iuga, Prop. 4, 10 (3, n), 9; duritiae, 
Plin. 37, 189. 

adamanti8,idis,adj.f. assb. [ada/MnTis] a fabulous plant. 
Plin. 24, 162. 

adamas, antis, m. ra&i,uas] diamond, maximum inter 
geininas pretium habet adamas, Plin. 37, 55 ; dnritia 
inenerrabilis est simulque ignium uictrix natura, unde 
et nomen indomita uis accepit, ib. 57 ; adamanta (ra)rum 
opum gaudium infragilem omni cetera ui et inuictum, 
20, 2 ; Sardonychas zmaragdos adamantas iaspidas nno 
Versat in articulo, Mart. 5, II, I ; nee secari adamas aut 
caedi uel deteri potest, Sen. ad Ser. 3, 5 ; 2. Cyprius 
a., prob. a sapphire, Plin. 37, 58 ; 3. a fabulous metal of 
poets, solidoque adamante columnae, Verg. 6, 552 ; fores 
clausae adamante, Ov. M. 4, 453; 7, 412; 15, 813; tr. 4, 8, 
45 ; Prop. 5 (4), 11,4; Sen. Here. F. 812 ; 4. met. Ov. 
M. 9, 615 ; Stat. silu. i, 2, 69 (cf. our " heart of stone '') ; 
and ps. Mart. 3, 7 of Schneidewin. 

adamator, oris, m. [adamo] lover, Tert. hab. mul. 2 ; 
epuiT-iKos adamator, Gloss. 

ad-ambulo, are, vb. walk np to, ad ostiam, PI. Bao. 
4, 5, 8; 2. w. dat. wafk by the side of, Inter! eius, 
Apul. 3, 12 f . ; circumgestantibus deain. 8, 26; seni, u, 
8 f. 

ad-amo, are, vb. [ad = an = o>-o] fall in love with, multa 
in mulierum Icuitatem coepit iactare, quam facile ada- 
marent, quam cito etiam fi(d)orum obliuiscerentur, Petr. 
no; omne* matres liberos suos tamquam adamauerint 
amant, ps. Quint, decl. 18, 10 ; ib. in.; 2. de turpi 
amore, Nireus adamatus, Ov. a. a. 2, 109 ; tr. 3, 4, 28 ; Plin. 
8, 15; 36, 23; Suet. Vesp. 22; 3. met., cum signa 
quaedam uidisset. adamnuit, Cic. Verr. 2, 2, 85; id ada- 
masti (mod numqnam uideras, 2, 4, 101 ; nihil erat quod 
ille adamasset quod non suum fore putaret, Cic. Mil. 88 ; 
Cic. or. 3, 62 ; Fl. 25 ; fam. 2, 4, 2 ; ac. 2, 9; posteaquam 
eopias Gallorum adaumssent, Caes. b. g. I, 31, 5; si uir- 
tutem adamnueris, amare euim parum est, Sen. ep. 71, 5 
and met. Colum. 10, 199. 

ad-ampllo, are. vb. enlarge, aediculam, inscr. Gr. 128, 
5 ; add 323. i and 884, 8. 

adamussim, sue amussis. 

ad-aperio, ire, erui, ertus, vb. [ad = an up; cf. av-oiyu] 
ojKMi up, open, adapertas fores portae, Liv. 25, 30, 10; 
cuniculum, 5, 21,8; Pars adaperta fuit, pars altera clausa 
tmestrae, Ov. am. I, 5, 3; ora, M. 5, 193; fores, Plin. 
36, 88 ; terram, Colum. 10, 145 ; aures, Curt. 9, 7, 24 (29): 
podium. Suet. N'er. 12; sellam, Aug. 53; 2. hence 



ADAPERTILIS 



ADDITUS 



uncover, caput, Sen. ep. 64, 10; uites, Colum. 5, 5, 6; 
3. met. Mox adaperla liilcs, Stat. Th. i, 396. 

adapertilis, e, adj. that opens, latus, Ov. tr. 3, n, 

45- 

id-apto, are, vb. fit close to, tie to, ita essedo alueoque 
adaptatis lie..., Suet. Cl. 33; galericulo capiti adaptato, Suet. 
Oth. 12. 

ad-aqno, fire, vb. water, as 1. plants, amygdalas, Plin. 17, 
63; uites, Pall. 3, 33; a. adaquor, ari, as vb. r. ( = ad- 

aquo mihi) go for water, decreuit ut iumentum ad locum ubi 
adaquari solebat duceretur, Suet. Galb. 7 ; in bell. gall. 8, 
41 f. Nipp. has aquari; but in Caes. b. o. I, 66, I ada- 
quandi causa, without note, but aquandi ? for Caesar's term 
is aquari, b. c. i, 73, 3; i, 78, I; I, 81, 4; 3, 15, 2; 3, 66, 
6; 3> 97, 4! of. confusion between adaequare and aequare. 

adarca, ae, f. [adapKTi] a parasitic plant, Pliu. 32, 140; of. 
Diosc. 5, 137. 

ad-arcto, are, vb. bind tight to, Not. Tir. 

ad-aresco, ere, arui, vb. intr. [ad = an up] dry up, become 
quite dry, ubi ea (so. amurca) adaruerit, uestiruenta eoiidito, 
Cato r. 98 (99). 

adaaia, ae, an old ewe, Festus p. 12 M, Isid. Gloss. 

adaucto, are, vb. frq. [adaugeo] increase again and again, 
Quibus rem summam et patriam nostram quondam adauc- 
tauit senex, Ace. ap. Non. 75. 

adauctor, oris, rn. one who increases, Tert. anim. 2. 

ad-augeo, ere, xi, ctus, vb. [ad = an = ova of reversal] fill 
up again (a void made), re-establish, Hercules decumam 'sse 
adauctam, tibi quam uoui gratulor, PI. St. 2, 2, 62 ; quod- 
que erat eitis rei (sc. pabuli) minor copia, hordeo adaugere, 
Caes. b. c. 3, 58, 4 ; ut si quid esset detriment; acceptum, 
non modo id resarciri, sed etiarn maioribus adaugeri (al. 
augeri) copiis posset, b. g. 6, I, 3; 2. [ad to] increase 

still further, aggravate, exaggerate, Ne tua duritia ilia 
antiqua etiam adaucta sit, Ter. Haul. 3, i, 26; tamen 
haec (malificia) aliis adaugent, Cic. Rose. Am. 30; per 
quern facti utilitas adaugetur, Cic. inv. 2, 55 ; maliticii 
magnitudinem adaugere, 75 ; suspicionem, Corn. 2, 39 ; 
laetitia prope in singulos gradus adaucta est, Plin. pan. 22; 

3. in Caes. pern, fill up. 

ad-augesco, ere, vb. intr., increase, become greater, 
Nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde, Lucr. 

2, 296; Stridor... adaugescit scopulorum saepe repulsus, 
Cic. div. i, 13. 

ad-bibo, 6re, bibi, vb. drink deep, Quando adbibero adlu- 
diabo, PI. St. 2, 2, 58 ; is mihi ubi adbibit plus paulo, sua 
quae narrat facinora, Ter. Haut. 2, I, 8 ; 3. met. Post- 

quam adbibere auris (noni., so MSS) meae tuae muriam (so 
Haupt ; MSS tuam moram; Ritschl, tuae loream) ora- 
tionis, PI. Mil. 3, 3, 10; nunc adbibe puro Pectore uerba 
puer, Hor. ep. I, 2, 67. 

ad-bito, 6re, vb. [baeto; and so = adeo] go to, approach, 
Namque edepol si adbites propius, os denasabit tibi, PI. Capt. 

3, 4, 72- 

ad-blatero, are, vb. act. gabble away, has afannas, Apul. 
M. 9, 10 (lect. dub.). 

ad-celebro, fire, vb. make quicker, quicken, celebrl (Serv. 
celeri) gradu gressum adcelebrasse d6cet, (Serv. decet) (verse 
so divided by THK), Ace. ap. Non. 89, 22, who adds 
celebre non solum frequens sed etiarn uelox; also Serv. 

4, 641 w. note on Verg. alia celebrabat legunt quia antiqui 
hoc uerbum in uelocitate ponebant, thus showing that he 
wrote celebri and adcelebrasse ; uestrum crebrius adce- 
lebrare (so Bamberg MS) consilium, Mart. Cap. 9, p. 304 G., 
p. 335, 26 Eyss. 

addecet, vb. imp. become, Qui si decem habeas linguas 
mutum esse addecet, PI. Bac. I, 2, 20; St. 4, I, 14; Ps. 
i, 5, 156; Most. 4, 2, 21; Pers. 5, 2, 55; Bud. I, 2, 27; 
Poen. i, 2, 115; Amph. 3, 4, .21; Cas. i, 2, 27; Sed uirurn 
uirtute uera uiuere animatum addecet, Enn. tr. 338 V; 
Necessitate!!! ferre, non flere addecet, Syr. sent. 309 It. 

addenseo? see 

addenso, are, make more dense, close, Extremi a.lden- 
sant acies, Verg. 10, 432 (so MSS, but Serv. addensent, as 
also Prise. I, 444, 4 K) ; Plin. 20, 230 ; cf. denseo. 

ad-dlco, gre, xi, ctus, vb. adjudge, award as a judge, 



' judicially declare to be the property (of), ep. slave-pro- 
perty, ubi in ius ucucrit, Adduwt praetor funiilium totani 
tilii, I'l. Poen. i, i, 58; Quiu egomet tibi me addico. 
Quid praetore opust? 5, 6, 24; noua iudicia petebantur : 
uiihi bona addicat, Cic. Verr. 2, i, 137; qui liberam 
corpus in seruitutem adilixisset, I<iv. 3, 56, 8 ; prohi- 
bendo iudicatos (ciues) addictosque duel, 6, 15, 9; pi-:- 
tor...uiui bona xxx (diebus) emptori addici iubet, (lai. 
3, 79 ; liberti (so offending) a praeside emptori addicentur, 
Mod. dig. 25, 3, 6, I ; a praetore uindicanti rilius addicitur, 
Gai. i, 134; si unus ob pecuniam debitam iudicatus ad- 
dictusque sit pluribus, Gell. 20, I, 19; 2. pronounce 
judicially that A owes a debt to B, condemn him to pay, 
addictus erat tibi? non. Cic. Rose. com. 41; nonne Fuii- 
dium creditorem debitoribus suis addixisti? Cic. Pisy86; 
3. in auctions, knock down to, neque iis uoluisse te (de- 
cumas) addicere qui contra Apronium licerentur, Cic. Vvrr. 

2, 3, 148 ; addicitur opus HS IOLX milibus, 2, i, 144 ; 
ecquis est qui bona Postumi nummo sestertio sibi addici 
uelit, Cic. Rab. Post. 45; 4. gen. assign (propcrtvi. 
convey, sell, Addice tuam mihi meretricem minusculam, PI. 
Poen. 2, 50 ; hominem inuenire neminem potuit cui iiicas 
aedes addiceret, Cic. dom. 107 ; regna addixit pecunia, Cic. 
Ph. 7, 15; Die ex parte tua seu fundi siue domus sit 
Emptor, gaudentem nummo te addicere, Hor. B. 2, 5, 109; 
agros omnis addixit deae, Veil. 2,25, 4; consecrate, dedicate, 
dec aeterno addicit coniunctum fundum trium iugcruin, 
inscr. Benev. 7 Kritz ad Veil., procurator tuus si fundum 
quern C aureis uendere poterat, addixerit XXX aureis, lul. 
dig. 41, 4, 7, 6; 6. gen. condemn, sentence, qui morti 
addictus esset, Cic. off. 3, 45; and met. nolite nos...per- 
petuae seruituti addicere (so BCD, Nipp. subicere), Caes. b. g. 
7,77,9; 6. add. iudicem, arbitrum, assign as a judge or 
arbitrator, recte ab initio iudex addictus est, Paul. dig. 5, 
i, 46; Pompon. So; iudex qui huic actioni addictus et, 
Ulp. 13, 4, 4, i; iudicio addictus arbiter, Mod. 10, 2, 
30 ; 7. so w. abstr. noun, post meridiem praesenti 
(st)litem addicito, XII tab. ap. Gell. 17, 2, 10; addixit 
iudicium, Varr. 6, 7, p. 339 Sp. ; 8. met., devote, addict, 
sell, bind as a slave, first w. ace. of person, senatus cui me 
semper addixi, Cic. Pl.-3)3 ; sese uni addicere, Cic. inv. 2. 
5 ; suurn corpus turpissimae cupiditati, Corn. 4, 23 ; quos 
aeris alieni magnitude tribune pi. constnctos addixerat, 
Cic. Sest. 38; ista omnia addicta uastitati, Cie. Att. 9, 9 f.; 
huic (classi) me quaecumque fuisset Addixi, Verg. 3, 653 ; 
addictum feris, Hor. epod. 17, n; 9. w. abstr. ace., 
cuius sanguinem addixeras, Cic. Pis. 83; te de uendita 
atque addicta sententia mouere, Cic. Ph. 2, 52; tribuno pi. 
consulatum tuum, Cic. Pis. 56; (pueritiam) omni intcm- 
perantiae, Corn. 4, 37; uxoribus addictus, Suet. Claud. 29; 
Vit. 2; 1O. attribute (as a writer may), assign, say it 
belongs to, istaec (comoediae) nomini eius addicuntur, Gell. 

3. 3, 13- 

addictio, onis, f. adjudication (of property by a praetor), 
bonorum, Cic. Verr. act. pr. 12; Gai. 3, 189; dig. 18, 2 tit. ; 
iudicis datio addictio esto, lex Manil. ap. Front, p. 340 
Goes. 

ad-disco, ere, dldici, vb. learn in addition or something 
new, etiam add. aliquid, and soon, cottidie aliquid. ( i< . 
seu. 26 ; add Cic. or. 3, 86 and 147; fin. 5,87; Et quiddai:i 
uisa est addidicisse uoui, Ov. am. 2, 5, 56; add M. 3, 593 ; 
Suet. Cal. 47 ; but in lustin. 2, 3, 13 didicisset. 

additamentum, i, n. an addition, an adjunct, aedium 
hortus a., Papin. dig. 32, 91, 4; portio dotis additamenti 
causa data, 23, 4, 26, 2 ; 2. met. Ligus iste a. inimi- 

corum meorum, Cic. Sest. 68 ; sapientia ultimum uitae a., 
Sen. ep. 17, 8. 

additiciuB, adj. additional, secondary, mensem inter- 
calarem additicium esse, Cels. dig. 50, 16, 98, I ; add Tert. 
res earn. 52. 

additio, onis, f. addition, Quint. 9, 3, 18; 2. some- 
thing subordinate and unmeaning, que (of ubiqui 
1'risc. 2, 25, 12 K, (of absque) 2, 28. <i. 

additiuus, adj. used as an adjunct, ipse additinnm 
dicitur, Prise. 2, 179, 25. 

additus, part, of addo. 



30 AD-DIUINO 

ad-dlulno? arc, in 1'lin. 35, 88, Sillig w. B has diui- 
nantcin. 

ad-do, dere, didi, ditus [do, dare, put; as proved by form 
ad-dues, s. 16] put to, near or on, move to, apply, attach, w. 
dat. addit frena feris, Verg. 5, 817; imtibus addere calcar, 
Hor. op. 2. 1,217; u ' ro ' ort ' uirgas, Liv. 26, 16, 3; flauumu' 
uquam, Tib. 2, 4, 42; incendia ramis, Sil. 7, 161; 2. 
i-~]>. custodem cui, set (a person) over another to watch, 
Quoi me custodem erus addidit miles meus, PI. Mil. 2, 6, 
69; Aul. 3, 6, 20; nequitiae additus custos, Hor. od. 3, 4, 
;S ; Ciernianos custodes additos, Tac. an. 13, 18; and absol. 
noc Teucris addita luno Vsque aberit, Verg. 6, 90; 3. 
w. modum, finem, set (a limit) to, Adde modum dextrae, 
Sil. 4, 668; finem litibus, Claud. 4, cons. Hon. 510; 4. 
\v. in and ace. put into, eas (epistulas) in eundein fasciculmn 
uelim addas, Cic. Att. 13, 53; Adde nianus in uiucla, Ov. 
am. i, 7, I ; Aut fera belligeras addite in arma manus, 
a. a. 2, 672 ; legem ne cui album in uestimentum addere 
l'titionis liceret causa, Liv. 4, 25, 13; se...in hunc florem, 
i)v. M. 10, 208; addita in uarem ea compositio, Cels. 6, 
S f.; cyclaminos cum melle in naris addita, Plin. 25, 134; 
5. esp. of putting into empty vessels, unde uua in 
ollulas addatur, Varr. r. I, 54, 2; in hoc dolium addunt 
^landera, 3, 15, 2; picis metretam in labrum, Colum. 12, 
22, I ; in ouom inane sucum (marrubi) addit, Plin. 20, 244; 
hie sucus in caua (dentium) additus, 23, 127; II. 6. 
met. first w. dat. as uitium cui, defile, Quia pudieitiae 
huius uitium me hinc apsentest additum, PI. Amph. 2, 2, 
179; and w. Plautine boldness, Hie iarn aedibus uitium 
additur, bonae quom curantur male, Most. I, 2, 26 ; 
7. esp. w. abstract ace., put into, give, inspire with, 
N'isi mihi quidem addit animuni quo lubeat magis, Ter. 
Haut. 3, 2, 31 ; addis (so MSB mostly) mihi scribendi alacri- 
tatem, Cic. Att. 16, 3, I ; uerba uirtuteni non addere, Sal. 
Cat. 58, I; regi formidiuem, Sal. lug. 37, 4; ceteris auda- 
ciain, 94, 2; dine hunc ardorem inentibus addunt.. .an...? 
Vrrg. 9, 184; spem metumque, Tac. h. i, 62; III. 8. give 
in addition, add, Et si duarum paenitebit inquit addentur 
iluae, PI. St. 4, I, 45; de mea (uita) ad tuam addam, 
^ s - 3> 3> 2O > 6uas a d meas miserias addet, Cist. 2, 3, 
46; si eae res. ..turn quom..., adeas leges additae essent, 
CIL 206, 162; ad amorem meum aliquantum, Cic. fam. 
15, 20, 2; hunc laborem ad cotidiana opera, Caes. b. c. 3, 
49, 5 ; 9. so far w. ad ; rarely w. in and ace., In scelus 
addendum scelus est, in funera funus, Ov. M. 8, 484; put- 
ting additional matter into is expressed by in; is in id 
decretum...exceptionem addito addiue iubeto, CIL i, 5; 
111 illam orationem addidi quaedam, Cic. Att. I, 13, 5; 
multas res nouas in edictum addidit, Nep. Cat. 2, 3; 
1O. rarely too in good writers w. dat., Medumque 
tinmen gentibus additum Victis, Hor. od. 2, 9, 21; Adde 
super dictis, Hor. e. 2, 7, 78; quibus perpauca addidit, 
Suet. lul. 84; in Verg. 2, 660 and Sil. 4, 398 the idea of 
comitem is implied; 11. w. inf. only perh. in: ferro 
circumdare Addiderat, Sil. 8, 550; 12. often w. uerbum, 
add another word, PI. Tr. 2, 4, 63; Eud. 4, 3, 68; 5, 3, 45; 
True. 2, 7, 51; Ter. Andr. 5, 2, 19; 13. w. gradum, 
quicken, Adde gradum (shortened by military need to add' 
gradum or perh. adde gra'um), adpropera: iamdudum 
fiictumst quom abiisti doruum, PI. Tr. 4, 3, 3 ; adhortationes : 
adderent gradum, maturate opus esse, Liv. 3, 27, 6; 10, 20, 
10 ; 26,9, 5; Plin. ep. 6, 20, 12; and absol., quadrigae Addunt 
in spatia, put on fresh speed each lap of the race, Verg. G. 

1, 513 (so Voss, recte); 14. adde in freq. use, as : adde 
hue, si placet, unguentarios..., Cic. off. i, 150; adde hue 
|inpulationera agrorum..., Liv. 7, 30, 15; add 26, 41, 12; 
Hor. od. 2, 8, 17; s. i, 2, 83; 16. so addito as abl. abs. 
with the addition that..., addito ut lima infra terrain sit, 
Plin. 15, 62; addito consultandum super re atroci, Tac. an. 

2, 28 f.; 16. adducs - addideris, Paul, ex F. 27. 

ad-d6ceo, f-rt-. vb. learn in addition, artes, Hor. ep. i, 5, 
18; but in ( 10. Clu. 104, adducti. 

ad-donni*co, fire, and ad-dormio, Ire, vb. [ad = an = 01-0] 
fall asleep, qii"' < ilium addormii-coret. Suet. Claud. 

S; rursus addormiunt atque dillicile expergiscuutur, Cael. 
A in-, ac. i, ii, cf. obdonuisco. 



AD-DUCO 



addubanum dubium, Paul, ex F. iS. 
addiibltatio, finis, f . the starting a doubt, facit apud ora- 
tores pathos etiam addubitatio quam Graeci anop-qai.i' uocant, 
Macr. s. 4, 6, II; 3ia7rop>)tm est addubitatio. ..ut est pro 
Cluentio quo me uertani indices! Mart. Cap. 5, p. 174 Eyss. 
ad-dubito, are, vb. [ad = an = at>a] begin to doubt, be 
seized with a doubt, feel a doubt at first, doubt for a 
moment, namque ut dicam te metu aut Segnitate addubitare 
liaud meumst, Ace. ap. Non. 22; de quo Panaetium addu- 
bitare dicebant, Cic. N. D. 2, 118; in his addubitare tur- 
pissimum est, Cic. off. 3, 18 ; primum addubitaui num 
a Volumnio senatore esset (epistula), Cic. fam. 7, 32, I ; 
Cic. or. 137; N. D. i, 14; de legatis paululum addubita- 
tum est, Liv. 2, 4, 7; paulisper addubitauit an..., 8, 10, 2; 
Appium addubitasse ferunt, cernentem...; deinde ueritum . . . , 
signum dedisse, 10, 19, 13; an hoc inhonestum...necne sit 
addubites, Hor. s. i, 4, 125; rex miraculo addubitare (about 
Arion)... Postquam..., turn neque quicquam postilla ne- 
gare...ausi sunt, Front, p. 238, Naber; add Colum. 3, 8, 5; 
in ps. Nep. Con. 5 f. lect. dub. 

I ad-duco, ere, xi, ctus, vb. [ad to; but ad = ova. wd. 
better suit I 3] draw to (one), and so draw in, back, 
and so (often) tighten, laxissimas habenas habere...quas 
uel adducas cum uelis uel remittas, Cic. am. 45 ; Nos tamen 
adductos intus agemus equos, Ov. F. 6, 586; ut tormenta 
telorum eo grauiores emissiones habeut, quo sunt adducta 
uehementius, Cic. Tusc. 2, 57 ; in agro ambulauti ramulum 
adducturn, ut remissus esset in oeulum suum reccidisse, 
Cic. div. i, 123 ; quin tu adducis lorum? Liv. 9, 10, 7 ; 2. 
esp. the part, adductus, arcu, Verg. 5, 507; lacerto, 9, 402; 
habena, 9, 587; sagitta, 9, 632; neruo, Ov. M. i, 455; 
securi, Ov. tr. 4. 2, 5 ; 3. gen. contract, sitis miseros 
adduxerat artus, Verg. G. 3, 483 ; Adducitque cutem macies, 
Ov. M. 3, 397; frontem adduxit, Sen. benef. i, i, 5; 4. 
bring to or into (a certain state), bring over, reduce, first of 
living beings, eum ad nequitiem, Ter. Ad. 3, 3, 4; animum 
ad malas partes, Hec. 5, 3, 39; ciuem in inuidiam, 
Cic. off. 3, 79; hunc in angustias, Cic. Quinct. 19; te ad 
meum arbitrium, Cic. fam. 5, 20, 2; boues ad utilitatem, 
Varr. i, 20, 3; in earn se consuetudinem...ut..., Caes. b. g. 
4, I, 10; me in earn necessitatem, Liv. 8, 7, 16; 6. esp. 
by reasons, motives, induce, lead, quod ex eorum sermoni- 
bus adducor ut sperem, Cic. fam. 6, 10, 2 ; nullo frigore ad- 
duci ut capite operto sit, Cic. sen. 34; his rebus adducti, 
Caes. b. g. i, 3, i ; inopia adducti, I, 27, i; 6. w. abstr. 
ace., res in extremum est adducta discrimen, Cic. Ph. 6, 19; 
est enim res in eum locum adducta ut..., Cic. fam. 5, 21, 3; 
benificia in odium, Sen. ben. 2, 4, I ; II. 7. lead to, 
bring persons, legions, ships to, propera, adduc (so A) 
hominem hue cito, PI. Ps. i, 3, 161; fac sit mulier libera, 
Atque hue continue adduce, Pers. 3, 3, 34 * ; attuli hunc. 
quid? attulisti? Adduxi uolui dicere. Ps. 2, 4, 21; ilium 
hue coram adducam, Ter. Andr. 5, 3, 29; ex Gallia pueros 
uenales isti adducebat, Cic. Quinct. 24 ; CC nauis onerarias, 
Caes. b. c. 2, 32, 12; Larissam legiones, 3, 80, 4; 8. at 
times de scorto, de paelice, Quae me paelices adduxe t dicet 
ante oculos suos, PI. llud. 4, 4, 3; scortum sibi Ob oculis 
(so BCD) adduxerit in aedis, Merc. 5, 2, 183; add Ov. 
F. 3, 483; ps. Nep. Dion. 4, 4; cf. adductor; 9. in poets, 
and late prose w. abstr. ace., Ofella foreusis Adducit febres, 
Hor. ep. i, 7, 9; Adduxere sitim tempora, Hor. od. 4, 12, 
13; taediuin (uini), Plin. 30, 145; and prob., diem festum, 
Hor. s. 2, 2, 83 ; 1O. but never in prose of dead weight, 
for in Caes. b. c. i, 23, 4; Liv. 44, 26, 10 read auex. aurum. 
III. 11. addurtus, as adj. contracted, frowning, uultus, 
Suet. Tib. 68 ; froute in supercilia adductiore, Capit. Ver. 
10, 6; 12. reserved, Tac. an. 14, 4 f.; and perh. 12, 
7 ; 13. of style, in orationibus pressior et adductior, 
Plin. ep. i, 16, 4; 14. adducte adv. whence comp. 
adductius, iacula contorsit, Auson. grat. act. 27; regnantur, 
w. a tighter rein, Tac. G. 43; add h. 3, 7; IS. PI. 
has adduce as imper. in Poen. i, 3, 15 ; but adduc in Ter. 
Ph. 2, i, 79 and PI. above *, w. accent on final, as: in 
abscisionibus ea uocalis in qua est accentus, seruat accen- 
tura, Prise, i, 302, 17 K; adduxe above t, and adduxti, 
Ter. Haut. 4, 6, 15. 



AD-DUCO 



AD-EO 



31 



2 ad-dflco, 6 re, vb. [ad = a>-a up sec adduce No. i] 
draw up, haul up, ab imo pulmono pituitani trochleis 
( = rpoxiX"s), as if with hoisting tackle, Quint. II, 3, 56. 

adductor, oris, in. a pimp, Petr. Afran. ad Del.; of. 
adduce 8. 

1 ad-edo, gre, cdi, rsus (essus), vb. [ad = an = ai/o] eat 
up, eat the whole of, frumeuto adeso, Sis. ap. Non. 70 = 
consumpto ; iiam saepe fauos ignotus adedit Htelio, Verg. 
(i. 4, 242 ; ut Pinarii extis adesis ad ceteram uunirent 
dapem, Liv. I, 7, 15 ; angues duo ex occulto allapsi adedere 
(so Groii. cj.; P auaere, F anere) ieeur, 25, 16, 2; not 
inconsistent with libato iocinore wh. follows ; ex parte adesi 
(pisees). Quint. 6, 3, 90 (lect. dub.) ; in Colum. 2, 10, 3 
some edd. by cj. read adederunt for ederunt of MSS; but '.'; 

2. met., of tire, utterly consume, cum me supremua 
adederit ignis, Viuam, Ov. am. I, 15, 41 ; 3. gen. quis 
tarn perditus nepos, non adesa iam sed abundanti etiam 
pecunia, sic dissolutus fuisset, Cic. Quiuct. 40; adesis omni- 
bus fortunis, Tac. an. 13, 21; adesis bonis, h. I, 4; adesuni 
Cladibus Hasdrubalem, Sil. 13, 679. 

2 ad-edo, gre, edi, esus (essus), vb. [for ad cf. accido, 
attondeo, attero] eat deep into, met. first of fire, postibus 
haesit adessis (fiamma), Verg. 9, 537; Et solitum digito 
berillon adederat ignis, Prop. 5 (4), 7, 9; 2. of water, 
lapides adesos Voluentis una, Hor. od. 3, 29, 36; Nunc 
scopulus raucis pendet adesus aquis, Ov. her. 10, 26; aut 
latus alti Montis adest (sc. mare), Luc. 6, 267 wh. note the 
form adest; cf. est, eoinest, of eating. 

adelphis, idis, f. a kind of date, Plin. 13, 45. 

ademptio, onis, f. [adimo] taking away, ciuitatis (of the 
franchise), Cic. dom. 78; prouiuciae, Tac. an. 2, 76; bono- 
rum, 4, 6. 

Ademptor, oris, m. one who takes away, uitae, Aug. 
tract. 116. 

ademptus, part, of adimo. 

ad-eo, adv. [ = ad eom; so Sanct. Min. 3, 14; Voss, 
anal. 4, 198; Vrsiu. inst. I, 394 and 2, 436; cf. quo, it 
caelo clamor etc.; adhuc and quoad] to this or that , as 
place, librum ad librum uorsum facito; artito usque adeo 
quo praeacueris, Cato r. 40, 3 ; 2. to this or that state, 
to this, adeo t res redit; si quii: quid reddit magna habendast 
gratia, Ter. Ph. i, 2, 5; Adeont rem redisse ut..., I, 3, I ; 
Haut. i, i, 61; 5, 2, 27; 3. to this or that time, so 
long, w. dum donee etc., until, Exploratorem hunc faciamus 
ludos suppositicium, Adeot donee ipsus sese ludos fieri 
senserit, PI. Ps. 4, 7, 72; ibi te uiuere Adeot dum illius 
cupiditas te(d) atque amor missum faeit, Merc. 3, 4, 72 ; 
Amph. i, 2, 10; As. 2, 2,62; Cist. 2, 3,40; Numquam destitit 
Instare... usque adeo t donee perpulit, Ter. Andr. 4, 1,38; Ph. 
4, i, 23 ; usque adeo hominem in periculo fuisse quoad scitum 
est Sestium uiuere, Cic. Sest. 82; 4. akin to this adeo... 
dum..., so long as, adeot ego (so Bemb.) illius ferre possum 
ineptiam et magnifica uerba, Verba dum sint, Ter. Eun. 
4, 6, 3; 6. hence of results, to that degree, so (w. ut 
that), faeiam ut pugnam inspectet non bonam. Adeo ut 
spectare postea omnis oderit, PI. Capt. pr. 66; Adeon* me 
fuisse fungum ut qui illi crederem! PI. Bac. 2, 3, 49; et 
uoltu Sosia Adeo* modesto, adeo* uenusto ut nihil supra, 
Ter. Andr. I, I, 93; rempublicam funditus amisimus ut 
Cato uix uiuus effugeret (so MSS, Lamb, effugerit), Cic. ad Q. 
fr. i, 2, 15; neminem adeo infatuare potuit ut ei minimum 
ullum crederet, Cic. Fl. 47 ; adeone hospes es huiusce urbis, 
adeone ignarus diseiplinae nostrae ut haec nescias, Cic. 
Rab. perd. 28; Phil. 2, 15; fam. 9, 10, 2; adeo montilms 
mare continebatur uti ex locis superioribus in litus telum 
adici (al. adigi) posset, Caes. b. g. 4, 23, 3 ; quod non adeo 
sit impcritus rerum ut suis copiis populum K. superari (al. 
Re euperare) posse contidat, 5, 27, 4; adeone est fundata 
leuiter fides ut ubi sim quam qui sim magis referat, Liv. 
2, 7, 10; 5, 6, 4; Hor. ep. I, I, 39; Ov. Pont. 4, 4, i; 
Pers. i, 26; luv. 6, 59; 6. w. rel. as quin, ego numqiiam 
adeo astutus fui, quin quicquid possem mallcin auferro 
potius in praesentia, Ter. Ad. 2, 2, 13; in Curt. 4, 16, 14 
Xumpt has ut; 7. adeo non (nihil)... ut..., so thoroughly 

not..., that ( = tantum abest ut...ut...); so far from ; 

adeo non tenuit iram ut.. diceret, Liv. 8, 5, 7 ; 3, 2, 6; 



5,45, 4; 30, 34, 5; famam factorum adeo non abstulixti 
ui m .( ris, Veil. 2, 66, 4; Colnm. 2, II, 5; Curt. 3, 12, 22 
<3 2 )i 7 '. 26; 8. w. ut and ind., so. ..as..., Adeon 
liDiiiini in c^se inuenustum aut infelicem quemquam ut i-pu 
sum, Ter. Andr. I, 5, 10; 9. often adeo refers to what 
precedes, consulere ordine non licuit; adeo tumultiinxr 
excepta est (res) clamoribus patrum, Liv. 2, 28, 2 ; iinnini 
omnium certare cum eo (sc. Hannone) necesse fuit; adei> 
prope omnis senatus Hannibalis erat, 21, II, i; 2, 27, 3; 
2, 47, 1 1 ; 8, 37, 2 ; Non obtunsa adeo gestamus pectora 
Poeni, Verg. i, 571; adeo cuncta incuria disiecta erant 
Tac. an. i, 50; I, 81; 1O. often in a parenthesis, nv 
illi quidem ipsi mitem gentem fore adeo ferocia atqne 
indomita ingeuia esse m..., Liv. 21, 20, 8; 3, 4, 2; 9, 26, 
17; Tac. an. 2, 28; II. 11. in addition to this, what is 
more, let me add, nay, moreover, gen. after some word, Ibi 
uoster cenat, cum uxore adeo, et Antipho, PI. St. 5, 2, 16; 
Nulla adeot ex re istnc fit nisi ex nimio otio, Ter. Haut. 
i, i, 57; nam me eius spero fratrera propemodum tani 
repperisse, adulescentem adeo nobilem, Eun. i, 2, 124; 
12. esp. after pronom. words, Ego adeo iam illi 
remittam nuutium, PI. True. 4, 3, 74 ; Mil. 4, 4, 55 ; Bac. 
4, 7, 31; Ter. Eun. 2, 2, 16; uos adeo, ubi ego innuero 
uobis, ni..., PI. Itud. 3, 4, 26; Ter. Andr. 3,3,47; Verg. B. 
2, 1 1 ; G-. 1,24; Ipsum adeo t praesto uideo cum Dauo : hoc 
agam, Ter. Andr. 2, 5, 4; Sil. 14, 487; Hoc adeot com- 
memini magis quia illo die impransus fui, PI. Amph. I, i, 
103 (98); add Ter. Eun. 2, 2, 2; Verg. II, 275; id adrof 
ego hodie expertus sum, PI. Cure. 5, 3, 2; Aul. 2, 4, 13; 

4, 2, 16; Ep. i, i, 51 ; 2, I, 2; id adeo sic considerate . Cic. 
Caec. 87; Clu. So; Verr. 2, 4, 143; id adeo more suo 
uidebatur facere, Sal. Cat. 37, 2; add 37, II ; lug. 65, 3 ; id 
adeo maluni ex prouocatione natum, Liv. 2, 29, 10; 
13. esp. after atque ( = ad + que), aye and what is more, 
nay, ducem hostium intra moenia atque adeo in senatu 
uidernus, Cic. Cat. I, 5; cum maximo detrirnento atque 
adeo exitio uectigalium, Cic. Verr. 2, 3, 19; Pis. 41; Plane. 
48; fam. 4, 3, i; non petentem atque adeo etiam fcbwntem 
creatum, Liv. 10, 5, 14; add Plin. ep. 6, 21, 2; 14. in 
late writers, like adhuc, w. comp. still (more), rabidiiin...Vt 
uidit maiore adeo crudescere motu, Sil. n, 89; but PI. 
Amph. 5, 2, 4; True. 2, I, 6; Ter. Andr. i, i, 135; Cic. 
or. 2, 15 ; Plin. 10, 98 belong to n ; IS. so, like ita? 
Nihil hercle; aut si adeo, biduist aut tridui Haec sollicitudu. 
Ter. Andr. 2, 6, 9; 16. Paul, ex Festo 19 M says adeo 
the adv. was accented on the final, and so * above ; but sec t. 

2. ad-eo, Ire, lui or ii, itum, vb. go to, come to, approach. 
w. ad and of persons, sei quoi iniquom uidebitur ease, 
ad eos adeant qui..., CIL 199, 45; in ious adierit ad 
eum, 200, 17; adibo ad hominem, PI. Men. 3, 2, 21; St. 
I. 3. 83 (so AB); Bac. 4, 6, 4; Poen. i, 2, 117; 5, 2, 22; 
ad me adire, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 26; adeamne ad euni? 
Ter. Andr. 4, i, 15 ; Eun. 3, 5, 30; Phorm. I, 2, 90; ad me 
adire quosdam memini, Cic. fam. 3, 10, 6; liberos ad se 
adire, Caes. b. g. 6, 17 f. ; 4, 2, 5; b. c. I, 87, 2; 2. often 
without ad, nisei pr. urbanum adiesent ( = adiissent), CIL 
196, 8; add 17 and 20, 152; Ipsum adi adulescmti m. 
PI. Tr. 3, 3, 20; Bac. 2, 3, 7; 3, 3, 2; Men. 2. 3, 10; 
Most. 5, 2, 33; Capt. 3, 4, 80 etc.; aliquot me adierunt. 
Ter. Andr. 3, 3, 2 ; magistratus, Ph. 2, 3, 56 ; add 
Hec. 2, 2, 9; te adeunt fere omnes, Cie. fam. 3, 9, 2; 
centuriones, Caes. b. c. I, 64, 3; reges, Sal. Inu'. 21, 4; 
Marium, 93, 6; nee quisquam...Audet adire uirum. \Vi^. 

5, 379; uatem, 3, 456; Belgas, Caes. h. g. 3, 11.2: Stygio--- 
manes, Ov. M. 13, 465; 3. ace. first w. ad, ad o-tinm, 
PI. Merc, i, 2, 22; ab aris ad quas togati adierimut.. 
Cic. Ph. 14, 2; 4. gen. without ad, go to, visit, go and 
see, quos locos adiisti? PI. Tr. 4, 2, 86; eas ratkmcs, 
Caes. b. g. 3, 7, i; ciuitates, 4, 21,8; oppida castellaqui. 
Sal. lug. 89, I ; hiberna legionum, Tac. h. i . 52 ; . ap 
proach indirectly, as by writing or through friends, Per epis- 
tulam aut per nuntium quasi regem adiri *euni aiunt. H. 
Mil. 4, 6, 10; adeunt per Haeduos, Caes. b. g. 6, 4; moris 
erat quamquam praesentem scripto adire, Tac. an. 4, 39; 
Verginium legationibus, Tac. h. I, 9; 6. a. deos, in 
prayer, go to in imagination, address one's prayers to, 



.12 



ADEONA 



AD-HIBEO 



l simulacra) ueneranteB, deos ipsos Be adire crederent, Cic. 
X. l>. i, 77: Mente deos iidiit, Ov. M. 15, 63; Cur adeo 
fratres, lieu! sine fratre deos, Albin. i, 290; 7. in 
legal 1., a. in ius, go before a magistrate to institute a suit, 
nee i ; add CIL 200, 24 and 30 and 37 ; se earn de suis 
controuersiis in ius adeuntem uidisse nuntiant, Cic. Att. 
11, 24, 4; cum ad praetorem in ius adissemus, Cic. Verr. 
2. 4, 147; 2, 2, 55; obseruandum est ius reddenti ut in 
adcundo facilem se praebeat, Callistr. dig. I, 1 8, 19; 
8. met. run into, enter into, approach, meet, face, incur, 
apply oneself to, first w. ad, Mecum adire ad pactionem, PI. 
Aul. 2, 2, 25; ad rem publicam, Cic. Cn. Pomp. 70; ad 
causas priuatas, Cic. Brut. 311 ; ad extremum uitae pericu- 
lum, Caes. b. c. 2, 7, I ; . w. ace. alone, capitis 
jioriculum, Eosc. Am. 1 10; omnem simul fortunam, Liv. 
25, 10, 7; quantum dedecoris adierit legio, Tac. an. i, 
39; inuidiam, 4, 70; seruitutem, G. 24; 1O. esp. here- 
ilitatem, enter upon an inheritance, hereditates ciuium, 
Cic. Arch. 1 1 ; patris, Cic. Phil. 2, 42; si is cui de adeunda 
hereditate deliberare licet, adierit,..., -Gai. 2, 163 etc.; 
11. manum cui a., disappoint, give the go by (origin of 
prov. unknown), abeo illim ilico iratus: uolui exta 
prosecarier. Eo pacto auarae Veneri pulcre adii manum, 
PI. Poen. i, 2, ii ; cara omnia.. Abeo iratus illinc...Ita illis 
impuris omnibus adii manum, PI. Aul. 2, 8, 8; 

12. pass, pers., quomodo de Persa manus mi aditast, 
PI. Pers. 5,2,18; satin lepide adita uobis est manus, PI. Gas. 
5, 2, 53 ; add *above ; neque praetores adiri possent, Cic. Q. fr. 

1, 2, 15; periculis aditis, Cic. off. I, 62; non placebat adiri 
immcn Caesaria, should be taken up as an inheritance, Veil. 

2, 60, I ; aditis quae uix audita erant, 2, 5, i ; 13. pass, 
impers. antequam in ius aditum esset, Cic. Verr. 2, 2, 55. 

Adeoiia, ae, f. Goddess of approach, Aug. C. D. 4, 21. 

adeps, Jpis (adips* Sillig in Plin. w. some MSS; but?) 
f. (m. only in Plin.) [akin to ol-eum, ol-iua, eXaioi-, aXei^w, 
Xi7r-a, lino etc.; cf. by-form alip-es, Prob. 199, 3 K] (when 
out of the body), fat, adipe suilla, Varr. r. 2, n, 7 (cf. 
Prise. 168, 16 K); adipis pondo triginta uetustae, Mars. ap. 
Prise, ib. ; in praesulsae adipis liquamine, Colum. 6, 2, 7 ; 
caprina adeps, 6, 12f. ; oryzae cremor cum quo recens adeps 
cocta sit, Cels. 3, 7, 2, p. 89, 25 Dar. ; 4, 6 (3) ; 4, 27 (20) ; 
5. 19, 28; 5, 21 bis; 5, 24, 3; 5, 26; 8, 4; ursinus a., 
Plin. 28, 163; uolpium, 165; aprugnus, 167; anseris, 169; 
lupinus, 172; porcina, Yeg. 5 (3), 46 (47), 10; ursina, 
5, 22, 2; praesulsa, Pall. 4, 12, 3; 2. in pi., of fat in 
tue living body, L. Cassii adipes, Cic. Cat. 3, 1 6 ; quae 
res ad creandas adipes multum conferunt, Col. 8, 14, 1 1 ; 
modica corporatura pecoris operarii debet esse, non adipibus 
obesa, 6, 3, 15; sibi quoque tenuandas adipes, Quint. 
2, 10, 6 ; 3. so in pi. of the alburnum in the living tree, 
proximi (sc. cortici) adipes ; hi uocantur a colore alburnum, 
Plin. 16, 182; 4. of marl, terrae adipes (al. adeps), 
17, 42. 

adeptio, Onis, f. [adipiscor] getting hold of, attainment, 
lioni, Cic. fin. i, 41 ; commodi, Cic. partit. 113; bonorum, 
Quint. 5, 10, 33. 

1 adeptus, part, of adipiscor. 

2 adeptus, us, m. getting hold of, attainment, fidei, 
Paul. Nol. ep. 32 ad Sev. 18; but in Cic. fin. 3, 48 uirtutis 
habitum (cf. rationis habitum, 4, 37). 

ad-equito, are, vb. ride up to, ad nostros, Caea. b. g. 
i, 46, i; 2. w. dat., portis, Liv. i, 14,7; uallo, 9, 22, 6; 
but in 24, 31, 10 abequitauerint ; portae, Plin. 15, 76; 
castris, Tac. an. 6, 40 (34); 3. w. ace., perarmatos, 
Curt. 4, 9, 23. 

ad-erro, are, vb. wander or ramble up to, scopulis, 
Stut. filu. 2, 2, 120; auribus, Stat. Th. 9, 178. 

ad-esco, are, vb. [esca sb.] fatten up, Cael. Aur. aeut. 
i , 1 1 f . 

ades-dum, see adsmn. 

ad-csurio, ire, vb. be hungry after, PI. Tr. I, 2, 132. 

adesus, part, of adedo. 

ad-expeto? quoted by Fore. fra. Sen. cp. 117, 5 (not 
1.17) who has cxpetibile. 

adt, see aff. 

adg., for words not found under this, sec agg. 



ad-gimo, ere, vb. groan in addition or groan at, 
Ingemuit Chiron...; Adgemit Alcides, Ov. F. 5, 400; a, 
nostris mails, Ov. tr. 1,4, 10; loquenti Adgemit, Stat. Th. 
II, 247. 

ad-genero, are, vb. beget in addition, natis fratres, 
Tert. Marc. 4, 19. 

ad-genlculor, iiri, vb. refl. kneel before, caris, Tert. 
poen. 9. 

adgrettus, see aggredior. 

ad-guberno, are, vb. pilot to, sic adgubernante fortuna, 
Flor. 2, 8, i ; but in 3, 5, 16 Halm has gubernans. 

ad-haereo, ere, vb. stick to, cling to, adhere, conexu 
corpus adhaeret, Lucr. 3, 557 ; coruus adhaeret, Cic. Aral. 
292; uinctoque in corpore adhaerent, Ov. M. 4, 694; 
non adhaerere ancoris poterant (naues), Tac. an. 2, 23 ; 
iumento, Gell. 20, I, n; lingua crocodilis tola adhaerens, 
Plin. 11,171; 2. met. meo de studio studia erant uostra 
omnia: Vsque adhaerebatis, PI. As. i, 3, 59; lateri ad- 
haerere grauem dominum, Liv. 39, 25, II ; adeo nulli 
fortunae adhaerebat animus, 41, 20, 2; cui cognomen ad- 
haeret, Hor. s. 2, 2, 56; inuidia altissitnis, Veil. I, 9, 6; 
statiuis castris, Tac. an. 3, 21 ; obsidioni, Amm. 19, 3, i ; 
Bheni ripis, 18, 2, 8. 

ad-haeresco, ere, haesi, haesuB, stick to, cling to, cleave 
to, ad fundas uiscus ne adhaerssceret, PI. Poen. 2, 33 ; 
Adhaesit hornini ad iufimum (so MBS) uentrem fames, 
St. i, 3, 82; ad earn (discipliuam) tamquam ad saxum ad- 
haerescunt, Cic. ac. 2, 8; ne in hanc matcriem seditionis 
ista fax adhaeresceret, Cic. dom. 13; in me omnia eoniura- 
tionis tela adhaeserunt, 63 ; ne quid emineret ubi ignis 
hostium adhaeresceret, Caes. b. c. 2, 9, I ; craterae limus 
adhaesit, Hor. s. 2, 4, 80; Fronte (a dative) tauieu Hhoeti 
non irrita cuspis adhaesit, Ov. M. 5, 38; comes perpetuo 
adhaesisse Lacydi dicitur, Plin. 10, 51 ; 2. by a stronger 
met., iustitiae honestatique, Cic. off. I, 86; simul atque 
emissum est (argumentum), adhaerescit (takes firm hold of 
the hearer's mind), Cic. or. 2, 214; ut ad (id) genus... 
adhaerescerent (be firmly united with), 3, 37 ; in his locis 
adhaerescere (make a long stay in), Cic. Att. 4, 4, B 2 ; 
3. of speech, stick, come to a standstill, ita libere 
fiuebat, ut uusquam adhaeresceret, Cic. Br. 274; in con- 
tinuatione uerborum adhaerescens, 320; 4. adhaesus, 
having stuck, and so sticking, adhaesum eohaereus fortiter, 
Fest. ; 6. adhaese, adv. with hesitation (of speech), Gell. 

5, 9, 6. 

adhaesus, iis, m. sticking to, adhesion, pulueris, Lucr. 
3, 381; adngere adhaesum, 4, 1242; membrorum, 5,842; 
umoris, 6, 472. 

ad-halo, fire, vb. breathe upon, si (serpens) patescentis 
(fungoa) adhalauerit, Plin. 22, 95. 

ad-bibeo, ere, ui, Itus, vb. [habeo] hold near, hold to, 
apply, Hue adhibete auris, PI. Ps. i, 2, 23; Cas. 2, 8, 39; 
alteri se calcaria adhibere, alteri frenos, Cic. Br. 204; 
man us uectigalibus, Cic. agr. 2, 47 ; uacuas auris animum- 
que saga,cem...ueram ad rationem, Lucr. I, 50; medicas 
manus ad uolnera, Verg. G. 3, 455 ; genibusque manus a., 
Ov. M. 9, 216; uincula captis, F. 3, 293; Hue adhibe 
uultus, am. 2, 13, 15; 2, I, 37; tibias ad os, Gell. 15, 
17, i ; corpori uincula, Ulp. dig. 50, 16, 216; 2. esp. w. 
ace. of person, have present, call in (to aid or as witness), 
quantist hominem amicum adhibere ubi quid geras, PI. 
Pers. 4, 4, 47 ; proba materies data est, si probum adhibes 
fubrum, Poen. 4, 2, 93; testis, Ter. Ph. 4, 5, 2; Fauen- 
ti ;i in. Acc. ap. Non. 357, 13; testes, Cic. tin. 2, 67; medicum, 
Cic. fat. 28; cum collegium praetoriurn tribuui pi. adhibu- 
issent, Cic. off. 3, 80; Dumnorigem ad se uocat, fratrem 
adhibet, Caes. b. g. I, 20, 6; neque ad conHilium adhiben- 
dos censeo, 7, 77, 3 ; plurimis operis adhibitis, Venul. dig. 
45, i, 137, 3; 3. of things, have present in aid, Quin 
adhibuisti, dum istaec loquere, tympanum? PI. Poen. 5, 5, 
38; ideo aes et libra adhibetur quia..., Gai. I, 122; 4. 
gen. receive, treat, uniuersos adhiberi liberaliter oportere, 
Cic. Q. fr. i, i, 16; Quintum filium seueriuK adbibebo, Cic. 
Att. 10, 12, 3; Catullum cenae, Suet. Cues. 73 f.; 6. 
give (to oneself or others), supply, uinum aegrotis, Cic. 
N. D. 3, 69; tanturn cibi et potiouis ut..., Cic. sen. 36; 



AD-HIBITIO 



AD-1CIO 






meilicinam, Cic. Tusc. 4, 59; 6. udhibere se, conduct 
oneself (towards), aic se udhibere ill tanta potestate ut..., 
Cio. Q. fr. I, I, 22; 7. w. abstr. ace., curam, PI. Mil. 
I, I, 41; parsimoniam, Most, i, 3, 79; confidentiam, 
Caecil. ap. Isid. or. 10, 40; celeritatem, Cic. fam. 10, 21,6; 
curam, 2, 7, 3; audaciam et uirtutem, Caes. b. c. 3, 26, I ; 
8. esp. ndem, behave honourably or honestly, act with 
fidelity, si adhibebit (idem, Ktsi ignotust, notust, PI. Bud. 
4, 3, 105; in ainicorum pcriculis, Cic. Clu. 118 ; 0. and 
in late writers, give credit to, Siqua fides falsis uiui]u:ini 
est adhibenda poetis, Auson. ep. 10, I ; placitis, Papin. dig. 
'7. ii 7; quacstioni, Ulp. 48, 18, I; but in Cic. div. 2, 59 
habenda (not adh.); 1O. a. modura, set a limit to, 
modum tu adhibes uitio, Cic. Tusc. 4, 39; uoluptati, Quint. 
9, 3, 74; adhibito honoribus modo, Suet. Aug. 100; Tib. 
34; Ner. 16; 11. in PI. Tr. 2, i read: Mille modis est 
ignorandus, procul habendus, apstincndus. 

4d-hibitio, onis, f. application, medicaminis, 3, 49 f . G ; 
1>. 55, 15 Eyss.; eucurbitarum, Marc. Emp. 15. Mart. Cap. 
ad-hinnio, vb. neigh at or after, or neigh in answer to, 
equolam, PI. Cist, fragm. ap. Mai. 19; 1'ortis equus uisae 
semper adhinnit equae, Ov. rem. am. 634 ; Kemina coruipedi 
semper adhinnit equo, a. a. I, 280; uirginis uoculas ad- 
liinnire, Apul. M. 6, 28; 2. met. admissarins iste... 

sic ad illius orationem adliinniuit ut..., Cic. Pis. 69; 
feminas, Aug. Mor. Man. 2, 19; in Proserpinam, Aru. 4, 
14; in matrem, in filiam, 5, 22. 

ad-horreo? ere, vb. shudder at, Albin. I, 221 (dub.). 
adhortamen, inis, n. matter for encouragement, Apul. 
rlor. 4, 18, p. 85 Hild. 

adhortatio, onis, f. encouragement, Cic. or. 2, 1 1 ; Liv. 
4, 38, 4; Plin. 8, 159; Curt. 3, u, 9; 7, 9, 9. 

adhortator, oris, in. one who encourages, operis, Liv. 2, 
58, 7; 7,32, u ; 9, 13, 2. 

adnortatus, us, m. encouragement, Apul. mag. 102. 
ad-hortor, ari, vb. refl. encourage, urge on, praeter 
quam res te adhortatur tua, Ter. Haut. I, I, 8; adhortor 
properent, Euu. 3, 5, 35; niilites, Cic. Ph. 4, n ; te ad 
certain laudeni, Cic. fam. i, 7, 5; sese, Cat. 63, 85; nullo 
tribunomm adhortante, Tac. h. I, 38; nullo in bellum 
adhortante, 3, 61, I ; Bruto adhortante, Suet. lul. 81 ; add 
Tib. 50; Gai. 45. 

ad-hospito, are, vb. entertain as a (foreign) guest, Diet. 
Cret. i. 15 f. 

ad-huc, adv. [for ad-hii-ce'; like hue for hii-cg or liO-n" ; 
cf. ad-eo] to this, never simply of place; gen. of time, to 
tins time, to this day, so far, as yet, Quod celaturn atque 
occultatumst usque adhuc, nunc norr potest, PI. Aul. 2, 3, 
10; neque recte adhuc 1'ecisti umquam, Capt. 5, 2, 8 ; 
Heus quanta quanta haec mea paupertas est, tameu Adhuc 
euraui unum hoc quidem ut milii esset fides, Ter. Ph. 5, 8, 
ii ; non commoui me adhuc Thessalonica: sed iam extru- 
dimur, Cic. Att. 3, 14, 2; adhuc semper tacni, Cie. or. i, 
1 19 ; neque adhuc honiiuum memoria repertus est quisijuiuu 
qui..., Caes. b. g. 3, 22, 3; neque enim...Ex infiuito iam 
tcmpore adhuc potuissent Immensi ualidas aeui contemnere , 
uires, Lucr. 5, 378; satis adhuc in Lusitaniae montibus 
pecora consectando nullum emolumentum laborum uidistis, 
Liv. 21, 43, 8; et udhnc ignota precantur Flumina, Verg. 7, 
136; Solus adlnlc Sgo sum uestris immunis in oris, Ov. 
I'ont. 4, 14, 53; a. esp. of statements, so far, Con- 
ueniunt adhuc utiiusque uerba, PI. True. 4, 3, 20; atque 1 
adhuc ea dixi...: nunc vcliqua uidoiunus. Cic. fin. 4, 44; 
idem adhuc (dicit Zeno) : audi reliqua et risum contine. 
si potes, 4, 71 (so Madvig); 3. of what might well 
have ceased, yet still continues, still, yet, even after, even 
now, even then, Ephesi regem est consecutus fluctuautem 
adhuc animo, Liv. 33, 49, 7; et istam Oro siquis adhuc 
precibus locus exue mentem, Verg. 4, 319; incolumi 
Augusta erat adhuc perfuginm, Tac. an. 5, 3; quaeritur an 
post legem l-'uriam adhuc legis Apuleiae benetidum super- 
sit, (iai. 3, 122; 2, 244; ipse pauculis adhuc diebus in 
Tusciihiuo commoriibor, Plin. ep. 4, 13, i; Mart. 4, 89, 3; 
7, 44, 2; 8, 3, 2; Curt. 8, 6, 18; Quint. I, 7, 22; 4. j 
also of what might well have been completed, yet is still 
imperfect, gangraeuam si nondum plane tenet sed adhuc 

K. D. 



incipit, Cels. 5, 26, 34; Expirantis adhuc scombri, Mini. 
13, 102, i ; Ibat adhuc aptans umeris capitique leonem, 
Val. F. 8, 126; 6. of a new condition of things, even 
then, still, quid si cum testaretur minus prai'stabat, plun 
mortis tempore? adhuc erit dicenduin earn praeetationem 
seqiit'iidam quae tiouiswnm fuit, Ulp. dig. 34, I, 14, 2; Bed 
etsi defecerit condicio institutionis, adhuc tantundem..., 37, 
4, 8, 5; adhuc inutilis est stipulatio, si qnis..., Gai. 3, 102; 
sin ex pari coeant (sc. natura et doctrina), maius adhuc 
credam naturae esse momentum, Quint. 2, 19, 2; A. in 
later writers, in addition, still, nay more, esp. w. vbs. of 
addition, and w. et or atque, punctuin est quod luninins, et 
adhuc puncto minus, Sen. ep. 49, 3; nisi quod ipso adhuc 
terrae suae solo et caelo acrius animantur, Tac. G. 29 ; in 
neither of wh. does adhuc belong to coinp.; unam rem 
adhuc adiuiam, Sen. N. Q. 4, 8; his uerbis...: atque adhuc 
alibi. Quint. 2, 21, 6 and again; but in PI. True. 5, 18 ad- 
huc is not in MSB; in Verg. 7, 136 it belongs to ignota, see 
i ; 7. also in later writers w. comp., either preceding, 
as : adhuc difficilior obseruatio est per tenores, Quint. I, 5, 
22; adhuc plus est nihil ex priuato, 7, i, 25; simulacra 
faciebat (Phidias) ex aere. Si marmor illi, si adhuc uilio- 
rem materiam obtulisses, fecisset, Sen. ep. 85, 40; alii 
ulterius...; alii adhuc ulterius, Gai. 3, 184; 8. oftener 
w. comp. foil., Terenti scripta sunt in hoc genere elegantis 
sima et plus adhuc habitura gratiae si intra uersus trimetros 
stetissent, Quint. 10, I, 99; 7, 2, 14; 8, 5, 20; 12, 10, 7; 
melius adhuc eae ciuitates in quibus..., Tac. G. 19; Vis 
dare niaius adhuc et inenarrabile munus, Mart. 2, 10, 3 : 
add Suet. Tib. 17 and 44; Ner. 10; 9. so w. verbs of 
increase or change, still more, crescit hoc adhuc, Quint. 3, 
8, 33; et adhuc augeri potest, 2, 16, 18; 5, 14, 18; 1O. 
w. gen., Philocrates ut adhuc locorum feci, faciam sedulo, 
PI. Capt. 2, 3, 25; 11. in Ulp. dig. 27, 3, 16 Momms. 
has cum tutore, not cum adhuc-tutore ; but see his note. 

adhuci-ne, adv. w. interr. part, [adhuce older form of 
adhuc; w. one c; cf. hiciue, sicine;] what still? adhucine 
istum asinum iugi furore iactari credimus? Apul. M. 9, 3. 

ad-iaceo, ere, vb. lie near, ad earn regionem quae Adua- 
tucis adiacet (so BCD), Caes. b. c. 6, 33, 2; tota regione 
qua Tuscus ager Komano adiacet, Liv. 2, 49, 9; fines 
Komanos qua ex parte Etruriam (Etruriae?) adiaeent, 7. 
12, 6; qua nostro adiacet mari, ps. Liv. 26, 42, 4; 
adiacet undis Facta manu moles, Ov. M. u, 728; com- 
plexibus, Colum. 12, I, 2; uallo, Tac. an. I, 65; muni- 
tionibus, 4, 48; adiacet mollior (uia), Quint, i, 6, 22; 
mare illud, ps. Nep. Tim. 2, I ; ad Syrtim, Mela I, 7. 

ad-i.ictiior, ari, vb. rrfl. hurl at, hence adiaculatus as 
part, pass., fulgor, Mart. Cap. 169. 

adiantum, i, n. [adiavTov not to be wetted] a fern, maiden- 
hair, aquas respuit, perfusum mersumue sicco simile est, 
Plin. 22, 62; 21, 100; 27, 49 and 138; 28, 163. 

adiaphorus, adj. = iiidin*erens (Cic. tin. 3, 53), dolor, 
Varr. ap. Non. 2. 

ad-icio (ad-iicio*, and s. 13), ere, eci, iectus, vb. [ifu-m 
or icio] throw to or at, neque propter altitudinem (nauium) 
facile telum adiciebatur, Caes. b. g. 3, 13, 8; non lougius 
aberant quam quo telum adici posset, 2, 2 1 , 2 ; but in 4, 
23, 3, and b. c. 3, 51, 8, MSS have adigi ; in b. c. 2, 34, 6; 
abici ; in 3, 56, 2 abiectis (but in all. adici ? adigi seems 
to mean to be driven home while still in the hand, as a 
sword) ; Parthus adiecit Armeniae manum laid (violent) 
hands on Veil. 2, 100, I ; si tu errori nostro album eal- 
culum adieceris, throw a white stone upon, i.e. forgive. 
Plin. ep. i, 2, 5 ; 3. hence met. of the eye or mind, 

cast (an eye or thought) on, esp. a longing one, give 
the mind to, first w. dat., Quasi militi aniinum adieoeris 
simulare, PI. Mil. 3, 3, 35 ; nmabilitati auimum, Poen. 
5, 4, I ; oculum hereditati, Cic. Verr. 2, 2, 37 ; nouo 
consilio animum, Liv. 28, 33, 9; tu dictis iduv mentem. 
Ov. M. 14, 319; 3. w. ad, Ad eoruin ne quemquam 
oculos adiciat suos, PI. As. 4, I, 24; Ne hie ad (ad Bitschl, 
not MSS) illam me animum adiceisse aliqua seutiat, 
2, 2, 62; ad uirginem animurn adiecit, Ter. Eun. I, 2, 63; 
cum ad omnia uestra oculos adiecissent, Cic. agr. 2. 25 : 
ad consilium prima specie temerarium auimum adiecit, 



ADIECTAMENTUM 



ADIMPLETIO 



Liv. 25, 37, 17 ; *. w. adv. of motion to, ille qui in 

sacrincium cogitatam lubidinem iutulit quo ne inpruden- 
tiain quidem oculorum adici fas fuit, Cic. leg. 2, 36 ; 
S. throw in addition, add, first phys. Adicit extremo la- 
pides oricntc pttitos, Ov. M. 7, 266; quid uirus in anguis 
Adicis, a. a. 3, 7; MICOS Adicis, 14, 276; sextario aquae 
dodrantem mellis adiciunt (for form see Schneider's index, 
v. adicere), Colum. 12, 12, 3; in lixiuiae sextarios decem 
salis tres cyathos adiciant, 12, 16, 3; in urceolos, 12, 16, 
4; in uinum, 12, 21, I ; sic ut ei (sc. aquae) sulphur quo- 
que adiciatur, Gels. 4, 3 (2); 6. in Curt, seems. also to 
mean, fasten, attach, huic (so. uallo) loricam pinnasque adie- 
cit, Caes. b. g. 7, 72, adiectis funium laqueis euasere, 7, 
11, 15, capiti (of Alexander's corpse) adiecta fortunae eius 
insignia, 10, 10, 13; 7. gen. tantum te gratiae demere, 
quantum morae adicis, poet. com. ap. Sen. benef. 2, 5, 2 ; 
ad (bellicam) laudem doctrinae gloriam adiecit, Cic. off. i, 
1 16 ; piscatorias (naues) adiecerant, Caes. b. c. 2, 4, 2 ; 
non magna adiecta planitie, b. g. 3, I, 5; Aegyptum im- 
perio populi (Ro)mani adieci, mon. Ancyr. 5, 24; moreni 
ritusque sacrorum Adiciam, Verg. 12', 837; Adiecere bonae 
pauloplus artisAthenae.Hor. ep. 2, 2, 43 ; coacti sunt binos 
equites adicere (so F, as also in 10, 7, 10; Madv. adiicere), 
Liv. 4, 52, 7; tantum adiciunt (so Halm) gratiae, Quint, n, 
3, 4 ; si modus adiceretur (so Halm), Tac. an. 3, 6; 

8. absol. add (in words), say in addition, adiiciens* (so 
Kritz) nunquam defuturos lupos, Veil. 2, 27, 2; adiecerat 
Tiberius... non defuturum corrigendi auctorem, Tac. an. 2, 
33 f. ; adiecto trepidam sibi uitam, 4, 70 f. ; 4, 21 ; 

9. so of a higher offer in buying, supra adiecit Aeschrio, 
Cic. Verr. 2, 3, 77 ; licet uenditori meliore allata condicione 
addicere posteriori, nisi prior paratus sit plus adicere (so 
Momms.), Paul. dig. 18, 2, 7 ; 1O. absol. gen., quic- 
quid non adicit prioribus, detrahere uidetur, Quint. 6, I, 
29; add 10, 2, 9; magnitudini Pori adiicere* (so Zumpt) 
uidebatur belua qua uehebatur, Curt. 8, 14, 13; 11. for 
refl. add (themselves), Ter centum adiciunt, mens omnibus 
una sequeudi, Verg. 10, 182 ; 12. for long qty. of ildicio, 
cf. conicio, obicio, subicio, and (Jell. 4, 17; 13. late 
writers make the first syl. short, Nil adicit penso Lachesis, 
Mart. 4, 54, 9 ; add 10, 82, I ; proclamatque adici ceruicibus 
Atlas, Stat. 7, 4. 

adiectumentum, i, n. an addition, opp. to pars, lavol. 
dig. 5, 16, 242. 

adicctio, Gnis, f. addition, increase, populi Albani, Liv. 

1, 30, 6; caloris, Sen. ep. 109, 9; familiarum, Tac. h. i, 
78, i ; hominum quam pecuniarum, Paul. dig. 48, 20, 7, 3 ; 
Vitr. 3, 2, 13 and 3, 3, 5; 2. an additional clause, illam 
adiectionem, uter eorum uolet, superuacuam pnto, Proc. dig. 
28, 5, 70(69); Gai. 4, 126; 3. esp. an addition to a 
bidding, paulatim illiberal! adiectioue...ad C talenta est 
perductus, Liv. 38, 14, 14; inter primaru licitationem et 
sequentem adiectionem, Paul. dig. 49, 14, 50 ; add 4, 4, 35 ; 
6,1,41; 18,2,17; * in rhet., repetition or anaphora, 
as : Corydon, Corydon ; or bona. bona inquam Cn. Pompt'i, 
Quint. 9, 3, 28 ff. ; 9, 3, 55 ; 5. in granirn., an adjective, 
hacc a quibusdam adiectiones uocantur, ut magnus, Charis. 
156, 16 K ; add Diom. 323, 5. 

adicctiuus, adj. [adiectus] of the class adiecti or adiecta, 
a. positioncii, Prise. 2, 146 K, adjectives ; a. nornina, I, 83, 
17; 3. adiectiuum as sb. n. an adjective, a. est (mod 
adiritur propriis uel appellatiuis, i, 60, 6; a. quod Graeci 
nriBt-rw uocant, Macr. s. 1,4, 9. 

adiectus, us, in. tlirowing to or at, impulse, nostros 
adiectu tangcre tactus, Lucr. i, 689; odoris, 4, 673; 

2. addition, insertion, cuneorum adiectus aut exemptus, 
Vitr. 9, 9, 6. 

ad-igo, rre, fgi, actus, vb. [ago] drive to. as first ; of sheep 
etc., quis hoi- > -\ \. t '..ti:' umabo imis hue ouis adegit? PI. 
Bac. 5, 2, 2 ; Kailrm duo greges uirgarum inde ulmranim 
i, 3, 99; lactentes (uitulos) ad eas mime 
t, Varr. r. 2, 5, 16; pecore ex longinquioribus 
idacto, Caes. b. g. 7, 17, 3 ; 2. drive to, in a more 
vague sense, push on to, mox noctu te adigent horsum in- 
somnia, 'IVr. Kim. 2, I, 13; bring to, turn adacta, Cars. 
,. 43, 6; Quis deus Italiam.quae uos dementia adegit, 



Verg. 9, 601 ; dum adiguntur naues, Tac. an. 2, 7 ; 
ceteras nauium per aestuaria adegit, 1 1, 18 ; classem Byzan- 
tium adigi iusserat, h. 2, 83; 3, 47; 3. esp. hurl to, 
of darts etc., tumulum qui tantum aberat ut telum tor- 
mento (lect. dub.) niissum adigi non posset, Caes. b. c. 3, 
51, 8; adigat me fulmine ad umbras, Verg. 4, 25 ; 4. 

drive w. all one's force (the idea of to not seen), praecipi- 
temque inmani turbine adegit, Verg. 6, 594 ; uiribus ensis 
adactus Transabiit costas, 9, 431 ; sagitta Incertum qua 
pulsa manu, quo turbine adacta, 12, 320 ; ferro per pectus 
adacto, Ov. M. 6, 271 ; pilum sub oculo adactum, Plin. 
8, 20; cuneus arbori adactus, 25, 14; adactae tormentis 
hastae, Tac. h. 4, 23 f.; and perh. In faciem prorae pinus 
adacta (forced) nouae, Prop. 4 (3), 22, 14; 6. met. drive 
to, compel, urge on, Vtinam me diui adaxint ( = adagerint) 
ad suspendium, PI. Aul. i, I, u ; adigis me ad insam'am, 
Ter. Ad. I, 2, 31 ; adigit (so Boot from Bose's cj.; MSS 
adicit) ita Pomponia, Cic. Att. 10, 9, 3 ; ad mortem, Tac. 
an. 12, 22 f.; Suet. Aug. 17; cupidine adigebatur Nero, 
Tac. an. 15, 33; adactis per uim gubernatoribus, Tac. Ag. 
28 ; 6. w. iusiurandum etc., compel to take an oath, 

bind by an oath, iusiurandum eos adigebat to take an 
oath Cine. Al. ap. (jell. 16, 4, 2 ; idem i. adigit Afranium, 
i.e. to take an oath, sc. dicere, Caes. b. c. I, 76, 3 ; prouin- 
ciam in sua uerba i. a., 2, 18, 5 ; eum i. adigebant, Liv. 
43, 15,8; (signa) mandantur iusiurandum adactis, Sen. ep. 
95, 35 ; add Ter. Clem. dig. 40, 9, 32 ; (Jell. 6 (7), 18, 2 ; 4, 
20, 3 (wh. read adigebat, for agebat of Hertz) ; omnibus 
iureiurando (al. ad i.) adactis, Caes. b. g. 7, 67, I ; a. Sacra- 
mento, Liv. 7, 9, 6 ; a. iureiurando, 10, 38, 9 ; libertum 
iureiurando a., Paul. dig. 37, 14, 6, 2 ; ad i. adigeret, Sal. 
Cat. 22, I ; sacramento Othouis a., Tac. h. i, 76 ; Suet. Galb. 
16; Flor. I, 36, 13 (3, i); 7. so w. in uerba (s. Caes. 2, 
18, 5 above), adiurat in quae adactus est uerba, Liv. 7, 5, 6; 
neque se neque quemquam in uerba Galliarum a., Tac. h. 4, 
61 ; add 4, 70; Plin. pan. 64 ; in uerba Vespasiani, Suet. 
Vesp. 6 ; 8. and absol., barbaro ritu uniuersos adigit, 

Tac. h. 4, 15 ; 9. akin to preceding is to bind in other 
ways, as Bisque iugo Ehenum, bis adactum legibus Istrum, 
Stat. Th. i, 19; arbitrum adigo, compel to go before an 
arbitrator, drive to arbitration, arbitrum ilium adegit (sc. 
adire), quidquid..., Cic. off. 3, 66; finibus regundis..., 
pluuiae arcendae a. arbitrum, Cic. top. 41 ; add Rose, 
com. 25 ; 1O. w. inf. compel to, haec limina tendere 
adegit, Verg. 6, 696; 7, 113; Ov. am. 3, 6, 30; adegit 
Parthos mittere ad prineipem preces, Tac. an. 11, 10 f. ; 
Silanus mori adigitur, 15, 35 ; Sil. 2, 473 ; Stat. Th. 4, 531 ; 
11. in Lucr. 5, 1225 MSS adauctum, wh. is perh. right 
(filled up) ; Lachm. and Munro adultum, in 3, 922, adficit 
L and M. 

ad-imo, ere, emi, emptus (emtus) vb. [ad = an = ai/a away 
+ Smo take ; cf. av-aipfu] take off, take away, w. dat. 
of pers., ut istas conpedis Tibi adimam, huic dem, PI. 
Capt. 5, 4, 31 ; neu suom adimereui alteri, Tr. 2, 2, 42; 
Adimit animam mihi acgritudo, 4, 3, 84 ; his adimerent 
animam cito, Mil. 3, I, 137; neiue equom adimito, GIL 
198, 28 ; tunica adimetnr, Titin. 139 11 ; Qui saepe propter 
iuuidiam adimunt diuiti, Ter. Ph. 2, I, 46; hanc nisi 
mors adimet nemo, Andr. 4, 2, 14 ; pecuniam si cuipiam 
fortuna ademit, Cic. Quinct. 49 ; aditurn litoris Syracu- 
sanis ademerunt, Cic. Verr. 2, 5, 85 ; ingens cui lumen ad- 
fiiiptuin, Verg. 3, 658 ; Vincula pars adimunt cauibus, Ov. 
M. 8, 332; arma admii militibus, Liv. 22, 44, 6; prospectu 
adempto, 10, 32, 6; 2. absol. of death, take off, Deos 
quaeso ut adinmnt et patrem et matrein meos, Naev. 95 
11 ; Mysten ademptum, Hor. od. 2, 9, 10 ; ademptus Hector, 
2, 4, 10 ; lure igitur lacrimas Celso libamus adempto, Ov. 
Pont, i, 9, 41 ; also, tamquam fato aderupti, Plin. pr. 27 ; 
3. ademsit = ademerit, PI. Epid. 3, 2, 27. 

ad-impleo, ere, vb. (ad = an = a>-a?) fill up or quite full, 
Finnic, err. prof. p. 10 ; 2. met. fulfil, complete, carry 
out, uenditionem, Paul. dig. 18, I, 57; id quod promisit, 
id. 26, 7, 43, I ; libertates (seruorum), cod. lust. 7, 2, 

15. 3- 

adimpletio, onis, f. fulfilment, Tert. Marc. 5, 17 ; add 
monog. 5 ; Lact. 4, 20. 



ADIMPLETOR 



AD-IUNGO 






adlmpletor, oris, in. one who fulfils, Aug. temp. serm. 

'44, 3- 

ad-indo, ere, vb. put on in addition, subscudes, Cato r. 
1 8, 9. 

ad-ingero, ere, vb. heap on in addition, satiram in 
aliiiui'iii, frugm. Sisen. ap. Serv. 

ad-inqulro, ere, vb. search after in addition, lul. Valer. 
Alex. M. i Mai. 

ad-inuenio, ire, ueni, uenttis, vb. invent, postea id genus 

poenaeadimientuniest, Callist.dig.48, 19,28; Sew. A. 6, 603; 

2. adinuentum...aa sb. n. an invention. Tcrt. Gnost. i. 

adinuentio, onis, f. Modest, in Paud. x. 27, tit. I, de 
excusat. leg. 6, 3; Vulg. ludic. 2, 19. 

Sdinuentor, oris, m. transl. of e0ei'/)frj)s (Rom. I, 30), 
Cyprian, ep. 68, 10. 

ad-inuicem = inuicem, Aug. Trin. 7, 12. 

adip-alis, e, adj. of fat, unguine, Arn. 3, p. 115. 

adip-atus, quasi-part. dressed with fat, pultem, Lucil. 
ap. Char. 94, 16 K ; 2. as sb. m. adipatus (sc. panis), 
pastry, = opus pistorium, ib. ; 3. as sb. f . adipata, the 

same, ib. ; 4. as sb. n. same, Liuida materuo feruent 

adipata ueneno, luv. 10, 631 ; Gloss. 

ad-ipiucor, ei, eptus, vb. refl. [apiscor] get hold of 
esp. overtake by running, Nam ut apud portum te conspexi 
curriculo occepi (so A) sequi: Vix adipiscendi potestas modo 
fuit, PI. Ep. i, i, 13; facile adept! fessos, Liv. 2, 30, 
14; agmen adipisei nonpotuit, 2, 64, 4; add 24, i, n ; 44, 
28, 13 ; 2. gen. get hold of, get, obtain, attain to, 

Nuptias ecfugere ego istas malo quam tu adipiscier (G. 2 m. 
apiscier), Ter. Andr. 2, i, 32 ; bis iudicium adipiscier (so A 
and all MSS; Bentl. cj. apiscier), Ter. Ph. 2, 3, 59 ; hoc... 
quod ius publicumst, 2, 3, 65 ; senectus quam ut adipiscan- 
tur omnes optant, eandem accusant adeptam, Cic. sen. 4 ; 
(honores) a populo E., Cic. Clu. 118; magistratus, Cic. off. 

1, 72; laudem, I, 63 ; hauc adepti uictoriam, Caes. b. g. 5, 
39, 4; add Sal. Cat. n, 7; 39, 4; 61, 7; quae petebant, 
.lug. 77, 4 ; ins nostrum adipiscamur, Liv. i, 32, 10 ; Ciris, 
et a tonso est hoe nomen adepta capillo, Ov. M. 8, 151 ; 
tutelam adipiscuntur, Gai. i, 175; possessionem, Ulp. 5, 
3, 25, 5 ; 3. adeptus part, often as pass, adepta li- 
bertate, Sal. Cat. 7, 3; adeptam uictoriam, lug. 101, 9; 
adepto principatu, Tac. an. 1,7; 4. in PI. Capt. 3, I, 
23 Fleck, apiscier; in Eud. pr. 17 apisci ; in Tr. 2, 2, 86 
Kitschl (w. A) apiscitur. 

adipsatheon, i, n. a low thorny shrub, Plin. 24, 112. 

adipsos, i, adj. as sb. f. [a-5i^os not thirsty] the plant 
liquorice (glycyrrhiza), 1'lin. 22, 26 ; 2. a kind of palm- 
tree, 12, 103. 

aditi-alis, e, adj. of admission or entrance, esp. to a 
priesthood, primus (pauones) augurali aditiali cena posuisse 
dicitur, Varr. r. 3, 6, 6 ; cena, Sen. ep. 95, 41 ; 123, 4; Plin. 
10, 45 ; epulae, 29, 58. 

adlticula, ae, f. dim. [ill-formed fra. aditus m.] a small 
entrance, lul. Val. Alex. M. 3, 70. 

adlticSlus, i, m. dim. the same, ap. Fest. 

aditio, 6nis, f. [adeo vb. ] going or coming to, approach, 
access, Quid tibi hue uentiost? Quid tibi hanc aditiost? 
right to come near, I'l. True. 2, 7, 61 ; praetoris, going in 
person to him, opp. to nuntiatio, Ulp. dig. 39, i, 1,2; 

2. esp. entrance on an inheritance, Paul. 8, I, 18; Papin. 
50, 17, 77. 

ad-Ho, are, vb. freq. go to again and again, Enn. ap. 
Diom. 345, i K. 

aditus, I'IH, m. going or coming to, approach, acce 
si adeas abitum quam aditum malis, PI. Cist. I, I, 35; 
cuius aditum exspectans peruisi usque adhuc, Ace. ap. Non. 
238, 2 ; aditus ad pastum, Cic. N. D. 2, 122 ; quorum abilu 
aut aditu mutatoque ordine mutant Naturam res, Lucr. i, 
677 ; hue aditum ferat Dux bonae Vcneiis, Cat. 61,43; quo 
neque sit uentis aditus, Verg. G. 4, 9; ut liceat ei itum 
a-litum amliitum...habere, inscr. Or. 4511, etc.; 2. the 
right nf way to, called in law a siTiiitas, aditus in id sacra- 
rium non est uiris, Cic. Verr. 2, 4, 99 : siue taiitum hauri- 
endi (ius hal>ebit), inesse et aditum, Ulp. dig. 8, 3, 3, 3; si 
usus fructus legetur, necesse est ut sequatur euin aditus, 7, 
6, i, i; aditum milii non dcbebit, ami soon: hercs cogitur 



ivdiineiv adifum, 30, 44, 9; 3. a way to. a:i approach, 
i si te...prim<> aditu ui'siilmloqiie prnliilmennt, Cic. Caec. 35 ; 
si modo insulam adisset et...loca portus aditus cognouiaxct, 
Caes. b. g. 4. 20, 2; spargit (iquis aditus, Ov. F. 6, 157: 
4. approach to a person, access, aditus ad cum dilli 
j cilior, Cic. AH. 15, 8, I ; fam. 6, 13, 3; fac.iles aditus ad cum 
priaatornm, Cic. Cn. Pomp. 41 ; Dillieilus aditus primos 
imbet, Ilor. s. i, 9, 56; Huperbac aures, rari aditus, Liv. 
24, 5, 5 ; 6. met. a road to, a path to, an opening, 
entrance, qui aniiiis ei primus aditum ail suiamam auctori- 
tatum dabat, Cic. or. 3, 7; ucstibula honesta aditusquc ad 
causa m t'aciet illustres, Cic. or. 50; qui aliquem Hern: 
aditum causamque amicitiae cum Cicerone hubebant, Caes. 
b. g. 5, 41, i; per quern aditum commendationis haberct 
ad Caesarem, b. c. I, 74, 5. 

ad-iuboo, ore, vb. order in addition, adiubeat (so li ; al. 
adiuuet, edd. ut iubeat) ferri in nauim si quid impixii uelit. 
PI. Mil. 4, 4, 50; lube ad te ueniam meridiatum, Kt si ius- 
seris, illud adiubeto (MSS adiuuato) Ne quis liminis obseret 
tabellam, Cat. 32, 4. 

adlddicatlo, finis, f. judicial decision in favour of one. 
adjudication, adiudicationes et condemnations, Paul. dig. 
10, 2, 36; factis adiudicationibus, I'apin. 28, 5, 79 (78); add 
3, 3, 42, 6; 2. the right of adjudicating, a. est ca pars 
formulae qua permittitur iudici rem...adiudicare, Gai. 4, 42. 

ad-iudico (old ad-ioud.), are, vh. declare judicially to be 
the property of, adjudge, award, (quod eius) agri ex h(acc ) 
l(ege) adioudicari licebit, GIL 200, 62 ; Tuast legio (so MSS) : 
adiudicato cum cutro (utro mss) hanc noctem sics. PI. Men. 
I, 3, 6; regnuna Ptolemaeo, Cic. agr. 2, 44; ipsam Veneii 
in seruitutem, Cic. Caecil. j6; and met.: Antonione an 
Bruto legiones populi II. adiudicaret, Cic. Ph. 10, 12; cui 
magistratum, Caus. b. g. 7, 37, I ; sibi controuersiosam rem, 
Liv. 3, 72, 5 ; 2. more beyond legal sphere, mihi salu- 
tem imperil, declared due to me, Cic. Att. I, 19, 7; si quid 
abest Italia. ..armis, Hor. ep. i, 18, 57; optimum saporem 
ostreis Lucriuis, Plin 9, 168. 

ad-iugo, are, vb. [ad prob. = oco] hold up (vines) by cross 
bars of wood (iuga), yoke up so to say, palmites, Colum. 4, 
17, 6; pampinos adiugatae (uiti) detergere, Plin. 17, 175; 
2. met. Mater [est] terra [ea] parit(at) corpus: am'mam 
(ei) aeter (MSS mater or ater) adiugat (corr. partly by THK). 
Pacuv. ap. Non. 75, n; Blandam hortatricem adiugat uo- 
luptatem ^pron. uoup.) - , ib. 

adlugus, adj. [ad iugum] yoked to, Venant. Fort. 8, 39. 

adiumentum, i, n. [adiuuo] a support, an aid or help. 
Plus adiumenti addis (so Kiessling Eh. M. 1869. p. 120: 
MSS ades or des), quam ille qui numquam etiam natu^ est. 
PI. Ep. 3, i, 15; Nihil aderat adiumenti ad pulcritudinem, 
Ter. Ph. I, 2, 55 ; quod mihi consueuit esse adiumento, 
id..., Cic. Quinct. 4 ; adiumenta rerum gerendatum, Cic. off. 
i, 72; cousulatus, Cic. Mur. 38; ignauiae, Sal. lug. 45, 2; 
Esse duo iuuenes tirma adiumenta parentis, Ov. Pont. 4, 

13, 31- 

adiunctlo, finis, f. yoking on to, addition, omnes sen- 
tentias simplices in quibus nulla inest uirtutis adiunctio..., 
Cic. fin. 2. 39; quasdam cum adiunctione neoMsitadiiMS, 
quasdam simj)licrs, Cic. inv. 2, 171; adiunctiones quas 
fundo legato testator ex diuersia eraptionibus ad|> 
rat..., Paul. sent. 3, 6, 69; 2. of feelings, attachment, 
union, si haec non est nulla potest homini esse ad homincm 
naturae adiunctio, Cic. Att. 7, 2, 4; a. animi ac uoluntas. 
Q. Cic. pet. cons. 21 ; 3. in rhet. the reservation of an 
important word or phrase to the close of a clause, detl 
formae dignitas aut morbo aut netustate, or ant in. aut n. 
f. d. deflorescit, Corn. 4. 38; adiunctio (without explan.i. 
Cic. or. 3, 206 quoted by Quint. 9. i. ;;. 

adiunctluuB, adj. of the class adiuncti or -a, attached. 
additive, rectori prouinciae Samnii adiunctiua 
tugno's Mem. di Veil. 200; 2. in gramm. modu- 
junctive, Diom. 340, 24; (coniunctio) adiun-tiuis: ut mo- 
ueatur, ambulat, 1'risc. 2, 95, 4. 

adiunctor, Oris, m. one who adds, ille Galliae ulterioris 

a., Cic. Att. 8, 3, 3. 

ad-iungo,eie,xi.ctus,vb.yoke on to (as beasts of draught). 
yoke with, Adiunxere feras, quia quamuis effera proles 

52 



36 



ADIURATIO 



AD-IUUO 



OlliciU. dclx-t niolliri uieta pareiitum, Lucr. 2, 604; plostcllo 
adiungere mures, Hor. s. 2, 3, 247; tauros aratro, Tib. i, 
9, 7; aues, Ov. am. i, 2, 26; tigres, a. a. I, 550; but iu 
OelL 20, I, 28 iunctis; 3. of vines (perh. in ref. to 
iuga so used), ulmisque adiungere uitis, Verg. 0. 1,2; tene- 
ram palis adiungere nitem, Tib. I, 7, 33; 3. gen. 
attach, unite, first of phys. or nat. union (esp. in perf. part.), 
os adiunctis naribus..., and soon: arteria...ostinm babeat 
adiunctum linguae radicibus, Cic. N. D. 2, 134; huic fundo 
contineutia quaedam praedia atque adiuncta inercatur, Cic. 
Cure, ii ; linnc (domum) Scaurus deruolitus accessionem 
adiunxit aedibus, Cic. off. I, 138; Verg. 9, 69; 4. w. 

ace. of persons, attach, as in friendship, quam ad probos 
propiuquitate proxume te adiunxeris, Tarn optumumst, PI. 
Aul. 2, 2, 59; quem benificio adiuugas, Ter. Ad. I, i, 47; 
add 5, 8, 4 ; si te rnea erga te studia parum mihi adiunxe- 
rint, Cic. fain. 5,7,2; quem regia coniunx Adiungi generum 
miro properabat amore, Verg. 7, 57 ; 6. attach, as a 
companion, party, etc., socium tibi eum, Cic. Quinct. 12; 
te socium, Cic. fin. 2, 9; 6. w. abstr. ace., conciliate, 
win, Concorditatem hospitio adiunctam perpetein Probitate 
consemetis, Pacuv. ap. Non. 88, 20 ; imperium quod ami- 
citia adiungitur, Ter. Ad. i, I, 42; beniuolentiam adiungit, 
lenitate audiendi, Cic. Mur. 41 ; magiius honos populi K. 
rebus adiungitur, Cic. Arch. 2 ; fam. 2, 6, 4 ; 7. a. se 
or animum, attach oneself, met., Vt animum ad aliquod 
studium adiungaut, Ter. Andr. i, i, 29; significatio uir- 
i mis... iii 1 quam se similis animus adplicet et adiungat, 
Cic. am. 48; add ad hauc elegantiam uerborum adiungit 
ilia ornamenta dicendi, Cic. Br. 261 ; ad summum imperium 
rtiam acerbitatem naturae adiungere, Cic. Q. fr. i, i, 37; 
8. esp. of words, His adiungit, Hylan..., Verg. B. 6, 
43; hoc factis adiunge prioribus unum, Ov. Pont. 3, I, 83; 
satis erit dictum si hoc unum adiunxero, ps. Nep. Epam. 
10, 4; 9. a. fidem, attach credit to, believe, commen- 
ticiis rebus, Cic. div. 2, 113; uisis non omnibus, Cic. ac. I, 
41 ; II 1O. adiunctus part, as adj. connected, ut ad ea 
quae propiora huiusce causae et adiunctiora sint, Cic. Clu. 
50; ad ueram et adiunctissimam quaestionem, Arnob. 7, p. 
243; 11. adiuncta as sb. n. pi. connected matters, Cic. 
top. 71. 

adiflrStio, onis, f. swearing to, confirming by an oath, 
Apul. M. 2, 20 f.; Lact. inst. 2, 17. 

adlflrator, oris, m. one who swears to, or evokes by 
adjuration, Alcim. 2, 312. 

adiurJtor-ius, adj. of one sworn, cautio, cod. Th. 12 
26, 4, 2; add 12, 30, 3, 3. 

ad-iflro, are, vb. swear to, confirm by oath, Per louem 
deosque i minis adiuro uxor (satin hoc ei-t tibi?) Me isti non 
misisse, PI. Men. 4, 2, 52 ; ib. 92 ; Cist. 2, 3, 27 and 40 ; 
Per omnis tibi adiuro deos numquam earn me deserturum, 
Ter. Audr. 4, 2, n; Hec. 2, 2, 26; hoc uemini accidisse, 
Cic. Q. fr. 2, 8, i ; Phil. 2, 9 ; ut praeter commune omnium 
ciuium iusiurandum haec adiurarent, Liv. 43, 14, 5 ; 
3. so far w. ace. and inf., rarely w. ut, Vt tua iam uirgis 
latera lacerentur probe, PI. Bac. 4, 6, 10; 3. w. a mere 
ace. of that by which, adiuro teque tuumquc caput, Cat. 66, 
40; Adiuro Stygii caput inplacabile fontis, Verg. 12, 816; 
e. c^vi'Mi 0(oi/5 etc. Zrvyos iiStap; 4. beg with s-olemn 
oath, adjure, w. ace. of person, adiuratum esse Taciturn ut 
optimum aliquem ]>rincipem, Vopisc. Flor. 14, i. 

adiutibilis, e, adj. calculated to aid, date operam adiu- 
tabilem, PI. Mil. 4, 4, 8. 

adiuto (old adiouto), are vb. frq. [adiuuo] lift (one) up, 
give. (one) a lift, Face ut adcunibam, accede, adiuta: sic 
decet puerperam, PI. True. 2, 5, 25; 3. lighten (a bur- 
ilcn), Tu 1'iiiTis currc, Parmeno, obuiam, atque his honera 
adiuta, TIT. Hec. 3, 2, 24; and met. neque... Quis<iuam 
I'l'iut qui adiutaret funus, Ph. I, 2, 49; 3. hence 
mi't. give (one) a lift, assist, aid, ilium adiuto, .PI. True. 2, 
"Id C'as. 4, 3, 9; qui tou(am te) pacem petit adiouta, 
CIL 1290 ; Nee quid again eertumst, Pamphilumne adiuteni 
an aiiscul trm seni, Ter. Andr. I, 3, 4; Eun. i, 2, 70; Haul. 
3, i, 7; 3, 2, 35 ; Ad. pr. 16; I'll. pr. 35; 4. unrxamplnl 
is, miquam uoluiitiiti-m adiutemus, Gell. 1.3, 13; 5. idiom 
ut : 2 arromil- fur dat. of person in: adiuta mihi, Pacuv. 



ap. Don. Ad. pr. 16; nobis adiutassrs, I'etron. 62; Deus 
adiuta Komanis, num. Heracl. ap Eckhel 8, 233 ; 6. as 
pass, adiutamur, Lucr. i, 812. 

adiutor, ari, vb. refl. give a lift, assist, aid, adiutamini 
et defendite, Pacuv. ap. Non. 74, I ; ilium quaeso qui ad- 
iutiitnr, Pacuv. ap. Non. 477, 25; Nee si paulo minus usnra 
rst magiiii, adiutatur diu, Lucil. ib. ; agite et me adiutamini, 
Afran. ib. 

adiutor, ru-ix, in. one who lifts, hence one useful as an 
aid in carrying burdens, Kgo illi dicam ut meadiutorem qui 
onus feram ad portum, roget. PI. Mil. 4, 4, 54 ; Due adiutores 
tecum ad nauim qui ftrant, 4, 7, 20; 3. gen. one who 
aids, an assistant, abettor, Tun es adiutor mine amanti 
tilio? PL As. i, i, 42; add Ep. 5, 2, n; Cas. 3, 5, 66; 
summa sumpti... praeter adiutores, Cato r. 21, 5; Set opus 
est mihi Phormionem ad hanc rem adiutorem dari. Praestost : 
audacissime oneris (note this) qniduis inpone, hie (so A) 
feret, Ter. Ph. 3, 3, 27; Haut. 5, I, 2; Ad. I, 2, 66; 5, 9, 
IO; eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, 
Cic. off. 2, 53; Att. 8, 3, 3; N. D. i, 17; se adiutore 
utantur, Caes. b. g. 5, 41, 8; add b. c. 1,7, I; quis adiu- 
toribus regem aggressus, Sal. lug. So, 3; adiutor cousili, Liv. 
33> 43> 5< adiutores triumuiris quinqueuiri, 39, 14, 10; a. 
tutelae, Pompon, dig. 26, I, 13, i; 3. various otlicers 
so called, a. a rationibus, inscr. Or. 32 ; a. offici cornicula- 
riorum, 125: ; a. a sacris, 2847 ; a. ab actis, 2887. 

adiutor-ium, adj. n. as sb. an aid, adiutoria senectutis, 
Colum. 12 pr. i; eius belli, Veil. 2, 112, 4; ignis, Sen. ep. 
31, 5; neque egeliit adiutorio manum...regentis, Quint, i, 
i, 27; iuris, 3, 6, 83 etc. 

adiutrix, Icis, f. adj. or sb. f. one who assists, assistant. 
Is rem paternam me adiutrice perdidit, PI. Tr. pr. 13; add 
Poeu. 5, 2, 13; matres omnes filiis In peccato adiutrices, 
Ter. Haut. 5, 2, 39; add Eun. 5, 2, 46 etc. ; eandem rem 
aduersariam esse iu iudicio quae in petitione fuisset adiu- 
trix, Cic. Plane, i ; Tuque Hecate... adiutrix uenis, Ov. M. 
7, 195; 3. esp. title of honour for legions, qui milita- 
uerunt in legioni (sic) I adiutrice, inscr. Or. 737 ; trib. leg. 
i adiutricis, 3155 etc. 

adiutus, us, m. aid, only in abl. , unius adiutu, Macr. 

7, 7, 5- 

ad-iiluo, are, -iuui, -utus, ifitiirus or -imiatiirus, vb. [ad 
up, iuuo lift] lit. lift up; cf. Ov. luv. in 9; hence met. 
assist, aid, w. ace. of person, Nilne adiuuare me audes? 
PI. i's. i, i, 76; ubi tu tumn amicum adiuuas, Pers. 
4, 4, 62 ; Bhodieuses Persen publice numquam adiu- 
uere, Cato orig. 23, 13 Jord.; Tite si quid te adiuero 
(MSS adiunero) curamue leuasso, Enn. an. 339 V; Di me 
etsi perdunt, tamen esse adintam expetnnt (MSS petuut) 
Pac. 206 B; Vt me adiuues in hac re, Ter. Andr. 3, 3, 10; 
3, 3, 4; qui in filiarum colloeatioue adiuuant, Cic. off. 2, 
55; si pauci adiuuarent, Sal. Cat. 43, 3; clamore adiuuant 
militern sunm, Liv. I, 25, 9, assist by encouraging; 

3, esp. of divine assistance, Di me quidem omnes adimiant, 
augent, amant, PL Men. 3, 3, 27 ; Ep. 2,2,8; Amph. pr. 
2; Capt. 4, 2, 79; As. pr. 15; fortis Fortuna adiuuat, Ter. 
Ph. i, 4, 26; 3. w. abl. of means, factis, PL Cas. 2, 

4, 7; auxilio, Ps. 4, I, i; Rud. i, 4, 37; opulentia, pr. 
12; opera, Ter. Ph. 5, 3, 3; consilio, Haut. 5, 2, 89; 
atixiliia ct copiis, Cic. fam. i, 7, 6; auxiliis, Liv. 29, 5, 6; 
cymbalis, Quint, n, 3, 59; praeerptis 2, 15, 32; 4. w. 
ace. of non-living and abstr. nouns, assist, promote, in- 
crease, second, encourage, Hei mihi etiam tu quoque hnius 
adiuuas insaniam, PI. Amph. 2, 2, 166; hane rem, Mil. 
3, 2, 57; id spero adiuturos deos, Ter. Andr. 3, 2, 42; 
delectum, Cic. Att. 7, 14, 2; maerorem orationis mrae 
lacrimis, Cic. or. 2, 196; omnium gentium consensum, Cic. 
fam. ic, 10, 2; errorem, Cic. Att. 12, 43, i; ignem, Liv. 
34, 39, 10; Ov. M. 10, 641; flammas, Sil. 7, 354; aquas, 
Luc. 2, 217; ferrum, 3, 725; hastani, Sil. 4, 291 ; telum, 

5, 326 ; concoctionem, Plin. 20, 64 ; messim, Gell. 2, 29, 
7 ; 5. w. abstr. noin. or as impers., In re mala anirno si 
bono utare, adiuuat, PI. Capt. 2, 1,8; palaestra histrionem, 
Cic. or. 14; ad nerum probamlum auctoritatern adiuuare, 
Cic. Quinct. 75; solitude, Cic. Att. 12, 14, 3; huniilitas, 
Caes. b.g. 5, I, 3; nisi nos cibus... Adiuuet, Lucr. i, 810; 



AD-LACEIMO 



AD-MIROR 



87 



S. or quod w. imlic., as nom., quod Liger orenerat, Caes. 
''K. 7. 55> i; a 'l<l b. o. I, 69, 2; 7. w. inf. as obj., 
adiuuat (mas) incubare, aids by taking part in sitting, 
Plin. ii, 85; 8. in pass, si littoris adiuuarentur, Cic. 

Arch. 16; Quint. 2, 21, 22; 4, 2, 88; 0. esp. in perf. 

part., pennis adiutus amoris lifted on or aided by Ov. M. 
I, 54; so nullis adinta cotliurnis, luv. 6, 506; 1O. as 

pass, impers., a me pro uirili parte dictum et adiutum fuerit, 
Incerti ad Caes. de rep. i, 8, 10 ; 11. the second u at times 
dropt in some forms of perf., Nunc Venerem Lane tienere- 
rnur bonam ut nos lepide adiuerit hodie, PI. Hud. 2, I, 16; 
Enn. in i ; qui me dudum ut dixti adiuerit (yet Bemb. etc 
adiuuerit), Ter. Ph. 3, 3, 4; and perh. even in PI. Pers. 2, 
5,3 we should read: Vbi se adiuat, ibi me adiuat (pron. 
adiuwat) \vh. MSS adiuat, Grut. adiuuat; others adleuat, 
a vb. not found before Cic.; 12. w. ad, quam ad rem, 

Caes. b.g. 5, i, 3; ad bellum, Liv. 29, i, 18; add 27, 15, 
9; 13. w. in, in id, Quint. 2, 8, 3; in haec, u, 3, 

179; 14. w. ut, ut nomen consequeremur, Cic. Q. fr. i, 
I, 43; 15. in late wr. adiuuaturus, Petr. 18; adiuua- 

uerit (al. al.) Paul. dig. 40, 2, 15, i. 

ad-lacrimo, fire, vb. burst into tears? or weep at? only 
in part., adlacrimans, Verg. 10, 628 ; Apul. M. 10, 3. 

ad-luctor, ari, vb. wrestle against or with, adluctantem 
mihi fortunam superarem, Apul. M. n, 12; adluctari 
(ei) et etiam saltare ( = Trpo<nra\a.i.etv airy KO.I ILTJV KO.I o/i^ei- 
ffffai, Lucian. 48), 10, 17. 

ad-maturo, fire, vb. a dub. read, in Caes. b.g. 7, 54, 2. 
ail-meo, are, vb. go to, Paul. Nol. 17, 119. 
ad-metior, iri, mensus, vb. refl. measure out to, uinum 
emtoribus, Cato, r. 154 and 158, 2; frumentum illi ex area, 
Cic. Verr. 2, 3, 73 ; gratuitum frumentum copiis eius ad- 
mensus, Curt. 8, 12, 6; add Gai. dig. 18, I; 35, 5; Paul. 
18, i, 40, 2. 

ad-migro, are, vb. intr. move from an old abode to, 
Nam ad paupertatem si admigrant infamiae, Grauior 
paupertas fit, PI. Pers. 3, i, 19. 

admlnlculabundus, adj. leaning upon, itin. Alex. 21 ed. 
JIai. 

adminiculator, oris, m. one to lean upon, a helpmate, 
Cell. 7, 3 , 8. 

adminiculo, are, vb. [adminiculum], support by props 
(adminicula), prop up, admiuiculandae iugandaeque uineae, 
Colum. 4, 26, i ; uitem adminiculato arborique iungito, 
Colum. arb. 16,4; 2. met. support, back, second, ad- 

miniculaui tuarn uoluntatem scribendo, Varr. ap. Non. 77, 
1 1 ; hominum uitam adminiculantes, Censor. 3, 4 ; id ex 
Homericis uersibus adminiculari potest, Gell. 2, 30, 6; ex 
ipsa lege Iulia...adminiculati sumus, 14, 2, I ; 3. in 
gramm. (uerba) adminieulandi, those wh. have neither 
cases nor tenses, ap. Varr. 1. 8, 23. 

adminieulor? Sri, vb. refi. prop up (vines), Cic. fin. 5, 
39 wh. w. one MS Madv. Or. Halm have adminiculet. 

ad-min-iculum, i, n. [ad up ? min of emineo, pro- 
mineo?] a prop or .support for vines etc., uites clauiciilis 
admiuicula tamquam manibus adprehendunt, Cic. N. D. 2, 
120; adminiculorum ordines, Cic. sen. 53; nisi a. tenerae 
(uiti) contribueris prorepens pampinus tcrrae se applicabit, 
Colum. 5, 5,8; uiti adminicula addenda quae scandal, 
Plin. 17, 215; illis (arboribus) quas aliqua deprauauit 
causa, adminicula quilms dirigantur adplicaut, Sen. clem. 
2. 7,4; 2. met., ad legionem quom it(ur) Admiuiculum 
eis danunt (sc. parentes) turn iam aliquern cognatum suurn, 
PI. Most, i, 2, 49; res [quibus agri coluntur] diuidunt...in 
homines et adminicula hominum (oxen, ploughs, etc.), 
Varr. r. i, 17, i; hancpartemexplebimusuullisadininiculis, 
sed, ut dicitur, Marte nostro, Cic. off. 3, 34; am. 88; quo 
adminiculo erecta erat (urbs), eodem iunixa stetit, Liv. i, 
6, 4; 5, 22, 6; 21, 36, 7; admiuicula gubernaudi, Plin. 7, 
209; 11,162; grauissimos priuieipislaborcs...egere admini- 
culis, Tac. an. 12, 5; 14, 54. 

ad minister, tri, m. helper, helpmate, assistant, uictus 
cotidiani a., Cic. Eosc. Am. 77 loui (augurem) consiliarium 
atque a<lministrum datum, Cic. leg. 3, 43; cupiditatum, Cic. 
Vcrr. 2, 2, 136; 2, 2, 69; audaciae, Cic. Cat. i, 7; Quim-t. 
<So; administris ad ea sacrifieia Druidibus utuntur. Caes. 



b. g. 6, 16, 2; consiliorum, Sal. lug. 29; turribuB opus ct 

admiiii .,tms lutari, 76,4; 74, I. 

adminiatra, ac, f. helper, assistant, Camillo = adminiK- 
tra, ap. Varr. 7, 3, p. 321 Sp.; a. met. artes huiua ad- 
ministrae virtntis, Cic. Cn. Pomp. 36. 

atlministratio, finis, f. prop, service, an a servant in 
Use, of a superior, conduct, managi'im-nt, superintend' n<< 
administration, belli, Cic. fam. 15, i, i; rri imblicae I, 9, 
2; reruin, Cic. N. I), i, 2; (muuili), 2, 86; hclli. Cues. b. c. 
2, 12, 2; magnitude operum omnem administration' m 
tardabat, 2, 2, 5; adininistrationcs portus, i, 25, 4; nauis. 
Ijiv. 34, 6, 6; admiuistrationilms mm pweaturos pru- 
nere, Tac. Agr. 19; rerum ad riuitati;i pcitinrntium dig. 
50, 8 tit.; praetor administrationem dat (of a madman'.-. 
estate), Gai. dig. 27, IO, 13. 

administratluus, adj. administrative, practical, Quint. 
2, 18, 5. 

administrator, ("iris, eon luctor, manager, niinist'T. 
belli gerendi, Cic. or. I, 210; rerum t-ivitatis, Paul. dig. j. 
4, 10; rerum (pupilli), Pomp. 26, i, 13. 

administro, are, vb. [administer] act as a servant or 
helper, uin admiuistrem? Sat seruoram Labeo domi, PI. 
St. 2, 2, 72 ; condnctam esse earn quae hie adiuinistn-t 
(jiss -aret) ad rem diuiuam tibi, Ep. 3, 3, 37; a. w. 
ace., serve up, mel in secundam mensam administratur. 
Varr. r. 3, 16, 5; 3. w. cogn. ace., Lauteque niunu- 
administrasti tuum, Ter. Ad. 5, I, 2 ; 4. work at, w. ace-. 
legionariis qui dextram partem operis administrabant, Caen, 
b. c. 2, 8, i; 5. execute, as workmen or subordinate-, 
cum id summo studio a militibus administraretur, Caen. 
b.g. 4, 31, 3; in eis administrandis rebus quam maxim.' 
concursari, 5, 50, 5 ; diutius in his rebus admiuistrajidis 
morati, b.g. 7, 82, 4; add 7, 81, 2; milites neque pro Of 
eonsistere, ueque inter uineas sine periculo admiuistrnrc, 
Sal. lug. 92 f. , rescindent et si celeriter adiniiiistrauerint, 
Vitr. i, 5, 4; II. 6. conduct or carry out as superior, 
superintend, direct, administer, rem publicam, Cic. off. i, 
87 ; leges iudiciaque, Cic. CaeciL 68 ; mundum, Cic. N. D. 
I, 4; imperia, Caes. b. g. 2, 22, 2; bellum, 5, n, 8; lia. c 
ita Caesar administrabat ut..., b. c. I, 26, 2; M. Bibulus 
praepositus cuueta adrniuistrabat, 3, 5, 4; admiiiistranti 
bus M. Antonio et Fuu'o Kaleuo, 3, 26, I. 

admirabilis, e, adj. wonderful, in re noua atque admi- 
rabili, Cic. div. 2, 60 ; sapientia, Cic. Att. 9, 1 1 A, i ; in 
dicendo, Cic. or. I, 6; licentiam, Cic. fat. 38; impudcn 
tiam audaciam temeritatern, Cic. Phil. 3, 18; Improbitu* 
illo fuit admirabilis aeuo, luv. 13, 53; 2. comp. (.'if. 
or. 122; Liv. 22, 37, 3. 3. admirabiliter, adv. \u>n<! 
fully, in a wonderful way, Cic. N. D. 2, 132 ; Att. 5, 14. 2 : 
opt. gen. or. 17 ; 4. with admiration, Cic. Tusc. 4, 36. 
admlrabilitas, atis, f. the being wonderful, wonderful 
nature, caelestium rerum, Cic. N. D. 2, 90; add 2, 101. 
2. a feeling of wonder, haec admirabilitatcm magnam 
facit, Cic. off. 2, 38. 

admlratio, Gnis, f. feeling of wonder, wonder, sin- 
prise, astonishment, obstupefactis hominibus admiratioiu-. 
Cic. Dei. 34; hoc quod mihi niaxiiuani admirationem mouet 
uon tacebo, Cic. Ph. 10, 3; stupor omnes adtuir:iti<' 
rei tain atrocis defixit, Liv. 3, 47, 6 ; adtniratio orta est noil 
siniul regressum Hannibalem, Liv. 26, 12, 3; 7, 12, I ; in 
maxuma adruiratione pinus est, Pliu. 16, 107; usque in 
admirationem crispa sunt folia, 19, 141 ; 2. wonder 
with approval, admiration, sed Labeat ilia in dicendo ad- 
miratio ac summa laus umbram aliquam, Cic. or. 3, 101 ; 
crebrae assensiones, multae * adinirationes {. - of 

approval), Cic. Br. 289; nee sane quicquam mgeniutu eius 
solidius Labuit quam admu-ationem uerae laudis, Curt. S, 
14, 46 ; 3. pi. in* above and in Vitr. 7, 13, i. 

admlrator, oris, in. one who stares at in wonder, in- 

ritameutum est omnium in quae iusanimns a., Sen. ep. 

94, 71; animus admirator uiundi. Son. ad Helv. S. ;; 

2. admirer, antiquitatis nunius a., Quint. 2, 5, 21: 

9, 2, 46; I'liucdr. 4, 22, 21. 

ad-miror, ari vb. [ad = ava], lio struck with surpri-i- 
'of the first feeling). Ipso bane actunist Iiippiter c 
diam. (Jnid id estis admirati? PI. Ainpli. pr. So: Nunc 






AD-MISCEO 



AD-MODUM 



nc hune oruatum uos iiicum admiremini, 116; Di hnmor- i 
tales! cito te essc ailmiror, Ep. 5, i, 21; caue quicquam 
admiratus sis, qua causa id tiat, Ter. Haut. 4, 6, 23; 
adiuiratus sum, ut uidi obsignatam epUtulam, brenitatem 
eius, ut aperui airyxvaiv litterulanim, Cic. Att. 6, 9, I ; 
de diplomate admiraris quasi neacio cuius te flagiti iu- 
simuiarim, 10, 17, 4; ne quis sit admiratus cur cum..., 
iiuiic..., Cic. off. 2, 35; de Dionysio sum admiratus qui 
apud me houoratior fuit qnam apud Seipiouem Panaetius, 
Cic. Att. 9, 12 ; Sed tameu admiror quo pacto iudicio illud 
Fugerit, Hor. s. i, 4, 99; Nil admirari, ep. i, 6, I ; 
2. at once wonder and esteem, admire, as perhaps : mag- 
uitudinem animi tui quain ego semper sum admiratus sem- 
perque amaui, Cic. fam. i. 7, 9; Diodoto quern et admiror 
et diligo, Cic. ac. I, 115; ilium (the king-bee), admirautur 
et omnes Circumstaut fremitu deuso, Verg. G. 4, 215. 

ad-misceo, ere, ui, mistus or mixtus, vb. [which ad?] 
mix up (with) or in addition, Neque salsum neque suaue 
esse potest quicquam ubi amor 11011 admiscetur, PI. Cas. 
2, 3, 6; huic generi illud alterum, Cic. or. 2, 200; hoc 
Preciauum cum eis rationibus quas ille meas tractat ad- 
raisceri nolo, Cic. Att. 7, I f. ; semine semen, Lucr. 4, 
1 247 ; genus radicis. . . quod admixtum lacte* inultum inopiam 
li'iiabat, Caes. b. c. 3, 48, I ; terra cum est admixta (ad- 
mista?) ex his generibus aliqua re*, Varr. r. i, 9, 3 ; sesama 
cum aniso, Colum. 12, 15, 3; Admiscenda tamen Venus est 
secura timori, Ov. a. a. 3, 609; 3. of mixing oneself 
with other men's affairs, Ita tu istaec tua misceto ne me 
admiseeas, Ter. Haut. 4, 5, 35; Ne te admisce: nemo 
aecusat, Syre, te, 5, 2, 22 ; Trebatium quod isto* admiseeas 
nihil est, Cic. Q. fr. 3, I, 9; ad id ego consilium admiseear, 
Phil. 12, 16; 3. besides cum and ad note abl. in *, 
dat. in t. 

admiss-arius, adj. [admissus] for covering, equus, Varr. 
2, ", i; asinus, 2, 8, 3; 2. as sb. a stallion, Colum. 
6, 27, 3 and 10; Plin. 28, 217; 3. de homine, Ad 
e<mas fuisses (so Haupt. cj.; MSS fuisti) scitus admissarius, 
PI. Mil. 4, 3, 19; Sen. N. Q. i, 16, 2. 

admissio, 6uis, f. maris ad coitum, Varr. r. 2, i, 18; 
2. admission (to an audience), quibus admissionis liberae 
ius dedissent, Plin. 33, 41 ; Plin. pan. 47 ; Sen. ben. 6, 
33 f. ; quidam ex oflicio admissionum, Suet. Vesp. 14, cp. 
magister admissionum, master of the ceremonies, Theod. 
cod. n, 18, 1; officium admissionum, Chamberlain's office, 
Suet. Vesp. 14; Theod. cod. 6, 35, 3. 

admissionalia, e, adj. as sb. in. of the Chamberlain's 
office, who had charge of admission to an audience, Lampr. 
Al. Sev. 4; add Th. cod. 6, 35, 7. 

adraissluus, adj. [admissus, cf. admitto, 6] of favour- 
able omen, aues, quae cousulentem iuberent, Paul, ex F. 21. 
admissor, oris, m. one who commits (a crime), criini- 
num, Coll. LL M. 6, 4; Lact. Epit. 63, Aug. C. D. 7, 3. 

admissur-a, ae, f. [admissor], maris ad coitnm, Varr. 
r. 2, 4, 8; Colum. 6, 24, i ; 6, 27, 9; Plin. 8, 164; Stat. silu. 
5. 2, 24- 

admissus, us, m. the same, Veg. vet. 4, 7 ; 2. ad- 
mission, solis (of sun light), Pall. 4, 9, 4; 6, 2, 2. 

admitto, ere, mlsi, missus, vb. let come or go to, ailinit, 
allow access, let in, Nee quemquam interua alium admittat 
prns-u-; quain me ad se uirum, PI. As. i, 3, 83; It uisere 
ud cam; admisit nemo, Ter. Hec. I, 2, 114; fac ut admittar 
ad illam, Eun. 2, 2, 50; ille tertiis Saturnalibus apud 
1'hilippum ad horam vn, nee quemquam admisit, Cic. Att. 
13, 52, i ; legatum in cubicnlum admittere, Cie. Phil. 8, 
29; ad ((illoquium HDD iidmittitur, Caes. b. c. 3, 58, i ; 
2 - ' i 1 BOittl eansa, equam asino, VIUT. s. 218, 6 B; 
onilius, Colum. 7, 2, 4; anserilms ail admin. mliim 
tcmpus, Varr. r. 3, 10, 3; 2, 9, u; and met. of grafting, 
lib aequinoctio ailmittunt, Plin. 17, 135; 3. met. ens 
condieiones nix auribiiH adrnisit, Liv. 30, 3, 7; paei, emu 
tyraniiii nienticuiem admittendam auribus nou fui- 
.(<), I ; quo faeilius aures iudieum quaii dietuii eiinms 
iidmitlant, Quint. 4, 3, 10; neque comitiorum curam plebs 
ad aniniuin admittelat. l.iv. 7, 19,5; per quao in aiiimum 
iudieis adiiiittiinur, Quint. 4, i, 5; 4. allow, admit, 

permit, grunt, le.1 come tu pass, sod tu quod cauere possis, 



stultum admitt(!rest, Ter. Eun. 4, 6, 23; preces admissae, 
Tae. h. 4, 60; Animosa nullos mater admittit mettis, Sen. 
Tro. 597; 5. e-ip. in law, allow, admit, acknowledge, 

accept, si quae in eum lis capitis illata est, non aimittunt, 
Cic. Clu. 116; si bonorum possessionem non admittat, 
Pomp. dig. 28, 5, 23, i ; hereditatem, Ulp. 29, 2, 6, 3; hoe 
et luliauus admittit, 46, I, 8, 3: 6. and in augury, give 
favourable augury, Inpetritum, inauguratumst ; quouU ad- 
mittunt aues, PI. As. 2, I, n; ut concilia populi, ubi aues 
non admi.sissent, dirimereutur, Liv. i, 36, 6 ; simul aues 
rite admisissent, 4, 18, 6; cf. admissiuua; 7. scelus etc. 
in se a., allow pollution to enter one, disgrace oneself by 
some act, be guilty of, commit, Sic faciam : adsimulabo 
quasi qnam culpam in sese (so all other MSS ; but Kitsch 1 
w. A ad se) admiseriut, PI. St. i, 2, 27; Qui homo 
culpam admisit in se, Aul. 4, 10, 60 ; in se culpam, 
Tr. i, 2, 6; Si est, patrue, culpam ut Antipho in se ad- 
miserit, Ter. Ph. 2, I, 40; delictum in me, Ad. 4, 5, 
48; quod in me tantum t'acinna admisi, Cic. Mil. 103; 
quantum in se faeinus admisissent, Caes. b. g. 3,9; 
8. or w. pron. in place of scelus, Quid tandem admisi in 
me ut loqui non audeam, PI. Men. 5, i, 12; add Amph. 3, 

2, 4; ea in te admisisti quae..., Cic. Ph. 2, 47; leg. 2, 15; 
Tu nihil admittes in te, Hor. ep. I, 16, 53; 9. often in 
se is omitted, commit (a crime), incur (disgrace), ne admit- 
tam culpam, PI. Tr. I, 2, 44; noxiam, Ter. Eun. 5, 2, 14; 
haec indigna, Ad. 3, 3, 54; taetrum faeinus, Cic. off. 3, 
95; Mil. 64; Sail. lug. 53, 7; tantum dedecus, Caes. b. g. 
4, 25, 5 ; add 6, 13, 5 ; b. c. 3, 64, 4; quicquam, Liv. 2, 27, 
3; Bcelus, Hor. s. 2, 3, 212; sacrilegium, Quint. 4, 2, 
8 ; 1O. a. equum, let one's horse go entirely, give him 
the rein, gallop furiously, Decius equo admisso in mediam 
aciem Latinorum irruebat, Cic. fin. 2, 61 ; admissis equis 
ad suos refugerunt, Caes. b. c. 2, 34, 3 ; admissos prae- 
cipitauit equos, Ov. F. 4, 674; in Postumium equum in- 
festus admisit, Liv. 2, 19, 6 ; 11. hence met. Haec erat 
admissa meta premeuda rota, Ov. a. a. i, I, 40; Nee capit 
admissas alueus altus aquas, am. 3, 6, 86. 

admixtio, onis, f. admixture, corporis, Cic. sen. So; 
Varr. r. i, 1,9. 

admixtus, us, m. only in abl., the same, uoluptatis, 
Macr. s. 2, i, 6. 

ad-moderor ? in PL Mil. 4, 2, Si MSS have risu meo 
moderarier; read perh. Quid est, ut ludo? Nequeo qui qui- 
dem risu meo moderari, omitting hercle. 

ad-m6dulor, fui, vb. play (music) to or in answer to, 
Claud, nupt. Hon. et Mar. 11. 

ad modum, adv. to the full measure, quite, full, ab- 
solutely; w. adj. or part., incertum admodumst, PI. Bac. 

3, 4, 2; formam ingeuii admodum impolitam et plane 
rudem, Cic. Br. 294; non admodum graudem natu (not 
quite grown up), Cic. sen. 10; legati ex Macedonia exacto 
admodum mense Februario redierunt, Liv. 43, 11,9; 

2. esp. numerals, full, noctu turres a. cxx excitantur, Caes. 
b.g. 5, 40, 2; sex niilia hostium caesa, quinque a. lioma- 
norum, Liv. 22, 24, 14 ; 27, 30, 2 ; 42, 65, 3 ; 44, 43, 8 ; 

3. w. subs., esp. of age, set hie a. aduleseentulust, PI. Tr. 
2, 2, 87; a. turn adulescens, Cic. Eab. perd. 21 ; add am. 
101 ; off. 2, 47; Persea pueruin a., Liv. 31, 28, 5; hone a. 
infantcm, Tac. an. 4, 13; iuuenis a., h. 4, 5 ; and de or. i, 
3; a. iuueues, Curt. 7, 2, 12; 7, 9, 19; pueri a., Sen. breu. 
uit. 7, 3; 4. esp. w. nihil and like words, cum alter 
non multum, alter nihil a. scripti reliquisset, Cic. or. 2, 8 ; 
nani plane quidem peri'eetum et eui nihil a. desit Demos- 
thenem facile dixeris, Cic. Br. 35; add 210; equestris 
pugna nulla a. fuit. Liv. 23, 29, 14; S. w. adv. id ego 
a. incertum seio, PL Ps. 4, 2, 7; Men. 2, I, 30: paulisper 
demittito usque admodum dum quinquiens quinque nu- 
nieres: turn eximito, Cato 156, 2; Quamquam haec inter 
nos nuper uotitia admodumst, Ter. Haut. I, I, I ; a. raro, 
Cic. ap. Macr. s. 2, 12; satis admodum, Liv. 34, 13, 4; 

6. w. vbs., quite, fully, adinodum Meorum maerorum atque 
amorum summain edictaui tibi, PI. Ep. 1,2, i ; Most. 3, 
2, 125 ; itaque me litterae a. delectauerunt, Cie. fam. 5, 
19, i ; a. floruit, Suet. Tib. 3 ; 7. vaguely in some 

cases, quite (rather than very) in quo multum a. fortunae 



AD-MORDEO 



ADOLESCENTULUS 






datur, Cio. fin. 5, 12; a. multas, Cic. N.D. 2, 137; a. 
amplum, Cic. Vcir. 2, 4, 74; iter angustum a., Sul. lug. 
92, 7; pauci a., Liv. 10, 41, 14; Tuc. an. 13, 39; et'. 
American phrase quite a few; 8. in answers, quite so, 
exactly so, just so, Et ille aedis mancupio abs te accepit? 
Admodum, PI. Tr. 2, 4, 19; Bellan uidetur specie mulier? 
Admodum, Bac. 4, 7, 40; add 5, i, 25; Hud. i, 2, 55; 

1, 5, u; 3, 6, 2; 4, 2, 37; Ps. 4, 7, 54; Hunc patris'tiis 
aduentuni ueritum hinc abhsse? Admodum, Ter. Pli. 2, 2, 
i ; Hec. 3, 5, 8; Scis solere frater in huiusruodi sermone 
dici ' admodum ' aut 'prosus ita est', Cic. leg. 3, 26; 

9. with quam, like sane quain, ex amore liic admodum 
(luam saeuos est, PI. Amph. I, 3, 43; uoce admodum quam 
suaui, (Jell. 19, 9, 10; 1O. sometimes mistranslated 

about, at most, only just, instead of ' at least '. 

ad-mordeo, ere, memordi, rnorsus, vb. [ad intens.] bite 
deep into, durique ueuenum Dentis et admorso signata in 
stirpe ciciitrix, Verg. G. 2, 379 ; Brachia (so. Cleopatrae) 
spectaui sacris adrnorsa colubris, Prop. 4, 10 (3, 1 1), 55 ; 

2. met. habet argent urn: iani admordere huuc inihi lubet, 
PI. Ps. 4, 7, 24 ; Nam id deruum lepidumst triparcos homines 
uetulos aridos Bene admordere, Pers. 2, 3, 14; Vt adme- 
mordit homiuem, PI. Aul. fr. ap. Gell. 6 (7), 9, 6. 

admorsus, us, m. [admorde-o] a deep bite, only in abl., 
deutis, Symrn. ep. i, 31. 

admotio, onis, f. moving to, movement, digitorum, Cic. 
X. D. 2, 150. 

ad-moueo, ere, moui, motus, vb. move to, apply, aurem 
admotam oportuit, PI. Mil. 4, 8, 26; aurem, Ter. Ph. 5, 
6, 28; Cic. or. 2, 153; fasciculurn ad uaris, Cic. Tusc. 3, 
43; manus uectigalibus (lay hands on), Cic. agr. i, n; 
hoc opus. ..ad turrim hostium, Caes. b.c. 2, 10 f . ; illis 
labra, Verg. B. 3, 43; signa Achradinam, Liv. 25, 24, 15 ; 
nocentibus manus, 5, 11, 16; manus operi, Ov. M. 10, 
254; ferrum iugulo, Tac. an. II, 38; manum pectori, Quint. 
II, 3, 104; . 2. met. ad eum curationem, Cic. Tusc. 4, 
61 ; animis orationem tamquam iidibus manum, Cic. Br. 
200 ; orationem ad sensus inrlamnmudos, Cic. or. i, 60; 
terrorem oppidanis, Liv. 6, 10, 3 ; Serus enim Graecis ad- 
mouit acumma chartis, Hor. ep. 2, I, 161 ; quas admorint * 
...preces, Ov. Pont. 3, 7, 36; Mors Agrippae admouit pro- 
pius Neronem Caesari, Yell. 2, 96, I ; spei tuae admotus 
sum, Tac. an. 14, 53; te ad omnium spes honorum pro- 
pius admotum, Quint. 6. pr. 13; 3. move nearer (to 
one), leti diem, Curt. 8, 9, 33 ; mortis horas, Luc. 7, 50; 
4. a. absol. for a. se, iam admouebat rex cum..., Curt. 9, 
4, 27; 6. contr. admorunt for adinouerunt, Verg. 4, 
367; add Ov. above *. 

ad-mugio, ire, vb. low or bellow in answer (to), femina 
tauro, Ov. a. a. i, 279; add Claud. 4 cons. Hon. 516; r. Pr. 
3, 443- 

ad-mnlceo, ere [ad means what?] stroke, bubulcus nares 
(bourn), Pall. 4, 12, 2. 

admurmuratio, Onis, f. low murmuring at (i.e. on 
healing something), of approval or dis., secundis admur- 
inurationibus senatus, Cic. Q. fr. 2, 1,3; o diuina senatus 
a. (in disap.), Cic. Verr. 2, 5, 41 ; qui non admurmura- 
tioue, sed uoce et clamore abiecti hominis furorem fre- 
gistis, Cic. Pis. 31 ; but in Verr. 2, 4, 27 admiratio. 

ad-murmuro, are, vb. murmur at, in low tones express 
approval or dis. ; approbante idque admuriuuraute semitu 
neque me inuito esse i'actum, Cic. Att. I, 14,2; 2. disap. 
quam ualde admurmurauerunt, quam ]>alam dixerunt contra, 
Cic. Verr. 5, 41 ; 3. pass, imp., Cic. or. 2, 285. 

admurmuror, uii, vb. r. the fame, ad hoc pauculi 
admurniurati sunt, Fronto Caes. Aurel. I, 8, p. 21, 6 

Nab. 

ad-mutilo, are, vb. maim severely, hence met. cut the 
hair* close (or as we say fleece of cheating), impudeus?... 
Iam taceo; atqu(i) tu Persas qui me usque adrnutilasti 
(note the pun), ad cutem, (corr. by T. H. K.), PI. Pers. 5, 2. 
49; Set utrum, strictinme attonsurum* dicam esse an per 
pectinem Nescio ; uerum si frugist, usque udmutilabit probe, 
Capt. 2, 2, 19; inueni sucofautiam qui adiuutiletur miles 
usque caesariatus *, Mil. 2, i, 173; cf. mutiles, Ter. Hec. 
i, 1,8; note the words *. 



adnascor, see agnascor. 

ad-nato, ore, vli. swim to, ad manum hominiH, I'lin. 9, 
87; aduatantis piscicuios (ad piitiiiiiina), ib.; littorilnn, Sil. 
IO, 61 1 ; 2. but in Pliu. 8, 94 prob. udnant. 

adnauigatio :' in Up. dig. i, 16,4, 5 Hommsen lias 
/.-OTairAow without adnauigationeni. 

ad-nauigo, are, vb. sail to or near, Khotli quo cum 
Apelle I'lhi. 3^ gj ; _j , 76. 

adnegata, in Up. dig. 12, 3, 3 prob. an error for ab- 
ncgata. 

ad-ndpos, (atn.) Otis, m. grandson of a gt. grandson or 
of a gt. granddaughter, curr. to at-auus in ascent, (iai. dig. 
38, 10, i, 7; Paul. 38, 10, 10; imperutori Caesari. ..diui 
Neruao adnepoti, inscr. Or. 887; 997; a. incorr. for 
trinepos, Imp. Caes. Aurelio. ..diui Neruae adnepoti 926 and 
3687. 

ad-neptls, (atn.) is granddaughter of the same, Gai. ib.; 
Paul. ib. 

ad-nicto, are, vb. keep winking at, Alii adiiutat, alii 
aduictat, Naev. ap. Isid. I, 25 ; Paul, ex F. 29 M. 

ad-no, (anno), vb. swim to, naues aduare, Caes. b. c. 2, 
44, I ; aunautes iiauibus, Liv. 28, 36, 12; Adnabam terrae, 
Verg. 6, 358; ad litus, Gell. 6 (7), 8, 7; 2. met. quod 
ubique est ut ad earn urbem possit adnare, Cic. rep. 2, 9 ; 
3. swim near or by the side of, equites adnautes eqms. 
Tac. an. 14, 29. 

ad-nubllo, are, vb. send clouds at or against, mli-. 
Stat. silu. 5, i, 149. 

ad-nuto, are, vb. keep nodding at, Alii adnutat, Naev. 
ap. Isid. i, 25 ; Apul. M. 10, 32. 

ad-nutrio, ire, vb. of vines, rear against, singulis (ar- 
boribus) denas saepe adn. uitis, Pliu. 17, 202. 

ad-obruo, ere, ui, utus, vb. throw up (earth) a; 
w. ace. of object against which, arbores, Colum. n, 2, 54; 
2. cover w. earth, si plus mi digitis adobrutum est 
semen eius, 2, IO, 33; segetes 2, H, 2; add 4, 16, 3. 
adole-factus, part, set ou fire, burnt, iuscr. fr. Arv. 
Adolenda, ae, goddess of burning, iuscr. fr. Arv., 8. 
inscr. 961, 1798 etc. see adolesco 2. 7. 
adoleo, see adolesco 2. 

adolesc-ens, (adul.) tis, part, as sb. m. strictly, one 
growing up, near manhood, Varro v gradus aetatis aequa- 
biliter putat esse diuisos. Prinio gradu usque annum xv 
pueros dictos..., secundo ad xxx annum adulescentes, 
Censor. 14, 2; 2. yet used of older people, as cum 
alter (i.e. Crassus, aged 34) uon multum et id ipsnm ado- 
lesceus reliquisset, Cic. or. 2, 8; adolescentes uobilissimo-. 
Cic. Ph. 2, 113, of Brutus and Cassius, when praetors; M. 
Caecilium fratrern tuum, ornatissimum adoleseentern (then 
praetor elect), Cic. Caecil. 29 ; (Alexander) adolescens de- 
cessit, Liv. 9, 17, 5, cf. adolesceutulus ; 3. gen. ;i 
young man, a youth; ubi uuuc adulescens habet? Pi. Tr. 
1,2, 156 etc. ; adulesceus luxu perditus, Ter. Ad. 4, 7, 42, 
etc. ; adolesceutem uel puerum potius Caesarem, Cic. fiuu. 
II, 7, 2; Alexim hnmanissimum puerum nisi forte ado- 
lesceusfactusest..., Cic. Att. 7, 7 f. ; 4. as fern., ayonng 
woman, huic optumae adulesceuti, Ter. Andr. 3, .". N ; I . 
Africani nliam adulescentem, Cic. div. i, 36; 0. in coni]>. . 
eodem ut iure uti seuern Liceat, quo iure usus sum adu- 
lescentior, Ter. Hec. pr. 2, 3; uti adulescentior actati 
conccileri't Mamerci, Sail. a]). Prise, i, 535, 17 K; and in 
another sense, adolesceutioris Arademi.-ie, Cic. fam. 9, s. 
I ; 6. adul. in PI. Ter. and prob. Cic. Sal. 

addlescentla, (better adul.) ae, f. youth, Bene pudi- 
ceque educatus usque ad adulesceutiam, PI. Capt 5, 3, i^. 
etc.; Sperabam iam deferuisse adulescontiam, Ter. Ad. 
i. 2, 72 etc.; qui citin ntiae senectus quam pm- 

ritiae adiilcscentia obrejiit, Cic. sen. 4. ete. 

addlescentior, (adul.), ori, vb. act the adulescens, play 
the youngster=luxuriari (says Non.), Varr. ap. Non. 71. 

23- 

adolescentula, (adul.), f. dim. a young person, et tu 
multum salueto adulcsrcntula, PI. Hud. 2, 4, 3, etc.; 
unam aspicio adulesceutiilarn, Ter. Andr. i, i, 91. 

addlescentulus, (adul.), i, ni. dim. a ydungster, ail- 
modum adulescentulust, PI. Tr. 2, 2, 87. etc.; quod pi . 



ADOLESCENTURIO 



40 

riqueoniues fuciuut adulescentuli, Ter. Andr. i, I, 28, etc.; 
quantis ilia clamoribus adolescentuli (he was 27) diximus 
de supplicio parricidaram, Cic. or. 107, etc. ; Catulus ab 
adulescentulo Caesare (then 36) uictus, Sal. Cat. 49, 2; 

2. peril, w. contempt in Proueniebant oratores noui (a 
monoB.) atnlti adulesceutuli, Naev. ap. Cic. sen. 20; but 
in 29 aduleacentes. 

addlescenturio, ire, vb. desire to be a young man, 
Incipio adolesceuturire et nescio quid nugarier, Laber. ap. 
Non. 74, 14. 

1 ad-6lesco, (adul.), ere, eui, (ui* rare), ultus, vb. 
intr. [ad = an = am up ; ol = al of alo] grow up, Postquam ad- 
oleuit ad earn aetatem uti uiris Placere posset, Plant. Cas. 
)>r. 47; in eo qui adoleuerit, Cic. N. D. i, 98; nixa fibris 
stirpinm sensini adulescit, Cic. sen. 51; postquam adolue- 
mnt* haec iuuentas, Varr. ap. Prise, i, 489, 2 K ; mox cum 
inatura adoleuerit aetas, Verg. 12, 438; Hor. s. i, 9, 34; 
<>v. F. 3, 59; ramos...adolescere cernit, M. 4, 376; Semiui- 
bus iactis segetes adolesse uirorum, her. 6, 1 1 ; 2 . 
met. come to full maturity, ratio, Cic. leg. i, 22; ea cupi- 
ditas agendi, Cic. fin. 5, 55 ; ingeniu-m, Sal. lug. 63, 3 ; 
uirtus, Ov. F. 5, 175 ; uer, Tac. an. 13, 36. 

2 4d-61escoT, ere, ad-6leo, ere, eui, (rarely ui*), nltus, 
vb. [ad = an up; ole-t], chiefly used of burnt-offerings; 
i-f. KUffffij as in II. I, 317; an .offering made by fire of a 
sweet savour unto the Lord, Levit. I, 9; as vb. intr. send 
up a scent or incense, Panchaeis adolescuntt ignibus arae, 
Verg. G. 4, 379 ; Vnde haee amabo ungueuta adolent (al. 
olent)? PI. Cas. 2, 3, 19; 2. as vb. tr. burn so as to 
give out incense or savour, as of plants, Verbeuasque adole 
pinguis et mascula tura, Verg. B. 8, 65 = incende says Serv.; 
ndolebunt cinuama flammae, Ov. her. 15 (16), 333; Haec 
adolet flammis cum strue farra (al. thura) suis, Ov. F. I, 
276; 3. also of victims, hostiam totam adoleuit, Enn. ap. 
Lact. inst. I, n f. ; eo omnes hostiae, uituli xxvn coniecti, 
ft ita ornnia adulta suut, Val. Ant. ap. Prise, i, 489, 6 K; 
integrum anserem adoluerunt*, Cass. ad Tib. ib. (so one 
MS confirmed by context) ; Viscera qui tauri flammis ado- 
lenda dedisset, Ov. F. 3, 803 ; eaeque hostiae eo loco adole- 
antur, Cenot. Pis. (Orel. 642) ; in mensa id (sc. cibum e 
manu prolapsum) reponi adolerique ad larem piatio est, 
Plin. 28, 27 ; and met. of the burning of a corpse, Licham 
rogus adolebat, Petron. 115 f.; 4. w. honores, as inclu- 
ding both of these, lunoni Argiuae iussos adolemus h. , 
Verg. 3, 547; qui...nullos adoleret h., Ov. M. 8, 740'; 5. 
honour with burnt-incense, incense, perfume, w. ace. of 
altar, &c., adolentque altaria donis, Lucr. 4, 1237; castis 
adolet dum altaria taedis, Verg. 7, 71 ; eruore oaptiuo ado- 
lere aras, Tac. an. 14, 30 f.; precibus et igne puro altaria ad- 
olentur, h. 2,3; flammis adolere penatis, Verg. I, 708 ; focos, 
Stat. Th. i, 514; 6. apart from religion, burn etc., 
Hamma gelidos adolere liquores, Verg. Mor. 38 boil; nimie- 
tate prunaruni qnas graui frigore adoleri iusserat (exanima- 
tum) of the fumes of charcoal Eutr. 10, 18 (9) ; laeta regio 
(>t herbida nil flammis adolentibus, Sen.ep. 79, 3; ear(um)- 
qlue) arbor(um) eruendar(um) pendendar(um) adoleudar- 
(um) commolendar(um) item aliar(um) restituendar(um) 
causa, fratr. Arv. tab. 43, 1. 4 ; 7. Adolenda ger. f. as sb. 
Goddess of burning, Adolendae, Commolaudae, Deferundae, 
oues n, ib. 32, col. 2, 1. 5 ; add ib. 32, 2, 13; 8. by some 
identified w. adolesco I in sense of augco, Serv. ad Verg. 
i, 704; =auctius facere says Non. 58 and 258; cf. Couing- 
ton ad Verg. B. 8, 65 ; Munro ad Lucr. 4, 1237. 

adonium, i. n. a plant, Plin. 21, 60. 

adSnlns, adj . quartus ucrsus, c|ui adouius dicitur dac- 
tylo et spondio pedibus terminatur, Serv. metr. Hor. 468, 
23 K; 2. as sb. n. the same, constat (dactylico) dimetro 
catalectico, ut fundite fletus, Serv. (.'. metr. 460, 14. 

ad-6perio, ire, ui, ertns, vb. [ad to] cover, capite ado- 
perto, Liv. i, 26, 13; Suet. Ner. 48; I'urpureo uelare 
itn-i ;liiiii-tii, Vrrg. 3, 405; adopertaquo lu- 
mina smnno, Ov. M. i, 714; add 8, 702; 15, 688: F. ;. 
235; Tib. i, 9, 44; trito sale (ona) adoperinnt, Colnm. 
8, 6, I; foribus adfijirrti-i, Suet. Oth. n ; pellem s, 
|.rinit. Lact. op. Dei 7; 2. pei-f. part, as roil, w. aer., 

mors adoperta caput, Tib. i, i, 70; 3. alo- 



AD-ORDINO 



pertum, part. n. as sb. a mystery, Lachesis adoperta (so 
Kopp cj.; MSS adopertae, not adoperte) denuutiat, Mart. 
Cap. 303, p. 334, I Eyss. ; adoperta Coptica (dub.), Apul. 
M. 2, 28. 

ad-6pmor, ari, vb. fancy in addition, Lucr. 4, 816. 

adoptabllis, e, adj. desirable, Theod. cod. n, n, I. 

adoptaticius, adj. of the class adoptati; as sb. m. ; 
adopted son, Siquidem Antidamae uis (MSS quaeris) adopta- 
ticium, Ego sum ipsus quern tu quaeris, PI. Poen. 5, 2, 
85; add 5, 2, 100; 2. wrongly expl. by Fest. 2g; = ex 
adoptato tilio natus. 

adoptatio, onis, f. adoption, quod per praetorem fit 
adoptatio dieitur, quod per populum arrogatio, Gell. 5, 

19, 2. 

adoptator, oris, m. one who adopts (a son or daughter), 
Gell. 5, 19, 15; Ulp. dig. 37,9, i, 12. 

adoptio, onis, f. adoption, quod est ius adoptionis? 
nempe ut is adoptet qui neque procreare iam liberos possit. 
et cum potuerit sit expertus, Cic. dom. 34; in eo filio quern 
in adoptiouem D. Silano emancipauerat, Cic. fin. i, 24; 
duobus (nliis) datis in adoptiouem, Liv. 45, 40, 7; a. 
duobus modis fit ant populi auctoritate aut imperio magis- 
tratus uelut Praetoris; populi auetoritate adoptamus eos 
qui sui iuris sunt, quae species adoptionis dicitur adro- 
gatio:...; imperio. ..eos qui in potestate parentium sunt, 
siue prinium gradum liberorum optineant, qualis est films 
et filia, siue inferiorem, qualis est nepos neptis, prouepos 
proneptis, Gai. I, 98 9 ; add i, 195 ; dig. i, 7 tit. 

adoptiuus, (or -os) adj. of or by adoption, films, Gell. 

5, 19, 15; inscr. Or. 2696; pater, Ulp. 23, 2, 12,4; lavol. 
dig. 45, i, 107; familia, Ulp. 37, 4, 3, 9; sacra, Cic. dom. 
35 ; nomen, Suet. Ner. 41 ; uobilitas, Ov. F. 4, 22; 

2. met. of grafts, opes, Ov. med. f. 6; ramis, Mart. 13, 46, 
2; 3. absol. adopted son, adoptiuo, P. Ael. Marcelli, 
iuscr. Or. 2695. 

ad-6pto, are, vb. choose or select, to attach to (one), 
adopt (as an assistant), Sociam mini te (MSS te mihi) 
adopto ad rueam salutem, PI. Cist. 4, 2, 78 ; qui amans 
tutorem me adoptauis(ti) bonis, True. 4, 4, 6 ; quern 
ilia defensorem iuris adoptauit, Cic. Caecil. 54 ; quern 
potius adopteni (patronum) quam ilium quo..., Vatin. Cic. 
fam. 5,9, i ; quos admiuistros sibi adoptabant, Varr. 1. 5. 
16, p. 93 Sp. ; 2. in law, adopt (as son or daughter). 
emit...Puerum ilium eumque adoptat sibi pro tilio, PI. 
Poen. pr. 76 ; Is in diuitias homo adoptauit liuuc, 4, 2, 
82 ; adoptat annos xx natus seuatorem ! Cic. dorn. 34 : 
hunc miuorem Scipionem a Paullo adoptauit, Cic. Br. 77; 
statim eum adoptauit et testanieuto pariter cum filiis here- 
dem instituit, Sal. lug. 9, 3; cf. adoptio; 3. met., 

Frater, Pater adde ; Vt cuique est aetas, ita quemque 
facetus adopta, Hor. ep. i, 6, 55; A Zmyrna Hermus 
rainpos facit et noniini suo adoptat, Plin. 5, 119; 25, 73; 
qui se potentiae causa Caesaris libertis adoptasset, Plin. 
12, 12; ergo aliquod gratum Musis tibi nomen adopta, 
Mart. 4, 31, 10; Ehenus, nullis aquis externis adoptatis.... 
Amm. 15, 4, 2; 4. esp. of grafting, fac ramum ramus 

adoptet, Ov.rem. am. 195 ; adoptatis frugibus arbor, Colum. 
10, 38; Plin. 17, 138; cf. adoptiuus. 

ador, oris and oris, n. [prob. = o\vp-a, or as accentuated 
6\vpa] a kind of spelt, adoris lib. iii (dub.), Cato 83 (84^; 
palea porrectus in horna Esset ador loliumque, Hor. s. 2. 

6, 89; Emieat in uubes nidoribus ardor adoris*, (4. Ann. 
ap. Prise. I, 237, 14 K; Hie adoris dat primulas, ibi san- 
guine libat, id.; Illam spoute satos adoris strauisse mam- 
j)los, id. ; Mox ador atque adoris de polline pultifipum far, 

| Auson. Id. 12,5; ador farris genus, Paul. exF.p.3M; ador... 
modo produceus* modo corripiens jiaenultimam, Prise, ib. 

adorab-Ilis, e, adj. worthy of religious worship, adorable, 
Apul. M. ii, 18. 

ador ate, see adoro. 

adoratio, onis, f . adoration, cur et fascinationilms adora- 
tione peculiori occurrinius, Plin. 28, 22 ; propitiatis adora- 
tione dis, 29, 67; Venerem religiosis adorationihus ncnera- 
bantur, Aj)ul. M. 4, 28; but in Liv. 30, 16, 5 adulatioiii. 

4dor5tor, oris, m. adorer, Tert. spect. 8. 

ad-ordino .' are, vb. arrange, patellain, Apic. 4, 2. 



AD-ORDIOR 



ADRACHNE 



ad-ordior, Iri, orsus, vb. r. begin, bellum, Ambros. 
off. i. 

.idorca, see adoreus. 

adore am, see adorens. 

idor-eus (ius), adj. of spelt (ador), semen a., Cato 34; 
Col. 2,6, I ; far a. , Varr. r. i, 9, 4; Col. 11, 2, 74; adorealiba 
per herbatn Subiciunt epulis,Verg. 7, 1 10; lam bellaria adores 
(a bef. pi.) pluebant, Stat. silu. i, 6, 10; 2. adoreumadj. 
n. aa ab. (sc. semen) spelt (ador), Plin. 18, 163 ; far quod ado- 
reum ueteres appellauere, 18, 81 ; 3. adorea (ia*) ae, adj. 
f. as sb., prob. a cake of spelt given as token of victory, hence 
victory, glory, Qui praeda agroque adoreaque adfecit popu- 
laris suos, PI. Amph. i, i, 38; ille dies Qui primus alma 
risit adorea, Hor. od. 4, 4, 41; Gloriam a farris honore 
adoriaru* (so a) appellabuut, Plin. 18, 14; (far) primus 
antiquis cibus, iiiagno argumetito in adoriae* (so a) donis, 
1 8, 83; fortibus factis adoriae* pleuae, Apul. M. 7, 16; 
semper (Mars) aerurnnas adoris ( = adoriis) terroresque 
nostris triumpliis commutauit, Fronto, bell. Parth. p. 217 
Nab. ; Haec omnes ueterum reuocauit adorea laudes, Claud, 
laud. Stil. i f. ; adoria* laus bellica, Serv. ad A. 10, 677; 
adoriam* laudem siuegloriam dicebant tiuia..., Paul, ex i\ 
8.v. ; adoria* etSos &LTOU, Gloss. Phil.; 5oa -rj O.TTO TOV TTO\C- 
ftov, adoria*, Gloss. Cyr. ; adorea laus de adore, i.e. laus 
bellica, Gl. Plac. ; adoria* gloria uel boua fama, id. 

adorio, see 

addrior, ui.tns (or susf) , vb. r. ; rarely adorio*, Ire, rise at, 
attack, esp. by surprise, where we say fall suddenly upon, 
Paratae insidiae sunt : stat in statu senex, Vt adoriatur 
moecum, PI. Mil. 4, 9, 13; Nunc ipsosadoriant* ne quis (so 
MSS) hinc Spartam referat uuntium, Naev. ap. Prise. I, 
400, 3 K; ut a tergo Milonem adorirentur, Cic. Mil. 29; 
inermem tribunum gladiis adoriuntur, Cic. Seat. 79 ; 
postremam quamque uauem adoriebantur, Cic. Verr. 2, 5, 
90; Gabios ui adortus, Liv. i, 53, 4; Pisonem ex impro- 
uiso adortus uno uulnere in mortem adfeeit, Tac. an. 4, 
45 ; 2. not with weapons, adortust iurgio fratrem, Ter. 
Ad. 3, 3, 50; Hie iinparatum si in ueris me (me is trans- 
posed by T. H. K.) uuptiis Adortus esset, Ter. Andr. 3, i, 
21 ; uariis criminationibus, Tac. an. 14, 52; minis, h. I, 
31 ; 3. met. attack, cesso mine adoriri? Ter. Haut. 

4. 5, 9; Si ab eo nil net, turn hunc adoriar (agst. metre: 
read adoribor or aggrediar) hospitem, Ter. Ph. 4, 2, 15; 
Hpa.K\fi5eioi-, si Brundisium salui, adoriemur, Cic. Att. 16, 
2, 6; hoc continuo adoriamur, 13, 22, 4; primum Delphos 
corrumpere est conatus: cum id nou potuisset, Dodonam 
adortus est. ps. Nep. Lys. 3,2; 4. akin to this, attempt, 
occasio quaeritur, idoneaue fuerit ad rem adorieudam, 
Corn. 2, 7; maius adorta nefas, Ov. Pont. 2, 2, 16; 
6. esp. w. inf., Conturbare animam potis est quicumque 
adoritur, Lucil. ap. Prise. I, 501, 23 K; si conuellere 
adoriamur ea quae uon possint commoueri, Cic. or. 2, 205 ; 
Commutare animum quicumque adoritur et infit, Lucr. 3, 
515 ; Cauere haec sxiis adorta est, Cat. 63, II ; castra Ser- 
uilii adorti sunt oppuguare, Liv. 2, 51, 6; uirgiuem pretio 
pellicere adortus, 3, 44, 4; 28, 3, 6 etc.; Hi dominam Ditis 
thalamo deducere adorti, Verg. 6, 397; si tyraunum in- 
terficere adorsit (so Hert/) eraut, Gell. 9, 2, 10; 6. MSB 
often divided between adorsust and adortus as in Apul. 
rlor. 9 ; 7. note adoriant in i, adoritur in 5 (bis). 

adoriosus, who has often received the adorea ', adoriosus 
fi/6o^'os, Gloss. 

ad-orno, are, vb. [ad what ?] dress up, dress out, dress, 
deck out, adorn, iv. abl., uidi forum comitiumque adoruatum 
magnih'co ornatu, Cic. Verr. 2, I, 58; insigni (flaminem) 
ueste et curuli regia sella, Liv. I, 20, 2; rostris earum 
suggestum, 8, 14, 12; loricas auro, Cult. 8, 5, 4; monu- 
meutis urbem, Suet. Aug. 29; cubieula tabellis, Suet. Tib. 
43; 2. equip (with), provide (with), duo maria maximis 
classibus, Cic. Cn. Pomp. 35; apparatu omni bellum, Liv. 
10, 38, 2; 3. absol. without abl., equip, set out in due 
order, provide with requisites, provide, naues onerarius, 
Caea. b. c. I, 26, I ; lube uero uasa pura adornari mihi..., 
(uota) ut exsoluam omnia, PI. Amph. 3, 2. 65; adds, ' 
74; ad fugam uiaticum, Kp. 5,1,9; nuptias, Aul. 2, I, 35 ; 
Cas. 2, 6, 67 ; ceterurn quod opus est, Kud. 4, 6, 20 ; ar- 
il. D. 



matum adornatumque, Liv. 7, 10, 5 ; = apparo, nayo Don. ad 
Kun. 3, 5, 34; 4. gen. arrange, prepare, accuKntiiiiicin 
adornet atque instruat, Cic. Mur. 46 ; cornparationcm 
criminis, Cic. Clu. 191 ; A. absol. without even ace., 

make due preparations, adorua ut rom diuinam faciam, 
PI. Bud. 4, 6, 2 ; Kp. 3, 2, 25 ; haec (puellae) adornant ut 
lauet, Ter. Eun. 3, 5, 34 ; 0. even w. inf., prepare (to), 
Trilgulam in te inicere adoruat, PI. Ep. 5, 2, 25 ; 

7. met. adorn, set off to advantage, hi nobilitaa (eum) 
adornaret, Liv. 28, 42, 5 ; benefacta aua uerbis, Plin. ep. I, 

8, 15; legem ut iustam, Quint. I, 7, 47; 8. adornatus 
as adj. whence adoruate adv. elegantly, dcclamabat, 8net. 
Rh. 6. 

adSro, are, vb. [not a comp. of ad and oro ; but from 
ad os; cf. adosculor] to raise the right hand to the mouth, 
and then wheel round to the right (for the Romans) as an 
act of religious worship, adore, in adorando dextram ad 
osculum referimus totumque corpus circumagimus, quod in 
laeuum fecisse Galliae religiosius croduut, Plin. 28, 25 ; 
(cf. PI. Cure, i, I, 69: quo me uortam nescio. Si deos 
salutas dextrouorsum censeo; and Liv. 5, 21, 16: conuer- 
teutem se inter hanc uenerationem traditur prolapsum ceci- 
disse;) siue adorantes attollimus (palmus), Quint, n, 3, 
115; nefas habct adorandi gratia manum labris admouere, 
Apul. mag. 56 ; admouentes oribus suis dexteram ut Vene- 
rem religiosis adorationibus uenerabantur, Apul. M. 4, 28 ; 
lunonis magnae primum prece numen adora, Verg. 3, 437 ; 
add 10, 677; nee deerat Otho protendens manus adorarc 
uolgum, iacere oseula, ..., Tac. h..i, 36; Pocula adorandai' 
robiginis, luv. 13, 148; reges sigua Romana adoraturo?, 
inscr. Or. 750 ; purpuram nostrum, Cod. Theod. 8, 7, 4 ; 
primus C. Caesarem adorare ut deum instituit ... ; non ali- 
ter adire ausus quam capite uelato cireumuertensque se, 
deinde proeumbens, Suet. Vit. 2 ; Caesarnm imagines, Suet. 
Cal. 14 f.; citharae (coronam), Suet. Ner. 12; caelum, 41; 
adoraudae purpurae datam copiam, Amm. 21, 9, 8; 2. 
also, esp. for the east, worship by bowing or prostration, 
uon salutari sed adorari se iubet (Alexander), lust. 12, 7, i; 
cf. lust. 6, 6, 3; (elephantes) regem adorant, genua sub- 
mittunt, Plin. 8, 3; 3. met. priscorum in inueniendo 
curam, Plin. 27, I ; Ennium sieut sacros uetustate lucos 
adoremus, Quint. 10, I, 88; 4. with due worship pray 
for, w. ace. cum hostia eaesa pacern deum adorasset, Liv. 6, 
12,7; 6. w. ut or subj. alone, adorati dei ut bene euen- 
iret (bellum), 21, 17, 4 ; Hanc (sc. liuguam) ego non ut me 
defendere templet adoro, Ov. Pont. 2, 2, 55; maneat sic 
semper adoro, Prop. I, 4, 27 ; 6. adorate adv. from part, 
w. a feeling of adoration, a, seutio Te uou amare me ado- 
rate ac sauiter, Afran. 220 R. 

adortus, part, of adorior. 

adosculor, ari, vb. refl [not a comp. of osculor, but 
from ad osculum ; cf. adoro] to worship by raising to the 
lips, manus adosculari, contiugere genua, Dictys 2, 51. 

adp. see app. 

ad-parlo, (app.) ere, vb. acquire in addition, uude Ap- 
pareret spatium caeli domus, Lucr. 2, mo. 

ad-pasco, ere, vb. feed, oues, itiu. Al. (Mai) 75. 

ad-pect6r-o, are, vb. hug to the breast, Solin. 26, 5. 

ad-pertlneo, ere, vb. extend all the way to, Goes. p. 
221; add 232. 

ad-plumbo, are, vb. [plumbum] fasten to by lead, 
solder to, Paul. dig. 6, I, 23, 5 ; Ulp. 47. 12. 2. 

ad-posco, ere, vb. ask for in addition, Ter. Haut. 4, 7. 
10 ; Hor. ep. 2, 2, 100. 

ad-postulo, fire, vb. the same, Tert. monog. 10. 

ad-prdpio, are, vb. approach, uidi quendam adpropri- 
ante Martino in aera raptum...suspeudi, Sulp. Sev. 2 (3), 6, 
2 ; 2. hence Fr. approcher. 

ad-pugno, are, vb. attack, classein, Tac. an. 2, 81 ; cas- 
tra, 4, 48; uallum, 15, 13. 

adque, sec atque. 

adquiesco, see acquiesco. 

ad quS, adv. [ = quo-ad] to the point at which, as far as, 
met. Ni ... Iratus essern ndquo liceret. Afr. 249 R: Vt 
scire possis adqno te expediat loqui. id. 278. 

adrachne, see audrachne. 



AD-RADO 



AD-STRUO 



ad-rado, ere, vb. [ad what?] scrape, of grafting, sur- 
rulos, durst ol bark, t'olmn. 8, 2, but in 8, I acuito ; 
cacumen, Pliii. 17, 138; a. of shaving or hair-cutting, 
Adrasum quendam uacua tonsoris in umbra, Hor. ep. I, 7> 
50; pallio adrasimi incluserat caput, Petr. 32; 3. met. 
nt cheating, scobiuam illam (or scobina ilium), PI. ap. Varr. 

7- 3> P- 35 ' *!' 

adrar-rbiza, f. aristolochia, a plant, Apul. herb. 19. 
ad remlgo, are, vb. row to, litori, Hor. I, 13 (18), 4; 
portibus, i, 42, 3 (3, 7, 3) ; i, 24, 12 (2, 8, 12). 

ad-repo, err" si [ad up?], vb. creep up to, crawl up to, 
mus ad columbaria, Varr. r. 3, 7, 3; rubetae foribus, Plin. 
II, 62; ad matris inorientis mammam iufans, 35, 98; 
lateri, Val. M. 6, 8, 7; a. met. ad istius arnicitiam, Cic. 
Verr. 2, 3, 158; in spem...officiosus, Hor. s. 2, 5, 48; 

litiae priiicipis, Tac. au. i, 74; rnuliercularurn animis, 
3, 50 f. 

adrepto? in Plin. 35, 109 obreptantibus, Sillig w. 
Bamb. MS. 

ad-rodo, ere, rosi, rosus, vb. gnaw into, adrosis clipeis 
iirgeuteis, Plin. 8, 221; semiua, II,- 109; sues, II, 213; 

a. met. Cic. Sest. 72. 

ad-rSro, are, vb. [ros], bedew, herbam uino, Marc. 
Emp. 34. 

ad-rumault=rumorem fecit, Paul, ex F. 9. 

adruo? in Varr. r. i, 35, I Schn. has obruitur; in 
Colum. 2, 5, 2 obrui. 

adsc., see asc. 

ad-scalpo, ere, vb. scratch violently, aurem, Apul. M. 

6,9- 

ad-sellor, ari, vb. r. [ad sellam, to stool] void, si rnul- 
tum stercoris adsellatus ediderit, Veg. 2, 22, 255,9, I ; 
5, 44, i ; 5, 56, i. 

ad-seiiesco, ere, vb. grow old, Tert. cast. 13. 
ad-siro, \ass. ) ("re, -situs, vb. plant near, uites (sc. ar- 
boribus), Cato r. 32, 2; Deque propter olus... uites, Varr. 
r. I, 26; add i, 16, 6; adsitas uitis, Cat. 61, 106; populus 
adsita, Hor. ep. 2, 2, 170 ; arbores, Ulp. dig. 7, 1,7, 3. 

ad-aipcre, see Paul, ex F. 21. 

adsitus, part, of obRol. adsino, lying near, homines 
uoque longule dissita neque proxime adsita possumus cer- 
uere, Apul. flor. i, 2. 

ad-solo, are, vb. [solum], level with the ground, Tert. 
nation. I, 10; ib. ad f. 

ad-sono, (ass.) are, vb. sound in reply, answer, plan- 
gentibus assonat Echo, Ov. M. 3, 507; Pers. i, 102: 

a. w. cogn. ace., coneentus suaues, Apul. M. 11,7. 

ad-spuo, ere, vb. spit upon, dub. Plin. 28, 39. 

ad-sterno, ere, vb. strew near, sepulcro, Ov. M. 2 

343- 

adstlpulitio (ast.), ouis, f. [adstipulor], joining in a 
'stipulatio' hence met. additional warranty, backing 
support, Annaei Senecae, Plin. 29, 10; accedit uis rebus 
tali adstipulatione (stress of the voice), Quint, u, 3, 175. 

adstipulator, dris, m. one who joins in a stipulatio 
possumus ad id quod stipulamur nlium athibere qui iderr 
stipuletnr; quern adstipulatorem uocamus, Gai. 3, no 
so 112, 114, 117, 126, 215; and 4, 113; litterae, testes run 
adstipulatore tuo comparabantur, Cic. Quiuct. 58 ; Pis 
18; a. met. one who endorses au opinion, Stoici e 
eorum adstipulator Antiochus, Cic. ac. 2, 67; uauae opi 
nionis, Val. M. 7, I, 2 f. 

adstipulatus, us, m. = astipulatio, consecratus oracul 
iussu et louis adstipulatu (al. ast.) Euthynius pycta, Plin 

7, 152- 

ad-tiptilor, ari. vb. rfl. join in the legal act stipulatio 
Hi e<,'<> ita stipulatua sum: Dari spondes? ille sic adstipnlar 
potest: Idem iide tua promittis? Gai. 3, 112; reus stipu 
iando est...qui suo nomine ab altero quid stipulatus r~t. 
non his (nom.) qui alter! adstipulatur, Fest. v. reus p. 273 
i, 20; a. met. back, support, endorse the statements of, 
iratu consul!, l.iv. 39, 5, 3; riii adstipulatur Harnastes, 
Plin. 7, 154; 3. as a simple vb., Quaeso uti istud asti- 
pulnrc praosr.nti mihi praestes, lul. Val. r. g. Alex. M. 

ad-strepo (astr.), t-re, vb. make a great noise at, tntum 
en mare Imnmgit : nmiu>s adstrepunt scopuli uudique, 



ien. Phaedr. 1035, re-echo ; 3. of men, noisily backing 

itlirrs, as the mutinous soldiers of Blaesus, adstrepcbat 

uulgus, uerbrrum notas, canitiem, nudum corpus expro- 

jrantes, Tac. a. I, 18; quae pauci ineipiant reliquos adstre- 

)ere, 2, 12; adstrepebat huic alacre uulgus, n, 17; nolgns 

adulationes edoctum clamore adatrepebat, Tar. h. 2, 90; ut 

:adem adstreperent hortari, 4,49. In Plin. pan. 26 Keilhas 

ibstrepebant. 

adstrictio, finis, f. astringency, herba gustus amari cxim 
adstrictioue, Pliu. 27, 83 ; see 

adstrictSrluB, adj. astringent, folia adstrictoriam nim 
labeut, Plin. 24, 115. 

ad-strido, ere, vb. hiss at, liydrae, Stat. Th. II, 494. 
ad-stringo, (astr.) [ad = aii up ; cf. alligo] nxi, ictus, ere, 
vb. bind up, tie up hence w. ad bind up to, adstringite ad 
lolumnam, PI. Bac. 4, 7, 25; ad statuam adstrictus, Cic. 
Verr. 2, 4, 92; a. bind, tie, without the idea 'to', Ad- 
stvingite isti sultis uehemeuter manus, PI. Capt. 3, 5, 9; 
uincla escaria, quam magis extendas, tanto adstringnnt 
artius, Men. I, i, 19; astriiifiit uincula ruotu, tighten, 
make tighter, Ov. M. n, 75; Artius atque hedera proeera 
adstringitur ilex, Hor. epod. 15,5; sic deliganda est (fascia) 
ut et coiitineat neque adstringat, bind overtiglit, Gels. 5, 26, 
24; but in Cic. Tim. 4 Baiter has stringit; 3. met. 

adtinitatem inter nos, PI. Tr. 3, 2, 73; meam tibi fidem, 
Ter. Euu I, 2, 22; Galliam sempiteruis umculis, Cic. prov. 
cons. 34 ; nullum uinculum ad adstringendam fidem iure 
iurando artius, Cic. off. 3, III; pater nimis indulgens, 
quicquid ego adstrinxi, relaxat, Cie. Att. 10, 6, 2; 
4. contract, (aluos)tum astringitur turn ivlaxatnr. Cic. N.D. 
2, 136; uenas Mantis, Verg. G. I, 91 ; tempora, Cels. 2, 2 
(32, 10 Dar.); frontern, Sen. ep. 106, 5; Mart. II, 39, 13; 
uultum superciliis, Quint, n, 3, 160; labra, n, 3, 81 ; 
ilia (equi), 8, 3, 10; pleiiius interim corpus (infantis) quod 
mox adulta aetas adstringat (make firmer), 2, 4, 5; 8 pr. 
19; Cels. i pr. (12, 5); 6. esp. of freezing, Et coit 

astrictis barbarus Hister aquis, Ov. tr. 3, 2, 26; adstricto 
terra perusta gelu, 3, 4, 48 ; Seytliicas Bospoius undas, 
Luc. 5, 436; Curt. 7, 3, 13; 8, 4, 6; 6. of mere cold, 

as causing the flesh to contract, si natare tepidius uelis, in 
area piscina est; in proximo puteus, ex quo possis rnixi- 
ad.stringi, si paeniteat teporis, Pliu. ep. 5, 6, 25 ; 7. in 

medical sense, bind, confine, id uidendum est, adMtrictum* 
corpus sit an pronuat; nam si adstrictum est, ducenda 
aluus est, Cels. 3, 6 (87, 25 D); cibi qui uentrem adstrin- 
gunt 4, 22 (148, 22), so I pr. (11, 33); morborum genera 
esse, uuum adstrictum*, alterum flueus, i pr. (9, 34); 
8. of taste, make astringent, herba gustu adstricto, Flin. 
27, 121 ; but not Plin. 36, 190, (Beli amnis) harenae marino 
creduntur adstringi morsu (are hardened), nou prius ntiles 
(for making glass); 9. of colour, make less brilliant, 

subdue, alterum altero excitatur aut adstringitur, Plin. 9, 
'35 (f purple); 1O. of conciseness of argument or 

style, condense, Stoici breuiter astringcrr solcut argumenta, 
Cic. Tuse. 3, 13; luxuriantia adstringere, Quint. 10, 4, I ; 
rem tam late fusam tarn breuiter adstriuxeruut, 3, 4, 4 ; 
11. met. involve beyond escape, furti aeae adstringet, PI. 
Poen. 3, 4, 28; Et ipsum sese et ilium furti adstringen t. 
Kud. 4, 7, 34 ; magno se scelere, Cic. Ph. 4, 9 ; 
II ia. adstrictus part, as adj. see * above; 13. comp. 

numeris astrictior (stricter), Cic. or. I, 70; melior in iuuene 
fusior (aluus), in seue adstrictior, Cels. I, 3 (21, 3); 
14. adstricte adv. strictly, oratio non a. sed remissius nu- 
merosa, Cic. or. 3, 184; comp. Plin. ep. 3, 18, 10; Sen. ep. 
8, 10. 

adstructio, Onis, f. accumulation, Mart. C. 149 G (151, 
32 Eyss.); 314 f. (348, 27). 

adstructor, oris, m. one who accumulates, met. Venant. 
Mart. 2 f. 

ad-struo (astr.), xi, ctus, ore, vb. add in building, build 
against, ueteri adstruere recens aedificium, Colum. i, 5, 
10 ; utrique (uillae) quae desunt adstruere, Plin. ep. 9, 7, 
4 ; 3. met. add, animum qui duret adstrue formae, Ov. 
a. a. 2, 119; uictus Pharnaces uix quicquam gloriae eius 
astruxit, Veil. 2, 55, 2; add I, 17, 2; quaerente eo quid 
adstrui magnificentiae posset, Pliu. 9, 119; quid aliud ad- 



AD-STUPEO 



struere fortuna poterat? Tac. Agr. 44; so h. i, 78 f. ; 
quaedani ex hia quae dicta non sunt sibi ipse iidstruit, 
Quint. 8, 3, 64; Au quae Neroni falsus astruit scriptor? 
Mart. 3, 20, 4; 3. add and add, accumulate, adstruetis 

lamentationibus, Apul. M. u, 3; cf. adstructio, adstnir 
tor; II 4. w. inverted construction, cf. circumdo, ad- 

spergo, cover with added , roof (with), contignationem 
latericulo adstruxerunt, Caes. b. c. 2, 9, 2; 0. hence 

met. furnish, eos falsis criminibus adstruxit, monitos turn 
ea deferre cum iussisset, Curt. 10, i, 27. 

ad-stupco (ast.) ere, vb. be struck senseless at, be 
astounded at, Adstupet ipse sibi, Ov. M. 3, 418; diuitiis, 
Sen. tranq. 8, 5 ; socerque Adstupet orauti, Stat. Th. 3, 
406; and 2, 13. 

ad-sQdasco (ad = an up), ere, begin to sweat, PI. Cas. 

2, 6, 9; Varr. 1. 5, 22, p. 112, Sp. 

ad-sum (assum), iifui or arfui, adesse vb. irr. be before 
or present, neue uirei pious duohus arfuisc ueleut, C1L 
196, 21; sc(ribendo) arf(uerunt) M. Claudi(us) M. f. L. 
Valeri(us) P. f., 196, 2; quid me tibi adesse opus est? PI. 
Bac. 4, 9, 65 ; huuc minimest opus in hac re adesse, Ter. 
I lee. 3, 3, 50; fit ut quasi coram adesse uideare cum scribo 
illiquid ad te, Cie. fam. 15, 16, i; omnes qui aderant auxi- 
lium a Caesare petere coeperunt, Caes. b. g. i, 32, I ; 
a. sometimes strengthened by praesens, adsum praesens 
praesenti tibi, PI. Most. 5, i, 27; non quia ades praesens 
die.) hoc, Ter. Ad. 3, 3, 39; 3. be at hand, be near, 

Haedui (frumeutum) adesse dicere, Caes. b. g. i, 16, 4; 
Caesar aduentare iam iamque et adesse eius equites nuu- 
tiabantur, Caes. b. c. I, 14, i; 4. of abstracts, quis 

pudor paulum adest, Ter. Andr. 4, I, 6 ; tantus decor afuit 
arti, Ov. M. 6, 18; 5. of time, close at hand, nunc 

nobis prope adest exitium, PI. Aul. 2, 3, 8 ; Prope adest 
cum alieno more uiuendnmst mihi, Ter. Andr. I, I, 125 ; 
Ail. 4, 4, n; iam aderat iudicio dies, Liv. 3, 12, i; 
iamque dies infamla aderat, Verg. 2, 132; 6. w. dat. 

see ex. in i, also scrib. affuerunt L. Domitius Cn. f...., 
Cie. fam. 8, 8, 5 ; and 15, 6, 2; Att. 7, I, 7; dux hostium 
suis aderat, Caes. b. g. 7, 62, 5 ; auspicio, Liv. 10, 40, 1 1 ; 
portis, Verg. 2, 330; senatui, Tac. an. 4, 55, i; 7. as a 
friend or advocate, aliquot mihi amicos aduocabo ad hanc 
rem qui adsient, Ter. Ph. 2, I, 83; qui aderant Quinctio, 
Cie. Quinct. 30; rogauit me Caecilius ut adessem contra 
Satrium, Cie. Att. I, i, 3; aderam Arrionillae, Eegulus 
contra, Pliu. ep. i, 5, 5; patri proditionis reo non adfuit, 
Quint. 5, 10, 107 ; 8, even in absence of principal, 

attend to assist, semper absenti adfui (afui?) Deiotaro, Cie. 
Ph. 2, 95 ; tuis rebus si adero ut difficillimis, Cie. Lig. 6, 
14, 13; 9. esp. of Gods present and so assisting, esp. 

in invocations, Di homineRque illi affuere pugnae, Liv. 7, 

26, 8 ; haec sacrata quercus et quicquid deorum est nostris 
et nunc quereUis adsiut et inox armis, 3, 25, 8; Adsis, o 
Tegeaee, t'auens, Verg. G. I, 18; Dique omnes nemorum, 
dicjue omnes noctis adeste, Ov. M. 7, 198; 1O. w. ad 
or in, ubi imperator non adest ad exercitum, PI. Amph. 
i, 3, 6; mulier ad earn rem diumarn ne adsit, Cato r. 83; 
ad portam, Cie. div. i, 57; neque in illacontioneadfuerunt, 
Cie. Fl. 54; 11. adusse auimo, be attentive, have one's 
wits about one, adeste animis qui adestis, Cie. Sull. 33 ; 
adeste animis indices et timorem si quern habetis deponite, 
Cie. Mil. 4; ades auimo et omitte timorem, Cie. rep. 6, 
10; Caec. 30; 13. arfui etc. in perf. tenses, see I ; 
but never arsum, as Freund implies ; afui preferred to 
adfui; 13. adsiem pres. subj. in old writers, as in 
Baccuiac line : Metuo <[uom liic non adest, ne metuam quoin 
adsiet, PI. 1's. 4, 7, 12; add Ter. Ad. 4, 4, II ; 14. ad- 
sum prob. pron. assum; and hence the pun : Milphio liens 
ubi es? Assum apud te eecnm. At ego elixus sis uolo, PI. 
Poen. i, 2, 67 ; so Geppert writes it; as also assunt testes, 

3, 2, 5; cf. Cas. 2, 6, 6. 

ad-suo, re, vb. sew on to, Hor. ep. 2, 3, 16. 
ad-suspiro, arc, vb. sigh at, fletibus eius, Apul. M. 4, 

27, sic aspirans intit, ib. 

adtegrarc, uinum in sacrificiis augere, Paul, ex F. 
12 M. 

ad-tempero, are, vb. adjust, iugulum aduersario prae- 



AD-UELO 43 

stat, ct crrniitom glodium Bibi adtemperat, Sen. cp. 30, 8; 
paenulam, Vitr. 10, 12, 2; 3. adtemperatc adv. at a 

well ailj listed time, Ter. Andr. 5, 4, 13. 

adtemptatio, uiiis, f. attempting, Symm. ep. 6, 9. 

ad-tempto (attento), are (ud + tctnpto), vb. frq. IK 
straining ut, hence met. iiiuke many efforts at, attempt 
again and a/aiii, and then more vaguely, mtempt, ruinam 
(Pompeii) maiorem ease qunm nt muiiu mea (uiea mauu ?) 
adtumptari dcbeat, Val. M. 5, 3, 5; lo, s Tac. or. 

22; omnium adu< rsarios...atteutare Bolebat, Cie. \'err. 2, 
2, 135 (endeavour to make tools of?) but in Cie. or. 3, no 
read with AB: ut praeteriri omnino fuerit niitius quain 
attactum deseri; and in Liv. 23, 15, 7: tentatae <i 
tionis; a. of hostility, attaek, assail, primum est non 

atteutari, secuudurn lacessitum fortiter uindiciiri, Coluni. 

7, 12, 7; ui attemptiintem reppulerat, Tac. an. 13, 25; 
curabo sentiat (Intro) quos attentarit, 1'hacdr. 5, 2, 8; bcflo 
(taurum), Stat. Th. 4, 71 ; a. met. assail, try to upset, 
Quae aegritudo insolens mentein attemptat tuam ? l'aeu\ . 
ap. Non. 322, 17; fidem, Cie. or. 208; mecnm facienti;i 
iin a, Hor. ep. 2, 2, 23; testamentum, Val. F. 7, 8, 3; sen- 
tentiam, Ulp. 12, 6, 23, i; pudicitiam, 47, 10, 15, 20; 
honorem, 47, 10, 15, 39. 

ad-termino, are, vb. inclose by a boundary, Am. 3, 
p. 107. 

adterraneus, adj. near the earth, adterranea (fulmina) 
quae in cluso fiunt, Sen. N.Q. 2, 49, 2. 

adtestStio (att. ), onis, f. bearing witness to, attestation, 
rei uisae, Maer. s. 4, 6, 13; Treb. xxx tyr. 30, 4; Th. i 

8, 12, 2. 

ad-testor (att.), iiri, vb. r. bear witness to, at*. 
Scipio hoc attestabatur, Plin. pr. 10; add Phaedr. i, 10, 3; 

a. w. dat. Gell. 4, 12, 3; puritati ems, Macr. somn. 
Sc. i, 14, 14; 3. call as witness, uicinos, Paul. 2, 26, 3, 
but in Cie. Sull. 82 read w. Laiubiu. ad testandam ; and in 
Plin. 10, 121 w. Sillig testata ; 4. adtestatus, confirma- 
tory, fulmina, Sen. N.Q. 2,49, 2. 

ad-tiberna-lis, adj. as sb. [taberna] = habitator con- 
tinuae tahernae Paul, ex F. 12. 

ad-tribalo, are, vb. grind finely, follictilus, Macer. carm. 

4, 6- 

aduectio, onis, f. [adueho], carriage to, voyage to, a 
Brundisio, Plin. 9, 169. 

aduecticius, adj. o: the class aduecta, imported, foreign, 
uiiium. Sal. lug. 44, 5. 

ad-uecto, are, vb. frq. import, Tac. an. 6, 19 (13). 

aduector, tiris, m. qui aduehit, a. equus a riding horse, 
Apul. flor. n. 21 ; but in PI. As. 2, 2, 92 aduentorem. 

aduectus, us, m. voyage to, importation, dei, Tac. h. 4,84. 

ad ueho, ere, xi, ctus, vb. carry to, on horse, in carriage, 
in boat or ship, import; aduehor, i, vb. r. ride on ho 
back or in carriage, come in boat, sail in ship: on horse- 
back, Qui aduehuutur quadrupedanti crurianti canteri". 
PI. Capt. 4, 2, 34; equo aduectus ad ripam, Cie. div. i, jS : 
consul in earn partem citato equo adiiei-tus. l,iv. 2, 47, 3; 
consul aduectus desilit ex eqno, 9, 31, 10; 28, 2, 3; 
2. in vehicle, nequis...plostnim ducito ngito nisi <|im 1 
aedium sacrarum causa aediticaudarum aduehei oportebit, 
C1L 206, 58; cisio ad urbem aduectus, Cie. Ph. 2, 77 ; ita 
sacerdos aduecta in fanum, cuin currus esset ductus a filiis, 
Cie. Tusc. i, 113 ; 3. of boats and ships, horiola aduecti 
sumus...per amuem, PI. Tr. 4, 2, loo ; Omnium primum 
in Pontum aduecti Arabiam (edd. ad A.) terram sumus. 4. 
2,88; nauem qua uduerti sumus. 4. 4, 12; Ximeierus dixit. 
qui illas aduexit milii, PI. Mil. 4, 3, 10; caricas Caiinn 
aduectas (imjxn-tcd). Cie. div. 2. 84; nauibus quae adu< 
rant legates, Liv. 23, 38, S ; Panto, i 

5, 134; 4. even, umcroquo Lcarclimn Aduehit, Val. 
F. 3,69; 5. add fin. poets : aduehit unda rates. ()v. hi r. 
5, 90; imbres Auster aduexit, Sen. Med. 587; but in Hor. 
s. 2, 2, 83 prob. adduxerit ; 6. adiiexti PL Merc. 2, 3. 
56 = aduexisti ; aduexe 2, 2, 6l = aduc\i 

aduelitatio, onis. f. (impl. a vb. ad-uelito) skirmi 
uerborum, Paul, ex F. 28. 

ad-uelo, are. vb. [ad what?] veil.... tempera lauro. 
5, 246; paimo purpureo umeros, Lainpr. Com. 15, 3. 

62 



-II 



ADUEN-A 



AD-UERSUS 



adnin-a, sic, adj. or sb. m. f., come from abroad, foreign, 
foreigner, incolae accolae aduenae omnes, PI. Aul. 3, i, i; 
1'oen. 5, 2, 71 ; Ps. 4, i, 20; aduena anus, Ter. Haut. i, I, 
44; a. exercitus, Verg. 7, 38; add 10, 460; a. amor. Ov. a. 
a. i, 176; a. paelex, Ov. her. 9, 121 ; aduenas reges, Liv. 
4. 3. 13; 2. of other than man, uolucres aduenae, ut 
hirundines, Varr. r. 3, 5 ; a. gruis, Hor. epod. 2, 35 ; (grues) 
hiemis, (ciconias) aestatis aduenas, Plin. 10, 61 ; 3. 
even, adnena (snrculus), Plin. 17, 104 of grafting; a. Ti- 
bris, Ov. F. 2, 68 ; 4. a foreigner and so ignorant of 
what is going on, one not at home, ne in nostra patria 
pori'Kriui atqne aduenae esse nideamur, Cio. or. I, 249; 
.[ui hinc (from Borne) ueneramus, iam non hospites, sed 
peregrini atque aduenae nominabamur, Cic. agr. 2, 94 ; 
Zeno Citieus a: quidam et ignobilis uerborum opifex, Cio. 
Tusc. 5, 34; Tyrii non aduena belli, Stat. Th. 8, 556. 

ad-uenio, ire, ueni, uentum, vb. come to, arrive, Scio 
et, Si hue alia (so MSS; edd. alia hue) causa ad te adueni, 
aequom postulas, PI. Tr. i, 2, 60; bene factum te adue- 
nisse, Pamphile, Ter. Hec. 3, 5, 6; ubi dies aduenit, Sal. 
lug. 113, 5 ; 2. w. ace. in poets, Tyriam qui adueneris 
iirbem, Verg. I, 392; Vnde hos aduenias...labores, Stat. 
Th. 5, 47; 3. w. supine, etiam me ultro accusatum ad- 
uenit, Ter. Ph. 2, 3, 13; temptatum aduenis, 2, 3, 41 ; 
4. adueniens, on one's first arrival, est quiddam adueni- 
entem non esse peregrinum atque hospitem, Cic. Att. 6, 3, 
4; quod classem hostium primo impetu adueuieus profli- 
ganerim, Caes. b. c. 2, 32, 12. 

ad-uen&ror, ari, vb. r. adore, worship, Mineruam et 
Venerem, Varr. I, I, 6 ; euntes (spirits in Elysium), Sil. 
13, 704. 

aduenttcius, adj. that comes to (one from without), 
extrinsic, foreign, adventitious, adiumentis externis et 
aduenticiis, Cic. fin. 5, 59; N. D. 2, 26; div. 2, 120; et 
suam manum coufirmarat et magnis aduenticiis auxiliis 
iuuabatur, Cic. Cn. Pomp. 24; genus (as of swallows), Varr. 
r. 2, 5, 7; 2. cena aduenticia, a dinner given on arrival 
from abroad (?), Suet. Vit. 13. 

ad-ucnto, are, vb. frq. draw near to, so as to be expected 
at any moment, aduentare et prope adesse iam debes, Cic. 
Att. 4, 17, 3; Caesar aduentare iam iamque...nuntiabatur, 
Caes. b. c. I, 14, i; Antonius cum exercitu aduentabat, 
Sal. Cat. 56, 4 ; lamque fere spatio extreme fessique sub 
ipsam Finem aduentabant, Verg. 5, 328 ; 2. of time, 
quoniam nunc (cj. for non of MS B) decumus mensis ad- 
uentat prope, PI. True. 2, 4, 48 ; cum me uires (quod fere 
iam tempus aduentat) deficere coepissent, Cic. or. i, 199 ; 
aut iam urgentis aut certe aduentantis senectutis, Cic. sen. 
2 ; comitiorum dies, Sal. lug. 36, 4 ; lux, 99, i ; aduen- 
tante fatali urbi clade, Liv. 5, 33, i ; 3. in later L. w. ace., 
propinqua Seleuciae, Tac. an. 6, 50 (44) ; barbaricos pagos, 
Amm. 14, 10, 1 1 ; 4. w. dat. Parthis, Tac. an. 6, 39 
(33); portis, Stat. Th. n, 202. 

aduentor, oris, m. lit. stranger, lauationem gratuitam 
...hospitib. et aduentorib....dedit, inscr. Or. 2287; 2. a 
visitor (esp. meretricis), customer, adseruate aedis ne qui 
aduentor, grauior nbaetat (so B) quam adueniat, PI. True. 

1, 2, 2; Si aequom facias, aduentores meos (non) incuses, 

2, 7, 55 ; As. 2, 2, 92 ; basiola adueutorum, Apul. M. 10, 
21 ; aduentores (cauponis) i, 9. 

aduentor-ius, adj. of strangers, hospitium, inscr. Mur. 
470, 9; 2. aduentoria absol. sc. ceua, a dinner to 
one just arrived from abroad hence met., ut aures tuas 
cxriperem aduentoria sua. Mart. 12 pr. 

Aduentus, i, m. a cognomen, Antonino Aug. et Ad- 
uento cos., inscr. Fabr., 637, 315; add inscr. Mur. 354, 
2. 

adnentus, us, m. arrival, si opperiri nis adueutum 
('armidis, PI. Tr. 3, 3, 15; ubi in men tern eius aduenti* 
ueniat, Ter. Ph. I, 3, 2; Salutaut, ad cenam uocaut, ad- 
uontum gratulantur, Eun. 5. 2, 3; ut me leuarat tuus 
nduentus, sic discessus afflixit, Cic. Att. 12, 50; de eius 
aduentu certiores facti, Caes. b. g i, 7, 3; 2. note gen. 
aduenti*. 

ad-uerbiro, rue, vb. [ad what?] lash, unguibus, armos, 
Stat. Th. 9, 686. 



aduerbialiter, adv. [imp], an adj. aduerbialis] as an 
adverb, Char. 222, 27 K; Diom. 407, 26; Prise. 72, 24. 

ad uerb ium, adj. n. as sb. adverb, aduerbiurn est pars 
orationis quae adiecta uerbo significationem eius implet, 
Pimii. 403, 17; aid Prise. 2, 60, I ; Quint, i, 5, 48 etc. 

ad-nerro, ere, vb. [ad what?] sweep, aduerreiisque natantia 
saxa Charadrus, Stat. Th. 4, 712. 

aduersarius, (older aruors.*, aduors.t) adj. belonging to 
the opposite side, opposite, opposed, Volcanum adducam : 
is Venerist aduorsarius, PL Hud. 3. 4, 56 ; uis ea quae iuri 
est aduersaria, Cic. Caec. 5 ; opinionem istorum studiorum 
oratori aduersariam esse, Cic. or. 2, 156 ; quibus rebus nox 
maxime aduersaria est, Caes. b. c. 2, 31, 7; duces aduer- 
sariae factiouis, ps. Nep. Phoc. 3, 2; 3. as sb. one of 
the opposite party, an opponent, an adversary, Valentiorem 
nanctus aduorsarium, PL Capt. pr. 64; de CDL uireis... 
aruorsario* edat eos omnes (quei...), CIL 198, 20; per eurn 
pr. aduorsariumuet ruora non erit quominus..., 198, 25; 
add Ter. Ad. pr. 2 ; nemo te refutandum ut grauem aduer- 
sarium arbitrabatur, Cie. Vat. i ; pugiles cum feriunt ad- 
uersarimn, Cic. Tusc. 2, 56; 3. esp. an opponent in 
civil war, as opp. to hostis an enemy, Vercingetorix...ad- 
uersarios suos a quibus paulo ante erat eiectus, expellit ex 
ciuitate, Caes. b. g. 7, 4; ab oppido se interclusurum ad- 
uersarios, b. c. I, 43, 2 ; I, 54, 4 ; and so Caes. throughout ; 
add Suet. Caes. 36, 68; Dom. I ; 4. aduersaria as sb. f., 
est tibi grauis aduersaria constituta..., incredibilis exspec- 
tatio, Cic. fam. 2, 4, 2 ; 5. aduersarium as gen. pi. Ter. 
Hec. 2 pr. 14 ; and perh. Pomp, ad Dom. D, 2, post Cic. 
Att. 8, 12; 6. aduersaria as sb. n. pi. entries at the 
time, a day book, journal, as opp. to ledger (codex accepti 
et expensi, or tabulae), occurs 10 times in Cic. Eosc. com. 

59. 

aduersatio, onis, f. opposition, resistance, Tert. Gnost. 
5 ; pudic. 45. 

aduersatiuuB, adj. of the opposed class, in Gramm.. 
(coniunctiones) aduersatiuae aduersum conuenienti signi- 
ficant ut tamen, quamquam, Prise. 2, 99, 12 K; add 2, 

93, 15- 

aduersator (aduor.), oris, m. opponent, enemy, quern 
aduersatorein malis ciebo? Apul. de deo Socr. 5. 

aduersatr-ix (aduor.), icis, f. same. Nunc adsentatrix 
scelestast, dudum aduorsatrix erat, PL Most, i, 3, 100 ; add 
Ter. Haut. 5, 3, 5. 

aduersio? in Cic. Arch. 16, auimi rernissiouem, by cj. : 
MSS animaduersionern. 

aduersitas, atis, f. opposition, repugnance, oleo mersis. 
Plin. 11,90; 2. suffering, Cassiod. 

aduersitor, oris, rn. (a slave), who goes to meet (his 
master), Don. Ad. i, i, i. 

aduerso (rather aduorso), are, vb. frq. keep turning to, 
Animum aduorsaui sedulo ne erum usquarn praeterirem, 
PI. Bud. 2, 2, i. 

aducrsor (aduor.), ari, vb. r. frq. [aduersus], make 
oneself an aduersus or opponent, oppose, thwart, non 
tu scis, Bacchae Bacchanti si uis aduorsarier, Ex insaua 
insaniorem facies, PL Amph. 2, 2, 71; add St. 4, I, 9, etc.; 
eine ego ut aduorser? Ter. Andr. i, 5, 28; tuae lubidini 
aduorsabor, Hec. 2, 2, 3, etc. ; huius libidini, Cic. Verr. 

2, 5, 82; Isocrati, Cic. or. 172; non aduersata petenti 
Adnuit, Verg. 4, 127 ; 2. where ace. occurs read auersor, 
as w. ambitionern, Tac. h. i, i ; adoptiouem, i, 38 ; regem, 
4, 84 ; illud, Quint. 11,3, 70. 

aduersus, part, and adj. see aduerto. 

ad-uersus, or -urn, (older -uorsus or -um ; also aruor- 
suin, see 6) ; prep. w. ace., towards and PO facing, op- 
posite, before, porta louis quae aduersus castra Bomana 
erat, Liv. 26, 14, 6; ut aduersus monies consisteret hostis, 
7, 14, 9; add 45, 7, 5; Lerina aduersum Antipolim, Plin. 

3, 79 ; 2. esp. w. persons, before, in the presence of, 
to one's face, Irnmo si audias quae dicta dixit me-aduor 
sum* tibi, PL Bac. 4, 4, 47 ; Egone ut te-aduorsum* men- 
tiar mater inoa? Aul. 4, 7, 9 ; me aduorsum-se men- 
tin, Mil. 4, 2, 88; Amph. 2, 2, 118*; and 3, 2, 55*; 
Sed nunc per opus est aut hunc cum ipsa aut de ilia 
me aduorsum-hunc loqui, Ter. Aadr. i, 5, 30; quonam- 



AD-UERTO 



ADULOR 



modo gererem me a. Caesarem, Cic. fam. n, 27, 5; Nee 
gloriaudi tempus a. unum est, Liv. 22, 39, 9 ; 3. met. 
before, in the mind of, in the eyes of, with. Id graturn 
fuisse aduersum te habeo gratiam, Ter. Andr. i, i, 15; 
nihilo plus fidei auctoritatisque habemus a. Komanos quam 
Aetoli? Liv. 41, 24, 9; 4. w. motion, towards, against 
(an enemy), copias aduersum hostem educere, Caes. b. g. 
4, 14, 2; Persei a. quern ibatur, Liv. 42, 49, 7; experti 
stint Macedouern hostem a. Antiochum, 9, 19, 14; Aeto- 
loruin a. quos Acarnanum gens ira magis instruit quam 
consilio bellum, 26, 25, 10; 8, 2, 5 ; 27, 2, 2; 5. met. 
against, opposed to, to the injury of, Aduorsum te fabu- 
lare, Plaut. St. 4, 2, u ; si uterque nostrum est aliquando 
a. aliquem, inter nos certe non sumus, Cic. Att. 12, 3, i; 
aocipiendis a. generum suspieionibus, Tac. an. 12, 4; 
6. w. abstract ace., in violation of, against, to the damage 
of, aduersum legem, as quei aruorsum ead fecisent (prob. 
for ean = eam; of. extrad extraneus), GIL 196, 25 ; aduorsus 
hance legem, 197, 9; 198, 30; quei ad uersus ea (prob. for 
earn) . . f rumentum dederit, 206, 18; quei ad uersus ea 
fecerit, 206, 107; PI. True. 4, 2, 47; aduersum* animi tui 
lubidinem, Ter. Hec. 4, i, 19; a. leges, a. rem publicam, 
Cic. Verr. 2, 3, 194; a. rem publicam, Caes. b. c. I, 2, 7; 
a. senatusconsultum, Liv. 40, 44, 1 1 ; aduersum legem, Tac. 
an. 6, 16 (22); 7. of remedies, a. profusionem quidem 
in his auxilium est, a. inflammationem autem in ip*o 
sanguinis cursu, Cels. 5, 26, 22; sunt quaedam remedia 
propria a. quaedam uenena, 5, 27, 12; a. fungorum ueneua 
semen bibendum, Plin. 20, 86, who gen. uses contra; 

8. towards what faces one and is elevated, hence up, Nam 
iam caleari quadrupedem agitabo aduorsum cliuom, PI. 
As. 3, 3, 118; impetum a. montem in cohortis faciunt, 
Caes. b. c. i, 46, i; 9. of speech, in answer to, a. ea 
consul. ..respondit, Liv. 4, 10, 2; a. quae singula respon- 
dere hand facile esset, 8, 32, 9; 22, 40, I ; responsum a. 
Seruium, Tac. an. 3, 71; 1O. of comparisons, as 

against, or opposed to, quod esse duo prospera in tot 
saeculis bella Samnitium a. tot decora populi Komani, Liv. 
7, 32, 8; differentiam uostrae desidiae a. acerrima eorum 
studia demonstrasti, Tac. or. 33 ; 11. of feelings against, 
dolor a. deos, Tac. an. 2, 71; iram a. auaritiam matris, 
14, i; 12. also of kindly feeling, or duty towards, 
iustitia aduersum deos, Cic. N. D. i, 116; reuerentia a. 
homines, Cic. off. i, 99; sunt quaedam officia etiam a. eos 
Beruanda a quibus iniuriam acceperis, i , 34 ; summa a. 
alios aequitas, Liv. 3, 33, 8; a. Komanos nullum eis ius 
amicitiae erat, 5, 35, 4; 29, 8, 2; 45, 8, 4; Tac. an. n, 17; 

13. tmesis, fugam ad se uorsum fieri, Sal. lug. 58, 4; 
ad se uorsum exercitum pergere, 69, I ; and w. ace. omitted 
publicu(m) est lougu(m) p. cxj/vnis latum af muro ad 
L. Tondei uorsu(m) p. xvi, GIL 1 143 ; cf. 6 ; 14. often 
postponed as a whole to sb., see *. II 15. as adv. w. vbs. 
of motion, to meet (him) towards, ibo aduorsum atque 
electabo quidquid est, PI. As. 2, 2, 29; add Most. 4, 2, 17; 
Merc, i, 2, 4; Neque seruolorum quisquam qui aduorsum 
ierant, Ter. Ad. 1,1,2; nemo aduersus ibat, Liv. 37, 13, 8 ; 

16. esp. w. dat. qui meo ero aduorsus uenerit, PI. Tr. 
3, 2, 99; ut uenias aduorsum mihi, Men. 2, 3, 82; add 3, 
2, 22; and Amph. 2, 2, 43 ; 17. me in such phrases is 
perh. a dat., as PI. Pers. 2, 2. 18; 18 of rest, opposite, 
facing, Qui sedens aduersus identidem te Spectat et audit, 
Cat. 51, 3; medicus debet residere a. ut omues notas ex 
uultu cubantis perspiciat, Cels. 3, 6, p. 86, 1. 22 Dar. ; 

19. aduorsum quam as a conj. (cf. contra qunm, etc.), in 
opposition to the fact that. ..indicare... thensaurum... Aduer- 
sum quam eius me opsecrauisset pater? PI. Tr. I, 2, 139 
(so A and all the best MSS). 

ad-uerto (-uorto), ere, uerti, uersus (uorsus), vb. turn to 
or towards, Quid istu(c) uero te aduertisti tarn cito, Naeu. 
ap. Chaer. 240, 24 K; Ilia sese interea commodum hue 
aduerterat In lianc nostram plateam, Ter. Euu. 2, 3, 53; 
In portum...Achaeorum classem aduertit, Liv. 37, 9, 7; 
pedemque aduertere ripae*, Verg. 6, 386; terrae*que ad- 
uertere proras, 7, 35 ; urbi'que aduerteret agmen, 12, 555 ; 
Colchos aduertere puppim, Ov. her. 12, 23; In quamcum- 
que domus aduerti lumina partem, M. 6, 180; add 



8, 482; aures, F. i, 179; balnearia Occident!* aextino, 
Colum. 1,6, 2; (in locis) tcpidis (uineta) orient!*, 3, 12, 6 ; 

3. cause to turn to, draw to, attract (the attention of), 
aclui'itcrat (aucrtorat, Madv.) ea res Sabinoa, Liv. i, 12, 10; 
noil docet admonitio sed aduertit sod cxcitat, Son. ep. 94, 
25 ; gemitus ac plane tux militum aures oraque, Tac. an. i, 
41 ; odia, 4, 21 f. ; Zenobiain placida inluuie spirantem ad- 
uertere, 12, 51 ; h. 3, 48 ; 3. esp. w. animum, ea 
animum aduortit, GIL 201, Nunc hue animum aduortite, 
ambo, PI. Mil. 3, i, 171, etc. ; Si uoles aduortere animum, 
comiter monstrabitur, Enn. ap. Varr. 1.7,5; m rebus acerbis 
Acrius aduertunt animoa ad relligionem, Lucr. 3, 54; ad- 
uerterent aiu'mos ne quid..., Liv. 4, 45, 4; 4. w. n. 
pron. as a second ace.: Et id et hoc quod te reuooumus, 
quaeso animum aduorte. Audio, PI. Ps. i, 3, 43; liaec 
animum te aduertere par est, Lncr. 2, 125; 6. when 
the two words had grown into one, any ace. might be 
added, as uaufragum quondam natantem animum adner- 
terunt, Cic. inv. 2, 154; 6. aduerto w. animum un- 
derstood, observe, notice, nunc qua ratione quod iustat Con- 
fieri possit, paucis, aduerte, docebo, Verg. 4, 115; quam 
sanguisugam coepisse appellari aduerto, Plin. 8, 29; 
aduertere quosdam cultu externo in sedibus senatorum, 
Tac. an. 13, 54; pericula nostra, 14, 43; nouum aliquid, 
15, 30 ; 7. aduertor, as vb. r. turn to, intrans., notae 
aduertnntur harenae, Verg. 5, 34; Scythicas aduertitur 
oras, Ov. M. 5, 649; and in perf. act. for a. se, (cf. diuertor, 
reuertor), Mox profugi ducente Noto, aduertere coloni, Sil. 
298 ; 8. note dat. in poets and Colum.* 

ad-uesperascit, vb. imp. [ad = an = ova of beginning], 
begin to get dusk, Cur uxor non arcessitur? adues) 
Audin? Ter. Andr. 3, 4, 2; quoniam a., Cic. fin. 4, 80; 
Verr. 2, 4, 147; nisi aduesperasset, bell. hisp. 24, 5; cum 
aduesperauisset, Plin. 7, 178. 

ad-uesperat, vb. imp. the same, Not. Tir. 

ad-ulgilantia, ae, f. watchfulness, Ituric. ep. 2, 3. 

ad-uigUo, fire vb. act as sentinel over, sit up and watch 
over, nepoti, Tib. 2, 5, 93; regum somnis, Stat. Th. i, 
147; uallo, Claud. Eutr. 2, 419; a. as vb. imp.; nt 
aduigiletur facilius ad custodiam ignis (of Vesta), Cic. 
leg. 2, 29 f.; 3. met. satis credo si aduigilaueris, Ex 
unis geminas mihi conficies nuptias, Ter. Andr. 4, 1,49; 
add Ph. i, 4, 25; Q. Cic. pet. cons. 57; sibi, Manil. I, 81 ; 
stupris, Claud. 1. Stil. 2, 140. 

ad-uluo, ere, xi, vb. live on, be still alive, continue to 
live, Hie tenuem nigris etiamnum aduiuere lucem Ko- 
boribus, Stat. Th. 12, 424; qui aduiuenteeodono.-.honorati 
sunt, inscr. Or. 3094; cum quo aduixit sine qnerela per 
annos xx, inscr. Grut. 1145, 8; usuram pecuniae donee 
aduiuet, Scaev. dig. 34, 3, 28, 5 ; add 34, 4, 30. 

adfllab-ilis, e, adj. [adula-ri], calculated to flatter, fawn- 
ing, sermo, Amm. 14, n, n; senteutia regiorum, 31, 12. 
7 ; ap. Non. 155 s.v. propitiabilis. 

adOlatto, onis, f. lit. wagging of tail (as by dogs), 
fawning, canum tarn amans doininorum a., Cic. N. D. 
2, 158; 3. met. ad boues aduersus cum qnadam nocis 
adulatione uenito, Col. 6, 2, 5; crebris pedum orbibus 
adulatio (cooing of pigeons), Plin. 10, 104; 3. esp. 
fawning, flattery, nullam in amicitiis pestem esse maiorem 
quam adulatiouem, Cic. am. 91; regia a., Liv. 42, 30, 
4; Quint. 2, 15, 25; 9, 2, 28; u, i, 30; II, 3, 66; Anson. 
Paulo, ep. 4; ancillaris a., Amm. 16, 2. 2; and in plnr. 
Tac. an. 2, 32; 4, 20; Plin. pan. 41; 4. = and perh. 
confounded w. adoratio, desideratas (sc. Alexaudro) Luini 
iacentum adulationes, Liv. 9, 18, 4. 

Adulator, Oris, m. flatterer, nolo esse landatorne nid><:ir 
adulator, Corn. 29; potentiae, Quint. 12, 10, 13; Suet. 
Vit. i ; Treb. Claud. 3, 7. 

adOlatSr-lns, adj. of flatterers, a. dedecus, Tac. an. 6, 
32 (38) f. ; a. adulatorie, adv. like a flatterer, August, 
ep. 148. 

adfllatr-ix, icis, adj. or sb. f. [adulator], a flatterer, 
Teii. anim. 51; 2. as adj. a. gentes...prouinciae, Treb. 
Claud. 3, 7. 

adfllo, are, see 

adOlor, ari, vb. r. or adulo*, are vb. [ad and a lost sb. 



46 



ADULT-ER 



ADUOCATIO 



ula (=oupo) shortened (like ubi from cubi) from cola (cf. 
Sp. Pg. cola) = coda in Varr. =cauda; cod. of coda akin to 
wed of (i. wt-d-el tail, wedel-n, wag the tail], wag tin 1 tail 
at, prop, of dogs, Longe alio pacto gannitu uocis adulant* 
(sc. ciines). Lucr. 5, 1070; mitissimi (canes) ... fnrcra 
<iuo<iue adulantur (al. adulant*), Colum. 7, 12, 5; eaudam 
more atque ritu atlulantium canum, clementer (leo) et 
blande mouet, Gell. 5, 14, 12; and met. of vulture Pinnata 
cauda nostrum adulat sanguinem, Cic. poet. Tusc. 2, 24; 
a. met. fawn upon, flatter, neque ita aut adulatus aut 
admiratus sum fortunam alterius ut meae me (MSB me 
meae) paeniteret, Cic. div. 2, 6; aperte ndulantem nemo 
lion uidet nisi..., Cic. am. 99; adulantem omnis (al. 
omnibust; but omnes Arus. p. 216) uidere te uolui, uidi, 
Cic. Pis. 99; neque eo magis potentit adulatus est Antonio, 
Nep. Att. 8 f. ; plehein adulari, Liv. 23, 4, 2; praesentibus 
iululamlo, 36, 7, 4; adulando aut Eomanorum impcrium 
aut auiicitiam regum, 45, 31, 4; ue codieillis quidem Nero- 
n em aut Tigellinum aut quern alium potentium adulatus 
Tac. an. 16, 19; more quemcunque principem adu- 
landi, Tac. h. I, 32; adulantis dominum feras, Sen. ira 
2, 31, 6; si Diouysium adulari (so Halm) uelles, ista non 
esses. Immo, inquit, si tu haec esse uelles, non adularere 
Diouysium, Val. M. 4, 3, ext. 4 ; eo redactos ut adulentur 
sordidarn clientelae suae partein, lust. 8, 4, 8; add Quint. 
9, 2, 104; centurias non adulaui*, Auson. grat. act. 13; 
sorores sic adulaut* Psyche. r , Apul. M. 5, 14; add Avien. 
deser. orb. 338; 3. in sense of adoro (peril, by confusion 
of the words), worship (a deity or foreign prince), adore, 
more adulantium (accepto credo ritu ex ea regione ex qua 
oriundi erant) procubuerunt, Liv. 30, 16, 4; Hephaes- 
tionem more Persarum adulata tamquam Alexandrum sa- 
lutauit, Val. M. 4, 7, ext. 2 ; Aesculapio t, Tert. pall. 4 f. ; 
Domino t, id. Psych. 14 and 16; 4. adtilor, as a pass. 
be fawned upon, be flattered, cau'-ndiim est nc assentato- 
ribus patefaciamus auris neue adulari uos sinamns (but 
here perh. act., sc. eos), Cic. off. i, 91; adulati erant ab 
iimicis et adhortati, Cassius (Hemina?) ap. Prise. I, 380, 
I K, who adds: adulati KoXaneuffevTes; tribunus militnm 
adulandus erat, Val. M. 2, 7, 15; 5. constr. w. dat. + 
or ace. of person, huic, non hunc adulari iam dicitur, 
Quint. 9, 3, I (but? tr. huic and huno); adulor te et tibi, 
Prise. 2, 274, 17 K; adulo ilium, adulor illi, Cled. 59, 17 
K; 6. adulo* only in poets or late prose; adulo lucto... 
in o et iu r littera fiuiuntur, Donat. 383, 19 K: add Cled. 
ib. ; Pomp. 233, 9: Consent. 369, 14; II 7. adulans, 
part, as adj. fawning, flattering, adulantia uerba blandas- 
que uoees, Plin. pan. 26; quid adulantius quam..., Tert. 
Marc. I, 27. 

adult-er, gri, m. [adultus; in orig. a comp. a rather 
young man (ef. raXXcuri; paelex, lit. a young woman ; Sp. 
manceha the same) and so a euphemism for an] adulterer. 
paramour, quemque hominemaspexero...si uxorem si adul- 
terum, optruncabo, PI. Amph. 4, 3, 15 ; quis ganeo, quis 
nepos, quis adulter, Cic. Cat. 2, 7; nee Damalis nouo 
Diuelletiir adultero. Hor. od. i, 36, 19 ; add 3, 16, 4 ; Debitus 
ut coniunx, non ut adulter amo, Ov. her. 20, 8 ; adulteros 
earum morte puniuit, Tac. an. 3, 24 ; in nepti August! 
adulter, ib.; a. a forger, Th. cod. 11, 21, i; 9, 21, 
5, 9; 3. as adj. adnlteros Crines puluere collines, Hor. 
ixl. i, 15, 19; partus adnlteri, Sol. 27,42; arlmsta adultera 
(of grafted trees), Manil. 2, 22 ; clauis (false), Ov. a. a. 3, 
643; minium (adulterated!, Plin. 33, 114; imitatio (forged i, 
Tli. cod. 9, 22, i ; ne forte aliqnis aureorum nequam uel 
adulter reperiatur, Apul. M. 10, 9 ; 4. esp. 

adnltira, ae, f. an adulteress, Lacaena, Hor. od. 3. }, 
25; et matris paelex et adultera patris, Ov. M. 10, 347; 
Plin. 26, 62; Quint. 5, 10, 104; Suet. Gai. 24; (leaena), 
Plin. 8, 43; a. met. mens, Ov. am. 3, 4. 5. 

adult&ratio, dnis, f. adulteration (croci), Plin. 21, 32; 
also lemma of lib. 12, p. }S sill. 

adulterator, (iris, in. forger, monetae, Claud, di/. .]S. 
19. 1 6. 9; add Th. end. 11, 21, i. 

adultirlnus, adj. of an adulterer, sanguis, Plin. 7, 14; 

pnllus la young bird), 10, 10; 3. for;:, d. false, nun' a, 

CM off. 3, 91; Kuiiiholum, PI. Bac. 2, 3. 32; signis, Cic. 



Clu. 41; Remina, Varr. r. i, 40, 2; claues, Sal. lug. 12, 3; 
teslamentuni, Afric. dig. 48, 10, 6; staterae, Ulp. 47, II, 
6, i. 

adultsr-io, onis, m dim. a term of contempt for au 
adulterer, ],uher. ap. Non. 70, 3; and ap. Gell. 16, 7, 2. 

adulterltas, iitis, f. adultery, Laber. ap. Gell. 16, 7, 2. 

adulterium, ii, n. adultery, plenus periuri atque adnl- 
teri, PI. Mil. 2, i, 12, etc.; in adulterio si preheudisses, 
Cato ap. Gell. 10, 23, 5 ; in adulterio deprehenditur, Cic. or. 
2, 275; fecit a., Cat. 67, 36; legem luliani de adulteriix 
coereendis, dig. 48, 5 tit.; 2. of animals, 1'lin. 8, 13; 

10, 104; 3. met. of grafting, 17, S; 4. adulteration, 
mellis, 14, 80; mercis, 19, 43. 

adultero, are, vb. play the adulterer or -ess, latroeinari 
fraudare adulterare turpe est, Cic. off. i, 128; 2. with 

ace. or w. cum, defile, equitis Bomani uxorem. Suet, lul. 
48; matroiias, Suet. Aug. 67; cum Graeco adulescente, 
lust. 43, 4, 8; nouercam, Marc. dig. 48, 9, 5 ; 3. of 
birds, nidum, Plin. 10, 27; 4. met. indicium, adulterate, 
forge, Adulterare eum aibat rebus ceteris was a forger 
PI. Bac. 2, 3, 34; nardum, Plin. 12, 43; nummos, Paul. 
sent. 5, 25, i; colorem, 16,205; gemmas, 37, 51 ; 5. by 
met. fm. this, indicium ueri, Cic. am. 92; lioni naturam 
fallaeiterimitaudo, Cic. part. 90; Ille (Proteus) sua faciem... 
arte, Ov. F. i, 373. 

adumbratim, adv. in rough perspective drawing, Lucr. 

4, 363- 

adumbratio, onis, f. rough perspective drawing, frontis 
et laterum abscedentium, Vitr. i, 2, 2 ; 3. met. si non 

perfectio at conatus atque adumbratio, Cie. or. 103; 

3. a (legal) fiction, quae adumbratione exorta sint, Th. cod. 
14, 4, 8, 2. 

ad-umbro, are [umbra] shade, esp. protect from the 
sun, tegetibus uiueas, Colum. 5, 5, 15 ; (aluearia) frondibus, 
9, 7, 4; tepumentis uuas, n, 2, 61 ; add Petron. 105 ; 
2. draw in rough perspective, istorum adumbratorum deo- 
rum liniameuta, Cic. Js T . D. I, 75; quis pictor oinuia...aduni- 
brare didieit? Quint. 7, 10, 9; quod ars adumbrare non 
ualuit, casus imitatus est, Val. M. S, 1 1 ext. 7 ; 3. met. 
(iu optima iudole) haec honesta a natura tamquam adum- 
brantur, Cic. lin. 5, 61 ; 4. esp. by wonN. licroum casus 
dicendo, Cie. de or. 2, 194; eloqueutiae foruiam, Cic. or. 43; 

6. hence fulumbratus of the false or sham, neque 
ueris comitiis...ne(rue illis ad spi.'ciem ausjiicioium causa 
adumbratis. Cic. agr. 2, 31; Verr. 2, 3, 77; Tusc. 3, 3; 
Sul. 52; adumbrata laetitia, Tac an. 4, 31. 

adunatio, onis, f. union, Cypr. ep. 57 (60); C'a.ss'.od. op. 

4, 33. 

aduncitas, fitis, f. curvature, rostrorum, Cic. N.D. 2, 
122; rostri, Plin. 10, 136. 

ad-uncas, adj. hooked, naso, Ter. Haul. 5, 5, 18; serru- 
lam, Cic. Clu. 180; unguibus, Cic. poet. Tusc. 24; pra 
aduuca louis, Ov. F. 6, 196; falce, M. 14, 628; rostra, 
Colum. 8, 2, 9. 

ad-vlno, are, vb. [unus] unite, classem, lust. 2, 12, 18; 
gentes, 7, i, 12; membra, Pall. 3, 29, I. 

adudcatio, onis, f. calling on friends to give advice and 
aid, hence their attendance as friends, IMIUIII aduoca- 
tionein lapidibus discussisti, Cic. dom. 54; 3. as a 

collective, a body of supporting friends, scio quid huec ad- 
iioratio, quid dignitas P. Sestii postulet, Cir. Sc'<t. 119; 
nihil tam copiosa .-uluocatione uterer. Cic. Quinrt. 47; filium 
cum ingcnti aduocatione in forum deducit, Liv. 3, 47, I ; 

3. a meeting for consultation, in ni'dr ( a-tois quo maxi- 
marum reruiu aduocationes tiunt, Cie. Verr. ^, I, 129; 

4. esp. in law, a consultation on the conduct of a suit by 
an advocate, (Trebatius) in re nulitari cautior quam in 
aduocationilms. Cic. fain. 7, 10, 2; ex stipe adoooatdonnin, 
Quint, i, 12, iS; si quid ab aduersario in sduooationibus 
iartatmn (est), 5, 13, 49; promisi adu., Sen. ben. 4, 35, 2; 
aduocationeni jiraestare, Ulp. dig. 3, i. (>: ftdnooationem 
l>r:n I iu 1 1. I'M ill. i;, 2, 32 ; 5. the body of advocates, the bar. 
a. Caesarecn-ih, cod. Theod. 2, 3, 30; a. Palaestina, 8,41, 
27; 6. permission to consult friends and so po-tponc- 
ment, ego omnibus undo petitur hoc tonsil! dedcrim ut 
binas aduocatioiies postuleut, Cic. fain. 7, 11, i; and met. 



ADUOCATOR 

aduoeationem petit ut exeutiendae ueritati spatium habrat, 
Sen. ira, i, 18, i; si nihil egorit petita aduocatio, 3, 12, 4; 
consol. 10, 4. 

aduocator, Gris, in. advocate, Tert. Marc. 4, 15. 

ad-u6co, are, vb. call to (one), invite, summon, his quos 
tibi aduocasti uiris lectissimis, Cic. Quinct. 5 (as assessors); 
so too in : consoles causam cognorunt cum uiros primaries 
multos in coiisilium aduocasseut, Cic. Verr. 2, 3, 18; con- 
tiouem, 2, 3, 185 ; Liv. 7, 37, I ; eo senatum, Sal. Cat. 46, 
6; ego nos quo pauca monerem, aduocaui, 58, 3; SOCMK in 
coetum, Verg. 5, 43 ; a. esp. as a friend or witness, call in, 
hospitera nostrum sibi Mnesilocbus aduocauit...Eo prae- 
sente homini extemplo ostendit surnbolum, PI. Bac. 2, 3, 
28; add Ainph. 5, i, 76; Merc. 4, 3, 35; Cas. 3, 3, 7; 
aliquot milii Amicos aduocabo, ad hanc rein qui adsieut, 
Ter. I'll. 2, I, 83; Amicos hodie cum (against) improbo illo 
audiuimus Lucilio aduocasse, Lucil. ap. Non. 74, 9; 
3. met. summon to one's aid as a friend, cum a negotio 
seuocanius animum, quid agimus nisi animum ad se ipsum 
aduocanms, Cic. Tusc. I, 75; amorem...in consiliiun ad- 
uocabo, Cic. ap. Quint. 8, 3, 34 ; Quis deua tibi non bene 
aduocatus...? Cat. 40, 3; omniaque arma aduocat, Verg. 
8, 250: secretasque aduocat artes, Ov. M. 7, 138; (pur- 
pura) dis placandis aduocatur, Plin. 9, 127; II 4. ad- 
uocatus, part. m. as sb., a friend summoned to one's aid, 
(lus) impetrabit te aduocato atque arlitro, PI. Tr. 5, 2, 37; 
Non equidem niilii te aduoeatum, pater, adduxi, sed uiro, 
Hinc stas, illini causam dicis, PI. Men. 5, 2, 48 ; liidiculum : 
aduorsumne ilium causam dicerem, Cui uencram aduo- 
catus? Ter. Ad. 4, 5, 43; 6. esp. a friend who attends 

in court to give countenance to an accused, contriui 
diem Dum asto aduocatus quoidam cognato meo ; Quern 
hercle ego litem adeo perdidisse gaudeo, PI. Cas. 3, 3, 
5; eras est mini Indicium..., ut nunties Patri, aduocatus 
mane mihi esse ut meminerit, Ter. Eun. 2, 3, 49; orat 
reus, urgent adtiocati, Cic. or. 2, 301; 6. in later 1., 
counsel, advocate (for patronus), nee quicquam publicae 
mercis tarn uenale fuit quam aduocatorum perfidia, 
Tac. an. 1 1 , 5 ; quomodo uis morbornm pretia meden- 
tibus, sic for! tabes pecuniam aduocatis ferat, n, 6; quaudo 
ipsos loqui, quando aduocati uoce uti deceat, Quint, n, 

1, 59 : debet bonus aduocatus pro rei salute. ..reprensionem 
11011 pertimescere, 5, 13, 10; Q. Hortensio... aduocato fisci, 
inscr. Or. 3352; 804124; C. Scaefio...aduoc. reip. 3906; C. 
Caluisco...populi aduocato, 3907; 7. aduocata as sb. f. 
a friend in counsel, met. non desiderat fortitude aduocatam 
iracundiam, Cic. Tusc. 4, 52 ; adhibes arteni aduocatam 
sensiljus, Cic. ac. 2, 86. 

aduoiatus, us, in. flying to, Tristi aduolatu, Cic. poet. 
Tusc. 2, 24. 

ad-udlito, are, vb. keep flying to, papilio (moth) lumini- 
bus aecensis aduolitans, Plin. 9, 65 ; add Prud. Symrn. 2, 

ad-udlo, are, vb. fly to, auem quandam.,.aduolantem ad 
eas auis quae..., Cic. N. D. 2, 124 ; in agrum Volaterranum 
palumbium uis e mari quotannis aduolat, Plin. 10, 78 ; add 10, 
1 15 (bis); papilio lucernarum luminibus, 28, 162; a. met. 
uoxadauris, PI. Merc. 5, 2, 23; Aniph. i, i, 169; Hud. 2, 3, 3; 
(Britanniae) ei5u\oi/ mihi aduolabit a 1 pectus, Cic. fain. 15, 
16, 2 ; Fama, Verg. 10, 51 1 ; 3. esp. of man, fly to, fly 
at, si ingrcderis, curre; si curris, aduola, Cic. Att. 2, 23, 3 ; 

2, 13 f.; 4, 4; hostes ad pabulatores, Caes. b. g. 5, 17, 2; 
add b.e. 2, 42, 3 ; 4. w. ace. alone, hie tibi Kostra Cato 
aduolat, Cic. Att. i, 14, 5; Pollux. ..Aduolat ora uiri, Val. 
F. 4, 300. 

ad-uoluo, ere, ui, utus, vb. roll to, totas Aduoluere focis 
ulmos, Verg. G. 3, 378; ingentis montibus ornos, Verg. 6, 
182; 3. met. roll up, carmen in unum, Claud, cons. St. 

1, 7; 3. a. se, roll oneself at, throw oneself down at, 
genibus omnium, Liv. 8, 37, 9; 4. oftener, aduoluor, 
vb. r. the same, aduolutus genibus, Liv. 28, 34, 4; tuis 
humiles aduoluimur aris, Prop. 3, 17, I ; genibus eius, Veil. 

2, 81, 4; pedibus eius, Curt. 3, 12, 17; 6. w. ace. genua 
patrum, Sal. ap. Serv. A. I, 311; Tiberii genua, Tac. an. i, 
1 3 ; pedes eius, Apul. M. 6, 2 ; pedes uostros, mag. 94. 

aduores, epavrtot, Gloss. Labb. 



AEBUTIUS 



47 



aduoscm, aduerRariiim, hosteni, Paul, ex F. 25. 

ad-urgeo, Bre, vb. press to, is (dens) in locum priori* 
digito adurgendus, Cels. 7, 12, i, p. 288, n Dar.; a. met. 
press after, pursue eagerly, ab Italia uolantem remis, Her. 
od. i, 37, 17. 

ad-Uro, ere, ussi, ustus, vb. [a<l = ai/a] lit. begin to burn, 
burn the surface of, singe, hoc salsumst, hoc adustomfit. 
Ter. Ad. 3, 3, 71 ; instituit nt canilentibns inglaiidium 
putaniinibiis burbum sibi et capillum adiucieiit, Ci. Tusc. 
5, 58; candente carbone sibi capillum, Cic. off. 2, 25; cum 
u.l llamntam se adplicauerunt sine ^cinitu adiiruntur, Cic. 
Tusc. 5, 77; Flammis aduri C'olchicis, llnr. epod. 5, 24; 
panis adustus, s. 2, 8, 68; pectore adusto merulas, 2, 8, 
90; ignes caelestes leui attlatu uestimeiita, Liv. 39, 22, 
3 ; os ferramento adurere, ut ex eo squama aecedat, Cels. 
8, 2, p. 329, 17 and 25 ; aduri Incus delict, 5, 26, 33; medi- 
camentis adureutibus (caustics), 5, 26, 21; but in PI. 3). 
122 inuratur; 2. even of damage by bent of dung, n*> 

stereore ungulas (pullus afoul) aduratur, Colnm. 6, 27, 12; 
ne calore stercoris aduratur planta, Pall. 2, 15, 16; 3. ul 
cold, as well as heat, nip, bite or destroy (surface) by frost, 
freeze, ne...Boreae penetrabile frigus Adurat, Verg. 8, i 
93 ; nee ueruum nascentia frigus adurat Poma, Ov. M. 14, 
763; rigor niuis multorum adussit pedes. Curt. 7, 3, 13; 
arbores aduri fcruore aut flatu frigidiore, Plin. 17, 216; 
3. of other physical damage, (locustae) multa con tart u 
adurentes, Plin. n, 104; balsaminum adurit, 23, 92; fe- 
mora atteri adurique equitatu (chafed), 28, 218; 4. met. 
quae te cumque domat Venus, Non erubescendis adurit 
ignibus, Hor. od. I, 27, 15 (penitus urit of Orelli wrong); 
U. 6. part, adustus, sun-burnt, adustus corpora Maurus, 
Sil. 8, 269; adustioris coloris ut ex reeenti uia, Liv. 27, 47, 
2 ; hence lapis colore adusto, as if sunburnt, Plin. 2. 
149; 6. in med. of burns, adustis locis, Cels. 5, 27, 13; 
adustorum curatio, ib. ; adusta sanantiir cancri cinere, Plin, 
32, 119; add 20, 71 etc. 

adustlo, onis, f. burning by approach, picis, Plin. 14. 
127; ulceribus frigore ant adustione factis, 32, 34; a. a. 
oculorum, inflammation? Pliu. 20, 61 ; 28, 65. 

adynamon (not powerful), uinum, wine for the sick. 
Plin. 14, 100. 

adytum (for Latin aditum) [not to be entered] n. inner- 
most shrine, holy of holies, Pergami in occultis templi quo 
praeter sacerdotes adire fas non est, quae Graeci adita i<o 
MSS) appellant, Caes. b.c. 3, 105, 4; adytis penetralibns 
ignem, Verg. 2, 297; 2, 115; 6, 98; uocem adyti dignani 
templo, Inv. 13, 205 ; a. of a tomb. Verg. 5, 84; 

3. met. Ex adyto tamquam cordis, Lucr. i, 737; Mii-m 
adytis suis Accium et VergUinm recepere, Colum. I. pr. 30. 

adytus, us, m. the same, pro certo arbitrabor sortes 
oracla adytus angora, Ace. ap. Non. 488, 2. 

ad-usque, prep. + adv. all the to, of place, all the 
way to, Menelaus adusque columnar Exsulat, Verg. 1 1, 262 ; 
uia peior adusque Bari moenia, Hor. s. i, 5, 96; adusque... 
qua tinguitur India Gauge, Ov. M. 4, 20; omne mare ab 
India aciusque (Momms. om. ad) Gades, Solin. 56, 6; 
a. of time, all the time to, adusque Supremuin tempos. 
Hor. s. i, i, 97; a. finem diei, Ainm. 19, 1,9; 3. of 

degree, even to, a. ludibria ebrinsus. Gell. 15, 2, 2; lisn a. 
intestinorum dolorem redactus, Apul. M. 10, 16; 4. as 

mere adv. quite, a. deraso capite, ib. 2, 28; a. proxime, 
Tert. virg. vel. 3. 

ae corresponding to Gk. at, Aennis, Aer-cliylus, aether. 
Phaedrus, diaeta ; a. also for older Lat. ai, Komae 
Itomai CIL 59, tabulae tabelai, 196, 30; aedos aide. -,2 ; 
aedilis aidilis, 30 ; quae quai, 198.34; quaoro qnair.'i' 
Gnaeus Guaiuod, 30; 3. for Gk. 77. sraena iriTjcTf, scaep- 
trurn, Varr. 1. 7, 99, p. 372 Sp. <riti)irTpor ; 4. a lengthen 
ing from it in imperf. tenses, as caed-o stem ctu\, < 
st. bat; cf. 0ai- fiaiv-u fin. <j>av .lav; 5. often written 
g in MSS, pgnitet in B PI. St. 2, I, 35. but paeu. in A ; anil 
so by error a mere e, as prnitet I'l. St. i. i. 51 in B; Aul. 
3, 2, 20 in 3y; fenus, PI. Most. 3, i, 37, 53, 74, 76, 101 in 
BC ; but always faenns in A. 

Aebutius, ii, a Eoman gens. (Se)x Poppaed. Sex. f. 
(Se)r. Aebutiua C. f.... aediles, CIL 617 (u.c. 703); a. 



48 



AEDES 



as adj. Aebutia lex (u.c. 520?), Cic. agr. 2, 21; Gell. 16, 
10, 8. 

aedes (aedis*), is, f. [as caedes to cad of caedo fell, 
cado fall, BO aedes points to a root ad, perh. =al of alp raise, 
and so gen. a structure hence] a temple, Quin in ipsa 
aede (so MSS, w. a commencing trochee) deae Dianae con- 
ditumst, PI. Bac. 2, 3, 78 ; aedeni uisere Miueruae, 4, 8, 
59; Pone aedem Castoris, PI. Cure. 4, I, 20; inter aedem 
sacram et inter aedificium priuatum, CIL 206, 29 ; ea pars 
nrbis iuqua parte ea aedis sacra erit, 206, 30; aedem 
Honori et Virtuti uictor fecit, inscr. Or. 543 ; a. Honoris, 
Cic. leg. 2, 58; Telluris, Cic. Q. fr. 3, i, 14; haec ego ludo 
Quae nee in aede souent (sc. ApolUnis), Hor. s. i, 10, 38; 
duas aedes... de caelo tact(as), Liv. 27, 23, 2; aedes duae 
Ioui...dedicatae aunt, 35, 41, 8 ; 2. often omitted w. gen. 
of deity (cf. our phrase : St Paul's), quemadmodum a 
Veatae...ducta esses, Cic. fam. 14, 2, 2; pecuuia utiuam 
ad Opis maueret, Cic. Ph. i, 17; habitnbat rex ad louis 
Statoris, Liv. i, 41, 4; 3. in pi., a house (as containing 
several rooms), aedis films Tuus emit, PI. Most. 3, i, 107; 
Ille qui mandauit, eum exturbasti ex aedibus, Tr. i, 2, 
100; Harum quist dominus aedium? Ter. Ph. 5, I, 26; 
aderit uua in unis (note the word) aedibus, Eun. 2, 3, 
76; nix pars aedium mearum decima ad Catuli porticum 
accessit, Cic. dom. 116; magnificentiam aedium regiarum, 
Cic. Tusc. 5, 6 1 ; binas (contrast this w. duas of i) aedes 
habeo, alteras tibi lego, Marc. dig. 8, 2, 10 ; but Ulp. in 8, 
4, 6 has twice duas aedes incorrectly, twice binas aedes; 
4. of a tomb, Hanc aedein posuit struidque uouissima 
tetnpla Mauibus et cineri, inscr. Or. 132; 5. met. Fac 

sis uociuas, Paeudule, aedist aurium, PI. Ps. i, 5, 54; 
clausis cunctantur in aedibus (sc. apes), Verg. G. 4, 258; 
6. aedis as ace. pi., aedisque poplicas heic fecei, CIL 551 ; 
add t above. 

aedic-ula, ae, f. dim. a small temple, aediculam et bassirn 
rnagistrei dant, CIL 1181 ; cum Licinia uirgo uestalis aram 
et acdicnlam et puluinar dedicasset, Cic. dom. 136; aedi- 
culam Victoriae uirgiuis dedicauit, Liv. 35, 9, 6; add 35, 
41, 10; 2. a niche or recess for a god's statue, aedi- 
culam auream (ConcorJiae) fecit in Graecostasi, Plin. 33, 
19; Nemesis xl aediculis iucluserit, 36, 87; qui aediculas 
iucustoditas temptauerunt, amplius quam fures, minus 
quam sacrilogi merentur, Paul. dig. 48, 13, u (9); aedi- 
culae in quibus simulacra Claudiae Semues in formam 
deorum, inscr. Or. 4456 B ; 3. armarium in cuius aedi- 
cula erant Lares argentei, Petr. 29 ; Eponae deae simu- 
lacrum residens aediculae, Apnl. M. 3, 27 ; 4. in tombs, 
a recess for an urn etc., inscr. Fabr. I, 68 ; a. aediculae, pi. 
a cottage, Aediculae item sunt ob decem alias (oppositae 
pignori), Ter. Ph. 4, 3, 58 ; pauper fuit; habuit aediculas in 
Carinis, Cic. parad. 50; 6. aedicula sing, a hut (of one 
room, for a slave), In aediculam istauc seorsum coucludi 
uolo, PI. Epid. 3, 3, 21 ; aediela, inscr. Or. 1434. 

aedi-fcx, fleis, m. builder, architect, Tert. idol. 12. 

aedificatio, Onis, f. building, Cato ap. Gell. 13, 24 (23) 

1 ; Cic. Q. fr. 2, 2, 2; fam. 5, 6, 3 ; Pis. 48; Varr. r. i, 13, 
6; Vitr. i, 3, i ; 2. met. Igitur turn specimen cernitur 
quo eueniat aedificatio (sc. hominis), PI. Most. I, 2, 51. 

aedificatiun-cula, ae, f. dim. building on a small scale, 
Cic. Q. fr. 3, 1,5. 

aedificator, oris, m. builder, or rather one given to 
building, nemo illo minus fuit aed., Nep. Att. 13, i; ele- 
ganter aedificet asricola, nee sit aedificator, Colum. 1,4, 8; 
Aediticator erat Cetronius, luv. 14, 86; aed. Ancus, Flor. I, 

2 (8), 4; 2. met. mundi, Cic. N.D. 21 ; Tim. 2. 

aedif icator-ius, adj. of a builder, met. Tert. earn. Ch. 
17 ; anim. 47. 

aedif iciaua, e, adj. of a building, louis (as guardian of), 
Dictys 5, 12. 

aedifici-Slum, i, n. dim. a small building, inscr. Mur. 
1013, 5; 1430, 6. 

aedificium, ii, n. [aedifico] a building, more general 
than iii'di"*, >u;er locus aedificium, CIL 206, 7 and 8; quei 
agrei quae loon iirdificia, 204, I, 12; mM PI. Most, i, 2, 37; 
exatruere in alicno, ('. Mil. 74; quid si caeiuentum bonum 
lion habcrc-m, duturb(ar)em atd., Cic. Q. fr. 3, 9, 7; domurn 



AEDI-TUM-US 

cuius amoenitas non aedificio sed silua constabat, Nep. Att. 
13, 2; aedes aedifieiaque, Liv. 38, 38, n; uillis et aediticiiB 
et monumentis, Marcian. dig. i, 8, 4. 

aedlfico, are, vb. [aedifex] play the builder, met. Ecce 
autem aedifieat, columnam mento suffigit suo, PI. Mil. 2, 2, 
54; tribus locis aeditico, Cic. Q. r. 2, 6, 3; Caes. b. g. 6, 
22, 3; Hor. B. 2, 3, 308; ep. i, i, 100; 2. build, w. ace. 
nauem, PI. Merc. pr. 86; aedis, Most. I, 2, 36; gynae- 
ceum, 3, 2, 68; aedis, CLL 206, 58; Quas ob res hoc monu- 
mentum aediticauit (pater), 1008, 18; classes, Cic. Man. 9; 
hortos, Cic. Att. 9, 13 f. ; casas, Hor. s. 2, 3, 247 ; 
3. met. mundum, Cic. Tusc. I, 63 ; rem publicam, Cic. 
fam. 9, 2, 5 ; II 4. build upon ? si iiisulam aediticauerim 
(but inaed.?), Paul. dig. 41, I, 29, 4; 6. but admissible 

in part, aedificatus built upon, siue uacuus sit locus siue 
aedificatus, Ulp. 39, I, 20, 2. 

aedil-atus, us, m. office of aedile, aedileship, Paul, ex 
F. 13. 

aedllicius, adj. of an aedile, Eugepae, edictiones aedi- 
licias hie quidem habet, PI. Capt. 4, 2, 43 ; munus, Cic. off. 
2, 57; scriba, Cic. Clu. 126; aed. praetextam togam, Cic. 
Vat. 16; repulsam (as a candidate for the office), Plane. 
51; edictum, dig. 21, I, tit.; 2. aedilicius (uir), one 

who has been aedile, aed. est mortuus, Cic. Br. 109 ; 
Vat. 1 6. 

aedilis (older aid-), adj. as sb. m. [aedes] an aedile, 
charged with care of buildings, esp. public b., markets, and 
gen. of internal police, consol censor aidilis quei fuit, CIL 
30; die. cos. pr. mag. eq. cens. aid. tr. pi. q...., 197, 15; 
Apud aedilem pro eius factis plurumisque pessumisque 
Dixi causam, PI. Men. 4, 2, 22; Vapulabis meo abitratu 
et nouorum aedilium, Tr. 4, 2, 148 ; mures Africanos 
praedicat In pompam India (at the games) dare se uelle 
aedilibus (to the aediles), Poen. 5, 2, 52; acta hidis 
Bomanis M. lunio Lucio lulio aedilib. curulib. Ter. Eun. 
tit.; addHaut. tit. etc.; acturi sumus Menandri Eunuchum, 
postquam aediles emerunt, Eun. pr. 20 ; sunto aediles 
curatores urbis annonae ludonimque sollemnium, ollisque 
ad honoris amplioris gradum is primus adsceusus esto, ap. 
Cic. leg. 3, 7; nuuc sum designatus aedilis, Cic. Verr. 2, 5, 
36; recusautibus id munus |ut ludi maxirn(i) fiereut] aedi- 
libus plebis...factum S. C. ut duo uiros aediles ex patribus 
dictator populum rogaret, Liv. 6, 42, 14; (cf. 7, I, i); 
S. aedile as abl. rather than aedili, says Char. 120, 17, 
quoting Until, and Varr. ; add Cic. Sest. 95 ; Liv. 3, 31,5; 
but in Tac. an. 12, 64 Halm has aedili. [This article was 
not finished.] 

aedllitas, Stis, f. aedileship, PI. St. 2, 2, 29; Cic. Clu. 
69; off. 2, 57 and 58; pi. aedilitatum, ib. 57. 

aedi-tua, ae, f. [cf. aedituinus] a temple- warden, Doridi 
Asinii Galli oedituae a Diana, inscr. Or. 2444; 2. met. 

eius templi aeditua pudicitia est, Tert. cult. fern. i. 

aeditualis, adj. [aedituus or -a] of a temple-warden, 
lex, Tert. pud. 16. 

acdi-tucns, tis, quasi-part. as sb. churchwarden, Hos- 
pitibus loca quae complerant aedituentes, Lucr. 6, 1275. 

aeditumor, an, vb. r. [aeditumus] act as or be temple- 
warden, Qui postquam tibi appareo atque aeditumor in 
templo tuo, Pomp. ap. Gell. 12, 10, 7; but Non. p. 75 has 
aedituor here; 2. aedituo, are? aedituauit in a Ligorian 
forgery, inscr. Or. 2447. 

aedituus, see aeditumus. 

aedi-tum-us, (-tomus or -timus) or aedi-tu-us, i, m. 
[implies an old vb. turn-eor tu-eor ; cf. aedituens and 
cor-tum-io] temple-warden, a quo (sc. tueri) quidam dicunt 
ilium qui curat aedes sacras, acdituum, non aeditommn 
(so F. Havn. al.-umum), Varr. 1. 7, 2, p. 298 Sp. ; Varro 
aeditumnm dici oportere censet, majis quam aedituum 
quod alterum sit recenti nouitate fictuni, alterum aiitiqua 
origine iucorruptum, Gell. 12, 10, 4, where G. adds: ea 
forma dictum qua nuitimus et legitimus etc. ; ab aeditimo 
ut dicere didicimus a patribus nostris, ut corrigimur a re- 
centibus urbanis ab aedituo, Yarr. r. 1,2, I ; libcrtus 
aeditumi, i, 69, 2; 8eruius...putat...in finitimo legithno 
non plus inesse timum qnam in meditullio Tullium, Cic. 
top. 36; Aedituom (-tumum?) fanum aperire, PI. Cure. 



AEGER 

I, 3, 48; fores acdis effringunt: aoditumi (so Gell. ib., Mas 
now aeditui) mature seutiunt, Cic. Verr. 2, 4, 96; corruptis 
aodituis duobus (of the temple of Libertas), Liv. 25, 7, 13; 
praetor uilixit ut aeditui aedes sacras tola urbe aperirent, 
30, 17, 6; aeditmmis Vcncris, inscr. Or. 2445; e 
aedis Neptuni, 32; aeditus (sic) toinpli diui Aug., 2446; 
aeditus ab Coneordia, 2442; aeditVs (sic) Cnpitoli, 2850; 
aedituo Pianac 1'lanciauae, 2880; aedituo aodis Concordiae, 
4369 ; Suet. Uom. i ; 2. met. in flattery, eat operae 

pretium cognoscere quales Aedituos habeat belli spectata 
domique Virtus (sc. Augusti), Hor. cp. i, i, 230; se ease 
uelut aedituum soli quod prinium D. Augustus nascens 
attigisset, Suet. Aug. 5 ; 3. as having deeds deposited 
with him, si custodiarn tabularurn aed. susccpit, Ulp. dig. 
43> 5. 3' 3; aedituum in his quae ei tradita suiit peculatum 
uoii admittere, Paul. 48, 13, 9, 2; 31, 77, 26. 

aeger, gra, grum, adj. [ag of aeger perh. = E. ache] 
painful, dolores, Lucr. 3,918; luctus, 3, 946 ; Ov. M. 2, 329 ; 
inors, Verg. G. 3, 512; noetes, Sil. 7, 305; gen. of 

health, ill, sickly, suffering from disease, (pbarmacopolae) 
uerba audiuntur, uerum se nemo committit (ei), si aeger est, 
Cato ap. Gell. i, 15, 9; Puerperio ego uuuc me esse aegram 
adsimulo, PI. True. 2, 5, 17; add 2, 6, 19; ita grauiter 
aegrum ut omnes mediei diffidereut, Cic. div. i, 53; 
homines aegri morbo graui, Cic. Cat. i, 31; ex uulnere, 
Cic. rep. 2, 38 ; Liv. 26, 8, 9 ; pedibus, Sal. Cat. 59, 4 ; sues, 
Verg. G. 3, 496; D. M. Sextorio Aug. lib. ab aegris cul>i- 
cularior(um), physician, inscr. Or. 2886; 2. met. of the 
mind, sick, a morbo ualui, ab animo aeger fui, PI. Epid. i, 2, 
2(1 ; Medea animo aegro, poet. ap. Cic. Gael. 18; animus ab 
auaritia, Sal. lug. 29, I; amore, Liv. 30, II, 3; 3. met. 
of things personified, aegram et prope depositam rei pub- 
lieae partem, Cic. Verr. 2, i, 5 ; semper aegri aliquid esse 
in re publica uolunt, Liv. 5, 3, 6; quum utrumque pro 
remedio aegris rebus discordia petissent, 9, 20, 5 ; inter 
male parentes et iniuste imperantes aegra municipia, Tac. 
Agr. 32; molem aegram (of a rickety bridge), Stat. Th. 10, 
868 ; 4. and of abstract ideas, sickly, weak, spes, Sil. 9, 
543; fides, 2, 392; II 5. constr. w. gen. consilii aeg., 

Sal. ap. Arus, ; Stat. Th. n, 141; animi, Liv. 30, 15, 9; 
timoris, Sil. 3, 72 ; delicti, 13, 52; rerum temere motarum, 
Flor. 2, 5 (3, 17), 9; 9. n. as sb. pain of mind, trouble, 
Plus aegri ex abitu uiri quam ex adueutu uohiptatis cepi, PI. 
Amph. 2, 2,9; 7. comp. Nam numquam quicquam rneo 
animo fuit aegrius, 3, 2, 29 ; sup. Psycheu aegerrimam, Apul. 
M. 6, 13 ; 8. adv. aegre, painfully, with pain, repriniarn 
me, ne aegre quicquam ex me audias, Ter. Hec. 5, I, 39; 
nihil uidi melius (Tirone) ; itaque careo aegre, Cic. Att. 7, 2, 

:; 9. esp. w. vb. of bearing, 'ferre, PI. Capt. I, 2, 69; 

ic. Tusc. 4, 59; Ter. Haut. 5, 2, 5; 1O. w. esse, be 
painful, Ne.*:io quid meo animost aegre pater, PI. Merc. 2, 

3, 35; add Tr. 4, 3, 79; Ter. Ph. i, 3, 7; 11. \v. 
habeo, take to heart, si alibi Plus perdiderim, minus 
aegre habeam, PI. Bac. 5, i, 17; Liv. 7, 5, 7; 12. w. 
facio, cause pain, make things uncomfortable, Voluit facere 
contra huic aegre, Ter. Eim. 4, i, 10; but not PI. Cas. 3, 

4, 17 as Bentl. says, ad Eun. 5, 5, 31; 13. hence w. 
difficulty, Atque aegre impetraui, PI. Bac. 4, 4, 40; qui 
qnoil edit... aegre inuenit, PI. Capt. 3, I, i; oinnis conglu- 
tinatio recens aegre, inueterata facile diuellitur, Cic. sen. 
72; quod ipsi diebus xx aegerrime* confecerant, Caes. b. g. 
I, 13, 2; omne Mlum sumi facile, aegerrime* desinere. 
Sal. lug. 83, i; uon aegre ( = facile) ad sedern perdnceris 
examinis, Colum. 9, 8, 9; 14. comp. uec quo ab caueas 
aegrius, PL As. i, i, 106; superl. * above. 

aegilopium, ii, n. lachrymal fistula, Plin. 2.0, 158; 22, 
54 etc. 

aegilops, opis [aiyi\w<^] f. a kind of oak with sweet 
fruit, Plin. 16, 22 and 33 ; 2. a weed, wild oats, 18, 155 ; 
25, 146; 26, 130; 3. disease of the eye, aegilopium, 
Pliu. 25, 146; 35, 34; cf. Cels. 7, 7, 7; 4. for gerid. and 
qty cf, ad maturandas aegilopas, PI. Valer. I, 23; (malua) 
Aegiliipas pellit succoque medebitur eius, Aem. Mac. 

aegis, Idis, f. a goatskin as that of Amalthea, serving 
as a shield for lii])piter, Hyg. astr. 2, 13; Credunt se 
uidisse louem cum saepe nigranteua Aegida coucuteret 

K. D, s 



AEGROTO 



49 



c 



dextra nimbosqno cieret, Verg. 8, 354; odd Sil. 12. 
720; 2. more commonly of the shield of Pallas w. itn 
lieail <if Medusa, Aogidaque horrificam, turbatuo I'ulliulis 
arma, Verg. 8, 435; add Hor. od. 3, 4, 57; Ov. M. 2. 
755 ; 5, 46; 6, 79 ; 3. met. of jewels etc., Decipit hac 
oculos aegide dines amor, Ov. rem. am. 346; 4. Home 
in tliis sense derive aegis fin atVcru, OH signifying a Htorrn; 
II S. in the larch (larix femina) the wood next the pith, 
Plin. 16, 187. 

aegi-sdnus, adj. sounding with the Aegis-shield, Val. 
F. 3, SS. 

aegithus [atyirffot, atytoffo* and aryiflot] m. a small bird 
of the hawk kind, Pliu. 10, 21 ; auis minima, 10, 204 and 
205. 

aegd-cgphaliu, m. [goat-headed] an unknown bird. 
Plin. n, 204. 

aegd-ceraa, atis, 11. [goat-horned] the plant fenugreek, 
Plin. 24, 184. 

aegd-cir5s, Stis, adj. goat-horned, = CapricornUH of the 
zodiac, Lucr. 5, 615; Germ. Aral. 286; Luc. 9, 537; 

2. aegoceron as an ace. Luc. 10, 213; aegoceri as gen. 
Veutre sub aegoceri, Germ. 381. 

aeg-dlSthron, n. [aiyo\fflpos] goat-bane, a plant of Pon- 
tus, prob. azalea Pontica, Plin. 21, 74. 

aegollos, m. a kind of bird, Plin. 10, 165. 
aeg-ophthalmos, m. [goat's-eye] a jewel, Plin. 37, 187. 
aegre, see aeger. 
aegreo, ere, vb. be sick, suffer from disease, ail, Lucr. 

3, 106; 3, 824; Prise. 430, 25 K. 

aegr-eaco, ere, vb. become sick or ill, morbis aegres- 
cimus, Lucr. 5, 349; (corui) aegrescunt siti, Plin. 10, 32; 
2. met. worry oneself, be vexed, Verg. 12, 46; Tac. an. 
15, 25 f.; Stat. Th. i, 400; 2, 18; 12, 194; Sil. 8, 213. 

Aegrillus, adj. doubl. dim. a cognomen, C. Aiitouius C. 
f. Ouf. Aegrillus, inscr. Grut. 521, 4. 

aegrl-monia, ae, f. sickness of mind, vexation, Olim 
quos abiens affeci aegrimouia, PI. St. 3.1.5; Saltern tan- 
tisper dum abscedat haec a me aegrimonia, Bud. 4, 4, 
146; add Cic. Att. 12, 38,2; Hor. epod. 13 f.; 17, 73; 
Plin. 28, 103. 

aegritudo, mis, f. sickness, illness, disease, agnis 
aegritudine affectis, Colum. 7, 5, 20; si ea res aegritiidineni 
nou depellit, uendenda sunt pecora, 7, 7, 2 ; aogritudino 
fessus, sine simulate morbo, Tac. an. 2, 29 ; add 2, 69 : 
(elephantes) fessi aegritudine, Plin. 8, 3; 2. even of 
trees, Pliu. 17, 223; 3. vexation, worn', grief, Cura 

rniseria aegritudo lacrumac lamentatio, PI. Merc. 5, 2, 29; 
Tanto mi aegritudo auctior est in animo, Capt. 4, 2, 2 
etc.; si milla aegritudo huic gaudio intercesscrit, Ter. Andr. 
5, 5, 5; Matrem ipsam ex aegritudine hac (at the failure 
to find Chremes) miseram mors consecutast, Ph. 5, I, 
22 etc.; miserieordia ae. est ex alterius rebus adu. 
inuidentia ae. est ex alterius rebus secundis, Cic. Ti 
21 ; aegritudines* anxias atque acerbas, 4, 34; l>nt s. 
for iiiucli more; uir egregius in aliis artibus nimis molliter 
aegritudinem pati, Sal. lug. 83, 2; 4. pi. in PI. St. 4, I, 
21 ; Ter. Haut. 3, 2, 28; Cic. * above. 

aegr-or, oris, m. [aegr-csco] sickness, illness, disease, 
uenit...pigris balantibns aegror, Lucr. 6, 1132; some wd 
read acgroris in 6, 1259; 2. grief, vexation, if Lachraann's 
cj. lie light in: corpus rneum maerore aegrore i 
macore senet, Pac. ap. Non. I, 137; I maeror 

anxitudo aegror (MSS error I dolor, Ace. ap. Non. ~2, 3d 

aegrotatlo, onis, f. sickness., illness, disease, ut aegro- 
tatio-in corjiore, sic aegritudo in auimo nomcu lialiet non 
seiunotuiu a dolore, Cic. Tuse. 3, 23; morbi aegrotn: 
que, 4, 63; morbum totiu~ i-orporis corruptiouem, aegro- 
tationern morbnm cum imbecillitate, 4, 29; 2. of the 
mind, 3. 8; 4, 79; 3. of trees, Pliu. 17, 231. 

aegrotlcius, adj. Not. Tir. p. 134. 

aegroto, fire, vb. [aegrotus] piny the sick man, l.e sick 
or ill, suffer from disease, Nam equidem, postquarn gnatu- 
suin numquam aegrot.-mi unum diem, PI. Men. 5. 5, 56; 
add Cure. 4, 3, 22; Bud. 2, 7, 24; hominis qiiotannis peri- 
culose a^grotantia, Cic. Att. 8, 2, 3; cum grauiter 
taret, Cic. Tusc. I, 86 etc.; 2. of trees etc., uites. Plin. 

7 



50 



AEGROTUS 



AENITOLOGIUM 



17, 226; poma, 17, 228; 3. met. of the mind (mores 
boui), PI. Tr. i, i, 30; artes antiquae tuoe, i, 2, 72; ea res 
ex qua animus aegrotat, Cic. Tusc. 4, 79 ; fama, Lucr. 4, 
1124; quo me Aegrotare putes animi uitio, Hor. B. 2, 3, 

37- 

aegrStna, part, as adj. [impl. a vb. aegro-o from aeger, 
like Sou\o-u from SoiAos] sick, ill, Odiosus (medicus) uix ab 
aegrotis (his patients) ueuit, PI. Men. 5, 3, 3; Facile omnes 
cum ualemus recta consilia aegrotis damus, Ter. Andr. 2, 

1. 9; cum ad euin aegrotum Neapolim uenissem, Cie. fam. 
y. 14, 3 ; aegroto dum anima est, spes esse dicitur, Cic. 
Att. 9, 10, 3 ; 2. met. Vt te uidere, audireque aegroti 
sieut, PI. Tr. 1,2, 39; Ipsurn auimum aegrotum ad de- 
teriorem partera plerumque adplicat, Ter. Andr. i, 2, 22; 
add 3, 3, 27 ; Haut. i, i, 48; aegrotae ac prope desperatae 
rei publicae, Cic. Caecil. 70. 

Aclianus, adj. of Aelius, oratiunculae, Cic. Br. 207, 
Aeliana n. pi., what Aelius dealt in, antiquities, Cic. deor. I, 
193 ; by a happy cj. of Heurichseii for aliena of ass ; a. as 
marking the family whence adopted, Herculi Aeliano sacrum, 
iuscr. Or. 1532; i.e. the Emperor Hadrian, whose name 
was L. Aelius; imp. Caesari Hadrianp Aug. N. collig. (sic) 
Aelianorum, ib. 5016; Aemilius Aelianus, Suet. Aug. 51. 

Aelius, adj. or sb. m. name of a plebeian gens, Q. Aelius 
Tubero, CIL 799 ; in Sex. Aelii commentariis, Cic. or. i , 240 ; 
L. Aelius Caesar (Le. Hadrianus), iuscr. Or. 1104 etc.; 

2. lex Aelia de comitiis (u. c. 596), Cic. Sest. 33 ; Vat. 23 ; 

3. lex Aelia Sentia de manumissis (a. u. c. 757), Ulp. 
dig. 40, 2, 12 ; Paul. 40, 2, 15. 

aelOrus, i, m. [ai\-oupos wave-tail] a cat, Gell. 20, 
8, 6. 

aemidum, tumidum, Paul, ex F. 24. 

Aemilianus, adj. of Aemilius, Aemiliana n. pi. (sc. 
aediticia or praedia), a district of Rome near the Campus 
Martins, qui habitant in Aemilianis, Varr. r. 3, 2, 6; prae- 
diis A., Tac. an. 15, 40; quum Aemiliana arderent, Suet. 
Claud. 18; 2. Vicus Aem., a street in Rome, S. Euf. reg. 
urb. ; 3. as marking the family whence adopted, P. 
Scipio Aemilianus (by birth Aemilius), Veil, i, 12, 3; add 
luv. 8, 3. 

Aemilius (Aim.), adj. or sb. m. name of a gens, Quirino 
L. Aemilius L. f. praitor, CIL 630 ; L. Aemilium L. f . Paulum, 
Liv. 43, 2, 5 ; 2. Aem. tribus, one of the rustic tribes, 
Cic. Att. 2, 14, 2 ; Liv. 38, 36, 9 ; Q. Muticillo Q. f. Aem. 
inscr. Or. 3703 ; L. Statilio L. f. Aem. Sulpiciano, 4027 ; 

3. Aem. uia, a road made by M. Aemilius Lepidus (a. u. c. 
567) fin Placentia to Ariminum, cf. Liv. 39, 2, 10; 4. an- 
other by M. Aemilius Scaurus fm Bouonia to Dertona, 
Strab. 5 ; 5. a third fm Ariminum to Aquilcia, in ipsa 
Aemilia diu pugnatum est (near Forum Gallonun), Galb. 
ad Cic. fam. 10, 30, 4; si ueneris unde reqitiret, Aemiliae 
dices de regione uiae (near F. Corueli), Mart. 3, 4, 2 ; ib. 6, 
85, 6 ; 6. Aem. pons, built by M. Aemil. Scaurus, luv. 
6, 32 ; 7. ratis, of L. Aemil. Paullus, Prop. 3,3,8; 

8. ludus, a gladiatorial school near the Forum Bom., 
founded by L. Aemil. Lepidus, Hor. ep. 2, 3, 32; Victor, 
reg. vin. 

aemdbdlium, ii, n. an offering of blood (?) iuscr. Or. 

2334- 

aemula, sec aemulus. 

acmulamcntum, i, n. rivalry, Tert. Marc. 4, 10 (with 
a I). 

aemulatio, onis, f. rivalry, emulation in good and bad 
sense, aem. dupliciter dicitur ut et in laude et in nitio nomen 
sit, Cic. Tusc. 4, 17; ilia uitiosa aem. quae riualitati similis 
est, 4, 56; laudis, Nep. Att. 5, 4; naturae, Plin. 25, 8; 
Nee haec inuidia uerum (uera ?) est aemulatio, Phaedr. 2, 

9,7- 

aemulator, oris, m. one who strives to imitate, imitator, 
(id) Catoni et cius aemulatori attribuis, Cic. Att. 2, I, 10; 
animus aem. dei, Sen. ep. 124, 23; whence 

aemulatr-ix, icis, f. the same, Cassiod. var. 7, 5. 

aemulatus, us, m. rivalry, ne in urbc aeinulatiis ageret, 
Tac. an. 13, 46; but in h. 3, 66 extincto aemulatore. 

aemulo, are, vb. emulate, patris tui uirtutes, Apul. M. 
1,23. 



aemulor, iiri, vb. play the rival (whether in good or 
evil), Quoniam aemulari non licet, mine inuides, PI. Mil. 3, 
2, 34; (pueri) positis inuicem quaestiunculis aemulantnr, 
Quint, i, 3, n ; qui inuidebant qui aemulabantur, 12, 10, 
13; uitiis aemulabantur, Tac. an. 12, 64; 2. w. dat. 
quod his (so MSS) aemulemur qui ea habeant quae nos 
habere cupiamus, Cic. Tusc. i, 44; obtrectare alteri aut 
uitiosa aemulatione... aemulari, 4, 56; consummati patroni 
ueteribus aernulantur, Quint. 10, 1, 122; feruntur hacc pomis 
recentibus aemulari, Pall. 4, 10, 8; 3. w. cum, ne mecum 
aemuletur, Liv. 28, 43, 4; 4. w. inter se, aemulantium 

inter se regum paratus, Tac. h. 2, 81 f. ; 5. w. ace. of 

person or thing, rival, emulate, imitate, ut omnes eius in- 
stituta laudare facilius possiut quam aemulari, Cic. Fl. 64 ; 
Pindarum, Hor. od. 4, 2, I ; iuuenum aemulantium studia 
(of Pythagoras), Liv. i, 28, 2; Riualem possum non ego 
ferre louern ; Ipse meas solus, quod nil est, aemulor (re- 
gard w. jealousy) umbras, Prop. 2, 34, 19; Albanum uinum 
(so A, al. Albauo uino), Plin. 14, 30; seueritatem impera- 
torum, Tac. h. 2, 68; placita Stoicorum, 3, 81 ; uirtutem 
maiorum, Tac. Agr. 15; Homerum, Quint. 10, I, 62; Pol- 
lionem, 10, 2, 17; 6. w. inf. muuicipia aemulabantur 
corruptissimuni quemque inlicere, Tac. h. 2, 62 f. ; acelama- 
tiones, Plin. pan. 3; 7. part, aemulans, whence adv. 
aemulanter, emulously. 

aem-ulus, adj. [implies a vb., perh. akin to c! of a/ju\- 
Xaojtitu and so to d/j.a, E. same, L. sim-ilis simia and even 
imitor; also to ahm of G. nach-ahmen (Karcher, Diurn. 
Sch.), and to Affe] as sb. rival (in good or evil often w. 
envy), jealous rival, Set uidere expeto te. Mihi's aemula, 
PI. Bud. i, 4, 20; Vel quod propiuquus uel quod uirtute 
aemulus, poet. ap. Corn. 2, 42 ; Miles uero sibi putare ad- 
ductum ante oculos aemulum, Ter. Eun. 4, i, 9; si tam- 
quam aemulum remouisset, Cic. Verr. 2, 5, 82; dum...cantu 
uocat in certamina diuos, Aemulus exceptum Triton. ..im- 
merserat uuda, Verg. 6, 173; aemulos reges, Hor. od. 3, 
16, 14; Et si nulla subest aemula, languet amor, Ov. a. a. 
2, 436; 2. w. geu. or dat. of pers., see PI. above; leno- " 
num aemulos lanios, PI. Ps. i, 2, 62; Aemulus Ascraeo... 
poetae, Verg. cul. 96; Platonis, Quint. 10, 1, 123; Ciceronis, 
n, 3, 8; Britannici, Suet. Ner. 6; 3. w. gen. of the 
qualities about which, (Zenonis) iuuentorum aemuli Stoici, 
Cic. Mur. 61 ; mearum laudium, Cic. Ph. 2, 28; Hannibal 
hie aem. itinerum Herculis, Liv. 21, 41, 7; 4. of things, 
Timagenis aemula lingua, Hor. ep. I, 19, 15; Tibia. ..tubae 
aemula, 2, 3, 203; senectus, Verg. 5, 416; sidus Veneris... 
aemulum solis lunaeque, Plin. 2, 36; (mustelas) aemulas 
murenis, 9, 63; ficus...piris magnitudine aemula, 15, 68. 

aeneator, oris, in. [impl. perh. a vb. aenea-re] trumpeter, 
Sen. ep. 84, 10 ; Suet. Caes. 32 ; Paul, ex F. (al. aena- 
tores) ; collegium aeneator., iuscr. Or. 4059 ; legionis vn, 
ib. 1887. 

aeneolus, adj. dim. of bronze, piscatores little bronze 
figures, Petr. 73; add Paul, ex F. 28. 

aeneus, or iieneus (or aheneus), adj. (aes aeris) of bronze, 
brouzen, equum, Cie. off. 3, 38 ; statua, Cic. Ph. 9, 1 3 ; candela- 
bra, Cic. Verr. 2, 4, 60; libra, Varr. 1. 9, 49; aeneus ut stes, 
Hor. s. 2, 3, 183 ; murus aeneus, Hor. od. 3, 3, 65 ; sub iuga 
aenea, i, 33, 11; iugo cogit aeneo, 3, 9, 18; Theca tectus 
aenea, Mart, n, 75, i; naui aenea, Serv. ad A. 8, 300; 
tubam, Plin. 7, 201 ; 2. the colour of bronze, barbam, 
Suet. Ner. 2 ; 3. aeneum as sb. n. a bronze cauldron, 
lento igni in aeneo subferuefactis, Plin. 29, 35. 

aenigma, iitis, n. a riddle, quod Graeci dicunt aenig- 
mata, hoc genus quidam...scirpos appellaueruut, Gell. 12, 
6, i, who then gives one; Quint. 6, 3, 51, w. a second; 
Char. 276, 16 K, w. a third ; Diom. 450, 25, w. a fourth ; 
2. met. aenigma Oppiorum... non intellego, Cic. Att. 7, 136 
I; aenigmata somniorum, Cic. div. 2, 132; legum, luv. 8, 
50 ; 3. aenigmatis as dat. or abl. pi., Varr. ap. Char. 

123, 3. 

aenigmattsta, or -es, ae, m. one who sets riddles, Sid. 
ep. 8, 6 ; Aug. Q. Num. 4, 45. 

aeni-pes, piklis, adj. bronze-footed, boues, Ov. her. 6, 32. 

aenitologium, au error for Encomiologicum, ap. Sen', 
de C. metris, 1825 P; 466* n K. 



AENO-BARBUS 



AEQUICULUS 



51 



Acno-barbus, see Ahenobarbus. 

aenulum, adj. n. dim. as sb., uas ex acre paruum, Paul, 
ex F. 28. 

aenum, see ahenum. 

aequab-iliB, e, adj. [aequab-, older form of vb. aequa-] 
adj. on a level, well balanced, as met. Vis hostilis cum istoc 
fecit meas opes aequabilis, PI. Capt. 2, 2, 52; omncs 
(mundi) paries ondiqoa aequabiles, Cic. N.D. 2, 116; 

2. esp. equally distributed, equable, equal, fair, aequabilem 
praedae partitionem, Cic. off. 2, 40; ius, Cie. inv. i, 2; 
niliil ea iuris dictioue aequabilius*, Cic. Att. 5, 20, i; in 
discriptione aequabili sumptus, Cic. Fl. 32; par quod iu 
omnes aequabile est, Cic. iuv. 2, 68; so lo-opojutac aequa- 
bilem tributionem, Cic. N. D. i, 50; Caec. 70; mixtura 
aequabili uitiorum atque uirtutum, Suet. Dom. 3; 

3. bonce, steady, uniform, equable, continuous, motu certo 
et aequabili, Cic. N. D. 2, 23; babitus corporis, Cic. fin. 5, 
36; amnis, Cic. rep. 2, 10; tractu orationis, Cic. or. 2, 54; 
add 64; puluerem, Sal. lug. 53, I ; fama, 43, i ; uer, Lact. 2, 
n, 2; uirium aequabilior* firmitas, Sen. ep. 74, 15; 

4. comp. s. * ; 6. aequabiliter, equably, uniformly, 
steadily, Cato r. 103 (104); Cic. off. 2, 40; N.D. 2, 116; or. 
2,218; adQ.fr. I, I, 25; Varr. r. 1,6,6; aequabilius*, Sal. 
Cat. 2, 3; Tac. an. 15, 21 (dub.). 

aequabilitas, atis, f. equal distribution, uniformity, 
mottis, Cic. N. D. 2, 15; uitae, Cic. off. I, in ; add 99; iuris, 

1, 88; of oratory, Cic. or. 53; 2. absol. impartiality, quid 
cum tide, quid cum aequabilitate gesserit, Cic. or. 2, 345 ; 
ipsa ae. est iniqua, cum liabet nullos gradus diguitatis, Cic. 
rep. 1,43; 3. note : aequitatem se cum ceteris coaequandi 
Cicero aequabilitatem uocat, Lact. 5, 14. 

aequabiliter, see aequabilis. 

aequ-aeuos, a, um, adj. [aeuom] of equal age, Verg. 

2, 561 ; 5, 452; Sen. Ag. 673; 2. lotos aequaeua urbi, 
Pliu. 16, 236; nernus, Claud, epigr. 2, 16 etc. 

1 aequa-lis, e, adj. [aeuom ; for u and q cf. niuo uixi ; 
for sull. li cf. ta-li-s, G-. so-l(i)ch-er like this; also riua-lis 
tribu-lia of the same stream or tribe ; and our like] of like 
age, of the same age, oft. w. dat. Qui? Quia aequalem et 
sodalem liberum ciuem euicas, PI. Merc. 3, 4, 27; Virgines 
aequalis uereor, Enn. tr. 81 V; amicum aequalem atque 
hospitem Cotidianum, Afran. 368 B ; haec sacra aequalia 
urbi, quaedam uetustiora origine urbis as old as Liv. 5, 
52, 7 ; ne istue luppiter sirit urbem in aeternum couditam 
liuic fragili corpori aequalem esse to live no longer than 
28, 28, 1 1 ; add 30, 28, 5 ; At chorus aequalis Dryadum, 
Verg. G. 4, 460; aequalis comitatus classe cateruas, A. 10, 
194; 2. w. abstract nouns, cuius beniuoleutia in popu- 
lum E. est ipsius aequalis aetati, 'Cic. Ph. n, 33; iu me- 
moriam notam et aequalem incurro, Cic. Br. 244; fuit cum 
ea (loto) cu;>ressus aequalis, Plin. 1 6, 236; 3. as sb. one 
of the same age, a young or old friend, as may be, often w. 
a gen. or poss. pr., Adulescenti...amico atque aequali meo, 
PI. Tr. 2, 2, 44 ; 1,2,10; Tristis est : cum Chaeribulo iucedit 
aequali suo, PI. Epid. i, I, 92; mine credo inter suas Aequa- 
lis et cognatas sermonem serit, Caecil. 152 E; Quern iuquit 
uocabo ad cenam meorum aequolium, Ter. Andr. 2, 6, 24; 
Eun. 2, 3, 36; Haul. 3, 1,8; Afran. 256 E; Pacuv. ii4and 
1 66; Omnis aequalis uincebat quinquertio, ap. Fest. v. 
quinq. ; sacrificium aequale hums urbis (so Bait. w. BISS ; al. 
liuic urbi), Cic. Har. 37; quae uis non modo senior est 
quam aetas populorum sed aequalis... dei, Cic. leg. 2, 9; 
Orbius meus fere aequalis, Cic. Br. 179; cur neque militaris 
later aequalis equitat? Hor. od. I, 8, 6; epod. 12, 22; lu- 
lium Secundum aequalem meum, Quint. 10, 3, 12; 

4. fm aetas an historical period or age, first as adj. w. dat., 
of the same age, contemporary, cui cum (al. si) aequalis 
fuerit Liuius, Cic. Br. 73; nee quisquam aequalis tem- 
poribus illin scriptor exstat, Liv. 8, 40 f.; Aristides aequalis 
iuit Themistocli, ps. Nep. Af. I, I ; 5. as sb. a con- 
temporary, Philistum aequalem temporum illorum, Cic. 
div. i, 39; aequalibus suis omnibus praestitit, Cic. Br. 177; 
eminere inter aequalis Trachalus uidebatur. 

2 aequalis, e, adj. [shortd form of aequilb-ilis, fm aequa- 
re] well-balanced, Priucipio terrain ne nou aequalis ab 
omni Parte foret, rnagui specieni glomerauit in orbis, Ov. M. 



1, 34; ceteris membris aequalis et congruous, Suet. Tib. 
68; and of oral., membris aequalihus quod uro*u\oi< ilicitnr. 
Quint. 9, 3, 80; 2. level, flat, per loca aequalia 
gignentium, Sal. lug. 79, 6; moutum aequali dorao con- 
tinuum, Tac. an. 4, 47; gcntes nine naribus aequali totitiH 
oris planitio, I'lin. 6, iS; ; a. met. on a level (with), 
qui paupertatem cum diuitiis esse aequalem uelimus, Cic. 
leg. 2, 25; gloria tua cum rnultis uiris fortibus aequaliH 
est, ps. Sal. ad Caes. 2, 13, 5; excellent) ac ibi aequalis, 
Plin. 35, 128; 4. equable, uniform, Bteady, invariable, 
iirst phys., imber primo largioris proccllae, leiitior di-indi 
aequaliorque iicridens auribus, Liv. 24, 46, 5 ; f:i 

lenis aequalisque, Colum. 2, 20 (21); 6. of abstr. nns., 
Nil aequale homiui fuit illi, Hor. s. I, 3, 9; mediocrita*, 
Quint. 10, i, 54; of oratory, id acquaints erit, non tumul- 
tuosius atque turbidius, 3, 8, 60; in Ov. M. u, 464 Aequn- 
lique ictu scindunt freta, rowers keeping time together; 
6. gen. equal, ut necesse sit partem pedis aut aeqnalem 
esse alteri parti aut altero tanto aut sesqui essc maiorem, 
Cic. or. 188; 7. met. casque (sc. uirtutes) esse inter se 
aequales et pares, Cic. or. i, 83; add 3, 55; quae ex eo 
peccata nascuntur aequalia sint oportet, Cic. parad. 20; 
8. equal iu rank, ut si quis maior uel aequalis subiciat se 
iurisdictioni alterius, possit ei et aduersuseum ius dici, L'lp. 
dig. 2, I, 14; II 9. as sb. w. gen., an equal or equivalent, 
creticus et eius aequalis paean, Cic. or. 215; III 1O. aequa- 
liter, adv. equably, equally, uniformly, collis ab smnmo ac. 
decliuis, Caes. b. g. 2, 18, I ; 11. met. ae. constauterque 
ingredieus oratio, Cic. or. 198; frumentum ae. distributuin, 
Cic. Verr. 2, 3, 163; add am. 56; acad. pr. 2, 36; Colum. 
arb. 4, I ; Quint. 3, 8, 60; 3, 9, 2; n, i, 72; n, 2, 34; 
II, 3, 141; 12. comp. aequalius, Colum. arb. 4, 2; 

Tac. h. 2, 27. 

1 aequalitas, atis, f. [i aequalis] the being of the same 
age, et aequalitas uestra (sc. Ciceronis et Sulpici) et pares 
honorum gradus, et studiorum uicinitas..., Cic. Br. 156; 

2. a body of aequales, young friends, dulces perf(icit) 
Aequalitatis inter plausus nuptias, 1'haed. fab. Perot. 
15, 29. 

2 aequalitas, atis, f. [2 aequalis] the being level, flat, 
smooth, smoothness, evenness, oesypum carnis excres- 
ceutis ad aequalitatem redigit, Plin. 30, 113; aequalitns 
ilia (maris) quae me comvperat, periit; nondum erat tem- 
pestas, Sen. ep. 53, 2; 2. met. quantum eminentibus 
uincimur, fortasse aequalitate (by not sinking below a cer- 
tain level) pensamus, Quint. 10, I, 86; ut cetera in summa 
aequalitate ponerent on a perfect level Cic. leg. i, 38; 
erant plures simul imperatores nee super ceterorum aequa- 
litatem, Tac. an. 3, 74 f. ; 3. esp. the being well-bill 

ae. uerborum, Cic. part. 21 ; 4. equality of status, 
Fr. e'galite', omnes exuta aequalitate iussa piineipis aspec- 
tare, Tac. an. 1,4; exui (coepit) ac. , 3, 26. 

aequamen, inis, n. [aequo vb.] a means of levelling, 
amussis est aequamen, laeuamentum apud fabros tabula 
qua utuntur ad saxa coagmeutata, Varr. ap. Non. 9, 13. 

aequamentum ? an error for the above, Non. 3, 26. 

aequanimis=ciryu/iu>i', Gloss.; hence aequ-iter, with 
calmness of mind, Macr. s. 2, 4, 19; Amm. 19, 10, 3. 

aequammitas, atis, f. a level eonditiou of mind, as im- 
partiality, Ter. I'll. pr. 35; Ad. pr. 24; 2. caii 
tranquillity, Plin. 18, 123. 

acqu-ammus, adj. of tranquil mind, tranquil, calm, 
Auson. sept. s. 3; id. 3, 9. 

aequatio, oiiis, f. levelling, equalization, equality, pra- 
tiae, diguitatis, suffragiorum, Cic. Mur. 47 ; bouorn; 
off. 2, 73; iuris, Liv. 8, 4, 3; fortunae ac dignitat 
31, 18. 

apquator, nris, m. one who equalizes, aeq. mon(etac^, 
inscr. Or. 3228 an assayer of the mint. 

aeque, see aequus. 

Aequi, orum, m. pi. a people of Italy on both sides of 
the Auio, Cic. rep. 2, 36; Liv. 4, 30, I. 

aequi-crurium, adj. n. as sb. [crus] of equal legs, an 
isosceles triangle, Mart. C. 6, p. 248, 1 1 Eyss. 

Aequlculus, i, or Aequicola, ae, m. one of the Aequi. 
ius ab autiqua geute Aequiculus discripsit, Liv. i, 32, 5; 

72 






AEQUICUS 



dm. iieulus acer, Ov. 

;; 3. a-- adj. \eqmeubi rara, I-M!. S, 371, 
Aoqulcua, udj. of the Aequi, bellum, Liv. j, 4, 4; IO, 

aqui-(Ua-le, adj. n. as ab. [dies] equinox, Paul, ex 

a*qul-dleu>, adj. [of. fatidiens] balaneed in words, uer- 
'- ^.".u. .(.i.). i> K. 

acqui-distoiu, tis, adj. equidistant, parallel. Mart. (,' . S. 
is transl. of paralleli. 

aBqul-rormi. e, adj. [forma] epithet of a sort of \ei>e. 
I, I'iom. .(oo. o 1\. 

nequl-l5t5tlo, onis, f. a parallel lino? Vitr. 9, S, p. 134, 
10 1 

aquU.\tiraU, e. adj. equilalir.il. Censor. S, 6. 

aquilattru*j adj. the sain. , Mart. C. 6, 2.|S. II. 

16 and i ~ !'.> K. : a. uequilaterum as' sb. n. an equilateral 
triangle, ib. 1. S. 

aeqol-latas, eris. adj. the same, A us. id. u, 50. 

aequitauium, adj. n. as sb. a hill/, se I'anl. e\ !'. j.|. 

aequi-libris, e, adj. [libra] in equilibrium? Vitr. 5, 12, 
4 ; w i ' . 

aequillbritas, at is, f. equilibrium, balance, Cic. K.D. I, 
109 urorojuia: ef. I, 50. 

aequlllbrluin, ii. n. eiinilibrium, balancing, Sen. N. Q. 
3, 25, o; a. met. Hell. 20, I, 15. 

Acquimaelinm. ii. n. the ground on whieh the house of 
Sp. Maelius had stixxl. Aeq. quod aoqnata JIaeli domus 
pubi :. 5. -,j; domum.ut monnmento ai . . 
dirui iussit. i,'. .'datum eM, l.iv. 4, n>, i; 24, 

acqul-mantu, a, urn. adj. who uses right and left han.ls 
slike. Auson. id. i;; Isid. or. 10; 3. met. Syiiim. ep. o. 
lot (i 

acqul-noct-ialio, adj. equinoctial, eireiilus. Varr. 1. 
S. 1 s .' 5. 17. -; 7. 15, 2; ortus occasusque, 5, 16, 

.;; hora, 1'lin. j. 216. 

qui-noct-ium, ii, n. equinox, Cic. Att. 12, zS. _; : 
l.iv. 31, 47. i ; 1'lin. ii. 4? and 107 etc. 

aqoi-par, Juis, adj. eqnal, Aus. id. 12; Sidou. ep. S, 
6. 

aequi-pid.las, adj. of equal feet, trigonuni, ApuL dogm. 
I'l. i, 7- 

aequi-p*rlb-Uis, e, adj. [ae<iuipera-re] on a level (\\ ithl. 
non esse aequip<rabilis Vostras etim i ones atqiie 

opes, Tl. Tr. . 4. <>5 : Quid uidisti aut quid uidebis magis 
dis aoquiporahile:' I'l. Cure, i, ;, II. 

aeqaipirantta, ac, f. = foll..'Tert. adv. Valent. 16. 
qnipintio, onis. f. lit. plaeiiig on a level met. com- 
parison, i n.la aequiperatione (so. exercituum), 
GU. 5, 5, 7; uirUitum, 14. ;. S. 

aequi-piro i-paro), are, vb. [aequns, paro] lit. p 
a level, r. ;e. turn MSS) K'llatovem M:: 

hair .]ue aequiperare suas nirtntis ad 

PI. Mil. I. 1, 12; Nam si qui qnae enentura Mint proui- 

:-.iilvrem hi ,1 Kitselil. MSS aeqnij>. 

loui. 1'senv. 407 K ; louis Solisqu. 

. I.i\. 5. 2_v 6; (Hadrianusl Numae i 

;:io. h. p. 20(i N'alvr; a. simple vb. 
lor retl. oome up to, equal, rival, often \v. ace. > 

Ilitsehl; MSS qnoi or 

M amieum erga aei]iiijvret f.iam (so Ii. MSS suum). 

i eum (d;i; ..-qni- 

m. up. 1'. . qui fiu-tis 

40; si ita Mint 

.a. ae^Hiiperare nt q . :~i.... 

..'inm me :: 
unavquipen 

. l^v. 
eum nemo lalwi. 

. : : ur',.em die: 

id. Them. o. i : a. as vb. intr. 
sUu.l on a K clash), ubi aetiuiparant f., 

iu.licia, Ulp. dig. 50. 17. 104; 4. form 
. Ambr. Tl. Tr. 2,4,0;: ana 



AEQUO 

aequl-pea, pedis, adj. of equal feet, scmus Diom. 476, 
i ; K, of n spondee. 

acqul-poUcnn, ntis, of equal power, equivalcut, Apul. 
dogm. I'l. ;,, p. 36 

aequi-pond-ium, ii, n. eqnal weight, counterpoise, Vitr. 
10. S. 4. 

aequltas, ntis, f. equality. ne portionum aequitate tnr- 
hatns uiuiiilus praepor. N. Q. ;. 10. ^; mem- 

hroruni (>ynnnetM \ug. 79; a. met." aeq. in 

benilioio t;ratia. in ininria pnnitio uominatur. Cie. partit. 
130; 3. \v. ealmr,. ->. ti :>.'.:. [nillity of niiiiil. oft. \v. niiiini, 
iiniini aeqiiitatem in ipxi mo 1 , .17; modera- 

tiononi animi tui i't aoquiia: sollieitari 

Cio. son. i ; quo in speetaenlo mira popnli It. aeq. rial. Cie. 
1'is. 27; 4. the being reasonable, ll 
aniiiii noui, Cic. agr. i, 14; qnae mei (al. lucaiu) animi 
aequitatem indieent. ps. Nop. Thras. 4, 2; 6. absol. 

equity. natural justice, fairness, pro aequitate contra ius 
dioere, Cic. or. I, 240; a uerhis reeedis et aequitate uteris, 
Cic. Caec. 37; de iure prius an de aequitate dioeuduiu? 
Quint. 7, 10, 2. 

aequiter, see ivequus. 

aequiternus, adj. [ = aeuitcrnusj see aequalis] eternal, 
Claud. Main, aniiu. :. 4; Sidon. c\\ S, 13. 

aequi-uilco :' ere. \l>. bo of equal power, c:xrm. riiil. 6. 

ae.iui-uoc-us, adj. of like meaning, synonymous, Mart. 
Cap, 4, 97 G, p. 102, 3 Eyas. ; IsiiL or. 2, 

aaqno, are. \h. [aequus. e\on. level] make levol, level, 
aequata agri plnm'ius. i \rea...ingenti 

aequanda eylindro. Verg. G. I, 178; add Flin. , 

-ed erat pes terlius impar: 

postiiuaiu snhdita oliiiuni Sn-tulit, ao.jiiakiin .. O\. M. S. 
663; 3. it may be: level down, le\el. Numantia!:i 

ne.iuauit solo. Veil. 2, 4. .;: s:u>ra et tomplum solo !U'i]vi:vn- 
tur, Tae. an. i, 51; Maetio euius doinns solo . 
Quint. ;. !\. too: oiuniateetaaeiiuai.it iMssadae- 

liv, \, jo, o; lupnnar solo aeqimndnm 
o a cj. of 15ui sian : who also by ej. gives adequan- 
,it nequandnin is nearer deqnantuin of M^- 
eontr. ;o, p. 304. S B : and in. .audae sn: : 

turae consnlatusque. o, ]S. 14; stereora (at first in heaps), 
Coluiu. .'. -M (), .;; 3. met. bringdown to a level (witli). 
make no better than, sitis aiida..-Aequabat miiltnm parilis 
luimoribus iinbrem, Luer. 6, 1 1 77; cum per sonmum 
uinuiuque dies noetibus nequauerit, Liv. 31, 41, 10; 
4. it may lie, level up, raise to a lex el \\ith.eampi montibns 

| 9; 5. met. 

raise to a le\el (w.thi. ]>laee on a level (with), temperamen- 
tum quo temiiores eum prineipibus aeijnari se p.. 
I'ie. le . ;. 14; omnium antea damnatorum sx'i '.. 
cum hn. -. [iiari eonferri.|Ue pf--e, Cie. Veir. 

.-. i. -M '; ad.i ClO, 1-r. i ,S ' : 
potent issimis aequari ni 

ueritis Hannibal) riiilippum, nee i :-ibus M.-u'e 

donas. Tyrrlio eerte :U'ij'.iabitis. I,iv. _^i. ~. S: 
aseiuit nomen cuius magnituvi 1 



;. -M. ;: animos aequabit Olym;' 

[uanerunt sibi [S Veil. j. 1^7. 

i : nee indi^netur sibi 1!. ;;iaii 1'. l.ininm. Quint. 

10, i, 101 ; add to. I, 50; 6. 1" ;ine so as to 

n fiont. I -out praenn'a 

Ni ... VTg, 5, -_;j : 

nelis (witli squared yaidsl. 4. ;S7 : Sil. 10. 

_;Si : see al^o S 1,1: akin to these: aequare termii:, 
Quint, deel. i ;. 11 - t'r. : : 7. m 

extensivewith in spaee or time, Imperinin terris.Veri;. 
mx'ti ludum, o. _;;S; nee tamen aequari 1'roir. 
l.iv. 5. ;S. .- ; B. gen. make equal. equ.L 

ijui iam illis fere se nequarunt. v 
. . 

:r non 

, ;: impel n f 5 'uetu~. 

i (eorixiruml cum nauibus*. i. 107; 
JII j 9. es]>. lots for draxvins: ipilas. 

i qnal in I 
scribah. : \ \ i 



AEQU-OR 



aequa (sortis), PI. Cas. 2, 6, 35; non ea (oracla) quae 
aequatis sortibus ducuntur, Cic. div. I, 34; dum sitella 
defertur, dum aequantur .sortes, dum sortitio fit, Cic. Corn 
i, 13, p. 935 Bait.; 1O. so far w dat. or cum*, this esp, 
in Cic. ; also w. ace. of point reached, sometimes accom- 
panied by abl. (in or with a thin), come up to the leve 
of, reach, first phys., cuius (fluminis) altitudo summa 
equorum pectora aequabat, Curt. 4, 9, 15 ; nondum 
aquae fastigium aequabat (opus), 4, 2, 19 ; aeqnantis 
moenia turns, Luc. 3, 456; 11. of speed, keep up 
with, uentos aequante sagitta, Verg. 10, 248; equitem cursu 
Liv. 31, 36, 8; cnrsum eorum, Curt. 4, i, 2; iuga prae- 
cedentia, Sil. 16, 425; 12. met. rise to the level of, 
come up to, equal, be equal to, ea arte superiores reges, Liv. 
i, 53, i; collegae uirtutem, 10, 19, 18; cum ea oratione 
magnifica, facta dictis aequando memorasset in language 
as grand as the deeds themselves 6, 20, 8 ; haec aequare 
dicendo arduum, Plin. ep. 8, 4, 3; Begum opes animo, 
Verg. G. 4, 132; (palma) Herculem, Curt. 9, 2, 9; pic- 
tnram, Plin. 35, 126; pretia margaritarnm, 19, 20; neutrius 
uirtutes, Quint. 10, I, 54; Hannibalem, Sil. 6, 640; su- 
peros laude, 13, 722. 

aequ-or, oris, n. [fm the lost vb. whence aequ-us] a 
level, level surface, speculorum ex aequore, Lucr. 4, 107; 
aboriantur ne aequor illud uentris inmgetur, GelL 12, I, 8; 
Aus. epigr. 146, 14; Prtid. ar<f>. 12; 2. esp. level ground, 
a plain, per aequora campi, Enn. ap. anal. Vindob. p. 173; 
Babylonii in camporum aequoribusf habitantes, Cic. div. i, 
93 ; Piaetipitemque Daren ardens agit aequore toto, Verg. 
5, 456; Libyci aequoris (the Sahara), Verg. G. 2, 105; 
primus in aequore puluis, luv. 8, 61 ; 3. esp. the plain 
of waters, of the sea, chiefly in poets, aequor mare appel- 
latum, quod aequatum quom commotum nento non est, 
Varr. 1. 7, 2, p. 308 Sp. ; quid tarn planum quam mare, e 
quo etiam aequor illud poetae* uocant, Cic. ap. Non. 65, 
17; maris aequor, Colnm. 8, 17, 3; aequorat ponti, Verg. 
G. i, 469; Oceani, I, 246; uastum maris aequor arandum, 
Verg. 2, 780; 4. absol. in poets, carina per aequora 
cana, Enn. ap. Isid. or. 19, i; cf. * above; fessas aequore 
matres, Verg. 5, 715; Contracta pisces aequorat sentient, 
Hor. od. 3, i, 13; 5. in later prose (and even in Sail, 

ace. to Don. ad Ph. 2, i, 13); Plin. 4, 76; placidum aeq., 
Tac. an. 2, 23 ; Curt. 4, 7, 1 1 ; Mela 1,2; and met. suspensae 
calidae aquae aequorat, Val. M. 9, i , i ; 6. of a calm 
river (the Tiber), Verg. 8, 89 and 96; 7. for pi. see t 

above. 

aeqnor-etu, adj. of the sea, in poets, Nereides, Catul. 
64, 15; genus, Verg. G. 3, 243; Britannos, Ov. M. 15, 752. 
acinus (aequos or aecus; or older aiq.), aequa, aequum 
(aecum), adj. level, even, horizontal, campester locus is 
(est) me!ior qni totus aequabiliter in unam partem nergit, 
quam is qui est a4 lilx.-llam aequus, Varr. r. i, 6, 6; in 
aequo et piano loco, Cic. Caec. 50 ; in aequnm locum sese 
demittere, Caes. b.g. 7, 28, 2; a. esp. of scales, held 
even, is uitam aequa lance pensitabit qui..., Plin. 7, 44; 
libra aequa, Sen. Here. F. 848; in persona mulieris aequa 
lance seruari, Mod. dig. 42, i, 20 ; 3. w. cum or dat. 

on a level (with), moires turreisque aeqnas cum moiro 
faciendum coirauerunt, CIL 1230, 4; Vrbs erat in summo 
nubibus aequa iugo, Ov. Pont. 4, 7, 24; qni aequum 
arcibus aggerem a'ltollant, Sen. ep. 94, 61 ; 4. so of 
things inclined neither way, as of yards squared, when a 
ship sails before the wind, Xancta ratem comitesque fngae 
pede labitur aequo, Ov. F. 3, 565 ; cf. aequatis uells, Verg. 
4, 5'^7 * an( l ^ r > o.fi<j>vrfpoiffi irodccrfftv, of the tongue of 
balance in centre, stateram examine aequo, Suet. Vesp. 
25 ; 6. even, of a line, signis conlatis aequo fronte 
pugnauimus, Cato orig. 26, 4 lord. ; 6. gen. equal, Cum 
is no-tra non est aequa factio, PI. Tr. 2, 4. 51; uti- 
nam esset mihi Pars aequa amoris tecum, Ter. Eun. I, 2, 
12; plus parte aequa, Lucr. 4, 1231 ; hie locus aequo fere 
spatio ab castris Ariouisti et Caesaris aberat, Caes. b.g. i, 
43, i ; si aeqna manu discessisset, of a drawn battle. Sal. 
Cat. 39,4; pugnae.. quam aliqunmdiu atqtiam...sustinue- 
runt.Liv. 9, 12, 6; sequiturque patrem non passibus aequis, 
Verg. 2, 724; acqua portione diuisa, Plin. 2, 42; 7. esp. 



AEQUUS 53 

of equal laws, rights etc., aequo et pan cum ciuibns iure 
ninere, Cic. off. i, 124; ista iura tarn aeqna, Cic. Quint. 
45; aequa lex et omnibus utilis, Cic. Balb. 60 ; ut aeqmim 
ei ius (so Bben., MSS eqnnm eins) in omnibus prouinciis 
esset. Veil. 2, 121, i ; Athenae cum florerent aequis It 
bus, Phaedr. 1,2,1; 8. met. fm scales equally balanced, 
impartial, just, fair, adesto aequo animo et rem cognoscite, 
Ter. Andr. pr. 24 ; add Phonn. pr. 30 ; peto ut aequum te 
iudicem praebeas, Cic. fam. 5, 2, 10; aequissimum eornm 
studiorum existimatorem et iudicem, Cic. fin. 3, ' 
aequn8.et sapiens, Cic. Verr. 2,4, 146; dcfinitio iucliciorum 
aequorum, Cic. Clu. 5 ; 9. of things, just, fair, rea*on- 
able, Et ius et aequom postulas, PI. St. 3, i, 22; add Ter. 
Andr. 5, 3, 30; non aequom dicis, Ad. 5, 3, 17; a< 
et honesta postulatio, Cic. Hose. Am. 7 ; haec postulo ; 
primum id quod aequissimum est ut.. , Cic. Clu. 6; quiit 
hoc statuit, quod aeqnum sit in Quinctium, id iniquum esse 
in Naeuium, Cic. Quint. 45 ; iudicium aequiore tempore 
fieri oportere, Cic. Corn. p. 936 Bait.; 10. gen. of a 
well-balanced mind, not easily upset, even, calm, Ergo 
animus aequos optumumst aerumnae condimentum, PI. 
Eud. 2, 3, 71 ; animo uo(lo) Aequo uos ferre, CIL 1008, 6; 
concede et quod animus aeqnus est et quia necesse est, Cic. 
Bosc. Am. 145 ; Aequam memento rebus in ardois Seraare 
mentem, Hor. od. 2, 3, I ; sapientissimns quisqne aeqnissimo 
animo moritur, stultissimus iniquissimo, Cic. sen. 83; con- 
sequeris ut eos ipsos quos contra statuas aequos placatosque 
dimittas, Cic. or. 34; 11. we think so favourably of our 
own case that a just judge must needs decree in our favour ; 
hence kindly, favourable, quo aequior sum Pamphilo, Ter. 
Andr. 2, 5, 18; meis aeqnissimis utuntur auribus, Cic. fam. 
7' 33> 2 ; populo a se alienate, non aeqno senatu, Cic. Q. fr. 
2, 3, 4; Nee Saturnius haec oculis pater aspicit aequis, 
Verg. 4, 372 ; 12. even of things, favourable, ita utei 
aequom fuit, CIL 201, 4; locum se aecnm (so V 
secum) ad dimicandum dedisse, Caes. b.c. 3, 73, 5 ; Poem 
ut quibus locus aequior esset, Liv. 25, 13, 14; bellum diffi- 
cillimum neqne loco neque tempore aequo, Suet. lul. 35 ; 
etsi non aequum locum nidebat suis, ps. Xep. Milt. 6, 4; 

13. esp. in the form, aequnm censeo, think it just, expect, 
claim, = of tov/juu, ita senatus aiquom censuit, CIL 196, 26; 
Si ita aequum censes, Ter. Ad. 4, 3, 10; Haut. 2, 1,2; 

14. as sb. m. a friend, ut me tibi amicissimum esse et 
aeqni et iniqui intellegant curabo, Cic. fam. 3, 6, 6 ; 

15. as sb. n. level ground, facilem in aeqno campi. . 
uictoriam fore, Liv. 5, 38, 4; in aequum degredi, Tac. A 
18; ut primum agmen in aequo, ceteri..., 35; stratis qui 
in aequo adstiterant, 36 ; pars castrornm aequo adibatur, 
Tac. h. 4, 23; dnm in aequum eniterentur, Tae. an. 2, 
80 f.; 18. as sb. n. what is fair, equity, justice, ut 
Celsus definit, ius est ars boni et aequi, Ulp. dig. i, i, i ; 
cum de iure ciuili, cum de aequo et bono disputaretur, Cic. 
Br. 143 ; cum se in causa putaut habere aequum et bonnm 
quod defendant -and soon, aequi et boni, ex aequo et bono, 
Cic. Caec. 65 ; fit reus magis ex aeqno bonoqne qnam ex 
iure gentium, Sal. lug. 35, 7 ; utilitas iusti prope mater et 
aequi, Hor. a. i, 3, 98; iuri magis an aeqno sit adpositns 
(index). Quint. 4, 3, n ; 5, 10, 118; 6, 5, 5 ; and so w. an 
adj. illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequnm 
bonum...tradidernnt, Cic. top. 66; 17. met. in aeqno, 
on a level, adeo in aequo eum...summis imperatoribus 
Dosuerunt, Liv. 39, 50, II ; modo ne in aequo hostes uestri 
no?trique apud uos sint ac nos socii, 39, 37, 14; pax iu 
aeqno tenet, Tac. an. 12, 12; quos in aeqno uidernnt, Tac. 
i. 2, 20; non in aequo illis stetimus, Sen. ben. 2, 29, 2; 
18. ex aequo, in equal proportion, on equal terms, ex at-> 
res funditus omnis Tarn mortalis erit quam quae..., Luer. 
I, 854 ; si societas et atnicitia ex aequo obseruatur, Liv. 39, 
37, 10; Ex aeqno captis ardebant mentibus ambo, Ov. M. 
3, 62 ; 5, 565 ; am. i, 10, 33; a. a. 2, 682 ; probati ex aeqno. 

'lio. pan. 83 ; ciuitates quae in ilium diem ex aequo 
egerant, Tao. Agr. 20; ut ex aeqno ius finnnm approbr.! 

:*etr. 74; 19. aequo w. comp. (more) than is ri^'ht. 

oo , Atque obitum lamentetur miser amplins ae>. 
T ,ucr. 3, 952 ; multi eas grauius aeqno habuere, Sal. Cat. 5 1 . 

i; Plus aequo liber, Hor. s. i. 3, 52; lurgius aequo, Hor. 



54 AER 

p. 2, 215; 2O. w. an abl. like dignus, if we may trust 
Plus uidissem opinor quauide med (MSS quam deceret quam 
me) atque illo aequm foret, PI. Bac. 3, 3, 84; 21. in Tr. 
2,4, 185 Hitsrhl cj.: nullo modo Aequom uideturquin...; 
22. form aequm in Ambros. PI. Tr. I, 2, 138; 2, 2, 25; 
Pers. 3, i, 71 ; in BC Bac. 3, 3, 84; Tr. 5, 2, 30; and what 
means the same, equurn in B, Bac. 4, 9, 94; 5, 2, 46 ; aecum 
inB, Tr. 2, 3, i; Merc. 4, 5, 56; Ps. i, 3, 35; St. 5,4, 
44; II 23. aeque on a level with, and so, just, precisely, 
(only in) aeque quicquam nunc quidem, Ter. Audr. 2, 6, 3, 
just nothing; then equally, first phys. Aetna mons non aeque 
altus, PI. Mil. 4, 2, 73 ; trabes aeque longae, Caes. b. c. 2, 
10, 2; 24. gen. as w. adj. Non onmia eadem aeque 
omnibus here suauia 'sse seito, PI. As. 3, 3, 51 ; litterae 
utrique nostrum aeque gratae erant, Cic. fam. 13, 18, I ; 
25. w. vbs, tragici et comici Numquam aeque sunt medi- 
tati, PI. Pers. 4, 2, 5 ; Vtin omnes mulieres eadem aeque 
studeant, Ter. Hec. 2, I, 2; gloria non aeque omues egent, 
Cic. off. 2, 31 ; 26. w. adv. Pro illius capite quod dedi, 
numquam aeque id bene locassem (so Guyet., MSS colloc.), 
PI. Most, i, 3, 89; tamen erat nemo quicum libentius..., 
pauci quibuscum essem aeque libenter, Cic. fam. 5, 21, I ; 
27. constr. w. cum, Auimum aduorte ut aeque mecum haec 
scias, PI. As. 2, 2, 66; Poen. pr. 47; Noui aeque omnia 
Tecum, Ter. Ph. 5, 9, 43; 28. w. abl. alone, Nullust 

hoc metuculosus aeque, PI. Amph. I, I, 137; qui me erit 
aeque fortunatus, ilia Si ad me baetet, PI. Cure. I, 2, 50; 
quibus equidem nullas aeque demiror, Plin. 35, 17; and 
perh. gutta aeque propoli (dub.) efficax, 24, 47; 29. w. 
quam as, Nullum 'sse. ..agrum. ..Aeque feracem quam hie 
est noster Periphanes, PI. Epid. 2, 3, i ; Qui aeque facial 
coufidenter quiequam quam quae mulieres, PI. Mil. 2, 5, 

55 ; nihil aeque eos terruit quam..., Liv. 28, 26, 14; 5, 3, 
4; 5> 6, II; 31, i, 3; locum aeque apricum quam columbi 
desiderant, Colum. 8, 10, 2; add 8, 17, 13; and 5, 5, 7 
(dub.); nihil aeque quam fames..., Tac. an. 14, 38; h. 2, 
10 ; Plin. ep. 2, 15, I ; Suet. Aug. 64 and 89; Cl. 16 f. and 
35; Galb. 4; 3O. w. ut, as, quern uideam aeque 'sse 
maestum ut (ut om. Fleck.) quasi dies si dicta sit, PI. As. 
5, i, n ; Non Liber aeque nou acuta Si (al. sic) geminaut 
Corybantes aera Tristes ut irae, Hor. od. I, 16, 7; nihil 
aeque in causis agendis ut breuitas placet, Pliu. ep. I, 20, I ; 
Pliu. 23, 89 at best dub.; in Cic. p. domo 30 ut now re- 
jected; 31. w. et, and, things compared gen. standing 
together, nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus, Cic. 
fin. 1,67; eosdeni labores non aeque gram's esse irnperatori 
et militi, Cic. Tusc. 2, 62; uersus aeque prima et media 
et extrema pars attenditur, Cic. or. 3, 192; fin. 4, 66; 
4, 76 bis; Rose. com. 2 ; Mur. 28 ; 32. in pase of initial 
rel. with aeque directly, after the first, as: quos ipsos aeque 
et eos quos praesentes uidetis..., Cic. Clu. 195; cf. cui 
simul et Volcatio..., Cic. Verr. 2,3, 176; but caeci aeque in 
Cic. fin. 4, 64 in wrong place; 33. w. que and, rarely, 
Arque neglectum pueris senibusque uocebit, Hor. ep. I, I, 
26; 34. w. atque (ac), as (not and), w. things compared 
not symmetrical, Pumex non aequest aridus atque hie est 
senex, PI. Aul. 2, 4, 18 ; qui illis aeque ac tu ipse gauderet, 
Cic. am. 22; N. 0.3,45; Hose. Am. 116; Brut. 248; fam. 
2, 2; 13, 43, 2; 13, 69; Matius ad Cic. n, 28, 2 f. ; Varr. 
r. 3, 8, 2; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 ; Colum. 9, 5, 2 ; Tac. h. 
2, 5 ; 35. rarely w. tauquam as Petr. 78, or quasi alone 
us Ulp. dig. 49, 1,3, i ; 36. aeque repeated, aeque 
1'utiperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. ep. I, I, 25; 
aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam sub- 
iirtis exitiosaui, Tac. Agr. 15; 37. abundant \v. comp., 
Nam ex uno puteo similior numquam potis Aqua aeque (so 
Ambr.) surni quam..., PI. Mil. 2, 6, 71 ; Nee est quiscmam 
inihi aeque melius cui uelim, PI. Capt. 3, 5, 42; cf. adae- 
quc; 38. acquiter, equally, praeda...aequiter Partita est, 
Liv. Arg. up. Non. 512, 38; add Pac. and Ace. ill.; 

39. aequus (root ac) akin to A.-S. and E. ev-en, Sw. iamn ; 
and so to 6ju,-a\-os. Cf. agnus = a/j.foi ; and malus (ainalus) 
= E. evil. 

S-er, c'ris, m. [a of o-ij/u blow = S. va; cf. an-imus and 
uc'ntus] the air, aer, hoe utimur eriim pro Latino, Cic. ac. I, 
26; aer, Graecum illud quidem (for the Latin caelum) sed 



AERI-FEX 

perceptum usu a nostris, Cic. N. D. 2, 91 ; perpluont Tigna 
putefacit (a)er operam fabri, PI. Most. I, 2, 31 ; lubeas una 
opera me piscari In aere, PI. As. i, i, 86; et aquam et 
terram et aera, Cic. N. 1). i, 39 ; eiusdem exspirationibus et 
aer alitur et aether (region of lire), 2, 83; Aeria in teneras... 
auras, Luer. I, 207 ; Aera iungeutes igui, terramque liquori, 

1, 713; ipsum quo uiuitur aerem in peruiciem uertimus, 
Pliu. 18, 3 ; 2. in poets of a mist or cloud, obscuro 
gradientis acre saepsit, Verg. i, 415 ; hence, Aere saeptus, 
Val. F. 5, 400; 3. often like caelum, of atmosphere, w. 
epithets of quality, crassus, Cic. ac. 2, Si ; purusae tennis, 
Cic. N. D. 2, 42 ; 4. as fern, aere fulua, Enu. ap. Gell. 

2, 26, ii and 13, 21 (20), 14, after Horn.; 6. inpl.aeribua 
binis, Lucr. 4, 291 ; but in Vitr. I, I, 10 aeris in most MSS ; 
in Culex, ore (cj) Schrader and Ribb.; 6. gen. acros, Stat. 
Th. 2, 693; ace. aera always in Cic.; Plin. 2, 10 aera; 18, 

3, aerem, ace. to Sillig; 7. in nom. gen. aer, as: Proxi- 
mus est aer illi leuitate locoque, Ov. M. I, 28; Ipsis est 
aer auibus non aequus, Verg. G. 3, 546 ; but a poet ap. 
Cic. Att. i, 18 has in Bacchiac metre: Littus atque aiir 
et solitudo mera. 

1 aera, numeri nota, says Non. 74, 3, quoting fm Lucil. 
Hoc est ratio peruersa, aera summae subducta improbe, 
whatever it may mean ; 3. a datum, But'. ; 3. hence 
an era, Isid. or. 5, 36. 

2 aera, ae, f. a weed, destructive of wheat, darnel? 
Plin. 18, 155 and 156; see aermus. 

aerac-eus, adj. Not. Tir. 164, perh. of the weed aera. 

aer-amen, tnis, n. any article of brass, Theod. Prise. I, 
9 ; Commod. instr. 27 ; Th. C. 15, i, 37 de opp. pub. ; 
2. in pi. Test.; 3. Fr. airain, It. rame. Cf. nome fm 
nomeu. 

aeramentum, i, n. a bronze vessel etc., Plin. 15, 34; 

33, 94; 35, 182; Paul. sent. 3, 6, 44. 

aer-arius, adj. of copper, fabrica, Plin. 7, 197; officina, 
18, 89 ; metallum, 33, 86; 37, 65; coulegio aerariurn fabrum, 

34, I ; lapis (copper ore), 33, 116 and 130; as, Petr. 57; 

2. of money, ratio, Cic. Quinct. 17; anuonae, payments in 
money, Th. C. 7, 4, 36 ; 3. tribunal aerarius, see tri- 

bunus. II 4. as sb. m. a copper-smith, a brazier, Tarr. 
dig. 50, 6, 7 (6) ; inscr. Or. 4140; or worker in other metals, 
Diocl. ed. p. 20 ; III 5. a Roman who had been degraded 
from all rights as a citizen, and only paid a tax (so Ascon. 
ad Div. 3); ut (censor) in aerarios referri aut tribu moueri 
iubeat, Cic. Clu. 122 ; qui te ex aerariis exemit,Cic. or. 2, 826 ; 
tribu moti aerarii omnes facti, Liv. 24, 18, 6 ; 6. aeraria? 
f. a copper mine, Caes. b. g. 3, 21, 3 (dub.); in aerariis (perh. 
metallis understood and so n.) reperiuntur..., Plin. 34, 
128; 7. aerarium, the place wh. the public treasure was 
kept, treasury, iouranto apud quaestorem ad aerarium, CIL 

197, 24 ; quae pequnia ex hace lege in aerarium posita erit, 

198, 66; referre (pecuniam) in aerarium, Cic. agr. 2, 72; 
aerarium uectigaliaque defeudere, Cic. off. 3, 88 ; cum 
consul ad aperieudum aerarium uenisset, Caes. b.c. i, 14, 
i ; aurum quod in sanctiore aerario seruabatur, Liv. 27, 

10, II. 

aer-atus, quasi part, as adj. strengthened, armed or 
ornamented w. bronze or copper, lecti, Cie. Verr. 2, 4, 60 ; 
Liv. 39, 6, 7 ; classis, Verg. 8, 675 ; acies, 9, 463 ; naues, 
Hor. od. 2, 16, 21 ; fores, Tib. I, 3, 72; 2. in joke, pro- 
vided with money, non tarn aerati quarn aerarii, Cic. Att. i, 
1 6, 3. 

aerelaulna, a non-existing word, says Varr. 1. 8, 33. 

aere-scriptura, ae, f. a bronze map of land, Gromat. 

aer-eus, adj. [aes] of copper or rather bronze, limina, 
Verg. i, 452; rota, 5, 274; cornua, 7, 615; eusis, 7, 743; 
and w. poetic licence, puppis, 5, 198; clauiis, Plin. 16, 51 ; 
mortariis pistillisque, 33, 123; pilus aereo (pilo) similis, 
Plin. 8, 212; statuam, Plin. pan. 52; imaguuculam, Suet. 
Aug. 7; tabularum, Suet. Vesp. 8; acus, Veg. vet. 3,4,36; 
and met. saeculum, Serv. A. 7, 682 ; 2. as sb. aereos 

signatos, bronze coins, Vitr. 3, I, 7; 3. aerei as spond., 
clipei mora profuit aerei, Verg. 12, 541. 

aerl-fir, fira, 8rum, adj. bronze- (i.e. cymbal-) bearing, 
mantis, Ov. F. 3, 740. 

aeri-fex, xa\KOTinros, Gloss. 



AERI-FODINA 



AESCULUS 



55 



aeri-fddlna, ae, f. a copper mine, Varr. 1. 5, i. 

aermus, adj. [aera] of darnel, farina, Plin. 22, 125 ; 24, 
100. 

aSrinus? adj. of air, compedes, Varr. ap. Non. 28, 14 
(aerias, Oehler cj.). 

aeri-pes, pi'dis, adj. bronze-hoofed, ceruam, Verg. 6, 
803; tauros, Ov. her. 12, 93; cerui, Sil. 3, 39; Aus. id. n, 
14. 

acrl-sonua, adj. bronze-sounding, monte, Tal. F. 3, 28; 
antris, Sil. 2, 93; urbes, Claud, b. f. 234. 

SSr-ius, adj. of air, genus, Cio. Tim. 10; uolatus, Cic. top. 
77; uolucres, Lucr. 5, 825; uolncrum nubern, Verg. 7, 704; 
aerii mellis caelestia dona, Verg. G. 4, I ; (as if dew ; cf. 
Plin. 11, 30 uenit hoc ex aere etc., and Petr. 56) ; 2. 

towering in the air, montis cacumen, Catul. 64, 240 ; 
Alpes, Verg. G. 3, 474; ulmo, B. i, 59; cornibus, Ov. F. 

5. "9- 

aerizusa, ae, part. f. as sb. turquoise? Plin. 37, 115. 

aero, Onis, m. a basket, Plin. 36, 96; eronibus (so MSS) 
ex ulua palustri, Vitr. 5, 12, 5 ; tabulis aut heronibus (so 
MSS), aut in alia cupa clusum triticum, Alf. dig. 29, 2, 31 ; 
add Don. Ph. i, 2, 72; aero (toi't, Gloss. Steph. 

aer-o, fire, vb. cover w. copper etc., Prise. I, 433, 7 K. 

aeroldes, in. [ = aepoftSr/i] a jewel, turquoise? quintos 
aeroidis uocant, Plin. 37, 77. 

aero-mantia, ae, f. divination from the air, Isid. 8, 9. 

aeropetes? the 6th book of Apicius is now inscribed 
tropetes (i-poTrerjjs). 

aero-phobus, adj. air-fearing, Cael. Aur. acut. 3. 12. 

aer-osus, adj. full of copper (aurum), Plin. 33, 93 ; 
lapide, 34, 2 (copper-ore); (ferrum), 34, 143; pecunia, Scaev. 
46, 3, 102. 

aeruca = aerugo, Vitr. 7, 12, I (bis). 

aerugin-osus, adj. full of rust, rusty, Sen. brev. v. 12, 
2 ; Sen. contr. i, 2 f. 

aer-flg-o, mis, f. rust of copper, verdigris, Cato r. 98, 2 ; 
Cic. Tusc. 4, 32; Plin. 15, 34; 34, 112 etc.; 2. con- 
temptuously for money, at haec animos aerugo et cura 
peculi Cum semel imbuerit..., Hor. ep. 2, 3, 330; Si reddat 
ueterem cum tota aeruglnS follern, luv. 13, 61 ; aerugini 
semper iutentus, Apul. M. I, 21 ; 3. met. of envy, haec 
est Aerugo mera, Hor. s. i, 4, 101 ; aerugine captus, Mart. 
2, 61, 5 ; tinctos aerugine uersus, 10, 33, 5. 

aerumna, (Or*) ae, f. [prob. = /tfpi/i^a in the sense of an 
allotted task fm /ifpifw?] a task, a labour, Superauit aerum- 
nis suis aerumnas omnis Herculis, PI. Pers. I, I, 2; Neque 
sexta aerurnna acerbior Herc[u]li quam ilia mi obiecta est, 
PI. Epid. 2, i, 10; uel Herculis perpeti aerumnas, sic enim 
labores non fugiendos tristissimo uerbo nominauerunt, Cic. 
fin. 2, 118, collecta uiatica multis aerumnis, Hor. s. 2, 2, 
28 ; aerumnae labores onerosos significant, Paul, ex F. 
24; 2. Kreat trouble or grief, qui amat si eget misera 

aerumna adficitur, PI. Cure. I, 2, 51; ueuter creat omnis 
has aerumnas, PI. Mil. i, i, 33 etc. ; o gnata tibi sunt ante 
ferendae Aerumnae, Eun. ap. Cic. div. i, 40; qui te expe- 
dias his aerumnis, Ter. Hec. 3, I, 8; aerumna corpus con- 
ficit, Pac. ap. Non. 23, 8; aerumna aegritudo laboriosa, 
Cic. Tusc. 4, 18; Omnibus erumnis* adfecti, Lucr. 3, 50; 
mortem aerumnarum requiem, Sal. Cat. 51, 20; add lug. 14, 
23 etc.; Apul. M. II, 2 and 15 ; 3. obsol. in time of 

Quint, aerumnas (so MSS) quid opus est, 8, 3, 26. 

aerumnabilis, e, adj. [impl. a vb. aerumno] causing 
great trouble, distressing, Lucr. 6, 1231; labor, Apul. M. i, 
i ; uitae, 8, 9. 

aorumnosus, adj. full of troubles, mulierem, PI. Ep. 4, 
i, 32; Hud. i, 4, 37; miseros adrtictos aerumnosos cala- 
mitosos (note the climax), Cic. Tusc. 4, 82 ; Terentiam 
unam omnium aerumnosissimain, Cic. Att. 3, 23 f. ; si..., 
nihil est nerumnosius Sapiente, Sen. ira, 2, 7, I. 

aerumnulas, Plautus refert furcillas quibus sarcinas 
uiatores gerebant, Paul, ex F. 24. 

aeruscator, oris, m. a beggar, aeruscatores et cibum 
quaestumque ex mendaciis captantes, Cell. 14. I, 2. 

aerusco, ure, vb. [impl. a sb. aer-uscus a beggar] enact 
the beggar, beg, Gell. 9, 2, 8; but in Sen. clem. 2, 6, 3 
Haase has ; ob crus alicuius aridupi ; see aeruscator. 



aes, aeris, n. [prob. one w. G. erz, E. ore; and even G. 
eis-en, E. ir-on] copper (prob. aes Cyprium, as first in gen. 
use), in Cypro prima aeris inuentio, Plin. 34, 2 ; Et prior 
aeris erat quam ferri cognitus usus, Quo facilis magis est 
natura et copia maior, Lucr. 5, 1287 ; squamam aeris (Xeir<- 
5a xaXxoi;), Cels. 2, 12, I ; Plin. 34, 107-109; pineis optime 
ligneis aes funditur, 33, 94; 2. gen. an alloy of copper, 
esp. w. tin, i.e. bronze, valuable for hardness, rarely w. 
zinc, i.e. brass [proved to have been in gen. Roman use 
by analysis; but brass (aeramen) would have perished], 
Aere solum terrae tractabant, aereque belli Miscebant fluc- 
tus, Lucr. 5, 1289; aere utuntur importato, Caes. b. g. 5, 
12, 5 ; earum nauium aere ad reliquas reficiendas utebatur, 
ib. 4, 31, 2; qui falsas leges in aes incidendas curauerit, 
Cic. Ph. 3, 30; cuius aera refigere debebamus, Cic. fam. 12, 
I, 2; pedestrem ex aere statuam, Cic. Ph. 9, 13; simula- 
crum ex aere factum Cereri, Plin. 34, 15 ; 3. hence 
used absol. of bronze instruments, vessels etc., esp. in 
poets, pulsarent aeribus aera, Lucr. 2, 637 ; Ardentis clipeos 
atque arma micantia cerno (swords), Verg. 2, 734; Aere 
ciere uiros (trumpet), 6, 165; Non acuta Si gcminant 
Corybautes aera (cymbals), Hor. od. I, 16, 8 ; unca cibis 
aera (fish-hooks), Ov. Pont. 2, 7, 10 ; 4. esp. aera, bronze 
vessels etc. .bronzes, as highly valued, Donarem paterasgra- 
taque...aera sodalibus, Hor. od. 4, 8, 2 ; argentum et 
marmor uetus, aeraque et artis Suspice, Hor. ep. I, 6, 17 ; 
add 2, i, 240; s. 2, 3, 21 ; 5. esp. aes Corinthium, 
an unknown alloy w. gold and silver, Cic. Tusc. 4, 32 ; 
Plin. 34, i ; also 6-8 ; 6. copper or rather bronze, as 
money, first in the rough ; hence the mention of the scales 
(libra) w. aes, even after stamped money was in use, is 
mihi emptus est hoc aere aeneaque libra, Gai. i, 119; 2, 
104; 3, 167; imaginariae solutionis per aes et libram, 3, 
173; cf. per trutinam solui solitum, Varr. 1. 5, 37; 
7. aft. stamped, Seruius rex primus signauit aes, antea 
rudi usos Eomae Timaeus tradit, Plin. 33, 43 ; but still 
bronze alone, quamdiu populus E. aere tantum signato 
usus esset, 34, I ; 8. aes absol. as money, quaestores 

aire moltaticod dederont, CIL 181; subduxi ratiunculam 
Quantum aeris mihi sit quantumque alieni siet, PI. Cure. 3, 
2 ; ancillam aere emptam meo ! Ter. Ph. 3, 2, 26 ; grauis 
aere domnm...redibat, Verg. B. i, 36; C. Praecellio C. filio 
Pap. Augurino...aer[e] col[lato], inscr. Or. 72 ; etiam aureos 
nummos aes dicimus, Ulp. dig. 50, 16, 159; 9. aes 

alienum, money (in one's hands) belonging to another, and 
so : debt, see PI. in 8 ; in aes al. inciderunt, Cic. Cat. 2, 
20 ; ciuitates falso aere alieno liberaui, Cic. fam. 15, 4, 2 ; 
aere alieno premuntur, Caes. b. g. 6, 13, 2 ; 1O. a 

soldier's pay for a year's service, in the pi., militiae eis 
uacatio esto, aera stipendiaque eis omnia merita sunto, 
CIL 198, 77 and 84 ; annua aera habes, annuam operam 
ede, Liv. 5, 4, 7 ; uoluntariam professis mUitiam aera 
procedere, 5, 7, 12 ; L. Valerius L. f. Vol. Marinus mil. L. 
x G. an. xxxv Aer(um) xn, inscr. Or. 3551; 11. in 

the gen. w. numerals, mille aeris legasse, Varr. 1. 9, 49; 
milibus aeris quinquaginta... census fuisset, Liv. 24, II, 7; 

12. w. num. adv. P. Crassi filia posset habere... aeris 
miliens, Cic. rep. 3, 17; ad decies aeris, Liv. 24, n, 8; 

13. other phrases, te in meo aere esse (virtually so 
much cash for me, i. e. a friend on whom I could draw), 
Cic. fam. 13, 62; ille in aere meo est, 15, 14; magistrum 
alicuius aeris of any worth, Gell. 18, 5, 6. 

aesalon, onis, m. sparrow-hawk ? Pliu. 10, 205. 

aeschrologia, ae, foul language, Diom. 450, 32 K. 

aeschynomene, es, part. f. as sb. sensitive plant or 
mimosa, Plin. 24, 167. 

aesculetum, i, n. [aesculus] a forest of (young) Italian 
oaks, Hor. od. i, 22, 14. 

aesculeus, adj. of the tree aesculus, frondis, Ov. M. i, 
449 ; (axibns), Pall. I, 9, 2. 

aescullnus, adj. the same, axes, Vitr. 7, 1,2. 

aesculnius, adj. the same, cum postibus aesculnieis, CIL 
577, 2, 9. 

aesculus, i, f. an Italian oak w. edible acorns, nemo- 
rumque loui quae maxuma frondet Aesculus, Verg. G. 2, 
16; nee rigida mollior aesculo, Hor. od. 3, 10, 17; Sil. 



56 



AESERNIA 



AESTUO 



5, 481; feliccs arbores quercus aesculus..., Macr. 3, 20, 

2. 

Aesernia, ae, f. a city of Samnium on the Vulturnus, 
Cic. ad Pomp. Alt. 8, II, D 2 ; Sil. 8, 568. 

Aesernlnua, (Ais.) adj. of Aesernia, Aiserninofm], coin, 
OIL 20 ; add Cic. Q. fr. 3, 4, 2 ; rei. p. Aeserniuor. inscr. 
Or. 2603. 

Aesinas, Stis, adj. of the town Aesis, Plin. 3, 113; n, 
241. 

Aesis, is, f. a town of Picenum, M. Oppio...col. Aesis, 
inscr. Or. 3899 and 3900. 

Aesis, is, m. a river of Picenum, Plin. 3, 113. 

aestas, iltis, f. [lit. heat ; impl. an adj. aesus ( = G. heiss) 
fin a vb. aeso = <u#u and uro (oeso); cf. aestus, aestiuus] the 
hot season of the year, summer, esp. as opp. to winter, 
Arabes...campos et monies hieme et aestate peragrautes, 
Cic. div. I, 94 ; certior est naturalis cursus fluminum aestate 
potius quam hieme, Ulp. dig. 43, 13 (not 19), I, 8; hiemem 
et aestatem iuxta pati, Sal. lug. 85, 33 ; proxuma aestate, 
GIL 199, 42 ; uua aestate duobus niaximis bellis confectis, 
Caes. b. g. i, 54, 2; iueunte aestate, Cic. Att. 4, 2, 6; sum- 
ma, Cie. Verr. 2, 5, So; exactam, Sal. lug. 61, j; noua, 
Verg. i, 434. 

acsti-fer, era, erum, adj. heat-bearing, ignis, Lucr. I, 
663; 601,5,613; 5,642; ignes, Cio. arat. in; canis, Verg. 
U. 2, 353. 

aestimabUis, e, adj. worth taking into account, Cic. 
fin. 3, 20 (as a new word, for he adds: sic enim appel- 
leiuus). 

aestlmatio, (older aestum.) onis, f. valuation, esp. in 
money, ioudicatio leitisque aestumatio, CIL 198, 4; add 6 
and 41 ; potestas omnis aestimationis habendae censori 
permittitur, Cic. Verr. 2, 2, 131; frumenti, 2, 3, 213; mihi 
condicio placet, sed ita ut numerate malim quam aestima- 
tioue, Cic. Att. 12, 25, i; aequa facta aestimatione pecu- 
niam dissoluit, Caes. b. c. i, 87, i; liuteum remitte, Quod 
me non mouet aestimatioue (money-value) Verum est 
(m)nemosinum mei sodalis, Cat. 12, 12 ; in aestimationem 
urbs agerque uenit, Liv. 5, 25, 8; res sacra non recipit 
aestimationem, Ulp. dig. I, 8, 9, 5 ; 2. in other kind, 

lenis aestimatio pecudum in multa constitutast, Cic. rep. 

2, 60 ; 3. gen. valuation, estimate, calculation, Cic. fin. 

3, 20; honoris, Liv. 3, 63, 9; infra aliorum aestimationes 
se metienteru, Veil. 2, 127, 4; aestimatione munimenta 
metiri, Curt. 3, i, 7. 

aestimator, oris, m. one who sets a value on, appraiser, 
in money, frumenti, Cic. Pis. 86; rerum (property), 
Cic. parad. 51; 2. met. benifieiorum, Pliu. pan. 21; 
immodicus aes. siii, Curt. ; 3. but in Cic. or. 141 ; fin. 
3, 6; Marc. 15 existimator. 

aestimator-ius, adj. for damages by valuation, actio, 
Ulp. dig. 19, 3, i w. title de aestimatoria ; aestiinatoria 
agere, Pomp. 21, I, 48, 2; add ib. 43, 6; 44, 2. 

acstimatus, us, m. valuation, estimate, aestimatu 
aetatis, Macr. s. i, 16; in Pliu. n, 38 existumatur. 

aestimium, ii, n. valuation, ubertatis, Frontin. col. 
127 G ; Hygin. lim. 152. 

aestimo, (older aestiimo) are, vb. [aes ? see below] set a 
value upon, value, esp. in money, Nam ego te aestumatutn 
dedo huic uiginti minis, PI. Capt. 2, 3, 4 ; add 2, 2, 90 and 
101 ; aestumatas rnerces, PI. Merc. pr. 96 ; (tritici modium) 
aestimauit deuariis iii, Cic. Verr. 2, 3, 214; haec aestimate 
pecuuia, 2, 5, 23 ; add2, 199 ; 2, 3, 215 ; a. esp. in law, 
a. litem, assess damages to be paiJ, quanti eius rei slis 
ae(stumata erit), CIL 198, 7 ; de leitibus aestumandeis, 58; 
add 60 bis, 61, 63, 68; iiii milibus lis aestimata est, Cic. 
Verr. 2, 4, 22 ; non ex litibus aestimatis tuis pecuniam 
domain. ..Quit reportare, 2, 5, 128; add 2, 1,99; Clu. 115 
and 116; Kab, Post. 9; Muren. 42; eosdem illos qui litus 
aestimarent iudiees, Cael. ad Cic. 8, 8, 3 ; arbitros dat qui 
litem aestument poenamque constituant, Caes. b. g. 5, r, 
9; met. uoluntatis nostrae uelut litem aestimari uestris 
si'iimmibus audio, Liv. 45, 24, 2 ; tanti litem aestimandam 
.quanti fuissrt eo die quo dari debuit (sc. uinuni), Gai. 
dig. 13, 3, 4; add Si TV. Sulp, ap, Gell. 4, 4, 2; 3. met. 
value, appraise, estimate, Dum ne ob malefacta peream, 



parui (id) aestumo, PI. Capt. 3, 5, 24; Non ego inimicitias 
omnis pluris aestumo, PI. Pers. 3, i, 25 ; ne ego istam 
uirtutein nou magno aestimandam putem, Cic. fin. 3, n ; 
nee quia bonum sit ualere, sedquia sit nou nihilo aestiman- 
dum, 4, 62; add Kosc. com. 28; Att. 7, 15, 2 ; neque ciuitas 
leui momento aestiinare posset (tot homiuum salutem), 
Caes. b. g. 7, 39 f . ; add 7, 14 f.; 3, 20, I ; 3, 26, 4; 
Ilumoresque senum seueriorum Omues unlus (aes)tlmc~mus 
(MSS ext.) assis, Cat. 5, 3; eorum ego uitam mortemque 
iuxta aestumo, Sal. Cat. 2, 8; add 58, 18; munera grato 
animo, Liv. 6, 39, 10; magno te, 40, 55, 3; maguo se, 41, 
20, 3 ; uirtutem aestlinilt anuis, Hor. ep. 2, 1 , 48 ; 4. met. 
( = existimo) calculate, come to a conclusion, decide, con- 
sider, w. ace. and inf., Ridicule magis hoc dictum quam 
uere aestimo, Phaedr. 3, 4, 5 (B. cj. al.); Turpe austi- 
mantes aliquid commissum a suis, 4, 18, 15; multi, ut 
aestimo, in hoc a Van-one dissentiunt qui..., Macr. s. 2, 8, 
2 ; nonne hi mercedem sibi laboris aestimant persolutarn, 
ib. 7,2,7; 6. aestimo and existimo often confounded 

in MSS ; but Madvig ad fin. 3, 2, 6 says : ubi universe de 
bonitate earum rerum quae neque permutationem et 
etnptionem neque remunerationem habeant, de recto et prauo 
iudicetur preti notionem...apud Latinos remotam esse; 
itaque existumatoris eae partes sunt, non aestumatoris ; 
but ? 6. extimo often found, contr. some say fin exis- 

timo; see MSS AB in Caes. b. g. 2, 17, 5 ; 7. aestumo 
implies a sb. aes-tumus (cf. aedi-tumus), i. e. a money- , 
warden, a banker, whose business would include valuing or 
assaying coins &o., previous metals etc. 

aestiualis, e, adj. of summer, circulus, Hyg. astr. 3, 24, 
tropic of Cancer; not. Ter. 

aestiuarium, adj. u. as sb. a fish-pond for the summer, 
piscinas (Luculli) despiciebat quod acstiuaria idonea lion 
haberet, Varr. r. 3, 17, 8. 

aestiue, sec aestiuus. 

aestluo, are, vb. [of. hiberno] pass the summer, mihi 
greges in Eeatinis moutibus aestiuabant, Varr. r. 2, 2, 9; 
abiguntur ex Appulia in Samnium aestiuatum, 2, I, 16; 
intra sepem earn aestiuant pastores, Pliu. 12, 22; Tusculum 
ubi aestiuare consuerat, Suet. Galb. 4 ; Vesp. 24 ; Stat. 
silu. 4, 4, 22; Th. 5, 16. 

aestiuus, adj. [see aestas] of summer, menses, Cic. Att. 
5, 14, 2; dies, Cic. Verr. 2, 5, 81 ; tempus, Caes. b. g. 6, 4, 
3 ; aestiuis e partibus, Lucr. 5,615; solem, Verg. G. 4, 28 ; 
aura, Hor. od. i, 22, 18; aues, Liv. 5, 6, 2; saltus, 22, 14, 
8; 3. aestiva n. pi. as sb. (sc. castra) summer camp, 

summer quarters, durn in aestiuis essemus (in Cilicia), Cic. 
Att. 5, 17, 3; cum prima aestiua attigissem, Cic. fam. 2, 
13 f.; aestiua sub tectis equitatus! Liv. 29, 34, 7; Curt. 5, 
8, i ; 3. summer season for campaigning, campaign, 
nulla ex trinis aestiuis gratulatio, Cic. Pis. 97; aestiuis 
coufectis, Cic. fam. 3, 9 f. ; aestiuorurn tonipus comitiorum 
mora irnminuerat, Sal. lug. 44, 3; 44, 4; anui eius aestiua 
in Decembrem producta, Veil. 2, 105, 3 ; 4. summer 

quarters of cattle, aestiua et hiberna idonea ad pasceudum, 
Varr. r. 2, I, 16; nee singula morbi corpora corripiunt, sed 
tota aestiua repente, Verg. G. 3, 472 ; Plin. 24, 28 ; 
5. aestiue, adv. in summer fashion, Viaticati hercle ad- 
inodum aestiue sumus, PI. Men. 2, i, 30. 

aestuabundus, part, or adj. aest, confectio, vapour of 
fermentation, Pall, n, 17, 2. 

aestuarium, adj. n. as sb. fm aestus tide, an estuary, 
pedestria itinera concisa acstuariis, Caes. b. g. 3, 9, 4 ; 2, 
28, i; Plin. 3, n; 3, 151 etc.; 2. fm aestus vapour, 
passages in wells for escape of foul air, lucerna si exstin- 
guitur, tune secundum puteum dextra ac siuistra fodiunt 
aestuaria, Pliu. 31, 49; and in nearly same words, Vitr. 8, 
7, 13. 

aestuationi, a false reading ju Plin. 18, 5 for exus- 
tioni. 

aestuo, are, vb. [aestus] of the violent movement con- 
nected with fire, boil, rage, rush, roar, Aestuat ut clausis 
rapidus foruacibus ignis, Verg. G. 4, 263; Quoque magis 
tegitur, tectus magis aestuat ignis, Ov. M. 4, 64; relicto 
foramine quo aestuantia (fermenting) uina suspiieut, Pall, 
n, 14, 16; 2. be boiling hot, very hot, Nunc cum 



AESTU-OSUS 



AETAS 



57 



Rcriblitac acstuant, occurrite, PI. Poen. pr. 43 ; (leges) Lycurgi 
laboribus eriuliunt iuuentutem...algeudo aestuando, Cic. 
Tusc. 2, 34 ; add acad. pr. 70 ; Et cum exustus ager morieu- 
tibus aestuat herbis, Verg. G. I, 107; sub pondere Caeneus 
Aestuat, Ov. M. 12, 515 ; merum faucibus si boues aestua- 
uerint infuudat, Colum. 2, 3 ; si dixeris, aestuo, sudat, 
luv. 3, 103 ; 3. of waves and liquids, boil as it were, 

uastaque uoragine gorges Aestnat, Verg. 6, 297 ; ubi Maura 
semper Aestuat unda, Hor. od. 2,6, 4 ; tepefactus in ossi- 
bus umor Aestuat, Verg. G. 4, 309; II 4. met. boil, boil 
over (with passion etc.), ut desiderio nostri te aestuare 
putarem, Cie. fam. 7, 18, I ; hoc loco Chrysippus aestuans 
..., Cic. fat. 15; animo aestuante, Cat. 63, 47; iuuidia, Sal. 
Cat. 23; in ilia Aestuat, Ov. M. 6, 491; 5. even w. 

passion as nom., Aestuat ingens Viio in corde pudor, mix- 
toque insania luctu..., Verg. 12, 666. 

aestu-osus, adj. boiling or burning hot, ossum'in- 
humatum (gen. pi.) aestuosam auram, Pac. ap. Prise, i, 
254, 8 K; uia, Cic. Alt. 5, 14, I ; praclum Iouis...aestuosi 
(in Libyan desert), Cat. 7, 5 ; astri impotentia, Hor. epod. 
16, 62; Syrtes (the Sahara), Hor. od. I, 22, 5; Auster, Plin. 

2, 126; aestuosissimis diebus, 34, 116; 2. of the sea, 
boiling, Unda fretis tulit aestuosis, Hor. od. 2, 7, 16; 

3. hot, suffering from heat, (sus animal) aestuosissimum, 
Colum. 7, 10, 6; 4. adv. comp. iuarsit aestuosius, Hor. 
epod. 3, 18 ; but in PI. Bac. 3, 3, 67 read perh. : Atque 
acerrume ea uiros (MSS ea est uos) absorbet, ubi quemque 
attigit. 

aestus, us, m. points to a vb. aes-o = ai0w, and also 
= oeso [an old form prob. of uro, cf. oestrum, oiarpon] lit. 
burning, boiling hence the principle of heat in motion, 
the spirit or vapour so pervading or issuing from bodies, 
esp. as heard in roaring, heat, vapour, exsuperant flammae, 
furit aestus ad auras, Verg. 2, 759; magno ueluti cum 
flamma sonore Virgea suggeritur costis undantis aheni, 
Exsultantque aestu latices, 7, 464 ; Caniculae Vitabis aestus 
(the heat of the dog-days supposed to flow from Sirius), 
Hor. od. i, 17, 17; 2. the boiling (as it were) of the 

sea, surf (ef. G. Brandung, breakers, lit. burning), raging of 
waves, Quam magis te in altum capessis, tarn aestus te in 
portum refert, PI. As. I, 3, 6 ; Undique omnes uenti eruni- 
punt ; eaeui existunt turbines, Feruit aestu pelagus, poet. 
ap. Cic. or. 3, 157; furit aestus hareuis, Verg. i, in ; 
aestumque secabant, 8, 674; 3. tide (as once referred to 
a mysterious agency of heat), qui de mariuis aestibus plura 
dicam, quorum aceessus et recessus lunae inotu guber- 
nantur, Cic. div. 2, 34; N. D. 2, 19 and 132 ; cum sex horis 
aestus ereuerunt totidem decr(esc)unt, Varr. 1. 9, 19; 
minuente aestu naues in uadis afflictarentur, Caes. b. g. 3, 
12, I ; decessum aestus, 3, 13, i ; luna plena quae dies 
maritimos aestus maximos in oceano efficere consueuit, 4, 

29, i ; longius delatus aestu, 5, 8, 2 ; add 6, 31, 3; Sertorius 
nanctus obscuram noctem aestu secundo uitare proelium 
conatus est, Sal. ap. Gell. 10, 26, 2 ; redundantibus cloacis 
aduerso aestu maris. Sal. ap. Non. 138, 5; aestus maris 
accedere ac reciprocare, Plin. 2, 212; aestibus solitis sub- 
duetus Oceanus, Flor. i, 45 (3, 10), 5 ; 4. gen. heat (of 
weather), frigus et aestum, Lucr. 6, 364 ; (Galli) uitandi 
aestus causa siluarum petunt propinquitates, Caes. b. g. 6, 

30, 3; labore et aestu languidis, Sal. lug. 51, 3; medio 
aestu, Verg. G. I, 297 and 8 ; oleamque momorderat aestus, 
Hor. ep. I, 8, 5; (nouani urbem) nulla umbra defensam 
grauiore aestu ardescere, Tac. an. 15, 43 f.; 5. esp. in 
pi., ad frigora atque aestus uitandos, Caes. b. g. 6, 22 ; 
Aestibus at mecliis..., Verg. G. 3, 331 ; neque frigora neque 
aestus facile tolerabat, Suet. Aug. 81 ; 6. heat of fever 
etc., conficit animain Vis uolneris, ulceris aestus, poet. ap. 
Cic. Tusc. 2, 19; homines aegri...cum aestu febrique 
iactantur, Cic. Cat. I, 31; Cum furit... febris Profuit in- 
censos aestus auertere, Verg. G. 3, 459 ; 7. emanation 
(of other kinds), aestus ab undis Aequoris, exesor moero- 
rum, Lucr. 6, 925 ; fluere e lapide hoc (the magnet) Semina 
siue aestum qui..., 6, 1003; II 8. met. chiefly fm 
movement of the sea, tide, strong current, repente te quasi 
quidam aestus ingenii tui procul a terra abripuit atque in 
altum. ..abstraxit, Cic. or. 3, 145; Br. 282; leg. 2, 9; belli, 

K. D. , 



Lucr. 5, 1435 ; ut pelagi (Venus), sic pectoris adiuuct 
aestum, Ov. her. 15 (16), 25 ; uario nequiquam fluctuat 
aestu, Verg. 12, 486; 4, 532; 8, 19; 0. aesti as gen., 
Pac. ap. Non. 484, 13. 

Aesula, ae, f. a town, colonia, near Tibur, Hor. od. 3, 
29, 6. 

Aesulanus, adj. of Aesula, Liv. 26, 9, 9 ; Plin. 3, 69. 

Aesulum, i, n. = Aesula, Veil. I, 14, 8. 

actas, iltis, f. [older aeultas, wh. implies an adv. aeuCs 
aged ; see aeuom] age, time of life, si morbus aeuitasuc 
uitium escit, qui in ins uocabit, iumentum dato, XII tab. ap. 
Gell. 20, i, 25; parua aetate, CIL 34; uiridis aetas, 1009; 
Non omnis aetas, Lyde, ludo conuenit, PI. Bac. 1,2, 21 ; 
ilia aetas magis ad haec utenda idoueast, Ter. Haut. i, i, 
8 ; aetas ilia qua turn fuit, Cic. Bab. perd. 26 ; 3. in 

itself means neither youth nor old age ; the context decides 
this, aetate non quis optuerier, PI. Most. 3, 2, 154; Dum 
aetas metus magister prohibitant. Itast, Ter. Andr. I, I, 
154; 3. as to division of age, Varro V gradus aetatis 
aequabiliter putat esse diuisos...Primo gradu usque annum 
XV pueros ; secundo ad XXX annum adulescentes...; in 
tertio gradu qui erant usque XLV annos, iuuenes ; in quarto 
adusque LX annum, seniores ; inde...senes, Censor. 14, 2; 
cf. Gell. 10, 28, i ; 4. gen. aetatis w. neut. pron. ; hoc, 
istud, illud, id, quid, quod, idem, at this (etc.) age or time 
of life, hocine me aetatis ludos bis factum indignos !* PI. 
Bac. 5, 1,4; Propter eosdem quorum causa fui hoc aetate 
exercitus, PI. Tr. 4, 3, 8 (so Non. 192, 21, who did not see 
that aetate was a gen.); Ego istuc aetatis..., Ter. Hant. I, 

1, 58; illuc aetatis, PI. Mil. 3, i, 56; Quid tibi ego aetatis 
uideor? PI. Merc. 2, 2, 19; id aetatis, Cic. rep. 3, 41 ; Verr. 

2, i, 66 etc.; quod aetatis sum, uobis approbatum me 
uixisse gaudeo, Apul. M. 10, 8; cum ceteris idem aetatis 
nobilibus, Tac. an. 13, 16, I ; cf. id temporis, Cic. fin. 5, I ; 
hoc noctis, PL Amph. i, I, 2; 5. aetas for men of the 
age mentioned, non militaris modo aetas aut uiri tantum 
sed ferninae puerique..., Liv. 28, 19, 13; omnis aetas 
currere obuii, Liv. 27, 51,1; populi Bomani sexum aetatem 
ordinem omnem...affudisse se, Suet. Gai. 4 ; 6. a man's 
life, quieum aetatem degerem, PI. Cist, i, I, 79; in com- 
pedibus aetatem agimt, Cato ap. Gell. n, 18, 18; contriui 
in quaerundo uitam atque aetatem meam. Nunc exacta 
aetate..., Ter. Ad. 5, 4, 15 ; cum uno aetatem agere uiro, 
Ter. Haut. 2, 4, 12; add Hec. 2, i, 10; 3, I, 4; acta aetas 
honeste ac splendide, Cic. Tusc. 3, 61 ; aetatem in litibus 
conterere, Cic. leg. I, 53 ; ultirnuin tempus aetatis, Cic. fin. 
2, 87 ; add sen. 33 ; 7. the age in which a man lives, 
his generation, (non) procul ab aetatis huius memoria, 
Cic. rep. i, I ; heroicis aetatibus, Cic. Tusc. 5, 7; summos 
oratores illius aetatis, Cic. div. 2. 88; Br. 333; aetate nos- 
tra in our days, in our time Plin. 16, 242; Sen. N. Q. 
7, 23, i ; 8. hence aetatem as an adv. one's whole life, 
or rather vaguely, an age*, a century, do loueni testem 
tibi, Te aetatem inpune habiturum, PI. Ps. i, 5, 100; 
Aetatem uelim seruire ut..., As. 2, 2, 8 etc. ; Quid, malum, 
me aetatem censes uelle id adsimularier ? Ter. Haut. 4, 3, 
38; an abiit iam a milite? lamduduui, aetatem*, Eun. 
4, 5, 8 ; add Hec. 5, i, 21; Quod solis uapor aetatem (in 
the course of an age) non posse uidetur Efficere, Lucr. 6, 
236 ; 0. an age or generation, averaging some 30 years, 
(Nestor) tertiam iam aetatem hominum uiuebat, Cic. sen. 
31 ; Altera iam teritur bellis ciuilibus aetas, Hor. epod. 16, 
I ; on a grander scale, uixi Annos bis centum ; nunc tertia 
uiuitur aetas, Ov. M. 12, 188; 1O. the men themselves 
of an age, a generation, quid nos dura refugimus Aetas ? 
Hor. od. i, 35, 34; (Komam) Impia perdernus deuoti san- 
guinis aetas, Hor. epod. 1 6, 9; Disce tamen, ueniens aetas, 
Ov. F. 6, 639; add I, 246; 11. of the four ages of the 
world, Aurea prima sata est aetas, Ov. M. i , 89 ; cf. 
argeutea proles, i, 114; aeuea, I, 121; de duro est ultima 
ferro, I, 127; decolor aetas, Verg. 8, 326; 13. time 
generally (esp. the longer one lives), Quod illos sat aetas 
acuet, Ter. Ad. 5, 3, 49; Quin res, aetas, usus semper 
aliquid adportet noui, 5, 4, 2 ; omnia fert aetas, animum 
quoque, Verg. B. 9, 51 ; quid crastina uolueret aetas, Scire 
nefas, Stat. Th. 3, 561 ; 13. esp. long time, length of 



58 



AETAT-ULA 



AEUOM 



years, Nee si quid olim lusit Anacreon, Deleuit aetas, Hor. 
od. 4, 9, 9; 14. age of non-living things, (olei), Plin. 

15, 7; (Falerni), 23, 34; 14, 74; aedificiorum, Papin. dig. 
30, 58; 16. aetati tuae = tibi, (but why?), sibi inimicus 
magis qui'st quam aetati tuae, PI. Men. 4, 3, I ; uae aetati 
tuae, Capt. 4,2, 105; aliquid tulisse...mali Capiti atque 
aetati illorum, Ter. Hec. 3, i, 54; 18. phrases, aetatem 
beue (male) ferre, to carry one's years well (said of a 
vigorous old man), Sen. ep. 88, 6 ; Petr. 43 ; and met. of 
wine, bibite Faleruum hoc ; annorum XL est. Bene in quit 
aetatem fert, Cic. ap. Macr. s. 2, 3, 2 ; 17. in aetate, at 
times, occasionally, in aetate utile, PI. Trin. i, i, 2; 
Vtrumque, Lesbonice, in aetate hau bonumst, 2, 4, 61 ; 

18. besides ordin. gen. aetatum, aetatium in Liv. i, 43, 5; 
9, 17, 7; 26, 9, 13; Veil. 2, 89, i; but not Gell. 14, i, 
27; Suet. Aug. 31. 

aet5t-ula, ae, f. dim. age (in speaking of the young), si 
ilium inseruibis solum, Dum tibi nunc haec aetatulast, in 
senecta (pron. eenta) male querere, PI. Most. I, 3, 60; 
Atque ambas forma scitula atque aetatula, Bud. 4, i, 
3 etc. ; Quis uostrarum fuit Integra aetatula (opp. to anus), 
Caecil. ap. Gell. 2, 23, 10, 1. 13; in primis puerorum aeta- 
tulis, Cic. fin. 5, 55; primam illam aetatulam euam, Cic. 
har. 42 ; puerae quas sinit aetatula ludere, Varr. ap. 
Non. 156, 13; ut parcius aetatulae iudulgeret, Suet. Claud. 

1 6. 

acternabllis, e, adj. lasting for ever, eternal, diuitia, 
Ace. ap. Non. 475, 25; Th. C. 7, 13, 14; domus, 10, 

3> 5- 

aeternalis, e, adj. eternal, somnus, inscr. Or. 1192; 
domus, 4518 ; luctus, 4604; lex, Tert. lud. 6. 

aeternitas, atis, f. eternity, quaedam ab infinito tern- 
pore aet., Cic. N. D. 1,21; addi,H4; 3,14; in aeternitate 
temporum, Tac. Agr. 46; 2. esp. as attributed by 

flattery to and assumed by the Emperors, rogatus domine... 
per aeternitatem tuam, Plin. 10, 83 (87); aeternitatem nos- 
tram, Th. C. 10, 22, 3; 3. in pi. aeternitatibus, on a 

coin, Eckh. 7, 278. 

aeterno, are, vb. make eternal, immortalize, litteris ac 
laudibus, Varr. ap. Non. 75, 17; tuas Auguste uirtutes in 
aeuum...aeteruet, Hor. od. 4, 14,5. 

aeternus, (old aeui-ternus*) adj. [aeuum], everlasting, 
eternal, in domum aeternam patris, Ace. 671 B; Aeterna 
templa caeli, ap. Varr. 1. 6, 2 f . ; deum beatum et aeter- 
num, Cic. flu. 2, 88; qui quicquam quod ortuin sit putet 
aeternum esse posse, Cic. N. D. I, 20; non rnodo non 
aeternam sed ne diuturnam quidem gloriam adsequi pos- 
sumus, Cic. rep. 6, 23 ; aeterni sidera mundi, Lucr. 5, 
514; add 5, 402; Soli aeterno pro aeternitate imperil 
...BeptimI Seueri, inscr. Or. 910; 2. w. exaggera- 

tion, Speroque me hunc ob nuntium aeuiternum* adep- 
turum cibuni, PI. Capt. 4, 1, 13; Aeuiternum* tibi (monos. ; 
or Aeternum tlbi) dapinabo (diipinabo, Lind. as if the 
vowel were long!) uictum, si uera autumas, 4, 2, 118; but 
stulta's plane Quae ilium tibi aeternum putes fore amicum 
et beniuolentem, PI. Most. I, 3, 46; At nunc dehinc spero 
aeternam inter nosgratiam Fore Thais, Ter. Eun. 5, 2, 33; 
aeuom...; hinc aeuiteruum*, quod factum est aeternum, 
Varr. 1. 6, 3, p. 194 Sp. ; quid aeternis minorem Consiliis 
auimum fatigas? Hor. od. 2, II, II ; 3. esp. in flattery 
of emperors, immortal, as aet(ernus) Aug(ustus) on coins of 
Trajan. 6, 423 Eckhel, and Hadrian, 6, 478; aeternorum 
principum felicitas, gesta in sen. de rec. Tb. C. ; add Th. 
4, 30 ; 4. aet. domus, sedes, of the grave, Suae gnatae si- 
beique (pronounced si-que) uxori constituit (domum) Aeter- 
nam ubei omues pariter aeuom degerent, CIL 1008, 20 ; 
Ditis iioterna doinu, 1009, 22; add 1059,6; per aeuiternaaa* 
honiinum domum Tellurem propeio gradum, Varr. sat. 
203, 7 E; recipe me aeterna domo, Non exiturum, Sen. 
Phaedr. 1250; add inscr. Or. 71 ; 5. art. urbs, of Home, 
Ki'iimlus aeternae nondum firmauerat urbis Moenia, Tib. 
2, 5, 23; ob instauratos urbi at-ternae muros..., inscr. Or. 2; 
poicinarii urbis aeternae, cod. Const, n, 16, I ; add Symm. 
"P- 3' 55 ' * ' n aeternum, for ever, quis dubitat quin 
iu (now added) aeternum urbe condita, in immensum cre- 
scente.. , Liv. 4, 4, 4 ; urbem in aeternum conditam, 28, 



28, II ; 36, 6, 4; non in praesens tantum sod in aeternum, 
Plin. pan. 35; add lust. 3, 4, 17; 7. aeternum, the 

same, Verg. 6, 400 and 617; 8. aeterno as adv. 

always, uirens aeterno hunc fontem igneum contegit fra- 
xinus, Plin. 2, 240. 

aetnalus, adj. sooty, black, uuarum genus, Plin. 
14, 74- 

aether, eris or Bros m. [aifl-w hurn] the (supposed) 
region of tire, above our atmosphere (where dwelt the stars, 
as living beings), mundi continuata natura est, uam ex terra 
aqua, ex aqua oritur aer, ex aere aether, deinde retror- 
sum..., Cic. N. D. 2, 84; (aera) complectitur immensus 
aether qui constat ex altissiinis ignibus, 2, 91 ; 2, 101 and 
117; terrae...pondus; Inde mare, inde aer, inde aether 
igniter ipse, Lucr. 5, 498; Clamor ad caelum uoluendus 
per aethera uagit, Enn. ap. Varr. 1. 7, 5, p. 381 Sp. ; nee 
iam' amplius aethere nostro (as a god) Ve.scitur, Stat. Th. i, 
237; 2. as the source of life and soul, Mater terrast ; 

parit ea corpus ; animam(que) aether adiugat, Pac. ap. 
Nou. 75, 1 1 ; Id quod nostri caelum memorant, Grai per- 
hibent aethera ; Quicquid est hoc omnia animat, Pacuv. 
ap. Varr. 1. 5, 30; Cic. N. D. 2, 91 and div. i, 131; 

3. at times in poets, sky or air, (apes) liquidum trans 
aethera uectae, Verg. 7, 65 ; gelidique sub aetheris axe, 8, 
28 ; but in Lucr. 2, 1115 Lachmann (by a good cj .) aeraque 
aer ; 4. the upper air, as opp. to Tartarus, quam uel- 
lent aethere in alto Nunc et pauperiem et duros perferre 
labores ! Verg. 6, 436 ; S. fire, light, simul aethere 
plena corusco Pallas, Val. F. 5, 182 ; 6. Aether as a god, 
qui nesciamus Soli an Aetheri seruiamns, Cic. ac. 2, 126; 
Aether et Dies eorumque fratres..., Cic. N. D. 3, 44; add 53 
and 54; imbres ubi eos pater Aether In gremium matris 
terrai praecipitauit, Lucr. i, 250; add Verg. G. 2, 325. 

aether-ins, (-eus) adj. of aether or the region of fire, 
caelestem enim altissimam aetheriamque naturam, id est 
igneam, quae per sese omnia generet..., Cic. N.D. 2, 64; 
Sidera... aetheriis adfixa cauernis, Lucr. 4, 391; astris, 
Verg. 5, 518 and 838; summa pars caeli, quae aetheria 
dicitnr, et suum retinet ardorem tenuem, Cic. N. D. 2, 117; 
Post iguem aetheria domo Subductum, Hor. od. i, 3, 29; 
2. of aether, as the source of spiritual power, aethereos 
(so Merkel) animo conceperat ignes, Ov. F. I, 473; Se- 
dibus aetheriis spiritus ille uenit, 3, 550 ; 3. less 

correctly of the air or atmosphere, in aetheriis. ..nubibus 
austri, Lucr. 4, 182; aetherea aqua, Ov. F. i, 682; 

4. of the upper air, as opp. to Tartarus, si uescitur aura 
Aetheria (Lachm. cj., aeria male) neque adhue crudelibus 
occubat umbris, Verg. I, 551; quantum (quercus) uertice 
ad auras (oras Lachm. cj.) Aetherias, tantum radice in 
Tartara tendit, 4, 446 ; cf. Lachm. Lucr. 3, 405 ; 

5. a comp. fulgore aetheriore uiteutern, lul. Val. Alex. 3, 
68 (Mai.). 

acthra, ae, f. = aether, (nubila) uideantur surgere in 
aethram, Lucr. 6, 466; but in Cic. N. D. 2, 117 aetheria ; 
2. a fiery or bright sky, oceauumque rubra tractim obruit 
aethra, Enn. ap. Macr. 6, 4, 19; lueidus aethra Siderea 
polus, Verg. 3, 585 ; (wh. Serv. aethram aetheris splen- 
dorem) ; rubra louis ales in aethra, 12, 247 ; liquida non 
ullis uubibus aethra, Sil. 4, 103. 

aetidlogia, ae, f. the study of causes, Isid. 2, 21 ; but in 
Sen. ep. 95, 65 ethologia. 

aetites, ae, m. the eagle-stone, said to be found iu the 
eagle's nest, Plin. 10, 12; 30, 130; 36, 149; cf. Ael. i, 

35- 

aetltis, klis, f. a jewel, perh. the same, Plin. 37, 187. 

aetoma, ae, f. [aera/ia aros n.] gable of a building, ad 
extruction(em) aetomae, iuscr. Or. 3296 ; scholam cum 
ai'toma, 6919. 

aeuitas, see aetas. 

aeuiternns, see aeternus. 

Aeuius, a cognomen, M. Itonius C. 1. Aeuius. inscr. 
Mur. 957, 9. 

aeuom, (-um) i, n. (aeuos*, i, in. in old L.) [augeo, itself 
for a lost a-eg-eo ae|-w, i.e. peril. a-Fe^-w and so one w. 
our wax, grow] lit. growth, Crescit occulto uelut arbor aeuo 
Fama Marcrlli, Hor. od. I, 12, 45; 2. age, deos aeni 



AF 



AFFECTO 



59 



intogros, Enn. ap. Serv. A. 9, 255, whence Verg. integer 
aeui ; Crescente aeuo, CIL 1009, 8 ; meum si quis te pi:r- 
contabitur aeuum, Hor. ep. I, 20, 26; aeuo coufeetus, Verg. 
II, 85: gramlis aeuo parens, Tao. an. 16, 30; 3. a 

man's life, life, Iuppiter...per quern uiuimus uitalem 
aeuom*, PI. Poen. 5, 4, 14; Qui tuin uinebarit homines 
atque aeuom agitabant, Enn. ap. Cic. Brut. 58; add Enn. 
ap. Cic. Tusc. i, 28; aeuom agere, Pac. ap. Cio. Tuso. 2, 
49; non aeuo exsacto, CIL 1202; in aeuo, during life, Lucr. 
3, 337; expellitur aeuo, 3, 358; genus humainim...aeui 
lireuis, Sal. lug. I, I ; Ter aeuo functus (Nestor), Hor. od. 
2, 9, 13; omiie aeui spatium, Veil. 2, 89, 6; 4. the 
age in which one lives, a generation, trahentes Perniciem 
ueniens in aeuum, Hor. od. 3, 5, 16 ; proxinii nostri aeui, 
Veil. 2, 36, 5; nostro aeuo, Plin. 2, 57 and 92; Bed de qui- 
bus consensus aeui (of those living) iudicauerit, haee suut, 
Plin. 14, 72; 6. in pi., ages, simulacrum tot aeuis in- 

cnrruptum, 14, 9; durant aeuis tecta, 16, 156; 6. gen. 

time, omnem* per aeuom*, Lucr. 3. 605; longum mansura 
per aeuum, CIL 1220, 7; in onme aeuum, Hor. od. 3, n, 
36; ad hoc aeui, Plin. 7, 137; 7. in aeuum aeternet, 
for ever, Hor. od. 4, 14, 3 ; in aeuom propagabautur, Plin. 
35, 4. 

af, old form of ab, see ab u. 

Afer, Afra, Afrum, pi. Afri, a people of Africa, near 
Carthage, si Afris uirtute adipisei licet ciuitatem, Cic. Balb. 
41 ; sitientis ibimus Afros, Verg. B. I, 65 ; Dirus per urbes 
Afer, of Hannibal, Hor. od. 4, 4, 42; 2. in poets, of 

things of Africa for Africanus, aequora, Ov. F. 4, 289 ; 
Jitus, Ov. her. 7, 169; murex, Hor. od. 2, 16, 35; cochlea, 
Hor. s. 2, 4, 58 ; auis, guinea-fowl, Hor. epod. 2,53; luv. 1 1 , 
142; uolucrcs, same, Petr. poet. 93; so Nomas, Mart. 9, 
75, 8 ; 3. rare in prose, si quis Afrum uel Hispanum 

Latinae orationi iuserat, Quint, i, 5,8; 4. a cognomen, 
Domitius Afer, Quint. 5, 7, 7. 

affaber, bra, brum,adj. [faber,buthow formed?] skilfully 
made, artistic, affabrum fabrefactum, Paul, ex F. p. 28 M ; 
acknowledged by Prise. 2, 68, 22 K ; adfaber evTex"^' 
Gloss. Labb. ; " 2. skilful, litteras affam;a rerum uel 
natura uel iudustria peperit, Symm. ep. 3, 17; affabre, 
adv. artistically, (uullus deus) paulo rnagis affabre atque 
antique artiticio factus, Cic. Verr. i, 14. 

affab-ilis, (adf.) e, adj. [affa-ri] that can be spoken to, 
easy of access for this purpose, affable, meditor esse ad- 
fabilis, Ter. Ad. 5,6, 8 ; in omni sermone omnibus adfa- 
bilem, Cic. off. i, 113; nee dictu adfabilis ulli, Verg. 3, 
621 ; alius affabilior, alius facundior, Sen. ep. 79, 96. 

affcibilitas, iitis, f. affability, sermonis, Cic. off. 2, 48; 
2. affabilityr, adv. with affability, ab imperatore a. suscep- 
tus, Maer. s. 7, 2, II; a. est adlocutus, Spart. Carac. 3, 2 ; 
adfabilissime, Gell. 16, 3, 5. 

affabre, see affaber. 

affabrlco, are, vb. [affaber] work up artistically, con- 
suetudo secuuda et quasi affabricata natura, Aug. Mus. 
6, 7. 

affamen, mis, n. [affa-ri] address, salutation, blando 
mulcentes affamine, Apul. M. II, 7; add n, 30. 

affaniae ' arum, f. pi. nonsense, Apul. M. 9, 10; 10, 
10 ; (both dub.). 

af-f5rl, fatur (ndf.) vb. rfl. [ad, fari] speak to, address, 
always courteously, licet mihi isdem uersibus adfari te qui- 
bus adfatur Flamininum ille uir..., Cic. sen. I ; illius libri 
quo meaffatus quasi iaccntem excitauit, Cic. Brut. 13; cum 
hunc nomine esset affatus, ib. 253 ; Tages dicitur extitissc 
repente et eum adfatus esse qui arabat, Cic. div. 2, 50; 
add Cic. Phil. 2, 33 ; adfare superbum, Verg. 4, 424; hos- 
tem supplex, Curt. 4, II, 19; blaudeque affata paiu-iilum, 
Stat. Ach. i, 251; add 383; . 2. esp. in religious use, 
Adfaturque deos, Verg. 2, 700 ; but in Ov. F. 6, 303 Mcrkel 
has Pruufamur; 3. of a last farewell, nee te... Adfari 
extremurn miserae data copia niatri, 9, 484 ; add 2, 644 ; 3, 
492; sic tristis affatns aniicos, Hor. od. I, 7, 24; 4. pass. 
in Varr. 1. 6, 7, p. 229 Sp. corrupt ; refer, to Apul. M. u, 
265 wrong; in Ace. ap. Macr. s. 6, I, 56, the corrected 
text has fari. 



affatlm, (adf.) adv. [lit. ad fatim, from a lost sb. fatis, 
implied too in fateor ; till one says enough] to satiety, 
fully enough, to one's heart's content, affatim dictum 
a copia fatendi, siue abundanter...Liuius (Andr.) affntim 
ccli Iiibi lusi, Terentius (?) affatim dixit pro eo quod est 
ad lassitudinem, Paul, ex F. p. u M ; cf. Serv. ad A. I, 
127; Prise. 2, 75, 7 K; quid 'st quod male sit tibi oni 
domi sit quod edis quod atnes adl'atim, PI. Poen. 4, 2. 
45; tibi diuitiarum* adfatimst, Mil. 4, I, 33; Adfatim 
Mnesilocho est curae*, Bac. 3, 3, 93; add Trin. 5, 2, 
61 ; Men. 3, i, 12*; satelles...'1'um iecore opimo farta et 
satiata adfatim (the vulture), Cic. poet. Tusc. 2, 24; IIS 
Ixxii satis esse, affatim prorsus, Cie. Att. 16, I, 5; isdem 
seminibus homines adfatim uescuntur, Cic. N. l>. 2, 127; 
puto me Dicaearcho affatim satisfecisse, Cic. Att. 2, 16, 3 ; 
ad hoc commentum affatim, Sal. lug. 43, 3; frumentum et 
alia a. praebita, 54, 6; (bubus) lupini modios...(dare con- 
uenit) et super haec affatim paleas, Colum. 6, 3, 4; add 9, 
13, 2; ad obsidionem sustineiidam copiarum* affatim esse, 
Liv - 34. 37. 5; add 32, 16, 10*; 34, 26, 10* ; add Plin. 17, 
216; praeterita et iustantia (quorum adfatim copia) ac 
nouos terrores cumulat, Tac. an. 4, 69 ; caenae affatim 
piscatum, Apul. M. i, 24 f. ; add 9, 10 f. ; and de deo Socr. 
14; 2. olten w. gen., marked *. 

affatus, (adf.) us, m. speaking to, address, Verg. 4, 284; 
Stat. silu. 2, 4, 7 ; Sen. Med. 187; 811.17,341; 2. undu- 
late empire, saeri adfatus, imperial rescripts, cod. lust. 7, 
51,6; Th.C. i, 1,5; 7,3, 2. 

affcctatio, (adf.) onis, f. striving after, a passion for, 
philosophia sapientiae amor est et affectatio, Sen. ep. 89, 4 ; 
decoris, Plin. 1 1, 154 ; circa (Corinthium aes), 34, 6 ; frigida 
et puerilis, Quint. 4, I, 77; nimiae subtilitatis, pr. 24; 
2. absol. in a bad sense, a striving for effect, affectation, 
nihil est odiosius adfectatione, ib. I, 6, 40 ; quidquid hue sit 
adiectum, id esse adfectationis et ainbitiosae in loquendo 
iactantiae, 12, 10, 40. 

affectator, (adf.) oris, m. one who strives after, iusti 
amoris, Eutrop. 10, 7 ; imperii, Flor. I, 23 (2, 7), 2; regni, 
Quint. 5, 13, 24 ; libertatis, 6, 2, 16 ; nimius risus adf. 6, 3, 
3; doctrinarum, Amm. 21, 16, 4. 

affectatr-ix, f. one who strives for effect, Tert. 
praescr. 7. 

affcctio, (adf.) onis, f. action on, affection, gen. of a 
temporary character, aff. est animi aut corporis ex tein- 
pore aliqua de causa commutatio lit laetitia...morbus..., 
Cic. inv. i, 36 ; impulsio estquae per quandam affectionem 
animi facere aliquid hortatur, ut amor, iracundia..., 2, 17; 
add 2, 176; 2. also permanent, uitia adfectiones sunt 

manentes, Cic. Tusc. 4, 30 ; uirtus est a. animi constans, 4, 
34 ; 3. hence condition, state, astrorum a. ualeat si uis 
ad quasdam res, Cic. fat. 8 ; fac in puero referre ex qua 
adfectione caeli prinium spiritum duxerit, Cic. div. 2, 99 
cf. caelo adfecto conpositisque sideribus of 98 ; 4. absol. 
affection, love, feeling, simiarum generi praecipua erga 
fetum adfectio, Plin. 8, 216; laetas inter audieutium ad- 
fectiones, Tac. an. 4, 15; add Genn. 5 f. ; Artemisia uirum 
amasse fertur... ultra affectionis humanae fidem, Gell. 10, 
1 8, i ; his qui sauctissima affectione ducti adoptarent, Ul]i. 
dig. I, 7. 17, i; pietati tribuens uel affection!, n, 7, 14, 
7 ; 6. in pi. those for whom affection is felt, relatives, 
adfectionibus nauiculariorum, Th. C. 13. 9, 3. 

affcctlosus, adj. having feelings, iufantia, Tert. anim. 
19; 2. atfuctiose, adv. with feeling, Serv. ad B. 9, 27. 

afiecto, (adf.) rue, vb. frq. keep making for; w. uiam 
or iter, keep making a way to, strive after, scio quam 
rem agat. Vt me deponat uino, earn adfectat uiam, PI. 
Aul. 3, 6, 38; uideo quam rem agis. Quae conmisi ut me 
defrudes, ad earn rem adfectas uiam, PI. MOM. 4, 3, 12; 
Nam disciplinast oisdem mmierarier Ancilias primum, ad 
di.minas qui adfectant uiam, Ter. Haut. 2, 3, 60; quod 
iter affectet uidetis, Cic. Bosc. Am. 140; uiamque adfectat 
Olvmpo, Verg. G. 4, 562; 3. absol. make for, strivr 
after, aim at, munditiam, non adfluentiam adfectabat, Nep. 
Att. 13, 5; iu uerliis quaiHhim siniilitudo non tarn affec- 
tanda quam illae superiores, Cornif. ad Her. 4, 30; domi- 
nationes, Sal. ap. Aug. civ. D. 3, 17; oioitatos. . .formidine 

82 



60 



AFFECTOR 



AF-FICIO 



affectare, Sal. lug. 66, I ; honorem, 64, 4; regnum, Liv. i, 
46, 2; caelum, Ov. am. 8, 51 ; caelestia regna, Pont. 4, 8, 
59; immortalitatem, Curt. 4, 7, 31; 4. somewhat vague- 
ly, potiundae Africae spem, Liv. 28, 18, 10; spes affectat 
easdem, Ov. M. 5, 377; 4. w. inf. strive (to), flagitia... 
Quibus patrem et me teque amicosque omnis affeetas tuos 
Ad probrum...appellere, PI. Bac. 3, i, 10; Non ego sidereas 
adfecto tangere sedes, Ov. a. a. 2, 39; add Quint. 5, 10, 28; 
10, i, 97; Stat. Th. i, 132; Sil. 4, 138; 6. affectatus, 
laboured, prepared for effect, quicquid studio paratur, ut 
adfectata et parum naturalia solent improbare, Quint. 11,3, 
10; as a mil. phrase, work one's way to, march to, Hi 
gladiatorio animo ad me adfectant uiam, Ter. Ph. 5, 8, 
71 ; 7. met. affected, not real, castitas, Plin. pan. 20; 
8. affectato, adv. studiously, Lampr. Hel. 17, 4. 

affector, (adf.) ari, vb. r. strive after, aim at, regnum, 
Varr. ap. Diom. 382, 4 K; ad mulierem, Apul. herb. 15. 

affectu-osus, adj. full of affection or love, affectionate, 
Cassiod. ep. 5, 2; Tert. Marc. 5, 14; affectuose, Serv. ad 
B. 9, 27 ; ref. to Macr. s. 2, 1 1 wrong. 

1. affectas, (adf.) us, m. action on; 1. of the mind, 
affection, feeling, passion, animi, Cic. Tusc. 5, 47 ; Ov. tr. 
5, 2, 8; mentis, 4, 3, 32; 2. absol. affectu tacito laet- 
aris, Ov. M. 7, 147; dubiis affectibus, 8, 473; duo signa 
diuersos adfectus exprhnentia, Plin. 34, 70; artifices scenici 
qui imitantur adfectus, Sen. ep. n, 7; adfectus nostros (of 
love for Trajan) cohibere, Plin. pan. 79; 3. a temporary 
affection as opp. to a permanent disease of the mind, 
effugisse morbos auimi, adfectus nondum, Sen. ep. 75, 10; 
rnorbus est indicium in prauo pertinax..., adfectus motus 
animi improbabiles, subiti et concitati, 75, II and 12; 

4. of the body, affection, (morbus regius, comitialis...), in 
quibus affectibus..., Gels. 2, 15, p. 61, 19 Dar.; supersunt 
alii corporis affectus, 3, 18, I ; 5. an object of affection, 
a loved one, carissimis orbatus affectibus, Apul. dogm. PI. 

2, 22; nee in eius liberos aut adfectus saeuit, Vulcac. Gall. 
Avid. Cass. 7, 5 ; nee (in) eius affectus saenit, Capitol. 
Anton, ph. 24, 9 ; milites quorum adfectus in Albano monte 
erant, Capitol. Maxim. 23, 6; 

2. affectus, part, of afficio. 

af-fero, (adf.) ferre, at-tnli, allatus (adl.) vb. bear to, 
bring to, carry to, argentum, PI. Pers. 4, 4, 123; gladium, 
Ps. i, 3, 115; aquam, Mil. 4, 8, 22; epistulas, Tr. 3, 3, 
58; lumen, Enn. ap. Cic. div. i, 40; litteras, Cic. Manil. 
4 ; Caes. b. g. 5, 49, 4 ; tabulas testamenti, b. c. 3, 108 ; 
sestertium sexagies, i, 23; 2. esp. affero manus, lay 
hands on, oft. w. violence, hisne rebus manus non dubi- 
tasti? Cie. Verr. 2, 4, 101 ; manus socio, Cic. off. i, 23; 
ineis uulneribus manus (manum? in this use), Cic. Att. 

3, 15, 2; add Caecin. 49; Verr. 2, i, 47 and 67; of. quci 
sibei laqu(eo) manus (attulissent), CIL 1418 (by happy 
cj.); and met. beneficio suo manus adfert, Sen. ben. 2, 5, 
3; 3. and what is akin, uim in corpus liberum non 
aecum censuere adferri, Cat. ap. Gell. 9, 12, 7; filiae uim 
offer violence Cic. Verr. 2, 1 , 67 ; paucos praesidio ar- 
inato uim allaturos, Liv. 9, 16, 4; mortem filio tuo, Cic. 
Verr. 2, 5, 118; 4. bring in, esp. contribute (to our ad- 
vantage), quid oues aliud adferunt nisi ut earum uillis 
homines uestiantur? Cic. N. D.2, 158; agros fertiles qui 
nmlto plus afferunt (al. efferunt; perh. referunt) quam 
acceperunt, Cic. off. 1,48; and met. nib.il afferunt qui... 
negant, Cic. sen. 17; 5. w. abstract words wh. refer to con- 
crete, ut ne quid dotis mea ad te adferret filia, PI. Aul. 2, 2, 
80; dotem, Cato ap. Gell. 17, 6, i; sed mihi opus erat 
Aliquantulum quae adferret, Ter. Ph. 4, 3, 50; 6. ol 
one unable or unwilling to use his own legs, utei is 
ad sese (the praetor) ueniat aut adferatur coram eo quei 
postulauer(it), CIL 198, 40; and perh. in forum (aegcr) ad 
consules adfertur (Madv. defertur), Liv. 2, 36, 6; 7. a 
n inn carries himself, but not another commonly, (louis' 
iussu nunc hue me adfero, PI. Amph. 3, 4, 6; haud auspi- 
cate hue me attuli, Ter. Audr. 4, 5, 12; cum sese a moeni- 
bus heros Priamides... adfert, Verg. 3, 346; anirnisque 
uolentibus urbom Adforiniur, 7,217; cf. Attuli bunc (sc 
Charinum). Quid? Attulisti? Adduxi uohii dicere, PI. Ps. 
2, 4, 21 ; 8. often w. abstr. ace. amoenitates, PI. St. 2 



i, 5; gaudiura, 2, i, 23; salutem, Cic. fam. 4, 3, 3; digni- 
tatem et gloriam, 10, 3, 3 ; quantos afferat casus fortuna, 
Caes. b. g. 6, 35, 2; difficultatem, 7, 10, I ; desperationem, 
laes. b. c. i, n, 3; multa tempus diemque adferre posse, 
Liiv. 42, 50, 3; 9. esp. bring news (s. epistulas, litteras 
of i), nuntium, Cic. Kosc. Am. 19; qui de me rumores 
afferuntur, Cie. fam. 16, 21, 2; crebri ad eum rumores 
afferebantur, Caes. b. g. 2, I, I ; nuntio allato de uictoria, 5, 
53, 7; add 6, 36, 2; 1O. absol., first w. ace. and inf., 
jring word, Caelium ad illam attulisse, se aurum quaerere, 
"'ie. Cael. 53; trepidi uuntii legiones Volscorum ingressas 
anes...attulere, Liv. 6, 31, 3; exploratores attulerunt 
quieta omnia esse, 8, 17, 7 ; add 10, 45, 2; 42, 57, 4; 
11. w. neut. pron. or adj. Vide...ut mihi haec certa et 
clara attuleris, Ter. Hec. 5, 4, i ; haud uana attulere, Liv. 
4, 37, 6; 12. w. other ace. bring news of, prius eius 
aduentus uideretur quam nuntiis afferretur, Caes. b. g. 6, 
30, 2 ; 13. w. ace. denoting nature of news, alarming or 
hopeful, miros terrores ad me attulit, Cic. Att. 6, 8, 2; 
spes ea quae rumoribus afferebatur, 3, n, i ; 14. bring 
to (one's notice), put forward, allege, iustas eansas afters, 
Cic. Att. 11, 15, i; an aetatem afferet? Quadriennio 
minor est, Cic. or. 2, 364 ; eius rei multas adferunt causas, 
Caes. b. g. 6, 22, 3. 

af-ficio, (adf.) ere, feci, fectus, vb. [ad, facio] do to a 
great extent, all but finish, bellum affectum uidemus et 
uere ut dicam, paene confectum, Cic. prov. 19; ut ea quae 
per eum affecta sunt, perfecta rei publicae tradat, ib. 29 ; 
adfecta sicuti M. Cicero (locutus est), ea proprie dicebantur, 
quae non ad finem ipsum, sed proxime finem progressa 
eraut, Gell. 3, 16, 19; adfecta iam prope aestate (u)uas a 
sole mitescere, Cic. ap. Gell. 15, 5, 8; aetate affecta, Cic. 
Verr. 2, 4, 95; lamque hieme affecta mitescere eoeperat 
annus, Sil. 15, 502; see affectus in 3; 2. hence met. 
nearly knock up, load heavily, weigh down, fill, Qui praeda 
agroque adoreaque adfecit popularis suos, PI. Amph. i , i , 38 ; 
uos...uoltis...me laetum lucris Adficere, ib. pr. 3; bonis 
nuntiis, ib. pr. 8 ; Quis est mortalis tauta (iam) fortuna ad- 
fectus unquam, PI. fragm. ; Nam duplum hodie facinus 
feci, duplicibus spoliis sum adfectus, Bac. 4,4,2; 
3. esp. w. abstr. abl., aegrimonia, St. 3, i, 5; laetitia, 
gaudiis, Poen. 5, 4, 105; horrore, Amph. 5, i, 6; gloria, 
5, 2, 10 ; aerumna, Cure. I, 2, 51 ; iniuria indigna, Enn. ap. 
Corn, ad Her. 2, 38; Ter. Ph. 5, i, 3; ignominia, Cie. Kosc. 
Am. 113; honorilms, Cic. Mil. 80; summa diflieultate rei 
frumentariae, Caes. b. g. 7, 17, 3; maxima laetitia, 5, 48,9; 
magno dolore, I, 2, 4; magna difficultate, 7, 6, 2; magno 
incommode, 7, 16, 3; 4. hence oft. =vb. sug- 

gested by abl., seruitute, Cic. rep. i, 68 (enslaves) ; sepultura, 
Cic. div. i, 56; morte, Cic. inv. i, 35; exilio, Cic. parad. 
31; S. absol. affect seriously, first of body, ut aestns 
laborque et simul fames sitisque corpora afficerent, Liv. 28, 
15, 4; at nou intonsum simplex Damasichthona uulnus 
Afficit, Ov. M. 6, 255 ; pulmo totus afncitur, Cels. 4, 14 
(7), i ; 6. of the mind, w. qualifying adv. etc., litterae tuac! 
sic me affecerunt ut, Cic. ad Ant. Att. 14, 13 B, 2; add Mil. 
79 ; uti hi qui audirent sic afficerentur animis ut eos aflici 
uellet orator, Cic. or. I, 87; add Plin. pan. 90; is terror 
milites hostesque in diuersum adfecit, Tac. an. n, 19; 
7. absol. more seriously, primum est ut adficiamur 
antequatn adficere conernur, Quint. 6, 2, 28; add n, 3, 66; 
Corinthia quibus delectatur nee adficitur, Plin. ep. I, 3, 9; 
II 8. affectus (besides prec. meanings) provided, armed, 
endowed, Validos lictores ulmeis adfectos lentis uirgis, PI. 
Asin. 3, 2, 29 ; Tantane adfectum quemquam esse hotnineni 
audacia, Ter. Ph. 5, 8, 84; animi quemadmodum affecti 
sint uirtutibus uitiis, artibus iucrtiis, Cic. partit. 33; om- 
nibus uirtutibus, Cic. Plane. So; aliquo honore aut imperio 
affectos, Cic. off. I, 149; optima ualetudine, Cic. Tusc. 4, 
81 ; oculus conturbatus non est probe affectus ad suum 
munus fuugendum, Cic. Tusc. '3, 15; 9. of position, 
placed (?), numquidnam manus tua sic affecta... desiderat? 
but perh. w. notion of feeling Cic. fin. I, 39; quomodo 
caelo affecto compositisque sideribus oriatur, Cic. div. 2, 98 ; 
1O. sup. remiges inopia affectissimi (reduced to the 
lowest state of weakness), Veil. 2, 84, 2. 



AFFICTICIUS 



AFFLICTOR 



61 



affictlciua, (adf.), [adfictus fm adfigo] adj. attached, Varr. 
r. 3, 12, i. 

affictio? a wrong reading in Phaedr. 4, 14, i. 

affictus, part, of affigo and aflingo. 

af-figo, (ad-f.) ere, fixi,' fixus or fictus *, vb. fix to, 
attach to, affix, Tun me defigas? Te cruci ipsum ad- 
figent propediem aliei, PI. Pers. 2, 4, 24; Liv. 28, 37,2; 
litteram ilium (K for kalumnia) ad caput affigent, Cic. 
Rose. Am. 57; leporaria afficta uillae, Varr. r. 3, 3, 2: 
cubilia afficta firmiter, 3, 9, 7 ; adfigunt auide corpus, Lucr. 

4, 1108; add 4, 1242; patibulo, Sal. ap. Non. 366, 14; cus- 
pide ad terrain affixit, Liv. 4, 19, 5; radicem terrae, Verg. 
G. 2, 318; flammam lateri, A. 9, 536; Aut alius casus lecto 
te udtixit, Hor. s. i, i, 81 ; humo diuinae particulam aurae, 
2, 2, 79; oleaster cui adfixerant arnia, Plin. 16, 199; 

2. met. clausulam, quam te adflgere animo uolo, Sen. ep. 
n, 8; literas pueris. (in their mind), Quint, i, i, 25; sine 
molestia quae ipsi composuerint, animo suo adfigent, 2, 

af-figflro, are, vb. form, Gell. 4, 9, 12. 

Affile, a town of Latium, Frontin. col. i, p. 230 Lach. 

af-fingo, (ad-f.) ("re, nxi, fictus, vb. lit. add as a modeller 
in clay; hence met. alteri (pupil in oratory) affiuxit, de 
altero limauit, Cic. or. 3, 36; multa uaturaaut adfingit aut 
mutat aut detrahit, Cic. div. i, 118; 2. esp. add by 
imagination or fraud (to the truth), ut intellegatis in causa 
quid res ipsa tulerit, quid error affinxerit, Cic. Clu. 9; ita 
dicam ut neque uera laus detracta, neque falsa afficta esse 
uideatur, Cic. Manil. 10 ; add I'hil. i, 8; adfingunt rurnori- 
bus quod res poscere uidebatur, Caes. b. g. 7, i, 2; 3. 
attribute or give by invention of the mind, peccat (poeta) 
cum probi orationem affingit improbo stultoue sapientis, 
Cic. or. 74 ; Proinde animi uitium hoc oculis adfingere noli 
(falsely ascribe), Lucr. 4, 386; 4. for simple vb. invent, 
forge, feign, afticto ioco, Apul. Met. i, 17; litteras, 4, 16; 
lugentium ofticia, 8, 6. 

afflnis, (ad-f.) e, adj. [finis] bordering on, having a com- 
mon boundary \vith, in agris uicini, Paul, ex F. n ; and so 
oft. as sb.* a neighbour, Hegio est adfinis nobis, Ter. Ad. 

5, 8, 25 ; Bacchidem Ab nostro adfine* exeuntem uideo, 
Ter. Hec. 5, 3, 9; Masaesulii, gens affinis Mauris, Liv. 28, 
17, 5 ; intra milliarium i et n ab urbe euntibus parte laeua 
inter adfines Vibium Calocaerum et populum, inscr. Or. 
2417; demonstratio adfinium (debet) nouos fines inter fun- 
dos constituere, Paul. dig. 10, i, 12; 2. related by 
marriage, adfines sunt uiri et uxoris cognati...Nomina haec 
sunt: socer socrus, gener nurus, nouerca uitricus, priuiguus 
priuigna, Mod. 38, 10, 4, 3; Megadorus meus adfinis, PI. 
Aul. 3, 4, 13; et gener et adfines placent, Ter. Haut. 5, I, 
63 ; ex tarn multis cognatis et affinibus, Cic. Clu. 41 ; me 
ailinem tuum, Cic. sen. grat. 17; parentes et fratres et 
liberti, Ulp. dig. 3, 3, 35 ; 3. met. mixed up with, 
Publicisne adfinis fuit an maritumis negotiis, PI. Trin. 2, 
2, 50 ; Neque illarum adfinis esse rerum quas fert adules- 
centia, Ter. Haut. 2, I, 3; animus nulli minus honestae 
ration! affinis, Cic. iuv. 2, 32 ; hunc aliiuem culpae iudica- 
tote, Cic. Eosc. Am. 18; huic (facinori) si paucos putatis 
atliues esse, erratis, Cic. Cat. 4, 6 ; affinis ei noxae, Liv. 39, 
14, 4. 

afflmtas, (adf.) atis, f. 1. neighbourhood, vicinity, 
cuius appendices pertinent ad culturam propter affinitatem. 
Si uicina regio..., Varr. r. i, 16, I ; 2. relationship by 
marriage, affinity, ubi adfinitatem inter nos nostram ad- 
strinxeris, PI. Trin. 3, 2, 73; Nullon ego Chremetis pacto 
adfinitatem effugere potero, Ter. Andr. i, 5, 12; caritas 
generis humani serpit cognationibus primum, turn affinita- 
tibus, Cic. fin. 5, 65; in adfinitatem peruenit imperatoris, 
Nep. Att. 19, 2; Caes. b. c. 3, 83, i; 3. as a coll., the 
whole body of relatives by marriage, patriam deseras Cog- 
natos, adfinitatem amicos, PI. Trin. 3, 2, 76; 4. met. 
affinity, litterarum (as of o and u in robur roboris), Quint. 
i, 6, 24; (so in 0up, fur) Gell. i, 18, 5; a. est corporibus 
mentibusque, 4, 13, 4. 

affirmatto, (adf.) onis, f. assertion, declaration, est 
enim ius iurandum adfirmatio religiosa, Cic. off. 3, 104; 
add Plane, ad Cic. fain. 7, 21, I ^ Caes. b. g. 7, 30, 3. 



affirmatluus, adj. affirmative hence allowing for the 
sake of argument, affirmatiua species. ..cum in re dubia, 
quasi sit factum adfirmamus, cum dicimus: Fecerit..., 
Diom. 396, 15 K. 

affirmator, Oris, in. one who confirms or adds his testi- 
mony, a. et suasor, Ulp. dig. 4,4, 13; add 27, 7, 4, 3; Tert. 
Marc. 4, 7. 

af-firmo, (ad-f.) are, vb. confirm, propositionis approba- 
tio, per quam id quod breuiter expositum est, rationibus affir- 
matum probabilius fit, Cic. inv. i , 67 ; ea res Troianis spem 
affirmat, Liv. I, I, 10; affirmata eo casu Tullii fides est, 7, 
14, 5 ; haec dicta affirmauerunt auctoritate sua, 26, 24, 7 
etc. ; 2. prove, give proof of, secuta anceps ualetudo 
iram deum adfirmauit, Tac. an. 14, 22 f. ; 3. assent, 
affirm, say positively, dicendum est mihi, sed ita, nihil ut 
affirmem, Cic. div. 2, 8; omni tibi asseueratione affirmo, 
Cic. Att. 13, 23, 3 ; tarn ualde, 7, 8, I ; iureiurando, Liv. 29, 
23, 5 ; quis enim reni tarn ueterem pro certo affirmet? i, 3, 
2; 4. affi rmanter ? adv. positively, si potuisset praedici 
affirmanter, Gell. 14, I, 24; but Hertz potuisse...affir- 
mant; 6. affirmate, adv. positively, distinctly, quod a. 
quasi deo teste, promiseris, id tenendum est, Cic. off. 3, 
104; affirmatissime scripserunt, Gell. 10, 12, 9. 

affixio, Onis, f. fixing to ; but how ? in : propages est 
series uel a., Non. 64, 27; gracilenta quadam affixione, 
Mart. C. i, 14 Cr, p. 15, 19 Eyss. 

af-flagro, (ad-f.) fire, vb. blaze up ; met. in tempore 
adllagranti (cf. ardente bello), Amm. 21, 12, 23. 

afflator, oris, m. one who blows or breathes upon, Tert. 
Herm. 32. 

afflatus, (adf.) iis, m. blowing upon, (Fauonii) adflatu 
iuuari Indiam, Plin. 6, 58; Deneget afflatus uentus et aura 
suos, Ov. Ib. 108; 2. oft. of fiery blasts, Fulmen ab ore 
uenit ; frondes afflatibus ardent, Ov. M. 8, 289 ; ambusti 
affiatu uaporis, Liv. 28, 23, 4; ignes caelestes adussisse 
leui afflatu uestimenta, 39, 22, 4 ; si trunci pars secta solis 
afflatu peraruit, Colum. 4, 24, 5 ; percussae calidis aflla- 
tibus herbae, Stat. Th. 5, 527; 3. of sea air w. its 
strange effects, (hae uites) maritime adfiatu gaudent, Plin. 
14, 32; add 14, 60; 20, 206; 21, 57; 4. of other in- 
visible emanations or influences, adflatu noxio, 4, 89; 6, 
55; (perdices) concipiunt superuolantium adflatu, 10, 102; 
(polypi) adflatu terribili canes agebat, 9, 92 ; add Sil. 6, 
159 and 240; 6. esp. of a supposed divine influence or 
inspiration, nemo uir magnus sine aliquo adflatu diuino 
umquam fuit, Cic. N. D. 2, 167; uis ilia terrae quae men- 
tern Pythiae diuino adflatu concitabat, Cic. div. I, 38; add 
i, 34; 2, 1 17 ; 6. aspirate (h), Boeoti Bine affiatu uocant 
collis Tebas ( = Thebas), Varr. r. 3, i, 6. 

af-flecto, (ad-f.) ere, xi, xus, vb. bend to, Avieu. Arat. 
734; latus afflexum, Germ. Arat. 191 (dub.). 

afflco, (ad-f.) ere, vb. join in weeping, weep with, Et ut 
adfleat, quom ea memoret, PI. Pers. i, 3,37; Vt ridentibus 
adrident, ita flentibus adflent, Hor. A. P. 101 (so Bentl. w. 
reason ; MSB adsunt). 

afflictatio, onis, f. the being knocked down ; hence met. 
a. (est) aegritudo cum uexatione corporis, Cic. Tusc. 4, 18; 
add 3, 27 ; 4, 16. 

afflictator, oris, m. one who knocks down met. Tert. 
Marc. 5, 16. 

afflictio, onis, f. the being cast down met. Sen. ad 
Helv. 17, 5. 

afflicto, are, vb. frq. [affligo] dash down, quos eques et 
propioiibus uulneribus pedites adflictabant, Tac. an. 6, 41 
(35); and less directly, Batanos, Tac. h. 4, 79; 2. esp. 
run (a ship) aground, strand (it), quod minuente aestu 
naiii'S in uadis afflictarentur (grounded), Caes. b. g. 3, 12. 
I ; onerarias (uaues) tempestas afflictabat, 4, 29, 2 ; add bell . 
Hisp. 3, 4; 3. knock down, distress, Ne te adflictes, Ter. 
Euu. I, I, 31 ; met. multo grauius (morbo) afllictantur, Cic. 
Cat. I, 31; de quibus acerbissime afflictor, Cic. Att. u. I. 
I; add Tusc. 3, 66; adflictentur amore, Lucr. 4, 1158; 
mulieres aftlictare sese, manus ad caelum tendere, Sal. Cat. 
31, 3. 

afflictor, oris, m. one who knocks down, met. dignitatis 
suae, Cic. Pis. 64. 



62 



AFFLICTR-IX 



AFFUNDO 



afflictr-ix, (adf.) icis, adj. or sb. f. [afflictor m.] one who 
strikes against, ubi nubes adflictrix (so Hild. w. MSS ; al. 
atllictu peril, rightly) ignem dat, Apul. muntl. 15. 

affiictus? us, m. striking against ; see prcc. word. 

af-fligo, (adf.) ere, xi, ctus, vb. [b=S. ava, down ; or 
peril, ad in 2] dash down, dash to the ground, Ne sis me 
uno digito attigeris : ne te ad terram scelus affligain, PI. 
Pers. 5, 2, 15; cedo manum : nolo equidem te adtligi* (al. 
aff.) throw yourself down (as drank), PI. Most. I, 4, 18; 
Catuli monumentum, Cic. Gael. 78; statuam, Cic. Pis. 93; 
hums dominn, Cic. dom. 106 ; si quo adflictae* casu (alces) 
coneiderunt, Caes. b. g. 6, 27, 2 ; infirmas arbores pondere 
adfligunt*, 6, 27, 5; ubi sealae commiuutan, qui super - 
steterant afflicti sunt, Sal. lug. 60, 7; terraeque (Cygnum) 
adflixit* Achilles, Ov. M. 12, 139; (lupinum) frigoribus 
affligitur, Colum. 2, 10, 2; (arborem) senio aut tempestate 
afflictam, 5, 6, I ; dereptam iraaginem solo adflixit*, Tao. 
h. I, 41; pocula, Sen. ira i, 19, 4; 2. a.* nauem, <lash 
against (rocks), wreck, damage, prope omnes nauis afflietas 
atque in littore eieetas ease, Caes. b. g, 5, 10, 2 ; tempestas 
naues Khodias afflixit, b. c. 3, 27, 2; add b. g. 4, 31, 2; 
nauem undae affligebat, Liv. 24, 34, 1 1 ; and met. nee tuas 
rationes ad eos scopulos appulisses ad quos S. Titii afflic- 
tain nauem. ..uideres, Cic. Eab. perd. 25; 3. met. knock 
down, often opposed to words of lifting upj, oratoris esse... 
rem augere laudando uituperandoque rursns affligere, Cio. 
Brut. 47; si hunc uestris sententiis afflixeritis, Cic. Mur. 
8S; uectigalia belli diffieultatibus affliguntur, Cic. agr. 2, 
83; Pompeius ipse afflixit, Cic. Att. 2, 19, 2; Turdetauiam 
bello afllixit, Liv. 28, 39, 1 1 ; afflictam ciuitatem pesti- 
lentia, 3, 6, 5 ; Asia afflixit mores, Plin. 34, 148 ; 
1. i '.-]). of the mind, animos adfligunt* et debilitant metu, 
Cic. Tuse. 4, 34; afflictus luctu, Cic. Phil. 9, 42; maerore, 
Cic. Cat. 2, 2; aegritudine, Cic. Tusc. 4, 35; maestitia, 
Cic. Phil. 12, 2; 6. absol. hunc afflictum erexitj, Cic. 
Man. 23; excitarej afflictos, Cic. or. i, 32; i, 169; ut me 
leuaratj tuus aduentus, sic discessus afflixit, Cic. Att 12, 
50 ; uidetis hominem per se ipsum afllictum optiimitium 
discordiis excitant, Cic. har. resp. 50; Adflictus* uitani 
in teuebris luctuque trahebarn, Verg. 2, 92 ; 6. afflictus, 
as adj. prostrate, ruined, dejected, see f above ; 7. hence 
comp. non afflictiore condicione, Cic. fam. 6, i, 5; 
8. ad above * prob. due to editors or to a false theory in 
authors. 

afflo, (ad-f.) are, vb. blow or breathe upon, tergoque 
fugacis Inminet et criuem sparsurn ceruieibus afflat, Ov. M. 
i, 542; terga afflante uento, Liv. 22, 43 f . ; (prodest) si 
tussim coucitet saliua, in fronte ab alio adflari, Plin. 28, 60 ; 
ut exaestuarat afflatus aura in grauiorem reccidit morbum, 
Suet. Tib. 72; 2. of scents, odorum qui adllarentur ex 

floribus, Cic. sen. 59; Afflabunt tibi non Arabum dr gra- 
mine odores, Prop. 2, 29, 17; 3. oft. of fiery blasts, 

blast (more or less), calidum membris adflare uaporem, 
Lucr. 5, 567 (not 508) ; afflati incendio, Liv. 30, 6, 7; tanta 
flamma ex Aetna defluxit ut...etiam Hegina ciuitas afflare- 
tnr, Liv. ap. Serv. G. i, 472; ex quo me diuom pater... 
Fulminis adllauit uentis, Verg. 2, 649 ; fulmina quorum 
Ignibus afflari proxima quaeque solent, Ov. tr. I, 9, 22; 
add Pont. 3,6, 17; spiritum (fulminis) ociorera fulmine : 
ideo quati prius omne et adflari quam pcrcuti, Plin. 2, 142; 
adllantur alii sidere, alii..., 2, 108; 4. of other invisible 
influences, illis Canidia affiasset, peior serpentibus Afris, 
Hor. s. 2, 8, 95; cauendum ne a serpentibus adflentur 
qnarum odor tarn pestilens est, Colum. 8, 5, 18; (basiliscus) 
necat frutices non contactos modo uerum et adflatos, Plin. 
8, 78; add n, 277; and met. utrumque (mors) iacto ful- 
mine adflauerat, Plin. pan. 90; II 5. met. first of 
rumours getting wind, rumoris nescio quid afflaucrat fre- 
quentiam non fuisse. Cic. Att. 16, 5, I ; sperat sibi aiinun 
posse alllari ili-<>ei]sionis, Cic. Verr. 2, I, 35; 6. of 
inyMeiiims influences for good or evil, Venus laetos oculis 
adflarat honores, Verg. i, 595 ; gregibns Venus afflat 
. Tib. 2, 4, 57; illo (colore) uitiato hoc quoque 
(inganiom) udflatur, Sen. ep. 114, 3 ; ipsam Komam regius 
terror adflabat, all but stupefied as if struck by lightning, 
Flor. i, 40(3, 5), 9; 7. esp. of divine inspiration, poetam 



quasi diuino quodam spiritu afflari (so Lamb. perh. rightly, 
but MSS inflari), Cic. Arch. 18; (Sibylla) adflatast iiuniiiiu 
iam propiore dei, Verg. 6, 50 ; audaci afllatc Cratino, Pers. 
>, 123- 

affluentia, ae, f. flowing, geniturac, Plin. 26, 94; 

2. met. abundance, omnium rerum, Cic. agr. 2, 95 ; 

3. and absol. affluence, munditiam, non udllueiitium ad- 
fectabat, Nep. Att. 13, 5. 

affluo, (ad-f., or even afluo*) ere, xi, vb. flow to, bis 
(aestus) inter duos exortus lunae adfluunt bisque remeant 
uicenis quaternisque horis, Plin. 2, 212; Khenus ad (ialli- 
cam ripam placidior affluens, Tac. an. 2, 6; 2. met. 
of years, flow to, increase, ex hac Luce Maecenas meus 
adfluentes Ordinal annos, Hor. od. 4, n, 19; 3. or of 

men, flock to, ut quaeque potuerant copiae affluebant, Liv. 
39, 31, 12; ingentem comitum adfluxisse...numerum, Verg. 

2, 796; add Tac. h. 4, 25; an. 4, 41 f. ; 4. other met. 
uoluptas quae ad (sensus) cum suaiiitate affluerct, Cic. fin. 
i, 39; nihil a te ne rumoris quideni affluxit, Cic. Q. fr. 3, 

3, i ; Adtiuit incantis insidiosus amor, Ov. rem. am. 
148; 6. esp. fin flow of tide, flow abundantly, overflow, 
and so gen. abound, fac...adeo frumento afluain* i 

ut..., PI. Ps. i, 2, 57; ungueutis afluens* (so Halm w. MSS), 
Cic. Sest. 18; uoiuptatibus, Cic. fin. 2, 93; lepore ac 
uenustate, Cic. Verr. 2, 5, 142 ; scelere, Cic. Clu. 189 ; 
cui cum diuitiae affluerent, Sal. Cat. 36, 4; uestitu aflueus* 
(so P), Phaedr. 5, i, 12; 6. comp. of affluens, Cic. am. 
58; sup. Aug. conf. 2, 6; 7. ex affluent!, in abundance, 
Tac. h. i, 57 etc.; 8. affluenter, overftowingly, abun- 
dantly, Apul. M. 4, 7; quo affluentius uoluptates hauriat, 
Cic. Tusc. 5, 16 ; neque in sestertio centiens adfluentius 
uixerit quam..., Nep. Att. 14, 2; add Tac. an. 15, 54, 

affluus, adj. flowing, full, flumen, lul. Val. Alex. 
3. 29. 

affodio, (ad-f.) ere, vb. add by digging, uicini caes- 
pitern nostro solo, Plin. 2, 175. 

aflbr, see affari. 

ailore, see adsum. 

afformldo, (ad-f.) are, vb. fear in addition, PI. Bac. 4, 
10, 3. 

affirango, (ad-f.) or affringo, ere, vb. break against, 
duris affrangunt po.-tibus ungues, Stat. Th. 10, 47 ; add 5, 
150 ; silu. 7, i, 36. 

afiremo, (ad-f.) ere, vb. roar at, Adfremit his quas- 
satque caput, Val. F. i, 528; stridentibus alis, Sil. 14, 
124. 

affricStio, Snis, f. rubbing against, friction, chafing, 
Gael. Aur. acut. f. ; add I, 14. 

affrico, (ad-f.) are, vb. rub against, uitiosum locum 
pecndes arbori adfricant, Colum. 7, 5, 6; (anguis) marathro 
herbae se adfricans, Plin. 8, 99 ; add 29, 122; and met. Sen. 
ep. 7, 7. 

affrietus, (adf.) us, m. friction, accendat flammam 
adfrictu, Sen. N. Q. 5, 14, 4; add Plin. 31, 72 only in 
abl. 

affrio, (adf.) are, vb. [fni affrico] rub over, alius aliud 
adfriat aut aspergit, Varr. r. 1,57, I. 

affulgeo, (ad-f.) ere, Isi, vb. [ad what?] suddenly shine 
forth, Jlinturnis caeli ardentis species adfulserat, Liv. 43, 
13, I; 2. gen. shine upon (with favour), smile upon, 

uoltus ubi tuus Affulsit populo, gratior it dies, Hor. od. 4, 
5, 7; Non Venus adfulsit (tibi, at thy natal hour), Ov. Ib. 
209 ; Affulsit uultu rideus Venus, Sil. 7, 467 ; 3. hence 
met. lux quaedam affulsisse ciuitati uisa est, Liv. 9, 10, 2; 
repentina spes affulsit, 23, 32, 7: add 27, 28, 14; 30, 30, 
15 etc.; nt prima nffulsit occasio, Flor. 2, 19 (4, 9), 3. 

affundo, (ad-f.) ere, vb. pour upon, uinum (arbori), 
Plin. 16, 242; adfusa calida aqua, 12, 102; frigida in aqua 
adfuuditur uencnum (peril, pour in addition), Tae. an. 13, 
16 ; II 2. nfftiiuli vb. refl. pour to, intrans. flow to, 

adfunditnr aestuariiune niaii, Plin. 5, 3 ; amnis Maeander 
pliirumis adfusus o]>i>idis, 5, 113; 3. be washed (bv), 
Caesaraugusta ainne Ibero adfusu, Plin. 3, 24; and met. 
cautes adfusa ducuin plebisque turba, Sen. Troad. 1086 ; 
4. pour oneself at, i.e. prostrate oneself at, Adfusaeque 
iacent tumulo, Ov. M. S, 539; add 9, 607; Cleopatra adfusa 



AFFUSIO 

Caesaris genibus, Flor. 2, 13(4, 2), 56; magnoque adfusa 
parcnti ust, Stat. Th. 3, 686. 

affflsio, Onis, f. pouring on, antidote, Pall. 3, 28, 2. 

Afledius, name of a gens, C. Ah'edius C. f. Sexstiauus, 
CIL iiSS. 

Afranianus, adj. of Afranius, (legio), bell. Hiap. 7, 4. 

Afranius, name of a gons, L. At'ranio A. f., CIL 601 ; 
L. Afranius poeta, Cic. Brut. 167; C. Afrania Licinii uxor, 
Val. M. 8, 3, 2. 

Afreius, name of a gens, Cn. Afreius magistcr donum 
dat, CIL 1345. 

Africa, ae, adj. f. as sb. (so. terra) land of the Afri, 
Africa in the limited Roman sense, quei ager locus in 
Africa est, CIL 200. 48 ; Africam initio habuere Gaetuli et 
Libyes, Sal. lug. 18, I ; A Tusca (flumine) Zeugitana regie 
et quae proprie uocetnr Africa est, Win. 5, 23; semper 
aliquid noui Africam adferre, 8, 42. 

Africanus, adj. of Africa, ticos Africanas, Cato r. 8, I ; 
Varr. r. I, 41, 6; Colum. 5, 10, II ; bellum, Cic. Deiot. 25; 
possessiones, Nep. Att. 12, 4; gallinae guinea-fowl, also 
called Numidica, Colum. 8, 2, i and 2 ; 2. absol. as a 
sb. a panther, (uenationes bestia)rum Africanamm . . .in circo 
...(d)edi, inscr. Ancyr. 4, 44; ludis circensibus LXIII Afri- 
canas et XL ursos...lusisse, Liv. 44, 18 f. ; S. C. fuit uetus 
ne liceret Africanas in Italiam aduehere, Plin. 8, 64; 3. 
honorary title, first of Seipio the conqueror of Hannibal, bis 
consul fuerat P. Africanus et duos terrores huius imperi 
Karthaginem Numantiamque deleuerat, Cic. Mnr. 58 ; 

4. of P. Cornelius Paulli f. Seipio Africanus, CIL 607 ; 

5. also a jurisconsult, dig., 4, 6, 29; 

africia, ae, f. something offered to the gods, but what ? 
Arnob. 7, 24. 

Africus, adj. of the Afri, Africa terra, Enn. ap. Fest. 
153 M; Liv. 29, 23, 10; Africo mari, Flor. i, 18 (2, 2), 30; 

2. vicus Africus, a street of Eome, Varr. 1. 5, 32 f. ; 

3. Africus (sc. uentus) as a sb. m. the wind that blows 
from the land of the Afri (say Carthage), S.W. wind, ab 
occidente hiberno Africus furibundus etruensapudGraecos 
lips dicitur, Sen. N. Q. 5, 16, 5; creberque procellis Africus, 
Verg. i , 90 ; praecipitem Africum Decertantern Aquilonibus, 
Hor. od. i, 3, 12; 

agaga, ae, m. a pimp, agaga est, at curabo, Petr. 69. 
See 

agagola, ae, m. dim. of same, = lenocinator, pantomi- 
mus, Isid. Gloss. 

agalma, atis, n. glory, statue, Mart. C. 6 init. 

agape, Gs, f. love, charity, Tert. Marc. 2 ; 2. love- 
feast, Tert. Apol. 39 f. 

agaricum, i, u. a fungus that grows on trees, Plin. 16, 
33; 25, 103 and 119 etc. 

agaso, onis, m. [?] groom, donkey-boy, Egomet mini 
comes calator equos agiiso(n) armiger, PI. Merc. 5, 2, n; 
duo equi phalerati cum agasouibus, Liv. 43, 5, 8; agasonem 
cum equo, Plin. 35, 134; asinum cum agasone, Apul. M. 
6, 18 ; 2. in other uses, si patinam pede lapsus frangat 
iigaso, Hor. s. 2, 8, 72; add Pers. 5, 76; 3. as a sur- 
11:1111.', C. lulius Aug. 1. Agaso, inscr. Grut. 592, 6. 

agea, ae, f. [071/10] a gangway, esp. in a ship, uia in naui 
dicta, Paul, ex F. 10; Multa foro ponit et agea longa 
repletur, Enn. ap. Isid. 19, 2. 

agcllulus, i, in. double dim. [agellus fm ager] a little bit 
of laud, 20, 3 Catul. (in old ed. ; now placed in Carrn. Priap. 
84, 3, ed. Mu'ller) ; add Symm. ep. 2, 30 ; inscr. Grut. 1004, 4. 

agcllua, i, m. dim. a bit of land, Agellist hie sub urbe 
paulum quod locitas foras, Ter. Ad. 5, 8, 26; a. non sane 
major iugfro uno, Varr. r. 3, 16, 10; minora di neglegunt 
neque agellos nee uiticulas persecuntur, Cio. N. D. 3, 86. 

agcma, atis, n. [ayr^ua, l)or. for riyr;/j.a] a military corps, 
'<)'. of Macedonians, Liv. 37, 40, 6; 42, 51, 4; 42, 58, 9; 
Curt. 4, 13, 26. 

ag-er, agri, m.[ = aypos and perh. akin to aequus ; cf. our 
field, lit. a flat] a piece of land, a field, land, Philto, est 
il> urbe hie nobis: eum dabo l)otem sorori, PI. Trin. 
2, 4, 107; quei ager priuatus casteli Vituriorum est, is agrr 
uectigal nei siet, CIL 199, 5 ; agruin hune mevcatiis sum : 
hie me exerceo, Ter. Haut. i, 1,94; turn erat ager incultus : 



AGGESTUM 



63 



nunc est cultissimus, Cic. Bosc. com. 33 ; quis consctiimus 
agros, Verg. B. i, 73; Nunc Sger Umbreni sub nomine, 
nuper Ofelli, Hor. s. 2, 2, 133; 2. w. adj. fm a city, the 
territory of, as Volatcrranus, Cic. fain. 13, 4, 2; in agrum 
Hirpinum Samuitemue, Liv. 23, 43, 3; agrum Campanum 
(of Capua), 23, 48, i ; 3. even in sing, of land or open 
country, as opp. to fortified towns, quod agri est inter Cor- 
tonam Trasumennumque lacum peruastat, Liv. 22, 4, i ; 
perpopulato agro urbem oppugnare adortus esset, 22, 9, 2 ; 
4. comm. agri in pi., multitudinem hominum ex agris 
cogerent, Caes. b. g. I, 4, 3; depopulatis agris non facile 
oppidis uim hostium prohibere, i, n, 4; sparsi fuga per 
agi-os fuerant, 22, 54, I ; 6. in agrum or agro, inland or 
iii depth, from a road, in defining limits of sepulchres, 
Mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum Hie dabat, 

Hor. s. i, 8, 12; gen. shortened in inscr. as: Die Manib 

locus adsignatus...in fr(onte) p. Ixx in agr(um) p. Ixx, inscr. 
Or. 1624; in fr. p. xii in agros p. xii, 631. 

aggario, (ad-g.) Ire, vb. babble, nugulas, Mart. C. I, 2. 
agger, eris, m. [scarcely fm ad and gero] earth etc., for 
filling up holes and raising mounds, qui paulo longius 
aggeris petendi causa processerant, Caes. b. g. 2, 20, I ; 
unae agger comportari posset, b. c. 2, 15, I ; hae trabes 
multo aggere uestiuntur, b. g. 7, 23, 2 ; 2. as used for 
filling holes, cratibus atque aggere paludem explere, b. g. 
7, 58, i ; et fossas aggere complent, Verg. 9, 567 ; cauernas 
aggere implore, Curt. 8, 10, 27; 3. for raising mounds, 
quantum (turres) quotidianus agger expresserat, Caes. b. g. 
7, 22, 5 ; agger in munitionem coniectus ascensum dat 
Gallis, 7, 85 ; 4. a mound or bank so formed, fossa 
et terreus agger, Varr. r. i, 14, 2; ipsis proelia miscent 
Aggeribus moerorum, Verg. 10, 24; add 10, 144; n, 382; 
congesticius ex materia agger, Caes. b. c. 2, 15, i; neque 
aggeres neque fossae uim hostium sustinere potcrant, 
7, 87, 5 ; equitatus per aggeres aseendebant, b. c. 3, 69, 2 ; 
caespitum uatura adcomrnodata contra fiuminum inpetus 
aggeribus, Plin. 35, 169; 6. esp. the agger of Tarquin, 
forming part of the defence of Eome, clauditur ab oriente 
Tarquini Superbi, Plin. 3, 67; aggeris uastum spatium, 36, 
104 ; Aggere in aprico spatiari, Hor. s. i, 8, 18 ; mali quod 
in aggere rodit (the monkey), luv. 5, 153 ; add 8, 43; 6. 
in late writers, of raised roads, aggeribus Alpium Cottiarum, 
Amm. 15, 10, 2; ab aggeribus publicis uesperi discedebant, 
18, 8, 2; in aggeris medio, 18, 6, 10; add 21, 10, 2; 7. 
gen. a mound, bank, or heap, aggeribus niueis, Verg. G. 3, 
354; cadauerum, Amm. 16, 12, 54. 

i. agger-o, are, vb. [agger] heap up, pile up, cadauera, 
Verg. G. 3, 556; praemia pugnae, A. u, 79; cinerem, 
Colum. n, 338; terrain, id. arbor. 28, 3; frumenta, 2, 21, 
5; ossa, Tac. an. I, 61 ; trames inter paludes aggeratus, i, 
63; caespitem, i, 19; ^uadrautes, Phaedr. 4, 20, 23; stra- 
gula, Apul. M. 2, 21 ; conualles spinetis aggeratae, 4, 6; 
2. met. iras, Verg. 4, 197; II, 342; dictis omne pro- 
missum, Stat. Th. 2, 198; portenta monstris, Claud. Eutr. 

I, 236; 3. w. ace. of thing covered, cover the base of 
with earth heaped up, arbores, Colum. 1 1, 2, 46 ; 4. but 
in Curt. 4, 2, 16 Zuuipt has exagg. ; 5. in Vitr. 2, 3, i 
means ? 

2. ag-gero, (adg.) e"re, gestus, vb. [gero, carry (material)] 
carry to (esp. in pails, carts, barrows etc.), Ita te ag- 
gerunda curuom aqua faciam probe, PI. Cas. i, 36; repperi 
negotium Si quidem rnihi ultro hisaggerunda etiamst aqua, 
PI. Hud. 2, 5, 27 ; bona eoruin aggerimus (bring home in 
cartloads so to say) atque etiam ultro ipsi adgerunt ad nos, 
PI. True, i, 2, 16; pisciculos minutos aggerebant ut a 
maioribus absumerentur, Varr. r. 3, 17, 6; luta et limuin. 
Cic. ap. Non. 212; tellurem, Verg. 3, 63; adgesta flumini- 
bus (terra), Plin. 17, 27; flores adgerunt pedibus (sc. aju 

II, 20; humum, Mart. 8, 57, 4; 2. met. of accusations, 
adgererc falsa, Tac. an. 2, 57 ; add 3, 67; 3. in Tac. an. 
I, 19 read w. Halm aggerabatur. 

aggestim, adv. [agger sb.] in heaps, Vulg. Macr. 2. 
13, 5. 

aggestio, finis, f. [aggero ere] carrying to, as of alluvi.il 
soil, ualles quas iluminum saturabit a^rslio. J'all. 2, 13, 3. 

aggeatum, i, n. [part, of aggero ere] an (artificial) 



64 



AGGESTUS 



mound (of wood), ex aggestis erectis, Amm. 19, 8, I ; pru- 
uas unius aggesti inseruere iuncturis, id. 20, 1 1, 23. 

aggestus, (is, in. carrying to, carriage, incusant pabuli 
materiae liguoruin adgestus, Tac. an. i, 35; copiarum (sup- 
plies, not as Fore, says coactio militum), Tae. h. 3, 60; 
arenae, Aur. V. ep. Calig. ; 2. an (artificial) mound (of 
wood), dimicare per sublimes aggestus, Amm. 20, n, 20. 

aggldmero, (ad-g.) are, vb. roll up in addition, Addunt 
se socios...Et later! agglomerant nostro, Verg. 2, 341; add 
12, 458; Val. F. 2, 171 ; fretum, 2, 499. 

agglutino, (ad-g.) are, vb. glue to, id fronti, Cels. 6, 6, 
1, p. 226, 1. 37 Dar. ; cucurbitulam inguinibus, 7, 26, 5; 
2. solder (metals), chrysocollam sibi uiudicant 
agglutinando auro, Plin. 33, 93; fragmenta (obsiaui) trpo- 
rata adglutinantur, 36, 199; aunulos (regulis), Vitr. 10, 13, 
4 ; 3. met. Nam hercle iam me (MSS ad me) agglu tinan- 
dam totam decretumst dare, PI. Cist. 3, 17; Postilla extem- 
plo se adplicant, agglutinant, Men. 2, 2, 67; add Aul. 4, 
10, 71. 

aggriuesco, or -asco (ad-g.) ere, vb. become heavier, 
Vbi ego me grauidam sentio adgrauascere (so MSS) Propin- 
quitate parti, Pac. ap. Non. 486, 3 ; ' 2. be aggravated, 
become more severe, ne Philumenae magis morbus ad- 
grauescat, Ter. Hec. 3, 2, 2. 

aggrauo, (ad-g.) are, vb. make heavier, more severe or 
painful, aggravate, pondus, Ph'n. 18, 117 (in a corrupt 
pass.); ruiuam poudere, 2, 132; odor adgrauans capita 
giving a headache 12, 79; uolnera, 28, 31; ictus, 28, 37; 
dolorem, Curt. 8, 10, 29; 2. so far of matter ; also met. 
bello si aggrauatae res essent, Liv. 4, 12, 7 ; summam inui- 
diae, 6, 27, 3; iuopiam sociorum, 24,36,7; difficultatem, 
44, 7, 1 1 ; ratio rustici aggrauatur exiguo profectu operis, 
Colum. 2, 4, 7; sortem earum, Curt. 3, 13, 12; Hominisque 
curam cura maiore adgrauat, Phaedr. 3, 3, 13. 

aggredior, (adg.) di (old dirier, dibor), ssus (old aggre- 
tus, see 6), vb. rtt. [ad, gradior] march up to, Videtur ad 
me simia adgredirier, PI. End. 3, 1 , 9 ; Interea ad me 
haedus uisust adgredirier (so B, agg. CD), Merc. 2, I, 24; 
Qui ubi quamque nostrarum uidet prope aedis adgrediri 
(so A w. metre, al. hae si adgrcdias !), True. 2, i, 39; 
2. gen. attack (as an enemy), quis audeat bene comitatum 
aggredi, Cic. Phil. 12, 25; nostros latere aperto aggressi, 
Caes. b. g. i, 25, 6 ; add 2, 10, 2 ; I, 12, 3; imprudentes 
antemissis equitibus aggreditur, b. c. i, 51,4; ex lateribus 
ceteros aggreditur, Sal. Cat. 60, 5; add 58, 12; lug. 66, 
3; murum scalis aggredi, 57, 4; si singuli singulos aggres- 
sor! essetis, Liv. 6, 18, 6 ; unus aggressurus es Han- 
nibalem, 23, 9, 6; Comiuus aggreditur, Ov. M. 12, 482; 
Bruturn et ui et legibus, Suet. Aug. 10 ; ueneno Tibe- 
rium, Cal. 12; 3. met. attack, tackle, Adgrediar homi- 
nem, PI. St. 4, 2, 12; Most. 5, i, 26; Trin. i, 2, 7; Mil. 
2, 2, 14; Ep. i, 2, 23; Ego ad (om. ad?) hunc iratum 
adgrediar si possimus (MSS possumus, agst idiom) intro 
inlicere hue, Bac. 5, 2, 31; Quin ego hunc adgredior 
de ilia! Merc. 2, 3, 50; contra adgredibor (so A), Pers. 

1, i, 15; Etiam tu...me ipse adgredere? Asin. 3, 3, 124; 
Itane agitis mecum? satis astute adgredimtni, Ter. Ph. 
5, 8, 75; add Andr. 4, i, 46; Hec. 5, I, 5; quern ego 
aggrediar et ut arbitror, cornmouebo, Cic. Q. fr. 3, i, 4; 
legates alium ab alio diuorsos aggreditur, Sal. lug. 46, 4; 
add 65, 3; Damasippum uelim aggrediare, Cic. Att. 12, 
33, i ; 4. often w. abl. Aggrediundus hie homo mi astu, 
PI. Trin. 4, 2, 121; add Poen. 4, 4, 53; illis praecipit 
omnis mortalis pecunia aggrediantur, Sal. lug. 28, I ; 
multis pollicitatiouibus, 61, 4; Talibus adgreditur Vene- 
rem Saturnia dictis, Verg. 4, 92 ; 6. w. abstr. ace. attack 
or tackle (a task etc.), set about (a serious matter), Post 
id piscatum hamatilem et saxatilem adgredimur, PL liud. 

2, i, 10; decimum, quod pessimum adgressust, scelus, 
Pers. 4, 4, 9 ; in omnibus negotiis priusquam adgrediare, 
adhibenda est praeparatio, Cic. off. i, 73; si adgredior ad 
hanc disputationumt quasi..., Cie. N. D. 3, 7; cum aggre- 
dior in ancipiti causa (so AB, not ancipitem causam) ad 
animos iudicum pertractandos, Cic. or. 2, 186; ad iniuriam 
faciendamf, Cic. off. i, 24; ad dicendumt, Cic. Brut. 139; 
ad consulatus petitionem, Cic. Mur. 15 ; magnum quid, Cie. 



AG-INA 

Att. 2, 14 f. ; aliam rem aggreditur, Sal. lug. 92, 4 ; magnos 
honores, Verg. B. 4, 48; multa magnis ducibus, sicut non 
aggrediunda, ita semel aggressis non dimittenda esse, Liv. 
24, 19, 6 ; ut primum ad rem publicamt aggressus est, Veil. 
2, 33, 3; hoc opus, Quint. 6, 4. 3; ad niouendas lacrumast, 
6, I, 44; 6. w. inf. proceed to (a difficult task), attempt, 
wlgrttns fari, Enn. ap. Paul, ex F. p. 6 M ; dicere, Cic. off. 
2, i; Lucr. 6, 980; auellere, Verg. 2, 165; componere, 
Quint, i, 5, 54; tractare, 2, 2, 2; dicere, 3, 6, I ; 7. as 
a pass., so Prise. I, 379, 6 and I, 387, 16 K ; hoc restiterat 
ctiam ut a te fictis adgrederer douis, Cic. ad Nepotem ap. 
Prise. I, 383, i; alia (bella) redimit, facillimis quibusque 
adgressis, lust. 7, 6, 5 ; 8. note ad in I, ace. alone (or 
even pers. pass.*) in 2, 3, 4 ; in 5 ad w. gerund or 
longer clause t ; w. short, aec. ; 9. note -i conjugation in 
Plautus. 

aggrggo, (adg.) are, vb. [ad gregem] lit. add to a flock 
in use = unite or attach (man or men), to add as a com- 
panion, associate, te in nostrum numerum.Cic. Mur. 16; si 
secum suos eduxerit et eodem ceteros...aggregarit, Cic. 
Cat. i, 30; filium ad patris interitum, Cic. Vat. 25 ; se ad 
eornm amicitiam, Caes. b. g. 6, 12, 6; signis se, 4, 26, I ; 
simillimos sibi, Veil. 2, 91, 3 ; comites ei, 2, 53, I ; si meam 
uoluntatem ad summi uiri dignitatem ( = me Caesari), Cic. 
fam. i, 9, ii ; pulsis (equitibus) ira aggregat suos, Liv. 30, 
II, 7; 2. of things, inuenio qui adgregent his Sia- 

o-iceuas..., Quint. 9, 2, 107. 

aggressio, oiiis, f. approach, attack, Apul. M. 8, 16 
(dub.) ; 2. met. cum animos (orator) prima aggressione 
occupauerit, Cic. or. 50; 3. an argument (oratoris) = <- 
0i//i7)/ia and e7rixev)M a > Quint. 5, IO, 4; 4, IO, IO ; 5, 14, ^^. 
aggressor, (adg.) oris, m. one who attacks, assailant, 
aggressor, si quis seruus terruit adgressores, Ulp. dig. 29, 
S> l> 35 ! receptores (receivers of stolen goods) non miuus 
delinquunt quam adgressores, 47, 8, 3, 3 ; latronibus ad- 
gressoribusque, 48, 9, 7. 

aggressur-a, (adg.) ae, f. [aggressor] attack, esp. of 
robber or bandit, aggression, latrocinio aut adgressura, 
Ulp. dig. 10, 2, 4, 2; add 29, 5, 3, 4; factum uel adgres- 
sura... accesserit, Arr. dig. 49, 16, 5, 2 ; aggressurae plenam 
uindictam, Apul. M. 7, 7. 

aggressus, (adg.) us, attack, esp. of a robber, si adgressu 
perierit, Ulp. 36, I, 18, 7; 2. met. attacking (a difficult 
task), Firm. math. 2, 10. 

agguberno, (adg.) fire, vb. guide (as pilot) to, met. sic 
adgubernanti fortuna ut..., Flor. i, 24 (2, 8), i; but in i, 
40 (3, 5), 16 Halm has gubernans. 

ag-ilis, f, adj. active, agile, ever on the move, oderunt... 
agilem guauumque remissi, Hor. ep. I, 18, 90 ; quae circum- 
uolitas agilis, i, 3, 21 ; agilis dea (Diana), Ov. her. 4, 169; 
Cylleuius, Ov. M. 2, 720; Lassabant agiles aspera bella 
uiros, Ov. F. 2, 516; uirum nauum agilem prouiduru, Veil. 
2, 105, 2; (apes) sarcieudo darnna (fucoriun) tiunt agiliores*, 
Colum. 9, 15, 3; malo unius agilem industriam quam decem 
hominum neglegentem operam, u, i, 15; animus agilis est 
et pronus ad metus, Sen. tranq. 2, 1 1 ; sensus agiliores* 
suut animalibus mutis, Sen. ep. 74, 16 ; 2. the active 
(not passive) idea belongs also to: qui restitissent agili 
I classi naues machinas portantes, Liv. 30, 10, 3; Esseda 
nos agili siue tulere rota, Ov. Pont. 2, 10, 34; aer agilior, 
Sen. N.Q. 2, 10, i; dextra, Stat. silu. 5, 1,10; and even to: 
cursus, 4, 3, 32; studio, Amm. 16, n, 5; 3. agilem 
= celerern says Non. 58, I in Sisenna: agilem dari faci- 
lemque uictoriam ; 4. cornp. see * above ; 6. sup. 
agillimus say Char. 114, n K; and Prise, i, 96, 14; 
agilissimus says Char. 182, 18; II 6. agiliter adv. quickly, 
Amm. 14, 2, 15 ; 28, 2, 8; 7. comp. agilius, Colum. 2, 

2, 27 ; 8. sup. agilisshne says Char. 182, 19. 

agilitas, atis, f. quick action, quickness, agility, rapidity, 
nauium, Liv. 26, 51, 6; rotarum, Curt. 4,6,9; currentis 
(aquae), Pall, i, 17, 2; agineu agilitate uolucri repetebam, 
Amm. 18, 6, n ; (oratoris), Quint, n, 3, 180; 2. met. 
naturae, Cic. Att. i, 17, 4. 
agiliter, sec agilis. 

ag-ina, ae, f. [ag-o] the aperture in a balance for the 
tongue, Paul, ex F. 10; Tert. Herm. 41; and pud. 9. 



AGINATOR 

aglnator, oris, m. one nice in weighing, qui paruo lucro 
moueutur, Paul, ex F. 10. 

agino? are, vb. perh. in Petr. 61 wh. Biieheler w. 
Reiske eeraginaui. 

igipes'.' Bills, adj. as sb. m. foot-worlter, hence of a 
senator who votes but never speaks, pedarius Senator, 
agipes (for once) uocem inittere coepit, Lucil. ap. Fest. 
2ioB 30. 

agitabilis, e, adj. quickly moving or moved, aer, Ov. M. 

i-75- 

agitatio, onis, f. movement, agitation, shaking, fluc- 
tuuru, Cic. Mur. 35; linguae, Cic. N. D. 2, 135; lecticae, 
Liv. 27, 29, 2 ; agitationibus* agrorum (of repeated digging), 
Colum. 2, 1,4; terrae, 2, 2, 6 ; spiritus, Plin. 20, 43; 
2. met. mentis, Cic. off. I, 17; numquam animus agita- 
tione et motu esse uacuus potest, Cic. div. 2, 128; 3. w. 
obj. gen. setting and keeping in motion, exercising, ad- 
ministering, conduct (of), pursuit, rerum magnarum agi- 
tatio et administratio, Cic. inv. 2, 163 ; studiorum, Cic. sen. 
23 ; uirtutum, Sen. ep. 109, 2 ; rerum, Val. M. 7, 2, I ; 
4. note pi. *. 

agitator, oris, m. a driver, of horses etc., ne tn... eases 
agitator probus. Quidum?...Bespectas identidem, PI. Men. i, 
2, 50; ut agitator callidus priusquain ad finem ueniam, equos 
sustinebo, Cic. acad. pr. 94; aselli, Verg. G. I, 273; equo- 
ruiu, Verg. 2, 476 ; 2. esp. a professional driver in the 
Circensian games, agitator! Eutycho HS uicies contulit, 
Suet. Cal. 55 ; a. prasinus. Suet. Ner. 22 ; Aurelio Hera- 
cleidae agitatori factionis uenetae, inscr. Or. 2598 ; A. 
Tuccius A. 1. Stephanas agitator fact, russat. 2595. 

agitatr-ix, Icis, adj. or sb. f, one who drives, huntress, 
filuarum a. Diana, Am. 4, 22; animam agitatiicem aliorum 
quae immota aunt, Apul, dogm. PI. i, 9. 

agitatus, us, in. setting or keeping in motion, action, 
driving, Varr. 1. 5, i (dub.) ; anima corpori praestat agita- 
tuin, Macr. s. Sc. 2, 12 f. ; add Macr. s. 7, 8, 12; 
2. met. mentis, Varr. 1. 6, 6, I. 

agito, are, vb. frq. set or keep in motion, keep moving, 
drive, urge, horses etc., Nam iam calcari quadripedem 
agitabo aduorsum cliuom, PI. Asin. 3, 3, 18; agitantur 
quadrigae, Varr.1.6, 5; in cursubiiugos...leones,Lucr. 2,601 ; 
Laiiigeros agitare gregea, Verg. G. 3, 287; spumantern ecum, 
Verg. n, 770; 2. hence of the chase, chase, pursue, 

hunt, suntne insidiae tendere plagas etiam si agitaturus 
non sis? ipsae enim ferae..., Cic. off. 3, 68; (aquila) in- 
seetaiis alias auis et agitans, Cic. div. 2, 144; cursu tirnidos 
agitabis onagros, Verg. G. 3, 409 ; trepidos agitautem in 
retia ceruos, Ov. M. 3, 356; agitat mutata columbas, n, 
300 ; 3. so of the furies etc., pursue, harass, allow no 

rest to, Lariiae hunc atque intemperiae insaniaeque agitant 
sii'iiem, PI. Aul. 4, 4, 15 ; eos agitant insectanturque furiae, 
non ardentibus taedis sed..., Cic. leg. i, 40; add Hose. 
Am. 67; quern nisi Saguntinum scelus agitaret, respiceret 
..., Liv. 21, 41, 8; furiis agitatus Orestes, Verg. 3, 331; 
add 4, 471 ; 4. gen. move, agitate, corpora agitari inter 
se concursu possent, Cic. N. D. i, no; pulsu agitatur ex- 
terno, Cic. rep. 6, 38; ferrea texta (magnes), Lucr. 6, 1055; 
non nisi leni gestatione corpus agitandum, Cels, 3, 6, p. 88, 
6 Dar. ; 5. esp. shake, agitate, toss about, humum 
aridam uento agitari, Sal. lug. 53, i (arena) magna ui 
agitata, 79, 6; Zephyris agitata Tempe, Hor. od. 3, i, 24; 
laurea...uisast agitasse cacumen, Ov. M. i, 567; Daedalus 
alas, Ov. tr. 3, 4, 21; (bos) caput, Colum. 6, 6, 3; 
6. of torture, pol te, si hie sapiat senex, Pix atra agitet, 
PI. Capt. 3, 4, 64 ; and met. Quae te mala crux agitat, PI. 
Aul. 4, 4, 4; l!ac. 4, 2, 2; 7. so of disease, Atra bilis 

agitat hominem, PI. Capt. 3, 4, 64; turn te morbuB agitat 
hepatiarius, Cure. 2, i, 24; 8. of painful or serious 

feelings, Quae te res (MSS res .te) agitat, mulier? PI. Men. 5, 
i, 10; add Cure. I, i, 92; Most. 2, 2, 85; Sed qui utroque 
(so MSS) error uos agilut expmlibo, Pompon, ap. Non. 505, 
7; metu atque lubidine diuorsus agitabatur, Sal. lug. 25, 
6 ; 9. met. Iam ego hunc agitabo, Ter. Ph. 2, 3, 4, 

give him a good shaking ; 1O. work, exercise, practise, 
administer, conduct, Sat mine agitas tute tuarum rerum 
you have enough to do with your own affairs, PI. Bac. 

K. D. 



AGMEN 



65 



4, 3, 23; Bene nauis (pron. naus, like cavs) agitatur, PI. 
Bac. 4, 6, 27 ; triremem in portu agitari iubet, ps. Nep. 
Dion. 9, 2; custodian! keep guard PI. Kud. 3, 6, 20; 
Naev. ap. Non. 323, i ; uigilias, PI. Trin. 4, 2, 27 ; Mil. 2, 

2, 61 ; Tac. an. n, 18; praesidium, Sal. lug. 55, 4; 85, 
33; conuiuium, PI. As. 5, i, 7; Mil. 2, 2, 10; Ter. Hec. 
i, 2, 18; diem natalem, PI. Pers. 5, i, 17; Dionysia, Ter. 
Haut. 4, 4, 11; dies festos, Cic. Verr. 2, 2, 154; imperium, 
Sal. Cat. 9, 5; rem publicam, 38, 3; lug. 37, i ; moras, 81, 
4; mntasartis, Verg. 12, 397; fugatn, 2, 640; choros, G. 4, 
533; iocos, Ov. M. 3, 319; faenus, Tac. Germ. 26; fru- 
menta et peouniae uectigales (sc. cogendae) . . . societatibus 
equitum agitabantur, Tac. an. 4, 6; latrocinia, 12, 27; 

11. esp. w. words which denote life or state of life; 
pass, live, live in a state of, Qui turn uiuebant homines 
atque aeuom agitabant, Enn. ap. Cic. Brut. 58 ; add 
Sal. Cat. 2, i ; pacem, lug. 14, 10 ; 29, 6 ; indutias, 29, 
4 ; gaudium atque laetitiam, Cat. 48, I ; apud aquam 
noctem a., 98, 4 ; Numidae pro muro dies noctisque 
agitare, 94, 4 ; 12. absol. live, pass the time, hi 

propius mare agitabant, Sal. lug. 18, 9; alios uagoa 
agitare, 20, 5; move about, move, equitatum pro castris 
agitare iubet, 59, i; II 13. discuss (a subject), deal 
with, debate about, illam rem agitatam in contionibus, Cic. 
Clu. 4; anni sunt octo cum omnia (haec) agitatis, ib. 82; 
mens rationibus agitandis alebatur, Cic. Tusc. 5, 66; res 
in senatu agitari coepta, Sal. lug. 27, I ; add 30, I ; de 
foedere, Liv. 9, 5, i ; illic agitauere placeretne..., Tac. h. 

3, i; agitare inter se mala seruitutis, Tae. Agr. 15; 
14. turn over in one's mind, consider with oneself, medi- 
tate, quom earn rem in corde agito, PI. True. 2, 5, 4; id 
agitans mecum sedulo inueni, Ter. Ph. 4, 3, 10; id mecum, 
Ace. ap. Non. 256, 19; habet nihil a Hi id quod agitet in 
mente, Cic. N. D. I, 114; eandem rem animis, Cic. Font. 
22; quae quum praecepta agitarem, Sal. lug. 14, 2; add 
93, 2; maius eum agitare in animo bellum. Liv. 21, 2, 2 ; 
plus quam ciuilia, Tac. an. I, 12 f . ; 16. even w. inf. 
llagnas res hie agito in mente instruere, PI. Kud. 4, 2, 31 ; 
aliquid iamdudum inuadere magnum Mens agitat mihi, 
Verg. 9, 187. 

ag-men, Inis, n. [ago] a drove, a body of cattle etc. 
driven along, Cuique pecus denso pascebant agmine colles, 
Tib. 4, i, 186; non minore agmine rerum captarum quam 
suo prae se acto, Liv. 34, 52, 2; 2. a body of moving 
beings in a line, a train, a shoal (of fish), meus (reditus) is 
fuit ut a Brundisio usque Komam agmen perpetuum totius 
Italiae uiderit, Cic. Pis. 51 ; nuntiatum eat Coriolauo 
adesse ingens niulierum agmen, Liv. 2, 40,3; tnrbamqne 
sonautem Agrninis aligeri, Verg. 12, 249; Graniferum 
agmen, Ov. M. 7, 638 (ants); magno fugientes agmine 
thunni, Hal. 98; 3. esp. of an army in motion, in 
itinere agmen nostrum adorti, Caes. b. g. 3, 20, 3; ita dies 
xv iter fecerunt uti inter nouissimum hostium agmen et 
nostrum primum non amplius quinis milibus passuum 
iuteresset, I, 15 f.; agmine quadrate cum gladiis sequun- 
tur, Cic. Phil. 2, 108 ; prius moenia intrauere hostes quam 
Bomauus extrema agminia carpere posset, Liv. 6, 32, n; 
puluis uelut ingentis agminis incessu, 10, 41, 5; 

4, rarely of a marshalled army (acies), in medium agmen 
hostium ruit, perrumpitque ordines, Liv. 10, 41, 9; 5. 
gen. an army, rudis aguiinum sponsus, Hor. od. 3, 2, 9 ; 
huic tanto agmini dux defuit, lust. 2, 10, 21 ; 8. march, 
ne miles gregarius in castris neue in agmine seruum aut 
iumcntum haberet, Sal. lug. 45, 2; in agmine in primis 
rnodo, rnodo in postremis adesse, ib. ; 7. uno agmine.in one 
(moving) body, uuo agmine uictores cum uictis in urbem 
irrupere, Liv. 2, 30, 14; and beyond sphere of war, tibicines 
Tibur uno agmine abierunt, 9, 30, 5 ; (mulieres) uno agmine 
ianuas obsederunt, 34, 8, 2 ; 8. met. from armies, 
Educenda dictio est medium in agmen (into the field of war), 
in puluerem, in castra, Cic. or. I, 157; assentior tibi, ut 
nee duces simus nee agmen cogamus, Cic. Att. 15, 13, I ; 
(Darcum) niulierum ac apadonuni agmt'ii trahentem, Liv. 9, 
17, 16; diffugiunt stellae quarum agmina cogit Lucifer, Ov. 
M. 2, 114; uenti uelut aginine facto, qua data porta, 
ruunt, Verg. I, S6; tarn numerosum agmen reorum, Plin. 

9 



AGMINALIS 



AGO 



ep. 3, 9, ii; oceupationum, 2, 8, 3; 9. movement, 
notion, course, leni flint agmine flumen, Enn. ap. Macr. s. 
6, 4, 4; copied by Verg. 2, 782; (angues) agmine certo 
Laocoonta petunt, 2, 212; Agmine remorum celeri, 5, 211; 
tivmnlo uenit agmine cornus, Sil. 14, 442. 

agmm-Xlis, e, adj. of an army, equ(i) uel mulae, Arcad. 
dig. 50, 4, 1 8, 21; 3. absol. draught-cattle for the army, 
agmiuales ac paraueredos, Th. C. 8, 5, 6. 

agna, ae, (see agnus) f. a lamb; si neque netulae sunt 
(oues) neque merae agnae, Varr. r. 2, 2; add Hor. od. I, 9, 
12; epod. 2, 59; Ov. Pont. 2,7, 11; tr. 1,1,78; 3. the 
sheath of an ear of corn, Paul, ex F. 21 1 (so apuat in Theoph. 
hist. 8, 7). 

agnalia, ium, n. pi. a festival, same asAgonalia, Ov. F. 
i. 325. 

agnasco, = agnosco (ef. S. jna = gnosco), Fronto ad M. 
Gaes. I, 4, p. 10 Nab. 

agnascor, (ailg.) i, vb. r. [ad, gnascor] be born in ad- 
dition, as of a child (sui heredis) born after the making a 
will, esp. of posthumous children, quis eo testamento quod 
paterfamilias ante fecit quam ei films natus esset, heredita- 
tem petit? Nemo quia constat agnascendo rumpi testamen- 
tum,Cic.or. 1,241; add Caecin.72; rumpitur(testamentum) 
adgnatione sui heredis, Papin. dig. 28, 3, I ; add Gai. 28, 3, 
13; 2. so of an adopted son, qui in adoptionem datur, 
his quibus adgnascitur et cognatus fit, Paul, i, 7, 23; 

3. of supernumerary limbs, membra animalibus adgnata 
inutilia suut sicut sextus homini digitus, Plin. n, 272; 

4. pili adgnati (of puberty) opp. to congeniti; Plin. 11,231; 

S. of wisdom teeth, genuinos agnasci annis fere bis 
septenis, Gell. 3, 10, :2; 6. of epiphytes, uiscum in 
>iuercu adgnasci, PLm. 16, 245 ; II 7. agnatus (adg.), a 
relative through males, adguati qui legitima cognatione 
iuncti sunt... per uirilis sexus personas, Gai. 3, 10; add i, 
156; si neque suus heres neque agnatus ullus erit, 3, 29; si 
intestate moritur cui suus heres nee escit adgnatus proxi- 
nius famiham habeto, XII tab.; mulieris quae in agna- 
torum tutela erat, Gai. 2, 47; 6. agnata, Gai. 3, 23; 
3, 29. 

agnltic-ius, (adg.) adj. of theagnati or relatives through 
males, ius agnnticium, lustin. C. 6, 58, 15, 3. 

agnatio, (adg.) onis, f. consanguinity through males, 
agnationum iura, Cic. or. i, 173; Cic. leg. I, 23; Cels. dig. 
1,7.7; * ' ne addition of a son or daughter to a family 
by birth, sui heredis, Papin. 28, 3, i; postumae, Ulp. 40, 5, 
24, ii ; 3. met. consanguinity, caelestibus, Cic. leg. I, 
24; 4. as a collective, relatives by birth, cum uxoribus 
suis et omni adgnatione, Th. C. 8, 5, 58. 

agnellus, i, m. double dim. a little lambkin, as a term of 
endearment, PI. Asin. 3, 3, 77; add Pomp, gramm. 143, 
28 K. 

agnlcellus and agnlcellulus, doub. and treb. dim., ap. 
1'omp. 143, 29, K. 

agnic-ulus, i, m. dim. a lambkin, Arnob. 7, p. 219. 
agnile, = apvav roros, Gloss, cf. ouile. 
agninus, adj. of lamb, lactibus, PI. PR. I, 3, 85 (but not 
95) ! pedum, Plin. 30, 68 ; pelles, Ulp. dig. 34, 2,8; 3. 
agnina (sc. caro) as sb. f. lamb, PI. Capt. 4, 2, 39 and 69 ; 
Aul. 2, 8, 4; Hor. ep. i, 15, 35. 

agnitio, unis, f. [from a lost vb. agn-, whence agn-osco] 
knowing again, recognition, cadaueris, Plin. 10, 194; litte- 
rarum, Quint, i, i, 25; 3. acknowledgment, bonorum. 

Marc, dig. 38, 15, 5; but in Cic. N. D. i, i read w. B cogni- 
tioneni. 

agnitor, Gris, m. one who recognizes, lul. Valcr. Alex. 3. 
agnitus, see agnosco. 

agnSmen, (adgn., adn.) mis, n. an honorary title from a 
country conquered etc., propria nomina in species quattuor 
iliuiduntur, praenomen nomen cognomen agnomen, ut 
1'iihlius Cornelius Scipio Africanus, Charis. 152, 22; add 
liiom. 321, 9; Prise, i, 57, 23 and 58, 5; 69, 42 wh. other 
i xx. are, Persicus, Gaetulicus, Creticus ; 3. also of names 
kept as token of the family whence adopted, as Aemilianus, 
1'risc. i, 76, 14; 3. gen. as an add. name, nee alind ei 
honorificrntiac adnomen adiunctum est quam quod August! 
tilius appellatus est, Capitol. Ver. 3, 5; 4. cognomen 



for agnomen often, as Cic. Mur. 32 and rep. 6, u of Scipio 
Africanus ; Suet. Cal. 9, of Caligula ; add Suet. Vit. f. 
agnomcnt-um, i, n. dim., a nickname, Apnl. mag. 56. 
afjn5minatio, (ann. adn.) onis, f. ;i play upon words, 
Cornif. nd Her. 4, 29 (bis); Quint. 9, 3, 66. 

agnosc-ib-ilis, e. adj. recognizable, Tert.resur. earn. 55. 
a-gnosco, (adgn.) ere, oui, Itus (otus* rare), vb. [a for 
an = ava, again; gnosco old form of uosco; and so = ai'a7i- 
)vuvK.w=o\A E. acknow Shaksp.] know again, recognize, 
Quibus de signis agnoscebas (filiam), PI. Epid. 4, 2, 27; 
signa adgnoui, Men. 5, 9, 65; add Merc. pr. 98; agnotast* 
soror, Pacuv. 384 E ; Xanthi cognomine riuom Agnosco 
(so Med.) Verg. 3,35 1 ; add 3, 347 ; ueterem Anchisen agnoscit 
(so M) amicum, 3, 82 ; agnoruut signa recepta suos, Ov. F. 
5, 590; Agnouit longe gemitum morientis, M. 10, 719; 
3. see or feel that... is a reality, feel the truth of, recog- 
nize, ut deum adgnoseis ex operibus suis, sic...uim diuinam 
mentis adgnoscito, Cic. Tusc. i, 70; non me sortilegos 
neque eos qui quaestus causa hariolentur, agnoscere, Cie. 
div. i, 132; in hoc quoque geuere abunde agnosci ius eius 
(so. fortunae) potest, Veil. 2, 116, 3; add 2, 95, 3; agnosco 
crimen, Plin. ep. 7, 29, 2; 3. acknowledge (in words or 
deeds), confess, admit, allow, cum totius Italiae concur.-nis 
faeti illius gloriam lubens agnouisset, Cic. Mil. 38; ego 
autem suseiperem hoc crimen, agnoscerem, confiterer, Cic. 
Bab. perd. 18; me non ease uerborum admodum inopem 
agnosco, Cic. fam. 4, 4, I; dicam tamen; ipse certe ag- 
noscet, et cum aliquo dolore flagitiorum suorum recorda- 
bitur, Cio. Pis. 12; indicium defuncti adgnoscere uidentur, 
Paul. dig. 5, 2, 23, I ; 4. acknowledge as, own, declare 
or admit to be, an me non aguoseitis ducem? Liv. 6, 7, 5 ; 
uix ut senator agnoscitur, Veil. 2, 10, I ; reuersus impera- 
tor qui priuatus exieras, agnoscis, agnosceris, Plin. pan. 
21; infantem agnosci uetuit, fuet. Aug. 65; qui nolit 
niium adgnoscere quasi non suum, Ulp. dig. I, 6, 6; do 
agnoscendis et alendis liberis uel parentibus uel patrouis uel 
libertis, dig. tit. 25, 3; 6. gen. in law, acknowledge, 
admit liability for, bonorum possessionem, Gai. dig. 26. S. 
n ; aes alienum, Ulp. 28, 5, 35, i; cibaria, id. 10,4, II, I ; 
poenam, id. 17, 2, 55 ; 6. agnotus old form, see I ; ag- 
noturus, Brut. ap. Diem. 388, 7 K; Sal. ap. Prise. I, 
511, 12 K, and Serv. ad A. 4, 23; 7. part, agnitus im- 
plies a simple verb gon, whence g(o)n-osc-o, as from our con 
comes k(o)n-ow; cf. cognitus. 

agnus, i, m. (but see 2) [for auinus, dim. of oui- or 
of i- sheep = S. avi-, Lith. awi-; cf. Go. avistr ouile; so 
ajoiw through a lost apam from ofis] a lamb, Qui locant 
caedundos agnos et duplam rgninam dannnt, PI. Capt. 4, 
2, 39; Agnum inter pecudesauieaclarumcoma, Att.2ll K; 
agnum quern immolemus, Cic. div. 2, 39; 3. as a col- 
lective term lamb, abundat (uilla) porco haedo aguo (lamb 
for the table), Cic. sen. 56; 3. as a fern., in commen- 
tariis sacrorum pontincalium frequenter est hie ouis et haec 
agnus, Fest. 286, b 19; aguus...nomeu apud maiores com- 
munis erat generis, ib. 6, 12; hence: lanui Quirino agnum 
marem caedito, lex ap. Fest. 189 a, 18 ; lunoni agnum fe- 
minain caedito, lex ib. 222, 5 ; 4. prov. Lupo agnum 
eripe.re postulant, nugas agunt, PI. Poen. 3, 5, 31 ; Ser- 
peutes auibus -rminentur, tigribus agni, Hor. ep. 2, 3, 13; 
6. agnum, perh. a gen. pi. in Pore. Lie. ap. Gell. 19, 

9. 13- 

ago, ere, egi, actus, vb. [ = 07^] drive (before one), agas 
Asellum, Scip. ap. Cic. or. 2, 258; ipse capellas Protinus 
aeger ago, Verg. B. i, 13; pasce capellas Et potum pastas 
age Tityro et inter agendum..., 9, 24; pecus egit altos 
Visere monies, Hor. od. I, 2, 7; clitoris caballnm, c\<. 
I, 18, 36; is qui iumenta agebat (of a coachman), Liv. i. 
48, 6; Saepe domum redeunt, praedonum* sanguine laeti, 
Et redigunt actos in sua rura boues, Ov. F. 3, 64 ; bourn 
quos multos inter ceteram agrestem praedam* agebat, Liv. 
22, 16, 7; ut id armentum ad montes ageret,.. .boues ali- 
quaiito ante signa acti, ib. 8; ex agris uicisque quae ferre 
atque agere possint, prae se agentes portantesque, 38, 18, 
15 ; bouem per mille et quingentos passus agere, and soon : 
rursus agere currentem, Colum. 6, 6, 3; nudatam coram 
propinquis per uicum uerbere agit, Tac. Germ. 19; tauros 



AGO 

per spatia Circi agunt, Suet. Claud. 21 ; add Calig. 27; ps. 
Nep. Datam. 3, 2 ; 2. as booty in war mainly consisted 
of cattle (see * above) and prisoners who bad to trudge, 
praeda ex omnibus locis agebatur, Caes. b. g. 6,42 ; agros uas- 
tare, praedas agere, Sal. lug. 20, 8 ; quum praedam ex agris 
agerent,Liv. 1,1,5; utexalieno agrorapercut agerent<rur,2i, 
I, 2; ingentes praedas lioniiuum pecorumque egerunt, 2, 
64, 3 ; add 31, 30, 3 ; 38, 15, 10; and by extension, Edepol ne 
illic pulcram praedam agat, si quis illam inuenerit Aulam 
onustam auri, PI. Aul. 4, 2, 3 ; 8. as part of the booty 

was of dead matter, a common phrase for plunder was 
ferri agique (cf. ayem <cai (/>epea>), res sociorum ferri agique 
uidit, Liv. 22, 3, 7 ; hi ferre agere plebem plebisque res, 3, 
37, 7 ; mine priucipes agunt feruntque omnia, Tac. dial. 
8 ; 4. of the chase, drive, chase, apros Latratu turbabis 
agens, Verg. G. 3, 412; cerua quam...fixit Pastor agens 
telis, Verg. 4, 71 ; add 7, 481 ; actus aper, Ov. Hal. 60; 
6. of chasing an enemy, Ceteros ruerem agerem raperem, 
Ter. Ad. 3, 2, 21 ; reliquos...ita pcrterritos egerunt, ut non 
priiis fuga desisterent quam..., Caes. b.g. 4, 12, 2; add 5, 
17,4; b. 0.3,46,5; palautis Troas agebat, Verg. 5, 265 ; add 
11,620; 6. of the furies, conscience, Ita me Amor lassum 
animi ludificat fugat agit appetit, PI. Cist. 2, I, 8; scelerum 
poeuis agitatur... Agunt euni praecipitem poenae ciuium 
Komanorum, Cic. Verr. 2, i, 7; quam iam deus ultor 
agebat, Ov. M. 14, 750 ; acerba fata lio.uauos agunt Scelus- 
que fraternae necis, Hor. epod. 7, 17; Hos uariis mens 
ipsa modis agit, Val. F. 3, 393 ; 7. of abstract agents, 
opportunitas etiam mediocris uiros spe praedae trans- 
uorsos agit, Sal. Jug. 7, 3; ne quos amicitia lugurthae 
transuorsos agat, 14, 20; nullis (Atticus) casibus neque 
agitur, neque minuitur, Nep. Att. 9, I ; rapta uxor, sub- 
iectus seruitio uxoris uterus uaecordem agebant, Tac. an. 
I, 59; (prouinciam) auaritia (eius) in helium egerat, 14, 
32 ; 8. hence w. inf. sed me uester amor nimiusque 
arcana profari Plioebus agit, Stat. Th. 3, 626 ; sed agit 
miseranda potestas Inuigilare malis, 8, 262; 9. w. refl. 
pron. in familiar !., Quo te agis ? where are you driving 
to? PI.. Mil. 3, 2, 49; quonam te agis? Quonam nisi 
domum, Trin. 4, 3, 71; add Pers. 2, 2, 34; 2, 2, 53; 4, 

3, 13; Most. 1,4,28; 3,1,38; quo nine te agis, Ter. Andr. 

4, 2, 25 ; 1O. so met. drive itself, rush up, dum se 
laetusail auras Palmes agit, Verg. (i. 2, 364; 11. w. ace. 
of vehicle, drive, nequis iueis uieis plostrum...ducito agito, 
CIL 206, 57 ; add 60, 64 and 65 ; uasti quoque rector 
Olympi Non agat hos currus, Ov. M. 2, 62; add 2, 388 
and 390 ; and pcrh. as having to do with a chariot, to this 
belongs: triumphus de Liguribus agebatur, Liv. 41, 14, i; 
triumpl.um egit Gallicum, Suet. Caes. 37; triumphos egit 
tres, Suot. Aug. 22; add Tib. 20; Vitr. I, :, 6; and met. 
ages uictor ex inimicorum dolore triumphum, Cic. fam. 3, 
10, I ; 13. of other material objects, drive, steer, work, 
ad eum uinearn pluteosque agam, PL Mil. 2,2,111; uineas, 
Caes. b. g. 2, 12, 3; 2, 30, 3; 7, 17, i; uineaa turresque, 
3, 21, 2; uineas, Sal. lug. 37 f . ; 76,4; 92,8; in litus 
naues egerunt (ran them ashore), Liv. 22, 20, 12; Nauim 
agere ignarus uauis timet, Hor. ep. 2, I, 114; ratem in 
amnem egerat, Ov. F. I, 500; naues in aduersum amnem 
agebantur, Tac. h. 4, 22; 13. hurl, fulmina, Val. F. 3, 
354; telum, Sil. 12, 240; tela, Quint. 12, 3, 4; tonitrus, 
Stat. Th. i, 258; 14. drive (in), sublirao oblique age- 
bantur, C'aus. b. g. 4, 17, 9; pugioncm per costas, Aur. V. 
e P- 39> 4! 1 s - P u ' forth, throw out, radices triuin ct 
triginta cubitorum, Varr. r. i, 37, 5; Et mala radices 
altius arbor agit, Ov. rem. 106; add M. 2, 583; 4, 254; 
scintillas, Lucr. 2, 675 ; spumas, Euu. ap. Macr. s. 6, 3, 
8; Cic. Verr. 2, 4, 148; Verg. G. 3, 203; 8udor...piceum 
Flumen agit, Verg. 9, 814 ; plurumus undam Fumus 
agit, 8, 258; animam, throw out one's breath or life and so 
die, et agere ammara et efflare dicimus, Cic. Tusc. i, 19; 
(tu) si hos quaestus recipere posses, non(ne) eodem ii Mi- 
pore et gestum et animam ageres? Cie. Eosc. com. 24; 
Altaic ne quod agas desit, agas animam, Mart. I, 79, 4; 
16. produce what lies in a line, as we say : run a shaft, 
runiculos ad aerarium, Cic. off. 3, 90; cuniculis ad aggerem 
actis, Caes. b.g. 3, 21, 3; cuniculus in arcem agi coeptus, 



AGO 



67 



Liv. 5, 19, 10; add 38, 7, 6; cloacam sub terra agcil:uii. 

1, 56, 2; and perh. akin to this: tabernae MM hi duae 
corruerunt, reliquaeque rimas agunt, Cic. Att. 14, 9, I ; 
rimas Nux agit, Ov.? nuc. 67 ; but rimam duxerat, Ov. M. 

4, 65; Graecos uersus agit, Cato ap. Macr. B. 3, 14, 9; 
17. give active employment to, work, exercise, Sen te 
discus agit, Hor. s. 2, 2, 13 wh. Orelli : ducit, allicit 
anzieht male; 18. fabulam etc.. act (a play), Horunc 
hie nunc caussa liaec agitur spectatorum fabula, PI. Poen. 
3, I, 48; Comoedia(i) quam modo acturi sumus, Mil. 

2, I, 6; Kpectatores, fabula haec est acta: nos plausum 
date, Most. f. ; add Bac. 2, 2, 37 etc. ; egere L. Atilius 
Praenestinus L. Ambiuius Turj)io, Ter. Andr. tit. ; acta 
ludis Megalensibus, Eun, tit. etc. ; si tragoedias agamiis, 
Cie. or. 2, 205 ; numquam agit Imnc uersum eo gestu 
quo potest, Cic. or. 2, 102; canticum, Liv. 7, 2, 9; 

19. and met. Vicissim partis tuas acturus est, Ter. Ph. 5, 

5, 7; lias partes lenitatis temper egi libenter, Cic. Mur. 
6 ; 2O. w. ace. of the part, (Boscius) Ballionem cum 
agit, agit Chaeream, Cic. Bosc. com. 20; 21. and 
met. egi crimes illos adolescentes quos ille iactitat, Cic. 
fam. 2, 9, i; cmn amicum imperatoris ageret, Tac. h. i, 
30; non Principem sed ministrum egit, Suet. Claud. 29; 
add Tib. 12 and 26; hence a. se, play the part of, pass 
as, pretend to be, libertinos qui se pro equitibus Bomanis 
agerent, publicauit, Suet. Cl. 25 ; 22. actum est, res 
acta est, the play is finished, the game's up, used met. 
Nisi quid re praesidi adparas, Trachalio, acta baec res est, 
PI. Bud. 3, 3, 21; add Ter. Haut. 3, 3, 3; Si animus 
hominem pepulit, aetumst ; animo seruit, non silii, PI. 
Trin. 2, 2, 27 ; and esp. w. de, it's all up, all over with, Set 
si alienatur, aetumst de collo meo, PI. Trin. 2, 4, 194; 
add Ps. 4, 7, 122; i, 1,85; actum iam de isto est, Cic. Att. 
12, 25, 2 ; iam de Seruio actum rati, Liv. I, 47, 9; actum 
de hoc exercitu erit, 40, 40, 4; 23. conduct (an ollice), 
administer, hold, ceusum, CIL 206, 144 etc. ; te forum 
Tarsi agere, Cic. fam. 3, 6, 4; add Cic. Att. 5, 17, 6; cou- 
uentus, Caes. b. g. I, 54, 3; 6, 44, 3 ; arbitria belli pacis- 
que, Liv. 44, 15, 5; centurionatum, Tac. an. I, 44 ; placuit 
ne unquam eo die senatus ageretur, Suet. Caes. 88; dilec- 
tum, Cal. 43; Vit. 15; and met. Quint. 10, 3, 5; 

24. esp. w. causam in its legal sense, conduct a cause, 
equites apud quos turn indices causa agebatur, Cic. or. 2, 
199; Semper agis causas, Mart, i, 79, I ; add 2, 7, i; 
8, 7, I ; and met. tu, si me audias eandem causam agas, 
Cic. N.D. 2, 1 68; 26. so too excubias keep watch 

Ov. F. 3, 245; Suet. Galb. 10; custodiam, Liv. 5. 10, 4; 
26. a. Be, conduct oneself, bear oneself, behave (more 
comm. se gerere), tanta mobilitate sese Numidae agunt, 
Sal. lug. 56, 6 (but gerunt in some MSB, perh. rightly, 
gerunt first written g'unt) ; quanto ferocius ante se < 
tanto..., Tac. h. 3, 2; 27. w. ace. of life, time, live, 
pass, Vtram aetati agundae arbitrer nrmiorern, PI. Trin. 2, 
1,5; add 2, 4, 149 ; Mil. 4, 8, 2 and 10 etc. ; Cat. ap. Gell. 
11,18, 18 ; Eun. ap. Gell. 18,2,16; again ap. Cie. fam. 7, 6, i; 
qui consuetus in armis aeuom agere, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 
49; securum agere aeuum, Hor. s. 1,5, 101 ; fictorem pro- 
bum Vitae agundae, PI. Trin. 2, 2, 87; Primain haec 
pudice uitam, parce ac duriter Agebat, Ter. Andr. I, I, 47; 
add Ad. i, i, 20; 5, 4, 9; rnensis agitur hie iam Septimus. 
Ter. Hec. 3, 3, 34; quartum ago annum et octogesimum, 
Cic. sen. 32; 28. hence keep a festival, ubi festos dies 
agunt, Cic. Verr. 2, 4, 107 ; quinqnatrus satis iucunde 
egimus, Aug. ap. Suet. Aug. 71 ; 29. absol. live, ciuitas, 
trepida antea de belli euentu, laeta agere, Sal. lug. 55, 2; 
haud minus inquis Germanus... agebat, Tac. an. i, 68; 
prime subdola concordia egere, 2, 64; apud homines qui 
tiim agebant, 3, 19 ; Thracia discors agebat, 3, 38; cultu 
lugubri egit, 12, 32; SO. a. gratias, grates, a. : 
express thanks or praise, thank or praise, dis gratias agere, 
PI. Amph. i, I, 27; Poen. 5, 4, 84; add C'apl. 4. 2. 
ut Dinnae laudes Gratesque again, Mil. 2, 5, 2; Neptuno 
laetus laudes ago, Trin. 4, I, 2; mihi...egit gratias, Ter. 
Ad. 3, 3, 14; quibua uerbis tibi gratias again non reperio. 
Cic. fam. 2, 9, i; legio ei gratias egit, Caes. b. g. j, 
41. 2; faciam ut aut uiuo mini aut mortuo gratias aga: , 

92 



68 



AGO 



Caes. b. c. 3, 91, 3; dis laudes gratesque egit, Liv. 26, 48, 
3; II 31. gen. do, quam rem praetor egerit, CIL 198, 

39; Quid ages, si accedent propius, PI. Rud. 3, 5, 9; Ne 
quod hie agimus, eras percipiat fieri, Cure, i, 3, 2 etc.; 
obserues rilium quid agat, Ter. Andr. I, I, 143 etc.; Petens 
ut quae egi ago axim uerruncent bene, Pacuv. ap. Non. 185, 
26 ; nihil in bello sine extis agunt, Cic. div. 1 , 95 ; hie 
quae agantur quaeque acta sint, ea te cognosse arbitror, 
Cic. fam. i, 5, I; Bumuorigi custodes ponit ut quae agat 
scire possit, Caes. b. g. i, 20, 6; neque satis constabat quid 
agerent, 3, 14, 3; 33. nil agere, to do nothing, but 
waste one's time, PI. Trin. 4, 2, 72 and 134 ; Merc. 2, 3, 121 ; 
4, 3, 29 etc. ; Ter. Ad. 5, 8, 12; Cic. Cat. I, 15; Veil. 2, 
66, 3; a. uugas, trifle, talk nonsense, waste one's time, 
PI. Trin. 2, 3, 5; Capt. 3, 4, 95; Men. 4, 2, 57 (quater) ; 
Poen. 3, 5, 31 etc. ; 33. quid agis? etc. what are you 

doing? how are you? as a general term' of salutation, PI. 
Mil. 2, 2, 15; 2, 3, 5; 4, 4, 3; uisuut quid agam, 3, I, 114; 
quid tua agit uxor? Trm. i, 2, 13; quid agis dulcissime 
rerum? Hor. s. I, 9, 4; 34. so, quid agitur? what is 
doing? Euge, Tranio, quid agitur? PI. Most. 5, i, 28 ; Ter. Ad, 

3, 3, 19 ; 5, 5, 2 ; quid agitur ? w. the joking answer : Statur, 
Ter. Eun. 2, 2, 40; 35. quid ago? often as a fut., what 
shall I do? PI. Bac. 5, 2, 78 ; Quid agimus ? (so MSS, EitscLl 
cj. agemus) Facilest. Trecentae possunt causae colligi, 
Mil. 2, 2, 95; quid agimus? Men. 5, 2, 91; quid nunc 
agimus? quin redeamus, Ter. Eun. 4, 7, 41; 36. age 
si quid agis, whatever you are to do, do at once, PL Trin. 

4, 2, 139; Mil. 2, 2, 60; Pers, 4, 4, 107; St. 5, 4, 35 (w. 
bibe si bibis just above) ; 37. actam rem ago, actum 
ago, busy oneself about a matter already settled, and 
so waste one's time, PI, Ps. i, 3, 28; Cist. 4, 2, 36; 
actum aiunt ne agas, Ter. Ph. 2, 3, 72; acta agimus, Cic. 
am. 85 ; acta ne agamus, Cic. Att. 9, 18 ; actum ne agas, 
ib. 9, 6; 38. hoc age, attend to what I am saying, 
Hoc agite sultis spectatores uunciam, PI. As. pr. i ; 
hoc agite, Ps. i, 2, 20; Hocine agis an non? Ego uero 
istuc, Ter. Andr. i, 2, 15; 39. opposed to: alias res 
a., think of anything but the matter in hand, alias res 
agunt, PL Ps. i, 2, 20 (just quoted for hoc agite); alias 
res agis. ..Istuc ago quidem, Ter. Eun. 2, 3, 57; eum iocari 
atque alias res agere, Cic. Eosc. Am. 60; 4O. age, be 
alive, set to, sequere, ah rninunie..., quia istoc inlecebrosius 
fieri nil potest. ..Age igitur, PL Bac. I, I, 56; Agite pugni, 
iamdiust quom ueutri uictum non datis, Amph. i, i, 146; 
Age Pamphile, exi Pamphile, Ter. Andr. 5, 2, 30; 

41. almost as an adv., quick, come, often w. another 
imper., age obliga, obsigna cito, PL Bac. 4, 4, 96; age face, 
Mil. 2, 3, 69 ; age eloquere, 3, 2, 33 ; age, da ueniam tilio, 
Ter. Ad. 5, 8, 14; age asta mane audi, Pacuv. ap. Cic. 
acad. pr. 88; age nunc tuam progeniem ede, Ace. ap. Non. 
469, 18; 42. so in the pL agite abscedite, PL Mil. 
4, 4, 61 ; agite abite, Men. 5, 7, 28; add Most, i, i, 60; 
Cure, i, i, 88; agite exite temulentum tollite, Nov. ap. 
Fest. 364 M; agitedum* clarnorem tollite, Liv. 3, 62, 4; 
recordamini agitedum* quoties..., 5, 52, 9; agite succedite, 
Verg. i, 631 ; 43. even age w. pi. imper., age licemini, 
PI. Stich. 2, i, 68; age igitur intro abite, Mil. 3, 3, 54; 
ageduin* conferte uunc..., Cic. Sull. 72; age nunc, iter 
expediti latronis cum Milonis impediments comparate, 
Cic. Mil. 55; add Manil. 40; mittite agedum* legatos, Liv. 
38, 47, II; add Prop.* I, i, 21; Stat. Th. 10, 33; 
44. or w. pi. of subj., age eamus, PL Mil. I, I, 78; age 
sultis hunc ludificemus, Pers. 5, 2, 52; age adplauda- 
mus, 5, 2, 13; 4*. age repeated, age age i puere, 

due me..., Caecil. ap. Prise. I, 247 K; A^e age nunciam 
experiamur contra, Ter. Ad. 5, 4, 23; age age amolire 
iimitte caue..., Ace. ap. Non. 75, 32; age age egredere, 
Turp. ap. Non. 482, 29; 46. age, aegre concede] uis, 
well, well, do as you like, Age ne tibi med aduorsari 
dicas, hunc unum diem, de meo secures sinam ego illos 
. Naev. com. 7 E; Age, age, ut tibi maxume concin- 
numst, PL Mil. 4, 2, 33; age age ut lubet, Ter. Andr. 2, I, 
10; wh. Don.: est permissio reprobrantis ea quae con- 
sentit; age age, iam ducat, dabo, Ter. PL. 4, 3, 57; add 
Ad. 5,4, 23; age sane iuquam, sed erat aequius..., Cic. fin. 



AGO 

2, 1 19; age, sit ita factum; (sed) quae cansa cur Romam 
properaret, Cic. Mil. 49; 47. w. dum suffixed, stir your 
stumps a moment, just , Agedum tu Artamo Forem hanc 
pausill(ul)um aperi placide, ne crcpa, PI. Bac. 4, 7, 34; 
Agedum ergo face, Mil. 2, 3, 74; agedura, excutedum 
pallium, Aul. 4, 4, 19 ; agedum, hoc mini expedi, Ter. 
Eun. 4, 4, 27; see also * above; 48. id agere, nihil 
aliud ag., often followed by ut or ne, work at, strive after, 
have for one's object, Id agis ut ubi adfinitatem inter nos 
nostram adstrinxeris, Effugias ex urbe inanis, PL Trin. 3, 
2, 73; id agunt ut uiri boni esse uideantur, Cic. off. I, 41 ; 
nou iam id ago ut proximos exitus consequar, Cic. Att. 9, 
7; ueque id agimus ut artem explicemus, Cic. or. 2, 175; 
add Att. 8, 11,2; cum id again ne post mortem miseros nos 
putemus fore, Cic. Tusc. 1 , 83 ; 49. w. cum, deal with, facile 
est bene agere cum his qui..., Cic. Phil. 14, 30; ut praeclare 
cum his agamus quos pacatos esse patiamur, Cic. Sest. 51; 
bene egissent cum Miltiade si..., Val. M. 5, 3, ext. 3 ; SO. 
esp. in pass., bene dicat secum esse actum, Ter. Ad. 2, 2, 2 ; 
cum illo quis neget actum esse praeclare, Cic. am. n; in- 
telleget secum esse actum pessime, Cic. Verr. 2, 3, 119; 
add 2, I, 9; uon pessinie cum his esse actum, quibus.. , 
Sulpic. ad Cic. 4, 5, 3 ; bene agi potuisse cum rebus 
humanis si..., Suet. Ner. 28; 51. still w. cum, talk 

(with), treat (with), negociate (with), intercede (with), and 
so entreat, ask, beg, mecum ut ad te scriberem egerunt, 
Cic. fam. 4, 2, I ; de quo praesens tecum egi diligenter, 
13, 75, i; petierunt ut de sua salute cum eo agere liceret, 
Caes. b. g. i, 31, i ; uelle se de his rebus. ..agere cum 
eo, i, 47, i ; hoc unum esse tenipus de pace agendi, Caes. 
b. c. 3, 10, 7 ; quae per Aulum Clodium cum Scipione 
I'gi-iset, 3, 90, 2 ; esp. of public business, do business 
with, talk with, is primus instituit in forum uersus agere 
cum populo, Cic. am. 96; quod again ex eo loco ex quo me 
populus liomauus... secum agere uoluit, Cic. Verr. I, 36; 
neu quis de his. ..cum populo agat, Cic. Cat. 51, 43; negat 
(Caesar) nundinis contioneru aduocari posse, id est, cum 
populo agi, Macr. s. I, 16, 29; bifariam cum populo agi 
non potest, GelL 13, 16, I (15, 8); egit cum seuatu non 
debere talia praemia tribui nisi expertis, Suet. Tib. 54 
(note ace. and inf.) ; 52. absol. talk in the way of busi- 
ness, discuss, (Metellus in senatu) cum agere coepi^sct, 
tertio quoque uerbo me appellabat, Cic. fam. 5, 2, 8 ; Lie 
locus ad agendum amplissimus, Cic. Man. i ; cum de 
Catilinae coniuratione ageretur in curia, Suet. Aug. 94; 
gen. talk, Sed estne hie ipsus de quo agebam, Ter. Ad. I, I, 
53 ; III 53. in law, proceed at law, take proceedings, 

bring an action (quod) lege lulia actum siet, CIL 198, 23 ; 
lege agito, Ter. Ph. 5, 8, 91; ex sponso egit, Cic. Quinct. 
32; cum egisset lege in hereditatem paternam, Cic. or. I, 
175; de quibus rebus ut aliter ageretur lege cautum non 
erat, de his Sacramento agebatur, Gai. 4, 13; si de re 
minoris quam (M) aeris agebatur, 4,15; in personarn agere 
debet, 2, 204; 54. often w. gen. accuse (of), furti, Cic. 
fam. 7, 22; iniuriarum, Ulp. dig. 47, 10, 7; Quint. 3, 6, 
19; caedis; adulterii, 4, 4, 8; 55. often w. ace. rem 

or in pass, res agitur, the matter is legally or officially dealt 
with, quam reni praetor egerit, CIL 198, 39; quom ea res 
agetur, 198, 32; credant res sibi semper agi, Ov. a. a. 2, 
154; ea res agatur de fundo maneipando, Gai. 4, 131 ; add 
' : 33> '37> s "- agit ur ! is concerned, is at stake, Gripe, 
] accede Luc, tua res agitur, PI. Eud. 4, 4, 104; At enim 
nos quarum res agitur aliter auctores suinus, St. i, 2, 
72; Non nunc pecunia agitur sed illud qnomodo, Ter. 
Haut. 3. i, 67; Non capitis ei res agitur, sed pecuniae, 
Ph. 4, 3, 26; add Haut. 2, 3, 113; aguntur iniuriae socior- 
um, agitur uis legum, agitur existimatio ueritasque iudi- 
ciorum, Cic. Verr. 2,4, 113; agitur populi liomani gloria... ; 
agitur salus socioruui..., aguntur uectigalia .., Man. 6; 
I libertas agitur populi Homani, Phil. 7, 27 ; Nam tua res 
i agitur, paries cum proximus ardet, Hor. ep. i, 18, 84; 
ijuum fama eius ageretur, Liv. 27, 34, 7 ; pars tertia mundi, 
Ov. M. 5, 372 ; IV 57. of the mind, work at or upon, 

meditate, Nescio quid certe mens mea mains agit, Ov. her. 
12, 212; but not to this belong Tac. h. 2, 26; 3, 35; Val. 
1-'. 3, 392; 58. ago as opp. to facio, speaks of the 



AGO 

labour, whether of body or mind without reference to result, 
1'acio of the result, potest aliquid facere et lion agere, ut 
poeta fat-it faluilam et non agit; actor agit et non facit, 
Varr. 1. 6, 8 ; (sunt) aliae (artes positae) in agendo quaruiu 
in hoc finis est et ipso actu perficitur, nihilque post actum 
operis relinquit quae TrpaKTtKrj dicitur qualis saltatio cst; 
aliae in effectu quae operis consummations finem accipiunt 
quam itoaiTiKr/i> appellamus qualis est pictura, Quint. 2, 18, 
i and 2; V 59. ageus part, as adj. energetic, active, 

vigorous, oratorem incensum et agentem, Cic. Brut. 317; 
effective, telling, iiteudum imaginibus agcntibus aeribus..., 
quae percutere animum po.ssint, Cic. or, 2, 358 ; 6O. as 
sb. one who brings an action, plaintiff, claimant, quod 
inter agentem et debitorem couuenit, Marc, dig. 22, 3, 23; 
quod intersit agentis, Paul. 2, II, 12, I; quanti agentis 
intersit, Gai. dig. 2, 13, 10, 3; 61. esp, agentes in 
rebus, officers under the later empire w, extensive powers in 
all places, state-inquisitors, Th. C. 14, n, i ; 8, 8; 8, 5, 7; 
cum Apodemio agente in rebus, Amm. 14, n, 19; Gauden- 
tius agens in rebus, 15, 3, 8; add 16, 5, it etc, ; 82. in 
gramm. active, agentia uerba, Gell. 18, 12, I and 10. 

4go, onis, m. a mountain, (antiqui) agones dicebant 
monies, Paul, ex F. 10. 

agoga, or -e, ae, es, f. lit. a leading (as of water), hence a 
trench, Plin. 33, 76, a term introduced into Spain by Greek 
miners ; 2. a term in music opp. to TrXo/ci;, Mart. C. 9, 
.323 G, 360, 3 Eyas. 

ag-dlum, i, n. [ag-o] a shepherd's crook, ap. Paul, ex 
F. 29. 

agSn, onis, m. an assembly, esp. for games, a contest, 
gymnicus apud Viennenses, Plin. ep. 4, 22, I ; agona ib. 3 
sind 7 ; musici agones, Suet. Ner. 22 ; add 23 ; agon et in 
Elide loui Olympic et Koniae Capitoliuo quinto quoque 
anno redeunte celebratur, Censor. 18, 4; cf. Suet. Dom. 4; 
nunc deinum agona ease, Suet. Ner. 45; add Th. C. 15, 7, 
3; 16, 10, 3. 

agonalis, e, adj. [for Agonialis?] of the god Agonius, a 
title prob. of lanus, hence Agonalia n. pi. the festival of the 
same, Agonalia eius festiuitatein, ap. Paul, ex F. 10; lanus 
Agonali luce piandus erit, Ov. F. i, 318; see Agonius. 

agonensis, e, adj. [ago, a mountain] an old name of the 
porta Collina of Borne, ap. Paul, ex F. 10; 2. Agonenses 
as sb. m. pi. the priests of the Agonia, Varr. 1, 6, 3. 

agonista, ae, m. one who contends for a prize, Aug. 
serin. 343 f. 

agonistarcha, ae, m. president of public games, inscr. 
Grut. 38, 5. 

agonisticus, adj. of a public contest, causa, Tert. cor. 
mil. 13. 

agonium, see 

agonius, adj. [ago, a mountain] as sb. m. the title 
of a god, prob. lanus, Agonium putabant deum dici prae- 
sidentem rebus agendis (?), Paul, ex F, 10; 2. Ag- 
onium as sb. n. a single day of his festival, ib. ; 3. 
Agonia n. pi. the festival held twice in the year, first V 
Id. Ian. Agon., fast. Maff. CIL .304; f. Praen. p. 312; 
also on the XII Kal. lun., Agon. N?; Ad lanum redeat, qui 
quaerit Agonia quid sint, Ov. F. 5, 321 ; Ago. IP, f, Esquil. 
CIL 310; 4. agonia as sb. f. (sc. ouis or uictiina 

cf. our term Southdown) hostiam antiqui agoniam uocabant, 
Paul, ex F. 10; agonia hostia, Gloss. Isid.; agoniae uicti- 
mae uel hostiae, Gloss. Plac. ; aglonia (agonia Seal, cj.) 
ifpeiov, Gloss. Labb. 

dgSnothesia, ao, f. presidency at the games, Th, C, 12, 
i, 109; as a Gk. word, Ulp, dig. 10, 2, 20, 7. 

agonStheta, or -es, ae, m. president at the games, Q. 
Mmmio Macrino q(uaestori) II iur. Massil(iae)...Agono- 
thetae, inscr. Or. 4024; add Arcad. dig. 50, 4, 18, 17 ; Spart. 
1 1, pli. 13. i ; Tcrt. mart. 3. 

ag5ndth6ticus, adj. of an agonothcta, possessions, Nov. 
Mare. 3, 3, i, i. 

Sgfiranomus, i, adj, as sb. m. superintendent of mar- 
kets, PI. Capt. 4, 2, 45. 

agralis, adj. of land, uocabula, Frontin. col. f. 

agrammatos, adj. unlettered, Vitr. i, I, 13. 

agrari-enslu, e, adj. See Th. C. 7, 17, I. 



AGRIPPINENSIS 



69 



agr-arius, a, urn, adj. of land, lex, a law for division of 
public land among the plebs, Cic. Att. i, 19, 4; Liv. 2, 41, 
3 ; triumuir a., a commissioner for the same, Liv. 27, 21, 10; 
agrariam rem temptant, agitation for the same, Cic. off. 2, 
78; uiae, private roads, Ulp. dig. 43, 8, 2, 22; lex, a law 
against removal of land marks, Call. dig. 47, 21,3; parentes. 
Aur. V. ep. 40; stationes, outposts stationed in the country, 
Amm. 14, 3, 2; and absol. (tirones urbani) in agrariis plu- 
rimum detinendi sunt, Veg. mil. 1,3; 2. agrarii absol., 
the agrarian party, i.e. advocates for division of public 
lands, Cic. Cat. 4, 4; Phil. 7, 18; Liv. 3, i, 2. 

agraticum, adj. n. as sb. payment as for land, Th. C. 
7, 20, n. 

agrestis, e, adj. [impl. a n. sb. agrus, w. t excresc.] of 
land, rustic, country-, hospitium, Cic. Att. 2, 16 f. ; musa, 
Lucr. 5, 1398; poma, Verg. 7, in; falx, Tib. 2, 5, 28; 
tauri, opp. to siluestres, Plin. 8, 74; feminae, 37, 44; 
2. esp. w. a tone of reproach, as uncivilized, boorish, rude. 
rough, wild, savage, coarse, clownish, domino agresti ac 
furioso, Cic. sen. 47; quae barbaria India agrestior*, Cic. 
Tuse. 5, 77; a fera agrestique uita ad hunc humanum cul- 
ttim deducere, Cic. or. I, 33; forenses causas agrestioribus* 
Musis reliquerunt, Cic. or." 12; Aborigines genus hominum 
agreste, Sal. Cat. 6, I ; 3. hence of a wild beast, =feri- 
nus, uultus Achelous agrestes...abdidit undis, Ov. M. 9,96; 
agrestem detraxit figuram (of lo), Prop. 2, 33, 13; 4. 
agrestis as a sb. a rustic or clown, in conuentu agrestium, 
Cic. Mur. 61 ; add Verg. 9, u ; Tib. i, i, 39 ; 6. comp. 
* above ; sup. agrestissimas gentes, Cassiod. ep. 7, 4 ; 
6. agrestius, comp. adv. Spart. Hadr. 3, i. 

agric-ior, adj. comp. [impl. an adj. = a-ypocos] more 
rustic, more savage, lul. V. Alex. 62. 

agri col-a, ae, m. tiller of the ground, fanner, Cic. 
Eosc. Am. 47; Deiot, 27; genus agricolum (note gen.) Lucr. 
4, 586; fortunatos nimium, sua si bona norint Agricolas, 
Verg. G. 2, 459; 2. carmine nostro Bedditur agricolis 
gratia caelitibus, Tib. 2, I, 36; 3. as a cognomen, 
Gnaeus luliua Agricola, Tac. Agr. 4. 

agricola-ris, e, adj. of a farmer, opus, Pall, insit. 3. 

agricolatio, onis, f. [implies a vb. agricolor] farming, 
Colum. i pr. 6 and n; 1, I, I. 

agricol-or ? vb. r. in Capitol. Alb. 1 1, 7 read agri colendi. 

agri-cultio? read divisim, agri cultio in Cic. Verr. 2, 3, 
226 ; sen. 56. 

agrl-oultor ? read divisim, agri cultor, in Liv. 26, 35, 5 ; 
and in Paul. dig. 22, 3, 25, I. 

agri-cultura ? read divisim, agri cultura in Cic. off. I, 
151 ; and Caes. b. g. 6, 22, 3. 

agrifolia, see aquifolia. 

Agrigent-um, i, n. dim. [\Kpayxvr-, + um = E. ock] a 
Greek city on the S. coast of Sicily, now Girgenti, oppidum 
Acragas quod Agrigentum nostri dixere, Plin. 3, 89; 
2. for suffix cf. Tarent-um (Taparr-), Buxent-um (nufrevT-). 
Metapont-um (M-a/3o>r-), Beneuent-um or Maleuent-um 
(MaXoeKT-); as also our Breck(o)n-ock from Breckon, Ar- 
broath, once also called Aber-broth-ock, on the mouth of 
the r. Broth. 

agrlmonsor, oris, m. land-measurer or -surveyor, Amm. 
19, 11,8; Cassiod. var. 3, 52. 

agrimonia, see argemonia. 

agrion, adj. n. wild, Plin. 12, 45; 19,82; 2. absol. of 
some plant, semen agrii, Veg. vet. 5, 58, 2. 

agrio-pnyllon, n. a plant = peucedanum, Apul. herb. 95. 

agri-pet-a, ae, m. a coveter of land, Cic. N. D. i, 72; 
Att. 15, 29, 3; 16, I, 2. 

Agrippa, ae, m. [?] a cognomen, as of M. Vipsanius (al. 
Vipst.) Agrippa; Fructibus Agrippae Siculis, Hor. ep. I, 
12, i; add I, 12, 26; matrisque sub ulnis Miles Agrippa 
suae, Manil. I, 796; 2. Plin. 7, 45 interprets it as in 
pedes nascens, w. a silly etymon. 

Agrippina, ae, f. daughter of Agrippa ; 2. a d. of 
this Agrippina, and mother of Nero, Plin. 7, 46 ; 3. a 
title of Colouia from the latter (Cologne), Tac. an. 12. 27; 

Agripplnensis, adj. of Agrippina, colonia, Plin. 4, 106; 
2. inhabitant of Colonia Agiippina, Tac. Germ. 28. 



70 



AGRIUS 



ALACER 



Agrius, adj. or sb., name of a Koman gens, Cn. Agrius 
Cn. f. Pollio, CIL 1184. 

dgrostis, is, f. couch-grass? Apul. herb. 77. 
agr-Ssua, adj. abounding in laud, homo, Varr. 5, I f. 
all, see a interj. 

aha? older form of ah, says Prise. I, 48, 25 K; and in 
MSB of PI. but rejected by metre : perh. a dittograph for 
ah a; read in PI.: Manuin da et sequere. A minume. 
Quid ita? Quia istoc inlecebrosius..., Bac. I, I, 54; A 
Bellerophontem tuus rne fecit films, 4, 7, 12; Ita sunt 
gloriae meretricum. A tace. Quid est obsecro, True. 4, 
4, 36; Set quid ais mea hilara lepida? A nimium fami- 
liariter, Bud. 4, 3, 6 ; Lepide excuratus incesti (Mas inces- 
sisti), mi amice. A hodie frustra's, Cas. 3, 6, 6. 

Abala, ae, rn. [=ala, armpit?] a cognomen, Brutus 
Ahala, on a denar. CIL 465 ; on a coin of Servilius, Eckh. 
6, 20; (C. Seruilius...) Ahala, fast. Cap. a. u. o. 276; C. Ser- 
uilius A., Cic. sen. 56; Cicero (or. 153) wrongly derives 
al;i from axilla, Quomodo uester Axilla Ala factus est, nisi 
fuga litterae uastioris ? 
aheneiu, see acueu*. 

Aheno-barbus, adj. brazen-beard, as cognomen, (L.) 
Domitio Cn. f. Ahenobarb. cos., CIL 571, 17. 
ahenum, see aenum. 

Aiedius, m. name of a Eornafl gens, P. Aiedius Trupho, 
CIL 1023. 

Aienus, m. a cognomen, L. Aienus, L. f., CIL 603, I. 
aientia, ae, f. (aiens part.), affirmation, (opponitur) 
aientia negationi, Mart. Cap. 4, p. 118, 13 Eyss. 

aio, or a-io, vb. def. [akin to E. aye and yea, to G. ja] 
say yes, affirm, opp. to nego, uel tu rni aias uel neges, PI. 
Hud. 2, 4, 14; add Men. I, 2, 52; An nata est sponsa 
praegnas? uel ft'i uel nega, Naev. ap. Prise. I, 541, 21 K; 
Negat quis, nego; ait, aio, Ter. Eun. 2, 2, 21 ; quasi ego id 
curem quid ille aiat aut neget, Cic. fin. 2, 70 ;' quia nunc aiunt 
quod tune negabant.' Quid ergo? ista condicio est testium 
ut quibus crediturn non sit negantibus, isdem credatur 
aientibus*, Cic. Eab. post. 34; add acad. pr. 2, 104; fin. 3, 
91; negantia...e contrario aientibus* affirmative propo- 
sitions, Cic. top. 49; Vaiiua ait...,Scaurus uegat, Quint. 5, 
12, 10 ; 2. gen. affirm, say, Tun, senex, ais habitare rued 
in illisce aedibus, PI. Men. 5, 2, 68; uinctos nescio quos 
ait, As. 2, 2, 19; Sit sese ire ad Archidemum Cliaeream 
Chaerestratum, 5, 2, 15; Khodiensis superbos esse aiunt, 
Cato orig. p. 25, 3 lord. ; ait se indices ex lege uelle sortiri, 
Cic. Verr. 2, 2, 42; quern ex itinere retractum aiebant, 
Sal. Cat. 48, 3 ; audendum, non consultandum ait in tanto 
malo esse, Liv. 22, 53, 7; Sic ait et dicto citius tumida 
aequora placat, Verg. i, 146; sic aiens* uasculum ei tradidit, 
Apul. M. 6, 1 3 f . ; 3. at times introduces the direct orat., 
as inquitdoes: Ennio delector, ait quispiam, quod..., Cic. 
or. 36; esp. in poets, uestrum Tester numen, ait, Verg. 2, 
155; quid, ait, tua crimiua prodis? Ov. her. n, 49; Non 
sum moechus, ais, Hor. s. 2, 7, 72; o te, Bolane, cercliri 
Felicem! aiebam tacitus, i, 9, 12; 4. leg. solemnly 
clare, hunc ego homincm ex iure Quiritium meum esse aio, 
Gai. 1,119; add 2, 24; 3,167; 4,16; 6. esp. of oracles, 
magistrates, laws, Aio te, Aeacida, Eomanos uincere posse 
Enn. an. 186 V; aiunt aediles: qui rnancipia uendunt cer- 
tiores faciant emptores quid..., Ulp. dig. 21, I, i; add 21 
19, 5; ait nenatus..., dig. 5, 3, 20, 7 and 17; 5, 3, 25, 2; ut 
ait lex, Ulp. dig. 24, 3, 64, 6 and 10; 6. aiunt, they say 
of proverbs and quaint phrases, imrno quod aiunt, auribus 
teneo lupum, Ter. Ph. 3, 2, 21 ; add 5, 2, 3; docebo, sus u 
aiunt, oratorem eum quern..., Cic. or. 2, 233; add Pis. 69 
hac urget lupus, hac canis, aiunt, Hor. s. 2, 2, 64; et quoi 
aiunt, pedibus in sententiam nieam nado, Apul. M. 2, 7, I 

7. ain tu uero? and like phrases, do you really mean 
thin, followed by a question, Ain tu uero uerbero ? deon 'ssc 
tui similis putas? PI. Amph. I, I, 128; Ain tandem? cuiiu 
Glycemmst? Ter. Andr. 5, 3, 4; aiu tandem? insanin 
tilii uideris quod imitere uerborum rneorurn ut scribi: 
fulminii? C'ic. lam. 9, 21, i; aiu tandem? num castn 
uallata non hahrtis?-. \vli. ain may be addressed to on< 

M. not, as some assume, to many Liv. 10, 25, 6; 
8. quid ais? is used in two ways, either in surprise, wha 



io you say ? you surely don't mean it, S. argentum hie inest 
juod medudum rogasti. T. Quid tu ais? PI. Purs. 2, 5, 21 ; 
iem quid ais scelus? Ter. Andr. 4, i, 58; 9. or merely 
o introduce a question, just answer me this, = Fr. dis moi 
in peu, D. Sed quid ais? A. quid uis? I). Die quo iter 
nceptas? PI. True. I, 2, 27; D. sed quid ais Astaphium ? 
A. quid uis? D. Estne intus nunc Phronesium? I, 2, 85; 
[uid ais? quid nomen tibi est? Amph. I, I, 208; add 
, i, 262; 2, I, 73; Trin. 4, 2, 108 ; As. 5, 2, 46; Bac. i, 
, 45 ; Most. 3, i, 87 ; IO. forms in use of aio besides those 
iven above, aiio, sciat Ciceroni placuisse aiio Maiamque 
;eminata i scribere, Quint, i, 4, 11; 11. aibant, qui- 
rasnam te aibant ortum locis, Ace. ap. Prise. 2, 542, 2 K; 
>ut in PI. (even Ambr.) and Ter. (even Bemb.) always aieb. , 
even wh. metre claims aib. , as : Vidisse aibas te osculantem 
atque amplexantem cum altero, PI. Mil. 2, 3, 49; add Trin. 
2, 4, 27; 4, 2, 114; 5, 2, 16; Bac. 2,3, 34; Produce aibas'.' 
Factum : uerum uenit post insaniens, Ter. Ad. 4, 2, 34 ; add 
4, 6, 5 ; but aiebat required in ; Te uelle uxorem aiebat tuo 
jnato dare, PI. Most. 4, 3, 33; and in next verse; 12. 
aisti, Aug. ep. 54 med. and 174; perh. ait is a perf. in V ( 
and Ov. of 3, cf. Prob. 1482 P; 13. imp. ai in Naev. 
3 I ; but not in PI. True. 5, 49; 14. part, aiens; see * 
above. 

al, sb. n. ? [root of dim. all-ium?] garlick?, Tau Galli- 
cum, min, al, Verg. catal. ap. Quint. 8, 3, 28 ; Die quid 
significent catalecta Maronis? in his al Celtarum posuit, 
Aus. grammat. 5 ; but in catal. of V. all dub. (see Eibbeck 3, 

) 

ala, ae, f. [from a lost ahala (penult, prob. a), preserved 
in prop, name Ahala; hence dim. ax- ilia; and so = /ua<rx- 
i; armpit ; cf. uflum uexillum, G. segel ; mala maxilla, 
w. |ua<7<rio (wax) am ' /iwuraojioi ; pains paxillus w. pango (pag) : 
talus taxillus w. aaTpa.ya\os ; paulum pauxillum w. panci ; 
qualum quasillum w. Eug. wicker]. (Article left unfinished). 
alabandina, adj. f. as sb. (gemma), a precious stone 
found near Alabanda, Isid. or. 16, 13. 

Alabarches, or Arab-arches, ae, m. the magistrate who 
had charge of the Arab population of Alexandria, luv. i . 
130; 2. a nickname for Pompey in Cic. Att. 2, 17, 3. 

alabaster, tri, m. adj. as sb. m. (lapis) or -trum, tri, n 
alabaster, i.e. some calcareous spar, esp. a box of same to 
hold perfumes, alabaster pleuus unguenti, Cic. ap. Non. 
545, 12; redolent alabastra, Mart, n, 8, 9; 2. met. 

cortice in uiridis alabastros fastigato, 1'lin. 21, 14; un- 
puenta optume seruantur in alabastris, 13, 19; Ac teretes 
onyches fuci gracilesque alabastri, inscr. Or. 4832, 7. 
alabastrites, ae, m. a stone, Plin. 36, 158 ; 37, 73. 
alabastritis, adj. f. as sb. (gemma), a gem of some kind. 
Plin. 37, 143. 

alabastrum, see alabaster. 

alacer, cris, ere, adj. [through a lost sal-ac-er, from sfll- 
ac- a secondary vb. from sal- leap, = dX of dXXo/jat, dX of 
dXro dX^evos; and so = eX-a0-pos; and akin to eXa0-os, a.s 
also to Lat. lep-us, and Xo7-uj] lit. leaping well, bounding, 
springy, cum alacribus saltu, cum uelocibus cursn, cum 
ualidis uecte certabat (sc. Cn. Pompeius), Sal. ap. Vc-get. r. 
mil. i, 9 f.; Sic > ' B troch. beg.) inciti atque alacrrs 

rostris perfremunt Delphini, Ace. 403 E; 2. w. added 
notion of joy, bounding with delight, gay, full of life, in 
high spirits, equum alacrem laetus aspexit, Cie. div. I, 73; 
cum feras bestias uideamus alacres et erectas nadere ut 
alteri bestiae noceant, ad Her. 2, 29; 3. esp. of man, 
Cum clamore inuolant, inpetu alacri ruont, PI. Amph. i, i, 
90; quid tu es tristis, quidue es alaeris* ? (Chacrea united 
the two feelings), Ter. Eun. 2, 3, 13; Turn pariter euhan.. 
euhiuni Ignotus iuuenum coetus alterna nice Inibat alacris. 
Bacchico exsultas ( = exultans) modo, Enn. trag. 152 V; 
Chrysis... alacris obuiom mihi ueniet complesum exoptans 
meum, Trab. 4 E; ex alacri atque laeto sic erat huinilis 
atque demissus ut..., Cic. Verr. I, 17; Catilinani (uidebant) 
alacrem atque laetum, Cic. Mur. 49; an tinicbam tie alacres 
perterritum superare non possent? Cic. Cael. 66 ; sed quo 
sis, Africane, alacrior ad tutandam rempublieam, sic habeto, 
Cic. rep. 6, 13; add inv. i, 102; cum sua cunctatione timi- 
diores hostes, nostros alacriores ad pugnandum effecissent. 



ALACRITAS 

Caes.b.g. 3,24, 5; add 5, 33, 5; b.c. 3,25, 2; isque...alaeris* 
(al. lacrimans) palmas utrasque tetendit, Verg. 6, 685; ille 
enimuero adsilit Donationis alacer oertae gaudio, Phaedr. 2, 
5, 22; alacre uulgus, Tac. an. u, 17; 4. met. joyous, or ex- 
hibiting joy, alaeres anirao sumus, Cic. fam. 5, 12, 9; alacri 
et prompto ore, Cic. or. I, 184 ; alacris siluas, Verg. B. 5, 
58; enses, Claud. Eut. 2, 280; 5. even of the excite- 
ment of hatred, or the pleasure of revenge, Sic alaeres odio, 
Stat. Th. I, 425 ; 9. al&crlter, adv. with alacrity, briskly, 

a. in certamon consurgentem, Amm. 19,2, 17; 7. note 
alacris as fein. *; cf. too Char. 82, 31 K; 113, 31 ; Prise. 
152, 18; 229, 20; 230, 21 ; Prob. inst. 2, I, 27; 8. 
not.' the penult, of alacris etc. always short; O. referred 
by 1 )onat. ad Ter. to aSaKpus (!) ; by ps. Aacon. ad Cic. Verr. 
iimdi; the opposite to lacer; as if a of a-lacer = o priv. 

alacrltas, ati*, f. joyous bounding, springing habit, 
tanta (canum) a. in uenando, Cic. N. D. 2, 158; 2. met. 
exultation, transport of joy or delight, inanis alacritas, id 
est, laetitia gestiens, Cic. Tusc. 4, 36; uir sine aegritudine, 
sine alacritate ulla, 5, 48; (galli) uictores alacritate et quasi 
lartitia ad cauendum excitantur, Cic. div. 2, 56 ; add Liv. 
2, 10, 10; 3. hence, ardour, eagerness, alacrity, ad 

Htigandum, Cic. AM. 2, 7, 2; scribendi, 16, 3, I ; defenden- 
dae rei publicae, Cic. Phil. 4, i; add Caes. b. g. I, 46, 4; 

b. c. 3, 92, 3; 4. in pi. (Jell. 19, 12, 4. 

aiicriter, see alacer. 

alapa, ae, f. [ Ko\a<t>os, and perh. our slap : for loss of 
k cf. acumen] slap in the face, box on the ear, buffet, cuff, 
ridere potest qui Mamercorum alapas, luv. 8, 192 ; dignus 
alapis, Mart. 5, 61, u ; add Phaedr. 2, 5, 25; 5, 3, 2; ala- 
parum procellas, Sidon. ep. 3, 13. 

alapator = iravxir r '!S (boaster), Gloss. 

alapo, are, = pa?rif&>, Gloss. 

alipus parasitus, Gloss. 

alaris, e, adj. of the ala or wing (of an army), cohortes, 
Liv. 10, 40, 8 ; 2. absol. of allied cavalry, alares Panno- 
nios, Tac. an. 15, 10. 

Slarius, adj. the same, cohortes, Caes. b. c. i, 73, 3; i, 
83, i; 2, 18, I ; equites, Liv. 40, 40, 9; 2. absol. alarii 
Transpadani, Cic. fam. 2, 17, 7 ; add Caes. Kg. 1,51, I (bis). 

alaternns (alternus), i, f. a shrub, perh. evergreen buck- 
thorn, unlucky as bearing no fruit, Colum. 7, 6, I ; Plin, 16, 
108; alternus, Macr. s. 3, 20 (2, 16), 3. 

alator, uris, m. one stationed on the wing in the chase, 
Serv. ad. A. 4, 121. 

alStus, quasi-part. winged, plantis, Verg. 4, 259 ; equis, 
Ov. F. 3, 415; pede, 5, 666. 

alauda, ae, f. [a Celtic word, perh. for alau-ida, and so 
iikin to our lav-er-ock, now lark] lark, galerita (cf. KopvSos) 
appellata quondam, postea Gallico uocabulo etiam legioni 
nomen dederat alaudae, Plin. n, 121; add Marc. Einp. 39; 
2. name of soldiers in the 5th legion, as of Gauls, and 
wearing crested helmets, Alaudae ceterique ueterani, Cic. 
Phil. 13, 3; cum legione Alaudarum, Cic. Att. 16, 8, 2; 
(legionem) ex Transalpinis conscriptam, uocabulo quoque 
Gallico, Alauda enim appellabatur, Suet. Caes. 24; trib.mil. 
lej;. V Alaudae, inscr. Or. 773; bucinatori leg. V Alaudae, 
3522; add 6675, 6945; 3. a cognomen, Mart. 12, 58, 2. 

ala-usa, ae, f. a fish, Auson. Mos. 127; anguillae et 
alausae et sardinae, auct. anon. Hermes Zeitschrift, Bd. 8, 
p. 226; G. alose or else. 

alazon, t"'iiis, adj. or sb. m. boaster =gloriosus, Alazon 
huic nomen est comoediae, PI. Mil. 2, I, 8. 

alba, ae, adj. f. as sb. a pearl, Lampr. Hel. 21, 3 and 4; 
aXjSai oi napyapoi Suid. 

Alba, ae, f. a city of Latium, Olli respondit rex Albai 
longai, Enn. ap. Atil. F. 2691 P; add Verg. i, 274; Liv. i, 
3, 3; 2. another, Alba Marsorum or Fucens, xx co- 

hortes Alba ex Marsis et Pelignis coegerat, Caes. b. c. I, 15, 
7 ; Soram atque Albam coloniae deductae, Liv. 10, I, I ; add 
1'lin. 3, 106; 3. also called Alba Pompeia, Imp.... Con- 
stantino ciuitas Albae Pompeine, inscr. Or. 5105. 

albamen, Inis, n. [albo vb.] the white part, porri, Apic. 
2, 59; porrorurn 3, 65. 

albamentum, i, n. the same, oui (white of an egg), 
Apic. 5, 196: albamentis ouorum- tribus, 6, 249. 



ALBINOVANUS 



71 



Albanus, adj. of Alba (in Latium), pax, Liv. I, 27. I ; 
cxercitus, I, 28,1; uiiium, 1'lin. 14,30; oolumnas (of Alban 
marble, peperino), Quint. 5, 13, 40; so: lapicidinae, Vitr. 2, 

7, i ; comissatio, as given at the festival on the Alban 
mountain, Mart, 12, 48, n; mons, Liv. i, 3, 3; Plin. 3. 
64; lacus, 5, 15, 14; nemus, 5, 15, 2: 2. Albani, the 
people of Alba, Liv. I, 27, 3; I, 28, 2; 3. Albanum, a 
villa near Alba (of Pompey's), Cic. Att. 4, 11, i ; 7, 5, 3. 

albarius, a, um, adj. for making white, opus, plastering 
of walls, Plin. 36, 177; Vitr. 7, 2, I ; tector, Tert. idol. 8, a 
plasterer ; 2. albarium as sb. n. the white plaster (itself), 
tectoriorum albaria, 35, 194; add 36, 183; 3. albarius 
as sb. m. a plasterer, C. Ateio albario, inscr. Or. 4142. 

albatug, quasi-part. whitened esp. dressed in white 
(as at a festival), cum ipse epuli domiuus albatus esset, tu 
in templum te cum C. Fibulo atrato intulisti, Cic. Vat. 31 ; 
Ille repotia natales aliosue dierum Festos albatus celebret, 
Hor. s. 2, 2, 61 ; add Pers. 2, 41 ; 2. of the factions at 
public races, excusso in carceribua auriga albato, Plin. 8, 
160; uici in factione albata CTI, inscr. Or. 2593 ; add inscr. 
Grut. 337. 

albedo, mis, f. [later form of albugo] whiteness, Sulpic. 
hist. sacr. I, 16; Cassiod. ep. 12, 4 f. 

Albensis (Albesis), e, adj. of the town Alba Marsorum, 
cum duae sint Albao, ab vma dicuntur Albani, ab altera 
Albenses, Varr. 1. 8, 18; Albani dicuntur ab Alba, Albenses 
ab Alba Fucente, Char. 106, I K ; add Plin. 3, 106; 15, 83 ; 
Albenses nnces, 15, 90; ciuitas, inscr. Or. 2332; r. p. Al- 
l)(cnsium)Pompeiauorum,2l79; 2. Albesia scuta qnibuH 
Albenses qui sunt Marsi generis usi sunt, Paul, ex F. 4. 

albeo, ere, vb. be white, albente caelo, Sis. ap. Quint. S, 

3, 35; Caes. b. c. i, 68, i; campique ingentes ossibus 
albent, Verg. 12, 36; add Ov. her. 15, 161 ; Tac. an. i, 61 ; 
6, 43 (37); IS- 64; Sil. 4, 252. 

albeaco, ere, vb. get whiter, mare qua a sole conlucet, 
albescit, Cic. acad. pr. 105; Flammarum longos a tergo (i.e. 
stellarum) albescere tractus, Verg. G. I, 367; add A. 4, 586; 
Hor. od. 3, 14, 25; Plin. 10, 13; II, 214; 18, 352; albes- 
cente die at early dawn Paul. dig. 28, 2, 25, i. 

albesia, see albensis. 

Albianus, adj. of Albius, pecunia, Cic. Clu. 82 ; iudicium, 
Cic. Caecin. 28. 

albi-capilluB? adj. white haired, Si albicapillus (a cj. of 
Bothe) hie uidetur, PI. Mil. 3, I, 37. 

albicasco, ere, vb. get a little white, lam iam albicascit 
Phoebus, Mat. ap. Gell. 15, 25, I. 

albiceris (or -era ?), adj. f. (sc. olea of white wax), a kind 
of olive, albicerem, Cato r. 6, 1 ; Varr. r. I, 24, I ; albicc-nun. 
Plin. 15,20 (professing to copy Cato) ; albigerus (by error). 
Macr. s. 3, 20 (2, 16), 6. 

alblcerata, quasi-part. f. covered w. white wax, a fig so 
called, Plin. 15, 60; cf. Albaque quae seruat nauae cogno- 
mina cerae, Colum. 10, 417. 

albico, are, vb. dim. [ = albicasco, the fuller form] be- 
come or be somewhat white, albicantis loca litoris adiit. 
Cat. 63, 87; Nee prata canis albicant pruinis, Hor. od. I, 

4, 4; ex nigro albicare incipit, Plin. 27,40; flos albicat, 27, 
139; 2. as a vb. r. riuus offensus scopulo lapidoso albi- 
catur, Varr. ap. Non. 75, 20. 

Albico, onis, m. a cognomen, Eppupa Albiconis filia. 
inscr. Grut. 1122, 6. 

albi-cdlor, uris, adj. white coloured, Coripp. I, 429. 

albt-cdinuB, adj. white-haired, Venant. S. Mart. 4, 2. 

albl-dulua, adj. dim. whitish, Pallad. 3, 25, 12. 

albidus, adj. white, pale, spuma, Ov. M. 3, 74; grannm, 
Colum. 2, 9, 13; pus albidius, Cels. 5, 28,4; pus albidis- 
simnm, 5, 26, 20; color caeruleo albidior, Plin. ep. 8, 20, 4. 

albineua, adj. cream-coloured? colores (equorum) hi 
praecipui, badius aureus albineus ..albus..., Pall. 4, 13, 4. 

Albmianns, adj. [is to Albinus much as Caesarianu- 
Caesar] of Albinus, ab Albinianis Seueri duces uicti sunt, 
Spart. Sev. 10, 7. 

Alblnia, ae, a river of Hetruria, tab. Peuting. 

Alblnduanus, m. a cognomen, Celsus A., Hor. ep. I. 

8, i ; 2. esp. C. Pedo A., Ov. Pont. 4, 10, 4; Sen. ip. 
122, 15. 



ALBINUS 



ALCVMAEO 



albinos, as sb. m. -albarius, a plasterer, Imp. Const. C. 
64, I ; 2. Albinus, a cognomen, L. Post. Alb. on a coin, 
OIL 318; A. Albinus, 375; A. Postumius Albinus, Liv. 41, 
27, I. 

Albiona, ager trans Tiberim dicitur a luco Albionarum 
quo loco bos alba sacrificabatur, Paul, ex F. 4. 

albi-plumis, e, adj. of white down, Anth. 3, 273 Burni. 

albitudo, mis, f. whiteness, capitis, PI. Trin. 4, 2, 32. 

Albius, m. name of a gens, C. Alb. Hutilus, OIL 830; 
Hor. s. 1,4, 28. 

albo, are, vb. [albus] make white, whiten, Prise, perieg. 

43'- 

albo-galerus, i, m. white cap worn by the flamen Dialis, 
Paul, ex F. 10; of. (flamen Dialis) solum album habet 
galerum, Varr. ap. Gell. 10, 15, 32. 

albo-giluus, adj. pale-yellow, Serv. G.. 3, 82. 

albor, oris, m. white, ouorurn, Pall. II, 14, 9; Apic. I, 
6; Scrib. comp. 24; PI. Val. 1, 19. 

albucus, i, n. stalk of the asphodel, Plin. 21, 109 and 
no; 26, 21 ; Apul. herb. 32. 

albuelis, is, f. adj. as sb. a kind of vine, Colum. 3, 2, 
24; Plin. 14, 31. 

albuglnosus, adj. jaundiced, Veg. vet. 5, 55. 

albugo, mis, f. whiteness, -oculi, cataract, Plin. 21, 
171; 22, 22 and 159 etc.; 2. a white eruption on the 
head, 26, 1 60. 

Albula, adj. f. as sb. an old name of the Tiber, Verg. 8, 
332; Ov. F. 4, 68; Plin. 3, 53; 2. a river of Picenum, 

3, HO ; 3. Albulae aquae, sulphur springs near Tibur, 
31, 10; TO. AX/3oiAa vdara, Strab. ; Canaque sulphureis 
Albula fumat aquis, Mart, i, 12, 2; add Suet. Aug. 82; 

4. an a nymph of the same, Stat. silu. I, 3, 75. 
Albuleus, adj. of the Albulae sulphur springs, iscriz. 

Fr. Arv. Marin. 393. 

albums, adj. dim. little and white, columbus, Catul. 29, 
8; freta, Mart. 12,98,4. 

album, see albus. 

albumen? in Plin. 28, 66 read w. best MSS oui albo. 

albumentum, i, n. white, oui, Veg. vet. 3, 57, I. 

Albuna? only a cj. reading in Tib. 2, 5, 69, wh. MSS 
Albana, and some edd. Aniena. 

Albunea, ae, f. name of a spring near Tibur, Hor. od. 
i, 7, 12; 2. of a mountain, Verg. 7, 83; 3. of a 
goddess or Sibyl, Lact. I, 6. 

alburnum, i, n. [albus + ?] the soft wood of trees next to 
the bark, Plin. 16, 182. 

albus, a, urn, adj. white, dentes, PI. Epid. 3, 3, 48; 
quadrigis, As. 2, 2, 13; cano capite atque alba barba, 
Bac. 5, i, 15; corpore albo*, oculis nigris, Capt. 3, 4, 
114; Album an atrum uinum potas? Men. 5, 5, 18; 
atras capras lacte album habere, Cato ap. Char. 102 K ; 
alba discernere et atrat non poterat, Cic. Tusc. 5, 114; 
quae alba sint, quae nigra dicere, Cic. div. 2, 9 ; uoltu 
mutabilis, albus et atert, Hor. ep, 2, 2, 189; 2. hence 
prov. uide quam te auiarit is qui albus aterne fuerit 
ignoras, Cic. Phil. 2, 41 ; Nee scire utrum sis albus an 
atert homo, Cat. 93, 2; 3. white sacred to gods above, 
as black to gods below, Alba decent Cererem, uestis Ceriali- 
bus albas Sumite. Nunc pulli uelleris usus abest, Ov. F. 
4, 619; cf. Cic. Vatin. 31; color albus praecipue decorus 
deo est, Cic. leg. 2, 45 ; 4. hence as lucky, favorable, 

Omnibus e nigro color est mutatus in album Candidaque... 
sentontia soluit, Ov. M. 15, 46; per me quidem (pron. 
quern) shit omnia protinus alba, Pers. I, no; 6. hence 
prov. gallinae films albae, luv. 13, 141; si errori nostro 
album calculum adieceris (acquit or pardon), Plin. ep. I, 2, 
5 ; 6. alba auis prov. for something rare (a white crow), 
quasi auem albam (aluam M) uidentur bene sentientem 
ciuem uidere, Cic. fam. 7, 28, 2 ; 7. alba linea signare, 
to mark white paper w. a white line, i.e. make next to no 
distinction, Et nmabat omnes; narn ut discrimcn non facit 
Neque signal linea alba, Lucil. ap. Non. 282, 28 and 405, 
19; in quas res cumque incideraut, alba ut dicitur linea, 
sine cura discriminis...conuertebant, Gell. pr. n; 8. a 
palish white, ace. to Serv. G. 3, 82, aliud est candidum, 
quadam nitenti luce perfusum, aliud album, pallori uici- 



num cf. hedera alba, Verg. B. 7, 38, with hedera pallente, 
3, 39; so too, timor albus, Pers. 3, 115; timuit...Kaptor in 
Hyrcano qui fugit albus equo, Mart. 8, 26, 2 ; see also * 
above ; 9. yet also of what is bright, simul alba nautis 

Stella refulsit, Hor. od. i, 12, 27; Albus ut obscuro deterget 
nubila caelo Saepe Notus, i, 7, 15; a. lapyx, 3, 27, 20; 
luces, Mart. 10, 62, 6; Sed current albusque dies horaeque 
serenae, Sil. 15, 53; add Ov. M. 15, 46; and 2, 541 com- 
pared w. 2, 534 ; so tin is plumbum album, Lucr. 6, 1079, 
but candidum, Plin. 34, 156 ; 1O. opposed to ater seef 
above; but also to niger, Cic. div. 2, 9; Phaedr. 3, 15, 
IO; 11. comp. and sup. album albius albissimum only 
in Varr. 1. 8, 39; 12. as a cognomen, Sp. Postumius A. f. 
P. n. Albus Kegill(ensis), fast. Cap. (a. u. c. 288) ; II 13. 
album as sb. n. white, sparsis pellibus albo, Verg. B. 2, 41 ; 
maculis insignis et albo, G. 3, 56 ; columnas poliendas 
albo (white plaster) locauit, Liv. 40, 51, 3; oui, Cels. 6, 6, 
p; 7, 7, n ; oculi, 7, 7, 6; but album in oculo, cataract. 
Colum. 6, 17, 7 ; 14. esp. the white ground on wh. public 
edicts etc. were written, ea nomma in tabula in albo atra- 
mento scriptos patrem tribum cognomenque...habeto, CIL 
198, 14; earn stipulationem quam... in albo propositam 
habet, 205, I, 25 and 35; add 206, 15 and 18; ea ex com- 
mentariis regiis in album elata propouere in publico, Liv. 
i, 32, 2; 15. hence a list, iudex ex turba selectorum 
quern census in album misit, Sen. ben. 3, 7, 7; Apidium 
albo seuatorio erasit, Tac. an. 4, 42 f. 

Alcaicus, adj. of Alcaeus the Lesbian poet, Alcaicum 
(metruni) tale est: Vides ut alta stet niue candidum: hoc 
Diom. 509, 32 K; aliud: pones iambis eiue flamma, 510, 3 
aliud: Vsque meis pluuiosque uentos, 510, 6; item sic 
Hoc deos uere Sybarin cur properes ainando, 520, 25 
alcaicum constat spondio, tribus choriambis, pyrrichio 
Pro fas Aeacides procubuit sub Paridis uianu, Serv. c. 
metr. 465, 16; add Sidon. Carm. I, 9, 13. 

alee, Gs or alcis, Is, f. elk, sunt quae appellantur alces, 
Caes. b. g. 6, 27, I ; alcen* (so MSS) iuuenco similem, Plin. 
S, 39 where he speaks of the achlis as Caes. of the alcis; est 
et alee* mulis comparanda, Solin. 20, 6. 

alcea, ae, f. a species of mallow, Win. 27, 21 ; 26, 83. 

alcedo, (h.) mis, talcyon, onis (h.) f. [a\Kvuv ; some 
O\KVWV, as coming fm aXs] kingfisher, lam hercle tu peristi 
nisi illam mihi tarn tranquillam facis, Quam mare olimst 
cum ibi alcedo (so Prise., MSS alcyo or alcyone) pullos 
educit suos, PI. Poen. i, 2, 143; Alcionis ritu litus per- 
uolgans furor, Pac. ap. Varr. 1. 7, 5, p. 365 Sp., wh. Varr. 
Graece aX^i/ow, a nostris alcedo ; Uilectae Thetidi alcyones, 
Verg. G. i, 399; desertas alloquor alcyonas, Prop. I, 17, 2; 
ante brumam septern diebus totidemque post earn sternitur 
mare alcionum (altionum a) feturae, Plin. 2, 125; halcyo- 
nem uidere rarissimum est 10, 90 ; circa brumam bis 
septem, alcionum fetura, uentorum quiete molliunt caelum. 
18, 231; an alcedo cum pullis suis tranquillo otio dignior 
est quam tu cum tuis liberis? Fronto fer. Als. 3, p. 225 
Nab. 

alcedonia, n. pi. the seven days before and seven days 
after shortest d-iy when the sea was calm so as to serve tiu j 
kingfisher at hatching, Trauquillum est; Alcedonia sunt 
circa forum, PI. Cas. pr. 26 ; mare ipsum aiuut, ubi alce- 
donia sunt, fieri feriatum, Fronto fer. Als. 5. 

alcibium, ii, adj. n. as sb. [a\/a-/3ios] a plant, an antidote 
to serpent's bite, Plin. 27, 39. 

Alcmanius, adj. of the poet Alcman, Alcmanium (sc. 
metrum), iambicmn as: Spernis decorae uirginis torum, 
Serv. c. metr. 458, 16 K; 2. troch. Fistula canit subul- 
cus, 459, 17; 3. dact. Tundite pectora palmis, 460, 21 

etc. ; 4. anap. Tremulum mare molliiiua nitet aura. 

462, 10 etc. 

Alcumaeo. onis, Lat. form of A\KHCUUV, iuxta non 
ponebant cm...; inde Alcumeon et Alcumena, Mar. Viet. 
2456, 20 P ; Alcmeonem (potius seribamus), quam (ut auti- 
qui) Alcumeonem, Tecmessam potius quam interposita u 
Tecumessam, 2457, 22; 2. but Ace. ap. Non. 284 v. 
dedicitre : At uereor cum te esse Ahneonis (so MSS) fratrem 
factis dedicat ; and PI. Capt. 3, 4, 30: Et quidem Alcmaeus 
atque Orestes et Lycurgus postea ; so Fleck. ; but the vetus 



ALCVMENA 



ALIA 



73 



lias alcmeus ; and Eitschl cj. (opusc. 2, 486) Alcumaeo 
Orestes. 

Aleumena, ae, f. Latin form of name A.\K/j.tji'ri, dr. of 
Klectryon, wife of Amphitryo, Is amare ocoepit Alcumenam 
(lam uiro, PI. Amph. pr. 107; add 99, no, 134; I, I, 134 and 
135; 2. cf. for insertion of u, Hercules 'H/NZK\T;S; Aescula- 
pius AincXijirtos ; Alcumaeo h\Kp.cuwi> ; TecumessaTeK/n(<rc7a; 
Alcumaeus AXxjueuos ; Amuculae A/iwcXai; Patricoles Ilarpo- 
K\T;S; Daphine Aaif>i>ri; drachuma dpax/J-ri; tecbina re^i/i); 
cucinua KVKVOS ; lucinus Xi/x"os; gurninasium yv^aunov ; cf. 
liitschl opusc. 2, 473. 

alcyon, see alcedo. 

alcyone, (h.) es, f. kingfisher, Perque dies placidos 
hiberno tempore septem Incubat alcyone pendentibus 
aequore nidis; Ov. M. II, 746; see alcedo; 2. as one 
of the Pleiads, Ov. her. 19, 133. 

alcydn-eus (-ius), adj. (alcyon) of the kingfisher, aloy- 
onei dies, Colum. n, 2, 21; see alcedo; 2. as sb. n. 
a drug, serving as a cosmetic, Ov. med. fac. 78 ; alcy- 
oueum e nidis alcyonum, Plin. 32, 86 and 87; add Cels. 
5, 6; 5, 18, 26. 

alcydnis, Idis, adj. f. the same, alcyonides dies, Plin. 
10, 90 ; see alcedo. 

Slea, ae, f. a die for gambling, dice, Prouocat me in 
Sleam, ut ego ludam. Pono pallium, PI. Cure. 2, 3, 76 ; 
elusi militem inquam in filea, 5, 2, n; quod in alea per- 
diderat, and, alea ludere, Cic. Phil. 2, 56 ; Seu malis uetita 
legibus alea, Hor. od. 3, 24, 58 ; aleam sobrii inter seria 
exercent, Tac. G. 24; si luditur alea pernox, luv. 8, 10; 
quod in alea lusum est, Paul. dig. n, 5, 4, 2; 2. met. 

tune Caesar: eatur. ..lacta alea esto, Suet. Caes. 32 f. ; 

3. gen. chance, risk, gambling, aleam quandam esse in 
hostiis deligendis, Cic. div. 2, 36; plenum opus aleae, Hor. 
od. 2, I, 6; ubi salubritas non est, cultura non aliud est 
atque alea domini uitae ac rei familiaris, Varr. r. I, 4, 3; 
in dubiam imperil seruitiique aleam imug, Liv. I, 23, 9; 

4. esp. w. emo, nee alea emitur ut in uenatione, Paul. dig. 
18, 4, 7; add Ulp. 18, I, 8, I. 

alea-rius, adj. of dice, of gambling, amicitiae, Amm. 28, 

4. 21- 

aleator, oris, m. dice-player, gambler, PI. Eud. 2, 3, 
29; Cic. Cat. 2, 23; Phil. 2, 67; de aleatoribus, Dig. u, 5, 
tit. 

aleator-ius, adj. of dice-players, or gambling, damna, 
Cic. Phil. 2, 67; forum, Aug. ap. Suet. Aug. 71; aleatorio 
ritu, Gell. 18, 13, 6 ; 2. aleatorium as sb. n. a gambling 
house, Sidon. ep. 2, 2 med. 

alebris, e, adj. alebria = bene alentia, Paul, ex F. 25. 

alec, see hallex. 

alect&r-ia, adj. f. as sb. (sc. gemma) a gem, Plin. 37, 144. 

alecttla, sue halecula. 

Aledius, m. name of a gens, L. Aledius, GIL 1477. 

Alemona, or Alimona, f. a goddess, alendis in utero 
fetibus, Tert. anim. 37. 

aleo, Gnis, m. dice-player, gambler, Pessimorum pes- 
sime, audax, ganeo, lustro, Sleo, Naev. ap. Fest. 29; Nisi 
impudicus et uorax et aleo, Cat. 29, 2 ; add 6. 

51-cs, ttis, adj. [ala, it- old base of eo; cf. it-er, com-es, 
ped-es, equ-es etc.] going on wings, winged, Angues ingentes, 
alites, iuncti iugo, Pac. ap. Cic. inv. I, 27; alitis Austri, 
Verg. 8, 430; cteus ales, Ov. M. 2, 714; Ego inter auras 
aliti ctirru ueliar, Sen. Med. 1033; 2. of birds as giving 
omens by flight, opp. to oscines, auis et alites et oscines ut 
augures appellant rerum augurandarum causa esse natas, 
Cic. N.D. 2, 160; add div. i, 120; Fest. v. oscines, 197; 

3. in poets and later prose, as sb. m. or f. a bird, Aetheria 
quos lapsa plaga louis ales, Verg. i, 398; fuluos louis ales, 
12, 247; aestiuas alites, Plin. 18, 208; piscium et alitum 
captures, 19, 10; add 116; 23, 28; Inter sapores fertur 
alitum* primus... gustus attagenarum, Mart. 13, 71, I ; 

4. so too for augury even in Cic., non igitur ex alitis in- 
uolatu nee e cantu oacinis...auguror, Cic. fam. 6, 6, 7; 
mala alite, Hor. epod. 10, i ; 6. alituum as gen. pi. 
Verg. 8, 27 ; Amm. 19, 2, 12 ; but note alitum *. 

al-esco, are, vb. intr. grow, in semestri die quemadmo- 
dum quicquam alescere possit, Varr. r. I, 2, 5; add I, 44, 

K. D. 



4; and perh. i, 45, 3; alescendo roborari, 2, 4, 19; Donee 
alescendi summum tetigere cacumen, Lucr. 2, 1130. 

Aletrmas, atis, adj. of Aletrium, ex municipio Aletri- 
nati, Cic. Clu. 46; 2. absol. as sb. inhabitant of game, 
Cic. Clu. 56; Plin. 3,63. 

Aletrinua, adj. the same, Plin. 3, 105; inscr. Rein. 

3-83. 

Aletrium, i, n. (AXirrpioi') a town of Latium, now Alatri, 
C. lulio C. f. Pub. Rufo...IIII uiro I. D. municipio Aletrl, 
inscr. Or. 3785; add Frontin. col. 

Sletfldo, mis, f. = corporis pinguedo, Paul, ex F. 27. 

dlexl-pharmacon, i, n. an antidote, Plin. 21, 146. 

Alfatcrni, oruiu, m. pi. a people once part of the Aequi- 
culi, Plin. 3, 108. 

Alfellani, orum, m. pi. a people in the country of the 
Hirpini, Plin. 3, 105. 

Alfenua, i, m. a cognomen, Alfenus Varus, Pomp. dig. 

1, 2, 2, 44; Hor. s. i, 3, 130. 

Alflus, m. name of a gens, fenerator Alfius, Hor. epod. 

2, 67; Colum. i, 7, 2. 

alga,ae, f. [same wordw.ulva]sc. a weed, algalitusinutili 
...tempestas...Sternet, Hor. od. 3, 17, 10; inlisa refunditur 
alga, Verg. 7, 590; Plin. 19, 143; 26, 149; 27, 43; Mart. 
10, 16, 5; Val.F. 1,252; 2. alga maris = theriace ; used 
for fixing colour in wool, Plin. 32, 66 ; 3. as a thing of 
little value, uilior alga, Verg. B. 7, 42 ; Hor. s. 2, 5, 8 ; 
4. Algae, pi. f. a town of Etruria, itin. Anton. 

algenais, e, adj. of seaweed, growing on it (purpurae 
genus) algense, enutritum alga, Plin. 9, 131. 

algeo, re, vb. be cold, sapiens, si algebis tremes, 
Nov. ap. Cic. or. 2, 285; laboribus erudiunt iuuentutem..., 
algendo aestuando, Cic. Tusc. 2, 34; add Plin. 20, 117 and 
129; 21, 162; 2. met. probitas laudatur et alget, luv. 

. 74- 

alg-esco, ere, alsi, vb. become cold, sudauit et alsit, Hor. 
ep. 2, 3, 413; rabiem flammarum algescere cogit, Prud. 
apoth. 210; 2. catch cold, Quibus nunc sollicitor rebus! 
ne ille aut alserit Ant..., Ter. Ad. i, I, 11 ; and met. (uites) 
aegrotant, cum alsere, laesis uredine attousarum oculis, 
Plin. 17, 226. 

Algiana, adj. f. (so. olea), a kind of olive, Colum. 5, 8,3. 

Algidensls, e, adj. of mount Algidus, Algidense raphani 
genus, Plin. 19, 81. 

Algidum, see 

algidns, adj. icy cold, Vos qui (note troch.) accolitis 
Histrum fluuium atque algidam..., Naev. ap. Cic. or. 152; 
algida Idae niue amicta loca, Cat. 63, 70; Praenestino 
algido, Symm. ep. 3, 50 ; 2. Algidus absol. m. a moun- 
tain of Latium, Quaeque Auentinum tenet Algidumque, Hor. 
c. saec. 69; gelido prominet Algido, od. i, 21,6; niuali pas- 
citur Algido, 3, 23,9; rapis in Algido natis, Plin. 18, 130; 

3, Algidum, town on Algidus, Flor. I, n. 

algl-ficuB, adj. cold-producing, timor algificus (trans- 
lating i/'uxpoTroios), Gell. 19, 4, 4. 

algor, Oris, m. intense cold, corpus patiens algoris, 
Algor, error, pauor mihi omnia tenent, PI. Eud. i, 3, 33; 
neque in igni gignier algor, Luor. 3, 623; algor maxime 
praegnantibus obest, Varr. r. 2, 7, 10; Sail. Cat. 5, 3; cor- 
pus contra algores (note pi.) munire, Plin. 15, 19; uites 
algore intereunt, 17,217 ; (serpentes) uel annua famedurant. 
algore inodo dempto, 8, 139; confectum algore, Tac. h. 
3, 22. 

alg-osu*, adj. abounding in seaweed, algosum litus, 
Ausou. ep. 7, 42 ; 2. absol. uiuont in algosis (sc. locis), 
Plin. 32, 95. 

algfl, us, n. intense cold, frost, Nisi ego illam anum in- 
terfeccro siti fameque atque algu, PI. Most. I, 3, 36 ; Tu uel 
suda uel peri algu, Eud. 2, 7, 24; Misera obuallata saxo 
Bonio paedore alguque et fame, Ace. ap. Non. 72, 8; algu 
atque nigrore, Lucil. ib. ; add Varr. ib. ; and perh. : Inopiam 
luctum maerorem paupertatem algu (MSS algum) famem, 
PI. ap. Prise. (?) 192, 14. 

alia, adv. [alius] by another road or way, quum alia (so 
Aldus etc., MSS alii) euadere nequissent, media Afrorum 
acie...perrupere, Liv. 21, 56, 2; 2. repeated, by one road 
...by another, quum alia minatus alia inrupisset, Flor. 2, 12 

10 



ALIA 



ALICVNDE 



(or 28), 7; 3. or w. another word of same stock, Is (sc. 
luppiter) DOS per gentis alium alia disparat, PI. Rud. pr. 10 ; 
equites alii alia in ciuitates auas dilapsi sunt, Liv. 44,43, 2; 
4. in Lucr. 6, 986, MSS (and so Lachra. Muu.) have alio 
throughout ; Lamb. cj. alia, perh. rightly. 
Alia, see A 11 in . 

AliSnus, adj. a proper name, Aliana regio, a district 
between the Padus ard Ticinus, Plin. 19, 9; Aliana Una, 
Uax there grown, ib. 

alias, adv. [perh. for alia-is, like rp-tt, irevraic-is] at 
another time or times, quando (so Bentl. after Acron ad 
Hor. a. I, 4, 63; quid, MSS w. Charis. 194, 30 K and Caper, 
ib.)] alias malim quam hodie has fieri nuptias, Ter. And. 3, 
2, 49; Alias ut uti possim causa hac integra, Hec. I, 2, 5; 
sed haec alias pluribus, nunc ad institutam disputationcm 
reuertamur, Cic. div. 2, 7 ; sed cetera alias ; nunc aegritu- 
dinem depellarnus, Tusc. 3, 25; sed id alias, nunc quod 
iustat, 3, 10 ; in these three exx. note ellipsis of the vb. ; si 
unquam in dicendo fuirnus aliquid, aut etiam si nunquam 
alias fuimus, turn profecto..., Alt. 4, 2, 2; si unquam 
ante alias fuit quod dis gratias ageretis, Liv. I, 28, 4 ; non 
unquam alias ante tantus terror senatum inuasit, 2, 9, 5 ; 
add 2, 22, 7; 9, 39, 5; 32, 5, 8; rationes alias reposcito, 
nunc auctoritate contentus ens, 44, 36, 13; semper alias sui 
arbitrii, tune..., Suet. Tib. i8\ 2. hence w. neg., w. or 
without ante, not before, never before, Non alias caelo 
ceciderunt plura sereno Fulgura, Verg. G. 1 , 487 ; Augustum, 
(juuiu incognitum alias haberet, contuitus, simillimum dixit 
puero, Suet. Aug. 94, p. 361 B; 3. often repeated, at 
one time... at another, nee potest quisquam alias beatus 
esse, alias miser, Cic. fin. 2, 87 ; ornamentis uti licebit 
alias contentius, alias submissius, or. 3, 212; quuin alias 
bellum inferrent, alias illatum defendereut, Caes. b. g. 2, 29, 
5; add 3, 21, 3; 5, 54, i; b. c. i, 59, 2; 4. at times 
more than twice, as in Cic. inv. j, 99; Varr. 1. 8, p. 448 
Sp. ; Varr. r. 2, I, 15; 6. at times, with an equiva- 
lent term, geminatio uerborum habet interdum uim, lepo- 
rem alias, Cic. or. 3, 206; alias minore, plerumque maiore 
cum faenore, sen. 51; nonnumquam interrumpi extremum 
agmen, alias inferri signa, Caes. b. c. i, 64, 2; hoc alias 
fastidio, alias contumacia, saepius imbecillitate eueuit, Plin. 
1 6, 134; 6. at times w. another term of same stock, one 
at one time, another at another, ut idem uersus alias in 
aliam rem posse accommodari uideretur, Cic. div. 2, 1 1 1 ; 
illi alias aliud iisdem de rebus et sentiunt et iudicant, 
or. 2, 30 ; alias aliter haec solent conuenire, inv. 2, 45 ; 
si Valerius ad me nomina gratiosorum scripsit, alii enim 
sunt alias, for people change in character, Alt. 16, n, 
7 ; II 7. so far only of time, in later writers, elsewhere, 
Idaeus rubus appellatus est, quod in Ida, non alias (so a/3) 
nascitur, Plin. 24, 123; quod nusquam alias..., lust. 4, 1,9; 
prudentiam sensusque omnes non alias quam ilia parte 
corporis (so. capite) contineri, Apul. d. Plat. I, 13; 8. 
or otherwise, in other respects, on other accounts, in flumine 
Silero uirgulta inmersa lapidescunt, alias salubri potu eius 
aquae, Plin. 2, 226 ; ne reges Numidarum, et alias infensi, 
cupidine auri ad bellum acceuderentur, Tac. an. 16, i f. ; 
ilium debilitatum uulnere iacuisse, non alias quam sirnula- 
tione mortis tutiorem, Curt. 8, i, 24; 9. esp. in legal 
use, non alias obligatur nisi..., Marc, dig. 21, I, 5; nonred- 
hibiturus alias nisi. ., Paul. 21, 43, 7; non alias cogetur 
ei heres legatum soluere, quam si cauerit, Ulp. 23, 3, 9; 
non alias perit actio, quam si..., Paul. 23, 3, 37; add 
Marc. 29, 7, 6, 2. 

aliatuB,(all.), quasi-part. be-garlicked, a joking word in 
Sine me aliatum (so cj.: MSS aleato) fungi fortunas meas 
PI. Most, i, 1,48. 

alibi, adv. [dat. of alis] in another place, elsewhere, S 
Hicine noshabitare censes? C.Vbinam ego alibi ceuseam ? 
PI. Trin. 4, 3, 72; S. Quamuis rnalam rem quaeras, illic 
reperias. P. At tu hercle et illi et alibi, 2, 4, 154; Si (so 
Botho, MSS siue) illic siue alibi lubebit, Men. 5, 2, 42 
add True. I, I, 47 ; 4, 4, 13 ; habebam alibi animum amor 
deditum, Ter. Hec. 3, i, 14; Neque istie neque alibi tib 
erit usquam in me mora, Andr. 2, 5, 9; add Haut. 2 
3, 38 ; lion ines.se in iis propriam quae uusquam alibi esse 



eri notam, Cic. acad. pr. 2, 103 ; Dolabellae uillam cum 

raeteriret..., nee usquam alibi, Att. 13, 52 f.; Nee tarn 

raesentis alibi cognoscere diuos, Verg. B. i, 42; illic 

ueuiunt felicius uuae, Arborei fetus alibi, G. I, 55; 

2. often w. quam, nolle alibi quam in innocentia spem 

labere, Liv. 7, 41, 2; add 10, 20, 16; 30, 35, II; in louis 

pulo num alibi quam in Capitolio puluinar suscipi potest, 

, 52, 6; add 43, 9, 4; ne alibi quam in stabulo foetus 

ulant, Colum. 8, 9, 8; alibi quam in Nilo, Plin. 32, 125; 

add Tac. an. 15, 20 f. ; I, 77 f. ; h. I, 4; 3. repeated, in 

one place..., another, exercitus trifariam dissipatus, alibi 

>rimuni, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter 

icpres in latebris ferarum...delituit, Liv. 38, 46, 8 ; add 8, 

32, 12; stipulae alibi media(e) falce praeciduutur... alibi ab 

radice caeduntur, Plin. 18, 296; alibi est qui petit, alibi 

quod petitur, Sen. ep. 89, 8 ; add Tac. h. 3, 83 ; 4. w. 

another term of same stock, exprobrantes suam quisque,alius 

alibi, militiam one in one place, another in another, Liv. 

2, 23, ii ; pecora diuersos, alium alibi, pascere, 9, 2, 2; add 
44, 33, I ; torrentis alibi aliter cauati, 44, 35, 17; add Plin. 
16, 17 ; but in Plin. 2, 121 eosdem alii aliter; 6. w. gen. 
et alibi gentium et ciuitatium honores rnihi statuarum et 
alios decretos, Apul. flor. 16, p. 74 H. 

al-ib-ilis, e, adj. nourishing, lao omnium rerum...liquen- 
tium maxime alibile, Varr. r. 2, n, i; 2. easily fat- 
tened? ita alibiliores fiunt, 3, 9, 14. 

alica, (hal.) ae, f. a kind of grain, spelt ? alicae primae 
I. ii...inaquaminfundito,Cator. 76, I ; alicae messis, Plin. 

3, 60; (alica) palma frugum, 18, 109; 2. gruel made of 
alica etc., alica resEomana est...alioqui non tisanae potius 
laudes scripsissent Graeci, Pliu. 22, 128; add 136; alicae 
sorbitione, 26, 32; mulsum et alicani poposcisse, Sen. ep. 
122, 16; Nos hahcam, poterit mulsum tibi mittere diues, 
Mart. 13, 6; 3. as gravy, Stillantemque alica Bua pa- 
lumbum, Mart. 2, 37, 6. 

alica-cius, adj. of the grain alica, pulte alicacia, Plin. 
28, 231. 

alica-rius, (hal.) adj. of the grain alica, hence as sb. m. 
a dealer in it, nemo est halicarius posterior te, Char. 96, 
II K; ante pistrina alicariorum, Paul, ex F. 7 ; 2. ali- 
caria f. a mill girl as a prostitute, ib. ; hence : Prosedas, 
pistorum arnicas reliquias alicarias (mill-refuse), PL Poen. 

1, 2, 54. 

alicastrum, (hal.) i, n. dim. a kind of spelt, semen 
trimestre quod dicitur halicastrum, Colum. 2, 6, 3; add 

2, 9, 8. 

ali-cubl, adv. [dat. of ali-quis] as dat. w. a noun, Sumne 
ego scelestus qui illunc hodie excepi uidulum, Aut quom 
excepi, qui non alicubi in solo apstrusi loco ? in some 
lonely place, PI. Kud. 4, 4, 141 ; 2. as adv. in some 
place, somewhere, anywhere, alicubi abstrudam foris, PI. 
Aul. 3, 6, 41 ; Vtinam hie prope adesset alicubi atque 
audiret haec, Ter. Ad. 3, 4, 7 ; hie alicubi in Crustumino 
parauisses (praedia), Cic. Flac. 71; ut si saluus sit Pom- 
peius et constiterit alicubi, hano veKmav relinquas, Att. ad 
Cic. 9, 10, 7 ; omnia uerba, exceptis de quibus dixi, sunt 
alicubi optima, Quiut. 10, I, 9; in quibus et suum alicubi 
reperiri nomen, Suet. gram. 7 ; 3. repeated, ut alicubi 
obstes tibi, alicubi irascaris, alicubi instes grauius, Sen, 
tranq. 2,2; 4. has often supplanted aliubi, as Plin. 8, 
136; Sen. ep. 89, 21 (bis); Petr. 45; 6. aliquobi (per 

quo debet seribi), ex aliquo enim et ubi est (!), Caesell. ap. 
Cassiod. 2314, 23 P. 

alic-uia, (hal.) ae, f. dim. [aX\i ij] a small overcoat, 
Mittebat Vmber haliciilam mihi pauper. Nunc mittit 
halicaiu, Mart. 12,81, 2; puerilia (uestimenta), ueluti to^ae 
praetextae, aliculae, chlamydes, Ulp. dig. 34, 2, 23, 2 ; 
alicula subornatus polymita, Petr. 40; add Vel. Long. p. 
2229 P. 

ali-cunde, (see 3) adv. [old abl. or gen. of ali-quis] 
from some , w. noun, C. Ab amico alicunde mutuom 
argontum rogem. M. Potin est ab amico alicunde exorari? 
C. Potest, PI. Trin. 3, 3, 29 ; Venit meditatus alicunde ex 
solo loco, Ter. Andr. 2, 4, 3; 2. as adv. from some 
(place, quarter, person), Puerum aut puellam alicunde ut 
reperirem sibi, PI. Cist. I, 2, 16; add Ps. I, I, 102; I, 3, 



ALIENATIO 



ALIMENTUM 



75 



83; Pere. i, i, 44; alicunde ab aliqni, from somebody 
Bomewhere, Epid. 3, i, II and 13; D. sumeret Alicunde. 
(T. alicunde? nihil est dictu facilius, Ter. Ph. 2, i, 70; 
add Heo. 3, I, 6; Ad. 2, 2, 34; in paruia, si quando his 
ludentes minamur praecipitaturos alicunde, extimescunt, 
Cic. fin. 5, 31; decedere DOS a. cogit, Caec. 46; non quo 
n. audieris, Att. 10, I, 3; 3. aliquunde per quum... 

cliuisio cniiu est aliquo et unde (!), Caesell. ap. Cass. 2314, 
20 P. 

aiienStio, unis, f. transference (of property) to another, 
uenditio a. est et rei suae iurisque in ea sui ad alium 
translatio, Sen. ben. 5, 10, I ; add Pomp. dip;. 18, I, 67 ; 47, 
29, i; sacrorum, Cic. or. 144; leg. 3, 48; 2. met. 

transfer of affection or friendship, alienation, consulum, 
Cic.Q. fr. 1,4, 4; tuam alienationem, Cic. Phil. 2, i ; add am. 
76; exercitus, Caes. b. c. 2, 31, 4 and 5; patrui, Tac. an. 
2, 43; add h. 2, 60; 3. mentis, alienation of mind, 

insanity, delirium, Gels. 4, 2, p. 123, 13 Dar. ; Plin. 21, 
155; and absol. Sen. ep. 78, 9; ebrietatis, Arnob. 5, 2; 
*. the right of conveying away, alienationem eorum filiutn 
nou habuisse, Ulp. dig. 14, 6, 9, 1 ; alienationem peculii ut 
ilonent non habent, 24, I, 3, 8. 

Alienator, Gris, m. one who conveys away, seller, Th. C. 
4, 54, 9; I, 5, 10. 

alieni-gen-a, ae, adj. of foreign birth, Cic. Deiot. 10; 
Flac. 65; alienigenas domesticis ... anteferre, Cic. Font. 
32 (22) ; hostis a. Liv. 26, 13,7; corpus, inscr. Or. 5048 ; 
it. met. iustitia, Val. M. 6, 5, ext. i ; uino alieuigena (so 
even w. neut.), (iell. 2, 24, 2. 

alicnigeno, are, vb. convey away, transfer, inscr. Fabr. 
69, 34- 

alienl-gen-us, a, um, adj. of foreign birth, Ex alieni- 
genis rebus (wh. may belong to alienigena), Lucr. I, 865; 
liut i, 861 spurious; exotic, foreign, semina, Colum. 3, 4, 
i ; alienigeni (al. -ae) pisces, 8, 16, 9 ; exempla, Val. M. 

1, 5 ext. i ; and 2, 10 ext. i; studia, 2, i, 10; alienigeni 
Banguinis, 6, 2 ext. i. 

alienitas, atis, f. foreign (or dead) matter in the body, 
Cael. Aur. tard. 5, 4; acut. 3, 3; 2. absol. alienation of 
mind, 2, 39. 

alieno, fire, vb. [alienus] make the property of another, 
transfer, convey away, sell, Certe edepol tu me alienabis 
numquam quin noster siem, PL Amph. i, i, 243; Mulier 
aUenatast abs te, Merc. 3, 4, 26; de uestris ueetigalibus 
alienandis, Cic. agr. 2, 33; ne quis quern ciuitatis mu- 
tandae causa suum faceret neue alienaret, Liv. 41, 8, 12 ; 

2. in law, differs from uendo, alienatum non proprie dicitur 
quod adhuc in dominio uenditoris manet : uenditum recte 
dicitur, Ulp. 50, 16, 67; but in Cic. Verr. 2, 4, 134 read 
abalienasse ; in agr. 2, 21, abalienari ; 3. met. of affec- 
tion, discard (as no longer belonging to one), alienate, unde 
mini peterem cibum ? Ha nos alienauit, Ter. Haut. 5, 2, 
26; omnes a se bonos alienauit, Cic. Att. i, 14, 6; a te 
uoluntatem meam, fam. 3, 6, 4; Gentium sibi alienauit, 
Liv. 44, 27, 8; add 38, 33, 5; aui sui animum alienauit 
sibi, Veil. 2, 112, 7; 4. alienari as vb. r. be averse to, 
have an antipathy for, simul atque natum sit animal..., 
alieuari ab interitu, Cic. fin. 3, 16; 5. esp. mentem, 
deprive of one's wits, dispossess of reason, make insane, 
bewilder, madden, sic omnium aniinos timor praeoccu- 
pauerat, ut paene alienata mente...dicerent, Caes. b. g. 6, 
41, 3; lunonis iram ob spoliatum templum alienasse men- 
tern, Liv. 42, 28, 12; uelut alienatos sensibus, 25, 39,4; 

6. in med. cease to have life, and so to belong to one, 
mortify, (intestina) momenta alienantur externo spiritu 
circumdata, Cels. 7, 16, p. 293, 14; id quod adstrictum est 
alienatur, 8, 10, p. 346, 6; add 5, 26, 23, p. 191, 27; spodi- 
um alienata explet, Plin. 23, 76; tune incipit medicina 
proflcere ubi in corpore alienato dolorem tactus expressit, 
Ken. ep. 89, 19; 7. disqualify, quos obiectus debilitatis 
alienat, Val. et Th. C. 12, i, 84; 8. alienatus morbus, a 
disease of stupor in animals, Veg. vet. 5, 22, I. 

alienus, adj. of another, another's, Ne admittam culpam, 
ego meo sum promus pectori : Suspiciost in pectore alieno 
nita, PI. Trin. i, 2, 45 ; escis alienis studes, Pers. 3, i, 
9; tantumne ab re tuast oti tibi, 'Aliena ut cures? Ter. 



Haut. i, i, 24; est difficilis cura rerum alienarum, Cic. off. 
i, 30; alienis pedibus ambulamus, alienis oculis agnos- 
cimus, aliena memoria salutamus, Plin. 29, 19 ; 2. aes 
alienum, money belonging to another and so a debt, nunc 
me scito tantum habere aeris aliuni ut cupiam coniurare, 
Cic. fam. 5, 6, 2 ; premuntur aere alieno, in Cat. 2, 19 ; 
Caes. b. g. 6, 1 3, 2 ; 3. met. in feeling, unfriendly, hostile, 
averse, ilium alieno animo a nobis esse, Ter. Ad. 3, 2, 40 ; 
add 3, 2, 28; sin a me est alienior, nihil tibi meae litterae 
proderunt, Cic. fam. 2, 17, 7; ab altero non nimig alienos 
animos habemus, am. 28 ; Mucianus animus nee Ves- 
pasiano alienus et in Titum pronior, Tac. h. 2, 74 ; 
4. foreign (to), different (from), inconsistent (with), averse 
(to), hoc alienum a uita inea uidetur, Ter. Ad. 5, 8, 21 ; 
alienum dignitate reipublicae, Ti. Semp. Orac. ap. Gell. 
6 (7)> '9> 7; Laetilius quidam homo non alienus a litteris. 
Cic. Verr. 2, 2, 64 ; neque hoc alienum ducunt maiestate 
sua, div. i, 83 ; 6. so far with ab or abl., also w. 
gen., quis alienum putet eius esse dignitatis...exqnirere, Cic. 
tin. i, ii ; aliena pacis eorum, Lucr. 6, 69; (domus non) 
aliena consilii, Sal. Cat. 40, 5 ; but in Ov. F. i, 396 Merkel 
has iocis ; 6. w. dat. satio nou aliena huic tempori, 
Colum. n, 2, 20; huic curae, 8, 6, I ; scio quam sis ambi- 
tioni alienus, Sen. N. Q. 4, pr. I ; 7. absol. ill-suited, 

ill-placed, out of place, unseasonable, untimely, unfavour- 
able, Potius quam...Alieniore aetate post faceret tameu, Ter. 
Ad. i, 2, 30; conaidera ne in alienissimum tempus cadat ad- 
uentus tuus, Cic. fam. 15, 14,4; alieno loco proelium com- 
mittunt, Caes. b.g. I, 15, 2; alienis uerbis, out-of-the way, 
opposed to propriis usitatisque, Cic. or. 80; 8. almost 
as a sb. a stranger, and so opposed to a friend, Numquam 
erit alienis grauis, qni suis se concinnat leuem, PI. Trin. 
3, 2, 58 ; Alienus qnom eius incommodum tarn aegre feras, 
Quid me patrem par facerest, quoi illest unicus? Ego 
alienus, alienus ille ! Capt. 1 , 1 , 43 ; aequabiliter in rem 
publicam in priuatos, ..., in alienos, in suos irruebat. 
Cic. Mil. 76; enitor ut neque amicis neque etiam alien - 
ioribus . . . desim, Cic. fam. i, 9, 17; ut tuum factum 
alieni hominis meum amicissimi esse uideatur, 3, 6, 3 ; se 
suaque omnia alienissimis (perfect strangers) crediderunt, 
Caes. b. g. 6, 31, 4; 9. met. a stranger, one who does 

not know his way about, in physicis totus est alienus, Cic. 
fin. i, 17; 1O. alienum as sb. n. what belongs to others, 
ad largiendum ex alieno restrictior, Cic. fam. 3, 8, 8 ; alieni 
appetens, sui profusus, Sal. Cat. 5, 4 ; abstinuit alieno, 
Suet. Tit. 7; aliena (note pi.) peruadere molienti, Amm. 
23, 1,7; 11. in med. mortified, dead, idem emplastrum 
educit quantum (ossis) alienum est, Scrib. 201 ; cf. alieno 
6. 

alJ-fer, a, um, adj. wing-bearing, winged, alifero tollitur 
axe Ceres, Ov. F. 4, 562. 

ali-gcr, a, um, adj. wing-wearing, winged, Amor, Verg. 

1, 667; agminis aligeri, iz, 249; aligerum (note gen.) 
Amorum, Val. F. 7, 171; add Stat. silu. 3, 3, 80; 2. 
absol. Aligeri of the Cupids, Sil. 7, 458. 

aliment arius, adj. of food, legem alimentariam, Cael. ad 
Cic. 8, 6, 5; res, Amm. 21, 12,24; causa, Ulp. dig. 2, 15,8. 
21; ratio, Marc. 48, 13, 5 (4); 2. as sb. m. or f. one 
entitled under a will to means of support, Ulp. 2, 15, 8, 6 
and 24; puellas alimentarias, Capitol. Anton. P. 8, I ; 
Diuo Antonino Aug. Pio Alimentari, inscr. Or. 847. 

alimcntum, i, n. food, nourishment, nee desiderabat 
(mundus) alimenta corporis, Cic. Tim. 6; neque hac nos 
patria lege genuit ut nulla quasi alimenta exspectaret a 
nobis, Cic. rep. 1,8; in quo plurimum alimenti est, Cels. 

2, 18, p. 64, 13; minus alimenti praestat, ib. p. 65, 27 etc.; 
unam in stirpem redactis alimentis (of trees), Plin. 17, 95; 
reponere in hiemem alimenta, Quint. 2, 16, 16; 2. in 
law, alimenta legata include the necessaries of life, legatis 
alimentis cibaria et uestitus et habitatio debebitur quia 
sine his ali corpus non potest, la vol. dig. 34, I, 6; add 
Paul. 34, I, 23; 3. met. Concipit Iris aquas alimenta - 
qur nubibus adfert, Ov. M. i, 271; alimentaque cetera 
nammae, 14, 532; uitiorum alimenta, 2, 769; addidit ali- 
menta rumoribus aduentus Attali, Liv. 35, 23, 10 ; id 
alimentum famae erat, Tac. h. 2, 96 f. 

102 



76 



ALIMENTUS 



ALIQVAMDIU 



Alimenttu, i, m. a cognomen, L. Cincius A., Liv. 26, 
23, I ; M. Cincius A., 29, 20, 1 1. 

allm&di = alius modi, Paul, ex F. 28. 

aiimonia, ae, f. nourishment, Gell. 12, I, 9; 17, 15, 
5; Suet. Cal. 42; Apul. M. 2, 3; 5, 18; 6, 4; mag. 85; 
Avuob. 4, 21 ; and prob. 5, 10; Seu pinus piceam fert 
ullmOniam, Prud. cath. 5, 19; but in PI. Pers. i, 2, i 
alimoniae is only a bad cj. 

allmonium, ii, n. nourishment, feeding, in partu et 
alimonio uinum (i.e. uitis) non, ut in calice aquam sed 
solem, Varr. r. i, 8, 7; add 3, 16, 15; and alimoniis in i, 
44, 3; 2, i, 24; 2, 5, 16 ; infectum alimonio seruitio cultu 
(externo), Tae. an. n, 16; qui aiimonia (infanti) deuegat, 
Paul. dig. 25, 3, 4. 

olio, adv. [pern, for aliom, ace.] to another (place, quarter, 
person), elsewhere (w. motion), ad ceuam hercle alio pro- 
misi foras, PI. St. 4, 2, 16; ilia alio ibit tamen, Asin. i, 
3, 43; P. Quo te agis? L. missus sum alio (Haupt cj. 
aliquo; buU?) : iam hue reuertero, Mil. 3, 2, 49; Homo 
mulierosus alio confert me ilico, Afran. 372 B ; Detineo 
te ; fortasse tu profectus alio fueras, Ter. Euu. 2, 2, 49 ; 
add 3, I, 60; Haut. 2, 4, 10; statuam Arpinumne mini 
eundum sit an quo alio to some other place, Cic. Att. 9, 
17, i; sermonem alio (to some other topic) transferamus, 
or. i, 133; add Verr. 2, I, 139; Clu. 63; fam. 1,4, j; anno 
post alio transire cogunt, Caes. b.g. 6, 21 ; si quando Romam 
alioue quo mitterent legates, Liv. 38, 30, 7 ; alio ducente 
causa. Quint. 12, I, 5 ; quo alio nisi ad nos...confugerent, 39, 
36,11, 2. to another end or object, for another purpose, 
cupiditatis nomen seruet alio, ut eam...tamquam capitis ac- 
cuset, Cic. fin. 2, 27; plebem nusquam alio natam quam 
ad seruiendum, Liv. 7, 18, 7; depulsi aemulatione...alio 
uertunt, Tac. an. i, 18; hoc longe alio spectabat, ps. Nep. 
Them. 6, 3 ; add Suet. Aug. 98 ; 3. repeated, to one place. . . 
to another, to some. ..to others, ad socios dispertieram alio 
t'rumentum, alio legatos, alio litteras, alio praesidium, Cato 
oral. p. 36, 3 lord.; hie alio res familiaris, alio ducit 
humanitas, Cic. off. 3, 89; 4. w. atque, (his) quidni 
spatiosa sit uita? nihil alio atque alio spargitur, Sen. brev. 
vit. 11,2; 5. w. another term of same stock, ceteri qui- 
dem alius alio ; Marius..., Cic. off. 3, 80; simia aliud alio 
dissupauit, Cic. div. i, 76; dilapsi alii alio, Liv. 2, 54, 9; 
add 7, 39, 2 ; (aquae) quassatione terrae aliunde alio trans- 
feruntur, Sen. N. Q. 3, n, i. 

alio-quin, or -qui, adv. [perh. quin represents a noun 
= G. weise, our wise; cf. eeteroquin] other- wise, in other 
respects, At si tantula pars oculi media ilia peresast, Oc- 
cidit extemplo lumen tenebraeque secuutur, Incolumis 
quamuis alioqui et (et THK cj.) splendidus orbis, Lucr. 3, 
415 [but Lachrn. cancels this line; Munro reads (cj.) ali- 
quoi sit] ; triumphatum de Tiburtibus ; alioquiii mitis 
uictoria fuit, Liv. 7, 19, 2 ; caput iocineris a familiari 
parte caesum..., alioqui acceptam dis hostiam, 8, 9, I ; nunc 
pudore a fuga contineri (milites), alioqui pro uictis esse, 
10, 35, 7; mors Marcelli quum alioqui miserabilis, turn 
quod..., 27, 27, ii ; tumulum commodum alioqui, nisi 
quod..., 30, 29, 10; milites qui sequerentur currum de- 
fuerunt; alioqui magnificus...triumphus fuit, 37, 46, 6; 
si...mea paucis Mendosa est natura, alioqui recta, Hor. s. 
i , 6, 66 ; Quod moechus foret aut sicarius aut alioqui 
l-'amosus, I, 4, 4; quaedam (animalia), innocua alioqui, 
uenenatis pasta, noxia fiunt et ipsa, Plin. ii, 280; ser- 
pentes, cum occasio est, uinum adpetunt, cum alioqui 
exiguo indigeant potu ; eaedem paeue nullo cibo, cum adser- 
uantur inclusae, ..., alioqui suctuuiuentes, 10,198; magicae 
artis professione celeber, alioqui moderatus et probus, 
Curt. 7, 4, 8; immodica libertate abusurn sed alioquin (al. 
-qui) egregium bello uirum, 8, 2, 2 ; sum occupatissimus ; 
iileo nondum eum legi, cum alioqui ualidissime cnpiam, 
Plin. ep. 9, 35, i ; qua occasione Caesar, ualidus alioqui 
spernendis honoribus..., Tac. an. 4, 37; Paris, solitus alio- 
quin..., sed tune..., 13, 20; add 2, 38; ut remedia quae a. 
natura simt aspera, molli rnanu leniantur, Quint. 2, 4, 12; 
quo uitio multi laborarunt, praecipue Hermagoras, uir a. 
subtilis, 3, n, 22; add 6, 2, 2; 8, I, 2; 9, I, 18; 10, I, 22; 
Suet. Vit. 2; 2. had it been otherwise, even without 



this, quod ni sit (esset), uidistin aliquando Clitumnum 
f on tern? si nondum (et puto nondum; alioqui narrasses 
mihi), uide..., Plin. ep. 8, 8, i ; alioquin iusta et probabilis 
ignorantia damnum milii adferret, Gai. 3, 160; add 2, 146; 
and so besides, adficior cura, ... ; et alioqui meus pudor...in 
discrimen adducitur, 2, 9, I ; nam neque..., nee... ; et alio- 
qui figura in patrem plus facit quam licet, in filium minus, 
Quint. 9, 2, 88 ; add 2, 14, 4; 2, 15, 9; 3. in Cic. leg. 

2, 62 alioquin no longer stands. 

aliorsum, (-us), older alio-uorsum (-uersus) adv. to 
another quarter, elsewhere (w. motion), in another direction, 
respondit, si studendi causa misisset, uon quo a. fundo euin 
(sc. seruum) transferal deberi, Scaev. dig. 33, 7, 20, 6 ; 
furti damnatum esse qui iumentum aliorsum duxerat quam 
quo utendum acceperat, Gell. 6 (7), 15, i; lupi aliorsum 
grassantes nulli contra nos aditum tulerunt, Apul. M. 8, 
16 f.; 2. met. in another sense, of words or deeds, 

Atquei (so Wagner, MSS atque) ego istuc Antrax aliouorsum 
dixeram, PI. Aul. 2, 4, 8; uereor ne... aliorsum atque ego 
feci acceperit, put another construction upon my doings 
than the real one, Ter. Eun. 1,2, 2 ; aliorsum et illorsum 
sicut introrsum dixit Cato, Paul, ex F. p. 27 M ; si quid 
aliquis aliorsum atque se res habet existiinet, Boeth. cons. 
5,3; ob has rationes aliouersus deos interpretantur, Lact. 
I, 17, i ; 3. other met. id aliorsum pertinet, Gell. 17, 

1,9; infantis aliorsum dati for another purpose (or does 
it mean, handed over to another than the mother?), 12, I, 
22; 4. w. alius; one in one direction, another in another, 
mater ancillas iubet...Aliam aliorsum ire praeniaudare et 
quaerere .., PI. True. 2, 4, 49. 

Sli-pes, pedis, adj. wiug-footed, esp. as a title of Mercury, 
mactatur uacca Mineruae, Alipedi uitulus, Ov. M. 4, 756 ; 
add F. 5, 100; 2. met. cerui, Lucr. 6, 765 ; alipedum 

equorum, Verg. 12, 484; alipedi (note abl.) curru, Val. F. 
5, 61 1 ; 3. as sb. m. for a horse, Instratos ostro alipedes, 
Verg. 7, 277. 

alipilus ? by form could not signify, qui pilos ex ala 
uellit. In Sen. ep. 56, 2 read: aliptem (not alipilum)... 
dum uellit alas; iu Grut. inscr. 812,6 read Aliphus as a 
proper name. 

Alip-ion, onis, m. dim. a cognomen, perh. = Fatty, cf. 
a\ei0u, aXiirrijs and adeps, Q. Calpurnius Alipion, inscr. 
Grut. 70, 6. 

aliptes, ae, m. [aXerTi;s] anointer, esp. of wrestlers, 
aliptem, Sen. ep. 56, 2; 2. hence gymnastic master, 
uellein, ut aliptae uirium (mearum) rationem habere uolu- 
issent, Cic. faro. I, 9, 15; sanus homo qui et bene ualet 
neque medico neque alipta egere debet, Cels. I, i; geo- 
metres, pictor, aliptes, luv. 3, 76. 

alitiua, (old aliquad?) adv. [: aliquis :: qua : quis]by or 
along some road, by some way or channel, by any road, 
Anteueni aliquad (aliqua MSS) aliquo saltu (so Kiesslm;,' 
Ehein. Mus. 1869, p. 115; MSS aliquos autu or auttu) cir- 
cumduce exercitum, PI. Mil. 2, 2, 66; iste...cupere aliqua 
euolare, Cic. Verr. 2, I, 67 ; si qui euasissent aliqua, Liv. 
26, 27 12; 2. of information, by some channel, Ne 

hie illam me animuin adiecisse aliqua sentiat, PI. Merc. 2, 
2 f. ; Effuttiretis atque id porro aliqua uxor mea rescis- 
ceret, Ter. Ph. 5, i, 19; add 4, i, 19; ne... Aliqua ad pa- 
trem hoc permanet, Ad. 2, 4, 19 ; 3. met. in some 
way, extricabor aliqua, PI. Epid. i, 2, 49; euadat saltern 
aliquid aliqua quod conatus sum, Lucil. ap. Non. 293 ; Et 
si uon aliqua nocuisses, mortuus esses, Verg. B. 3, 15 ; 
nihil tarn innoxium dices quiu id possit aliquid aliqua 
obesse, Apul. mag. 32. 

aliquam, adv. [: aliquis :: quam how much : quis] to 
some extent, to a considerable extent, in the forms, aliquam- 
diu, aliquam-multi, aliquam-plures ?, wh. see. 

allquam-difl, (-ndiu) adv. for some time, for a consider- 
able time, for any time, always emphatic, Aristum Athenis 
audiuit aliquamdiu, Cic. acad. post. 12; ut non aliquando 
condemnatum esse Oppianicum sed aliquamdiu (for any time 
however short) incolumem fuisse miremiui, Cic. Clu. 25 f. ; 
quas cum aliquamdiu frustra expectasset, Caes. b. g. 5, 23, 
5; add i, 40, 6; aliquamdiu fides fieri non poterat, b. c. 2, 
37, i ; add 3, 70, I ; ibi aliquamdiu certatum, Sal. lug. 74, 



ALIQVAMMVLTUS 



ALIQVANTUS 



3; Romana pubes...aliquamdiu silentium obtinuit, Liv. I, 
16, 2; add 2, 10, 9; 3, 32, 7; 3, 70, 4; 25, 15, 14; 25, 36, 
I ; 29, 2, 15; 34, 28, 4; 45, 6, 6; add Suet. Ner. 6; 2. 
in measures of distance, Bhodanus...aliquandiu Gallias 
dirimit, Mela 2, 5, 5; add i, 13; 3, i, 7; 3, 5, 6; 3, 9, 8. 

aliquam-multus, adj. in considerable quantity, in pi. 
cons, number of, sunt uestrum aliquammulti (al. alii quam 
multi) qui L. Pisonem norunt, Cic. Verr. 2, 4, 56; ex qui- 
bus aliquammultos...non comparuisse, Gell. 3, 10 f. ; ali- 
quammultis diubus decumbo, Apul. mag. 72 ; 2. ali- 
<iuammultum as sb. n. w. gen. larem reuersurus meum post 
a. temporis a considerable time, Ap. M. n, 26; 3. as 
adv. haee defensio aliquammultum a me remota est, far, 
Apul. mag. 4 ; 4. aliquarnmulto adv. w. comp. inulie- 
rem aliquammulto natu maiorcm, considerably older, Apul. 
mag. 97 f. 

aliquam-plures ? = aliquanto plures, Tert. apol. 12 
(dub.). 

aliquando, adv. [: aliquis :: quando : quis] there is (was, 
will be) a time when, some time or other, sometimes, at 
times, always emphatic, often opposed to numquam, sem- 
per, raro, saepe ; Aliquando osculaudo meliust uxor pausam 
tieri, PI. liud. 4, 6, I it must not go on for ever; non de- 
spero fore aliquem aliquando qui..., Cic. or. i, 95; ego 
quia dico aliquid aliquando contentione dicendi lacessitus, 
et quia exit aliquando aliquid fortasse non rusticum, quod 
quisque dixit, me id dixisse dicunt, Plane. 35 ; erit hie 
aliquid aliquando, fam. 7, n, 2; in temporibus praesentia 
et praeterita et futura cernuntur ; in his ipsis uetusta, 
recentia, instantia, paulo post aut aliquando futura, 
part. 37 ; conuertit se aliquando ad timorem, numquam 
ad sanitatem, Sul. 17; possunt aliquando oculi non 
fungi suo muncre, div. i, 71; liceret ei dicere utilitatem 
aliquando (for once) cum honestate pugnare, off. 3, 12 ; 
nulla est ciuitas quae non et improbos ciues aliquando 
et imperitam multitudinem semper habeat, Liv. 45, 23, 8; 
aliquaudo fortuna, semper animo roaximus, Veil. 2, 18, I ; 
rarius sed aliquando morbus quoque ipse nouus est, Gels, 
i pr. p. 8, 1. 38 Dar. ; raro sed aliquando tameu ex metu 
delirium nascitur, 3, 18 f. ; add 8, 4, p. 334,1- 21 ; 2. in 
interr. condit. or compar. sentences, at any time, ever, 
Kiquid huius simile forte aliquando euenerit, Ter. Haut. 3, 
2, 40; quaerere uiderenturne ilia Philonis aut ea num e 
Philoue audiuisset aliquando, Cic. acad. pr. 1 1 ; sitne 
aliquando rneutiri boni uiri, or. 3, 113; si aliquando 
alicuius furore concitata ista rnanus (coniuratorum) plus 
ualuerit, in Cat. 20; magis opportuna opera nonnum- 
quam quam aliquando fideli, Caecin. 14; aut quisquam 
nostri misereri potest qui aliquando uobis hostis fuit, Sal. 
lug. 14, 17 ; 3. of that which has been long postponed, 
and might never happen but for the present opportunity, 
at last, now if ever, now though late, better now than 
never, libente me uero ut aliquid aliquando de doctrinae 
studiis ammoneamur, Cic. rep. I, 14; sero uero aliquaudo 
tanicn, Quiuct. 43; ego ipse loquebar sic ut pulcros... 
ilicerem ; aliquaudo idque sero...usum loquendi populo 
concessi, scientiain mihi reseruaui, or. 160; add Clu. 51; 
cohortatus ut aliquando pro tantis laboribus fructum 
uictoriae perciperent, Caes. b. g. 7, 27, 2 ; Ciinbri finibus 
nostris aliquando excessernnt, 7, 77, 14; add b.c. I, 26 f. ; 
expergiscirnini aliquando et capessite rempublicam, Sal. 
Cat. 52, 5 ; utinani aliquando aut apud uos aut apud deos 
rerum hutnauarum cura oriatur, lug. 14, 21; add 62, i; 
102, 5; 4. hence often w. tandem or iam, Aliquando 
tandem hue animum ut adiungas tuom, Ter. Hec. 4, 4, 61 ; 
tandem aliquando L. Catilinam...ex urbe eiecimus, Cic. 
Cat. 2, I ; putamus utile esse te aliquando iam transigere, 
Att. 1,4, i ; add Cat. I, 18; Quinct. 94 ; fam. 16, 9, 2. 

allquantiUum, adj. n. as. sb. [dim. of aliquantulum] a 
tiny tiny something, Foris aliquantillum etiam quod gusto 
beat, PI. Capt. i, 2, 34. 

aliquant-is-pcr, adv. [: quantisper :: aliquis : quis] for a 
while, for a little time, Concedere aliquantisper hinc intro 
lubet, PI. 1's. :, 5, 1 58 ; Kgcstate aliquantisper iactati forent, 
Caecil. ap. Nou. 511; aliquantisper pugnato, Cl. Quadr. 
ib.; Esto; at certe tu (ut 1|C) concedas aliquo ab ore 



77 

eorum aliquantisper, Ter. Haut. 3, 3, n ; Tacet. Cur 
non ludo hunc aliquantiaper ? melius est, Ad. 4, 5, 5; 
a. inde uixere, Flor. 2, 18 (i, 13), 14; insultare Parthos a. 
passus est, lust. 42, 4, 8 ; 3. of distance, some way, cum 
a. in Scythiam processisset, i, 8, 3. 

aliquanto, see aliquantus. 

aliquantorsum .' an absurd reading in Anna. 22, 8. 
48 f. 

aliquantulo, adv. see 

allquantulus, adj. [dim. of aliquantus] small, limited, 
short, silentium, c. 6 ad S. C. Turp., Cod. 9, 45 ; 2. 
aliquantulum as sb. n. a little, mihi opus erat... Aliquan- 
tulum quae adferret, Ter. Ph. 4, 3, 50; 3. esp. w. gen.; 
panis Aur. V. cp. 15, 5 ; 4. aliquantulum as adv. a 

little, slightly, pansam (al. pansum) al., PI. Merc. 3, 4, 55 ; 
quaeso tandem aliquantulum Tibi parce, Ter. Uaut. i, i, 
in; Subtristis uisus esse aliquantulum (al. aliquantum) 
mihi, Andr. 2,6, 16; stadia aliquantulum breuiora, Gell. 
I, I, 2; 6. aliquantulo adv. w. comp. senatus ali- 

quantulo tristior quod senatores triumphari uidebant, Vop. 
Aur. 34, 4; 6. aliquantum, not aliquautulum, now read 
in Ter. Eun. i, 2, 51; Cic. Par. 3, i; div. i, 73; or. 138: 
inv. 2, 29; Liv. 21, 12, 2; Suet. Ner.48,5; bell. Afr. 21, i. 

aliquant-us, adj. [:aliquam :: quant-us : quam ; t excr.] 
some (always emphatic) in quantity, that counts for some- 
thing, and so gen. considerable, no small, signorum et 
armorum aliquanto numero, Sal. lug. 74, 3 ; timor ali- 
quantus, sed spes amplior, 105, 4 ; ah'quantam parteni 
gloriae, Sal. ap. Macr. 3, 13 (2, 9), 9; aliquantum emensus 
est iter, Liv. 25, 35, 7 ; (promuntorium) in aliquautnm 
maris spatium extenditur, 29, 35, 13; per aliquantum 
spatium secuti, 38, 27, 6; aliquautam pecuniam tiliis de- 
bebat, Apul. mag. 71 f. ; aliquantum numerum frumenti. 
bell. Afr. 21, i; 2. in very late writers for aliquot, some 
in number, not a few, si ex areis (frumenta) in alterum 
locum transfusa refrigerentur aliquantis diebus, Pall. 1, 19, 2 ; 
aliquantis multa largitus est, Spart. Hadr. 7, 10; aliquanta 
oppida, Eutrop. 4, 27 ; add Aur. V. Caes. 33 ; aliquanti. 
some people, Veg. veg. 4, 8, 2 (3, 4, 8) ; 4, 12, 3 (3, 4, 19) ; 
5 (3), 15, 21 ; 5, 23, 8 (3, 24, 8); II 3. as sb. n. some 

quantity, some, not a little, comm. w. gen. Praeterea ali- 
quantum animi causa in deliciis disperdidit, PI. Tr. 2, 2, 
53 ; Et ego amoris aliquantum habeo umorisque etiam 
in corpore, Mil. 3, i, 46; add Most. 2, I, 7; al. animi 
uidetur nobis attulisse Labienus, Cic. Att. 7, 13 b, 7 ; 
suspiciouis, inv. 2, 29; laudis, fam. i, 7, 9; noctis, 7, 
25 f.; itineris, Caes. b.c. 5, 10, 2; muri, Liv. 21, 12, 2; 
trepidationis, 21, 28, n ; altitudinis, 29, 18, 17; tem- 
poris, 30, 8 f. ; loci, 37, 32, 2; agri, 41, 16, 9; aquae 
tepidae, Suet. Ner. 48 f. ; 4. as adv. to some extent, 
somewhat, considerably, first w. vb., litteris lectis al. 
acquieui, Cic. fam. 4, 6, I ; in re al., in gubernatoris inscitia 
nihil interest makes some (perh. a considerable) differ- 
ence, Parad. 20; cogitatio al. labefactata, fam. 5, 13, 2; 
alteri alteros al. attriuerant, Sal. lug. 79, 4; 5. esp. 
w. vbs. of motion, to some distance, some way, hue eon- 
cede aliquantum, PI. Trin. 2, 4, 116; hue al. apscessero, 
ib. 3, i, 24; qui processit al. ad uirtutis habitum, Cic. (in. 
3, 48; add div. i, 73; or. 138; 6. w. adj. Subrufust, 
aliquantum crispus..., PI. Capt. 3, 4, 115; aliquantum 
uentriosus, Asin. 2, 3, 20 ; credo, tirnida's. S. aliquan- 
tum soror, Bac. I, I, 73; 7. esp. w. comp. = aliqnan- 
to, aliquantum ad rem est auidior, Ter. Eun. i, 2, 51; 
Fortasse aliquantum iniquior 'rat, Haut. I, 2, 27; for- 
mam uiri aliquantum augustiorem humana, Liv. i , 7,9; 
8. aliquanto adv. w. comp. somewhat, considerably, not a 
little, al. aequius, PI. Trin. i, 2, 82; arnplius, Asm. 3, 
3, 2; rectius, Aul. 3, 6, 3; amplius, Cic. Verr. 2, 4, 76; 
plus, 2, I, 140; planiores, Caes. b. g. 3, 13, i; minores, 
Hal. Cat. 8, 2 ; posteriores, lug. 79, 7 ; maiore, 86, 4 ; 
difficilius, Quint. I, 12, 4; magis, 4, 2, 21; facilius, 5, 7, 
24 ; O. w. adv. or prepp. of place, time, degree, al. ante 
furorein Catilinae, Cic. Sul. 56 ; postea aliquanto ipsos 
quoque tempestas iactare coepit, inv. 2, 154; al. post 
Fulciuius praedia mercatur, Caeciu. 1 1 ; intra legem et 
quidem aliquanto, fam. 9, 26 f. 



78 



ALIQVATENUS 



aliquS-tcnfis, adv. to some extent, for some distance, 
caulibus al. rubentibus, Plin. 27, 105; (Padus) aliquatenus 
i xilis, mox aliis amnibus augescit, Pomp. Mel. 2, 4, 4; add 
i, 2, i ; apertis al. labris, Petr. 102 ; 2. met. to some 
extent, somewhat, cum al. se confirmauit (uinea), Colum. 
4, 3, 4 ; al. inquis dolere, al. timere permitti ; Bed illud al. 
longe producitur, Sen. ep. 116, 4; id al. temporum cou- 
dicione mutatur, Quint. 4, i, 57; add 3, 9, 5; 8, 5, 29; n, 
i, 28 and 137; n, 3, 78; Idem iurisest al. si..., Oai. I, 68; 
al. culpae reus est, (jai. dig. 44, 7, 5, 6; partus, qui..., al. 
uidetur effectus, Paul. I, 5, 14. 

aiiqui-libet, ae-1., -id- or -od-1., adj. any you please, 
causa, Cael. Aur. tard. i, 4. 

Sli-quis, or -qui, -qua or -quae, -quid or -quod, pron. 
adj. or sb. [al of alis or alius, one, any, some; see alius] 
some one (or other) no matter which, some, or (at times in 
neg. and condit. clauses) any*; always emphatic; often 
opposed to all, much, enough, none; as adj. tace modo : 
aliquis respiciet deus, PI. Bac. 4, 3, 24; Homo conducatur 
iam aliquis quantum potest Ignota facie, Trin. 3, 3, 37; 
Hie uunc me credet aliquam sibi fallaciam Portare, Ter. 
Andr. 2, 6, I ; facti si non bonam, at aliquam rationem 
nfferre, Cic. Verr. 2, 3, 195; in qua nullus esset ordiuum... 
dolor, bonorum autem esset aliquis, sed hebes, Att. 8, 
3, 4 ; si pars aliqua ceeiderit, at reliquos seruari posse, 
Caes. b. g. 6, 40, 2 ; 2. note aliqui, besides aliquis, as 

nom. in. s. aliqui morbus, Cato r. 157, 7 ; deus, Cic. Tusc. 
i, 23; N. D. 3, 91; casus, off. i, 115; 3, 33; dux, rep. 
1,68; motus, Liv. 23, 16; facinorosus aliqui et sceles- 
tug mortalis, Pronto de nep. p. 233 Naber ; 3. aliquae, 
as nom. f. s. rare, tamquam aliquae res Verberet, Lucr. 4, 
263 ; sin aliquae res (so at least Med.) eum impediet, Cic. 
fam. 6, 20, 2; 4. aliquod n. adj. (never aliquid), liti- 
gium aliquod, PI. Men. 5, 2, 13; uasum, True. I, I, 33 
and 34; munusculum, 2, 4, 71; lumen, Enn. tr. 276 V; 
nomen, Caecil. 203 B ; magnum malum, Ter. Ad. 3, 4, 64 ; 
oraclum, Cic. div. 2, 100 ; negotium (dub.), agr. i, 26; 
detrimentum, Nep. Att. 2, 3; bellum, Caes. b. g. 6, 14; 
telum, Tac. an. 13, 26; delenimentum, I, 77; honestum 
coneilium, 2, 41 ; II 6. as sb., first as m., aliquis, at 
times aliquit, Eruom tibi aliquis eras faxo ad uillam ad- 
ferat, PI. Most. I, I, 65; add i, 4, 17; Immo opperia- 
IQUT dum exeat aliquis, Mil. 4, 6, 34 ; atque aliquis dicat 
nihil promoueris', Ter. Andr. 4, i, 16; non minus mag- 
num est uos African! obtinere uoliusse, quam aliquem se 
maluisse ; atque is tamen aliquis Ligarius lion fuit, Cic. 
Lig. 22; plus attulit dignitatis quisquis est ille, si modo 
out aliquis, qui..., Brut. 255; emissus aliquit e carcere, 
Plane. 31 ; non hoc quaerendum num purgetur aliqui*t, 
sed nurn arguatur, Sul. 39 (so A) ; cum qua sit aliquit 
deprehensus, Cael. ad Cic. 8, 7, 5; demersae leges alicuius 
opibus, Cic. off. 2, 24; ab aliqui, PI. Epid. 3, I, II ; si te 
aliqui timuerunt, Cic. Marc. 20; aliquos ex naui egredientes, 
Caes. b. g. 4, 26, 2 ; magis mirari se aliquos stantes cecidisse, 
ct non omnes comites fuisse fugae, Liv. 26, 2, 13; ab 
aliquibus, PI. Epid. 3, I, 13 ; cf. 7 ; 6. esp. w. emphasis, 
a somebody, not a mere nobody, meque uelis esse aliquem, 
Cic. Att. 3, 15, 8; cf. 8 ; 7. sb. n. aliquid, something, 
a something, semper est quae aliquid petat, PI. Aul. 3, 5, 
46 ; aliquid facerem ut hoc ne facerem something or 
other (not = quiduis anything in the world), Ter. Andr. i, 
5, 24; est istuc quidem aliquid sed nequaquam in isto sunt 
omnia, Cic. sen. 8 ; est hoc aliquid, tametsi non est satis, 
Caecil. 47; add Att. 3, 15, 5; Mil. 66; Meas esse ali- 
quid putare nugas, Cat. I, 4; non omnia in ducis, aliquid 
et in militum 111:11111 esse, Liv. 45, 36, 5 ; Est aliquid 
nupsisse loui, louis esse sororem, Ov. F. 6, 27 ; Omina 
sunt aliquid, am. i, 12, 3; add F. i, 484; M. 13, 241 ; 
Prop. 5 (4), 7, i; 8. aliquid of persons, a something (in 
the world), a somebody, counting for something, si um- 
quam in dieendp fuimus aliquid, Cic. Att. 4, 2, 2; qui 
(liber) si est talis, ego quoque aliquid sum, fam. 6, 18, 
4 ; ut tu tamen aliquid esse uideare, Caecil. 48 ; an 
' quicquam stultius quam quos singulos contemnas, eos 
aliquid putare esse nniuersos, Tusc. 5, 104; qui me 
aliquid putaui, Plin. ep. I, 23, 2; Si uis esse aliquid (al 



ALIQVIS 

aliquis), luv. i, 74; 9. as sb. w. adj. in agreement, 
nouom illiquid inneutum, PI. Ps. i, 5, 156; aliquid uatura 
aulchrum atque praeclarum, Cic. sen. 43; in quo est ali- 
luid extremum, 69; aliquid iamdudum inuadere magnum, 
Verg. 9, 186; audendum aliquid irnprouisum, Liv. 27, 43, 
7; 1O. w. gen. of sb. a bit (of), Borne, aliquid pugnae 

dedit, PI. Capt. 3, 4, 53; al. litigi, Cas. 3, 2, 31 ; calidi 
conducibilis consili, Epid. 2, 2, 71 ; aquae, Cato r. 155, 2; 
monstri, Ter. Andr. i, 5, 15; praesidi, Haul. 4, I, 33; 
uirium, Cic. fam. n, 18, 3; consilii aut dignitatis, Caes. 
b. g. 3, 16, 2; calamitatis, 5, 29, i; consilii, 7, 12 f . ; in- 
commodi, b. c. I, 86, I ; 11. w. gen. of adj. or perf. 

part, as sb. n., boni, PI. Aul. 4, 6, 5 ; mali, Epid. I, I, 60 ; 
Ter. Haul. 5, 3, I ; ne aliquii indefensi relinquerent, Liv. 
26, 5, 7 ; 12. aliquid as an adv. somewhat, to some 

extent, in some way, tibi ilium suscensere aliquid, Cic. 
Deiot. 35 ; si in me aliquid* offendistis, Mil. 9, 9 
taken any offence; quos aliquid usus ac disciplina...sub- 
lenarent, Caes. b. g. 1, 40, 5 ; perlucens iam aliquid, incerta 
tamen lux, Liv. 41, 2, 4; Nilus... aliquid et spatio fessus, 
Plin. 5, 54; aliquid spatiantes, Quint. II, 3, 135; 
13. abl. aliqui, with (etc.) something, ea mihi cotidie Aut 
ture aut uino aut aliqui semper supplicat, PI. Aul. pr. 24; 
Ergo ob hoe uerbum te Scapha donabo hodie aliqui, 
Most, i, 3, 18; gaudere aliqui me uolo, True. 5, 30; 
III 14. all forms w. part. gen. ex or de (see g 10, 11), 
Quei...tr. mil. l(egionibus) Iltl primis, aliqua earum,...siet 
fueritue, CIL 198, 16; add 2 and 22; at aliquis uostrorura 
nuntiet..., Titin. 51 14; ne suorurn aliquis* condemnetur, 
Cic. Phil. 8, 27 ; aliquem de tribus nobis, Cic. leg. 3, 14 f. ; 
uellem aliquit ex uobis hunc locum susctpisset, Gael. 7 ; 
create consulem T. Otacilium, non dico si omnia haec, 
sed si aliquid eorum rei publicae praestitit, Liv. 24, 8, 15 ; 
aliquid ex his, Quint. 7, 2, 55 ; add 9, 2, 103; II, 2, 19; 
IS. often strengthened w. uuus (already contained in ali-), 
utilitati omnium plus quam uuius alicuius* consulit, Cic. 
fin. 3, 64; ad unum aliquem confugiebunt, off. 2, 41 ; 
unum aliquem nominate, Clu. 185 ; add rep. I, 48; or. 2, 
292; 3, 136; Verr. 2, 2, 129; 16. after several things 

specially named, at any rate some, and so = some other, cf. 
Pi. Aul. in 13; Cum capra aut nepa aut exoritur lumen 
aliquod beluae, Enn, tr. 276 V ; cum certi propter diuitias aut 
genus aut aliquas opes rem publicain tenant, Cic. rep. 3, 
13, 23; qui abs te tribum aut centuriam aut aliquod beni- 
ficium habeant, Q. Cic. pet. cons. 18; add Cic. am. 34; but 
this applies not to ne iis quidem aunis quibus Khodi... 
egerit, aliquid quam irarn meditatum, Tac. an. i, 4; 
17. w. numerals, more or less, or thereabouts, like our own 
some, Helleborum potabis faxo aliquos uiginti dies, PI. Men. 
S> S> 47 '> comesto aliqua quinque folia, Cato r. 156, I ; ut 
quadraginta aliquos milites ad uerrucam ire iubeas, Cato 
orig. 18, 8 lord.; Graecis hoc modicum est, Leonidas, Epa- 
miuondas, tres aliqui aut quattuor, Cic. fin. 2, 62; cf. rpett 
rifes, 0X1701 rices; 18. often accumulated w. self or 
words akin, Si hercle habeam lubens pollicear ueruin ali- 
quid aliqua aliquo modo Alicuude ab aliqui tibi spcs est 
inecum fortuuam fore, PI. Ep. 3, i, 10; add 3, I, 13; si 
nos ad aliquam* alicuius* commodi aliquamlo recuperaudi 
spem fortuna reseruauit, for any hope (however small) of 
recovering at any time (however distant) any blessing 
(whatever), Cic. fam. 14, 4, I ; 19. opposed to itself 

or other words of like sense, aliquae (fossae) liunt patentes, 
quaedam obcaecautur, Colum. 2, 2, 9; quam aliqui echiten 
uocant, alii laginem, nonnulli tenueui seammoniam, Plin. 
24, 139; cur ipsi aliquid forensibus negotiis, aliquid desi- 
deriis amicorum, al..., al..., nonnihil uoluptatihus cotidie 
damus, Quint. I, 12, 7; add 5, n, 30; 9, 2, 25; 2O. 
aliquis in old drama w. pi. of imper. (as referring to many, 
de uobis), Aperite atque Erotium aliquis (aliquit B) euocate 
ante ostium, PI. Men. 4, 2 f . ; Oeneuru aliquis cette in cou- 
spectum, Ace. 425 K; aperite aliquis actutum ostium, Ter. 
Ad. 4, 4 f.; 21. w. 2nd person of vb. Exoriare aliquis 
nostris ex ossibus ultor, Verg. 4, 625 ; 22. si aliquis far 
stronger than si quis, quae (admiratio siderurn) iucun- 
dissirna fuisset, si aliquem cni uarraret habuisset, Cic. am. 
88; si aliquid de grauitate Pompeius, ruultum de cupiditate 



ALIQVISPIAM 



ALITER 



Caesar remisiaset, ..., Phil. 13, 2; 23. aliqua as n. 
pi. (never aliquae), Cic. top. 54; Hose. Am. 131 ; aud perh. 
acad. pr. 30; Liv. 30, 14, 4; 34, 6, 5; Quint. 4, i, 25 and 
33; 4, 2, 53; 24. aliquis as dat. or abl. pi. not rare, si 
aliquis* asseiitiri necesse est, Liv. 26, 49, 6; add 24, 22, 14 ; 

26, 15, 3; 45, 32, 6 (so Madv.); ab aliquis eorum opsides 
accepit, iuscr. Or. 750; BO in PI. Epid. 3, i, 13: Quippe tu 
mihi aliquid aliquo modo alicunde ab aliquibus ( = ab'liquis) 
blatis; 26. n. pi. m. aliques, old form, see Charis. 159, 
7 K ; 26. so also old gen. aud dat. f. aliquae, ib. ; 

27. ali-quis = in form and sense Norse ein-hwer ; and ali- 
quid = G. et-was. 

aliquis-piam ? in Cic. Sest. 63 read : alia quapiam ui ; 
in Tusc. 3, 19 aliud quodpiam membrum. 

aliauis-quam ' in Liv. 41, 6, II read: alii cuiquam. 

aliquo, adv. [: aliquis :: quo : quis] to some , in agree- 
ment w. sb. Curram ego [ego om. MSB] igitur aliquo ad 
pisciuam to some fishpond aut laoum : limum petam, 
PI. Poen. i, 2, 80; Inmersit aliquo sese credo in ganeum, 
Men. 5, i, 3; Quanto te satiust rus aliquo abire, ibi 
esse ibi uiuere, Merc. 3, 4, 71 to some country-place; 
interea iu angulum Aliquo abeam, Ter. Ad. 5, 2, n; 
a. abs. to some (any) place or quarter, somewhere (w. 
motion), Ibo hercle aliquo quaeritatum ignem, PI. Kud. 3, 
4,61; add Trin. 2, 4, 197; Mil. 2, 6, 99; Men. i, 2, 15; 
Profugiet aliquo militatum, Ter. Ad. 3, 3, 31 ; add 4, 7, 26; 
Hun. 4, 3, 25 ; Haut. 3, 3, 1 1 ; 4, 6, 5 ; Amur. 2, 1 , 29 ; Hec. 
3, 3, 53 ; migranduin Khodum aut aliquo terrarum* ar- 
bitror, Brut. ap. Cic. fam. n, I, 3; cum aliquo exibimus 
eat nobiscum, Cic. ad Q. fr. 3, i, 7; ab eorum oculis aliquo 
concederes, in Cat. i, 17; Et nobis aliquo, Cynthia, uen- 
tus erit, Prop. 2, 5, 4; quoties aliquo ueniret, Suet. Cal. 
4 ; 3. of rest, somewhere, anywhere, ne aliquo loci* 

moretur, Ulp. dig. 18, 7, I ; 4. aliquo pluris in Pomp, 

dig. i, 2, 2, 26 is dub.; 6. for gen. see *. 

ali-quot, num. indecl. [: quot :: aliquis : quis] several, 
some, gen. not a few, Eorum sunt aliquot genera, PI. Capt. 
i , 2, 58 ; Nam iam aliquo aufugiam et me occultabo aliquot 
dies. Mil. 2, 6, 99; add Ps. i, 3, 49; Cure. 2, i, 25; 
uti haec res aliquot dies proferatur, Cato orig. 23, 2 lord. ; 
interim aliquot pauca castra feci, Cato orat. 35, 2; Somnia 
uera aliquot, uerum omnia noenu necessest, Enn. an. 
161 V; ut aliquot saltern nuptiis prodat dies, Ter. Audr. 2, 

1, 13; add 3, 3, 2; 4, 4, 32; Heri aliquod (so A) adoles- 
ecntuli coimus in Piraeo, Eun. 3, 4, I ; aliquod hos 
sumam dies, Ph. 5, 5, 4; add Nov. up K; quorum dis- 
ciplina cum aliquot (al. aliquod) saecla in Italia uiguisset, 
Cic. Tim. i ; accepi a te aliquot epistolas uno tempore, 
fam. 7, 18, I ; quapropter aliquot annos quaesti nihil 
fecerit, Varr. s. 202, 6 B; add 212, 7; aliquot llomae sunt 
qui cellas uinarias fructuis causa feceruut, 225, 7; aecundis 
aliquot prooliis factis, Caes. b. g. 3, 1,3; aliquot de causis, 
3, 2, 2; add 4, 9, 3; b. c. i, 33 f.; muliercs aliquot, Sal. 
Cat. 24, 3; post aliquot annos, Pomp. dig. i, 2, 2, 25 
and 28. 

allquot-fariam, adv. [cf. bi-fariam] in several quarters, 
iu eo agro aliquotl'ariam in singula iugera deua cullea uini 
fiunt, Cato ap. Varr. r. 1,2, 7. 

aliqu&t-iens, (es) adv. several times, repeatedly, again 
and again, qui hanc causaui aliquoties (al. -ens) apud 
te egit, Cic. Quinct. 3 ; quod non crederem nisi aliquo- 
tiens ex ipsis audissem, Font. 33 (23) ; aliquotiens iam 
iste locus a te tactus est, leg. 2, 9; errauit aliquotiens, 
Varr. ap. Gell. I, 18, 2; neque detrusus aliquotiens ter- 
retur, Sal. ap. Prise. ; aliquoties frustra in campum 
descensum quum esset, Liv. 7, 18, 9; add Suet. Cal. n ; 
al. adprehensi, dig. 48, 19, 3; ut illis longe progressum 
equitem consequi, nee tautum semel, sed aliquotiens... 
facile sit, P. Mela 3, J, 7; 2. sometimes, at times, 

= aliquando, quae (sc. dos) aliquoties inaniter conscribitur, 
Th. C. 9, 42, 15. 

aliquo-uorsum, adv. in some direction, to some quarter, 
Ego pol istam iam aliquouorsum tragulam decidero, PI. Cas. 

2, 4, i?- 

i. Sl-l, Slid, pron. or rather num. [see below! !>' one > 
some; but nearly always wh. repeated, one. ..one, one... 



another, Quando alid ex alio reficit nature, Lucr. i, 263: 
Namque alid ex alio, i, 1115; 5, 1456; Sic alid ex alio, 3. 
97OJ S I35 > Vt quod ali cibus eat, alius fuat acre uenn- 
nuin, 4, 637 ; quod non fortior ausit alis, Cat. 66, 28 ; 
alls alibi stitntes ceciderunt, Sal. ap. Char. 159, 30 K; Dioui. 
333. 31 ; ali s antiquissimi pro alius protuleruut, Prise. 2, 
8, i K ; hie alis huius alis huic ali, ib. 77, 12; 2. cf. 
aliter from alis, aud alimodi, ap. Paul, ex F. 28, 2; 9. 

from a root al = an aud so = our an, one cf. alius; soft. 
either -ic (al-ic-), so as to make it one with G. em-if.-. 
E. any; or comp. as in magis, and so = (T-epos (from tv- 
one), E. oth-er (cf. Lincoln, t'oner for t'other), Norse ann-ai , 
G. and-er. 

2. ills ? adv. [prob. comp. fm root al ; see alms, and cf . 
otherwise, else, uenditio locatio aedilis esto queni 
quomque ueicus Furfeus fecerint, quod se seutiunt (sen- 
tiat?) earn reni sine scelere sine piaculo : alia ne potesto, 
CIL 603, ip ; 2. cf. Go. alis, o. (i. alies alles, A. S. cllen, 
E. else, Grimm. 1). G. 3, 61 and 188. 

alisma, atis, n. a water-plant, alisma plantage Linn. . 
Plin. 25, 124. 

aliter, (old aliter*) adv. [: alis :: breuiter : breuis] lit. in 
one way; but only so used, when repeated w. itself, or some 
word akin, in one way..., in one (or another)..., aliter leges, 
aliter philosophi tollunt astutias, Cic. off. 3,68; cumciuial. 
contendimus si est inimicus, al. si competitor, I, 38; alitei 
cum tyranno, aliter cum amico uiuitur, am. 89; add acad. 
pr. 2, 143; fam. 15,21,4; aliter acutis morbis medendum. 
aliter uetustis, aliter iucrescentibus, aliter subsistentibus. 
aliter iam ad sanitatem inclinatis, Cels. pr. p. 10, 3Dar.; idem 
illud aliter Caesar, aliter Cicero, aliter Cato suadere de- 
bebit, Quint. 3, 8, 49; add 5, 7, 36; II, I, 39; 2. aliter 
aliterque, al. atque al., lit. in one way and in one way. 
sometimes iu one way, sometimes in another, in different 
ways, aliter aliterque in eodem morbo febres accedunt, 
Cels. 3, 3, p. 78, 12; haec (uitia) aliter aliterque curantur, 
7, 7, I ; hoc saepe dicit Epicurus al. atque aliter, Sen. ep. 
27, 9 ; add 84, 5 ; al. atque al. erumpens, Plin. 2, 208 ; 
3. with kindred words in contr. constr. in one way..., in 
another, aliter ab alio dicta, Cic. part. 51; aliter ab aliis 
digerimtur, or. 2, 79 ; aliter cum aliis locutum, Att. 

7, 8, i ; aliter apud alios ordinatis magistratibus, Liv. 
2, 21, 4; add 39, 53, I ; id quoque aliter ab aliis curatur. 
Cels. 7, 17; 4- hence gen. otherwise, in another way, 
differently, Sin aliter fs, inimici atque irati tibi, PI. Trin. i , 
2, 9; Sin aliter* auimatus es bene quod agas eueniat tibi, 3, 
2, 87; Tu si hie sis aliter sentias, Ter. Andr. 2, I, 10; Sin 
est ut aliter tua siet sententia, Hee. 4, 4, 15; fieri non 
potuit aliter, Cic. Att. 6, 6, 3; uerurn longe aliter est, 
Kosc. Am. 138; qui aliter fecerit seuatum existimare eum 
contra rempublicum facturum, Sal. Cat. 51 f. ; Dis aliter 
uisum, Verg. 2, 428 ; 6. referring to a condition, if this 
be not so, otherwise, aliter amicitiae stabiles permauert 
non possunt, Cic. am. 74; nam aliter iustitia non esset, 
off. 2, 42 ; id sibi contendeudum aut aliter non tra- 
ducendum exercitum, Caea. b. g. 4, 17, 2; aliter... null i 
earum rerum cousuli ius est, Sal. Cat. 29, 3; facilisqui 
sequetur Si te fata uocant ; aliter non uiribus ullis Vincerc 
nee duro poteris conuellere ferro, Verg. 6, 147 ; 6. sn 
often in negations, aliter with coming nisi ( = ita dcmum 
si) non pati C. Caesarem eonsulem aliter fieri nisi exer- 
citum tnuliderit, Cael. ad Cic. 8, 14, 2; quod aliter non 
potest fieri nisi spatium habuero. Lent, ad Cic. 12, 14, 5 ; 
non aliter, nisi..., rem aggressurus, Liv. 35, 39, 4; non 
aliter classem reuocaturum, nisi..., 45, II, II ; nee aliter 
eas mausuras in tide nisi..., 45, 31, 8; non aliter uenter in 
possessionein mittitur, nisi..., Ulp. dig. 37, 9, 6; add 
Marcian. 48, 18, 9; 7. may be followed by et, if the 
tilings compared be expressed symmetrically, aliter docti et 
indcH'ti, Cic. fin. 5, 89; quod de puero aliter ad te scrip- 
sit et ad matron, nou repreheudo, Att. 10, II, i; 

8. not so limited w. atque (ac) from (what), longe aliter esl 
amicus, atque amator, PI. True, i, 2, 70; Quid si sors alitei 
ac uoles euenerit? Cas. 2, 5, 37; add St. i, i, 42: 
neiue quis senator decernito q(uo ea pequnia) aliter exs- 
igu,tur atque uteique in h(ace) l(egej s(criptum) est, CIL 



*0 ALITVDO 

200, 72 ; aliter tuom amorem atque est accipis, Ter. Haut. 
2, 3, 23; ego isti nihilo sum aliter ac fui, Ph. 3, 2, 45 ; 
add Ad. 4, 3,6; nihil est de quo aliter tu sentias atque ego, 
C'ic. fin. 4, 60; si neque... neque quidquam aliter ac nos 
uellemus a senatu iudicatum est, Mil. 23 ; spem habeo 
nihil fore aliter ac deceat, Att. 6, 3,8; add fam. 2,3,2; 
Att. 1 6, 13, I ; ordo agminis aliter se habebat ac Belgae 
detulerant, Caes. b. g. 2, 19, i; quaedam aliter olim ac 
nunc, Varr. 1. 9, 38, p. 497 Sp. ; longe aliter ac ratus erat, 
Sal. lug. 7, 3 ; add 72, I ; 9. w. quam, than, qui in 
praedoues inciderint, si aliter quippiam coacti faciant ac 
liberi, Cic. Eab. post. 29 ; ne aliter quam ego uelim meum 
laudet ingeuium, Verr. 2, I, 24; add inv. 2, 66; Non 
aliter quam qui..., Verg. G. I, 201 ; quae scribuntur aliter 
quam enuntiantur, Quint. I, 7, 28; add 2, 5, n; 3, 6, 34 
etc.; Non aliter quam quum..., Ov. F. 2, 209; 1O. esp. 
followed by si, negabant se aliter ituros quam si..., Liv. 3, 
51, 12; add 21, 63, 9; 23,4,4; add Verg. 4, 669; Ov. tr. 
'>3> 73! duo enirn sunt delicta, aliter atque si quis uno 
impetu pluribus uulneribus aliquem occiderit, Gai. dig. 9, 
2, 32; add Ulp. 47, 10, 17, 9; Paul. 21, i, 43, 5; 
11. quam refers alike to aliter and comp. in Plinian 
phrases like, quam (sc. libidinem) non aliter magis ac- 
cendi putant quam pota ea, 22, 78; quae sint urenda cor- 
porum non aliter utilius uri quam wystallina pila aduersis 
opposita solis radiis, 37, 28; 12. for old qty of final cf. 
Vt lepide, ut liberaliter, ut honeste atque hau grauate, PI. 
Eud. 2, 3, 65 ; Eeor, peccatum largiter. Immo haec erat, 
Epid. 3, 4, 49; Quouiam meo amico amiciter hauc com- 
moditatis copiam, Pers. 2, 3, 3 ; Loca haec eireiter excidit 
mini. Mei homines, Cist. 4, 2, 8 (see Haupt, Herm. 4, 33) ; 
Facie honesta ; rnirum ni ego rue turpiter hodie hie dabo, 
Ter. Eun. 2, I, 24. 

alitudo, TpoQt], Gloss. 

alitura, ae, f. nourishing, feeding, Gell. 12, 1, 20. 

alitus, us, m. the same, Donat. Verg. vit. 6. 

aliubi (-ubei*) adv. [old dat. of alius, as alibi of alis] 
lit. in one place ; but so in use only when repeated, in one 
place..., in one (another).. , ut ex eodem semine aliubi 
cum decimo redeat, aliubi cum quinto decimo, Varr. r. j, 
44, i ; aliubi faui cera spectabiles gignuntur, aliubi copia 
niellis, Plin. 1 1, 33 ; a. pro aqua, a. pro pabulo pendunt, 12, 
65; a. cyaneus, a. croceus, 22, 45; add 34, 145; ut a. sit 
species rei, a. ipsa res, Sen. ben. i, 5, 5 ; 2. aliubi atque 
aliubi, in one place than in another, aquatilium genera a. 
atque a. meliora, Plin. 9, 168 ; 3. at one time in one 
place, at another in another, in different places, animum 
natare, a. atque a. apparere, Sen. ep. 35, 4; a. atque a. 
diuersa poena est, ben. 3, 6, 2; 4. not repeated, in 
another place, elsewhere, neiue amplius ea (sc. scriptura) 
aliubeiue* aliterue dare debeto, CIL 200,86; aliubi (f)latus 
idem Olympias uocatur, Plin. 2, 120 f. ; add 8, 1 36 (/?7); 10,87 
(/37>; 12, 58; 13, 28; 13, 129 ((87); 14, 14; 17, 15; 17, 

155: 3. 59 (W; 37. 23 (/ST)- 

aiinm (all.) ii, n. dim. [of al] garlick, Indunt corian- 
drurn, feniculam, alium (so B and D m. pr.), atrum holus, 
PI. Ps. 3, 2, 25; oboluisti alium (so B m. pr.), Most. I, I, 
38 ; plenior Ali (alii A) ulpicique quam Eomani remiges, 
Poen. 5, 5, 35 ; aui nostri quum alium (so MSS) et caepe 
eorum uerba olerent, tamen optime animati erant, Varr. ap. 
Non. 201, 6; Alia serpullum, Verg. B. 2, n; Edit cicutis 
alium (so A B m. pr.) nocentius, Hor. epod. 3, 3 ; Alia cum 
caepis, Colum. 10, 314; add 11,3, 20 (ter) ; infra cubilium 
stramenta alii capita subiciunt, 8, 5, 12; caput gustaueris 
alii, Pers. 5, 188; alium cepasque inter deos in iureiurando 
habet Aegyptus, Plin. 19, 101 ; 2. aleum in Apic. 9, 443 
and late iuscr. 3. allium in PI. Pers. 2, 3, 15 only 

a bad cj. ; 4. akin perh. to G. lauch, E. leek. 

aliunde, adv. [old gen. or abl. of alius] lit. from one 
place ; so used only when repeated with itself or words 
akin, aliunde nigro, aliunde candido, aliunde miuio suinp- 
ti, Plin. 37, 197 ; Aliis aliunde est periclum, from one 
place (for some), from another for others, Ter. Ph. 2, 2, 
19; qui alii aliunde coibant, Liv. 44, 12, 3; aliunde alio 
transfugiunt, Sen. brev. vitae, 16, 4; perpetua aliunde 
alio commigratio, Sen. cons, ad Helv. 6, 7; aliunde alio 



ALIUS 

transsiliens, Sen. ep. 64, 2; 2. on one side..., on 

another..., aliumle stet semper, aliunde sentiat, sides with 
one party, give his good wishes to the other, Liv. 24, 45, 
3; 3. from another (place etc.), first w. noun, Isque 
ut se (MSS se ut) adsimularet peregrinum aliurjde esse alio 
oppido, PI. Poen. 3, i, 57; 4. ab?ol. from another 

(person, place, etc.), from elsewhere, Ego dabo: ne quaere 
aliunde, PI. Ps. 2, 4, 44; neque audire aliunde potuisses, 
Cic. Lig. i ; et a tuo uilico sumpshuus et aliunde mu- 
tuati sumus, Att. n, 13, 4; non aliuude pendere, to be 
altogether independent, fam. 5, 13, i; add de or. 2, 39; 
or. 80; N. D. 3, 64; ne petiturn aliuude eat, Cat. 61, 
153; 5. (made) of other (material), nee a. pretiosiora 
opera, Plin. 13, 102; ut totum opus non aliunde constet, 
30, 5 ; 6. w. quam, than, neque aliunde magis quam 
purgamentis eius sues crassescunt, Plin. 13,110; cum luxuria 
non aliunde maior quam e concharum genere proueniat, 9, 
104; add 2, 213; 33, 118. 

alius, a, ud (ut), g. alms, d. alii, pron. adj. or rather 
num. [root al = an of S. anya = E. an or one; un of Lat. 
unus, ev of eis, oen of old L. oenus ; while ali (n. alis) = E. 
any, G. einig; and so alio- itself =S. anya, L. unico. For 
change of meaning from one to other, cf. other itself, a 
comp. of one ; see alter ;] lit. one, hut so used only when 
repeated, as first w. itself, one..., one (other); or in pi. 
some. ..some (others); cf. a\\r{\oi, Alius alium percontamur, 
PI. St. 2, 2, 46; Alia aliam scandit, Ps. i, i, 22 (so MSS; 
Eitschl aliam alia; s. Kiessling Eh. Mus. 23, 410); fallacia 
Alia aliam trudit, Ter. Andr. 4, 4, 40; ipsi inter se alii 
aliis (MSS it is said: aliis alii) prodesse possent, Cic. off. i, 
22 ; ceteri alius alii uarie assentiebantur, Sal. Cat. 52, I ; 

2. at times w. special sense, all so and so, only one more 
so than another, alia (sc. femina) alia peior, frater, est, PI. 
Anl. 2, i, 20; habes Sardos uenales, alium alio nequi- 
orem, Cic. fam. 7, 24 f. ; cum omiies certatim aliusque 
alio ornatius de mea salute dixisset, each surpassing the 
preceding one, Sest. 74 ; epistolas tuas aliam alia iu- 
cundiorem, Att. 7, 2, 3 ; quum alia aliis terribiliora 
afferrentur, Liv. 4, 26, 7 ; 3. freq. in separate clauses, 
alii ebrii stint alii poscam potitant, PI. Mil. 3, 2, 23; 
Alium fecisti me, alius ad te ueneram, Trin. I, 2, 123; 
add Men. 5, 7, 51; aliud est properare, aliud festinare, 
Cato or. 44, 4 lord.; add 47, 14; Aput alium prohibet 
dignitas, aput alium ipsius facti pudet, Tor. Haut. 3, 3, 
15; timeo ne aliud credam atque aliut nun ties, Hec. 5, 
4, 4, that I am believing one thing and you reporting 
another, i. e. something different from what you mean ; 
aliud est maledicere, aliud accusare, Cic. Gael. 6 ; cum aliis 
Q. frater, aliis C. Pomptinius, reliquis M. Anneius et L. 
Tullius praeessent, fam. 15, 4, 8; add Tusc. 5, 37; 5, 
38 ; ut alio loco ignes facerent, alio excubarent, Caes. b. o. 

3, 50, i ; hortari alios*, alios temptare, Sal. Cat. 17, i; 
alii portenta nuntiabant, alii conuentus fieri, ib. 30, 2 ; 
aliae (febres) a calore incipiunt, aliae... (and 15 other aliae), 
Cels. 3, 3 ; regno expellere alios*, alios accersere, 3, 1 10 ; 
qua minus tuta erant, alia t'ossis, alia uallo, alia turribus 
muniebat, Liv. 32, 5, 12; pectora motus Nunc alios*, alios 
dum nubila uentus agebat, Concipiunt, Verg. G. I, 421 ; 
note the place of alius, gen. beginning each clause, some- 
times at end of one, at beg. of the other * ; 4. in latter 
case MSS apt to omit one, uirgis caedi (alii), alii securi 
subici, Liv. 3, 37, 8 ; iam in partem praedae suae uocatos 
deos (alios), alios uotis ex urbe sua euocatos, 5, 21, 5 ; 

6. at times equivalent words are substituted for one or 
more of them, alias bestias nantis aquarmn incolas esse 
uoluit, alias uolucres caelo frui libero, serpentis quasdam, 
quasdam esse gradientis, earum ipsarum partirn soliuagas, 
partim congregatas, inmanis alias, quasdam autem cicures, 
uonnullas abditas terraque tectas, Cic. Tusc. 5, 38; add 
Sal. Cat. 2, I ; lug. 19, I ; 38, 3 ; 6. in contracted 

constr., requiring a double translation, one one, another 
another ; or in pi. some some, others others, signa alia alio 
in loco lacrimantes intuebantur, Cic. Verr. 2, i, 59; add 
ad Q. fr. 3, I, 23; quum diuersis legionibus aliae alia 
in parte hostibus resisterent, Caes. b. g. 2, 22, I ; quorum 
aliua alia causa inlata petebat ut..., I, 39, 3; add Sal. Cat. 



ALIUS 

51, 12; 52, i; lug. 87, i; Liv. i, 21, 6; 7. often w. 
kindred advs., alias aliud iisdein de rebus et sentiunt et 
indicant, Cic. or. 2, 30 ; alios alibi fodere iussit, Liv. 44, 
33, I ; alii alia in ciuitates suas dilapsi sunt, 44, 43, 3 ; 
8. al. atque al., first one (some), then another (others), 
eadem res saepe aut probatur aut reicitur, alio atque alio 
elata uerbo, Cic. or. 72; alio atque alio loco noctu re- 
quiescere, Sal. lug. 72, 2; dilatisque alia atque alia de 
causa comitiis, Liv. 8, 23, 17; add i, 8, 4; aliam atque 
aliam (apem) patitur egredi, Colurn. 9, 8, 10 ; tribus proeliis 
alia atque alia regione commissis, Curt. 4, I, 35 ; add Plin. 
2, 230 ; aliud eius (sc. uitae) subinde atque aliud facientes 
initium, Sen. ep. 32, 2; but in Ulp. dig. 18, 4, 2, 2: licet 
rerutn testamentuin sit, alia tamen atque alia hereditas 
est, the inheritances differ from one another; so w. aliud 
et aliud in Ulp. 8, 2, 15; II 9. gen. in reference to 
some preceding word, other, sei is mori(bus suspectus erit) 
praetor alium patrouum eiei quern (uolet dato), CIL 198, 
12; si malent in eo agro alia prata sieare, id uti facere 
liceat, 199, 41 ; P. Insistite hoc negotium sapienter. A. 
Alia cura, PI. Mil. 3, 3, 55; faciemus, alia cura, 3, 3, 71 ; 
Nunc hie dies aliam uitam adfert, alios mores postulat, 
Ter. Andr. i, 2, 18; quibus bestiis is erat (MSS and edd. 
erat is) cibus ut alius generis bestiis uescerentur, aut uires 
natura dedit aut celeritatem, Cic. N. D. 2, 123; eadem 
secreto ab aliis quaerit, Caes. b. g. I, 18, 2; 1O. constr. 
first w. et, when the things compared must be symmetrical 
in form and brought together, with a pause before them, 
non alia causa est aequitatis in uno seruo et in pluribus, 
Cic. Caeciii. 57; alia causa est eius qui...et eius qui..., 
off. 2, 6 1 ; simul illud uidetote aliud habitum esse 
sepelire et urere, leg. 2, 60; aliud de eo quod compara- 
bitur et de eo quicum comparabitur existimari oportere, 
inv. I, 82; alius opilio et orator...; armentarius non aliud 
ac bubulcus, Varr. r. 2 pr. 4 ; longe mihi alia mens est 
quum res atque pericula nostra considero et quum sen- 
tentias nonnullorum mecum ipse reputo, Sal. Cat. 52, 2; 

11. w. atque, from what here the law of symmetricity no 
longer holds; this constr. grew out of one in wh. a second 
alius followed, cf. Ter. Hec. 5, 4, 4 in 3; as: Aliam nunc 
mihi orationem despoliato praedicas... Aliam atque olini 
quom inliciebas me ad te blande et benidice, PI. As. I, 3, 
52; Alium 'sse censes nunc me atque olim cum dabam, 
Ter. Andr. 3, 3, 13; si essent omnia mihi solutissima, non 
alius essem atque nunc sum, Cic. fam. i, 9, 21 ; longe alia 
nobis ac tu scripseras nuntiantur, Att. II, 10, 2; potest 
non solum aliud mihi, ac tibi, Bed mihi ipsi aliud alias 
uideri, or. 237 ; non erit haec alia ratio Plancio, ac 
tibi, Plane. 48 ; aliae sunt legati partes, atque impera- 
toris, Caes. b. c. 3, 51, 4; longe aliam esse n'auigationem in 
concluso mari, atque in uastissirno Oceano, b. gl 3, 9, 7 ; 

12. w. nisi, except, but, than, in neg. condit. and int. sent., 
dum ne alium intro mitat nisi Genuatem aut Yeiturium, 
CIL 199, 31; si Sullam solum accusasset, ego quoque 
uihil aliud agerem nisi eum defenderem, Cic. Sull. 35 ; si 
nihil aliud fecerunt nisi rem detulerunt, nonne...? Hose. 
Am. 108; nihil aliud dicam nisi uerebor, Q. fr. 2, 10, 
2 ; nihil aliud cogitatum, mini aliud susceptum, nihil 
aliud actum nisi uti decem reges aerarii constituerentur, 
Cic. agr. 2, 15; add sen. 5; Pis. 47; Phil. 3, 21; div. 2, 78; 
nihil aliud scio, nihil arguo, nisi quod cum ferro comis- 
. in inn uenerunt, Liv. 40, 14, 5; add 40, 50, 3; 13. w. 
ijuam, gen. under same cond., chiefly in Livy, neque 
uliud tola urbe agi quam bellum apparari, Liv. 4, 26, 
12; qui nihil aliud peccaueriut quam quod imperatoris 
similes fucriut, 26, 2, 16; add 31, 24, 3; 14. w. aliud 
quam, a gen. vb. of doing is to be supplied in same form 
as following vb., tribunatus P. Sestii niljil aliud nisi meum 
nomen causamque sustinuit, Cic. Sest. 140 sc. fecit ; quid 
cnim aliud quam ammonendi essetis ut morem traditum a 
patribus seruaretis? Liv. 22, 60, 7 sc. faciendum esset; 
qui nihil aliud quam quieuerunt hoc bello, 45, 22, 4 ; add 2, 
32, 10; 3, 19, 6; 4, 3, 3; ut quoad potestate abiret, domo 
abditus nihil aliud quam per edicta obnuntiaret, Suet. 
Caes. 20 sc. faceret ; mox nihil aliud quam nectabatur 
deambulabat, Suet. Aug. 83; add Cl. 10; Ner. 43; Vesji. 5; 

K. D. 



ALIUS 



81 



qui supererant reuocante Lepido quid aliud quam ad 
helium uocabantur? Flor. 3, 23 sc. fiebat ; 16. so w. 
partic., ab lictore nihil aliud quam prendeie jirohibito not 
otherwise interfered with beyond being, Liv. 2, 29, 4; nihil 
aliud quam bene ausus uana contemnere, deuicit, 9, 17, 16; 
nihil aliud quam Aulide atque Euripo spectatis, in Aeto- 
liam redeuntem, 35, 49, u; 16. also w. prep, nihil 
aliud quam ad audienda probra nominates to no other end 
than, Liv. 23, 3, 13 ; nee quicquam aliud quam ad deforme 
spectaculum quum uenisset, 31, 24, 3; 17. rarely with- 
out a prec. neg., te omnia aba quam quae uelis agere, Plin. 
e P- 7> '5> 2; pontifioibus offensior quod alium quam se in 
patris sui locum cooptasent, Suet. Ner. 2 ; but in Gels. 2, 
28 read : facile intus eorrumpuntur panis fermentatus, et 
quisqnis alias qui (MSS quam ; edd. quam qui) ex tritico 
est; 18. w. abl. chiefly in familiar lang., nee quidquam 
aliud libertate communi quaesisse, Brut, ad Cic. fam. I r . 
2, 2; erithacen uocant quo fauos extremos inter se con- 
glutinant, quod est aliud melle, propoli, Varr. r. 3, 16, 23 ; 
Neue putes alium sapiente bouoque beatnm, Hor. ep. i, 16. 
20 ; Quod si accusator alius Seiano foret, Phaedr. 3 pr. 4 1 ; 
ne quis se praeter Apellen Pingeret, aut alius Lysippo duce- 
ret aera, Hor. ep. 2, I, 240, wh. Plin. 7, 125 has ne quis 
alius quam Lysippus ; cf. use of abl. and quam w. Lat. 
comp. ; and use of aXXoj both w. 17 and w. gen. as aXXa TUP 
dtnaiwi>, Xen. mem. 4, 4, 25; oXXo ETriimj/itijj, Plat. Men. p. 
88 ; 19. w. praeter, besides, except, Nee nobis praeter me 
quisquamst alius seruos Sosia, PI. Amph. I, I, 244; add 
Trin. 1,2, 31 ; 2O. quid est aliud is often used where 

we should rather say, what is this but to..., that is in plain 
words..., quid est aliud tollere ex uita uitae societatem, 
tollere amicorum colloquia absentium ? Cic. Phil. 2, 7; habi- 
tent gratis in alieno,.. Quid est aliud aliis sua eripere, aliis 
dare aliena ? off. 2, 83 ; sub condicione, inquit, nos reficietis 
decimum tribunes, quid est aliud dicere: Quod petunt alii, 
nos adeo fastidimus ut sine mercede magna non accipia- 
mus? Liv. 6, 40, 8; 21. often strengthened by an en- 

clitic qnis, quisquam, quispiam, ullus, neiue quis alius 
meilites in oppidum...introducito, CIL 204, I, 7; add 14; 
aliusue quis mag(istratus), 206, 73; Quod numquam opi- 
natus fui neque alius quisquam ciuium Sibi euenturum, 
PI. Amph. i, i, 31; add i, i, 244; non mehercule alius 
ullus sermo nisi de te, Cic. Att. 5, 10, I ; si alia quapiam 
ui expelleretur, Sest. 63; num manus..., num aliud quod- 
piam membrum..., Tusc. 3, 19; 22. alius redundant 
w. comp. and neg., Mulier, qua mulier alia nullast pul- 
erior, PI. Merc, i, I, 101 ; neque consilio neque manu 
priorem alium pati, Sal. Ing. 96, 3; neque maius aliud 
neque praestabilius inuenies, 1,2; non alia ante liomana 
pugna atrocior fuit, Liv. i, 27 f . ; neque aliud dimcilius 
reperient, Quint. 4, 2, 38; quo non aliud atrocius uisum, 
Tac. an. 6, 30 (24) ; 23. alius for alter, one of two. 

Seni huic fuerunt filii nati duo ; Alium quadrimum 
puerum seruos surpuit, PI. Capt. pr. 8 ; Gnatos duos cre- 
auit : horunc alterum In terra linquit, alium sub terra 
locat, CIL 1007, 5 ; quarum (partiumj unam incolunt Belgae 
aliam (alt'am, i.e. alteram?) Aquitani, tertiam...Celtae, 
Caes. b. g. i, i, i ; so too: duas leges promnlgauit, unam..., 
aliam (so ab; but alt'am?) tabularnm nouarum, b.c. 3,21, 
2; His (Catoni et Caesari) ..magnitude animi par, item 
gloria ; sed alia alii. Sal. Cat. 54, 1 ; ita duo deiiiceps reges. 
alius alia uia...ciuitatem auxerunt, Liv. I, 21 f. ; duo 
liomani super alium alius corruerunt, I, 25, 5; duo genera 
(apium), aliarum quae in arboribus mellincant, aliarum 
quae sub terra, Pliu. u, 35 ; dein Corinthiense litus angus- 
tiasque Isthmi euadit, marique alio (alt'o?) Nicopolim 
ingressus, Tac. an. 6, 5 (5, 10) ; Liv. 24, 27, 8 corrupt ; 
24. =6 aXXos, the rest (of), CCCLVIII delecti qui Komani 
mitterentur, uulgus aliud trucidatum, Liv. 7, 19, 2 ; inter 
primos atrox proelium fuit, alia multitude terga uertit, 7, 
26, 9; add i, 12, 9; 3, 31, 4; 21, 27, 6; 38, 24 f.; 40, 12, 
7; 41, 18, 13; 25. like this the use of alia n. pi. ad- 

verbially, as to other matters, in all other respects, sanctus 
alia, Sal. ap. Serv. ad Aen. 3, 594: cetera Graius ; cf. 
uirum cetera egregium, Liv. i, 35, 6; nir cetera snnetisi-i- 
mus, Yell. 2, 46, 2; 26. alio die, on another day, a 

11 



82 



ALIUSMODI 



ALLEGO 



phrase by wh. an augur after observing the skies stopped 
public business, quid grauius quam rem susceptam dirimi 
si uuus augur alio die dixerit, Cie. leg. 2, 31 ; 27. alius i 
gen. had a long penult as standing for aliius, cf. tiblccn, : 
Chius adj. ; but went out of use (alieuus peril, supplying 
its place), alius pronomen genetiuum non habet, tametsi 
antiqui alius producta i ante us dixerunt, Char. 159, 28 K ; 
add Diom. 333, 29 K; Prise. 1. 266, 17 and 303, 21; so: 
uno excepto quern alius modi atque omms natura finxit, 
Oaes. Anticat. ap. Prise, ib. ; 28. irreg. forms, alii as 
geu. m. , uti eos (mores) mutem atque alii modi sim, Cato 
orat. 51, 2 lord.; peruersum esse alii modi postulare, 
Licin. ap. Prise. 1. 266, 17; add Cael. (bis) ib. 2, 8, 10 and 
19; cf. cuicuimodi; ad alii dei aram, Varr. r. i, 2, 19; so 
also Char. 163, 16 K; 29. gen. f. aliae, Aut aliae cuius 
desiderium insideat rei, Lucr. 3, 918; aliae pecudis iecur 
uitidum est, aliae horridum, Cic. div. 2, 30 ; 3O. ueteres 
alia aliae aliae, Char. 158, 26 K ; 31. alei, ali, as dut. m., 
comitia IE uir(eis) aleiue quoi mag(istratui) rogando habebit, 
GIL 206, 98 ; quod ali dederat, Lucr. 6, 1 227 ; also alio, Char. 
163,16; 32. aliae dat.f., Quei nisi adulterio studiosus 
rei nulli aliaest improbus, PI. Mil. 3, i, 207; 33. alis 

as nom. pi., alis alibi stantes ceciderunt, Sal. (Cat. 61) ap. 
Ch. 159, 31 K; 34. aliis (as a dissyl. = alis) Vt quod 

aliis cibus est, aliis fuat acre, uenenum, Lucr. 4, 637 
(Lachm. cj. ali, male); 35. cf. alis; 36. =a\Xos, 

cf. salio dXXo/zcu, folium 0uXXoi>, fj.a\\otf for fj.a\iov ; 
37. Bopp (V. G. 19, vol. i, p. 33), Pott (E. F. of 1859, 
pp. 301,381 393), Donaldson (Lat. Gr. pp. 45, 74, 386) con- 
nect alius w. S. ana, Lat. ille ! 

allus-modi, two gen. and often written apart, cum res 
alius modi est ac putatur, Cic. inv. 2, 21 ; see alius 27. 

alius-uis, non existing, for in Cic. Att. 8, 4, I read : 
potius...quam me aliurn iis magistrurn quaerere. 

ali-uta, adv. (: aliud :: ita : id) otherwise, antiqui pro 
aliter : si quisquam aliuta faxit, ipsos loui sacer esto, lex 
Numae ap. Paul, ex F. p. 6. 

Alixenter, Lat. form of A\ea.v5pos as name of Paris, 
Alixentrom, on a mirror, GIL 59; Oiuumama Teses Alix- 
ente(r), GIL 1501, p. 554. 

allabor, (ad-1.) bl, psus, vb. r. glide to, pass gently or 
quietly to, umor adlapsus extrinsecus, ut in tectoriis uide- 
mus austro, sudorem uidetur imitari, Cic. div. 2, 58 ; angues 
ex occulto allapsi adedere iecur, Liv. 25, 16, 2; Sed mare 
inoffeusum crescent! adlabitur aestu, Verg. 10, 292; add 3, 
131; 9,474; 12,319; Sen. Phaedr. 675. 

allaboro, (ad-1.) iire, vb. add by labour, Simplici myrto 
nihil allabores, Hor. od. I, 38, 5; 2. work at, work to 
attain, Hor. epod. 8, 20; but in Cic. Brut. 184, id laboras. 

allacrimo, (ad-I.) are, vb. (if fm ad to) weep at, (if fm 
ad = ai< of avo) begin weeping, burst into tears, Et luno ad- 
lacrimans..., Verg. 10, 628; tune ilia prorumpit in auda- 
ciam et ubertim adlacrimans..., Apul. M. 10, 3. 

allacto, are, vb. freq. (allicio ; see also aliecto) lit. 
allure to, in use sing (a baby) to sleep, sing a lullaby to, 
mulier quae pueruai allactat (cf. Georges' handw.-buch), 
Marcel. Emp. 8. 

allactatio, onis, f. a lullaby, Chrysippus nutricum illi 
quae adhibetur infantibus adlactationi suum quoddam car- 
men adsignat, Quint, i, 10, 32. 

allaeuo, see alleuo. 

allambo, (ad-1.) ere, vb. lick at, lick, cum auguis adlam- 
bere feminam crebris linguarum micatibus adtemptaret, 
Mart. G. 4, p. 100 1. 6 Eyss. ; ora cerastae, Prud. ham. 
135; 2. met. Te rapidis Gelbis...adlambere lymphis, 

Auson. Mos. 359; flammae, ps. Quint, decl. 10, 4. 

allapsus, us, m. sliding to, gentle approach, Rpvpni- 
tium allapsus timet, Hor. epod. I, 20; serpcntiuni, Val. 11. 
6, 8; fontis, Apul. M. 5, i. 

allasson, ntis, part, changing colour, calices allassoutes 
ui.'rsicolores, Hadr. up. Vopisc. s. 8, 10. 

allatro, (ad-1.) are, vb. bark at, in Capitolium intcm- 
pesta nocte eunti nunquam canes allatrauerunt (al. latra- 
uerimt), Aur. V. 49 ; 2. met. tot maria (oram) adlatrant, 
Plin. 4, 19; oceanus interna maria adlatrat, 2, 173; 
3. esp. of abusive words, (Cato) allntrarc magnitudinem 



(Scipionis) solitus erat, Liv. 38, 54, I ; (the quotation in 
Quint. 8, 6, 9, clearly spur.) ; sod ne caninum quidem 
studium locupletissimum quemque adlatrandi..., Colum. 
pr. i, 9; nomen, Mart. 2, 61, 6; nos, 5, 60, i; nigro alla- 
trauerat ore Victorem inuidia, Sil. 8, 292 ; 3. for qty see 
latro, are. 

allaudabiilis ? in PL Pers. 4, 5, I read: adiutabilem. 

allaudo, (ad-1.) are, praise warmly, Agit Gratias mihi 
atque ingenium adlaudat meum, PI. Merc. pr. 85. 

allauo? in Varr. 1. 9, 6 1 read lauant, w. MSS and best 
edd. 

allectatio, see allactatio. 

allectio, (adl.) onis, f. [allego] addition to (a body of 
magistrates) by election, esp. by appointment of an em- 
peror to a supernumerary and gen. honorary praetorship, 
so as to be a senator, cum Commodus adlectionibus innu- 
meris praetorias (praetorios ?) miscuisset Pertinax iussit eos 
qui praeturas non gessissent sed adlectione accepissent post 
eos esse qui uere praetores fuissent, Capit. Pert. 6, 10 ; 
add Th. C. 6, 24, 7; 6, 4, 10, i; 6, 35, 7; Syrnm. ep. 7. 
97 ; see allego ; 2. beyond this sphere, conubialis ad 
lectio (al. adiectio), Mart. C. I, 3; a. in clerum, Tert. 
monog. 12; but Capit. M. Ant. ph. II, 7 corrupt. 

aliecto, (ad-1.) are, vb. frq. [allicio] keep drawing gently 
to, allure, ad (hoc) iuuitat atque adlectat senectus, Cic. sen. 
57; add am. 99; (boues oportet) sibilo allectari quo liben- 
tius bibant, Colum. 2, 3, 2. 

1. allector, oris, m. [allicio] one who allures, ueterani 
(turdi) debent intermisceri qui. ..quasi allectores sint capti- 
uorum maestitiamque eonim mitigent, Colum. 8, 10, I. 

2. allector, oris, m. [allego?] commissioner of taxes? 
L. Besio...allect. ar(k). Galliar. ob allectur(arn) fideliter 
administratam tres prouinc. Galliae, inscr. Or. 6950 ; allec- 
tor Galliarum, 3654; T. Tertius Seuerus cur(ator) col(oniae) 
idemque all(ector), 369; add inscr. Grut. 83, 14; 245, 7 ; 

471, 9- 

allectura, ae, f. office of allector, wh. see. 

allectus, see allego and allicio. 

allegatio, (adl.) onis, f. the sending (a person) to act in 
one's behalf, quibus allegationibus legationem sibi expug- 
nauit, Cic. Verr. 2, I, 44; cum sibi omnes ad istum alliva- 
tiones uiderent, 2, I, 136; 2. alleging, allegation, 

plea, circumuentionis, Hermog. dig. 4, 4, 17 ; dicentium..., 
Dip. 48, 18, i, 26; add Paul. sent, i, 12,6; Vat.fr. 273; 
3. an imperial rescript, Th. C. 16, 5, 37; 4. office of 
allector (2), ib. 12, 6, II. 

allegatus, (adl.) us, m. sending (a person) to act in 
one's behalf, uieo adlegatu uenit, PI. Trin. 5, 2, 18; ad- 
legatus pro adlegatione (dicitur) qua ratione seruata ad- 
legatu meo dicimus, Gell. 13, 21 (20), 19. 

I. allego, (ad-1.) are, vb. send (a person) to act in one's 
behalf, depute ; often secretly and w. evil object, and so, 
suborn, Quiu ea ipsa me adlegauit qui istam arcesserem, 
PI. Gas. 3, 4, 14; add pr. 52 and 55; Qui illunc hodie ad 
me adlegauit rnulierem qui abduceret, Ps. 4, 7, 135 ; 
add 4, 7, 63; Pers. I, 3, 55; Epid. 3, 3, 46; St. 5, 3, 8 ; 
Arnph. i, I, 29; ut ne credas a me adlegatum Iranc 
Ter. Andr. 5, 3, 28; homines nobiles allegat (ab legat)is 
qui peterent..., Cic. Hose. Am. 25 (so Halmcj.); petit a 
me atque amicos allegat, Verr. 2, I, 149; si mihi teeuin 
minus esset, allegarem ad te illos qui..., Cic. fam. 15, 10, 
2 ; extremum illud est ut quasi dillidens rogatioui ineae 
philosophiam ad te allcgem, 15, 4, 16; 2. w. dat. of 
purpose, ceterum id curnndo aliquem adlegaui, PI. St. 5, 
3, 8; aliurn ego isti rei adlegabo, ne time, Amph. 2, 2, 
42 ; 3. so far w. ace. , also met. in later L. w. ace. of 

reason, plead, allege, put in as an argument, adhibes 
preces, adlegas exeinplum, rogas enim..., adicis M. Tul- 
lium...poetarum ingenia fouisse, Plin. ep. 3, 15, 1 ; dinvM. 
ciuitatum, pan. 70 f. ; munera preces mandata regis, T;ic. 
h. 4, 84, i; cupiditatem lucis, Quint. 3, 8, 46; dignitas 
eius adlegatur, 4, I, 13; add 4, I, 16; 7, 4, 21 ; 4. esp. 
in law, aere alieno allegato, Ulp. dig. 27, 9, 5, 13 and 14 ; 
inofficiosum testamentum, Marc. 5, 2, 3; and by a rare 
eonstr., si ex seruitute in ingcnuitatcm se allegat, Ulp. 40, 
12, 27, i ; II 5. adlegatus, as sb. m. one deputed for a 



ALLEGO 



ALLIGO 



83 



special office, commissioner, M. Pomponius Q. f. C. Pom- 
ponius L. f. adlegatei (pon)tem faciendum locaruut, inscr. 
Or. 6607. 

2. allggo, (ad-1.) ore, Ifgi*, lectus, vb. add to by election, 
ut quum IIII auguros, IIII pontifices essent, placeretque 
augeri sacerdotum numerum, IIII pontifices V augures alle- 
gerentur, Liv. 10, 6,6; add 10, 6, 9; octo praetoribus allecti 
duo, Veil. 2, 89, 3 ; ille bis seuo meruit labore Adlegi caelo, 
Sen. Ag. 851 ; huuc decuriones ob liberalitatem ordini suo 
gratis adlegerunt*, inscr. Or. 3745 (fm Pompeii); senatum 
suppleuit, patricios allegit*, Suet. Caes. 41 ; Appium cen- 
sorem libertinorum filios in senatum allegisse, Suet. Claud. 
24 ; instanti (matri) ut ciuitate donatum in decurias (iudi- 
cum) allegeret, negauit alia se condicione allecturum quam 
si..., Suet. Tib. 51; inter patricios allectum, Suet. Vit. I ; 
cos qui in corporibus allecti sunt, Call. dig. 50, 6, 16 (5), 
13 ; in Caes. b. g. 6, 13, 9 allegitur om. in many MSS ; 
3. esp. allectus in the municipia, adlecto in ordin. decurion. 
ciui, inscr. Or. 2533 ; decurio adlectus, 3975 ; add 3747 ; 
3993 etc. ; 3. at Home, a supernumerary senator added 
by imperial favour, Th. C. 6, 23, i; 6, 24, 8 10; 4. a 
special commissioner of taxes in a province, Th. C. n, 16, 
15 ; 12, 6, 12. 

allegdrla, ae, f. allegory, simile, a. quam inuersionern 
interpretantur aut aliud uerbis aliud sensu ostendit, aut 
contrarium, Quint. 8, 6, 44; add 47, 48, 51 etc. ; and 6, 
3, 69 ; cum allegorias istas explanatis, Arnob. 5, 34, I 
etc. 

allegSricus, adj. allegorical, sensibus, Arnob. 5, 32; 
genere, 5, 33; 5, 38; species, 5, 39; 2. allegorice adv. 
sciipta, 5, 36; add Tert. Marc. 3, 5 f. 

allegdrizo, are, vb. speak in allegories, Tert. res. earn. 
27; Hier. ep. 61, 3. 

allemmentum, i. n. something to alleviate, Amm. 27, 

3. 9- 

allenamentum, i, n. the same, Cic. Sull. 66. 

alleuatio, onis, f. uplifting, umerorum, Quint, it, 3, 
83 ; 3. met. lightening of pain, relief, ut (doloris) diu- 
turnitatem alleuatio consoletur, Cic. fin. I, 40; tot rebus 
urgemur nullam ut alleuationem (ut om. M E) quis- 
quarn...sperare debeat, fain. 9, i, i. 

alienator, oris, in. one who lifts up, humilium, Tert. 
Marc. 4, 36. 

1. alleuo, (adl.) are, vb. [an up = ai>a] lift up, saxa et... 
radices laqueis uinciebat quibus alleuati milites facilius 
escenderent, Sal. lug. 94, 2; Aduolat ut gelidos complexi- 
bus alleuet artus, Ov. M. 6, 249; saepe pellibus taberna- 
culi alleuatis ut conspiceret hostium ignes, Curt. 7, 8, 2; 
alleuanteru oculos, 8, 14,41 (8, 51); clipeo se alleuare, 9, 
5, 13; modo in caelum adleuatur, modo defertur ad terrain, 
Sen. ep. 72, 9 ; uelum, 80, I ; adleuatus circumstantium 
umuris, Tac. an. i, 22; adleuat supplicem, 12, 19; super- 
cilia, Quint, i, n, 10; homini nequam lapso et ut ad- 
leuaretur roganti, tollat te qui non nouit, 6, 3, 98 ; manum, 
n, 3, 94; bracliium, 11, 3, 141 ; pollicem, n, 3, 142; 

2. met. lift up, lighten, relieve, (mind or body), aliorum 
aerumnam dictis adleuans, Cic. poet. Tusc. 3, 71; sollici- 
tudines meas, Brut. 12 ; de alleuato corpore tuo, Att. 7, 

1, i; alleuor cum loquor tecum absens, 12, 39, 2; hoc 
onus si uos aliqua ex parte alleuabitis, Kosc. Am. 10 ; 
nee uiribus adleuor ullis, Ov. tr. 3, 8, 31 ; animum a 
maerore, Curt. 4, 15, n; primus ex ea prouincia magno 
tritici modo annonam p. r. adleuauit, inscr. Or. 750; 
adleuatae notae, Tac. h. i, 52; abiectos, Quint, n, I, 16; 
C. Caesar eloquentia et spiritu et consulatu adleuabatur 
(was raised in influence), t'lor. 4, 2, 10; 3. in PI. Pers. 

2, 5, 3 read adiuat = adiuuat. 

2. alleuo, are [ad UK of ava, away] smooth away, 
smooth by cutting away, nodos et cicatrices, Colum. 3, 15, 
3; alleuatas plagas terra linere, 4, 24, 6; (soboles) explan- 
tanda ferroque alleuanda est, ut hibernas aquas respuat, 4, 
24, 4. 

allex, see hallec. 

Allia, or rather Alia, ae, f. a tributary of the Tiber, ad 
undecimum lapidem occursum est qua flumeu Alia... 
Tiberino anmi miscetur, Liv. 5, 37, 7; Quosque sccans in- 



faustum interluit Alia (so R, Allia M P) nomen, Verg. 7, 
717 ; qua flebilis Allia luce, Ov. a. a. i, 413. 

Allianus, see A I ianiis. 

alliatus, see aliatus. 

allice-facio, (adl.) vb. allure, quod inuitat ad se allice- 
facit (so cj. ; MSS allicere facit), Sen. ep. 118, 8; ad sooieta- 
tem imperil allicefactos, Suet. Vit. 14. 

alliceo, see allicio 3. 

aUicio, (ad-1.) ere, lexi*, lectusf, vb. draw to by little 
and little, magnetem lapidem qui ferrum ad Be adliciat et 
tiahat, Cic. div. i, 86; 2. met. draw to, attract, allure, 
Simulabo quasi non uideam : ita alliciam uirum, PI. Pers. 

1, 3, 4; Hex sum si ego ilium hodie ad me hominem ad- 
lexero*, Poen. 3, 3, 58; add Trin. 2, 2, 102; mentes, Cic. 
or. i, 30; nobilem adolescentem non tarn allicere uolui 
quam alienare nolui, fam. 2, 15, 4; hominum studia 
ad utilitates nostras, off. 2, 20; exules...magnis prae- 
miis ad se, Caes. b. g. 5, 53, 3; add 7, 31, i; Alliciunt 
somnos tempus motusque merumque, Ov. F. 6, 681 ; con- 
suetudine peccandi allectust, Quint. 7, 2, 44 ; but in Lucr. 
6, 183 read adficit w. all edd. ; 3. alliceo, and at times 
allicui in Gramm., alliceo allices ollexi...pelliceo pellices 
pellexi, Char. 244, 17 K; alliceo allexi, Bed apud ueteres 
alliceo (allicui) leginius...pelliceo pellexi, Diom. 367, II ; 
inuenitur etiarn allicuit et pellicuit, Piso : cuius unius 
praemio multorum allicuit animos, Prise. 10, I, 3; cf. 
allice-facio. 

allido, (adl.) ere, Hsi, Hsus [ad, laedo] dash against, ut 
ex magno reniigum numero pars ad scopulos adlisa inter- 
ficeretur, Caes. b. c. 3, 27 f. ; ut siquis prius arida quam sit 
Cretea persona, adlidat pilaeue trabiue, Lucr. 4, 321 ; in 
latus ollisis clipeis, Claud. 4 cons. Hon. 627 ; 2. met. 
wreck, run aground, in quibus (damnationibus) Seruius 
allisus est, ceteri conciduntur, Cic. Q. fr. 2, 6, 6; imbe- 
cilliorem agrum quam agricolam esse debere, quoniam cum 
sit colluctandum cum eo, si fundus praeualeat, allidi 
domimim, Colum. I, 3, 9; qui periculis undique inminen- 
tibus non adliserit uirtutem, Sen. tranq. 5, 4; 3. but in 
Catul. 64, 66 read alludebant. 

Alliensis, (Aliensis) adj. of the river AUia, diem Allicn- 
sis pugnae, Cic. Att. 9, 5, 2; (diem) Aliensem, Liv. 6, I, 
1 1 ; add Suet. Vit. 1 1 . 

Alllfae, arum, f. pi. a town of Samnium, Allifas de 
Samnitibus ui cepit, Liv. 9, 38, I ; Alllfae et Clanio con- 
temptae semper Acerrae, Sil. 8, 537. 

Alllfanns, adj. of Allifae (ager), Cic. agr. 2, 66; Sil. 

12, 526; (pocula), Hor. s. 2, 8, 39 wh. Comm. Cruq. : ubi 
rictiles et latiores calices fiebant ; 2. Allifani pi., in- 
habitants of Allifae, Plin. 3, 63. 

alllgamen, mrodwpotj Gloss. 

alligatio, oni, f. binding up, arbustorum, Colum. 11,2, 
16; add Vitr. 7, 3, 2 (bis); 8, 7, 9. 

alligator, oris, m. one who binds up (vines), Colum. 4, 

13, i; 4, 17, 5 etc. 

alligatur-a, ae, f. (alligator) binding, tying, Colum. orb. 
8, 3 ; Scrib. 209. 

alligatus, ( = allecatus) quasi -part, [allec, see hallec] 
flavoured w. herring pickle, ius in elixam alligatum (so 
MSS), Apic. 7, 288 Sch. 

1. al-llgo, (adl.) are, vb. [ad to] tie to, malo hunc alligari 
ad oriam...Vt semper piscetur etsi sit tempestas maxima, 
PI. fr. i, 102; Ad pedes quando adligatumst aequom 
centumpondium, As. 2, 2, 37; ad statuam, Cic. Verr. 2, 
4, 90 f. ; ad palum, 2, 5, 71; quis generum meum ad 
gladium alligauit, Cic. (in jest) ap. Macr. s. 2, 3, 3 : in circo 
leones solutos dedit, cum alioqui adligati dareutur chained 
up, Sen. brev. v. 13, 6; but all these may belong to 

2. al-ligo, (adl.) are, vb. [an = ai<o up; cf. ad-alligo] tie 
up, bind, quiesce et uolnus alliga, Cic. Tusc. 2, 39, pern, a 
quotation; add Liv. 7, 24,4; lust. 15, 3, 13; in alliganda 
materia (uitis), Colum. 4, 13, i; add 4, 20, 2 (dub.); Ati- 
meto lib(erto) restem et clauom unde sibi collum alliget, 
inscr. Grut. 715, 10; lana caput, Mart. 12, 89, I; 

2. esp. of men (handcuffed, in fetters etc.), uictus (after 
staking his own person in gambling) adligari se ac uf-niri 1 
patitur, Tac. G. 24 ; uineta plurimum per alligatos 

112 



84 



ALLINIO 



ALLUDO 



excoluntur, Colum. I, g, 4 ; 3. met. bind (what is loose), 
bind together, cum arenis quae huraore adligantur succus 
absccssit, Sen. ep. 55, 2; fons...qui putria terrae Alligat, 
Lucan. 9, 527; lactis alligati (coagulated), Mart. 8, 64, 
9; 4. fix (a colour), alga (Cretensis) tinguendis lanis ita 
colorem adligans ut elui non possit, Plin. 32, 66; pelagio 
alligatur, 9, 134; S. in law, tie up, bind, citer ager 

alligatus ad sacra erit, Cato orat. 65, 8 lord.; hie furti se 
alligat, Ter. Eun. 4, 7, 39 implicates himself in a charge ; 
ne se scelere alliget, Cie. Flac. 41 ; ubi (lex) omnes mor- 
tales alligat, Clu. 148; add 154; ut Roseiurn stipula- 
tione alliget, Bosc. com. 36; qui pecuniam alligat 
stipulari (dicunt), Varr. 1. 5, 36, p. 181 Sp. ; num heredi- 
tati se alligasset, Pompon, dig. 29, 2, 78 ; nou ad unam 
probationis speciem cognitio alligari debet, dig. 22, 5, 3> 
2 ; fl. other met. Eo pacto prorsum illi alligaris filium, 
Ter. Ad. 5, 3, 58; uoltum alligat quae tristitias (wh. some 
propose cj. tristities, some tristitas), Pacuv. 58 E; ceden- 
dum est celeriter ne qua re impediar atque alliger, Cic. Att, 
8, 16, 1 ; ne existiment ita se adligatos ut ab amicis peccan- 
tibus non discedant, am. 42 ; Fidem adligauit hire iurando 
suam, Sen. Tro. 620; alligatus calculus, in the game 
latrunculi under check, Sen. ep. 117, 31; uerba alligata, 
opposed to soluta, Cic. or. 3, 176. 

allinio, (ad-1.) Ire, vb. = adlirio, adlinire curabis, Pall, i, 
41, 3; humida terra adlinire, 3, 33. 

allino, (ad-1.) ere, vb. smear on, attack by smearing, 
uersus...Culpabit duros, incomptis adlinet atrum Trauerso 
calamo signum, Hor. ep. 2, 3, 446; supina tabulae sceda (so 
a) adlinitur longitudine papyri, Plin. 13, 55; 2. met. 
from affixing mark of disapproval, nulla nota, nullus color, 
nullae sordes uidebantur his sententiis allini posse, Cic. 
Verr. i, 17; nemo non aliquod nobis uitium adlinit, Sen. 
ep. 7, 2; II 3. smear (w. ace. of surface smeared), 

grease, his (with these) iuncturas adlines, Pall. I, 41, 3; 
seuum si adlinatur, ib. ; see allinio. 

alllsio, onis, f . dashing against, violent crushing, duorum 
digitorum, Treb. xxx tyr. 8, 5. 

al-liuescit, [an = ai>a], h'uere incipit, Paul, ex F. 28. 
allium, see alii in i. 

aU6cfltlo, (adl.) onis, f. [alloquor] talking or speaking 
to, addressing, address, uertit allocutionem (from the patient 
to the doctors), Plin, ep. 2, 20, 8; add Suet. Tib. 23; ps. 
Asc. Verr. 2, 1 , 7 ; adlocut. on a coin of Nero, Eckh. 6, 268 
(who adds : ' Imperator in suggestu tres milites adloqui- 
tur'); 2. esp. of words of comfort, Quern tu...Qua 

solatus es allocutione? Cat. 38, 55 nouis uerbis nee ex 
uolgari sumptis adlocutione opus erat homini ad conso- 
landos suos ex ipso rogo caput adleuanti, Sen. ad Helv. 3. 

Alldphylus, i, adj. as sb. m. [a\AcS-0uXos, Lat. as usual 
preferring accent to old qty] of another tribe, foreign, a 
name for a Philistine, Sulp. Sev. I, 24, 4; I, 26, 3 etc,; 
Tert. pud. 7 ; Hier. ad Bust. 27 ; 2. for qty : Allophylus 
tua castra uelit delere tyrannus, Prud. Ham. 502; add id. 
de Samps. 18; Pauliu. Nol. S. Fel. nat. 8, 23, 70. 

alldquium, (adl.) ii, n. (alloquor) speaking to, esp. kiud 
address, ipse (L. Tarquinius) fortunam benigno alloquio, 
comitate benificiisque adiuuabat, Liv. I, 34, II; neque 
illis sociorum uultus benigni et alloquia sermonern elicere, 
9, 6, 8 ; ut alloquio leni impellereut hostes ad dedendam 
urbem, 25, 24 f. ; Illic oinne rnaluni uino cantuque leuato... 
dulcibus alloquiis, Hor. epod. 13 f. ; qui me carissime pri- 
mus Ausus es adloquio sustinuisse tuo, Ov. tr. I, 5, 4; 
ingenti prostratum mole sodaleni Visere et adloquii parte 
leuare tui, i, 8, 18; cam blando quantum posset solaretur 
alloquio, Apul. M. 4, 24. 

al-loquor, (adl.) ui, quiitus or cutus, vb. r. talk to, 
speak to, address, in old times both of kind and angry 
words, Tempus uunc est senem hunc adloqui, PI. Most. 
3, 2, 25 ; Cogito saeuiter blauditerne adloquar, Ps. 5, 2, 
4; Te adloquor uiti probrique plena, PI. Mil. 2, 5, 13; even 
of addressing gods : Dis aduenientem gratias pro meritis 
agere atque adloqui, PI. Amph. i, i, 26; Sed quid cessas 
hominem adire et blande in principio adloqui, Ter. Ph. 2, 
i, 22; add Andr. 2, 2, 6; quern nemo adire, nemo alloqui 
uellet, Cic. Clu. 170; Q. Fabius sic eum (sc. Paulum) pro- 



ficiscentem allocutus fertur, Liv. 22. 38 f. ; legati ita Poeuum 
allocuti sunt, 23, 42, I ; (Scipio) Masinissam sic alloquitur, 
30, 14, 4 ; extremum fato quod alloquor hoc est, Verg. 6, 
466; add Ov. M. 8, 728; u, 283; 13, 739; 15, 22; apud 
Ciceronem Clodiam et Caecus Appius et Clodius frater, ille 
in castigationem,hicin exhortationem uitiorum compositus 
adloquitur, Quint. 3, 8, 54; iudices reuerentissime, Suet. 
Ner. 23; milites, Galb. 18; 2. also absol. of kind, con- 
soling words, adlocutum mulieres ire aiunt quom eunt ad 
aliquam locutum consulandi (so Sp. w. best MSS; but, = con- 
solandi) causa, Varr. 1. 6, 7, p. 234 ; Alios parentes adloqui 
in luctu decet, Tibi gratulandumst, Sen. Tro. 628; dubitat 
adflictum adloqui cupit (so MSS; Peiper cj. caput), Sen. 
Oed. 1029; earn uerbis quae dolebat rninora faeientes sic 
adloquuntur, Apul. M. 4, 23 ; cf. allocutio, alloquium. 

allubentia? (adl.) ae, f. fun? Apul. M. I, 7 in a dub. 
passage. 

allubesco, (adliib., adlib.) ere, vb. as vb. impers., allu- 
bescit, love begins to take possession of, Hercle uero iam 
adlubescit primulum, Palaestrio, PI. Mil. 4, 2, 14; 2. as 
vb. pers. allubesco, begin to have a feeling of love for, 
prona cupidine adlibescenti, Apul. M. 2, 10; ilia basiare 
uolenti promptis sauiolis adlibescebat, 7,11; conubiorum 
copulis adlubescat, Mart. C. 11 G f., p. 12, 1. 2 Eyss.; 
3. gen. have a liking for, aquis adlibescerem, Apul. M. 
9, 3. 

alluceo, (ad-1.) ere, luxi, vb. hold a light to; hence w. 
cogn. ace. tace stultiloque ; uescis quid te instat (so Bergk 
cj., MSS instet) boni, Neque quam (so A; al. nequiquam) 
tibi Fortuna faculam lucritica adlucere uolt, PI. Pers. 4, 3, 
46; 2. shine upon, sole te non esse contentum, nisi 
aliquis igniculus adluxerit, Sen. ep. 92, 5 ; bono animo 
estote, nobis alluxit (flagrans triclinium), Suet. Vit. 8 ; 
3. met. allucente misericordia tua, Aug. conf. u, 23. 
allucmor, see alucinor. 

alluctor, (ad-1.) ari, vb. r. wrestle against or with, adlue- 
tari ei (ei om. MSS. ; but cf. Lucian : eira irpo<nra\aieii> avrip 
KM jj.yv Kai op\eia6ai so Oud.) et etiam saltare perdocuit, 
Apul. M. 10, 17; quod... adluctanteni rnihi fortunam super - 
arem, n, 12. 

alludio, (ad-1.) are, vb. [ludius] play the actor to, join 
in acting, Quando adbibero, adludiabo : turn sum ridiculis- 
sumus, PI. St. 2, 2, 58; Etiam meae latrant canes? Ad tu 
hercle adludiato, Poen. 5, 4, 64. 

al-lfldo, (ad-1.) ere, lusi, lusum, vb. play with, Et mine 
alludit (w. Europa), uiridique exultat in herba, Ov. M. 2, 
864; (delphinus) adludit exsultans, Plin. 9, 24; 2. smile 
upon, look kindly on, (puerum) ubi in manum mulier ac- 
cepit, ueluti ad notam adlusit, lust, i , 4, 12; illi per 
amoena silentia...alludunt...Naides, Stat. silu. 2, 6, IOI ; 
and met. prope posita speique nostrae adludentia sequa- 
mur, Suet, tranq. 10, 5 ; deos canum ritu offis saeuitias 
ponere atque alludere porrigentibus, Arnob. 7, 17 f.; 
3. esp. joke about, have a joke at, Forte habui scortum; 
coepit ad id adludere, Ter. Eun. 3, I, 34; Galba alludens... 
similitudiues afferre, Cic. or. i, 240; Hens! etiam mensas 
consumimus, inquit lulus Nee plura adludens, Verg. 7, 117; 
add Phaedr. 3, 19, 12; Quint. 3, n, 18; Suet. Caes. 22; 
Val. M. 3, 7, ext. 4 ; 4. often of the apparently playful 
motion of waves on the coast, Omnia*...delapsa e corpore 
passim Ipsius ante pedes fluctus salis alludebant, Cat. 64, 
67; in alludentibus undis...uestigia tinguit, Ov. M. 4, 343; 
tripolion in maritimia nascitur saxis, ubi adludit uuda, 
neque in mari neque in sicco, Plin. 26, 39; extremis allu- 
dunt aequora plantis, Stat. Th. 9, 336; hence prob. we 
should read : quaerentibus quid esset litus ita definire ; 
qua fluctus alluderet (MSS eluderet), Cie. top. 32 ; cum litus 
esse audeant dicere qua fluctus alludit (MSS etludit or 
eludit), Quint. 5, 14, 34; 5. w. similar met. Et euruata 
suis fetibus ac tremens Adludit... arbor, placing her fruit 
within and then instantly withdrawing them, Sen. Thy. 
157 ; ante comas* ac summa cacumina* siluae Lenibus ad- 
ludit flabris leuis auster; at ilium Protinus..., Val. F. 6, 
665 , epulantes* adludit flamma, quae flexuosis excessibus 
uagabunda quern contigerit non adurit, Sol. 5, 24 ; 
6. w. ace. to * above add fontes, Nemes. eel. 4, 10. 



ALLUO 

alluo, (ad-1.) Pro, vb. flow up to, wash, ut non alluantur 
mari moenia, Cic. Verr. 2, 5, 96; Fibrenus latera haec ad- 
luit, leg. 2, 6; Massilia mari alluitur, Caes. b. c. 2, I, 3; 
Et mare quod supra teneant quodque adluit infra, Verg. 8, 
149; flumeu quo adluitur oppidum, Plin. 6, n; amnis ora 
uicina adluens (of Tantalus), Sen. Phaedr. 1241 ; add Oed. 
483 ; 2. met. cum (Massilia) barbariae fluctibus alluatur, 
Cic. Fl. 63; 3. add by action of water, cum (amnis 
locum) alluendo auxit, Pomp. dig. 41, i, 30, 2. 

allus, (hallus) i, m. great toe, Paul, ex F. p. 7 ; and again 

p. IO2. 

allusio, onis, f. playing with, si manu uiperam mulceas, 
...nihil ilia prosit allusio, Arnob. 7, 23. 

alluuies, ei, f. addition (of earth) by flowing, alluvial 
deposit, Appia ad Martis mira alluuies (so M, al. proluuies 
etc.), Cic. Q. fr. 3, 7, I ; in proxuma adluuie (so Alsch.; 
(iron, and Madv. cj. eluuie)...pueros exponunt, Liv. I, 4, 
5 ; ualles quae fluminum alluuie et inundationibus con- 
creuerint, Colum. 3, n, 8; 2. simply, flowing to, mare 
quietas alluuies temperabat, Apul. M. n, 7 f. 

alluuio, onis, f. addition (of earth) by flowing, alluvial 
deposit, alluuionum iura, Cic. or. I, 173 ; (controuersiae) do 
alluuione, Frontin. contr. 9, 8 Lachm. ; si locus impetu 
fluminis occupatus esset et... alluuione facta restitutus est, 
lavol. dig. 8, 6, 14 ; quod per alluuiouem nobis adicitur, 
(iai. 2, 70; alluuio agrum restituit eum quern impetus 
fluminis totum abstulit, Pompon. 41,1, 30, 3 ; add Gai. 41, 

i, 7, i- 

alluuium, ii, n. wrongly defined by Isid. diff. v. 40 as: 
consumptio riparum ex aquis. 

allu-uius, adj. added by action of water, ager, Isid. grom. 
369, 14 Lachm. 

almltas, = avarpoipij, Gloss. 

almities, ei, f. =evwpeweia, Char. 39, 24 K; = habitus 
almarum rerum, Paul, ex F. 7. 

Almo, onis, m. a tributary of the Tiber, near Home, 
Est locus in Tiberim qua lubricus influit Almo, Ov. F. 4, 
337 ; add Sil. 8, 365 ; 2. god of the same, Ov. F. 2, 601. 

almus, adj. [al-o] nourishing, life-supporting, liquor 
aquarum, Lucr. 2, 390; ager, Verg. G. 2, 330; uites, 2, 
233; ubera, Stat. Ach. 2, 384; esp. as epithet of motherly 
goddesses, Venus alma ambae te opsecramus..., PI. Rud. 
3, 3, 32; and in joke: Talos arripio, inuoco alinam meam 
nutricem Herculem, Cure. 2, 3, 79 ; Fides, Enn. ap. 
Cic. off. 3, 104; Ceres, Verg. G. i, 7; Triuia, 7, 774; 
(Sibulla), 6, 74 and 117; Phoebe, 10, 216; Cybele, 10, 220; 
Maia, Hor. od. I, 2, 43; Venus, 4, 15, 31; (Musae), 3, 4, 
42; Pales, Ov. F. 4, 722 ; 2. rarely of a god, Sol, Hor. 
carm. saec. 9; 3. poet, beyond this sphere, dulcedo, 
Lucr. 2, 971; lux, Verg. i, 310; adorea, Hor. od. 4, 4, 41 ; 
pax, Tib. i, 10, 67 ; nox, Sen. Agam. 74. 

alneus, adj. of alder, pali, Vitr. 3, 3, 2; 5, 12, 6. 

alnus, i, f. alder-tree, in illis alnorum umbraculis, 
Cic. ap. Macr. s.' 6, 4, 8 ; Quantum uere nouo uiridis se 
subicit alnus, Verg. B. 10, 74; 2. durable in wet ground, 
larix in umore praecipua et alnus nigra, Plin. 16, 218; 
adacta in terram in palustribus alnus aeterna, 16, 219; add 
Vitr. 2, 9, 10 ; 3. hence used for building ships, Tune 

alnos primum fluuii sensere cauatas, Verg. G. I, 136; add 
Sil. 3, 458; Lucan. 3, 441 ; 4. a ship, as made of alder, 
undam leuis innatat alnus, Verg. G. 2, 451 ; add Lucan. 2, 
427 ; Sil. 12, 522 ; luv. 3, 266 ; 5. used too in other cases 
wh. exposed to water, alni ad aquarum ductus cauaiitur, Plin. 
16,224; of bridge piles, Lucan. 2,486; 4,422; 6. sisters 
of Phaethon changed to alders, Verg. B. 6, 63 ; Claud, uupt. 
Hon. 14; 7. one w. Fr. aune, E. alder, G. eller and 
erle. 

alo, <1rc, alni, filitus* and altust vb. [ = ap of cupu, or of 
or-ior, ol of oleseo] raise, cause to rise, uelut amnis, imbres 
Quern super uotas aluere ripas, Hor. od. 4, 2, 6 ; of. altus 
high, al-esco grow ; 2. rear or raise (animals, including 
man), Turn pistores scrofipasci, qui alunt furfure (so MSB, 
not furfuri) sues, PI. Capt. 4, 2, 27 ; Immo Athenis natus 
altusque educatusque Atticis, Kud. 3, 4, 36 ; Nam illic 
homo homines non alit uerum educat, Men. I, I, 22; aut 
equos Alere aut canes ad uenandum, Ter. Andr. i, i, 30; j 



ALO 85 

Aliquid monstri alunt, i, 5, 15; add Hec. 4, 4, 48 and 49; 
4, 4, 86; Quicquid est hoc, omnia anitnat format alit auget 
creat, Pac. ap. Cic. div. i, 131 ; alui educaui, Ace. ap. Non. 
422, 13; leporem et gallinam et anserem gustare fas nun 
putant. Haee alunt animi causa, Caes. b. g. 5, 12, 6; altust 
alieuo sumptu, Varr. ap. Non. 237, 14; Hunc...Priamu 
f urtim mandarat alendum Threicio regi, Verg. 3, 50 ; 
Hannibale prope nato in praetorio patris, alito* atqui' 
educate inter arma, Liv. 30, 28, 4 ; 3. esp. of a nurse, Quern 
ego nefrendem alui, lacteam immulgens opem, Liv. Andr. 
ap. Paul, ex F. 163 ; Quid nutrici non missuru's quicquam 
quae uernas alit? PI. Mil. 3, i, 104; Nutricem accersitum 
iit quae ilium aluit paruolam, Ter. Eun. 5, 2, 53; 4. gen. 
feed, and first w. abl. of food, multa ab ea fluunt, quibus 
animautes alantur augescantque, Cie. N. D. 2, 50; add 2, 
118 and 128; foliis equos, Caes. b. c. 3, 58, 3; hordeo cor- 
rupto, 2, 22, i ; 6. feed, support, keep, ego dotem dabo. 
Quid dotis? Egone? ut semper dum uiuat me alat, PI. 
Cure. 5, 2, 64; add Ps. 4, 7, 27 ; Illancine mulierem alere 
cum ilia familia? Ter. Haut. 4, 5, 3; Alere nolunt hominem 
edacem, Ph. 2, 2, 21 ; add Ad. 3, 4, 35 ; cum agellus emu 
non satis aleret, Cic. N. D. i, 72; add Kosc. Am. 56; off. i, 
25 ; magnum numerum equitatus suo sumptu alere, Caes. 
b. g. i, 18,5; add b. e. I, 85, 5; turba atque seditionibus 
aluntur, Sail. Cat. 37, 3 ; add 14, 3 ; 6. met. feed, cause 
to grow, foster, promote, encourage, honos alit ait s. 
Cic. Tusc. i, 4; gloriam, Brut. 32; ingenium, 126; mor- 
bum, Nep. Alt. 21, 5; hoc ali staturam, ali uires, Caes. 
b. g. 6, 21, 4; ciuitas quam semper aluisset, 7, 33 ; rumores, 
Liv. 28, 24, I; 44, 22, 6; bellum gloriamque, 31, 15 f. ; 
uolnus, Verg. 4, 2; sitim, Ov. Pont. 3, I, 18; amorem, Ov. 
rem. am. 746; 7. esp. of fire, feed, with fuel, aluistishoc 
incendium quo nunc ardetis, Liv. 21, 10, 4; longaque alit 
assuetudine flammas, Ov. M. 10, 173; flamma...diductis 
quibus alebatur concidet, Quint. 5, 13, 13; ueluti ipsis in 
undis alatur incendium, lust. 4, 1, 1 1 ; cf. ardeo ; II 8. altus, 
as adj. high, Aetna mons non aeque altos, PI. Mil. 4, 2, 73 ; 
pluteum long. p. Ixxx alt. p. xxi faciund. coirauere, C1L 
566 ; add 568 ; and 577 (quiuquies) ; columellam tribus 
cubitis ne altiorem, Cic. leg. 2, 66; altissimus caeli com- 
plexus, Cic. N. D. 2, 101 ; altis de montibus, Verg. B. I, 84 ; 
Germaniam natura decorauit altissimorum (tallest) homi- 
num exercitibus, Colum. 3, 8, 2; 9. w. gen. of measure, 
triglyphi...unius et dimidiati moduli, Vitr. 4, 3, 4; turrim... 
ne minus altum cubitorum Ix, 10, 19, 4; singula latera pe- 
dum tricenum, alta quinquagenum, Plin. 36, 91 ; 1O. \v. 
abl., scrobes faciemus tribus pedibus altas, duobus semis 
latas, tribus longas, Pall. 2, 10, 3; but in these two the 
gen. and abl. may be independent of the adj.; 11. of 

sound, loud, Conclamate iterum altiore uoce, Cat. 42, 18 ; 
altissimos sonos, Quint, n, 3, 23; alta uoce (al. nocte), 
Sen. Tro. 205; as we say raise your voice, you speak too 
low, cf. ava in comp. of aca/3oaw, avafipofj-fv, a.va&opu(3fw, 
etc. ; cf. also recito ; 12. other met. fm notion of high, 
lofty, sublime, aspiring, ambitious, proud, noble, grand, te 
Natura excelsum quendam et altum et humana despicien- 
tem genuit, Cic. Tusc. 2, 1 1 ; qui altiore animo sunt, eapes- 
sunt rem publicam, fin. 5, 57 ; Te sine nil altum mens 
incohat, Verg. G. 3, 42 ; Keiecit alto dona nocentium 
Voltu, Hor. od. 4, 9, 42; Heu, ubi nunc fastus altaque 
uerba iacent? Ov. her. 4, 150; ad altiora et uon conces.-a 
tendere, Liv. 4, 13, 4; altioribus studiis artibusque, Plin. ep. 
5, 16, 8 ; 13. esp. old (olden, ancient, a met. perh. from 
stream of time ; cf. peos, at once low and new, Key's Essays 
pp. 66 etc.), Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine 
Teucri, Verg. 6, 500; add 9, 697; genus Clauso referebat 
ab alto, Ov. F. 4, 305; sic credidit alta uetnstas, Sil. I, 26; 
III 14. deep (one at the foot of a cliff thinks of its height, 
one on the summit of the depth), in altod marid, CIL 195 ; 
Ximio minus altus puteus uisust quam prius, PI. Bud. 2, 5, 
3; add Mil. 4, 4, 14; uirtus est una altissimis derixa 
radicibus, Cic. Phil. 4, 13; ita sunt altae stirpes stulti- 
tiae, TURC. 3, 13; cum agger altiore aqua contineri non 
posset, Caes. b. c. I, 25, 6; altissimis fluminibus, 3, 77. 2; 
alta theatris Fundamenta loeaut, Verg. i, 427; uulnus, 
Sen. Tro. 48; 15. met. deep, deep-Mated, premit altum 



86 



ALOE 



ALTARIUM 



eorde dolorem, Verg. i, 213; add i, 30; altiorcm iracundiam, 
Tac.b. 2,91 ; altior pauor, an. 16, 29 ; altissima eruditio, Pliu. 
ep.4,30, i ; pudor,pau.47,6 ; altiore consilio, Curt. 6, 11,28; 
nltius inalum, 10, 2, 20 ; dissimulatio, 10, 9, 8 ; 16. esp. deep 
and at the same time calm and quiet (still rivers run deep) , 
Allies, Verg. 6, 522 ; sopor, 8, 27 ; silentia, 10, 63 ; somno altis- 
simo, Liv. 7, 35, n; add Hor. s. 2, I, 8; in altissima tran- 
iiuillitate, Plin. ep. 2, I, 4; 17. hence as epithet of man, 
keeping his thoughts to himself, reserved, secret, ut erat 
altus, risit et tacuit, Vop. Num. 15, I ; 18. altum as sb. 
n., chiefly w. prep., first, aloft, sic est hie ordo editus in 
altum ut ab omnibus uentis inuidiae circumflari posse 
uideatur, Cic. Verr. 2, 3, 98; Maia genitum demittit ab 
alto, Verg. I, 211 ; uupor ex alto cadit rursumque in altum 
redit, Plin. 2, 103; 19. hence of ancient times, Quid 
causas petis ex alto ? Ace. ap. Non. 237, 21 ; Verg. 8, 395 ; 
quae scripserim ex alto repetita (putasti), Cic. fam. 3, 5, i ; 
cf. G. alt, E. old; 2O. so of depth, eum cum naui abisse 
pessum in altum (the bottom of the sea), PI. Eud. 2, 3, 64; 
iugentem molem iraruni ex alto animi cientis, Liv. 9, 7, 3 ; 
attractus ab alto Spiritus, Yerg. G. 3,. 505 ; ex alto dis- 
simulare puto, Ov. am. 2, 4, 16 ; 21. altum, esp. of the 
deep sea, the deep, quando ex alto procul Terrain con- 
spiciunt, PI. Men. 2, I, 2; add Triu. 4, i, 8 and 13; Mil. 
2, i, 39; Kud. 2, 6, 29; As. i, 3, 6; ex alto emergere, Cic. 
tin. 4, 64 ; naues propter magnitudinem nisi alto constitui 
uon poterant, Caes. b. g. 4, 24, 2 ; et terris iactatus et alto, 
Verg. i, 7; 22. the same met. ipsa sibi imbecillitas 
indulget, in altumque prouehitur imprudens, Cic. Tusc. 4, 
42; add or. 3, 145; Quint. 12, pr. 3; 12, 10, 37 ; IV 23. 
alte adv. high, aloft, cruentum alte extolleus pugionem, 
Cic. Phil. 2, 28; se tollere a terra altius, Tusc. 5, 37 ; alte 
suras uincire, Verg. i, 337 ; 24. deeply, deep, cum 
sulcus altius esset impressus, Civ. div. 2, 50; ferrum haud 
alte in corpus descendisse, Liv. I, 41, 5 ; 25. met. first 
of height, quorum animi altius se erexerunt, Cic. rep. 3, 4; 
quamquam ingenium tuum altissime adsurgat, Plin. ep. 8, 
4, 3; 26. deeply, altius aliquid perspicere, Cic. Verr. I, 
2, 7; altius animis maerebant, Tac. an. 2, 82; animos 
altius coniectautibus, I, 32; qui uir esset, altissime inspexi, 
Plin. 5, 14 (15), 5; 27. esp. alte = ex alto, hoc sis uide 
ut petiuit Suspirium alte, PI. Cist, i, i, 58; alte petito pro- 
oemio, Cic. Clu. 58; ita sunt alte repetita, rep. 4, 4; 
id helium quibuscausis ortum...flagrauerit, altius expediam 
Tac. h. 4, 12. 

4l6e, es, f. aloes, a bitter purgative, deiectio a medica- 
mento sumenda est ; aloen sumat, Gels, i , 3, p. 20 1. 5 Dar.; 
add 5, I ; but not 2, 12 ace. to Daremberg ; add also Plin. 
27, 14 20; semunciam optimae aloes, Veg. vet. I, 14, 5; 
2. met. uoluptas...Plus aloes quam mellis habet, luv. 
6, 181. 

aldgia, ae, f. want of reason, folly, citius mihi uerum, 
ne tibi alogias excutiam, Sen. lud. 7, i ; 2. a silent 
meal, Aug. ep. 86; 3. pass, in Petr. 58 corrupt. 

aldgus, adj. irrational, animalia, Aug. ep. 86; 2. 
hearing no definite proportion, irrational, lineae, Mart. C. 
6, 232 G, p. 252 Eyss. ; pedes, 9, 329 G, p. 365. 

alopecia, ae, f. falling off of the hair, mange, alopecias 
fricuere cepis, Plin. 20, 41 ; add 71 etc. ; Theod. Pr. i, 6. 

alopecias? a false reading for alopex in Plin. 32, 145. 

alopecia, Idis, adj. f. name of a vine, caudas uolpium 
imitata, Plin. 14, 42. 

alopec-urus, adj. f. name of a plant (fox-tail), Plin. 21, 
101. 

alopex, ecis, (fox) m. a sea fish, Plin. 32, 145 ; cf. 
uolpes rnarinae, 9, 145. 

alpha, first letter of the Greek alphabet, luv. 14, 209 ; 
2. met. a. paenulatorum...beta togatorum, Mart. 5, 26, I. 

alphabetum, i, n. alphabet, Tert. haer. 50; Hieron. ep. 

I2 5- 

alpbitum, i, n. barley-meal, itin. Alex. M. 48. 

alphos, i, adj. m. (white), a kind of white leprosy, Cels. 
5, 28, 19; Theod. Pr. diaet. 15. 

Alpicus, adj. of the Alps, Alpicos conantes prohibere 
transitu concidit, ps. Nep. Hann. 3, 4; Quod nos per arua 
perque mentis Alpicos, inscr. Or. 1613, 4. 



Alpinula, adj. f. dim. a cognomen, lulia A. hie iaceo, 
inscr. Grut. 319, 10. 

AlpinuB, adj. of the Alps, Alpine, nines, gentes, Liv. 
21, 43, 15; Verg. B. 10, 47; gaesa, 8, 661 ; rigor, Ov. M. 
14, 794; 2. absol. peditib. et cqiiitih. qui milit. in coh. 

i Alpinor., inscr. Or. 5407 ; add 5428 etc. ; 3. a cogno- 
men, as of a poet, Hor. s. i, 10, 36. 

Alpis, is, pi. Alpes, ium , f . the Alps, Alpium uallum contra 
ascensura (so MSS) tiansgressionemque Gallorum, Cic. Pi:-. 
81 ; Alpium muro, Phil. 5, 37; add Caes. b. g. I, 10, 3; 
Verg. G. 3, 474; 2. in sing., nee quot in Alpe ferae, Ov. 
a. a. 3, 150; add luv. 10, 152; Lucan. i, 688; 3. gen. 
of any mountain, gemiuas Alpes (including Pyrenees), Sil. 
2, 333 ; add Sid. 5, 594. 

Alsidenus, adj. hence A. cepa, Plin. 19, 101. 

Alsiensis, e, adj. of Alsium, in Alsiensi (agro), Cic. Mil. 
54; populus A., Liv. 27, 38, 4; ferias Alsienses, Fronto p. 
223. 

Alsietinus, adj. of ?; A. aqua, also called Augusta, the 
water of an aqueduct, Froutin. I, II ; 2, 71. 

alsine, Cs, f. a plant, Plin. 27, 23. 

alsiosus, adj. [alsius] apt to suffer from cold, pecus, 
Varr. r. 2, 3, 6; add Plin. 20, 138; 21, 60; 22, no. 

Alsium, ii, n. a town of Etruria, Veil. I, 14; Plin. 3, 
445 3. 5i; Fronto, p. 233. 

alsius? adj. [algeo] cold, corpora, Lucr. 5, 1015. 

Alsius, adj. of Alsium, litus, Sil. 8, 477; tellus, Kutil. 
it. i, 223. 

alsus, part, as adj. [algeo] cool, only in compar.,(Antio) 
nihil quietius, nihil alsius, nihil anioenius, Cic. Att. 4, 8 a, 
I ; airo5vTripi.if nihil alsius, nihil muscosius, Q. fr. 3, 
1,5; 2. as cognomen, Ti. Flauii Alsi, inscr. Gud. 214, 

12. 

altanus, adj. [altum, the sea] of the sea, only of wind, 
altanos (ueutos), from the sea, Plin. 2, 114; (uentus) pelagi 
qui altanus uocatur, Serv. ad A. 7, 27; add Isid. or. 13, 
1 1 ; 2. in ref. to Home, a wind between Auster and 
Libonotus, i.e. S. by W., Vitr. i, 6, 10. 

altare, or altar, is, adj. n. as sb. [altum, an eminence] 
strictly a moveable vessel (of metal?) placed on an altar 
(ara), distinguished from ara, Conspergunt aras adolent- 
que altaria donis, Lucr. 4, 1233; Ingens ara fuit...Hic 
Hecuba et natae nequiquam altaria circum..., Verg. 2, 515; 
structa sacris altaribust arae, Lucan. 3, 404; ut ne pro- 
pitiandis numiuibus accendi ex his (sc. lauro et olea) 
altaria araeue debeant, Plin. 15, 135; electus (princeps) 
inter aras et altaria, pan. i; altaria J et aram complexa, 
Tac. an. 16, 31; date serta per aras, Festaque palknti s 
hilarent altaria lucos, Stat. silu. 3. 3, 24; ara est in cacu- 
mine, cuius altaribus si qua de extis* inferuntur..., Sol. 8, 
6; Altaris aram funditus pessumdare, Prud. perist. 10,49; 
quod aris altariat uon imposuimus, ps. Quint, decl. 12, 26; 
inter aras et altaria, Calp. decl. 26 ; alii altaria eminentia 
ararum et ipsa libamina* aiunt, Serv. ad B. 5, 66; 
2. prob. of metal, for reception of sacrificial flesh and 
libations and available for fire, altaria suut in quibus ignis 
adoletur, Paul, ex F. 5 ; paterisque altaria libant, Verg. 12, 
174; add * above; 3. altaria, movable, sumptis in 
mauus altaribus... adiurat, lust. 24, 2, 8; add t above; 
4. altaria pi. w. sing, ara, see J above; 6. hence altaria 
pi. practically = ara, an altar, (aquilam) a cuius altaribus 
isiain dexteram ad necem transtulisti, Cic. Cat. I, 24; ab 
altaribus fugatus, Cic. har. resp. 9; Hannibalem... altaribus 
admotum...iure iurando adactum, Liv. 21, 1,4; 6. Diis 
superis altaria, terrestribus aras, inferis focos dicari, Varr. 
ap. Serv. ad B. 5, 66; but Verg. says: en quattuor aras, 
Ecce duas tibi, Uaphni, duas altaria Phoc-bo; and Serv. 
here and ad A. 2, 515 contradicts himself; Verg. too (B. 8, 
64; molli cinge haec altaria uitta...Coningis ut magicis 
sanos auertere sacris Experiar sensus) in speaking of the di 
iuferi. 

altarium, ii, adj. n. assb. altarium = eiri;3wjs...(Wia(7r;j- 
piov, Gloss. Labb. ; 2. an altar, altarium cum columella, 
inscr. Or. 2519 (191 B.C.); Moyses altarium ex duo- 
decim lapidibus constituit, Sulp. Sev. i, 19, i; add Hin. 
ep. 69. 



ALTE 

alto, see alo 23. 

altegradius ? adj. walking erectly, Tert. vol. virg. 17. 
altellus, adj. doub. dim. [altus] a title of llomulus, Paul, 
ex P. p. 7. 

al-ter, era, erum, adj. comp. num. [t excr.; root al = E. 
an and one, G. ein, Gr. tv of e!s ; so that alter E. other, 
G. and-er ; O. N. ann-ar, Gr. cr-epos; cf. fTfpotptia\/j.os 
one-eyed; while E. oth-er (oner in Lincolnsh.) is eomp. of 
one; of. an i] one of two, uti...Q. Aelius, Paulas Fabius 
cos. ambo alterue, si is uidebitur..., S. C. ap. Frontin. aq. 
100 f. ; uti C. Panaa, A. Hirtius consules alter amboue, si 
ris uideretur..., Cic. Phil. 5 f.; add Phil. 8, 33; 9, 16; n, 
26 and 31 ; 12, 37 and 38; arid abbr., utei Q. Lutatius M. 
Aemilius cos. a. a. s. e. u. eos in ameicorum formulam re- 
ferendos curarent, CIL 203, 7 ; absente consulum altero 
ambobusue, Liv. 30, 23, 2 ; alter ex censoribus, 40, 52, I ; 
alter consulum, 40, 59, I ; altero oculo capitur, 22, 2 f. ; 
de duobus alterum dicimus, de multis alium, Diom. 322, 
17 K; add Prise, i, 90, 19; 2. often repeated, as first 

in separate clauses, one of the two..., one (the other)..., 
Hodie ilia pariet h'lios geminos duos...: Eorum Amphi- 
truonis alter est, alter louis, PI. Amph. I, 2, 21 ; Age alter 
istinc, alter hinc adsistite, Adsistite ambo (sic), Kud. 3, 5, 
28; add Men. pr. 40: accessit ilico alter, ubi alter recessit ; 
alter bonus, alter mains (ue. amor and cupido), Cato or. 
47, 15 lord.; Alter narecuplt, alter pugnare paratust, Enn. 
an. 258 V; Curemus aeqnam uterque partem: tu alterum, 
Ego item alterum, Ter. Ad. I, 2, 50 ; quorum alter exer- 
citum perdidit, alter uendidit, Cic. Plane. 86; add off. I, 
38; i, 90; 3, 73; Quinct. i : Rose. Am. 17; 3. in pi., 
one (party, people, army, set), one (the other), Quis heri 
apud te ? Praenestini et Lanuuini hospites. Suopte utros- 
que -!. decuit acceptos cibo : Alteris inanem bulbam 
-L madidam dari Alteris nuces in procliui -L profun- 
dere, Naev. 21 B; alteri dimicant, alteri uictorem timent, 
Cie. fam'. 6, 3, 4; alteri non multum adiuuabant, alteri 
celeriter quod habuerunt consumpserunt, Caes. b. g. 7, 17, 
2 ; alteri se in moutern receperunt, alteri ad impedimenta 
se coutulerunt, i, 26, I ; add 5, 54, 4 ; 4. at times one 

'alter ' has its place supplied by another word, esp. the first 
by unus, pequn(iae) pars dimidia dabitur ubi praedia satis 
subaignata erunt, altera pars dimidia soluetur opere effecto 
probatoque, CIL 577, 3, 15 ; duo sunt Titi Eoscii, quorum 
alteri Capitoni cognomen est, iste qui adest Magnus uoca- 
tur, Cic. Kosc. Am. 17; duo genera liberalitatis sunt, unum 
dandi beniflcii, alterum reddendi, off. i, 48; erant om- 
nino itinera duo, unum per Sequanos, alterum per pro- 
uinciam nostram, Caes. b. g. I, 6, I ; duae turmae haesere; 
altera metu declita hosti, pertinacior in repugnando telis 
obruta est, Liv. 29, 23, 7 ; 5. in one clause w. con- 

tracted constr., duo numeri quorum uterque plenus, alter 
altera de causa, habetur one for one reason, the other for 
another, Cic. rep. 6, 12; miluo est bellum cum coruo ; 
ergo alter alterius oua frangit, each the other's, Cic. N. D. 
2, 125 ; istis duae res maximae (sc. uis et lepor) altera 
alteri defuit, Brut. 204 ; ueluti hostes aduentareut, alteri 
apud alteros formidinem facere, Sal. lug. 53, 7 ; alteri 
alteros sauciare, 60, I ; add Cat. I f. ; lug. 42, 4 ; 79, 4 ; 
qui noxii ambo alter in alterum causam couferaut, 
Liv. 5, II, 6; 6. without reciprocity, one. ..other, si 
quis quid alter ab altero peterent, ... illi unde petitur, ei 
potius cralendum esse, Cato or. 62, 3 lord. ; and like 
these, utrique, alteris freti, finitimos sub imperium suum 
ooegere, Sail. lug. 18, 12; 7. gen. the other (one having 
been already spoken of), Narnque huic alterae quae patria 
sit, profecto nescio, PI. Bud. 3, 4, 45 ; hoc ipse in itinere 
alterae, Durn uarrat forte audiui, Ter. Haut. 2, 3, 30; 
8. something strengthened by ille, uisum esse in somnis ei 
qui erat in hospitio ilium alterum orareut..., Cic. div. i, 
57 ; 9. another, for any second (person etc.), neighbour, 
stranger, Tu contumeliam alteri facias, tibi non dicatur? 
PI. As. 2, 4, 82; add Cure. 4, I, 17; neque ego oblocutor 
sum alteri in conuiuio, Mil. 3, I, 48; Qui silii scmitam 
non sapiunt, alteri monstrant uiam, Enn. tr. 358 V ; nulla 
uitae pars, neque si tecum agas, neque si cum altero con- 
trahas, nacare officio potest, Cic. off. i, 4; sum euim 



ALTER 



87 



solus aut cnm altero, Att. 11, 15, i; add off. i, 56: 
ne sit te ditior alter, Hor. s. i, I, 40; add I, 5, 33; Cams 
parturiens cum rogasset alteram..., Phaedr. i, 19, 3; 
1O. hence redundantly in neg. w. comp., Sol l)ies...8celes- 
tiorem nullum iuluxere alterum, PI. Bac. 2, 3, 22 ; add Cist. 
4, i, 8; Qui me alter eat audacior homo aut qui con- 
fidentior? Amph. i, i, i ; add Epid. i, i, 24; 11. 
alter quisque, every other, alternate, altero quoque (anno), 
Colum. 5, 8, 2; altero quoque die, Cels. 3, 13; 4, 19 
(12) f. ; 12. other than was, changed, quotiens te 
speculo uideris alterum, Hor. od. 4, 10, 6; 13. second, 
even in a series which goes beyond, ibei terminus stat 
propter uiam ; inde alter trans uiam terminus stat, CIL 
199, ii ; quadriennio post alterum consulatum, Cic. sen. 
30; ut primo die..., ut alter dies amicis istius spem uic- 
toriae auferret, ut tertius dies..., Verr. 2, I, 20; ad ea 
ipsa nomina oculos transtulimus: erant acceptae pecuniae 
a C. Verrucio, sic tamen ut usque ad alterum r litterac 
constarent integrae, reliquae omues essent in litura : alte- 
rum tertium quartum... erant eiusmodi nomina, 2, 2, 187; 
proximo, altero, tertio, denique reliquis diebus, Cic. Phil. I, 
32; 14. so w. ordinal multiples often, litteras quas mini 
altero uicesimo die (22nd) reddidit, Cic. fam. 12, 25, I ; lua- 
trum post annum alterum et quadragensimum feci, mon. 
Ancyr. 2, 3 ; anno trecentesimo altero quam condita Roma 
erat, Liv. 3, 33, I ; post trigesimum et alterum diem, 
Colum. 12, 41 f . ; unetuicensimo (aetatis anno) Caesar 
Dolabellam, altero et uicensimo Pollio C. Catonem iis ora- 
tionibus insecuti sunt quas..., Tac. dial. 34 f.; uicesima et 
altera laedit, Manil. 4, 466 ; IS. but w. ab and quam 
immediately following, second only (to), Fortunate puer, tu 
nunc eris alter ab illo, Verg. B. 5, 49; Alter ab undecimo 
(i.e. I2th, but Serv. ad 1. makes it I3th) turn me iam 
acceperat annus:...Vt uidi, ut peril! 8, 39; altero die quam 
a Brundisio soluit in Macedouiam traiecit, Liv. 31, 14, 2; 
decessit paralysi altero die quam correptus est, Suet. Vit. 
3; 16. alterum tantuin, a second as much, as much 
again, imrno etiamsi alterum Tantum perduudumst, perdam 
potius quam sinam Me impune inrisum esse habitum (in 
all MSS but A), PI. Epid. 3, 4, 81 ; add Bac. 5, 2, 65 ; altero 
tanto maiorern, Cic. or. 188 ; nnmero alterum tantum 
adiecit, Liv. I, 36, 7; add 10. 46, 15; quod illicite exactum 
est cum altero tauto passis iniuriam exsoluitur, Paul. dig. 
39i 4' 9i 5! a( ld Papin. 50, I, 15, 2; 17. w. numerals, a 
second (batch of); ad Brutum hos libros alteros quinquu 
mittemus, Cic. Tusc. 5 f. ; Varr. 1. 8, 9 de alteris totidem is 
corrupt ; 18. as unus is used in pi. w. nouns of pi. 
form, so alter, ut laudarem (factum) adductus sum tuis et 
alteris litteris (first and' second letters), Cic. Att. 14, 18, I ; 
add fam. 4, 14, 1 ; duplices similitudiues (two pairs of like- 
nesses), uuae rerum, alterae uerborum, ad Her. 3, 33; de" 
fundi IIH partibus quae cum solo haerent, et alteris III 
quae extra fundum sunt dixi, Varr. r. I, 17, I ; add 2, 2, 7; 
Dein mille altera, dein secunda centum, I)einde usque 
altera mille, deinde centum, Cat. 5, 8 ; 19. met. 

another , a second , (amicus) est tamquam alter idem 
a second self, Cic. am. So ; iiide quam rnihi persuaserim te 
(sc. Caesarem) me esse alterum, fam. 7, 5, i ; add Att. 
4, I, 7; Aus. pr. 2, 15; Verrem, Verr. 2, 5, 87; paren- 
tem, fam. 5, 8, 4 ; Verres, alter Orcus, Verr. 2,4, 1 1 1 ; 
Hamilcar Mars alter, Liv. 21, 10, 8; 2O. attached to 
unus by et, que, atque, first one and then another, and so, 
some say, vaguely, like one, two or three, several, amans 
accessit pretium pollicens, Vnus et item alter, Ter. Audi-. 
I, i, 50; unus et alter dies intercesserat, Cic. Clu. 72; Et 
sub ea uersus unus et alter erunt (two then follow), Ov. 
ep. Sapph. 182; csp. in Suet., ununi et alterum consular^ 
(sc. Lamia and Arruntius), Tib. 63 ; Una alteraque con- 
spirationo detecta (sc. of Anicius Cerealis and Aemilius 
Lepidus), Cal. 56; uiio et altero proelio, Suet. Vesp. 4; 
una et altera liberalitate locupletauit (Horatium), Suet. y>. 
297 ed. Koth; unam et alteram (coutrouersiam he then 
quotes two), Suet. rhet. p. 269 ed. lioth; also w. atqur. 
unus atque alter, mox plures, Claud. 12; uix uni atque 
alteri, Gall). 14; add Caes. 20; 21. unus aut alter, 

one or perhaps two, Plin. pan. 45, I ; 22. in augury. 



88 



ALTEEAS 



ALTERUTERQUE 



unfavourable, altera auis quae prospera non est, Paul, ex 
I', p. 7; cf. irepos Sai/iav; 23. Spengel says the e 

is elided at times iu PI. as in altrinsecus, Sin alter 
altri (MSS alteri) potior est idem perit, True, i, I, 27; 
ilmt? Si alter alterius); his other pass., Bac. 5, 2, 65; 
Pers. 2, 2, 44; Capt. pr. 8; Men. pr. 26 go for nothing; 
but in either case note use of gen. as w. trepos ; 

24. alterius is gen. short in penult ; even in PI. Capt. 

2, 2, 56: Qui imperare iusueram nunc alterius imperio 
opsequor ; yet long iu : Mox cum alterius ablignrias 
bona, Enn. s. 29, p. 158 V; Alterius sua ut comparent 
rommoda. ah, Ter. And. 4, I, 4; Sescuplo uel una uincet 
alterius singulum, Terentian. ap. Prise, i, 228, 12 K; Nee 
altering indigens opis ueni, id. 2432, 7 P; 25. altri? as 
Ken. PI. True. I, i, 27, see 23; 26. alterae as dat. f., 
see PI. and Ter. in 7; ne qua legio alterae (al. alteri) 
legioni subsidio uenire posset, Caes. b. g. 5, 27, 5 ; add 
Colum. 5, ii, 10; ps. Nep. Eum. i, 6. 

alter-as, adv. [for suffix ef. alias] at another time, hence 
repeated, at one time, at another, in his bellis alteras agri 
parte multati, alteras oppidum in captum, alteras..., Cato 
ap. Char. 215, 21 K; pouebant pro eo quod est aduerbium 
alias, Paul, ex F. p. 27. 

alteratio? in Quint. 10, I, 19 Halm w. old cdd. has: 
lectio... multa iteratione mollita. 

altcrcab-Ilis, adj. [alterca-ri] contentious, sormo, Ariiob. 
5, p. 156. 

alterc-angenum, i, n. [altercum + ?] henbane, Plin. 

25. 35- 

altercatio, onis, f. a discussion in which a few words 
from one party are followed by a few words from the other, 
altercation, a wrangling match, dispute, =aMot/3cuo5 \o7os, 
Gloss. Philox. ; oritnr mihi altercatio cum Velleio, Cic. 
N. D. 1,15 ; altercatione Lentuli consulis et Caninii tribuni 
pi., id. fam. I, 2, i ; Clodium fregi cum oratione per- 
l>etua...tum altercatione eiusmodi ex qua..., id. Att. I, 16, 
8; add 10; and 4, 13, i; Brut. 164; quum res a perpetuis 
orationibus in altercationem uertisset, Liv. 4, 6, i ; ex dis- 
<-eptatione alteroationem fecerunt, 35, 17, 2; paulatim per 
altercationem ad continuas orationes prouecti sunt, Tac. h. 
4, 7 ; add Quint. 2, 4, 28 ; 6, 3, 4 etc. 

altercator, Oris, in. one who takes part in an alterca- 
tion, or talking-match, one clever at a repartee, Quint. 6, 

3, 10; 6, 4, 15; hoc te a centurionibus, elegantissimis 
altercatoribus didicisse, Fronto ad Verum I. 

altercor,t ari, vb. r. , or recipr. , also alterco*, are, vb. 
[implies a dim. adj. pi. alterci, first one and then the other 
briefly] deal with each other alternately; esp. in words, 
hence have a talking-match, each in turn speaking briefly, 
wrangle, cum patre altercasti* dudum, Ter. Andr. 4, i, 29; 
mecum altercas*...? Tace, Pac. ap. Non. 470, 10; in alter - 
caudo inuenit parem neminem, Cic. Brut. 159; altercarit 
cum Vatinio, Caes. b. c. 3, 1 9, 5 ; sedemus inulierum ritu 
inter nos altercantes, Liv. 3, 68, 8; Nimium altercando 
ueritas amittitur, Publilius Syr. ap. Gell. 17, 14, 4; 2. 
exchange (words in a friendly way), w. ace. dum huius- 
inodi sermonem altercamurt, Apul. M. 2, 3 f . ; 3. met. 
alternate as opponents, battle with, altercante libidinibus... 
pauore, Hor. s. 2, 7, 57; 4. as a pass, impers., dum 
altercatur*, cod. last. 3, 6, 43 f. 

alterc-ulum, i, n. dim. Apul. herb. 4; = 

altercum, i, n. henbane, = vonMtyiOf, Plin. 25, 35 ; Scrib. 
comp. 181. 

alternamentum, i, n. alternation, Claud. Mam. 3, 8. 

altcrnatim, adv. alternately, gaudium atque aegri- 
tudinem a. sequi, Claud. Quadr. 76, 10; add Arnrn. 29, 

2, 28. 

alternStio, onis, f. alternation, pedes incertis alterna- 
tionibus commouere, Apul. M. 10, 10; add Ascl. ep. 27; 
Macr. s. 7, 5, 4; 2. alternative, qui cum extraneo agit, 
siue recepit sine corruperit, agere potest ; qui cum socio, 
sine alternatione, id est, si corrupit, Ulp. dig. II, 3, 9; add 
1 3, 4, 2, 3 ; 47, 10, 7, 4. 

alteme, alternis, see alteruus. 

altcrnitas, fitis, f. alternative, Prise. 594 P, I, 81, 



altcrno, are, vb. [alternus] make alternate, deal alter- 
nately with, Haec alternanti potior senteutia uisa est, Verg. 
4, 287; alternant spesque timorque fidem, Ov. her. 6, 38; 
uices, 11.15,409; ut in ordiuibus disponendis pari numero 
uernaculas (ulmos) et Atinias alternemus, Colum. 5, 6, 4; 
alternare fructus, bear only in alternate years, Plin. 15, 12; 
add 29, 68; 2. of more than two taken in turn (hirun- 
dines) in fetu summa aequitate alternant cibum, Plin. 10, 
92; 3, absol. take turn, arborum fertilitas alternat, Plin. 
16, 18 ; alteruante bono, 31, 40 ; add 37, 167 ; and perh. Verg. 
G. 3, 220; 4. w. cum, (luscinias) cum s\'mphonia alter- 
nasse, Plin. 10, 84 ; 6. pass, nimis pinguis (terra) alter- 
nari potest, Plin. 18, 191. 

alter-nua, adj. first of one then of the other, alternate, 
every other, Nam fulguritae sunt ibi alteruae arbores, 
PI. Trin. 2, 4, 138; add As. 5, 2, 68; cum ex duabus 
eius orationibus capita alterna inter se contraria re- 
citanda curasset, Cic. Clu. 140; epigramma alternis uer- 
sibus (elegiacs), Arch. 25 ; agrum alternis minis reliuqui 
oportet, Varr. r. I, 44, 3; alternis trabibus ac saxis. Cars. 
b.g. 7, 23, 5; alteruis aptum sermonibus (dialogues), Hor. 
ep. 2, 3, 81 ; Vix hostem, alterni si congrediamur, habe- 
mus, Verg. 12, 233; 2. esp. of alternate challenges of 
jurymen, (recuperatores) xi dato; inde alteruos...(reiciaut 
facito), CIL 200, 37 ; reiectionem iudicum alteruorum, Cic. 
Plane. 36 ; add Verr. 2, 2, 32; Vatin. 27 ; 3. of alternate 
singers etc., esp. trying to outvie each other (ap.oifltuos), 
Versibus alternis opprobria rustica fudit, Hor. ep. 2, I , 
146; diui luli triumpho... alternis uersibus exprobrauere 
lapsana se nixisse..., Plin. 19, 144; 4. so far in pi., also 
in sing., esp. in poets, alterna uice, Eun. ap. Char. 241, 
ioK; alterna morte, Verg. 6, 121 ; alterno pede, Hor. od. 
1,4, 7 ; alterna requie, Ov. her. 4, 89 ; 5. even in prose, 
alterna uice auuorum, Colum. 3, 2, 23; alteruo pulsu, Plin. 
2, 197; 6. in late poets alterni, both, alternas seruant 

praetoria ripas, Stat. silu. I, 3, 25; imitated by Au_son. 
Mosel. 286; add Claud. Mall. Theod. pr. 16; II 7. 

alternis as adv. (sc. uicibus?) alternately, in turn, alteruis 
dormiunt (apes), Varr. r. 3, 16, 9; rogaudo alternis suaden- 
doque, Liv. 2, 2, 9; add 22, 13, 3; 22, 41, 3; Alternis 
dicetis; amant alterna Camenae, Verg. B. 3, 59; add G. 
i, 79; alteruis inconditi uersus militari licentia iactati, 
Liv. 4, 53, 12; cf. 3; alternis sal ingeritur, Colum. 12, 
55, 4; quidam alternis Vatinii, alternis Catones sunt, Sen. 
ep. 120, 19; a. metulae surguut, a. inserta suut poma, 
Plin. ep. 5, 6, 35 ; 8. alterua as adv. (sc. uice), super- 

cilia homiui et pariter et alterna (so Rd) mobilia, Plin. n, 
138; ciliis alterna conniuens, Apul. M. 10, 17; 0. 
alterne? in Plin. read alterna as above; in Sen. N. Q. 9, 7, 
12, 6 text unsound. 

alt6ro = (?Ti=pow, Gloss. Philox. ; in Ov. F. I, 373 some 
MSS have alterat, but edd. w. other MSS adulterat; and 
meaning doubtful in : ne retinendo spiritum alterent potius 
tussiculam quarn mitigent, Cael. Aur. chron. 2, 8, 115. 

altcror-sus, see altrorsus. 

altcr-plex, icis, adj. two-fold, double, alterplicem du- 
plicem, Paul, ex F. 7 ; read alteriplicem or alterplicem in : 
altiplicem, dolosum, duplicem, gloss. Placid. Mai. p. 435 ; 
and in: actiplicern, duplicem, dolosum, exc. Pith. p. 

altertra, for alterutra, Paul, ex F. 7, 15. 

alter-iiter, decl . first as two words, then as one ; adj . num. 
prou. one or other of the two, sunt qui duarum rerum 
alterius utrius causa magistratum petunt, Cat. or. 52, 12 
lord. ; si qui in seditione non alterius utrius partis fuisset, 
Cic. Att. 10, I, 2; add fam. 9, 6, 3; Alteram utram in 
partem, Lucr. 5, 589; alterum utrum, fain. 4, 4 f. ; N. D. 
1 , 70 ; Cael. ad Cic. 8, 6, 3 (so M) ; alteram utram, 8, 8, 
9 (so M); but alterutrurn, Cic. inv. 2. 18 ; Colum. 12, 
pr. 2 ; Ulp. dig. 37, 4, 8, 1 ; alterutro, Caes. b. c. 3, 90, 3 ; 
Gai. i, 61 ; 4, 179; alterutrius, 3, 160; alterutra, Gell. 2, 
12, i; alterutrani, 2, 12, 4; 2. ueteres alterutra ae, 
Char. 159, i K; 3. in logic, contradictory, Apul.? dogm. 
PI. 3, p. 266 Hild. wh. even ulterutris. 

alter-iiterque, found only in fern., adj. num. pron. 
both, iu causa alterutraque modus est, Pliii. 20, 64. 



ALTHAEA 



ALVEUS 



89 



althaea, <ic, f. a wild mallow, Plin. 20, 222 and 229 ; 
althacae, hoc est ibisci folia, Pall. II, 14, 10. 

alti-cinctua, adj. girt up high, Ex altioinctis unus 
atriensibus, Phaedr. 2, 5, n; cf. alte cinctum, Sen. ep. 

92, 35- 

altl-c&mus, adj. w. lofty or long tresses, as a tree, Tert. 
carm. iud. Dom. 8. 

Alticus, in. a cognomen, L. Nouius A., inscr. Fabr. p. 
601, 9. 

altl-frons, ntis, adj. of lofty brow, ceruom altifrontum 
oornua, CIL 2, 2660. 

alti-iugus, adj. high-ridged, moutes, Paul. Nol. nat. 
XIII S. Fel. Murat. 660. 

alti-lan-eus, adj. [lana] with long wool, loui berbeces 
II altilaneos, Marti arietes altilaneos, inscr. fr. Arval. Or. 
1798; intonsam bidentem, quam Poutiflces altilaneam 
uocant, Serv. A. 12, 170; cf. oaeui uillis altis, Varr. r. 2, 
2, 3. 

altJU-arlus, adj. as sb. m. one who rears chickens, L. 
Varl...auiarius altiliarius, inscr. Or. 2866; C. lulius Aug. 
lib. altiliarius, inscr. Mur. 906, 9; = o/witforpo^os, gloss. 
Phil. 

alt-ills, adj. [alo, w. t excr.] reared (and fattened for 
the table), boues altiles, ad sacrificia publica saginati, 
dicuntur opimi, Varr. r. 2, I, 20; cocleae, Pliu. 9, 174; 

2. fat, gallinam quae non esset altilis, 10, 139; (cosses) 
farina saginati altiles fiunt, 17, 220; galliuam, Macr. s. 

3, 13 (2, 9), 12; formicas, Priap. 32 ; uenae altilem sangui- 
nem meinbris miuistrant, Macr s. 7,4, 22; 3. of plants 
etc., brought to a great size by cultivation, altiles asparagi, 
Plin. 19, 54; Q. Popillio Q. 1. Macro herba(rum) alti(lium) 
... negotiator!, inscr. Maff. 474, i; 4. met. of man, of 
trained athletes, Tert. spect. 18; 5. met. of wealth, 
Prohibet diuitiis maxumis, dote altili atque opima, PL Cist, 
ap. Non. 72, 20; 6. as sb. f. and pi. n. a chicken, 
satur altilium, Hor. ep. i, 7, 35; anseribus par altilis, luv. 
5, 115; Ad nos iam ueniet minor altilis, 5, 166; altilia assa, 
Macr. s. 3, 13, 13; altilia dicuntur uolatilia sagiuata studio, 
gloss. MS Voss. 

alti-loquium, ii, n. lofty speech, Mess. Corv. prog. 
Aug. ii. 

Altinas, atis, adj. of Altinum, cues, Colum. 7, 2, 3 ; 
genistae, Orat. eyu. 130 ; 2. as sb. inhabitant of Altiuuni, 
Plin. ep. 3, 2, 2. 

Altinum, i, n. a city of Northern Italy on the Adriatic, 
Plin. 3, 119 and 126 etc.; Mart. 14, 155, 2. 

Altlnus, adj. of Altinum, uaccae, Colum. 6, 24, 5 ; oues, 
Tert. pall. 3. 

alti-pendulus, adj. hanging down from aloft, aliquot 
altipendulor Beliqnimng uiudemiae superstites, Nov. ap. 
Fronton, ad M. Caes. 4, 6. 

altipetax, acis, adj. inclined to ascend, cucurbita, Strab. 
Gall. 6, i. 

altipetns, adj. making for the upper regions, leuitas, 
Paul. Nol. ep. 12 med. 

altipotens? in Mart. Cap. 32 G edd. : alti potens 
parentis. 

alti-sonus, adj. high-sounding, sounding aloft, Saep- 
tum altisono cardine templum, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 
44; altisono Caeli clupeo, Enu. ap. Varr. 1. 7, 4; louis 
altisoni, Cic. poet. div. i, 106; add Sen. Hero. Oct. 533; 
luv. n, 181. 

alti-thrdnus, adj. high-throned, luvenc. prol. ; Venant. 
F. vit. S. Mart. I. 

alti-t6nus, adj. thundering aloft, zonae, Varr. ap. Prob. 
ad Verg. B. 6, 31. 

altitude, Inis, f. height, montium, Cic. agr. 2, 52; 
(aedium), off. 3, 66; 3. met. height, loftiness, elevation, 
sublimity, aniini, Cic. fam. 4, 13, 4; part. or. 77 ; Liv. 4, 6, 
12; orationis, Cic. Brut. 67; II 3. depth, spelunca in- 
fjnita altitudine, Cic. Verr. 2, 4, 107; add 2, 5, 68; div. I, 
97 ; plagae, Cels. 7, 7, 9 ; 4. met. deep reserve, ad 

simulanda negotia altitude ingeni incredibilis. Sail. lug. 
95, 3; exereenda est altitudo auimi ne si irascamur. ..in 
morositatem incidamus, Cic. off. 1 , 88 ; neque uultu mutato 
...altitudiue aniiui an..., Tac. an. 3, 44 f. 

K. D. 



alti udlans, adj. flying aloft, soils rota, Luer. 5, 433 ; 
grus, Auson. techn. ; 3. as sb. high-flying bird, genus 
altiuolantum, Enu. ap. Cic. div. i, 107. 

alti-udl us, adj. the same, Pliu. 10, 42. 

altius-ciilus, adj. comp. dim. somewhat high, caleia- 
menta, Suet. Aug. 73; 2. altiuscule adv., altiuscule sub 
ipsas papillas succinctula, Apul. M. 2, 7 ; add 8, 31. 

alto, are, vb. [altus] make high, exalt, Sid. ep. 2, 2 ; 
and 9, 8. 

alt-or, oris, m. [al-o; t excr.] one who rears (a child), 
Curetes altores louis, Sail. ap. Lact. i, 21 f. ; add Stat. 
silu, 2, 69; 2. met. omnium rerum educator et altor 
est mundus, Cic. N.D. 2, 86; altoris nomine terram coluit 
antiquitas, Aug. C. D. 7, 23 f. ; 3. but in Sen. Here. fur. 
1 254 MS E has auctorem. 

altrln-aScua, (altrim.) adv. [implies a form altrinde, as 
utrinque does a utrinde; cf. delude, dein; hiu-c, illin-c] on 
one side (of two), gladiolo cinctus al., Apul. M. 2, 18 ; 
2. on the other side, quin retines altriusecus, PI. Mil. 2, 
5, 36 ; perge porro (on your side) ; ego adsistam hinc altrin- 
secus, Merc. 5, 4, 16; add Ps. 3, 2, 73; 3. at times, 
trisyl., Post altrinsecust ancipes securiclast item aurea, PI. 
Hud. 4, 4, 114; Pseudule adsiste altrimsecus atque onera 
hunc maledictis. Licet. Ps. i, 3, 123 (Kitschl cj. alterim); 
Eespondet ille altrinsecus, Prud. st. 5, 53. 

altr-lx, Icis, adj. or sb. f. one who rears (a child), a 
nurse (including wet-nurse*), altrici quae luctus causa 
roganti...ait, Ov. M. II, 683; paremus altrix, Sen. Phaedr. 
256; add Here. Get. 453; Stat. silu. 2, i, 96; Th. i, 603; 
in moribus inolesceudis rnagnain partem ingenium altricis* 
et natura lactis tenet, Gell. 12, I, 20; 2. met. eadem 
terra parens altrix, Cic. Flac. 62 ; and Verg. 3, 273 ; Altricis 
(al. nutricis) Apuliae, Hor. od. 3, 4, 10; add Ov. M. 4, 293; 
Sil. i, 218. 

altrorsus, adv. [ = altero-uorsus, implying an adv. al- 
tSro the other way] in the other direction, uxore a. disclusa, 
Apul. M. 9, 28. 

altro-uorsum, [see above] the same, Verum autem 
altrouorsum cum earn mecum rationem puto, PI. Cas. 3, 
2,25. 

altus, iis, m. rearing, nursing, terrae altn nutritur uni- 
uersitas, Macr. s. i, 20, 18. 

altus, part, and adj. See alo. 

alucinatio, etc., see halucinatio. 

alucus, i, m. an owl, Serv. ad Verg. B. 8, 55; =bubo, 
gloss. Philox. 

alueare, is, aluearium (aluarium), ii, adj. n. as sb. 
[alueus] a place for beehives, cum uetus alueare numero 
apium destituitur, Colum. 9, ii, I ; apes in aluearium con- 
cesserant, Cic. ap. Char. 107, 2 K ; hos ch-cum uillam 
totam aluearium fecisse, Varr. r. 3, 16, 10; add 3, 16, ii ; 
2. gen. in pi. qui aluearia sua locata habet, Varr. r. 3, 16, 
10; Seu lento fueriut aluaria (so MSB and Char.) uimine 
texta, Verg. G. 4, 34; add Colum. 9, 6, I (wh. some MSS 
albaria). 

alueatus, part, [implies a vb. alueo from alueus] 
hollowed out, sulcos, Cato r. 43. 

aluedlatus, part, [implies a vb. alueolo] channelled, sty- 
lobata, Vitr. 3, 3, 5. 

alucolus, i, m. dim. [alueus] a small hollow vessel, 
basin, bowl, secures... alueolos molas quantum in xl longas 
naues opus esset, Liv. 28, 45, 17; totum ouorum numeruni 
in alueolum conferat, Colum. 8, 5, 13 ; illud enim (oleum) 
uestris datur alueolis quod..., (a bowl for food at table), 
luv. 5, 88; add 7, 73, wh. schol. : uasis in quibus mandu- 
catis ; Alueolo coepit ligneo conspergere Humum aestuan- 
tem, Phaedr. 2, 5, 15; 2. a shuttle for weaving, Hier. 

130; ad Demetr. n. 15; 3. a dice-box, tesserae quibus 

in alueolo luditur, Varr. ap. Gell. i , 20, 4 ; alueolum poscere 
aut quaerere quempiam ludum, Cic. fin. 5, 56 ; alueolum, 
tabula aleatoria, Paul, ex F. 8 (wh. note the n. gender) ; 
4. a small bath? Vitr. 5, 10, I ; 6. channel of a small 

river, (saxum) alueolum iuterpellat. Curt. 6, 4, 4. 

alu-eus, i, m. [akin to alu-us, our hollow, and Scotch 
hole and hoik, dig; and so to Lat. col-o, dig] anything 
hollowed or dug out, alueo scrobis, Colum. 4, 4, i ; uitis in 

12 



90 



ALVINUS 



AMABILIS 



alueo deposita, 4, 4, 2 ; qui ex his (scrobibus) longiores 
fient, ut uitis binas accipiant, aluei uocabuutur, Plin. 17, 
1 68; 2. esp. channel or bed of the river, labitur tra- 

bica (a sort of ship) in alueos (so MSS, alueo Dacier cj.), 
Pac. ap. Paul. exF. p. 367 ; Aliapraealto defluens alueo, Liv. 
5- 37. 7 ; a dd IO > 2, 7; prono rapit alueus amni, Verg. G. 1, 203 ; 
Adsuetae ripis uolucres et fluminis alueo*, A. 7, 33 ; Tusco 
denatat alueo, Hor. od. 3, 7, 28 ; 3. any bollow, Cortici- 
busque cauis uitiosaeque ilicis alueo*, Verg. G. 2, 453; 
4. a bath, ut in alueum descenderet, Coruif. ad Her. 4, 14; 
alueusne ille an equus Troianus fuerit qui tot uiros...texerit, 
Cic. Gael. 67; aluei latitude... ne minus sit pedes senos, 
Vitr. 5, 10, 4; ut paruuli in testudineis alueis (peril, the 
hollow shell of a tortoise or turtle), Capitol. Alb. 5, 6 ; but 
alueus fagineus..., Ov. M. 8, 652 is omitted by Merkel as 
spurious; S. hull of a ship or boat, .alueos nauium in- 

uorsos pro tuguriis habuere, Sal. lug. 18, 5; non arma- 
inenta modo sed etiara aluei nauium quassati erant, Liv. 
23, 34, 1 7 ; canas alueus haurit aquas, Ov. F. 3, 592 ; Por- 
tabat sanctos alueus ille uiros, Prop. 3, 5, 32; cauatum ex 
inateria alueum ( = jaoroJiAoi/) , Veil. 2, 107, I; simul aceipit 
alueo* Ingeutern Aenean, Verg. 6, 412; naustibulum uoca- 
baut autiqui uas aluei simile. ..a uauis similitudine, Fest. 
p. 169 A 24; which Paul, copies, making alueum neuter! 
6. a hollow vessel, bowl, basin etc., quala satoria vii, 
alueos xl, Cato r. II, 5; quum flnitantem alueum quo ex- 
positi erant pueri tenuis aqua destituisset, Liv. i, 4, 6; 
in alueis ualidi roboris, Plin. 16, 53; 7. esp. a dice-box, 
tertio triumpho...transtulit alueurn cum tesseris lusorium 
e gemmis duabus latum pedes iii, longum pedes iv, Plin. 
37, 13; alueo et calculis uacasse, Val. M. 8, 8, 2 ; add Suet. 
Claud. 33; 8. for aluus, a bee-hive? alueorum (aluo- 

rum ?) cultoribus, Colum. 9, 3, I ; elsewhere he has aluus 
aloue in this sense ; and in Plin. Sillig has alui, 7, 64 ; 1 1 , 
22; aluo, n, 43; so MSS in PI. ap. Prise. I, 522, 15 ; 
9. meaning of alueus in Varr. ap. Non. 108, 27 doubtful ; 

1O. note alueo disyll. in Vergil above * ; cf. aluaria. 
alulnus, adj. suffering from diarrhoea, Pliu. 21, 172; 
but in 25, 76 only a cj. 

alum, i, n. or halus, i, f. a plant, symphytum officinale, 
Linn., Plin. 27, 41; halus quam Galli sil uoeant, 26, 42; 
add Apul. herb. 59 ; 2. also = alium, a wild garlick, Plin. 
19, 116. 

aiumen, mis, n. [?] alum, oris ulceribus dentibusque 
(magnopere prodest), Plin. 35, 186; add 35, 183 and 184 
etc. ; Vitr. 2, 6, I ; 8, 3, I ; turrim ardere lion posse quod 
alumiue oblita fuisset, Gell. 15, I, 6; 2. Welsh 

allog ; 3. Beckmanu inv. 2, 92 holds aiumen to be our 
vitriol. 

Alumeto, pro Laumedoute a ueteribus dictum, Paul. 
exF. 18. 

alumin-arius, adj. a dealer in alum, insc. Grut. 
642, 9. 

alumin-atus, quasi-part. impregnated with alum, aqua, 
Ph'u. 31, 59; add Marc. Emp. 25. 

alumin-osus, adj. full of alum, Pliu. 31, 49; fontes, 
Vitr. 8, 3, 4. 

alumna, see alumnus. 

alumno, are, vb. [alumnus] rear (a child), nurse, bring 
up, quod manibus mcis alumnatus sit, Apul. M. 6, 23; add 
9, 36 ; 10, 23 ; puellae in peuetralibus alumuatae, Mart. 
C. 9, p. 302 f. G. 

alumiiDr, ari, vb. r., the same, canes quos ad tutelae 
praesidia curiose fuerant alumnati, Apul. M. 8, 17. 

alumnus, a, um, adj. and sb. m. or f. [a quasi-part. 
I'iiss. of alo, cf. Greek and uertumnus] lit. one being reared, 
one in relation of child to a wet-nurse, a nurseling, foster- 
child, Quis est qui me uocat? Erus atque alumnus tuns 
Bum. Salue alurnne mi, PI. Merc. 4, 5, 7; Nostra haec 
alumnast, tua profecto filia, Cist. 4,2, 96; add Poen. 5, 3. 
4 ; Quid uoueat dulci nutricula maius alumno, Hor. ep. I , 
4, 8; hos usus praestet, tibi dixit, alumnus, Ov. M. 4, 
524; 2. met. reliqui Platonis alumni, Cic. fin. 4, 72; 
ego pacis ut ita dicam alumnus, Phil. 7,8; te quasi 
almnuum disciplinae meae, fain. 9, 14, 2 ; Veritas Attiees 
pbiio-ophiae alumna, Varr. ap. Non. 243, 2 ; nee lloinula 



quondam Vllo se tantum tellus iactabit alumno, Verg. 6, 
877 ; alumnum (fortunae), Plin. 7, 43; Martis alurnne dies. 
Mart. 12, 60, I ; add Stat. Th. 6, 378; 7, 733; 3. less 
accurately, one reared by, esp. of foundlings, (dptirroi), who 
became the slave property of those who reared them (cf. 
Plin. ad Trai. 10, 71, al. 65), T. Aelius Aug. lib. Satur- 
ninus alumno fidelissimo, iuscr. Or. 2795; Helenae alum- 
nae, 2796 etc. ; 4. gen. one under the charge of an- 
other, a proteg, Turn comes auspiciis caro datus ibat 
alumno, Verg. II, 33; II 6. in very late writers, one 
who rears, alumnos quos alas uel eos qui alunt, Non. 
242, 30 ; et qui alit et qui alitur alumnus dici potest, Isid. 
or. 10, i; cygnus...aluinna stagua petierat, Mart. C. i, 
n G, p. 12, 28 Eyss. 

Alus? a god so called, Alo Sex. Nig. Sollonius, inscr. 
Or. 1957, perh. spurious. 

aluta, ae, f. [perh. a part., cf. aiumen] thin leather, 
pelles pro uelis alutaeque tenuiter confeetae, Caes. b. g. 3, 
13, 6; Pes malus in muea semper celetur aluta, Ov. a. a. 
3, 271 ; Inguina suceiuctus nigra tibi seruus aluta, Mart. 
7, 35, i ; add 2, 29, 8; 12, 26, 9 ; luv. 14, 282. 

alutac-ius, adj . made of thin leather, pellis, Marc. Emp. 
23; pellicula, 26. 

alutarius? the same, emplastro (alutacio?), Marc. Emp. 
15. 

aluus (rather aluos), i, f. (m. in PI.), the belly, Quom 
hasce herbas huiusmodi in suom aluom congerunt, PI. 
Ps. 3, 2, 34; Itaque aluom prodi sperauit nobis salsis 
poculis, Bud. 2, 7, 31 ; cum alui natura subiecta 
stornacho (the weasand or oesophagus) cibi et potionis sit 
receptaeulum, Cic. N.D. 2, 136; luinbrici quoque occupant 
aluuni, Cels. 4, 24, I ; nota conduntur in aluo (equi), Verg. 
2, 401 ; add 6, 516; 9, 152; 2. hence a. superior, of the 
stomach, aluom si uoles deiicere (so Schneid. ; eieere ?) supe- 
riorem, sumito ..., followed by tautiun bills pituitaeque 
eiciet (so P) uti ipse miretur, unde tantum siet, Cato r. 
156, 2 4; 3. of the contents of the belly, aluos cruda, 
Cato r. 125; aluom mouere, 114, 115; Cels. 2, 29, I ; ducere, 
Cic. N.D. 2, 12, 2; aluus si uehementius fluit aut saepius 
ducitur, Cels. 2, 12, I ; add 2, 12, 2; aluus uaria. ..liquida, ... 
nigra..., 2, 6, p. 37, 1. 38; aluuni contrahere...supprimere 
ad eliciendas aluos (note plural), Plin. 19, 80; 4. diges- 
tion, uinum si uoles coiicinnare ut aluom bonam faciat, 
Cato r. 114; 5. and absol. diarrhoea, flux, aluos corpus 
ac uires carpit, Colum. 6, 7, 2 ; 6. of pregnancy, yet still 
belly rather than womb, Nam ilia me (so MSB) in aluo men- 
sis gestauit decem : At ego illam (hanc ?) in aluo gesto plus 
auuos decem, PI. St. I, 3, 5 ; cum praeguas Diouysium aluo 
contineret, Cic. div. i, 39; add Clu. 34; II 7. a bee- 
hive, aluos faciunt ex uiminibus, Varr. r. 3, 16, 15 ; add 9, 

16, 18, 21 etc.; uenio ad aluorum curam, Colum. 9, 2, I ; 

add 9, 6, 2 etc.; imponunt nauibus aluos, Pliu. 21, 73; see 

alueus ; 8. rarely m. as, ex aluo lauando, Cato ap. Prise. 

I, 268, 20 K; Maia...grauido eoiicepit in aluo, Ace. ap. Prise. 

i, 163, 5; fragilissimus aluus, i, 268, 18; iucesto m aluo, 

China, ib.; add Calvus, Laber., ap. Char. 80, 21. 
alypon, i, n. (painless) a plant, Plin. 27, 22. 
alysson, i. n. (\vatra.) a plant, a cure for hydrophobia, 

Pliu. 24, 9; but in Diosc. (from \vfui) a cure for hiccough, 
alytarcna, ae, m. one who has charge of the public 

games (in Antioch etc.), Theod. C. 10, I, 12; 15, 9, 2. 
alytarchia, ae, f. the office of the same, ib. I, 36, I. 
am (an), prep, round [ = G. um, a/j, of afi(f>t; and perh. 

am of amo, wh. see] round, arat an terminum (T.H.K. cj.; 

MSS oratorum an t.: the rejected orum made up of two dittos .. 

or for ar of arat, um for am), Cato orig. ap. Macr. s. I, 14, 

5 ; who adds: id est circa t. ; cf. qui urbem nouam condet 

tauro et uacca aret ; ubi aranerit inurum faciat, Cato ap. 

Isid. or. 15, 2, 3; cf. too Fest. p. 375 M; 2. gen. 

insep. as in vbs. am-icio, am-plector; and with excr. b, 

in amb-arualia. As for ambedo, ambio, amburo, see them 
amabilis, e, adj. worthy of love, lovely, loveable, Sat 

bella's atque amabilis, PL As. 3, 3, 84; add Ps. 5, 4, 54; 

filiam tuam et amo et amabilem esse certo scio, Cic. Att. 5, 

19, 2; mores, part. or. 22; insania, Hor. od. 3, 4, 5; 

frigus, 3, 13, 10; 2. conip. Cic. Att. 12, 9; fam. 7, 20, 



AMABILITAS 



AMBAGIO 



91 



i ; sup. Cic. am. 51; 3. amabiliter adv. amiably, kindly, 
Anton, ap. Cic. Alt. 14, 13, A 2; 4. lovingly, Spectet 
iiinahilius inueiiem, Ov. a. a. 3, 675: add Petr. 113. 

amabilitas, fitis, f. loveliness, qui amabilitati animum 
adiceret, PI. Poen. 5, 4, i; add St. 5, 4, 58; Hor. ep. 2, I, 
148. 

amandatio, onis, f. sending far away, Cic. Bosc. 
Am. 44. 

5-mando, are, vb. perh. lit. entrust a person to another 
(maudo) to be sent far away, send far away, send out of the 
way, amaiulat liominem. Quo? Lilybaeum fortasse, Cic. 
Verr. 2, 5, 69; (Cicerones) amandandi uideutur in Graeciam, 
Att. 7, 13, 3; me expulso, Catoue ainandato, dom. 66 ; infra 
mortuos amandiitus, ad Quir. 10; add N.D. 2, 141 ; amau- 
datum in Frisios, Tac. h. 4, 56; add Gell. 12, I, 22. 

Smanu-ensis, adj. as sb. [a manu] an amanuensis, or 
secretary, Suet. Ner. 44; Tit. 3. 

amaracinus, adj. of the plant amaracus, unguentum, 
Plin. 13, 5; oleum, 21, 163; 2. amaracinum, as sb. n. 
the perfume made from it, Deuique amaraciuum fugitat 
sus, Lucr. 6, 973; add 2, 847; 4, 1179; 3. hence pro- 

verb, nihil cum amaracino sui, Gell. praef. 19. 

amaracus, i, m. f., amaracum n., the plant marjoram, 
Cyzicoua amaracus, Plin. 13, 14; amaracum quern Phry- 
gium cognominant, 21, 67; auiaracum appellauere quod 
Aegyptus sampsuchum, 21, 61. 

amarans, part, making bitter, Euf. Fest. Avien. 

amarantus, i, m. (unfading) amaranth, a plant, has 
amarante moraris, Ov. F. 4, 439; Plin. 21, 47. 

amaresco, ere, vb. become bitter, Pall. 2, 15, 9. 

amaritas, atis, f. bitterness, suci, Vitr. 2, 9, 14. 

amarities, ei, f. bitterness, Quae duleern curis miscet 
amaritiem (amariciem a), Cat. 68, 18. 

amaritado, inis, f. bitterness, (olearum), Varr. r. I, 66; 
apsinthi, Plin. 21, 1 60; amaritudines hebetant, 24, 105 
(note plural); 2. met. carminum, Plin. 36, 12; quantum 
illis (uersibus) dulcedinis amaritudinis! ep. I, 16, 5; ne in 
bilem et amaritudinem uertat iniuria, 6,8,8; add Quint. 

10, i, 117; (uocis) a., excessive harshness, n, 3, 169. 
amaror, Oris, m. bitterness, Lucr. 4, 224; 6, 934; Verg. 

G. 2, 247; cf. Gell. i, 21. 

amarulentus, adj. bitter, met. Timon, Gell. 3, 17, 4; 
dicacitas, Macr. K. 1,7, 2; os amarumst, PI. Cure. 2, 3, 39 ; 
Cels. i, 3. p. 1 6, L 17 Dar. 

am-arus, adj. [am, what?] bitter, quid indicant sensus? 
Dulce amarum, leue asperum..., Cic. fin. 2, 36; sentit 
(animal) et dulcia et amara, N.D.. 3, 32; calices amari- 
Gres, Catul. 27, 2; salices carpOtis amaras, Verg. B. i, 79; 
gustus amarus, Plin. 25, 63; amariores suci, II, 15; Afri- 
cana (iris) gustu amarissima, 21, 40; 2. met. Dulcia at- 
que amara aput te sum elocutus omnia, PI. Ps. 2, 4, I ; add 
i, i, 61 ; amores...dulcis aut experietur amaros, Verg. B. 3, 
no; 3. esp. of words, dictis incessis amaris, Ov. tr. 3, 

11, 31; ecriptis uexauit arnaris, Pont. 4, 14, 37; amari 
sales, Quint. 10. I, 117; 4. of man's character, first of 
bitter hostility, Hostis amare, Verg. 10, 900; 5. esp. 
sour, cross, ill-tempered, Amarae mulieres suut, non facile 
haec ferunt, Ter. Hec. 4, 4, 88; amariorem me scncrtns 
faeit, Cic. Att. 14, 21, 3 ; amarum nos acerbumque dicimus 
nee minus stomacliosum, Sen. ira, I, 4, 2; 6. amarum 
as sb. n. the bitter, amor amari dat satis, PI. Trin. 2, I, 27; 
aiuari iucuudum est si euremus ne quid insit amari, Quint. 
9, 3, 70; 7. amarum, as adv. bitterly, subridens amarum, 
Apul. M. 6, 13; Amm. 21, 9, 8; 8. amare, adv. bitterly, 
met. ammonebo, non amare, non palam, Sen. ben. 5, 23, 2 ; 
ne id quod adfirmauerit uenditor, amare ab eo exigatur, to 
the bitter end, Gai. dig. 21, I, 18; non amare nee tam- 
quam inter infestos ius...tractandum est, Paul. 24, I, 28, 2 ; 
cum tuae domus amores amare coerceas, Apul. M. 5, 31; 
comp. Macr. somn. Sc. 3 ; sup. Suet. Tib. 54 ; but in PI. 
True, i, 2, 78 Hpengel w. A has amara; 9. arnariter 
adv. bitterly, ilicr. cp. 23. 

am-asc-o, f'iv, vb. iter. [whence vb. am-a-] love, mine 
primulurn amaseo, N'auv. ap. Diom. 343, n K. 

Amasanus, m. [?] a river of Italy wh. crosses the Pomp- 
tine marshes, Verg. 7, 685; n, 547., 



amas-io, onis, m. dim. [amas = amasc of amasco] con- 
temptuous term for lover, Apul. M. 7, 21 ; puellao...Arnusio 
uum eompriuiuntur fraudibus, Prud. art<t>. 10, 182. 

amasiuncula, see 

amasmn-c-ulus, m. triple dim. [itmasio] a term of 
strong contempt or affection for a lover, Petr. 45; 2. 
amasiuncula, f. Petr. 75. 

amis-ius, m. dim.? [cf. amas-io] lover, paramour, 
Misc'i-iimum hodie ego hunc habebo amasium, PI. Cas. 3, 3, 
27; add True. 3, I, 13; Gell. 6 (7), 8, I ; 19, 9, 9. 

amata, see amo. 

amatio, onis, f. loving, Cum tua arnica (so MSB), cum- 
que amatiouibus, PI. Merc. 4, 4, 54; add Capt. 5, 5, 2; Kud. 

4, 5, 14 etc. 

amator, oris, m. lover, Philocomasio amator, PI. Mil. 

5, I, 38; add True, i, i, 19 etc.; Quae cum amatore suo (so 
A) cum cenaut liguriunt, Ter. Eun. 5, 4, 14; add 4, 7, 24; 
adulter an amator? Cic. Gael. 49; add Liv. 39, 42, 3; 39, 
42, 9; amatorem tenerum, luv. 6, 548; amicus animi est, 
amator corporis, Donat. And. 4, 3, 3 ; 2. one given to 
women (cf. mulierosus) aliud est amatorem esse, aliud 
amantem, Cic. Tusc. 4, 27; Inuidus, iracundus, iners, 
uinosus, amator, Hor. ep. I, I, 38; 3. met. pacis, Cic. 
Att. 14, 10, 2; sapientiae, Tim. 14; amatorem tuum, fam. 
9, 15, 4; antiquitatis, Nep. Att. 18, i; urbis, ruris, Hor. 
ep. i, 10, i ; 4. as adj. amatores oculos, Apul. M. 5, 
24. 

amator-c-ulus, i, m. double dim. a little darling of a 
lover, PI. Poen. i, 2, 27. 

amator-ius, adj. of a lover, amatory, poesis, sermo, Cic. 
Tusc. 3, 72; 4, 71; uoluptas, 4, 73; uirus, Plin. 8, 83; 
ueneficia, 9, 79; 2. amatorium as sb. n. (sc. poculum), 
a love-charm, Plin. 20, 32 ; 28, 101 and 106 ; Sen. ep. 9, 
6 ; Quint. 7, 3, 10 and 30. 

amatr-ix, Icis, f. a lover, PI. Poen. 5, 5, 25; As. 3, i, 
S ; Mart. 7, 69, 9 ; as adj. loving, aquas, 7, 15,4; 10, 4, 6. 

amaturio, ire, vb. desid. ap. Diom. 346, 3 K; Prise. I, 
429, 13. 

ambaetus, m. [a Go. and perh. Gallic wd. for servant 
guths andbahts = 0eou SiaKovos, Eom. 13, 4; audbaht 
bimaiis = CU.O.K.OVOV nepiTop.^} a servant, ambactus apud 
Enuiurn lingua Gallica seruus appellatur, Paul, ex F. 4, 13 
M ; ut quisque est genere amplissimus ita plurimos circum 
se ambactos clientesque habet, Caes. b. g. 6, 15, 2 (speaking 
of Gauls) ; on a coin, Pellerin's Med. 1,3. 2. perh. as a 
surname, L. Postumius Ambatus (for Ambactus), inst-r. 
Grut. 702, 7. 

ambadedo? founded only on ambadedisse, a bad cj. in 
PI. Merc. 2, I, 15 and 17; wh. MSB have ambedisse. 

ambages, is, f . found only in ambage of sing, as regards 
authors, but Prob. 10, 9 K 'ambages nominatiuo utriusque 
numeri declinatur'; and in pi. [am + ?] going round, circuit, 
winding, Daedalus ipse dolos tecti arabagesque resoluit, 
Verg. 6, 29; Ducit in errorum uariarum ambage uiarum, 
Ov. M. 8, 161; itinerum ambages, Plin. 36, 85; multiform! 
haec (the moon) ambage (so B, al. Sillig) torsit ingenia 
contemplantium, 2, 41 ; siderum, Apul. M. 9, 32; hordeum 
meis quassatum anibagibus, 7, 15; ambage fallit atra, 
Prud. cath. 6, 48; add Claud, iv Cons. Hon. 226; 2. 
round-about, ambiguous words, mysterious talk, Quid opust 
me multas agere ambages, PI. Ps. 5, i, 10; Sed quaeso 
ambages inulier mitte atque hoc age, Cist. 4, 2, 81; quas 
malum ambages mihi Narrare occipit? Ter. Haut. 2, 3, 77; 
Quid tibi ego ambages Ambiui scribere couer? Lucil. ap. 
Varr. 1. 7, 3, p. 318 Sp. ; baud per ambages... portendebat, 
Liv. i, 55, 6; missis anibagibus, Hor. s. 2, 5, 9; longis 
anibagibus, ep. I, 7, 82; Ov. M. 3, 692; immemor am- 
bagum...suarurn, 7, 761; add 10, 19; uariae mauium am- 
bages, Plin. 7, 188; immensa uitae ambage circa auguria, 
10, 137 ; Germanico per ambages cecinisse, Tac. an. 2, 54 f. ; 
apcrire ambages, 11,34; ea ambage (oraculi), 12,63; 
3. ot the mysterious language of acts, as of Tarquiu about 
Gabii, ubi quid uellet parens quidque praeciperet tacitis 
anibagibus, patuit, Liv. i, 54, 8; hac facti ambage (namely, 
dctuitiendo papauera altissinia), Plin. 19, 169. 

ambagio, cj. in Varr. 1. 7, 3. 

122 



92 



AMBAGIOSUS 



AMBIO 



ambSgiasus, adj. full of round-about, mysterious words, 
(iell. 14, i, 33. 

ambago, inis, f. the same, ambagine rerum, Manil. 4, 
303 ; its actual use also proved by : ambago Latinum non est, 
Prob. 10, 8 K ; ambago generis feminini, auct. de dub. nom. 
572. 5 K. 

amb-arua-lis, e, adj. [am + arua n. pi.] of going round 
the ploughed lauds, dicitur hoc sacrificium ambaruale, 
quod arua ambiat uictima, Serv. B. 3, 77 ; add 5, 75 and G. 

1 , 345 ; a. hostia (ut ait Festus) quae circum arua ducitur, 
Macr. s. 3, 5, 7; ambaruales hostiae quae pro aruis atque 
frugibus (so Prellercj., MSS a duobus fratribus) sacrificantur, 
Paul, ex F. 17; 2. ambarualia as sb. n. pi., the religious 
ceremony itself, ambarualia promissa, Vopisc. Aurel. 20, 3 ; 
conducted by the Fratres Aruales, says Mommsen Bom. 
Chrou. ed. 2, p. 70; of. amfractus, and Aufrecht und K. 
Umbr. Spr. 2, 272. 

ambecisus, us, m. cutting on both sides, ambecisu, 
Varr. 1. 7, 3 p. 328 Sp. 

am bddo, ore, budi, bessus or besus, vb. [an = ova. up, 
bedo prob. an older form of edo; cf. G. bissen, our bite, by 
the side of essen, er isst ; cf. also amburo] eat up, eat the 
whole of, Dicit capram quam dederam seruandam sibi, 
Suae, (suai?) uxoris dotem ambedisse, PI. Merc. 2, I, 15; 
Vxoris simiae (simiai?) dotem ambederit, 2, I, 17 (for so, 
not ambaded. MSS) of a dream ; Ignis enim superauit et 
ambens (so all MSS but one, wh. has lambens, and so 
Lachm. cj. reads superat as a perf.) multa perussit, Lucr. 5, 
396 of Phaethon's conflagration ; for met. use of fire, see 
Verg. below; Ambesas snbigit malis absumere mensas, 
Verg. 3, 257; Ipsi transtra nouant flammisque ambessa (al. 
ambesa) reponunt Eobora nauigiis, 5, 752 ; uis locustarum 
ambederat (dub.) quicquid herbidum aut frondosum, Tac. 
an. 15, 5; primum omnium (flumeu) agrum qui inter uiam 
et flumeu esset ambedit, Alt Var. dig. 41, I, 38 ; hoc quid est 
forma carens Et turpe et multo uulnere ambesum (so A ; E 
abruptum) undique? Sen. Hippol. 1275; cf. ambestrix; 
Ambesis dapibus cumulatim aggesta redundant Fercula, 
Prud. apoth. 717 (cf. Matt. 15, 37). 2. ambest ita tertiae 
persouae uerbum est ut nullam aliain habeat declinationem 
(i.e. ambedit has no authority), Paul, ex F. 4, 15. 

ambegnus, for ambiegnus [am, agnus] -with lambs on 
either side, ambiegna (so MSS) bos apud augures quam 
circum aliae hostiae constituuntur, Varr. 1. 7, 3, p. 319 Sp. ; 
unibegni bos et uerbix ( = ueruex), quum ad eorum utraque 
latera agni in sacrificium ducebantur, Paul, ex F. 4, 16. 

ambens, s. ambedo. 

ambestrix, icis, f. [implies a form ambessor from am- 
bedo] devourer, ursas, saeuas hominum ambestrices, Amm. 

29, 3. 9- 

Ambibulus (olus), m. [implies perh. a vb. am-bibo 
drink up] a cognomen, Annio Vero III et Eggio Auibibulo 
coss. (A.D. 126), inscr. Mur. 323, 2; L. Varius Ambibolus, 
ap. Don. 8, 4. 

amblca? ae, f. [a,u/3td] a big-bellied vessel for steaming 
food, aues in ambicas (so Sehuck cj., MSS abias) sublatae 
Apic. 236 ; hence our alembic through Arab, al-anblg, cf. 
Diez, Worterb. v. lambicco. Cael. Aur. chron. 4, 7 has only 
the Gr. a^/Siras. 

ambidens, siue bidens ouis, quae superioribus et in- 
ferioribus est dentibus, Paul, ex F. 4. 

ambl-fariam, adv. in both directions, Apul. mag. 4 ; 
iimvps urguruenturn a. proposuit, Apul. flor. 4, 18, 88 ; 
2i cf. bifariam. 

ambi-fir-ius, adj. [far what ?] going both ways, and so 
ambiguous, fabulae, Arnob. 5, 35; obtentio, 5, 36; 

2. ambifarie adv. ambiguously, Claud. Mam. stat. an. i, 3. 
ambi formiter, adv. [irnpl. an adj. ambi-formis] in two 

forms, ambiguously, Arnob. 5, 36. 

ambiga, see ambica. 

amblgo, fire, vb. [am + ago; cf. amlio;] lit. drive both 
ways, hence: be divided in opinion, and so dispute, Vicini 
nostri hie ambigunt de finibus: Me cepere arbitrum, 'lYr. 
Hunt. 3, I, 90; de (fundo), Cic. Caec. 21 ; ut inter eos qui 
iimbigunt conueniat quid sit id de quo agatur, tin. 2, 4; 
add or. 126; iuv. 2, 122; hand aoibigam hicine fuerit 



Ascanius anmaior quam hie, Liv. i, 3, 2 ; regni certamiue 
ambigebant fratres, 21, 31, 6; 2. dispute with one- 

self, doubt, be at a loss, ne quis amliigat...cuucta regno 
uiliora habere, Tac. an. 12, 65 ; imperitos auimos quaenain 
post Augustmn militiae condicio ambigentes, I, 16; cui rei 
primum occurreret, ambigebat, lust. 29, 4, 9; 3. often 
in pass, impers. si de hereditate ambigitur, ex edicto ap. 
Cic. Verr. 2, i, 116; Ambigitur quotiens uter utro sit prior, 
Hor. ep. 2, i, 55; de nomine ambigi uideo, Plin. 33, 10; 
add Tac. an. 6, 34 (28) f. ; 4. in the act. never w. 

ace. ; yet nom. occurs with pass, as : in eo iure quod 
ambigitur, Cic. or. i, 242; in his causis quae propter 
scriptum ambiguntur, 2, no; Temporisaeterni... Ambigitur 
status, Lucr. 3, 1074. 

ambigultas, atis, f. ambiguity, two-fold meaning, 
nomiuis..., nam argumentatio res duas significat, Cic. inv. 

1, 74; add Sen. ep. 9, 2; Quint. I, 5, 2; 2. in pi., Sen. 
ep. 108, 12; Quint. I, 10, 5. 

amblg-uus, adj. [ambigo] ambiguous, bearing two mean- 
ings, cum scriptum ambiguum est, ut duae sententiae 
differentes accipi possiut, Cic. top. 96; verba ambigua 
distiuxiinus, or. 102 ; oraculis ambiguis (as: Aio te, Aeacida, 
Komanos uincere posse), div. 2, 115, 116; Ambiguam . . . Sala- 
minn, Hor. od. I, 7, 29; ambiguos...uiros (i.e. centaurs) Ov. 
am. i, 4, 8; 2. doubtful, quicquid incerti mini in animo 
prius aut ambiguom fuit Nunc liquet, PI. Ps. 2, 4, 69; 
secundarum ambiguarumque rerum sciens, Tac. an. i, 64; 
3. w. gen. in Tac., as: imperandi, an. i, 7; futuri, h. 3, 
43; 4. ambiguum, absol. as sb. n. , the ambiguous, a 
state of ambiguity, esp. with prep., In ambiguo etiam nunc 
est, quid ea re fuat, PI. Trin. 2, 4, 193; ex ambiguo con- 
trouersia, Cic. or. 2, no; ambiguorum plurima genera 
sunt, ib. 2, III; 5. ambigue, adv. ambiguously, loqui, 
Cic. N. D. i, 86; scriptum, or. 2, no; certauere, Tac. an. 

2, 21 f. etc. 

I. ambio, Ire, vb. [perh. for a lost am-blto; cf. ambit-, 
perbito, interbito etc. and PL in 4; or for amb-eo (b 
excr.) ; but note forms unlike those from eo* ;] go round, 
ut terrain lunae cursus proxime ambiret, Cic. Tim. 9; 
uicatim ambire, seruis spem libertatis ostendere, Att. 4, 

3, 2 ; Ambibat Siculae cautus fuudamiua terrae, Ov. M. 5, 
361 ; ipsae porticus quis templum ambibatur, Tac. h. 5, 12; 
Mox iubet et totam pauidis a ciuibus urbern Anibiri, Luc. 

1, 593 ; 2. even without real motion, go round, form a 
circle round, surround, gird, inclose, atque oras ambiit auro, 
Verg. 10, 243; rubor ulcus ambit, Cels. 5, 26, 31, p. 196, 
27 D; ambiente* circulo coloris aurei, Plin. 37, 166; ut 
uallum armis ambireut, Tac. an. i, 68; nee commuuiotie 
parietum sed propriis quaeque muris ambirentur, 15, 4^5; 
quos arma tegunt et balteus ambit, Iuv. 16, 48; circulusad 
speciem caelestis arcus orbem solis ambiit, Suet. Aug. 95 ; 
incisos botryonum tenaces (stalks) calido pice ambiri 
oportet, Pall. 10, 17 f.; quae (loca) ciuitatum territoriis 
ambiuntur*, Th. C. 10, 3, 5; 3. esp. of water, freta... 
tumescere ueutis lussit et ambitae* circumdare litora 
terrae, Ov. M. i, 37; Fluctibus ambitae* fuerant Antissa 
Pharosque Et Phoenissa Tyros, 15, 287; in iusula quam 
amuis ambiebat*, Veil. 2, 101, i; muros praealtum mare 
ambiebat*, Curt. 4, 2, 9; II 4. esp. go round as canvass- 
ing, canvass, using fair words and other arts, as first in 
elections, feruut suffragia, mandant imperia, ambiuntur*, 
rogantur, Cic. rep. I, 47; non enim comitiis iudicat semper 
populus..., i'acit eos a quibus est maxime ambitus, Plane. 
9; si comitia placet in senatu haberi, petamns, ambia- 
mus*, Phil. 11, 19; Virtute ambire oportet, non fnuitoribus. 
PI. Amph. pr. 78; Molesti (MSS moleste, Eitschl cj. molos- 
tiac) sunt orant ambitunt (MSS ambiunt, wh. B retains as a 
dissyl.) obsecrant, Videre ut liceat, Mil. i, 8, 69; Ni nidi-*. 
nisi senis amicos oras, ambis. Bene moues, Ter. Andr. 2, 

2, 36; 5. gen. siugnlos ex senatu ambiundo*, Sal. 
lug. 13, 8; quos audio ambire, fatigare uos singulos, ne..., 
14, 20; ambiundo* cogere homines secum proficisci, 84, 2; 
idem fecere Octauius et Q. Caepio sine graui cuiusijuam 
expectatione, neque sane anibiti publice, Sal. h. ap. Serv. 
ad A. 4, 283; tanquam ad id quod agi uidebatur, am 
bientes*, nobilium adolescentium anirnos pertemptant, Liv. 



AMBIO 



AMBROSIA 



93 



2, 3, 6 ; quo nunc reginam ambire (address in soft words, 
coax) furentem Audeat affatu? Verg. 4, 283; Te pauper 
ambit sollicita prece Kuris colonus, Hor. od. i, 35, 5 ; donee 
ultro ambiretur consulatum accipere, Tac. an. 2, 43 ; quum 
in demortuae (Vestalis) loeum aliam capi oporteret, ambi- 
rentque multi ne filias in sortem dareut, Suet. Aug. 31 ; 
piiuatos ambiendo* et blande appellando aliquantum uu- 
nierura frumeuti in sua praesidia congesserat, bell. Afr. 2 1 , 
i; Ambitumque* senem, Val. F. 5, 261; O. esp. for 
marriage, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint, 
Verg. 7, 333 ; non libidine sed ob nobilitatem pluribus 
nuptiis ambiuntur*, Tac. G. 17 f. ; 7. so far w. ace. of 
pers. (nom. w. passive) but also w. ace. of thing sought, 
canvass for, sine qui palinarn ambissit (MSS a. p. ; Fleck, cj. 
p. a.) histrionibus...Seu qui ipse ambissit seu per inter- 
nuntium...Sirempse legem iussit esse luppiter, Magistra- 
tum quasi (so Fl., MSB q. m.) sibi alteriue ambiuerit, PI. 
Amph. pr. 69 74; 8. or w. inf., Hunc ipse...Philetas 
Callimachusque senex...Ambissent laudare diem Stat. silu. 

I, 2, 252. 

2. Ambio, onis, m. (ambio?) a Boman cognomen, 
C. Herennii C. f. Ambionis, inscr. Mur. 1786, 8. 

ambit-io, onis, f. [see ambi-o] lit. going round, circuit, 
and so circumference, fuliginem a. extimae cutis cohibet, 
Sol. 35, 8; but a. tergorum of 22, 5 an interpol. (cf. Momrn- 
Ben's ed. p. Ixiii, note); add Min. Oct. 4; 2. going 
round in canvassing, canvassing, canvass, quod me ambitio 
et forensis labor ab onini ilia cogitatione abstrahebat, Cic. 
Sul. 1 1 ; ambitionis nostrae tempora, Plane. 45 ; quid 
de nostris ambitionibus loquar, Tusc. 2, 62; 3. de- 
sire for public honours, ambition, miserrima est ambitio 
honorumque contentio, Cic. off. I, 87; a. multos mortalis 
falsos fieri subegit, Sal. Cat. 10, 5; misera ambltiune 
laborat, Hor. s. i, 4, 26; add i, 6, 129; ep. 2, 2, 207; 
4. a desire to please (by ignoble arts), courting popularity, 
Ambitio iam more sanctast, liberast a legibus, PI. Trin. 
4, 3, 26; add Pers. 4, 4, 8; numquam pecuniam ueque 
meam neque sociorum per ambitionem largitus sum, Cato 
ap. Front, ad Anton. 1,2, p. 100 1. 4 Naber; ubi ambitio- 
nem uirtuti uideas antecedere, Titin. ap. Char. 117 K; 
ambitioni meae conducere, Grace, ap. Gell. 15, 12, 2; non 
puto existimare te ambitione me labi, Cic. Brut. 244; 
haec siue ambitio siue liberalitas, Mur. 72 ; add Clu. 76 ; 
tanta ternperantia inter ambitionem saeuitiamque modera- 
tum, Sal. lug. 45, i ; add 100, 5; sed ne id quod placebat 
decerneret (senatus) in tantae nobilitatis uiris, ambitio 
obstabat, Liv. 5, 36, 9; add 29, 16, 5; 45, 36, 8; Ambitione 
relegata te dicere possum, Hor. s. i, 10, 84. 

ambitiosus, adj. [ambitio], going round and round, en- 
circling, Lasciuis hederis ambitiosior, Hor. od. I, 36 f. ; 
lordanis amnis...quateuus locorurn situs patitur ambitio- 
sus, Plin. 5, 71 ; 2. given to canvassing (?), Pro nostris 
ut sis ambitiosa mails, Ov. Pont. 3, I, 84; 3. seeking 
popularity, courting favour, ita ambitiosus ut omnes uos 
nosque quotidie persalutet, Cic. Flac. 42 ; ne me in Graecos 
tarn ambitiosum factum esse mirere, Q. fr. i, 2, 4; (Atticus) 
homo minime ambitiosus, fam. 13, I, 5; add Verr. 2, 3, 
195; Turbaque caelestes ambitiosa sumus, Ov. F. 5, 298; 
Asiaticum foedum mancipium et malis artibus ambitiosum, 
Tac. h. 2, 57 f. ; add Agr. 30; an. 3, 33 ; 4. desirous to 
attract notice, ostentatious, ambitious, pretentious, Nota 
quidem sed non ambitiosa doraus, Ov. tr. i, 9, 18; ante- 
gerio nemo nisi ambitiosus utetur, Quint. 8, 3, 25 ; 6. 
so far of persons, met. of things, amicitiae, Cic. Att. 1,18, i; 
rogationes, fam. 6, 12, 2; uoluntates, 6, 6, 8; ornamenta, 
Hor. ep. 2, 3, 447; imperium, Tac. h. 1,83; 2, 12; rumores, 
i, 12; mors, Agr. 42 f. ; (medieiua) ambitiosa ars, 
Plin. 29, 20; festinatio, Quint. 1,4,22; ambitiosissimum 
gloriandi genus, n, I, 22; atria, Mart. 12, 68, 2; oppida, 
Sol. 11,4; 8- ambitiosus et qui ambit et qui ambitur, 
(jell. 9, 12, I (but ?); H 7. ambitiose adv. by courting 
popularity, Cic. Att. 15, I B, 2; Liv. i, 35, 2; comp. Cic. 
fam. 3, 7, 4; Tac. h. 4, 40; sup. Quint. 6, 3, 68. 

ambitor, oris, m. one who canvasses, a canvasser, 
Lampr. Sev. 28, 5 ; add Serv. A. 4, 283 ; Paul. Nol. ad 
I'amin. 13, 16. 



ambl-trcbius, adj. on both sides of the Trebia, in Velei- 
ate pago ambitrebio, tab. alim. Vel. ed. De Lama, i, 2. 
ambltudo, Inis, f. going round, circuit, Apul. Asclep. 31. 

1. ambitus, part, of ambio. 

2. ambitus, us, m. going round, circuit, revolution, 
deus ipse solem quasi lumen accendit ad secundum supra 
terram ambitum, Cic. Tim. 9 ; siderum ambitus, ib.; aquae 
per amoenos ambitus agros, Hor. ep. 2, 3, 17; luna breuiore 
quam sol ambitu currit, Plin. 2, 86; saeculorum, Tac. an. 6, 
34 (28); alligata mutuo ambitu corpora, Petr. 132; 3. 
the right of way round, quern ueto...aditum haberc, neque 
iter ambitum introitum ullum in eo habere, inscr. Or. 
1175; uti liceat itum aditum ambit(um) haustum aquae 
ligna sumere, 4085 ; add 4373; 4379; 4947; Pomp. dig. 47. 
12, 5; 3. circle, circumference, border, aedium, Cic. 
Top. 24 ; folia serrato ambitu, Plin. 25, 66; parmae 36, 18; 
castra lato ambitu, Tac. an. 1,61; IV milia passuum 
ambitu amplexus est, 4, 49; 4. met. esp. uerborum, a 
period, a. ille uerborum (si sic irepioSov appellari placet), 
Cie. Brut. 162; add or. 38; 168; 222; Liv. 27, 27, 12 ; ]> r 
ambitum uerborum a periphrasis, Suet. Tib. 71; 8. 
canvassing, and so of the arts of canvassers, esp. bribery 
etc., de ambitu raro illud datur ut possis liberalitatem 
atque benignitatem ab ambitu atque largitione seiungere, 
Cic. or. 2, 105 ; me legis ambitus latorem, Mur. 3 etc. ; 
effusis ambitus largitionibus, Nep. Att. 6, 2; designati 
consules legibus ambitus interrogati poenas dederunt, Sal. 
Cat. 18, 2; 6. ostentation, affectation, relinque ambi- 
tum; tumida res est, uana, uentosa, Sen. ep. 84, n; uxor 
magno ducta ambitu, 95, 3; proprio quodam iutellegendi 
ambitu, Quint. 12, 10, 3; funeris, Prud. cath. 10, 56; 

7. pern, also, ambition, caret ambitu, ideo se in equestri 
gradu tenuit, Plin. ep. 3, 2, 4. 

ambraium, ii, n. a place where two roads meet, Varr. 
ap. Non. 451, 2. 

Ambiuius, adj. or sb. m. name of a gens, L. Ambiuius 
Turpio, Ter. Andr. tit.; Haut. tit.; Cic. sen. 48. 

ambo, ae, o, adj. num. [ = a/tcw; but see below], two 
together, both, Quid fit deinde porro ? loquere. Puerambo* 
anguis enecat, PI. Amph. 5, i, 67; Nihil est. ..quod... 
mauelim, Quam ilium cubantem cum ilia opprimere, ambo* 
ut necem, Bac. 4, 8, 19; Adeo ut aetatem ambo ambo- 
bus nobis sint obnoxii, Aa. 2, 2, 18 ; Bediisse uideo 
bene gesta re ambos (so A and other MSS) te et fratrem 
tuom, St. 4, i, 3; Aduorsum te fabulare. Illud quidem 
ambos ut uocem, 4, 2, II ; Beuocas nos ambo ad periclum, 
Afr. 234 B; sumus ambo belle curiosi, Cic. Att. 6, I, 25; 
quos ego ambo uuice diligo, fam. 5, 8, 4; hosce ambo tibi 
sic commendo ut..., 9, 13, 2; poutisque ambo (al. ambos) 
interrupit, Caes. b. c. I, 48, 2; qui ambos reges adeant, 
Sal. lug. 21, 4; praetores turn duos Latium habebat..., 
ambo ex coloniis Bomanis, Liv. 8, 3, 9; proelium fuit 
quale inter fidentes sibimet ambo exercitus, 3, 62, 6; Aml. 
florentes aetatibus, Arcades ambo, Verg. B. 7, 4 ; lurando 
obstringam ambo; uter..., Hor. s. 2, 3, 180; Ambos 
una dies auferet, una dies, Prop. 3, 12 (2, 20). is; 
...Amplius : ambo truces, ambo abscessere minautes, Val. F. 
7 f. ; 2. at times = duo, or even redundant, si ambo 
pares essent, Cato or. 62, 4 lord. ; dum pares ambo ui- 
derentur, Caes. b. c. 3, 10, 7; partis ubi se uia findit in 
ambas, Verg. 6, 540; 3. strengthened by duo, Iam 

hisce (al. hi) ambo, et seruos et era, frustra sunt duo, PI. 
Amph. 3, 3, 19; cf. Ital. ambedue; 4. ambo? as fem., 
Neu discordarent ambo (so B; but C ambg i.e. ambae; I) 
ambe) PI. Merc. 2, I, 71; add that PI. has ambae or ambus 
40 times; 6. the ace. m. ambo was preferred by Cic.; 
both ambos and ambo * in PL; dat. and abl. pL ambobus 
or ambabus, like duobus duabus, asinabus etc. 

ambriccs regulae quae transuersae asseribus et tegulis 
interponuntur, Paul, ex F. 16. 

ambrdsia, ae, f. [n^poina. immortality ; ttji/JpoTos : : a#a- 
vaffi.0. '. aOa.va.Tos', cf. TTIOVTO. TT?S atfapatrcas, Luciau. tli;il. 
deor. 4 f.; see Buttmann Lexil. I, 133] ambrosia, the food of 
the gods (as nectar their drink), non enim ambrosia deos 
aut nectare. ..laetariarbitror, Cic. Tusc. I, 65; utam 
(orator) aleudus esse uicleatur, or. 2, 234 ; Ambrosiae suto 



"i AMBROSIACUS 

saturo8...quadrupedes, Ov. M. 2, 120; add 4, 215; Nectar 
et ambrosiam latices epulasque deorum, Pont. I, 10, II ; 
3. as a perfume of the gods, Suauiolum dulci dulcius 
ambrosia (so D, al. ambrosio). Cat. 99, 2; add 99, 13; li- 
quidum ambrosiae diffundit odorem, Verg. G. 4, 415; Ov. 
M. 12, 606 ; 3. as of healing power, spargitque salubris 
Ambrosiae sueos, Verg. 12, 419; cf. Colum. 10, 408. 

ambrdsiac-us? adj. of ambrosia, ambrosiaca (uitis), 
Plin. 14, 40 (dub.). 

ambrosium? (or -ion) ii, adj. n. as sb. ambrosia, the 
food or perfume of the gods, Suauiolum dulci dulcius am- 
brosio, Cat. 99, 2 (in some MSS); add 99, 13. 

ambrosias (-eus Apul.), adj. of the immortals, of heav- 
enly sweetness, ambrosial, comae, Verg. i, 407; succi, 
Colum. 10, 408; Sil. 7, 210; dapes, Mart. 8, 39, 2; liquor, 
Stat. Th. 9, 741 ; corpus, Apul. M. 8, 9; color, 10, 31 ; pedes, 
II, 44. 

ambubaia, ae, f. [ambuba Syr. a flute], a S3'rian music 
girl, Hor. s. i, 2, i; Suet. Nero 27; Petr. 74; cf.Iuv.3,62. 

ambubeia, ae, f. a plant so called, Cels. 2, 30. 

ambula, ae, f. a plant so called, Pliri. 20, 73 (dub.). 

ambulac-rum, i, n. [ambulo] a place for walking, a walk, 
Gineeeum aedificare uolt hie in suis Et balineas et ambu- 
lacrum et porticum, PI. Most. 3, 2, 69; longis ambulacris, 
Gell. i, 2, 2; add Paul, ex F. 21. 

ambula tills, adj. movable, funduli, Vitr. 10, 13, I. 

ambulatio, onis, f. walking, a walk, a. postmeridiana, 
Cic. fin. 5, i; ambulationibus Compitaliciis, Att. 2, 3 f. ; 
add or. i, 28; pila cursus ambulatio, Cels. i, 2, p. 14, 32 
Dar. ; 2. a place for walking, a walk, nihil restabat 
praeter balnearia et ambulationem, Cic. Q. fr. 3, i, i ; inter- 
columnia ambulationis, 3, i, 5 ; a. sub dio pedes lata denos, 
VaiT. r. 3, 5, 9; ambulationes meridiano aequinoctiali sub- 
ifctae siut, Colum. i, 6, 2; in ambulationibus uagandum, 
Suet, tranq. 17, 8; pensilis a., Plin. 36, 83; porticus am- 
bulatioues, Vitr. 5. 9, 2; hypaethrae ambulationes, 5, 2, 5 ; 
add inscr. Or. 6449. 

ambulatiun-ciila, ae, f. dim. ashort walk, cum Una ambu- 
latiuncula (uostra) ornues fructus prouinciae non confero, 
Cic. fam. 2, 12, 2; 2. a place for a short walk, Cic. Att. 
13. 29, 2. 

ambulator, oris, m. one given to walking, a walker, 
uilicus ne sit a., Cato r. 5, 2; quoted by Colum. I, 8, 7; 
traustiberiuus a., Mart, i, 41, 3. 

ambulator-ius, adj. movable, turres, bell. Alex. 2, 5 ; 
Vitr. 10, 19, 3; operculum (ami), Plin. 21, 80; 2. 

adapted for walking, porticus, Ulp. dig. 8, 5, 8, i ; 
3. met. subject to change, mutable, revocable, uoluntas, 
ib. 24, i, 32, 3; potestas legis, Paul. dig. 23, 5, 10; condicio, 
Papin. 40, 7, 34. 

ambulatrix, Icis, f. one given to walking, a gadabout, 
uilica, Cato r. 143, i. 

ambulatur-a, ae, f. [ambulator] ambling (of a horse), 
ambulaturae gratia discernuntur: gradus est miuutus et 
ereber et qui sedentem delectet, Veg. vet. 6, 6, 6 ; add 6, 6, 

7 ; 3- 5- 3- 

ambulatus, us, m. the power of walking, Arnob. i, 48. 

ambulo, are, vb. dim. [root Had of uado, =(}<u> of 

flaww ; see below] walk, as opposed to other forms of going, 

non domist: Abit ambulatum: dormit : ornatur: lauat, 

PI. Mil. 2, 2, 96; Sinito ambulare, si foris, si intus uolent, 

Capt. i, 2, 5; Heustu uiator lasse qui me praetereis, Cum 

diu ambulareis, tamen hoc ueniundum est tibi, CIL 1431 ; 

quum in hortis cum uicino suo ambulauisset, Cic. acad. pr. 

51 ; cum in sole ambulem, fieri ut colorer, Cic. or. 2, 

60; qui possit triduo septiiigenta inilia passuum ambulare, 

Quinct. 78; iter est ius eundi ambulandi honiini, non 

etiarn iumentum agendi, Ulp. dig. 8, 3, i ; ambulant ali- 

quae aues ut cornices ; saliunt aliae ut passeres, Plin. 10, 

in; (Aegyptii mures) bipedes ambulant, 10, 186; 2. in 

mil. lang., of a march out, including cavalry, ut tcr in 

tarn equites quam pedites dlucantur ambulatum, 

mil. i. 27; 3. at times, in light style, of other 

ram L. Sanfcio litteras ad to ; scd ut philosophi 

nit, has tibi redditnm iri putabam prius, Cic. Att. 7, I, 

etc ambulaucrit is qui hanc epistolam tulit, in ipsum 



AMEN 

tuum diem incidit, 9, 4 f . ; eo modo ambulat Caesar ut 
timeam ne..., 8, 14, i; 4. w. bolder met. amnis qua 

naues ambulant, Cato r. I, 3; Nilus per deserta ambulans, 
Plin. 5, 51; asteria...lucem...uelut intus ambulantem alio 
atque alio loco reddens, 37, 131; ambulante cena, Mart. 7, 
48, 5 ; quod deinde caput trauslatum per omnes leges am- 
bulauit, Plin. 10, 139; 6. esp. in law, pass, change 
hands, iniuriarum obligationes cum capite ambulant run 
with, Paul. dig. 4, 5, 7, I ; per plures personas si ernptio 
arnbulauerit, Gai. dig. 4, 4, 15; ambulabit stipulatio, Ulp. 
dig. 7, i, 25, 2; ambulat cum domino bonorum possessio, 
37, u, 2, 9 ; 6. w. cogn. ace., Xerxes cum maria ambula- 
uisset, Cic. fin. 2, 112; uias, Ov. F. I, 122 (cf. Quint. I, 5, 
38); 7. w. ace. of measure, triduo septingeuta milia 

passuum ambulare, Cic. Quinct. 78; si statim bina ambu- 
lentur, Plin. 23, 26; 8. pass. imp. sedetur, ambulatur, 
Varr. 1. 6, i ; add (jell. 2, 2, 9; 8. It. andare, pres. uado 
uo and Fr. aller, pr. uais, G. wand-el-n, wand-er-n are of 
same stock, as also G. wall-en, as used in Bible ; ich wollte 
wallen zum Hause Gottes, ps. 42, 5 ; so too callis a foot- 
path and Ital. galleria, E. gallery; for change of nd w. mb 
cf. temptare from tendere, through a lost tembere ; cf. too 
lumln^G. lende, imbuo = av-Sevu for avaSva. 

amb-urb-aie, adj. n. as sb. = amb-urb-ium. 

ainb-urbii-lis, adj. [amburbium] of the ceremony amb- 
urbium, hostiae, Paul, ex F. p. 5. 

amb-urb-ium, ii, n. an annual sacrifice for purifying 
Eome by conducting victims round it, Paul, ex F. p. 5 and 
1 7 ; Vopisc. Aur. 20, 3. 

am-biiro, 8re, ssi, stus, vb. [an = ara away + buro older 
form of uro, cf. bustum, E. burn, G. brenn-en] burn up, de- 
stroy wholly by fire,Volcani iratist filius, Quaqua tangit, omne 
amburit, PI. Ep. 5, 2, 9; qui cum istaec sciet Facta ita 
(esse), amburet misero ei corculum carbunculus, Most. 4, 2, 
70; Nam nimis calebat: amburebat gutturem, Mil. 3, 2, 
22 ; (Bergk cj. ) regina erit tempus cum hie torris quern 
amburi uides, Ace. 439 B ; TeiTet ambustus Phaethon 
avaras Spes, Hor. od. 4, n, 25; also of Phaethon: ambus- 
taque nubila fnmant, Ov. M. 2, 209; ambusti homines 
uinieutaque foeda primum fuga, deiu strage obstruebant 
itiuera portarum, Liv. 30, 6, 6; magna uis frumenti am- 
busta, Tac. h. 5, 12; ut Liuiae pars uestis et capilli am- 
burerentur, Suet. Tib. 6 ; Pompeiani theatri quod ambus- 
turn restituerat, Claud. 21 ; Buth dum per stipulas agresti 
amburitur aestu, Prud. Ham. 785; 2. esp. of the burn- 
ing of corpses, amor laudes decus Silent ambusto corpore 
et leto tacent, GIL 1009, 17; ut sine fuuere ambureretur, 
Cic. Mil. 86 ; cuius (sc. Herculis) corpore ambusto uirtutem 
(eius) immortalitas excepisse dicatur, Sest. 143; librisque 
ambustum propriis, Hor. s. i, 10, 64; II 3. ambustus met. 
prob. from lightning, blasted, esp. in character, hie (sc. 
Verres) sociorum ambustus incendio, tamen ex ilia flamma 
euolauit, Cic. Verr. 2, I, 70; ambustum religiosissimis 
ignibus (sc. Clodium), har. resp. 4 ; damnatione col- 
legae et sua prope ambustus euaserat, Liv. 22, 35, 3; am- 
bustas fortunarum mearum reliquiaa, Cic. dom. 113; 
4. frost-bitten, ambusti multorum artus ui frigoris, Tac. 
an. 13, 35; ambusta pruinis Lumina, Val. F. 4, 70; 
6. a cognomen, as N. Fabius M. f. Q. n. Ambustus, tr. mil. 
(348 a. u. c. ), Fasti Cap.; C. Fabius M. f. Q. n. Ambustus 
tr. mil. II (353), ib. ; 6. ambustum as sb. n. a burn, 

coriaudrum sanat cum melle ambusta, Plin. 20, 217; add 
24, 10 and 147; 27, 27; 35, 190; 21, 42; 7. the deriv. 
amb-uro and the transl. singe is condemned by the exx. 
except in the latter case by 6. 

ambustio, ouis, f. [amburo] a burn, Plin. 23, 87. 

ambustulo, lire [am + buro] vb. dim. singe slightly, 
Teque ambustulatum magnis obiciam auibus pabulum, PI. 
Bud. 3, 4, 65. 

ambustus, part, of amburo. 

amecus for amicus, Paul, ex F. p. 15. 

amcllus, i, m. the plant star-wort, aster amellus, Linn.; 
flos in pratis cui nomen amello Fecere agricolae, Yerg. G. 4, 
271 ; add Colum. 9, 4, 4. 

amen, adv. [Hebrew] truly, be it so, Et responsuris 
ferit aera uocibus amen, Ausou. Eph. in or. f. ; Amen red- 



AMENS 



AMIGA 



95 



didit, Halloluia dixit, Prud. oath. 4, 72 ; 2. but amen in 
Paul. Nol. 1 7 etc. 

a-mons, adj. without mind, one's senses lost, mad, silly, 
idiotic, bewildered, ita meum frangit amentem animum (so. 
amor), PI. Cist. 2, 1, n; Amenu amansque ut animum 
(ego) offirmo meum, Dico..., Merc. I, I, 82; ameus ira 
feruere, Afr. 128 B ; pater igitur amens? At is fuit omnium 
eoustantissimus, Cic. Kosc. Am. 41 ; iucurristi amens in 
columnas, or. 224; homo amentissimus atque in omni- 
bus consiliis praeceps, Phil. 5, 37 ; add Pis. 21 ; Flac. 105; 
Dolabellam ut Tarsenses pessimi socii, ita Laodiceni multo 
amentiores ultro arcessierunt, Cass. ad Cic. fam. 12, 13,4; 
Anna amens ciipio, Verg. 2, 314; cursuque ameus ad lirniua 
teudit, 2, 321 ; obmutuit amens, 4, 279; amens ogitantihus 
furiis Tullia, Liv. i, 48, 7; ameutes repentino terrore, 32, 
12, 4 ; add Ov. M. 3, 628 ; 2. w. abstract noun, inops, 

ai-dens, ameuti caeca furore. Cat. 64, 197; temeritate nostri 
amentissimi consilii, Cie. Alt. 7, 10; 3. w. gun. animi, 
Isque amens auimi, Verg. 4, 203. 

amentatus, see amento. 

amentia, ae, f. loss of senses, madness, idiotcy, stupidity, 
Di monerint (sic) meliora atque amentiam auerruncassint 
tuam, Pac. 112 K; Heu cor ira feruit caecum, amentia 
rapior ferorque (ferrorque MSS), Ace. 450 ; animi adfectionem 
luinine mentis carentem nominaueruat amentiam eandem- 
que dementiam, Cic. Tusc. 3, 10; ira deorum hanc eius 
satellitibus iniecit amentiam ut..., Mil. 86; mens saua 
(eertat) cum amentia, in Cat. 2, 25; add Verr. 2, 2, 104; 
2, 4, 75 ; si furore atque amentia impulsus bellum iutulisset, 
Caes. b. g. 1, 40, 4 ; eius augere amentiam, Sal. lug. 38, I ; tan- 
ta uis amentiae uerius quam amoris mentem (Appii) turba- 
uerat, Liv. 3, 47,4 ; 2. of temporary loss of senses, stupor, 
Attonitaeque diu similis fuit, utque dolore Pulsa graui 
grauis est amentia, curribus auras Exit in aetherias, Ov. M. 
5, 511; add Tert. anim. 21 ; Marc. 4, 22. 

1. amento (amm.), are, [amentum] fit (a dart) with a 
thong, quibus ut hastae uelitibus ameutatae sic apta 
quaedam singulis causarum generibus argumenta traduntur, 
Cic. Brut. 271; and hence met. a quo cum amentatas 
hastas acceperit, ipse eas oratoris laeertis uiribusque tor- 
quebit, or. I, 242; 2. hence hurl (as in throwing the 
bolas or lasso), Cum iaculum parua Libys amentauit hahcna. 
Luc. 6, 221 ; 3. and met. Inde atros alacer pastosque 
biturnine torquet Amentaute Noto, Poeuorum aplustribus 
ignes, Sil. 14,422; ameutauit hanc sententiam, Tert. Marc. 
4, 33. 

2. amento, are, vb. [ameus] deprive of wits, airovow 
amento, Gloss. 

amentum (amm.*), i, n. [ap of apiscor, fasten]; cf. 
au-pa, from dirru, a thong, esp. that attached to a light jave- 
lin, for whirling it before discharge, ut tragulam cum 
epistola ad amentum deliguta iutra munitionem abiciat, 
Caes. b. g. 5, 48, 5 ; humor (sc. nebulae) arcus fundasque et 
iaculorurn amenta emollierat, Liv. 37, 41, 4; Inteudunt 
acris arcus ammentaque* torquent, Verg. 9, 665; Inserit 
amento digitos...In iuuenem torsit iaculum, Ov. M. 12, 321 ; 
Et uelut amento contorta hastilia turbo Adiuuat, Sil. 9, 
509; hasta iuuatur Amento, 4, 15 ; iaculum cum ammento* 
Aetolum Martis rilium (inuenisse), Plin. 7, 201 ; Ammen- 
tura* digitis tende prioribus Ettotis iaculum dirige uiribus, 
Sen. Phaedr. 820; so Paul, ex F. p. 12: amenta quibus ut 
mitti possint uineiantur iacula; 2. a (leathern) shoe-tie, 
sedens huic (sc. Corneliae) posita (statua) soleisque sine 
ammento* (al. amento) insignia, Plin. 34, 31 ; amenta, sole- I 
arum lora, Paul, ex F. 12; 3. admentuiu, not. Tir. 84; 
amentum \upov, o'xa.vov ammentum* d^a \oyxrjt, glosf. 

Ameria, ae, f. a city of Umbria, Cato ap. Plin. 3, 1 14. 

Amerfnus, adj. of Ameria, Cic. Kosc. Am. 15. 

am-es, itis, adj. as sb. m. [am round, it older form of 
i go; cf. it-er, comes, pedes etc.] lit. revolving hence a 
fowler's (revolving) pole, by two of wh. the net is whirled 
round, Aut amite leui rara tendit retia, Hor. epod. 2, 33 ; 
nunc in amitibns appan-tur aucupium noctuae ceteraque 
instrnmenta capturae (text seems corrupt), Pall. 10, 12; 
amity-!, pcrticae aucnpalcs, Paul, ex F. p. 23 il ; 2. gen. 



a pole, per transuersa laterum caua transmittuntur amites 
(iliib.) qui exitus ferarum obsereut, Colum. 9, i, 3; amites 
basternarum, Pall. 7, 2, 3. 

amfithystlnatus, quasi-part. dressed in ametliyst <.r 
violet, Mart. 2, 57, 2. 

amethystinus, adj. of amethyst hence of the colour of 
amethyst, (colorem) amethyst(in)um qui a viola et ipse in 
purpureum (trahitur), 1'lin. 21, 45 ; uestes, Mart, i, 96, 7 ; 
trientes, 10, 49, i; lanae, lemma of 14, 154 where: Nun 
uideo quare Bobria lana uocer. 

amithystizon, Or. part, becoming of the colour of 
amethyst, Plin. 37, 93. 

amethystus, adj. as sb. f. (m. Isid. or. id, 9) [not to be 
made drunk] amethyst, purpureas amethystos, Ov. a. a. 3, 
181; amethysti Indicae, Plin. 37, 121; magorum uanitas 
ebrietati eas (amethystos) resistere promittit, 37, 124; ille 
emicans in amethysto fulgor uiolaceus, 37, 125. 

ametor, adj. motherless, Tert. praescr. cap. 53. 

amfitapos (amph.), adj. shaggy on both sides whence 
as sb. m. f. or n. a coat of the kind, amfitapae uillis ingen- 
tibus, Lucil. ap. Non. 540, 25 ; plunia atque amritapoe, ib. ; 
super arnntap(o) beue molli, Varr. ib. ; uestiinenta uirilia 
ueluti arnfitapa et saga, Ulp. dig. 34, 2, 23, 2. 

amflcxus, part, [implies a vb. aiu-tiecto] bent round, 
(Gallia) graiidi circuitu amflexa, Mel. 3, 2, I. 

amfractarius, not. Tir. 132. 

amfractu-osus (anf.), adj. locutio, long-winding, Aug. 
temp. 135 (59). 

amfractus, us, m. ; anfractum, i, n. (anf.) [for ambr- 
actus, from a lost amb-er, comp. of am round ; see below 
7] driving round, hence, a circuit or revolution, cum 
aetas tua septenos octieus solis anfractus reditusque con- 
uerterit, Cic. rep. 6, 12 ; 2. Aut quia sol idem sub terras 
atque superue Imparibus currens amfractibus..., Lucr. 5, 
683 ; add 1 , 7 1 8 ; quid tauta uis aeris quae ab humillimis lunae 
aufractibus usque ad summum Olympi uerticem iuteriacet. 
Apul. d. deo Socr. 8 ; a winding, a bend in a road, terrarum 
anfracta (al. amf.), Ace. 336 K; uiae latitude ex lege XII 
tabularum in porrectum octo pedes in anfractum, id est ubi 
flexum est sexdecim, Gai. dig. 8, 3, 8; leges iubent (uiam) 
ill directo pedum VIII esse, in amfracto XVI, id est in 
flexu, Varr. 1. 7, 2, p. 301 Sp.; murus recta regione si nul- 
lus amfractus intercederet MCC passus aberat, quidquid 
hue circuitus...accesserat..., Caes. b. g. 7, 46, i; anfraetus 
uiarum, Liv. 38, 45, 8; ilia (uia) qua omnes commeabant, 
altero tanto lougiorem habebat anfractum, ps. Nep. Bum. 
8, 5 : cauata amnium (so Kiese, MSS aurium) aufracta, in 
siluam uolautes, Varr. s. 189, 2 B ; molliuutque amfracti- 
bus modicis cliuos, Liv. 21, 37,3; per litorum arufraetus (so 
in both passages Drak., Madv. anf.), 38, 7, 3; Nee mat-is 
anfraetus, Luc. 5, 416 ; 3. gen. a circle, a round, a coil. 
conuoluta in anfractum (cornua) arietum generi, Plin. 37, 
124; imrneusis recubantem anfractibus anguem, Val. F. 7, 
523 ; 4. the circular procession of the Ambarualia, in 
aunuis amfractibus (al. auf. ), Cic. leg. 2, 19; cf. Enguli. 
tab.; 6. spherical form, e.g. of the earth as a r'! 
freto emergentibus quae in amfractu pilae latuere sideribus. 
Plin. 2, 179; 6. met. of words, winding, going round 
and round, a windlace (Sh. Hamlet, 2, i), quid opus is; 
circumitione et anfractu (in the interpretation of d; 
potius quam derecto deus 'hoc facito' diceret, Cic. div. 2. 
127 ; (coniunctio uerborum) circumscripta non longo an- 
fractu sed ad spiritum uocis apto, part. or. 21 ; in Clu. 153 f. 
MSS iudiciorum without aufractu ; iuris a., Quint. 12, 9, 3; 
haec deuerticula et anfraetus (sc. oratorum), 9, 2, 78; 
7. the assumed amb-er appears as ampr or arnbr in Umbr. 
ampr-etu ( = amb-ito), Eugub. tabl. I b 21, ed. AK; ampi- 
et'us ( =amb-iuerit), I b 20; ambr-etuto ( = amb-eunto), VI b 
56, 63, 64; ambr-efurent ( = amb-iu(Tint i, VI b 56. 

amfrag-OBUs, adj. [for amber-ag-osus, v. amfractu^] 
7re/>io5cu(rtiUos TOJTOS a, locus, gloss. 

amia, ae, m. f. a kind of tunny, Plin. 9, 49. 

amiantus, i, m. [not to be polluted] a kind of as! 
nihil igni deperdit, Plin. 36, 139. 

arnica, adj. f. as sb. a female friend. Turn tuas amic-as 
te et cognatas deserere et festos dies Mea causa nolo, T<-r. 



96 



AMICABILIS 



AMITA 



Hec. 4, 2, 16; Claudiae Ti. f. Secvradae Sempronia L. f. 
Fortunata amicae f. , inscr. Grut. 865, 17; 2. gen. (a 
euphemism for) a mistress, Et ille adueniens tuam me (so 
B, not med), esse amicam suspicabitur, PI. Bac. i, i, 27; 
amicam erilem, 2, i, 44 etc.; Siue (MSB siue ista) uxor sine 
amicast, grauida e Painphilost, Ter. An dr. i, 2, n; Ami- 
cam ut habeas prope iam in uxoris loco, Haut. I, I, 52; 
reiecta mater amicam impuri filii sequebatur, Cic. Phil. 2, 
58; amicae amictus amiculo, div. 2, 143; add Hor. s. i, 
3, 38 etc.; pellicem...quam nvmc uero nomine amicam 
paulo honestiore concubinam appellari, Paul. dig. 50, 16, 
144. 

amlcabilis, adj. friendly, amicable, compositio, Th. C. 
22, i, i, 2; 51, i, 3; consortium, Firm. Math. 5, 5 ; 2. 
amicabiliter, adv. amicably, lulian. epit. nov. 63, 211. 

amicalis, adj. of a friend or friends, (luppiter) amicalis, 
Apul. round. 37; affectio, Ulp. dig. 17, i, 10, 7; add Th. C. 
15, 5, 6, 58. 

amicarius = leno, Diom. 326, 13 K. 

amice, see amicus. 

amiciiia, f. doubl. dim. of arnica, Clodio Cornelia ami- 
cilia amico, inscr. Grut. 1131, 10. 

amicimen, mis, n. a cloak, Apul. M. n, 9. 

amicinum, i, n. neck of a wine sack, Paul, ex F. 15 ; see 

amicinus, i, m. aaKou trro/^a, gloss. Labb. 

am-icio, Ire, icui* or ixit, ictus, vb. [iacio or icio] lit. 
throw round hence cloak, put on (an outer garment), w. 
ace. of what is covered, rvtgat pallium, Amictus non sum 
commode, PI. fr. 2, 5 1 (Delph.) ; Subnixis alis me inferam 
atque amicibor gloriose, Pers. 2, 5, 6; Diabathra in 
pedibus habebat lato (T.H.K. cj.; MSS erat) amictus epicroco, 
Naev. ap. Varr. 1. 7, p. 338 Sp.; laena amictus, Cic. Brut. 
56; pallium quo amictus esset, or. 3, 127; uelis amictus 
non togis, in Cat. 2, 22 ; hanc togam qua sum amictus, Pis. 
73 ; amicae amictus amiculo, div. 2, 143 ; qui te toga prae- 
textaamicuit*, Brut. ap. Diom. p. 367, 27 K; simulacrum... 
amiciebatur ueste quali ipse uteretur, Suet. Cal. 22 ; 2. 
absol. put on a cloak, celerius mater amixitf, Varr. ap. 
Diom. 367, 28 ; 3. met. quicquid chartis amicitur inep- 
tis, Hor. ep. 2, I f.; ossa pelle auiicta lurida, epod. 17, 22; 
Nube candentis umeros amictus, od. i, 2, 31 ; amicta uiti- 
bus ulmo, ep. i, 16, 3 ; amictae uitibus ulmi, Ov. M. 10, 
100. 

amiciter, see amicus. 

amlcitia, ae, f. [amicus] friendship, Vitam amicitiam 
uoluptatem laetitiam ludum iocum, PI. Merc. 5, 2, 5 etc.; 
inimicitiam atque amicitiam in fronte promptam gero, 
Enn. ap. Gell. 19, 8, 6; Per te deos oro et nostrain amici- 
tiam Chreme, Ter. Andr. 3, 3, 6 etc. ; Hunc uexare pudorem, 
hunc uincula amicitiai (note form) Bumpere, Lucr. 3, 83 ; 
fugiendas esse nimias amicitias, Cic. am. 45 ; amicitiam e 
uita tollunt, ib. 47; 2. between states, friendship, al- 
liance, in dicioue potestate amicitiau(e populi Romani), 
GIL 198, I ; add 200, 75 and So ; Vbii qui uui ex trans- 
rlienanis... amicitiam fecerant, Caes. b. g. 4, 16, 5; amicitia 
populi Romani, 4, 16, 7; Sal. lug. 8, 2; add Liv. 34, 31, 
5 and 16. 

amielties, ei, f. the same, Tune et amicitiem coeperunt 
iungerc, Lucr. 5, 1019; add Plin. ap. Char. 118, 15 K. 

amico, are, vb. make friendly, solita prece numen 
amicat, Stat. Th. 3, 470. 

amlcosus, adj. [arnica] having many mistresses, Diom. 
326, 17 K. 

amictSrium, ii, n. [impl. a sh. amictor fm amicio] 
a cloak of any kind, Th. C. 8, 48, I ; 2. esp. a lady's 
scarf, lemm. of Mart. 14, 149 ; Hieron. in Isai. 2, 3, 23. 

1. amictus, part, of amicio. 

2. amictus, us, m. an outer dress, a cloak or overcoat,... 
status amictus anulus imago ipsa declarat, Cic. Alt. 6, i, 
17; add or. 2, 91 ; quae amictui sunt tangam, Varr. 1. 
5, 30; duplicem ex umeris reiecit amictum, Verg. 5, 421; 
Et capita ante aras Phrygio uelamur amictu, 3, 545 ; Tyrios 
laudabis amictus, Ov. a. a. 2, 297 ; est aliquid in amictu, 
Quint, n, 3, 137; add 145, 156; 2. met. caeli 
mutemus amictum, Lucr. 6, 1134; Et multo nebulae circum 
dea fudit ainictu, Verg. 1,416; curui uornere dentis...iam 



scindite amictns, Colum. 10, 70; Tecta superiecto nebularum 
incendit amictu, Stat. Th. I, 631. 

amlcula, ae, f. dim. of contempt, [arnica] a miserable 
mistress, amicula aspera atque praecox, Lucil. ap. Non. 150, 
15 ; add Plin. ep. 3, 9, 13 ; Suet. Cal. 33. 

amiculatus, quasi-part. [amiculum] clothed, pars ob- 
scacna tantum amiculati, Solin. 52, 20. 

amicus, adj. [amo] friendly, loving, Sed quis homo est? 
amicus uobis, PI. Poen. 5, 4, 43; animo esse amico sensisti 
earn, Ter. Hec. 3, 3, 29; tribuui pi. designati sunt nobis 
amici, Cic. Q. fr. i, 2 f. ; numen amicum, Verg. 2, 735 ; dea... 
studiis adsit arnica meis, Ov. F. 3, 834 ; 2. met. arnica 
silentia lunae, Verg. 2, 255; imbris, G. 4, 115; sidus, Hor. 
epod. 10, 9 ; Nee dis amicum est nee mihi te prius Obire, od. 2, 

17, 2; ueutus, Ov. tr. i, 5, 17; tempus, Stat. Th. 5, 2, 38; 
3. comp. and sup. amicior mihi nullus uiuit atque is est, 

PI. Merc. 5, 2, 56 ; ut ego arnicior inuenirer Phrygum aerariis 
quam nostro, Cic. Att. 7, I, 6 ; add fam. 3, 2, I ; 3, 3, I ; 
quis amicior quam frater fratri ? Sal. lug. 10, 5; dictis 
facta amiciora adiecit, Liv. 2, 15 f. ; amicissuraam amicam, 
PI. Ps. 5, i, 18; successor! amicissimo, Cic. fam. 3, 3, I ; 

4. a comp. amicitior often found in inferior MSS, as in 
Cic. fam. 3, 2, I ; 3, 3, I ; Sal. lug. 10, 5; Liv. 2, 15, 6; 
27, 4, 6; Apul. mag. 19; see Phil. Trans. 1856, p. 346; 
II 6. as sb. m. a friend, Deos atque arnicos it salutatnm, 
PI. Bac. 2, 3, 113; Nunc ibo hinc et amicos meos curabo 
hie aduenientis, St. 5, 3, 9; Nisi uides, nisi senis amicos 
oras, ambis, Ter. Andr. 2, 2, 36; sei...uoluptatei fuel Viro 
atque ameiceis, GIL 1008, 15; ille amicus noster, Cic. Att. 
2, 21, 3 ; nee potentem amicum Largiora nagito, Hor. od. 2, 

18, 12; 6. of states and potentates, iei...amicei sociei- 
que populi Romani sunto, C1L 204, 1,7; utei consules eos 
in amicorum formulam referuudos curarent, 203, 7; Castico 
cuius pater a senatu populi liomani amicus appellatus 
erat, Caes. b.g. i, 3, 4; add i, 35, 2 etc.; 7. met. ueri- 
tatis amicus, Cic. off. i, 63 ; rediisse cum ueteribus amicis 
(id est cum libris nostris) in gratiam, Cic. fam. 9, 1,2; 

8. amicum as gen. pi., Amicum ingenio fretum, Ter. Haut. 
prol. 24 ; 9. amicibus, as dat. pi., inscr. Or. 4681 ; 
II 1O. amice adv. in a friendly way, kindly, facis amice, 
sed..., Cic. am. 4; erga nos amice et beniuole, fin. I, 34; 
but in Hor. od. 3, 2, I Angustam amice pauperiem pati, 
amice is the voc., cf. for metre sumptuosa, od. 3, 23, 18; 
periret, 3, 5, 17 and Alcaeus passim. The position too 
of amice is in favour of a voc., against the adv.; 11. 

comp. quid fieri amicius potest? Fronto 3, 3, I; 12. 
superl. cum Verre amicissinie uiuere, Cic. Caecil. 29 ; add 
Caes. b.c. 2, 17, i; III 13. amiciter adv. Quia meo 
amico amiciter hanc commoditatis copiam, PI. Pers. 2, 3, 3 ; 
Nuuc ne ilium (ueilum L. Mull. cj. Herm. 23, 697) expectes 
quando amico amiciter fecisti, Pac. ap. Non. 510, 25; for 
length of e cf. liberaliter, largiter, turpitur, aliter, circiter, 
seueriter, in Key's Language, p. 410. 

Amillns, i, m. [?] a cognomen, Mart. 7, 62, I and 5 ; Q. 
Vibius Amillus, inscr. Mur. 65, 5. 

Amlnaeus, (-neus) adj. of a lost town Amina, in the 
ager Falemus, celebrated for its vines, Aminei fuerunt ubi 
nunc Falernum, Macr. s. 3, 20, 7 ; 2. hence Aminaeum 
(uinum), Cato r. 7, i ; add Varr. r. I, 25 ; Sunt et Aminaeae 
uites, firmissima uina, Verg. G. 2, 97; add Colum. 3, 2, 7 ; 
Plin. 14, 21 ; Seren. 29, 544. 

amisslbilis, adj. [amitto] that may be lost, Aug. trin. 5, 

4! IS. >3- 

amissio, onis, f. loss, oppidorum, Cic. Pis. 40 ; difrni- 
tatis, 43; omnium rerum, Cic. fam. 4, 3, 2; foliorurn, Plin. 
17, 12; (boni), Sen. ep. 4, 6. 

1. amissus, us, m. loss, ps. Nep. Ale. 6, 2. 

2. amissus, part, of amitto. 

amita, ae, f. [akin to auos, cf. auonculus] sister of a 
father, paternal aunt (opp. to matertera, aunt on the 
mother's side) ; patrui (et) amitae ; auunculi et materterae, 
Paul. dig. 38, 10, 8; amita est patris soror, ib. 14; Cluen- 
tia amita huius Habiti, Cic. Clu. 30; (Aebutius) ad Aebu- 
tiam se amitam contulit, Liv. 39, n, 3; si mihi uulla Iam 
reliqua ex uniitis, patruelis uulla, proneptis, Pers. 6, 52 ; 
add Auson. ep. 17, i; 2. a. magua est aui soror, Paul. 



AMITERNENSIS 

b- '5 ; qnae patris mei uel matris meae amita cst, mihi 
erit a. magna, ib. ; 3. a. iriaior, ea est proaui soror, 
patris uel matris a. magna, 16; 4. a. maxima, ea est 
abaui soror, 17; 8. Hence E. aunt; cf. our emmet, 

now ant. 

Amiternensis, adj. of Amiternum, inscr. Beines. I, 234. 

Amiterninus, adj. of Amiteruum, Qui circa Aternurn 
haliitaiit, Amiternini appellati, Varr. 1. 5, 5 ; Quaeque Aml- 
terninis defertur bunias amis, Colum. 10, 422; (ceparum 
genera) Amiternina, Plin. 19, 105 ; Amiterninae ciuitatis, 
iuscr. Or. 6475 ; 2. inhabitant of same, Sabinorum Ami- 
ternini, Pliu. 3, 107; C. Sallio C. f. Quir. Proculo, ...populi 
Amit. sacerdotn, inscr. Or. 106; C. Sallio C. f. Quir. Proculo 
patrono ciuitatis Amiterninorum, 3794. 

Amiternius, in. name of a gens, assumed by a municipal 
slave of Amiternum when emancipated, M. Amiternius 1. 
lucundus, Marin. fr. Arv. p. 214. 

Amiternum, i, n. [am Aternum] a town of the Sabines, 
on the Aternus, birthplace of Sallust, now S. Vittoriuo, 
Amiternum opp'dum ui cepit, Liv. 10, 39, 2 ; add inscr. Or. 
3961. 

Amiternns, adj. of Amiternum, Vna ingens Ami- 
terna cohors, Verg. 7, 710; ager, Mart. 13, 20, I ; napi, 
Plin. 18, 131. 

amitlna, see amitinus. 

Amitlnenses, ium, adj. a people of Etruria, Plin. 

3, 52- 

Amittmim, i, n. a town of Latium. Plin. 3, 68. 

amitinus, a, adj. of a paternal aunt, hence amitinus as 
sb. m. son of the same, amitina daughter of same, Gai. 
dig. 38, 10, I, 6 and 7; Paul. 38, 10, 15 ; Paul. sent. 4, 11, 
4; Nun. 577, ii. 

a-mitto, ere, misi (or missi), missus, vb. let go away, 
Ego me amitti, donee ille hue redierit, non postulo, PI. 
Capt. 2, 2, 89; add 82; 3, 4, 57; Ni hunc amittis exurgebo 
quicquid humorist tibi, Bud. 4, 3, 70 ; Verberone etiam an 
(so T. H. K.; cj.; B ani) amittis (amitto)? Mil. 5, i, 31; 
uunc amitte quaeso hunc, Ter. Ph. i, 2, 91 ; add 5, 8, 
27; 3. let go away without intending it, let slip, 

lose, Nuculeum amisi, retinui pigneri putamina, PL Capt. 3, 

4, 122 ; Cistellam cum crepundiis quani e^o hie amisi rnisera, 
Cist. 4, 2, 43; Sceledre manibus amisisti praedam, Mil. 
2 . 5> 47 5 praeda de manibus amissa (so E), Cic. Verr. 2, 
4, 44 ; add 2, 3, 3:2 ; Gael. 64 and 66 ; Masinissam sau- 
cium prope e mauibus inter tumultum amisit, Liv. 29, 32, 
6; ne tauta ex oculis manibusque amitteretur praeda, 30, 
24, 10; add 31, 18, 5 ; 3. lose- gen., Eationem habetis 
quomodo uuum amiserit, PI. Capt. pr. 23; quos..,leiberos 
seruosque bello Mitridatis ameiserunt, C1L 204, 2, I ; 
amisso oppido fugerat in arcem, Cic. sen. 1 1 ; mea opera 
Tarentum recepisti. Certe inquit, nam nisi tu amississes, 
numquam recepissem, ib. ; filium (by death), fam. 4, 6, 
i ; 4. met. of abstract objects, Certa amittirnus dum 
incerta petimus, PI. Ps. 2, 3, 19; salutem, Merc. 3, 4, 5; 
libertatem, Mil. 3, i, 107; lubidiuem, 4, 8, 50; (confiden- 
tiam), Amph. 5, i, 2; spe amissa, CIL 1019, 10; tempus, 
Cic. Att. 8, 3, 6; oecasiouem, Caecin. 15; 5. note 
esp. non amittam quin eas, will not let you off going, PI. 
St- I > 3. 33 ; Verum enim tibi hanc amittam noxiam unam 
Agorastocles, will let pass (unnoticed) and so forgive, 
Poen. i, 2, 191 ; lectos...amisimus propter cariem, let go as 
worthless, Varr. ap. Non. 83, 10; et uires et corpus amisi, 
have lost flesh, Cic. fam. 7, 26 f. ; 6. never means send 
away. 

AmmiSnus, adj. a cognomen, prob. of adoption, Ammia- 
nus Marcellinus, the historian. 

ammium, ammi, n. (aufu ews) a plant now called in 
Italy ammi and comino nostrale, Plin. 20, 264. 

ammod}rtes, ae, m. an African serpent, indiscretus 
arenis Ammodytes, Lucan. 9, 716 ; add Solin. 27, 33. 

ammdne-facio, (adm.) Cre, vb. cause to be reminded; 
adm. = viro/u>ripa.Ti{<a, Gloss. 

am-m5neo, (adm. ?) ere, ui, Itus, vb. [an = ava ; one with 
am/u/u>ii<rKw] remind, Pater nunc cessat. Quid si ammo- 
neam? (so B). Tempus est, PI. Pers. 4, 7, 14; Eidiculumst 
te istuct me ammonere (so B) Glitipho, Ter. Haut. 2, 3, 

K. D. 



AMNICULUS 



97 



112; quorum nihil oportere exquisitis rationibux confir- 
rnare, tantum esse satis, admonere (so MSB, but Boon after 
ammonicionem BE), Cic. fin. i, 30; in qua de aede Telluric 
me admones, Q. fr. 3, I, 14; earn rem nos locus ad- 
monuit, Sal. lug. 79, i ; Vesper ubi e pastu tandem deoe- 
dere campis Admonuit, Verg. G. 4, 187; add A. 9, 109; 
Ast ubi me fessurn sol acrior irej lauatum Admonuit, Hor. 
s. i, 6, 126 ; aduersae res admonuere religionum*, Liv. 5, 51, 
8; and met. telo Admonuit biiugos, Verg. 10, 587 ; 3. esp. 
a debtor, admonitus huius aeris* alieni, Cic. Top. 5 ; cnm 
tibi quotidie potestas fuisset hominis admonendi, uerlmni 
nullum facis, Quint. 40; 3. a delicate mode of giving 
advice or warning, as though one were only reminding, 
uide sitne istaec nostra intus. Licet : pulcre admonuisti. 
PI. Mil. 2, 6, 56 ; Cur non illam hue transferri iubes ? 
Eecte ammones (so BE), Ter. Andr. 5, 4, 50; illudt te esse 
admonitum uolo, Cic. Cael. 8 ; qui admonent amice, 
N. D. 2, 166 ; add Att. 9, 9, 2 ; 4. so of warnings 

from heaven, Admonet in somnis et turbida terret imago, 
Verg. 4, 353 ; multa* ostentis, multa* extis admonemur, 
Cic. N. D. 2, 1 66; quam multi inopes nullo somno ad 
thesaurum reperiendum admonentur, ib. 2, 134; 6. constr. 
w. gen., alium egestatis alium cupiditatis suae, Sal. Cat. 21, 
4; Camilli, Liv. 5, 46, 6; foederis, 35, 13, 3; patrii luctus, 
Ov. M. 7, 480; equorum, 15, 542; see * above; 6. w. 

ace. neut. of pron. and like words see + ; 7. rarely of 

other ace., for earn rem in Sal. of i is dub. ; 8. w. inf. 
in poets; see J; 9. w. ace. and inf. of a fact, admonuit 
cum securibus sibi fasces praeferri, Liv. 24, 9, 2 ; 1O. 

w. ut or ne and subj. or subj. alone, illudt me praeclare 
admones, ne uimis diligeuter et ut cum grauitate potius 
loquar, Cic. Att. 9, 9, 2 ; ne uoce pericula quaerant, Ov. M. 
2, 565 ; ut terreret feras, Phaedr. i, 11,4; uenienti matri 
occurreret, Tac. an. 13, 5 ; negotiis abstineret, Suet. Tib. 
50; 11. orthog. ad praepositio...interdum uariat, ut 
ammonet amrninieulum, Cassiod. 2293, 17; amm. also in 
PI. Pers. 4, 7, 14 B, and Ov. F. 2, 521 ; 3, 36; 3, 612; 3, 
850 in MSS E and T (orthographia mirifica he says) of 
Merkel, collated by himself; and in MS A of Halm's Quint. 
2, 4, 10; 4, i, 36; 4, 3, 16; 4, 5, 4; see also above; cf. 
Haupt, Herm. 3, 154; 12. hence amoneo for ammo- 

neo often occurs as in MSS of Liv. 3, 4, i; 5, 46, 6; 8, 
28,3. 

ammoniacus, see hammomacus. 

ammomtio, (adm.) onis, f. [ammoneo] reminding, tanta 
uis admonitionis inest in locis, ut non sine causa ex hi-; 
memoriae ducta sit disciplina, Cic. fin. 5, 2 ; add Quint. 6. 
i, 37; Plin 19, 8; Ulp. dig. 5, i, 2, 7; and met. Cic. Tusc. 5, 
19; morbi, Plin. 24, 158; doloris, 25, 88; 2. a warning 
bordering on reproof, turn obiurgatio, si est auctoritas; tum 
admonitio, quasi lenior obiurgatio, Cic. or. 2, 339; admoni- 
tionem et praecepta desiderant, off. I, 145 ; admonitio 
tua me reprimere posset, Plane, ad Cic. 10, 4, 2; admonitio 
frequens, interdum et castigatio, Veil. 2, 114,3; fustiuui 
admonitio, flagellorum castigatio, Callist. dig. 48, 19, 7. 

ammonitor (adm.), oris, m. [id.] one who reminds, a 
reminder, Cic. fam. 9, 8, i ; top. 5 ; Ov. M. 4, 664. 

ammonitor-ium, (adm.) adj. n. as sb. a warning or 
precept, lustin. ad Treb. f. 

amm&nitrix, icis, f. one who reminds, PI. True. 2, 6, 
10 (lect. dub.). 

ammomtum, (adm.) part. n. as sb. a reminding, prae- 
cepta, admonita, Cic. or. 2, 64 

ammonltus, us, m. reminding, locornm, Cic. fin. 5. 
4; add Att. 13, 18; Ammonitu recreatur amor, Ov. rem. 
am. 729; add F. 3, 612; 2. warning, advice, hint, sug- 
gestion, pullariorurn, Cic. fam. 10, 12, 3; Terreor ammonitu, 
Ov. F. 3, 36 ; Attici, Nep. Att. 20, 3 ; Ov. M. 3, 566. 

amnacum? i, n. a plant, reading of E in Plin. 21, 176 
where Sillig amaracum. 

amnesis, (amnensis) adj. near a river, amneses urbes 
sitae prope amnem, Paul, ex F. 17. 

amm-c61-a, ae, m. f. river-inhabiting, salices, Ov. M. 
10, 96. 

ammc-ulns, i, m. dim. a little river, rivulet, Liv. 36, 
22, 8. 

13 



98 



AMNICUS 



ammc-us, adj. of a river, calami, Plin. 16, 166; super 
amnica terga, Auson. Mosel. 205; stips (ferry-money), Apul. 
M. 6, 20. 

amm-gen-a, ae, m. f. river-born, Val. F. 5, 584; Auson. 
Mosel. 116. 

am-nis, is, m. (f. in Varro and old drama) [root ap in S. 
water = aq of aqua; for change of p to m before n cf. dam- 
num for dap-uum akin to Sair-avij, som-nus for sop-nus], 
river (so am-n- = E. Avon), lit. water, but so in poets only, 
hoc (sc. dictamno) fusum labris splendentibus amnem 
Inn'cit, Verg. 12, 417;... Plias et Oceaui spretos pede reppu- 
lit amnes, G. 4, 233 ; Belua sed ponti uon multum praeterit 
amnem, Germ, phaen. 362; 2. a river, a stream, Ad 
caput amnis qui (quod MSSJ de caelo exoritursub solio louis, 
PI. Tr. 4, 2, 98 ; Neque mihi ulla opsistet amnis nee mons 
nee adeo mare, Merc. 5, 2, 18; add Poeu. 3, 3, 15 and 17; 
Sed quasi amnis, quamuis rapida (T.H.K. cj.; amuis uis 
rapit MSS) tamen in flexu flectitur, Naev. ap. Non. 191 (as 
an ex. of amnis f .) ; ludere inter se laetantis uidimus Praeter 
amnem, Naev. 47 B ; Apud abundantem Argiuam (so L. 
Miiller, as prob. ; MSS antiquam) amnem et rapidas undas 
luachi, Ace. 297 B, ; Atque accrues alta in amni corpore 
(flesh) expleui hostico, ib. 323 ; amnis quam olim Albulam 
dicunt uocitatam, Varr. perip. 197, 7 lord.; (3 last exx. 
also fm Non. 191, 2); amnium anfracta, 189, 2!; quos- 
dam exaruisse amnes, Cic. div. i, 38; alter (sc. Herodotus) 
sine ullis salebris quasi sedatus amnis fluit, or. 39 ; 
Vnicus in terris Aegypti totius amnis, Lucr. 6, 713; ad 
iusti amnis cursum, Liv. I, 4, 4; secundo detiuit amni, 
Verg. G. 3, 447 ; secundo amne, Curt. 4, 7, 9 ; aduerso amne, 
10, i, 16; 3. of the constellation Eridanus, et magnus 
pariter delabitur amnis, Cic. Arat. 384 (630); cum clarus 
fugerit amnis, Germ, phaen. 644; 4. of the ocean, once 
deemed a river, Quaque patent ortus, et qua fluitantibus 
undis Solis anhelantes abluit amuis equos, Tib. 2, 5, 60; 
lam nox...caeruleo lauerat arnne rotas, 3, 4, 18; S. as 
opposed to a river, a stream, ab irno fluuio ubi confluit 
altera (al. alter) amnis ad summum flumen, Varr. r. 3, 5, 9; 
Baetis uno amne decunit, Mela 3,1; 6. of other streams 
than rivers, furit iutus aquai Fumidus atque alte spurnis 
exuberat amnis, Verg. 7, 465; musti, Pall, n, 14, 18; 7. 
w. gen. rather than in appos., Eridani amuis, Yerg, 6, 659; 
8. abl. amni at times in poets. 

amo, are, vb. [Skr. cam, vb. love ; cf. Walach. chamor 
and Erse caemh, Lat. amor; cf. also cams] love, mulieris 
Quam erus meus amabat, PL Mil. 2, I, 33; Scimus quam 
misere hanc amarit, Ter. Andr. 3, 2, 40; recte amasti uxo- 
rem tuam, Hec. 5, 4, 22; Coniunxs Una meo praedita amans 
animo, CIL ion, 8; 2. absol. rneretricern understood, 
in opposition to marriage, omnes qui amant, grauiter sibi 
dari uxorem ferunt, Ter. Andr. I, 2, 20; Mourn gnatum 
rumor est amare, i, 2, 14; durn licitumst ei...amauit, 
2, 6, 13; insueuit exercitus amare potare, Sal. Cat. n, 6; 
ament potent, lug. 85, 41; add Hor. s. 2, 3, 150; 3. 
apart from sexual love, love gen., Videas corde amare inter 
se: quantis - laudibus Suum erum seruos conlaudauit, 
PI. Capt. 2, 3, 60; di me pater Omnes oderint ni magis te 
quam oculos nunc amo meos, Ter. Ad. 4, 5, 67; add 5, 7, 5; 
Cicerones pueri amaiit inter se, Cic. Att. 6, I, 12; 4. 
stronger than diligo (esteem), tantuni accessit (ad eum 
amorem quern erga te habebam) ut mihi nunc denique 
amare uidear, antea dilexisse, Cic. fam. 9, 14, 5 ; eum a me 
non diligi solum, uerum etiarn amari, ib. 13, 47; quern ego 
cum olim mutuo diligerem ex hac officii societate amare 
ardentius coepi, Plin. ep. 3, 9, 7 ; 5. amat se, be in 

love with oneself, be well pleased with oneself, in eo me 
ualde amo, Cic. Att. 4, 16, 10; quod cuiusque temporis ofli- 
cium sit, poterimus, nisi nosmet ipsos ualde amabirnus, 
iudicare, off. i, 29; ne uimium te amare uideare, top. 
51 be too selfish; quam uolumus licet ipsi nos ame- 
inus, tamen..., har. resp. 19; se ipse amans sine riuali, 
Q. fr. 3, 8, 4; uerum hoc se amplectitur uno, Hoc ani;it, 
et laudat, Hor. . i, 2, 54; 6. for favours conferred, 
love, be thankful to (for), be obliged to, Multum amabo 
oh istam rein, PL True. 4, 4, 26; Ant. Quiesco ergo. 
Ad. Amo te; sed..., Poen. i, 2, 42; eo ego uos amo, et eo a 



AMOENUS 

me magnam inistis gratiam, Cist, i, I, 8; ecquid noa amus 
l)e fidicina istac? Ter. Eun. 3, 2, 3; Amo te, et non neglex- 
isse habeo gratiam, Ph. I, 2, 4; de raudusculo Numeriano 
multum te amo, Cio. Att. 7, 2, 7 ; in Atilii negotio te amaui, 
fam. 13, 62, I ; te multum amamus quod ea abs te dili- 
genter curata sunt, Cic. Att. I, 3, 2 ; amas me quod te non 
uidi ? Domit. Afer ap. Quint. 6, 3, 93 ; 7. hence amabo 
(te often omitted) you will oblige me (if), in asking favours 
or questions, prythee, please, esp. in the mouth of women, 
Noli amabo Amphitruo irasci Sosiae causa niea, PI. Amph. 
I, 3, 42; Id amabo te huic caueas, Bac. I, I, 10; quis hie 
amabost, Qui tarn pro nota nominat me? Mil. 3, 3,27; die, 
amabo te, ubist Diuiarchus? True. 2, 7, 32 etc.; Hoe agite 
amabo, Ter. Eun. i, 2, 50; add 70; 3, 3, 28; 4, 3, 21 ; 4, 4, 
7; 5, I, 22; 5, 3, 6; 8. hence aluiost = rogo in: set scin 
quid te amabo ut facias, PI. Men. 2, 3, 71 ; Menaechme 
amare te ait multum Erotium ut...deferas, 3, 3, I ; amabo 
te ne (id) sceleri meo assignes, Cic. Q. fr. i, 4, i ; 9. 

amabo of requests, by Cicero only in ep., cura amabo te 
Ciceronem nostrum, Cic. Att. 2, 2, I ; add 5, 17, .3; 13, 52, 
2; amabo te aduola, Q. fr. 2, 10 f. ; 1O. si me amas, if 
you love me, common in urgent requests, si quicquam me 
amas hunc locum muni, Cic. Att. 5, 17, 5; adduc, si me 
amas, Marium, Q. fr. 2, 10 f. ; 11. in asseverations, 
ita me...di omnes ameut, Vt ille cum ilia neque cubat 
ueque ambulat, PL Bac. 4, 8, 55; ita me amabit quam ego 
amo ut ego hau mentior, Cure. 2, 3, 47 ; ita me di ament, 
credo, Ter. Andr. 5, 4, 44; Ita me di arnabunt, ut me tuaruiu 
miseritumst Menedeme fortunarum, Haut. 3, i, 54; 12. 
w. abstract object, Etiam Epidicum quam ego fabulam 
aeque ae me ipsum amo, PL Bae. 2, 2, 36 ; homm homines 
nomen oratiouem uoltum ineessum amabant, Cic. Sest. 
105; amatque lanua limen, Hor. od. I, 25, 3; 13. 

esp. w.- infin., Qua (al. quo) pinus ingens albaque populus 
Ymbram hospitalem consociare amant, Hor. od. 2, 3, 10; 
Aurum per rnedios ire satellites, Et perrumpere arnat saxa, 
3, 16, 10; add epod. 8, 16; so 0iAfw: see LS. lexicon; 
14.' even w. pass, inf., clamore...atque aliis omnibus quae irii 
fieri amat, Sail. lug. 34, i wh. see Kritz's note ; imitated by 
Auson. ad Grat. I ; Dictys I, 3; Q. Septim. i, 3; 15. 

as adj. loving, nihil potuit fieri amantius, Cic. fam. 3, 6, 3; 
hominis boni misericordis amantis pauperis, CIL 1027, 2; 
Pompeia amantissuma suls, 1080; sibi et Philemae suae 
amantissumai, 1207; 16. amasso = amauero, PI. Gas. 
5, 4, 22 and 23 ; Cure. 4, 4, 22. 

amddo, adv. from now, from this time, a. uidere deside- 
rans quos horrebat audire, Hier. ep. 51, p. 157 ed. Franc.; 
amodo OTTO TOVTOV, gloss, see Hand Turs. 

amoebaeus, adj. responsive, alternating, amoebaeum 
(carmen) et quotiens qui canunt, et aequali numero uersuum 
utuntur, et ita se habet responsio ut aut maius aut contra - 
riura aliquid dicant, Serv. B. 3, 29 ; amoebaeus (pep) ex 
duabus longis et totidem breuibus et louga (as mcradibllis), 
Diom. 481, 25 K. 

amoene, see amoenus. 

amoemtas, atis, f. charming character, loveliness, 
Venerem amorem amoenitatemque accubans exerceo, PI. 
Mil. 3, I, 52; Forrnae amoenitatem illius, 4, 4, 36; add 
St. 2, I, 5; Men. 2, 3, 5 ; 2. in later writers gen. of 
scenery, fluminis, Cic. Q. fr. 3, I, I ; amoeuitates orarum 
ac litorum, N. D. 2, 100; add leg. 2, 3; domum in colle 
Quirinali...cuius amoenitas...silua constabat, Nep. Att. 13, 
2; ilia feritas (Gallorurn) Asiatica amoenitate mollita est, 
Flor. i, 27 (2, n), 4; 3. of other objects, amoenitates 
studiorum, Plin. pr. 14; uitae, Tae. an. 5, 2; ingenii, Gell. 
7 (6), 7, i ; orationis, 10, 3, 15; uerborum, 12, I, 24; 4. 
as a term of endearment, mea amoenitas quid tu agis? PL 
Cas. 2, 3, 13; add Poeu. I, 2, 152. 

amoemtcr, see amoenus. 

amoeno, fire, vb. make lovely, regio amoenata lucis, 
Salv. gub. Dei 7 m. ; 2. delight, felices animas chorda- 
rum pulsibus, Cassiod. ep. 2, 40; oculos, Cypr. ep. 2, I. 

amoenxis, adj. [ad + men of mens, ad mentem; cf. G. 
an-muth-ig ; and Fr. a (mon) gre, whence agroable ; a due 
to accent on penult., cf. lucerna, molestus etc.] to one's 
mind or taste, charming, lovely, delightful, sweet, darling, 



AMOLIOR 



AMPHIDANES 



99 



Ita hie me amoenitate amoena amoenus oneranit dies, 
PI. Capt. 4, i, 7; l'essuli...Gerite amanti mihi inorem 
amoenissumi, Cure, i, 2, 62; Perparuam partem postu- 
lat. I'lautus loci De uostria magnis atque amoeuis moenibus 
Athenas quo sine architects conferat, True. pr. 2; add 
1'oen. i, 2, 176; Nam me uisus homo pulcer per amoena 
salicta Et ripas raptare, Enn. an. 40 V; Quod per amoenam* 
urbem leni Unit ngmine tinmen, ib. 177; in praediolis nostris 
et belle aediticatis et satis amoeuis*, Cic. Alt. 16, 3, 4; 
amoeno sane et ab arbitris remoto loco, Verr. 2, 5, 80 ; 
add or. 2, 290; loca amoena, uoluptaria, Sal. Cat. n, 5; 
rultum anioeniorem, Liv. 4, 44, 11; Deuenere locos laetos 
et amoena uireta, Verg. 6, 638; add 1'rud. Catb. 3, 101 ; 
Ham. 795 ; rosae, Hor. od. 2, 3, 14 ; amoenae Quoa et 
aquae subeunt et aurae, 3, 4, 7; runs amoeni, ep. I, 10, 6; 
amoeuissimam parietum picturam, Plin. 35, 116; amoenior 
uilla, Plm. pan. 50; amoemssiinis aedificiis*, Tac. h. 3, 
30; uita, an. 15, 55; ingenium, 2, 64 and 13, 3; amoena 
profundi RuraPadi, Prud. Sym. 2,700; and even of scents, 
amoenus uapor, Vincens odorem balsami thuriscroci, Prud. 
st. 10, 361 ; 2. n. pi. as sb. w. gen., beautiful scenery, 
Asiae, Tac. an. 3, 7 ; litorum, h. 3, 76 ; 3. at times 
of sensual pleasures, Nequedum exarui ex amoeuis rebus 
(t uoluptariis, PI. Mil. 3, i, 46; 4. amoene, adv. beauti- 
fully, pleasantly, PI. Mil. 2, 5, 2 (unless as B by cj. suggests 
amoeno), but Apul. M. 10, 32 corrupt; amoeiiius Gell. 14, 

1, 32;. superl. Plin. ep. 4, 23, i; 6. amoeniter, tbe 
same, Gell. 20, 8, I ; 6. amoenum, says Kritz Sal. Cat. 
11,5, quod a moenibus recedit, ami so others ; but cf. exx. *. 

a-molior, iri, vb. r. heave (a heavy mass or obstacle) 
away, off, out of tbe way, irnpedinientum omne de cunctis 
itineribus amoliuntur, Sisen. ap. Non. 73 ; quum amoliti 
obiecta onera arniatis dedissent uiam, Liv. 25, 36, II ; ob- 
stantia siluarum amoliri, Tac. an. i, 50; amoliuntur (apes) 
omnia e medio, Pliu. u, 25 ; Heu quantum Fortuna hume- 
ris iam pondere fessis Amolitur onus, Lucan. 5, 355; tellus- 
que nefandum Amolitur onus, Claud. Euf. 455; 2. less 
fitly of things one desires to get rid of for the time at least, 
though not heavy, clear away, Vt nostra properes amoliri 
(hinc) oinnia, PI. Ps. 3, 2, 67; lube haec hinc omnia amoli- 
rier (sc. seruos), Most. 2, I, 24; add 41; 3. rudely 
of persons, Non hinc uos propere stabulis Jmolimiui ? Pac. 
16 K; add 184; Proinde hinc uos amolimiui, nam mihi 
impedimenta estis, heave your great carcases out of my 
way, Ter. Andr. 4, 2, 24; and absol., Age age, amolire, 
amitte, Ace. 304 R; 4. and jestingly, of oneself, 

Quin ego hinc me amoh'or? PI. Merc. 2, 3, 50; Sed ego 
cesso hinc me amoliri, uentre dum saluo lioet? True. 2, 
7 f. ; 5. met. get lid of, rid oneself of, without personal 
violence, donee uxorem auioliretur, Tuc. h. I, 13; iuuenern 
specie honoris, an. 2, 42 ; his uerbis ilium a sese 
amolitus (molitus Hertz, male), Gell. 19, I, u ; 6. even 
w. abstract ace., amolior nomen meum (put aside, as not 
bearing on the question), Liv. 28, 28, 10; pericula (ward off), 
Plin. 32, 23; inuidiam crimenque, Tac. h. 3, 75; but in 
an. 14, 14 Halm has molliri; add Quint. 4, i, 29; 5, 
7, 23*; 5, 13, II*; 9, 2, 71; 7. as pass, chiefly in 
perf. part, and ger. , prius (illos) ab oculis mortalium amo- 
lita natura est quam in caelum i'ama perueheret, Curt. 8, 5, 
17; amolita utriusque rei participatione, Apul. de deo 8. 
9; omnibus exuuiis amolitis, 23; add exx. * of 6; but in 
Liv. 25, 36, II Madv. has amoliti; some regard amolirier 
aa pass, in PI. above 2. 

amolltio, fmis, f. violent removal, tearing away, infantis 
(a matre), Gell. 12, i, 22. 

amdlo, amolum, see amulo amulum. 

amomis, idis, f. a spice, Plin. 12, 49. 

amomum, (-on, Plin. 26, 34) i, n. an Indian and Arabian 
spice, ferat et rubus asper amomum, Verg. B. 3, 89; add 4, 
25; Plin. 12, 48; 13, 15 etc.; 37, 204; Mart. 5, 64, 3; 

2. in pi. in gelidos uersit amonia sinus, Ov. Pont. I, 9, 52; 
add Pers. 3, 104. 

amor, oris, m. love (sexual), amore perditast haec 
misera, PI. Mil. 4, 6, 38; Medea. ..amore saeuo saucia, 
Eun. ap. Cornif. ad Her. 2, 34; In amore haec omnia 
iusunt uitia, Ter. Eun. I, I, 14; ut muliebris amores amit- 



tam, Cio. Tuse. 4, 70; furor amoris, 4, 75; add Verg. I, 
725 ; 3. love gen. Btudium patrouae cura amor laudcs 
decus Silent, CIL 1009, 16; Eundem mi amorem praestat 
puerilem senexs, 1012; caritate mouentur homines, ut 
deorum..., aut amore ut fratrum, ut coniugum, ut liberorum, 
ut familiae, Cic. part. or. 56; add 88; or. 2, 206; amor, ex 
quo amicitia nominata est, princeps est ad beniuolentiam 
couciliandam, am. 26; 3. so far of persons, also w. 
gen. of abstracts, cognitionis, Cic. fin. 4, 18; gloriae. Arch. 
28 ; edendi, Lucr. 4, 869 ; laudis, Verg. 5, 394 ; aratri, 

7, 635; habendi, Hor. ep. i, 7, 85; 4. w. inf. Sed si 
tantus amor casus cognoscere nostros, Verg. 2, 10; seu 
rore pudico Castaliae flauos amor est tibi inergere criues, 
Stat. Th. i, 698; 5. in plur. of the loved object, darling, 
en amores tuos Si uis spectare, PI. Poen. I, I, 79; and perh. 
Mil. 4, 8, 67 ; Varus me meus ad suos amores Visum dux- 
erat, Catul. 10, I ; Pompeius, nostri amores, ipse se afilixit, 
Cic. Att. 2, 19, 2; Atticae (salutem dices) deliciis atque 
amoribus meis, 16, 6 f. ; amores ac deliciae tuae, Roscius, 
div. i, 79; redeo ad amores deliciasque uestras, L. An- 
tonium, Phil. 6, 12; 6. personitied, the god Love, 
Cupid, apage Amor nou places, PI. Trin. 2, I, 25; add 31 
and 32; quis istic habet? Amor, Voluptas, Venus, Venus- 
tas, Gaudium, Bac. I, 2, 16 ; Paret Amor dictis carae 
genetricis, Verg. i, 693; 7. in pi. as attendants on 
Venus, Stat. silu. i, 2, 120; Claud, laud. Stil. 2, 356; 

8. amos as nom. misquoted fm PI. Cure. I, 2, 2. 
amorabundus, adj. mulierem amantem uerbo inusita- 

tius ficto amorabundam dixit, Laber. ap. Gell. n, 15, I 
(amabundam?). 

am6ri-fer, a, um, adj. love-bearing, sagittas, Venant. 6, 

2, 13. 

amStio, ouis, f. removal, doloris, Cic. fin. I, 37; ordinis, 
Gai. dig. 47, 10, 43. 

amotus, part, of amoueo. 

a-moueo, ere, moui, motus, move away, remove, get 
rid of, quiri til hinc te amoues? PI. Trin. 3, 3, 73; nunc 
iam rus te amoue, Most, i, i, 71; somnum ex pectore, 
Ps. i, 2, II ; crapulam, 5, i, 35; mode te hinc amoue, 
Ter. Ph. 3, 3, 33; Prorsus a me opinionem hanc tuam esse 
ego amotam uolo, Andr. 3, 2, 30; nebulonem ilium ex 
istis locis amoue, Cic. Att. I, II, 2; Porcia lex uirgas ab 
ciuium Eomanorum corpore amouit, Itab. perd. 12; ab 
se magis enixe amouens culpam, Liv. 4, 41, 9; 2. a 
mild term for banishment, amotus Cerciuam, Tac. an. I, 
53; Suillium in iusulam, 4, 31; add 14, 57; 3. of dis- 
houest removal or theft, boues...Per doluni amotas, Hor. 
od. I, 10, 10; de actioue rerum amotarum, titul. of dig. 25 , 
2 ; furtum fit non solum cum quis iutercipiendi causa ivm 
alienam amouet, Gai. 3, 195; add 208. 

ampelinus, see amperiuus. 

ampelitis, Idis, adj. f. as sb. (sc. 71;) a kind of asphalt 
used in killing insects on vines, and so used medicinally, 
Plin. 35, 194. 

Ampelius, adj. or sb. name of a gens, Aminiau. 28, 4, 3 ; 
Sidon. 9, 305. 

ampeloprison, (vine-leek) i, n. a plant so called, Plin. 
24, 136. 

am-pendix, older form of appendix [for an-p., an = ad; 
cf. anteid] Paul, ex F. 21 M. 

amperinus? adj. name of some colour, amperiua, 
Caecil. ap. Non. 548, 15 (so H; al. ampelina). 

ampbemerinos, adj: quotidian' (fever), Plin. 28, 228. 

ampliibilum, or -us, i, n. or m. a cloak, Sulp. Sev. 
dial. 2, i ; Venant. S. Martin. 42. 

amphibdlia, ae, f. an ambiguous word or phrase, Cic. 
div. 2, 116; in fam. 7, 32, 2 in Greek; Cornif. ad Her. 2, 
16; Char. 271, 26 K; Diom. 450, I. 

amphlbolus, adj. ambiguous, nomen, Mart. Cap. p. 149 
G; 152, 7 Eyss. 

amphibrachys, adj. m. (sc. pes), having a long syllable 
between two short, Quint. 9, 4, 82 and 105; Diom. 479, 8; 
Prise, i, 275, 14 K. 

amphl-breuis, the same, Diom. ib. 

amphidanes, m>, m. an Indian gem, also called chryso- 
colla, Plin. 37, 147. 

132 



100 



AMPHIMACRUS 



AMPLIO 



amphi-macrus, adj. m. (so. pes), having a short syllable 
brtwivii two long, Quint. 9, 4, 81 ; Diom. 479, 13. 

amphi-mallium, adj. n. as sb. a coat shaggy on both 
sides, Plin. 8, 193 ; see 

amphi-mallum, i, n. same, schol. luv. 3, 283. 

amphi-prostylos, adj. with pillars before and behind, 
Vitr. 3, 2, I. 

amphis-baena, ae, f. a (double-headed) serpent, Plin. 8, 
85; 20, 216; Lucan. 9, 719; Solin. 27, 29. 

amphitapus, or -a or -um, see amfitapos. 

amphithalamos? i, m. Vitr. 10 (7), 2, where perh. read 
antithalamos. 

ampltitheatralis, adj. of an amphitheatre, Flin. II, 84; 
Mart, ii, 69, i; 14, 137, I. 

amphltheatricus, adj. the same, charta, Plin. 13, 75; 
spectaculum, Symm. ep. 4, 8. 

amphitheatrum, i, n. amphitheatre, Plin. 16,200; 19, 
25; 36, 117 and 120; Mart, spect. i, 7; Tac. h. 2, 67. 

amphora, ae, f. (amfora*) [an<pop(vs for a/i0i-0opeus] a 
two-handled jar, amphora, amphoram impleto aquae, Cato 
r. 88, i ; add olearias, 10, 2; 113, 2; Dabitur tibi amphora 
una et octo dolia, PL Cas. i, 32; add Mil. 3, 2, n; uini, 
Cic. Font. 19; Nee Laestrygonia Bacchus in amphora 
Languescit mihi, Hor. od. 3, 16, 34; oliuaru in amphoram 
c-ouicito, Colum. 12, 49, 4; so far for liquids, esp. wine; 

2. for other uses, mellis, Cic. Verr. 2, 2, 183; niella 
condit amphoris, Hor. epod. 2, 15; uuarn passam in 
amphoras recondunt, Colum. 12, 16, 3; 3. as a public 
urinal, nulla est in angiporto amphora quam non inpleant, 
quippe qui uesicam plenam uini habeant, Titius ap. Macr. 
s. 3, 16 (2, 12), 15 ; 4. as a Greek measure = Latin 
quadrantal, octo et xl capit sextarios, Fest. p. 258 b, 21 M ; 
add Fann. pond, et rnens. 63 ; bibisse in die uini Capitolinam 
amforam* constat, Capitol. Max. 4, I ; 6. of a ship's 
tonnage, naues onerarias quarum minor nulla erat duurn 
milium amphorumt, Lentul. ap. Cic. fam. 12, 15, 2; ne 
quis senator... nauem quae plus quam ccc amphorarum 
esset haberet, Liv. 21, 63, 3; magnitude (nauium) ad terna 
rnilia amphorumt, Plin. 6, 82; (polypi) caput amphorarum 
xv capax, 9, 93; add Labeo dig. 14, 2, 10, 2; 6. note 
gen. amphorum + above. 

amphoralius? amphoralium, a wrong reading for 

amphdrarius, adj. of an amphora, uiuum ampho- 
rariurn. Proc. dig. 33, 6, 16, 2. 

ample, see amplus. 

ampiruo, are, vb. pirouette? see redampiruo. 

Ampins, adj. or sb. name of a gens, T. Ampi T. f. 
procos. on a coin, CIL 521. 

am-plector, i, xus, vb. r. fold oneself round, embrace, 
clasp, salue ut te amplector lubens, PI. Bud. 4, 4, 131 (a father 
speaks) ; Nunc tibi amplectimur genua egeutes opurn, i, 5, 
1 6 ; Ego illam non amplectar ? ego non sauiem ? Pomp. 
84 B; illam in somnis amplecti, Ter. Andr. 2, 5, 19; and 
met. quid cessatis compedes Currere ad me meaque amplecti 
crura ut uos custodiam, PI. Capt. 3, 4, 119; serpens Arboris 
amplexus stirpem coiling round, Lucr. 5, 34; quorum 
tellus amplectitur ossa, i , 135; saxa manibus aiuplexos, 
Liv. 5, 47, 5; but in Cic. rep. 6, 14 Halm has complexus; 

3. met. first of space, inclose, include, castellis xv rnilia 
passuum circuitu amplexus, Caes. b. c. 3, 44, 3; quantum 
munimento amplecteretur loci, Liv. 35, 28, 6; duos montes 
muro amplexi, 41, 18, i; Et molli circumst ansas amplexus 
acantho, Verg. B. 3, 45; et urbes Latior amplecti murus 
(coepit), Hor. ep. 2, 3, 209 ; amplectitur (aestuarium) intra 
se insulam, Plin. 5, 3; sulcus designandi oppidi coeptus ut 
magnam Herculis aram amplecteretur, Tac. an. 12, 24; 
locum exedra et porticibus amplecti, Plin. ep. 9, 75 ; 

3. met. of affection, make much of, show affection for, 
court, omnem tuum amorem quo me es ampiexus, Cic. 
Att. 7, i, 2; me amicissime quotidie magis Caesar ainplcc- 
titur, fam. 6, 6, 13; an equites Bomanos amplectetur 
(Antonius), Phil. 7, 21; plebem, Mil. 72; rnagis magis- 
que eum (sc. lugurtham) indies amplecti, Sal. lug. 7, 
6; 4. embrace, clasp, as determined never to give up, 
cling to, met., Perseo regium nomen omni ui amplectente, 
Liv. 45, 4 f. ; amplexus regni nomen, 9, 34, 12; 



5. embrace as a token of approving affection, quorum si 
amplecterer uirtutem ut facio, Cic. Phil. 10, 18 ; and so hoc 
se amplectitur uno, Hoc amat et laudat, Hor. s. i, 2, 53; 
wh. schol. Acr. : hoc sibi blanditur we should say prides 
himself; 6. w. abstr. ace. embrace, give one's affections 
to, devote oneself to, quo ius ciuile tarn uehemeuter am- 
plexus es, Cic. or. I, 234; nobilitatem et dignitates homi- 
nnm amplectitur (Caesar), fam. 4, 8, 2; libenter amplector 
talem aniinum, ib. 5, 19, 2; ad tuam amplitudinem meis 
officiis amplectendam, ib. 5, 8, 3; 7. esp. of thoughts, 
ideas, rogo...ut hauc eogitationem toto pectore amplectare, 
Cic. Att. 12, 35 f. ; quae si iudex non amplectetur omnia 
consilio, Font. 25 (15); 8. of words, embrace, in- 

clude, neminem posse omnes res per scripturam amplecti, 
Cic. inv. 2, 152; Non ego cuncta meis amplecti uersibus 
opto, Verg. G. 2, 42 ; totius ponti forma breuiter amplectenda 
est (so /3; al. compl., and BO Sill., Detl. ), Plin. 4, 75; 
II 9. amplecto = amplector, says Prise, i, 393, 8 K, 
but?, for to amplector belong the forms in: Extemplo 
amplectitote crura fustibus, PL Bud. 3, 5, 36 ; and genua 
amploctens*, Liv. in Odyss. ap. Diom. 384, 9; 1O. am- 
plector as pass., says Pr. I, 393, 8, referring perh. to 
amplexus so used, as: animam nostro amplexam pectore, 
Petr. ap. Pr. I, 567, 19; but in PL Mil. 2, 6, 27 MSS have 
amplexurn (for wh. by cj. some read amplexam, Guyet 
amplexus); 11. a form amplocti asserted by Diom., cf. 
8*; Prise, i, 25, 15; Cass. 2283, 41 P. 

amplexab-undus, qnasi-part. embracing again and 
again, lul. Valer. Alex. M. 2, 35, ed. Mai. 

amplexor, ari, vb. r. frq. embrace again and again, keep 
embracing, Meosne ante oculos ego illam patiar alios 
amplexarier, PL True. 5, 33 ; aram, Bud. 3, 3, 33 etc. ; 
add Ter. Haut. 5, I, 27; 2. met. Appius totum me 

amplexatur, Cic. Q. fr. 2, 12, 3; otimn, Best. 98; auctori- 
tatem censoriam amplexato (so Prise. I, 393, 7 K; MSS 
or) cling to, defend to the last, Clu. 124; uolup- 
tatem, Cic. or. 3, 62; add acad. post. 33; fin. 4, 36; 

II 3. amplexo, are, vb. frq. the same, postea hanc 
amabo atque amplexabo, PL Poen. 5, 4, 60; Postremo 
amplexa ; fructuvn quern di dant cape, Ace. ap. Non. 470, 
1 1 ; sauiare, amplexare, Q. Claud, ap. Prise. 1. c. ; cum 
mater amplexaret corpus n'lii sui, Petron. 63; 4. am- 
plexor, ari, as pass, in Lucil. ap. Prise. I, 381, 5 and 6 dub. 
amplexus, us, m. folding round, embrace, serpcntis, 
Cic. div. i, 79 ; Cum dab it amplexus, Verg. I, 687; add 6, 
698 ; excutit amplexus, Ov. M. 9, 52 etc. ; 2. met. quod 
omnem Continet amplexu terram, Lucr. 5, 319; inferiorem 
part em Nilus diuisus amplexu suo determinat, Pliu. 5, 48; 
in amplexu nemorum, Stat. Th. 6, 6, 256. 

ampliatio, onis, f. a postponement of a judicial decision, 
a. quae apud iudices fieri solet est dubitantis, Sen. contr. i , 
3, 9, p. 1, 25 B; add ps. Ascon. ad Verr. 2, i, 26; 
2. enlargement, addition, Tert. bapt. 13. 

ampliator, oris, m. one who increases, S. P. Q. B. am- 
pliatori ciuium, on a coin of Caracalla, Eckliel 7, 12. 

amplif icatio, onis, f. enlarging, increase, pecuuiae, Cic. 
div. 2, 33; rei familiaris, off. I, 25; honoris, 2, 42; 
2. esp. in rhetoric, dwelling at great length on a topic, 
amplification, Cic. part. or. 53; add or. 3, 105 (bis); Corn, 
ad Her. 2, 47 ; Quint. 2, 5, 9; 4, 3, 15 etc. 

amplificator, oris, in. one who enlarges or adds to, 
rerum, Cic. Tusc. 5, 10; tuae dignitatis, fam. 10, 12, 5; 
municipl, inscr. Or. 1025. 

amplif icatrix, icis, f. one who enlarges, ueri, Pacat. 
pan. Th. 8. 

amplif ico, fire, vb. enlarge, increase, add to, dolorem, 
Pacuv. ap. Cic. Tusc. 2, 50; diuitias, rep. c. 15 (12, 21); 
uoluptatem, fin. I, 38; rempublicam, N. D. 2, 8; gratiam 
diguitatemque, Caes. b. g. 6, 12, 6; 

ampli-ficus, adj. extensive, vast, ingeuium, Fronto ad 
M. Anton, de eloq. p. 150 1. 3 Nab.; 2. amplifiee, 
grandly, decorata, Cat. 64, 265. 

ampli fluus, adj. largely flowing, Strabo Gallus 2, 2. 
amplio, iire, [amplius] vb. make greater, enlarge, in- 
crease, rem, Hor. s. I, 4, 32; amplianda scalpello plaga 
est, Cels. 7, 5, i; uiris, Plin. 23. 67; seruitia, Tac. h. 



AMPLITER 



AMPULLAGIUM 



101 



2, 78; nuruerum, Plin. pan. 54; nomina, Mart. 8, 66, n; 
dotem, Florent. dig. 23, 4, 24; 2. in law, postpone 

(a verdict), cum causarn non audisset et potestas esset 
ampliandi, Cic. Caeciu. 29; add Verr. 2, I, 26; see 
amplius 18; 3. w. ace. of accused, postpone a verdict 
on, quid fuit quare hominem nefarium ainpliuucritis, 
Corn, ad Her. 4, 48; earn ampliatam, deinde absolutam, 
Liv. 4,44, 12; bis ampliatus tertio absolutus est reus, 43, 
2, 6; accusati ambo ampliatique, 43, 2, 10; add Aurel. V. 
uir. ill. 24. 

amplitcr, see amplus. 

amplitude, Inis, f. extent, size, (simulacrum) modica 
amplitudine, Cic. Verr. 2, 4, 109; (taurorum), Varr. r. 2, 5, 
10 (bis); oppidum stadiorum Ixx amplitudine, Plin. 6, 119; 
2. met. grandeur, greatness, dignity, amplitudo ac 
dignitas ciuitatis, Cic. or. 2, 164; sacerdotii, agr. 2, 18; 
nominis, Mur. 16 ; 3. absol. ad summam amplitiulinem 
peruenisset, Cic. Brut. 281 ; te amplitudinem tuam retentu- 
rum, fam. i, 4 f. ; add 10, I, 3. 

amplius, see amplus. 

amplius culus, udj. eomp. dim. rather great, fortuna, 
Apul. mag. 75 ; 2. ampliuscule, at some length, Sidon. 
ep. 8, 1 6. 

amplo, Tire, vb. make great, poetae.. Qui causam humi- 
lem dictis ampleut, Pacuv. ap. Nou. 506, 16. 

amploctl pro amplecti dicebant (antiqui), Prise. I, 25, 
15 K. 

ampins, adj. [?] vast, great, dum ne ampliorem modum 
pratorum habeant quain proxuma aestate habuerunt, CIL 
199, 41 ; Amplus, rubicundo colore, et spectu proteruo ferox, 
Pacuv. ap. Fest. p. 330 M; domus, Cic. off. i, 139; signum, 
Verr. 2, 4, 74; amplissima curia, ib. 2, 4, 119; portiei- 
bus, Verg. 3, 353; ampliores aquae, Plin. 5, 57; a. of 

time, long, amplissima dies horarum xv, Plin. 6, 218; 
3. met. great, ample, Est lucrum hie tibi amplum, 
PI. Epid. 2, 3, 117; add Amph. pr. 6; irae ampliores, 
Ter. Hec. 3, i, 9; niorbus amplior, 3, I, 50; amplam 
oceasionem calumuiae, Cic. Verr. 2, 2, 61; fortunas, ib. 
2, 5, 18; pecuniam, Eosc. Am. 86; diuitias, Hor. s. 
2, 2, 101 ; 4. esp. grand, splendid, munus aedili- 

tatis, Cic. Verr. 2, I, 14; praemia, Mil. 57; amplissimus 
triumphus, Nep. Cat. i, 4; amplissima ueste, Liv. 27, 51, 
9; 5. amplum est alicui, Etruscae gentis (regem esse) 

Bomae amplum Tuscis ratus, Liv. 2, 9, 4 ; sibi amplum 
esse urbem ab se captam frequentari, 5, 30, 2 ; add 28, 42, 
21 ; 6. esp. of men, great, grand, dignified, is mihi 
uidetur amplissimus qui sua uirtute in altiorem locum per- 
uenit, Cic. Eosc. Am. 83 ; ampli quidem homines sed im- 
memores dignitatis suae, Phil. 3, 20; II 7. ample 

adv. only met. grandly, splendidly, exornat ample magnifi- 
ceque triclinium, Cic. Verr. 2, 4, 62; a. loqui, Tusc. 5, 
24; a. dicere, Brut. 201; but in Cels. pr. p. 11, 1. 15 
Dar. read ampla ualetudinaria; 8. comp. amplius, more, 
not often to qualify verbs, aliquanto* amplius ualerem si 
hie maneres, PI. As. 3, 3, 2 ; Multo tanto* ilium accusabo 
quam te accusaui amplius, Men. 5, 2, 49; faxo amabit am- 
plius, 5, 2, 40; Quam uellem Menedemum inuitatum, ut 
nobiscum esset, amplius more pressingly, Ter. Haut. I, 
2, 1 1 ; Quo populum atque urbem pacto seruare potisset, 
Amplius, Char. 195, 7 K (cod. Ver.) ; homo nullust...quoi ego 
de industria amplius male, plus lubeus, faxim, PI. Aul. 3, 
2, 6, wh. a. belongs to male- faxim; ira atque praedae spes 
amplius quam lassitude posse, Sail. lug. 69, 2 ; quis amplius 
quam uos cognoscit? lustin. constit.; 9. gen. more, non 
dico amplius, PI. As. I, 3, 51; eo contentae non quaeruut 
amplius, Cic. Tusc. 5, 98; Segestanis imponebat aliquanto* 
amplius quam ferre possent, Verr. 2, 4, 76 ; ego aedilis, 
hoc est paulo amplius quam priuatus, ib. act. I, 37; 1O. 
w. gen. gaudeo Tibi mea opera liberorum esse amplius, PI. 
Cist. 5, 4; nescio an amplius mihi uegoti contrahatur, Cic. 
Cat. 4, 9; si amplius obsidum uellet, Caes. b. g. 6, 9, 7; 
11. often of time, esp. after a neg., ne amplius morando 
Seaurum incenderet, Sail. lug. 25, 10; omisso (conatu?) 
Patara amplius temptandi, Liv. 37, 16, 13; nee jam amplius 
ullae Apparent terrae, Verg. 3, 192; add 9, 519; 12. 
gen. without quam, the noun taking the same case as if 



amplius or non amplius were absent, neiue amplius de nnu 
familia unum...(legat edatue), CIL 198, 23; agri iugra (sii-i 
non amplius xxx possidebit, 200, 14; add 200, 60 and 86; 
206, 151 ; qui ager...non amplius quinqne inilia potent sus- 
tinere, Cic. Att. 2, 16, I ; cum eum amplius centum dues 
Itomani cognoscerent, Verr. 2, I, 14; add 2, 5, 155; 
(solem) amplius duodeuiginti partibus* maiorem esse quam 
terram, acad. pr. 82 ; amplius sestertium ducentiens 
acccptum hereditatibus rettuli, Phil. 2, 40; cum non 
amplius octingentos equites haberent, Caes. b. g. 4, 12, I ; 
add 2, 16, I ; amplius annos (al. annis) triginta...in exercitu 
fuerat, Sal. Cat. 59, 6; uicti amplius ducenti ceciderunt, 
Liv. 21,29, 3; iuuenibus non amplius una ueste uti t(jto 
anno permissum, lust. 3, 3, 5 ; 13. amplius, or more, 
non amplius, not more, following the number, perh. paren- 
thetically, septingentos annos amplius unis moribus uiuunt, 
Cic. Flac. 63; horam (so best MSB) amplius ..moliebantur. 
Verr. 2, 4, 95; centum amplius post annos in ultima 
Italiae ora habuisse, Liv. i, 18, 2; uiginti paulo* amplius 
integras (naues) abscedentes, 37, 24, 6; add 25, 19, 15; 28, 

2, II ; 30, 27, 10; 36, 38, 3; tris...uon amplius ulnas, Verg. 
B. 3, 105 ; quinque non amplius dierum itinere, Plin. 6, 52 ; 
mare uadosum senis non amplius altitudinis passibus. 
6, 82; 14. yet quam also found, once even in Cic.. 
quibus ne reiciendi quidem amplius quam trium iudicum 
leges faeiunt potestatem, Cic. Verr. 2, 2, 77 ; nee amplius 
quam xxvn dies Brundisii commoratus, Suet. Aug. 17 ; add 
78; Tib. 26; 15. also w. abl. quum initio nou amplius 
duobus milibus habuisset, Sal. Cat. 56, 2 ; non amplius 
parte, lulian. dig. 39, 6, 20; 16. so in: lamentetur 
miser amplius aequo too long, Lucr. 3, 952 ; a. opiuiont. 
longer than supposed, Sal. lug. 53, 5; 17. w. abl. of 
degree, see * above; 18. as a term used in postponing a 
verdict, quotiens quomque amplius bis in uno iu(dicio) pro- 
nuutiatum erit, CIL 198, 48 ; causam dixisse Laelium cum 
consules re audita ' amplius ' de consilii sententia pronuntia- 
uissent, Cic. Brut. 86; poterat uel 'amplius' pronnutiari, 
Verr. 2, I, 26; add 74; Ego amplius deliberandum 
censeo, Ter. Ph. 2, 4, 17; cf. Char. 195, 10; Donat. Eun. 2, 

3, 39; ps. Ascou. Verr. i, 74; 19. an engagement, 
amplius non peti, of a release in full, quod recusar(e)t satis- 
dare amplius abs te non peti, Cic. Att. I, 8, I ; add fam. 13, 
28, 2; Kosc. com. 35; Brut. 18; add Paul. dig. 46, 8, 14; 
lul. 46, 8, 23 ; 2O. so w. agi, cauere eum deberi amplius 
non agi, Ulp. dig. 9, 2, 27, 14; III 21. ampli ter = ample, 
Satiust seruo homini modeste facere sumptum quam 
ampliter, PI. St. 5, 4, 10; add Cas. 2, 8, 65; Cist. 2, 3, 
54; Merc, i, i, 99; Mil. 3, i, 163; Bac. 4, 4, 26; Lucil., 
Pompon., Ace. ap. Non. 511, 15; laudare ampliter, Gell. 2, 
6, n ; a. dixerit, 10, 3, 4. 

amplustre, see aplustre. 

Ampsanctus, (Ams.) i, m. [Umbr. and Oscau am -an 
= on privat. = Lat. in, male ; and so am-sanctus accursed] a 
valley with a lake in the country of the Hirpini known for 
sulphur vapours, now Lago d' Ansaute or Mufiti (Mephitis), 
Cic. div. I, 79; Ampsancti ualles...saeui spiracula Ditis. 
Verg. 7, 565 ; add Plin. 2, 208. 

amptruo, or rather ampiruo, see redampiruo. 

Ampudius, adj. or sb. name of a gens, Arsina Ampndi, 
CIL 1374. 

ampulla, ae, f. [dim. of ampora = amfora] a small bulg- 
ing vessel, of glass or leather, for wine, oil etc., Bobiginosiim 
strigilem, ampullam rubidarn, PI. St. i, 3, 77 ; add Pers. 
i, 3, 44; tollo ampullam atque hinc eo, Merc. 5, 2, 86; si 
ad illam uitam quae cum uirtute degatur, ampulla aut stri- 
gilis accedat, Cic. fin. 4, 30 ; ampullas uitreas aceti, Plin. 
20, 152; uitreae, Mart. 6, 35, 4; modicam in ampulla 
potiunculam. Suet. Dom. 21 ; olearia, Apul. flor. i, 9, 34: 
scorteae ampullae uetustate rugosae...rubidae dicuntur. 
Fest. v. rubidus, p. 262 M; 2. met. of bombastic words. 
Proicit ampullas et sesquipedalia uerba, Hor. ep. 2, 3, 97. 

ampullSc-eus, adj. of vessels called ampullae, corium. 
Colum. 8, 2, 15; (pira), Plin. 15, 54, from their shape. 

ampullag-ium, i, n. calyx of the pomegranate, KITUM 
/5oat, Cael. Aur. chron. 4, 3, 52 ; written ambulacium, 5, 2, 
44- 



102 



AMPULLARIUS 



AN 



ampulla-rius, ii, adj. as sb. m. a maker of (leathern) 
ampullae, PI. Eud. 3, 4, 51 ; C. Lucius Philomusus a., inser. 
Or. 4143. 

ampullor, :u i, vli. r. talk big, rant, bluster, tragica. .. 
ampullatur iu arte, Hor. ep. I, 3, 14. 

amputatio, Ouis, f. cutting off, sarmentorum, Cic. sen. 
53; capitis, Callist. dig. 48, 19, 28; 2. a cutting (the 
material), Plin. 12, 118; 3. a. uocis, loss of voice, Gael. 
Aur. acut. 2, 10, 68 ; chrou. 3, 2, 16 and 23. 

am-puto, are, vb. [puto prune + an = ana. away, off; but 
pern, in Cicero's view, am round; cf. his use of circumcido 
marked *] prune away, cut away, cut off, esp. of the vine 
and vegetation, ars agricolarum, quae circumcidat* (uitem), 
amputet, erigat..., Cic. fin. 5, 39; uitem erratico ferro am- 
putans coercet, sen. 52; sicut in uitibus...item uolo 
ease in adolescente unde aliquid amputem, or. 2, 88; 
Inutilesque falce ramos amputans Feliciores inserit, Hor. 
epod. 2, 1 1 ; tempus mine mergura (a vine-layer) amputandi, 
Colum. 4, 15,4; plurimum ueutorum coucipiuut (plataui) 
propter densitatem ramorum, quibus amputatis leuato 
onere..., Plin. 16, 131 ; ulmo postquam cacumen amputatum 
erat, 16, 132; uidet uicinum stoloues in pbniis proceros am- 
putantem..., Gell. 19, 12, 7, and soon after met.: omnibus 
ueheinentioris aniini officiis amputatis, 10; 2. met. 
from vine-pruning, in surgery, in corpore si quid eiusmodi 
est quod reliquo corpori noceat, id uri secarique patimur, sic 
in rei publieae corpore quidquid est pestiferum amputetur, 
Cic. Phil. 8, 15; ut membra quaedam amputantur si nocent 
reliquis partibus corporis, off. 3, 32 ; saepe scalpello us- 
que ad uiuum resecare et amputai'e scabiem (in the horse) 
profuit, Colurn. 6, 32, 3 ; 3. other met. esp. of words, 
circumcidit * et amputat multitudinem (sententiarum), Cic. 
acad. pr. 2, 138; aniputata circumcisaque * inanitate omni 
et errore, fin. i, 44; narrationes aut amputandae quae 
laedunt (cut down, not cut away entirely), aut relinquendae 
(wholly abandoned) si totae sunt molestae, part. or. 15; 
Suspecta ne sint longa couloquia amputa, Sen. Med. 533; 
nmpntari legionum numeros iubet, Tac. h. 2, 69 ; scorta 
calones sarcinae iiisi ad usum neceasariae amputantnr, Flor. 
I, 33 (2, 18), 10; amputari moras iubebant, lust. 24, 7, 2; 
decisis amputatisque falsis opinioiiibus, Gell. 7 (6), 5, 8; 
II 4. gen. cut off, amputari hos (sc. testis castorum) ab 
ipsis, Plin. 32, 26 ; (and in the same sense absol., Sen. exc. 
contr. 10, 9, p. 450, 18 Burs.); amputat trunco tenus 
Ymeros patentis, Sen. Thy. 761 ; filiis polliees, Suet. Aug. 
24; capita, Suet. Cal. 32; addGalb. 20; numuiulario manus, 
9; add Dom. 10; Viio sub ictu nam caput amputat, Prud. 
st. 14, 89; linguam, 10, 766 and 960. 

am-seget-es, adj. pi. living round arable land (through 
which a public road ran, and so as ratepayers bound to 
maintain it), a. quorum ager uiam tangit, Paul, ex F. 21. 
(Cf. Cic. Caecin. 54.) 

am-termmi, qui circa terminos prouinciae nianent, 
Paul, ex V. 17. 

amtrno, see redampiruo. 

amuletum, i, n. [Arab.?] an amulet, charm, Plin. 28, 
38; 29, 66; 30, 138; 37, 50; 2. himalat is Arab, for a 

sword-belt, and so applied now to a Coran as worn on the 
breast. 

Amulins, ii, m. brother of Numitor, Liv. I, 3, 10; tra- 
iectus Amulius ense, Ov. F. 3, 67. 

amulo, (amolo* amylo), are, vb. stiffen with starch, 
Apic.* 212; 273; 282; lac amylatum, Cael. Aur. chron. 2, 

177- 

amulum, (amol. amyl. and amylon) i, n. [a/j.v\ov] starch, 
amulum, Cato r. 87; amylum, Gels. 2, 20, 22 and 23; Plin. 
18, 76 and 82 etc.; Macr. s. 3, 13, 12; amolo obligaa, 
Apic. 234; 242 etc.; amolum modice, 365; stringatur ani- 
olo, 407. 

am urea, ae, f. [auopyrj] oil-lees, the watery part from 
oil-pressing, a. ex olea expressa, qui est umor aqua- 
tilis, Varr. r. i, 64, I ; amurca conspergito, Cato r. 91 ; add 
36, 101 and 103; nigra perfundere amurca, Verg. G. i, 194 
(wh. SiTvius says it is pronounced amurga); add 3, 488; 
Colum. 2, 14, 3 etc.; Plin. 15, 9 and 33 etc. 

amurca-ritu, adj. of oil-lees, dolia, Cato r. 10, 4. 



amQsia, ae, f. [afiomia] unmusical nature, Varr. ap. 
Non. 16, 25. 

amusos, adj . unmusical, Vitr. I, I, 13. 

amussis, is, f. [prob. shortened fm examussim, and so 
akin to examen ; cf. for suff. uicissini] level of carpenters, 
masons etc., a. est aeqtiameu leuamentum, id est, apud 
fabros tabula qua utuntur ad saxa coa(g)mentata, Varr. ap. 
Non. 9, 18 ; nil ut deliret amussis, Auson. edyl. 16, 1 1 ; 

2. ad amussim, to a T (itself a met. fm a carpenter's rule), 
Varr. ap. Non. 9, 16; numerus ad amussim non est cum 
dicinius centumuirule csse iudicium, Varr. r. 2, I, 26; iudi- 
cium factum atamussim, Gell. I, 4, i ; ut talionem uel ad 
amussim aequiperarent, 20, I, 34; add Macr. s. I, 4, 13; 

3. amussim absol. = regulariter, tractum a regula quae 
amussis dicitur, Paul, ex F. 6; see examussim. 

amussitatus, see emussitatus. 

amussium, ii, n. a small level, Vitr. I, 6, 6 (bis). 

amygdala, ae, f. almond-tree, amygdala si parum ferax 
erit, Colum. 5, 10, 20; floret amygdala mense lanuario, 
Plin. 16, 103; add 109, 117 etc.; 2. an almond, adul- 

teratur amygdala nuce, 12,36; amygdalae putamine, 13,60; 
see amygdalum. 

amygdalaceus ? only a cj. in Plin. 26, in. 

amygdaleus, adj. of the almond- tree, ramos, Pall. 14, 

'57- 

amygdalinus, adj. of the almond-tree, (prima) arnygda- 
lina amygdalis (iusita), Plin. 15, 42; nux, Ser. Samm. 26 ; 
2. of almonds, oleum, Plin. 15, 26; 23, 85 ; 26, 22. 

amygdalum, (iimig.) i, n. an almond, Nee glandes 
Amarylli tuae nee amygdala desunt, Ov. a. a. 3, 183; oleum 
ex amygdalis, Plin. 13, 19; oleum amygdalis amaris ex- 
pressum, 13, 8; amigdala fricta, Apic. 237; add 53 ; 2. 
of almond-tree, pern, only in: amygdala si parum feracia 
erunt, Colum. arb. 25, I. 

amygdalus, i, f. almond-tree, .Pall. 2, 15, 6 and ii. 

amylo, amylum, see amulo etc. 

amystis, idis, adj. f. as sb. drinking off at one draught, 
of a large cup, Threicia uincat amystide, Hor. od. i, 36, 14; 
add Sidon. post carm. 22. 

i. an, prep, insep. [root al raise and ap of atp-u; = av 
Aeol. and Dor. prep., whence ava; as av ran, tub. Heracl. 
I, IOO; o.v TOIS, 2, 32 and 38; avK00apLOvrt. = a.va.KaQatpovat t 

1, 84; avypaipei>, I, 78; afj.u.urffu0ri, I, 63; Ahrens dial. 

2, 354, where see more] lit. up, see as to form, anhelo, 
ancisus, anqniro; 2. am bef. a liquid, am-bedo eat up 
(the whole of), am-buro burn up (the whole of), ammoneo 
remind = avaninvqaKu, am-puto cut away; 3. as av(ov) 
in Aeol. dial. (Ahrens, i, 149) becomes 0(0), as a-nva<rftfi>, 
o-fj-vaffdyv, o-<ra7rruj, o-ffravav, o-0ra0y, so an reduced to a 
in, a-scendo, a-gnosco = ava-yi yycixritu, a-sto; 4. om for 
av in 6m-itto = av-iriiu ; 5. assimilated in accumulo, ac- 
quiesco. addonniscn, alleuo, ulligo, apprehendo, arrigo, 
assicco; S. ad for an, adaresco, adnno, adolesco; 

7. w. vowel shortened to 1 (cf. in of iu-utilis beside ap of 
ap-t'5pos), incipio, inhorresco, intumesco, imbuo ( = ava- 
Sevu), i-gnosco, inludo, trifle away; II 8. as to meaning, 
up, anhelo exhale, alleuo lift up, alligo (uolnns) bind up, 
accumulo heap up, adiuuo lift up, apprehendo take up, 
attollo raise up, arrigo erect, adaequo raise to a level 
with, inhorresco bristle up, intumesco swell up, insti- 
tuo set up, instruo pile up ; 0. back, iuliibeo 

hold up or back, inl'iingo refract; 1O. again, a-gnosco 
recognize (a-cknow of Shakespere, wh. acknowledge), am- 
moneo remind, adsurgo rise up again, instauro ( = restauro) 
celebrate anew, ingemino redouble; 11. reversal of a 

preceding act (gen. that of the simple vb.), i-gnosco forget, 
insimulo, unmask and so expose, accuse, a-cquitwco repose 
after labour = avavauo/j,at unbend; 12. loosening, open- 
ing, adaperio open up, inaro plough up, infindo cleave open; 
13. cnnniK neenient, adamo fall in love with, addormisco 
fall asleep, aduesperasco begin to be dusk, addubito begin to 
doubt, attingo begin to touch, lay a ringer upon, set foot on, 
impello giv tective push, start, imbuo wet for the 

lirst time, informo give a first rough shape to, imminuo 
impair what was till then entire, iucipio take up and so 
begin, intit he begins; 14. away, disappearance, adiino 



AN 

take up find so take away (cf. avaipeu), araputo cut off or 
away, assicco dry up (tr.), adaresco dry up (intr.), adbibo 
driuk up, infringe break off, incido cut off, inludo trifle 
away, intabesco melt away; 15. through, ancisus cut 
through, adigo drive through ; 16. thoroughly, admis- 

ceo mix up or thoroughly; III 17. analogues of this 
prefix are; av, ava, ov, a., o, w. ad, Ir. ath, adh, an; Gael, ath, 
as; Bret. a<l, as, ana; Go. and or aim; O. Sax. and; 0. G. 
int ; G. ent or an ; A. Sax. on o<5, ed, tet, a; Dut. ont, Dan. 
and Sw. und ; Fr. en (enlever), em (emporter). 

2. an, old form of prep, ad, whence ampendix, aft. 
appendix ; cf. Germ. prep, an and see auteid. 

3. an, [old form an, see 20; cut down, like n6, from 
annO, wh. came from a lost comp. annis, like mage, pote 
from magis, potis; ami-is one of two, =N. aun-ar, G. aud- 
er, E. oth-er (comp. of one), compressed to or ; E. else, 
0. E. ell-es, L. alt-er, G. tr-epos, one of two] conj. or in 
interr., first in constr. liter utrum (wh. of the two) -ne an, 
in indir. q., (Set) utrubi cenaturi estis, hicine an triclinio ? 
Naev. 8 1 II; Die utrum, Spemne an Salutem te salutem 
Pseudule? I'l. Ps. 2, 4, 19; uolo seire utrum, egon id quod 
nidi uiderim An illic faciat quod facturum dicit, ut ea sit 
domi, Mil. 2, 3, 75 ; add Tr. 2, 2, 26 ; 2. same in dir. 
q., (Set) utrum est melius, uirginemne an uiduam uxorem 
ducere? Naev. 53 K; Vter eratis, tune an ille maior, PI. 
Men. 5, 9, 60; Set utrum tu, masne an femina's? Bud. i, 2, 
16; add Bac. I, I, 42 ; 3, 4, I ; St. 5, 4, 17; Vtrum, stu- 
dione id sibi habet an laudi pntat Fore si perdiderit gnatum, 
Ter. Ad. 3, 3, 28 ; Quid faciendum censes Dorias...; utrum, 
praedieemue an taceam? Eun. 4, 4, 53; uter nostrum 
Labiene popularis est, tune qui..., an ego qui...? Cic. Bab. 
perd. n ; uter facilius rationem redderet, isne qui..., an 
ille qui? Clu. 106; add VeiT. 2, 4, 73; 3. indir. q. 
without ne, (Set) utrum scapulae plus an collus calli iam 
habeat nescio, Naev. 115 K; iam scibo utrum haec mage 
me amet an marsuppium, PI. Men. 2, 30, 35 ; quaerit utrum 
ilia, uerba an portenta sint, Cic. or. 26; nihil interest 
utrum moderatas perturbationes adprobent an moderatam 
iniustitiam, Tusc. 4, 42; add lam. I, 7, 8; 7, 16, 3; ut 
intellegere posset utrum apud eos pudor an timor plus 
ualeret, Caes. b. g. i, 40, 14; quaero te utrum hoc addux- 
erit, caeli temperantia an terrae bonitas, Varr. s. 100, I E ; 
add 109, i; 166, 2; 4. same in dir. q., Set utrum tu, 
ainieis hodie an inimicis tuis Daturu's cenam? PI. Ps. 3, 

2, 89; Vtrum, pro ancilla me habes an pro filia? Pers. 3, i, 
13; utra uoluptate diiudicabit, stante an mouente? Cic. 
fin. 2, 31 ; utrum existimatis minus operis esse, unam 
columnam efficere nouam, an'quattuor illas repouere? 
Verr. 2, I, 147; add Varr. s. 241, 7 K; II 5. without 
uter (utrum), and first in indir. q. w. ne, whether, te... 
Hostisne an ciuis comedis parui pendere, PI. Trin. i, 2, 
65; Tuos seruos seruet Venerine eas det an uiro, As. 4, i, 
60; Halophantamne an sueophantam hunc magis dicam 
esse nescio, Cure. 4, i, 2; add Capt. 2, 2, 20; Vosne ! 
uclit an me regnare era quidue ferat Fors Virtute experia- 
mur, Enn. an. 203 V ; Nee quid again certumst, Pamphi- 
lumne adiutem an auscultem seni, Ter. Andr. i, 3, 4; id 
uiso tune an illi insaniant, 3, 3, 3; add Ph. 2, 4, 5 ; hones- 
tumne factu sit an turpe dubitant, Cic. off. 1,9; illud uescio 
gratulerne tibi an timeam, fain. 2, 5, 2; add Phil. 10, j 
5; Bosc. Am. 119; eopias suas, iudieione non conduxerit 
an tempore exclusus dubium est, Caes. b. g. 6, 31, I ; Vt 
nihil intersit Dauusne..., an custos..., Hor. ep. 2, 3, 239; 

6. same in dir. q., Publicisne adfinis fuit an nuuituniis 
negotiis? PI. Trin. 2, 2, 50; Amandone exorarier te uis an 
osculando? As. 3, 3, 97; Compressan palma an porrecta 
ferio? Cas. 2, 6, 53; Tacen an non taces? Pers. 4, 3, 64; 
addEpid. 5, I, 28; Men. I, 3, 15; ea ferarumne an hominum 
caussa giguere uidctur? Cic. N. D. 2, 156; uosne L. l)omi- 
tium an UOH Domitius deseruit ? Caes. b. c. 2, 32, 8 ; 

7. in indir. q. without ne, chiefly in short sentences, Plrana 
haul interest patronus an cluens proprior (al. propioi) si.'t, 
PI. Most. 2, I, 60 ; perscrutari hoc uolo Sceledre nos imstii 
an alicni sinniK, Mil. 2, 5, 21 ; add Merc. 3, 4, 5 ; liu.l. i, 

3, 31 ; quid refert tanto post ad iudices deferantur an 
omiiino nou defurautur, Cic. Flac. 21; refert qui audiant, 



AN 



10:5 



senatus an populus an indices, frequentes an pauci an 
singuli, tempua pacis an belli, festinationis an otii, or. 
3, 211 ; uera an falsa nescio, N. IX I, 66; Quintus eras; 
sed ad me an ad te nescio, Att. 13, 51, 2 ; add or. 217; 
uerum id frustra an ob rem faciam in uostra manu 
situin est, Sal. lug. 31, S; postremo fugero an raanere 
tutius foret, in iucerto erat, 38, 5 ; add Cat. 25, 3 ; iubet 
peritos linguae attendere animum, pastorum aermo agresti 
an urbauo propior esset, Liv. 10, 4, 9; add 2, 54, 7; 4, 55, 
8; 28, 44, 2; 8. the same in dir. q., esp. in short 

sentences, Album an atrum uinum potas? PI. Men. 5, 5. 
17; De magnis diuitiis si quid demas, plus fit an minus V 
Trin. 2, 2, 68 ; Dicam huic an non dicam ? Ter. Euu. 5, 4, 
46 ; sortietur an nou ? Cic. prov. cons. 37 ; 9. at times 
a third clause or more ia introduced by an, as by or with us 
(though both by origin should be limited to two things), 
pulicesne an cimices, An pedes? responde mini, Liv. Andr. 
i B ; Quin tu rogas Purpureum panem an puuiceam soleam 
ego esse an luteum? PI. Men. 5, 5, 19; tria sunt, mane- 
amne Arpiui an propius accedarn an ueniam Homain, Cic. 
Att. 16, 10, 2; add 16, 8 f . ; postulo ut milii respondeat 
qui sit iste Verruoius, mercator an negotiator an arator 
an pecuarius, Verr. 2, 2, 188; in quo nemo potest dicere 
utrum iste plus biberit an uomuerit an effuderit (spilt from 
unsteady hand), Pis. 22; Gabinio dicam aiine Pompeio 
an utrique, Man. 57 ; perturbantur copiasne aduersus 
hostern educere, an castra defeudere, an fuga salutem petere 
praestaret, Caes. b. g. 4, 14, 2; add Hor. od. I, 12, 34; 
1O. so when an assumption not proved presenting itself, or 
a doubt suggests a question w. an, or, and this often 
ironically, Turn quod superest socium mittis leto (wh. of 
course you would regret) an lucti paenitet? or have you 
not had mourning enough? Ace. 491 B; necessest quid- 
quid pronunties, id aut esse aut non esse An tu dialecticis 
ne imbutus quidem ea? Cic. Tusc. I, 14; ad mortem te 
Catiliua duci iampridem oportet an uero Scipio Gracchum 
priuatus interfecit, Catilinam nos consules perferemus, 
Cat. i, 3 ; nos hie te expectamus ex quodarn rumore 
an (or was it?) ex litteris ad alios datis,Att. I, 3, 2 ; 
Themistocles, cum ei Simonides (an quis alius?) urtern 
memoriae polliceretur, obliuionis mquit mallem, fin. 2, 
104; forte quadam (an diuinitus?) super ripas Tiberis 
effusus..., Liv. i, 4, 4; add 28, 43, 3; Acilius et cum eo 
septem (an octo?), septem immo perseuerarunt, Plin. ep. 
6, 13, 5; finem uitae (an fato?) impleuit, Tac. an. 2, 42; 
add 2, 22; 14, 7; 11. in this way an follows siue(seu) at 
times, Bestat ut iuueniam quare toga libera detur Lucifero 
pueris candide Bacche tuo, biuequod..., Seu quid..., Sine 
quod..., An quia... ?Ov. F. 3, 779 ; esp. in Tac. as : siue fatali 
uecordiaan...,an...n, 26; siue..., seu..., an amore coning. 
14, 59; here an approaches in use to aut, itself a varin\ 
of an; 12. after a more general question an often 
suggests an answer by limiting the question, P. Isticine nos 
habitatis ? S. quid tu id quaeritas ? An quo furatum uenias 
uestigas loca? PI. Bud. i, 2, 23; add Mil. 2, 6, 19; Men. 

2, i, 6; Cur meam senectutem huius sollicito amentia? 
an Vt pro Iraius peccatis ego supplicium sufferam? Ter. 
Andr. 5, 3, 16; add Eun. 5, 6, 16; a rebus gerendis senec- 
tus abstrahit. Quibus? an iis quae muentute geruntur ct 
uiribus? Cic. sen. 15; quidnam esse causae putem cur...? 
an quod... ? Tusc. 3, I ; cuium pecns? an Meliboei? Verg. 
B. 3, i ; quam te memorem uirgo, namque baud tibi 
uoltus Mortalis?...An Phoebi soror? an Nympharum san- 
guiuis una? A. i, 333; 13. when a statement seems 
to imply something unexpected, a question often follows 
with an, then? what then? Aput nouercarn querere. An 
umfmarn tu huius nupsisti patri? PI. Ps. I, 3, 80; add 

1, i, 27; 3, 2, 62 and 64; amabo te, an maritust. Merc. 

3, i, 40; add Poen. 2, I, 29 and 43; Bud. 2, 3, 21 ; tiagitium 
facimus. An id flagitiumst, si..., Ter. Eun. 2, 3, 91; 
14. esp. strengthened by eho, eho an (pron. yoan or oan, 
as monos.), what then? Eho an etiarn Arabiast in Ponto? 
PI. Trin. 4, 2, 89; Eho an etiam in caelum escendisti? 4, 

2, 100; Eho an tu tetigisti has aedis? Most. 2, 2, 24; add 
5, i, 35; Pers. 4, 3, 14; Mil. 2, 3, 30; 3, 2, 9 and 27; IV. 

3, 2, 83; 4, 2, 13; Poen. i, 2, 121; Bud. 2, 7, 20; 



101 



AN 



ANAPAESTUS 



III 15. rarely, even in poets, an. ..an..., whether... or..., 
mine hue nuno fluctuat illuc, An sese mucrone ob tantum 
dedecus amens Induat,... Fluctibus an iaciat mediis, Verg. 
10, 68 1 ; Saepe manus operi temptantes admouet an sit 
Corpus an illuil ebur, Ov. M. 10, 254; uidendum est inorbus 
an iucrescat, an consistat an minuatur, Gels. 3, 2, p. 75, 
29 D ; IV 16. in certain forms used in a single indirect 
question, gen. w. verb of knowledge just before an, Nunc 
hunc hauscio an conloquar, PI. Most. 3, 2, 96 ; Qui scis 
an tibi istuc prius eueniat quara mihi? I, I, 55; Itane 
temptas an sciamus, Poen. 3, i, 54; but the text in Trin. 
4, 2, 150; Most. 3, 2, 96; and Mil. 2, 5, 38 dub.; Qui scis 
an quae iubeam sine ui faciat ? atque baud scio an partim 
eorum fuerint qui non nostrae contumeliae causa id nolu- 
erint euenire sed..., Cato or. 23, 7 lord.; Ter. Eun. 4, 7, 
20; add Ad. 4, 5, 35; Andr. 3, 2, 45; Phono. 5, 2, 9; de 
L. Bruto fortasse dubitarim an..., Cic. Tusc'. 4, 50; dubitant 
an per Sardinian! ueniat, fam. 9, 7, 2; nescio an igno- 
scendum sit huic, 13, I, 4 ; est id magnum atque haud scio 
an maximum, 9, 15, I ; add Tusc. 2, 41 ; .3, 16; 3, 55 ; Flac. 
63 ; uicit disciplina militaris, uicit imperil maiestas, quae in 
discrimine fuerunt an ulla post hauc diem essent, Liv. 8, 
35, 4; add 2, 2, 2; 21, 43, 3; 22, 39, 4; Quis scit an adi- 
ciant hodiernae crastina summae_ Tempera ? Hor. od. 4, 7, 
17; neque interesse an nunc iam pleraque explorata sint, 
si..., Gels. pr. I, p. 3, 35 D ; uide ergo an putes..., Sen. ira, 
2, 3, 5 ; doce me non an fortitude animal sit, sed..., 
ep. 113, 27; quaesito an Caesar uenisset, Tac. an. 2, 9; 
tria spectanda sunt, an sit, quid sit, quale sit, Quint. 5, 
10, 53; uidebimus an sit summonendus, Paul. dig. 5, 2, 32, 
I ; uideamus an statim efficiantur mariti, Ulp. 23, 3, 9, 
3; 17. in later writers the vb. may follow, quod an 
incident, digitis demissis cognoscitur, Gels. 7, 26, p. 307, 
38 D ; an benificium uobis daturus sim nescio, Sen. controv. 
I pr. 13; sed an causa uera sit, nescit, Quint. 2, 17, 38; 
quod illi an fecerint nescio, Plm. ep. 5,3,7; add 8, 16, 3 ; 
an sequens admitt;itur uidendum est, Paul. dig. 5. 2, 31 ; 
an superesse dixerint ueteres pro restare, quaerebamus, 
Gell. I, 22, 14; 18. at times an adj. n. used absolutely 

before an, w. elliptic constr., dubiurn an quaesita morte, 
Tac. an. I, 5; incertum an et ante ignaros, 14, 7; 19. 

at times an in this sense is repeated, whether..., whether... 
(unless these belong to 15), ut aestimet...an uniuersa... 
huius temporis culturae respondeant, an aliqua dissonent, 
Colum. i, i, 3; haec...ad duas res solemus referre, an 
uoluerit quis, an potuerit, Quint. 5, 10, 50; but in Cels. 3, 
6, p. 87, 25 Dar. read adstrictum, not an adstr. ; in Hor. s. 
2, 4, 10, et Bomanus; in Plin. 15, 6 an before maturitas 
is dub.; 2O. for qty an, note the deriv. from anne, also 
Verberone etiam an (or anne?) amittis (B ani amittis ? 
Mitis sum equidem fustibus), PI. Mil. 5, I, 31; Etiam liaiit 
seiam (al. scio) an (so, not anne Bemb.) uxorem ducat ac 
Syro nihil gratiae, Ter. Haut. 5, 2, 46; an ego te uocuam 
atque animosani Thessalam ut indomitam freiiis subigam 
ante domemque, Lucil. 30, 51, wh. uss have an...acuam; 
Baehrens (Kb. Mus. 29, 361) en...uacuam; (a marg. a 
intended to correct the strange vowel of uocuam, led to 
acuam); neque hilum Differre an (so A and B; edd. anne) 
ullo fuerit iam tempore uatus, Lucr. 3, 868; An ut per- 
uenias in ora uolgi, Cat. 40, 5 (see Trans. Phil. Soe. 1870) ; 
21. an = disj. TJ or; interr. rj of indir. q., whether, or ; 
and interr. ij ; but 17 after comp. = quam. 

4. an? obsol. prep, before, prob. = ad near as well as G. 
an to. See ante 27. 

ana, adv. [for ava through introduced by Greek phy- 
sicians] of each, folii capparis, folii mirti siluestris, folii 
cypressi ana uncias tres deterea, Veg. 4 (3), 2, 6 ; traganti 
myrrhae spicae nardi ana unciam unam detriuere, 5 (3), 
66, 6; add 64, 6; 2. still used in prescriptions. 

anabaptismus, i, m. second baptism, Aug. in Ps. 38. 

anabasis, is, f. the plant equisetum, Pliu. 26, 36 and 133. 

.iniba thrum, i, n. a raised seat, luv. 7, 46. 

AnabdlAdium, ii, n. a mantle, Isid. or. 19, 25; ana- 
bolarium, Not. Tir. 158. 

AnAb61icarius, adj. m. as sb. exporter of goods, a 
shipper, fm. Vatic. 137 Mai. See 



anabSUcus, adj. for exportation (by sea), species, Vop. 
Auri'l. 45, i. 

anabdlium, ii, n. some surgical instrument, perh. a 
syringe, inscr. Or. 1572. 

anacampa-eros, Otis, adj. f. as sb. a plant, restorative of 
love, Pliu. 24, 167. 

anachites? a bad reading in Plin. 37, 61. 

anachoresis, is, f. retreat as of a hermit, Sidon. post 
ep. 7, 9. 

anachSreta, ae, m. one in retreat from society, an- 
chorite, Sulp. Sev. i, 18; Anachoreta (pron. anchoreta) 
tremit qui quamquam frigora portet, Sidon. 36, 97. 

anacliterium, ii, n. a bolster, Ael. Spart. Hel. 5, 7. 

anacoeliasmus, i, m. a purgative, Gael. Aur. chron. 2, 
14, 213. 

anacollema, atis, n. a cataplasm, as glued on, Veg. vet. 

2, 17. 

anact&rium, ii, n. the plant gladiolus, Apul. herb. 78. 

anadema, atis, u. a head-band, Lucr. 4, 1 129; Paul. dig. 
34, 2, 26. 

ana-dendro-malache, es, f. the plant hibiscus, as a tree 
mallow, Apul. herb. 38. 

ana-diploais, is, f. reduplication, in rhetoric, as Demipho 
in Ter. Ph. 2, 3, 5 and 6; Mart. Cap. 5, 175 G, p. 179 
Eyss. ; 2. esp. wh. the final of one line begins the next, 
Sidou. ep. 8, ii ; Charis. 281, II K; Diom. 445, 7. 

anagallis, idis, adj. f. as sb. the plant chiekweed, Plin. 
25, 144; 26, 35. 

anaglyptus, adj. wrought in bas-relief, trullam argen- 
team anaglyptam, inscr. Or. 3838 ; 2. anaglyptum as 
sb. n., a work in bas-relief, Plin. 33, 139; add Mart. 4, 39, 8. 

anaglyptarius, adj. of works in bas-relief, caelator, 
inscr. Mur. 981, 9. 

anaglypticus, adj. of work in bas-relief, Sidon. ep. 

9, 13- 

Anagnia, ae, f. a city of Latiutn, quos diues Anagnia 
pascis, Verg. 7,684; add Liv. 45, 16, 5. 

Anagninus, adj. of Anagnia, Cic. Phil. 2, 106 ; Plin. 
3,63- 

anagnostes, ae, m. a reader, in Cic. Att. i, 12, 4 in 
Greek ; pueri litteratissimi, anagnostae optimi, Nep. Att. 
13, 3 ; nemo in conuiuio eius aliud acroama audiuit quam 
auagnosten, 14, i. 

anagyros, i, f. [avayvpos and ov oyvpos] a strong smelling 
prickly shrub, Plin. 27, 30. 

analccta, ae, in. a servant to pick up crumbs etc., colli- 
gere...Analecta quicquid et canes reliquerunt, Mart. 7, 20, 
17; Otia sed scopis nunc analecta dedit, 14, 82; 2. met. 
suasit...ut grammaticos haberet analectas, Sen. ep. 27, 7; 
also a good cj . for lecticarius in Petr. 34. 

analemma, atis, u. a sundial, Vitr. 9, 4, I ; 9, 9, 8. 

analeptris, Idis, adj. f. as sb. a shoulder pad, Ov. a. a. 

3- 2"3- 

analtSgia, ae, f. proportion, Varr. 1. 9, 4 and 16 ; add 
Quint, i, 6, 3; 2. analogy, Varr. 1. 10, 3, p. 566 Speng. 
etc. ; analogian (hoc uerbum quum Latini grammatici ciui- 
tate donauerint, ego uon puto in ciuitatem suam redigen- 
dum), Sen. ep. 120, 4; quae sit analogia dicam, and then 
comes an example, 120, 5 ; add Quint, i, 6, II and 15 ; 

3. of grammar, esp. Caesar's work, Caesarem...duos de 
analogia libros scripsisse, Pronto ep. bell. Part. p. 221 
Nab.; add Suet. 56; Gell. I, 10, 4. 

analogicus, adj. of proportion or analogy, in libris 
analogicis (of Caesar), Gell. 4, 16, 9. 

analdgos, (us), adj. proportional, analogous, Varr. 1. 10, 
3, p. 365 and 567 Sp. 

ananccum, i, n. (afa.yau.0f), a large drinking bowl, 
Credo hercle ananceo datum quod biberet, PI. Kud. 2, 3, 33; 
tripodes creterrae anancea, Varr. ap. Non. 547, 33. 

anancltig, Idis, f. [?] a gem, Plin. 37, 192; Isid. orig. 
16, 14. 

anapaesticus, adj. of anapaests, Sidon. ep. 4, 3; Serv. 
ad B. 8, 78 ; Prise. 2, 459, 8 K. 

anapaestus, adj. struck back, resounding, hence pes a. 

the reverse of a dactyl., an anapaest or ; sine ana- 

paestis pedibus, Cic. Tusc. 2, 37 ; 2. absol. the same, 



ANAPHORA 



ANCLABRIS 



ion 



Quint. 9, 4,48 etc.; but in Cic. or. 3, 182 edd. omit the 
words ; 3. an anapaestic verse, auapaestus is qui Aris- 
tophanius nominatur, Cic. or. 190 ; 4. as sb. n. an 

anapaestic verse, plerosque senarios sed etiam anapaesta 
(so KE) Cic. or. 190; anapaesta pauca, Gell. pr. 20. 

Anaphdra, ae, f. in rhetoric, repetition of a word, 
Charis. 281, 15 K; Diom. 415, 13; Donat. 398, 5; 2. a 
reference to a word only implied in what precedes, as : 
coniurauere pauci...de qua (so. couiuratione) breuissime 
dicam, Diom. 415, 13. 

anaph6ricus, adj. relative, horologium, a kind of sun- 
dial, Vitr. 9, 9, 8"; 2. throwing up (blood etc.), Firm. 
Math. 3, 13. 

Anapleroticus, adj. filling up, medicamentum, Veg. vet. 
3, 26, 2. 

an-as, atis, (itis cf."), f. [anat- for an-ak, from a simple 
can = x'n": cf. old Fr. cane a duck, whence can-ard etc.; ak 
dim. suffix] duck, Aut anites* (cf. Lachm. ad Lucr. i, i ;) 
aut coturnices dantur quicum lusitent, PI. Capt. 5, 4, 6 ; 
auiturn* oua gallinis supponimus, Cic. N. D. 2, 124; grepeg 
auatium (al. anatum), Varr. r. 3, n, i; septum rete in- 
tegitur ne...euolare anas (possit), 3, u, 3; anas a natando 
Varr. 1. i, 13, p. 84 Sp. (rather the reverse); add Varr. s 
218, 8B; uentris dolor sodatur uisu anatis, Col. 6, 7, i 
add Veg. vet. 4, 4, 6 ; clausae pascuntur anates, Colum. 8 
15, 1; add Mart. 3, 93, 12; 13, 52, I; 2. one with G 

ente, N. iind, Dan. and, whence Sw. and-r-ake a mallard, 
and Dan. andr-ik, E. drake, while duck is decap. from a 
form 6nd-uk in wh. the suff. ak ik uck = ak. See Trans. Ph. 
Soc. 1862, p. 14. 

dnas sis, is, f. resurrection, Lact. 7, 23 (bis). 

ana ; ?phe, es, f. in rhetoric, inversion of order, as 
transtra p r et remos, Charis. 275, 8 K; Diom. 460, 26; 
Donat. 401, 9. 

anat-arius, adj. of ducks, aquila preying on ducks, 
Plin. 10, 7; 2. as sb. m. duck-keeper, = vi]TTo<t>v\a, 

Gloss. 

Anathema, atis, n. an offering set up in a temple, Prud. 
psych. 540. 

anathema, Stis, n. a devoted or accursed thing, Tert. 
haer. 6; 2. hence a ourse, Aug. ep. 75 (repeated). 

anathematize, are, vb. curse, declare accursed, Aug. ep. 
75 ; Hier. ep. 75. 

An Athymiasis, is, f . rising in fume, (from the stomach) , 
Petr. 47. 

anat-Ic-nla, ae, f. dim. duckling, Cic. fin. 5, 42 ; 
2. met., Dice igitur me anaticulam columbam uel catellum, 
PI. As. 3, 3, 103; for qty cf. camcula. 

AnAt-inus, adj. of ducks, Vtinam fortunam nunc 
anatinam uterer, PI. Hud. 2,6, 49; 2. anatina (so. caro) 
absol. as sb. f. flesh of ducks, (medicos) odi quod mini iubeut 
saepe anatinam parari, Petr. 56, a play, it is suggested, on 
the use of ana in prescriptions. 

Ana-tocismus, i, m. compound interest, centesimas... 
cum anatocismo anniuersario, Cic. Att. 5, 21, n; add 
12; mulctentur sorte una cum anatocismo binae cen- 
tesimae usurae, inscr. Or. 4405. 

Anatomlcus, adj. of anatomy, hence as sb. m. an 
anatomist, anatomicorum libris, Macr. s. 7, 13, 8; add 
Aug. C. D. 22, 24 ; 2. anatomica (sc. ars) anatomy, 

Plato nee anatomica abstinet, Macr. s. 7, 15, i. 

anAtSnus, adj. extending upwards, capitula, Vitr. 10, 
'5. 25. 

AnAzetesis, is, f. a plant, Apul. herb. 59. 

ancAla, ae, or ancale, es, f. the hollow of the knee, = 
poples, ad ancalen atque suram, Cael. Aur. 5, i, p. 548; 
ex talo atque ancala, p. 556. 

ancirius, ii, m. [etyyctpos Persian for a mounted courier] 
a public courier, Concursans ueluti ancarius clareque quiri- 
tans Lucil. ap. Non. 21, 18; s. angarius. 

anceps, (old ancipes) anclpttis, [am + caput] two-headed, 
Post altrinsecust securicula ancipost (such the order in Char. 
1 20, 1 6) item aurea, PI. Kud. 4, 4, 114; nemo uecte hos (so 
cj. T. H. K.) atque ancipiti* ferro eft'ringat cardines, Lucil. 
ap. Non. 245, 21; add Lucr. 6, 168; securim, Ov. M. 8, 
397; ancipiti* mirandus imagine lanus, F. I, 95; 

K. D. 



2. met. two-edged, two-fold, as it were, cum duobus in 
locis a binis hostium copiis bellum gereretur, uos aiu-ipiti 
contentioue district! dimicaretis, Cic. Man. 9; ancipiti* 
proelio cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris tantae 
copiae cernerentur, Caes. b. g. 7, 76, 6 ; ancipitem terrorem 
b. c. 3, 72, 2; ancipitia munimeuta...alia in urbem, aliitt 
frons in Etruriam obstruebatur, Liv. 5, I, 9; 3. of 

abstract nouns, curam, Cic. off. i, 9; odium, Liv. 27, 17, 
11; 4. esp. of double meaning, ambiguous, doubtful, 
with two sides, disputationes, Cic. or. 3, 107 ; ius, Hor. s. 2, 
5, 34 ; Lucanus an Appulus auceps, 2, I, 34 ; 6. hence, 
dangerous, dubia et interdum ancipiti* fortuna, Veil. 2, 79, 
3; (labruscam) purgatiouibus ancipitem, Plin. 23, 20; 
morbi, 7, 148; 6. absol. as a sb. danger, in anceps 
tractus, Tac. an. 4, 73; in ancipiti* res publica, I, 36; 
7. w. a gen. in Prise. 2, 217, 26 ; 8. abl. only ancipiti 

see * above, and add Verg. 3, 47 ; Gell. 12, 2, 14 ; 9. old 
nom. ancipes see t above; add Char. 88, 12 K; 120, 14 etc. 
1O. uom. once written agceps, Varr. ap. Prise. I, 
30, 21. 

anchistrum, i, n. [aynuTTpov] a hook as used by surgeons, 
Cael. Aur. chron. 5, i, 19. 

ancbora, s. ancora. 

anehusa, ae, f. a plant yielding a red dye, a. tinctoria 
Linn.; Plin. 22, 48. 

ancldo, ere, cisus, vb. [an = cum, caedo] cut off or through, 
Omnia iam sorsum cernes ancisa recent! Volnere tortari, 
Lucr. .3, 660. 

anclle, is, adj. n. (see 5) as sb. [perh. for ancidllis from 
ancid- crude form of an-cido = recido cut back] a shield of 
the Salii, oval with sides receding, ancilia dicta ab ambecisu 
quod ea arma ab utraque parte ut Thracum incisa, Varr. 1. 
7> 3 P- 3 2 8 Sp. ; Atque ancile uocat quod ab omni parte 
recisum est, Ov. F, 3, 377; a. quia ex utroque latere erat 
recisum ut summum intimumque eius latius medio pateret, 
Paul, ex F, 131 v. Mamurius; s. Eckhel d. n. v, 7, 13 ; 
2. carried through Borne in March and then replaced, re- 
ligionem nondum conditorum ancilium, Tac. h. i, 89; 
motis necdum conditis ancilibus, Suet. Otho 8 ; 3. moved 
also before a war, w. the words Mars uigila, Serv. A. 8, 3 ; 
4. gen. a shield, laeuaque ancile gerebat Picus, Verg. 
7, 188; 5. as adj., arma ancilia, Val. M. 1,1,9; Charis. 
Si, 22 K; clypeis ancilibus, luv. 2, 126; 6. anciliorum 
as gen. pi. Hor. od. 3, 5, 10. 

Ancilins, adj. or sb. name of a gens, C. Ancili T. f. 
1144. 

ancilia, ae, f. doub, dim. [ancula] a female slave, maid- 
servant, maid, Seruos ancillas amone, PI. Trin. 3, 3, 70 
eto. ; neque pretiosus seruos neque ancilia. Cato ap. Gell. 
13, 24, i; Danae ancilia noicia (sic), GIL 819; Plotia 
ancilia heic sitast, 1479 ; ancillam aere emptam suo, Ter. 
Ph. 3, 2, 26 ; ancillae pueri, Lucil, ap. Non, 1 18, 9 ; ancillarum 
puerorumque comitatu, Cic. Mil. 28; seruis legatis ancillae 
quoque legabuntur, Paul. 3, 6, 69; ancilia Dei, inscr. Murat. 
407, 4; 2. met. Fusidius a. turpis, Sal. or. Lep. ; add 

Treb. Claud. 5,4; of a fruitful hen, Apul. M. 9, 33. 

ancillaridlus, adj. as sb. m. dim. = amore ancillarum 
captus, Sen. ben. i, 9, 4; Mart. 12, 58, I. 

ancillaris, adj. of or like a female slave, artificium, 
Cic. Tusc. 5, 58; adulatio, Amm. 26, 6, 16. 

ancillatus, us, m. service of a female slave, Arnob. 7, 
p. 221. 

ancUlor, Sri, vb. r. play the part of hand-maid, Dotibus 
deleniti,..uxoribus ancillantur, Titin. ap. Non. 72, I ; inuita 
ancillans, dicto oboediens uiri, Ace. ib. ; aestus mavis ancil- 
lantes sideri auido (the moon), Plin. 2, 213; cetera membra 
ancillari et subseruire capiti, Apul. dogm. PI. I, 13. 

ancillula, ae, f. dim. a little female slave, PI. Mil. 3, 3, 
38 etc. ; Ter. Ph. 4, 3, 60 ; Ov. rem. am. 639 ; 2. met. 

Cic. fin. 2, 69; or. i, 236. 

ancipes, s. anceps. 

ancisus" m. in Varr. 1. 7, 3 MSS have ambecisu. 

ancisus, part. s. ancido. 

anclabria, adj. [anclo] mensa ministeriis diuinis apta, 
Paul, ex F. p. u M and p. 58 v. escaria; anclabres (MSS 
angla oyes) rpairefoi Tpiyavoi us Ne/3io5, Gloss. Lat. ; 2. ea 

14 



100 



ANCLABRIA 



quae (al. qua) in sacrificando dis anclatur, quod est, hauritur ' 
ministraturque, Paul, ex F. 51. 3. anclabria, adj. n. 

pi. as sb. [id.] uasa quibus sacerdotes utuntur Paul, ex F. 
p. n. 

anclator, oris, m. [id.] a servant so employed, = vniipe- 
rt/s, Gloss. 

anclo, s. anculor. 

ancon, Gnis, m. [ayicwv] lit. elbow hence an archi- 
tectural term for a projection, ancones siue parotides, Vitr. 
4, 6, 4; add 8, 6, I ; 2. also in hydraulic engines, 10, i 

13, 5 ; in a testudo, 10, 21, '4 ; 3. arm of an elbow ! 
chair, Gael. Aur. chron. 2, i, 46; 4. some vessel in a 

wine shop, Paul. dig. 33, 7, 13 ; 6. a hooked pole, Grat. 
oyn. 87. 

ancora, (anchora) f. [$.y/cvpa; note Lat. qty goes w. 
accent] anchor, ancora soluta, Cic. Att. i, 13, i; praecidi 
ancoras imperauit, Verr. 2, 5, 88 ; dum reliquae naues 
eo couuenirent, in ancoris expectauit, Caes. b. g. 4, 23, 4; 
add b. c. 3, 102, 4; dente tenaci Ancora fundabat nauis, 
Verg. 6, 4 ; 2. of other than ships, Pall. I, 41, 5 ; 

3. met. si uultis ancoras tollere, Varr. r. 3, 16, i ; ultima 
fessis Ancora cur Fabius, SiL 7, 24. 

anc&rago, mis, m. a kind of h'sh, Cassiod. ep. 12, 4. 

ancora-lis, adj. of an anchor, strophia (windlasses for 
cables), Apul. M. n, 16; 2. ancorale as sb. n. a cable, 

Liv. 22, 19, 10; 37, 30, 10; Plin. 16, 34. 

ancora rius, adj. of an anchor, funes, Caes. b. c. 2, 9, 4 ; 
2. a mountain so called in Mauretania (why?), Plin. 
13, 95; Amm. 29, 5, 25. 

ancrae, arum, f. pi. = intervalla arborum, Gloss. Plac. ap. 
Mai, p. 432 ; = ayicea, av\wi>es, Gloss. Labb. ; antras (for 
ancras?), Paul, ex F. 11. 

anculi, in. and anciilae, f. pi. [dim. of a lost ancus and 
anca] minor gods who attended on the greater gods, Paul, 
ex F. v. anciilae, 19 M. 

anculor, (anclor) v. r. and anculo (anclo) v. [anculus] 
act as an attendant (on gods), minister, antiqui anclare 
dicebant pro ministrare, Paul, ex F. v. anciilae p. 19 M; see 
also anclabris; 2. w. ace. florem anclabant Liberi ex 
carchesiis, Liv. Andr. id. p. 1 1 v. anclare ; uiuurnque quod 
libabant anclabatur, Liv. Andr. ap. Prise. I, 208, 21 K; 
3. uetustissimi anclor pro anclo, id. I, 391, i; 4. er- 
roneously identified with ancunulentae feminae menstruo 
tempore appellantur: unde inquinarnentum, Paul, ex F. n. 

ancus, qui aduncum brachium habct et exporrigi non 
potest, Paul, ex F. 19; 2. hence a praenomeu of the 
king Ancus Martius, Hor. ep. i , 6, 27 ; ancus a cubito quern 
incuruum habuisse dicitur, Serv. A. 6, 816. 

andabata, ae, m. [?] a gladiator who fought more or less 
blinded, quern ne andabata quidem defraudare poteramus, 
Cic. fani. 7, 10, 2; clausis oculis andabatarum more pug- 
nare, Hier. Helv. 3 ; add id. lov. I, 36 ; iuscr. Or. 2577 ; 
2. Andabatae a work of Varro's quoted in Non. 35, 3 ; 
46, 21 etc. 

andrachle, es, f. wild arbutus or strawberry-tree, Plin. 
13, 120; 16, So. 

andrachne, es, f . = porcillaca, purstane, Plin. 16, 80. 

aiidrodamas, antis, m. a hard stone, Plin. 36, 146; 
2. a gem 37, 144. 

andrd-gyne, es, f. a man-woman, Val. M. 8, 3, I. 

andro-gynus, i, m. a hermaphrodite, inberbi androgyni, 
Lucil. ap. Non. 493, 26; add Cic. div. I, 98; Liv. 27, n, 5 ; 
Plin. 7, 15 and 34. 

andron, onis, m. the part of a house and its environs 
set apart for men, Paul, ex F. 22; Plin. ep. 2, 17, 22; in 
Greek, Vitr. 6, 10, 5. 

andronltis, Idis, adj. as, sb. f. a colonnade round a 
bouse set apart for men, Vitr. 6, 10, 4. 

andrdsacis, n. a plant, Plin. 27, 25. 

andrdsaemon, n. a plant, Plin. 27, 26. 

andrun-culus, i, m. a small androu, wh. see, Not. Tir. 
162. 

an-ec!5giatu8, adj. not bound to account for his doings, 
tutores, Ulp. dig. 26, 7, 5, 7 (bis). 

anellus, or annellus, i, m. doub. dim. a little ring, PI. 
Epid. 5, i, 38 ; Lucr. 6, 911 ; Hor. s. 2, 7, 9. 



ANGIPORTUM 

anemone, es, f. the plant anemone, Plin. 21, 64, 99 and 
164. 

aneo, ore, vb. [anus] be an old woman, Satis scituni 
(Eitsclil cj. spissum) iilum mulieris uerum hercle anet (so 
Ritschl; an et CD, amet B), PI. Merc. 4, 4, 15; dicebant 
(maiores) quieo et seneo unde et aneo, legimus enim anet 
iDe, id est quasi anicula... (the rest nonsense, like that of 
Cledon. p. 55, 4), Pomp. 222, 6 K; acet, anet, floret, Flav. 
Cap. 2240, 7 P; anet ynp$, Gloss. Philox. 

anesco, ere, [id.] grow old (of women), acescit anescit 
fiorescit, Flav. Cap. 2240, 10 P. 

anesum, (al. annesum) i, n. distinguished from anetum 
in Plin. 19, 167; but how? 

anctliatus, quasi-part. flavoured with anise, ius, Apie. 
7, 6; 2. as sb. n. the sauce itself, 6, 9. 

anethum, (-turn) i, n. anice, dill, bene olentis auethi, 
Verg. B. 2, 48; anetum, Plin. 19, 167. 

aneurysma, atis, n. aneurysm, Veg. vet. 3, 30, i. 

anexetastos, adj. not subject to giving accounts, but 
only in Greek, Scaev. dig. 33, 8, 23, 2. 

anfractus etc., see amfractus. 

angarialis, adj. of public post-horses etc., copia, the 
right of using them, Th. C. 8, 5, 4, I. 

angario, are, vb. press for government service, naues 
eorum augariari posse, Ulp. dig. 49, 18, 4, i ; add Aug : ep. 
5; Paul. Nol. 37 (27); a in: pia iussa canunt; angSriiit 
inquit, Arat. hist, apost. 2, 902. 

angarius, adj. [ayyapos] of an ayyapos ; hence as sb. m. 
or f. an animal of government postal service, neque ab 
angariis...excusari possunt, Callist. dig. 50, 4, 18, 29; an- 
gariorum exhibitio, Herrnog. 50, 5, it; mulae et augariat', 
Arcad. 50, 4, 18, 21. 

angela, ae, f. an angel, Tert. Val. 32 f. 

angelicus, adj. of a messenger, angelicum metnim 
celeritate nuntiis aptum, a dactylic hex. catal., Diom. 512, 
23 K; Plot. 2633, 6 P; but a dun. troch. Mar. Viet. 2531, 
30 P ; 2. of an angel, angelic, Prud. tetr. n. 

angeliflco, are, vb. make angelic, Tert. resurr. 26. 

angellus, i, m. doubl. dim. little angle or corner, Lucr. 
2, 428; Arnob. 7, p. 253. 

angelticos, adj. reporting, species angelticae, Diom. 
482, 31 K. 

angelus, i, m. a messenger (of God), an angel, inscr. 
Or. 2528 ; 4724. 

Angerona, ae, f. goddess of silence, diua A. cui sacrifi- 
catur a. d. xn kal. Ian. ore obligate obsignatoque simulac- 
rum habet, Plin. 3, 65 ; Angeronam quae digito ad os 
admoto silentium denuntiat, Macr. s. 3, 9, 4; inscr. Or. 
116. 

Angeronalia, n. pi. the festival of Angerona, Varr. 1. 
6, 3, p. 204 Sp. ; Paul, ex F. 17. 

angina, (not angina) ae, f. [ayxovr/ fni o7x w = an 8 
med. terms gen. Gk.] lit. choking, strangling hence the 
disease quinsy, In anginam ego nmic me uelim uorti ut 
ueneScae illi Faucis prehendam, PI. Most, i, 3, 61 ; Svu:s 
moriuutur anginad (so Ritschl cj.; angina MSS; angina 
acri, Haupt. cj.) acerrume, PL Trin. 2, 4, 139; Insperato 
abiit quern una angina sustulit (so MSS incl. Harl. ; Quiche- 
rat abstulit cj.?) hora, Lucil. ap. Non. 35, 10; Angina ur-rn 
slbi mixtum sale poseit acetuni, Sereu. Sam. 282; ubi 
angina (aliquis) strangulatur, Gels. 2, 10, p. 53, 1. 18 Dar. ; 
add 4, 7 (4, 4); Plin. 23, 61 ; 30, 33 and 35 ; angor...proprie 
a Graeco ayxovt) (so cj., MSS avvayx^l), id est strangulatione, 
unde et faucium dolor angina uocatur, Paul, ex F. p. S; 
auginam uinariam (perh. end of a verse), id. p. 28; angimi 
porcorum morbus qui oceupat fauces, Serv. ad G. 3, 497; 
2. a. mentis, Tert. anim. 48 ; 3. for qty, cf. Luc. 

Mtiller ap. liitschl Trin. pr. 66. 2nd ed. 

angiportum, i, n. [ango, por root of porta portus etc. = 
E. vb. fare 'go'] a narrow passage, court, alley, hoc est sex- 
turn a porta proxumum angiportum : in id angiportum me 
deuorti iusserat, PI. Ps. 4, 2, 6; carnincis angiporta puri- 
gans, Cist. ap. Non. 190, 3; Id quidem angiportum nou est 
peruinm, Ter. Ad. 4, 2, 39; Nunc in quadruuiis et an; i- 
portis, Catul. 58, 4; add Varr. 1. 5, 32; 6, 6; Cornif. acl 
Her. 4, 64. 



ANGIPORTUS 



ANGUSTUS 



107 



angiportua, us, m. the same, uias omnis angiportusque 
eoustrauerat, Cic. div. I, 69 (angiporta ap. Non. 190, 3); 
Flebis in solo leuis angiportu, Hor. od. i, 25, 10. 

Angitia, ae, f. a goddess of the Marsi, Te nemua Angl- 
tiae, uitrea te Fucinus unda, Te liiiuidi fleuere lacus, Verg. 
7, 759; Aeetae prolem Angltiam (as if = Medea), Sil. 8, 500; 
inscr. Or. 115; inscr. Neap. Monim. 6012; 2. in plur. 
Angitiis, ib. 5433; cf. dis Ancitibus, ib. 6012. 

ango, ire, xi, vb. [ = ayx a perh. ult. fm ah, as interj. of 
pain] grasp with violence, strangle, Hie Cacum...Corripit in 
nodum conplexus et angit inhaerens Elisos oculos et siccum 
sanguine guttur, Verg. 8, 260; fancibus (sues) augit obessis, 
(j. 3, 497 ; (uitis) pluribus radicibus inter se conexis angitur, 
Ciiluni. 4, 2, 2; Hine angens utraque manu sua guttura 
Liuor, Sil. 13, 584; add n, 345; 2. met. torture, dis- 
tress, Ego pol ilium probe incommodis dictis angain, PI. 
Cas. 2, I, 10; At non cottidiana eura haee angeret animum. 
Audio, Ter. Ph. i, 3, 8; sed me ilia cura sollicitat angitque 
uehementer, Cic. Q. fr. 3, 3, I ; add sen. 66 etc.; haec dicta 
quuui indiguitate angerent consulis animum, Liv. 2, 7, 7 ; 
3. ancturn as sup., Prise. I, 525, 15; anxus as part, 
'quidam protuleruut', ib.; a,actos = ai'ayKaaf>firra.i and ancti 
= ayxopfvoi, Gloss. 

angolarius, see angularius. 

angor, oris, m. strangling, acute pain, torture, aestu et 
angore uexata, Liv. 5, 48, 3; oecupat fauds earum augor, 
Plin. 8, 99; 2. met. torture, anguish, intense grief, 
augor aegritudo premens, Cic. Tusc. 4, 1 8 ; (uita) me confi- 
ceret angoribus, Phil. 2, 37 ; nee me angoribus dedidi, off. 2,2. 

anguen, Inis, n. a snake, Herois cui anguina obsequio 
famulentur, lul. Val. Alex. m. I, 20 M-ii. 

angueuB, adj. of a snake, lapsus angneos, Sil. 24, 4. 

aiigui-com-us, adj. snake-haired, Ov. M. 4, 699 ; Stat. 
Th. i, 544. 

anguic-ulus, i, m. a young snake, Cic. fin. 5, 42. 

angui-fer, fera, ferum, adj. snake-bearing, Prop. 2, 2, 8; 
Piucl. hamart. 131; 2. of the constellation Ophiuchus, 
Colnm. ii,2, 49. 

angui-gena, ae, m. f. snake-born, Ov. M. 3, 531. 

anguilla (anguila), ae, f. dim. [anguis] an eel, Varr. 1. 
5, 12; Plin. 9, 73 and 74 etc.; luv. 5, 103; 2. met. an 
IT] skin, as a lash, anguillis uerberari praetextatos, Verrius 
ap. Plin. 9, 77 ; 3. anguilast (so HSS) ; elabitur, PL Ps. 

2. 4. 57- 

angui-manus, adj. snake-handed (in trunk) anguimanus 
elephantos, Lucr. 2, 537; add 5, 1303; Lachm. refers to hie 
centimauus, huius centimanus of Prise. I, 268, 7 and paella 
quadrimana of lul. Obs. in. 

anguin-eus, adj. [anguen] of a snake, comae, Ov. tr. 4, 
7, 12; 2. snake-formed, cucumeris auguiuei (al. anguini) 
Colum. 2, 9, 10; 7, 10, 5. 

anguinus, adj. [auguis] of a snake, pellis, Cato r. 73; 
uernatio, Pliu. 30, 24; cor, 30, 22; adeps, 30, 37; ouum, 
29, 52; 2. snake-formed, ceruice anguina, Pac. ap. Cic. 
div. 2, 133; cucumis, Varr. r. i, 2,25. 

angui-pes, pfdis, adj. snake-footed, Ov. M. i, 184; cf. 
Man', s. i, 20, 9. 

anguis, is, gen. m. ; also f.* [ango; and prob. = ex] snake, 
Deuolant aiigues iubati (iubatae* duae Non.) deorsum in 
impluuium duo, PI. Amph. 5, i, 56; add Merc. 4,4, 21 ; 
Naev. ap. Non. 191, 16; Angues ingentes alites, iuncti iugo, 
poet. ap. Cic. iuv. I, 27; angues pinnatos, Lucil. ap. Non. 
191, 20; anguis uectem circumiectus, Cic. div. 2, 62; de 
iingue illo qui..., 2, 65 ; (ibes) uolucris anguis uento Africo 
inuectas* inteificiunt, Cic. N.D. i, 101 ; torta* angue, Varro 
Atac. ap. Non. 191, 24 and Char. 90, 19 K; frigidus, Verg. 
B. 8, 71; lucidus, G. I, 205; squameus, 2, 154; and 13 
other exx. of m. in Verg.; intorti, Hor. od. 2, 13, 36; 
Martins, Ov. M. 3, 32; ferus, 10, 56; Phoebeius, 15, 742; 
and 13 other exx. of m. in the M. ; unam* anguem, Tac. 
an. n, n ; 2. a constellation, also called draco, Cic. 
N.D. 2, 109; Verg. 1,244; Hyg. 2,3; 3,2; 3. another, 
also called hydra, Ov. F. 2, 24, 3; Verg. G. I, 205; Vitr. 9, 

7. i- 

angultcnena, adj. snake-holding, = Ophiuchus, Cic. 

N.I>. 2, 108; Manil. 5, 384. 



angularls, adj. angular, lapide, Cato r. 14, I squared ; 

2. of a corner or outside, ordines, Colum. 5, 3, 2; pilae, 
Vitr. 6, n, 4; 3. as sb. a cooking vessel of some kind, 
Apic. 3, 206; 7, 265, ed. Schuch. 

angularius, adj. angular, of a corner, inscr. Grut. 207, 
2; = ywntuot, Gloss. 2. angularia as sb. f. nn archi- 
tectural term, iiiue angolaria(m) altiorem : : facito, CIL 
577. 2, 22. 

angulatim, adv. corner after corner, Apul. M. 3, 2 ; 9, 
41 f. ; Sidon. ep. 7, 9. 

angulo, are, vb. make angular, rutunda alia, partim 
angulata angular, Cic. N.D. i, 66; serpcna angulatm. 
Ambros. ep. 42; 2. Angulatus, as cognomen, inscr. 
Mur. 871, 6. 

angulosus, adj. of many corners, angular, recessus, 
Plin. 4, 9; acini, 15, loo; folia, 16, 86; gemmae, 37, 196. 

1. Angulus (or um), a city of the Vestini, now Ciuita 
de S. Angelo, Anton, it. 

2. angulus, i, m. dim. [a-yxuXos, akin to nncus, G. eng] 
corner, nook, in angulo ad laeuam manum, PI. Pers. 4, 4, 
79 ; add Aul. 3, 3, 23; in angulum aliquo abeatn, Ter. Ad. 
5,2, 10 ; ne ullo quidem in angulo Italiae, Cic. in Cat. 2, 8; 
llle ten-arum... Augulus, Hor. od. 2, 6, 13; add Veil. 2, 102, 
3; Sen. ep 95, 23; 2. a bay, ultra angulum ad Illiberim 
...deferimur, Cato ap. Char. 207, 27 K; 3. met. sin me 
ex hoc campo aequitatis ad istas uerborum angustias et ad 
omnes litterarum angulos reuocas..., Cic. Caecin. 84; 

4. in science, an angle, optusus, Lucr. 4, 355 ; ad paris an- 
gulos, Cic. Tusc. i, 40; rectus, Sen. N. Q. 5, 17, 3; acutus, 
Plin. 12, 50. 

anguatia, ae, f. narrowness, of land, a defile, confined 
position, (Corinthus) posita in augustiis atque in faucibus, 
Graeciae, Cic. agr. 2, 87 ; qui prior has angustias occupa- 
uerit, Caes. b. c. i, 66, 4 ; angustias saltibus crebris inclusae, 
Liv. 28, I, 6; 2. of water, a strait, fretorum angustiae, 
Cic. N.D. 2, 19; angustiae Hellespont!, Suet. Caea. 63; 
3. of other things, spiritus, shortness of breath, Cic. 
or. 3, 181 ; urinae, strangury, Plin. 21, 160; 4. of time, 
temporis, Cic. Verr. 2, I, 148; or. 3, 228; 6. met. short 
supply, rei familiaris, Cic. part. or. 112; rei frumentariae, 
Caes. b. g. 2, 17, 3; etipendii, Tae. an. I, 35; and absol. 
narrow circumstances, poverty, ex meis angustiis illius sus- 
tento tenuitatem, Cic. fil. fam. 16, 21, 4; 6. gen. diffi- 
culties, in summas angustias adductum, Cic. Quiuct. 19; 
tantas in angustias compellimus, acad. pr. 112; quibus 
angustiis Caesar prematur docet, Caes. b. g. 3, 18, 3; 7. 
gen. in plur.; but sing, in : angustia conclusae orationis, 
Cic. N. D. 2, 20 ; angustia rerum, Tac. an. 4, 72 ; but not 
Cic. or. 3, 181 nor Tac. dial. S. 

angusti-clauius, adj. [claims] of a narrow stripe (of 
purple), and so plebeian, legionis tribunus, Suet. Oth. 10. 

anguatitas, atis, f., narrowness, Saxum id facit angus- 
titatem, Ace. ap. Non. 73, 24; Sed angustitatem inclusam 
[ac] saxis squalidam, id. ib. 

angusto, are, vb. make narrow, narrow, straiten, Cuius 
iter caesis angustans corporum aeeruis, Catul. 64, 359; 
(seruorum turba) quamuis magnam douium angustet, Sen. 
ad Helu. 11,3; add Luc. 4, 327 ; 5, 232 ; Stat. Th. 4, 828 ; 
12, 666 ; 2. met. gnudia, Sen. ad Polyb. 10, 3. 

angustuB, adj. [implies a sb. n. angus fin ango] con- 
fined, narrow, strait, of place, Quae pareutis turn in angns- 
tum tuos locum compegeris, PL End. 4, 4, 103 ; pontes an- 
gustos, Cic. leg. 3, 38 ; fauces angustissimae portus, Caes. 
b. c. i, 25, 5; papyrifero...non angustior amne, Ov. tr. 3, 
10, 27 ; 2. of time, short, too short, nox, Ov. am. 3, 7, 
25; dies, tr. 5, 10, 8; Stat. Th. I, 442 ; 3. met. short, 
disputationes, Cic. or. 2, 61; coucertationes, 3, 121; inter- 
rogatiunculae, fin. 4, 7; 4. esp. of means, narrow, 

straitened, poor, on a small scale, liberalitas tua latins 
patuit; nostra si angustior..., Cic. fam. 3, 8, S; pan] 
Hor. od. 3, 2, i ; rebus angustis, 2, 10, 21 ; res angusta, Iuv. 
3, 165 ; S. other met. minuti et angusti, narrow-minded, 
Cic. fin. i, 61 ; tarn angusti animi tamque parui, off. I, 68; 
fides angustior, credit or money somewhat tight, Caes. b. c. 
3, 1,2; II 6. augustum as sb. n. a narrow compass, 

a tight position, (sagitta) in angusto est, Cels. 7,5,2; 7. 

142 



108 



ANHELATIO 



ANIMA 



esp. met. a corner, a strait, a narrow compass, Ita hac re in 
angustum oppido nunc meae coguntur copiae, Ter. Haut. 4, 

2, 2; in exiguum angustumque concluditur, Cic. off. I, 53; 
add acad. post. 38; am. 20; 8. also in pi. narrow 
parts, straits, angusta uiarum, Verg. 2, 332 ; Tac. h. 4, 35 ; 

III 9. anguste, adv. narrowly, within a narrow compass, 
ait Cicero. ..sedile quaerenti: recepissem te nisi a. sederem, 
Cic. ap. Macr. s. 2, 3, 10; angustius pabulabantur, Caes. 
b. c. I, 59, 2; ut quam angustissime Pompeium contineret, 

3, 45, i ; 1O. met. (re frumentaria) anguste utebatur, 
Caes. b. c. 3, 16, I ; anguste et exiliter dicere, Cic. Brut. 
289 ; tarn anguste scriptum, Mur. 20. 

inhclatio, onis, f. [anhelo], sending up a blast of air, 
piscium quaedam a., Plin. 9, 18; 2. difficulty of breath- 
ing, hoc genus uini utile inflationibus tussi anhelationibus, 
23, 47; add 21, 156 (dub.); 3. in 37, 89 anhelatio 
dub. 

anhelator, oris, m. one suffering from asthma, laser 
anhelatoribus datur, Plin. 22, 105 and perh. 21, 156. 

anhelitus, iis, m. [implies a vb. -anhel-ere, as halltus 
does a vb. hal-ere] sending up a blast of air, an expiration, 
anhelitus terrarum, Cic. div. i, 115; terrae, 2, 44 and 117; 
2. gen. of human breath, expiration, boat Caelum 
fremitu uirum : ex spiritus anhelitu (for metre halitu ?) PI. 
Amph. i, 1,78; non te illius unguentorum odor, non uini 
anhelitus..., Cic. in sen. grat. 16; Nee male odorati sit 
tristis anhelitus oris, Ov. a. a. I, 521 ; 3. difficult breath- 
ing, panting, puffing, uix suffero hercle anhelitum: Perii, 
animam nequeo uortere : nimis nihili tibicen siem, PI. 
Merc, i, 2, 4 (14); non uides Me ex cursura anhelitum 
etiam ducere, As. 2, 2, 61 ; nimias celeritates, quae cum 
fiunt, anhelitus mouentur, Cic. off. i, 131; Sublimi fugies 
mollis anhelitu, Hor. od. I, 15, 31 ; bitumen anhelitus 
(asthma) cum uino potnm emendat, Plin. 35, 181; turn 
creber anhelitus artus Aridaque ora quatit, Aus. 359, 29; 

4, recipere anhelitum to recover one's breath, priusquam 
recipias anhelitum, uno uerbo eloquere..., PI. Merc. 3, 4, 16; 
animo malest: Eecipiam anhelitum. Clementer requiesce. 
Animum aduortite (but for metre halitum?), Epid. 2, 2, 21 ; 

6. breathing gen., anhelitum reddere ac per uices recip- 
ere, Plin. 9, 16. 

an-helo, are, vb. [an = ava up ; halo, are] send up a blast 
of, exhale, Turn gelidum ualido de pectore frigus anhelans 
...Capricornus, Cic. poet. N. D. 2, 112; Aetne Cuius anhe- 
latis ignibus ardet humus, Ov. F. 4, 492; Isset anhelatos 
non praemedicatus in ignis (of the Colchian bulls), Ov. her. 
12, 15; Antraque letiferi rabiem Typhonis anhelant, Luc. 
6, 92; Siccos pinguis onyx anhelat aestus, Mart. 6, 42, 16; 
and poet, anhelatis ictibus, strokes of (the oar) as if pro- 
duced by the panting which goes with them, Sil. 14, 380; 
add Sil. 5, 604 ; anhelatas flamrnas, Aus. Mos. 339 ; flatum 
lepidum calor exhalatus anhelat, Prud. apoth. 839; ex qua 
origine (ignes Aetnae) anhelent incendia, lul. Firm. math. 
I pr. ; 2. of words thrown out with great force, nolo 
(uerba) inflata et quasi anhelata grauius, Cic. or. 3, 41; 
Scribimus... Grande all quid quod pulmo animae praelargus 
anhelet, Pers. i, 14; add Prud. Syinm. 2, 647; haec trepido 
uix intellectus anhelat, Stat. Th. n, 241; 3. met. Cati- 
linam scelus anhelantem, Cic. in Cat. 2, I ; (Gracchus) 
spumans ex ore scelus, anhelans ex intimo pectore crude- 
litatem, ad Her. 4, 55 (68); 4. w. abl., anhelantem 
caelesti sulfure campum, Stat. Th. n, 17; 6. absol. 
without noun, pant, confugere anhelantem domum sine 
comite uini plenum, Ter. Hee. 5, 3, 25 ; ipse aeger, an- 
helans Colla fouet, Verg. 10, 837 ; Nullus anhelabat sub 
adunco uomere taurus, Ov. F. 2, 295 ; Principio cliui noster 
anhelat equus, rem. am. 394; Tu neque anhelant i...Folle 
premis uentos, nee..., Pers. 5, 10; Et dare anhelanti... 
Oscula, Tib. i, 8, 37; add Aus. 135, 9; Amm. 16, 10, 3; 
Sil. 9, 286; Val. Fl. 3, 208; . as intr. be exhaled, 

rush out, anhelans ex imis pulmonibus spiritus ducebatur, 
ad Her. 4, 33 (45); fornacibus ignis anhelat, Verg. 8, 421; 
anhelans calor, Prud. steph. 9, 92. 

in-liclus, adj. panting, equi, Verg. G. I, 250; Ov. M, 
15, 418; senibus Verg. G. 2, 135, asthmatic; 2. met. 
sitis, Lucr. 4, 875 ; tussis, Verg. G. 3, 497 ; cursus, Ov. M. 



11,347; febres, Pont, i, 10, 5; 3. w. gen. (from), lon- 
gique laboris anhelos, Sil. 15, 718. 

anhydros, i, f. the plant narcissus, Apul. herb. 55. 

an-iatr6-16getus ? adj. unskilled in medicine, Vitr. i, 

i. 13- 

anlcella, ae, f. doub. dim. [anus anicula], a little little old 
woman, Varr. 1. 9, 45. 

anlcetQm, i, adj . [a-n/ojro^] a name of the plant ane- 
sum, Plin. 20, 186. 

Anicianus, adj. of an Anicius, pira, Cato r. 7,4; Colum. 
5, 10, 18; Plin. 15, 54; nota, a brand of wine, bottled in 
consulship of L. Anicius Gallus (a. u. c. 594) Cic. Brut. 288; 
lectica, Q. fr. 2, 10, 2; lapicidinae, Plin. 36, 168; Vitr. 2, 

7 1 

inic-tUa (pron. ancula), ae, f. [anuc- old crude form of 
anus] a little old woman, inportunitatem spectate aniculae, 
Ter. Andr. i, 4, 4; extra unam aniculam, Ph. i, 2, 48; 
haec ne aniculae quidem existimant, Cic. div. 2, 36; add 
Sen. ep. 47, 17; 2. anucla? Prud. perist. 6, 149 (wh. 
MSS anulla, anula anicla). 

anicularia, adj. of an old woman, uerba, Aug. ps. 38. 

Anien, enis, or Anio 3nis, Anienus i, m. a tributary of 
the Tiber, now il Tcverone, non minus xv milia Anieii 
abest, Cato ap. Prise, i , 208, 3 K ; trans Anienem Cic. ib. ; 
Liv. 2, 16, 5; gelidumque Anienem, Verg. 7, 683; where 
Serv. quotes Anionem fm Ennius; Et praeceps Anio, Hor. 
od. i, 7, 13; Anienis aquae, Ov. M. 14, 329; quas praeceps 
Anien atque..., Stat. silu. i, 5, 25; 2. of two aqueducts 
from the An. quoniam duae Anionis in urbem aquae fluere 
coeperant,...Anio nous ( = nouus) uocitari coepit, prioii 
Anioni cognomen ueteris adiectum, Frontin. I, 13; add I, 
4 etc. ; 3. Anio gen. in uom., and then Anienis etc. 

Anieni-cdl-a, m. f. living on the Anio, Sil. 4, 225; 12, 

751- 

Aniensis, adj. of the Anio, tribus additae duae, Anien- 
sis ac Terentina, Liv. 10, 9 f. ; 2. absol. of the tribe, 
Aniensem a Plotio tibi esse concessam, Cic. Plane. 54; C. 
Faisellio C. f. An. Bufloni, inscr. Or. 80 ; L. Lepidio L. f. 
An. Proculo, 749. 

Anien-us, adj. of the Anien or Anio, aquam Anienam, 
Cato ap. Prise. I, 208, 2; nuenta Verg. G. 4, 369; unda, 
Prop, i, 20, 8; lympha, 3, 14, 4; 2. as sb. god of the 
Anio, Accessit ripae laus Aniene tuae, 4, 7, 86. 

amlis, adj. [anus] of an old woman, superstitiones, 
Cic. N. D. 2, 70; fabellas, 3, 12; ineptiae, Tusc. 1,93; in 
uoltus sese transformat aniles, Verg. 7, 416 ; passus, Ov. M. 
I3i 5335 2 - aniliter adv. like an old woman, superstitiose 
atque a., Cic. N. D. 3, 92. 

anilitas, iitis, f. the becoming an old woman, anility 
personified in : Vsque dum tremulum mouens Cana tenipus 
Anilitas Omnia omnibus amnuit (so, not annuit, D), Catul. 
61, 161. 

anilitor, ari, vb. become old-woman-ish, so met. in : 
terram saeculis anilitari, Apul. mund. 23. 

anima, ae, f. [root uan, best seen in uannus, G. wan- 
nen; also in uent-us, E. winn-ow, wind; also in G. wit- 
terung, E. weath-er ; then w. loss of u (w) in av-fjuos, an-ima, 
an-imus, S. an blow, G. es ahu-et mir, I wind it ; w. loss of 
final in S. va blow; lastly in a-tip, a-Ti-fu] breath, Quin 
quum it dormitum, follem obstringit ob gulam. Cur? 
Nequid animae forte amittat dormiens, PI. Aul. 2, 4, 24; 
Edepol animam suauiorem aliquanto quam uxoris meae, 
As. 5, 2, 43; Animam compressi, aurem admoui, Ter. Ph. 
5, 6, 28; Animam recipe, Ad. 3, 2, 26; cum aspera arteria 
...excipiat animam, eandemque a pulmonibus respiret, Cic. 
N. D. 2, 136; animas et oleutia Medi Ora fouent illo, Verg. 
G. 2, 134; 2. air, as an element, ut inter ignem atque 
terram aquam deus animamque poneret, Cic. Tim. 5 ; aqua 
terra anima sol, Varr. r. i, 4, i ; omnia rentur Ex igni terra 
atque anima procrescere et imbri, Lucr. i, 715; add Verg. 
B. 6, 32; 3. wind, in plur. by poets, Quantum ignes 
auimaeque ualent, Verg. 8, 403; Impellunt animae lintea 
Thraciae, Hor. od. 4, 12, 2; add Claud, rapt, i, 239; 4. 
life, as depending on breath, Qui improbi essent et scelesti, 
is adimerent animam cito, PL Mil. 3, I, 137; Seni animam 



ANIMADVERSIO 



ANIMULA 



109 



primurn extinguerem, Ter. Ad. 3, 2, 16; de uestra uita, de 
coniugnm atque liberorum anima hodierno die iudicandum 
est, Cic. Cat. 4, 18; anima nostra in dubio est, Sal. Cat. 52, 
6; and poet, of the blood as life, Purpuream uomit ille 
animam, Verg. 9, 349; 6. soul, spiritual element of 
man, numquaru uidi animam rationis consiliique partici- 
pem in ulla alia nisi huruana figura, Cio. N. D. i, 87; genus 
hominum compositum est ex corpore et anima and soon : 
ingeni egregia facinora sicuti anima immortalia sunt, Sal. 
lug. 2, I and 2; Morte carent animae, Ov. M. 15, 158; 
6. soul or spirit of man, as still existing after death, ani- 
mamque sepulchro Coudimus, Verg. 3, 67; Inde alias 
animas, quae per iuga longa sedebant, 6, 411; add 680; 
720; 758; ut inde Manes elicerent animas responsa daturas, 
Hor. s. I, 8, 29; Nigrantisque domos animarum intrasse 
silentum, Prop. 3, 12, 33; (stellam crinitam) creditum est 
animam esse Caesaris in caelum recepti, Suet. Caes. 88; 
cuius anima deo migrauit ad astra, inscr. Or. 4462; 7. 
as a term of endearment, Tullius Terentiae et pater Tulliae, 
duabus animis suis, Cic. fam. 14, 14; uos meae carissimae 
animae quam saepissime ad me scribite, ib. 2; Varius 
Sinuessae Vergiliusque Occurrunt animae, quales neque..., 
Hor. s. i, 5, 41 ; Hie iacet dulcis anima Sagittia, inscr. Or. 
480x3 ; 8. gen. a living being, Oua parire solet genus 
pennis condecoratum, Non animas, Enn. ap. Varr. 1. 5, 10; 
anima litant, Stat. Th. 2, 246 ; 9. life or living principle 
of plants etc., medulla, siue ilia uitalis anima est, Plin. 17, 
152; animamque etiam herbis uitalem deferre, 31, 3; ani- 
mam terrae euanescentem exhalatione includunt, 17, 14; 
1O. of the juice of fruits, as their life-blood, fructus 
(i.e. dates) in cados conditur cum sui ardoris anima, 13, 
48 ; aliae (uuae) in sua tantum continentur anima ollis 
fictilibus...inclusae, 14, 16; 11. met. illi puteo... 

animam omnem intertraxero, the last drop of its life- 
blood, PI. Amph. 2, 2, 41 ; 12. esp. as we use soul, 
perturbatum imperil corpus... numquam coire potuisset, nisi 
unius praesidis nutu quasi anima... regeretur Flor. 4, 3, 6; 
accentus est quasi anima uocis, Pomp. comm. 126, 27 K; 
13. animal as gen. Lucr. I, 112; 3, 150 etc. 

anlmaduersio, onis, f. notice, observation, a. (naturae) 
peperit artem, Cic. or. 183; add or. 2, 147; fin. i, 30; off. 
i, 103 ; 2. censure, nee enim effugere possemus animad- 
uersionem, si semper eisdem uteremur (pedibus), Cic. or. 
195; 3. punishment, animaduersionis paternae metus, 
Cic. Rose. Am. 68; genus animaduersionis uidete: ignem 
ex lignis uiridibus... fieri iussit; ibi...excruciatum semi- 
uiuum reliquit, Verr. 2, 1, 45 ; ut exercitum animaduersionis 
metu contineret, fin. i, 35; cencuriones statione deserta 
capitali animaduersione puniit, Suet. Aug. 24; add Calig. 
II. 

animaduersor, oris, m. observer hence punisher, uiti- 
orum, Cic. off. I, 146. 

animaduersus, us, m. punishment, in animaduersibus 
(al. animaduersionibus) asperior, Lampr. A,lex. Sev. 25, 2. 

anim-aduerto (-uorto), ere, ti, sus [animum-adu.] vb. 
turn the mind to, notice, observe, perceive, look after, 
Alios tuam rem credidisti magis quam tete animaduorsuros, 
Ter. Ph. 3, i, 3; ecquid animaduertis horum silentium? 
Cic. Cat. I, 20 ; dignitas tua facit ut animaduertatur quic- 
quid facias, fam. n, 27, 7; boni seminis sues animad- 
uertuntur (are known) a facie et progenie, Varr. r. 2, 4, 4 ; 

2. Gell. in 7, 2, 2 ut ad ipsius uerba animaduertat, 
imitates the construction of Plautus w. animum aduerto; 

3. esp. of a lictor, call attention (to the presence of a 
magistrate) consul animaduertere lictorem iussit et is ut 
descenderet (pater consulis) ex equo inclamauit. Liv. 24, 44, 
10; consule theatrum ineunte, quum lictor animaduerti ex 
more iussisset, Suet. Caes. 80; cf. Plin. pan. 61 ; 4. 
notice with disapproval, censure, reprove, Ea primum ab 
illo animaduortenda iniuriast, Ter. Andr. i, i, 129; quae 
ingrata et arrogantiae plena animaduertit Augustus in 
eo, Suet. Tib. 68 ; 6. punish (even capitally), o facinus 
animaduortendum ! Ter. Andr. 4, 4, 28 ; pecoata, Cic. 
Eosc. Am. 116 ; res eiusmodi ut in primis a magistratibus 
animaduertenda sit, Caecin.. 33 j peruerse facta, Fronto 
princ. hist. p. 207 Nab.; 6. w. in and ace. of person, 



nou in eum qni accepisset pecuniam animaduertissent? and 
again, in eos animaduertere qui..., Cic. Verr. 2, 2, 57; qni 
in alios animaduertisset indicta causa, fam. 5, 2, 8; 
satis esse causae quare in eum animaduerteret, Caes. b. g. 
i, 19, i; uti uerberibus in eos animaduorteretur, Sal. Cat. 
51, 21; add 39 ; ut gladio in eum animaduertatur, Dip. 
dig. 48, 19, 8, i ; in seruos ultimo supplicio, 48, 8, 4, 2; 
7. w. slight change, in caput ciuis Bomani, Pompon, dig. 
i, 2, 2, 1 6. 

animal, filis, adj. n. as sb. [for animate], a living being, 
opposed to inanimum Cic. acad. pr. 37 ; rep. 6, 28 ; animal 
hoc... quern uocamus hominem, leg. I, 22; 2. a beast 

as opposed to man, multa ab auimalinm uncibua tra- 
lata in homines, Varr. 1. 7, 5 ; 3. hence in contempt 
of man, a beast, complexus es funestum illud animal, Cic. 
Pis. 21 ; 4. of the universe (mundus) as a living being, 
Cic. Tim. 4; cf. acad. pr. 119. 

Snima-lis, adj. of breath, of air, simplex eat natura 
animantis ut uel terrena sit uel ignea uel animalis nel 
umida, Cic. N. D. 3, 34 ; add Tusc. 40 ; 2. of life, living, 
intellegentia, Cic. acad. pr. 119; uincula, Tim. 9; ut 
mutum in simulacrum ex animali exemplo ueritas trans- 
feratur, inv. 2, 2; genus, Lucr. i, 227; corpora, 2, 727; 
3. a. hostia, see Macr. s. 3, 5, I 5; Serv. A. 3, 231 
and 4, 56; 4. animales Dii, i.e. once men, Labeo ap. 
Serv. A. 3, 231 ; II 8. animah'ter adv. Aug. retr. i, 
26 f. 

animans, see animo. 

animatio, ouis, f. living, life, Cic. Tim. 10; arboris, 
Tert. anim. 19. 

animatrix, Icis, f. one who gives life, Tort. Gnost. 12. 

animatus, us, m. breathing, animatu carere, Plin. 11,7. 

animi-clda, ae, m. soul-killer = ^<uxo00opos, lustin. cod. 

1, 1,6. 

animituB, adv. = ex animo, Non. v. oculitus, 147, 27. 

ammo, are, vb. [anima] endow with life, quicken, Quic- 
quid est hoc omnia animat, Paeuv. ap. Cic. div. i , 131; 
pueros orientis animari, Cic. div. 2, 89; add rep. 6, 15; 
Quas humus. ..uarios animauit in angues, Ov. M. 4, 619; 
add 14, 565 ; 2. met. uirtute uera animatum, Enn. ap. Gell. 
6, 17, 10; ipso caelo animantur, Tac. G. 29; add Stat. silu. 

2, 2, 64; tibias spiritu, Apul. flor. 3; bucinas, Arnob. 3 p. 
196; 3. animatus disposed (in mind) minded, Hoc 
animo decSt animates esse amatores probos, PI. Men. I, 3, 
20; ita animata, As. 3, i, 2; aliter auimati, Amph. i, i, 
54; sic a., Cic. Phil. 9, 12; ita in te, Verr. 2, 4, 151; 
mfirme, fam. 5, i, 3; pariter, Lucr. 2, 43; 4. w. 
inf., siquid animatu's facere, facias ut sciam, PI. True. 5, 
74; 6. so in joke: cum alinm eorum uerba olerent, 
tamen optume animati erant, Varr. ap. Non. v. cepe, 201, 
6; 6. of good courage, milites armati atque animati 
probe, PI. Bac. 4, 9, 18 ; 7. enraged, Vt nunc cum anima- 
tus iero satis armatus sum, Ace. ap. Non. 233, 16 ; ut host! 
me animate offeram, id. ib. ; II 8. animans as sb. a 
breathing and so living being, first m. Cic. Tim. n f. (bis); 
Hor. s. 2, I, 39; O. f. Cic. N.D. 2, 121 ; Lucr. 2, 667, 
942, 943; 1O. n. pi. living things, Cic. Tim. 4; Plin. 
2, 155 of plants ; 11. plants animautia but not animalia, 
says Sen. ep. 58, 10. 

animositas, atis, f. courage, spirit, Amm. 16, 12 ; Sidon. 
ep. 4, 3 ; 2. passion as a part of the mind, Macr. s. Sc. 
1,6, 42; i, 12, 14; s. 2, 12, 8; 3. cf. E. animosity. 

1. anlmSsus, adj. [anima] full of breath, guttura, Ov. 
M. 6, 134 ; 2. full of life, living, signa, Prop. 3, 9, 9. 

2. anlmSsus, adj. [animus] full of courage, courageous, 
spirited, resolute, daring, uirurn animosum, Nov. ap. Non. 
233. 27 ; (eq)uam auimosam, Lucil. ib. ; (gladiatores) fortes 
atque animosos, Cic. Mil. 92; ut animosior senectus MI 
quam adulescentia et fortior, sen. 72 ; manicipia esse 
oportere neque formidolosa neque animosa, Varr. r. i, 17. 
3; a. corruptor, Tac. h. i, 24; animosior emptor, lavol. 
dig. 17, i, 36, i; 2. met. bella, Ov. F. 5, 69; pericula, 
Mart. 12, 14, 9; 3. adv. animose, courageously, with 
spirit, Cic. off. i, 92 f. ; Phil. 4, 6; animosins, Sen. ben. 6, 
37, 2 ; ep. 73, 5 ; animosissime, Suet. Caes. 47. 

animuMa, ul. f. dim. petty breath of life, soul, unius mulier- 



110 



ANIMULUS 



ANNALIS 



oulac animula, Sulpic. Cic. fam. 4, 5,4; Animnla nagula 
blandula, Hadr. ap. Spart. 25, 9; inscr. Or. 2579, 4761. 

aiiiimilus, i, m. dim. dear soul as term of ciidearment, 
I'l. Men. 2, 3, 10; Cap. I, 46. 

animus, i, m. [see anima] the mind, esp. as opposed to 
the body, the seat of thought, feeling, desire, fragile corpus 
animus sempiternus mouet, Cic. rep. 26; obscurior (cogi- 
tatio) qualis animus in corpore sit, tamquam alienae domui, 
Cic. Tusc. i, 51 ; a. diuinus est, I, 65; duplex est uis ani- 
morura : una pars in appetitu posita est, altera in ratione, 
off. i, 101 ; auimi imperio, corporia seruitio magis uti- 
mur, Sal. Cat. I, I ; corpus est tantum uiolatum, animus 
insona, Liv. I, 58, 7; 3. esp. feeling, Teneo quid animi 
uostri super hac re siet, PI. Amph. pr. 58; quid illi tandem 
creditis Fore animi misero qui cum ea consueuit prior? 
Ter. Ph. 4, 5, 32; add Eun. 5, 6, 14; qui quo animo inter 
uos simus ignorent, Cic. fam. 3,6,3; add 5, 2, 10; 5, i8f.; 
signa animi erga te mitigati, 6, I, 2; quod nondum bono 
animo in populum Bomanum uidt rentur, Caes. b. g. i, 6, 3 ; 

3. the feeling may be fear or hope, uereor ne mulier me 
absente hie corrupta sit ; Coneurrunt multae opiniones quae 
mihi animum exaugoant (so MSB), Ter. Haut. 2, 2, 3 ; mag- 
nus mihi animus est hocliernum diem initium libertatis 
fore, Tac. Agr. 30; 4. courage, pluck, spirit, ibi nostris 
animus additust, PI. Amph. I, i, 94; mihi quidem addit 
animum, Ter. Haut. 3, 2, 31 ; rumore aduentus nostri 
Cassio animus accessit, Cic. Att. 5, 20, 3; nostris animus 
augetur, Caes. b. g. 7, 70, 3; 5. and in pi. of more than 
one, stamus animis, Cic. Att. 5, 18, 2; non debemus cadere 
animis, fam. 6, I, 4; alienis cladibus ceciderant animi, 
Liv. i, ii, 3 ; add 4, 2, 13; 37, 37, 9; auimos (i.e. Eutulis) 
tollit dictis, Verg. 9, 127; add Ov. M. 7, 347; 6. in 
poets, of one, Pallas... protegit aegide fratrem Datque ani- 
mos, Ov. M. 5, 47; 7. in pi. of passion, fury, meos 
animos uiolentos mcamque iram ex pectore Promam, PI. 
True. 2, 7, 43 ; in altero pectus animorum iraeque tacitae 
plenum, Liv. 7, 10, 8 ; Vince animos iramque tuam, Ov. her. 
3, 85 ; add Stat. Tb. 1 1, 525 ; 8. in pi. of pride, haughti- 
ness, ambition, greed, Postquam filiolum peperit, animos 
sustulit, PI. True. 2, 8, 10; add Aul. 2, i, 45 ; Quia paulum 
uobis accessit pecuniae Sublati auimi sunt, Ter. Hec. 3, 5, 
57 ; insolentia dominatus extulerat animos, Cic. dom. 
141 ; quae ciuitas est in Asia quae...unius tribuni militum 
animos ae spiritus capere possit, Mauil. 66 ; noratis 
animos eius ac spiritus tribunicios, Clu. 109 ; Quae tibi 
res animos in me facit, improbe? Ov. tr. 5, 8, 3; animos 
Carthaginis altae, Prop. 2, I, 23; 9. met. pride, fury, 
rage, spirit, mollitque animos (uentorum) et temperat iras, 
Verg. i, 6 1 ; Dant animos plagae (buxo), 7, 383 ; Vt rapidua 
ton-ens animos cui uerna miuistrant Flamina, Stat. Th. 3, 
671; II 1O. mind as seat of thought, reason, judge- 
ment, Quom magis cogito cum meo animo, PI. Most. 3, 2, 
13 ; hoc tu facito cum animo cogites, Ter. Ad. 3, 4, 55; 
potestis cum animis uestris eogitare, Cic. agr. 2, 64 ; 
11. mind as seat of memory, etiam nunc mihi Scripta ilia 
dicta sunt in animo Chrysidis, Ter. Andr. i, 5, 48 ; cum 
animis uestris recordari, Cic. Clu. 70; add or. 2, 300; Om- 
nia fert aetas, animum quoque ; ... Nunc oblita mihi tot 
carmina, Verg. B. 9, 51 ; 12. power of perception, con- 
sciousness, and so fainting, Animo malest, aquam uelim, 
PI. Amph. 5, 1,6; relinquit animus Sactium grauilms 
acceptis uulneribus. Caes. b. g. 6, 38, 4; animu.-que relin- 
quit euntem, Ov. M. 10, 459; add 14, 178; linqui animo 
coepit, Curt. 4, 6, 20; 13. as term of endearment, in 

voc. dear soul, istaeo Hera, mi anime, mi Traehalio, PI. 
Bud. 4, 8, i; add As. 3, 3, 74; Cure, i, 2, 3; I, 3, 9; Ne 
crucia te obsecro anime (mi), mi Phaedria, Ter. Eun. i, 2, 
15 ; add Andr. 4. 2, 2 j 14. of other than man, natural 
character, Kxueriut siluestrem animum, Verg. G. 2, 51 
(trees); cum pecudes pro regionis statu...ingenium animi 
gerant, Colum. 6, I, I ; 15. of purpose, intention, istum 
exheredare in animo habebat, Cic. Hose. Am. 52 ; nobis erat 
in auiino Ciceronem ad Ca<>sarcm mittere, fam. 14, ii; 
qui dioerent aibi ease in animo... iter per prouinciam facere, 
Caes. b. g. I, 7, 3; deponere enm (imperium) in animo 
habuisse, Liv. i, 48, 9; add 3, 64, 6; in 44, 25, I Mudv. 



inserts in, wh. MSS omit; in foro constiterunt, hoc animo 
ut..., Caes. b. g. 7, 28, I ; but of the feeling or opinion in: 
semper sic in a. habui tc in meo aere esse propter..., Cic. 
fam. 13, 62, i ; 16. animus of the feelings, opposed to 
mens as the intellect and thoughts, ut alius in aliam 
partem mente atque animo traheretur, Caes. b. c. I, 21, 6; 
ut uon mediocriter timor omnium mentes animosque per- 
turbaret, b. g. i, 39, i; Sibylbie..., magnam cui men tern 
animumque Delius inspirat uates, Verg. 6, n ; 17. ani- 
mus (animi) of the feelings as opp. to mens, the whole 
spiritual being, Mala mens, malus animus, Ter. Andr. I, I, 
137; animos qui nostrae mentis sunt, eosdem in omni for- 
tuna gerimus, Liv. 37, 45, 12; 18. animi causa (gratia), 
for pleasure or amusement, Cur earn emit? animi eausa, 
PI. Epid. i, i, 43; add I, I, 83; liberare fidicinam animi 
gratia, 2, 2, 90; Praeterea aliquantum animi causa in de- 
liciis disperdidit, Trin. 2, 2, 53; add Cure. 2, 3, 61 ; Bud. 

4, 2, 27; Merc. 2, 3, 7; habet animi causa rus amoemvm, 
Cic. Bosc. Am. 133; add fam. 7, 2, 3; haec alunt B.C., 
Caes. b. g. 5, 12, 6; add 7, 77, 10; equites Bomanos flagellis 
cecidit, nou quaestionis sed a. c., Sen. ira 3, 18, 3; add 
ben. 4, 17, 3 f. ; Plin. pr. 17; 19. ex animo as suggested 
by the real feelings, from the heart, Vtinam istue uerbum 
ex animo ac uere dicerea, Ter. Eun. 1,2, 95; Paulum in- 
teresse censes, ex animo omnia, Vt fert natura, facias an 
de industria, Andr. 4, 4, 55; add Ad. I, i, 47; 2O. meo 
animo (meo emphatic), according to my feeling, Nam pol 
quidem meo animo ingrato(d) homine nihil inpensiust, PI. 
Bac. 3, 2, 10 ; hoc, meo quidem animo, summi amoris mei 
signnm..., Cic. Sest. 49; III 21. animi as dat. (others 
say gen.) in the mind, first w. verbs, Absurde facis qui 
angas te animi, PI. Epid. 3, 2,6; ego animi pendeo, Merc. 

1, 2, 18; Discrucior animi, Aul. i, 2, 27; Autipho me ex- 
cruciat animi, Ter. Ph. I, 4, 10; Ad. 4, 4. i; in spe pende- 
bit animi, Haut. 4, 4, 5; Nee me animi fallit, Lucr. i, 922; 
angebatur animi, Cic. Verr. 2, 2, 84; pendeo animi, Att. 8, 

5, 2; 16, 12; Tusc. 4, 35; Gael, ad Cic. fam. 8, 5, i; 
recreabar animi, Apul. M. 2, II ; 22. even in pi. w. pi. 
vb., pendemus animis, cruciamur, angimur, Cic. Tusc. 1,96; 
uti sic afficerentur animis (al. animi), or. I, 87; adeo exar- 
fierant animis, illis sollicitis ac pendentibus animis (so Pall.; 
F animus; Madv. cj. animi), Liv. 7, 30, 22 (6, 36, 8 dub.); 
exarsere animis, Tac. an. i, 51; cf. pauidis cum pendent 
mentibus, Lucr. 6, 51 ; 23. animi w. part, falsus, Ter. 
Eun. 2, 2, 43; a. firmatus, Sal. hist. fr. 3; consuli territo 
animi, Liv. 7, 34, 4; tot populos suspenses animi, 8, 13, 
17; uictus, Verg. G. 4, 491 ; captus, Tac. h. 3, 73; 24. 
oft. w. adj. lassus, PI. Cist. 2, I, 8; miser, 4, 2, 3; atrox a., 
anxius a., nimius a., Sail. ap. Arus. ; praeceps, Verg. 9, 
685; egregius, ii, 417; infelix, 4, 529; maturus, 9, 246; 
amens, 4, 203; dubius, G. 3, 289; aeger, Liv. I, 58, 9; 2, 
36, 4; integer, Hor. a. 2, 3, 220; laetus, Veil. 2, 94, 2; 
25. also what confirms this view, animo in the same sense, 
animo aegra, Enu. ap. Cornif. ad Her. 2, 34 ; ut animo 
frangerer, Cic. Phil. 2, 37; Atque animo pendens noctu(rna) 
euenta timcbat, Cic. ap. Non. 204, 7; 26. Sat intus sanu's 
mentis aut animi tui, PI. Trin. 2, 4, 53 seems corrupt as 
intus and tui are quite vapid. B's cj. still leaves tui. 

Anio, sco Anien. 

Sniso-cyclos, adj. of unequal circles; hence as sb. some 
piece of machinery, Vitr. 10, I, 3. 

anisum, i, u. a false reading for anesum in Plin. 19, 167 ; 
20, 185. 

anitas, = ypaor^t, Gloss. 

Anna, ae, f. [annusj goddess of the year, festival on the 
ides of March, Ov. F. 3, 523 ; Mart. 4, 64, 17 ; Macr. s. i, 
12, 6; feriae Annae Perennae, fast. Vat. 

Annaeus, adj. or sb. name of a gens, L. Annaeus Seneca, 
M. Annaeus Lucanus. 

annalis, e, adj. of a year, tempus, Varr. r. i, 27, I ; 
actio, Ulp. dig. 15, 2, i, i ; possessio, Paul. 38, 17, 6, i ; 

2, esp. leges annales, as fixing the age of candidates, viz. 
for quaestor 30; aedile 36; praetor 40; consul 42; Cic. 
1'hil. 5, 47; or. 2, 261 ; 3. also annalis liber, year book 
or anual, Sempron. ap. Gell. 5, 18, 8 and 9; add Quint. 6, 

3, 86 ; 4. abs. as sb. m. a year book, annalium confectio, 



ANNARIUS 



ANNOTATIO 



111 



Cic. or. 2, 52; scriptum est in tuo annali, Att. 12, 23, 2 ; 
apud (Ennium) in nono annali, Brut. 58; add Plin. 7, ipl ; 
Gell. 5, 18 ; 5. annales maximi recorded by the pontifex 
maximus, Cic. or. 2, 51 ; rep. I, 25; annales poutilicutn 
maximonim, leg. I, 6; 6. Aunalis as cognomen, of L. 
Villius as author of the leges annales, Liv. 40, 44, I. 

annarius, adj. the same, lex, Lampr. Comin. 2, 4; 
Arnob. 2, p. 91 ; Paul, ex F. p. 27. 

annascor, see agnascor. 

an-nato, (adn.) are, vb. swim to, ad manum hominis 
adnatet, Plin. 9, 87 ; singulis teruos, 9, 36 ; littoribus, Sil. 10, 
611; but in Plin. 8, 94 adnant; 2. swim near or by the 
side of, piscis... comes lateri adnatat, Sen. Agam. 473. 

an-nauigo, (adn.) are, vb. sail to, quo cum aduauigasset, 
Plin. 35, 81 ; add 36, 76. 

anne, interr. conj. [fuller form of an, wh. see] or in 
second clause of interr. ; 2. percunctarier Vtrum aurum 
reddat anne* eat secum semul, PI. Bac. 4, 1,4; quaerendum 
utrum una species sit anne plurcs, Cic. or. 206 ; 3. C. 

Vtrum in oculum anne aurem? P. Hoc peruolgatumst 
nimis, PI. Ps. i, I, 122 dub.; 4. Domum paternamme 
aune* ad Peliae rilias ? Enn. tr. 313 V; 6. Neque 

aequom anne* iniquom imperet cogitabit, PI. Amph. i, i, 
19; cum interrogetur tria pauca sint anne multa, Cic. 
acad. pr. 2, 93 ; ut internoscat uera ilia uisa siut anne falsa, 
2, 48; quid enim interest diuitias..., bona dicas aune prae- 
posita, fin. 4, 23; Nunc amici (so siss) anue inimici sis 
imago, Alcesime, Mini sciam, PI. Cas. 3, 1, i ; 6. Gabinio 
dicam anne Pompeio? Cic. Man. 57 ; quid ego de consulatu 
loquar ? parto uis anne gesto ? Pis. 3 ; An mare quod 
supra memorern quodque adluit infra ? Anne lacus tantos ? 
Verg. G. 2, 159; 7. quomodo T. Coponius ciuis est 

factus? an lingua...? anne de nobis trahere spolia foede- 
ratis licebat, de hostibus non licebat? Cic.Balb. 54; Anne* 
exlex solus uiuis ? Varr. s. 220, 2 K ; Anne uoluutatem 
nostram simulacra tueutur? Lucr. 4, 781; anne refert ubi 
arrigas? Suet. Aug. 69 f. ; aune caelestes dii catholicoruin 
dominantur, terreui incolunt singula ? Apul. Ascl. 39 ; 
8. Quis deus tibi...? Annet (so Hamb. MS; al. an; i.e. 
an ?) ut peruenias in ora uolgi, Catul. 40, 5 ; 9. then, 
what then ? alienu'n es amabo mi Strabax Qui non ex- 
ternplo inieris (MSS ire si)? Anne* oportuit, PI. True. 3, I, 
20; 1O. whether, Etiam haut sciam (al. scio) anue* 
(Bemb. an) uxorem ducat ac Syro nihil gratiae, Ter. Haut. 
5, 2, 46 ; liaud sciam anne super omnes homines earn quae- 
sissern, Apul. mag. 5. Note that iu cases marked * and 
peril, t, the metre requires anne or fin. 

an-necto, (adn.) ere, xui, xus, vb. lit. knit to, hence tie 
to, fasten to (funiculus) scapham annexam trahebat, Cic. 
inv. 2, 154; ad linguam stomachus adnectitur, Cic. N. D. 2, 
136; animas adnecti...corporibus, Lucr. 3, 688; (ratis) 
aunexa uinculis, Liv. 21, 28,9; lintea (operimenta) ferreis 
laminis adnexuerant, Sal. fr. ap. Serv. ; idem continent! 
adnectit (not annexuit), Plin. 5, 117; epistulas adnexas 
(columlarum) pedibus, 10, no; remedia quae corporibus 
aegrorum adnexa fuerant (tied as charms), Val. M. 2,5,6; 

2. met. Cic. off. I, II ; inv. 1,26; Top. 54. 

annellus, see anellus. 

annexio, onis, f. tying to, Pall. 4, 10, 36. 

1. aniiexus, (adn.) us, m. connection, gentium, Tac. 

h- 3. 34- 

2. annexus, part, of annecto. 

Anniadae, arum, m. pi., sons of Annius, Claud, cons. 
Prob. et 01. 8; Prud. Syrnm. I, 553. 

Annianus, adj. of Annius, Cic. Verr.. 2, I, nS; 2. 
as a title of adoption from the gens Anuia, a poet so-called, 
Gcll. 6 (7), 7, i ; 20, 8, i. 

annlc-ulUB, adj. dim. of a year, a year old, nuces, Cato 
r. 17, 2; uinum, Varr. r. I, 65, 2; (taurum), 2, 5, 12; 
(pulli), 2, 7, 12; (malleolus), Colum. 4, 7, 3 etc.; (tilius), 
Ulp. dig. 1,6, 6. 

anni-firya, um, adj. bearing all the year, citreae, Plin. 
16, 107 ; add 19, 121. 

an-nihilo, are, vb. annul, Hieron. ep. 106, 57. 

i. annlsus, us, m. striving after, energetic assistance, 
Symm. ep. 5, 74. ., 



2. annisus, part, of annitor. 

an-nltor, (adn.) ti, xus or sus, vb. r. press with one's 
knee against with all one's might (see nitor), Latouam 
oleae...adnisam edidisse ea numiim, Tac. an. 3, 61 ; 2. 
geu. press against, lean against for support, natura semper 
ad aliquod tamquam adminiculum adnititur, Cic. am. 88 ; 
longis adnixi hastis, Verg. 9, 229 ; adnixa columnae (hasta) 
12, 92; (uites) pedaminibus adnixae, Colum. 5, 4, I ; 
3. press violently against, and so thrust forward, Cymothoe 
simul et Triton adnixus acuto Detrudunt scopulo, Verg. I, 
144; genibus adnixum orasse, Val. M. 5, 3, 3; 4. strain 
with all one's might after, (Cloanthum) uummis adnixus 
uiribus urget, 5, 226 ; II. 5. met. strive after with all 
one's might, Haec ut me uoltis adprobare, adnitier Lucrnm 
ut perenne uobis semper suppetat, Ita..., PI. Amph. pr. 13; 
nisi anniteretur de triumpho, Cic. Att. 6, 8, 5 ; acrius anui- 
tendum est uti..., Sal. lug. 85, 6; add 85, 47; Cat. 19, I ; 
ad ea patranda summo studio annitebatur, 43, 4; omni ope 
anuisi sunt ut...Liv. 8, 16, 4; add 21, 8, 8; 27, 14, 2; 
6. w. ace. of n. pron., quod ego adnitar, Plin. ep. 6, 18, I ; 
7. annixus older form of part, says Serv. A. i, 148. 

anni-uersarlus, adj. returning every year, annual, 
yearly, sacra, Cic. Verr. 2, 4, 84; festi dies. 2, 4, 107; ui- 
cissitudines, N.D. 2,97; medicos (paid by the year?) Varr. 
r. i, 16, 4; hostes, 1'lor. i, 6; 2. anniuersarie, adv., 
yearly, Aug. ep. 118 f. ; doctr. Chr. 2, 29. 

Annius, adj. or sb. name of a gens, T. Annius (Milo), 
Cic. Mil. i; C. Annius Asellus, Verr. 2, I, 104; 2. An- 
nia, Faustina A., Lampr. Comm. 7, 7; Annia Cornificia, 
Capitol. M. Anton, ph. i, 8; 3. Annia uia, a road from 
Home, cur(atori) uiar(um) Clodiae, Anniae..., inscr. Or. 
3306; add 3310; 3313. 

annixus, part, of annitor. 

1. anno, are [annus], vb. invented by Macr. s. i, 12, 6 
to explain Anna. 

2. anno, are, see adno. 
annon, see an. 

amioiia, ae, f. [prob. an adj. sc. copia, the year's supply] 
price, esp. of corn, ut mini cenas decem...dent quom cara an- 
noua sit, PI. Capt. 3, I, 35; Cena hac anuonast sine sacris 
hereditas, Trin. 2, 4, 83; add Mil. 3, i, 140; add St. I, 3, 
25 etc.; quotiens annona cara, Cato ap. Gell. 2, 28, 6; carior, 
Cic. div. 59; uilitas annonae, Mauil. 44; annoua creuit, 
Caes. b. c. I, 52, i; ad denarios 1 in singulos modios a. 
peruenerat, i, 52, 2; laxior, Liv. 2, 52, i ; artior, 26, 20, 8; 
magno tritici modo annonam p. r. adleuauit, inscr. Or. 750 ; 
add 2172 etc.; 2. of other articles as depending on 
supply, excandefaciebant annonam macelli, Varr. r. 3, 2, 
16; lactis, Colum. 8, 17, 13; ut trecenis numis quadragenae 
urnae ueueant, quod minimum pretium est anuonae, 3, 3, 
10; musti, 3, 21, 6; ueneni, luv. 9, 100; 3. met., ami- 
corum, Hor. ep. 1, 12, 24; II. 4. corn itself, esp. rations, 
necessitas annonam pariter et arma portandi, Veg. mil. i, 
19; pabulatio et annona in necessitate remedium nou 
habent, nisi ante condantur, 3, 3; ex annona quam uehebat 
ceruicibus miles, Anim. 17,9,2; onera annonarum sustinere, 
Modest, dig. 26, 7, 32, 6; ut annonas acciperent miuistri, 
sed annonas singulas (for one only), Lampr. Al. Sev, 41, 3; 
add 42, 3; Th. C. 6, 24, 2; 8, I, 3; 6. as a goddess, 
Annonae sanctae Aeliua mensor corporis pistorum, inscr. 
Or. 1810. 

annona-rius, adj. of the corn market. Th. C. 6, 24, I ; 
n, i, 3 etc. ; 2. as sb. m. commissariat-offices, Th. C. 
8, i, 3; adlecto annon(ario), inscr. Or. 2183. 

annonor, ari, vb. r. (cf. frumeutor, pabulor) supply 
oneself with corn, in ea loca deduct! milites in quibus an- 
nonari non possent (al. posset), Capitol. Gord. 29, 2. 

annositas, fills, f. great age, Tb. C. I, 15, 12; 13, 6. 
10 ; Aug. ep. 251 (269). 

annosns, adj. full of years, old, comix, Hor. od. 3, 17. 
13; anus Ov. F. 2, 571 ; arbores, Plin. 24, 2. 

anndtamentum, (adu.) i, n. note, Gell. I, 7, 18; 17, 
2, i. 

anndtatio, (adn.) onis, f. something written by the sidi . 
a note, annotation, Plin. ep. 7, 20, 2; Gell. pr. 3; Paul, 
dig. 31, 82, 2; 2. in law, an order for arrest, tempus ex 



112 



ANNOTATIUNCULA 



ANOMALUS 



quo a. publice innotuit, Macer dig. 48, 17, 4, I (de rcquir- 
rinlis absentibus) ; add Th. C. 9, 51, 10; 3. an imperial 
rescript, Th. C. I, 2, I ; 15, 3, 5. 

anndtatmnc&la, (adn.) ae, f. dim. a short note, (loll. 
17, 21, 50; 19, 7, 12. 

anndtator, (adn.) oris, m. commentator, critic, Plin. 
pan. 49, p. 356, 16 M; 2. a public registrar, Th. C. 12, 

6, 3- 

ann&tatus, us, m. note, comment, mortes dignae adno- 
tatu, Val. M. 7, 12 ext. i. 

annot-inus, [annot, forannoct, i.e. annoc old crude form 
= anno, w. excr. t; cf. crast-inus] ; adj. of a year, a year 
old, naves, Caes. b. g. 5, 8, 6; ungues custodum, Colum. 4, 
24, 8 (of the vine); nouos fructus cum annotino pendet, 
Plin. 1 6, 107. 

anndto, (ad-n.) are, vb. set a mark or note against, make 
a memorandum, note, lit annotaret quid cui dedisset, Colum. 
12, 3, 4; qua in re et illud aduotare suecurrit, Plin. 7, 157; 
add 184; 34, 24; haec litora pisce nobili adnotantur are 
noted 3, 61 ; si quid otii adnotabat excerpebatque, ep. 3, 
5, 10; add 9, 26, 5; Quint, i, 4, 17; 2, 5, 7; 2. of per- 
sons in authority, set a note against the name of a person, 
as an order for his arrest, punishment etc., adnotaui in ur- 
bem remittendos, Plin. ep. 10, 97 (96), 4; ex noxiis lanian- 
dos annotauit, Suet. Cal. 27 ; absens requireudus adno- 
ta(nd)us est, Marc. dig. 48, 17, I, I ; and Ulp. 49, 7, I, 3; 
circa requirendorum adnotatorum bona, Callist. 49, 14, I, 3. 

annu-alis, e, adj. [annus] of a year, a year old, agni (al. 
annales), Paul. sent. 3, 6, 74; 2. for a year, C. lul. 
Valentinus IIII uir primus annualis, inscr. Mur. 4, 8. 

annumeratio, onis, f. counting before (a person), anno- 
rum, Th. C. 22, 8, I. 

annumero, [ad-n.] are, vb. count before, or in the 
presence of, Apsente ero solus mihi taleutum argenti soli 
Adnumerauit et credidit, PI. As. 2, 4, 94 ; add Merc, i , i , 
88; Ter. Ad. 3, 3, 15; pecuniam mulieri annumerare et 
reddere, Cic. Caecil. 56 ; nummos mihi, Papiu. dig. 16, 3, 24; 
non aliter quam si admensa adpensa adnumerataue sint, 
Gai. 18, i, 35, 5; hence met.: non ea (uerba) annumerare 
lectori sed tamquam appeudere, Cic. opt. gen. or. 14; 2. 
count as part of, count with, reckon among, his libris ad- 
numerandi sunt sex de re publica, Cic. div. 2, 3; add Brut. 
207; ego forsitan in gregem (al. grege) adnumerer, Bosc. 
Am. 89; uiuis adnumerarer, Ov. Pont. 4, 16, 4; se quoque 
in exemplis, tr. 5, 4, 20; (haec) neque bonis neque malis 
aunumerant, Tac. h. 4, 5; inter urbauos, Paul. dig. 32, 99; 
supellex est instrumentum quod neque argento auroue 
facto uel uesti adnumeretur, Pomp. 33, 10, I ; imperitiam 
culpae adnumerandam, Ulp. 19, 2, 9, 5. 

annuntiatio, ouis, f. announcement, Aug. de Sanct. 18; 
Lact. 4, 21. 

annuntiator, oris, m. one to announce, Aug. de Sanct. 
14. 

annuntiatr-ix, icis, f. the same, Eccl. 

annuntio, (ad-n.) are, bring word to, e longinquo multa, 
Plin. 7, 174; adnuntiauere exanimatum ilium, 7, 177; 
2. Donat. ad Ad. 4, 2, 8: qui malam rem nuntiat ob- 
nuntiat: qui bonam annuntiat; 3. relate a story, de 
eius exitio ignem propter assidens...sic adnuntiauit, Apul. 
M. 8, i etc. 

annuntius, (ad-n.) adj. bringing word, announcing, sig- 
num illud annuntium, Apul. de deo S. 19; 2. as sb. n. 
or f., one to announce, uox hominis peccati annuntia, Am- 
bros. off. i, 2. 

ammo, (ad-n.) ere, ui, vb. nod to, nod at, Neque ulli 
ilia hornim nutet nictet adnuat PI. As. 4, i, 39; simul 
sibi hie annuisset, numeraturum se, Cic. Quinct. 18; ille 
anmientibus ac uocantibus suis, Liv. i, 12, 10; Subrio ad- 
nuente (as asking) an destringeret gladium renuit, Tao. an. 
15, 58; 2. nod to in assent, nod assent, assent to, esp. 
in answer to questions or orders, Quid nunc, daturin estis 
an non? Adnuont, PI. True. pr. 4; Quis poscit cena?... 
Ehem adnuistiu ? Stich. i, 3, 71 ; imperat...ut maneam solus 
cum sola. Adnuo Terram intuens modeste, Ter. Eun. 3, 5, 
32; potest fieri inquit, Sile ut is... ? Annuit Silus. Potest 
etiam ut...? Id quoque toto capite annuit, Cic. or. 2, 285; 



non aduersata petenti Adnuit, Verg. 4, 128; 3. w. n. 
pron. or adj. as object, see last ex. but one; ut falsa adnue- 
rent, Tac. an. 14, 60; 4. w. ace. and inf., ego autem 
uenturum adnuo, PI. Bac. 2, 2, 9; adnuo Visitasse, Cure. 2, 
3, 63 ; Adnuit sese mecum decernere ferro, Enn. ap. Prise, 
i, 504, 27; amicitiam se Romanorum accipere annuit, Liv. 
28, 17, 8; 6. assent to, approve, permit, ubi primum 
uellere signa Adnuerint superi, Verg. n, 20 ; O. w. ut 
and subj. Stemeret ut...Camillam, Adnuit oranti, Verg. n, 
797 ; 7. w. dat. of thing, give approval to, sanction, 
bless, audacibus annue coeptis, Verg. G. I, 40; A. 9, 625*; 
superest ut promissis (medicorum) deus aduuat, Plin. ep. 

1, 22, II ; facinori, Tac. an. 12, 48; paci, 15, 16; 8. w. 
ace. of thing, grant, caeli quibus adnuis* arcem, Verg. i, 
250; ni...diuom pater annuisset* ...potiore ductos Alite 
murps, Hor. od. 4, 6, 22 ; 9. cause to prosper, hanc 
mihi militiam...Adnue*, Val. F. i, 41; 1O. w. cogn. 
ace., Liv. 7, 30, 20; 11. in poets gen. of divine assent, 
see * above ; 12. note qty of perf. in Enn. 4. 

annus, i, m. [a form amnus implied in solemnis; and 
this fm am round] lit. a circle or ring, tempus a bruma ad 
brumam dum sol redit, uocatur annus; quod ut parui cir- 
culi anuli, sic magni dicebantur circites ani, unde annus, 
Varr. 1. 6, 2; add Serv. A. i, 269 ; 2. a year, Et pueri 
annos octingeutos uiuont, PI. Mil. 4, 2, 86 ; qui minor an- 
nos xxx natus est, CIL 206, 89; quartum ago annum et 
octogesimum, Cic. sen. 32; annos Ixx natus, ib. 14; regiam 
potestatem annum obtinere, Caes. b. g. 7, 32, 3; (Numa) in 
duodecirn menses diseribit annum, Liv. i, 19, 6; matronae 
annum ut parentem eum luxerunt, 2, 7, 4; octoginta 
annis regnasse, Plin. 7, 156 ; quando annorum xx erit, 
Ulp. dig. 30, 30, 5; 3. in early times, a year of 10 
months, containing 354 or 355 days, in anno Const! tuit 
menses quinque bis esse suo, Ov. F. i, 26; add 3, 100 and 
121 ; Eornuli (aetate) annum fuisse non duodecim mensium, 
sed decem, Gell. 3, 16, 16; Censor. 20, 2; addMacr.s. 1,12, 
3; 4. this early year began in March, see Censor. 20,3; 
hence the names Quintilis for June, and so on to December, 
cf. Macr. s. i, 15, 18; Plutarch, Numa 18; 5. annus 

magnus, a cycle of various meanings, from 2 to 5 years, see 
Censor. 18, 2 and 3 ; 6. but in Cic. N. D. 2, 5 1 : (magnus 
annus) efficitur cum solis et lunae et quinque errantium ad 
eandem inter se comparationem est facta conuersio ; add Cic. 
ap. Serv. A. i, 269; 7. a year, in exaggeration, to one's 
feelings, Dum moliuntur, dum co(mu)ntur, annus est, Ter. 
Haut. 2, 2, 1 1 ; 8. meus (etc.) annus, the year of one's 
candidature by age, qui si in nostrum annum recciderit, 
firmior candidatus fore uideatnr, Cic. Alt. i, i, 2; ut post 
biennium tuus annus esset, fam. 10, 25, 2 ; eius est enim 
annus, Phil. 8, 27; add agr. 2, 3; II 9. part of the year, 
w. adj. in poets, nunc formosissimus annus, Verg. B. 3, 57; 
aut dulces alurnni Pomifero graue tempus anno, Hor. od. 3, 
23, 8; hibernus, epod. 2, 29; 1O. time of life, rugis integer 
aunus, Prop. 4, 5, 59; 11. anno, a year ago, Quattuor 
minis ego istanc emi anno uxori meae, PI. Men. i, 3, 22; 
Etiam histriones anno quom in prosceuio hie louem inuoca- 
runt, uenit, Amph. pr. 91; Vtrum anno an horno tete (so 
L. M. cj. ; MSS te) abstuleris a uiro, Lucil. ap. Non. 121, 7. 

annuus, adj. of or for a year, a year's, uita, PI. As. 5, 

2, 36; penus Ps, i, 2, 45; merces, True, i, i, 10; pro 
singuleis auuueis (stipendieis), CIL 206, 92 ; prouincia Cic. 
fam. 15, 14, 5 ; mercedes habitationum annuas, Caes. b. c. 

3, 21, i; uergobretum qui creatur annuus, b. g. i, 16, 
5 ; 3. yearly, recurring every year, annual, commu- 
tationes, Cic. inv. . i, 59; annuas frigorum et calorum 
uarietates, N. D. 2, 101; sacra, Verg. G. I, 339; 

3. annuum as sb. n. yearly allowance or pay, public! serui 
annua accipiunt, Plin. ep. 10, 31 (40), 2; ut mercedes fundi 
uxori annul nomine daret, luliau. dig. 23, 4, 22 ; si stipulata 
fuerit annnurn, Ulp. 24, I, 33. 

anodynon, i, adj. n. as sb. [painless] an anodyne, Gael. 
Aur. chron. i, i (?); as Greek, Gels. 5, 25, i ; 2, 4, 79. 

anomalia, ae, f. irregularity, anomaly; Varr. 1. 8, 9 (as 
Lat. MSS i'lor. Hav. ; as Gr. Speng.); as Gr. Gell. 2, 
25. 

anomalus, adj. irregular, anomalous, nominum genera, 



ANONIS 



ANTE 



113 



Piom. 327, I K; Mart. Cap. 3, 71 G, p. 75 Eyss. (w. a false 
qty, anomiila); add Prise. I, 439, 17 K. 

anonis (onouis), is, f. a plant, (ononis antiquorum 
Linn.), Plin. 21, 91 and 98 ; 27, 29. 

an-6nymos, adj. as sb. [nameless] a plant, a. non 
inueuieudo nomen inueuit, Plin. 27, 31. 

an-quiro, ure, siui situs, vb. [an up, quaero; cf. ava- 
naffrevu] search up, hunt up, search for with all care, geueri 
animantium omui est a natura tributum ut...omnia quae 
sint ad uiuendum necessaria anquirat et paret, Cic. off. I, 
1 1 ; tameu is pati non possit ut non auquirat aliquem apud 
quern euomat uirus acerbitatis suae, am. 87 ; semper aliqui 
unquirendi sunt quos diligamus, 102 ; nee diu anquirendum 
quin Agrippina anteiret, Tac. an. 12, 6; At uos per agros 
corporis partes uagas Anquirite (al. inquirite and so P 11), 
Sen. Pliaedr. 1287; a. of the mind, inquire into w. all 

care, aut anquirunt aut consultant. ..ad uitae commoditatem 
conducat id necne de quo deliberant, Cic. off. 1,9; in qua 
quid ualeat anquiritur, fat. 17; omnes siue artis suut loci 
siue ingenii anquirentibus nobis omuique acie ingenii con- 
tomplantibus o&tenduut se, or. I, 151 ; but in Lucr. 4, 1189 
inquirere risus is now read; 3. esp. as a legal word, 
hold an enquiry, quum capitis anquisissent, Liv. 2, 52, 5; 
duumuiros qui de perduellioue anquirerent, 6, 20, 12; 
capite aiiquisitum ob rem bello male gestam de imperatore 
nullo ad earn diem esse, 8, 33, 17; quum bis pecnnia 
auquisisset, tertio capitis se anquirere diceret, tribuni pi. 
appellati collegae negarunt se in mora esse quominus... 
anquireret quoad uel capitis uel pecuniae iudicasset priuato, 
26, 3, 8. 

anqulsitio, onis, f. [anquiro] an enquiry, esp. legal,... 
commentarium iudicat uetus anquisitionis M, Sergii Mani 
tilii quaestoris, qui capitis accusauit Trogum, Varr. 1. 6, 9, 
p. 268 Sp. 

ansa, ae, f. [hando, the lost simple vb. whence prae- 
hendo] a handle, (amphorae), Cato r. 113, 2; matellis 
Bine ansis, Cato ap. Fest. 169 b, 18 ; (poculi), Verg. B. 3, 45 ; 
Ov. her. 15 (16), 252; gubernaculi, Vitr. 10, 8, 5, tiller; 
staterae, id. 10, 8, 4; a. met. a handle (as we too say), 

something to take hold of, non tu Ilium uides Quaerere 
ausam, infectum ut facial? PI. Pers. 4, 4, 112; si locus 
habet reprehensionis ansam aliquam, Cic. Plane. 84) quo 
plures del sibi tamquam ansas ad reprehendendum, am. 
59; add Sest. 22. 

ansatus, quasi-part. provided with handle or handles, 
capulae, Varr. 1. 5, 26; uas, Colum. 9, 15, 5; 3. of the 

thong of a dart, ansatis concurrunt undique telis, Enn. ap. 
Macr. s. 6, i, 16; 3. met. Set quis hio ansatus ambulat? 
PI. Pers. 2, 5, 7; II 4. ansata as sb. f. (sc. hasta) a dart 
with a thong, ansatas mittunt de turribus, Enn. ap. Non. 
556, 20. 

ana-er, eris, m. (f. see 9); ansar, Prob. 198, 22 K; 
[ans- G. gans, E. goose; and gand of gander; hans of 
S. hans-a; also = x>)''] a gander, a goose, Item ut de fru- 
mento anseres clamore absterret, abigit, PI. True. 2, I, 40; 
greges anserum, Varr. r. 3, 10, I ; add Colum. 8, 13, 2; 
a. white goose preferred, ut essent ampli (anseres) et albi, 
Varr. r. 3, 10, 2; Pinguibus et ficis pastum iecur anseris 
albi, Hor. s. 2, 8, 88; 3. the liver of unnatural size, 

foie gras, as a dainty, see last ex. ; nostri saplentiores 
(anseres) iecoris bonitate nouere; fartilibus in magnam 
ampliUulmem crescit, Plin. 10, 52; Anseris ante ipsum 
magni iecur, anseribus par... luv. 5, 114; 4. of sacred 
geese in the Capitol, in honour of those who gave warning 
of the Galli, anseribus cibaria publice locautur, Cic. Eosc. 
Am. 56; add Liv. 5, 47, 4; Verg. 8, 655 ; 6. held sacred 
and sacrificed to luno, see Liv. I, I. 6. also sacred to 
Isis and Osiris, Ov. F. i, 453; 7. to Priapus, Petr. 137; 
8. a cognomen, as of the poet Anser, the panegyrist of 
Antony and so subject of jokes, Cic. Phil. 13, II ; add Ov. 
tr. 2, 435 ; 9. as f. singulae uon plus quam ter in 

anno parhmt, Varr. r. 3, 10, 3. 

anser-atim, adv.? Charis. 182, 22, w. passer-atim. 

anacr-culus, i, m. dim. a gosling, Colum. 8, 14, 7. 

anscr-inus, adj. of a goose, genus, Pliu. 10, 56; pedes, 
II, 257; fel, 29, 125; lana, Ulp. dig. 32, 70, 9, goose-down. 

S 

K. D. 



ansfila, ae, f. dim. a small handle, April. M. n, 4; 
3. a hook, 4, 3; 3. a shoe lappet or tie, Val. Max. 

8, 12, 3 ; add Sidon. ep. 8, 1 1, 14; 4. a ring, Aug. doctr. 
Ch. 2, 20; link of a chain, Aug. conf. 8, 5. 

antae, arum, f. pi. [ante = on-t, opposed to] projecting 
pillars of a door, ex eo pariete antas duas...proieito, CIL 
577,1,12; add 15; Vitr. 3, 2, 2 and 3; 4,4,1. 

antigSnista, ae, m. an opponent, Hieron. V. Hil. f. 

ant-amoebaeos, adj. as sb. m. (sc. pes) a foot 

(as equitabatis), Diom. 481, 30 K. 

ant-apdddsi*, is, f. an apodosis to correspond to the 
protasis, Quint. 8, 3, 79. 

ant-arcticus, adj. opposite to the bear or north, southern, 
antarctic, Apul. mund. i; Hyg. Astr. I, 6; as Gr. Varr. 

9, 18. 

antarius, adj. [ante = arrt, opposed to] opposed to each 
other, funes, guy-ropes, Vitr. 10, 2, 3. 

anti, prep, [for older antid, as posto for postid; . 
below] before, first of place, ante aedis, PI. Aul. 3, 2, 32; 
3, 5, 62 etc.; Ter. Ad. 2, I, 26; Andr. 2, 2, 25; 3, i, 16; 
ante ostium, PI. Capt. 5 , 4, 8 ; As. 1 , 2, 24 ; ante horunc foris. 
Cure, i, i, 71; Quod est ante pedes nemo spectat: caeli 
scrutantur plagas, Enn. tr. 277 V; ante aedificium, CIL 
206, 20, 22, 32, 35 etc.; ut ante tribunal tuurn, M. Fanni, 
ante pedes uestros, iudices.,.caedes futurae sint, Cic. Kosc. 
Am. 12; cum immolaret ante praetorium, div. i, 72; iu 
fossam quae erat ante oppidum, Caes. b. g. 2, 32, 4 ; 
a. w. aco. of person, Ego baiulabo : tu ut decet dominum 
ante me ito inanis, PI. As. 3, 3, 70; post me erat Aegina 
ante me Megara (so Or. Bait, from ante meuegare of 
Med.), Sulp. ad Cic. 4, 5, 4; unam cobortem quae ante 
ceteras extra aciem procurrerat, Caes. b. c. I, 55, 3; ante 
se statuit funditores, Liv. 42, 58, 10; ut ante ipsum 
examines procumberent, Curt. 9, 5, 8 ; Flos Asiae ante 
ipsum, luv. 5, 56; II 3. of time, ante hunc diem, PI. 

Capt. 3, 4, 102; Epid. 3, 4, 60; Ter. Hec. 5, 4, 23; ante 
lucem, PI. Cas. 2, 8, 51 ; ante solem occasum, Epid. i, 2, 41 ; 
Men. 2, 3, 82; ante noctem, Ace. 128 11; ante k(alendas) 
Sept(embris), CIL 198, 9; ante ejdus Sextilis primas, 199, 
44; ante lucem, Cic. or. a, 259; iuv. 2, 15; ante hoc 
tempus, Caes. b. g. I, 44, 7; 4. w. ace. of person, ellipt. 
Atque ego Neptune tibi ante alios deos gratis ago et (so 
Bothe, MSS atque) habeo summas, PI. Trin. 4, 1,5; quae ad 
confessiouem ignorationis adduxerat Socratem et iam ante 
Socratem Democritum, Cic. acad. I, 44; qui causam ante 
eum diceret, Verr. 1,9; qui honos tomato habitus ante me 
est nemini, in Cat. 4, 5; eorum qui ante me sentcmins 
dixeruut, Sal. Cat. 51, 9! 5. w. name of office in 
apposition, Minucius mortuus est ante istum praetorem 
(before his praetorship) Cic. Verr. 2, I, 115; annis Ixxxvi 
ipsis ante me consulem, Brut. 61 ; ante me piincipem, Mon. 
Ancyr. 5, 44; 6. w. ace. and perf. part., ante lianc 

legem rogatam, CIL 202, 20 and again 22, 38; and abbrev. 
ante h. 1. r., 200, 32; ante philosophiam patef.ictam, Cic. 
div. i, 86; ante urbem captain, I, 101 ; ante hanc urbem 
conditam, Tusc. 5, 7; add Liv. pr. 6 ; ante sacrum montem 
occupatum, 3, 15, 3; ante decemuiros creates, 3, 53, 4; 
ante te cognitum, Sal. lug. no, 2; 7. in estimation, 
Aequornst placere ante alias ueteres fabulas, PI. Cas. pr. S ; 
Non enim ( = eni or en) rumores ponebat ante salutem, 
Enn, an. 34 V; hicine is quern famae gratia Ante omnis 
nobilitat uiros? Pac. ]2oB; quern ante me diligo, Balb. 
ap. Cic. Att. 8, 15 A; sciebam facundia Graecos, gloria 
belli Gallos ante Romanes fuisse, Sal. Cat. 53, 3 ; neu uerba 
inimici ante facta sua ponerent, lug. 15, i; Quidnam tu 
diceres si me (Scipionem) uicisses? Turn uero me inquit 
(Hannibal) et ante Alexandrum et ante Pyrrhum et ante 
alios omnes iinperatores esse, Liv. 35, 14, 11; necessitas 
ante rationem est, Curt. 7, 7, 10; Paulus uel Cossus uel 
Drusus moribus esto: Hos ante effigies maiorum pone 
tuorum, luv. 8, 22; 8. esp. in form, adj. w. anteomia-s, 
or ante alios, At mine dehinc scito ilium ante omnis minium 
mortalem preti, PI. As. 5, 2, 8; Vti me hodie ante omnes 
comicos stultos senes Versaris atque emunxeris lautissime. 
Caecil. 243; unus ei ante alios fuerit carissimus, Nep. Att. 
3, 3 ; uuam longe ante alias insignem specie, Liv. i, 9, 

15 



114 



ANTE 



ANTECEDO 



12; multitudini gratior fuit (Romulus) quam patribus, 
longe ante alios acceptissimus militum auimis, i, 15, 8; 
add 3, 58, i ; 29, 23, 4; scelere ante alios immanior omnis, 
Verg. i, 351; add 5, 318; 7, 55; Ov. M. 10, 120; 
III 0. as adv., first of place, before, in front, ut animus 
suus cuique ante aut post puguandi ordiuem dabat, Liv. 22, 
5, 8 ; fluuius ab tergo ante circaque uelut ripa praeceps 
orain eius omnem cingebat, 27, 18, 5; Pallida Tisiphoue 
Morbos agit ante Metumque, Verg. G. 3, 552; mane pro- 
ducantur (buculi) ita ut et aliquis ante et a tergo complures 
retinaculis eos contineant, Col. 6, 2, 4 ; coronatus stabit et 
ante calix, Tib. 2, 5, 98; 1O. w. motion, forwards, ut si 
manibus ingrediatur quis aut non ante sed retro, Cio. fin. 
5, 35 ; IV 11. adv. of time, before, formerly, previously, 
tarn ego fui ante liber quam gnatus tuos, PI. Capt. 2, 2, 60; 
Ipsi opsonant, quae parasitorum ante erat pro'uiucia, 3, i, 
14; add 3, i, 23; Nos sumus Eomani qui Mmus ante 
Budini, Enn. an. 440 V; add Ter. Audr. I, 5, 3; ut Fides 
ut Mens quas in Capitolio dedicatas uidemus proxime a 
M. Aemilio Scauro, ante autem ab Atilio Calatino erat Fides 
consecrata, Cic. N. D. 2, 61 ; maloi*um...quae uenientia 
longe ante uideris, Tusc. 3, 29; add Att. 7, 14, 2; fam. 3, 
7, 4; regnum quod pater ante habuerat, Caes. b. g. I, 3, 4; 
ut ante dictum est, i, 16, 2; quos paulo ante memoraui, 
Sal. Cat. 20, i ; fidus ante Poenis, turn. ..cum fortuua 
mutauerat fidem, Liv. 22, 22, 6; add 21, 20, 8; 24, 32, 5 ; 
30, 34, 6; 12. often refers to a following quam, uidi 
senem Liuium qui cum sex annis ante quam ego natus sum 
fabulam docuisset, ...Cic. sen. 50; ut te anteuideret quam a 
uita discederet, fam. 2, 2 ; necessitudinem constitutarn 
habui cum domo uestra ante aliquanto quam tu natus es, 
10, 3, 2; add am. n ; Ante pttdor quam- te uiolo, Verg. 4, 
24; 13. w. abl. of the bow much, first before ante, quod 
tauto ante praedixeras, Cic. Phil. 2, 83; add Verr. 2, 5, 89; 
multo ante prospexi tempestatem futuram, fam. 4, 3, i ; 
add Liv. 27, 42, 13; paulo ante, rep. 2, 15; aliquot annis 
ante secundum Punicum bellum, acad. 2, 13; colouia paucis 
annis ante deducta, Phil. 2, 102 ; bienuio ante, Liv. 39, 21, 
2 ; 14. w. adj. bef. ante, noun after, et illos septem... 

et multis ante saeculis Lycurgum...habitos esse sapientes, 
Cic. Tusc. 5, 7 ; paucis ante diebus cum facile posset educi 
e custodia, noluit, I, 71; legem uiginti ante annis latam 
Liv. 34, 6, 9; 15. rarely with the abl. after ante, 

necessitudinem constitutam habui cum domo uestra ante 
aliquauto quam tu natus es, Cic. fam. 10, 3, 2 ; quae ante 
paulo breuiter attigi, rep. 2, 9 ; but in sen. 6 Halm has now 
multo ante; cum Aequis post aliquanto pugnatum est, Liv. 
2, 31, 4; 16. by attraction, an ace. in the same sense, 

chiefly in later writers, interrogo uos inquit (Cato) quando 
hanc pomum (a fig) demptarn putetis ex arbore ? cum inter 
omnes recentem esse constaret : atqui tertium inquit ante 
diem (only two days ago) scitote decerptam Carthagine, Plin. 
'5> 75! a( l quern ante annos septerndecim mittere ausi 
sumus qui eum prenderent, Liv. 38, 52, 7 ; and prob. in Liv. 
40, 52, i quae ante annos (Madv. w. MSS annis) octo 
uouisset; eadem negligentia quae dies ante paucos (a. p. 
dies ?) prodiderat a few days before 3 1 , 24, 5 ; iam ante 
biennium quails esset apparere coeperat, Veil. 2, 112, 7 ; si 
scrobibus uineam posituri erimus optimum erit ante annum 
scrobes facere, Col. arb. 4, 3 f. ; ante annum quam pomaria 
disponere uoles, scrobes i'acito, 19, i; add 16, 2; nobis 
ante quadriennium amissus es, Tac. Agr. 45 ; hunc sui 
finem multos ante annos crediderat Agrippina contempserat- 
que, an. 14. 9; paucos ante menses tabula aenea inuenta 
e.st, Suet. Caes. 81 ; scripta abolita quamuis probarentur 
ante aliquot annos recitata, Tib. 61 ; Sestio a se ante 
lane's dies increpito, 42; add Tib. 61 f. ; Cl. 27; Oth. 5 ; 
Claudt'am ante quintum mensem diuortii natam, Cl. 27 ; 
add aUo Cal. 8; 17. by attraction also, me ante diem 
XIII Knlendas lanuarias ( = die decimo tertio ante Kalendas 
lanuariai-) principcm reuocandae libertatis fuisse, Cic. Phil. 
14, 20; add Cat. i, 7 (bis) ; ita nouit fecitque ante diern 
tertiam n< nas Quintiles, Liv. 27, 23 f. ; add 39, 52, 4; 
18. commonly abbrev., Cocero Fofini sp. a. d. Ill N(onas) 
Oc(tobris) L. Cin. Cn. Pa. (a. u. c. 669), on a tessera CIL 
717; L. Aili(us) a. d. eidus Octob(ris), on an olla 822; 



a. d. XIII Kal. Ian., Cic. Phil. 10, 23; haec senatus 
consulta perscribuntur a. d. VII Id. Ian., Caes. b. c. i, 5, 
4; 19. the same with in or ex prefixed, dixi caedem 
te optirnatium contulisse in ante diem V Kalendas Nouem- 
bres, Cic. Cat. I, 7; nuutii tristes uenerant ex ante diem 
III (III om. MSS) non. lun. usque ad prid. Kal. Sept., 
Att. 3, 17, i ; supplicatio indicia est ex ante diem V 
idus Octobres cum eo die in quinque dies, Liv. 45, 2, 12; 
2O. often w. perf. part., qui hie ante-parta patria 
peregre prodigunt, Naev. 84 B ; Vt uirtute eorum ante-parta 
per flagitium perderes, PI. Trin. 3, 2, 17; add True. I, i. 
42; ante-faeta, Titin. 144 E; Turp. 126 K; 21. attached 
to a noun, neque enim ignari sumus ante-malorum = TUV 
TrpoTfpaf Ka.K<ai>, Verg. I, 202; so ante-consilia, Capitol. 
Gord. 24; ante-meliorem, ps. Quint, decl. I, 14; 
22. in old writers w. abl. (dat.?) says Pomp, comrn. 278, 15, 
as ante templo, Pacuv. ; 23. for alleged ace. cf. Max. 

Viet. 1953 P; 24. for change of i in antid to e in ante 

on loss of final cf. postid poste, magis mage, tristis triste, 
uidebaris uidebare; 25. antid and am prob. comp. ; s. 
paper on suffixes of prep, in Tr. Phil. Soc. for 1870 ; and of. 
extrad; note too use w. quam in 1 1 ; V 26. in comp. w. 
verbs ante means before in place, in time, in excellence, as 
ante-eo walk before, live before, surpass ; ante-cedo precede 
in place, in time, in quality; 27. as poste (postid) from 
a simpler pos after, so ante (antid) from a lost an before, 
the t of ante as of poste and post excr. ; this an before 
Eitschl (Plant. Exc. 522) sees perh. in an-testari an-tenna; 
but perh. it = G. an, L. ad (ar), commonly meaning to, but 
perh. orig. before, as jrpos (i) before, (2) to; cf. ad-esse which 
in meaning agrees w. praesens ; for an as variety of ad cf. 
am-pendix (i. e. an-p.) = appendix (i. e. ad-p.) 

antea, adv. [for autearn ; cf. postea, praeterea, postillii 
etc., and antequam postquam; prob. a datival suffix, cf. 
interim for interibi and (j. nach-dem in-dem etc.] before 
this, before that, formerly, Si antea, (dissyll.) uoluisses, 
esses: mine sero cupis, PI. Trin. 2, 4, 167; but in Epid. i, 
i, 31 read ante; qui antea (deuis) obsonitauere, postea cen- 
tenis, Cato ap. F. 201 a, 32; nemo ante fecit uti..., Cato ib. 
305 a, 12; nam antea Qui scire posses, Ter. And. i, i, 25; 
huiic audiebaut antea praesentem uident, Cic. Man. 13; 
fuit antea tempus cum Germanos Galli uirtute superarent, 
Caes. b. g. 6, 4, 1 ; clipeis antea Eomaui usi sunt, dein, post- 
quam stipendiarii facti sunt, scuta pro clipeis feccre, Liv. 8, 
8, 3 ; oppidum Poiieropolis antea, mox a conditore Philip- 
popolis, nunc a situ Trimontium dicta, Pliu. 4, 41 ; 2. 

different somehow frn prius, quod ad te antea, atque adeo 
prius scripsi, sic euirn rnauis,... fecisti me acriorem, Cic. 
Att. 15, 13, 3. 

ante-actus, better written separately, as in Cic. mv. 2, 
37; Verr. 2, 3, 146; Lucr. I, 234; Ov. M. 12, 115. 

ante-aedificialis, adj. before the building, ara louis. 
Diet. Cr. 5, 12. 

ante-ambulo, onis, m. one who walks before (a great 
man), tumidique anteambulo regis, Mali. 2, 18, 5 ; add 3, 
7, 2; 10, 74, 3; Suet. Vesp. 2. 

ante-cards? in Cic. N.D. 2, 114., read ante canem. 

ante-can tamentum, i . n. a prelude, Apul. M. 1 1, 9 (dub.). 

anta-cantatJuus, arlj. first sung, as transl. cf. Trpo-wSiicos, 
of the first of two connected lines, as the hexameters in 
elegiacs, or the line Ibis Liburnis, in Hor. epod. i, i ; liar. 
Viet. 2500, 42. 

ante-capio, ore, cepi, ceptus, vb. take beforehand, pre- 
occupy, Medos, Tac. an. 15, 2; poutem, h. 4, 66; 2. 
deal with or provide beforehand, anticipate, TrpoXiji/w, id 
est anteceptam ammo iuforniatiouem, Cic. N. D. I, 43; ea 
omuia luxu, Sal. Cat. 13, 3; quae bello usui forent, 32, i; 
noctem, 55, i; tempus legatorum, lug. 21, 3; 3. written 
often diuisim, as Liv. 5, 38, I. 

ante-cedo, ere, ssi, ssum, vb. go before, precede, ONpe- 
ditus antecesserat legiones, Cic. Att. 8, 9 f. : biduo me ante- 
cessit, Brut, ad Cic. fam. 1 1, 13, 2; equites qui agmen ante- 
cessissent, Caes. b. g. 4, 10; add 7, 12; 2. of time, pre- 
cede, aetate paulum his* antccedens, Cic. Brut. 82 ; causis 
autecedeutibus, fat. 23 ; autecedens annus, Plin. 13, 59; 
3. met. take precedence of, surpass, Virtute regi Agathocli* 



ANTECELLO 



antecesscris, PI. Ps. I, 5, 118; Nemo antecedat filio* credo 
meo, 1, 5, 3; ubiambitionemuirtuti* uideas autecedere, Titin. 
ap. Non. 499 ; quantum uatura homiuis pecudibus* reliquis- 
que beluis antecedat, Oic. off. I, 105; duritiam lapidis, 
Plin. 36, 181 ; pa. Nep. w. ace. as: eum, Aleib. 9, 3; hos, 
11,4; se, Thras. 4, 3; ceteros, reg. 2, I ; 4. as pass, 
pers., Auson. Cirat. 3 ; 5. older construction w. dat. see *. 
ante-cello, ere, vb. overtop, in use only met. surpass, 
excel; w. dat. ccteris, Cie. Verr. 2, 3, 10; 2, 4, 118; ap. 
Prise. I, 527, 13 K; sensibus bestiarum, N. D. 2, 145 etc.; 
Z. w. ace. omnis, Plin. 8, 174; oinues fortuna, Tac. 
an. 14, 55 ; stirpem, h. 2,3; uictoriae gloriam, Val. M. 3, 

8, I ; 3. as pass, pers., (inferiores) his rebus antecellun- 
tur, Cornif. ad Her. 2, 48. 

ante-cessio, Onis, f. going before, precedence, Cic. Tim. 
10; off. I, II ; top. 53. 

ante-cessluus, adj. antecedent, Tert. virg. vel. 4. 

ante-cessor, oris, m. one who precedes, as soldiers sent 
in advance, Suet. Vit. 17; bell. Afr. 12; 2. a predeces- 
sor in an office, edictum quod ab antecessore datum est, 
Paul. dig. 5, I, 55; a. praesidis, Ulp. 27, 9, 9; Apul. flor. i, 

9, p. 39 HUd. ; and 15 f.; 3. a teacher of law, C. lust. 

1, 17, I, 3; I, 17, 2, 9; 4. of the Holy Ghost, Tert. 
virg. vel. if.; of the Apostles, Marc. I, 20; 5, 3. 

ante-cessus, iis, m. only in phrase in antecessum, in 
advance, accipere, Sen. ep. 7, 10; dare, 118, i; ben. 4, 32, 
4; sanguine senatus sibi parentabant, Flor. 2, 9, (3, 21), 20. 

ante-coenium, i, n. [coena for cena] a snack before 
dinner, Isid. or. 20, 2, 12; met. Apul. M. 2, 15 f. 

ante-cresco, ere, vb. increase by something prefixed, 
uerba quae in praeteritis antecrescunt, in primis syllabis 
breuiautur utpeudeo pependi, Serv. de final, p. 1811 P; 451, 
6K. 

ante-curro, ere, vb. run before, (Veneris Stella solem) 
antecurreus lucifer appellatur, Vitr. 9, 4, 7. 

ante-cursor, oris, m. one who runs before, hence of 
soldiers sent in advance, Caes. b. g. 5, 47, I ; b. c. I, 16, 3; 

3, 36, 8; 2. gen. precursor, Tert. monogam. 8; adv. 
Mare. 4, 33. 

ante-eo, (old antid-eo), ire, iui or ii, vb. go before, pre- 
cede, anteibant lictores cum fascibus, Cic. agr. 2, 93; ante- 
irentt cursibus auras, Verg. 12, 84; Te semper anteitt 
saeua Necessitas, Hor. od. i, 35, 17; anteire primores ciui- 
tatis, Liv. I, 59, 6; equo, pedibus, Suet. Caes. 57; 2. 
of time, get the start of, anticipate, Id te oro ut ante eamus 
(so Umpf.), dum teinpus datur, Ter. Andr. 3, 3, 24 ; semper 
uos aetatem meam honoribus uestris anteistis, ego uestros 
honores rebus gerendis praecessi, Liv. 38, 51, n; 3. 
met. get ahead of, outstrip, incendium anteiit remedia uelo- 
citate mali, Tac. an. 15, 38; antibo periculum, 5, 6 (6, i); 
4. esp. in the sense take precedence of, surpass, excel, 
Solus ego omnibus* antideo, PI. Pers. 5, 2, 2; Campans 
genus Multo Surorum iam antidit patientia, Trin. 2, 4, 145 ; 
omnis... stultitia, Bac. 5,1,3; omnis homines crucialnlitati- 
bus, Cist. 2, i, 3; munditiis Munditiam, PI. Cas. 2, 3,9; 
erum ante eot (so Umpf.) sapientia, Ter. Ph. 2, I, 17; cum 
aetate illos anteiret sapientia omnes, (al. illis*... omnibus), 
Cic. Phil. 9, i ; ceteris* uirtute, off. 2, 37 ; ceteros, Tac. h. 

4, 13, i; multis*, (jell. 19, 9, 8; 6. w. inf. ferrumque e 
corporecantu...Anteibat eunctos, Sil. 5, 355 ; 6. aspass. 
pers., se abs te anteiri, Cic. Sul. 23 ; ne ab aliis anteiretur, 
Tac. h. 2, 101 ; 7. neque Seianus audebat auctoritati* 
pareutis antire, go ahead of, assert superiority over, Tac. 
an - 5 3 ! 'inid nellet crastinus Auster anteibatt, anti- 
cipated, Sil. 14,456; 8. constr. w. dat. marked*; w. 
ace. unmarked ; 9. the e of ante forms no syllable, see 
t above; add Lucr. 4, 139; Ov. a. a. 2, 726; Hor. ep. I, 

2, 70 ; hence written diuisim, or w. e omitted, or w. ei as 
diphthong. 

ante-factus, better diuisim, Cic. Deiot. 37 ; Liv. 37, 53, 
5; Vitr. 9, 7 (6), 2; Gell. 17, 7, 3. 

ante-fero, rre, tflli, latus, vb. carry before, ut uictarum 
gentium uocabula antoferrentur, Tac. an. 1,8; xx imagines 
antelatae sunt, 3, 76; but in Verg. 6, 677: ante tulit 
(diuisim) ; 2. met. place before, prefer, Bibuli fortunam 
omnium triumphis, Cic. fam. i, 9, 7; uoluntatem tuam 



ANTEMNA 

commodo meo, 5, 20, I ; ut nemo ei se honore anteferret, 
Sul. 89; add ps. Nep. Them, i, i ; Ages. 4, 6. 

ante-flgo, ere, xus, vb. fix in front, only in perf. part., 
truncis arborum antefixa ora, Tac. an. I, 61 ; antefixi fora- 
minis (dub.), Vitr. 10, 15 (10), 4; 2. autefixa as sb. n. 
pi. ornaments in front of a temple, antefixa tictilia deorum, 
Liv. 34, 4, 4; add 26, 23, 4. 

ante-genitaiis, adj. [ante geuiti] of preceding genera- 
tions, experimentum, Plin. 7, 190 f. 

antc-gradatio, onis, f. marching forward, stellarum, 
Cassiod. astr. 7 ; Isid. 3, 67. 

antc-gradus, adj. marching forward, not. Tir. p. 155. 

ant-grdior, di, essus, vb. r. march forward, precede, 
solem, Cic. N.I). 2, 53; praecursoribus iam antegressis, 
Amm. 16, 12, 8; 2. of time, precede, cum antegressa 
est honestas, Cic. off. I, 94; cum hae causae antegressae 
sint, fat. 45; div. 25. 

antS-habeo, ("re, vb. regard as preferable, prefer, diuul- 
gata ueris, Tac. an. 4, 1 1 f. 

ante-hac, (perh. always dissyl.) adv. [see antea] before 
this, before, Nam hie quidem omnern imaginem meam, quae 
antehac fuerat, possidet, PI. Amph. I, I, 302; and in 
15 other passages ; Qui antebac inuicti fuerunt, pater optime 
Olympi, Hos...uici, Enn. an. 198 V ; add 209; Iriiqui patris 
est, nam quod autehac fecit, uib.il ad me attinet, Ter. Andr. 
i, 2, 16; add 2, I, 3; Haut. 2, 3, 29; Ad. i, 2, 6; 2, 2, 42; 
add Turpil. 21, and 167 B; uideo non ut antehac putubam 
nouitati esse inuisum meae, Cic. fam. i, 7, 8; antehac 
quidem sperare saltern licebat, mine etiam id ereptum est, 

12, 23, 3; saepe antehac fidem prodiderat, Sal. Cat. 25, 4; 
Antehac nefas depromere Caecubum, Hor. od. I, 37, 5; ut 
antehac flagitiis, ita tune legibus laborabatur, Tac. an. 
3, 25. 

anteid, older form of antid, perh. a compar. for antein 
(cf. irp'iv aft. n-pu', for Trpiox, i. e. Trop-iov) from a simple an w. 
t excr. 

anteld-ea, adv. s. antidea. 

antella, ae, adj. f. dim. as sb. [for antfrula, implying an 
adj. f. antera, cf. postella, crupper strap of same, for poste- 
rula] a fore- or collar strap of a saddle, Isid. 20, 16, 4; cf. 
postella. 

ante-log-ium, ii, n. a preface, PI. Men. pr. 13 ; Austin. 
ep. 16 ; Symm. ep. I, 77 (dub.) ; 8, 23 ; 2. the right of 

speaking first, Macr. s. I, 24, 21 ; 7, 4, 2. 

ante-luc-anus, adj. before day -light, Cic. Tusc. 4, 44; 
fam. 15, 4, 8; Cat. 2, 22; Colum. n, 2, 12 and 55. 

ante-luc-io, adv. before day-light, Apul. M. I, ii ; 9, 15. 

ante-luc-ulo, adv. the same, Apul. M. I, 14. 

ante-lud-ium, ii, n. a prelude, Apul. M. II, 8. 

ante-mrldia-li, adj. before noon, home, Mart. Cap. 6, 
p. 195 (j, 203, 2 Eyss. 

antS-merldia-nuB, adj. before noon, Cic. Att. 13, 23, I ; 
or. 3, 22 and 121. 

anti-mcridie, adv. before noon, not. Tir. 74. 

anto-mitto, ere, si, ssus, vb. send in advance, (elephanti) 
flumen transituri minimos antemittuut, Sol. 25, 5; but not 
Caes. b. g. I, 21, 3; b. c. I, 51, 4; 2. ante missae ar- 
bores, trees left in front as marks of boundary, Front. 5, 8 ; 

13, 5; 41, 12; Hyg. 15, 9; Sic. Fl. 38, 19, ed. Lachm. 

1. Antemna, ae, f. a town of the Sabines, Autemna 
ueterior est quam Itoma, Cato orig. ap. Prise. I, 264, 18 K ; 
Antemnaque prisco Crustumio prior, Sil. 8, 367 ; 2. gen. 
Antemnae, arum pi. f., Antemnae, quod ante qua Anio (so 
Lachm. cj.; MSS quauto) influit in Tiberim, Varr. 1. 5, 5 ; 
add Paul. ex F. 17 v. amneses; Ardea...et turrigerae Antem- 
nae, Verg. 7, 631 ; Antemnae, Plin. 3, 68 (so MS B). 

2. antemna, (less correctly antenna*) ae, f. [?] sail-yard, 
yard-arm, yard, procellae...frangere inalum, Kuere antem- 
nas (so BC), scindere uela, PI. Tr. 4, I, 18; fun 
antemnas ad males destiuabant..., quibus abscisis antemnao 
concidebant, Caes. b. g. 3, 14, 6; Antemnaeque gemaut. 
Hor. od. i, 14, 6; Cornua...antemuarum, Verg. 3, 549; 
Ellugit hibernas demissa antemua procellas, Ov. tr. 3, 4, 9; 
antennae* lintea summae, Luc. 9, 328; antemua, Val. Fl. 
i, 623; lulian. dig. 14, 2, 6; Alfen. 21, 2, 44; but anten- 
nae*, Char. 33, 7; 2. Autemnae, a city, see Autemna i. 

152 



116 



ANTEMNAS 



ANTEVERTO 



Antemnas, atis, adj. of Autemnae, Liv. I, 9, 8; I, in. 2. 

ante-moenio ? founded on a bad cj. in PI. Mil. 2, 2, 66, 
wh. read w. Kiessling: Anteueni aliqua atque aliquo (saltu) 
circumduce exercitum. 

ante-mflrale, is, adj. n. as sb. an outwork, Hier. Horn. 
2 Vulg. Thren. 2, 8- 

antS-mflr-Snus, adj. before tbe walls, uallum, Amm. 

21, 12, IJ. 

antS-occupatio, onis, f. anticipation, Cic. or. 3, 205 ; 
quoted by Quint. 9, 1,31; cf. 9, 2, 1 6. 

ante-paenultimus, adj. antepenultimate, Diom. 431, 
13 K; Prise, i, 106, 3. 

ante-pag-mentum, (anti-p.) i. n. [ante or anta + pango] 
jamb or side-post of a door, parietes ex latere antepag- 
menta quae opus erunt indito, Cato r. 14, 4; facito aute- 
pagmenta abiegnea lata a ;. crassa , CIL 577, 2, 4; 
ostiorum et eorum antepagmentorum in aedibus hae sunt 
rationes, Vitr. 4, .6, i ; add 2 6 ; antipagmenta ual- 
uarura ornamenta quae antis appinguutur, id est affiguntur, 
Paul, ex F. 8. 

ante-partus, better written diuisim, PI. Trin. 3, 2, 17 ; 
True, i, i, 42; Naev. ap. Char. 213, 2 K. 

ante-passio, onis, f. = perturbationis initium, Trpoiraffcia, 
Hier. ep. 79. 

ante-pedes, adj. as sb. m. trje fore feet, uestigia ante- 
pedum, Cic. arat. 452 ; 2. friends who precede a great 
man, regii, Cass. Var. cur. Pal. 7, 5 ; circumpedes sunt 
obsequia seruorum, antepedes amicorum, Agroet. 2274, 
32 P; cf. togati ante pedes, luv. 7, 143; = anteambuloues 
of Mart. 

ante-pendulus, adj. banging in front, crines, Apul. M. 
2, 23 ; 5, 22. 

ante pllanus, adj. stationed before the pilaui, i.e. the 
triarii, hoc xxx manipulorum agmen (i. e. the hastati and 
principes) antepilanos appellabant, Liv. 8, 8, 7 ; rorarii pro- 
currebant inter antepilanos addiderantque uires hastatis ac 
principibus, 8, 9, 14; 2. in late times of the light troops 
in front of the legions, antepilanis hastatisque uelut muro 
fundatis, Amm. 16, 12, 20; add 28, I, 46. 

antc-polloo, ere, vb. out-weigh, hence met. surpass, 
(Hypata) cunctae Tbessaliae antepollet, Apul. M. i, 5 ; toto 
uertice antepollebat, 7, 5. 

anto-pono, ere, sui, sHus, vb. place before, serve 
up before, Bonum anteponam prandium pransoribus, PI. 
Men. 2, 2, 2 ; Me inferre Veneri uoui iam ientaculum. Quid 
antepones (Quid? an te pones) Veneri (iam) ientaculo? 
Me, te atque hosce omnes note the pun PI. Cure, i, i, 
73; Scelestiorem cenam...Quam quae Thyestaest anteposita 
et Tereo, Rud. 2, 6, 25 ; 2. gen. place before, uon ante- 
positis uigiliis, Tac. an. I, 50; add 12, 56; 15, 32 ; 3. 
met. place in value before, prefer, Quo deteriores ante- 
ponantur bonis, PI. Poen. pr. 39 ; amicitiam omnibus rebus 
humanis, Cic. am. 17; te uicmis tuis, Q. fr. i, 2, 7; has 
occupationes Britanniae, Caes. b. g. 4, 22, 2 ; 4. ante 
posta (diuisim), Ter. Maur. 217 Lachm. 

ante-potens, ntis, adj. powerful beyond others, PI. Trin. 

5, i, i- 

antc-praecursor, oris, m. precursor, Ter. Bapt. 6. 

anto-quam, conj. before; of the past, w. ind. of facts, 
Bubj. of non- facts, antequam Cartago capta est, CIL 
200, 89 ; ante quam delectata est Atheniensium ciuitas hac 
laude dicendi, rnulta iam memorabilia effeeerat, Cic. Brut. 
49 ; cui fui semper amicus ante quam ille reipnblicae est 
factus inimicus, Phil. 12, 23; add AH. 2, 7, 2; fam. 10, 3, 
2; ueque ante dimisit eum quam fidem dedit..., Liv. 39, 
10 f. ; bxit : qui antequam de meo aduentu audire potuis- 
sent, in Macedonian! perrexi, Cic. Plane. 98; 2. of the 

fut. both ind. and subj., as first ind., the fut. regarded 
as certain, (iudices praetor an)te quam* ibunt (sc. in con- 
siliuni) facit(o) iurent..., CIL 198, 44; 3. esp. if a neg. 
precede, neque defatigabor ante quam illorum uias per- 
i-rpero, Cic. or. 3, 145 ; 4. also w. subj., aed(ilis) diebus 
ne minus x antequam locet propositum habeto quo die 
locaturus sit, CIL 206, 34 ; a. de incommodis Siciliae dicam, 
pauca milii uklontur de prouinciae dignitate dicenda, Cic. 
Verr. 2, 2, 2; a. de re publica dicam..., exponarn uobis con. 



silium profectionis meae, Phil. 1,1,5; * ' ne ' nc ^ seems 
strange in : dabo operam ut istuc ueniam ante quam plane 
ex aniino tuo effluo, Cic. fam. 7, 14, i ; Sed mihi uel tellus 
optem prius ima dehiscat...Ante, Pudor quamt te uiolo aut 
tua iura resoluo, Verg. 4, 27 ; 6. often written as two 
words as *, but in authors this depends on edd., often 
parted by a word as t; 7. see ante 12. 

anterid-ion, ii, n. a small prop, dub. ap. Vitr. 10, n 

(17), 9- 

ant-Sr-ior, oris, adj. front, chlamydis pars, Amm. 16, 8, 
8; add 25, 3, 2; Prise. I, 85, 13 K; 2. of time, anterior, 
litterae tuae, Symm. ep. 6, 59; Prud. Symm. 2, 96; 

3. anterius adv. first of the two, Sidon. ep. 2, 9. 
anteris, idis, f. a prop or bulwark, in archit., anterides 

siue erismae, Vitr. 6, 11, 6. 

antes, ium, m. pi. rank or row, as of soldiers, pedites 
quattuor agminibus, equites duobus antibus, Cato ap. 
Philarg. ad Verg. G. 2, 417 ; 2. of vines etc., Verg. G. 

2, 417; Colum. 10, 376; antes extremi ordines uinearum, 
Paul, ex F. 16 ; antes OTIXOI a/jnrt\wt>, Gloss. ; antium 
TOL&UV, Gloss. 

ante-scli61a-riii8, adj. as sb. m. a school-master (?), 
Petr. 81 (al. antescholanus) ; pontificibus aut ante scolaris, 
inscr. Or. 1175, 9. 

ante-signa-nus, adj. m. as sb. one of the soldiers in 
the front line (principes) before the standards (signa), and 
so a picked soldier, or grenadier, pro antesignanis (equites) 
parmas obiciunt, Liv. 2, 20, 10 ; reuectus ad antesignanos 
legionum, 7, 33, 9; cadunt antesignani, et ne nudentur 
propugnatoribus signa, fit..., 9, 39, 7 ; non ilia (pugna) per 
principes hastatosque ac triarios, nee ut pro signis ante- 
signani, post signa alia pugnaret acies, 22, 5, 7; 2. 
fueras in acie Pharsalica a., Cic. Phil. 2, 71 ; eleetos ex 
omnibus legionibus fortissimos uiros, antesignanos, cen- 
turiones, Caes. b. c. 1,57, i; 3. met. Apul. M. 4, n; 

4. of doubtful meaning in Veg. mil. 2, 7. 
antesto, see antisto. 

antestor, Sri, vb. r. [either for ante-testor, or better fm 
an = ad, see ad] call upon (a third person) to be a witness, 
before arresting, by touching his ear, si in ius uocat, ito. 
Ni it, antesta(mino) : igitur em capito, XII tab. ap. Porphyr. ; 
ad Hor. s. i, 9, 76; quid me in ius uocas? ... Nonne ante- 
staris ? Tuan ego causa carnufex Quoiquam mortali libero 
auris atteram? PI. Pers. 4, 9, 10; add Poen. 5, 4, 59 and 
60 ; Cure. 5, 2, 23 and 25 ; licet antestari ? ego uero Oppono 
auriculam. Rapit in ius, Hor. s. i, 9, 76; est in aure ima 
memoriae locus quern tangentes antestarnur, Plin. n, 251 ; 
2. as pass., impubes non potest antestari, Aelius (or 
Liuius Drusus) ap. Prise, i, 382, 2 K; add I, 379, 6; 

3. beyond legal sphere, call as a witness, appeal to, te, 
Mague antestaretur, Cic. Mil. 68. 

ante-uenio, ire, ufni, uentum, vb. come or go before, 
get ahead of, Anteueni aliqua atque aliquo saltu circum- 
duce exercitum, PI. Mil. 2, 2, 66 ; per tramites occultos 
exercitum Metelli anteuenit, Sal. lug. 48, 2 ; add 56, 2 ; 
2. met. get ahead of, outstrip, surpass, Omnibus* rebus 
ego credo amorem nitidis anteuenire, PI. Gas. 2, 3, i ; per 
uirtutem nobilitatem, Sal. lug. 4, 7 ; plerosque (et consilio 
et manu), 96, 3; b<mitieia...laeta sunt durn uidentur ex- 
solui posse, ubi anteuenere, pro gratia odium redditur, 
Tac. an. 4, 18 f. ; 3. get the start of, anticipate, Temper! 
huic* hodie anteueui, PI. Trin. 4, 2, 66; 4. as pass, 
imp., Cato ap. Non. 87, 17; 5. old coustr. w. dat. 
marked *. 

anteucnt-iilus, adj. [t excr.] coming before, covering 
the front, comae anteuentulae contegebant faciem, Apul. 
M. 9, 30; crines, flor. I, 3. 

anteuersio, onis f. getting the start, anticipation, Am- 
mian. 21, 5, 13 

ante-uerto, (older -norto), ere, uerti, uersus (uorsus); 
as vb. trans, lit. turn first of the two hence met. give 
precedence to (over), Rebus aliis antcuortam (A anteucrtam ) , 
Bacchis, quae mandas mihi, PI. Bac. 4, i, I (v. 526); om- 
nibus consiliis (diit.) anteuertendum existimauit ut Narbonem 
proficisceretur, Caes. b. g. 7, 7,3; tuum otium aliorsum 
negotiis, Pacat. pan. Theod. 9 ; 2. as vb. intr. get ahead 



ANTEVIO 

of, pass, miror ubi ego huic* anteuerterim (so not -uort-, 
A i m. and Arus. p. 216), Ter. Eun. 4, 5, 12; Stella Mer- 
curii turn anteuertens turn subsequens, Cic. N. D. 2, 53 ; 
3. met. Pol maerores mihi anteuortunt gaudiis* (dat.), PI. 
Capt. 4, 2, 60; 4. Rut the start of, anticipate, uidit 
necesse esse Miloni proticisci illo quo est profectus die ; 
itaque anteuertit, Cic. Mil. 45 ; but in Tac. an. 13, 30 
anteiit; 6. note dat. in old writers *. 

ante-uio, are (meo vb.), go before, Venant. 4, 26 m. 

ante-udlo, are, vb. fly before, agmen, Sil. 12, 600; 
Zephyros, Claud, phoen. 21 ; in Verg. 9, 47 ; 12, 455 
diuisim. 

Anteuorta, ae, f. Anticipation, as a goddess, Macr. s. 
i, 7, 20; cf. Ov. F. I, 633; Gell. 16, 16, 4. 

anti-urb-anus, adj. before the city, suburban, Paul, ex 
F. 8. 

ant-ezeugminon, i, a grammatical term, see Mart. Cap. 
5, p. 176 G, i So 1. 1 6 Eyss. 

anthalium, ii, n. dim. an Egyptian plant, Plin. 21, 88 
and 175. 

anthedon, mis, f. a kind of medlar, Plin. 15, 84. 

anthemerum, adj. n. as sb. some eye-salve, cachet, ap. 
Tochon. p. 71. 

anthemis, Idis, f. chamomile-plant, Plin. 21, 99 and 
103 ; 22, 53 and 54; 26, 87. 

anthcra, adj. f. as sb. a fo'rm of medicine, flower (of ), 
Plin. 24, 69; in Gr., Cels. 6, n, p. 249, 4Dar.; 6, 15. 

anthericos, adj. m. as sb. stalk of the asphodel, Plin. 
21, 109; 22, 67. 

antnias, ae, m. a kind of fish, Ov. hal. 46; Plin. 9, 182; 

32, 13- 

anthinos, adj. of flowers, reel (spring honey), Plin. 

"- 34- 

antbrac-mus, adj. of coal, black ; anthracina as sb. f. 
a mourning dress, Varr. ap. Non. 550, 6. 

anthracites, ae, m. a kind of stone, Plin. 36, 148. 

antbracltls, Idis, adj. f. as sb. a gem, bloodstone, Plin. 
37, 99 and 189; Solin. 37, 24 (not anthracias). 

antnriscum, i, n. dim. a plant, southern chervil, scan- 
dix australis Linn., Plin. 21, 89; 22, 81. 

anthropd-latra, ae, m. (man-worshipper) a nickname 
for Unitarians, cod. lust. I, i, 5 and 6. 

anthropd-morphlta, ae, m. (assigning a human form), 
the same, AUK. haeres. 

anthropd-phagus, adj. as sb. m. man-eater, cannibal, 
Plin. 4, 88; 6, 195. 

anthus, i, m. a bird, yellow wagtail? Plin. 10, 116 and 
205. 

anth-upo-phora, ae, f. anticipation of an objection, Sen. 
controu. i, 7 ; in Gr., Quint. 9, 2, 106 ; 9, 3, 87. 

anthyllion, see anthylliuin. 

anthyllis, Idis, f. a plant, Plin. 26, 84 and 160. 

anthyllium (ion) or -Hum, a plant, Plin. 21, 175; 26, 
84. 

antiae, adj. f. pi. as sb. [ante or avri\ front- or side- 
curls, Apul. flor. i, 3; antiae cmcinni dependentes prope 
auriculas, Isid. orig. 19, 31 ; cf. Paul, ex F. 17; antiae irpo- 

KO/JUOV, GlOSS. 

Antianus, adj. of Antium, Hercules, Cic. ap. Non. 284, 
2; as sb. m. (so. ager) the territory of Antium, Plin. 3, Si. 

Antias, fitis, adj. of Antium, res, Liv. 6, 9, 3; ager, 8, 
12, 3; 3. as sb. inhabitant of A., 8, 12, 2; 8, 14, 8; 
Fprtunis Antiatibus, inscr. Or. 1738. 

Antiat-icus, adj. as sb. m. (conqueror) of the Antiates, 
P. Maen(ius) Ant., on a coin, Eckh. 5, 240. 

Antiat-mus, adj. of the Antiates, a title of Fortuna, 
Suet. Cal. 57 ; of Ceres, in sacrario Cereris Antiatinae, 
inscr. Or. 1494. 

antibacchius, adj. of antibacchi ( ), uersus, ut: 

Mariti beati paremus nepotes, Diom. 513, 25 K; (pes) xit 
biirbatiis, Inliuu. exc. 323, 34 K; = palimbacchius, Cledon. 
30, 29 K ; see 

antlbacchuB, m. a foot, either or ace. to others 

--, Ter Maur. 1410 14; in Auson. ep. 4, 93 : Vt 

claudat Choriambon Antibacehus (speaking of end of 
Sapphic, as: (lam satis ter)ris nluls atqlue dirae). 



ANTIPHERNA 



117 



antlbiuls, is, f. part of a ballista, opp. to the basis, 
Vitr. 10, 17, 9. 

anti-b&rcum, adj. n. as sb. a sort of sun-dial, Vilr. 
9. 9, I- 

anti-catog6ria, ae, f. a counter-accusation, recrimina- 
tion, Aug. c. Crescon. 26 and 74; in Gr. Quint. 3, 10, 4; 7, 

2,9- 

anti-cato, finis, m. a work of Caesar in reply to a pane- 
gyric on Cato, luv. 6, 337; Quint. I, 5, 68; Gell. 4, 16, 8. 

Antl-christus, m. Antichrist, Eccl. 

anti-chthdn-es, m. pi. the Antipodes, Plin. 6, 81; Mela 

1, I. 

anticipatio, onis, f. preconception, TpoXij^ts or ante- 
cepta animo rei quaedam informatio, Cic. N. I). 2, 43; add 
44; 2. of a first attempt at walking, Arnob. 3; 3. 
anticipation of an objection, lul. Eufin. 

anticipo, are, vb. [impl. a noun anti-ceps fm ante + capioj 
play the part of an anticeps (so to Kay), anticipate matters ; 
as vb. intr. Anticipate atque addite calcar, Varr. ap. Nun. 
70, 12; sol...Anticipat, caelum radiis accendere temptans-, 
Lucr. 5, 659; add Plin. 2, 122; 2. vb. trans, anticipate, 
molestiam, Cic. AH. 8, 14, 2; mortem, Suet. Tib. 61 ; uiam. 
Stat. Th. 6, 442; 3. hence in pass, quod ita sit iuforma- 
tum anticipatumque (que om. MSB), Cic. N. D. I, 76; add 
Ov. M. 3, 234; Suet. Claud. 21. 

antlcus, adj. [ante; cf. posticus] before, fore, in front, 
quae ante nos sunt antica quae post nos postica, Paul, ex F. 
p. 220; pass, in Cic. Tim. 10 corrupt; 2. in augural 

and gromatic lang., southern (as augur faces the south), 
templi partes quattuor... antica ad meridiem, postica ad 
septemtrionem, Varr. 1. 7, 2, p. 289 Sp. ; add Paul, ex F. p. 
220; Serv. ad B. 9, 15; for agrimensores, Front. 28, 3 ; Hyg. 
1 66, 17; lib. col. 249, 6; lib. Dolab. 303, 23 ed. Lachm. ; 
antica ne<nnj./3pia., Gloss. ; see antiquus. 

anti-dactylus, m. the opposite to a dactyl, an anapaest, 
Mar. Viet. p. 2488 P. 

antid, older form of ante, standing for antin, a comp. of 
an, old form of ad, with t excrescent, cf. postid. Hence 

antid-ea, (cf. antld-hac and postld-ea) adv., = antea, be- 
fore, sooner, si antidea senatus populusque iusserit fieri ac 
faxitur, eo populus solutus liber esto, Liv. 22, 10, 6 ; from 
an old rogatio (wh. Madvig places ac before seuattis). 

antid-eo, see ante-eo. 

antid-hac, ( = ante-hac) adv. before this, hitherto, Quoi 
in re tali iam subuenisti antid-hac, PI. Aul. 2, 8, 24; Vnde? 
Ab homine quern mi amicum esse arbitratus sum autidhac, 
Bac. 3, 6, 10; add Cist. I, I, I ; Gas. prol. 88; Ps. i, i, 14; 

2, 2, 26; Epid. 4, i, 12; Poen. 3, 3, 7; Quid tristiorem 
uideo te esse quam antidhac? (MSS angit hac), Naev. (?) ap. 
Non. 187. 

antidotum, i, n. or antidotus, i, m. (acri-Soros) a medi- 
cine given by way of precaution, antidota intcrdum necessa- 
ria sunt. llecte dantur collisis corporibus, Cels. 5, 23 init. ; 
2. esp. an antidote to poison, maxime desideranda 
sunt aduersus uenena, id. ibid. ; ille datum ei uenenum 
dixit, sed se antidotum daturum, Quint. 7, 2, 25 ; ut ex his 
antidoti conficiantur, Gai. dig. 18, I, 35, 2; add Phaedr. i, 
14, 3; Suet. Cal. 29. 

antigcrio, (ar.teg. Quint.) adv. obsol. (?) = ualde, Quint. 
i, 6, 40; 8, 3, 25; Fest. p. 8. 

antilena, (antel.) ae, f. a strap round a horse's neck to 
keep the saddle forward, Gloss. Isid.; Gloss. Phil. 

antlme tabolc, es, f . a rhetor, fig. = commutatio, as : non 
ut edam uiuo, sed edo ut uiuam, Isid. or. 2, 21; in Gr. 
Quint. 9, 3, 85. 

antimisium, ii, (mensa), Trapa'Pu/uaiois rpaTrtfa irpo roi 1 
Si.Kaaritpi.ov, Zonar. lex. p. 193. 

antin&mia, ae, f. conflict of laws, Quint. 7, 7, I ; 7, 10, 
2; Th. C. i, 17, i, 8. 

antipathes, (avmrat)^;) adj. as sb. f. (sc. gemma), a 
jewel-amulet, Plin. 37, 145 ; as a sb. n. (avrnratits), Anti- 
pathos illud quaeritur, Laev. poet. ap. Apul. mag. 30 fin. 

antipatJila, (avTura.6ei.a.) sb. f. antipathy, Plin. 20, I ; 
24, I etc. 

antipherna, orum, (ipepvt) dos) n. pi. return present 
from bridegroom to bride, Iu=tin. cod. 5, 3, 20. 



118 



ANTIPHONA 



antl-ph5na, ae, f. response, anthem, Isid. or. 6, 19. 

antiphrasis, is, f. opposition in words, in some idle 
etyma, as: bellum quia non bellum, Char. 276, 14 K; 
Diom. 462, 13; 2. ironical use of words, in Gr. Quint. 
8, 6, 57. 

antipddes, um, adj. pi. as sb., the antipodes, Plin. 4, 
90; Lact. 3, 23; Augustin. C.D. 16, 9; as Gr. Cic. acad. pr. 
123 ; 2. met. of those who turn night into day, Sen. ep. 

122, 2. 

antiptosis, is, f. use of one case for another, Serv. ad 
A. 10, 653; n, 56; Serv. in Donat. 416, 15 K. 

antiquirius, (antiquus) adj. given to antiquities, anti- 
quarian, Hier. ad Flor. 5, i; 2. as sb. Tac. or. 21 and 
42; Suet. Aug. 86; antiquaria, luv. 6, 451; 3. esp. one 
who deals with old MSS, as copier etc., Th. C. 14, 9, 2; 
Auson. ep. 16, 4. 

anttquatio, onis, f. repeal, Th. C. 6, 56, 4. 

antique, see antiquus. 

antiquitas, atis, f. olden time, antiquity, the belonging 
to old times, antiquity, habet, ut in aetatibus auctoritatem 
senectus, sic in exemplis antiqui tas, Cic. or. 169 ; generis 
antiquitas, Font. 41 ; propriis (uerbis) dignitatem dat anti- 
quitas, Quint. 9, 3, 24; 2. state of things in old time, 

antiquity, olden time, fabulae ab ultima antiquitate re- 
petit(ae), Cic. fin. i, 65; nullam memoriam antiquitatis col- 
legerat, Brut. 214; quid in omni genere laudis ad exemplum 
antiquitatis expressius, Plin. ep. 5, 14, 3; antiquitatis 
amator, Nep. Att. 18, i; 3. esp. the character of men 
in old time, as so excellent, documentum fuit hominibus 
nostris uirtutis, antiquitatis, prudentiae, Cic. Eab. post. 27; 
his grauissimae antiquitatis uiris, Sest. 6; add Plane. 45; 
4. men of old times, = antiqui, cinnamomum fabulose 
narrauit antiquitas, Plin. 12, 85; antiquitas nihil prius 
mirata est, 19, 49; 5. in the plur. the history of ancient 
times, ancient history, as Varro's work: xi,i libros scripsit 
Antiquitatum, Augustin. C. D. 6, 4 ; and 7, 35 ; add Plin. 
praef. 24; Gell. 5, 13; n, i; 3, 12. 

antlquitus, (cf. int-us, fundit-us) adv. lit. from of old, 
Neruii antiquitus pedestribus ualent copiis, Caes. b. g. 2, 17, 
4; add 6, 4, 2; 6, n, 4; hi suut iam inde antiquitus cas- 
tellani, Liv. 34, 27, 9; uideo enim iam inde antiquitus..., 
Plin. pan. 82 ; Iliensibus iam antiquitus immunitas tributa 
est, Callist. dig. 27, I, 17, i; 2. in old times, Belgas 
Khenum antiquitus traductos, Caes. b. g. 2, 4, I ; et credo 
antiquitus factitatum, Plin. 18, 169; 3. of more recent 
time, long before, (ordeum) ad huiusmodi casus antiquitus 
paratum, Caes. b. c. 2, 22, i. 

antlquo, are, vb. lit. play the part of an antiquus, hence 
negative (a proposed bill), legem antiquastis sine tabella, 
Cic. leg. 3, 38; add oft. 2, 73; Liv. 4, 58, 14; 5, 30, 7; ro- 
gationem, Cic. Att. I, 13, 3; i, 14, 5; Liv. 45, 35, 9; plebeis- 
citum, 22, 30, 4; 2. antiquare est in morein pristinurn 
reducere, Fest. p. 26. 

antiquas, (antid; cf. posticns and anticus) adj. preced- 
ing in time, former, causam antiquiorem memoria tua, Cic. 
Kab. perd. 25 ; quod antiquior dies in tuis fuisset adscripta 
litteris quam in Caesaris, Q. fr. 3, i, 8; tris epistolas accepi, 
erant autem iv, in pridie Idus datae. Antiquissimae cuiiiur. 
respondebo, Att. 9, 9, i ; est antiquius facere agrum quain 
colere, Colum. 2, 2, 8; Perinthum Byzantiis in antiqui for- 
mulam iuris restitui, Liv. 32, 33, 7 ; add 26, 24, 6 ; 2. 

of time, long past, former, old, ancient, De decuina uictor 
tibei Lucius Mummius donum Moribus antiqueis hoe dare, 
CIL 542, I ; qui Veneri... more antiquo in custodclam suum 
commisorunt caput, PI. liud. 3, 2, II ; add Trin. 2, 2, 17; 
ciuium... antiqua uirtute ac fide; Ter. Ad. 3, 3, 88; habemus 
in Stoicis oratoribus Eutilium, Scaurum in antiquis, Cic. 
Brut. 116; quod antiqui summum bonum esse dixerant, 
leg. i, 55; antiquissima familia natum, Caes. b.g. 7, 32, 4; 
Traditum ab antiquis morem seruare, Hor. s. i, 4, 117; add 
2,2,89; 3. old, but within one's own time, Timeo ne 

malefacta antiqua mea sint inuenta omnia, PI. True. 4, 2, 
6 1 ; antiquom hospitem nostrum, Bac. 2, 3, 27; add Ter. 
Phorm. I, 2, 17; Antiquum optines hoc tuum, tardus ut sis, 
PI. Most. 3, 2, 102 ; pol Crito, antiquom optines, Ter. Audr. 
4, 5, 22; add Hec. 5, 4, 20; tua duritia autiqua ilia, Haut. 



ANTISTROPHE 

3, I, 26; et se in antiquas munitiones recepit, Cacs. b. c. 3, 
54, 2; Immemor antiqui uolueris arma capit, Ov. Pont, i, 
5, 37; 4. older in age, old, aged, forma turn uertitnr 
oris Antiquom in Buten, Verg. 9, 647; inter duumuiralis 
antiquissimus quiaque prior, Ulp. dig. 50, 3, i; 5. of 
olden celebrity, ex illo religiosissimo atque antiquissimo 
loco, Cic. Verr. 4, 99; Terra antiqua, potens armis, Verg. i, 
535! 3> 164! * taking precedence in estimation, more 
important, preferable, ne dubitaris quin quod honestius, id 
mibi futurum sit autiquias, Cic. Att. 7, 3, 2; antiquiorem 
sibi fuisse laudem quani regnnm, div. 2, 78; add Phil. 13, 
6; Liv. 3, 10, 2; 7, 31, I; iudiciorum causam antiquissi- 
mam se habiturum, Cic. Q. fr. 2, I, 3; naualis apparatus ei 
antiquissima cura fait, Att. 10, 8, 4; add Liv. i, 32, 2; 

II 7. antique, adv. in ancient fashion, Hor. ep. 2, I, 66; 
comp. Tac. G. 5; sup. Sol. n, 16. 

antiscii, Orum, adj. pi. throwing the shade the opposite 
way, as those on the equator with the sun to the north, 
Ammian. 22, 15, 31. 

anti-sigma, titis, n. a character OC proposed by 
Claudius for i>s = \j/, Prise, i, 42, p. 33, 1. 4 K; 2. a cha- 
racter O to denote transposition, Isid. or. I, 20; 3. 
to denote a doubt as to preference between two readings, 
Isid. ib. 

antl-sophistes, ae, m. an opponent in the schools, 
Quirit. ii, 3, 126; Suet. Tib. n; and Gr. ib. 9. 

antispasticus, adj. of the feet called antispast, metrum, 
Diom. 505, 12 K; Prise. 2, 459, 10 K; Serv. 463, 16 K. 

antispastus, adj. as sb. m. (sc. pes) a metrical foot 
, as Alexander, Diom. Serv. as above. 

antistatus, us, m. (antisto) superiority in rank, Tert. 
adu. Valent. 13. 

antistes, His, adj. as sb. ni. and f. (cf. superstes itis, 
stat- an old crude form of sta-, cf. E. stand, and so too 
divide stat-us, ejri-ffrar-T;?, Trpo-ffTar-tjs etc. ) one who presides 
over, esp. a high priest, deorum immortalium, Cic. dom. 2; 
caerimoniaxum et sacrorum, 104; adsiduae* templi antis- 
tites, Liv. I, 20, 3; louis, ps. Nep. Lys, 3, 3; sacrorum, 
luv. 2, 113; perita* antistes, Val. M. i, i, i ; 2. hence 
as title of a bishop, lustin. Cod. I, 3, 18 etc.; 3. a fore- 
man or -woman, neque Enirn singulis (uindemiatoribus) 
totidem antistites dare potest, Colum. 3, 21, 6; antistes* 
latrinarum, Tert. pall. 4 ad fin.; 4. met. high-priest, 
eius artis (dicendi), Cic. or. 2, 202; doctorum uirorum, Ov. 
tr. 3, 14, i; ceterarum artium, Colum. u, i, 10; Platoni 
sapientiae antistiti, Plin. 7, no; iuris, Quint. 11, i, 69; see 

antistlt-a, (cf. hospita by the side of hospes) ae, f. 
one who presides, esp. a high-priestess, Veneri Veneri- 
aeque autistitae, PI. Kud. 3, 2, 10; add Att. 167 B; illius 
fani, Cic. Verr. 2, 4, 99; Phoebi, Ov. M. 13, 410; add 
Varro, Pollio etc. ap. Charis. p. 100, 1. 23 K; Siluano sacr. 
Arete. ..antistita somno monita d., inscr. Or. 2200. 

antistit-ium, ii, n., dignity of an antistes, M. Cap. 2 
p. 34 G, p. 39 Eyss.; 8 p. 302 G, p. 333, 21 E. 

Antistius, (old Antestius), name of a plebeian gens, An- 
testia CIL 79; L. Autes(tius) Grag(ulus) 307; Vetus Antis- 
tius, Cic. Q. fr. 2, 1,3; add Plin. 33, 32 ; C. Antistium Hegi- 
num, Caes. b. g. 6, I, I ; cum couiuge Antistia, Tac. an. 14, 

22. 

antisto, (antesto *), -stare, -steti, vb. stand before, take 
precedence of, surpass, brassica omnibus oleribus antistat, 
Cato r. r. 156, i ; uirtute ceteris antistabat, Claud. Q. ap. 
Gell. 9, 13; Herculis antistare autem si facta putabis, 
Lucr. 5, 22; Crotoniatae omnibus corporum uiribus antes- 
teterunt* Cic. inv. 2, I, 2; omnibus e meis amicis Antis- 
tans, Catul. 9, 2 ; eloqneutia antistat innocentiae, ps. Nep. 
Arist. i ; sol lumine ceteris astris antistat, Apnl. Ascl. 29; 
2. w. ace., uniucrsi me unum antistatis, Q. Met. Nu- 
mida ap. Gell. 12, 9, 4; Scandinauia magnitudine alias 
antestat*, Mel. 3, 6; robore ceteros antistabat, Apul. M. 

4, 8, but see Hildebrand's note. 

antistrephon, i, adj. n. as sb., an argument that may 
be turned against one, Gell. 5, n, I. 

antistrdphe, f-, f., antistrdphon*, i, n. a return-dance 
with verses answering to the strophe, reuersiouem sinistror- 
sumfactum...autistrophon*appt'llabant, Mar. Victor, p. 58, 



ANITHESIS 



ANXITUDO 



119 



u K; add p. 59, 10; in hymnis deorum per stropham et 
antistropham nietra canoris uersibus adhibebantur, Macr. B. 
8 c. 2, 3, 5. 

antithesis, is, f. a substitution, as of one letter for 
another, as iiupete for impetu, Charis. 279, 16 K; l)iom. 
442, 28. 

antitneta, ornm, adj. n. pi. as sb. antithetical words or 
phrases, crimina rasis Librat in autithetis, Pel's, i, 85; 
Sullustium autithetis honeste compositis usum: alieui 
appetcns sui profusus, Fronto ad Ant. 2, 6, p. 107 Naber ; 
el'. Cic. or. 166; = contraposita, Quint. 9, 3, 81 and 102. 

antIthS6s, i, adj. rn. aa sb. a false representative of 
a god, Arnob. 4, 12 ; 2. the devil, Laet. 2, 9. 

Antium, ii, n. a coast town of Latium, a lloman colony, 
now Anzo, Liv. i, 35, 6 ; 3, 1,5; Hor. od. i, 35, i. 

Antius, name of a Roman gens, C. Anti(us) GIL 593 ; 
Antia GIL 834; Antius Kestio, Macr. s. 3, 17, 13; 2. 
lex Antia, a sumptuary law passed by him, id. ib. ; Gell. 2, 

24. 13- 

antizeugmenon, see antezeugmenon. 

antlia, ae, f. a treadmill for pumping water, Curua labor- 
atas antlia tollit aquas, Mart. 9, 18, 4; in antliam con- 
dernnato, Suet. Tib. 51. 

Antonianus, adj. of Antonius; latrocinium, Cic. fam. 
12, 25, 6; dicendi ratio, Verr. 2, 5, 32; partes, Veil. 2, 74, 
3; Sen. ben. 2, 25, i; orationes, Gell. 7, 11 etc. Gicero's 
Philippics. 

Antoniaster, tri, m. (cf. parasitaster, surdaster) m. dim. 
a little Antony, Cic. ap. Prise. I, 113, 23 K; add 101, 22. 

Antoninianus, adj. of Antoninus, paenulae, Lamp. Ant. 
Diad. 2,8; edictum, 2,9; pueros, 2,10; plateas, Hel. 24, 6 ; 
sodales, Capitol. Ant. Pi. 13, 4. 

Antomnias. ados, adj. f. as sb. a poem on the Anto- 
nini, Capit. Gord. 3, 3. 

Antoninus, adj. or sb. a name denoting adoption from 
the gens Autonia, Capitol. Lampr. Ael. Sp. 

Antonius, name of a patrician and plebeian gens, C. 
Antonius M. f. GIL 204; T. Antonius Mereuda, Liv. 3, 35, 
II ; Antoniae gener, Tac. an. 13, 23; 2. as adj. Anto- 
nias leges fregisti, Cic. fam. 12, 14, 6. 

antonomasia, ae, f. an epithet in place of a proper name, 
Quint. 8, 6, 29 and 43;=pronominatio of Cornif. ad Her. 4, 
42. 

antSnomaaiuus, adj. of an epithet for a name, Tritonia 
antononiasiuum est Mineruae, Serv. ad A. 2, 171; and 5, 
703- 

ant6nomastlce, adv. by the fig. antonomasia, gramm. 
ap. Senuer. cat. bibl. Bern. p. 551. 

Aiitracius, name of a gens, C. Antracius C. f., GIL 565. 

antras, v. ancrae. 

antruare, gratias referre, Fest. s. v. 

antrum, i, n. a cave, grotto, cavern, Verg. B. I, 76 etc.; 
Hor. od. i, 5, 3 etc.; Ov. M. i, 121 etc.; Macr. s. Sc. I, 
12, 3; 2. of a hollowed tree, Verg. G. 4, 44; 3. met. 
of a sedan, luv. 4, 21 ; 4. in late prose, any hollow, 

palati, Sid. ep. 9, 13; narium, i, 2; pectoris, Prud. psych. 
6 and 774. 

antuB, or anctus, part, of ango, antios (so siss by error) 
excruciates, Fest. ; antos ava-(Ka<r0ei>Tas, Gloss. ; ancti 07x0- 
/uevot, Gloss. 

anucclla, ae, doub. dim. of ami-, ab anu anucclla, 
Schol. Vet. 

anularis, e, (anulus) adj. of rings ; hence anulare as sb. 
n. a white paint of chalk and glass rings, Pliu. 35, 48. 

anularius, adj. of rings, creta (see above), Plin. 35, 46 
and Vitr. 7, 14, 2 ; 2. as sb. m. a maker of rings, Cic. 
acad. pr. 86; inscr. Or. 4144; 3. hence conlegium a., 
CIL 1107 (bis). 

anulatus, quasi-part. ringed, adorned with rings, ince- 
dunt cum anulatis auribus, PI. Poen. 5, 2, 21; pedes (ser- 
uoruin), fettered, Apul. M. 9, 12 (cf. ilnus a fetter). 

anulla, ae ? a reading of Naber for auucella in Fronto, 
p. 185, 1. 2. 

Anulllnus, a Roman cognomen, C. Cornelio Anullino, 
inscr. Grut. 313, 5. 

anuluB, (or annulus from aous = annus) i, m. dim. 



a ring, esp. for sealing, auulo meo tabellas opsignatas, PI. 
Cure. 2, 3, 67; si in cera centum sigilla hoc anulo ini| 
sero, Cic. acad. pr. 86 ; cum tabulis testamenti anulum im- 
primurem, Sen. ep. 8, 6; uilissima utensilium anulo clausa, 
Tac. an. 2,2; 2. orig. of iron for all, anulus in digito 
ferreus erat aeque triumphantis et serui coronam suetinen- 
tis, Plin. 33, 10; etiam nunc sponsae muneris nice ferrous 
anulus mittitur, 33, 12; 3. a golden ring, as marking 
equestrian rank, anulo equestri, Hor. s. 2, 7, 53 ; D. Labe- 
rius donatus D sestertiis et anulo aureo sessum in quatuor- 
decim transiit, Suet. Caes. 39; promissum ius annulorum 
cum milibus quadringenis, 33; Asiuticum libertum aurtis 
douauit anulis super cenam, quum mane...detestatus esaet 
talem equestris ordinis maculam, Suet. Vit. 12 ; add Plin. 
33, 32; 4. in later times worn by all ingenui, and 
finally at times by libertini, is qui ius anulorum impetrauit, 
ut libertiuus habetur, Paul. dig. 40, 10, 5 ; add Ulp. 40, 10, 
6; 6. worn chieHy on left hand, quum saepius digitum 
laeuae manus ostentans affirmaretse. ..anulum aequoanimo 
detracturum sibi, Suet. Caes. 33; nee sine anulo laeuis, 
Ner. 20; II 6. of other uses, ferream seram anulumque, 
PI. Pers. 4, 4, 23; uelaris a., curtain rings, Plin. 13, 62; 
uirgei anuli, of myrtle wood, 15, 124; link of a chain, Mart. 

3, 29, 2 ; ring of a fetter, 1 1 , 37, 3 ; tendril of a vine, Gael. 
Aur. tard. 1,9; 8, 150; an ornament in architecture, Vitr. 

4, 3 p. 91, 1. 24 11; 7. the anus, Cato r. r. 159. 

anus, anuis, anui [old crude form anuc or rather son-uc-, 
corresponding to sen-ec-; cf. socrus by the side of socer, 
nurus (for gonurus) by gener] f. an old woman, Quibus anus 
domi sunt uxores, PL Most, i, 3, 124; Excita cum tremulis 
anus attulit artubus lumen, Enn. ap. Cic. div. I, 40; quae 
est anus tarn delira quae tirneat ista, Cic. Tusc. i, 48; anuui 
fatidicam, N. D. i, 18; 2. g. anuis, Eius anuis (pron. 

anwis) causa opinor quae erat mortua, Ter. Haut. 2, 3, 46; 
add Varr. ap. N on. 494, 25 ; 3. d. anui, uindemia haec 
huic anui non satis solist, PI. Cure, i, 2, 9; 4. nom. 

anus as monos. = an (cf. sen of senis etc., and puer for 
puerus), Tarn hoc scit me habere quam egornet : anus fecit 
palam, PI. Aul. 3, 6, 12; Sitit haec anus : quantillum sitit? 
Modicast, capit quadrantal, Cure, i, 2, 8; Anus quaedam 
prodit : haec ubi aperit ostium, Ter. Haut. 2, 3, 35 ; add 
2 > 3> 37 ! 3> 3> 39 ! II 5. as adj. f. , old, carta, Catul. 68, 
46 cf. yepav ypa/j.^a. (see 11. Ellis ad 1.); Mart. 12, 4, 4; 
terra, Plin. 17, 35 ; (tici) anus, 15, 82; testa, Mart, i, 105, 

4- 

anus, ( = annus, wh. see) i, m. a ring, as of a fetter, 
Dum compediti aut anum lima praeterunt, Aut lapide excu- 
tiunt clauom, PI. Men. 1,1,9; <*. the anus, Cic. fam. 9, 
22, 2 ; Cels. 4, 25 ; 6, 18, 7. 

Anxantinus, adj. of Anxantum a town of Italy, Plin. 3, 
1 06. 

Anxani. adj. a people of Italy, Plin. 3, 106. 

Anxas, fitis, adj. of Anxanum, inscr. Mur. 367, I. 

Anxianus, adj. of Anxia a town of Italy, Frontin. col. 
p. 125; inscr. Koman. 3, p. 56. 

anxie, see anxius. 

anxietas, (auxius, cf. societas fin socius) fitis, f. an 
anxious habit, iracundia ab ira differt, ut differt anxietas ab 
angore, Cic. Tusc. 4, 27; add Tac. or. 23; 2. torture of 
mind, great distress, diuorti anxietate mortuum, Plin. 7, 
186; 3. anxiety, tandem grauatum animi anxietate 
corpus altior sonmus oppressit, Curt. 4, 13, 17; 4. pain- 
ful care, stili, Tac. or. 39 ; quaerendi, Quint. 8 pr. 9 ; add 

!> 7. 33! Oe U- !' 3' l2 - 

anxi&tudo, inis, f. the same, August, conf. 9, 3 ; Paul. 
Nol. ep. 14. 

anxlfer, eri, adj. bringing anxiety, tortui'ing, Cic. poet, 
div. i, 22; Tusc. 2, 21. 

anxio, are, vb. make anxious, torture, Apul. M. 4, 
27 f. 

anxiosuB, adj. full of torture, somnus diflleilis uel anx- 
iosus, et magis post cibum (of nightmare?), Cael. morb. 
chron. 3, 8, 103 ; add 3, 7, 95. Hence, and not from anxius, 
E. anxious. 

anxitudo, mis, f. anxietas, Vbi cura est, ibi a., Att. (bis), 
Pacuv., Cic. rep. ap. Non. 72. 



120 



ANXIUS 



APEEIO 



anxius, (ango strangle) adj. anxious, as a habit (cf. Cio. 
Tusc. 4, 27), at sunt morosi et anxii... series, Cio. sen. 65; 
add tin. 2, 55 ; 2. tortured for the time, distressed, greatly 
vexed, as under a sense of wrong, envy, danger etc., ex eo 
tempore ira et metu anxius moliri, Sal. lug. n, 8; ne qua 
seditio oriretur anxius, erat 6, 3; quo clarior, eo magis 
anxius erat, 55, 4; huno Marius anxium aggreditur, 65, 3; 
anxius erat dubitans in maxurno scelere tantis ciuibus 
deprehensis quid facto opus esset, Sal. Cat. 46, 2; his 
anxius curis, Liv. 21, 2, i; iam ante anxius gloria eius, 25, 
40, 12; inuidia, Tae. an. I, 14; anxii odiis, h. 2, 92; ouius 
pro salute hoc sum magis anxius quod unicus factus eet, 
Plin. ep. 4, 21, 4; so far of persons; 3. distressing, 
causing or accompanied by anxiety, aegritudines, Cio. Tusc. 

4, 34; anxius angor, Lucr. 3, 993; curae, Liv. i, 56, 4; 
timor, Verg. 9, 89; spina accessu propter aculeos anxio, 
Plin. 12, 33; elegantia orationis, Gell. 15, 7; 4. w. 
gen. of cause, about which, fuit anxia furti, Ov. M. i, 623; 
uitae tuae, her. 19, 198; potentiae, Tao. an. 4, 12 f.; sui, 
h. 3, 38; nepotum securitatis, Plin. 15, 74; 6. w. animi, 
an old dat. tortured in mind, Sail. ap. Arus. Mess, and 
hence by false analogy a. mentis, Albiu. j, 398; II 6. 
anxie adv., Sail. lug. 82, 3; Plin. 11, 273; Suet. Ner. 23. 

Anxur, uris, m. * and n. a coast town of Latium, called 
by Romans Terracina Volsculus Anxur, Enn. ap. Paul, ex 
Festo; Hor.* s. I, 5, 26; Liv.* 8, 21, n; Mart. 5, j, 4; 6, 
42, 6 ; Plin. 3, 59 ; Fest. s. v. ; 2. an epithet of luppiter, 
louis Axur, on a denarius of the gens Vibia, Eekhel 5, 340. 
See Anxurus. 

Anxurnas, atis, adj. of Anxur, Liv. 27, 38, 4. 

Anxurus, i, m. epithet of luppiter as worshipped at 
Anxur, Verg. 7, 799. 

apage, vb. imper. take away, away with, apage a me 
istum agrum, PI. Trin. 2, 4, 136 ; a. istum circumductorem, 
Most. 3, 2, 160 ; a. ilium a me, Epid. 5, 2, 8 ; add Bac. 3, 
1,5; Merc, i, 2, 23; Apage in dierectum a domo nostra 
istam insanitatem, Varr. s. 134, 5 E ; 2. esp. apage te 

take yourself off, be gone, Apage, apage te a me nunciam 
post hunc diem, PI. Most. 3, 1, 6 ; add Amph. 2 , I, 32 ; Ter. 
Jiun. 5, 2, 65 ; a. te cum nostro S. Seruilio, Vatin. ad Cic. 

5, 10, i ; 3. absol. come none of that, Apage, non placet 
mi hoc noctis : cenaui modo, PI. Am ph. i, i, 154; add 
Capt. 2, i, 15; Mil. 2, 2, 55 etc.; 4. often w. sis, PI. 
Poen. i, 2, 15; Ter. Eun. 4, 6, 18; Afran. ap. Non. 427, 33; 
cf. airaye aeavrov, Aristoph. ran. 853. 

apala, (diraXa) oua, soft-boiled eggs, Apio. 7, 329, op- 
posed to oua dura, 286 ; to cruda, 298 ; as Greek, Gael. Aur. 
tard. 2, 7, 104. 

apalare, (aplare or applare), aris, adj. n. as sb. an egg- 
spoon, Auson. ep. 21, i; applare = cochleare, Gloss. Isid.; 
aplare, Asper 43, 3 K. 

aparctias, ae, m. north wind, =septentrio, Plin. 2, 119; 
in Gr. Gell. 2, 22, 15. 

aparlne, us, f. a plant, galium Aparine L.; Plin. 27, 32. 

apatuia, ae, f. apathy, Gell. 19, 12, 10. 

ape prohibe, Fest. s. v. ; =Ktjj\uffov, Gloss. 

apcliotes, ae, m. east wind, =supsolanus, Plin. 2, 119. 

Apello, old form for Apollo, Fest. p. 22. 

apcnarius, (?) adj. as sb. a buffoon, Treb. Gall. 8, 3. 

Apenninus etc., see Appenninus. 

aper, apri, (xaTrpos) m. a wild-boar, Iam ego uno in saltu 
lepide apros capiam duos, PI. Gas. 2, 8, 40 ; de suibus 
nemini ignotum nisi qui apros non putat sues uocari, Varr. 
r. 2, i, 5; cum Erymanthio apro, Cic. Tusc. 4, 49; Aut 
acris uenabor aproe, Verg. B. 10, 56 ; 2. esp. as a dish, 
quanta est gula, quae sibi totos Ponit apros, animal propter 
conuiuia natum, luv. i, 140; add Apic. 330 340; 3. of 
a wild sow, Phaedr. 2, 4, 9 has aprum iusidiosum (-am V) 
and then saetosae suis and her porcellos ; so Varro 1. 1. 8, 
24 says: habent quaedam (uoces) biuas (formas) ut ceruus 
cerua, quaedam singulas, ut aper; 4. prov. see PI. 

above; and liquidis inmisi fontibus apros, Verg. B. 2, 59; 
6. once a military standard, Plin. 10, 16; 6. a fish 
(nairfios of Arist. H. A. 4, 9), is qui aper uocatur in Acheloo 
grunnitum habet, Plin. n, 267; 7. as a cognomen, 

Tac. or. 2 ; A. Laelius Aper, insor. Grut. 692, 8. 



ap-Sr-lo, ire, ui, tus, vb. [root ap, prob. = E. ope, whence 
op-en, D. open-en from a prep. op = E. up, and so = L. sub; 
so that older form was prob. sub-erire, wh. would save Batik's 
law of b Lat. = p E.: cf. for suffix op-erio, sep-elio, whose 
root sep = Sair of SOTTTU. Cf. for meaning G. auf-thuu and 
E. d' up], open, as first of doors etc. forem (foris), PI. Bac. 
4, i, loetc.; Ter. Ad. 2, I, 13 etc.; ostium, PI. Capt. I, I, 
34 etc. ; poet. ap. Cic. Tusc. i, 37 ; Ter. Haut. 2, 3, 35 etc.; 
and abs. PI. Ps. 5, i, 37; ianuam, Bac. 3, i, 11 ; portas, 
Caes. b. c. I, 1 8, 2; 3, II, 4; 2. of the whole (building 

etc.) so opened, aedis, PI. Amph. 3, 2, 74; Pers. I, 2, 28 
etc.; baccanal, Aul. 3, I, 7; fauum, Cure. I, 3, 48; 3. of 
other objects, thensaurum, PI. Trin. 3, 3, 74; cistulam, 
Amph. 2, 2, 155; patinas, Ps. 3, 2, 52; oculos, Cic. Mil. 35; 
(tiorem) noctu comprimens aperire incipit solis exortu, Plin. 
12, 40; 4. open (by piercing a wall), in eo pariete medio 
ostiei lumen aperito, CIL 577, n ; aperto pariete communi 
nullo iure fenestras immisisse, Paul. dig. 8, 2, 40 ; aperto 
pariete ianuam in publico aperuit, Scaev. ib. 41 ; 5. of 
parts of the body, uncover, lay bare, open, earn sortem 
bracioque aperto literam digiteis opertam (ad sitellam 
afferto), CIL 198, 52; brachium, PI. Men. 5, 5, 12; caput, 
Capt. 3, i, 15; Afran. 106 E; Cic. Phil. 2, 77; Varr. s. 
125, 3 E; suras, Turp. 46; Varr. s. 166, 9; nates, ib.; 
partis corporis, Cic. off. I, 129; pectus, Ov. M. 2, 339; 
apertae pectora matres, 1 3, 688 ; 6. but aperto latere, 

on the exposed flank, i. e. the right, as unguarded by shields, 
Caes. b. g. I, 25; 2, 23 ; also caput a., as mark of respect, 
Sal. hist. 5, ap. Non. 236; Plin. 28, 60; fuste a. caput, 
split open, luv. 9, 98 ; 7. of letters and met. fenestram, 
Suet. Tib. 28; cf. Ter. Haut. 3, i, 72; epistolam, Cic. Att. 
5, n, 7; 6, 3,8; litteras, i, 13, 2; testamentum, Plin. 7, 
177 ; Suet. Caes. 83 ; Aug. 17 ; 8. as by digging of earth, 
fundamenta templi, Liv. I, 55, 5; subterraneos specus, Tac. 
G. 16; puteum, Ulp. dig. 39, 2, 24, 12; 9. and so 
of springs, si qui se fontes penitus absconditos aperuisse 
dicat, auct. ad Her. 4, 9 ; and met. philosophiae fontes, 
Cic. Tuso. i, 6; consiliorum fontes, ad Brut, i, 10, 3; 
eloquentiae fontes, Quint. 6, I, 51 ; 1O. a road, liquidas 
uias, Lucr. I, 373; ferro iter aperiendum est, Sal. Cat. 58; 
inoendio uiam, Liv. 6, 2, 10; Nee soclls aperire uiam... 
audent, Verg. n, 884; cui uiam strage hostium aperiret, 
Tac. an. 2, 21; and met. cursum ad laudem, Cic. Phil. 14, 
17; dignitas tua reditum ad tuos aperuit, faru. 6, n, 5; 
occasionem ad inuadendum, Liv. 4, 53, 9 ; add 9, 27, 2 ; 
11. open, lay open, i.e. make accessible, qui Europa domita 
incognitum famae aperuerunt armis orbem terrarum, Liv. 
42, 52, 14; uer aperit nauigantibus niaria, Plin. 2, 122; 
omnes terras fortibus uiris natura aperuit, Tac. h. 4, 64; 
add an. 2, 70 f.; G. I, I ; Eoas (geutes), Lucan. 4, 352; 
pelagus quantos aperimus in usus, Val. Fl. i, 169; Britan- 
niam, Mela 3, 6; 12. lay open to view, show, quum 
dispulsa nebula aperuisset aciem, Liv. 22, 6, 9; add 26, 17, 
14; 27, 2, 10; unda dehiscens Terrain inter fiuctus aperit, 
Verg. I, in; ramum qui ueste latebat, 6, 406; 13. 

open, i.e. begin, Candidus auratis aperit cum cornibus 
annum Taurus, Verg. G. I, 217; contigit priuatis aperire 
annum (as consuls), Plin. pan. 58; 14. open (an insti- 
tution), ludum (a school), Cic. fam. 9, 18, I ; Suet. rhet. 4; 
scholam, Suet. gram. 16; asylum, Liv. i, 8, 5; 15. 
open (the purse strings so to say), nee ita claudenda est res 
familiaris ut earn benignitas aperire uon possit, nee..., Cic. 
off. 2, 55 ; 16. but Cic. Att. 5, i, 2 de Oppio factum est 
ut uolui et maxime quod DCCC (sc. sestertia) aperuisti 
(cf. exposuisti of 5, 4, 3), gave notice that the money was 
ready for payment; II 17. of the mind, make known 

(what was previously hidden), open, disclose, state, show, 
explain, expound, expose, lay bare, divulge, tua flagitia, PI. 
Men. 5, i, 38; tua prpbra, True. 4, 2, 50; facinora, 4, 
3, 2 1 ; Senes qui primi uenieut, hi partem aperient (sc. 
argumenti), Ter. Ad. pr. 23; occulta quaedam aperiri, Cic. 
fin. i, 30 ; inuolutae rei notitia definiendo aperiunda est, 
or. 116; coniurationem, Sal. Cat. 40, 6 ; rem ornnern, 41, 4; 
and 45, i; consilium, 22, 2; utriusque mores, 53 f. ; add 
Clu. 66; uerum, Sal. lug. 33,4; socios sceleris, 33, 3; casus 
futures, Ov. M. 15, 559; futura, Tae. h. 2, 4; 18. 



APERTA 



APIENNATES 



121 



abaol. Graiugena : <le isto(c) aperit ipsa oratio, Pacuv. 
364 R ; si de dementia nostra aperiemus, auet.adHer. 2, 50; 

19. as r., Turn coacti necessario se aperiunt, Ter. Andr. 
4, I, 8; Et formidatus nautis aperitnr Apollo, Verg. 3, 275; 
studioque aperimiir in ipso, Ov. a. a. 3, 371 ; dum se ipsa 
res aperiret, ps. Nep. Paus. 3 f. ; latins se aperiente ina- 
teria, Quint, i pr. 3 ; 2O. w. interr. si quid parentibus 

nostris casurum sit aperiemus, auct. ad Her. 2, 50 ; quid 
sentirent ap., ps.-Nep. Bum. ; add Them. 8, 6 ; 21. w. 

ace. and inf. cum derectae in se prorae hostes adpropinquare 
aperuissent, Liv. 44, 28, 1 1 ; 22. aperibo old fut. PI. 
True. 4, 2, 50; Pomp. 173 H; 23. apertus, part, open, 
not shut, aedes (pi.), PI. Aul. 2, 8, 18 ; aedes (s.), Bac. 4, 8, 
60; foris, Stich. i, 2, 30; portae, Verg. 8, 585 ; II 24. as 
adj. open, clear, caelum, Cic. div. i, 2; locus, Caes. b. g. 2, 
18, 3; campus, Verg. G. 2, 280; 25. esp. of the sky, 

cloudless, caelum, Verg. i, 161; aether, i, 591; add G. I, 
393; 26. uncovered, bare, caput, PI. Capt. 3, i, 16; 
opp. to opertus, Cic. sen. 34; Varr. ap. Non. 236, 25 
(bis) ; 27. of ships, open, undecked, opp. to constrata 

or tecta, Cic. Verr. 2, 5, 104; Liv. 31, 22, 8; 32, 21, 27; 
bell. Alex, n, I ; 13, 4 ; 28. met. simultates, Cic. Man. 
71; animum, fam. i, 9, 22; dolor, Att. 8, 3, 4; III 29. 
apertum, aperta, as sb. n. w. prep, (the open), per apertum 
fugientis, Hor. od. 3, 12, 13; castris in aperto positis, Liv. 
i, 33, 4; in aperta prodeunt, Plin. 8, 117; uolantem in 
aperto, 10, 22; in aperta Oceani, Tac. an. 2, 23 ; and met. 
Sal. lug. 5, 3; Tac. h. 3, 56; Agr. i ; 3O. comp. Cic. 

Clu. 48; Liv. 32, 21, 26; 31. sup. Cic. Verr. 2, 4, 42; 

Mur. 51; IV 32. aperte adv. openly, Cic. or. 38 etc. ; Tac. 
an. ii, 28; 33. comp. Cic. Att. 16, 3, 5 ; Tac. an. 13, 
i ; 34. sup. Cic. Verr. 2, 2, 156; 35. usual der. 
from ad-pario neither sense suits, nor a, nor perf. aperui. 

Aperta, ae, m. the Opener, epithet of Apollo, Paul, ex 
F. 22. 

apertlbilis, (aperib.) adj. opening, Cael. Aur. 3, 3, 24; 

3, 4. 34- 

apertio, onis, f. opening, Varr. r. i, 63, i; PalL I, 6, 
4; Apul. M. u, 20; 2. anatomy, Cael. Aur. ac. 8, 57. 

apertluus, adj. opening, Cael. Aur. 3, 4, 40. 

aperto, are, vb. frq. keep opening, cur apertas bracium ? 
PI. Men. 5, 5, 12. 

apertor, oris, in. one who opens, Tert. Marcion. 2, 3 f. 

apertnlarius, adj. as sb. m. one who opens, Isid. 
Thorn. Thes. p. 52; =8vp-ewamiKTris, Gloss. 

apertur-a, f. [apertor] act of opening, Vitr. 4, 6, 6; 
tabularum, Ulp. dig. 28, 5, 3, 4; 2. an opening, an 
aperture, Vitr. 5, 5, I; 10, 9, I. 

apes, see apis. 

apex, icis, m. [for acex as softer; cf. forpex, irpex, specto 
(esp. in Key's Essays, p. 234), apic- crude form of apis, whence 
apic-ula ; root ac, as in ae-us, ac-uo etc. and ctK/i?;, a.Kpov ; ec 
suff. of dim. as in cim-ex etc.] lit. a little point or summit, 
apicem tamen (sc. galeae) incita summum Hasta tulit sum- 
masque excussit uertice cristas, Verg. 12, 492 ; add 10, 270 ; 
(capitis), 2, 683; apes...0bsedere apicem (sc. lauri), 7, 66; 
apicemque per aera duxit (sc. flamma), Ov. M. 10, 279; nee 
nisi uolucribus apices crests, Plin. n, 121; (obelisci), 36, 
72; montis, Sil. 12, 709; luv. 12, 72; signorum, Amm. 26, 
7, 17 ; 2. esp. a point on the summit of the cap of the 
flamen Dialis, called albogalerus, cui affigebatur apex uir- 
gula oleagina, Paul, ex F. 10 M; Quei apice(m) insigne 
Dial(is) (fl)aminis gesistei, C1L 33; 3. hence the cap 

itself, nodnm in apice (flamen Dialis) neque in cinctu neque 
in alia parte ullum habet, Fab. Pict. ap. Gell. 10, 15, 9; 
sine apice sub diuo esse licitum non est, ib. ; cuilibet 
apicern Dialem, dummodohomo sit, imponamus, Liv. 6, 41, 
9; Q. Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus 
idem sacerdotium abstulit, Val. M. I, I, 5; homo honestus 
non apice insignis, Sen. ap. Lact. 17, 6; (falcis) uelut apex 
...mucro uocatur, the mucro or point on the round summit 
of the vine-dresser's sickle being like a priest's apex, Colum. 

4, 25, i ; 4. the tiara or diadem of any monarch, ab 
aquila Tarquinio apicem impositum, Cic. leg. 1,4; cf. Liv. 
I, 34, 8; Antoninus apicis nobilitatus auctoritate, Amm. j 
18, 5, 6; cf. Antoninus... subla{a tiara, ib. 8, 5; hence I 

K. D. 



(alluding to Tiridates), nine apicem rapax Fortiina...suK- 
tulit, Hor. od. I, 34, 14; apicem sibi poscit in astris, Stat. 
Th. 10, 872 ; 5. of other dignities, sub quoquo apice 
potestatis, Theod. Cod. 8, 15, 6; add 6, 28, 7 ; 6. met. 
summit of honour, apex est senectutis auctoritas, Cic. sen. 
60; summae potestatis, Amm. 26, 6, 10; dignitatum, 30,8, 
10 ; perfections, Arnob. 2, 49 ; 7. a minute point, a 
small matter, neque apex ullus ullius praetermissus, Am. 3 
init. 

apexabo, Onis, f. a kind of sausage (farcimen), Varr. 1. 
5, 22 ; Arnob. 7, p. 229. 

aphaca, ae, f. a plant, Plin. 27, 380. 

aphaerema, atis, n. a kind of grits, Plin. 18, 112. 

aphaeresls, is, f. [removal] a grammatical figure, de- 
capitation of a word, n't per detractionem, ut temnere pro 
contemnere, Char. 278, 15; contraria prosthesi, Diorn. 441, 

22. 

dphantlcus, (af.) adj. disappearing, Th. C. 13, u, 3; 5, 

I5.3- 

aphractus, adj. as sb. f. (sc. caus) an undecked or open 
boat, aphractorum, Cic. Att. 5, 13, 1 ; aphractus Rhodiorum, 
ib. 6, 8, 4; a<ppa.KTa, as n. pi. ib. 5, n, 4. 

aphrodes, adj. foam}-, mecona aphrode, Plin. 27, 119; 
add Apul. herb. 53. 

aphrddisiaca, adj. f. as sb. (sc. gemma) a gem, Plin. 37, 
148. 

aphron, i, n. a kind of wild poppy, Plin. 20, 207 ; see 
aphrodes. 

aphro-nitrum, (afr.) i, n. froth of nitre or natron, 
potash, Plin. 31, 113; Mart. 14, 58, 2; Stat. silu. 4, 9, 37. 

aphthae, arum, f. pi. mouth-ulcers, aphthae, Marc. Emp. 
II ; in Gr., Gels. 6, n. 

aphthicus? a faulty reading for atypus in Ulp. dig. 21, 

1, 10 ; Gell. 4, 2. 

apbye, Gr. form of apua, wh. see. 

apiac-ius, adj. of parsley, Hyg. fab. 74. 

apiac-us, adj. as if made of parsley, like parsley, altera 
(brassica) apiacou uocatur, Cato r. 157,2; quoted by Plin. 
19, 136 w. apiacam. 

apianuB, adj. of bees, hence, (uitis), Muscatel vine, 
Colum. 3, 2, 17; uua, 12, 39, 3; Plin. 14, 24; (uinum), 
Colum. 12, 47, 6; 2. apiana (sc. herba), a plant, Apul. 
herb. 23. 

apiarius, adj. of bees; hence as sb. m. bee-master, Pliu. 
21, 56; add inscr. Or. 6655 (wh. Mommsen cj. Arkari); 

2. apiarium, as sb. n. collection of bee-hives, Colum. 9, 8, 
13; apiaria uulgus dicit loca, in quibus ..aluei apum, Gell. 
2, 20, 8. 

apiastcllum, i, n. dim. the plant batrachion, Apul. 
herb. 8. 

aplastra, ae, f. a bird that preys on bees, Serv. G. 4, 14. 

apiastrum, i, n. dim. wild parsley = iu\ur<roi/>v\\ov, 
frequented by bees, Varr. r. 3, 16, 10; Colum. 9, 8, 13; 
Plin. 21, 53 and 70. 

apiatus, quasi-part. [apium] ornamented as if with 
parsley, (mensae), Plin. 13, 97, 

Apicianns, adj. of Apicius, coctura, Plin. 19, 143 ; sala 
cottabia, Apic. 4, 117; opellae, 7, 266; ius, 8, 376. 

Apicius, ii. adj. or sb. m. name of a gens, celebrated as 
gourmands, Apicius nepotum omnium altissimus gurges, 
Plin. to, 133; add 9,66; 8, 209; Ipse quoque ad ceuam 
gaudebat Apicius ire, Mart. 2, 69, 3 ; 2. as adj. uuae, 

Cato r. 24, i; uinum, 6, 4; Varr. r. i, 25; add Plin. 14, 
46. 

Apicla, ( = Apicula) f. [little bee] a cognomen, inscr. 
Grut. 661, 8. 

apic-fila, ae, f. dim. a little bee, Egon apicolarnm con- 
gestum opera non feram? PI. Cure, i, i, 10; add Plin. 7, 
85 ; 2. hence Fr. abeille. 

apicularius, adj. as sb. m. bee-master, M, Liuii L. 1. 
apicular., inscr. Mur. 909, u. 

apicaium, filum quo flamines uelatum apicem gerunt, 
Paul, ex F. p. 23. 

aplcus, adj. [a-ire u-os ?] without wool, oues, Varr. r. 2, 
2, 3; Plin. 8, 198; Paul, ex F. 25. 

Apiennates, pi. a people of Umbria, Plin. 3, 1 14. 

16 



122 



APINAE 



apinae, arum, trifles, apinae tricaeque, Mart. 14, I, 7; 
add i, 113, 2; so called from two petty towns Apina and 
Trica in Calabria says Plin. 3, 104 f. 

apinarius, see apenarius. 

Apidlae, arum, f. a town of Latium, Liv. i, 35, 7 ; Plin. 

3- 70. 

apis, is, f . (crude form apic-, and so for ac-ic- wh. ac ' sharp ') 
a bee (as little stinger), Nihil moror mihi fucum in alueo, 
aplbus qui peredit cibum, PI. fr. i, 120 of Delphin. ed.; apis 
aculeum sine clamore ferre non possumus, Cic. Tusc. 2, 52; 
add Varr. r. 3, 16, 4; 2. gen. commonly apium, as: 
Melliferarum apium sine membris corpora nasci, Ov. M. 15, 
383; Nee densae trepidis apium se inuoluere nubes, Sil. 8, 
637; so Cic. off. i, 157; sen. 54; div. i, 73; Liv. 4, 33, 4; 
2 7. 2 3> 3 ( so Put.) ! Colum. ninth book, 5, 5 ; 8, 8 ; n, I ; 
13, 4; Plin. n, 46 and 50; but apum in Ljv. 21, 46, 2; 24, 
10, ii (so Put.); 3. apes as nom. sing., Prise. I, 241, 
i8K. 

ap-iseor, i, aptus, vb. r. [Sp-o = air of OTTT-OI fasten ; cf. 7] 
fasten for oneself and so get hold of, catch, overtake, get to, 
Tace sis modo: sine me homiuem apisci, PI. Epid. 5, 2, 3; 
cf. ut tu es gradibus grandibus! Nam ut apud portum te 
conspexi, curriculo occepi sequi: Vix adipiscendi (so Gepp., 
but apiscendi?) potestas modo fuit, i. i, 12; postero d(i)e 
legates Iguuium redeuntis apiscitur, Sis. ap. Non. 68, 24; cf. 
Att. 436 B; terram radicibus apti, Lucr. 5, 808; occultandi 
sui causa an maris apiscendi? Cic. Att. 8, 14, 3; in Turpil. 
10, MSB have adipisci ; 2. w. more abstract ace. get hold 
of, win, gain, obtain, get, (Ita) sine sacris hereditatem sum 
aptus ecfertissumam, PI. Capt. 4, I, 8; de dictis meliori- 
bus Quibus solebam menstrualis epulas ante apiscier, 3, i, 
23 ; Ii tern, Bud. pr. 17; Deorum uitam apti (so Bemb. pr. m. ; 
al. adepti agst. metre) sumus, Ter. Haut. 4, 3, 15 ; but in 
Ph. 2, 3, 59 all MSS have adipiscier ; Quod ego in acie cele- 
bro ( = crebro, adv.) obiectans uitam bellando aptus sum, 
Pacuv. 1 68 B ; purpuramque aptae simus, Titin. 2 B ; Vt ego 
effugiam quod te in primis cupere apisci intellego, Lucil. ap. 
Non. 74 ; te magnam ex ea re laudem apisci, Sulp. ad Cic. 4, 
5, 6; Quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci, 
Catul. 64, 145; qui id flaminium apisceretur, 4, 16; add 3, 
31; 4, 59! 6, 9 (3); 6, 26 (20); 13, 21 ; Man. 3, 145; 
3. gerundive w. noun in same case, quoius apiscendi causa, 
Cic. leg. i, 52; maris apiscendi (causa), Att. 8, 14, 3; apis- 
cendae potentiae, Tac. an. 4, 59; (artis) apiscendae, 6, 20; 
apiscendo imperio, 13, 21 ; spes apiscendi honoris, Liv. 4, 

3, 7; desperatio apiscendi honoris, 4, 6, 10; summa apis- 
cendi libido, Tac. an. 4, I ; 4. of things not desirable, 
as death, disease, catch, Postquam est mortem aptus 
Plautus, comoedia luget, Plaut. ap. Gell. i, 24, 3; nullo 
cessabant tempore apisci Ex aliis alios auidi contagia 
morbi, Lucr. 6, 1235; 5. of ideas, conceive, Nee 
ratione animi quam quisquam possit apisci, Lucr. i, 
448 ; 6. rarely w. a gen. as in : nib.il abnuentem dum 
dominatiouis apisceretur, Tac. an. 6, 5 1 (45) ; II 7. as 
a pass., be caught, be won, Non aetate uerum ingenio apis- 
citur (so A, al. adip.) sapientia, PI. Trin. 4, 2, 86; Ita ui 
Veneris uinctus, oti(o) aptus (so A, al. captus) in fraudem 
ineidi, 3, 2, 32; amitti quam apisci, Fab. Max. ap. Prise, i, 
380, 7 K ; haec apiscuntur, ib. 9 ; 8. esp. in part, perf . 
aptus, fastened, tied together, connected, Velnti ( = uel'ti) si 
quando uinclis uenatica uelox Apta solet canis..., Enn. an. 
345V; coniugio...Corporis atque animae consistimus uniter 
apti, Lucr. 3, 846 ; omnia inter se apta et conexa, Cic. fin. 

4, 53 ; apta inter se et cohaerentia, N. D. 3, 4 ; facilius est 
apta dissoluere quam dissipata conectere, Cic. or. 235 ; 
gladium e lacunari saeta equina aptum demitti iussit, Tusc. 

5, 62; socordius ire milites occepere, non aptis armis, Sal. 
hist. ap. Non. 235 ; 9. w. ex, made up (of) by their 
union, quartum (genus) aptum ex illis tribus, Cic. fin. 2, 47 ; 
qua ex coniunctione caelum ita aptum est, ut sub aspectum 
et tactum cadat, Tim. 5 ; nemo potest non beatissimus esse 
qui est totus aptus ex sese, parad. 17; cui uiro ex se ipso 
apta sunt omnia, Tusc. 5, 36; fatum est series rerum txpli- 
cans (sese) per aeternos consequentiae ordines ex quibus 
apta nexaque est, Gell. 7 (6), 2, I ; 1O. hence fastened to 
and hanging from, dependent (on), honestum ex quo aptum 



APLUSTRIA 

est officium, Cic. off. i, 60; non ex uerbis aptum pendere 
ius, Caecin. 52; 11. the samew. mere abl., ista ruden- 
tibus apta fortuna, Cic. Tusc. 5, 40; uita uiodica et apta 
uirtute perfrui, leg. 56; 12. as the constr. apere uiucla 
cani, might give way to, apere canem uinclis (abl.), so aptus 
having fastened to it, bound (with), fitted (with), furnished 
(with), caelum...stellis fulgentibus aptum, Enn. an. 30 and 
162 V; Verg. II, 202; nox stellis ardentibus apta, Enn. an. 
343; axem stellis ardentibus aptum, Verg. 4, 482; O Fides 
alma, apta pinnis et ius iurandum louis, Enn. tr. 410; 
geminis aptum cornibus, Att. 660 K; 13. met. com- 

pact, cum sint (uerba) ex aptis dissoluta, and soon after: 
effici