(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Leabhar ceasnachaidh an og-luchd-comunachaidh, no, Comhnadh, araon aithghearr agus soilleir, chum a mhuinntir a sheadh agus ullachadh chum teachd air mhodh iomchuidh gu bd an Tighearna : maille ri Riaghailt chum coi'-cheangal a' bhaistidh ath-nuadhachadh gu follaiseach"

m 



mm 



gggft 



m 



mm 



«■ 



; 



wllgm 



wmm 



Mm 



m 



m$m. 



• 



■ 









HIiiil 



r 



JH 

1 « 



HH 



Digitized by the Internet Archive 
in 2013 



http://archive.org/details/leabharceasnacha1842will 



LEABHAR CEASNACHAIDH 



OG-LUCHD-COMUNACH AIDH ; 

NO 

COMHNADH, 

ARAON AITHGHEARR AGUS SOILLEIR, 



CHUM A MHUINNTIU OG A SHEOLADH AGUS ULLACHADH CHUM TEACHD AIU 
MHODH 10MCHUIDH GU BOUD AN TIGHEAUNA. 



MAILLE RI RIAGHAILT 



COI'-CHEANGAL A' BHAISTIDH ATH-NUADHACHADH GU 
FOLLAISEACH. 



LEIS AN URRUMACH MAIGHSTIR EOLN WILLISON, 

MINISTEU AN T-SOISGEIL A BHa'n DUNDEA. 
AIU A CHUU AN GAELIG, AGUS A NIS AIU A LEASACHADII AS UU. 



GLASGOW: 
PUBLISHED B Y D. MACVEAN 

1842. 



ROl'RADH, 



Mu cheithir biiadhn-deug roimh so, chuir mi mach leabhar mòr 
ceasnaichidh mu na Sàcramaidean, chum luchd-comunaich a sheòladh 
mu 'n gne, gu hàraidh mu Shuipeir an Tighearna, agus mu'n chomu- 
nach a ghabhail : Ach air do na ceistean a bha ann a bhi ro-lionmhor, 
rgus am freagraidh mor agus do-chumail air a mheoghair, agus an 
leabhar e fein air fàs gann, chuir mi r'a chèile an leabhar beag so air 
son na h-òigridh tha gus an comunach a ghabhail, far am bheil na 
freagraidh aithghearr, agus furasd a chuimhneachadh ; agus tha dòchus 
agam, trid beannachadh Dhè gum bi e feumail doibh, mu 'n d'thig iad 
air an aghaidh gu bòrd an Tighearna. 

Tha e air a dheachda do'n òigridh, a chionn gu bheil àm na h-òige 
na àm ro-thaitneach chum stèigh eolas Criosduidh a shuidheachadh, 
agus gu fàs eolach air Iosa Criosd, Slanuigh'ear anama. Nam biodh 
crann an ain-eolais air a thoirt gu trathail as an rathad, dh'fhaoidteleir- 
sgrios iomadh anam prìseil a bhi air a bhacadh. Ceadaichibh dhomh, 
uime sin, àithn' agus earalachadh air gach pàranda Criosduidh, iad a 
chaitheadh mor-shaothair air an clann a theagasg ann an eolas air Dia, 
air an truaighe a thaobh nàduir, agus air an fheum a tha aca air Iosa 
Criosd an Slanuigh'ear. Mar bu mhath leibh leir-sgrios na h-aitim sin 
a thainig amach as bhur n-innigh a bhacadh, agus nach bu mhath leibh 
iad a bhi nam briste-cridhe dhuibh 's an t-saoghal so, no a' guidhe 
mhalluchd oirbh 's an ath-shaoghal, thugaibh fainear gun innis sibh 
dhoibh mu olc a pheacaidh, ro òirdheirceas na diadh'achd, agus mu 
shonus nam fior chreid'each agus iadsan a tha gradhachadh Chriosd : 
foghlumaibh dhoibh leughadh, ùrnuigh a dheanamh, agus latha na 
sàbaid a choimhead, agus na faiceadh agus na cluinneadh iad uair air 
bith droch eiseimpleir 'n ar caithe beatha fein. 

Anns an dara h-àite, ceadaichibh dhomh a mhuinntir òg earaluchadh 
gu ro-dhùrachdach, 'an Cruthai'ear agus am Fear-saoruidh a chuimh- 
neachadh an laithibh an òige. Cuiribh mu thimchioll obair 'ur saorsa 
's an aois so, oir 's e àm is tditnich air a shon; tha 'n cridhe ni 's 
maoithe, agus ni 's so-aomaidh an dràsta, agus ni 's us' a leaghadh le 
bròn ar son peacaidh, agus is luaithe a bheothaicheas gràdh ann do 
Chriosd, a dh'fhuiling air son peacaidh, na ni e an deigh so ; gabhaidh 
meanglain craoibhe òig lubadh agus sniomh gu h-ullamh ris a bhalladh, 
ach an uair a bhios iad sean cha ghèill iad gun bhriseadh. Cha 'n 'eil 
a cheist sin a chuir Nicodemus neo-f hreagarrach 's an àite so (a). 
Amfaod duine bhi air a bhreith an uair tha e aosda ? Mo thruaighe ! 
tha peacadh aosda ni 's dlùithe air an dara bàs na tha e air an dara 

(a) Eoin 3. 4. 



4 ROI'RADH. 

breith ; tha cleachda bhi ris a pheacadh, gu ro-thruagh a fàgail na tuigse 
neo-mhothachail, agus a' deanamh na coguis neo-umhailleach ; O bithibh 
air 'ur faicill roimh ! 

Tha aimsir na h-òige, air a caitheadh gu diadhaidh crabhach, ro 
thaitneach le Dia, agus bithidh e sòlasach dhuibh fein an deigh laimh. 
Fo 'n lagh, bha Dia ag iarruidh mar ìobairt a cheud thoradh, eadhon 
dìasa glasa arbhair, cruadhaichte teis an teine (b). Cha 'nfheitheadh 
e gus am biodh iad làn abaich, a theagasg dhuinn cho deigheil 's a tha 
è air toiseach ar n-aimsir, agus seirbhis na h-oige. 'S i 'n òige firionn 
ar treud, agus 's e ar Cruthaì'ear is fearr an aithrigh air : cha 'n eil 
ceol air bith cho taitneach le Dia, 's a tha guth na h-òigridh, an caoin- 
eadh, an urnuigh, am moladh, an creidsinn, an aithreachas, an gràdh- 
achadh Chriosd, agus iad a dheanamh coi-cheangal ris. Nach bu 
taitneach leinn fein amharc air ar n-ais air àm ar n-òige bhi air a dheadh 
bhuileachadh? Cia solasach a bha e do Pholicarp an uair a dh'fhao- 
dadh e a ràdh, 'n uair a bha e aosda, agus air a bhuaireadh le luchd- 
dian-ruagaidh gu e dh'aicheadh Chriosd ! " Rè cheithir fichead bliadhna 
thug mi seirbhis do Chriosd, agus fhuair mi e daonnan na dheadh 
mhaighstir ; bhuin e do ghnàth gu math rimn, agus cionnas a dh'àicheas 
mi nis è?" Thoisich e gu trathail air seirbhis a thoirt do'n Tighearna, 
agus bu taitneach dha fein a bhi smaoineach air. A nis, ma ta, cead- 
aichibh dhomh, air ghaol Chriosd, a ghuidhe oirbh eisdeachd r'a chuire, 
agus caidreamh chaomhail a thoirt do ghluasaid agus do gheur-mhotha- 
chadh a Spioraid, an am na h-oige. C' ar son ! A chionn gur e an 
t-am is annsa le Criosd, agus anns an gne leis peacaich iompachadh 
agus an gabhail da ionnsuidh fein. Ma dh'amhairceas sinn a measg 
pobull De, 's gann a gheibh sinn aon as a cheud, nach ann an am na 
h-òige chuir iad a chiad eolas air Criosd. 'S am ro-chunnartach so 
do'n anam, agus cha bu choir a bhuileachadh an diomhanas. 

Ach, do bhri nach 'eil am air bith an aois na h-oige cho cunnartach 
ris a cheud uair a ghabhas sinn an comunach, 's eigin domh gach neach 
og a chur air am faicill cia mar a ghnathaicheas iad e ; tha 'n t-anaru, 
rnar gum b'ann, eadar dol fodha agus fuireach an uachdar ; ma ghna- 
thaichear gu math e, tha 'n t-anam sona gu brath ; oir is am sonruicht 
e gu gabhail ri Criosd, agus gu eolas f haghail air ; ach mar gnathai- 
chear gu math e, 's bitheanta nach gabh an calldach leasachadh ; oir 
tha moran, le'n tighinn gu neo-chùramach air an aghaidh chum a 
bhùird naomh so an toiseach, a' brosnuchadh Dhe gu bitheanta gu am 
bualadh le plaigibh cridhe, mar a tha neo-thogarraichead, cion durachd, 
agus le spiorad neo-churamach ann am feitheamh air orduigh re a 
chuid eile d'am beatha. Am feadh a bha daoin eile, leis an deachaidh 
comhnadh a dheanamh chum an obair roi-ullachaidh a stiuradh le 
curam agus saothair, a' mothachadh o'm fiosrachadh taitneach fein, 
gum b'e am an leughaidh, an eisdeaChd, an urnuigh, agus labhairt r'an 
cridhe fein, an t-am air n' do thoisich Dia air obair ghrasmhor oib- 
reachadh annta, agus drughadh slainteil a dheanamh air an anmaibh ; 
agus do mhoran, b'e an t-am 's an d'rinn iad ceangal-posaidh ri Criosd, 
'n uair a fhuair iad fios air maitheaneas 'n am peacaidh, agus dearbh- 
chinnte ri gradh Dhe, air an do ghleidh iad cuimhne sholasach fad uile 

(b) Lebh. 2. 14. 



ROI'RADH. 5 

ìaithean am beatha ; agus 's minic a bha e ro f heumail doibh an am 
teinn, no air leabaidh am bais. 

Beachdaichibh gu math, ma ta, air 'ur giulan 's an am so ; oir 's 
ann a nis a tha sibh ri coi-cheangal 'ur baistidh ath-nuadhachadh, agus 
air bhi 'n 'ur Criosduidh le 'r saor-thoil fein, Tha sibh a nis ri inndrinn 
ri bhi 'n ar lan bhuill do'n eaglais, agus g'ur gabhail a stigh gu làn cho-' 
chomunn ris an eaglais, agus ri co-roinn a bhi agaibh do shochairean 
cloinne Dhe, a chaidh a nasgadh dhuibh ann am baisteadh. 'S ann a 
nis a tha sibh ri cloich steigh 'ur 'n aitreabh spìoradail a shuidheachadh, 
's e sin, obair 'ur saoraidh ; agus m'ar bi sibh air 'ur faicill gu cladh- 
achadh domhain agus au steigh a leagadh ceart, cha bhi an aitreabh 
am feasd diongmhalta : Faicibh, ma ta, gun cladhaich sibh domh- 
ain, le fein-ionracas a chulachadh, agus gach steigh mhealltach, gus an 
ruig sibh fadheoidh air a charraig Criosd, agus air ionracas lan iomlan, 
a tha leoir chomasach air gach cudthrom is urrainn duibh a leagadh air. 
iomchar, aon chuid a thaobh 'ur fireànachadh, 'ur naomhachadh, no 'ur 
glorachadh. A chionn gu bheil na h-urrad an earbsa ris a cheud 
cheum so, tha mor f heum agaibh air glaodhaich ris an Tighearna, gu'r 
comhairleachadh agus gu'r stiuradh chum 's nach faigh sibh tuisleadh 
air an starsnuich. 

Tha ioma comhnadh luachmhor air an solar dhuibh chum 'ur seoladh 
agus 'ur stiuradh anns a chuis-so; ge d' a tha e na aobhar duilichinn, 
gu bheil raoran aineolais a buanachadh am measg ua h-oigridh, air 
nadur agus ruin an ordugh naisgte so, air na grasan a tha ri bhi air an 
gnathachadh, agus air oibreachadh a chreidimh a tha feumail an am 
co-pairteachadh, air an ulluchadh a tha iomchuidh m'an tig iad air an 
aghaidh, agus gu sonruichte obair fein-cheasnachaidh. Chum an 
t-aineolas so a leigheas, tha mi air mhodh iriosal a tairgs' an leabhair 
aithghear ceasnuiche so, a dh'fhaodas sibh a ghleidheadh 'nar cuimhne, 
agus gu bbi ullamh gu freagairt a thoirt dhoibhsan a tha 's an am 
chunnartach so, toileach 'ur teagasg no comhnadh a dheanamh ruibh, 
mun tig sibh a cheud uair gu bord an Tighearna : Mar an ceudna, 
chuir mi sios cuid do cheìstean sonruichte air son fein-cheasnachadh, a 
dh'fhaodas cuideach a dheanamh ruibh, a chuir deuchainn air cor 'ur 
n-anamaibh, agus air 'ur coir am fianuìs De, air teachd chum a bhuird 
naomh so ; agus bu deonach leam gun deanadh sibh feum iomchuidh 
dhiubh m' an gabh sibh do dhanadas teachd air 'ur n-aghaidh. 'S 
furast an ni toil duine, no comhthar o mhinisteir fhaotainn, nachurrainn 
breith a thoirt oirbh o'n leth a stigh ; ach na bithibh toilichte leis a so, 
no le aon ni eile, gus am faigh sibh caileigin do theisteas o'ur coguis, 
agus barantas o mhaighstir na cuirme. 

( Agus, airson gu bheil na h-urrad s' a chunnart aig an luchd og co- 
pairt nan ceud theachd air an aghaidh, tha e fiachaicht air ministeiribh, 
tuille saotheireach a ghabhail orrasan na air muinntir eile, a reir mar 
tha e air iarruidh leis an Ard Sheanadh, 1706, seis. 12, a tha mar a 
leanas, " Tha 'n t- Ard Sheanadh ag earalachadh air ministeirean eug- 
samhuil Eaglais na Rioghachd so, iad a chur deuchainn cho teann 's a 
dh'fhaodas iad orrasan aghabhas iad a stigh gu Suipeir an Tighearna, 
gu h-araidh m'an d'thig iad a cheud uair ; agus gun teagaisg siad iad 
gu curamach, gu sonruichte mu choi cheangal nan gras agus nadur 
agus ruin an ordugh sin, mar nasgadh air; agus earail theann a thoirt 



6 ROI'RADH. 

oirre mu na ceangluichean fo 'm bheil iad le cumhnant am baistidh, agus 
brosnuichibh iad a chum ath-nuadhachadh." Agus 's e barail ioma 
deadh mhinisteir, gum bu choir do chaileigin do dh'ath-nuadhachadh 
follaiseach a dheanamh air a chumhnanta, cho math agus an uaigneas. 

Ach a chum 's gun lean sinn seoladh an t-Seanaidh le muinntir m'an 
tig iad an tùs air an aghaidh, tha è feumail gun dean iad an rùn aith- 
nichte do mhinisteirean, seachduin na dha roi'n chomunachadh, chum 
's gum bi ùin' aca am feuchainn, an teagasg, ceangail am baistidh a 
shoilleireachadh dhoibh, agus an sparradh oirre. 

Ma chi sinn gu bheil iad gun eolas, faodaidh sinn an eomas agus an 
toil gu ionnsuchadh a dhearbhadh le ni eigin a chuir mar f hiachaibh 
orra a bhi ac' air am meoghair air cheann a leithid so do latha ; mar 
tha, 1, An urrad so do cheistean fhaighinn air am meoghair a' leabhar 
aithghearr nan ceisd, no an leithide sin, agus an seadh fhoghlum : No, 
2, Cuid do chaibdealaibh anns a Bhìobul a leughadh, gu h-àraidh iadsan 
a tha mu thimchioll fulangais Chriosd, agus òrduchadh dhoibh a bhi 
ullamh gu caileigin do chunntas a thoirt uime. No, 3, Earrann shon- 
ruichte do leabhar eigin eile, mun chomunach, agus iarruidh orra cail- 
eigin do chunntas a thoirt air. No, 4, Earalachadh dhoibh an aire 
chùramach a thoirt do'n cheud searmoin a chluinneadh iad, agus innse 
ni 's cuimhne leo dhith. No, 5, Iarruidh orra iad fein irioslachadh, 
agus ùrnuigh dhiomhair a dheanamh gu minic 's an am so; agus a bhi 
deas aig an ath-chòdhail, gu innseadh ciod na peacaidh mun robh iad 
ri bron, agus cuideachd, ciod na nithe a bha iad ag iarruidh nan ùrnuigh, 
le rùn teachd gu bord an Tighearna a bhi nam beachd. 'S a chum 
deuchainn shonruicht a chuir orra, bithidh è feumail iad a thighinn gu 
tric d'ar n-ionsuidh : Agus tha è iomchuidh gun cuireamaid ar comhairle 
ris na foirbhich, mu'n giulan agus an caithe-beatha, man d'theid sinn 
fad air ar an aghaidh leo. 

Agus m'an timchioll-san a tha caileigin do chionfath againn a bhi 
toilichte le'n eolas agus le'n giulan, tha è feumail, 's an dara h-aite, an 
ceasnuchadh an uaigneas, agus fheoruich dhiubh, ciod am mothachadh 
a tha aca mu dhiadh'achd air an anam? Ciod a bharail a tha aca mu'n 
staid a thaobh nàduir, agus air olc a pheacaidh? Ciod na smuainte a 
tha aca mu Chriosd ? Ciod ris an robh iad air son an anma an uaigneas 
le ùrnuigh, le leughadh, le beachd-smuainteachadh, no le fein-cheasnu- 
chadh? Ciod an drùghadh a rinn searmoinean air an cridheachan? 
Ciod an sealladh a thug Dia dhoibh air a pheacadh, no mu Chriosd ? 
Ciod an tioma no a chaomhalachd cridhe a mhothaich ian 'an ùrnuigh, 
no 'an aidmheil am peacaidh? Ciod a cheart ni tha 'nan aire no 'nan 
rùn an iarruidh comas teachd a chum an orduigh naomh so? Agus 
ciod na nithe m'an robh iad ri bron, agus a' guidhe air an son, le è bhi 
nam beachd? Agus a chum am brosnuchadh, 'sa dh'fhaotuinn an 
tuille dearbhaidh dhiubh, cha bhi e mi-iomchuidh sinn a dheanamh 
ùrnuigh leo, agus a thoirt orra-san'ùrnuigh a dheanamh 'nar lathair-ne. 
Agus, mar an ceudna, bu choir dhuinn an dian sheoladh mu nadur agus 
feumalachd na h-athghineamhuinn, agus mu chreideamh an Iosa Criosd; 
agus nadur coi-cheangal nan gras a mhineachadh dhoibh gu soilleir, 
agus na ceangail fo bheil iad gu gabhail ris cheana, a thaobh am baistidh. 
Tha gach earrann agus cumhnant a tha ann an coi-cheangal nan gras, 
a tha feumail do luchd comanaich a ghabhail agus teachd fo cheangal 



ROI'RADH. 7 

d'an taobh,- air an soillearachadh anns an riaghailt a tha air a chur sios 
aig deireadh an Leabhair so, chum ar ceangail a thaobh ar baistidh ath- 
nuadhachadh : agus anns an eisempleir gu coi-cheangal pearsonda a 
dheanamh, agus tha dochus agam gun toir muinntir og agus daoin' eile 
an aire shonruichte dhoibh, 

An deigh dhuinn am faotuinn an cail iomchuidh air son comharran 
comunachaidh a thoirt doibh, bhiodh e ro-fheumail dhoibh an toirt am 
follais, air a chuid bu lughadh, an lathair nam foirbheach, agusa thoirt 
orra an creideamh aidmheil, agus coi cheangal am baistidh, leis an 
Trìonaid ghlormhor aideachadh, a' cuir cul r'a naimhdean, agus g'an 
toirt fein thairis do'n Triuir 'an Aon, Agus fos a nochda gun do ghabh 
iad ri Criosd na uile dhreuchdan, agus gan ceangal fein gu uile 
dhleasnuis a Chriosduidh a choi-lionadh. Shoilleirich mi an t-iomlan 
dheth so, anns an riaghailt roi-ainmichte; agus, le fior ùmhlachd, dh'ear- 
alaichainn air ministeirean agus air an luchd eisdeachd mor aireadh a 
thoirt doibh. 

An deigh dhoibh sin freagradh iomchuidh a thoirt air na ceistean a 
chuireadh orra, aontachadh le coi-cheangal am baistidh, a chaidh a 
shoilleireachadh agus a mhineachadh dhoibh ; agus gun do ghabh iad 
os laimh, an cumhnant urachadh 'an uaigneas ri Dia nam pearsa fein, 
fo na ceangail sin, mu'n tig iad a dh'ionnsaidh a bhuird ; tha e iom- 
chuidhnacomharran a thoirt doibh, a'g innse dhoibh gu bheil iad a nis 
air an gabhail a stigh chum staid agus sochairean buill iomlan na 
h-eaglais, agus gu cochomunn ris an eaglais; agus seoladh iomchuidh 
agus misneach a thoirt doibh air an àm so ; a co-dhunadh an iomlain 
leis an t-sh;agh og sin earbsa ri gras De, ann an ùrnuigh fhollaisich 
agus dhùrachdaich. Tha'n coisrigeadh follaiseach a bha gnathaicht am 
measg eaglaisean Mhacedonia, air a mholadh leis am Abstol (c) Ach 
thug siad iadfein air tàs ddn Tighearna, agus na dheigh sin dhuinne 
a reir toil Dè. O ! b' f hearr gum biodh an gnathachadh so air ath- 
bheothachadh agus air a thoirt an cleachda 'nar measg-ne ! bhiodh' e 
fior tharbhach 'an teagasg agus 'an co-dhaighneachadh gach ball do'n 
eaglais. Ciod na ceangail fo'n d'thugadh e iad gu naomhachd beatha 
a ghnathachadh, chum an inntinn a thogail bharr an t-saoghail so, gu 
bhi 'n geall air cuideachdadh Chriosdui'ean ; agus gu a chèile a ghra- 
dhachadh, a bheothachadh a chomhairleachadh, agus a sheoladh? Cba 
'n aithne dhorah aon ni bu docha mothachadh a thoirt do dhaoine air 
an dairah f'a leith da cheile mar bhuill do'n eaglais, gus a bheil sinn cho 
tric air ar n-earaluchadh 's an Tiomna-Nuadh, ris a ghnathachadh so, 
agus cha mhor nach 'eìl e air a dhearmad am measg eaglaisean 
Criosduidh. Tha dearbh-bheachd agam gubheil dearmad a chleachdai 
so air deanamh mor chall do dhiadh'achd, le cuideachadh ri misneach 
a thoirt do dh'aidmheil a reir riaghailt agus do leisg, seadh, agus gu 
gluasad mi-iomchuidh air ioma doigh, agus gu iomadh mi-ghnatha- 
chadh, a dh'fhaoidte bhacadh nam biodh a chuis air atharrachadh. 

Tha fios agam gu bheil an gnathachadh so air cùmhnant a bhaistidh 
ath-nuadhachadh 'an uaigneas, air a chleachda le ioma ministeir ; agus 
rinn cuid e ni 's follaisiche, le mor eifeachd. Bha mi fiosrach gun robh 
an doigh agus an gnathachadh so taitneach le Dia, air do mhor chaomh- 

(c) 2 Cor. 8. 5, 



8 ROrRAHDH. 

alachd agus ioma deur aig an t-shluagh og, a bhi na cho-lorg, agua 
iad a' brosnuchadh a cheile gu bron tìomhaidh, a rinn mor dhrughadh 
air an iomlan do na bha 's an lathair. Agus cha 'n 'eil teagamh air 
bith agam, nach robh a shamhuil sin do dh' am na chionfath sonadh do 
dh' ioma neach, air iadfein a cheangal ris an Tighearn Iosa, air son an 
tabhair iad buidheachas do Dhia air a shon, cha 'n e a mhain am feadh 
a bhios iad 's a bheatha so, ach trid siorruidheachd. 

Bhiodh e na chuis ro-ion-mhiannuichte nan gabhadh an t-Ard 
Sheanadh gu'n comhairl e, agus gum moladh iad a ghnathachadh gu 
coitchionn air feadh na h-eaglais ; ni a dh'fhaodadh, trid beannachadh 
Dhe, a bhi ro-fheumail aleigheas ar n-eucail spioradail, gar dlu-chean- 
gal ri cheile, agus crabhadh durachdach agus cumhachd diadh'achd ath- 
bheothachadh nar measg. 

'S e ni eile tha mi 'g earalachadh san leabhar so, air muinntir og, 
chum 's gun gabh iad an comunach air mhodh iomchuidh, agus gun 
gluais iad gu suaimhneach maille ri Dia; 's e sin, iad a dheanamh coi- 
cheangal diomhair eadar iad fein agus Dia, m'an d'thig iad air an 
aghaidh. 'S gnathachadh so a tha gu mor air a chliuthachadh agus 
air earalachadh le Gutrie, Gouge, Allein, agus le ioma neach eile. B' 
e so, cuideachd, an gnathachadh a bha o shean aig na naoimh a b' 
ainmeilebha aig Diasan tir so, agus ann anionadaibh eile do'n Chriosd- 
achd : Bha e na mheadhon air mor shìth agus aoibhneas a thoirt doibh 
an co-lorg creideimh, agus bha e na inneal air am beothachadh agus air 
fois a thoirt doibh tre dheuchainnean agus chunnairt eugsamhuil an 
turais tre'n fhasach so; agus bha cionfath aig ioma neach do luchd 
muinntir Dhe, air ainn a bheannachadh, air son an runachadh gu coi- 
cheangal trathail a dheanamh ri Dia : agus tha eagal orm gum faodar 
dol air ais crabhuidh r'ar linn fein a chuir as leth dearmad a dheanamh 
air a cleachda so. 

Ach a chum 's gun tuig sinn nadur na h-oibre so, agus ar barantas 
air a shon, ni 's fearr, thugar fa'near na nithe so. Air tus, Gu bheil 
gach aon againn air deanamh cumhnant ri Dia, air aon doigh no doigh 
eile. Tha gach aon neach a tha sir a bhaisteadh air deanamh cumh- 
nant ri Dia, le aidmheil fhollaisich agus le toirt suas o'n leth a muigh ; 
agus rinn gach neach a thainig gu h-aois iomchuidh, a chreid gu firin* 
neach an soisgeul, agus a ghabh ri Dia ann an Criosd, cumhnanta ri 
Dia, cha'n e amhain o'n leth a muigh ach d'a rireadh ; agus am measg 
na muinntir, sin, tha cuid diubh ga dheanamh gu h-eifeachdach, agus 
air barail dhaoin eile, agus tha cuid eile ga dheanamh a reir riaghailt 
gu soilleir. Tha iadsan a tha gu treibh-dhireach a' gabhail ri tairgse 
an t-soisgeil, agus a'gabhil ri Dia ann an Criosd, ni is e an lighearn 
a roighneachadh mar an Dia, agus gan toirt fein suas da, a' deanamh 
cumhnanta gu h-eifeachdach ri Dia ; agus tha aobhar againn a bharal- 
chadh gu bheil an staid-san tearuint a tha deanamh mar sin. Ach a 
bharr air sin, tha doigh riaghailteach agus shoilleir air cumhnant a 
dheanamh ri Dia, 'n uair a tha duine gu follaiseach ag ath-nuadhachadh 
a cheangail a thaobh a bhaistidh, agus a tha e air doigh shoilleir ga 
cheangal fein ris an Tighearn as ur, le bhoid fholJaisich no le a 
ghealladh : agus faodaidh sinn so a dheanamh air ioma doigh : an 
darna cuid, le gniomharra na h-inntinn o'n leth a stigh, agus le dol 
a mach an anma an deigh Dhe ; no le cainnt beoil o'n leth a muigh ; 



ROI'RADH. 9 

no le a tharruing a mach ann an sgriobhadh, agus ar lamh sgriobhaidh 
a chur ris : agus mar dhearbhadh air ar creideamh, a soileireachadh 
ar coir air Criosd, agus a chum ar cridheachan a dhaighnechadh agus 
a shocruchadh ni's mo do Dhia. Agus tha barantas gu leoir againn o 
fhocal De air an iomlan deth so : Oir, an uair a tha Isaiah a roi- 
innseadh iompachadh mor nam peacach a dh'ionnsuidh an Tighearna, 
a thachair an cuid, an am do na h-Iudhaich pilleadh o Ehabilon, agus 
ni's ro shonruichte leis na Cinnich a philleadh ris an Tighearna an am 
t-soisgeil, tha e cuir an giulain an ceill air a mhodh so : (d) Their aon. 
is leis an Tighearn mise ; agus ainmichear fear eile air ainm Iacoib ; 
agus sgriobhaidh fear eile le a laimh do'n Tighearna. 'Se sin, gun 
ath-nuadhaich iad uile gu suilbhearradh toileach an coi-cheangal ri Dia, 
cuid air an doigh so, agus cuid air doigh eile ; cuid o'n leth a stigh, 
agus cuid eile ni 's foUaisiche ; agus brosnuichidh cuid an darna h-aon 
an aon eile. Their cuid, Is leis an Tighearna mise ; 's e sin, Gum bi 
iad a mbain leis san, gu h-iomlan leis-san, agus leis-san gu siorruidh ; 
bithidh e air son a bhuannachd, fheum, agus a chliu. Their muinntir 
eile, Ainmichear mise air ainn Iacoib ; 's e sin, gun d' theid iad maille 
ri pobull De, gun ceangail siad iad fein ann an aidmheil chrabhach, 
agus gun gabh iad orra fein giulan agus suaicheantas teaghlaich Dhe. 
Cruinnichidh iad le cloinn De, agus giulainidh siad iad fein a chum am 
math agus an leas. Ach tha daoin' eil ann, a sgriobhas le'n laimh do'n 
Tighearn ; 's e sin, theid iad mu thimchioll a ghnothaich so gu ro- 
churamach follaiseach ; agus cuiridh iad an lamh ris, a chum a dhaigh- 
neachadh agus a dheanamh cinnteach, mar ni daoine nan gnothaichibh 
saoghalta ; agus a chionn gu bheil daoin ann an cuisibh eile a' gabhail 
na h-urrad shaoithreach, an e nach gabh sinne e anns a chuis is ro- 
chudthromaiche, eadhon, anam sinn fein a thoirt suas do'n Tighearna ? 
An uair a thairneas sinn amach ann an sgriobhadh an ni a bhios sinn 
dol a dheanamh, 's a chuireas sinn 'ar lamhris, tha sinn a toirt fìanuis gu 
bheil sinn gar gnathachadh fein anns a chuis so, le smaoineachadh, le 
deoin, agus le run-suidhichte. Tha sinn ullamh gus na ni sinn le 
cainnt beoil a dhi-chuimhneachadh, ach chumadh sgriobhadh 'n ar 
cuimhne cumhnant ar n-anma ri Dia. 'S ann air son an t-samhuil so 
do ghnothaichean cudthromach a sheol Dia do dhaoine innleachd 
luachmhor so an sgriobhaidh. Agus cha 'n 'eil aon neach a 
bheir le ro-dhurachd fa'near mor-luach an anma, uabhas siorruidheachd, 
agus mealltoireachd an cridheachan agus am meoghair fein, nach meas 
gu bheil so ro-fheumail. Chi sinn cho soilleir, phoncail, agus dhur- 
achdach 'sa bha Maois, Iosua, agus Nehemiah na leithid so do chuis : 
an uair a bha 'n sluagh a' dol a dh' ath-nuadhachadh coi-cheangail ri 
Dia, thug iad fa'near a sgriobhadh agus a leughadh 'n eisteachd an 
t-sluaigh. Cho-aontaich an sluagh leis, a reir an seoladh-san ; agus 
chuir iad suas carraigh chlach mar chuimhneachan air na rinn iad (e). 
Bha iad cho fiosrach air di-chuimhn agus air mealltoireachd cridheachan 
dhaoine, 's gun do mheas iad so uile feumail chum a sparradh orra ; 
agus a chumail suas an fheum a bha 'nan tabhairt fein suas do'n Tigh- 
earna chum a sheirbhis. Agus cha ghabh iadsan aig a bheil suil ri 
onoir mi-thlachd ri daighneachadh a thoirt seachad ; agus cha mheas 

(d) Isa. 44. 5. (c) Ecsod. 24. 4-7. Iosua, 24. 26. 27. Neh. 29. 28. 



10 ROI'RADH. 

iadsan a tlia fiosrach air cealgoireachd an cridheachan fein neo-iom- 
chuidh an tabhairt seachad. 

Ceist. Nach e cumhnant a dheanamh air mhodh pearsonda an t-aon 
chuid 's a bhi creigsinn ? 

F. 'S e ; ach amhain gu bheil coimeasga taitneach do dha' ithreachas 
agus do ghradh ann, nach 'eil creideamh slainteil uair air bith as eugmh- 
ais. 'S e creideamh gras mor na h-aona'chd' a tha toirt Chriosd agus 
an anma co'ìath ; 's i an lamh a tha deanamh greim air coi-cheangal 
De, 's a tha g'ar toirt fo'n cheangal aige. Ciod e cumhnanta pearsonda 
a dheanamh,ach creideamh slainteil a chuir gu dulan air doigh araidh, 
na gniomha eugsamhuil, air mhodh durachdach agus soilleir ; mar tha 
bhi gabhail, cuir air leth, co-chur, agus toirt suas. Ciod e creideamh, 
ach dol a"mach an anma a dh'ionnsuidh Dhe, trid an eadar-mheadh- 
onair ? agus ciod iad na dol a mach so, ach an t-anam a ghabhail ri 
Dia mar a Dhia, agus ga thoirt fein suas da ? ni is e coi-cheangal 
pearsond' a dheanamh. Agus 's ann air a shon so, a tha creideamh 
air uairibh air a ainmeachadh, leis an Tighearn aideachadh gur h-e 
ar Dia-ne e (/), air uairibh, le geill a thoirt do'n Tighearna (#), agus 
sinn fein a thoirt suas do'n Tighearn (h). Air uaìribh, le ceangal- 
posaidh a dheanamh ri Criosd («), agus a bhi posda ri Criosd (j). 
Seadh, tha e air a ghairm, sinn fein a cheangal ris an Tighearn ann an 
coi-cheangal (k), agus coi-cheangal a dheanamh ri Dia (/). Air chor 
'8 gur e bhi creidsinn agus coi-cheangal a dheanamh an t-aon ni : tha 
mi ciallachadh creidsinn ann an seadh farsuing. Agus tha gne creid- 
imh slainteil a ciallachadh coi-cheangal a dheanamh ; oir cha'n e a 
mhain gu bheil ann co-aontachadh na tuigse ach mar an ceudna co-aon- 
tachadh na toil, gu gahhail ri tairgse Dhe, chum slainte trid Chriosd. 
Tha ann lan toil an anma a dh' ionnsuidh Chriosd, cha 'n e a mhain 
mar Shagart agus mar Shlanuigh'ear, ach mar an ceudna mar Righ 
agus mar Uachdaran, ni anns an eigin ceangal an anma gu nuadh 
umhlachd a bhi. 

Ceisl. Cionnas a lan-thuigeas mi a chuis so ? Tha air iarruidh orm 
air uairibh, coi-cheangal a dheanamh ri Dia, gun iomradii air bith air 
Criosd; air uairibh eile ri Criosd a mhain; agus, air uairibh eile, 
teachd a chum Dhe ann an Criosd? 

F. Ge nach 'eil ainm Chriosd gach aon am air ainmeachadh anns na 
cuireachan a tha air an toirt duinn, gu coi-cheangal a dheanamh ri Dia, 
gidheadh tha e do ghna air a chialluchadh ; oir tha chuis cho soiller 's 
an sgriobtur, 's gu bheil e air a bharalachadh gu bheil fios aig gach 
neach a tha fo shileadh an t-soisgeil, nach 'eil gnothach air bith r'a : 
shocrachadh ri Dia, ach ann, leis, 110 trid Chriosd an t-Eadar-mhead- 
honair. Uaith sin, theirear gu bheil Dia reidh ruinn ann an Criosd 
(m), gu bheil mor thlachd aig Athair ann an Criosd (n), 's gu bheil e 
gabhail ruinne ann an Criosd (o). Agus uaith so, tha e air iarruidh 
o'irn teachd a chum Dhe trid Chriosd (p), agus creidsinn ann an Dia 
trid Chriosd (q). C'ar son ? A chionn gur h-e Criosd ar n-aon 

(/) Deut. 26. 17. (g) 2 Eachd 30. 8. (h) 2 Cor. 8. 3. 

(?) 2 Cor. 9. 2. 0") Rom - 8. 4. (k) Jer. 50. 5. (I) Salm 50. 5. 

(m) 2 Cor. 5. 19. (n) Mat. 17. 5. (o) Eph. 1. 6. 

(p) Eabh. 7. 25: (?) 1 Pead. 1 21. 



ROI'RADH, 11 

Eadar-mheadhonair, agus mar an ceudna an Dia dhuin' an aon phear- 
sadh, 's e a nis fear-ionaid Dhe dhuinne, agus an t-ait iomchuidh 
coinneamh eadar Dia agus sinne ; agus 's ann annsan a mhain a dh'- 
fheadas sinn Dia a choinneachadh. Tha ainm, nadur, agus iomlain- 
eachd Dhe ann an Criosd ; air chor 's an uair a tha sinn a' gabhail ri 
Criosd, tha sinn a' gabhail ri Diaann-san : 'S e Criosd, mar gum b'ann, 
an lamh f hollaiseach a tha Dia a cumail a mach ri peacaich ; agus 's i so 
an lamh a's eigin duinn a ghlacadh 'nar n-uile ghnothaiche agus 
roinn ri Dia ; agus uime sin, 's ann a mhain ann, leis, no trid Chriosd 
a tha sinn ri gabhail ri Dia, mar ar Dia agus ar cuibhrionn. 

Ceist. Am faod ar cumhuanta pearsonda, no coi-cheangal ar baistidh 
ath-nuadhachadh, bhi air a mheas gu cumhnant air bith eile a thoirt a 
stigh a bharr air coi-cheangal nan gras? 

Freag. Cha 'n f haod ; oir cha 'n 'eil ann an sinn a dheanamh coi- 
cheangal ri Dia, ach ar co-aontachadh ri coi-cheangal nan gras, no 
innleachd ar saoraidh ann a tha air a thairgse dhuinn trid Chriosd, an 
t-Eadar-mheadhonair, nì is e creidsinn : ionnas nach faodar ar cumh- 
nanta personda a bhi air a mheas na chumhnanta a tha 'g eadar- 
dhealachadh o choi-cheangal nan gras, ni 's mo na sinn a chreidsinn. 
'S e ni is coireach ris na mearachdan, am mughadh baralach a tha aig 
cuid mu choi-cheangal nan gras ; oir theagamh gu bheil iadsan a mhain 
ga thuigsinn mu ghealladh grasmhor Dhe dhuinn ann an Criosd, agus 
gun amharus tha e air a ghabhail 's an t-seadh sin air uairibh 's an 
sgriobtur (r). Ach tha coi-cheangal gu bitheant air a ghabhail ann 
an seadh farsuing, air son an iomlain do dh' innleachd ar saoraidh trid 
Iosa Criosd ; agus an sin tha e 'gabhail a stigh uile dhleasnuis na 
h-aitim a rinn coi-cheangaì ri Dia, cho math ri geallaine Dhe dhoibhsan 
(s). Chunnaic Dia iomchuidh lagh nam modhanna a gahbhail a stigh 
do choi-cheangal nan gras, mar riaghailt beatha do gach neacb a thig 
a steach ann, 's a gheibh co-pairt d'a gheallana ; ge do tha mi, 'sa 
cheart am, ag aideachadh gu bheil neart gu umhlachd a thoirt do'n 
lagh so, na bheannachadh air a ghealladh ann an coi-cheangal nan gras, 
cho saor ri aon bheannachadh eile a tha ann. Nis, an uair a tha sinn 
a' co-aontachadh le coi-cheangal nan gràs, na gabhail greim dheth, cha 
'n e mhain gur eigin duinn gabhail ri geallaidh air maitheanas agus 
saoradh trid Chriosd, a tha air an tairgse ann, ach 's eigin duinn mar 
an ceudna co-aontachadh ris na dleasnuis a tha air iarruidh ora-san a 
tha ann an cumhnant ri Dia, agus a ghabhail os laimh an deanamh : 's 
eigin duinn gabhail ri Criosd mar Uachdaran cho math agus mar Fhear- 
saoraidh : agus tha Dia a' deonachadh an toil so againn a ghabhaiì 
mar choi-cheangal air a dheanamh ris, agus tha e toilichte leis (/), ni a 
dh' f haodar a ghabhail mar dhearbhadh air a mhaitheas iongantach agus 
air a mhor aontachadh, gum biodh na h-urrad mheas agus uram aige 
air ar fann oirp'-ne. oir, faodar a radh gur h-e Dia a tha deanamh a 
choi-cheangail agus nach sinne, a chionn gur esan a tha ga dhealbh, 
agus a tha trid a shaor ghrais, gar deanamh-ne comasach air aontachadh 
leis a choi-cheangal, agus gu earrann air bith dheth a dheanamh. 
Agus leis mar is gras an t-iomlan do'n choi-cheangal so, 's eigin duinn 
a bhi cinnteach gun cuirear cliu ar saoruidh as leth gras Dhe ann an 

(r) Salm 115. 5. Eph. 2. 12. (s) Salm 78. 35- Eabh. 8. 10. 

l(t) Salm 50. 5. Jerm. 34. 18. and 50. 5. 



12 ROFRADH. 

Criosd ; agus uime sin 's f heudar dhuinn an aire thoirt nach iad na dleasnuis 
ris a bheil sinn g'ar ceangal, no eadhon creideamh fein, an cumhnant air ar 
taobhne ris a bheil gealladh air maitheanas agus saoradh ceangailte : Oir, ge 
d' a tha iad sin air an iarruidh oirn agus gur eigin duinn an coi-lionadh, air 
chor 's as an eug'ais nach 'eil aon saoradh ; gidheadh, 's eigin duinn a ghna, 
bhi cuimhneachail gur e a mhain umlachd agus dioladh, no ionracas Chriosd 
ar n-urras, is cumhnant air coi-cheangal nan gras, am fianuis De, air ar fir- 
eanachadh agus air ar saoradh ; agus 's ann a mhain ris a so, mar an cumh- 
nanta mor chliu-thoiltinneach, ris a bheil uile gheallaidh a choi-cheangail gu 
ceart ceangailte. 

Ceist. Ciod an seadh ma ta anns a bheil creideamh, aithreachas, no nuadh 
umhlachd, air an iarruidh oirn anns a choi-cheangal so ? ' 

Freag. Tha creideamh air iarruidh, mar am meadhon araidh chum coir a 
thoirt duinn air fireantachd an Urrais : agus tha aithreachas, gradh, agus 
nuadh umhlachd air an iarruidh mar dhearbhadh air a chreideamh so, agus mar 
f hianuis air ar taing do Dhia air son a shaor ghraidh dhuinn ann an Criosd ; 
ach cha 'n 'eil iad air aon doigh, nan cumhnantan a cheannach trocair no 
beannachadh air bith. 

Air dhomh mar so nadur dleasnuis cumhnanta pearsond' a dheanamh a 
nochda, agus ar barandas a chum a dheanamh; a chionn nach 'eil ann ach 
oibreachadh gniomha eugsamhuil a chreidimh air mhodh follaiseach agus soil- 
leir, ceadaichibh dhomh earalachadh air gach neach og, ann an neart Dhe, iad 
a thoirt oirp air an dleasnas, air a mhodh is riaghailtiche agus is soilleire, cha 
'n e a mhain le cainnt beoil, ach fos le sgriobhadh. Tha mi fìosrach gun do 
mhi-ghnathaich cuid an cleachda so, le earbsadh an-danadh a dheanamh as 
ach cha bu choir dha sin a thoirt oirn cul a chur ri feum laghail a ghnothaich 
air son a bheil na h-urrad bharandais againn, agus o'n d' f huair na naoimh na 
h-urrad do bhuannachd agus do sholas. Agus mar bu shoìlleireadh a bha iad 
an deanamh a choi-cheangail, an earbsa ri neart an TJrrais, is mo a bha do 
thoil-inntinn agus do sholas ac' ann. 

A nis, ma ta, a mhuinntir og, air a bheil a run an comunach a ghabhail, 
ciod a tha sibh ag radh ris. Am bheil sibh deonach air a choi-cheangal so' a 
dheanamh ri Dia, no nach 'eil ? Nam biodh sibh fiosrach air an t-sochair agus 
air an t-solas a tha ann, cha bhiodh sibh leisg mu dheanamh : am b'u mhath 
leibh coir a bhi agaibh air sochairean coi-cheangaì gras De, agus 'ur coir air 
a dheanamh cinnteach ? Tha e na inneal sonruicht air an da chuid a dhean- 
amh, le bhi ag oirpeacha gu durachdach greim a ghabhail air a choi-cheangal 
air doigh cumhnant soilleir a dheanamh ri Dia. Agus cuimhnichibh, 'n uair 
tha mi toirt cuire dhuibh gu dheanamh, nach 'eil mi 'g iarruidh oirbh tighinn 
fo cheangal air bith a thuille na tha oirbh mar tha a thaòbh 'ur baistidh ; oir 
cha 'n 'eil anns a chumhnant tha sibh ri dheanamh an drast, ach a cheart chumh- 
nanta ris an d' aontaich sibh, a rinn 'ur paranda as 'ur leth : ach a mhain gu 
bheil sibh, a nis a co-dhaighneachadh le'r saor-thoil fein na rinn 'ur paranda 
as 'ur leth ; agus gum bi sibh caileign ni 's soilleire'adh agus ni 's mionaidiche 
's a cheangal fo'n tig sibh; agus ma chuireas sibh cul ri so a dheanamh, cha 



ROI'RADH. 13 

bhi tairbhe air bith dhuibh nar baisteadh, ach 's ann a bhios e 'na f hianuis nar 
n-agaidh. Cuiribh ma ta 'ur lamh air 'ur cridhe, agus smaoinichibh ciod a ni 
sibh ; oir tha Dia fhathast a feitheamh oirbh, agus ag radh, Deanaimh'roghain 
an diugh co d'an toir sibh seirbhis : C'ar son a tha sibh a stad eadar dha 
bharail ? Thigibh cosmhuil ri Amasiah, a thug e fein gu toileach suas do'n 
Tighearna (u). O ! a luchd og comunachaidh, teannadh 'ur cridhe ri leagh- 
adh, agus 'ur deoir ri sruthadh, air son cho fad 's a rinn sibh ar-amach, agus 
a bha sibh neo-thoileach air sibh fein a thoirt suas d'ar sealbhadair ceart. Ma 
tha Criosd a'teachd n'ur codhail a' sruthadh fola, 's iomchuidh dhuibh-se 
teaehd na choinneamh le iomadh deur air son 'ur peacaidh. Ma tha sibh a 
teachd a nasgadh cumhnanta, seallaibh gun cuir sibh tur-chul r'a uille naimhde ; 
bristibh air ball an reite bha eadar sibh agus am peacadh, an diabhul, agus an 
saoghal, agus thigibh agus thugaibh sibh fein suas do'n Tighearna, eadar anam 
agus chorp ; agus deanaibh e air an doigh is durachdaiche agus is soilleireadh, 
agus bithibh cinnteach nach cuir e cul ribh, agus nach tilg e sibh a mach. 

Ar bhur sonsa a tha eolach air an dleasnas so, a rinn coi^cheanagal mar so ri 
Dia roimhe, agus theagamh a rinn e le cailegin do riaghailt agus do dhur- 
achd ; ceadaichibh dhomh 'ur n-earalachadh gun stad 'an so, ach sibh a rann- 
sacbadh 's a dh'athnuadhachadh a choi-cheangail gu minic. Air libh gur e 
'ur dleasnas'ur n-aithreachadh urachadh, agus c'ar son nach ath-nuadhaich 
sibh oibreachadh creidimh ri Dia? 'Se sibh a bhi toirt sior oirp air 
a dheanamh a chuidicheadh gur creideamh a neartachadh, agus gu fianuis 
a thoirt air tairbhe na cuise ; oir mar is coir do Chriosduidh buanachadh ann 
an aithreachas a dheanamh, gus am bi fios aig am bheil e fior ; 's amhuil is 
coir dha creidsinn agus creideamh a chuir chuige na gniomha eugsamhuil ann 
an taitneachd, an co-chur, an culachadh, an gabhail, an cuir air leth, an toirt 
suas, agus an striochda, gus am bi fios aige gu bheil e da rireadh a' creidsinn. 
'S e sibh a bhi toirt oirp gu minic air iad sin ath-nuadhachadh air mhodh 
ollaiseach an doigh is fearr air sibh a dh' f haotainn agus a ghleidheadh fraodh- 
arc air 'ur coir air Criosd. Agus air son a chreid'ich a tha 'gearan air bhi 'g 
imeachd an dorchadas, agus a tha air a ro^churadh mu an-amharus mu thim- 
chioll a' chreidimh, agus mu thimchioll a' choir air Criosd, cha'n aithne 
dhomh aon seol is fearr no an gnathachadh so. Dh' f haodainn iomadh am a 
mholadh a bhiodh freagarrach chum sibh fein a thoirt suas, a<ms a dh' ath- 
nuadhachadh 'ur coicheangail ri Dia ; mar tha a bhi ann an cunnart no ann an 
teinn ro-mhor ; no 'n uair a bhitheas sibh ciontach do pheacadh no do chul- 
sleamhnachadh mor; no 'n uair a thuiteas sibh ann an dorchadas no ann an 
iomagain shonruichte mu staid 'ur n-anma : tha e mar an ceudna ro iomchuidh 
air laithibh traisg, agus aig toiseach gach bliadhn' uir, agus gu h-araidh m'an 
tig sibh a dh' ionnsuidh bord an Tighearna. Tha gach am dhiubh sin iom- 
chuidh do phobull an Tighearna gu eoi-cheangal a dheanamh ris. Mar chomh- 
nadh ruibh anns a chuis chudthromaich so, chuir mi sios eisempleir aio- deir- 
eadh an leabhair so, o' m faod sibh cungaidh coi-cheangail a dheanamh a 

(u) 2 Eachd. 17. 1S. 



14 ROFRADH. 

ghabhail an iasad ; agus faodaidh sibh a mhughadh, agus focail a ghnathach- 
adh is fearr a f hreagras do pheacaidh, do dh' uireasbhuidh, do laigse agus do 
chor sonruichte bhur n-anmaibh. An uair a thairneas sibh a mach e, na bith- 
ibh ro ullamh gu dheanamh, ach leughaibh e thairis agus thairis, agus leigibh 
a chuis gu breith 'ur coguis mu thimchioll gach ni, mu'n cuir sibh 'ur lambh- 
sgriobhaidh ris, agus an uair a thuigeas sibh gu bheil sibh toileach agus suidh- 
ichte gus a dheanamh, an sin oirpichibh a dheanamh leis an fhein-aicheadh 
agus an durachd is mo ; rachaibh air bhur gluine, agus leughaibh thairis a rith- 
ist e, a meoraieh air gach earrann fa leth dheth, ag amharc suas ri Dia ann 
an Criosd air son neart, mu'n aontaich agus mu'n abair sibh 'ur n-amen ris; 
agus an deigh dhuibh sin a dheanamh gabhaibh am peann, agus, mar gum b' 
ann am iìanuis an De uile-leirsinnich, cuiribh 'ur lamh-agriobhaidh ris do'n 
Tighearna. 



Dundea, 1734. 



LEABHAE, CEASNACHAIDH 



OG LUCHD COMUNACHAIDH. 



Mu thimchwU Staìd Nàdurr* 
an Duine. 

Ceist. Ciod an staid's an robh 
thu air do bhreith ? 

Freag. Ann an staid bhròn- 
aich thruaigh, a dh 1 easbhuidh 
iomhaigh agusdeagh-ghean Dè, 
a blraig" 1 an duin'' air thùs ; a- 
gus le nàdur peacach, so-aom- 
aidh chum an ni a tha olc, agus 
do-lùbaidh chum an ni atamath, 
agus buailteach do chorruich 
Dhè, araon anns a bheatha so 
agus anns an ath-bheatha. 

C. Cionnas a thachair e gun 
robh thu air do bhreith 'san 
staid so ? 

F. A chionn gun d' thainig 
mi o Adhamh ciontach, a thuit 
o shonus le cùmhnant a bhritse 
ri Dia, agus tighinn fo ? n phean- 
as a bha dligheach air a shon ; 
leis an do chaill e an t-iomlan 
da ghràs agus neo-chomasach 
air e fein a thearnadh. 

C. Am bheil an duine trid an 
leagaidh, air fhàgail gun dò- 
chus anns an staid thruagh so ? 

F. Cha 'n "eil ; tha cùngai- 
leighis luaclror air a sholar : Oir 
ged 1 a tha cheud chùmhnant' 
air a bhriseadh, agus air a 
chur fa sgaoil, tha coi-cheangal 
nuadh ro-ordheirc air a dhealbh, 
seadh, air fhoillseachadh, agus 
air a thairgse do pheacaich 
chaillte. 



C. Co iad na coi-cheangail 
a rinn Dia ris an duine ? 

F. Co-cheangal nan Gniomh, 
agus co-cheangal nan Gràs. 

C. Co do'n dà cho-cheangal 
sin leis am faod thu bhi air do 
thearna ? 

F. Amhàinle co-cheangalnan 
gràs, ris an goirear an co-chean- 
gal Nuadh. 

C. Co e co-cheangal nan 
gniomh no nan oibre ? 

F. Is e cordadh Dhè ri 
Adhamh agus ri Eubh, far an 
do gheall e dhoibh beatha, air 
chùmhant 's gun tugadh iad 
ùmhlachd iomlan da lagh, agus 
bhagair e iad le bàs an co-lorg 
an eas-ùmhlachd. 

C. C'ar son nach faod thu 
bhi air do thearnadh le cùmh- 
nant nan oibre ? 

F. A chionn nach urra dhomh 
an cùmhnant a cho-lionadh, no 
am peanas a bha'n lorg a bhrist- 
eadh a ghiùlan ; 's e sin nach 
urra dhomh aon chuid ùmh- 
lachd iomlan a thoirt do lagh 
Dhè, no f hearg a tha dligheach 
air son a bhristeadh a ghiùlan. 

C. Ciod e cùmhnant nan 
gràs leis a bheil thu gu bhi air 
do thearna? 

F. 'S e 'n cùmhnanta gràs- 
mhor e a rinn Dia ri peacaich 
thaght' an Criosd, anns a bheil 
e deonachadh gu tròcaireach 
slaint a thairgs' agus a gheall- 



16 



tinn dodh 1 uile pheacaichbhoch- 
da do shliochcl Adhaimh, a 
chreideas'n aMhac IosaCriosd. 

C. Co iad sin a tha gu firinn- 
each a creidsinn ann ? 

F. 'S iad sin, iadsan a tha 
mothacliail air an staid chaillte, 
a tha toileach gabhail ri Criosd 
mar an Urras agus an Slanui 1 - 
fhear, agus a bhi 'n earbsa r'a 
fhìreantachd agus r'a dhioladh 
ceartas diadhaidh, mar an t-aon 
stèigli chum am firenachadh 
'an làthair Dhè ; 's a tha cur 
rompa 'na neart-san, an creid- 
eamh a nochdadh le gràdh dùr- 
achdach agus ùmlachcl do Dhia. 

C. C'ar son a theirear cùmh- 
nant nan gràs ris a chùmh- 
nant nuadh so ? 

F. Chum eadar-dhealachadh 
o chùmhnanta nan oibre; far 
am b 1 e caileigin a bha'n duine 
ra dheanamh, bu stèigh firinn- 
eachaidh dha; am feadh is e 
is stèigh firinneachaidh dha ann 
san nuadh chùmhnanta so, ni 
eigin a tha Urras r'a dheanamh 
air a shon: agus fòs a chionn 
gu bheil an t-Urras fein, agus 
uile shochairean a chùmhnain- 
te, nan saor thiodhlaca ghràs- 
mhoir, ata air am bùileachadh 
air creutairean neo-aithridh mi- 
thoilltinneach, nach b 1 urrainn 
a bheag air bith a dheanamh 
chum ain faotainn. 

C. Cionnas a dh 1 fhaodas an 
cùmhuanta so bhi gu h-iomlan 
o ghràs, 'n uair tlia creideamh 
air iarruidh oirn mar chùinh- 
nant air còir a thoirt duinn air 
a shochairean ; agus mar an 
ceudna, deadh oibre, chum ar 
creideamh a nochdadh ? 



F. Ge d 1 a tha 'n dà ni sin 
air an iarruidh oirn, gidheadh 
tha'n gràs a chum a 1 chreidimh 
agus nan deadh oibre sin oib- 
reachadh annain, airaghealladh 
dhuinn anns a chùmhnant so, 
cho saor ri aon bheannachadh 
a tlrann ; air son am bheil e gu 
tric air a ràdh ris a chùmhnant 
so 's an sgriobtur, tiomnadh. 

C. C'arson a theirear Tiom- 
nadh ris a chùinhnant so ? 

F. Air son gu bheil gach 
beannachadh agus gach socliair 
eile, a tlia air an gealladh ann, 
air arn buileachadh gu saor air 
na daoine taghta mar dhìlib air 
fhàgail aca, 's air a dheanamh 
cinnteach dhoibh le bàs losa 
Criosd, an Tiomnai'ear; agus 
fos tlia gràs air fhagail ac' ann, 
chum gach dleasnas tha air lar- 
ruidh orra a cho-lionadh. 

C. Ciod iad na dìlibean sòa- 
^11^^11^ a tli' anns an tiomna so? 

JP. Maitheanas peacaidh, sa- 
oradh o fheirg, sith ri Dia, uile 
ghràsan an Spioraid, agus 
buanachadh ann gus a 1 chriooh; 
tearuinteachd tre'n bhas, ais- 
eiridh chum beatha, agus gìoir 
shiorruidh. 

C. Cionnas a tha 'n cùmhnant 
no an tiomna so air a dhaigh- 
neachadh agus air a dhean- 
amli cinnteach dhuinne? 

F. Le bàs agus fuil Chriosd, 
an t-eadar-mheadhonair agus 
an Tiomnai'ear; agus leis na 
comharran agus leis na seulan 
nasguidh o'n leth a muigh a dh 1 
òrduich e blii air am frithealadh 
dhuinn, le searmoinachadli an 
t-soisgeil. 



17 



Nasgaìdh a Choi-cheangaiL 

C. Ciod na nasgairìh tlia air 
cùmhnanta nan gras? 

F. An dà Shacramaid, Baiste 
agus Suipeir an Tighearna. 

C. Ciod a chrioch man d'òr- 
duich Dia an nasga sin ? 

F. Gu bhi na 'n comharran 
naomha, cuimhneachain, agus 
dearbhaidh air a thròcair 
dhuinn, trid losa air a cheusadh; 
a chionn gu'm b 1 easan an t- 
urras mòr agus an ìobairt, ris a 
bheil e air òrduchadh dhuinn 
sìor amharc air son maitheanas, 
gràs, agus glòir 

C. Car sòn a theirear nasga 
cùmhnanta nan gràs ri Baist- 
eadh agus ri Suipeir an Tigh- 
earna? 

F. Do bhri, mar chòraichean 
glaiste, gu bheil iad a 1 daigh- 
neachadh agus a 1 deanamh a 
chùmhnainte dearbh-chinnteach 
dhuinne agus gach beannachadh 
tha air a ghealladh ann ; agus 
gu sonruichte gu bheil Dia deo- 
nach ann, agus trid Chriosd, 
gu bhi na Dhia dhuinn, agus 
ar gabhail mar a shluagh. 

C. Ciod e Baisteadh ? 

F. ^S ionnlad naomh no cra- 
thadh le h-uisg 1 e, an ainm an 
Athair, a Mhic, agus an Spior- 
aid Naoimh. 

C. Ciod a tha crathadh so an 
uisg 1 a 1 ciallachadh ? 

F. Glanadh ar n-anama o 
pheacadh, le fuil agus Spiorad 
Chriosd, agus sinn a dh' inn- 
drinn a steach a measg dheis- 
ciobuil agus luchd-leanmhuinn 
Iosa Criosd. 

C. C^ar son a tha thu air do 
bhaisteadh an ainm an Athar ? 



F, Mar fhianuis air mi rogh- 
nachadh agus a dh 1 aideacharìh 
Dhè an t-Athair, mar m' Athair, 
agus mar fhear-dealbh inn- 
leachd an t-soisgeil chum daoin 1 
a shàbhaladh trid losa Criosd. 

C. Cav son a tha thu air do 
bhaisteadh an ainm a Mhic? 

F. Mar chomharradh gun do 
roghnaich agus gun do ghabh 
mi ri Mac Dhè mar m 1 Fhear- 
saoraidh agus mo Shlanui^ear, 
na uile dhreuchdan, mar Fhàidh, 
mar Shagart, agus mar Righ. 

C. C'ar son a theirear ar 
Slanui^ear ris ? 

F. Air son na laimh shon- 
ruicht a bh 1 aig anns an t-slainte 
ris a bheil fiughair againn ; 
shearmonaich e dhuinn i, mar 
ar Fàidh mòr, fhuair e dhuinn 
i, mar ar n-ard-Shagart, agus 
bhuilich e oirn i mar ar Tigh- 
earna agus ar Righ. 

C. Car son a chaidh do 
bhaiste an ainm an Spioraid 
Naoimh ? 

F. Mar fhianuis air mi dh 1 
aidmheil agus a ghabhail ris an 
Spiorad Naomh mar m 1 Fhear- 
naomhachaidh, agus a tha co- 
chur na choisinn Criosd rium, 
d^an dreuchd chreidimh slainteil 
agus gach gràs, oibreaehadh 
anns na daoine taghta. 

C. Ciod na ceangail fo 'n 
d'thainig thu le d'bhaisteadh ? 

F. An Trionaid naomli a 
chreidsinn agus ùmhlachd a 
thoirt doibh; agus cùl a chur 
ri trì naimhde mòr, an diabhul, 
an saoghal, agus an f heoil; agus 
mo bheatha a chaitheadh mar 
Chriosduidh, da rìreadh, a sìor 
chuimhneachadh an ainm leis a 
bheil mi air mo ghairm. 



18 



C. Cionnas is còir do Chriosd- 
uidh, no do neach à* chaidh 
bhaisteadh, a bheatha a chaith- 
eadh? 

F. Mar neach a tha gu foll- 
aiseach air a choisrigeadh do'n 
chreidimh, agus do dh* ùmh- 
lachd do*n Trionaid naomh; 
agus gu h-àraidh, mar aon air 
ionnlad ann am fuil an Uain, 
agus nach gabh os laimh e fein 
a thruailleadh le peacadh, ach 
a dh* oirpicheas a bheatha a 
chaitheadh mar chaith Criosd 
a bheatha. 

C. Nach 'eil è fìachaicht ort 
do bhòidean baistidh athnuadh- 
achadh, agus an gabhail ort 
fein? 

F. Tha e : agus tha mi dean- 
amh sin gu follaiseach, an uair 
a tha mi 'gabhail dara ceangal 
a chùmhnaint, àgus a co-pairt- 
eachadh do Shuipeir an Tigh- 
earna. „ * 

C. Ciod an t-eadar-dhealach- 
adh a tha eadar Baiste agus 
Suipeir an Tighearna ? 

F. Cha 'n 'eil a cheud aon ri 
bhi air a fhrithealadh dhuinn 
ach aon nair, ach tha *n dara 
aon gu bitheanta; tha a cheud 
ni a' ciallachadh ar breith spior- 
adail, an dara ni ar lòn spiorad- 
ail : *S e baiste dorus tighe 
Chriosd, air an eigin duinn dol a 
steach ; ach 'si Suipeir an Tigh- 
earn am bòrd aig an èigin do 
chloinn Chriosd am beathach- 
adh agus neart f haotainn. 

C. Ciod an rùn mòr bu chòir 
a bhi agad ann am frithealadh 
air, agus co-pairt a ghabhail do 
a Sàcramainte sin ? 

F. Chum leis a sin gun nochd 



mi mo spèis agus inùmhlachd 
d'an ùghdar, agus gum faigh mi 
dearbh chinnte air a ghràdh 
agus air na choisinn e dhoinh. 

Mu Shuipeir an Tighearna. 

C. Ciod i Suipeir an Tighear- 
na? 

F. 'Si aran itheadh agus fìon 
òl air mhodh cràbhach, a reir 
òrdughChriosd, aguseisempleir, 
mar chuimhneachan air a bhàs 
agus air fhulangais air ar soin- 
ne. 

C. C'uin a dh* òrduich Criosd 
an t-Sàcramaid so ? 

F. Air a cheart oidhch* air 
an deach a bhrath, agus air ball 
an deigh dha Càisg nan Iudh- 
acli itheadh le dheisciobuil. 

C. C'ar son a dh'òrduich e 's 
'an àm sin i ? 

F, A nochda gun deachaidh 
a Ciiàisg a chur air cùl leis an 
òrdugh ùr so, kgus gun d'thainig 
Suipeir an Tighearna na h-àite; 
agus fòs a chum am barrachd 
impidh a chur air a shluagh 
chum a coimhead agus fritheal- 
adh oirre. 

C C'ar son a tha 'n t-àm an 
d-òrduicheadh i a' cur na h-ur- 
rad impidh oirn chum a coi- 
mhead ? 

F. Air son gu bheil an àithne 
agus na seolanna thug e dhuin 
'san àm sin, ri bhi air am meas 
mar earail dhurachdaich ar 
Slanui'earabhadola dheanamh 
barrachd air ar son *s a bha 'n 
saoghal uile comasach air a 
dheanamh. 

C. An d' aithn* Criosd an t- 
ordugh so mar uallach air a 
shluagh ? 



19 



F. Cha d' aithn idir; ach 's 
ann a dh' fhag se e mar shoch- 
air shonruichte agus mar dhìlib 
luach'or do'n eaglais, air dhoibh 
fhaicinn mar chuimhneachan 
soilleir air a ghradh, marchomh- 
arradh cinnteach air a theachd 
an dara h-uair, agus a chum na 
grasan uile a bheothachadh. 

C. Ciod na duile no na comh- 
arran a tha air an òrduchadh 
's an t-Sàcramaid so ? 

F. Aran agus fion. 

C. Ciod atha iad sin a noclid- 
adh ? 

F. Corp agusfuilChriosd,leis 
gach sochair agus gach beann- 
achadk a chosnadh dhuinne leis. 

C. Ciod a tha air a chiall- 
achadh le bristeadh an arain, a- 
gus taosgadh a mach an f hiona ? 

F. Fulangais Chriosd uile: gu 
sònruichte bristeadh agus lotadii 
a chuirp air a chrann-cheus- 
aidh, agus dortadh fhola, chum 
ar peacaidh a thoirt air falbh. 

C, Ciod tha air a chiallach- 
adh leis an aran bhriste, agus 
an fhion thaoisgte a thoirt do'n 
luchd-comunachaidh ? 

F. Tha gu bheil Dia gun 
teagamh a buileachadh, agus a 
toirt thairis Chriosd air a cheus- 
adh, leis gach sochair a choisinn 
e do luchd co-part a tha creid- 
sinn. 

C. Ciod iad na sochairean 
sin a tha air an toirt thairis, 
agus air an deanamh cinnteach 
dhuinne ? 

F, Tha maitheanas peacaidh, 
saoradh o fheirg, sith ri Dia, 
sith coguis, uchd-mhacachd do 
theaghlach Dhè, fàs ann an 
gràs, buanachadh ann, sochair- 



ean agus trioblaidean air an 
naomhachadh, agus coir air a 
bheatha shiorruidh. 

C. Ciod tha air a chiallach- 
adìi leis an luchd-comunaich a 
ghabhail an arain agus an f hion 
'nan ìainhan ? 

F. Tha, gu bheil iad a sine- 
adh a mach lamh a' chreidimh a 
ghabhail ri Criosd air a cheus- 
adh, mar an Slanui'ear, 'na uile 
dhreachadau agus le uile sho- 
chair, mar tha e air a thairgse 
dhoibh 's an t-soisgeul. 

C- Ciod an dòigh air an còir 
Criosd ceusda a ghabhail aig a 
bhòrd ? 

F. Le mòr irisleachd, le fein- 
àicheadh, le taingealaclid, agus 
le dhreuchda agus iomlaineachd 
a cho-chur gu dian dùrachdach 
ri feumalachd m'anma. 

C. Ciod tha air a chiallachadh 
leis an luchd-comunachaidh a 
dh 1 ith' an arain, agus a dh 1 òi 
an f hiona ? 

F. Tha, an dlu-dhàimh ath 1 
aca ri Criosd, gu bheil co-pairt 
aca do shochair a bhàis, an toil- 
inntinn mhòr a tha ac 1 ann, an 
neart spioradail agus a bhea- 
tha a tha iad a faghail uaith. 

C. C*ar son bu chòir do 
luchd-comunachaidh co-pairt a 
ghabhail do'n chupan, cho math 
agus do'n aran ? 

F. Mar an tuille daighneach- 
aidh air an creidimh 's a chionn 
gun dubhairt Criosd r'a dheis- 
ciobuil, Oluibh uile dìieth. 

C. C'ar son a rinn Criosd 
roghain air aran agus fìon, mar 
chomharradh air a chorp agus 
air f huil ? 

F. A nochdadh am buaidh 



20 



clium luchd-comunaich a tha 
creidsinn, a bheothachadh agus 
a neartachadh ; oir mar tha aran 
a" 1 neartachadh cridhe duine, tha 
fìon ga dheanamh subhach. 

C. Ciod na briathran a 
glmàthaick Criosd 'n uair a 
dh'òrduich e 'n t-Sàcramaid ? 

F, Labhair e càileigin mu 
thimchioll a chupain, agus càil- 
eigin mu thimchioll an òrduigh 
uile. 

C Ciod a labhair e mu thim- 
choill an arain ? 

F. Thuirt e, Gabhaibh, ith- 
ibh ; \s è so mo chorp tha aìr a 
bhriseadh airbhur sonsa; dean- 
aibh so, mar chuimhneachan 
ormsa. 

C. Ciod a thuirt e mu'n iom- 
]an d'on t-Sàcramaid ? 

F. Thuirt e, co minic 's a dh- 
itheas sibh an t~aran so, agus a 
dti òlas sibh an cupan so, tha 
sibh afoillseachadh bàisan Tigh- 
earna gus an d" thig e 

C. Am bheil co-pairt againn 
an so, air mhodh corparra, do 
chorp agus do dh' f huil Chriosd ? 

F. Cha'n 'eil, ach a mhàin 
air mhodh spioradail: 

C. Ciod ma ta is ciall do na 
focail sin, " Gabh, ith ; 'seso 
mo chorp, tlia air a bhristeadh 
air do shon ?" 

F. 'S e tha iad gu soilleir a' 
ciallachadh, g-u bheil an t-aran 
air a bhristeadh a nochda corp 
Chriosd mar bha e air a bhrist- 
eadh agus air a bhruthadh air 
son a shìuaigh. 

C. Nach *eil Criosd da rìr- 
eadh a làthair anns an t-Sàcra- 
maid ? 

F. Tha e^achgidheadhch'an 



'eil e air mhodh corporra, ach 
air mhodh spioradail, a làtliair. 

C. Cionnas a tha sinn a co- 
pairteachadh airmhodh spiorad- 
ail do chorp briste Chriosd ? 

F. Tha sinn ga dheanamh 
an uair a tha co-pairt aig" ar 'n 
anma do shochairibh agus do 
thoraibh a chuirp bhriste, mar 
tha fàs ann an gràs, comas teachd 
a dh' ionnsuidh Dhè, foillseach- 
adh spioradail, fuasgladh chui- 
bhrichean, agus an leithide sin. 

C. Cia fhad a bha rùn air 
Criosd gum maireadh an t-Sà- 
cramaid so ? 

F. Gus an tigeadh e a ris an 
dara h-uair. 

C C'ar son nach maireadh i 
ni b'fhaide ? 

F. Air son nach bi feum air 
Sàcramaid air neamh, a nochda 
Chriosd, do bhri gu bheil e do 
ghnà gu corporradh a làthair. 

Mu nàdur agus aobhar Suipeir 
an Tighearna. 

C. Ciod tuille an cunntas is 
urrainn duit a thoirt air nàdur 
agus aobhar na Sàcramaid so ? 

F. Tha e gu soilleir a' co- 
pairteachadh do nàdur nasgadh, 
no cuirm, agus mar an ceudna 
do bhòid. 

C. Ciod a th' ann do nàdur 
nas^adh ? 

F. Theirear gu ceart nas- 
gadh, coi-cheangal nan gras ris 
a chionn, mar choir naisgte air 
a chur 'nar laimh, gu bheil e 
a' deanamh thairis, a nasgadh, 
agus a daighneachadh dhuinn 
coir agus sealbh air uile shoch- 
airean agus thoraidh a choisinn 



21 



Criosd, a tha ann an sin air a 
ghealladh do na creid'ich. 

C. Ciod a gline nasgaidha 
tk' anns an t-Sàcramaid so? 

F. Is nasgadh spioradail, a- 
gus ro-luachinhor e do bkri 
gur e Criosd a dkealbk agus 
a gkearr e, agus is e an sgrio- 
bkadk a th' air, Criosd g'ar 
gràdhachadh ; agus's eis dealbh 
air. Criosda" bdsachadh as'ar leth. 

C. Ciod a tha do ghne cuirm, 
anns an t-Sàcramaid so ? 

F. Theirear gu ceart cuirm, 
ris, do bhri gu bheil e toirt 
seachad lòin, beathachadh, agus 
solas do dh 1 anmaibh an luchd- 
comunachaidh iomchuidh, na 
h-aoidhean a tha air an cuireadh. 

C Ciod an seorsa cuirm a 
tir ann ? 

F 'S cuirm spioradail a th' 
ann, cuirm phòsaidh, cuirm air 
ìobradh Mhic Dhe; cuirm a 
rinn Criosd, do ghne iongan- 
taich, anns an e Criosd an da 
chuid maighstir agus beatha na 
cuirm, am fear-solair agus loin, 
am fear ith agus am biadh ; Oir 
is biadh gufirinneach m'fheoil, 
agus "s deoch gu firinneach m 
fhuill. 

C. Ciod an seadh anns a 
bheil gne boid 's an t-Sàcra- 
maid so ? 

F. A thaobh an f hocail Sà- 
cramaid, mar tha e air a 
ghnàthachadh am measg nan 
Roimheach (o'n do ghabhadhan 
iasad e) air son mionnan airm, 
leis an do cheangailsiad iadfein, 
gu bhi nan saighdeara firinn- 
each agus dileas d' an Ceann 
feadnaidh : agus tha sinne anns 
an ordugh so, ann an seadh a 



nionnachadh do Righ neamk, 
o "s ceann corp briste agus fuil 
dhoirte Mhic Dhe; agus tha 
sinn cuideachdg'ar ceangalfein 
gu bhi 'nar saighdearan fir- 
inneach agus dileas fo bhrataich 
Chriosd, arn-Ard cheann feadh- 
na anns a chomhraig spioradail. 

C. Ciod na nithe sonruicht 1 
a tk 1 agad anns an amkarc le 
teackd a chum an orduigk so? 

F. A ckumail suas cuimkn 1 
air bas Ckriosd agus air fkulan- 
gais, a ckumail co-ckomum ris, 
a dk 1 atk-nuadkackadk coi- 
ckeangal mo bkaistidk, a neart- 
achadh mo chreidimh, agus a 
bheothachadh mo ghràis. 

C. Ciod na fulangais a dh 1 
fhuiling Criosd a tha thu r^a 
chuimhneachadh aig a bhord ? 

F. lad sin a th 1 air an cur 
sios 'na fhocal, 

C. Ciod air a' bheil cuimhn 1 
agad diubh sin sa cheart àm so ? 

F. ''S cuimhne leam na h- 
oirpean agus na buaireannan a 
thug an diabhul air: am mas- 
ladh agus agheur-leanmhuinn a 
dh' fhuiling e o dhroch dhaoine 
fulangais anma agus a chru- 
aidh-spairn annan gàradh Ghet- 
semane ; an fhanoid aniochd- 
mhor, na buillean, an coron 
sgithich, na seile, agus an 
sgiursadh a dh' fhuiling e an 
tigh an ard-shagairt, agus an 
ionad breitheanaisPInlait; a^us 
fadheoidh, f hulangaisf huilteack 
agus a bkàs cràiteach air sliabk 
Chalbhari, 'n uair a bha e air a 
thàirneadh ris a chrann-cheus- 
aidh, air a dhìbearadh le cJiaird- 
ean a naimhdean a toirt beum 
dha, agusaira threigsinn le Dia. 



22 



C. Ciod a 'b aobhar do na 
fulangais sin? 

F. Gràdh Chriosd, agus ar 
peacaidh-ne : air dha le shaor 
ghràdh iongantach, a ghabhail 
os lairnh ceartas De a shasach- 
adh as ar leth-ne, Bha e air a 
leon air son ar ciontai, agns air 
a bhrùthadh air son ar n-aingi- 
eachd. 

C. Nach 'eil sinne, ma ta' 
fo'n cheangal is mo gu cuimhn , 
a chumail suas air na dh'fhuil- 
ing Criosd as ar leth ? 

F. Gu cinnteach tha : oir tha 
ghràdh dhuinne, creutairean 
peacach, gun choimeas: air dha 
ar cuimhneachadh 'n ar staid 
iosail, agus tuille a dheanamh 
agus fhulang air ar son na bha 
'n saoghal uile comasach air a 
dheanamh : agus mar,an ceudna 
gun tug e earail theann duinn, 
a measg a bhriathra deirean- 
nach, sinn a bhuanachadh ann 
an cumail cuilnlln , air a bhàs. 

C. Ciod am feum a tha againn 
air a chuimhneachan so; am 
bheil sinn an cunnart a ghràdh 
mor dhuinn a dhichuimhnea- 
cha? 

F. Tha sinn ; oirtha ar cridh- 
eachan cho saoghalta, ar n-inn- 
tinn cho mi-chreideach, ar meo- 
ghair cho meallta, agustha ar n- 
aigne cho iomala, 's gu bheil sinn 
ullamh gu bhi air ar ribe le 
mealltaireachd an t-saoghail, 's 
gun leig sinn le Criosd agus le 
mhor ghradh dol as ar n aire. 

.C. Nach 'eil gnà chuimhne 
bh^tlieant' a chumuil air fulan- 
gais Chriosd, anns an t-Sà- 
cr amaid ro f heumail agus tarbh- 
ach dhuinn ? 

F. Tha. 



C. Ciod an seadh anns a 
bheil e feumail duinn? 

F. Chumar peacaidh anmhu- 
innachadh agus cur as doibh, 
gu cridhe cruaidh a mhaothach- 
adh, gu buaidh a thoirt air 
buaireadh an droch spioraid, 
gu gràs a bheothachadh agus 
a mheudachadh, agus gu co- 
f hurtachd a thoirt duinn 'nar n- 
uile amghairibh. 

C. Ciod a ghne chuimhne 
is coir dhuinn a bhi againn air 
fulangais agus air bas Chriosd 
aig a bhord ? 

F. Bu choir dha bhi na 
chuimhneachan caomhail agus 
creid'each, bronach, le fuadh 
thoirt do'n pheacadh, agus 
gidheadh a bhi ait agus taing- 
eil air a shon. 

C. Cionnas is urrainn duinn 
bron agus gairdeachas a dhean- 
amh 's an aon àm ? 

F. Faodaidh sinn, air son 
aobhair fa leth : oir mar bu 
choir dhuinn bron a dheanamh 
air son ar peacaidh a leon 
Criosd/sachuir gubàs e: 'scoir 
dhuinn gàirdeachas a dhean- 
amli na mhaitheas iongantach, 
a ghabh os laimh a blii na Urras 
agus na iobairt air ar son, chum 
ar saoradh o pheacadh agus o 
chorruich : agus air a inheud 's 
g'an dean sinn do bhron, 's 
mo an cionfàth a tha againn gu 
gàirdeachas a dheanamh agus 
a bhi subhach ann. 

C. Cia mar sin ? 

F. Air son gu bheil cridhe 
bronach air son peacaidh, na 
dheadh chomharradh gu bheil 
coir aig neach air Criosd agus 
air na sochairean acheannaiche. 



23 



Mu thimchioll luchd co-pairt 
iomchuidh agus neo-iomchuidh. 

C. Aai bheil gach neach a 
ghabhas co-pairt do'n chuirm 
naomh so ri 'm meas 'nan aoidh- 
ean taitneach? 

F. Cha 'n 'eil idir. 

C. Co iad mà ta a tha mar 
sin ? 

F. Tha a mhàin na Creid'ich. 

C. Co iad sin ? 

F. Tha iadsan à tha trid 
chreidimh, a co-aontachadh gu 
cridheil le cùmhnanta nan gràs, 
a tha gu dùrachdach ag oir- 
peachadh urram a thoirt do 
Chriosd, aig a bhòrd, le bhàs a 
nochdadh, agus le bhi gan ul- 
lachadh aìr a shon. 

C. Co iad a mhuinntir a tha 
neo-iomchuidh? 

F. Tha iadsan nach do ghabh 
riamh ri tairgs' an t-soisgeil, a- 
gus a tha dearmad ullachadh 
a dheanamh air son na cuirm so ; 
agus gu h-àraidh iadsan a tha 
buanachadh 'an gràdh agus 'an 
co-bhoinn ris a pheacadh, am 
feadh a tha iad a 1 gabhail os 
laimh caoimhneas do Chriosd, 
agus ag ath-nuadhacha cùinh- 
nanta ris. 

C. Ciod tha ri bhi air a 
thuigsinn le aithridhead na 
muinntir a tha 'nan luchd- 
comunachaidh iomchuidh ? 

F Cha 'n e aon aithridhead 
ann an seadh laghail ; oir tha 
sinn uille neo-aithridh an là- 
thair Dhè air an trocair is lugha; 
ach a mhàin a bhi aithridh agus 
iomchuidh le ar n-anma a bhi 
ann am fonn agus an suidheach- 
adh a reir an t-soisgeil, chum 
frithealadh air an òrdugh so. 



C. Nach feud iadsan a tha 
nan creid'ich bhi ciontach do'n 
chomunachadh a ghabhail air 
mhodh neo-iomchuidh ? 

F. Faodaidh iad : ma ni iad 
dearmad air fein-cheasnachadh 
caidreamh a thoirt do pheacadh 
's am bith le'm fios, no gràs a 
bhi a dh' easbhuidh oirre 'nan 
gnàthachadh. 

C. Ciod e dleasnas co-pairt 
a ghabhail gu h-iomchuidh, 
agus ciod anns a' bheil e a' co« 
sheasamh ? 

F. Is e, ann am briathra 
aith-ghearr, ith agus òl aig bòrd 
Chriosd le cuimhne chreid'ach 
thaingeil air a ghràdh dhuinn, 
ag amharc air-san a lot sinn 
trid chreidimh, chum slaint' 
fhaotainn, agusar n-anma fhol- 
ach 'na lotaibh; a' deanamh 
bròn air son ar peacaidh, bu 
choireach r'a leon, agus a'cur 
gu dùrachdach romhainn, 'na 
neart fein, nach lot sinn tuil- 
leadh e. 

C Ciod a bhuannachd a tha 
anns a chomunach a ghabhail 
gu h-iomchuidh ? 

F. Tha dearbh-chinnt air 
uiaitlieanas peacaidh trid fuil 
Chriosd air a thoirt, neart a 
pheacaidh air a lughadacha, 
gràsan an Spioraid air an neart- 
achadh, eucail an anma air an 
leigheas, amharus na h-inntinn 
àir an cur as an teagamh, agus 
sealla taitneach air Criosd agus 
air gfloir air am faotainn. 

C Ciod e peacadh a chomun- 
aich a ghabhail gu neo-iom« 
chuidh, agus cia anns a bheil 
e 'a co-sheasamh ? 

F. 'Se sin a ghabhail gun 



24 



ullackadh iomchuidh roi-Iaimh, 
agus gun ruin cheart, no ith 
agus ol gun eolas freagarrach 
agus urramach ; gun rèite ri 
Dia agus rar coimhearsnach; 
no gun na grasan slainteil a 
chleachdadk, mar tka creid- 
eamk, gràdk agus aithreachas : 
no, sinn a dhol air ar n-agkaidh 
am feadk a tha sinn a toirt caid- 
reamh do dk'aon pheaca le'rfios. 

C. Ciod an cunnart a th' 
anns a chomunach a ghabkail 
gu neo-iomckuidli ? 

F. Leis a sin tha cionta cuirp 
agus fola Ckriosd air a ckur 
an gniomk, agus tka Dia gu mòr 
air a bhrosnuchadh gu feirg ; 
agus tha 'n neach ciontach a' 
tarruing a nuas air fein breith- 
eanas agus dìteadh, mar bi e 
gu tràthail air a bhacadh le 
aithreachas agus le tròcair. 

C. C'ar son a tha duin 1 a* 
gabkail a chomunaich gu neo- 
iomchuidh, air a chur gu h- 
aridh as leth, gun bhi dean- 
amhaithne air corp anTighearn 
anns an t-Sàcramaid? 

F. A chionn nach 'eil am 
fear-comunaich neo-aithridh a 
toirt fainear, gu bheil an t-aran 
a tha'n so air a choisrigeadk 
gu follaiseack ckum corp an 
Tigkearn a ckur an ceill, ach 
tka e ga itke mar nack biodk 
ann ack aran cumanta : agus a 
ckionn nack 'eil e a toirt urram 
iomckuidk do ckorp Ckriosd a 
ckaidk 1 ckeusadk, a tka ann an 
so air a nochdadh, ach a bun- 
tainn ris mar nach biodh ann 
acli duinne, a mhàin, no neach 
eile. 

C. Cionnas a chuireas sinn 



cosgadh air a chiont 1 agus air a 
chunnart so? 

F. Le inndrinn ann an coi- 
cheangal ri Dia, agus ullachadk 
iomckuidk a dkeanamk nar 
caithe-beatha agus nar gniomh, 
ckum teachd a dh 1 ionnsuidh a 
bhuird naoimk-san. 

Mu thimchioll ullachadh gu 
teachd gu bòrd an Tighearna. 

C. Ciod am feum tha air na 
h-urrad ulluchaidh a dkeanamk 
gu teackd ckum Suipeir an 
Tighearna? 

F. Do bhri gu bheil, mar 
tha sinn a teachd dlu do Dhia 
ann, ro-f hagus agus eagallach; 
agus tha Ughdar na Dìiia 
naomh, eudmhor, agus a rann- 
suicheas an cridhe ? s a gkair- 
meas sinn a cklisg:e j>u cunnfas: 
agus a ckionn gu bheil fìos 
againn gu bheil sochair mhor 
teachd air mhodh iomckuidk, 
agus cunnart a ckeart cko mòr 
le teackd air mkodk neo aitk- ( 
ridk. 

C. Ciod e ar n-ullackadk a 
tkaobk cleackdai? 

F. Le bhi ann an staidghràs- 
mkoir. 

C. Ciod an t-ullackadk gni- 
omhack a tha feumail chum 
sinn a thighinn gu bord an 
Tighearna ? 

F, Tha e gu sonruicht' a' co- 
sheasamh anns an dà ni so, sinn 
fein a cheasnachadh, agus ar 
grasan a dhusgadh suas. 

C. Ciod an seorsa ceasnach- 
aidh a tha feumail, m'an gabh 
sinn an comunach ? 

F. Thaceasnachadhfollaiseach 
le luchd-dreuchd na h-eaglais 



25 



feumail. clium 's nach bi bord 
an Tighearna air a mhi-ghnath- 
achadh leis an ain-eolach agus 
leis a mhi-naomha, agus tha 
fein-cheasnachadh diomhair le 
'r cogais feiu feumail, chum 's 
nach gabhar Suipeir an Tigh- 
earna gu neo-aithridh, trid mi- 
chreidimhjgun aithreachas, cion 
durachd, saoghaltachd, ardan, 
mi-run, no thaobli aon pheacadh 
diomhair a thasinn a gìeidheadh 
suas. 

C. Ciod iad na nithe m' am 
feum sinn sinn fein a cheas- 
nachadh, m' an tig^sinn air ar 
n-aghaidh ? 

F. Gu h-araidh m' an tri so 
a ìeanas, ar coir air Suipeir an 
Tighearna, ar feum oirre, agus 
a bheil sinn da rireadh iom- 
chuidh air a son. 

C. C'ar son mu thimchiolì 
nan tri nithe sin ? 

F. Tha, m'ar 'eil coir againn 
air, nach 'eil sinn ach ga ghabh- 
ail gu h-an-danadh as ar laimh 
fein ; ìnar 'eilsin a mothachadh 
feum againn air, cha dean sinn 
ach tàir air ; mar 'eil sinn iom- 
chuidh air a shon, cha dean 
sinn ach a mhi-ghnathachadh, 
agus dochair a dheanamh dhuinn 
fein. 

Mu thimchioll ar cbir air Suipeir 
an Tighearna. 

C. Ciod i a choir so air Sui- 
peir an Tighearna ? 

F. Thai da-fhillte: 1, Tha 
coir fhollaiseach o 'n leth a 
muigh ann a thaobh na h-eag- 
lais. 2, Tha coir neo-fhaicsinn- 
each o 'n leth a stigh ann an 
lathair Dhe. 



C. Co iad sin aig a bheil 
coir fhollaiseach o 'n leth a 
muigh air an ordugh so ? 

F. Tha iadsan a tha air am 
baisteadh 's aig a bheil tomhas 
ioinchuidh do dh' eolas Criosd- 
uidh, a tha 'g aidmheil an creid- 
imh ann an Criosd, 's a tha neo- 
lochdach 'nan caithe-beatha an 
lathair dhaoine. 

C Am bheil iad sin uile nan 
luchd-comunaich iomchuidh ? 

F. Cha 'n 'eil; ach tha na 
h-urrad do choir fhollaisich 
aca o'n leth a muigh an lathair 
na h-eaglais, 's nach gabh iad 
cumail air an ais ; oir 's ann a 
mhain air a choir so o 'n leth a 
muigh, a dh' fhaodas an eaglais 
breith a thoirt. 

C. Co iad aig nach 'eil a choir 
so ? 

F. Cha 'n eil i aig an aineol- 
ach, no aig a' mhi-naomha; 
agus uime sin tha iad ri 'n 
cumail air an ais o bhord an 
Tighearna. 

C. C'ar son a tha na h-aineol- 
aich ri chumail air an ais ? 

F. Air son nach 'eil iad com- 
asach air iad fein a cheasnach- 
adh no aithne a dheanamh air 
corp an Tighearna ; agus leis 
a sin, nan tigeadh iad air an 
aghaidhj 's ann a dh' ithe agus 
a dh' oladh iad gu neo-iom- 
chuidh. 

C. C'ar son a tha am mi- 
naomha ri chumail air ais? 

F. Do bhri nach faod iadsan 
a tha buanachadh ann am peac - 
adh, co-chomunn a chumail ri 
Dia; 's ann a tha iad gan dean- 
arnh fein buailteach d'a bhreith- 
eanais, le iad a theachd chum 



26 



a bhuird naomh le lamhan 
neoghlan. 

C. Co iad sin aig a bheil a 
choir neo-fhaicinneach o'n leth 
a stigh air an ordugh naomh so? 

F. Tha, iadsan, cha 'n e 
mhain aìg a bheil eolas, ad- 
mheil, agus giulan neo-loch- 
dach ; ach a tha da rireadh an 
taobh a stigh do'n choi-chean- 
gal, le fior chreidimh ann an Iosa 
Criosd, eadhon creideamh a dh 1 
oibricheas tre ghradh, agus a 
ghlanas an cridhe, cho math 
agus an giulan. Tha iad nan 
cridhe an lathair Dhe, mar tha 
daoine ga 'm faicinn o 'n leth 
a muigh. 

C. Co tha nam breitheanna 
air a choir so ? 

F. Cha 'n urrain do 'n eaglais 
breith a thoirt air a choir so o 
'n leth a stigh; ach 's coir do 
gach neach rannsachadh, ceas- 
nachadh agus breith a thoirt air 
da thaobh fein. 

C. Ciod an dearbhadh leis 
an tuig duine ma tba e da ri- 
readh an taobh a stigh do 'n 
nuadh choi-cheangal, agus a 
thuigsinn ma tha coir neo-f haic- 
inneach o 'n leth a stigh aig 1 air 
an ordugh so ann am fianuis 
De? 

F. M'as urrainn da a radh 
gum facadh se e fein an cunnart 
dol am mugha am feadh a bha 
e 'n earbsa ri cumhnanta nan 
oibre ; 's gun do theich e uaith 
chum an nuadh choi-cheangail, 
a' gabhail gu taitneach r'a inn- 
leachd uile, agus ri Criosd, 
Eàdar-mheadhonair 'n a uile 
dhreuchdan; agus ga thoirt fein 
suas chum bhi leis an Tighear- 



na, agus gu gluasad maille ris 

ann an nuadhachadh beatha: 

Agus gur e a thoil dhurachdach, 

gu 'm bi e o 'n leth a stigh cho 

math agus o 'n leth a muigh a 

reir reachd agus iomhaigh Dhe. 

Faicibh cuid do cheistean 

air an cur sios aig deir- 

eadh an leabhair so, a dh 1 

f haodas cuideach 'a dhean- 

amh ruinn 'n ar ceasnach- 

adh diomhair mu thiom- 

chioll ar coir air teachd 

chum a' bhuird naomh so. 

Rannsuchadh mu "'nflwum a tìC 
againn air Suipeir an Tigh- 
earna, agus air na nithe bu 
choir dhuinn iarruidh 'n uatr 
a bhitheamaid aig a bhord. 

C. Ciod am feum a th* agad 
air Suipeir an Tighearna? 

F. Tha feum agam air ioma 
doigh : 1, A thoirt Iosa air a 
cheusadh, gu h-ur gu 'm chuimh- 
ne. 2, A dh 1 ath-nuadhachadh 
boid mo bhaistidh, agus gu m 1 
chuir fo cheangal teann gu bhi 
leis an Tighearna. 3, Abheath- 
achadh agus a neartachadh mo 
ghras lag. 4, Gu m 1 neartach- 
adh an aghaidh buaireadh an 
droch spioraid, agus gach aobh- 
ar mi-mhisnich. 5, A dh 1 
ath-nuadhachadh mothachadh 
agus dearbh-chinnt air maith- 
eanas ann am pheaca 'tha gu 
minic fo an-amharus agus ar a 
dhorchachadh. 

C. Ciod iad na nithe sin a 
tha toirt dubhar air dearbhadh 
air maitheanas peacaidh ? 

F. Peacadh araon dearmaid 
agus deanadais ; agus gu h-ar- 
aidh peacadh le fios ? 






27 



C. Car son a rannsaicheadh 
tu mu d 1 uireasbhuidh mu'n 
tigeadh tu dh'ionnsuidh bord an 
Tighearna ? 

F. A ehionn gu bheil Criosd 
air a nochdadh an sin le uile 
ioralaineachd, a shasachadh m 1 
uile chiocrais spioradail ; agus 
tha e feumail gum biodh beo- 
ìnhothachadh agam air na ni- 
the a tha dh' uireasbhuidh chum 
"s gum bi fios agam air an 
t-Slanui 1 fhear shaibhir so, 'n 
uair bhios mi aig a bhord. 

C. Ciod iad na h-uireasin bu 
choir dhuit rannsachadh mu 1 n 
tig thu ghabhail a chomunach- 
aidh? 

F. Bu choir dhomh iad so a 
rannsachadh gu sonruichte, J, 
Ciod na peacaidh is mo a tha 
dhi orm a cheannsachadh. 2, 
Ciod na grais is mo m' fheum 
air an neartachadh ? 3, Ciod 
na sochairean a b 1 fhearr leam 
bhi air am buileachadh orm ? 
4, Ciod na ceudfaithean anma 
is mo m" f heum air an naomh- 
achadh? 5, Co do dhreuchda 
Chriosd is mo tha dh' fheum 
agam bhi air an cur 'an gniomh 
ann am anam ? 

B. Cionnas a gheibh thu 
mach na peacanna is mo tha 
dh' fheum agad bhi air an 
ceannsachadh ? 

F. Se rannsachadh ciod am 
peacadh na ^n truailli'eachd is 
mo tha toirt buaidh orm, co 
dhiubh is e smuainte mi-chreid- 
each, ardan, fearg, cruadhs- 
cridhe, saoghaltachd, smuainte- 
seachranach, cion durachd, cul- 
sleamhnachadh, no aon ni eile : 
agus r s f heudar dhomh ^n gleidh- 



eadh ann am bheaclid, chum 's 
gun dean mi mo ghearan ri m' 
Shlanui'f hear aig a bhord, chum 
neart fhaotainn, a chathachadh 
'nau aghaidh, agus a thoirt 
buaidh oirre. 

C. Cionnas a bheir thu fai- 
near na grasan is mo tha dh 1 
fheum agad bhi air an neart- 
achadh ? 

F. Le cheasnachadh co do 
na grasa is ro-laige annam, co 
dhiubh is e creideamh, dochus, 
gradh, macantas, irisleachd, no 
aon air bith eile : agus 's fheud- 
ar dhonih iad sin a thoirt a dh 1 
ionnsuidh Chriosd aig a bhord, 
gu 1 !! àrachadh, an neartachadh, 
agus am meudachadh. 

C. Cionnas a gheibh thu 
mach na sochairearn is feumaile 
dhuit bhi air am buileacliadh 
ort? 

F. Lefhaicinnciod ant-aobh- 
ar gearain is mo tha agam 
^s an am so ; agus ciod na 
sochairean bu fhreagaraiclie 
dhomh fo na gearain sin ; m'as 
e an leithide so, dearbh-chinnt 
air maitheanas peacaidh, to- 
graiibh spioradail, togarrai- 
chead ann an dleasnas, foighi- 
din fo thrioblaid, giulan iom- 
chuidh an cuisibh cunnartach, 
neart an aghaidh buairidh agus 
truailli'eachd, saorsa o smuain- 
tean mi-chreid 1 each, no olc mu 
thimchioll Dhe, no an samhuil 
sin ; agus na sochairean sin 's 
eigin domh an cuimhneachadh 
agus an iarruidh air Criosd aig 
a bhord. 

C. Cionnas a dh 1 aithneas tu 
co do cheudfai'ean t-anma is 
mo feura air a naorahachadh ? 



28 



F. Le thoirt fainear ciod an 
togradh no'n ceudfath is lugha 
tha air atli-nuadhachadb, agus 
is mo aig a bheil do dh" f heum 
air drughadh an Spioraid a thi- 
ghinn air; m' as ann air mo 
thuigs 1 a leigheas a doille, 
agusgasoillseachadh le beachd 
slainteii a ghabhail air nithe 
spioradail; no m'as ann air mo 
thoil, gun leigheiseadli e a reas- 
gachd, agusgundeanadhe umh- 
ail i do thoil De ; no m'as ann 
air mo mheoghair, gun leigh- 
eiseadh e a laigsinn, agus gun 
neartaicheadh e i chum focal 
De a chuimhneachadh ; no air 
mo choguis, gun taislicheadh 
e a cruas, agus gun deanadh 
e maoth faicilleach i; no air 
mo thograidh, a leigheas am 
iionnaireachd,chum an deanamh 
ni *s deothasaiche mu Chriosd 
agus mu nithe spioradail, agus 
an socrachadh air cuspairean 
ceart. 

C. Cionnas a thuigeas tu co 
do dhreuchdan Chriosd is mo 
air a bheil do dh 1 fheum agad? 

F* Le staid m 1 anma agus 
plaighean mo chridhe a thoirt 
fainear, ag radh, co dhiu is mo 
tha dh" fheum agam air Criosd 
mar Fhaidh, ga m' theagasg 
agus a leigheas m 1 aineolais ? 
no mar Shagart, chum mo 
sgeadachadh le fhireantachd, 
agus gu eadar-ghuidhe dhean- 
amh ri Dia as mo leth? no mar 
Righ, a cheannsachadh mochri- 
dhe dha fein, agus gu buaidh 
a thoirt air mo thruailli'eachd 
o*n leth a stigh? Agus air 
dhomh mothachadh bhi agam 
air feum m' anma, 's eigin 



domh dol a dh 1 ionnsuidh m* 
Fhir-shaoraidh aig a bhord, agus 
a radh, a Thighearna, thig agus 
cuir so no sud an gniomh a 1 m* 
anam. 



Tha ceasnachadh rniCr 
peacaidhfewnail irì angc bh 
sinn an comunachadh. 



C. Car son is eigin duit 
rannsachadh co mion mu thim- 
chioll do pheacaidh m*an gabh 
thu *n comunach? 

F. Air son iomad aobhar. 
J, A dh* fhaicinn nach bi aon 
Achan a 1 gabhail comhnuidh 
agam a chuir bacadh air lath- 
aireachd Dhe uam. 2, Le 'rn 
faicinn, chum 's gur feaird a 
dh 1 fhaodas mi amharc air-san 
a lot mi, agus bron a dheanamh 
air a shon. 3, Chum r s gur 
feaird a leigeas mi f haicinn do 
m 1 leigh mo leon agus mo àho- 
chunn, chum a leigheas. 4, 
Chum *s gum faic mi cho olc *s 
a tha iad le sealladh a ghabh- 
ail air fulangais Chriosd, agus 
leis an t-sealladh sin gu *m bros- 
nuichear mi gu fuath a thoirt 
doibh, agus pilleadh uapa a 
dh *ionnsuidh Dhe, agus gu 
gluasadmaille ris annan nuadh- 
achd beatha. 

C. Cionnas is coir dhuit an 
obair ullachaidh a stiuradh chum 
is gun rannsuich thu gu curam- 
ach mu thimchioll do pheac- 
aidh ? 

F. 'S eigin domh am a chur 
air leth fa chomhair, agus nfan 
toisich mi air, a ghuidhe air 
Dia soillseachadh an Spioraid a 
bhuileachadh orm, chnm peac- 
adh a nochdadh dhomh. 2, *S 



29 



fheudar dhomh smaointeach- 
adh air peacaidh mo chridhe 
agus mo bheatha; mopheacaidh 
dearmaid agus deanadais; agus 
iad sin an da chuid, diomhair 
ag-us follaiseach, aineolais agus 
le fios, agus peacaidh mo 
dhreuchd agus mo ghiulain 's 
an t-saoghal. 3, Chum comh- 
nadh dheanamh rium, ìeughaidh 
mi an leabhar mor Ceasnach- 
aidh air na deich aitheante agus 
na ciontaidh a tha *n sin air an 
ainmeachadh, le 'n antroma- 
chadh : agus rannsuichidh mi 
cho fhad "s a dh* fhaodar an 
cur as mo leth. 4, Cha sguir 
mi do rannsuchadh agus do 
smaoineachadh, gus am faic mi 
am feum anabarrach a tha agam 
air fuil Uain Dhe a tha glanadh 
o gach seorsa peacaidh. 

Ceasnacha mu thimchioll sinn a 
bhi iomchuidh air son bord an 
Tighearna. 

C. Ciod e an iomchuidhead 
sin is coir do gach neach a bhi 
aca m'angabhiadancomunach? 

F. Tha e da fhillte, an da 
chuid cleachdach agus gniomh- 
ach ; agus faodaidh gach aon 
ruigheachd air an da chuid. 

C. Ciod e an iomchuidhead 
chleachdach so, no an t-ullach- 
adli is eigin do gach fear co- 
pairt a bhi aige ? 

F. 'S fheudar dha bhi na 
chreid'each, ann an staid gras- 
mhor, aig a bheil cleachdanna 
grais air an suidheachadh na 
anam. 

C Ciod e an iomchuidhead 
ghniomhach sin is eigin duit a 
bhi a^ad ? 



F. *S e sin 'n uair tha duine, 
cha 'n e a mhain an staid ghras 
mhoir, ach ann an suidheachadh 
grasmhor; *n uair a tha gras 
cha 'n e mhain anns a chleach- 
da; ach anns a ghnathachadh- 
bheothail. 

C. Ciod iad nagrasan sin a 
dh* fheumar a cheasnachadh, 
a bheothachadh, agus an toirt 
gu cleachda m* an co-pairtich- 
ear ? 

F. 'S iad gu h-araidh eolas, 
creideamh, aithreachas, gradh, 
irisleachd, taingealachd, ciocras 
spioradail, agus run-suidhichte 
chum nuadh umhlachd. 

Ceasnacha mu thimchioll Eolais. 

C. Ciod e *n t-eolas sin a dh* 
fheumas a bhi agad chum do 
dheanamh iomchuidh air co- 
pairteacha gu h-aithridh ? 

F. 'S e foillseachadh gras- 
mhor, agus Dia agus firinnean 
diadhaidh athuigsinn, mar tha 
iad air an cur an ceill na fhoc- 
al. 

C. Ciod iad na nithe sin air 
am feum thu gu h-araidh, bhi 
eolach m* an co-pairtich thu air 
mhodh ceart ? 

F. *S fheudar dhomh eolas 
iomchuidh a bhi agam air na 
cuig nithe so: 1, Mu Dhia, na 
iomalaineachda feumail, agus 
mu phearsai na Trionaid. 2, 
Mu dhuine, agus mu a staid, 
faraon roimh agus an deigh dha 
tuiteam. 3, Mu Chriosd, an t- 
Eadar-mheadhonair, na dha na- 
dur, agus na dhreuchd thri- 
filite. 4, Mu 'n nuadh choi- 
cheàngal, no doigh an t*sois- 
geil chum fireanachadh, le fir- 



30 



eantachd an Urrais, air a ghabh- 
ail le creidimh. 5, Mu nasg- 
adh a choi-cheangail so ; agus 
gu h-araidh, mu 1 n t-Suipeir 
naomha, 'na nadur, a ruin agus 
a feum. 

C Am bheil eolas foghluimte 
air na nithe sin gu leoir do dh 1 
fhear comunachaidh ? 

F. Cha 'n 'eil; 's fheudar 
dha bhi na eolas fior, naomh- 
aichte agus slainteil ? 

C. Cionnas a bheir sinn fai- 
near ma tha ar n eolas naomh- 
aichte agus slainteil ? 

F. Faodaidh sinn aithneacha 
le bhuaidean agus le thora'ibh : 
mar. 1, Ma tha e teachd o 
fhein-fhiosrachadh,agus a 1 toirt 
air na fìrinnean is aithne dhuinn 
a bhi taitneach agus ro-bhlasda 
leinn. 2, Ma tha e 'g irislea- 
chadh, agus a 1 toirt oirn, cos- 
mhuil ri Pol, amharc oirn fein 
mar an naomh is lugha, agus 
am peacach is mo. 3, Ma tha 
e 'g ar treorachadh a dh 1 ionn- 
suidh Cliriosd agus fhirean- 
tachd, mar ar n-aon steigh do- 
chais. 4, Ma tha e i un-phairt- 
each, gniomhach, umhail, tor- 
rach, agus r g ar brosnachadh 
gu mhiannachadh am barrachd 
coslais a bhi againn ri Criosd ar 
Ceann-feadhna. 

Ceasnachadh mu thimchioll 
creidìmh. 

C. Ciod e fior chreìdeanih 
slainteil ? 

F. 'S e gras an Spioraid 
Naoimh e leis a bheilduine, air 
dha bhi fiosrach air a pheacadh I 
is air a thruaigh, 's a gabhail 
ri fianuis De mu thimchioll 



Chriosd, gu cridheil deonach a 1 
gabhail ri Criosd, agus r'a 
fhireantachd, 's a deanamh bun 
as, air son maitheanas agus 
slainte, a reir tairgse an t-sois- 
geil. 

C. Ciod am feum tha air 
gnathachadh creidimh aig bord 
an Tighearna. 

F. Tha e feumail, 1, Chum 
aithne a dheanamh air corp 
Chriosd, agus air na ruindiomh- 
air spioradail a tha 'n sin air 
an nochdadh, do bhri gur e 
creideamh an t-suil spioradail 
Ieis a bheil an t-anam a faìcinn 
Chriosd, agus nithe neo-faicin- 
neach. 2, Chum Criosd agus 
a shochairean a tha an so air 
an nochdadh, a cho-chur r'ar 
n-anma, do bhri gur e creid- 
eamh an lamh a dheanamh 
greim air Iosa ceusda, agus am 
beul agus an goile a tha air am 
beathachadh ìeis. 

C. Cionnas a thuigeas sinn 
ma tha ar creideamh fior agus 
slainteiì ? 

F. Tha na comharran so aig 
creideamhfior. I, Thaemaoth- 
achadh a chridhe, agus ga 
dheanamh dubhach ro-bhronach 
air son peacaidh, a lot Criosd. 
2, Tha e toirt air an anam 
tìachd a ghabhail ann an inn- 
leachd ant-soisgeilchum slainte, 
trid fireantachd Chriosd. 3, Tha 
e ^g oibreacha tre ghradh, agus 
a cur an anina thuige gu gradh 
a thoirt do Chriosd thairis air 
gach aon ni, agus a choi-liona 
gach dleanais o thogradh graidh. 
4, Tha e deanamh duine fior 
nmhail agus pailt ann an deadh 
oibre. 5, Tha e togail a chridhe 



31 



o gach suaimhneas saoghalta, 
agus ga ghiulan gu tlachd a 
ghabhail ann an nithe neamh- 
uidh. 

Ranìisacha mu Aithreachas. 

C. Ciod e 'in fior aithreach- 
as so is eigin do gach fear co'- 
pairt aithridh a bhi aige ? 

F. Is gras o'n Spiorad Naomh 
e, leis a bheil mothachadh a- 
gainn air olc a pheacaidh, 's a 
deanamh bron treibh-dhireach 
air a shon, 's a pilleadh uaith 
ri Dia, trid Chriosd, a' cuir 
romhainn seirbhis a thoirt da 
ann an nuadhachd beatha. 

C. Ciod na h-earrannan a tha 
ann am fior aithreachas ? 

F. Tha gu sonruichte tri ; 
Geur-mhothachadh, bron neo- 
chealgach, agus iompachadh. 
C. Ciod e Geur-mhothachadh ? 

F. 'S e sin sealladh agus 
mothachadh ceart air olc agus 
truailli'eachd a pheacaidh. 

C. Ciod e bron neo-chealg- 
gach ? 

F. 'S e sin fior-bhron diadh- 
uidh, agus doilgheas cridhe air 
son peacaidh, gu h-araidh air 
son gu bheil Dia diom'ach dheth, 
agus gur e a lot Criosd. 

C. Ciod e iompachadh ? 

F. 'S e sin an t-anam a 
thiondadh o gach peacadh, a dh' 
ionnsuidh Dhe ann an Criosd, 
air sontrocairagus maitheanais, 
agus a chum slighe na naomh- 
achd agus an nuadh-umhlachd. 

C. Ciod am feum a tha air 
aithreachas agus air bròn diadh- 
uidh a ghnathachadh aig bord 
an Tighearna ? 

F. A chionn ann an sin, gu 



bheil sinn ri cumhnant ath- 
nuadhachadh ri Dia: agus 's 
cinnteach gu gheil bron aith- 
reachail air son peacaidh agus 
cul-shleamhnachaidh a chaidh 
seachad ro-fhreagarrach 's an 
am so. Tha sinn ri Criosd 
fhaicinn air a leon ar son ar 
peacaidh, agus gu ghabhail a 
stigh 'n ar cridheachan; agus 
cha 'n 'eil aon ni cho freagarr 
ach do Chriosd briste ri cridhe 
briste : agus 's e so a tha e 
gabhail a roghain air gach 
iobairt eile. 

C. Cionnas a bhios fios ag- 
ainn ma tha ar n-aithreachas 
do'n t-seorsa cheart ? 

F. Faodaidh sinn a mheas gu 
bheil e ceart, ma, l, Tha sinn 
a' cur na tuaighe ri freumh a 
pheacaidh, truailli'eachd a' 
chridhe agus an naduir, agus a 
gabhail fadail gu bhi air ar 
saoradh uaith. 2, Ma tha fuath 
sonruichte againn air gach 
peacadh, 's a cuir romhainn gun 
chaidreamh a thoirt do pheac- 
adh air bith le'r fios, aon chuid 
n'ar cridhe na n'ar caithe-bea- 
tha. 3, Ma tha sinn a' teich- 
eadha dh 1 ionnsuidh fuilChriosd 
agus a spioraid, chum saorsadh 
fhaghail o thruailli'eachd agus 
ciont a' pheacaidh, agus a bhi 
'n ro-dheigh air naomhachd 
choitchionn. 

Rannsacha mu Ghradh. 

C. C'ar son a tha gradh cho 
feumail aig bord an Tighearna ? 

F. Ar son gur cuirm ghraidh 
a th' ann, anns a bheil an seall- 
adh air gradh diadhaidh flo 
pheacaich air a thoirt duinn, is 



32 



mo a chaidh riamh a thoirt 
seachad, agus leis a sin tha e 
fìachaicht oirne gradh a ghnath- 
achadh ann. 

C. Ciod a tha thu a' tuigsinn 
mu'n ghradh tha air iarruidh 
air luchd-comunaich, agus ciod 
na cuspairean d' an toirear e ? 

F. Is gras slainteil e, no tog- 
radh spioradail a th' air oib- 
reachadh ann an creid'ich leis 
an spiorad naomh, a tha soc- 
rachadh air cuspairean eag- 
samhuil; eadhon, air Dia, air 
losa Criosd, air na braithre, 
agus air gach ni tha giulan 
iomhaigh Dhe; agus ann an 
seadh eigin àir a chinne-daoine 
uile, eadhon air ar naimhde. 

C. Car son a tha thu cur 
eadar-dhealach , eadar Dia agus 
Criosd mar chuspairean do 
ghraidh ? 

F, Tha gradh agam air losa 
Criosd mar tha e na Dhia, 
co-ionann ris na pearsa eile 's 
an Trionaid ghloirmhor; ach 
air dhomli fhaicinn gun do 
ghabh an dara pearsa air fein a 
bhi na Dhia-dhuine air ar soin- 
ne, na Eadar-mheadhonair, a- 
gus na iobairt mhoir air son ar 
pèacaidh-ne; annsan t-seadhsc, 
tha mi ga mheas mar chuspair 
ro 811011^011^ air mo gradh. 

C. Ciod na comharran leis 
am faod thu thuigsinn a bheil 
do ghradh do Dhia fior ? 

F. Leis na samhuil so ; Mo 
churam chum a thoileachadh, 
m' eagal roimh fhearg a chuir 
air, mo dheigh air a lathaireachd, 
mo niheas air a lagh, agus m' 
iomaguin air son a ghloir, 

C. Ciod na comharran leis 



am faod thu do ghradh do losa 
Criosd aithneachadh ? 

F* Leis na comharran roi- 
ainmichte; ris am faod mi a 
chur, gu bheil fior ghradh do 
Chriosd, fada os ceann aon speis 
is urrainn duinn a thoirt d 1 ar 
cairdean, no do dh 1 aon nisaogh- 
alta; tha e socrachadh air na 
uile dhreuchdan, mar Righ air 
a chathair rioghail, cho math a 
's Shagart air a chrann-ceus- 
aidh ; air a bheatha mar m 1 eis- 
empleir cho math 's air a bhas 
mar iomlaineachd graidh. Tha 
e cuideachd a' brosnachadh an 
anma gu bhi iomadh uair a- 
smaoineach air, agus gu amh- 
arc air agus a bhi fo f hadal air 
son a theachd an dara h-uair. 

C. Cionnas a thuigeas sinn 
ma tha tuille gaoil againn air 's 
a th' againn air aon ni saoghal- 
ta? 

F. Leis na comharran so a 
leanas ; ma tha tuille meas a- 
gainn air a dheadh-ghean na 
th' againn air gean-math aon 
neavh air bith eìle ; ma tha calì 
dealradh a ghnuis a cuir tuille 
mulaid oirn na tha aon chall- 
dach saoghalta ; m'as fearr leinn 
mi-thlachd a chuir air na h-uile 
dhaoine na air-san ; agus gu 
bheil e na aobhar mor-mhulaid 
leinn nach urra dhuinn tuille 
graidh a thoirt da. 

C Cia leis a thuigeas tu ma 
tha do ghradh do d 1 bhraithe 
fior ? 

F. Leis na nithe so; Ma tha 
speis agam dhiu, cha 'n ann 
air son nithe saoghalta, ach air 
son nithe spioradail, a chionn 
gur iad clann Dhe iad, 's gu 



33 



bheil iad a 1 giulan iomhaigh; 
ma tha mo speis do na naoimh 
uile, bochd agus beartach, ann 
am meas agus fo mhi-mheas, 
coigrich agus cairdean : ma tha 
co-mhothachadh agam leo nan 
aoibhneas agus 'nam bron, 's 
ma tha mi roighneach an cuid- 
eachd th 1 air gach cuideachd 
eile. 

C. Ciod an t-eadar-dhealach- 
adh a tha eadar do ghradh do 
phobull De agus do'n chuid eile 
do'n chinne-daoine agus do d 1 
naimhde ? 

F. Tha speis agam do'n chuid 
eile do dhaoine, agus eadhon do 
m' naimhde, le gradh fiughan- 
tach ; oir 's math leam gu math 
iad, tha mi guidhe air an son, 
a 1 deanamh math dhoibh, 's a 
dioladh dhoibh math an eiric 
uilc, ach tha speis agam clo 
shluagh Dhe, a tha dian, tait- 
neach agus deothasach; agus 
tha meas agam orra mar dha- 
oine matha na talmhainn, cair- 
dean Dhe, agus puist na tire. 

Mu Irisleachd. 

C C'ar son tha gras na h- 
irisleachd cho feumail duit an 
am dol a dh 1 ionnsuidh bord an 
Tighearna ? 

F. Air son gu bheil mi a 1 m 1 
clireutair ro neo-aithridh, agus 
tha an Ti ris a bheil mo ghnoth- 
ach na Dhia ro-mhor agus 
naomha; agus tha speis shon- 
ruicht' aige do 'n iriosal Os- 
barr, tha 'n gras so feumail 
chum mo dheanamh cosmhuil 
ri m' Shlanuigh^ear, air a bheil 
mi gu cuimhn 1 a chumail air a 
ghradh; oir leis mar bha e 



macanta agus ciuin na nadur, 
's ann a dh 1 irioslaich se e fein 
gu sonruicht 1 air mo shon-sa. 

C. Cionnas a bhios fios agad 
ma tha t-irisleachd ceart ? 

F. Leis iad so a leanas ; 1 , 
ma tha smuainte neo-luachmhor 
agus suarrach agam umam fein, 
fo mhothachadh air neo-aith- 
ridhead ; agus ullamh gu radh 
leis a mhac stroghail, " Cha 'n 
aithridh mi tuille gun goirte 
do mac dhioni ;" agus leis 
a mhriaoi do mhuinntir Cha- 
naain, "'S fior e, a Thighearn, 
" is mada mise. 11 2, Ma tha mi 
ni 's deigheii 1 gu mi fein a chur 
an teagamh, na gu cron fhaot- 
ainn do m' nabuidh*, mar na 
h-aon-abstoil-deug aigan t-suip- 
eir. 3, Ma tha duilichinn orm 
air son an uabhair, agus an 
f hein-speis a tha 'n taobh a stigh 
dhiom. 4, Ma tha mi cuir cul 
ris gach fìutbair a bh 1 agam o 
m' dhleasnuis fein agus ga m' 
earbsa fein gu h-iomlan ri 
Criosd air son fireantachd agus 
taitneachd. 

M u thaiìigealaclid. 

C. C'ar son a tha taingeaì- 
achd chofeumail chum an com" 
unach a ghabhail gu h-aithridh ? 

F. Air son gur e priomh run 
an orduigh cuimhne thaingeii 
a chumail suas air gradh an 
Fhir-shaoraidh ; agus a thoirt 
buidheachais do Dhia air son a 
thiodhlaca do-labhairt ann an 
Criosd : Agus uaith so, theirear 
buidheachas ris. 

C, Cionnas a bheir thu fain- 

* Choirsnach. 



34 



ear ma tha do thaing do 'n t- 
seorsa cheart ? 

F. Leis na comharran so; 
1, Ma tha mi ga m' mheas fein 
neo-aithridh air an trocair is 
lugha, agus measail air maith- 
eas neo-thoilltinneach Dhe. 2, 
Ma tha mi meas Chriosd mar 
an troeairisro-luachmhoire, ag- 
us sruth-chlais gach sochair 
eile. 3, Ma tha gradh treibh- 
dhireacli agam do m' charaid is 
fearr, agus ag oirpeachadh a 
thoil a dheanamh. 4, Ma tha 
mi gu tric a meoraich cionnas 
a chuireas mi 'n ceill mo thaing 
dha, ag radh, le Daibhi, " Ciod 
a dh' iocas mi do Dhia air 
son uile thiodhlaca agus a 
shocairean do m' thaobh ?" 

C. Ach ciod is urrainn duit, 
na a bhuineadh dhuit iocadh air 
son losa air a cheusadh ? 

F. Ge nach 'eil anns gach 
ni a th' agam ach neo-ni an 
coimeas ris na sochairean a tha 
mi faighinn, gidheadh bu choir 
dhomh bhi toileach iocadh do'n 
Tighearna ; mar tha, J, Mo 
thograi'ean ionmhuinn. 2, Mo 
bhuidheachais ard-labhrach. 3, 
M* aithreachas neo-chealgach, 
agus m' ath-leasachadh. 4, Mo 
bhoidean a cho-liona gu firinn- 
each. 5, M' eudmhoireachd 
air son a ghloir. 6, Mo run- 
suidhichte cridheil gu fulang 
air son Chriosd, a dh' f huiling 
cho toileach as mo leth-sa. 

Mu chiocras Spioradail. 

C. C'ar son a tha ciocras 
spioradail cho feumail 's an am 

80 ? 

F. Air son nach bi meas aca- 



san air nach 'eil ciocras air 
cuirm ; agus 's iad na h-acraich 
agus na tartmhoir a gheall Dia 
a shasachadh le nithe matha. 

C. Cionnas a bhios fios agad 
ma tha do chiocras no do thc- 
graidh spioradail do 'n t-seorsa 
cheart ? 

F. Leis na comharran so ; 
1, Ma tha aiteas orm ri cluinn- 
tinn mu chuirm Chriosd, agus 
air son cuireadh fhaotainn 
d' a h-ionnsuidh. 2, Ma tha 
mi meas a chostais, 's gu bheil 
mi toileach air gach saothair a 
dheanamh a dh' fhaotainn loin 
do m' anam ; 's e sin, urnuigh 
a dheanamh, ceasnachadh a 
dheanamh, mi fein irioslachadh, 
agus cul a chur ris na peacaidh 
is annsa leam. 4, Ma mheas- 
as mi an lon so ro mhilis agus 
taitneach do bhlas m'' anma. 

Mu run-suidhichte chum Nuadh 
Umhlachd. 

C, C'ar son a theirear nuadh 
umhlachd ri umhlachd na 'n 
Creid'each ? 

F. 1, A chionn gu bheil e 
sruthadh o ruin nuadh, creid- 
imh agus graidh. 2, Tha e 
air a chuir an gniomh air mhodh 
ur, 's e sin, tre chreidimh ga 
thaice ri neart Chriosd chum a 
chomhnadli gu dheanamh, agus 
ri fireantachd Chriosd chum 
gabhail ris gu taitneach le Dia. 
3, Tha e air a dheanamh air 
son aobhair ur ; cha 'n ann a 
chuir a bhuannachd shaoghalta 
fein air aghaidh, ach a thoil- 
eachadh Dhe, 's a chur air 
aghaidh a ghloir. 

(7. Cionnas a bhios fios agad 



35 



ma tha do run-suidlriclite gu 
nuadh-unihlachd do'n t-seorsa 
cheart ? 

F. Leis na comharran so; 
1, Ma tha mi cunndas a chos- 
tuis, agus faicilleach 'n an dean- 
amh. 2, Ma tha iad iomlan, 
gun soradh air leannan peac- 
aidh. 3, Ma tha mi 'g an 
deanamh fo throm-mhothach- 
adh air m 1 anmhunnachd fein 
chum an coimhead, le lan 
earbs' air Criosd, m' Urras air 
son neart. 

Mu bheothacha Grais. 

C Cionnas a gheibh thu na 
grasan sin a chaidh ainmea- 
chadh a bheothachadh, 's an 
toirt gu gnathachadh togarrach 
m' an tig thu chum a bhuird ? 

F. 'S eigin do gach meadhon 
a dh 1 orduich Dia chum na 
criche so a ghnathachadh : 's e 
sin, leughadh agus eisdeachd an 
fhocail; co-chomhradh ri Cri- 
osdui'ean : beachd-smuaintea- 
chadh an uaigneas, urnuigh 
dhurachdach, agus athchuinge 
mhinic a dheanamh ri Dia, air 
son beothacha druighteach a 
spioraid naoimh; agus eigheach 
leis a bhana-cheili, " Eirich a 
ghaoth a tuath, agus thig a 
ghaoth a deis, seid air feadh 
mo liosa, rachadh faile cubh- 
raidh a spiosraidh a mach." 

C Ciod is coir dhuit a dhean- 
amh 'n uair a tha neo-thogarr- 
achd spioradail abuanachadhan 
deigh dhuit gach meadhon a 
chaidh ainmeachadh a ghnath- 
achadh ? 

F. 'S fheudar dhomh dol ni 
'3 faide air m' aghaidh an irios- 



lachd agus ari urnuigh, agus 
beachd-smuainteacha le tuille 
durachd air fulangais Chriosd, 
agus creideamh a ghnathachadli 
air, mar thobar mo thograi"ean 
chum beatha, agus a bheothach- 
adh mo ghrasa tha gun mhoth- 
achadh, agus cuir romham gna 
earbs 1 adheanamh as, chum na 
tha feumail domh fhaotainn a 
reir a gheallaidh. 

C Cionnas is coir dhuit ur- 
nuigh a dheanamh 's an am so, 
chum 'a gun soirbhich leat? 

F. 'S eigin domh urnuigìi 
dheanamh le irisleachd, creid- 
eamh, durachd, agus sior-iarr- 
aidh ; air dhomh, bhi mothach- 
ail air na tha *s a chunnart, an 
da chuid a thaobh gloir Dhe, 
agus slainte m 1 anma fein : 's 
eigin domli cumhachd, trocair 
agus saor-ghealladh Dhe a thag- 
radh, maille ri toiltinneas losa 
Criosd, a Mhic ghradhaich. 

C Ciod na nithe araidh air- 
son ain bu choir dhuit urnuigh 
a dheanamh m' an tigeadh tu 
chum a bhuird naomha ? 

F. Air son na nithe so: 1, 
Air son ullachadh a chridhe, a- 
gus gu sonruicht air son gras 
naomhachaidh, agus suidheacli- 
adh spioradail anma. 2, Air 
son beothalachd agus togradh 
do gach gras feumail, agus 
air son comhnadh spioraid Dhe 
anns gach earann do'n obair. 
3, Air son leigheas do dh 1 eucail- 
ean m 1 anma, agus maitheanas 
anns gach failinn. 4, Air son 
dìu-dhaimh agus co chomunn 
ri Dia aig a bhord. 5, Air son 
latliaireachd ghrasmhor Dhe an 
da chuid a bhi aig ministeirean 



36 



agus aig a phobull re am a 
chouiunachaidh. 

C. Ciod ris am bu choir dhuit 
a blii air feasgar Di~sathuirne 
agus moch-thra Di-domhnuich 
roi *n chomunachadh ? 

F. A bharrachd air fein-che- 
asnachadh agus brosnachadh 
grais, tha mi cur romhaui 
moran do*n uine luachmhoir 
sin a bhuileachadh ann an dean- 
amh coi-cheangal ri Dia air mo 
ghluine" a* gabhail ris mar mo 
Dhia ann an Criosd, agus ri 
Criosd an t-Eadar-mheadhonair 
na uile dhreucha*, agus anu mi 
fein a thoirt suas eadar anam 
agus chorp do*n Tighearna, gu 
e dheanamh rium mar is aill leis 
a nis agus gu siorruidh. Mar 
an ceudna, ni mi na earrainn 
araidh do m* ullachadh, a thoirt 
fainear cionnas a ghnathaicheas 
mi fein *n uair theid mi chum 
bord an Tighearna ; ciod ris am 
bi mo chreideamh agus mo 
ghradh °s an am sin ; ciod na 
cuspairean air an smaointich mi, 
agus ciod na peacaidh air son 
an dean mi bron, chum 's nach 
builich mi 'n uine ghearr a 
bhios mi 'n sin gu mi-riaghail- 
teach. 

Mu ar giulan aig bord an Tigh- 
earna. 

C. Ciod an suidheachadh a- 
gus an run iomchuidh inntinn 
leis 'm bu mhiann leat dol air 
t-aghaidh gu bord naomh an 
Tighearna ? 

F. Bu mhiann leam dol da 
ionnsuidh le suidheachadh irio- 
sal, creid'each, agus caomhail 
anma, le caileigin do bhron 



diadhaidh agus do ghairdeach- 
as, a tha mi meas a bhi na run 
iomchuidh an arn comunach- 
aidh; 's e tha mi cialiachadh, , 
bhi ri bron air son mo pheac- 
aidh, bu choireach ri fulangais 
Chriosd, agus a* deanamh gair- 
deachais ann an Criosd, a thain- 
ig a dhioladh ceartais as mo 
leth. 

C. Ciod ris am bi thu *n 
uair a bhios tu a d 1 shuidhe aig 
a* bhord, *s an uair a bhios tu 'g 
ainharc orra, agus a gnath- 
achadh nan duilean ? 

F. 1, *S eigin domh beachd- 
shealladh a ghabhail air fulang- 
ais Chriosd, air mo shon 'na 
anam agus *n a chorp ; agus gu 
h-araidh, *s eigin domh cradh 
anma a chuimhneachadh, 'n 
uair a bha e fo f heirg Dhe, air 
son mo pheacaidh. 2, *S eigin 
domh sealladh a ghabhail air 
trocair agus ceartas De, agus 
air gradh Chriosd air a nochd- 
adh anns na fulangais sin. 
3, 'S feumail domh creideamh 
a ghnathachadh chum gabhail 
ri Criosd ceusda : agus an co- 
chuideachdadh creidimh, biodh 
aithreachas, gradh, buidheachas, 
&c. 4, 'S feumail domh a bhi 
fo thiomadh iomchuidh leis an 
t-shealladh iongantach a tha fa 
m* chomhair. 5, Tha mi ri boid- 
ean agus urnuighean adheanamh 
an deigh dhomh co'-pairt a 
ghabhail, m'an eirich mi o'n 
bhord. 

Faic an cunntas aithghearr 

a thugadh roimhe air dleasnas 

co-pairteacha gu h-iomchuidh. 

C. Do bhri gur h-e creideamh 

an gras is feumaile an am gabh- 



aila 

L'.i 1 

P 
RDÌl 

Chri 

f 



37 



ail a chomunachairìh, ciod ris 
an coir dha a bhi 's an am so ? 

F. A chionn gur e creideamli 
suil an anma a dh 1 fhaicinn 
Chriosd, lamh an anma gu 
gabhail ris, agus beul an anma 
gu beatha tharruing uaith ; 
tha e ri bhi air a ghnathachadh 
's an am so air a mhodh is 
tulchuisiche, an dearcadh air 
Criosd air a thogail air a 
chrann chum eucailean ar n- 
anma a leigheas ; an gabhail 
ri Criosd mar ar n-urras agus 
ar Fear-saoraidh ; an teicheadh 
a dh' ionnsuidh a lota chum ar 
dion, an co-chur fìiola chum 
ar glanadh, agus an tagradh na 
foìa so ri Dia air son ar n-uile 
uireasbhuidh. 

C. Ciod iad na nithe ion- 
gantach tha air an cur fa d 1 
chomhair aig bord an Tighear- 
na tha ris na h-urrad dhrughadh 
dheanamh ort? 

F. 'S iad so iad. J , Olc ana- 
barrach a pheacaidh, agus 
diom neo-ehnochnach Dhe 'na 
aghaidh. 2, Dian-thagradh 
ceartais De an iarruidh dioladh 
air son peacaidh. 3, Gradh 
neo-chriochnach Dhe do pheac- 
aich cliaillte an solar urras a- 
gus iobairt air an son, agus gradh 
gun choimeas Chriosd ann an 
gabhail an da chuid os laimh 
air an son. 4, Mor-luach an- 
ma neoD'ias ahor, agus an 
t-anbharra chosd maitheanas a- 
gus gloir shiorruidh. 5, Criosd 
a 1 basachadh, agus gidheadh 
anns a cheart am sin a" 1 ceann- 
sachadh uachdranachdan agus 
cumhachdan, agus a 1 toirt 
buaidh oirre air a chrann. 



C. Ciod na mionnan bu choir- 
dhuit a thoirt aig bord an Tigh- 
earna ? 

F. Gun oirpichin trid neart 
Chriosd m 1 urras, gun seach- 
nain gach peacaidh air am b 1 
fhiosrach mi, agus gun cuirinn 
an gniomh gach dleasnas a tha 
fiachaicht 1 orm. Gu'm meas mi 
diadlfachd marant-aonnifeum- 
ail, agus gur e Dia a thoiì- 
eachadìi gnothach araidh mo 
bheatha. 

C. Ciod na nithe tha thu Fa 
iarruidh 's an am so ? 

F. Air son gras, chum mo 
shuidheachadh togarrach inn- 
tinn a bhuanachadh agam ; air 
son neart a cho-liona mo bhoid- 
ean ; air son gliocais agus 
seoltachd chum am feum iom- 
chuidh a dheanamh do shoch- 
airean bais Chriosd an deigh 
laimhe ; air son neart a chum 
giulan le deuchainnean : air son 
buaidh a thoirt air buaireadh 
an droch spioraid, agus air 
peacadh ; air son trocair do 
m 1 dhillsean, agus do'n eag- 
lais ; sgus air son meudach- 
adh rioghachd Chriosd air feadh 
an domhain uile. 

C. Ciod an suidheachadh inn- 
tinn leis am bu choir dhuit 
eiridh agus dol a mach o "n 
bhord naomh so? 

F. J, Ann an suidheachadh 
mor-ir ghnaidh agus taingeil, air 
son gradh saoraidh. 2, Ann 
am fonn iriosal agus faicilìeach, 
a thaobh gach cunnart agus 
deuchainn ga'in bheil mi buail- 
teach. 3, Ann am fonn creid*- 
eachaguseisimealach, an earbsa 
ri Criosd chum mo stiuradh fad 
mo chuairt 's a bheatha so. 



Mu ar giulan an deigh dhuinn 
cO'pairteachadh. 

C. Cionnas is coir dhuit thu 
fein a ghiulan an deigh do 'n 
ghnothach a bhi thairis ? 

F. Theid mi gu diomhair an 
uaigneas, sgus bheir mi gu dur- 
aehdach air mo gliluine fain- 
ear ciod ris an robh mi aig 
bord an Tighearna. Athnuadh- 
aichi mi ìno roghainn air Dia 
mar mo Dhia, agus mo ghabh- 
ail ri Criosd na uile dhreuchd- 
an, agus mo cheangal gu 
bhi leis an Tighearna. 2, 'S 
coir dhomh a ghuidh gu 'm 
buanaich an suidheacha fonn- 
mhor inntinn so agam. 3, 'S 
feumail domh cur mu thim- 
chioll fein-cheasnachadh m 1 am 
ghiulan figus mar shoirbhich 
leam aig bord an Tighearna. 

C. Cionnas a dh 1 f haodas sinn 
caileigin do shuidheachadh tog- 
arrach inntinn abhi againn an dfc- 
ighdo'n chomnnach tlol thairis ? 

F. Chum sin a bhi againn, 
'S eigin duinn. J , A bhi fo eag- 
al roi Shatan, roimh anamian- 
na ar cridhe, a tha deanamh 
fatli-f heitheamh a chum an slad 
uainn. 2, Fhoghlum an doigh 
air ar beatha a chaitheadh tre 
chreidimh, ogus beatha a tharr- 
uing a Iosa Criosd ar ceann- 
ard, chutn ar beatha a riagh- 
ladh. 2, Sior-iarraibh beoth- 
achadh druighteach an Spior- 
aid Naoimh, chum ar tograi'ean 
a chumail suas an aghaidh oirp- 
ean an diabhuil agus an t-saogh- 
ail. 4, Gabhaibh tlachd do 
chuideachd nan Criosdui'ean 
deadh-bheusach. 



38 

C. Cionnas a dlY fhaodas 
sinn a thuigsinn ma bha ar giu- 
lan freagarrach aig bord an 
Tighearna? 

F. Faodaidh sinn misneach 
a ghabhail, ma's urrainn duinn 
a radh. 1, Gun robh smuainte 
suarrach agus diblidh againn 
umainn fein, agus m'ar firean- 
tachd. 2, Gun robh ar cridh- 
eachan bronach a cuimhnea- 
chadh air bas agus fulangais 
Chriosd, 'n uair a bha na 
comharran agus cuimhneachain 
oirre, air an cur far comhair. 
3, Gun robh mor fhuath agus 
gràin againn air a pheacadh bu 
mhathair-aobhair d' a fhulan- 
gais* 4, Gun do ghabh sinn gu 
suilbhearra toileach ri cumJi- 
nantan a choi-cheangail. 

C. Cionnas a thutgeas sinn 
ma shoirbhich leinn, no ma 
fhuair sinn a bheag do mhath 
o 'n ordugli so ? 

F. Faodai sinn a thoirt fain- 
ear le 1 n samhuil so do nithe, 
i, Ma f huair sinn tuille dearbh- 
chinnt air gradh Dhe. 2, Ma 
tha tuilìe luath sgainn air a 
pheacadh na bha againn roimli. 
3, Ma tha'n tuille meas againn 
air Criosd. 4, Ma tha barr- 
ach tlachd againn 'nar dleas- 
nus. 5, Ma tha ar tcgraidh 
ni 's treise an foir air naomh- 
achd-cridhe. 6, Ma tha 'u 
tuille tlachd againn do dh 1 or- 
duighean agus d 1 am bladh, a 
cur romhainn a bhi 'n comain 
Dhe air an son. 

C. Ciod an caithe-beatha is 
coir bhi againn an deigh an 
ordugh naomh so ? 

F. 'S coir dhuinn gluasad gu 



39 



iaìcilieaeh, agus gu h-iomch- 
uidh a thaobh frithealadh agus 
buntainn an Tighearna ruinn, 
co dhiu bha soirbheachadh a- 
gainn no nach robh. 

C. Cionnas is coir dhoibh- 
san iad fein a ghiulan nach d 1 
fhuair a bheag do shochair o 'n 
orduoh so ? 

F. 1, 'S eigin doibh an cion- 
fath a rannsaehadh, agus fhaic- 
inn am b 1 e neo-chreidimh, 
leisg, fein-speis, no aon pheac- 
adh a choigil iad, agus bron a 
dheanamh air a shon. 2, 'S 
eigin doibh dol gu grad a dh 1 
ionnsuidh fuil Chriosd air son 
maitheanas agus gu bhi air an 
glanadh. 3, 'S coir dhoibh 
amharc a mach air son cothrom 
air comunach eiìe, agus ullach- 
adh fa chomhair le tuille dichioll 
agus fein-aicheadh ; agus faic- 
ill shonruicht' a thoirt air a 
mhearachd sin a tha ^n coguis 
ag innse dhoibh, bu choireach 
ri "n cion tairbhe aig a chomun- 
ach mu dheire. 

C. Cionnas is coir dhoibh 
iad fein a ghiulan a fhuair math 
aig a chomunachadh ? 

F. 1, "S coir dhoibh bhi taing- 
eil do Ughdar na cuirme, agus 
cosmhuil ri clann Shion, a bhi 
ait nan Righ. 2, An t-sochair a 
fhuair iad a ghleidheadh nan 
cuimhne chum 's gum bi e feum- 
ail dhoibh, ma thairngeas Dia 
uair air bith, lathaireachd a 
ghnuis uapa. 3. Oirpicheadh 
iad a choimhead, le earbsa ri 
Dia, agus iada ghluasad gu h-ir- 
iosal faicilleach 'n a f hianuis. 4, 
lad a ghabhail truais dhiubh-san 
a tha fo mhi-mhisnich, sgus ur- 



nuigh a dheanamh air an son, a- 
gus a bhi ullamh gu 'm fiosrach- 
adh fein a run-phairteachadh 
dhoibh, chum comhnadh leo. 5, 
Deanadh iad an dichioll chum 
Criosd agus diadhachd a chliu- 
thacha do choigrieh, le caithe- 
beathe naomh, neo-chiontach 
an lathair nan uile dhaoine. 

C. Ciod e an caithe-beatha 
naomh iomchuidh sin bu choir 
do luchd comunaich oirpeacha 
bhi aca? 

F. Is caithe-beatha riaghaiìt- 
each i, a tha freagarrach do 
dh 1 fhocal De, do 'n aidmheil 
a rinn iad, do na chunnaic iad, 
do na socìiairean a fhuair iad, 
agus do na boidean a thug iad. 

C. Ciod a chliuthaicheas ar 
caithe-beatha am fianuis an t- 
saoghail ? 

F. ^Nuair a tha sinn ga 
dheanamh taitneach le irios- 
lachd, le fior-ghloine, le ceartas, 
le ciuineas, le foighidin, le 
striochda do tlioil De, agus le 
sinn a bhi toilichte anns gach 
staid. 

C. Nach 'eil a chuid is fearr 
do shluagh Dhe an cunnart 
tuisle an deigh a shamhuil sin 
do dh' ordugh naomh? 

F. T3ia, mar tha e soilleir o 
ghnathacha Pheadair, agus a 
chuid eile do na deisciobuiì, 
an deigh a cheud chomunach- 
aidh. 

C. Ciod leis a bheil sinn an 
cunnart ? 

F. Tha e 'sruthadh o na 
nithesin; 1, Oneo-bhunailtich- 
ead nadurra ar cridheacha. 2, 
O 'n tearuinteachd, agus o 1 n 
fhein-danachd sin, gus a bheil 



40 






sinn buaìlteach an deigh dhninn 
sochairean fhaghail o Dhia. 
3, O mhi-run agus o thapadh 
an droch-spioraid, a tha leis 
gach doigh ag oirpeachadh a 
thoirt oirn peacachadh an deigh 
a chomunaich, chum 's gum 
faod e, m'as urrainn da, cur eadar 
Dia agus sinne. 

C. Cionnas a chuireas sinn 
an aghaidh cul-sleamhnachadh, 
agus aomadh le buaireadh Shat- 
ain an deigh a chomunaichaidh? 

F. 1, 'S eigin duinn stri a- 
gus saothair a dheanamhgu mo- 
thachadh iomchuidh air gradh 
Chriosd a ghleidheadh 'n ar n- 
anma. 2, Faicill shonruicht 
a ghleidheadh air mealltair- 
eachd ar cridheachan, agus gun 
an leig an earbsa riu fein uair 
air bith. Criosd ar roi-ruidh- 
fhear ardaichte a chumail do 
ghna 'n ar beachd, agus bhi air 
ar faicill naeh caill sinn seal- 
ìadh no smaoineach air. 4, 'S 
eigin duinn ar n-anma earbsa 
ri cumhachd, agus trocair Dhe, 
le h-urnuigh iriosail aguschreid- 
'ich, mar ni an naoidhean an 
glacan a bhanaltruim. 

CEISTEAN. 

Aìr son fein-cheasnachadh. 

Ceist. 1 . A m faod mi a radh 
gu bheil curam mor orm mu m' 
anam, agus mu m 1 staid shiorr- 
uidh, air chor 's gur e tha na 
iomaguin orm " Ciod is eigin 
doinh a dheanamh gu bhi air 
mo thearnadh ? Ciod is eigin 
domh a dheanamh chum bhi 
air mo bhreith a ris ? Ciod a 
n i mi do 'n Spiorad Naomh, 



chum e theachd 's a dh' oib» 
reachadh atharracha slainteiì 
orm, agus mo dheanamh a^ m' 
nuadh-chreutair ?" 

C. 2. An robh mi air mo 
shoillseachadh air mhodh spior- 
adail a dh' f haicinn truailireachd 
mo naduir, agus andiadhachd 
mo chridhe agus mo bheatha, 
air chor 's gu bheil mothachadh 
agam gu bheil mi gu h-iomlan 
mar ni neoghlan 'am fianuis De? 

Ci 3. Antugadhormpeacadh 
fhaicinn mar an t-olc is mo, a- 
gusfhaireachdainmaranuallach 
is truime, air chor 's gum meas 
mi bhi air mo shaoradh uaitìi 
mar shonas mor ? 

C. 4. A bheil mo spiorad 
ro-chiuin agus iriosal an lathair 
Dhe? A' bheil mi da rireadh 
diblidh agus suarrach ann am 
bharail fein, fo mhothacha trom 
air mo neo-aithridh , ead, agus 
air mo neo-thoilltineachd, air 
chor 's gun glaodh mi, leis a 
Cheannard-ceud, " A Thigh- 
earna cha'n fhiu mise thiis' a 
theachd a steach fo 'm chleith :" 
agus leis a CJiismhaor, " A Dhe 
dean trocair ormsa, peacach ?" 

C. 5. Am faca mi am feum 
anabarrach a th" agam air losa 
Criosd, chum mo shaoradh o 
pheacadh agus o fheirg, a dh' 
aiseag dhomh iomhaigh chaillte 
Dhe, agus a thoirt gras agus 
gloir dhomh, air chor 's gu 
bheil mi deonach dealachadh 
ris gach ni air son Chriosd ? 

C. 6. Am bheil mi lan-toiì- 
ichte le innleachd an t-soisgeil 
chum peacaich a shaoradh trid 
dioladh Chriosd ? Agus a bheil 
m' anam lan toilichte leis an 



41 



doigii fhein-irioslachaidh, agus 
gras ardaichte airpeacaich asha- 
oradh le fireantachd neach eile ? 

C. 7. An d 1 rinn mi roghainn 
air Dia ann an Criosd, an t-Ead- 
ar-mheadhonair, mar mo Dhia 
agus mo chuibhrionn ? Agus am 
faod mi a radh, gur e sealladh 
air diomhanas a bhi 1 g iarruidh 
fois do m 1 anam a measg nan 
creutairean, a bhrosnuich mi gu 
so a dheanamh ? agus gur h- 
ann 'na bhi a mealltuinn Dhe 
a tha uiie shonas a co-sheasamh, 
ni a dh 1 fhaodar ainhain fhao- 
tainn trid Chriosd ? 

C. 8. A' bheil ard-bharail a- 
gam mu Iosa Criosd ant-Eadar- 
mheadhonair? A' bheil e ro- 
thaitneach le m 1 anam? Am 
faca mi maise gun choimeas 'na 
phearsa, 'na dhreuchdan agus 
na iomlaineachd; agus gu bheil 
iomlaineachd na Diadh'achd 
ann-san, agus an t-iomlan air 
fhoillseachadh gu saor chum 
math na muinntir a thig d 1 a 
ionnsuidh ? 

C> 9. An deachaidh comh- 
nadh a dheanamh'rium gugabh- 
ail ri tairgse Dhe anns an t- 
soisgeul, agus gu gabhail ris an 
Urras agus ris an t-Slanuigh 1 ear 
dhiongmhalta so, 'na iomlain- 
eachd, agus ^na dhreuehdan mar 
fhaigh, mar shagart, agus mar 
righ, agus a mheas gu h-iomlan 
ro-ghradhach ? 

C. 10. An do chuir mi romh- 
am mi fein a thoirt suas do ^n 
Tighearna, gu bhi air mo theag- 
asg, air mo riaghladh, agus air 
mo shaoradh trid-san ; Agus an 
tug mi thairis gach ni tha agam 
dha-san, gu dheanamh ris a 



reir 'a thoil? no am bheil mi 
toileach so a dheanamh air 
ball? 

C. II. A 1 bheil mi toileach 
cul a chur ri m 1 ionracas fein 
ann am firinneachadh, agus rinr 
neart fein ann an naomhachadh, 
agus gu amharc ri Criosd mar 
m 1 Urras, agus mo Cheannard 
air son an da chuid, ag radh, 
" * Sann a mhain's an Tighearna 
losa a tha ionracas agus neart 
agam r 11 

C. 12. An e beatha Chriosd 
aig m 1 anam mar righ cho math 
agus mar shagart, air chor 's 
gu bheil mi cho deonach bhi air 
mo riaghladh le reachd, 's a tha 
mi gu bhi air m 1 f hireanachadh 
le ionracas ? 

C. 13. An d^fhuair mi foill- 
seachadh ur nach robh agam 
roimh, air nithe spioradail agus 
neamhuidh? A 1 bheil mi faic- 
inn dearbh-chinnt air ath-bhea- 
tha agus gioir, uamhunn ann 
an siorruidheachd, faoineachd 
anns an t-saoghal so, luach 'ain 
anam, olc anns a pheacadh, 
rnaiseadh ann an Criosd agus 
an naomhachd, nach faca mi 
roimh ? 

C. 14. A 1 bheil mi ni's deoth- 
asaiche an deigh air gean math 
Dhe trid Chriosd, na tha mi an 
toir air aon sonus saoghalta ? 

C. ìo. A 1 bheil mi deigheil 
air an ni a tha taitneach ìe Dia, 
agus a tha chum a ghloir a 
dheanamh; agus a 1 bheil an 
ni a bhios a chum a chliu-san, 
ni : s roighnicheadh leam na 
buannachd an t-saoghail no na 
feola ? 

C. 16. An e peacadh a bhi 



42 



faghail buaidli orm, truailli'- 
eachcì agus plaighean mo 
chridhe, is fior aobhar broin 
domh ? A' bheil mi ri dian-stri 
agus spairn nan aghaidh, agus 
a' gabhail fadail gu bhi air mo 
shaoradh uapa, a' glaodhaich 
leis an Abstol, " Och is duine 
truagh mi, co shaoras mi o 
chorp a bhais so ?" 

C. 17. Am faod mi a radh 
gu bheil mor mheas agam air 
uil' aitheanta Dhe ? Gu bheil 
mi gu treibh-dhireach a* coi- 
liona gach ni tha mi meas na 
dhleasnas domh? Nachgabh mi 
do dhanadas dearmad a dhean- 
amh air dleasnas, no peacadh a 
churan gniomh,andeigh dhomh 
bhi fiosrach air ? 

C. 18. Am faod mi a radh, 
leis mar nach 'eil do dhanadas 
agam dearmad a dheanamh air 
dleasnas, gu bheil co beag dan- 
adais agam mo thaic a leige ris? 
Gu bheil mi toirt fainear feum 
aig m'arnuighean air maithean- 
as, agus aig mo dheoir air bhi 
air an ionnlad am fuil Chriosd ; 
agus uime sin, cha 'n urrainn 
domh fois fhaotainn ach ann 
am fireantachd iomlan Chriosd ? 

C. 19. Am faod mi a radh 
gu bheil fuath aig mo chridhe 
air a pheacadh chionn gun lot e 
Criosd, agus gu bheil mi ull- 
amh gu litir-dheaìachaidh a 
chur'an laimh gach anamianna, 
seadh an laimh mo ìeannain 
peacaidh, a' cur romham gun 
chaidreamh a thoirt do dh' aon 
air biih dhiu, no do naimhde 
mo Thighearna ? 

C. 20. Am faod mi a radh, 
g;u bheil gaol agam air Criosd | 



le m' uile chridhe, agus gu 'rn 
faod mi leige gu raidhe fein go 
bheil so fìor, agus gur h-e a 
ìughad fath mo dhuilichinn ? 

C. 2ì. Am faod mi a radh 
gu bheil mor-dheigh agam gu 
bhi ni's mo a reir Dhe 'am 
chridhe agus 'am bheatha: "s gu 
bheil mi 'g iarruidh naomhachd 
cridhe, ni's mo na aon ni saogh- 
alta? Agus gu bheil mi gu 
minic ag radh le Daibhi, " Och 
nach robh mo shlighean air an 
stiuradh a choimhead do reach- 
dan ?." 

C 22. Am faod mi a radh, 
gu bheil mor dheigh agam air 
conaltradh agusair co-chomunu 
a bhi agam ri Dia, ann an dleas- 
nuis chrabhach ? Agus gu bhei! 
mi measna h-urnuigh, an t»sear- 
moin, agus an Domhnach sin 
caillte, anns nach mothaich mi 
a bheag d'a lathaireachd ghras- 
mhor ? 

A nis, rachadh an og-luchd- 
comunachaidh ann an uaigneas, 
chum na ceistean sin a chur 
r'an anma fein, mar an lathair 
Dhe, agus feitheadh iad gusan 
toir an coguis freagradh dhoibh ; 
ach thugadh iad an aire gur 
ann 'n uair a bhios iad anns an 
t-suicheadh inntinn is fearr a 
ni iad e. • 

RIAGHAILT, 

Do V* Luchd-comunachmdh og 
chum boidean am Baistidk 
ath-nuadhachadh. 

C Ciod a tha ga d' bhros- 
nachadh a dh' iarraidh gu bord 
an Tighearna ? 

F. Ordugh an Tighearna, 
agus gu bheil toil agam cean- 



43 



gail mo bliaistidh ath-nuadh- 
achadh, agus mi fein a dhean- 
amh a' m' Chriosdui le m 1 shaor 
thoil fein, agus mi fein a 
cheangal ris an Tighearna le 
m' shaor-dheanadas fein. 

C. Car son tha toil agad sin 
a dheanamh ? 

F. Air son'n uair a fhuair mi 
ceud nasgadh a choi-cheangail, 
's e sin baisteadh, cha robh fios 
agam ciod a rinneadh air mo 
shon, cha mho bha mi comas- 
ach air co-aontachadh le gniomh 
mo pharanda ; ach air dhomh 
a nis bhi air teachd gu eolas a- 
gus comas, tha mi deonach a 
nochda gu bheil mi a' deanamh 
roghainn do dhiadhachd chum 
mo bheatha a chaitheamh da 
reir. 

C C'ar son a tha thu teachd 
cho trathail ? Nach bi e luath 
ni 's leoir dhut diadhachd a 
chuimhneachadh ad'shean aois? 

-F. Cha bhi, oir, os barr gum 
faod mi bas fhaghail og, tha 
iadsan a tha deanamh dearmad 
air crabhadh ; agus gan toirt 
fein suas do '11 t«saoghal agus 
do 'n fheoil an aois an oige, 
buailteach do chruas cridhe, a- 
gus is ro-thearc iad a tha tear- 
nadh uaith. 

C. Ciod an t-am is taitniche 
gu eolas iarruidh air Criosd 
agus air crabhadh ? 

F. Am na h-oige ; air son 
's an aois so, gu bheil an cridhe 
ni's taise, agus nach'eil cleachda 
uilc air an taladh cho teann 's a 
bhios iad an deigh laimh ; agus 
gu bheil mor-thlachd aig Dia 
ann an crabhadh trathail. 

C. Ciod an sealladh a f huair 



thu ma ta air do staid a thaobh 
naduir ? 

F. Tha mi faicinn gu bheil i 
na staid pheacach, thruaillidh, 
bhochd, gun chomhnadh ; tha 
mi air mo dhite gu dol a mugha 
fo throm luchd do chionta agus 
do chorruich, air dhomh coi- 
cheangalnan oibre a bhristeadh, 
nach 'eil mi comasach air a choi- 
liona; chuir mi corruich air 
ceartas De, nach urrainn mi a 
shasachadh; agus chaill mi 
iomhaigh Dhe agus m' anam 
luachmhor nach urrainn domh 
a thearnadh. "Och ciod a ni 
mi chum bhi air mo shaoradh ?" 

C. Co uaith tha fiughair 
agad ri cobhair f haotainn ? 

F. A mhain o Iosa Criosd, 
a ghabh, o shaor ghradh do 
pheacaich chaillte, os laimh bhi 
na Urras agus na Eadar- 
mheadhonair anns an nuadh 
choi-cheangal, a tha air f heuch- 
ainn agus air a nasga do chreid- 
ich aig bord an Tighearna. 

C. Ciod am beachd a fhuair 
thu air a choi-cheangal sin a tha 
air a nasgadh aig a bhord? 

F. Tha mi faicinn slighe na 
slainte air a comharrachadh a 
mach, trid urrais agus fireant- 
achd losa Criosd, gur innleachd 
ro-oirdheirc a tha ann, air a 
dlieadh riaghladh anns gach ni 
agns cinnteach. Tha mi ga 
mheas aithridh air Dia, agus air 
gliocas neo-chriochnach ; tha e 
taitneadh rium, 's mi a co-aont- 
acha leis, agus a miannacha m' 
anam agus mo shonus bith- 
bhuan earbsa ris. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
air gradh Dhe o 'n do shruth an 
nuadh-choi-cheangal so? 



44 



F. Tha mi ga mheas anabar- 
rach iongantach: Tha ioghn- 
adh orm ri gradh an Athar 
'na dhealbh agus 'an cur a 
Mhic ghradhaich ga chur an 
gniomh: Tha ioghnadh orm ri 
gradh Mhic Dhe, 'an gabhail 
os laimli bhi 'n a Urras agus 
'n a iobairt air son peacaich 
chailte do shliochd Adhaimh, 
'n uair a bha na h-aingil a 
pheacaich air am fagail gn dol 
am mughadh am feasd : agus 
tha ioghnadh orm ri gradh an 
Spioraid Naoimh a ghabh os 
laimh an t-saorsadh sin a cho- 
chur ri peacaich chaillte thagh- 
ta, le geur-mhothachadh, iom- 
pachadh agus creideamh an losa 
Criosd oibreachadh annta. 

C. Ciod an suidheachadh 
agus an run inntinn leis an tig 
thu a dh' ath-nuadhacha cuuih- 
nanta do bhaistidh ? 

F Tha mi 'g iarruidh moth- 
achadh a bhi agam air mo 
chionta ann am bristeadh a choi- 
cheangail so, le mi theicheadh 
fo bhrataich Chriosd, le mi dhol 
dh' ionnsuidh caimp Shatain, 
agus le cluas-bhodhar a thoirt 
cho fada do chuireadh agus do 
thairgse Chriosd. Agus tha 
mhiann orm a nis pille ris an 
Tighearna mar struidh/ear aith- 
reach, agus mar chul-shleamhn- 
aichidh bronach, le m' aghai ri 
Sion, a' caoine mar tha mi dol 
air m' aghaidh, deonach maiìle 
ri cach air boidean mo bhaistidh 
ath-nuadhachadh, ag radh, 
" Thigibh, ceanglamaid sinn 
fein ann an coi-cheangal sior- 
ruidh ris an Tighearna, nach 
d' theid am feasd air dichuimhn. ,, 



Agus an aon fhocal, tha 
mhiann orm dol a dh' ionnsuidh 
Chriosd reubta, le cridhe briste. 

C. Ciod i a bhoid baistidh 
no an coi-cheangal sin a tha 
mhiann ort ath-nuadhachadh ? 

F. A reir a cheangail agus 
a choisrigeadh fo 'n tainig mi 
ann am bhaiste, tha mi 'g iar- 
ruidh gu durachdach an t-aon 
Dia beo agus fior aideacha, 
mar mo Dhia ann an Crioscl, 
mar tha e ga thairgse fein domli 
an coi-cheangal nan Gras ; 
agus gu mi fein a thoirt suas 
da eadar anam agus chorp, 
chum bhi leis-san, agus gun 
bhi le neach eile. Agus tha 
run orm air a mhodh is follais- 
iche dol agus cul a chur ri uile 
naimhde na Trionaid bhean- 
naichte, an diabhul, an saogh- 
al, agus an fheoil ; agus a 
nochda gu bheil mi 'gabliail ri 
Dia an t-Athair mar m'athairsa;, 
ri Dia am Mac mar m' Fhear- 
saoraidh, agus ri Dia an Spiorad 
Naomh mar m' Fhear-naomh- 
achaidh, gur h-ann na ainm 
beannaicht' a chaidh mo bhaist- 
eadh, agus 's ann a chum a 
sheirbhis agus a ghloir a bha 
mi air mo choisrigeadli. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
mu losa Criosd Eadar-mheadh- 
onair an nuadh choi-cheangail? 
F. Tha mi ga mheas mar 
neach gun choimeas, agus mar 
Shlanuighear ro-luachmhor a- 
gus uil-f hoghainteach ; agus tha 
mi deonach air gabhail ris na 
uile dhreuchdan, mar fhaidh 
chum mo theagasg, mar shag- 
art a dhioladh agus a dh' eadar- 
ghuidhe as mo leth, agus mar 



45 



righ, chum riagliladh annain, 
agus os mo cheann. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
mu d' ionracas agus mu d 1 neart 
fein, a thaobh do shaoraidh ? 

F. Tha mi meas m' ionracas 
agus mo neart fein neo-dhiong- 
mhalta a shasachadh lagh Dhe ; 
agus, uime sin tlia mi cur cul 
riu agus a' teicheadh a dh' ionn- 
suidh Urrais air an son le cheile, 
ag radh, " 'S ann a mhain 's an 
Tigliearna Iosa a tha ionracas 
agus neart agam :" Agus tha mi 
toileach agus a' cur romham 
neart iasaid a ghnathachadh, 
clium mo dhleasnas a cho-liona ; 
agus ionracasiasaid,chum gabh- 
ail gu taitneach rium. 

C. Cionnas a tha *n doigh 
fhein-aicheanach so air peac- 
aich chaillte a shaoradh, a" cord- 
adh riut ? 

jP. Tha mi lan toilichte leis, 
a chionn gu b-heil e ga m' fhag- 
ail am feasd 'ann fiacha do 
shaor ghras, a chionn gu bheil 
e cur cul ri uaill agus fearas- 
mhor a chreatair, agus a* cur 
cliu mo shaoraidh as leth Chriosd 
a mhain ; a chionn gu bheil e 
toirt a chruin, mar gum b' ann, 
bharr mo chinn fein, *s ga chur 
air ceann aghmhor Chriosd. 

C. Cionnas a tha dreuchd 
rioghail losa Criosd a cordadh 
riut ? 

.F. Tha gu math, agus tha 
mi deonach air gabhail ri Criosd 
mar righ chum mo riaghladh, 
cho math agus mar shagart 
chum mo shaoradh le fhuil. 
Cha 'n e a mhain sin ach tha 
mi deonach air e theachd mar 
righ, agus a dhreuchd rioghail 



a chur *an gniomh ann am 
chridhe, gun cuir e as do m' 
pheacadh, agus gu 'n ceannsafch 
e m' uiF anamhianna ceannair- 
ceach agus mo thruailli'eachd. 

C. Ciod am beachd a tha 
agad air an Spiorad Naomh, an 
treas pearsa do "n Trionaid, 
agus air a dhreuchd an saoradh 
anma*? 

F. Tha mi ga mheas mar an 
t-inneal ro bheannaichte gu an 
t-saorsadh a choisinn Criosd a 
cho-chur rium, agus tha mi 
'gabhail ris air a shon sin ; agus 
tha mi toileach mi fein a thoirt 
suas da, gu mothachadh a thoirt 
domh, gu m' shoillseacha, gu 
m'ath-nuadhacha, gu m'naomh- 
acha, agus gu m' stiuradh; 
agus tha mi creidsinn gu bheil 
easan cheart cho ullamh gu 
chochur, 's a bha Criosd gu 
cheannach: uime sin tha mi 
deonach a chuis earbsa ris. 

C. Ciod a meas a tha agad 
air nithe an t-saoghail so mar 
chuibhrionn do 'n anam ? 

F. Tha mi meas gu bheii 
gach buannachd, urram agus 
solas a tha ann neo-chomasach 
air tograidh an anuia a shas- 
achadh; agus nach 'eil annf 
ach diomhanas agus buaireadh 
spioraid : uime sin cha socraich 
mi mo chridhe am feasd air an 
t-saoghal mar mo chuibhrionn : 
'S e a mhain Dia a mhealltuin, 
agus e bhi reidh rium trid 
Chriosd, is urrainn lan thoilinn- 
tinn a thoirt do m 1 anam ; agus 
's e so amhain g'am bheil mi 
deanamh roghainn mar mo 
shonus agus ido chuibhrionn. 



46 



C Ciod a bharail a tha agad 
mu 'n ath-shaoghal ? 

F. Tha mi ga mheas fein a- 
gus gach ni a bhuineas da uamh- 
unnach, cinnteach, agus ro dhlu 
do laimh ; tha mi ann am barail 
gur i Ifrinn aite comhnuidh 
nan neo-chreideach ; ach tha 
mi meas gur e Neamh duthaich 
agus ionad comhnuidh luchd 
leanmhuinn an Uain ? agus tha 
mi deonach air bhinan co-chuid- 
eachd a dh'iarruidh na duthacha 
sin, agus comhnuidh a ghabhail 
leo gu siorruidh. 

C. Ciod a bharail a th' agad 
air beatha naomh agus chrabh- 
aich? 

F. Tha mi meas gur i beatha 
chrabhach, no beatha air a' 
caitheadh 'an seirbheis De, agus 
'an co-chomunn ris, a bheatha 
is taitniche, agus solasaiche is 
urrainn duin' a chaithe 's an 
t-saoghal. 

C. Cionnas a shaoileas tu 
ruigheachd air naomhachd, leis 
a bheatha so a chaitheadh ? 

F. Tha mi 'g amharc air Iosa 
Criosd mar f hear a cheannaich 
naomhachd cho math ri sonus ; 
leis mar fhuair e le bhas, an 
Spiorad Naomh a thoirt an 
nuadh bhreith gu cricli, agus gu 
iomhaigh Dhe a dhealbh na 
shluagh. Agus uime sin tha 
mhiann orm teachd a dh 1 ionn- 
suidh Chriosd agus fhola chum 
naomhachaidh, cho math ' as 
chum fireanachai ; chum a bhi 
a reir Dhe, cho math 's air son 
comas teachd am fagus da gu 
co-chomunn agus companas a 
chumail ris: agus guidhe mi 
air gun cuir e a Spiorad Naomh 



do m 1 anam, chum naomhachd 
agus uile ghrasan an Spioraid 
oibreachadh ann. 

C. Ciod am beachd a fhuair 
thu air geallaine a choi-cheang- 
ail agus air am feumalachd ? 

F. Tha mi gam meas mar 
steigh mo chreidimh agus mo 
dliochais, agus tha mi deonach 
gnath fheum a dheanamh dhiu 
ri Dia, chum gras agus neart 
fhaotainn chum gach dleasnas 
a choi-lionadh ; agus gu buan- 
achadh agns dol air aghaidh re 
mo chuairt 's a bheatha ; agus 
tha mi cur romham an gnatha- 
cliadh anns gach teinn agus 
amhghar anns am bi mi. 

C. Leis rnar tha thu toileach 
gabhail ri Dia ann an Criosd, 
mar do Dhia, nach 'eil thu cuid- 
eachd toileach thu fein a chois- 
rigeadh dha chum fheum agus 
a sheirbhis ? 

F. Gun amharus tha mi toil- 
each (trid grais) mi fein agus 
gach ni tha agam a thoirt suas 
do 'n Tighearna, eadar anam a- 
gus chorp, le^n uile chumhachd 
cheudfaith, mhothachadh, bhall 
agus mhealtainn, gu bhi nan 
inneil chum a ghloir, agus gu 
bhi air an gnathachadh leis-san 
a reir ri thoil chum f heum agus 
a sheirbhis. 

C. Cionnas a tha thu teagasg 
do thoil gu cumhachdan agus 
ceudfaithean t-anma a thoirt 
thairis do'n Tighearna ? 

F. Air leam gu bheil mi toil- 
each mo thuigs 1 a choisrigeadh 
agus a thoirt suas do 'n Tigh- 
earna, gu beachd a ghabhail air 
iomlaineachd, agus gu fios f haot- 
ainn air a thoil: mo mheoghair, 



47 



a ghleidheadh cuimhne air a 
gheallaine luachmhor agus air 
a chornhairlean, mo thoil, a 
roighneachadh agus a chulach- 
adh, gach ni a reir ri thoil, a' 
co-aontacha leis anns gach aon 
ni : agus mo choguis, gu bhi na 
fhear-ionaid, a dhite no ghabh- 
ail leith-sgeil a reir ri sheoladh. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
a nis air peacadh, agus- air na 
peacaidh sin a bha roimh so cho 
measail leat ri d' Iaimh na ri d' 
shuil dheis ? 

F. Tha mi gam faicinn agus 
gam fuathachadh mar naimh- 
dean agus mar luchd-ceusaidh 
mo Thighearn, agus mar na tair- 
nean agus an t-sleadh a lot e 
agus tha mi cur romham deal- 
acha ris gach aon dhiubh, ge d' 
a bha iad dhomh mar laimh na 
mar shuil dheis, cul a chur ris 
gach mi-dhiadhachd agus gach 
anamianna bha taitneach leam, 
agus gun pheacadh air bith a 
mheas tuille 's luachor gu deal- 
acha ris air son losa Criosd mo 
Thighearna. 

C. Ciod a nis a bharail a 
tha agad air na companaich 
a bha maille riut ris a pheacadh, 
agus air an dian earail ? 

F. Tha mothachadh agam air 
an amaideachd, agus tha mi , cur 
romham nach lean mi tuille a 
mhor bhuidheann a chum uilc, 's 
nach gabh mi leo an aon pheac- 
adh air bith; ach gun oirpich 
mi trid comhnadh grais a 
sheachnadh, gach buaireadh 
agus gach droch cuideachd ag 
radh, leis an t-Salmadair, " Imi- 
chibh uam a luchd droch dhean- 
adais, oir coimhididh mise aith- 
eanta mo Dhe." 



C. Ciod na smuainte a tìm 
agad mu luchd muinntir Dhe, 
agus iad-san a tha 'giulan iomh- 
aigh ? 

F. tha mi gam meas mar 
ailleagain luachmhoir Dhe, mar 
dhaoine taghta na talmhainn, 
agus a chuideachd is ion- 
^1111^^^^^^^ a tha anns an t- 
saoghal. 

C. Ach ciod a shaoileas tu 
dhiubh an uair a chi thu iad 
tearc agus fo dhi-meas ? 

F. Tha mi 'cur romham, trid 
grais, gabhail le treud beag 
Chriosd, a tha gnathachadh 
urnuigh agus leis am fuathach 
peacadh, ge d' a robli iad tearc 
an aireamh; tha tuille speis 
agam dhoibh na tha agam air 
muinntir air bith eile, agus tha 
mi gabhail riu mar mo cho- 
luchd-turuis chum an Sioin 
neamhaidh, ge d' a tha iad tair- 
eil agus fo mhi-chliu an t- 
saoghail. 

C* Ach ciod a bharail a tha 
agad air a chrann-cheusaidh 
agus air a gheur-leanmhuinn a 
tha air uairibh 'an co-chuid- 
eachda Chriosd aideacha ? 

F. 'S e mo mhiann Criosd a 
ghabhail le chrann-ceusaidh cho 
math agus le chrun ; agus 's e 
beatha fuath an t-saoghail, mas- 
ladh, dochair, no aon ghne 
thrioblaid no gheur-leanmhuinn 
a dh' fhaodas teachd orm air 
son Chriosd, fhirinn agus a 
shlighe aideachadh. 

C. Ciod do bharail air na 
sgriobtuirean naomha? 

F. Tha mi creidsinn gu bheil 
iad air an deachdadh le spiorad 
Dhe ; tha tuille meas agam orra 



na tha agam air leabhraichean 
air bith eile; tha mi taingeil air 
an son gu m' stiuradh tre . 'n 
f hasach so, gu bhi nan solus do 
m' chosan, agus nan lochrain 
do m" cheumana, agus mar 
ioc-shlainte co'-fhurtachd agus 
solais domh anns gach cruaidh- 
chas agus trioblaid, 's e mo 
mhiann an rannsachadh gu cu- 
ramach, agus bheir mi teann- 
oirp air bhi eolach orra. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
air latha an Tighearna? 

F. Tha mi ga mheas naomh 
agus urramach,agus mar fhian- 
uis sheasmhaich air iomlain- 
eachd iobairt Chriosd: tha mi 
meas gur e latha is fearr 's an 
t-seachduin, a chionn gur h-e 
latha-margaidh Chriosd e do 
dh 1 anma feumach, agus tha 
mi cur romham am feum sin a 
deanamh dheth chum lon fhao- 
tainn do m' anam a dh' fhogh- 
nas feadh na seachduin. 

C. Ciod i do bharail mu or- 
duighean an t-soisgeil? 

F. Tha mi a rneas gur e or- 
duigh Dhe am focal, na sacra- 
maide, urnuigh, agus moladh, 
agus gu bheil iad 'n am meadh- 
ona chum gras aiseag do 'n an- 
am. Tha mi le taing a' gabh- 
ail riu mar chomhna feumail 
a threoracha gu neamh, agus 
mar ionada coinneamh eadar 
Dia agus m' anam, agus 's e 'n 
gnothach sonruichte mu bheil 
mi frithealadh orra gu coin- 
neamh a thoirt dha-san annta. 

C. Ciod a tha thu a saoilsinn 
mu Shuipeir an Tighearna a tha 
agad an drasta 's an arnharc ? 

F. Tha mi 'g amharc oirre 



48 

mar thigh-na-cuirme spioradail 
aig Criosd, a sholair e na shaor 
ghradh chum anma a shluaigh 
a bheothachadh agus a near- 
tachadh, am feadh a tha iad air 
an turas trid an fhasaich so: 
tha toil agam buidheachas a 
thoirt do Dhia air a son, agus 
gabhail rithe mar shochair luach- 
mhoir, a bheothachadh grais 
mar chuimhneachan air gradh 
saoraidh, agus mar chomharra 
gu bheil Criosd gu teachd an 
dara h-uair. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
air dleasnas a bhi deanamh ur- 
nuigh ? 

F. Cha 'n e a mhain gu bheil 
mi ga rnheas mar mo mhor 
dhleasnas, ach mar chomas ur- 
ramach, a chionn leis a sin, gu 
bheil comas agaui co-chomunn 
a chumail ri Dia ; uime sin, tha 
mi cur romham, tre ghras ur- 
nuigh a ghnathacha fad mo 
bheatha, agus eolas a chumail 
suas ri Dia trid Chriosd ; agus 
gun d' theid mi a ghnath a dh' 
ionnsuidh Dhe, agus gun cuir 
mi mo chomhairle ris anns gach 
cas agus cunnart. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
mu dhleasnuis eiie a' Chreidimh 
Chriosduidh, agus mu gach 
dìeasnas a tha lagh nam modh- 
aona ag iarruidh ? 

F. Tha mi meas gu bheil an 
lagh (a dh' uchd-mhacaich 
Criosd a stigh do chumhnanta 
nan gras, mar riaghailt beatha 
da shluagh) naomha, cothrom- 
ach, agus math, agus na dleas- 
nuis tha air an iarruidh ann ro- 
iomchuidh chum gloir Dhe, a- 
gus rnath a shluaigh. Tha 'n 



49 



soisgeul, ni is e teagasg nan 
gras, a dian earail an lagha so, 
le geimnuieachd a theagasg d' 
ar taobh fein ; ionracas a thaobh 
ar coinihearsnaich ; agus diadh 1 - 
achd a thaobh Dhe. 

C. Ciod i do bharail mu 
smachdachadh agus mu amh- 
ghair a tha gu bitheant a 1 tach- 
airt do chloinn De ? 

F. Tha mi gam meas mar 
smachdachadh athaireil chum 
ar math : agus gu bheil iad gu 
glic iomchuidh air an orducha 
leis-san a tha 'g ioma-dhruid- 
eadh slighe a phobuill suas le 
droighinn, chum 's nach amais 
iad air an sligheachan cama 
fein: uime sin tha mi toileach 
geilleadhdo 'n t-slait mar smach- 
dacha feumail tighe Chriosd; 
agus gabhail cho cridheil ra 
gheur-mhothachaidh, agus r'a 
achmhasain cho math agus r'a 
cho'fhurtachd agus ri feith a 
ghaire ; agus buidheachas a 
thoirt da air son amhghair cho 
math 's air son trocairean. 

€. Ciod i do bharail mu 
chaithe-beatha a' chreidimh ? 

F. Tha mi meas gur i a 
bheatha is ro-shonadh a tha ann, 
agus gur i bu choir a bhi na 
beatha lathail aig cloinn Dhe 
am fad 's a bhios iad 's a bheatha 
so. Agus tlia mhiann orm 
beatha luachmhor so a chreid- 
imh fhoghlurn agus a ghnatha- 
chadh, agus a bhi 'n earbsa ri 
mac Dhe, agus gna fheum 
a dheanamh da fhuil agus da 
f hireantachd chum mo chionta 
fholach; agus da ghras, agus 
d'a neart chum mo dheanamh 
comasach air mo dhleasnas a 



clio-liona, peacadh a chiosna= 
chadh, cur an aghaidh buaii idh, 
agus giulan le trioblaid. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
air a cliomhrag spioradail gus 
a bheil Criosd ga d 1 ghairm ? 

F. Tha mi meas gu bheil an 
doigh sin ceart agus urramach ; 
agus uime sin tha mi do m' 
shaor thoil feìn a 1 teachd a stigh 
ri fuaim trompaid an t-soisgeil, 
chum gabhail a'm' shaighdear 
fo bhrataich Chriosd. Tha mi 
cuir du-chul ri camp Shatain, 
agus tha mi toileach mionnacha 
blii dileas do dh' Iosa Criosd, 
gu airm a thogail 'na aobhar, 
agus cogadh an aghaidh a 
naimhde, an saoghal, an diabh- 
ul, agus an fheoil fad uile 
laithean mo bheatha. Tha mi 
cur romham nach dean mi a 
chaoidh sith ris na naimhde sin, 
agus nach sguir mi chogadh 
nan aghaidh. Cha toir mi am 
feasd caidreamh le m' fhios do 
aon air bith do m' anamianna, 
no do m* thruailli'eacJid, mu 'n 
robh mi roimh speiseil ; ach fo 
riaghladh mo Chinn-fheadhna 
ghloirmhor,leanaidh miaircath- 
achadh 'nan aghaidh gus am 
faigh mi an lan-bhuaidh sin orra 
a tlia air a ghealltainn do luchd 
leanmhuinn Chriosd. 

C. Ciod a bharail a tha agad 
orrasan a tha teicheadh o bhrat- 
aich Chriosd ? 

F, Tha mi meas gu bheil iad 
ciontach do 'n chuthach is mo, 
agus buailteach do'n fheirg is 
mo a chionn nach gabh Criosd 
tlachd dhiubh-san a tharlas air 
an ais uaithe : uime sin tha mi 
cur romham 2"un lean 



mi 



gu 



50 



dìuth ri m' Cheann-feadhna, 
agus r'a chuis re uile laithean 
1110 bheatha. 

C. Co an neart anns a bheil 
thu cur rotnhad gach earrann 
cìo 'n chumhnanta choilionadh? 

F. A mhain ann an neart 
Chriosd, mo Cheannard agus 
m'urras, a ghabh os lainih as 
mo leth agus a gheall gu m 1 
biodh a ghras foghainteach air 
mo slion. Uime sin cha 'n eil 
earbs' air bith agam a' m' neart 
sio 'n m' run-suidhichte fein; 
agus tha mi 'g am' earbsa fein 
ri g"ealladh Chriosd, nach fàg 
agus nach dibir e am feasd ini. 

C. An leoir leat aidmheil a 
dheanamh an lathair dhaoine ? 



F. Cha leoir; ni mi, trid 
grais, aidmheil air an iomlau 
diubh sin an uaigneas an lath- 
air Dhe. Agus aidichidh mi 
mo dheoin leis g-ach earrann 
do cho-cheangal gras De, air 
a mhodh is durachdaich agus is 
fein-aicheanaich ; agus cuiridh 
mi, trid grais, mar fhiacha orm 
fein an coimhead, le inndrinn 
ann an ceangal diomhair ri Dia, 
trid Chriosd, m'an tig mi a 
ghabhail nasga seul a cho'chean - 
gail. Agus an deigh sin, g-abh- 
aidh mi do mhisitich, 'na neart 
fein, na theid air m' aghaidh 
chuin a bhuird naomh a dhaigh- 
neachadh a chumhnainte so an 
lathair dhaoine agus aingle. 



EISEMPLEIR 



LUCHD-COMUNACHAIDH OG, 

Chum coì-cheangal a dhcanamh gu h-uaìgneach ri Dia, m an tig iad air an 
aghaidh gu Bord an Tighearna. 

O Dhe Uile-chumhachdaich, agus a Chruthai'ear nan uile nithe s 
chruthaich thu an duine air tus ionraic agus sonadh; ach dh' fhas e 
peacach agus ro-thruagh trid an leagaidh. Tha mi 'g aideachadh a 
thaobh naduir gu bheil mi am' eas-caraid duit, duine-cloinne fearg- 
thoilltinneach, agus am thraill do'n pheacadh agus do Shatan. O'n 
bhroinn bha mi ciontach do d' lagh a bhristeadh, agus 's iongantach an 
fhoighidinn a rinn thu rium, 'n uair nach d' rinn thu o chionn fhada, 
cuspair dhiom air do chorruich ann an ifrinn. Och ciod a ni mi fad 
siorruidheachd ma bhuanaicheas mi 's an staid so? Chuala mi gu bheil 
trocair aig Dia do pheacaich chaillte trid Iosa a chaidh a cheusadh, a 
tha toirt mor mhisneach do m' anam bronach. Och an urrainn an 
trocair so ruigheachd air mo shamhuilsa do dhuine truagh? Ach 's 
cinnteach air a pheacaichead 's ga bheil mi, gur fearr an cothrom a tha 
agads air saorsainn do ghraidh, agus eifeachd fola do Mhic a nochdadh; 
agus ma bhios agamsa co-pairt do na sochairean sin, seinnear laoidhean 
molaidh gun sgur do dh' Uan De as mo leth. Tha mi uime sin a' 
teachd chum mi fein a thilge sios aig stol-coise trocair neo-chriochnach, 
's a chum tagradh air a shon a reir do gheallaidh tre Iosa Criosd, do 
Mhac gradhach. 



EISEMPLEIR. 51 

O Athair nan uile throcair, agus Athair nio Thighearna Iosa Criosd, 
tha mothachadh agam a nis air mo pheacadh agus m' amaideachd, le 
cur a' d-aghaidh, agus a chionn mi dhol thairis gu camp Shatain : tha 
mhiann orm pilleadh mar stro-f hear aithreachail. a dh' ionnsuidh m' 
Athair neamhuidh, ag aidmheil mo pheacaidh, agus deonach air mi 
fein a cheangal ris an Tighearn, an coi-cheangal siorruidh nach di- 
chuimhnichear am feasd. O Athair, pheacaich mi 'n aghai f hlaitheas 
agus a' d' lathairsa, agus cha 'n f hiu mi tuille gu 'n goirte do leanamh 
rium ; ach 's toilicht a mheasainn mi fein, nan gabhte a stigh mi chum 
an dreuchd no 'n ionaid is neo-inbhiche a' d' theaghlach. Tha mi 'g 
iarruidh do shaor ghradh agus do ghliocas neo-chriochnach ardachadh, 
le innleachd na slainte chum peacaich chaiìlte a thearnadh, trid Eadar- 
mheadhonair, agus le d' Mhac siorruidh ro-ghradhach a chur gu bhi 
na Eadar-mheadhonair agus na Urras a shasachadh do cheartais air an 
son, agus a cheannach gras agus gloir dhoibh. A reir t-aithne, tha 
mi deonach urram a thoirt do d' Mhac, agus gabhail gu taingèil toil- 
ichte ri innleachd so na slainte chum peacaich a thearnadh. O gabh 
truas do d' chreutair fein, obair do lamh ; theirig thairis air t-obair a 
ris, agus cruthaich mi as ur air son Chriosd, a reir t-iomhaigh fein, 
chum 's gu'm bi mi iomchuidh air son do sheirbhis agus do ghloir. 

O Shlanuigh'ear bheannaichte, tha ioghnadh orm le d' gradh gun 
choimeas, an gabhaiì os laimh bhi a' d' Urras agus a' d' iobairt 
air son peacaich chaillte, agus le t-f huil luachmhoir a thairgse, chum 
mo leithid-sa ionnlad. 'S e do bheatha agam a Thighearn Iosa! Tha 
mi ann an so a' cur cul ris gach doigh eile chum mo thearnadh, agus 
a' dol a t-ionnsuidh-sa mar m' Eadar mhcadhonair agus mo Shlanuigh- 
'ear, tha mi 'gabhail riut a t-uile dhreuchdan ; agus ga m' thoirt fein 
suas gu bhi air mo thearnadh, air mo theagasg, agus air mo riaghladh 
leat. Tha mi gabhail riut mar m' ard Shagart mor a thoirt dioladh 
air son m' anma, agus a thagra mo chuis ris an Athair, trid do bhas 
chliu-thoilltinnich, agus t-eadar-ghuidhe chumhachdach. Tha mi 
cur glan-chul ri m' f hireantachd fein 'an cuis m' f hireannachadh agus 
gabhail gu taitneach rium le Dia, agus tha mi amhain ga d' aidmheil- 
sa mar an Tighearna m' ionracas ; tha mi gabhail riut mar m' Fhaidh, 
agus ga m' thoirt fein suas do d' theagasg-sa, chum 's gum bi mi air mo 
threoracha leatsa trid an f hasaich so, agus mo thoirt sabhailte, gu 
neamh fadheoidh ; agus air son gliocais a leanailt do sheolaidh. Tha 
mi 'gabhail riut mar mo Righ, agus a mionnacha bhi dileas duit, agus 
lan toilichte le d' lagh agus le d' uachdranachd ; cuirear suas do rìghl 
chathair ann am anam, agus deanar do naimhdean ann nan stol-coist 
dhuit. Tha mi 'gabhail riut mar m' Fhear-posda, agus tha mi a' co- 
aontacha le cumhnant a phosaidh anns gach earrainn deth. Tha m 
gabhail riut mar mo Cheann-feadhna, agus tha mi gabnail mar shaigh 
dear fo d' bhrataich, gu cath a chur ann a d' neart 'an aghaidh t-uiL 
naimhde. Tha mi toilichte le uile chumhnanta an t-soisgeil ; agus th: 
mi lan toilichte leis an doigh f hein-aicheanach a tha air a thairgs' ann 
Tha mi deonach air bhi gu siorruidh an fiacha do shaor ghras, agu 
gun cuirear cliu mo shaoraidh gu brath as leth Iosa Criosd m' urras. 

O a Spioraid naoimh, tha mi gu taingeil a' gabhail riutsa, mar f hea, 
co-chur na cheannaich mo Shlanuigh'ear ; agus a deanamh do bheath 
chum do dhreuchdan a chur an gniomh 'am anam, a dh' oibreacr 



52 EISEMPLEIR/ 

creidimh annam, a chreidsinn an t-soisgeil, a thoirfc m'an cnairt athar- 
rachadh an nuadh bhreith, agus a dh' athnuadhachadh m' uile cheud- 
faithean. 'S ann a d' chomain a tha mi air son gach gluasad agus 
togradh a tha air am brosnachadh annam ; O deonaich dhoibh buan - 
achadh annam, chum 's gun toirear an deadh obair annam gu foir- 
feachd Tha mi ga d' roighneachà mar m' f hear-beothachai, mar m' 
f hear-naomhachaidh, agus m' f hear-stiuraidh trid mo chuairt. Tha 
mi a' striochda do d' thograidh agus do d' ghiulan, agus a' miannach- 
adh an aire dhurachdach a thoirt do d' ghluasaid agus do d' gheurmhoth- 
achaidh, an co-liona mo dhleasnuis, agus am fuircach o pheacachadh. 
O òibrich gras annam achum na criche sin, agus neartaich mi do ghna 
a dheanamh agus a thaghadh an ni sin a bhios taitneach leat. 

A reir boidean mo bhaistidh, tha mi ann an so a' cur cul ri uile 
naimhde na Trionaid bheannaichte, an diabhul, an saoghal agus an 
fheoil ; agus tha mi ann an so ga m' thoirt fein thairis dhuitse, Athair 
a Mhic agus a Spioraid Naoimh, aon Dia, gu bhi leatsa, agus leatsa 
amhain ; leatsa, agus cha'n ann leis an diabhul : leatsa, agus cha 'n ann 
leis an t-saoghal ; leatsa 's cha 'n ann le m' anamhianna fein ; leatsa, 
's cha 'n ann leam fein. 

Agus air dhomh f haicinn, gu bheil thu, os ceann gach ni, ag iarruidh a 
chridhe, tha mi leis a so a' tairgse agus a' toirt thairis dhut mochridhe. 
A Thighearna, gabh e, agus dealbh e fa 'd chomhair fein. 

A Thighearna, cha 'n 'eil neart na comas agam fein a gleidheadh no 
a choimhead aon ni a ghabh mi os laimh ; ach a' gabhail an iomlain os 
laimh ann an neart m' Urrais, an earbsa ris-san amhain ; " 'S anns an 
Tighearn Iosaamhain a tha ionracas agus neart agam ; O Thighearna, 
bi 'n urras air t' oglach clium maith." Thoir dhomh do ghna na dh' 
iarras tu. agus an sin iarr ni 's aill leat. 

Mar f hianuis air mo threibh-dhireas anns an aidmheil, a choisrig- 
eadh agus anns a cheangal f hollaiseach so, tha mi toileach mo lamh- 
sgriobhaidh a chur ris do'n Tighearna, a reir 's mar tha barantas 
agam (a). A nis 's leat mi, a Thighearna saor mi. Amen. 

(a) lsa1ah,xliv. 5. 

CRIOCH.