(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "M. Annæi Lucani De bello civili: pars prima [-altera] cum Hugonis Grotii, Farnabii notis ..."

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 




)rf^c //P/Jf^ 



^ji 



VtX 



■ wM^k ' 




/';<'. 



im 




t 





• '>\ V' ■ 



•« 



git% 'M^- 



' M. ANN/EI 

LVCANI 

DE BELLO CIVILI, 

'PARS PRIMJy 

Cum HVGONIS GROTII , FARNABII 

notis integris 8c Varionun 

ieleQiflimis > 

Aecurme CORNELIO SCHRIVEUO. 




Sumptibus CLAVDII BOVRGEAT,futj ^ 
fign o Mercurij Galli. 

C^. DC. LXX. 
CVM PERMISSV. 






HARVARD OOtUGC UBRARY 

FROM Tf-'E LrBrAnv OF 
FERNAKDO FALHA 
DEC&M3£R3.1d28 



niudiinimo AmplJ/Iimoque 
VIRO DOMINO 

DFRANCISCO 

D VGVE, 

EQ;yiTr CONSISTORIANO, 
Comiti ordinario in Lugdunenfi 
& Delphinacus Prouinciis , rei 
luridicae , Policicae , £c ^raria? 
Pracfeiao » &c; 

RjBPotentis eloqiiio 
Lucani Pharfaliam cuis 
vt cicdcrcm pr?efidiis, Vir 

a 3 




E P I^ T O L A 

III V sTRissi^iE , quatn- 

vis mc deuincirenc innumerar 

crga Ciuitaccm noftram pa» 

ccrnae cuae follicicudinis argu- 

mcnca v nonnullx camcn ab 

hoc obfequcnciflimi animi 

mci fpccimine racioncs dc- 

ccrrucrunc, horrcndam quip- 

pc Romani populi ftragcm, 

nimiamquc fcrri liccnciam 

oculis cxponcrc pacis amatii* 

cifTtmi quis ferac > qux enim 

communicacio lucis ad ccnc- 

bras l Vcrum quandoquidem 

magis eluccc boni alicuius 

pqrfedio dum explofacam 

habcmus illius priuacionem : 

hinc in^nam furencis in fc- 

ipfum 



DEDICATORIA. 

ipfum populi huius rabiem k 
Lucano cam concinne , cam- 
que eieganter defcripcam , 8C 
accuratilTimis noftris manda- 
cam cypis intempeftiuc Am- 
plitudini tux confecrarc non 
cxiftimaui ; cum in hac bel- 
iorum Ciuilium fcrie ha- 
beanc quod (ibi gratulencur 
Lugdunends Prouincias in- 
colae , fe tatitis malis minimc 
effe obnoxios \, imo fedatis 
bmnibus perturbacionibus , 
cfTe fecuross quia cuo ftanc 
fuffulti prae{^dio , Sc tuo mo- 
dcrantur ingcnio, Cui Typo- 
graphiam omnibus mendis 



EPISTOLA DEDlCATOR.tA. 

cxpurgacam > feque ipfum 
lubcDter deuouec , 



AMPLITVDINI& TViE, 



tipmut Cliens 

CBOVRGEAT. 



CANDI 





CANDIDO ET BENIGNO 

LECTO RL 

S. P. Di 

;£:2^^^ Ntibi .Lector 5 LvCANVMi 
" " //; qm ilLtfira^jdc, qHMHm operai 

^ Uborii aiLilitiimJitMon aliun'* ■ 
de reBtPU cogfic/ccre poteru.qnam ■. 
Ji Ediiionem hanc cum aliis , (\}ii& 
ioEiert^s editAfnnt , conferrevs- 
li4 : namfrima mihi CH^-afm^ Texmmipfum 
quam emendatijjimnm exUhertiex variis editio^ 
mhu4 interfe ccHatisyfid occuratijfimHS nobisvp- 
diebatHr, Clarijfnec non incomparabiiis p^iri, H. , 
Grotij ; qnis enimdnbitat atanti nomirtis OHto- 
re qHidprodi^, nonfitis amHjfitofHm} &mHl'^^ 
tis parafmgis pr<tltdre j ideo & eifts etiamver 
fiigiot' prejfimas. Infnper etiamVariantes Le^- 
StioneiS in calce libri odjecimHS» qHas^.&Cl.. 
Grotius magna diligentia & Jndicioe^ fCetf., 
J^fflcollegit , deprompfj. Notas eliam fimmo^ 
^ldifi & labore fde^a^ ex, l^aniii exhibemiSA* . 

i; 5v . 



V»T A LtC ANI, 

librrs praefcribitur, poteft: enuniMwrHi /fS 
iicHiJfet > erat. Exftanteius 8c ali) complures^ 
vc . Iliacon > Satumalia. Catacounon. Silua- 
rumx. TragoediaMedeaimperFe£ia* Salcica^ 
Fabulae xiv« 8c Hippanuta profa oratione it\ 
0£tavium Sagittam: &pro eo tleincendia 
Vrbis. Epiftolar. cx Oimpania. Non fafti- 
diendi quidem omnes : talcs umcn> vt Belli 
Ciuilis videarur acceffio. 




TESTf 



TESTIMONIA 

ET IVDICIA 

DE LVCANa 

Lucanus i^e de c^ere fuo in vir» 

Hiy£c & dpHdfcraif^emej ^fopHliJqHe nef^, 
. fotHm, 
' SimfHAtmtHm venient in/k^HhfanU j 
StHp alicmii magnis mfiriqm^e enra lahorif 
~N0mktmesprockptotefi>eMm bella le^entHrr 
SfefiHe metnfiHe pmnl , peritHraque wtu ma^ 

Mehnnt^ 
AttmkiqHe omnes velmi venientiafata, 
ItantranfmigkJe^em > &adSmtiH , M^nem 
fanihm. 

Etinx* 

tnHiHafacra , Cafar ne t^ngtrefama : 
Nam sfi^HidLatiisfas efifromi$tere Jldufi^ 
^HomHm SmirnAidHrabHm vatis imcres» 
tTemHrite mcqHc legem .• Pharsai.ia nofir^ 
VfHot 9 & 4 nnilo tcnd^k dmn^HHraHo. 

TAciiy.s 



TikciTvs Aiuul. rvf- 

tJifella > quihfu Gallio & Senecafaremibu^ 
natH6 , petitione honar»m oiifiinHerm r per aTn-^ 
hitionemf^Afffieram > vt Eqnes Romantts Con^ 
fHlarihas^Potemia aijHOretur^ Simul acxjuirendSA 
fecunid vreffiHS iter credehat per procuratione^ 
adminiftrandu Principis negotiis. Idtm- Am^ 
Mum Lucamm' gemurac grania odjufnetitMtm 
clarkudinis^ 

Et Lucantts Antnatts. fUutiufc^ Lateramot 
Confitk defignatus > viuida odia muUre [ con- 
juracicMii in Neronem.] Lncanum profris 
caufa accendebam >.quedfamam carminum eius^ 
fremehat Nero ^frohihueratque ojhmare^ vanus 
amuloiione. Mox: Lucanus, QjdnEtianufquc 
&Seneciodiuahhuere. Pofipromijfaimpumta^ 
io^corruPtiy fio^tardk^temexcHftrem» Lucar 
nus AttUam matrem fuam , ^j^nBianus Gli^ 
cium Gattum^SenecioAmuum PoBionem» ami^- 
carum fraeipuos homtnauere. Deinde : AW^ 
enim omiiteiant Lucanus quoque & Senecia 
fa(fim cmfcios edere. Poftea ; Exin M. Annai.i 
JUtcani cadem imferat [ Nero. } // proflueme 
fatiguine,p v\A frigefcere Pedes manufque y,& 
faulatim ah extrems cedire ^iritum.^ feruiie 
tldhM & cmfote memis peStoreinteU^it » re- 

ccrdatus 



ic&rdat9is cmnen2/€ comfo^Hm » quoyHJnera^ 
$um milkem pcr emfmaii monu imaginem 
iAmJft tr^ididerat > yerjks ip/os rettnlit i edqHC 
iUifHprem^^voxfHit. 

Vcrfus , quos moricntem lucanum promm- 

ciaiTc ait Tacitus » funt qui ho» 

efle e)dftiment: 

SciniitHr amlfns > necJicHt mlnere fangHis 
£fmcHit4entHS ; rnftfs caditmdkjHe venis • 
VifcHrfufiHe ammA dimrfa in vumhM nuamk 
Tmcrcepusaitptis. ' * 

Ali) hos : 

Sm£His erant Jacrym^ ? qnavHnfie foramina 

nonit 
Humor roh iis la^gus manat crnor : ora rednn- 

dant, . 

EtfataU nares:fHdorrHbet^'omniaplenif 
Membra flmm venis , totnm eft fro vdnere^ 

corpHS. 

Stativs pAPiNrvs PrdFatloneadLibnun 
fecundum Syluarum* 

ExclHditvolHmen Genethliacon tncanhqHod 
fiMaArgentaria carijfima vxornm > cum loHnc 
diemjorte conficraremHs , imfHiarifihi voluit. 
Ego non fotmmmrem ^nti amoru hahere re- 

perentiam. 



ueremUm , quam qmd landes ms diStuTHS /t*. 
xametros mos timui. 

Eiufdcm Geriethliacon tucani : 

LVcam propriHm diemfiequemet, 
QidfqHU coUihns IfihmiAX>ionef 
I>o£tofeaoracoricitatHS(xflro* &c. nam reli- 
qua ibi lcge« 

M. Fabivs Qjintiiianvs. 

LHCOftHs ardcns & concitatns , & femen^ 
.tiis clanffimHs. & , vt dicam qnod fentio^ 
magts OrataribHS qnim Toetis omHmeran^ 
ms^ 

Martiaiis de Natali Lucani. 

Hac efiHladies»(jM ma^nt con/ciorpmHi 
LHcammpoPHlis & tibiPoUa dedit. 
t^l'''' ^^^'^ > nHlUane inHifiarvmbrai 
DebHtt hocfaltem non ticHiJfetihi. 

idemdeLticano. 

Snnt qHidamtjiUme dicnnt nonefiePottm^ 
Sed qni me vendit Bibliopola pmat. 

Ideni 



Idctn alibi : 



vmcumqHe LHcanum 



tMunia loqmitr Corduba. 

AVGToa Dialogi de Caufis cotrupt^ 
Eloquendae. 

Exigittnr mm ]am ah Oratcirt PohicHS de-- 
cor j no/t Atti/ aat PacHMi/ vetemo. inqninatHs j 
fed ex Horatij & Virgilii & Zncani faGror 
riofrolOfHs^ 

SiDONiTS Apollinaris Carm.Tx, 

^» quoi Coriubaprdfotens alumnis 
Facundum ciet > hicfuies le^endum, 
Qmrum vnus» &c.^ - 
Pugnam tertius iUe GaUicani 
Dixit CAfaris , vtgetserfocerque 
Cognata impulerim in arma Romam : 
Tantum dans lacrymas/uis Philippist 
Vt credat Cremera leuem ruinam y 
Infra & cenfiat jiUiam dolendam, 
Ac Brenni in trutina louem redemtum ; 
Pi^onat Trebiam , &c* 

D.HlERO 



i ' M. Ann^i Lvcani 

Jn fua vi^rici conuerfum *vifcera dextra i 

Cognatafeiue acies : ^ rupto fadere regni 

5 Certatum totis concufi 'viribus orhuy 

Jn commune nefat : mfefiifefue ohuiafignis 

Signa , pares aquilas , ^ fila msnantia filis. 

Quisfuror , o ciues ? qua tanta Ucentiaferriy 

Gentihu^ 

Ji/uaOid.A.GeU.lib.14. cap.tf.Plin. }. Infus, wfcet*, ] Qiiod pop. 

lil>.4.cap. 10. &Solin. cap.14. Ad Rom. m mutuam cxdem ruerit. 

DTrrhachium ^uidem Macedonix viibrici dextra» ] <^i virtute Sc 

oppidum difficiliore pugna ceru- opibus fuis totum orbem fuo im« 

tum eftjdf bellatum autem in cam- perio fub jecerat./f orwi/?«. 

pis Pharfalicis,inter Macedoniam ^.Cognarajque 4c;>i.'3Hinc inde, 

8c ThefiTaliam , didis k Pliarfalo foeerum & generum ; parentes» 

TheflUif oppido.Pafslm vero no- iiberos ; fratres , cognatos , &c. 

fter pron^ue hoc nom£ vfnrpat, Fupeo fo^dere regni.'] Q^o conue- 

quod propri^Macedoni; debetur. nerat , vt Pompe jus Hiipanias 8c 

2 . lufque datum fceleri.^Llcen- Italiam,Cz£ir Gallias^Craflus Afi2 

tiam taetam fcelerious. Vno enim obtineret.Ver^ concufsi : nara to- 

belli ciuilis nomine , infinitae te- tus orbis ex omnibus plagis ho — 

guntur injurix, Ita infra : femel rum armis motus, ad Mrenda au. 

ommia vi^orJuJferat^Scncca : Ex xilia folUdtatus fuit. HortenC' 

Setmui confultu piehi/^ue fiitu Quod fcedus difsiluit morte CraC. 

fcuaexerceneur,&pubUce'iuhen- ii apud Panhos, & lulix CaEfaris 

tur vetita priuatim. Cyprianus : filix,infraT^f.ioo.&c. 
Homicidium ^uum admittunt fin- 
guli , crimen eft i virtus vocatur, 
cum PubliciMgeritur. Grotim.Iuf 
que aatum/eeteri, &c.l Cur non 
didus Hylas ? Qiiis inuelere hoc 
explicando non afiTumit fibi jus 
critkum ? T)deo quid fentiat h. 
Grotius : Licentiamfailam fcde- 
tibm.KVi^io quid moneat dod.I.S. 



y. Totu concuffi , &c. ] Pom- 
peium fecutis Hifpaniis & Orien- 
te ; Cxfarem Galllis. 

6. In commune nefss. ] Canl- 
mus certatum fuiflPe non fine ne. 
fario vtriufque partis fcelere , in 
opprefsiomrm libertatis,commu. 
nis falutis^ adeoque Reip. interi- 

, tum. Infefiifque obuta Jignu ^ 

Jm impetiu per bellum hoc fcele' &c. ] Robur vtrinque floris Ita- 
fiumnarnlatumad Caf C^teros lici , ilfdem freti aufpiciis, fignft 
{nterpretes nihil moror. Verum vocalibus ac mutis, virtute pari» 
Poeta,vt ego arbitror, profitetur pugnx genere & armis vfi iifdem, 
vellefe bellum ciuile,quod pafsim 7. *^^uilm. 1 Rom. Impert; in- 
]ib.4.<erf.26.&22S.Iib. f. ilrf. 114. fignia «^ vexifla. Ptta minantia 
bcc.fcelm vocat , canere ; idque Ar7*r.]PiIum erat Romanorumte- 
non teroerario quodam tumiuta 16 mifsile,de quo vide Polyb. lib. 
aut coeco furore, intia vrbis moe- 4.8l Liu.Iib. j i.veget.Iib. x.c. 2 4. 
nia aut ltaliam,vt in Syllana modo S. Q^^ufuror, &c. ] Per indig- 
temp€»ftateautCinnanarabie:ied nationem auertit exdamatio- 
rjuftis,vti prx fe ferebanr,vtrinque ncm ad dues iam fato defundos; 
caofisjjuftis ex^dtfbus 9t prxli js, quos vefanus amor ac libido im- 
pari gratia atcue autoriute geftu, perSdi ab bellu duile acuit;quor{i 
' 'i'.6^6.hulus iih.Scelerien nefando amplificat amenti2l,deplor&do cd- 
n cmen erit virtmMde Sc lib.a«;^f. jnua^ omniii calanutate. Hortenf 
54o.&Ub.5.i^rra28. 9,Genti 



Civitis Belli Lib.L 

Gentihm inu$ps Latium ptitbere cruorem ? 

, loCmmiue fuferbit foret Bahylon ffoUanda trofhdU 
uiufomisyVmhrAeiue erraret Craffm inulta \ 
Bella geri placuit nuUos hah$tura triumfhos ? 
He$4i efuantum fotuit terra y Pelagique parari 
Boci quem ciutleshaufertmti Janguiney dextral 

I5 tl$ule 'venit Titan , ^ nox vkijidera condttf 
j^aque dies medi$ts flagrantilms afiuathoris^ 
£.t <iua bruma rigens , ac nefcia 'vere remitti, 
uitfinngst Scjthicumglac$al'$ frigorefontum : 
S$4b inga $am Seresy iam harharm ijjet Araxes^ 

to Btgensfi ejua iacet nafeenti confcia Nilo. 
~^ c , fitant$$$ amor helli tihi Roma nefandi. 



Tum, 



R.infeftiSylmperi) noftri hoftibus. 

I o.Cumque Juperha j&c^Cam- 
^ue h redc gloria nominis R.fuif. 
i^t.caedem Crafsi vlclfci, fpolia 8c 
infignia R.repetere,quibus Craflb 
ademptis fuperbiunt jamParthi & 
Perfie , quorum tmperij fedes eft 
Babylon , opibus & potentia flo- 
rens. Tfoffe^M.]Proprie,vid^ori« 
monuaentis , hoftium exuuijs in 
eo loco quoTpi-Tn^, id eft,^gx 
^e terga coepiflent^fufpenfiy. 

\i.%Aufomu^&c.'\ Romanis,lta. 
Its, 9h Aufone Circes & vlyfsis F« 
Errareti ].ExPlatoniconun my- 
fieri/s$vt vmbrx infepultorum 
citca Stjgiam paludem errare cre^ 
dantur centum annos : Maro lib. 
vi.Aeneid. 
Cenmm erraneannosjvotitantque 

hac litora circum ; 
Tunc demum adrmfiifiagna exop- 

eata reuifunt. 
Qiii anni purgatioai & verntcu. 
landis animis dedtcantur , quibus 
vitiorum fordes eluantur , vt ali- 
quando Elyfij felicitate fruantur. 
HortenfErrarett&c'} Circa Sty- 
giam paludem ; non admittendus 
franfuehendufque nifi fepultarx 
compoi 8c vindiaae. Vmhra inul^ 



Totum 

M.}Crafsi cxde inulca. 

it'Nulloshabituray &c.J Belk» 
ciuili vincentibus nullus decerne" 
batur triumphus. 

ij. Heu^quantumj&c, lExcIa- 
matione pathetica hyperboIicS 
oftendit Ijs copijs multa regna 
debellari potuifle. Partitftr etiaai 
orbem terrarum in quatnor i.4ua- ■ 
di plagas.Horrm/T 

if. Vnde venie Titan, &c.^ Xlf-^ 
pi^&^oK rv.plagarum cali & dr- 
bis terrarum. 

tS.Gli^ue dieSf&c»2Vetiphn^ 
fis meridiei. 

t7.Et quabrumay&c.^kdicf- 
tentrionem. 

, t8.Scythicum.']QMcquid barba^ 
rum faeuumque inteiligi volumiis» 
td Scythicum appellamus. 

t9.SereSy&c»2 Scythia pop. vel- 
iere nobiles.Plin.Iib.5.cap. 17. $q« 
Iin.cap.tf|.vide infra lihAo.i^t.zgz, 
^Araxes."] Armenij, Araxis fluuiur 
accola; jampridem Vifti fiuflent. 
^o.Eegensfi quaiacetj&clEt fi 
quiadNilum orientem accolunt. 
Nili autem fontes ignorauit vetu- 
ftas , quos h moiitibus luna; in 
Mauritania infetiori ducunt XC' 
cenclores. 

ai, Ttmc ^fi eantw , &c* J BiT 
h z 



4 M. ANKiCl LvCANf 

Totum fMbLaitM Uges cum mtferis orbem, 
J» teverte mamts : nondum tibt defutt hoftU^ 
At nimcfemtrHtk fendent quod msemattHii 

X5 Vrbtbm Itali^Ufiffeiue ingentta mutft 
Suxa \acent > nuU^t^ domm cufiode tenentut^ 
Rarus ^ antiquis habttator in 'urbibtts errat : 
Horridaquod dumisy mt^tfifqtte inarata per annos ■ 
Hefperia ejtydefuntque manut fofcentibttt arvis j 

jo Non tu Pjrrheferoxyuec t:ntis cladibtts audor 
Pttnttsertt : nuUi fenittts difiindereferro 
Contigit : alta fedettt ci/tilit njulnera dextrd. 
aiuodfi non aliam venturofata Neronit 
Inuenere ntiam , magnoque aterna farantur 

Regtn^ 

auituor mlidi cardinibos fub im- confilijs & dolis eos aggreflus eft x 

pe»ttm attradis , tum concurrite tandem viftiis, caftris exutus, ab 
' ad armaciuilia,fi omnino bellum Italiaque exattus. 

* ciuile placet ; quando mioima vel J i. i ««*' wOl" reAius,quaipt 
iaauravelpenculo imperi; , ad erat^Gtatiwdamsuent.lGenera^ 
iatietatem liccbit dimivare.f/orf. *«r*r. Popi Carthagiwfnfis ; veX 

2t. In ttverte manm^c.} Ho- Amubal,qui beUo Punico ftcun- 
ftem vbi foris celfauit , domi re- do, Italiam vaOanit , refqnc Ro- 

• periiti , neque folitudinem tuam, . manas attriuit, Wi»^i /ew«ir,^c*3 
aefolationem & vaftitatem exte- • Nec bts,necaU|s homus.Vi/tijf~ 
rorumhoftium potentix autfeui- ; <i^'l ^n «<>*»»"» difsipare & quafi 
tiac imputes, fed armis tuis 6 ko- . delcre Romarmm imp^nii. Sutpit* 
mz.Suu&iP/aRomavmhwrmt^ , j*.tyi/f4/^rfw.]CaIamitasbeJ- 

24. Ut nunc,&c.1 Nunc,inouit, ^o ^»^" txc^^ , profunda eft & 
fi quis quatfierit quam ob rem 9^^\Strz, ■ 

multa itali» oppida euerfa fint 33- C^odfi non altam. J Apertt 
aut deferw ; iion ab ejtternis^ ho- a*l Prindpcm aflentatione , cum 
ftibusid eucnirre competict •, fed fufpicione irohkc. approbat d#- 
aomanos ipfos beUorum ciui- dem bcUi ciuilis,ex qua magnura 
. Humcauflamextitiflre. Ousw^o». " pracmium & folatmm cft exor- 
pendent quod maniA.-] increpat, , tum , videUcet Ncroms felix mi. 

fuod eo maxim^ tempore fecun peiium ; cm «d id aditus non pa- 
iflederit,quum Italia eflet fcmi- tuiflfent.nifi priustanu c«de rcA 
diruw,affltftaquedadibu$ ; tum publ.fuiflet opprefla,fir A CacforJ* 
ob bcUa Punica ; tum ob duilU ribus occupata : Argumeatatur- 
STU«&MariJ,ade6vtpen^fitin- oueilouis exemplo. ^«//rmw. 
teri^uru nomen Romanum.^fi//r/r. Q«o<* fi non altam. ] Aacntaiio 

jo. ?yrrheferox,&c. ] Pyrrfius quam vix excufauerit ironia. 

Epirotarum rex io auxiUum \ Ta- ^i^affioque sterna parantur.} 

rcntmis accitus , magno Romanis Idque louis cxcmplo , ad qucm 

tcrrorifuit,mari,terra,viris,equis, dcuiais gigantibus .firmiu* coeU 

. incognitifquc in id tempus eie- dcuenit rcgnum. Mainofaran- 

7 Bbantisinc^ucarmisfAin,fcd mr.] Mftfi» prctio ac^iuiwntur. 



Civiiis Bbiii LibJ, 5 

3 f Re^a d^i^^cKlumque fuo fermre Temmti 
Non nfp fAHorum fotmt fofi belU gigdntum : 
Jam Tnhil o Suferi querimur ifcelera iffa^efdifyu€ 
Hac mercede flacent i diros Pharfaliit idmfos 
Jmfle.tt : ^ Pmnifaturenturfangmne manes ; . 

40 yltimafunefia concurrant frttlia Munda. 
Hk^afariPerufinafameSiMuttnaeiue lahores 
^ccedantfatis : fif , qttas fremit afferay ctaffest 
l.euca6 : l^ ardenti feruilia beUafub A^tna^ 
Multum Romatamen debet ciuilibue armisy 

4j Qj^d tibi res aita eft.TeyCumfiationeferaS^ 
uiftra fetesferue ^fr^lati regta cetii% 



jy. Ccelum^uefuo fermre To- 
»Anti j &c, j Scelefta & neforia 
^Uaduilia,qtue mox recenTet. 

1 8. Hacmercedt , fSrc. ] Q^uod 
kmc Neroni ad Imperium Rom. 
fatint aditiH. Phar/kli» camfos.^ 
Decampb PharTalicts nipra.in hiis 
depugnatum eft interPompeium 
& Cxfarem,mox inter O^uium 
Amoniamaiie»& CaeCpetaiflbres; 
fedvidein&aiH1^87. 
. jpv Et Pewijkturanur y &c. J 
Sanguine noflro inferlas refera« 
«nus Tmbris Carttiaginenfiumiqui 
fteOis Punicis interiernnt. 

^•yUimsfunefidy&c.^hd Mn- 

di Hifpanix ▼rb6,Pompeiif liberi 

deui^ funt,Cn.c«fus,Sextus fu- 

ga eIapfus:P6peianorum cxCi |o. 

M.C2far Yt viaos obAderet,^ c6« 

geftis cadaueribus aggerlftruxit. 

41- Hufiafar.'] A-uertit oratid» 

aem ad Cxfarem Nerooem. PrrM- 

fna, fames. } Perufiam Thufcix 

irtben),<]uo L. Antonius confuge- 

rat,Auguftas par famem in dedi- 

tionem compulit.^uWifie^i»tf /4^ 

Ivrri^^.] Antonius D.Brutum in 

Matiaa vtbe Cifalpinat Galliat 

obfeditjin quo obiidione leuando 

Tterque Conful Hlrcius & Panfa 

€«fus eft. quem tamen Auguftus 

obfiiione liberauit. 

. 45. LeucMj&c. ] Infula in (inu 

Ambntiio ^ item promontorium 



Ep{ri,iater ouod & A^um,oaa« 
uius Antoraum tk Cleopatram 
nauali certamine vidt. Sermli» 
belUfub «^/iM-]Non feruile il- 
lud belium ^ Syro llnno inSicilia 
motum A.V. DCX<VIII. quod nt- 
hil ad rem prsfensem. venmi in • 
tellige nauale bellucn in Sicuio 
mari,ad quod Sex.Poknpejus con- 
dtaaerat armaueratqae ergaftula 
contra^ Auguftum , ^ •|<ioSextu« 
yiSta$ fn Afiamprofiiitt:. 

44. Multum Rp7na.]i*\)^ variat 
vrbiam cUdes &;ca!ami;iates re- 
cenlitas $ per corre^ionem ali- 
quam felidtatb partem vicirum 
Opponit ; idoue in gratiam Nero> 
nu,homidis Cceleratifsimi, }i auo 
malat gratiat poftea fuerunt ha- 
bit2 lucano. fiortenf Roma de^ 
bet.} Non,vt ante,4^«%<f .Eft ealm 
adNeronemfOoa ad R.omam apo- 
ftroplie.CTrofiitf. 

45r. QttLod tibi resj&c"] DHpIex 
hinc miHi videtur Cententia dud 
pofle : vna , duiUa arma vel eo 
nomioe imperio aom.vtilia fulf. 
fe, quod fub vmbram vnius prin- 
dpb monarchs reda^um eflet t 
altera,qaod bellis duilibus Roma 
fk def&aa eflet, nec metu^da am« 
piius,Nerone tt%vAtc,HortenfCii 
fiatione/frc.^^Em^as vkx fpatiQ, 
6c imperio felldter fundus. 
^e.Serm.'} Longxuus.pr^Afn.]: 
A I 



i M. ANNitl LVCANI 

Mxcifiet gdudente folo : feufceftratenercs 
Seu te jldmmigeros Pheeb$ cOnfcendere currfssx 
Telluremeiue nihii mutatofole timentem 

jo Jgnt n)ago luftrare iuuet : tihi numine ah opnni 
Cedetur : iurifi[ue tui natura relinquet 
Qms Deue effe velis 5 ijhi regnumfonere mundsm 
Sei neque in Aritoofedem tihi legeris orhe : 
mec Polue aduerfi cahdud! qua mergitur Aufirk > 

. j j Vndetuam njtdeaa obliciuo fidere Romam, 
^tberis immenfi fartem pfrefferu njnamy 
Swtiet axie onue. Uhrat$ fondera cceti 
Orhe tene medio : fars atheris illafereni 
Tota vacetinulUeisse ohfienta Cafare nsshes. 
^o Tuncgetesse humanum fofitis fih$ confulatarmif^ 

tu prctulifti eerris ; fr ^nod illic gj^A locm Erigonem inter Che- 

jnaluiftt quam in teiris regnare. la^^t&e. 

SedHprtenfiusinterpretatur^4- y^' Polm quet mergitur. ^f 

intiifTO ampU 8c fpatioft.' inaluinius,quam ver^tur.Hzm 8c 

47« Po/o.jCoBlitibus. Sfufceb- Germanicus in Aratefs, ^*ri m^r- 

tra tenere. ] Sen louisjfeu Pooebi fa /iib vndas Oceani , de polo 

jnuiiiisIoci|mqueveU$,arc. Aibi- AntarAico & ipre loquens. £r 

trio tno permittetur , quis deus Auienus t/iibit altera merfafuh 

eflfe velis. inittatie Virgil. xo. vndas Pars Erebum- Grotiiu. 

Georg. ^ Mergitur-1 Aiij,vertitur. 

Tuqut adeo quemox qua Jint SS- Obliquo Jidere. ] Obliquo 

hab^c. intRitu,quieft iPolo Antaraico 

4P« A7»/«/ mutato , &c. } Non Romam vetfus , impedito fane 

metuentem incendium matato terrae tumore. Vel per obliquum 

auriga,vtquondamPhaftonte. iidus , obliquum horizonten» 

^i,lurifquetutnatura.1 hJ&)f intelligit , quem ia omnibus 

lurifque tuonatura. cardinibus habent , prater eos» 

Sh Sed neque in %ArStQO, &€."} qui fub xqulnodiali degunt. 

Helatus vero in deos,& fideribus Hortenf 

additus , noli fedem tibi eligere ^.Sentiet axis onw.'] Et (ic cacli 

▼erfus «dterum polorum , vnde curfus impediretur , 8c hac vel ' 

obliquo intuitu impedito , pa- illac inclinaretur. Librati ] Suf- 

rumque efficad Homam conQ»i- penft arquali pondere. Sulpitim, 

cias $ fed iuxta «quatorem , vt ^8. Orbetene medio. ] Confifte 

reaojpropinquo & gratiofo vul. in n>edio cxli ; nam nec cernes 

tu nos intuearis. H«c onmia Iro- Romam obllquo fydere , nec eris 

nicd & Amphibologice difta qui- axibus otieti.ldefn. 

dam volunt , vt qux Neronem y^ Tota vacet. ] Ltbera fit, 

innuant ftrabum & obefura 5 fed nec inter illam & terras aliquid 

perfiftere videtur in illa inuoca- interponatur , fed perpetuo pa- 

tione & iaiitatiQBe Virgiliaoa x. teat,vt i. terris femper confpicia- 

Otorg. scjdem. 



Civuis Beiii Lib. I. 7 

fnque n/ictmgens omnis nmet : fax mffdftt 9rktm 

Ferreabelltgeri comfefcat limsnM iMni» 
S^d mih$ $am numen : necyp te feH^orenjatet 
u4ccifMamyC$rrhM njelim fecretamouentem 
i 5 SoUicitare DeumyBacchume^e anertere i^jf^* 
Tu fatis ad dandas Romana incarminavires, 

Fert animus caufat tantanms exfromere rerstm : 
Jmmenfumqsse aferitur ofusyqssid in armafurente 
Jmfulerit fofulumyquidfacem excujferit orhi» 
70 Jnuidafatorum feriesyfummlsque negatum 
Stare diu 5 nimioque graues fuh fondere laffiitt 
JSfecfe Romaferens^ficocum comfage foluta 

Secula 

61. inque vicefH.I Titiciw. Mu- periodum crefcendl , 9t tUfuUu* 

tuus vbique erit ampr. conTeaita , iam dedinare & td 

62.BeUixfricomPefcat,&c^XAnt occafum vergere coeperit. Inui- 

belli paciTque indici$,ex mftitiito 4^^ F&rmna Prinapi rennum 

Nurax, tf mplum apertum ngnifi- |^M^/p ^ ipj-^f^ ^^^„ .„ exieium 

cabat vrbem in armis effe ; claiu y^,^ «nfwwf .Florus ijb.i.cap.«. 

fum , erat pacis fignum , quod Summtpju^ neratum^ ) Summa 

contigit fub Numa , iterum poft cadunt fubitA.^^JlY^Fn* reOcnti 

primum Punicum bellum, ft fub j.,,^;,^. £t ^ ToUuutSr in alcum, 

Augufto tcr.CQmpefcae.) Claudat y^ i^pfu frduiore cadant-CUud, 

portam aenesun & veaibus fcrreis j^', mmioque srAues fub Pon^ 

m\xtiSx*m.Sulpmm^ ^r,^c. ] Suo fub ponocre.viri- 

6^.Sed mthndm numen,&'c. ] tus & amplitudinis mole detiii- 

Aliis poftmortem« "^Qtmm gata,pre0a & ruen^. 

J>eu$ expeaeri» , mihl in viub ipfa fuM vires •die Romand 

Deus haberis propitius 8c prxfens iuuentm , 

adeo, vt mihituo numine afflato Et qum firwdt opes , mak 

fton fit opus^ quod ali) fadunt fufiinet. 

vates, Delphici Apollinis vel Ny- Petr.Arbit. 

f« Bacchi , quorum In tutela -ji.^iec fe Rixmafertns:\\!i\tsi\z 

Poetxfunt» ff3w0Mt0-/46v votis Romanorumpoteniia.Eftquetan- 

expetere. quara exempkmi foperioris ver- 

64. Cirrbdd vtUm fecreta^c'] (11$ , fumma graues lapfus dare, 

Cirrha ,oppidum Phoddis haud vbi fuo pondeie ceperint ruere. 

procul i Delphis > vbi Apollinis Romanum iniperium ad fummum 

Delphid celebre oraculum. peruenerat , relinquitur, hoc ip- 

6$ . Nyfa. 3 Nyfar fiiere decem, lum quod fequitur , magna ruina 

omnes tere Baccho facrs ; praru- caiurum efle. Hortenf. Sic , cum 

pue,lodica,Arabica,Delphioa. compage , ^c ] Non fecus atque 

6y.Caufastantarum,&c»'\CA\\' ipfa vniuerfi machina,conbimma- 

(as (ex recenfet nofter , fed vde to tandem tempore &qttafi «tate 

auas & Cx(ar reddit lib.i. duiiis fua,foiutis c6pagibus legibus at- 

belli. que foederibus rerum,in Chaos & 

jo.lnuidafatorumj &c> ] Pri- confufam moIem,vnde Initio ex- 

IM eoufnjmils necefslus > qux tra^ & c6cinnata eft,iedfitura fit. 

A 4 



9 ' M, ANNiCl tATCANF 

Secuta ut mtimdifu^ema eoegerh hor^ty 
^imti^Mum refetens$terumchMos j omnU mijfU 

7/ Sidera pderihm concurrent» igneafontum 
uijtrafetent : teHut extendere littora noUtr 
Excutiet^juefretum-fratricontraria Ph<tbc 
Ihity ef Misftium hipu agitare fer orhem 
Jndignatafdiem pofcetfihi : tota^ue difcort 

tO Machina diuulfi ttirhahit fctdera munda. 
Jn fe ma^na ruunt» latis hunc numina rehue 
Crefcendi fofuere moduntk nec gentihut vUis 
Commoditt in fofulum rterrdy felagivfue fotentemf' 
Jnuidiam Fortunafuam. tu caufa malorum 

8 j" Fada trihut dominis commurus RomayUec vn^uam 
Jn turham mifiiferaliafccdtra regni ; 

O male 



74- t^Mtiquum fpetens , e^c-I 
lu legitiamis Rutgerfius, cum 
vulgati babeant , ^ntiquum re- 
fftfnr ittrum cbaos omnia, ; mifiis 
Stdira* 
76, TeUutexeendere^^lre.ltho^ 
n. extenra5coppo(ita nonvale- 
bunt, vt antea , mare co5rcere & 
€xcutere,quo minus^terra obrua> 
tur. 

77« Fratri contrana Phmbe.lLu- 
Jja non feqaetur folera certis Sc 
folitis per Zodiacum vicibus : fed 
contrario fipretur motu. 
^ j^-Ohliquum or^«n.]Zo4iarum 
mtelliguht. Biza^ aguare^ ^c. ] 
I.uiiam bigisjfi^em quadrigis ve- 
hi fingunt pOet^. 

«o. Fnsderamundi.'] teges illas 
certas , vicefque ortus & occafus 
tjrderum,ftelkrumque meamium 
remeantiumque perpetuo. 

Si^Catit ^;<}(c,^c.]FeIicibus ac 
norentibHs iniperiorum rebus,ne 
vltra quam humana ferant , vel 
fperent,vel afFe^lent. 

Si.Necgentibut vUif,&c.'] Ne- 
^etamen vlli exterarum gen- 
tium perraifTum eft trium pnnri. 
pum exercere odium fuum irtui- 
«lom^uc erga nos. 



*4. Inmdiam Fortuna fuam. y 
Hoc eft, Foryina nuIM exterarum 
gentlum permint,euertereftatDm. 
Imperij Rom, Sed foedustrium 
principum, caufla fuit exiti; Rom. 
Sulpitiut.Tu caufa malorum.^Se' 
cunda c«M/«j:aedus(quam varro 
Tricipitinam appellauic ) Craisf» 
Caefaris,Pompet), qui opibus, di*^ 
gntrate,gIoria& fpiritu florentes,, 
libi inuicem concii(ati,atque afH- 
nitate conjunAi inierunt locieta- 
tem , nequid in Repub.agt pate- 
rentur, quodipfis tribus non pla- 
cuiflet,partiri itaque prouiacias & 
exercitus , Pompejus Htfpanias Se 
Libyam per legatos adminittrabat; 
CraflTusjCui Syria contigir, adbeU 
lum Partliicum profedlus eft 5 
Cffari imperium Galli^ in altemm 
quinquennium prorogatum,fera- 
le antem & perniciofum extitit 
hocimperi) diuifi foedus.quippe, 
Nec regnafociAmferrey nec ted* 
fciunt. 

Sf. Dominif communis Roma. J 
nominus,& rex nomina inuidto- 
fa, & Romanis libertatis aflerto- 
ribus femper exofa. 

96. In turbam , &C' J ln plure» 
prindpes diuiii. 

87.0 HM/r 



GiviLis Beili tiB.r. J 

O mali concordeSimmidjue atfidme cm^ 

i^mdmtfcere iuuat. 'vsresiorbemtfue tenere 

In medio ? dum terrafretumy terrdmqne leuahit * 

90 ^ery ^ lomgi voiuemt Tstana tahoresy 
Koxfue dtem coelo totidem ferfitna fequetsfr % 
tluUaJsdes regnifociuyomniftfuefoteftsi 
Jmfotiens confortis erit, ncc gentihut tjUis 
Credite \ nec longefatorum exemfla fetanttsr i 

9*^ Fratemofrimi^madtserttntfanguine mssri* 
Nec fretium tassti teUusy fontufifsse furorss 
Tssnc erat : exigussm dosninos commifit afylum» 

Temforss angufts manptcosscordsa dijcorsy 
Paxquefuit nonffonte dsscum, ssam fola fssfssrs 

100 Crajfsss erat heUi medisst mora,QUaliter 'vssdus 

Qui fecati^ geminu rracilss mare feforat Ifthmost 

Nec fatitstr conferrefretsmo ifiterrarecesUti 

Tofssum 

ty. O moU ewccrdety&e. ]'0 exenf b, ipCSitiprifiit ytbb noftr^ 

male fartA gtacia conjunA3,atque rudimenu maduerum ianguf ne 

l&nadendc Reip.' libidine tranf. alterius h conditoribM.Renii fci- 

iierfim afti» (peraftiTj^ diUtur. licetilfratreaomu!ociefi,prctey. 

nam banc potuUre fieci 'jn\yMf tu contemptus, qood aouum vaU 

fftu ^ ? 1 um tranfiUflet. 

88. Orhem tetun m medto^lOt' 97* *4/yhmf. ] R.omulus afjlum 

bem Inter vos pattirl , ac fub ve. 1 n vrbe aperuerat, quo omnes qui 

ftrum jus vlndicare. Vel feruarej confiigerant in partem 8c fbrtu- 

oibem dttbium,cujus imperio pa* oam nonc vrbis inuitauit. 

ffre iA^.Hontnfim^ 98. Tmforu dngHjHy&c*} Mo. 

99'Dumterrafremm y &€.} dico adnxMlnm tempore durauit 

(^jumdln conllabnnt fibi reram concordiah2ctnterPonipejum& 

naturx f<sdera,vt aquas fubleuet c«rarem non fincera, expe^nte 

tenra inferior» vt zit , quafi orbls vtfoque difsidij ocafionem. 

4i%«f$peict condneat ^ vndiqne 99-NdmfilMfusuri,&c.'] Ter*- 

cdrceat terram quafi centrum» tis AiM/«.Ccdes Crafu a^md Par* 

pondcre libtatam uib i^C^i.Iib. y. tlios» quem, quoad vixlt,vterqtte 

vtfoldiumos annuofque abfol- rerpexit,metuensfcllicetnenouas 

uat cttifus , vt nox dieVvidlsim res molientibus iile interueniret. 

fuccedat; tamdiu, id eft,femper, Meditts itaque inrercedens diri- 

diCulient confoditi rvgni foedera. mebat beUum dutle.non fecus at - 

91'Signofiqueeur.'] 2odiaci,cu. que ifthmos AchaVcus feu Coria. 

yfs fex figna per vites obfcurara thlacus^d eft, angnfta terra inter 

admittttnt nodem,taoqttam in sr. duo maria,obftat quo minus con. 

qainodio. ^ fundantur & commifceant feid- 

^i-^Scgentibm v|[iir,^c.3Neque nium ab Ocddente tt: Aegxnm ab. 

Mg|s ft.Tbebis petenda erunt Orieate,. 



tO M«ANNifil LVCANI 

lon$Mm ^gMfrangat mare ific > vhifittiM 
Arma dmum dirimemy mifirmnU fwiere Craffm 

10 j AJhrta^ Lati^maculamt fimgumeCarraS'» 
Varthica RAotamos foluerwtt damnafftroreu 
Vlitf illa 'vohis acieyjJMm creditify aBum ejt 
Arfacid^ : hellMm vi^U cimle dedififsi, 
Diuid$tmrferro regmmm: foftdufuefotentky 

1 10 Qj^ mareyqua terrasytfu^ totumfo^ideiorhemi, 
ifon cefitforttma duos^nam figuora imt3it 
Sangstmis > ^ diroferales omme tedae 
jihjtulit admanes > Parcarum > luiiat ptva 
Inteycefta manuKefmdfitihifata dedijfent' 

1 1 5 Maiores in luce moras > tu Jolafurentem 
Jndevirum foterasy atque htnc retinerefarentem^ 
jirmatdfque manus excujjo iungere ferro^ 
Vt generos focerifi m^HA i.umfire Saiimh 

Morf^ 

tej.FfAw^tf^^Iu reftiUs qaam matitta propt«r Rempubr. morte 
PrAnget.GxQxms, intercepta,fedu$ & )us aflimtat& 

lojr. p»rr4J.3 Vrbem Mefopota- pefsimo ciuilis belli omiue abftu- 
mixsquo no^u Cs fngieus recepe- IXt.Pignorti, jun^uyvadus & jus. 
jnt CrAffaSiCharanm affimtatis, quar nuptiarum lenbci- 

io5. SolueruHt damna , &e. 3 nium vtrunque alteri conjanxit^ 
Apenieruot viamfi|nultatiCser.& i^rs lulix rupit. 
Porapei; enipturae. tit»Ferales tsias^l Titftes nnp- 

. io8.,ytf^n^4,c^c.30 9aRhi>ab tias malo omine fecuturat difcor- 
Arface autbore impeaji Ub.8.']K* dix fecum lulia fua morte abftu- 
ai8* lit , Immatura morte intercepta». 

lo^ Diuiditurferro rt^iNfiO Hmenf.. 
MoRuo enim Craflb,in duas par- m j ^Psrearum.1'?9xai^xxts fin*. 
tes re|)>ub. diujulfa fuit: ,. vt inter guntur,Ciotho,Lachefis & Atro- 
duos dc principatu feno decer- pos > penes has ommum morta* - 
ntretar.JHortenfPapuWquePote»' lium ratio. conftare exiftimatur» 
^»0 liijperijRom. amplitudonoa ita didas volunt per antiphrafin, 
ferebat duo8,nonfu£fecit duobus. quod QuUi parcant. 
ad i2o.-){rf.infra. 114. Jmercepta manu.'] Ni- 

m. Namfignora jte»^, &c.y mis prsrmatura morte intercepta, 
§>J<»r/f4 oM«y2t.M«r$-Iuli« Cf faris propter rempiib.quac incoluims St 
fiUx, quae nupta Pompejo & jam quieta,ea foperftite ,.manere po- 
grauida , vbi oonjugis veftem,te- tuiflTet. /. .* ^ .. 

mere domum l coriutijs in aui- 11«. Vt generos fx^^^yJ^S.: 1 
bus orta contentione , c«fus fue- Cum S.abitu armis vim « lua- 
rat Domitij feruus,delatamcruo- tam» ignominiam vtturi , repe- 
rerefperfamvidiflet,animocon- terent virgmes fuas 4 Romams 
fternata & viro fuo timens abor- fub Romulo raptas ; Sabmx imer 
tumfecitmo^twa^uecftJ&scciift. Ytjamiue acion Baisw «f*»^ 



Civitis Beili LiB* I. n 

Morte tua Mfiuptfdesihetlimifue mouere 
110 Permtpf efidutfhm iftimul^s dedh dmulan)irtH8. 
Tu n9ua ne 'veteres ehjcurent dita trtumfhQs» 
Et viaii cedat ffratsca laurea Gaiiu, 
Magne times : te iamfirtes^ njfiifiiue lahorum 
Erigit , imfatienfiefue locs forttma fiecundi. 
1X5 Nec efstemquam iamferrefotefty Cdfiarve frtorem% 
Temfeiufi^veforem^ quis iuftius induit armuy 
Scire nefas : magnofie iudicejuifique tuetur Z 
Vi&rix caufia Deisflacuit yfied viBaCatoni* 
Kec coierefares : alter *vrgentibusannie 
130 Jrrfieniumy longoque toga tranquillior *vfit$ 
Dedtdicit iamface ducem ifamaaiue fetttor 

Mults 
progreflJE, precibus& lacrymis lemWcpriniuseflcouiRoiiif ft- 
pacem cxorabant, patrefque viris cadus.Plutarc.& yellejus Paterc. 
Sacmabattt. i*jr^«:4fiirw5««,^cOSe^mtur 

Smnta caufa. Duorumlucuii; tiZ*^i«norr»^equiprPompejo 
Smiilatio,/4i». rmquit Florus I.4. Dion: Ho^^rS' f^ ilMf *»- 
€.2.)PSpeiafu/peffsCAjaruopesy %fei7mf ^tuTi^S*f Kaiiaup ^ i^ 
& CAfari Pomperana di^mta^, anur^ irdmn V) twiO^MW. 
grauu.NechtcjerebarParemnec Grmut» 

iUe fuperiore.Nefai Ijtc de pnn- i^e.Pompeiufui parem,&c.-}V6- 
fipatulaborabam.tanquamduos ^^^ memlncm faciun dignitate 
tamta mper^ fortuna no caperet. exxquart ▼olebat,i.com.C«f. ' 

ituTu noua ne veterei,&c^rm , ts.Vi^x ctfii/i. JCafariana.5eit 
Pompex, times , nenouaCartaris ^,^^ C4Mnj.)Magna certe Cato- 
^efta,ac trmmphi de GallisjGer- ^is lau$,vtpote cuius'indicium de 
mants & Bntannis qu» eum ma. juftiore caufa. conferatur iudicio 
iient,obfcurent vef eres lUos tuos deonim.verum vt ait Cic.pro H- 
triumphos de Armemjs , Mithri- gario : Nunc meiior eerte ea Jn- 
date,Afns,Si«»hs,Hifpatt«,CiUci- ^V4«i* eft,qum etiam du ad- 
.buspiratis. iuueruntl 

ixz.Piraticalaurta.)yx\umfYiu% ttg.Neccoierepm*tAQPZ dif&- 
de piratis, Ohcibus fal.quos P6- irentia duces concurrerent aperit t 
pejus intr^diem quadrageftmura, & Pompejiun qucrcui annofx fa- 
qttoavitampetuirent,videditio- cra^que comparat ; Cxfarem 
nemaccepit , iocnientt viaorlju ftthntm.Tum defcriblt iUo» ab jc- 
. Sulpttm' tate,vfttb«fit&pacb,l!befalitsite« 

« j. Magne ttmes. ] Magnus eft cuiriditate hononmi & mgenro- 
-. PompcjttsappeUatus &falutatu$; t\xttkWctmowsi.Sulpitim.Horten- 
. \ SyJU quum reittertcwtttr ab fiM^lterverteti^^anmi^pby^ 
h?iinc^SulpittUi.n.)0 Carfar. "'jus iS prope fflLagcnariV^^nno- 
. 124. Impati^nfque locij&c-^i lo r& ocio fretus,artes,vsu, & muoist 
tranfgremi oppiduli cujufdam in ftrenui imperator.dcdidicei at,ex 
- AlpibuJiCcCwdiidfli; fectUE^Mal- larKitionib» 8( & ludis capt^ ^ 
fuli£uior€* m-^tu. 



It M,ANNiCl LVCANI 

MultM, dar4 m vmlj^M* : utMi fofMUribm ^um, 
ImftUiifUuflKiMefmgdMdere fUentri : 
Hec ttfirMre rnihu vhresymultMmfue friori 

15 f Crederefortuns^Jtiit uMfninomtnis vmhttU 
Qt^dit frupfero quenmjuhlimk im agro 
Exuuim veteresfpfuliyjMcrstdquegefi^s 
Douaducum : ueciam validis rMdicihu hdreuf, , 
Pouderefxafuo eft i $uodofiuePer aera ramos 

140 EffimdeuSi truncoyMomfr^td^miefficit VMsbram* : 
At quoMmis frimo uMtet cafMrsftsb EMro^ . 
Tot circum piuafrmo fe rohore toUaMty 
SolatamencolitMr.SednominCafaretaMtssm^ 
NoM$en eraty necfasna dMcis : fed nefcia virtm r 

14 j Stare loco ifolufqMefMdornon vmcere heUo. 
Acery 0* indomttm 5 qMoffeSyeiMoqueira vocaffett , 
Eerre moMMmy^ nsmc^Mam temerando faroere ferrom., 
SMCceffm vrgere fms : infhtrefauori • 
Ntmsmit : imfeUens eiMictiMidfihi fMmmm fetentit 

I/o Oifiaret xgaudSMfiueviamfeciffirMina. 
S^aUter^xfreffMm^oentisfetn^H^fuim^. 

^theris ^ 

1 1 t*^utgs,uiere thesm'1 Qjio4 lasjfiipra hnmamqi-af attdrtoi 9c ^. 
ad Mitylensei theatri exemplar, fidem euedus,dux erat bello pe- . 
fed multo magnificentius imar- iitifsimus>dttislatoga(nifi vbi\ 
jnore Roms extrttxerat.cum (in- Tereretur ne auem Jiaberet pac 
quitFlorus)Ponticos&Armenios.. n^m^mpdeftifsimus. 
triumphoiL in Pompejanir thea- ^ 147. Ferre manum' ] Cpnferre^ .. 
tris Roma caataret , ntmiaPomT, comerere pugnam. Tewterand» t 
peij ^otentia apud odofos^yt fo- fareere ferro,'] Temere crnentan. 
letjciues mouit inuidiam. do, vbi res vim & arma pofceret* „ 

ijy. Mitgiu uofninu vmoru» 1 infra )lh,i.i^.^$g, 
Qjiod ob rerum geftarnm magni- i^.IuaeUens quicquidy&c-Jlt». . 
tudiaem>cenrecutus eft, rahitat.us Seneca de xerxe : Diuina aeque ■. 
primum <^Syllcexerdtu,nomlnf. fxtiflMnA m^eHentem tSrmutun-^ 
Magni. tf» quiequid objfiterae , trecemi 

tiV.Exumaev^teresj^"'} Spo- /l^^JpruntASb.6Ae'Bpwtcif9 , 
IIa,«V«t6^/ua«tt,tfopsea. »'• « . .. ^, , - 

141. *Aequamuis,-i itamelius. ifo.i^ww^OCumhoftium^ruae 
quam Et^ Grotius. Primo nutet^ perrupiflie confertas acies. Hor^ 
e^c.lPrimoquocunqueventoca- tenfiut*. ,. ^ , ^ 

ittmminata. iji.Qi»«/ifer.]CacCMrisheroicum, 

144. NefctA vhtm..'] Altiora vf- impetumin rebus gerendis , noa . 
%u^ f ecctti CcCiirCia^uic Paieicii- . uiaas «legaojti compacatioiie am-. 



Ciyitis Belli^ LjbJ.. 15 

Siheris imf/fififomtUimmtdi^mefragore 
EmuMfty rufgtqtte.dicny fo^uUfyue fauentes 
Terruit , ohli^ua fntfiif^uens lumiuaflamma z 

ijIS Jnfua temflafurit : nuUdque exireuetante 
Materiay mMtndm^t^cadensymamdmque remrteni! 
Datfiragem latef /f^fifil^ recoUigit ignes, 
Ha dueihus taufafuber^^ ifedfublica belli: 
Semimatiiua fofulos fen^er mersere fotentes, 

Ii^>> ifamque vt ofet nimi^ mundo fortussaftibss^^ > 
Jntulit ^ rekui mores cefiire fecundisy 
Fradaque ^ hoflHes luxum fuasere rafima : 
Non auroyte^ifve mod^t : menfdft^ue friores 
^ffernatjtfamei ^cubsss geflitre decoro^ 

rm- 

p^ficat» ^ Hfttura fiiliiiiiiit & eia» tuxiis id cdilid js, dbi/rTcftibus : 
cficOas.Hortenf', ExpreffUm vn^ auaritia,ainbitio, donutfandi libi- 
f|Mi, C^cv] £x opimone zcnonis, do/edltiones,ftu<lia paitiuni,&c. . 
^ui fulmen voluit efie validaok if^. Poputos poteneesi] AOyrios» 
incenitoaem d nubibus inter fe vi Perfas,LacedxmonioSa.Carthagi« 
ventorum ceUifir erumpentem & nenfes,Corinthtos, MilMos, Afi« 
vehementi cum impecn adterras multos populos. Aftfry^re^Euer* 
rventem. tere,deleiiere. 

I y 3 .Rupitqtte diemi&c*1?rottt' i tfe. O/w/ nimi^imwU» , &e, J 
Ot lucem ; <vr/,clarore fuo & &il-^ Aiiaticas, Atulicas, PootlcaSjCy- 
gore diei lucero fuperaiiit. prias , .Corir.thiacas. LuxuriMm . 

x%j^0bUqu4ipritfiingu^s,&c.y fholitrum & ee^/hm iB4.dam»S ' 
Oblique corttortum,o!cilli$ offufo /u)reneem.Petton. . 
]iitttoe,ack^ perftriogtc;AUj,ffr- itf i.£r reirn Morr/OBt boni mo- 
Jhingens. rescGeperuntdeprauariviti)S,quc • 

I s ^'tnfus tmpUfurity&c^yitL fnadent res fecund». M4rtidl. 1 1. . 
10ttisipflus fttlnOnatoris templa ; lib.tf.epigr.^otvi.] Cafti , incor- 
vei-t in coeli conuexa. H«c enim' rupti-ex vrbe exceffetunt. 
fnnt templa cali. quod , nulla ilU . i6i.^Auroj^.\ vafis anreis^vtfi 
mater^ obftante pergit & retor- Hendiadys,Auratisteat$4acn^iri. 
qoetur , & di(slpatam fl a mm a m .. bus auro renidentibus.^«»/«/f «^ 
conglobat./o«d!;^»M«r. /riar»i,d*cO Veterum R.om.hom|- 

iS^Jdiign^MutciUenii&Ci^itti num (ontinentium .& frugatium . 
dcfcriptione etteftuum fulmints,. cibi jam-. faftiditi ^lngemof^ 
fffpicit ad celeritatem C^faris ia guU ell.Sscuio fcctrus t&c-^nton, 
(4>eun4is expeditionibusr W ipUB menfat. Nt/ rhombm, nil 



iSy-f^coUigitl^vuiiBioxessKfoias damsfnpit , ^nifi fufiinet orbes 

vibratioiiem lUam in omnes muo' 'Grsind» elmr e ctfrofa£tos , &e» 

diplagaseiiiiflam,coUigit; vt ncf. luuenal.ii.Sat. & fiofter , io.1il>* 

d» quo reniearit.HormsAiw. Orbes fe^os Jitiantidt fylun. Et 

ifi.Sedpubticn Mli-'} Sexttt & Petronius, Eeceoifiu erutatmii 

vwmsatuft. nomanorum vitia, Citreammfa* 

fi.dl«ti»F?cc »iM^ CcUdute i6i.CHlem ^efiart »^^''**gjjjj^ 



14 M. ANNiCl LVCANI 

i6 S^ix nur$ym^apuere mares ifttcunda njtrorum 
Pau^ertMdfugftur > totoque accerjitur Qrbe^ 
Qjfogem eiuAqueferit- tunc longos iungerefines 
^grorumy^ quor/dam durojuicata cZmillt 
Vomere , ^ antt^uos Curtorum fajfalhones 
170 Longafuh sgnotis extendere rura colonn% 
Non erat is populus > qntm fax transfusUa suuaret^ 

Semfua lihertas %mmotH fafceret armif. 
p srAfacsleSy fif , ^uodfuafjfet egefias^ 
Vsle nefas : magnumtiue decMSyferroquefetendum> 
X7S Vltti fatrtafotutffe fua : menfurd<jue wrk 
Vk erat : himr. leges, Cf flehifcita coaaa % 
£t cum ConfuUhus turhantes iura Trihuni : 

Hine 

MukttUsveAes fcricas ft bomby. quod fua egcfla» erc alieno xraiu 

anas , auar fonninis vix indulge- «os impulerat ; W, peccata qu« 

rentur/umprere viri. Et tot nous ^uts i tenuioribus atq* egenis de 

nomna vepi$ , fiHsque wrum Hgnare pro vili & leui liabebant" 

^i»»r«»f^etrpn.Ar6it. f randia aggredieb3tur fcelera,vir 

ti^L^^lL''^ VI w«,€5;e.l Quae fumque eft dec» maenQ,&c.vt feq. 

«renaos & egreeios olim pro- i^7^Magnuque detm,c^AnQ* 

«uxitviros. F<ibricium , & in- «orem ingentem,ife pro quo ferro 

Sy **/ ^'T '^^A'^*' ' '^"^ dinMcandum effet , exiftimabant^ 

*eUo tuhe ^ Carmllu Sautt Pau- pofle plus reHquis ciuibus. & fui 

ffrta* & muitufafto cu larefun- arbitrfo Rempub.gereivJeces fer- 

^.HoratlusIib.ii.Odex2.&val. K,8cc.Sutpitim. « '^"*»^^««»w- 

^Vi^^^''^^''^' 7/' ^^»f*trao^eiurit. J Quod 

i«7. Sijo^ffni quaquepent* 3 qwlf5uepQtnit,ricuit. 

Aurum, luxus, omniOgue vitiorfi i^o.Vu erat.^vi entoi & fauore» 

^*5L" >Lacedsrmonii$ aliifque noniure & kgibus omnia ageban. 

fentlbusfatalis. Tunc longos iun- «ur. Hinc leges & plebifSta ce^ 

gtre^c.) IJ non conientl agelUs *^a.-\ ita PrScianus accepit Jeee» 

^uos vin continenrifsImi,GamilI» & pleWfdca vi coa^as effe Poffet 

^uit, Cunus ft)dit,cenfentes iim tamf videri fcripfifrelucanastfcw 

perniaofum efle c!u€ cui non fuf- ieges ^pUBi, fcita coaStd. Plebi» 

--!!*"'7-'"^7^. » ^'rtMebant hos coaftic (^dta. simaes tamen locu- 

«gros vfque ad ignotos fibi colo- tiones prifds vfitat» & Gramma- 

^jvianorum coemptione & ad- tids notf .^»/w4/:Plin.Exerc.u<5j. 

leftione j yei , ipfi non fua mami Leges &plebircita coaS^a.lCo^J^ 

S^os elocabantjW laufundia in vel violemer promuleantur, 5»/* 

rou«a«fubigaotiscolomspof. >««..^^e,,^';/efoyg:??;;|rj 

f^:/^- ^ •/ V .. Cofl-.&Senat.flrebantleges;Tril 

fefttt & luxu faciles erant ad iras, plefis P*'"uww , jcmtt^ 

Jjndicandafque ininrias j hinc pro r 77. J5f w c?/«//^«/,e^c.}Tribiinr 

fcm ent Qimie aggredi nefas , ail cdtr* nhetcsVa Cofl;omnia «6^ 

ft if^4fr 



»5 



Civiiis Bitti LiB. L 

Ninc rafti ^etiofafceSi feBdrque fauoris 
iff^fui fopulifs i Utalijque amhttM vrbi ; 

I %o jitmua "venali referens certamtna Camfo : 
Hine iffitra njorax , auidumque in temfore ftenue% 
Et concuffa fdes j ^ muitis 'Vtile helium. 

Iamgelida4 Cdtfar curfufuferauerat Aifes % 
Ingentefque animo morusy beiiumquefuturum 

1 8 y Cefer^, 'vt 'uentum efi farui Ru^iconis ad vndas^ 
Jngens njtfa duci fatri^t trefidantis imagoy 
Ciarafer ohfcuram imitu metfirpima noihmy 
Turrigero canos effundens^vertice crinesy 
Ckfarielaceraynudifc^ueadfiare iacertisy 

Et 



fundebant/ura. Turbanm]wit,l 
A CQarulibtis difcordantes. 
i79.Hiffc.}ExIuxu.& cupiditate^ 
R^prt prenofafcesy&c.^iCotiCiiUi^ 
tus, cujus infigaia, fiifces & £ecur 



i8i 'Concujptfidet.'} LabefaAat» 
ctedkoMult^ vttle keUum-lQ^ 
re profljgata & perdita mircerr 
omnia turbarique cufnebant^ 
o)>ef4^ue ex belirsciuiUbus , pro- 



Ks^venalis faftus eft: Aim popu- fcrip^onib*& auaionib*fperab&t» 
i?'-.^"^"*.^"^**^'*?"^***'^»**'^^^- l.«j.Cc/>rr4f.]C6cepetat./?i««fO. 



tionibus potentium comiptus 
lufliagia vendebat , nec fiae con- 
tentione 8c rixis, non raro adc«. 
dem yfque in Campo Martio, 
quo Calend.lanuar. ad comitia 
defccndebat.£m/>rt5«r 9jf^rites, 
mAd prsdam ftrefitum^ue Imri 



nu itd vndas.JBtixuiuqiu. Italiam 
^ Galliaciteriore diflerminat. Ad 
Rubiconem ereda ftabat colum. 
na marmorea, in qaa infculptunr 
erat hoc Senatufconfultum i Im. 

PERATOt , MII.ES» tHtOVE A»- 
>, -. I . j..-.^.yj^- ^-^., MATE , <^ISQylS rs HIC JISTI- 

f^rAgia, vertut.Venalu Poftuiui, TOkVExix.t vm siNrro,AaM a de- 

vcnalu curtA Patru • Eftftiuar in vonito, n £ c cit t A m v n c A m- 

pr<fw.Petron.Arb.^e5i)r^«e»}Vfc. nem RvBicoNEM,si6NA,AaMA 

dUor fuorumfiiiftagiorum popu- exercitvmve tradvcito. Sh- 

lns,quun»pecuniacorruptusfuos .qvij ergo adversvs prae»- 

magiftratus vtnderet.5^r/?or i fe- cept a ierit fecerit ve,adiv- 

•co,quiincld!tal^qttiddiuiditque« dIcatvs esto hostis Pop» 

«#i5^cGr.Se^re$ltemappeI13. Rom. acsicontra patria« 



tnr, qiu InceUi villis fpem fecutl, 
bona damnatorum in auAionibus 
coemebant , reaendebantque ea- 
^m jfluris. Honenf^ 
' i8i.vy«w.lPecuniaqu«ihfif- 
aqre Ibrti accedit, quod ea ex vfU 
acquiratur.Grf ci n^^-vQcity^ua- 
ft partii pecunif.Fen* varrom de 
Xtng.Lat.idg quod tfUra.Horf*)*. 
Vfura voraXj&c^Gemino defre- 



ARMA TVLERIT,&C. 

iZa.Ingens vifa. duci fatna,&c.y 
Videtur hoc affihxifle poeta , ejc 
eo iomnio, quo Cxiar (vt refert 
Phttarchus ) fibl vifus eft matrt 
ftuprum inferre j vide fts often^ 
tum quod Csefari ad Rubtconem. 
cundanti & cogitabundo faaum. 
eft,apud Sueton.}2.cap.iuI.Caef- 
iS8.Canoseffundens^c.'}9ro2r' 

$A gurgite praddFasnoriMUuuies terantiquitatem. 

.^/Sl/2|i»*««<«r«4f«Jkrf»iiei^ i8^Xfl^*r*,^f.lObdifcordu«u 



lA M- ANNifi I Lvc AN V 

1^0 Et £emitu ^ermsjta locfui : Quo tenditss vitrif 
Q^4ofertis meaftgna njiti$.\ Jnure venitisy 
Si aues : buevfque licet. Tunc ferculit horror 
Membra ducisy riguere comdy grejjimque coercens^ 
lianguor in extrema tenuit vefiigia ripa. 
15 y Mox Mt : O magna efuimsem tfrcfficis vrhis 
Tarfeia de rufe.tonansy Phrygit^ue fenates 
Centis luUdyJ^ rafti fecreta Quiriniy 
Et refiiens celfa Latialis lufftter Mha^ 
VeftdUefquefocii fummtque i-numinis injtar 
xooRomayfave cerftis : non tefurialihus armis 
Verfequor : en adfum vifforterraqueymarique: 
Cajaryvhique tusssy {iiceatmodo)nunc quoque miiess- 
iMe €rit ille nocensyqui me tihifecerit hofiem» 
Inde moras foluit heUiytumidumque fer amnem 
tS>S Signa mouet frofere* Jic cism fqualentihss^arvis 
Sfitfera Lihyes vifo Leo commmssi.hofte 

Suhfedi: 
191 » Hucufque licet'2 hd^BLnhU itituzsn^eriisytCctrationem. 
conem. w.Vefl-dU/quefoci/^Ci^liaiSt. 

1 9S'0 Marnn qui matma,&c.10' f uem h Troja ab Aenea in luUam . 
Xwptter qui coleris in monte Capi- adueftum , viri^iaes inextindum . 
tolino, ceu Tarpeio, diAo ^ Tar- conTeruant in veftae templo,iiuc i^ 
p^aVeftaU, quae ibi obruta.eft Numaex Albatranflatum. 
fcutis Sabinis , ex pafio proditae 402. Nunc quoque miles. "^Etiam < 
«rcis. lupiter ommfotens ^ tu St^ Dunc quum yideas arma contra tc 
fumiu TeUm , &c» Tejhr ad hse ferre , propugnator tamen tuus . 
e^ci^s inuitum arcejprre Martemj dftCenforque Cum. 
inmiM nuferre ms»mi&c* Czb 104. Tumdumf^ fr SMnem.'^ 
apud Petroaium. Imhribus & reroliitis nioibus au-. 

i9tf. Phrriiiiluepenates , &c. J) ftum.mox irf.217, 
CX;ios Tro)« Hammis ereptos fe- tos.Sic cumfquulentikmMjlUo' 
cum in Italii Aeneas dftxit.Apol- ftrat rem , comparatione duAal . 
Itnem & Nsj>tunum vt quidam . natuca ieonis Libye^ : ^ui hpfte 
volunt. vt alij Mineruam,louem,. vifo venatore, anceps aliquandiui 
Iiinonem,boc eft,tres } Jris re^io- cun^tur ; . dum ira conciutus^ 
aes^penateCque, per quos penitus quatdam eiiis figna proferat,priuu ■ 
rpiramtu ; h gente autem luli Cae- qitam in hoftem armatum vel vii>- • 
(arorieineraduxit. cere vel vinci pasatus feratur. 

igy.Raptifecretti Q^hrim.^y^cxx Squalentilm.^^Vro^ttt ficcitatem 
myfteriaKomuli in CGelum tranf- defeitorum Vihy^.Hortenf, 
llti Plutarchus in Romulo. 2 otf . u^fiifera, ] Q^od meridiei ^ 

i9S.Catialit fuppittr ^lba.^Cui fubieda fit Libya : velquia ob 9- 
tanquam latij przfidi facra ia ftum, nullas prop^aquas habeat. . 
ttOfltcAlUnodedkauitAfi^aniuf Ao/^tf..] venacore. 

ao».C#i^. 



CiVftrs^ BEiLi LibJ. ty 

SMhfidit dtdftMSy totam dum coUtgtt sram i 
"Mcx 1)19$ fe ffva jtimultmtt 'verhere caudaj 

Erexitqtie iuhamj gf ^vafiograue tnurmur hiatm 
% lo Jmfremuit : tmntortzt lem$ flancea Maurk 

H^eaty^tut latumfubeant veftabula fe^ttSy 

Verferrttmtgetttifectortts^vulnerisexit* . 

Fonte cadit modtcOifaruif^ue imfellitur 'vndtit 

"Ptmiceus Ruhicony cumferuida canduit afias : 
«15 Perejtte imas ferfifvaHes^ Gallka certus 

£,imes ab Aufoniis difierminat arva colonis. 

Tunc 'viret pr^thehat hyemsyatque attxerat njnda» 

Tertia iamgrattidoftuutalis Cjnthta cornuf 

JEtmadidis Ettri refoluta fiatihut Alfes. 
»10 Primus in ohliquum fonifes offonitur amnem 

ExceftUKus^aquas^ tnoUi tum cetera rumfit 

Turha 

roi.Cdudd^J Cauda,<{tisr tnfini 
Ihttex,crebro idu fe flagellat, at- 
que ad iracundUm excitat.Plin.8. 

ao9* Vkfio hiatu. IMagnaoris 
^eritione.. 

zto.Torta /iMre4.jtmmi0^. 

ziuSubeane-Z ingredtantur.rr- 
ii«iwf«t]Venatorium telum. 

zix.Perferrumy&c.^^Per ipCmi, 
^o tranfHgitur , renabulum in 
venatorem mit.Securut rwf .]Ne- 
filigens vulnusjper ipfam haftam 

ruit in venatorem. Sulficiut. 
' 2f ^.FOHte cadit iM^ictf.] Dilatat 

narrationem ^ defcriptione fluuij 

Rubiconis , quem (upra diximus ' 

labi inter Kauennam 8c Arlmt- 
. Dum ; 8: priuCquam ad mare Ha- 

driaticum^n quod effundicur va- 

4ofo oftio,perueniat,^um obfcui^o 

humilique amniculo mifceri. Ae. 

ftate n\pdicns eft, propter arftum, 

vt onuies feri amnes , fi non au. 

geantur imbribus : liyem^> im- 

brian» niuiurnque acceflu augen- 

VU.Horten[. 
»14. Puniceut RubicoH^&c. ] A 

colore terrae, vel ailufum %d Ety- 

8ion.Alij le$,^umicm* . 



tiS.LimSf ab ^ufimis.'} id eft» 
terminus citerioris GalUx 8c Ita- 
lix erat Rubicon. 

zi7'Tunc vireSy&C'1^n£e fan- 
nario^uieeriu vndss.^^ifoahMU' 
ferat. Caufas entm expUcat , cur 
Rubico eflet folito aauonor,lon^ 
gos imbres 8t niues Alpinas. Grom 
tiut. v4»x«»wwf<i^. ] Anjleg^ 
hauferatiqaia (eq.^rauido comu, 
boceft,aquis pleno. 

2 1 S.Tertia j«»i,^c.]Tertia lun». 
ab interlunio,qux fere pluula eft^ 
vel , quid fi iivrelUgamus, pluifle 
}aiu tresnodes ? Grauido cornu.} 
Pleno : tunc enim cornua Lunae 
potffsinmm implentur , quumad 
plenilunium ipfaaccedit ; vel po*. 
tias ad plenitudlnem aquarum 
referre licet. Cynthia»^ Luna i vt. 
Cyathius SoU^unae frater ^ Cyn-. 
tho monte Deli , vbi fimi^ cole- 
bantur. 

iig.%4tpes.1iitfie9 ex Apenniniff 
Alpibus. 
tio. Primut in obliquum^ &c. ] 

Equites primiun ^ngrefsi amnem, , 

flumlnis impetum fiftum,quo tu*' 

tiii? traftfeant pedites. 

ai4.rj^ 



a8 M. ANNiCi LvcANi 

Turhavadofr^titifacilesiamfluminisvfuUi^ 
Cdfar vt aduerfamfuferatogurgitertpam 
^ttigity Hefperia 'vetitis ^ conflitit arvis^ 

li5 HsCyaityhiciPacemytemcratd^ue iura reltnquo^ 
Te Fortunafequor i^octd hinc iam faiderafunt9^ 
Credidtmuefatisy vtendum eft iudice heilop 
SicfatsiSy noffis tenebris rafit ag^inadu&or . 
Imfigerj (^ torto Balearis verbere funda 

1 } o Ocjory ^ miffa Parthi fofl tergafagitta : 
VicifUsmc^ue minax intsadtt jiriminum > vt ignes 

Selis 



iz^'Vftitts &confiitir,&c.l Bt, 
Senatus ConfultOjVt Cupra y f. ?^ . 
& , quU Rubicon termimis erat 
prouincist Czfaris. 

Jiy. Hic^Mtihicj&c.^^EmfhzBs 
in particula Ipcalieft » (ignifiaiM 
omoia armis nunc agenda ; quod 
Tel ipfo Senatoiconfuko taci'^ 
argaebatur,quum iadam efie-alei 
ipfe diceret. Htrttnf TemerAtO' 
^ueiurd reUnquo.lVtoUu ^Pom. 
peio 8c Senatu.Coofecutuscobor- 
tes (inquit Suetoaius)ad Kubico. 
n^m flnu, qui prouincic eius finis 
crat/paulQ conftttit : ac reputans 
quantum moliretur,conuenus ad 
proximos,ffrMSOT »iftifc,inquit, re- 
gredi foJjHmtst : quodfi ponticuli 
tranJierimMjOmnia armis agenda 
«TMfif x:un^anti oftentu tale h6tu 
«ft,&c. TancC9Efan£«^Mr,inquit, 
^uodeorum ofienta & inimicori 
tmquitM vocMf .* la^a efi aiea, 
Sueton lul. Ca^f.cap.i. Sc Appian, 
lib. 2. de ciu. bello. IttdicefortH- 
na cadat atea. Cxf. apud Petro- 
nium. 

txy.Crtdidimm fatis.^ Ad fom- 
niumi«fpicit,quo per quietem vi- 
(iis Hbi fuerat matri ftuprum aifer- 
re , & ^ conie^ribus admonitus 
fiierat, vt terra, qux omnium oa- 
rens eflet,aliquSdo ipftus potefta- 
ti (Ubiiceretur. ludice beUo. ] Vt 
betlu ^quitati cauff iudicet,quod 
«i vldoriSi eft dataru,cui* caufa fit 
\\x^ior. Hort.ludiee.'^ h\\),vindice, 
\zzH.Noai4tenebrit.lJetctvis&iQm 



c6fenfu CacTar^cIam cohortib» ali- 
quot prannifsis ex Kauenna , vbi 
ex confuetudine fua conidi^ fire- 
quenti fe dederat,& difsimulantcr 
ne qua fufpicio rerum mouendjuv 
oriretiir,publico-fpe^culo inter. 
fuerat,fub noftem riieda profeA» 
fuit,& Ariminum verrus,oulIi c6- 
HHuiicatoconfilio » itertetenak. 
Inde Rubicooe ante dil digreftuss 
ex improiiifo Ariminum occupa. 
Mjt, reliquis legionibus ex hiber- 
nis euocatis r quas fubfequiiufte* 
rat.HiC Tribunl pleb. iUi occutre- 
runt , qul In concione confpe^» 
▼ehementer milltum «Bhnos s4 
▼Itionem incenderunt.H0ir> 

s*9'Et torto^c.} Amplificatio 
celeritatis in obeundis rebns , & 
veJocitatis in fadfdo itinere.Ttfr- 
eo Balearit, &c. ] Lapide miflb k 
funda Balearica. Baleares infulat 
du« funt in mari Mediterraneo» 
Gjrmnafix olim iX&Xt hodie Ma- 
iorca 8c Mmorca. quarum iucol« 
erant funditores peritifsimi. qni- 
bus id vnum ab infiiintia ftudium. 
Cibum puer k matre non accepity 
nifi quem ipfa mooftrante per* 
cufsit.Flor.lib.}.ctp.9. 

tio.Vofitergafatitta* ] Parthi 
dum fe fugere fimttiant,fagittas ab 
tnpuine dudas in hoftem i^ tergo 
nuttunt. 

a }l.^rMiiiVMm.] Vmbrix vrbC in 

Flaminia via.F> *^»««] Ita pro & 

repofuini',quo refti^cohj rerct flg. 

t^U^ qux turpitcr hiabat. Primo 

dtlucula 



Ci V 1 1 1 $ Kpil I L 1 b» r. ip 

Solrs luttferofifgtehantaftra reliffo» 
JamquedsesfrimoshetltnJtfurammHltMS 
Exoritur \feuffonfe deumyfiu turbidus uiuftef 
z 3 S Impulerati maftdm tenuerunt nubtla lucem* 
Conftttit njt cafto iujfut deponere miles 
Signafofoftrtdor lituimy clangorque tt^arum 
Ifon fia concinuit cum rauco cUftica cornu» 
Ru^ta quies fofuli^ ftruttfe^ue excita iuuentus 
140 Dirifitint facrts afpxa fenatihus armay 
Q^a fax longa dahat \ nuda iam crate ftuentes 
* Jnuadunt clyfeos^ curuatdque cujpide ftlay 
* Mt fcabros nigTAmorfuruhiginis enfes» 

Vt notafulfere aquiUy Romanaeiue fignay 
24 y £/ celfits medio confieiiut in agmtne C<zfary 
Diriguere metuygeltdos fauor aliigat artU6y 
Ef tacito mutos voluunt fuh feBore queftus : 
•' O male vicinis h^ maenia condita Gallis \ 

O trifti 

«Ttluculo caplt Ariminum. cxtcra tj^4. S^ Jjhntt deum , &f:-^ 
gefta orto iam 4ie. Appiaaus : Seu deorum volutate eueuit ho^ 
AYmdflif n alfti 4^* 1«. stc ^*^ tempeftatis agian^ , Hu^ 
«lim coniedmus.i«ttnc id durltu ind»Als ab Auflro nitt»ibus, moe- 
-videtur,* fcriptum fodus l lu- «»« ^«»5«« fru.Rc Uuud nb.7. 
cano : . » J^- ■«"«, &C' ] C*£aris mili- 

Vicittumque miruue muttiif «es ,- tufsi occupato foro claf$ica 

^riminon.urnes) canere,aquilas ponere. 

Sclts ludfero fueiebatK aflra . *?«•. No»/>m , &c. ] impios 
reliS-o •>^"* ciuilis concentus. 

Nam fic 8c in fecundo pro .Au- ^39- ^tes fofulL&cl S6nus, 
ximum Grxca terminatione ^Au- , *4o. Diriptunt f(icris,&c.^ Ob- 
ximon pofuit , quia Ycrfus alitPr "« qwfque 8c templorum parie-. 
«am vocepn non rccipiebat. in. «">*»s fufpenfa arma rapmnt. 
teriecerunt copulam , quibus in- *4i. Fluentes,&c.'] Diffojutos, 
ufitata hacc definentia difplice* vhnineas fc. crates corio l blattu 
^Grotha.Vt »>n<r*.30riente 5o- & vetuftate exefo nudatas. 
le fteHas obfcuwnte,fli*Ariiw vt^ ^^e.Diriguere.&c.^^Arimini^cs, 
timm oxtae L ucifer. * 47- ^t tacito mutos voluunt-) 

233, tamque dies , &c.2 Quaf Hypallage.vellege^Ef f*«^oim«- 
capta iam vrbe infecuta fint, « voluunt^ , . . , 
fplendide hoiut & grauitercom- *48. O male vmnu y&c.-]0 
memorat. Ciues vndique ad ar- vrbem noftram male fitani contra 
ma concumint , haud fecus ac fi Galliam , & in cardinibus itali*,, 
PapnusautGallusoppidumprimQ fxpofitam orombus qiH ItaUan» 
iaUltHocciip»^et,^ar»»/. wnaferi^. 

^ ajl.rnwwi 



tP M. ANNiCl LvCANf 

O trifii datwt^ut ioco l fax alta fgr omnesr 

lyo EttraniimUacimes fofuloi : mos fradafureMtttm^ 
Prtmd^iue cajtrafumus. meltusfortunadedijfts 
Orbefuh Eoofedem ygeliddjuefuh ^r^Oy 
Errantefque domosy L^tti j quam claufira tueri* 
Nosfrimt Senonum motmy Cimhrumque rnentefm 

*55 ytdimusy^ Martem Libjesycurfumquefuroris 
Teutonici. qmttesRom*m fortuna lacept, 
Hac iter efi hettis.jenutufic quifyue latenti, 
Non aufus timuijfe falam : n)ox nulla doiori 
Credita : fed quantum.volucres cum hruma coercefr 

x6o Rsfrafilentymediufque iacetfme murmure fontun. 
Tantn qutes. Noaisgelidas luxfoluerat njmhras r 
Eccefaces helli , dubi^tque in frselia mtnti 

Urgenter 

tu Roma liberata eft. a. V. jtf^i. 



ayi. Primsque cafira rumuf.2 
Primum o{>pidumin qtiahoftis 
caftra pontt. 

zfx.OrBe fuh Ebdfidem 1 Suh 
mrru mmium Prsfinqm p>iis, tn 
oerrz (vt veteribus credhum) do- 
tmbusnegatA' Oelidaque fut. ] 
Vel futb gelidaquey coAjunflione 
copulatiua frequentfus V Lucano 
▼furpara pnvdiisjun^ua.«>tfr^}> 
Q;%od iatus muttdi nehula m^. 
lufque lufiter vrget* 

trj. Erramefquedomes.y Scj» 
feharuma^3(^o/^fliy, vcl etiam» 
Komadum,N:umidaruni,^^orNfi» 
piauftra vft^oi riee trah^tdomos* 
2,<wii",^.iFauce$&limite$ lta%. 

af4, Nosprimt , &e. Enumerat 
ex£pla quprundS exterorum ho-. 
ftium^ quorumincurHones., Ari- 
Oiinen^es primi fuftlnuerunt , 8c 
^uidem cum indgnt fuorum cla. 
dcHortenfSenonum motus.} Hi 
vlturi injuriam FabH legati , qui 
contra jus gentiuiox^allorum^du^ 
<Sem haftatraiecerat,exercicum k 
Clulio mouent ad Vrbem.Roma. 
Dos occurrentes ad Aliam fluy. 
profli^ant 9 Romamcontendunt, 
auam drjipiunr, diruunt , incen- 
4unt ,CapitoUum T.menfes obli- 
4eiit ; tai>dem Caoulli interuen- 



Cimbrumque ruentem. Cimbd i 
Germantae Cherfone 8c Teatones 
poft multos Rom.coir.A:.procofl*^ 
cum.>exercitibus ftifos ,. i Mario^ 
viai tandem, czAque funt. A.\% 
tff2. diuilim pofuit eo$ iH>€ta». 
quod diuerfls pugnis & diuerfa^ 
itinere fiiperati funt. 

^^.Mhrtem Liltyes, C^f Sti 
cundima bellum Punicum,quam-. 
ris non hac iter awcAttnibaU^ 
Afdrubali forte. 

ZS7, GemitUfic quifjue, &€,"] 
ladignabantur n«c Ariminenfes^ 
fed tacite,comparatione du^ ab. 
aulbus hyberno frigore conftri- 
^s^ I maris medij trSquillitate»- 

2s8.ydxnuiia doiori.-}Credita, 
commifta nullus enim audebat 
aperta voce deplorare doloresw^ 
Sulpiriui. 

z6t. NoffistetidM.t &C.I Dief 
oita,nofteni fugarat. 

z6z. Etcefaxes MU , &c,2 Qj, 
Casaur&M. Antoniuttrib. pL ^ 
Aforcello 8c Lentulo Cofl*. Senaru 
excedere jusfl , nuod pro Cxfare^ 
iiirercederent^vrfae egresflinodtu, . 
condufto curru , feruiltque refte 
ami^iad Caefarem profugerunt,, 
8c cum jis Curio , . de quo lib. i. 
ilfS.799^ 



CtVlLlS BELtl LlB.T. tz 

Vlrgentis dddunt fisnmloSiCtmBAfque fudork 
R»mP»ntf^t^ nsorst : tufios ¥ortumd lakorMi 

1^5 Ege ducii motus^f^ caufiu sntsenit ^trmss, 
Ex^Mlit ittsetfsti dsfcordes vrhe Trslfsmos 
VsBa sttre msndx ioBMss estrU Gracchu* 
Hos 9»tm sttota dttcity^vscsndciste pgnjt fetentei 
jlttditx 'vendls comirMtttr Curi^ lingttM : 

17 ^ y^ qttostdam fofttlhl$hertatemque ttteri 

^t^ftts > ^ artsuttos flehi msfcere fotentes* 

Utiftte ducem VdrsM 'voluentem feitore ettrat^ 

Conffexit* 
iK.79P<««t attt^ >s «o tempore ' "* *" 
S.auteniue»vt habet Carfat, i.com. 
ex^ Aabatqtie fais leniTsbDis po- 
ftulatis refponDu * 
xe^.Labnat.l Cooatur efificere» 
▼t iufti videancur. 



fi dhriflitt t Seottmi, ptr oraccho» 
ia Tiberim trados & iadosLri^ 

Snibus plebis & iure tsibunitio 
perioracoiiatx , vrbetribvaoc 
exputit. Eius defcriptionis Terita. 
tem firmat Velleius lib. it. Hoc 



zS6, ExpHlit ancipul difcordes inittumin vrieVtoma dmiiu fd»^ 

vrbe TribuHos Viito \ure minax tuinit ilaiiorumqut imfurutattt 

ia&atis curia Graccbit. ] Accepe- fjut» Indeimvi obtutum.foten- 

nint rerbum i<t^«rv,vt apud Ci- tiorque habitut ^ior. Et plus vii» 

ceronem in verrem \ jaffafut do- loco SAluftius. %Ancifiti. \ Dubia { 

mi fua virfrimm & homo hone~ nam pars Cxfari , pars Pompejo 

pijUmui. 8c alibi : clamore conui- hachat.Difcerdes-JKjeBSttotesSe- 

€iorum jaSFatut. Q^iomodo fi ac- natui & Pompejanis. 



cipias , laitare^ vexare , raftare, 
traffare ejufdem concumeiic Is 
ienfus mcrito nimts tenuis viris 
«lo^fstmis vifus , ciun trucida- 
ti fuetiM vterque^taque leiil mu- 
catione Cadbuni^ma&atit. Eft au- 
tcm vir eivdcus, qut 8c alitim iu 
▼ulgata reperit feafam : videlicet 
Senattma , exprobraca tribunis 
Gracchorum feditione : euudem 
exicum his interminatum effe, ni 
cttria excederent. Nobi$ver6j4- 
ifatt Graccki funt,tn Tiberim pro- 
je^.ld enim n&quam aate hac ia 
iacro(an^o tnbun! , in honefto 
triuuiri colooils dedacendis,imo 
n^ vlUus miidemiaduis corpore 
editum oetas vnicum recordatur 
hic Lucanus. lam illa jundtbn /«. 
fftuit Gracchit viSh iure minax. 



tSyyilto (wre.3 vtolato Tribnnl* 
ti^ poteftacis facrofando jure JUi » 
uax iaffatit^a'} Senatus,exprp- 
brata Tribunis Gracchorum Tf^. 
ttone« his eundem exitum incer- 
minatus eft,ni curia difcederent. 

x69»*Audax venali, &c.2 Curio 
nuper Trib.pl-Caefari infeftus,po- 
pulo acceptus,ad dicendum parat- 
tif«imu5,plurimo ere alieno graua- 
tus ^Czfareleuabatur, Cadlufque 
fuarum parrium. Venali lingua. "] 
Suam enlm uper^ vendiderat Car- 
farK .«/^w(i^rrver6appellat,quia 
contra Senacu Czfarem cuebacur. 
^yo.Vox quonda pof.^O\\mT\\hv^ 
nus , qui^pro popiuo loquebatur. 

271, Mtfcere fotentes."] Non,re- 
conciliare, vt volunt quidam. fed 
inter fe committere..propter pai^- 



non continent aliquam formulam ticipium %Aufui ; vel,incra condi - 

confulti aut fentenciarum in tri- tionem priuatorum redigere. la- 

^unos vibraurum ; led funt fim- borabat enlm , vc & Pompejits 

plexacmeradefcriptiocurifyqiM- excrdtus deponcret. 



^t M. ANHiCl LVCANI 

C$nn»ex$t : DMmifOcef$^potuirejuuari 
. C^efiaTi a$ti farteiy quamms nilente SenatUy 

%y S Tr4ximMS imferium tunc j cum m$h$ Roftra tener^ 
J$$s eraty ^ d$$h$os $n te transferre ^irites* 
Se$lfoftquam leges helio filuere coa^a^ 
Tellimur e fatrsis laribus, fatimurque 'voltntes 
Exilium : t$M nosfac$at viitoria ciues» 

x$o D$$m trefidant n$dlofirmata rohore fartest 
Tolle morat \femfer nocuit differre faratisy 
Par lahor attjue metm fretio maiore fetunt$$rm 
Bellafstem gemints tenuit te Gallia lufiris, 
Pars (fuota terrarum. facili fi frtelia fa$$ca 

xtS Oefferis euentuy tihiRomafuhegeritoryem. 
N$$nc f$eq$$e te lot$gt retneantem fomfa triumfhi 
Excipty aut facras fofcuf$t Cafitolia la$$r$$i . 
Liuor edax tihi cttn^a negat : gentefq$$e fuha^at 

Vix 
3 80. Dum trtpidam, &e. ] Se4 



37t JDumvtci tuAj&c.lQtntns 
deliberaciui hortatoria oratio eft 
Curionis.Exordium conftat bene- 
volentia , quam fumtt ab offido 
perTonx Cux erglk CxCarem ; cui 
.tatis abunde Te fecifle teftatur, 

3uamdiu tribunatCi gersit,& qui- 
em inuttis aduerranis.^orr^/r 
zjyTraximm imperium. ] Pro- 
dutimus , vt tibi Imperium in al- 
terum quinquennium prorogare- 
tur.TunCfCum mihi Rofira, &c. 3 
Q^ndiu licuit^ mitti t fuggefto 
( roftris nauium Antiatum excul. 
to ) concionem ud |>opul. tiabere 
eumque tibi conciliare, ad partes 
tuas infledere. 

276.0 uhios. ] tncertoscui faue- 
rent. rrAnsferre. ] Fle^ere Pop. 
Romanum eoruinque animos fin- 

etre,vc id quod peteres, ipforum triutnpliantes afcendebant Capi- 
fuflTagifs & benefido obtineres. toiium » & Ipfum lauro orna- 
tum. 

288. Gentefque fubASlM. ] A 
turpi. adeo lcil. gratos experie- 
ris , vt. vix fuerit tibi impunc* 
Galliam fub imperiiim tantis 
laboribus & periculis traxil- 
fc. 

%^9^0t% 



mature fa&o opus tft, vt impara. ~ 
tos aggrediaris. 

zSz.FarUboratque, &c. ] La- 
bore eodem quo Gallos debellAfti, 
Roniam tibi fubiides totumque 
terrarum orbem. 

a 8| .BeUantemjeminis^c.^Dtm 
cem quidem aiuiorum imperium 
decretum Cxfari fuerat , fed pa« 
cata iam incra 9*annos Gallia , C. 
Marcellus ad Seiutum retulit , vt 
Czfari ante tempus fuccede- 
retur. ita fupererat annus 4eci- 
mus. 

286, Nunc neque* ] Negatur ti- 
bi de Gallia deuiftu triumphum 
agere, imo vix impune feres bene 
geftum bellum. 

287. Laurm. ] tauro coronati 



Hortenf. 

277- Pofiquam ieges,&c. ] Poft- 
quam leges vi oppreflae inter ar- 
ma 4iluere,lmperiumque k Senatu 
& Cofl'. delatum eft Pompeio,tri- 
buni Curia eiedi. 

z7^.Nosfaa4t'2 Nosreftituat. 






/ ^ 



f CiVitis Belli LiB, I. ij 

W Vtx imfuneferes xficerum defellere regne 
r" ifi Decretum ejtgeftero, ftnrttri nonfotes orbem : 
t SoIms htdfere fotes. SicfoftquamjfatMSy f^ iffi 
l» hMumfrono tantum tamen addidit ira, 
uiccendit€fue dutem, quantum clamore juuatur 
Elegsafonifesy quamuis iam carcere ciaufo 
1^5 Immtneat fortym-i frcnuftiue refagula laxet : 
Conuecat armatos extemflo adfgna manrflos : 
Vtque fatis trefidum turha coeunte tumultum 
Comfofuit ^ultu > dextrdque filentia iufiit : 
Beltorum i focij j dfui mtUe fericula Martts 
300 Mecum (ait) exfertiy decimoiam *vincitis amto, 
Moc cruor ArBois meruit diffuftts in arvisy 
Vulneraefttey 0* mortesyhjemef^ue ftth Mfihttt afl^, 
IfJonfecHs ingentihellorum Roma tumultu 

Concutiturt 

t^pSocerum depellere jiSrc-y^om' oftijs emittebantur equL Salmaf. 

pejos qaafi rex oon admittet Cf • Pliii.£xerc.pag.p24.C«rftfftf cU%^ 

iarem focerum fuom in partem yo.)^oco,vnde celetes, vel currus 

digoitatis.rupra^tlrT.iztf. dato figno profilireat. 

Z9o.Parnri nonpotes.l Blf j3atOT- *95'Fronufftte repaguU Uxet.J 

X5«;,f ic Kc i^T^ ifi»,Px>mvc)\u Perox lentet & impeltit obices * 

non fert parem , neque tu iupe* funeSjSt^sTvg^^ , quse prouolatuA 

riorem. rum co^rceant. 

xgt^Sicjpoflqwtm,^ Hoc eftjuxta z^^.Mamplos.'} Militum contu- 

paronmamj^d quam allufit, Cur- bernia.lib.7. -H.f oS. ordlnes,cea- 

renticalcariaaddidit , excitabat turias legionis decims terti«, 

Cariarera eo , quo fiu fpOnte fe- hanc enim euocauerat , reliquae 

rebatur. nondum conuenerant. 

i93.Clamore J«M«rMr*]CerTantes 2P7.TM>itM//^Mm.]Murmur,iremi- 

equos adliortationem & gloriam tum. 

inteliigere Ccribit Plinius. Z99.BeUorum ofocif y&c^Omi^ 

Z9^E!eiuJompes.Ji Equus In cer- gen.Deliberatiur,hoitatoria,con- 

tamine otvmpiaco prope Elidem tinens con^ueftionem de injurijs 

Achaix oppidum. .6}j^amuts jam fuis, intquttate aduerfariorum, ^ 

carcere cUufo Immineat forihut , qiiibus re bene gefta tam indigne 

frimufque repaguUl axet. ] T«*ff excipiantur : infeaationem P6- 

ii/«Tki..J*-/. ^- V -"' Sed li/TTT» M^ S *- P**i ' confirmationem militum k 

i;«rM.jr*c;t*'^^;f uc^^ fellcisfucceffusfpe. vide fisora- 

«>sTj»p,*commumsftad,,&ctr- ^ionem quam C?f fari tribuit Pe- 

ci.vtm ftadto ucOTKjv^ repagu- tronius Arb. in fpecmine auUn 

lum erat fiue regula liaea,quae la- ^^^^. ^^ 

»batur & aperiebatur exituris in j oi.^rfi^ow,^c.]OaUla,Gcrma- 

ftadf um curforibus ; tta {^garxw/fc nU,Britannia. 

in circo Qzrcernm repaguU VO' ioz,Mortesy&c.1Soc\otxuti. 

cabantur,qoibu$ Uitswis & apcrtis j OiMmfccm ingenti,&€'}Coti^ 

r tra 



14 M. Akn^i LvcAnt 

Conct(t'$tury€iH/tm fi Psnius tranfcenderet Alfet ■ 
^05 Annthal^tm^lentur 'v^Mo ttrone cohortes i 
Jn cUJfem cadtt $semns : terrd^ne mariqt^ 
Jujfm Cafar agi tiusi } fi mshs fifftd ineerent 
JMarte fuh aduerjo^ rsterentque $n tergaferoces 
Gallorum populs •' nsmc > cum Fortussa JecussdU 
510 Mecum rehus agat^Suferiepse oAfumma ttocantc^, 
Tentatnstr. vetssat longa du^ face foiutm 
Mtlste cumfuhito fartij^tfsse in bella togata^ 
Marceliufque loquaxy QT nomitsa vassa Catosseu 
Sciiicet extremi PomfeiutfSiesssttqsse ciientes 
3 jLf Continuo fer tot fatiahstnt temfora reffso \ 
Jiie reget currus notsdum fatiehtshus anssis ? 
lilefemei raftos nunfssam dimittet boioores I 

Quid 

*tfa me diutinis laboribas optime tiis pad qnam thnitl«.aptior. 
^^e patria meritum oouua hoftilia njJMarceUufquetoquax.']Coa' 

^arantur» perinde ac concra infe- ful,lingua magis quam manu flre« 

iHfsimum hoftem. per tnuidiam nuus.Kamina vana Ctttonef.'} Ita 

inimicorum,exearcitum deponere reAius quam Catmit, vt vulgati^ 

jubeor,triumpbo rpolior,ad cau- aut Cdtonum. Grotius. Nomina 

iam dkendam reuocor in ordi- vana Catones.'] Vt , nomen inane 

nem, fucceflbr mihi ante tempus So^os.kW} leg.aliter.quem Czfat 

mtiTus , deleftos totaitalia habi- in^rftum fibl fupra modum ha^ 

-tus aduerfum me patrix hoftem buit.eum autem perftringit quafi 

declaratum, fjluat caefae ad naues nominis(quia OirMr.iapientem fi- 

«xtruenda$.riar«io ^remor exul x gnificat) vanitatefultum. 
Jangmne Germano fexagimaque j i^.Extremi Pompejum.'] inter 

triumphit , EJfe nocens ctepi-CstC remotifsimas nationes , namque 

^pud Petronium. Pompejo £auebant reges Orienris. 

jo^.^idj&c^QiAdaSiudiict- W infima de plebe. Emptique^ 

j-ent , 1) amifsls lignis viftos nos ^cOQ^os beneficijs &largitione 

Jnfequerentur hoftes. lam vero fibi fecit obnoxios , mercedih$tf 

cum vi^ores redeamus dijs fau€- emptd ■^<Ac vttcs opera : quorum efi 

«ibus , fic vtique exdpimur ; Sed rnea Roma noM^c<s.Petron. 
ireniatj&c. j i $.Ccntinuo, &c. ] inexplcbili 

j 1 \.Dux pace folutus-JPomfe' vtc&que regn&di cuplditate aas, 

jus,fupra T^f. I j o. k SyUj morte vfq j ad hf c tepora? 

ji2.5"«ti«-o.]EuocatoartumuI- ji5. lUe reget , &c. ] lUi- 

«uarie confcripto. videtur Pocta ne permifium triumphare an- 

ad id alludere , quud Faonius te annum triumphi legitimuai 

Pompeio illudens , ob ea quz actatis tricefimum ? triumpharat 

jamprtdem diditarat : ^Age , in- autem de Hiarba Numidarum 

quit, teUurem pede concute Pom- re§e Pompejus annum 24.agens. 
fei^vt exercitm inde educM,jam ii7.Ra.pt0s nunquamj&c^Prtt" 

temptu pofiulat. Plutarch.Pomp. turam nullis adjutus fuifragtjs fi- 

^Appian.a.P<tfyr/^«*^f.3Scna. bfadfumpfesar^l. aanos natus. 

ConTula 



Civitis Beili Lib. L 2* 

^c SMt/ptmferuirefamem}t[H$scaJh4ttimemfi 
$10 ]^^/cit mifiafore ^giadij cifm trsfie mimamtei 
^M4lkeium infilita trefidum cimxere cerena% ' 
^r^me aufa meiiat firrmnfere milite ieges 
Pofmfeiana reum clauferuntfiffm Milenem > 
Nw0mc quefue ne laffum teneat friuatm fifneffm , 
3x5 ^elutnefandafaratfuetmciuir^hustirmis^ 
JE.T docilss SjUam fcderum 'osciffesstapfitum^ 
^U^tiptefera tigres ntmtquamfofuirefmr^remt 
3^uas memere Hjrc amtma trum dttm ittfita feauifttr 
]^Stm cafirmm fattst crtter dtrtstemtcrttm i 
^^GSicff SjUamumfoUte tiU ianthereferrum 

tefn folits obtsfiiMrft,pr«reaiiTa$ lUc Judicla fibreiUU tnmtjs h15 

plurimas > &« jam prorogatas «d at.Horreti/l ^^ 

^nadrieniuiim proubich». S^^-ffMncqueoutJ^^^t Khum 

^9'SupPreffkPer orbem^c tup afta uulortiai ^ (celttttm «»1» 

adferretur , quovri» £ime labo- filk Tiruleoter infcffliturSMSSl 
•ansPompe^ptvfe^trMianno. ja confuetudine ab iiiftit2S^ 
mat delcjaret. Qjiod diaitabat mariftrp fuo STlUuab «dolrfS.- 
goditts. Non propter fimiem da^unbHH^it. i^ SSfSS 
tanptam effe legem , fcd vt lex^ indoYefn eum iiaaSire ^SShZI 
lc^eretur foftam efle fomem. tenfSe lafum.&c^ M^^e^ 



feruire ftmem. Subjedam eflb 
Pompejo. Tt famem faciat quum 
yeUt.Ca/trtfimenri^c.}in nOf- 
fiione de Ciodi j czde 8c a^ooe 
Milottiana ad: reprimendum po» 
pttli tumoltnm Pompe jut armatis 



jx6.Decilif SyUtm^c,l%Qtlef 
fecile fuperaturus , crudelitatii 
«lceiemm omniom maciftnuM 
ftiu«Syllam,fab,ttoiSSiiS2 
Pompeius a?. annos ,natus/um- 



*":? vr^^j"^ * «"H^v j-, mi»«v» . mo honore \ Srlla liabitus.vc cul 
n^tUMuformnfep^em.quam viU renienti aiiWjefet,»^^^^^ 
kfohtam coronam Clcero ,in daret. honorifiojue eiS^appell 
Ofarione pro MUone, uouumju- laret , Magni nojine fvtSnl 

l^^rroft.'"'*-^'^*"^- no«n«dli)Ji^IU^o\S^^ 

^uertnAm vocat. j , SJfemort HyrcMio.lHvrcTn* 

^jzujud^aumrrtfie.-i ]>ep<en« fyluaScrthije •^^*^W«=*n« 

^itls ob ccdem perpetratam io n «^ sic& SjUamum ^c 1 P^ 

jiaA]^,monumentoma,orum ttterfionemP<wpeii^Sdif-^ 

Clodli 5 nam eam viam^lapidlbtts guinis jugem^im iimU^» "^ 

totteratAppiiisClaiufitts'./.yo. ^riJni,7uamfeSS^^2: 

lua r»r0fM.]Multit«dine armato- l^ «vii» hJ^,c. "/f^/-*'*^"*»"» 
tmn.Horeenf 

jz^^Hjue aufo mediat.l Com 
^dida ftleges abfque armis 8t 
' Ti^{««EfloreiedebMt« 



&P^'~ — ^".Y.«4"ehic obcac* 
profcriptionibus^ffln,^??^*,^ 



26 M.Ann^i Lvcani 

DMYJtt^agneyfifu : tmllusfepnel ore receffuf 
Tolluf^ f^sturfangHSs manfuefcerefauces. 
gt^m tamen inuemef fam longa fofenftafinem ? 
Qutsfcelei^ modusefi)ex hoc iomfeismfr^ireffsm 
5 3 j lUe fuusfaltem doceat itfceiere Sj^la* 
Pofi Cilscafne vagosy ^ l^ Ponfsca regss v 
Tfdsa , harharseo iftsc conjummata iteneno^ 
Ulfsma Pomfeso dabsfssr Prousncsa^ Cifar \ 
guodnonyvsitrsces aqutlas slepotsere sujfus^ 
^J^oPayuersm} tssihsfimerresereffa lafforum efi^ 
Hssfalfem iongh non me ducey fnjnia betis 
Reddantttr : mslesfish ^ssolshef ifie triumfh^* 
Conferet exatsgssss e^fefofi heUafeneBm i 
Quafedes ertt emersfss J (^udt rssra dahfmfury 

145 QjS:^ tsofierveterasssis aret 2 que tnceniafcfiss > 
^n melistsfietsf firafAy Magney coLoni ? . 

i TeUste samfrsdem 'viBricia^ foUifefigna i 

Virthste 

}}4- J?5;?wo.]lntiMlofoimp©-, Yl^orai ante tnumpliiiiii. - 

llo,nec Inferiore Syllat di^tuca. i^uHis CiUentlonn.'} Hi$ lal-^ 

' j j S.Tuus/kltem. ] Cui ftude- tem mUitibus ftipendu^hoooreC- .- 

^,magifter Ccelerisj oiii te fibi ^ue reddantur^ a^ affisflentur 

4df^tt»te deuinxit , tibi in ma- in quibus iam etoeriti qiHeftant. 

trimonium data Aenulia priuig- nifl tbrte agris 4tgnlore$ cenfendi 

Aa.D ocMr difeedere SyUti» ] Qm unt Cilices tlli piratz , quos ^ fe 

iMuios 6o. natus fe dimtura aai' deui^s Poitmeius in mediter-' 
4icauit & ^riuatus PuteoUs' canea fubmoutt & Solos Colo- 

egit. nias 4eduxit.£ineriti qui fin^Ti- 

^ ; 5. Citicafne -vAgos . ] Piratat de qu« ad 4^f.62 1 . lib. j .Redaen' 

nMria infeftantes k Pbmpeio da e^ ^raeia vobis.Nonfoim vicL 

deuiAos,lnfra Vih.t-irC.s.?' LaJSi Cxlar apud Petronium. Non me 

fomica. , 9^c. ] Mitliridates rex duce. } Hacc vera leAio prat vuU 

Ponti per anno« 40. cum Roma. gata cum ^Mcr.Acclpiarmiles pr^ • 

«Is belluoi gefiit \ Sylla & Lu- mja,vel alio imperatore.Cu! con»^ 

cuHo attritus profligatufque , \ uenit quod fequitur<y«^ quoHyu»' 

Vompeio tandem vitlus eft. inr Orbdus^ . 

tnrri 3^ Ptiamace filio obfeifus, j4?- Conferet ^sMimM^.^Cofn.'^ 

male tentatiim veneno (aduerfus miferationis locus m militum 

quodamuletis&antidotisfemu* «nimos incendeodos , ab arMte' 

nierat)i(>!ritumferroexpuiit. fcil. & incommodis militiae. Hic^ 

)|8. Vtwntt Pompeio , &c, ] ergoagri afltgneptur , inquibus 

Egonerefto vltimus lioftis 4c^ iamemeriti,&quiefcantftcoafc^ 

beliandus ? nefcant,ii/off#i»/: 

3 i9'^Ji9d iMn,^c.]Qjiod inflU j^y.ToUite, ] Epilogus conftac 

ieatiKiis non dlouieriia cxcroti^ oxboruri^ id ittmcoda anna 

concra 



Gmiis Bblli Lrt.T. ^y 

^iribtH vtendum ejk^ e^uas fectmftt.arma. tenekti 
Omn$ar4at> qm ittfia negat ; nec numina defunt, 

i? f o ^i neque frada meis^que regnu quaritur drnmz 
Petrahimut dominos 'vrbi feruire farats* 
Dixerat : at duhium non daro murmure n>ulns$ 
Secumincertafrem$t : futas , fatriique fenates 
Quamtiuam csdeferas mentesyanimofitte tutncnUi, 

-3 j5 Prangttnt i fed diro ferri reuocantur amore^ 
DuBorifcpte metu. Summi tttm mtmera fili 
LsJtittSy emeritique ^ens infignia doniw 
Seruati ciuis referen;em frsjnia quercttttn 
Si Inet .y exclamatyRomani maxime reBor 

Nottttttif^ 

-<ontra iniriiiconim iniaria^td^f - j j^. CtAtferMj&c!l Affiduiu- 
'r* 9 &^' 3A^rmn oon verbis fc<l te belioriun ^fltWXitSumsnti^A 
Tiribus res deccrnenda eft,toUite Vidoriis. ' 

•itaqiie ligna,&c;a/f^ar^j ueferen- j IS-Ffangmte.JMii^puiit^ 
rtSylte mei comitcs ,& cdujkm di- j s^-Sttmtm tHmi&c,2 -Cm» im 
€tteferro^c.Vett<M, legione etfent przter veOtet Sc^ 

i^9,J>irmA teninii ,&c.1kt hlc pilanos tria militH genera, hnfia- 
dabit, fi vos abnueritis. manu ca- ni,frincipos^arij;at<me ht fioffu* 
.pulom gla^; concutiens inquit 11 in decem partes diuiderentuiu 
Tribunns ; vel , vt Appianus re- quibus partibus pr^ficerCturCea. 
tett,Ctf»r prouinciafc prorogandx turiones; prim» quidem cohottk 
prx£e&uram petens. ceu ordints Triariorum ( namque 

L ^49*N^c numina, defunt.'] Det^ hi «cate, vfu, fortitudioe e«teri«. 
'vunt habet M$.Puteaaorum,quod prxftabant)centurio appeUabatur 
iuiud dubie re^us. £ft enim Cpe- Primifii$*s ^caius volmitiKi & in^. 
j:antis.GronMr. perio milltes omnes pareren^ 

j so,Nam neque i&clC^vtffa. ^ eratque Ule confily particeps. 
^onefto & iufto;quum neqne reg- ? S7*BmeritiquegtremffrcA<ie* 
<num , neque dominationem af- rens quernam conMuoi donatam 
^eaet vilamjnecittcrum feftetur ; in tefthnooiu feruati ciuis,hoftif. 
.fed defenfionem dignitatis fux> que in mraelio cflrfi;de coronis c«4 
Jiooores & premia mUitupro exr teris vfde A.Geliuim Uhi.y. cap.5. 
iliauftis hU>oribas miUtaribus:qu« erat forte euocatus, vi4e qu« a4 
omniaiuftafunt&hooefta.H0rr. ^f.47i.Ub.7. 
, iSi-DetrahimM^clkttetvBoxis jj8. ^n^MHii* 1 totum m 
^nrbem noftram in libertatero. parte , coronam qtiemam. Suprlk 
• iSi'fietasifami<tue^c.1Q^%- enlm demonftratum eft , querna 
•oul pietas in patril, in vxores Sc corona eum miUte 4oaari tolere, 
libeios nonmliii animos videbao- qui ciuis ciu€ 4n praeUo feruaflet. 
: t ur debUitare,quo mkius iUis bel- j j^. sl iicet^ excUmae. ] Hor- 
lum facerent ; alTuetudine tamen tatoria oratio eft L«Ui ad C«- 
longabeUoruadeoerantefferati, (kem , vt eo pergat, quo ire 
vt impetatores dignitatis tuendg conftituetit, Reprehendic vere- 
«aufla , beUum quam pacein ma- cande»qii9d aon fuo iure mUicuoi 



2% M.^ANNiEl LVCANI 

3 ^o Nommisi^fits eft ver^is e^romere "voces i 
Qit^od tam lenta tsMS temtst ^atientsavsret 
ConqHerimmr^deerdtfse tibsjtducsa noftri ? 
Dssm mossethtc cdluUssJJfsrantsa corporafangHis% 
£t dssm fila valesstfortes tors^uere lacerti^ 

36T Degeneremfatierttogamy regnssmqn€Senatsts ? 
XXfqsse adeo smferum eft cissiii vincere bello ? 
Dsscagefer Scjthsafofsslosyfer mho^ita Sjrtit 
Littora^ fet caiidas Lsbja fitsentis aressat. 
Hac mansssi vt vi&um foft terga relsnqueret oriem^ 

)70 Oceani tumidas remo comfefiuit vndas : 
Fregit fS ArBoo ^ssmasttem vortice Rhenssm. 
J^fT^fiqfti tamfojfe mihiijuam velle necejfe eft. 

, Nec ciuis messt efty *in qssem tua claftica Cdjar 

Assdiero^ 



opera Ttatttr. Monec afl^us ab 
iMigno s coBuaemorat (iia prac- 
dara fitcinora & vittatem niiUtfi 
pf o imperatore fuo hauatam:pro* 
mittit inAiper Oiam operam ; & 
vltrd (^cramento fe oblfgat ad 
obeunda luflTa imperatoris , etiam 
Impia,li fit opus. HorttnfMAxi- 
me RtBor. ] Exordium duftum \ 
beneuolentia, quam caput ^ per- 
fona Cxfarif^quum eum Rom.no- 
miiiis makimum Reftorem nomi- 
oat./<^ifi. 

}tf r. Ixnt» tua$* 3 Attentio k 
rerecutfda reprelienfiooe patien- 
tl«,qua Senatus abutitur. 

}6). DuM mtutt y &c» ] Dum 
ffiritm hot rept artm. 

jSs.DertMtftm pMtrt togam*'} 
Togatos inertts ft imbelles. Rtg- 
mumqut Stn*tm. ] Atrodter St 
inuimofe , Senitas autoritateffl 
ftPHum nominot : Sc docet in 
ipu nairatione impotentem do- 
minationemSeiiatus , & iouidiam 
glorix Hietat.Horttnf. 

jtf7. Dhc agt , ^c."] Ampli/ica. 
tione* locorum promptos mili. 
tum animos ac l>eneuoIos erga 
Ducem arguit. Hortenf. Syrtis. ] 
Syrtesdu2 funt, Maior 8t Minor, 
finus ia maii Libyc»» proptcr 



fluAus arenafque affluentes ac re^ 
fluentes iroportuoli atque nani. 

Kntibus infefti ; vide SalufHj 
Il.lag.Orationem f.DionisPru- 
fcLProcopium tf.Aedif. 

i6B. Ptr ctiiits Lihys. ] Pec 
deferta Libycaquarum expeitia. 

169. Hitc manm. ] AmnjMTf» 
fuam oftendens. 

l7o.Ocetfu* ] Cum Britanniaai 
aggreflus eft. 

371« ^ArStoovtrtice.'^ Ob impe* 
tuofum violentumque eius cur« 
fum , qui vbi maxim^ vorticofua 
eft , circ^ originem fuam , nuUis 
nauigiis nauigabilis ; 8c mult^ 
amnibus auftus in Oceanum Sep. 
tentrionklem infiinditur.//orrr»/r 
Spumantem vortiee Rhenum*} FI. 
vorticofum , Galliam k Germaoia 
diuidentem. j. ofBis fe in Mofiun 
Sc Oceanum SeptentrionalS exo. 
nerantem. 

S 72. lujfafiquii &c. ] Keceflb 
mihi eftjin tuam gratiam eiiiti,vt 
ea pofsim aux volo.vide qu« nos 
ad epigr. m>. is. Martialis. Suat 
qul legunt, Tam velle mtbi qutm 
pojfeneceffeefi. 

I7}.^c ciuisy &c. ] Neque erft 
miht pro ciue, contra quem tubc 
t^xcaoeotagiiabclli» 



Ciyiiis Beili LiB.T. 29 

uiMdiero. ferpgnM decemfelicia cafirif, 

37 s Perque tms iuro quocumque ex hofte triumpbos % 
PeBorefi fratris gladiumy iuguUqut fareniis 
Condtre me iuheat , fleuAque in vtfcer^fartm 
Conjugisy inuitaferafamtameu omnia dextra» 
Sijfotiare DeoSy ignemque immittcre temflisf 

380 Numsna mifcebst cafi^-enfisfiammaMoneta : 
Cafirafufer Tufci pfonere Tybridis imdat^ 
Hefitersos attdax vensam metator in agros. 
Tu quofcumque njoles in flanum effundere mttros^ 
Hif aries affuf difi^er^et faxa lacertis : 

385 lila Ucetyfenitus tolli quamiufieris 'vrhem, 
JRomafit, His cun&a fimul afiensere cohortes^ 
Elatafqi$ealte ^ qustcumque ad bella vocaret, 
Tromisere manus. it tantusad Athera clamor^ 
Quantmy finiferi Boreas cum Thracius Ofik 

390 Rufibus incubuit , curuato robore freffa. 



. - ?74. Ftrptnn deefmffUeid c*- 
Jfrtf. } Vi^tda omnibus ia locis» 

'bus iam per decem amios afc> 

i metatiis es»qiita quocannis in 5 ^ ' •C4/h'« /uper. 1 Si patriam 



Tff 

tum. xdem autem banc dedica. 
uit L. Ftt. Camillus k monendo 



«tubus iam per decem annos at- nomca Monets inditum. 
0ra metatus es,quia quotannis in sBx -Ca/hd fuper. 1 Si { 
ftatis caftris li^bemabant. vel per obfidere , iuxta Tibrim caftra 



aquilas lo.leeionum. licet vna metatum. ThJcI. ] in Tliurcta 

tantumadfttent,c«ter«rubreqtte- orti. 

reotur. |8a .Vemam metator in itgri». "J 

|97* FiendqHti &c> ] Graui4c Caftra metabor. Meistor. J Sunt 

▼xoris. verd- in re militari metdtores , 

j7S.InmtsPerag0m,^c.'i Vtttt qui prxcedemes locum caftris eli- 

fcorreat refugiatque manus. gum. 

i79'Sifp<dinre^&cJ] Commen- JS4, %Arie$ dSNe. ] Machiia 

dat infuper operam fuam pro bellica ad fttbmendos mttros. vi- 

Cxfare,ab impio,in Deos : quos, de Vegetium lib.4. cap. 14.& Am. 

ad.ineundam Imperatoris gra- Marcel. & quainosad4po..^..|» 

tiam,exempio Brenni & aliorumt- lib. 

[uorundam facrilegorttm,qui de- j., , _- _, 

ubrttm Delpliicum 8c multa alia blatas in aifeAfus (ignum ma. 



quorundam facrilegorttm,qui de- |8f. lU» Hcet , &c. } Su^ 
• Mibrum Delpliicum & mult - - - 

eraeca templa diriptterant , 
4onariis non verebitttr fpoliare. 



' Mibrttm Delphicum Sc multa alia biatas m aflenius iignum ma. 

eraeca templa diripuerant , fuis nus , fortitudinia ficftdeipig. 

4onariis non verebitur fpoliare. nora. 

Hortenf. sSS.^ffemore tohortes.J Af- 

380. Numina , &c.^ ] igois- 2 fenCumteltantur damore , ouan-^ 

eaftrb noftris incendet ftatuam^ tus non cedit frs^orl ^lusr 

innonis di^ Monetae , qtmdab^ pinea; in OflTa Tli€flali« mon- 

acde lunonis audita elt vox qnjt te depreflne aut fublat» ,. 

4ocebat, qu^ ratione plena fieret Borez t Thtada flamis impol^ 

Kgoiratio propter lesxT^ ma> fu. 



p> 



MT. Ank^i tvcANr 



t'$t fom$UidUt rmfm redetmtk $n stherd Jltutt^. 
Cifar vt acceftum tam frono nultte hellumy. 
Wat0tl$H ferre videtj ne (juo iMngnore moret$if-' 
torfumMmiAarf4$s fer GaU$cd rmra cohortes 

3 4| 5 Eu«cati(^ Romam motis fet'$t vndiquefignUi ^ 
Deferuerecauo tentoriajtxa Lemanoy 
Ca^rdque q$$a Vogefi cuaruamfufer andua r$tfefH$, 
TugnacesfiiHs cohibebattt L$ngo$$as,ar$9$$s. 
Hi vada iiq$ser$fnt^jfario qtfsgssrgite d$sB$$s 

490 Per tam multaf$so^am$L tnaiorit $n amnem 
Laffusyadijq$soreas nomennon fertulit vndast 
Solu$mttir flaui tongafiati^ne Rjsthent : 
Mitis Atax Latias gattdet nonferre carittas^^ 
FinH tf Hejperitk fromto-limite Varus :. 

i^tsaque^ 

uett|s eft ; «<l'cuifis «ontlfs radK. 

cem vetus oppidum Viadoniflff 
Crfnr lib.i . clua>cll. ConcUmam fuif, pofterii tcmporibus ab Ale* 
(inquic) legionii deam£ tertU mannis Rlienum cranTi^refsis , it4 
qu£ atUrnnt mitket < h%nc enim vaftaca , vt ne veftigia eius ex- 
imtio tumultm euocauerat , reli' ftent,pr2Cer nomUmaca,a^lqui^ 
€ju4t nonaum conuenerant ) fejfe catis monumenta, quc illic eflfbw 
ftcratoi effe Imferatoris fui , Tri- Atuntur. Hortenf Vogefi curua»^ 
bunorumque £l'injurist defen- Moncis Locliaringie,exquoMcr«« 
dere. Cogmta milifum voluntate Ta produic. Mont de fauieilesiSH^ 
•Aritmnum cumea legione frofi^ perardua rupem. ] Uonripam,' 
cifdtur : ihi<fue Tribunot Vl* qui Mons enim Vogerus,6ie In monte 
ad eum confugerant^conuenit^re- ctifin.Rufm pw moate dici vli- 
iiquof tegionesexhibemiteuocae, tatirsimum.Grdnta. 
Kitfubfequi ]ubet* ig^^Cohibebsut.'} ReprimebSc^ne 

-'^'^tftri 



W^pa^pu per^. 1 Hane ora. 
tionem Rauennae habltam fcribit 



$96.Depruere cauo ^c-^EuoOiti 
difceflTere qui tentoria fixerant 
juxtalacum Lemanum. liac de 
JLozjonne^Genefue. Lemano. .] 
lemanus lacus,AUobrogum.cft, 
Geneuam>S:Laujrannam vrbesal- 
luens,Rhodanumque impermiftis 
aanis tranfinittens. Plinius ioter 
miracula fluminum recSfet, quod 
Rhodani dulces aqux in Lemaao 
lacu fupernatent.Hoi^/rjf/T 
$97'Vorefi.'S vogefus fiue Mole- 
gus reaius,qai & Vofecm \ non. 
nullis appellatuibia finibus Lingo. 
num , vnde Mofc fontes decur> 
n»nt,baad procul \ fbnte Matro- 
a; Ruminis.Ko^rm Tacico inHel- 



quid moIir€cur.£/m{MM(«rmv.|; 
Cekarum pop./^ fayt de Lagres, . 

199.1 fara.l Galuar Narbonenfia 
fluuius.Z.j'/^,qul in Rhodaaunk 
influeas,amictit nomen. 
aoo.Pama ma^wris.'] NamRho- 
dano mixtus amittit fuum nom5. 
4-ot.Soiuuntur/lauij&c.^ Pracfi- 
dio Romano foluuntur Rhuteni 
pop.Narbon€fis Gi^liXtde RoHer- 
rN/.flaui crinibus, vel epithetoa 
a ratione nominls. 
4o).«/^f«x Latiaewaudet.l Fl.ex. 
PTrenaeo ortus,«^^^.ao vkeri* 
habet nauesR6.No/tfyt# carinae.} 
No nauigari ^ militib* Romanis. 

.404. Hejferia fromotp limite. ] 
Prolacis' 



40 f Qua^uefMh Herculeo factatm nomfne frtm 
Vrget rupe catta ftlagm : non Corue in $U$tm 
Jsu habetyaut Zefhjrus : folm fua littoru turhat 
Ctrctusy (^ tutaproh$bei^dt$me Monaecp. 
Quatiue 'jacet Uttm duhiumiCfmd terrayfrttumqu% 

410 Vendkat alternk 'v$<Am , cumfundttur ingtus 
Oceaum^ 'vel cum refugis fe flu&ibm aufert. 
Ventm ab extremo fdagm ($c axe^volutety 
VefiituJkt^uefereus '. anfidere motafecund» 
Tethyos unda vaga lunarihm dfi$$et horts r 

41 5 ^hamtmger a» Titauy^^vt alente$-hauriarn)ndmr 

^rigaf 

Vfolatis Italix finibus, quae ot&i A.Gell.OalUvcntiim nc fna terra 

anguftiot'. Ali j leg.mi/ir^.I^ifmrr.] Banteni ^ quem fxuifsiniuin pa« 



lia fcribendum , non mHitt, Pro- 
moto limite eft , prolatis Itatiae 
finibus ; qu«.ol!i?a anguftiojr. Le- 
ftionem hanc ex conjeftura fola 
\ nobis pofitam , conffrmat ideril 
MS. Puteaa,qui difert^ lic habec. 
Grw.y^mj.] Alpinus fluuius ita- 



tiuntur.C/roMm sppeUant ; \ tur- 
bine opiiior etus ac vertigine. 
/4om(Kci''} Herculis Monced p«f- 
tus-eft^ut ora Liguftii^vt dictuoh 
HorrenpMonAciillBottt mcrari' 
4ioff,Q^/ujue j/tcet^C'}Euoczuh 
CQhortes l Belgarum oris , qua» 



Sam ^ Narb<»nenfi Gallia dlfter- fluxus.ac rcfiux' nuris fenis qui 

minzt.Varo. bufque horis aut cirdcer faciuut, 

4of .0M<t4N^ /ub Herculeoy&t' ♦t nunc maria fint ,nunc terr«.cu- 

Monocci' 3 in ora Liguriae arx eft ius «ftus & reclprocationis cau- 

& poctns Herculis MonAciiCivtoA iam,an fiat impulfu fte Hx pobrts, 

pulfis hoftibus ibi habitarit ; vel an lunx niocu a» foUs iniHuentia, 

«uod lAllus ibi cum eo colere- videant & exquitunt philofophi , 

tur. tt'? Mo»'^ otwSa. <«* vnxn^ naturum caufafoue re- 

4o5. Vrret.l KepelUt- Peiagus.J rum exquinmt : me certe Utent^ 

aSre Li|ufticum,onod 3 proxima ^lo.VendtcAt.} Atcribujt fibi. 



MareLigufticu 

Xigoria nomen habet. Ligures 
enim inter M*cram& Varum flu- 
mtna fedes habuere.drc^ In»a a1- 
pium Utera , quafita funt iti Li- 
Eufticumpelagus obuerfa. Hor- 
tfnfCorm^nillum ,^c TVentus, 
qui aduerfuc Aqutlonem flat ab 



41 i.fc/f u/m.]R.e»rahit fe. 

4i2.K«/i«m.]VoIuac. 

^xi-Defiituatt^uefertns.lKn eo' 
eefiante fiat refluxus. %/in fiierc- 
mcea/ecunda.'} Luna , quae poft" 
Solem fecunda eft ; vel/ecundo^ 
id ett» fouente Sc profpero.-S«//>i— 

t^ilSIJt^^^^faiS&rEu 'Jr;.«4«nWW4..rAttrahat, 

e&'r.]vemus Narbonenfi prouin.. Ignearefle naturx & t/»(»i^ c* 

dx tantum notus.vide GeU.lib.x. r^tmyeiM dva dutu^cnMC opina- 

cap.22. bantur^ HeracUtus & Stoid.Plu- 

sio9.Cireiiu,}S\c di&ns,qttod 01». rar.de pladtis phUof.& Cic.a. de^ 

oia turbet & circumuertat ; quo natura deorum. 

OKnus portus naucs In ftatione Conuexafolut dum ftderafarcfef 

tdne^ufi Cicdiimtue«iut.De hoc virg,i.Aeneid.vide lib.9.itf.j;ifi 



3^ , M^ANNiCl LvCANf 

Engat Octmimm.flmaUfqHeadfUeratoHaty^ 
Q^^9teyqHi^agnatmtmdi lahr : at mih$fem/>ef^ 
Jl^>^Acum^uem9ues tam creln^os caufa meatus^ 
Utfufers veluere , tate. Tunc rura Neme^i 
4*0 Oy, te^ ^npasAturi^i ikterecurue. 
J^oUfteradmiffum claudit TarbeUicus e^uory 
Stgna mouetygaudetque amoto Santomis hofte t 
Et Bnurtx, longifiiue le^es Suepnes in armis t 
Opttmus excuffo Leucus Rhemufque tacerto, 
^'^SOptimagensflexis ingyrum Sefuanafnmis^i 
Et docslss reaor rojhati Selga couini : 
^uemtque ^flLatiofeflngerefratres^ 
Sangutne ab lliacofopuli i ntmium^uerehelHt 
^ervms ^ (^ cdflpollntusfanguine Cotti, i 

&llM^^^J^^^'^''^'^^'* w«/5F«*/»c*rfa.jGalli«pop.quo. 
nw^^J^'l,?'*fi*"^,~^i: «•umi.rimariavrbs/W/.i 

U^aJ^SliJ^i?''^'*^*^^"^- cquitandiperiti. * * 

«anw,adripamRhe„i? 4*6. £i^i,a/«r*ffor.]EtBelg* 

rfi in Ao^S!.^'i/^'- '^l^'"^ pop.Oceano,Rheno, Nlirona^ 

nJr r1w?i ^fr ""^^ ^^**''- **^^"*"* ^"^^'»^ vehiculis falca- 

i«^-J^^ ; ^ Tarbeu , opoidum ww.] Covinus, vehicufum falca- 

lofepho Scal. •^^*. apudGallos & Britanos in prelio! 

^it.S/jnamouet. J Difcedk; 4*7. •>rfr«Wf/ai«r ^c 1 2«. 

Zn^ol^TST^''^'^''^ ^°- H-l* pofiti,Vibus funt vicin? 
aiano,oIim hofte. Hedui autem «rrimi in wbeiut^ 

4*J.B/j«nx.jGalU«Aquit.vrbs ^defti funti UTumid&eH 
jourses.forteauiB\tmiscsBour. ant}qui , & quia/foUG/uo-uZ 
de^ux. Lon^f^que leues.-^ Haftis jrat^rnitatis nom? iumPoP.Rom 

fj^ r- ^^^^".^^1 «n!.*^v'"»«, Trebatium 7. & ad Attic. r. 

Srrr^£?& '^^^f ** ^*^^' "^- *x/*r«xifle Clarum montem. 
•«f«nptipr«fifrunt,j«ra»r/.vaU W-Ncr^m^} Galli^ «elgic» 



pop.. 



Ciritis BEtti trB. L ^j 

4)0 ^A ^W /^ /4^#/ itmtantur SarmMa hraccir 
KoHgionts : Batam^ue tructSf q$to$ Are recurv^ 
StruUntes acHtre tuhd : e^ Ctnga fererrat 
Cttrgftt : ifua Rhodanus rapnm velocibns vndis 
Inmare fert ^arim : quA mentihus arduafummis 

43 y Gens hahitat eanaPendentesrufe Gehennai : 
Piitones immunes fulngunt fua rura \ necvltri 
InfiahUes Turonat circumfita cafira coercent*^ 
Jn nehulit Meduanatuis marcere ferofus 
.Andusy iam flacida Limis recreatur ah nmSa». 

44O Jncljta Cifareis Genatos dijfoluituralis*. 
Tu €[uoque Istatus conuerti ftilia Treuir r 
Et nunc tonfi Ligury tptondamfer colla detora 

Crinthut 

pop. Cerodfsimus dt Toumny. nfuales. / 
Csfi fottuem^&e. 1 Apihl Eburo- 4j 6.piB<mes.yX^]nMkt hos ver- 
nes Tetuthis Sabinus 8c Aruncu- Cus Biahufcripti antiqui omne^- 
Ibs Cotta-cum quinque cohorti- non habent.it aque omnihd addu- 
btts m hybemis c«fi funt fraude cor , vt adie^tios credam. Grot. 
Ambiorlgls. & apud Carnutes C. Ti^ones.l Aquitanix pop. quo- 
f ufius Cotta rei ftumentarix rum regio poiStoU' Immunes^ 
prxfe£tus. ^OAmotisprsendlisR. 

43o.StirmAta Sraccis.^iDe quibus ^i^.TurortM'^ Ita repofuknuseir 
Omd.i'Tri0t,PeUihut.&fum ar- MS. quo vfus CanteruSf in quo,. 
*eba»t frigora Braccif. & Mela Twronff/.- Biuf<fefn UbrT fide hunc 
tib. t. braccs autem cali{|arum! verfum Uli /n tsehuHe^ prcpofui- 
flttxam» genus : 3 qua xtvte » ea mus, aliquo ntmc fenfu, qnl nul- 
€aU3x pars dSAa eft Braccata» ]kisalias.Gr0n'M.rMrMi4tf.]Q^uo- 
qu« poftea Narbonenfis. vide^ rnmterritorhmi TouMim ; vrb» 
lavfinmdiere veft.&XoCScaLad Tours. 

4.iib. Propertij, & if. CafaubuuT 458./» nehulis^ &c. 3 Et Ande^ 
soetoriij Augoft. & Ald. Mstnvit.. gauenfes k fontlbus fluuTus Me^ 
Qu«(it.per ep. 2 2. & qux Cluue. duan« UMayn» , moueor Lige^- 
g|usUbro2. de Anriq. GernUQi rha verfus./* Lo^r^. 
cap.itf. 4}9.t/^niMr.lMalim-«^»^Naini 

43 iVat^gionfs.^ Vvormacenfes, plurale eft ^Aniles jGtotius. 
Tvormet. Baeaui^ue. ] HoUan- ^.Gmahos.Z Eadem vrB9 qus 
diers. Genabum alijs , vt £»cile generat 

4l2^ctt^tf4]lndtau£rem bella. mutantur in peregrihisv vodbuf.. 
Cingitfererrat y (^.7 Fluuius d ita autem refcripfiinnif pro Jltfe*- 
Pyrenseis non procul \ Narhp- n«^af^Grotius.G0>i«irc/.g OppidOt 
M prouincia. Cf f.lib.t.belli ciu .. ad Ltigerim fituafc Gimit- in Car- 
^ji.Rhodanue,&c.^ Le^Kht^e nutlbus..y4/iiriXTttnnis^praefidi)'s.. 
tli qaem ad Lugdumim influit 44 r.Co»M#rnp 4(^fVt.7 E Gallia ins 
Arar.r« Sobne. ItaliJl trisferri bella.T/e«ir.]Pop« 

4j ^.Gebennae.1 Montes,qut Ar-^ Belgtae , quor& metropotis T^icr^ 
mtskot ab Oeluij^ difcluduat, ^.Tonf/t U^Hr &c.'^9\lxt aHn» 

9- Sr 



34 M. ANNifil LvCANli 

. CriMm tffufis torifrdlate ComatA : 

Et t^mhm immttis placatitr fanguine diro 
445 Tetamtes^ hsrreujque feru altarilm Hefm\ ; 

Mt Taranis ^cjthiea nm mitiw, ar^ Dim^* 

Vos, quoque quifortes animasy heUoqttefetemtM.i 

Laudibm im longum tu^tes dimittitk Mumy , 

Tlurima fecuri fudifhs carmi^a Bardi. 
^jo£/ 'vos harbaricps rstmy mprim^iue pmfirum j 

Sacrorum Druida fofitis refetifiu aharmisy . 

Solit noffe deosy fif coeii nun^ina vohisj , 

omaisfuitComatt.CifalpiiB iif &tpvdI.a^nti&lMitw43wiiir ^- ^ 

qua Ligures primum pofueruni ^^y.V^i quoquey&cirr^aQtio 

• capillos , fumpfcruntque togas, adauerHonemGaUorumj.quorum^ 

<vndc fr Togata dlda: Tranfal. facerdotes Garia pacata ad in-. 

pina oranb Comata , praeterNar- termifla ftudia & (acra fe couuer- 

lon^nfem prouincltm,quat Br?c- t^ant:& pro condone laudabant 

cata diaa f uerat.Plln.Ub. i .cap.17. cos, , aijid.fior?iter in pracli js oc- „ 

&Ub.|.c.44. satqui/^r^gerlegfit, cubuiflcnt. //«««»/• . . 

-&■ tigeris flu, accolas incelligunt. 449. Securi fudifits c4rmnd.J i 

i*}. PrMte?] Dicit ligures . B^Uico tumultu & trepidatione, , 

v||tutciComatispr8clatos. ' roluti:jnterarmaemmfilcntjnu- . 

44f. TeufOtety Hefmi ^ r<*- f«. Bsrdi.2 T^uurtti k, ^«T«"t 

r4»ik Stythics , ^«0 Mercurius, inquii Strabo i, 4^,9« prjcterho», , 

Gallis Theutatts , ; Aegyprijs &,0ryidaB tertium. genus f «n-. 
eiBT^e. Plato io ,Ph«dro & . ijuj^ui^on recenfet ,y«TiiCjiw-.. 
Phaebo, Cic lib. ,. de ^«J.. ^«V ^<K«o\6y»«. Mda cap. . 
Beor. Liuins lib. jtf. Lafta«t. de, ^ ^^- - ' . 

feOf. rcL capU5, Hcftts, f««}e Hcus; , l^^ ^^ ^^^ Poft C«faris . 

Mars , quem ^^"^^^l^^^Jl abitum reftituiftis dir« immani- 

cukura; «*« ^»^^* *;"i,*^ tatisreUgionem^&facrapluCqua^, 

ii»rtcscaptoFiim.C«Jcora.tf^e scythicarhumanis hoftijs ar« ad- _ 

behGal.IornandesUb.de reb. Qo- ^J,., ^'^ ^^^^ ^^^^ 

thids. lupiter , qua6 f^»'»;?* 4ji.Dr»ii4.1 Hpi^ t» ^i/OTa- 

▼eftigia&-reUquiasretinent («♦*. fi«»«t(»n»v/fr 4i»**0'»"*toi , &c. , 
fii^K fonat) vt videtur PhU. Cltt- Styabo lib.^^hpnim jrat fo^rifidaf 
iierioiib.xMian|iquitateGerma-; curare, jurareUgiomsinterpreta- 
g&x cap. 9. His omnibusUtatum ,ri,a{C.CjcCUb.6, de beUo Galhco, , 
humanis hoftijs , yti Dianje Tau- magi & facerAh>|es. GaUorii. Mar- 
ricac vide C«CUb;6.de beUo Qall. . ceU.hb. ly. vide 8c Cluuenumde 
$oUn.cap.^4.Mclalib. j.ca.La- aptiq.Gcrmap.lib.i^cap.a4.Mel.2, , 
aant.Ub.i.delaKarcUg.c.2i.P3r^ cap.j.lib. 
th«i Aduerfarialib.<.cap.t, Clu-, ^i^SolunoJfe D«i. ] Propier pa- 
iieriumUb.t.dcAntiq. Ger. cap. radoxa & diuerfas k cxtens fa^ . 
a 6,& a«. Hir/Mr.] £/1« hablt raa- piemibus opinioncs,dc J>eo, anir 
i|j»ipti» quomodQ hoc ooinco. iQa»nittQdo,&^_ 



i#»i£ti » quomodQ hoc ooinco iQa»nittQdo,&e- ^. 



Givii.is BiLLi LiB. I. 55 

JirtfilU nefcire datum ; nemontalfM remitk 
jMc^UtklfUff.n/ehisstMaeribmyVmh^ 
^f Hm f»citiuErebifides,D$t9fiiMeProfumdr 
BMllidM vegfMfettmP : rifgst idemffttttm Mrttse^ 
Orhe-Mlio : loniA (cMnstirfi cogmta) witM 
. Mon.medsM efi. certe fofnli quos dej^sou Aritos, 
F^sces errorefno^ quos stle ttmorum ^ 
4io MMaamms , haudifrget leti metm. inde ruend$^ 
Jn ferrum mens prona 'vsri&i nmmMque cMfMces 
Mwtk : ^ iffSMUum rediturMfnrcerevitM. 
Mt ws crsnigeros betlss Mrctre Cajcos; 
Offoptiifetttu Romami Rheniqueferoces 
4<5 DeferitU rsfos^ ^ afertunfgentihm orkem. • 
Cafary njt tmmenfM coUeBo rohorenjires 
uiudendi maiorajidemfecere^feromnem 
Sfargitur Italtam 5 wind^ue mtntia cotnfUt;^ 
f^ana quofue-adJveros accefiitfama timoresy 

Jrrufittjt^ 
45 j. NemcvA nltM, &c.1 Vade pas ft Gennuiiam i Crf. patefai 
fr in aomen, il ^f ve PUn* Ub.i5. ftani fequentibiu Imp. 
^p.4- 46y. Orbtm apertum* } Orbem j 

As^VotnsOMSf^lntf^J&f-l V®** Genaanlcum dicit. Jiwtenf 
«aeritis animas 4 corporibus ini- 4^. -Cf/iir 1* immenfA. ] aW • 
uantes non defcendece ad.infe- enuiiieratione populoruni , quor^ 
ros , fed otbe alib in alia corpo-^ vlcerat Cac£u-$ quique eum in ita- 
ramigrare » atque hinc felices liam-ex caftris fecuti ad bellunri 
pfatdicat SeptentrioQales,qui dif- fuerejad omUTam , velintemuC- - 
dplina horum inftitutiiWWfTO» fam rerum-geAanim feriem , re- - 
•iCf»»Tflfxw , mortem contem- dlbPdfta: & primunr quidem ^ 
Mnt>imo metmHi vt qux viam diferti finml & f rauiter narrar, ^ 
ad imSaortffitatemllemat^omp. quanta tiepidauone , tunmltu ac 
Mela cap t.Ub.i . pauore,vtbem,totamque Ralum, , 

4r«. Mm medU efi. ] Id eft, fama ejus aduentur compleuerit. - 
tutiuk morte peruenfturad «er* Ordine commemorat ea,quae bel-. - 
giam iUam vitam. SulPuim. U proatmlacomitarl folenr^ Har- - 

46i. lr!MUHm.Y^Vktva9etTA^ tenfCsfrT , &€.) Catfareuocati/^ « 
flCamfmortemeftigerc. le$ionibus& fubfequljiasir', Pir- 

46}. Et vos criniferost&c.l Bt faurnm, Fanum-, Anconam c«te- - 
v<win praefidlis. pofiti ad coiii- rafque ItaUac vrbes pcaefidiis fis-:*- 
bendos Chaucos (quos Claudia- inat.Caef.x.ciu.bel. • 
BBS^ ad StUiconem appcUat Chay- 46^. Vna qnoque i &c: J lftt%x^ 
cas.Frifiot iGronin^enfei , Bre- igkur , & conu<!rfiones omrnbuj ^ 
^nCes & £.«n«tnrM»/'Oe«ocati ih locis fumma ttepidatione fierr ^ 
iS^ep«rILd€C&iii$JLhenlrU «rstp^ac, &c,quMakC«fe«m «j«»'^ 



5<t M^AKN^I tvCANf 

47O Imtfitqite mum9sff9d'$ > cliUimque ft^urmt^ 
jHt$d$t y ^ vel§xfr9^mttis $Mmt$^helU 
2$m$$mermf9l$$$tfi$ljU m frM€e$$ia lmft$$st*. 
Mj^ f «y> tmmferit 'vbife Me$tm$u$ cmt$fis 
£xflicat% mtdsees r$$ere m certMminM t$$rmm 

47 S ^jftrat^ qui Nar 7yherimeilMit$$r amni 
Sarhmicmfsmi difct$rrere. Cifaris oLu. : 
Jff$$m eumesM^ilmiAelUtaqtsefignafereutemf. 
^gmime uen vn^^ > dt9$fifq$$eimcekere cafiris* 
Necy^$$alem>mfminire9 vident : $$mjer$i$$eiferufi[$siB^ 

4%o M/mt$h$$s oec$frr$t»vi3eq$$e imtuanier hefie* 
H$t$$ctnter td$en$$m fofsdop ^lfefj$$e jacentes%, 
Finihus ArBtih ^fatrid^^^se afede reuulfos 
I^onefe«iuf^i$$fiamq$$eferis igentihus Vrhem% 
Rema$ooffeBante ytafi^fic «juifeiue fa$tend: 

DHt* 

▼niuerfit copHsadeflhcredefeiit^ 477. Jfftim mm*s Mjuila^, 

Ap|naii.2. %Arm4i.jcrM0r,csd*Siin' &e.] imaginaatur fe videre eunift 

etndU^ma^ue beUa^nt* ochIos ferocforem faaum ip6$ GaHis 

ffditdnff&e.Ptttotk, hoftibus quos. vicerit. Wfcro-. 

471. Velox.froferdHtyy&c.'} ciorem aftque elatiorem ob ▼!-. 

Fam^ m4lMmjdHo rnn-. aliud t^- €tos hoftes. . Tum mtlicet^ muU 

/ooMf vilfiu1v.AeoeliL4.Vir9. /if. tos effe, eofqae audaces , ftad^ 

terotk volucer motis conterritsi^ malefidum inferendum paratos. 

ftnniSi Mswts^latf/ummique ferebaut. quemadmodum fere inr 

pftit iuea cel/a psUrt. Vctxoa, id genus negociis omaia ma- 

472*./T4(MRi«^enttntiatioaes. gis terribilia referri folent.. 

47l.£/^i«f,iS^c.lSutttqui1klfo htnc fitga tumultuariaj &c Dio. . 

diuufgantyturam Cstfaris vaftare I.41 

VmbrianijCtttttsoppidumeftMe. 47t> Denfifkue cafiris.') Vnt 

mmz,Beusina^ ^uaiiiAllnit Cli- copiamm multitudine. 

tumaus armentts gratus. Tuuri'. 479. Neequaiemt C^<?.] Tam: 

ferif.1 Eo iadicat , inde extmios mitem & placabilem. 

taurof Romam imttifolere , .qui 481* Hume inter ,&cA Hel-. 

pro vi^imts cxdebantur. uetios , catterofque Gallds 9C: 

47r. Et siuss Nsry&e.y Et qua Gennanos fequi Cxfirem. 

Nar vmbrlx fluu. prope montes 48*. Reuutfos. ] Q^ v!: 

Spoletanos in Tybrim etfiuiditur^ extradoS', compulfofque ad beU 

475. ^«rf/mc^.lC<tiaris copias him. 

ex Numidii , GaUts » Germanisa ,484» Sfettmtte. ] Neoue pro-. 

alilfquc barbaris nationibus con- bibente. i'«^errc#,.vel , rpedan- 

flatas « per faas regiones difcur- t^ » nec fe patrift direptionc 

rereacvagari*.>f/iv.] Alaeeoui- conuminante. Sictfuipfuepd». 

sum dicuator ab eo ^ quod ad fi- uendoy &c.'} Nam vt qttlfqoe eft 

militudlocm alarum vtiioqttC a0<rftus»itarebus velaCffngit, vtl' 

prot^gaot isiSf^Hpn^f 4ctralut i, am^cat cxtenuatve. 



CBVrtis BEiin LiB. n. 57' 

^fjymt 'viresfami, : tuMdtiue atiitore mMl^nm 
^Mjtnxire^ Ument. necfolum 'vtdgus $nmt$. 
Vercuffum terrorefauet ifedcmrtay ^iffi 
Sedibus exiit^e PktreSi inmsd/jne belli. 
CanfulihusfH^Ms numdttt decreta Senatus. 
450 T$^m quAtutafetanii^ qu£metuendarelfnquaftt% 
Incertu quo.qMemquefugAfulit^imfetus^vr^ttt 
J?rA€$ptemf9ftdumferii^ue1airentut longa 
^gruinafrorumfumt craias aut teBa nefandae 
Corrsfuijfffaceiiauttam.quatiente ruina 
49 $ Nutantesfendere domos.fic turtafer ijrbem. 
Prsusfits lymfhata graduy ^lut imiea rebus 
Sfej foret affli&is fatrtos excedere murosy 
Jnconfulta ruit, qualis cum tstrhidus ^uftet 
Reffulit'iLdfycis immenfum Sjrtilms Ajuor^ 

FraBdquer 

ire(}ue vUus temwre repcritur, - ^. r^ - ^ 

out ea » qua qurd acceperit fide, 

ftkeri fine additamento txadit.. 

Hwtenf. ^ 

^^.NHlloane aHSfi>re.maldrH.J 

Vt vel ad CaiDain id referatur,cti- 

iUs nuUus certus fciretur author: 

^l ad id quod fequitur , nuUo 

antbort malorttm : qux fibi quif- 

gue finxit mala timutt,& ob ooi- 
»s velut prsfeotia verfantoi:.. 



Hortenfitu* , ^ 

4««. iHuifiquehtUt, «^V.TSe- 
natusmandat confulibus»FiMM4ff^- 
wf guid detrimenn Rtf- £Apiati 
Cdfkrem ferCequanturMlef^um 
babeant, exfrcttum confcribant' 
Hl vrbc continuo excedunt , Ca- 
faamque ad Pomp. profe^. 
^minam Imperij ei deferunt. 

490. Tum qua, &c. ] Fuit ea, 
fiiga omntno tutbanun ac tumul- 
tuum plena. Qui enim vibe exi- 
baot (osdinis feiiatorii equeftrif- 
qtie fere priinarii hoaunes ) etfi 
^debanturad beUum proficifci, 
tamentenera ea patiebantur qnae^ 
captis vfu vemont. Dio. lib. 4^ ; 
Huic fuga ^ terras, HU n^gj* 
W^. frohamr 5 . & fatria efii^ 



pemm iam-tutior.&e.Qj^antum> 
quiffue tiwat jtantumjupt. Pe- 
tron. 

^gz.Seriequeharemta.lHoc eft> . 
Idngo ordine emigrariam in mo- 
rem erumpunt ex vrbe. Hortenf. 

49i.Credas aut tei7-a,&c.'] Vti 

fi^i folet graflfante incendio , aut 

terrsmotu te&isruin3i minaote*. 

49f. Ntiirtfm^.] Minantes ca^ 

fum i motu terrae. . 

4P^. Lymplma gradits &e.y 
Mente alienata , furore aut2 cor- 
reptos credebant vetercs <:onfpc- 
xifle in fontibus Nvmpham ali- 
quam, cuios iratae u>iritu agita. 
renturi vtde qu« adScaec«Me- 
dcam, i/Q.ii6. cane rabido morfi 
horrent confpcdam lympham. 

4p8. Cl»alis cum turbidue 
4.rf«/«r.]QjaUter tempeftate de- 
prehenfi gubernator , n^utc, vc- 
Aorfffque fe in ntare prxcipitant- 
defertanaui necdum folQta : iic». 
&c. de Syrttbus fupra i/(. ^67, 
Et hunc locum. expUcat Pctro-- 
ntus : %Ac velut ex alto quum 
magno inhnrruit %Aufter , &c». 
Hic dat vela fuga Fortunaquo: 
ommcredit* ,^ „_ 



590 FraflAjue 'Veisferi finttertmt fondera mMii ♦ 
Dejtlu$nfi$t&us defertaf»ffejnag/JUri 
Natutdqney^ nestdsws Jparja comfage carinar - 
Nat^rapum^.<ltssj\uefach vficwheselsBa 
In bellsMn fugitssr. nullum iam lassgusdm aue 

yo f Eualuit reuocarefarens , eoniuxve snaritum 
fletihusyaut fatrifUuhiJt dum votajaisstss 
Conciferenty tenssere Lares : nec lisssissequsfquasmi? 
Hajsty Gf extremo tmstc farjstanvrkss-amatd . 

. Plenus abitwfuAruit irreuocabde 'vulgm. 

54 o Ofacsles darefumttta Deosyeaditttt^ue^tueri , 
DiJpcUes i vrbemfofstiUiVi&sfquefretiuefttenert 
Gentibusy ^ gefserisicoeatfiturbaycafacem ' 
Hutstanii facsiem venturo Cajarefradam 
Ignava liqstiretstatsus» cumfre^usabhofte 

ft5 Ciattditur extemif tiules Rantattutin oritj 

foi. Mnpfttr. ] X^em Pom- 
f fio & Senatui comparatsnautas 
vffr6 populo. 

SotSpArfiicompage»'] Nauiad. 
Iittcintegra,il( tiohdum diflbluta^ 
compage feu contextura.5'M/f {>• 

yo6. DuhU dum voea , &c-'} ^ 
CoC nec conceptts votis nec per- 
«ais de more Cacrifidjs fugom. 
corripuere. Plutar.Cacf. 

iC7.Lares.'\ Domeftici diKCU- 
ftodes domus , Larx nymphx & 
Mercuri) fili j. . ///« 9mhiu trepi- 
dd ndtos tenet •* ilie. penates UC' 
€Hltdt gremiOideploratumque re- 
iinquit Cimen. Petron. Nee limi' 
»#, &c.'i Nec quifquam in difcef. 
fo fubinderefpexit, fed tanquam. 

vldendi cupiditate expletus , ne- 

^ueamphus videre cupiett$,abiit, • vaUo &iggere i ce(pitibus fubi- 

J08 Extremo vifu. [Patliosi to opere congeftis -fe tuentur 



Ofttdles^ , &c.'\ Dilatat nafratto. 
Aem ab exdamatibne per indig-* - 
nationem in Deos nimis faciles ior - 
magnls rebus largiendis ; fed quL 
grauatd eas tueantur ; non verd^ 
quod nequeant. fed quod nolint.' 
Hortenf. 

%\\. Vrhempopuliti &€."} Exag'-' - 
geftit indignltatem rei k ItKO^^ 
quod ciues, qui confueuerant vr. 
bes 8t caftra exterarum gentium- ■» 
expugnare; nuncRomam frequS- 
tifsimam, per ignauiam & metnnr . 
deferant. Addit Hxperiralen, quae 
onmes gentes humanas reciperet» , 
fi e6 confluerent.\Htfrwi/I \ 

jvt.Generis.lHyperhoie. 

j i4.c«mjPr(j(/W,d'^.]Romani itC 
agrohoftiliaoLhofteprefsi, foffa,' , 



Seftu. Solet enim Jta plerumaue 
eri , vt in difceflu fubinde reipi- 
damus ea 1 quc fuerunt nobis jit- 
cundifsima , tanquam aunquam 
rtirfum rKart.HorteHf 

Sto. fatiles.^ Amplificando 
moi^iu feAteataofe.excIamat. 



jam vero vrbem bene munitam'. 
& fuam , fub primum tduenuntl9 
Cacf. rumorem deferunt. Gauder 
RomafugA , debeUatique g»i- 
rites Rumoris fonitu masren..* 
tia tefta rel^qmtnt» Petroo^. 
Arb. 



Civiiis Belii LiB.L. ^^: 

Sffiifit exigHO no^mrnaftricula Tjatlo : 
ttt fmlntusraftj mumm$fu cejjfttts agger 
VjrsJbet.fecmos mtra tevtortafomnos» 
Tm tantismamditobeUorummurmure Roma 
5*0 De/ireris i nox^vnatuts mn^redttamurit* 
DMnda tamen venia efi ^antorum danda fauorum^ t : 
Vompei^ fugtentM timent, tum nt quafuturi 
Sfes Jaltem trefidas mentes leuetyadditafati* 
Peioris manifefi^fidesy Suferique minacesy 
$%S Prodsgiis terras.imflerttnty4^thera^^ontum» , 
Jgnota ^fcur^ 'Vfderunt fidtta noHesy 
uirdentemqssefolumfi^mis-icmloque^volantes : 
Ob/i^uasfer inanefa^ejy crinemque ftmendi . 
Siderisy^ terris msftaistemjregrsa cometen. 
5 50 Eulgtstafdlaci tmcsserunt crehrafergtso : : 
Et 'varias ignis denfo dodit aereformas^- 
NuncjacHLum longoy fsutK.^arfo lumine lanifds ^ 

£itsicuiti- 
y » 2 .Pompeiofugitnte^mfnt. T f*7,%Ardentmqu9 polum fiam- 
Einphatice > Mag. i.Uo Pompcio» i»ar.]Coelum ardere vifum, quodi * 
gemiom vidows ciuitatis «fux fit fublatis in altiora ventis. C«/o- 
Pftndpc.Qwii/ tamParus. queror> ^uef&c.^I^rsci^iesfleUspa/stu^f 
remino cum Confufe Msffimcll- que voUre videntur.Clj^um vagOr . 
tkjtremor Poiui , &c, PropudorS per ti^uidum fcmttlUnt lumna . 
Imperu defirto nominsfugit : vt mundum:Et ttnues longu iofiuld-i 
Fortunik ieuu Magni quoaue ter- tur crinihm ignes^c Manil» i, 
ga vidieret.Pttron. jLrbit.Tum ne jr j8. crinmquey &c.tcms mu^ 
4M,^c.3 Pofcane- viaeatur hi- tantj» &c. ] Crinitam % ftellam» . 
fioricis cedere > poitenta ellani- x«^ik^9diriomnis',trllHapor-H 
ALprodigiarefert.QjiodSdetnta* tcnJ^ntem. Nunqudmfpeilatum 
dt Appianus lib. *. de ciu. bell. impune conmam. Claud. «Viie^ 
^^^^Zill^^^S^^t, «;3«c'i«cViMex.Vf(M.fedde: 
"*_f**u *"**'?"" P'^'^".* wradiMeteocoIogos&Phyficof, . 

sniini . coofirmatione decretst •?«^ ^0Mf,rubtUionbus.c6iiiix.^ 

(^in^i^c. tisconftansfurfumque euolans, 

$x6, Ignota otfeurat &c.'] Ap- Lampas , &c.'} A Cxi^f candela» , . 

piArebant noAur ftetts ooii alilb. fttmusrarus 8c teiuuS)inlongu Sk. 



4^ M*. AwijBt LycANs 

Emicuit odo : tachum pnenHhtlms nfllis^ 
Fulment ^ JtrBois rafsens de partths^ ignem^ 

13 5 Percu^$t Latiale CAfut ifiellAque minores 
Per ifocuum /oiitA ne^is decurrere tempusj. 
In medium njenere diem : com^que coa£t9 

\ htmPheAetotofratremcumredieret orhe^ 
Terrarumfuhitafercuffa exfalluit^umhra. 

f 40 Iffe cafut medto Ttfan cumferut Oljmfo^ 
Condidit ardentes atra caltgine currusi 
fnuoluitque crhem teneiris^gentefque coegtt 
Dejperare diem : tfualem fugientefer ortus 
Sole ThyefieA noBtm duxere Myventt, 

y 4 5 Oraferox Siculd laxauit Mulciher JttntL j 
Nec tulit in ctetumflammas^ festyerticefrono 
Ignis in Hefperium cecidit latus* utra Charjhdir 
Sangutnewnfundo torfhmare^flehHefeMt 
tatrauere canes. reft/dir^ftus ah ara 

Igni»- 
fj 1 .Taatum /tne^&c.J Sine fo- J4?-it»'*^*» fugieme per or^ 

aitru,^ nube rara vel nulla. fw.3 sicut olim in ortum reuerfo 

y 3 4« *^r^ou rapiens^cJQSpd fole coenam Atrei aboipinante.yi. 

Scrraro fit , cum >totns dicatur de Senecs Thyeften. , & qux nos. 
urninis: £abricator. verum hoct ad chorum eiUs vltim. 
▼t notet hoftes ex Septentrione jr4f; Oraferox. SieuU , &c. J 
aduentare. Crateras, vnde flammas , fumos, 

Si^' Lataie cAput. ] Capito- & interdum lapides ardentesv 
Hum, vel Romam caput tatii vel eru^ Aetna mons Siciliat , ape- 
sdem louis Latialis u monte Al- ruir, neque flammas furfum nuflr 
k*no. Tt foliu eft , fed Italiain verfu» 

JJ7«/» medtum venere diem- J indinatas , quafl mox ciuili bella. 
Apparuere medio die. Comuque arfuram. lamque t/£ma vorntuf 
foaUo,&c. J IjUnA defecie, pleno ifni^u» m/o/iV».Pctron. 
t^m orbe inftar foUs & obieftu "^ ,47. charytdu.J Siculumfre- 
terrae impedita,ne folcm videret. tum ^ in qua CharybdU votago* 
Il^te afta plenosextmxit Qm-. {utiimacm ex iipo eruaa-- 
tiMa vulem^ EelucemjcelenfuO' uit. 

duxit.PetTQa. ,48. i^elnUfaui, &c. JScTlIa. 

f I S.Fratrem cum redderet^ } faxum in freto Siculo , quam ca- 

».eprirfentaret Solem incegraro^ nibus marinis fucdhaam inguinas 

tundttate. fingunt , proprer Vndas cauerniSN 

S^o-Ipfecaputmedio^&c^Sol ftopull alHfas & latrare vifas, 
nm mendionalis deliquium paf- ijnn flcbile quiddam fonuit 
fiis eft mteruentu Lunsr. Ore cru- ^g. Veffali rapfui, &c. Jignis ; 
meo Deformts Titan vuhm caii-^ Vertalis,de quo fupra ir. 1P9. ex- 
^m:(tx;t.VcttQa*^ doaus. ^ ^ 

SSP-Ofem 



Civitis Beih LibJ» ^i 

I ;0 Jfftis, ef ojtendens confe34$t flamma LMthu$i 
SctmUtitr imfartesigeminoque cacmmine fnrgitf 
TheBMnps imstata rogos, tum cardine tellus 
Smhfedit/veterimque iugis nutantibur Alfes 
DiJcMffSire niuem. Tethjs maionhus 'vndss 
$\S ffej^riam Calpenifummumque fmflestit Atlaattu 
Sndtgete^ fleuiffe deos^ Urhifqtte laborem 
Tejlatos jitdere Laresy delapfaqtte temflis 
DotBttfuisy dirajque diemfted^Jfe votttcfes 
Acc^pimftt^pl^vif^tteferatfuhnoBe reli^sr 
960 ^ttdaces medtafefuiffe cuhilta Koma. 

Tttmpecttdttmfaciles kstmaMaadmurmuratinguik% 
MonftrofijttehominumpartuSi numeroque modoque 
Memhrorum \ matremquefuus conterruit tt^ans ; 
Dir4$tpteferf0ftdttm CumanA cartmna vatis 

Vulzantttr. 
. TTo. OfieninucwfkUM y&e* ^ iittanta iidfiorfffl,GsS;£iri/.prepe 
Mamtna facrificij quod ficbat HercuUs coluinnas. 
loai Latiali in 'monte Albano, s^^^indiretesfieuifftdtos.l Qiil 
CDoceptumiioiiiinepop.Latiniin ez iMminwus iotcr 4eoc relati 
feriis Latiois quotannis lib. 5. irC^ funt. 

400. in duas partes diuifii a(cen- fS7-Lsres, ] i>eos domefticos» 
dit»diailiottem & ^ordiam por- habitu pere|rinaatium formatot 
teaaeas.C0M/e£Fa4*2 Binitas : r — *^ — ' ^^* ' '^— '^ ' - 



peraao tioAunio facrifidp Lati- 

11« finttae erant.Vnde alibi : Vtdit 

fi a n tm if efM conftO^^»^ l^i^ difle. 

n^uU^MtmMi. 3 Ita f«pi abfolute ifB.DiraTque diem.&e.^OmU 

ponituraTt fubaudiatur/#nW<Sal- nofas & no6tis iilias aues ioterdia^ 

^Of. apparuifle. 

f ja. Theoonos tmtata ro^os^ ] $60. MedU fojuiffe cubilU» > 

Rogi > tn quem eundem Eteocle» Dicit (eras no^ h fyluis vrbei^ 

«c PolTOices filij OEdipi apud intrafl^e, & in medio foro fua lu- 



Thebos mutub concifi vulneribus ftra pofuifle ; quoiiquidem ftg* 

fiierunc cooie^» flamma in duas niflctbat, vrbem tuga ciuium de- 

fe partes diaifit>jetemi odi j tefti^. fertum irl,& fdlitudinem quandS 

Stat.i.2>lib« Sote.Hortenf, 

. j j }. Sub/idit. ] Diduda in hUk s6i.Tum pecudum.&e^^l^uts 

fenm fubfedit. Veteremque iurUy 1 ocutos,vtbelloPunic2.ac Mace- 

f^c.] Terrs motu agitatis Alpib*^ donico. Pecudefque. locutM. Vir- 

cxcuffo ntnes. giI.i.Georgicor. 

f54. Ttthys maiorihm , &c.J f6z. Monfirofique hominum ^ 

Altius ioandauit Oceanus ocd. &c. ] Habentes membra plurk 

dentalis inter Calpen HiTpaniz vel paudora, diueria» nuiora^ 

lernainam Gilfraltar 8c Aoylam &c. 

extremum Mauritanix montem, ^e^Cuman € carminai&c. "} Sic 

Mo quo vid^tur pofta poiiUfle. byll^ CHioaiitc carmina. 



4Z ^f.AN^iEl LvCAKf 

S^S ^tdganttir. tumy ejuosfe&is Beltma, IdCeftit 
Sntua mouetiCtdnere deos : crimemque retantet^ 
S^mgutnei fofsdss ndularunt trifisM Gaili'* 
Comfoptk plens, gemuerunt o^ibnt 'vm^* 
Tum fragor. armorum^magni^ue fer aum vocet^ 

^o AuditA nemarmn : tf 'venitntes cominus^mWts^ 
J^i^ue coiuntjun^os extremis mtsnihus^ agrosr 
I>fffugiuntx ingem Vrhem angehat £rinnjth 
Excutiens pronamfi^igrantrnfertice finumy 
Strtdentifnuecom^u : Thehanam f^uaiu Agmef» 

f7f Imputity^t fstMi contorpt tel^ Lycurgi 
Sumenis : <tut ^ftalem injfu lunonis inie^utr 
Horruit Alctdesy n)ifo iamVtteiMegaram» 
Jnfonuere tuh*y ^ sfuanro clkmore c^hertef 
Mi/century,ta»tum^nox-atraplentihus'aurit^ 

Edidii^T 

l6s-^Jips/efftf SeUdna , &c- J K/imaferunt y&cquos nofter vi— 

Corybantes & Galli miimiie Bel- dttur hic imitatu^. 

tenx ar<:ybele« Afflati, fedH§ flbi ' ^yo.Venientes cominm ymbtA» J 

feiumerti 8c lacertis , rotatoque COnfpeiftae prope vmbr». Ecco- 

captte faltantes vati^tfiab^ntur inter tutnutos , atqite.iiffa caren^ 

triftia. vtde qux nos ad" Senec. tia bufi-if Vmbrarum facies tUf^ 

Med.804.. ceruices^ti^lrricis-tntor- firidoreMinatttr *Pctron*^ 

qoentds mDtibus crinefque pen- J?*** Ingens Vrbem cingebat 

ctuldsrotames i»l cleculu,arc.anci- Efinayt , &c. Thebanam qpatu, 

]^i fetro,quod gerebanr,nia quifl •^gauenJmPulit , autfamt con^- 

que btachia dtflTecant. Apul.S.Met. torfiti&c.2 F«rU per vrt>em vHsi». 

166. Crlnemqm rotantes San- purpureos concutere cnne* ic 

gmnei. ] Non fan^uineum cri- llagraatem obuiis ihtendere ftu 

nemyVt antetCedLiUiXaaguinolen- cera. Emergit late.Ditis chormi. 

ti » §iS!^^ circumtonuit gaudens botrida krinnyi. Et BeUona mt- 

MeUona^^ruentu.HoAvum hoc ex nax facibufque armata Megara». 

coniedura probant manufcripti i>/-Mm^Me,efc. Petron.Arb.Qjia. 
Thuani,&.regioruro vnus.0ro/<w, . lis Agauen (Hmulauit in caedem^ 

$67. VtuUrunt. 2 Trifti voce 8c fili j fui Penthrr^aut Lycurgfi reg6 • 

vlulatu horrenda canebant. Gal - Thraclx; qui dii Bacchi odio vite» 

/«. ] Sic fuieruntriii iacerdoies ap^. exdnd^et/ua fibi crura prarddit:- 

pellati,!^ Gallo flttulo PIirygix,ad aut HercuU, qui ab infens reuer- 

^uem fua Orgia.exercebaat ; fiue fUs , immifl^ « lunone furia cor- 

qttod ex eo bib£tes furerSt.H^r. reptus,vxor€m fuam 8c llberos in- 

s68.Compo/itu plens^c'} Ma- terfedt.SenecHercFu. 

nes etiam placati , gemuerunt h J7i.Excutienspini*.2^^^^^ 

Cepulchris. cem ex pinu,intentam in obuios,.* 

S69.r^mfragor armorumj&c'} S78.Infonuire tabaj&C^Hoet^' 

Sic V!rg.i.Georg. ^Arnsorum cre- audits tubat & e^jcercituum con- 

f)tmt &f' & ouid. I j, Metam. curfus damoref^^uc. 



f 



CrvrLis Beili tiB. L 4j 

)toEdidit : ^ medio *v$ficenfurgere Camif^ 
Tr$fi'u€.Syllam cecinere •racula.manes : 
Tellentemqtie c^ut geltdas uintenif ad vnda0- 
jdgric9ls.fra^ Manumfugl^e fefuUro. 
Hacfropter placuit Tujios dt morcvetujf!»^ 

f S5 u^cciri 'vateu querum qui maximus auo, 
^runrjnc^mt deferti^mtmia LunAi' 
Fulminis edoBus motusy 'vendfyue cafentes 
Fihrarumy^ mcmtus volit^ntis inaerefennAZ 
M/onpraiuUet frimum^ue^-nullofemine difcors^ 

%^ Vrotuleratnaturayrafti^fierilltiue nefandos 
Esc 'vterofetus infaufiis were fiammis. 
Mox.if^et ^ tetam fauidis a^utht^Virhemi 
^mbtriy^ fejto furgantesn^teniaiufiro \ 
L,ongaperextremos fomteria cingerefinis 

555 PontificeSi facri quitifs eft permiffa fotefias. 

Turha- 

T80.J& mediojitc.l^i^^. mane» yfTp. Monfira jubet ffrimum. J 

^ fegukhro in dbnpo 'Mdctid Aruns primu jubet pi^dtgia pro^ 

Itorrenda Aiique tempori^ «mula curaritmoftrofos partus cremart», 

przdixeront!. rrhemlu^nxliNkUofimine.^jyu^ 

s9*'TiilUmfmquevafrUt,&c.'] hitoAn nuM6/emiite, q^uSifyonte 

Rafiids vifus Msirilis emicans e Mtadtcat:anre^ttsiiH/?oy^iftf: 

fepttlchro. ita enim melius cohxret difcors: 

t8j. Sepufcro.lSiptue. Sylla tauura.^MfAOneAr^' Untn 'yK-. 

entni leuerfus vidor Cai| MAri| ^Og ^ ^^^^ jhJ' «' J\L /^ 

KiiqiiiasfitasapudAnien^aiiu' "^ ^^^1%^',^/^ ^^ 

eriffas diOipari iaflerat, »^« *-^«» Arfft. de Gen. Ani. 

f^^.TufjEdtm^r^,&'c.:!K^rum n^U.ty.c.ty.Grot.^H.Uoremmei 

<Uui"iiniiiJ sT^ue l^crifidurum ^r.] H.Grotius legit »w/?oyJm*T 

petitsfCimQS, Eumque dininandi »* » ptopter-Tfr dfjcors natur»,^ 

~ ~ ' '■ n T, quamuis poCfit de tOuU iotetllgi; 

iiexvtero» 

,., t .,.«..^„, - w ^^j.EjcT/rero-JHoc woptermiu 

r-im )pcrcepti Romanis ti adiat.'re. ]«m,qUL« pepere«t ,dix it. 

f ^6. DffcTcf- m^iiiA, ] rciBotia , ypt. %Ambiri» 3 Circuitione fo^ 

Tiicn ar £t rarsc X 1* n * ] Pri mi Ei r «- lennj ac purgatione,Amburf>io. 

rr* Qppidijcmii portUi \ cuius fi- fp4. .Pomvri*^ ctP^ere fines. ] 

nu , luny curifitLii am reFi?rc»te, Spatium poft,pone 9 vel proxime 

n amen habcre vlit et ur. muruin.quod nequg hal>itari,ne.. 

^%y. Fi^inumi tdsnui m^rm.} que ararl 6as erat. 

Bilmliiii eiiotatioiits,atufpkijiii f9y.Pwif»jPc«,^f.]Pr«cedeb5t 

auiu g^rrit' & volatuj callrm, fic Ponti6ces,rerti quac ad facra per^ 

Vf rg . dt Hfltno ,mrf r/J ii?:f i/i a i*rti , t»nent,doftores,c6fuIti,cuftodes j 

,J-t £f T/flJ»(r>-«jM //fl p M.ftf f^ f r*- di^ ^k ponte fublido, quem fier» 



d^ M.AHNifii LycAKi 

Tmrki mimpr ritmfeqmturfucciM^a GJtUm, 
yeftalemiim chmrmm ducit wtiUdfdcerdosp 
Troimamfolt cm fds vidijfe MimermMm. 
Tt$m tfmifatmdcmmfecretaqme cmrtmimafenuimt^ 

^oo Et iQtamparm reiMcamt uiltm$me Cjheilem : 
Bt do3ms voimcres Amgmr ferttare pmftras : 
SeftemvsrqutefidisfeJhsyTstiisfisefodalu : 
Bt Salims Idto fortams amcilia coUo : 
Bt tollems aficem generofi vertice Jiamem* 

^05 Dmm€[me iiliteffufam iomgis amfraBihms vrhem^ 
Csrcumeumty Aruns diffferfos fmimtisw igmes 
CoUigiti ^ terrA mctfio cmm mutrmtmre comdir» 

Dat^M 



^96.rurba minori&c.lt^notes 
iacerdotes. Gtihino.} To|a(tcia 
^rgum rei«&a,vt eius tacinia re- 
vocata homioem ciaseret. k Ga- 
biis Volfcoru opp.mos onus,cu> 
Itts ciues a4 rubitaaeum bellu ita 
da£d profe^,redieruat vi&ores. 
f 97. V*JtAlemqu« ^forum du» 
o>0 N umero fex. Vittata /kcer-^ 
do*."} infolis ceu vittis, teniis c%- 
put dn€U antiftes veaali{k max. 

fgB, 'nroitmam Mineruam. ] 
palladii^ ab Aenea 2 Troia ia 
Italiam adueftum. 

Cjiindecim Yiri,qidba9 SlburUinos 
libros cuilodieiuu iafpicieQdi^ue 
poteftas. 

600. tMamParuo^&c^y^iyt 
Galli Cybeles facerdotes matrem 
Deflm Peisiau^tiam ia Almoae 
fluuio quotaanb lauabant.Ouid. 
^fA'^.Reuocant*'i MSS. quidam 
t^erunt' aoa male.Gror.. 

601. ^ugwr- ] Attgures. Sini^ 
ftriu,1 Attrplcatas,quia <^ux idiis 
mtfla funt dextia , nobis nint fi- 
oiftra ; v«i qaia Homanis quibus 
in aufpiciis captandis pan antica 
erat Meridies ; Oriiens,meliorc(s- 
li pars,fuit finifh-a 

^i.Stftemviraue ebuiit.l Sep- 
temuiri Epuloiies, quibus ludorii 
«^ULlare (kcrificiuo^ cur« eiut.Fc" 



/«r.^ Ifon fefiui, Sed, Septemuir 
fefiu^ulity cuxaodis fcil. Ita tt 
emendauimus, habet MS- Pute^— 
fiorum.GranW. TttiiquefodalM.y 
APoIIinif faci titiis auibus, qua» 
obferuarefoliti fuat.di^ alibj ^ 
Tito Tatio.Tadt.iJlnaal. 

60^. Salius latoj&c^ ] Salij i »• 
Martis £icerdotes^aacilia,lioc ett^ 
fcuta (^ quibus ▼oum i «bIo ce- 
cidifle fertur regnaateNtima,im^ 
perio fatale ) geftaate9,lAhaatcC- 
que. 

6o^Tolleni Fiamen*} Flamineft. 
prKcipue tres , Dialis , Martialls. 
Quirioalis , quafi lilanuaes di^v 
auod Ucio ia capite velati eraat 
iemper,accaput ciodumfaabeb&t 
filo.varJibwfole t.L.}i Pileo,Pu- 
tarch.^ flama , facra eaeft iafula, 
DioaiM.vel l flameo,veIamento. 
capitis.lof.Scal.io Vairoa.^ virga 
laaata.. 

6o6,Difierfosfulminmj&c.'}X>y[' 
perfos ignes & fulgunta ia voun 
rediglt , tadta cum prece terrc 
coodit, & locii appellat Bideotal. 
TidequseoosadPerfijt-Sat. 2, HrC 
47. Bxcceltregiooibus ioquitH. 
Grotilis. cicCaUful£ura re^io^ 
mbui ratu temferanto,- 

607. Tacito cum murmure con^ 
diti &c. ] Sigoificat moaumentft 
eo loco^ftatui , anm neoipe vel 



Civiiiis Belli LiB.T. 45 

Vatque hcis nomen yfacru tunc admouet nrit 
EleBaceruice marem*jamfu9tdere Ba§chum 
i 1 CeferattM$quoiiMe molas tnducere cultro : 
Im^atjenfque dm non grati *vi3imafacrif 
Commafucciu&i fremerent cmm torua minifiri^ s 
Defofifo vi^um frihehat foplite collum. ' 
Hec cruor emicuit folitus : Jed vulnere largo 
€i s Di^ufum rutilo nigrum frofanguine 'virusm 
Palluitattonitusfacrisferalihus Aruns : 
uite^ue iram Suferum raftis quifiuit in extism 
Terruit iffe color vatem : nam fallida tetrit 
yifcera tm^anotisygelidoque infeBa cruore 
iioPlurimus a^erfo 'variahatfanguine Ituorp 

Cemit 
Pateal, ctun aliqua fortafll* iof. ceribns faaificStuf <iiis,vide quae 
criptione , quae teftaretur fuL^ oos ad Sea Tliyeft. T^f.r^j . qa# 
fur fubilla ara conditum. ve- e;^em & vifcertk dici ▼identur^ 
tus interpres Zuuenalis hoc modo Otrdip.Senec.-i^f. } f 2 .& | f 4. 
explicat quid (it fulguracondere: 6iS.Terruit ip/e color V4frm.]vi- 
tcmdi fulguri^ dicuueur,^uotigf det ehim exta maculofa , gelida, 
tunquc i^t.fex differfos igues Iiuida,tabida, putria. Niam paM*'- 
in vaum redtgtt quAdam ttuittk da/^c. ] Arufpices imaginatione 
itnoraraqueprece^y^iocumaue.. diuidebant iecurindoas partes 
fiene confecratum ir.SalmaCT^ familiorem Sc fco/?»/*m,deinde et 
MDMtque loeu nmmu.1 Ei( caeli miufq; partis habitu, plenitudi<i. 
^ionibtts. Cicero : CMifuliuro ne,colore,&c.c5iiciebant quid lio. 
reriombus rtuit temperonto- bis, quid hofti eflet euenturii.Cic» 

.6o9.E/e£fa ceruice maremr— ' -■- ^-"- ^ " ' **— ' -^- " 
mm eeregium Sc eximium! 

dere Baccbum''} Frontivit 

jni; ?r corfiu j i ni? t r^ere vi-n is m. plex fi>1um fuifle:vnum/<»m//i«re» 
6 i .Obiiquij^itt. J rran rut rfu ^vcl vt opinor,in iecore : alterG vitak 
luppofim. vjdp Thjp/l, Stn. ^f. in aliis extis,vt pulmone : de quo 
6^j ,Mol^ isd u cere cu itri}. ] Sdl- Lucanus, Pnruifquefecat vitaliA 
fiis frufn ,hor J e tim f.iU in i tl am , /fm#i.Fiflum etiam vnum erat no- 
qug trom vi ddvsi^ ^ Tdcus &: c Lkri ftrum,alteru boftium, eiatque,vt 
arperftbajitur. coniicio,linea qu^di & Iimes,qui 

ii l^lmfOitemfifH t diu ,&ir. ] Si ho- fibras in extis , vt jecore medio, 
ftfaarisadmoTarefu^erei ] rdu' bipartito fecabut Sc dirimebat. 
dbrctur', mughtim i^a darFt^aut Erat & duplex in jecore capiit^ 
noo pfitcidr cadtTot , ingTatuin vnum noftrum, alterum aduerfa- 
cfdfrhiturfatrlficiuiTi, riorum. Lucan. Eece videeca^» 

6i f . Plr^-J Tc cra * V irut^a fan ie*. H«c Turnebus lib. y. Aduerf.cap , 
6i6,FffMHs ^fwnj.iFucirft!!, i«.& iib.ii.cap.«7, Hic autem ab 
esitialTlius , /fram cnim anEiqiii hoftili parte , C«f. fcillcet lacta 
piKJJTem 4ixrrunr omnia ; Jk femiliari ( Romx fciU 

#i7.£jvf vanxu fuiMj^ui rx vif- PoiBpeiquc)tnfiuifta cowicit. 



M^i M. Aknwci LrcAui 

Cernittahejecur madtdum : vendffue minac9s 
Hopli de parte vtdet. fulmoftk anheli 
J^tifra Utet^faruuffuejecat njitalia lit0es. . ^ — ' 
Cor jacet : ^ faniem ftr hsantesvifcera rimat 

^15 Emtttunt : froduatqt^fuaiQmeitta lauhrA** 
QModciuti [nefas) nulhs imfttsse affaruit escttsy . 
Xcce vtdetcafitifbraruto^inerejcer^ moUm 
Mteriuscafttts\farsafra^ marctdafendeti 
V^trs mtcdt, ^ eeltvi venas jnouet imfrolta fsUfi^ 

^ 30 //1/ 'vhi eoncefit magnorumfata malorumy , 
Bxctamat : rixfas SufePS^fUdcunqutmoneUs 
J>rode¥e me fofulis ineque^enknttbtfumme htam 
Juffiter hocfaerum : cafitfue inyijcera tauri 
%nfemi nfenere Dei. nonfanda timemus : 

43 s Sed venient maiora metu. Dij vtfa fectsndenty 
Etfihrisfitntdlajides yfedcoifditor artis 
^ ** Ftttxertt 

«J^t^ne^ foUerefP^»»* & . eft , non placaflfe louem hac too- 
SSus aSil?"ni.HoW « m» ingrata , cuiu, extis tMj ir^ 
^^ Jj^ii iiw^i. 3 Pracordia fua$ oftenderunt.velpiacu!ari,quft 
laaici^(SibraTilla ou« cor & erratum eft, forte quod loui tau- 
«^mSS^ iecore & fiene diri- rum immolari negant. vide qu* 
l^^l^dSagmaappella. ad Sen.Medeam, tHV<5i. & Hercu, 

Ax^ Cor ituet-l Cor noo palpi- ruere triftia,ac fi diis inferis htaf- 
^^Etfi^l Putridum & cor- fem.virgU.6.Aeneid. Tum Styp^ 

3L1i 3Sunt.Hm.5«//»ir. .^ expontt , quibus Diis tauio 1«^ 

JT7 C*piri fibrafum^clvKti ult^ nemoe inferis , quos inv^ 

funtetiam4nqmt,magnimaliar. cera venife a«. J^4»or*.] Detc- 

eumentum duo jocinotis capita, ftabihora.Horrrn/. 

luS-um vnum ab akero oppri- 63j.Di; vift fid^ndent.ZJieiil 

leba ur /»^11^.1 Sine graulV pre?antis; &'deprecanti$ infprtu. 

J^tSo7Wcir*.3 ItSrurgere, iiumjimd calamitatwii immmeu- 

5?hTviaS lndicat.^«//,>. t€,quam extapofrenderjt. Hort. 



tll:p7rr^cat-lS,nt&p.lpU fidjonistor^^rtiu&c^^^ 
m.Imfroba.Z Audax. Ceteripul' ar»»^?*"»» ars,nequc fidw tabea. 
/-.. -.rJI^ -..jd.:-. «, ^•w.»<>« r.«. *ur Taei arris huius inucnto- 

»lnagro 
Tarqui 



m.lmbroba.Z Audax. Ceteriful- »^?^^^ ^f'^'^\^^'^^^^,Z 
AOoJoaudicU&ccleritasC»- «ur jagi arus huius inucnto- 
feri fiinificatur. n. huacatttcm , c iulc© tn^ 



r 



Ciritis Bexli Lib.L- 47 

Ftnxerst ifia Tages.flexupc cmina Tufcui 
Inuoluens > muUaque tegeus ambage camehM^ 
AtTsrsUus^ cu* cura Deosyfecretajue ael4 

4^0 Hpj^fusty^uem noufleUarum jEgyftia MemfUt 
JBt[uaret vifut numerifque mouentibus' aflrot 
Aut hic errat (ait) nuUa-cumlegeperauum 
Mmndus,^ incerto difcurrunt fldera metu ■: 
Aut,J$fatajncuentf orbj , geuMfue faratur 

^45 Humano maturalues. terre, ne dehifcent% 
Subfidentque itrbes ? ^ tollet feruidus aer 
Temfersem f fegetes telius it^da negahit ? 
^mrois an inft/^s mifcebitur 'vnda 'uenenis I 
-Quod cladisgenus^ Suferi ? qsMfeflefaratit 

€^0 Sauitiam lextremi multorum temfusinnnmm 
Conpsenere dies*fummopfrig$da cselo 

SteAm 



Tarquinienfi nacum pneril] fpecic 
Aocuifle EtruTeos arufpiciaam,re- 
fert Ciccr.t.de diiun. &Ouid.x|. 
Met, 
6^7. Omnal iX\\<»rtMk. 



6^mAm tncermt^c^Si Cot- 
lum hoc voluatur ccrta lege * 
prouidentia diulqa , neque fof' 
tuito & cafu/vt voluntftuIti> 
erret,fi ef6cacta&r inBuxu fuo 



639. •At Figul$4s,i Lucanus» Ciiperiora illa & coeleffiacorpora 
aittequam ad pratdtftionem futu. agant in hflccinfertorannagna cer- 
fi beui ^.figura renolutionum 8c te inftat terramm orbi incoKTqUe 
^lanetarum perueniat , praemittit clad«. At qumam iUa > Terrame 
artificiofe prof^^graphiam Fl- hiatus? Anpeftis exaMscomq»d 
fuli, cumamptificatione , ab exa^ kitemperie > £iT4r.] Mduetur ap 
^ Aftrologiarfcientia. Hortenf. vrrtitnr. Pcr «WMm.j Per stemt» 
Filulm.Z Nigidij Figuli l»ytka- «iRem. 

forici fummi aftrologi memini^ 'C^j. Incerto. ] Temerario ft 
Cic A. Gelfius frpinc , fr Eufeb. fortuito. 
Dcos/^c''\ SteUa$, qux nonnuUis 6^6» SuhfiiUnt.'} PeH^um ibnnt, 
di/. v#/ deorum mentem,ex fteUis. fubmergeAcin',& ebrueocur.Toiif^ 
SecretAque ciUi. ] Motus &^ires w»i^>me».]Fiet intemperatus. 
fiderum. o^y^^getes teUm infida negM\ 

S^cQjtem nm fleUarum^c.1 hitiOmmntn infufisx&C^ Vtrum 
^ui fideru ot^eruationls )udiclj- fames h terrae fterilitate ? Aa 
oue ex /i )S pericia pr«lbat Aegyp- «x aqua veneno infe&a 8e. corrup- 
ttosaftrologos,eftaut€ Memphts talues? 
■obllifsjma Aegxptt ciuitas,Gi/ro. 6; o. Extremi mukonm, &c."i 

641. Vifu. 3 iMpedlione & ob- Bxltiales e multls afpeftus conf- 
(^ruadone. Numerifque. ] Cano- pirauere in hoc vnum tempus^ vt 
ris fpatf ;s temporum , quibus fe nt deterrimum. 
aftra per gradus mouent,quadam 6^i.Sum(> fifririds cctloa&c.^Sl 
cwnhaniMiUa « ^Cic. docet. Sacurnusobtineretins&mocaelo» 
€ulfi(. id«ft*1Redi0Aquarift,^uiimaeft^ 

icdibui 



^g M. Akn^i Lvcani 

StelU nocens ntffros Saturm accemiertt sffKS l 
Veuc^tmeos ftidtjfet A^uauus smbrts^ 
Totaque itffufo iatmffet in i^uore tellus. 
^5 5 S$ fsuum rad$is NemeAum Pimhe Leonem 
Nunc fremeres^totofluerent incendta mundoj 
Succenfifquefuisflaffrajfet currihus sther. 
Ht ceffamt ignes. tu quiflagrante minacem 
Scorfton incendis cauda , chelafyue ferurtSt 
^60 j^dtantumGradivtforas ? ^am mtttstn att^ 
Jufftter OccafuPremttur, Venerifefue faluhrt 
Sodus htbet^motu^ue celer Cjllenius hsrety 
£t cmlum Marsfolm hahet. cur Jigna meatut ^ 

D^frrt^re 
feaUMis Sataral j diluuiun time- tura candus fit & ficcuf , accendit 
mur.qiiale fuit tempore Deuca- in humanis cotoonbus cholciam, 
lionis. QuodtamtnOlympiMio' audaciam ad furorem ▼1^*2^* 
nmfierime nettu niji iurm iirfbleatKun , ro^^ttf^"' J'?*^ 
mnfihyemi, vff omnes /^lanets Martis domus funt «cotjius ft 
*wijMife /unt rn hlemifigno : Aries,pefsimum omniiun fidus, fi 
fifcihm aiu^iuaiio, •'* depreliendatur m Scorplooc. 

6si.SfeUafiirieU.} Qjiodlongif- Hortenn . , t^^^t ^^ 

fime iSole recedat fupri , quo is 6s9.Scor[fim.)VnoT%cowti ^, 
penettare nequit,vt ad infcliores ^« C>el« dicuntur ^ «q»»«o- 
&anetas.A?ijf rw.lOb propinquim» ^iali arculo ita premltur,vt eum 
UnTpioSZrZ^ ^SJdSrum, fuftinere plane y^^^ChelaJl 

auum^ioquinfitcolore candi- aj»e.]Chek Scorpij brachia ftint. 
o ftella./f#rwi/: , hortennStdfit' 

65i.Deucalto^os.'^Q^^9 ceci. 66o.Mttu tn ^^^;}^^ 
4ere t^pote BeucaUonis , 8c Pyr- louis ftella in cafu ceu deieftio. 
rb« , «uo mundus aquarum di- "^f"??"*"!*?"^-/!/^!^ -A..n«, 
luuio otrutus f»it.Hoienf. ^^'Y^^fl^til^^t»^ 

6ss-Stfauumradiu.-]^i^olde^ lutaris ftefia vcnerb , languet 
iwehenfus effet In Leone,vt pro- iner8,retunditur. ,^^_ 

Fria fede : pericuhim eflet , ne 66x.Motuque ^/fr>^^3MW«- 
fonflagtaretmundus. Nequehoc rimim>ii^itt,hichmthcbt^ 
P^maxni anni apte.Umc- qnt.Ceter -«^'''«[^^fulm^ebM 
^usllb. /i. cap. li.Nemeaum ^^, oh id ^J^odt^mMmM 
Fh<BbeLeimem.2Mntm^hHer- ?<^»o« *«^»5» ^23?« hSb^v^Jl 
ciae m Nemea fyluainterfeaum, bem quam Sol. Sedes habet Vir- 
« in fteUas relatum. . ^ finem & <»e«wos. ^ . . , 

6,8.Hi cefant tgnes.ru quifia. 66i.Oeium ^*^^^*"*'^^ 
grante, ^i) vewm, M plaiitse Mars folus dommy»s^^^io. 
ton ita 2n»~benduntur,fed tu 6 regione, f"«»«»« "Sj"f.^JJ* 
Mafs,iEiLrpio,cujuschel»in ^^<^^^;^,^]^^t^!^^ 
tibri. extenduntur; dominate, tis propna fua fede ^^^^^^ 
qtt« hella paras ? Tu qui . &e.^ Jus > PJ«»^J?»* JKarif ^ 



r 



ClVlLlS BeLLI LlB. r. 

teferuircfuosy mundoque obfcuraferuntur l 
6^f£tf/tfert nsmtumfulgetlatm Orionis \ 
Immtnet armorum rahtes 'ferriquepotefia^ 
Cmfundet jtts omne manu ifcelerique ntfando 
Nomenerst 'virtm : multofque exsbst mannts 
Hsc furor, ©* Suferos ^iusd frodeft pofcerefinem ? 
670 Cum domsno fax ifia 'venstJuc Roma malorum 
Continuam feriem : clademque in temfora multso 
Extraheicsutli tantumjam libera bello, 
Terruerant fatis hac fauidam frafagia flebem : 
Sed majorafremunt^rsam qualss 'uerticeVsndi 
^jjEdoms Ogjgso decurrit fleuA Ljao : 

Taise 
r^tr^ il/«»»^^«r.3 Pet cjrium. & diutunmm beUuto duUe , n 
Ofjcurajht proptcr ec Wes hoc libertaj tSito fit dlutumior. quan 
aixit, & quia l maUs futuns,& 1 Roma fimul amimira eft cum m. 
tcna c6mxere mgreding. Sulpu. ce. Atque b«c quidem dicit mST 
<^f ^/^'**«»/«'l'^'«'«* qriO' tem in ftatione cfli minari. Hon. 
msf 3 StfiJa pnmat magmtudinls eji.Terrtura^, C^r.J veJS 
in dextro humero , tres fecundse Tunt Po&» • UrM- \^»J . 
magoitudiais inbalteoorionis. l^^^X^^^i^.iC^ 
«rc mmio fulgore portendent & Mathematici p^diaioSr! 
WUi ardorem. Ltttm •tomVO rorem hominum animis incutflr 
Orion fidu, eft, quod in fuo prtu ba« ; tamen faTldKu "ercSte 
& occafu tempettates acemmas enthyfiafmo afcitatz vatiTniu^ 
condtat , bcllaque & c,des f«pe «m^ „agi, Sm mente; p«' 
portendit, Effingiiur m/ormam cellebant. Wf«f/: "^"^^'P*'- 
juuenis enfe accinai. Sulpit. 6yA NMm ausli. a»^ t vr 

vi$ jufiitiam opprimet, & ,us faf- Thrdfljr mulieres fuwe TheS! 

^ueomne. Et audaaa & fcelos ni Bacchi com'!.»» ^l^ i 

^o virtute habebuntur. Sulpit. TheflMi» f«r? PhlM^ST*' 

^^^^/^.JSupra ^tz. Sma:^c'^Sclnru?ft! *'^ 

finem luius belli , qui non datur /^^'f"-' * J*®" ^^ " " «'^^ ♦ nec 

iine oppte(sioAe libertatis; exten- ^^" o'«n «wit poe"ta,H'«r> t ,« fc rf, 

■datur itaque hoc belium vtcun- bensproH^c/aiTicjvtvuItSeriiius: 

jue miferum : vt vel fic fruamur fed legendum Odonit , A ft'«ft»if, 

/S!*5?' J ' ir> ^.r«. ^^''*^TJiraciatpop.vti?//ow. 

fTO. Cum A»«mi».]Cum Cafiire jnde Sl'Jh ,c,mulier , vt Bfcoric 

.viftorepaxquidembreubvemet, salmxf Ogygio LyZ f viTnx 

6^c.] Auerfioneprecaturlonfum .^^^^ ogygia htftOa eft con?U 

C 



T^i^ i^ *^^onitam rafftur mdtrvm, fer ^^em^ 
ydcihw hkfrQdens^rgentemptBwaPhkium- 
0fg);fer9r of^^oH-^-^f^^ f^t^ fi*f^^^fheraraftam 
Conptuis terrk} 'vtdea PanPAamneft 
680 Cana ju^d^tofjne j£mi JuhrMfePhftiffe)^. 
Onufnror hicyo Phoeheydoce : qu* teiaymanufc[ue 
Romana mtfcent aciesMlum^ue pne hofte ^ ? 
jg^i dtuerjaferor ffrtmvs me ducisin ottue» 
Qua mare Lagai mutaturgurpte NfU. 
^{j^ftmc egoifiumtnea deformss truncm arenu^ 

Ouijacetiagnofco : dubiam fufer aquora Sjrtsm^ ^ 
Arentem<fueferpr Lihjen,<jiuo trijhs Erimtjs 

Tranftulst 
lAcimum ptomontoiiara. PUn. PhatJaUa , longe inter fe diflS». 
m . caTio Lisut Bacchus did- Apud Pharfalmn quid^ in Thef- 
^' i foluendo , quod vinura ira- faiia vidus eft Pompeius l C«fa- 
modice haaftum membi» ibluat re. Apud Philippos m Thricia 
•S^ft^eir deai(* Brutus & Caffius : pofte» 

^sOxi/wwOVerbafuatYa. ab Antonio & oaauio. 
ririnfaMe ad Phabum, cuius nu- ^ €»i.^* eeU^mattHfque.^Prx- 
nUne agitata,fiogit fe nefclre quo fetjm ex MS.Puteanw% 

,"^ntiuip-«.;3a^c>.^v^ ^^zti:r\i:''^''''' 

ab acclamaiione Latonx , cacfo aue ftnehafieefi. ' 

Pythoneit 9ccf. ^ 68«. //«ll^tf.l Extemo. Ho/ar 

^9.Km/*o ] Ita Dif apud Petro- .«pud nialdres noftros dicefoatur. 

stiium : CernQ eqmdem.gemna quem nunc ivrrrniiffMs didmus. 

UmfiratosmonelhiliffoSyThef. eici.Otf. 

jktuque rngos y&juncra gentu eSi.Qjt^odiuerfAfcrer^lJnqtm 

, Jberd . &c. I a^gM.niM4tfis Cana diuerusotbis partes rapior ? Pri- 

tuiitilato/quet^mii&c-yiuiay mot me ducis in ortrn* 3 Aegyp- 

montem Ttuacix; &. Philippos tum innuit,.quo fugientempoft 

ctuitatemadradicem Aemimon- Pharfalicam pugnam Pompeium 

tis Thraciae : Vbi .videtur nofier c«far fecuturus erat. 

.'tnnuere , pugnatum ejfe inter 684.^« mare iMgaiy&c.^Q^S* 

■ Pompeium & Cdfarem , quod & feptem ottiis in mare lapfus colo- 

aPlerifqutaliu autorHmfaShum -rem eius & faporem mutat Nilus 

' efi^\ Virgilio t.Georg. Romanas fluu. Aegjrpti quondam rejgnatc 

laaesiterumvidere PhiHppi.Omd. Ptolomxo LagiF. lib. «. ifUSgr. 

ly. Met. Pharfalia fentiet iUum,, Lagai Ni7i.] Hoc eft AegyptH , k 

'9^£mathiique iterum madefient Ptotomxo Lago, primo rege Ae- 

, fode Phi/iffi,8c Floro libiMip. 2. gyptiorum,poft Alexandri inort€. 

Et Philipp.cu eamjfistvr^^mpe' eSs.HuncegoJV^Pcl&^KchiU 

-'ij generu humantfata commljpt la juftu Ptolomxi oDtnincandunu 

^unt. Locutis Interim de pugna 686.Duhiam Sjrtim.']^etiaiia.. 

Pharfalica inter PonQ>.&.C«f. At fam.^^'m.] Stipra^f.jtf^. 

Diftle coufundimtitf Philippi & 49yHAwtttqueftm Libyenlifi 

Africimji 



'& 



Ciyitis Bfiiti LiB.T^ ^g 

Ttanfiulit EmathMi aciesjt/mc defrfer Jiitii ' 
Nuhtfer^ colles>at^tfe oirtam Pjrenen 
kfi jihriftmur.fmtrUfedesremeamHs mi^hSi : 
ImfiaqtieinmedtoferMgunturheHafenait^ ' 
Confnrgtmt fartesiterumitotifmquefer orhem 
Rurfns co.noua da mihi cemerc littorafotttit 

TeUurcmiiuenouamividiiamPhofhePhiiiffou 
4% s Hac att : ^ laffo jacuit iefcaafunre. 



f MftTT^JiitiV dicere,/fr»r Lihjtn 



ab O^ttfo roneiaiMltts nauali 
^93*NousdM mihi tenmc,} 



^rtt»,pro in Libycn,f jTtinjr _^,- -^ -w n».„ ,.^^ 

6Z9,Nune defuper %4lpisy &c.'\ Concede, n vtdeam pofinsmiiM! 

' Expedidonem Cxfaris per mon- 1» a!tbi,^iiamvblconSexf Imel. 

xes Pyveaxos in HiTpaii^am defif- lisimus autem IpTam vidiflle ea 

nac , expugnaturi Petreium tk qn« in mari Hidriatico & ad 

Afranium,moxPompeij/iliosad Mafsiliam Caefiiris tempore ce 

MUDdam. ... . ft»/;»nt;&nuncvidef»aliasapu4 

6po. Patn* Jedes rem^amwm Siciliam , qu« ^ Anguilo comrl 

vMfu, J Cafar Romam reuerTus SextumPompeium eerentur* i 

Rcmp.conffituet. . ,. ^ «n Antonlum ft CleoMiram S 

69i.In^Aauemmedto i&c.J tmti k€&zco, Suipit, *^ ^ "• 

loterficieturdacfrrinfenatu. <^/J- ^/«-^ltalef endum, noft 

e9i.CoH/uriMnepartesteerHm. ] /«/j^^aut /^.sic & Ivibeiit* mm! 

OAauius & Antonlus vlturi C«- Puteanor.& Thuani.Gn)/i«« A^ 

.Cwispercuflfores Brutum , Caf- /o Wute defeita furort ic^f 



C ) 




M. ANNifilLvCANl 

CIVILIS BELLI, 

S 1 V E 

PHAR^ALliE, 

LIBER SECVNDVS. 

ESr vbi conqucftus nofci ventura Secundus, 
luftitio in di6lo narrat fcra tcmpora Syllaj. 
Poft ksec Biutus adit conlUnti mentc Caconem i 
Cui rurfum nubit funcfto Maitia culta. 
It Capuam Magnus : late occupatomnia Cxfar l^ 
•« JTeque capit Domiti : fequitur tum cpncio Magiii, 
Brundufio itnatus,cujus tentare rcmota 
' Auxilia : obfcflufque tamcn vix cfFugit ipfe. 



%Tif^ ^^wf is^ ir^i patuere dt»myman'$feftdjue heUi 
«l^ Signa deditJKud$iSilegef]uey^f<tdera reru, 
^J^JP^ Pr^fda monfirtfero njert$t natura tumultu. 



Jnd$x$tque ftefas.cur hanc t$b'$reStor Olymp$ 
5 SoU$c$t$s v$J$sm mortal$h$m addere curam^ 



Slxc *"""* ^ prodigia folici- 
^Ji2t t«idinem>& ciiram fcien- 
diquid haec portendere nt.kiiece- 
rant:bella niox ex arufpicis,aftro- 
lo^ , PhoEbrdi? vaticiniis prx- 
difta, tiniorem & confternationg 
IncufTerant, lonem itaque preca- 
tiir pofta,nc Ii«atfortes futuras 
vel ^ porteatis deorum , vel h 
prxfagtis honuaum praefcire^ Qe« 



Nofcant 

rique ey antmo mtferis priafqiiam 
l fato fiant. Irs patuere deim^ 
&c. ] Continuo ctades hominum 
ventura*j^ue damna •Aujpicwta- 
tuert «Wm.^c.Petronms. 

i. Monflrtfcro tumultu. 1 Q^i 
toto orbe , tot prodigiis praece- 
d€tibus,ftatim coortus fuit. f/orr. 

^lrtdixitque nef m.^Hoc eft,na- 

tura prxfda rerum futurarum,an- 

te tempiu deaunciauit bellu, quo 

crudatu« 



CiviLis Belii Lii^.ir. 53 

Vkfi^ttt 'ventm^t vt dira ftr omimt cladet ? 
SJ»fifarens rerum citm frinmm informia regtuh 
M.tteriAm^tit rudemflamma cedente receftt^ 
Fixir^n AternMm cMufasytfna ctmBa coercet^ 
^oSe iimque lege teMensy ^ feculajujfaferentem , 
Fatorum immoto diuifit limitemundum : 
Siue nihiifofitum efi^fed fors incerta vagatur^ 
Fertofue referttfue^vicesy^^ hahent mortal$a cafnm : 
Sit fuhitum quodcun^ue faras ifit cacafuturi 

1 5 Mens homiffumfati : ttceatfierare timentt* 
Ergo vh concifiunttiuantisfit cladibtts Vrhi 
Confiatttrafdes Suferumyferale fer njrhem 
Jufiittum : tatuit fleheio te3us ami^u 
Omnis honos : nuUos comitataefi fttrfura fafcis» 

lo Tum quefitte tenttire fuos%magnufqi4e fer omnet 

Errauit 



«rodotiit anmoniiii ex liwtii iro- 
■HjitfiitiaB nMlorimi grauior ef- . 
fet & diuturai6r.CMr/!M»c.]Auer. 
tfo ad louefn,qua quarrtt caunias) 
cur ■lortalet hoc pafto pneoionL . 
tos (uorum maloruai , 8^ miCeros 
ttSc aote tempus voluerit. Hor- 
ptnf 

yStue partmy^c-ISiue (tx fen- 
teiitiaStoSconim)omnia cegaatur 
fiitali nece(Yitate , 8c lecibus quas 
ab orbe couditQ pofuit i>eus« 
quas: fe.mel iuHityOuibus (emper 
paret ; fiue > vt ▼otunt Epicurei, 
temere omi^^ cafibus euenl&t f 
Bt f^e/ctamensh9miHumfiUt./or' 
tifquefutura. Statius Theb.f.yi». 
fer£ feu conditoTiauls , (Src. Cic. 
Diu. pr^fcientia malorum cui 
prouideri 8c caueri non poteft, 
laatilis eft,ftc.vide & diflTertatio- 
nem pauorini apud A. Gellium, 
llb.i4.cap.t.Senec.pa(Km &Bof- 
tJum. /nfomitf rerna. ] Intetligit 
cbaos,& rudem iUam matcriam. 

9. J^4 cunffat&c. ] Qiia lege 
cnn£i gubemat ft regit ; eadem 
quoque 8c fe tenet. Brgo vt StoT- 
cus fatetur diuinam prouidenciam 
Offlala moJia^Mrteufius* 



10. St quoque Le^ettnem. ] Ita 
Seneca de Deo ex Stoicorum fen- 
tentia:5c»^r paret, femfi jujih . 
Grotitis. 

I r^ FAtorum immoto» ] Hoc eft 
firmo , immutabili & ineuitabiii 
termiao ac £ito omnia diftiaxit^- 
Hortenf. 

ti.tojitumefi.^^fito decretum. 
Port.'} Kl\'ifors. 

14. Sitfuhitum , &c. ] Si caTu 
fiortuoat omnta eueninnt ; id quod 
negant Platonlci , vt fubitum Sc 
improoifum <k,quod fiiturum eP. 
Sit cscm. ] Ignoret mens hununa 
ea , qu« (iat eueittura , ne ante 
tempus tarbem 9c crudatum ad- 
fcrant.f/tfwi/^ 

16. Ergo vbi condpiunt , (STc. ] 
Poftouam tgitur ex oftentis 8c 
vaticiniis ionotuitquantas clades 
allatara eflct prodigiorum ccrri- 
tudo:itidtfta eft iuris dic&di ftario 
ceu imermiOfio , quod non niH in 
ptibtica calamitate , ludu aut ne- 
cefilicate <iebat.Krtt.]idij,Ori»/. 

18. Latuitp 'effcio j&c. ] Magiftra- 
tu« omnes fumpferfit plcbeios ha^ 
bitus*neqtte ^vu^go difcerojbi-i- 
tur veft*. ipfi eonfules cxoebjat 
gorfaram, C |. %i»Si9 



54 M. ANKiCl LVCANI 

BrrMMtfime vw d§lor.ficfimere^imo 
Aitomh* tdcmere domm^atm corforanoftdt^Mf 
Comctmmdta jacemti nec mater crinefolitto 
Exifit iU fottoi fnmMlorum hrachsa flanHns : 

&5 Sei mm memhra fremit fmpente rigtntiaWa^i 
VnltmfjsteexanimeSiOcnlofiiiuiinmortejacentes > 
ifec dSs eft ille dolotyfed jam metm : incs^hat amens^ 
Miratnrqtse snalum.Cultm matrona friores 
Defofuit : metftixisse tenent deluln-a caterusL* 

30 HAlacrjsnss j^arsere DeosJasLfeBoradstro* 
uifflsxerefolo : lacerdffsse in lisnisse facro 
jittousttkfssdere comas : 'votifytse vocari 
^Jssetat crebrsofersssnt tfisslatihss aures. 
Nec csisUtsLfummi temflo jacuere Tonantk : 

5 T Diuiseredeos : (^ w//*f if^// ^/5r 

Jnuidiam 



lidolore filent fiupentque 911I 
anlmain fua eKhauoti «dAant. 
vbi vero expirauit» conclaoiabant 
Hr nomine ter vocattini inbebam 
«eternum valere : S^itue tmimsxi^ 
im PdiU ^^Sterutm^ vote* 
Vir^.f i.Aen. hinc eeHeUmtwAtk 
defpeiationis prouerbinm abiit. 

t^ Exigie aa fsuos^cA Tan- 
miamprxfica modum luftus & 
planftns ilgnadat. vide qocad 
5en. Troad. ifC, 8f . 

«5. Sed cummemhra^&e^^lcam 
vero mater in extremo ouaii am- 
plexu premit membra rigida. 

36. Ocuio/que in morte JMceH" 
tet.2 Ita manufcripti , non mtm- 
ces. quod huic loco minime con- 
nenit. Grotim* 

^^'Needumefi^&c.l Micyl. 
los ruTpicatnr haec ttfc tranTpo- 
fita, legendumqne : Nee dum efi 
itte metm , fid jsm dolor , quali 
dicat, omiu jam vitx fpe deplo- 
rata metum In dolort abiifie. /m< 
euktt amem») Superinftat filio, 
prc dolore iftuniens. Sut^t. 

28. Cultus matroua, &c.'] Sic 
jam nutces veiUs mutatione, 
flanftu i (paiib crinc > luau. 



fuMlicitione dolorem velnii ia 
publica calamitate teftantur. 

) 1. •Ajpixerefiio. ] in templia 
fe profinuere. Grononiut l^gir 
%Adixere,yit in MSS. quatuor re. . 
pent.Neque enim impetu fe pro- 
ftemendi fed deoenti fobmisfio-. 
iie,ft approxlmando , vt Apuleii 
veibo vtar,osterrx,hiqtteeo ha- 
bitu aliquandiu permaiiendo,Ve.> 
nerationem monftrabant. Sitiut 
Ub.u^^dfiiuntpronifiuottentid: 
corfora terro. 

}4*Neccunlfa/ummi^c.Dg'' 
uijere deos.1 Sed alixaliadeo- 
rum templa petebant. 

?f. Et nuilit defuit 4trtt^ &C.'} 
Di*s,qui non exaudircnt fuppli- 
ces.lnuidiamalicui facit qui ejus 
fxuitiam in odium adAaat.^nte 
'pf** > ^^ meariforet inmJUofior^ 
«r«.Ouid.Met.7.vel, Ne tnuidii 
& indignationem diis inter fe 
moueret omnes (requentauic . 
aras,nuUis defuit. Cepuiatiua fc. 
pro disjun&iua polita , vt fu- 
pra monui 1. 1. yrC t %i. quan- . 
doque pro negattua praeceden- 
te neg»tioue qood noftro vH- 
tatun» , iafra 7K. ajf. Ub. y, 

40. Nu ws 



Civitis Belii tlB.II- ^^ 

Sciffn ^eiutSifHdnBH lutentes atra iMcerfosy 
Nttncy^t-fi miferA contumdife fe^prAmatrtSi 
Nunc laaiate ccm^yneue hunc differte doUremy 

40 Et fummUfiruatemalis : nuncflere fotefiat 
Dum fendet fortuna dtdcum : cmm 'v$cer$t ulter% 
GJUidendum efiMs fe fiifmulss dolor $ffe lacefiit* ■ 
S^ec non bella^/vm dttterfi^ttt caftrafetenies. 
Effumdunt juftastn nujiminafi.ua tfttereku* 

4 j O miferafirttSy^uod non im Punica nati 

Temfora CanttdrumfuimtuP^rebiA^tteyjttuemtttt. 
Nom f4cemfetimtts Sttferii date gentihtu irai : 
Numc njrhesexcite feras : comjurejt in arma 
Mumdtis ** jichamtemjs decurramt Medica Sujtf 

f o Agmttmit : Maffagetat Scjthicus non alliget ifter % 
futidat ah ext/emoflattos Aquilone Sueuos 

t ^bisyi^ indomitum Rheni cafut : omnibus hojtes 

Reddite 
40. Sunefltrt fmfisti&e.^JtU mevM aliqnoc gentM Immaiiitate 
cet Indulger* hcrymis ft 4oIor£ ba«baras , cum qatbiu aUquando 
laftu&tat>q««AAuBeiiMrvic«- Pop.&oaUyeUiUB babttcstt. H^r- 
gic; •tcumakerYlcertt , Tel^x tenf. 
jnimo vel fimulate gandendu eft. 4^. Bstdttftnt.'} AdueiOlis oot. . 

43. Diuerfimnctbfitnt , &e. ] 49. ^ckiMtniit. &C.1 Contra 
Altcratva % alij Pompelana , alS^ nos ventant Partia ^ Sufis ciuita- 
Csfariana. tePerfidis. lib.8. ilrr.ia^. Peifc 

4^. O mftrifmit^ &e.'\ O fe- antem ft Medi confus^ ponuntur 
IkesiUos, qnibus contigere ho- pro Partliis grauibus Hom^ nomi- 
fies extemi,vtcttnqae crttdeles,& nls hofUbttt , apttd quos CralAis 
«i^btts natia temport Pnnicorum cum filio U exerdtu nuper perie- 
KeUorumcomigit oppeten» , vel rant. 

clade Canoeofi , tn qua pctitk P^ f o. MttgkgetM Scythtcm'} Ner^ 
AemiUHsCoC cum a^ooo^Ro. que Ifter pvohtbeat Scythas 8t 
nan. vel ad Trebiam iluiu vbi L. Sauromatas quomtnus in nos Ir* 
SemprooinsCoT. magna clade ab ruant. Ad MaiTagetas verd no» 
Annibale viftus fuit. roiferos ben peruenit iftber , neque i Scythi» 
nos, qui in hyc cittiUs belli tem- fluit. 

pora ioddlmtts. ft. FUuos 5M««Sj.}Battaios,PQ- 

47. Nm PMtm fmmm^l Con- lono», Pomeranos, qutbos caiii* 
cfCmbquodnonrecttfentbelhim; rtes flaua. 
Ml quod petant aliunde (ibi io- yr.^bu jElbt. Germanlff flu.t' 
ierrl,quam ^ fuis. Dntttentibtit m6tibus Bohemix ortus. /«H^omi- 
f r«#.3Coocitefit tantum auas geo- tu Rheni c«^Mr>]ilhenus duos ha* 
ces ad arma aomana laceflenda,li bet f6tes inter Rh«tos, quos Au* 
omaAtA beUandiim fit. indt entt- gulluf c«)Arcilit,nd domuit.Sumh 

. C 4 . 



f6 M. AtiUAi LvdANi 

Reddtte n9S f^fulfs : ciuile auerute heUmn : 
U$nc Dacm fremat^^nde Getes : Qccurrut iherit 

jj ^ltet : mA Eodshicvertdt fipMph**retras» , 
HttUavAcet tshi Romd mantss.vel ferdere nomem 
SiflacetHeJheriumSuferiyCoUapfsss insgnes 
Vlurimus ad terram ferfulrmna decidat ather^ 
SAssefarensyVtrafe[uepmtsl fsrtefque ducefquet 

40 Dumnendum meruere^feri^tantonenouorum 
Prouentu fceierum auxrssntjVter imperet Frhs} 
yiss tdtstifuerat cimlia heUa moueri^ 
Vt fseuter. Talespetas ferittsraquerelas 
Egerit : at miferos angitfua ctsra farentes% 

^fOderuntauegrduisviuacsafatafene^ay 
Serssatofqtse itertsm heUis ciuiiihus annos* 
Jitqtsf aisqtsis stoagno qtsarens exemfia titisorsy 
ifon aisosiinquit^otus tssncfatafarahanti 

cSsm 

34* Ditem p r s mo i t mds Gotos.) profocura. 

tematix Europeae pop.KWisdhi» 64. Bgsnt.l Etfaadtt r «t» n^ 

JdoldAui^TrMfylHtau, O^curnUi rst»ri§*%Ac nUfiroi mtiu^c } Se«: 
&c. ] occupeacur Pompejas &. aes de legtbw laconim qoeftoft 

CKfarextertiis bellis.alterla Hif- 9t oimio de flanMoe^qiiod b«c ii» 

paaos,alterdttcatlegAoaesiaPar- temporadureat,9uod£aciiiu>ad. 

thos pharetratos. miferint digoom tamloogo «u<u 

$6. NnlU vsctt tik Xo9m m^ Iuu.io.rat. 

mM.y Omnes geotes RooMm vm-. ^. •yitqut dHquu, &e.^ Atqu» 

dique lioftili aaluu> petaat. KW altquis leaum exprefiurus pr«.' 

ferdere , &c. ] 5i vobis 6 Superi Teatem calamttatem^epetit ciui-> 

decretum fit fuoditui perdefe lis iocer Marium & Sjrilam belli- 

Rom.aomen,veftra maau pereac, fiuiem » c«i haoc conftiert. Audi 

^lmine coelitus ia terras miflB». Dioaem.lib.41.Iiun cum tras ctt> 

6o.DumnoHdHm.meruereJ}Knit' piditaterqae eorum qoi Romam 

quam duiH polluantttr (aaguine. petebant,rec«m expendereat^tnc 

^m.]Pefcutias. moriaqoe repeteteot mahi rupe- 

6uprouemujcelerum.'\Vhettut riorum }temponim , qocp;itrim 

fcelerum.(Oi>. 1 Ali j,Or^f . i]»fi fen(«rant , partim ex alijs «n. 

6t.Vix Miiiyjd^f.jciuile beUum dierant,cogitantes ouc 8c qaanta' 

non erat mouendum , vt neuter Marius ac SjUa edidiireM nctao- 

imp. id eft , pro ipfa etiam liber« ra, nihil de Cxfare modenri flbt 

tatetuenda.i^M*mO^Uj,»ioM«rr. pollicebantur s fed looge plura 

tf |. Vt neuter. Nec C«lar , nec atque atrodora metuebant, qiio<> 

Pompeiu^. An ergd taata clade eiusmilitesmajorieic partebar- 

armis ciuilibus omnia mifcere barierant. 

oportet , vt neuter laetam vido. es.Tuncfdtn/^c.') Priori cioill 

riam repoftarit ; Feriturn* 3 Nil bello toser Marlm & SyUam. 

69.Cun^ 



CiviLis Belii LiBlTf. 57 

Cnmfofi Teutonicos 'Vi^^r)L$hyc6fqMe trMmphes 
7 o Ex^timofa Martus cafnt abdtdit 'vltta* 
Stagna amdi texi e foUylaxaque paludes 
Depoptum fortunaytuumi mox 'Vtnculaferri 
Exedtre lenemylonguj jue $n carcerefador* 
Confuly gf eue ^fafeltx morsturus in 'vrht 
75" Petnas ante d*ha,t fcelerum^mors iffarefugit 
Safe 'virumfrufira ^ue hofii efl conceffa fotefiat 
Sanguinis tnuifi.frimo qui cadis tn sBu 
Dinguityferrum^ue manu torfente ren^ftt\ 
Vfderat immenfam tenehrofo in carcerelucem^ 
8o Terrihilefcfue Deos fcelerum : Mariumque futuru : 
^udieratque fauens : Son hex contingere fas efi 

Cotta 

^9. Cum ftofl Tcutonlcosy &c^1 T" J>fp9fitum.']KeC!snmiun ad 

Pof^quam triumpliaflec de lugur- reptimum Confulatum. 

ti» fubaAa Numidta : 8c pollea 7J- Exedire, ] Attriuere , c )ni 

^Cimbris & Teutonibus. fupt^ fumpfere. 

Ub. t. Hrf. 2f^. 74. Confnl , &C,'} Cof; fc 

7o.Exullimo/aManm ,&c.2 ptimum futurus 8c vUtoi: 

C Marins inuiden^ , Cor. Sylls - vltorque hoffium moriturus iik 

gloriamtraditi ^ Boccho lugur- vrbe. 

thx;8c ambitione ardens,delatam y^.PcinM ante dayof/celerum. J 

SjMx contra Mithridatem expe- Tulit jam ponias eorumfceterum 

«litionem , & imperium abrogare qux pecpetrs^rus erat poftmotf o 

•er Sutpitiiun trib.pl.conatas,Syl- Romam reuerfus Mort ip/a ^&^ . J 

laro,qui adbuc in Campania focia* Camifex Mlntttmennum,Ciaiber 

tis beui reliquias perfequebatur, ceu Gailus^ingreiTus carcerem te> 

irrltauit. Hic itaque exercitu Ro- neiricorum, percuflurus Marium . 

sum duftb, Vrbeingreirus, detii- vidit ig.iero tx ocuUs Marij emi - 

^tos aduedarios ex S. C. hofies cantem , audijt43ue vocem : Tun* 

judicatos vrbe expulit. Elapfus kemo Marrum interficnt audes> 

niga Marius, in Mintomenfium Territns fu«tt Cimber,ft Mintur. 

paludtbus , .den&erfus calamis & nenfes mtferatione & reuerentift 

palttftribus herbis teAus delituit. viri, quoodam vindiciSjZtafiar AU 

iuac emergens equitum ftrepitu &i,Marium dimifere. 

terrhus» abiisquosGemtnianus 76. Hofii efi concefi^ f^f^., 

B^erat deprefaenfus, Minturnas fias. ] Cimbro , oUm i nume. 

In caAodiam , vt publice necare- ro hofiium ^ MfoAA 4eiiiAo<> 

tur abreptus eft. ' rum. 

7f . Stagna auidi , &c.J vuidi 77» Sangumis ihutfi, J Marjl» 

MS. Puteaoor. vnde promptum quem vidorem oderat» > 

emendare : Sta^na vdi texerc »0. Deot fcelerum, 'J yurla» 

foU Nec dubitem, quin ita legen. 3cuc TroniiJLVf, Di)[ autent vtriuft. 

iduav. Grettm. %Amdi texerefoli'2 <iue (unt generis. Mariumquf 

BibuK. iMxaque paludes. ] Qux futurum. } ^mpharice' futurun 

iiUximk demerfttia adoUuccent» fc^crudelcmvUorem. 

^ S 



5? MANNifil LVCANI 

ColUtihi : debet mtdtaihtc Ugthus am^ 
Ante fu4mimortes : 'vanum defontfurorem» 
Si lihet vlcifci deletAfunera geutis» 

'85 HuHcCimhriferuatefenemMOHillefauore 
Numiuisiimgenti Suferum froteBus abira^ 
yirferusy^ Romam cupieuti ferderefato 
Sufpcieus^idem felago delatus iniquo 
Hoflilem in terramiVacuifque mafalihut a^s» 

50 Uudatriumfhati jacuitPhr regna lugurth^» 
Et Ptenos frejiit cineres.folatiafati 
Carthago^Marsuf^ue tulit : faritirque jacentes 
Ignouire deis^Lihjcas ihi coltigit irati 



auieft. \ 

Siy^num AefonefuroreJ} Cu- 
piditatem inei intenmendi. 

SS'Hune Cimhri/eruafe/ene.} 
Me Czuitunim io Romafios,& in- 
-ierias ex iUis relaturum cinibus 
tuis ab iis c«ns. Non iUe fnno- 
r9y&c^2 Non iUum reruabant ilii 
quod Mario fauerent , Ced quod 
l^omx irarcerentur,hocefiero vi- 
ro vCuri pro luo flagello. 

»6. ^h irA/Src-'} Malim Hc le- 
gete: 

■ Nm itlefduore 

Numinu, tngenti fuferHm fro^ 
teSf$utktir*^ 

Yirfermj^c» 

MeUa^ enim fic cohanret fenfus. 
iitonm» 

SS, SufidensA Q^i rel vnus ad 
euerGoncro vrbis (ufficere potuiT- 
fet,fi volat^t.HorrW^ laem pe- 
loro deUtm iniquo. J Marius k 
MTntunienfibiis dimifius,iter mft- 
re verfus per deuia corripuit , fe 
in fcapKainconiecit, infurgente 
tempeiUte gubemaculo tra&o 
delatus eft ad ihfulam Meniagen, 
vbi receptUqiuburdamfociis,au- 
ditooue firmm fuum cum Cethe. 
go faiuos in Africam euafifie ad 
H^empfkTem , 8c ipfe ad agrum 
C«rcba;iaenfem trajecit j ibi io. 



rt 

terdiftus a Sextili prxtoris liao- 
re , ne in Afirica pedem ponecet. 
i?e}iM»»«,inqait Marius, frMri, 
vidijfe te C. Marium exulem m 
ruiUribm Carthaginisfedememt, 
haud male fortunam eim vrbu, 
&fuarum rerum mutatiunem in 
exemptum ei proponens. Plutar^, 
chm.Et Cimbrum in MariOyMa- 
riunMue in carcere vi^nm.Q^od 
Confut totiens,exutque.yx exule 
Confut : Et jaeuit Ubycis com- 
far ]aBura ruinit/^c.Maml.^ 

89'HoJhtem in terram^&c.JCvA 
iiiterdicebatur ^ Prztore , ho(tis 
decIaratus.W,M«riolaJEefam,qui 
eam fubeeerat. 

9o.Nuda triumphatij&c.'] Hy-, 
patlateyifCe nudiis, vet defolata, 
incoUs vacua,aut rara. TiriumphO' 
ri .3 De quo triumpliarat. 

gi^t Pdnos preffitcineres.^ Nl 
imerruinas Cartbiginis ali^uan- 
diu deUtuit. Hortenh Sotatiafa- 
tiy &c. ] Carthagini folatio erac 
Marius hnc miferiarum ada^s 1 
Mario,homulo, tantx vrbts exd^ 
dium & ruina. 

^i.LibycasltfhnA , ImnMiaes, 
quales folent efie barbaroruih* iH 
coUigitirM.^^Marim clade nuuort 
fi qmdem carcer,ffatena,fura,exi» 
tium horrificauerant dignttaeet^, 
florus Ub.5.aip.a. 

9^Vt 



Civn.is Beili Lib. ir, yp 

V^ frinmmfortunaredft \feruthafolu$t 

^5 ^jm$fM\confl*HofiMAS ergafiulaferfo 

Exeruere manus^nuHt gefiandadaboHtur 

Ssgna d^cis^ifi^m fcelerum \amfecerat 'ofsnn^ 

uittulerateis^ in cafira nefas^fro fata \ qstis ilUi 

Qnis fuitille diesyMarius quo memiavi&or 

loo Corripfsit ? quantoque gradu mors fsjsa cHCHrrit ? 

NohiUtas cum fflehe perit : latec[ue njagatur 

Enps : ^ a nullo retteeatum efifeBoreferrum* 

Stat crssorin templis : multdque jt^entia cdde 

Ltshricafaxa madent.nsdlt fuafrofuit atat* 

1 f Nonfenis extremumfiguit vergenttbtte annis 

TrAcipitaffe dtem : nec frimo in Itmtne vitA- 

/nfantis mijert najcentia rutnferefata. 

Crimitteqtto parui cademfotuere mereri ? 

Sedfatss efijam foJfemori,trahit iffefuroris 

Jmfetasx 

94* yt frimumfmuHa redit.'} OMSiiita celertute,cnide]atatirque 
Cma C.Cinna Cof. ad popjreter- - inagiiitudine.iSN//>>. 

ret de reuocandis ^juos Senitus, loi. NobilitM cum flebt pe. 

Ita Tolente StIU , hoftes iadica. rit. ] lege Appiannni ae hac re 

iierat,& de adrcribendo nouorum latius de ciuili bellFlorum lib.|:. 

duium x.tribus veteribus xxxv.^ c.s i.Plutar.Mar. 

difsideotibus CoiT. ia media vrbe loi . «^tf nulU reueauum ejt.} 

dirceptatum eft. Cinna Vrbe pj4- Nulli pepercSre » ne lis qui- 

fus ^ Ca.Odauio collega, folici- 4em» qui ad templa ]>eorum 

tat vrbes itAlicas t vires vndique ftatu^Tque con&^etaot. SuUnr 

contrahit,reniis etiam ad liberta- ttM. 

tem vocatlsjreuetfum Mirium fi. loj. Stat cruor f« templis.^ 

bi jungit, quadruplM agmine vr- Neque iis parcebatur , qui jt4 

beniintrantCinnaiMarius,Carbo4 templa & aras confugerant. 

Sertorius , ta aduei;(arios defz- lof. Non fenm extremum% 

iitunf. ' &c.'l Btiam fenibus alterum Sani 

0f. C^n^^r^ J%^M ^!^C'\ ManU pedem in Chafoatis Cyqiba ha<> 

cis«fciit«m5fatiidrcrui , mDJo bentibus, morten) acceletabant, 

crgiftuUdmfi, cape-mirr arma. Vergentihitt annit. ] Ad ipor^r 

96. Nn&t ^/W4jrrfd,c^c,]Ncind t?m fe indinantlbnfi, Sidpi^' 

Ad Miriufn tn bonote iilLquo tiut. 

tratjnemofigcitfer, nifi quifttk- io6. Primo in limine* 3 fpfa 

wc I.TJlgiHs effei , veulffei nefanus ortu & princpio. 

Jnmilicbin, lo«. Critmne om , ^cj Ah 

pa^ PrtifAid f 7 ticcliuiK in innbcentia^^ aetate , cpmi;>ir&. 

ImttibilcEki! c;cikm Marun4m, ratio. 

iquavi vrbem ingrederetur. r o^. fegk mori. J Accepl^if 

400« fl^^ttto^.gr^j&cl aaiaoaiiiquaiii amittant. • 

n^.Vt/um 



tfo M.Ann^i LyCAKi 

110 Imfetm : ^ywfum efi lenr$ff$04tj$jfe nocemtemi 
In numermm fars maff$afer'$t : Maf$$$t€[m€ cruemtMit 
y$3er akiffftA v$$lt$m cermiee reckfost 
Vttm nu$c$M f$$det ire m$anm. fiei nmmfdlmtk 
Ofc$4Afo&$dtdJix$Jfe tremtmtsa dextrd^ 

X 1 5 Milie licet gl4$d$'j mojrtit no$$m pg$$a fe<i$$m$$t$$r,:, 
i>egener 6 fofmltts% vixJic$$U hnga decormm 
Sic m$erm'$^e virity medmm hreme dedectts amiy 
Et vitam^ dmm Sj&aredit^ cmifmttera vmlgi 
Flere Vmcet ? vix tef^arfmm fer^ vifcera Bshit 

Ito Innttmeras inter carfemtit memthra corona 
DifeJS$ffe $t$af$$ts : amt te; frafage maior$tm. 

. uintonii c$titts laceris fendentia catus^ 

Ora ferens tnilesfefia roramf$s menfa. 

Imfofmitm 

tio.VifHm tJfUnti.^XinMi ho» rip. Vix te Jfnrfumj&c ] yixc 

nlnis videbatur, rolum fontes ad nrihi vacAt llere te 6 Bsrbl» mani-v 

pcnam rapere» Ujtrttftf. Lentu ] hus militmn Sl turb^ diCcerp-. 

Ig.uui. tum. 

iii./iifiiiiiirr»m.]Aug€<!odiuw xxo.lnttt csrpemis. jDiTcer* 

uxat mimero » Aon qupd ia ipfis pentis « lacerantisj Corous, 3 

cauTa mortis inueniretur.GrtffiMr. Tu4bc multitudinit dngentis 

innumtrum pMrtm*g>Mperit.2 •*' /./,,*. 

Promircue tam inaoceatet quam isx. DifceuiJ[t. '\ltti repoTuimLfc 

iKKentet , ignoti pariter ac noti f r» ^fctrfjiffe. M. Bxbius fe^us 

cadont augendo duotaxat ni^ mpartes. ita Latini vrurpantvo-r 

mero. cem, difeeiere. C (cero oTfic. x t r* 

II i.Sfes vnAfklutn^&c.J Dc* Cumterr» difcepget. Sic eadem. 

derat qulppe hoc fui»fignum, vt vox infri lio. ixi. vfurpatur « 

iaterficereas quofcaaane ille aoa> Difcefit medium^ tnm vafi6$. 

refaUttaffet , auibns ulutantibns pea-m dd Htm^t confirmat hanc 

«ilul teljponderet > aut quibus emendationem noftram MS. Po. 

manum orculandani' non por- teanor. Grotiut-prsjkiemsierii.y^ 

texifiet. Sixnumfnciterat dexr Qui calamitatem ill w muUo ao- 

ernm tetigtffe tyrnnni, te Metcllo praediiterat. ' 

ii^Trementia,'] Metu mortisw iss ^Anteni , &c. ] M.Antonijv 

I iS^Degener ofofuliu^ &e,2 O clarifT. oratoris , qui immiHbs ^ 

^egeneresfqui licet vndique mor- trucidandunv iUUm. percuflbres^ 

tem minitentur^Ari^f gladii , ve- eloquentia demuiferat ,, ca^ 

finttamturpiofcunobfeqaiode- pitt abfciflum Aotuus Trib. de..^ 

I^ mtem vel longi£lfiftU:muIto. tulit ad MmAieat, coenamem ^ 

iniausredimere breuem i» rixi, qui capat IHud peit ftimmam 

eaqoe tgnonioiofa OMMuibvfque^ animi ac verborum. iaCbleatian». 

dum reuerfus Sylla ft hos qui aUquaiuliU comreaatum- roftris. 

vitamMariiauiBCxebaftteata.BC' Aeinde a£figi iuflit. vaL. Max*. 

mn»u lih> iU c^« <« Ckcr. 4e oratore^ 



fmp^fuit. truncQS laceramt Fnnhrta Crajfot* ' 

11 j SdUfa Tr^bunmo maduerunt rohora tabo* 

Te quoque negUitum violatA Scauola dextra^ 

^nte iffum fenetrale Dedtifemperque calentet: 

Maitauerefocos : paruumfedfeffafened-m 

Sangutnis ef[udit iuguioy fiammifjue pepercit, 

1 5.0 Septimus hacfequitur 9 refetitisfafcihus^ amste^ t 

Jllefutt *vita Mario modusy amnia fftjfo, 

QuApeiorfortunapotefii atque omnihu^ *vfiy 

J^a meiior : meusoque^ homini.quidfataparareutT 

lam quot afustSacri cecidere cadauera portum t 

^uP 

144. FtmBrtAi I Effenis- Mari j ampkxiis aru tantum non eo<lem 

■Mles. Craffos."} Pacrem $c filium tgnefepelitur. dexerd Miirij » vr 

ta mutuo aiterum alterius afpe^a mo^ irf. 1 1 ;. 

7K>rus lib» }.cap.2 1. filium 'k patre 127. %Anteipfum penetrale.^llA. 

In fuga lnterfedltfm,ne in mllitum Teftibulo Veftx : veh vt quidamK 

ihrequentium manus veniret:s,re>. ad aram. patlios ^ loco. Hortcnf, 

fcTZ Applan. Wp. Peperdt. 5- Mon extinxtt 

I « f . Tribunmo' mdduemnt rtf- flammam , vt cu i parum efiet Cin— 

Aor^tftf^a. lLocu»ill&ihcarcere, guihis. 

▼nde oMlefid praecipitabantur, iio.Septm* hAc fhquitur,&c.1 

oiadoit finguine ticinlj TribunT SeptimusC. Marij Confulatus.^ 

masiffratus facrofanfti. %Alij expd namque Inter fextiiit^^ft feptlmtl^ 

&oftra , vnde tribuni perorabant, intercedebant i j .anni. 

maduifle Cmguibe. Floros hoc ad^ i ? i . lUe fuit, &c.2 Intta diet^ 

MariumfiUumreto. miam inierat confulatum trede^ 

xz6,Te quotjuene^ieffum-JTe ahi,morbo laterali & iitfani^. 

%retum , quum ob pontificatum obijt annos natus 70. 

^enerarite' debuiflet. Sulpitiw, ijj. Mtnfiifue hmini quid^ 

^otius fenfun^ hiiic ditere' non &c. J Eraendo*x confenfu ma-- 

poKA: forte,T^quoqueinexem* nufaiptorum; 

WHfHi Vhlatd dextm. ] Id efl,da- - menfoqu*' homrns quiif 

tx paulo aote fidei. vel \ege.vM>- fAtapaterenti 

thus : & intetprctare, ocdfum Jk id eft*, menfo experimentis vit«». 



£ktellitibus Mari j, Scaraotara , eo qu7t fumma eiletfotorumdiflan->> 

«uod Marius illi kanum ofculan. tia, l maxima felicitate ad maicK 

aam non dediflet,quod fipQerat x»am. miferiam. Gtotiut. vel vcr 

motti addicentis Suprii habuimus; Hortenfius «cpQnit,qai in aduer» 

■ ' J ^es vnafilutH^ fi$ & fecundis menflls fufrat,qui& 

OfculWpollutit nnxiffe tremenf feta pararent & conftituerent^ 

cu» cUxtrit. Apud Flbrum.Iocus Menfoquf homini quidfatapa*-. 

HmlUs : Jimchariuf , ipfo vidente rarent, J fixperto onines cafuk; 

Mnrioconfojfus efl^\ quitif»ta.iem quos homini fata decreuiflent. 

filicet iUam manimnott porrexe^ i^^^.lam quotapudi&c.yTtasu. 

9at falutanei •Grothis. Te quoque fll jamad. horrendas dades inter- 

wegU&unh &€."] Mudus , in^uity Syllam ex A.fia reducem , 8c Ma-- 



4z M. ANNiCi LvcAKi 

73 s jiHt CMfMtttht fitsUM quotftrta CMtertt^ 
Tunc cum fen€ CMput mMmdhrerim^ue foteJtAt 
MHt0mittraltttatocumyR»mMtaqMeSMnn$s 
Vltra Cdudtmu^erMtit vuluerA Fttrctts l 
SjlU quetiite immenjis accepit clatUbus 'vltor* 
140 lUe ^uedexijruum reftahatfiutguinis Vrhi 

Haufit dumtj^ue nimtsjam futrtda memltra recidit» 
ExceSit medicina medumjumiumqtteficttta efi^ 
Hua morhi dttxereimMnus.feriere nocetttes i 
Sed cumjam fili fojfent fitferejfe nocetttes. 
X 4 \ Tuuc data Ithertat odijsirejolutd^tte legum 
Franis ira ruityuon vni cuto^a dakautury 
Sedfecitjihi quijque uefatfimel omnia nfiBor 

Juffirar^ 
txz aimo Coiifulem i^Stxatk, ij^.^mimKrO Aiinocat vetutad 
^pud /acri ctddere , &c> 2 ^^ pramMS. Puteanor. fcfaoluaes 
Sacriporcum haud procul ^Prsr- Damafippum bic iodkari Samni. 
oefte ,C. Marium (c. Marii fi- tem > oui Marianarum fttit paiv 
Jium , fiue nepotem tncertum > tittm.urm«r. 
SjUa fudic : cum autem Praroe- i|t. VUra CMtdinMy &€,"} Ad 
lu fugfiTet, obfidionemejus Sprl- porcam Collinam major dades 
la ddegautc Lucr.ofellae. Manus accepta fuic > quam quondam ex- 
cum percufUcttlum capcaii^ eua- ercitus Komanus acceperac k S&> 
dere,inhibitus,tnorcem*nbi conf. nttll>. ad Furcas Caudinas.Caudi. 



ciuit tn cunlculo cum fug « co 
jnice ftri^ gladio occurrens,^c. 
SjUa tamponium & Feleiinum 
Samnictum duces , quiad Cof. 
obiidione exueodum aduene- 
ranc , ad deaimim ^ Poru Col- 
lina ftadium confecucus magua 



af ;Furce,duo falt* funt fjlueftres» 
juxta & alti jugorum inter fe 
perpetuttate juodi. Hortenf, 

141. Dumque nims ,&c.}Cvim 
aduer(«riis& fedittofis optimos 
dues toUit , veluc acrior diirur- 
gus,qui membra fyncera Sc fansi 



llrage fudit. ^Apud SturiPonum cum putridia^ corruptis excl- 

tifCoiimsmT^^ampUmmikiASj^ dir. 

ia comddie.florus, i^^.penere 40ceees,lH\ac iUud. 

tj6.Tunc cum pene^&c'2 PrO' MctelUtStAtue tMidemquos per»^ 

miletat Marius S«mnitibus,qui ^ ditur* ar.biac 40.Se{Utores,Equl-' 

Ciiis partibus fteteram » fe traUr tef itfoo.vnatabella profcriptt.ft* 

turumcapuc Imperiii Homanis vov iUa Furfidu: Viuert t^quoi 

od Samnites. qui jam fpem con^ dehere, quivus imperaret, 

ceperaoc fe majori clade preflfu- 144. NocentesA crudeles jlfxUani. 

ros & mifluros fub grauiori )u- 14^. Tunc aatA,&c.'} impera- 

^o Homanos , quam ollm T, tum SyJIc de Mariams occideudit 

Veturium & SP. Pofthumlum non excendebat fe tai)tum in gra- 

•d Furcat Caudinas , faltum tiam SjUz , fed licentiam haoc 

abruptumlaAppulia,vbiRoma- quifque coi|uertebat in 6dij Ai^ 

ai k Saniiiitibus fub jugum misli. aut fceleris Ubidinem. 

tiW.9- - l^7'^eifecufib\auifq\nefM.y 

Propdfitd 



'K 



Civitis B£iLi LiB. U. 6^ 

JttfftefAtJtnfM^dftm tUmsni per v$fceraferrum 
ExefttfAmtdus : natt tnadHere faterno 

150 Sangmne^terfatttmejtyctti cerutxcAfafarentJis 
Cederet : infrutrum cecitUrtmt pr/tmis fratres* 
Bttfiarefletafuga y fern^ijta^ttevittafepultis 
Corpora : necpopulum Idtehrd cepere ferarum. 
Hie laatteofaucesieltfke^tte gutturafregit : 

^55 fkefe pracipiti jaculattta po.tderetb^a 
Di^ilttit percujfushumo i mortej^ue crttento 
VtBori rapuerejttas i hic rohera hujti 
Extruit ipfefuiynec dum omni fangutnefufo - 
DeftHtinJlammaty^JumltcetiOccupatignes. 

1 60 Colladucumpilo trepidantgejtataper vrhem» 
£t ttredio congeftaforo : cognojcttttr iilic 
Quicquidvhiquelatet fcelerum,non Thracia tantum 
^Vtdit Btfiont'^Jtahulis pettderetyramtii 
Pojtibus AntAt Libye ' necGraciatttterens 

165 Tot lacerot artus Pifufleuit inauia. 

Cum 

Propofito percuflToribus prDrcri> iaaiicleret;vsil.Max.nb.9icap.2. 

Storum ^ramio talentis duo* i5i. CognoJhitutiMie y&c.J 
us; indkibus pari praemlo ; accu- Ex aceruo capituni in foro con^ 
faatibus indicio , occulentibus geftorunt , catdes clandeftinat pa^ 
fupplicio. tuere. 

I To. OrrA^ttin r^,C^r.]A filUs, i6i, Non ThrMeia.&c,'] fion 
quU ipToruiD oKnmcarec pa- tot cstdibus inCames fuerunt,noa 
trem. tot caplta poftibus ftiis affixerej 

iSt. In. fatrum pfdmid, } Ii^ Diomedes rex Thradat , au| 
ralutemquamfratriscaputgerei^ equos humams camibus pauit; 
aflequebatnr. Sulpit, Antatus Libvx gigas qui hoTpi^ 

isz, Bufid replttofu£A.'\'Lir tes ad paUeftram prouocatos ti^ 

« tebras quxrebant in fepu&hris 9c ^ofque occidit ; oenonwus qul 

Infttis Krarum. fiUae fuc procos curru conTecn. 

I T4- Elifique.'] Strannilata. tus interfecit. 8t hts «ide My- 

if tf. Difiiluit, &C.2 AU), Defi- thologos , & , qux nos ad Senet. 
iuit. cxHerc,Vu,iK.iiS'Hetc.oet,iifC 

157. RdfMtrejuas,^ Prseripue- «4. ft Thjeften , ir€, i}8. ) quoc 
av,prcoccupauere,ne in manus ft faeuiit Sjlla ccdibus , quot aipi. 
cruciatushoftlumdeueoirent.j?0- taRomar ln foro congefta fue- 
irord 6uBi , &c.^ Ligna roti ful. runt. 

l6c. CoUd dueumj&c'^ Abrdf- i5}, Bifonu fiabulit ^cl Bi* 
fa mlferomm capita , vultum ac ftonts-daitas Thradx , a Biftonff 
fpiritum retinentia in conTpe- Martu & Calirrho€s fil. 
^um fuum Sylla afterri voluJt,vt 16$. Pijdafiemt in aula,'\P\C», 
UU ocuUs , quia ore ocEis erat^ doitas £Udos , regia oenomai. 

\66,Conffti 



<4^ M. Annjci LvcAWi 

Cmmtam tahefiHtmt^confusaafm ttmfwe Tmdrm 
^jmsere mtati m$fererum dextraf^eatMm 
Coljtgtty ^ p»0Hie fUUu€$t CMnkafmt^ 
Mejue ij^fum memtm e^fi defi^tmtafratrit 

170 Or:trego cu/^idumy 'vetitifqMeim^onereflammU^ 
Omma SjUan^ luftrajf^ cadauerafacu : 
Perfue omrtestruncoty cum ^ua ceruice recifum 
Couuematy^ju^fiffe caput. Qmd fanguttte maner. 
Placatos Catfth referam ? cut utatma trtfles 

175 Inferiof MartMtyforfannolentilue 'umhrUy 
PeAdityinexplet^ nonfanda piacuta buflo : 
Cmm laceros artmyaquata^ue 'vulnera memhrh 
Fidsmus, (^ toto qiMintas in corpore Cdtfo 
Nil anim^ letale datum^ moremqueneftnda 

t^OD$r$0mfas$itiat ftnmstkfarc^^e morts. 

uistulfoL 

iac«forttm confofa )acuirent, & fratrem, quem apud iuS. Catuli 

S2i»fS3^^* , fi^marli. fepulchruVtanquanrmnnSfra* 

jHSrrirS^.^^"*'^^"*"^»'*^ *"^ Placaturus,b?achij5,cruribu,; 

ffil^-;W'''"-^'''''^ "*ftMuribusmatiIatis,;xe^l^ 

l^Afeil^Tfe'^**^- r. """" «"^«"l^wrum iamifidnani 
i07.iVdr^,^c.3Qj„bus imernofci «orerrtur. 

-J*^i-*^^?«*'/>/«w,.^c.]tt0c catacatulo. 

i^ l?Jlv!r^"?'*f °*"- ^7^'^'^^nbus vmhtkl inuiti? 

^jo^infnm/lamms.yvetuem owMbus Catuli^ • 

fcHri^S!!*'-:'" * 5**r'*"t ^<*«*^- u'??- ^^^- 3 Petfolultmonuo. 

t^ll^PIz^ '^^'''''Fi^^^^^^ ?**^*»<> ^«^^«» «^"i"» i"fta noi 

Fer^*w emm mtftligit catdium fuerant expleta, niri hoftia atiqua 

A^T? l^^ ^**" viaoria,fiu ma^a, cu)us.fanguine litar^tur. 

l7??i:fy^"-^n^ ^ , J^'!An^*.]Ideft,nl&riasinferiasV 

citf^ l.r'''i?*-^r^^"**''il^ Cmguinemhumanum,quo exifti!^ 

i«MrT.'^VT/""*^^^i* tnabat fratrem Catul3m fatiarl 

2SJ-!-** ^<^*?»^ris triumpha- pofl^ , nondum alioqui fatiatum.. 

««•VbifeiMariomortidcftina. Hortenf. ^ T 

«SSlSrlrn"'!:!"'^ !!5 '*■ lr7.^ltiatiqHevu!nerMmem^ 

S ^Sni''^*'*""??^^*^*" *rM,^4smgJusm6brisfingula 

ftftbca!^»"'«if' ^•"'^* . CP°°*^ infligebantur vulnera & crucfatV 

CiaSIfeate; H^S"^^l«^'^e« i«o./'*rcenr«wr„.jMembmtim 

7! ; - ^ * ^J^ Jl?»a Hetijt cniaarcntjfupecftej eff« vita ad- 

dolonat 



l CivrLis BztLi Lit.U. 6f 

r Auitlfm cecidere manm^xMititpte hngus 

Palfitnty^ msfte n/a€u$$m fer$t aers miftw* 

^ HicamreSioUue JjfirammMnarss adnncA 

[ Ampmtat : ille cauis euolmt fed*6m orbes$ 

1 S/ Ultimdqsse effodit ^eBatis lumifta memhrism 

f yix erit nxUajidesytamftui crimtnis 'vuum 

Tot feenas cefiffe cafut. fic mole ruima 

IhraBafub tngenti mifcentur fondere memhra ♦ ' 

Nec magii informes njeniunt ad littora trunciy 

i^Qui medio fertire fret^* qttidferdere fru3um 

Issutt^ ^, nrt vilem^ Marij confundere vu/tum f 

Utfeeluie hoeSj^y eadefyste i^hnfit flaceret, 

Agn^fcendste erat> Vtdit Forttsna colonos 

Vran^inafuos cunarosfmssl enfe recifist 

J$S Unists fofttlum fere/ttttem temfore mortiu 

Tutsc fipt Hejperid» Latij iam fila juttentsts, 

Cemidity 

dplorif nmTuin. /f4/m>inipen' Onif*^md»rt') D^ocmare. 

vitCtSit^vtfiHttittfemari, i9i'Vtdie FominA coloHoa. y 

tBt.Mutomatu^^ Nonvoc»- Signanter Ik emphaciice expto. 

&. bnRiir FOftonff , prcneftin^ 

iSf. Sfkrmunity &ci1 Nattom.- teo^Io & culcu celebri , Aio^ 

i«4. Of*»xO oculof.jnk\»-,so- "»« ncglc&u. Odfnm. ] mbltft* 

phocles ifi OEdipo. Ra^tUt «<>'««• ^. ^ 

ima fumthut vulfos fimtU Euol- ^4» Frmtjhn* fuot, f^c. J 

uit orbesScnec. 0£d.i^f.p65.vide ^0"««^«« Prxacftc recepto Se. 

ft qu« nos ibi. natores omnes , Qui Matio fauiC» 

i96,Vix erit vH* fidts.jvix («n«P«tim interfecerac , partin» 

critdignttmfide,vnumcotpusca. «« vincula coniececat. Adueniens 

pax ftiiffe tot poenarum Cnmt- ff^ V. M. Praneftiaorum Ipe 

iii>.3Crudcfitati$.-5i*//irf«r. wmis per P. eethegnm d*t», 

i»7^Sicmolt ruin».'] AMificio- «ttra moenia munidpu cupcata, 

fum raentlum pondere. cum abiedis armis humi corpo*: 

iSpMtc martt informts y&c.l » proftrauififcnt , interfidcnda,- 

Non minus laccrum & defbrme * P^r agros difpcrgenda cu- 

fnit Marii corpus qmm eorum ^*»»^' ^nfe rtafos, ] Alii babenti^ 

qui coltapTorum sedifidorum rui. fectptosi quod ^QUwdi eft , nec 

oa attriti (Um; aut qui mcrfijfco. fatis i^inuoi. At mAnufcriptoa 

pulis allifi & pifcium efca fz&i, fequor , qui habent tnfi rtctpto r 

mus appeUunt.TVMiicf ,3 Cadanc id eft , in corpora «dmiflb. uro^ 

ratruncata. tim.. 

190. FruQ^umj&c.'^ Oculorum i9y. Vniut.pofulum , ^c.] vna 

pabulnm , & viuram voluptatis qoafi iaa , intra fpatium qno 

quam perceptttrus erat Sxlla vnus interfici poflTet. 

tfnofcendo Marium. ig^.Tuncfios He//ftn/t,&e.']^Xi**- 

tS^u Yi Tfi/tfw. ] vt viil|arem„ tupi;l«^ioaes coiicrariat partis, 8c 



ii, M, Ahn^i LvcAKr 

Cmcidit> tf mffifA mAcnlauj^t ouihs /? Qmm.- 
Totfimtdinfefto ]t4ttencs occum^rehtor 
SspefsmesyfcUii^ittefurorifubitAqueruigtA^ 

»00 jiut ceeli^tetrt^^ue iues,aut ^iiica cUdes, 
Humtiuam fttnafuit*denfi vix agminavul^ 
Inter ^ exangucs immijja morte cateru^. 
ViSoresmPuere mmus*vixcideferM^a 
Trocumbuntyduhid^uelaka9ttceruice ifedHlos 

W) Magnapremstjtrages \feragut«[Me cadauerafastti 
CsJis : vsuagrat^s eiid^nt corforatnmci* ,^ , 
Intrefidustantifeditfecurusahalto - , 

Sfe^ator fceleris \niiferirot miiiiatjsdgs 
Kon figuitju^sffe mori.congeftartcefit _ 

X 10 OmmaTjrrhenus Sjilana cadasscragurga,^^ 



in his Sanautes aaaf^pliwiiQOtf 
fuunque hi ex nalu foH MArio & 
Cioi» adbaeferanttin publicft Vtl^ 
la ( quae ia cao^ Maitio ertt) 
«i>artiacafi iuderat. 
X97» OmHU JCmm. 1 Onilia 



fendUiiuu/^«^iNi/.} NUtant liac ifc- 
iIlac.^i(i^im./^fOSc<niuiiM»s. 

aof . perdgnnt^ue (odAmerAfJ, 
Hoceft , moftttiiiio pond^ v^'^ 
«os necabam. 

»9$i ^idtwt^ J Cwa^nmaMt 



traitt lacainpo neiitlo^Kicafepu. fiiflfbcaot.Tf-wiunO Boromaqiiibiis 

&canceIfircoiiclufi , iaqurftf ca^la«tan»ab«ci4ra.\$«//iii««;« 
|M>onis<» quierane aocuft^ vtWy zvfJmrepedmMm^^c^^yi^ 

ibaot Centuii* fuffragia didnr«. editlori loco fedebarodo&is $^ 

t99* S^fAmesy &c, ] Bame, ^ator, Q^ fc VI. M^ ia dtcam. 

temp«ftate , raiois , terraB motiit con^gati« , Seoatom ia sedem' 

pefte , l>eUo tot periifle accepi- Beilonx Tocauit; apudquemdum. 
musaKqa«ido(iniiippliciu»vnius ' ' '" 



ittflTu tot cecidifte noa atBdirunu 

300. SeMie» ctades> ] . Csdej 
halKat maniircriptidiio.Gra«iitf. 

z^u NuHquMm fenut fme, y 
SenCiis eft t Tanta liominum. 
csedes » motbis aut allis malis 
imihmfuiit ioterdttm (orte, at 
pgnquam fuppliiciis imputata eft. 
Geettm- Denjivix ngminAvHlgi 
Imeri&c. vix cmU femff^at&c. ] 
Caedentibus vix erat fpatium fer- 
tl (fartagendi , oHls vi3( fpatium 
cadendi,in turba ftipata. 

aa}. Vix cdde , &c. ] P«to hi 
l^liftitttendam : quia fequitul*, 
fed iMo$.&t6t. 

Z9^ D»H4^l vaciUanti 9c 



Terba faceret,aHditu lamentab&t 
morientium quiriuttts pettecfne». ^ 
runt Senatores : ille conftaml St -' 
niliii mutato vttltu dicere perge- 
bat, et>s fuiimtimxMrationiuii^ad. 
bil>ere jit(>ebat,iiequecurarequid . 
fortsfiefetTqofllid^AoimnMlos . 
homineaftto tttflU caftigari. Pbit. ' 
Sylla. 

208/Miferi tot mHliAj^cCtn» . 
tum. ciuium M. io his Seiittofies> 
xc.ConfuIaresxv. Equeftris ordl* 
n}tM.Ml>.C. 

to9,CongeJhkfeeefitj&c.1CA- ; 
daaera in.Tjrberimjproiici luffa. 
qui ii^edoriim hand a^iiUf,prio^ 
ra vndis admifit , pefterliu ver6 
injie^ prioribus fttpetnatitmat|. 
(.). t.»o«Mdimtt^jL ■ . 



CiviLis B£i.ti LrB.ir. 6x 

h jlMUsum frsmi cecidtreiin cwfwa fu$mmim 
frutfires hMrerates,^ftragecrueuta 
6fterruptus aeiuis fiuxitprior amuis israq/sofi 
Ad motem fietit ^udajeeiuens : namjaugsuuis alti 
II f K// ^fecit iteftcamfumeitteeffufaferomnemt 
PrActfitiefte ruens Tjterina adfiumiua riuo, 
Harentes adJMutt atjuas : necjam alueus astmem^ 
^ecretinent ripayredeuntaue cadaueracamfo\ 
Taadem Tjrrhenas vfx duBatus iwimdas 
ix^ SaugMSwecaruleum totrents diuidit a^uor. 
tiis neiSaUss rerum^eltx his S/i/u 'Oocar^ 
His merutt tumuium mediofm tdtere Camfo t 
Hac rssrfus fatsenda manent : hoc ordme Mli 

Ihituti 
ut. tn corporA /Ummi»} PoRe- eft t Amnem non minent auc 
tias intedu cadaneraitprlorlbus 6^ alnetu ant ri|Mr . s fed ipfe exun. 
yrnaranmf, ooaflitnilae detner^ dans canwo red^ cadaaera , ^ 
u. nare diutdk fiuisiUneU?r«rrMV> • 

*i».Pracifie0s,^Pvotio A feenn- t*^.TMH(ism TjrrluuM-^EJftre^ 
m alneo difcnrrettter. Mdjire. J mttm conatttot aqitarttm inipedl* 
la cadaiten.^1^11 H^firf ttuts^ tamm in excnfrendo G«arf uitf rt 
&c,}Cru€mit FfiONhm^ tmrda in ip(b curfti i^fiinsttiae aqoa fo 
frd*nfitiMdausr*fforA.W,io. diuiferit.^iirrtf^ 

^ii^ar ammit. 1 Qoi erat ante • t «.^iait^iMif torrenn .lCnibte» 
o^Wra s nam p a fleifcir filbiBtlt cnm abnndaotia Tehementiaqae 
cadauerton oonmUKSmlpie. currenci^M/^f . 

•i^^^d mdemflent vndaft^ aa i .Hf/n#^.] En quiym uSHt 
famr. 1 Ad cadattemm aggerem FeUcHt cornomen djfeauendum' 
vd4m , vnda poaetior. N4mi ^»r«M> /inouit val.>iax. Itb.9. 
ff^pumu. 3 Hefaibendum poto cap^a. quem locum lege fir. Sjka' 
dmm. Stetlt flmnen obfefttm ca. Qn^ak Solinos c?.) diffmfmm' 
tefrflms^donec fiuHpiinis ilui r/, ^iMn/Wtr/f/ix. Indignaraa 
▼Mm fiecere. Grmm* Sduruinu pofta exprobtat illi rognomenta 
n«ri vufibiftcit iter.2 Copia (an. Antiphraftica ^qui tt Conferttato- 
gttkus impeUit vndas Tyberls» rem patri«,Pelicem,& venttftum 
qoi cruore auftus inunduiit • diciroluit:!iberot^aBftumr«ttv 
reddiditqae cadauera io agvoa ftamque appellault. 
cieAa. aa a .TutmUum mediefibi teUs* 

tij.Hdreutet.l «tafnantes^non re Cmnfe t } Di^tuxa abdicat» 
flnentes. Put^los feceffit, Tbi mocb» pe- 

aig. JUdeMutque cuduuoro' dlculari interiit magno honote in * 
cmfo*} MS.Pmcamor.redditque t funus elatus,incampo Maitio cre- 



itae , Tt ad amnem referatnr^ Tt matul eft & fepakns. 

ft qood feqidtnr Terbnm dini- zti.HAc rurfm Pt . 

iit. Sotemie atttem Cncano , 8c nene. 3 Talia ( inqttit fenex ) no 



^ ponere,pi<oy«<<,Ar udti tiao. 
4(t 4c cafii la €afom.Stn(ii9 erg 6 



bis iam immineat« Tcl etiamgra^ 
uioramala. 

a 1^^411 



^8 M*Ann:/«i LvcANi' 

Ihifgtr : hiifiahst amiUbMs t^iittas armk. 

% I s Q^MMfMiMgttttrttgmuiora meUttymuita^u^ cottt^T 
Humaju geatm m U9re $n fr^tia damno* 
EtcuUhm M^iis heilorum mttxima mercts 
Roma receftafuit : nec pius nfsihrta Sjlia 
Vrafiftiti inuijM ferutm qu/trh toitere fartes. 

XloHos ^ofortutsa incas : oismqtte fotentes 
Concurrunt. neuter ciuiiia helia moutrety 
Contentsti i^fuoSyiiafuit^SicmeeflafeneStsi 
rrateritijue memor fiehdt , metuenfqs^futsfrg. 
^t non magnanimi fercufiit feBora Bruti 

i$S Terrory^ in tantafouidiformidine mottȤ 
Pars fofuii iugentis erai : fed noBe fofora^ 
Parrhafis Mi^u9s Heiice ckm n>erteret axes% 
Atria cognxtifuifat non amfiaCatonis* 
Jnssenit infomvi 'voiuentem fuhUca cura 

&40 Fata^virhm^atsuffftte Urhu^cuniiifjsse timetttemi 
SectsrSsmqtse fui ifarijue his vocihus orfm : 
Omnihmexfsdfaterrisyoiimqisefttgat^ 

Virtuitf 

%%%* g«M«^M«4jiMmt/^.3 re, Brlnctpemi^um.» cui falus 

Marius aui<|em exul,c«im fu!s,re^ KelpUb. cortt eft, non debere to- 

4hum fioi in patriam proponebat: tam no(5^em ftecterc. Hontnf^o-- . 

Sf Ua,a4uerfariorum vindi^am;at itefa^of.l Noftu. vrfami^iorea 

noftrt hb praemUs non contenti, circumuoluente fna plauftM» 

acerrime dej3ri>is imperlq in cer- e^tMt^aif ,¥el polum. f uit i 



tamen defcendentes , quamo ma. Helice ceu Califto 6iia Ljrcaonb 

lora molientur ? regis Arca4l«^ ^ P«rrhafiimi 

iiz.StcmaJfdjeneflut^^c.^^ln oppidum. - ^ 

hoac modum,inquit Poeta, fenex j, 3 g. Confm Pulf4t,}SMunaii!kt 

aliquis memorauit pratierita, me- crat eniro Brutus catonis ex Seri 

Cttitftttura. ujlla forore nepos. Nam Amffs 

u » J4- Brutt terror.'] Fuit hic M. GtM»».] vtpote hominis conti- 

Brutus lunij Bruti F. propter in- nentis & frueaUs^plane Stoicl;in. 

gcnium,ftudia & mores ^ Cicero- fra tK. j «4. hic poftea Vtk» fibi 

ne mnltum taudatns, poftea per- mortem confciqit. 
cuftbr C«(aris. t^i. SecuruiMuefm.'] Defe 

• ajy.Ef.3Pro»ec,vtftipra'<rf.jy. mini^e foUckum^vt «ronfnmna- 

tS^-Parsjxfulh'} Repetaturil- tum Stojcum decuit. 
ftid noH. l^efopora.'] A cirtum- 241. Ommbm exputfs^ &i^ ] 

Aantia temporis noftumi , quod Oratio Brutt delibetaritta eft,cu. 

maxim^ propter filenrium 8c ius fcopus eft & propofitto , Cir. 

tranquiHitatem confaltationibus faremne an Pompeiam debeat 

captjim eft.Ad hafc vult ofteode- feqtii i aacoQtineiieCein otio, 8c 

pacei» 



CiviLis Beili Lib.TI. 6p 

Firmtis iam fidafifUsiqmtim turlHmt n$Mo 
, ExcutsetfortHfM^tihiitumevt^lakmttm 
145 Dirige me^AuhiHm certo tM r^korefrms* 
NMmqste ^$jMantumiVelOtfsr$$^M$afe<iM4tiitun 
Dttx Bruto Catafiitfi erit- facemne ittertSi 
Incarscuffa tenens issBia vefiigia msmdo ? 
^ flacsssH d/scihstsfielerumfpo^is^ftefisretttis 
150 Cladibus imtfsifium ciuUe aifdtsere btllstm ? 
Quei^sse fssa rafiuist fieterdta stt fr<tlta cmsfisA 
Hos fptlssta domust^egefyste itt pace tituettdm i 
Hosferrofugiettdafamesy mssttdiepse ruits/s 
Vermsfcendajides* ttullumftsror egit $n arttt^, 

Cafira 

pftcem tne^) De ehis eonfitin A* tic^b/hlHere heUum.^pnh^ 

terum fe recuciirtun./tf«r/«»yr • ce^non improbofe. 

143. Vinutis tam/oUfidcs'} O *^i. ^uemquefud rafiuMt. J 

folum pcrfc&x virtatis,quam alf} Q^mqae iuain caufam vt iuftam 

iamdadui» exptuUruat , domkt- tuetur , quum tnterim daife bel- 

Hum. quo vntco relido exemplo lum nefarium (It. Hertenf. R^- 

ixx€d , cre^ant homJnes efle vir- Piunt fielerattt inprvlia edufs.J 

ttntm.§ltf,at» turlnns ^c^ Ho^ HuncIUip.lii>ettatis<le<endeiidx 

tatjOde 3 .1. ; .^fujfum fSr tenacem praetextus; illum P.R.benefid j ad 

fhpofti» &c. lertio , fucque dignitatis atque 

»4r. R»b<nre prnM.I Ratlonis 6ilati$ tuteta ; alium propter Ha- 

fiabiljtate. ^ gitia domefiica , inoptam & 29 

«46 Natnqueal^ Ms^num.^ alienum, timor ludiciorum & le- 

Caiifa ambigui confilij ac dubiae gum quas bcllo eliidant, in arma 

merids, quod vldeat ciuitatem In rapit : omnes priuatam fidei fuae 

4<iaapartes diuulfam , quarum ruinam permiicere publicae cu- 

t4ht suios 4uces fequantur; fe ad' pientes. 

huciieatroindlnain,fedCatonem zsz. HospoUuta,&c.2 Stuprls 

ducera folum & eius falubria & adulteriis cooperta , propter 

'0ioiiitavenei!eqnldicit.//0rrMyr quietntoga in eos leglbus ant^ 

• z^Jiux Brut9 Catofolm erit.J maduertetidum effet, quas in bel. 

Tnmihi folus eris dox. Pacem- lo eludunt ac euadunt.Horrnf/r 

netueris.'} Vt i beUo & partibos st?. Mundttjue ruina , ^c»] 

omnino abftineas , inpropoHto ACs allenum alios ad eludendos 

conftan» , enm c^teri omnes la- credltores , & 6dem violandam 

bent. . . in militiam trudifVel vt feruent 

248. Ixewcuffatenem.J Per- fidem coniuratis ei^mcumto- 

■fiaoMn ^bilitate. ^ «onftantia tius mundi rwna. HortenfSulPtt, 

kua,etiam fi nutet ruatque mun- i^^.Termifccndafiies.1 De 

dos: quippe turpifsimum eft oSxratisIoqultur, qui priuatam 

virtme przdito viro degradu fideifiiaeruinam permifere pu- 

deiici.5<«/^r. ^ blicx cupiebant. Grotius. Furor 

2^9.^n plaeuit^&c.^kn vatiiis eXiV/n «rm4.]Mens czca& bejlu 

vKum eft te duiU Imic beUo iiii« Ju>idine a^ : fed prsemio 'dudi. 

«iftcre } *i6»Fev 



^ M. Ann^j Lvcani 

1^5 Cafirafetmtt m^tgna 'vM mercede -tiU •vm 
Perfe helUfUce»t > quid tot durajfe fer 4nm^ 
Vt^Mit $nvnfmem corrufti morthus ^i \ 

. Jioc folum lougA pretium vir/utis hahehis ? 
Accifient aliosifacieut te heUa nocentem. 

X 60 Ue tantump Suferi Itceatferalihm armk% 
Hat etium mouiffe msnus\ nec fiU lacertis 
Miffa tms caca teUrumin nnheferantur : 
Sec tantajncaffum njirtus eat.ingeret omnis 
Sehel/ifortuna tihi.quis nolet ah ijto 

^^f Enfe moriy quamuis alieno *vuUere iahenst 
Et lcelus effe tuum ? meliUs tranquilU f$ne armif 
<Otia folus agesfkut ceelefHa femfer 
Jnconcuffafuo 'voUuntur fidera Uffu. ^ 
Pulmiftihus frofior terrafuccendituraer^ 

A^o Imdque telluris ventosytraOufque corufcos 
FUmmarum accifiunt : »nbe:s exceditOljmfus 

Lege 
tfS.Ptrr^belhpUcimilPtof^ maiau ptiore ^ m ifio BtT^ mori. 

tcrpaceiniemfiiieiii. ^«e mduere eaCaa aliqms dU 

cui ex diueifu tua A bella laimu. t66. Meltut trttnqmM , ©V-J 
«itate apparebit, te non probaflTe Optime iginir 8c te dignum fecc- 
«au^is quibusailiadbelluinfuf- ris,„<i otnniao ) beUo abftinuertf» 
dpienduTu excitantur,ipfi oocen- Intra ocium tuum fecurus , ftiPca 
-tes ante bellum ; tu noa Hifi cam mortalia ifta fubueftus > npn fe- 
^jlo, cus ac caleftia iila corpora , ud- 

z5o. Needntum,&c.} Auecfio- motus , imperturbatus. 7W«r rtf 
ne precatur Deos , ne Catonem faftentis animiu , ^uaJit mutuU 
Virum integrum malis nUceri fiatut/ttprd Lunam' SemferiUiG 
'dnant , 8t In pc«lio fierro facuire ferenum efi , &€* Seneca epifto- 
Ininnocentes, & miidem iis ma- Ut^. 

iftibus , qu« caftac funt & inc^r- ^69, Fulmtmvut proftor , ©VJ 
rm^-fiortenf. Ne tantum, &cr>'} f tifima aftris regio pontus& wria 
Atquevtinam ne nunc quidem vexanturvcntis , tempeitatMMis, 
«rauis & csecat cupidine aais ad "(ulmine : montes vero quiiMt* 
{eilum ciuibus mifcereris, rir bes cacumine tranfceadunt , Bi 
tam fan^ & integer , vt ratip tuto pofiti inferiora de^- 
i>eluatefolopenderevid«tar. ctunt. j m. -i 

z6utnreretommsSeheUtav.J Z7i. Nuhes exeedtt , &e. 2 
Omms beUieientusfubmittetfc Adiuerfo «mul 8c remo dfsimo 
tibi,& tu bellum conficies. iterra loco, nempe Olympqy 

ttf4. Quu nolet ab ifio Euje cuius verticem nubes excede- 
mori.'} Mtntdeftefficadus ,quod re.didt , at^ueob id nonfnriil. 
'liabetMS.pateaoor.&K.habuic Hmenf 



Ctviiis Bfttt Liijr. 71 

^e^e ie&m.mintmat terum difcordia turhdft 
^VacemJumma teHentMtam Ute C^fdris attreg 
^ccifient tantum 'uen$ffe in frcplia ciuiem i 

%yf ^am frAlatafuis nunquam diuerfa doleist 
Cafira ducis MagmMsmiumflacet^ffe^Cat^ni 
Sf betlum ciuite flacet,farsmagna S.enapss^ 
Efduce friuategefiurus fratiaConfut 
SollieitaHtifrocereJque atij : qusbus addeCatonetm 

a8o Sub juga Pomfeij i toto jamtiber in orbe 
Sotus Cdjar erit. quodffro tegibus arma 
.Fer¥e ysuat fatriisj,ibertateme^sse tsteri 2 
^Sssnc nequePomfeij Brutum, nequeCaftris hofietti^ 
Pofi hettum vi&otis hahe.Sicfatur»at itti 

.x%S-^^^^^/d^^^ reddii Cato fe^orevoces : 

Sttmmum Brute nefat ciuilia betta fatersutr .: 
Sed <ittofatatrahuntiVirtusficttrafeqttetur* 
Crimen erit Suferis (^ mefecijfe nocentetm* 

Ssdera 
*T I • R»J<M» ^tbtt Cikftris suns, ftis riMi.vter ver^ ijpforum viaoir 
x^c,2 <\j*m S^tum atfi^stffxrc nodeni .molituf foerit aliquid 
X:aefui , «{uaatujn (iM ipfe place- cootra legei Ik Ubertatem aeipulK 
bify^mxlote^ti^n^tUQ^paas aduerfus liuac me iLcenimuai 
. propofito v^ bellum dutle pro- .profiteor hoftem.Komiae vtioue 
craxerit, etiamil ad p^es fibi jid- .9k re habes me alTertorem patrtr. 
iier(as>&feroUim(fidlisplace^) . iBs^rfantf4cr44,^Qu»& tin» 
proouacLbie liberumUi ppft Con- verba nihil aliud fint, quam ora- 
XUles (ouorum fuetat fortiriilM- .cula,ex diutno (acrario profeAa. 
liam , duaare exerdtus , bellum *B6, Summum Brutt nefM, 1 
^erere)^Senatttm>aurjHCilsPom. .Catonis oratio graujs & plane 
pei| priuati hominis uimmo im- .Catoniana, hpc eft StoToe ngidi- 
peno fubie^ossCatoquoque pe- tacis plena;t.ota in boc paraca eft» 
dibus iuerit in feruitutem Pom. vt Brutum rcfutet »«r eius 9rga> 
:peij. vide ampliim de Catone te- menta de abftipendo ab armls ci- 
IUmonium.Senecx epift* 9;. 9c uilibus diluat. Bruti argumentis 
.epift.1^ opppntt,boneftum,neceflariumft 

aSo, Ttta Um iiher m 9tkt S>o^ pium.patric libertatem defende- 
4m Ctfar mr.] CL*ti contraSena- re, quum illud non facere fit im- 
cum (uam cauflTam annis tuebi- nium.Largitur quidem ciuile bel- 
.fnr; iiec iuperiorem in foisca. Iiun nefsrium; fcid transfertia 
firls habebic ; non Confules, At>n £italem necefsitatem,Htfrr. 
proceres, quifunvnam Impmrti »87. Virtus fteurdjequetnr.l 
.Pompeio detulerunt.tf «rrcTf/^ Sed vfatus mea idl fibi metuens, 

*St.Qmdfifrokributarma, fequetur fotaUoi nece^sitacem. 
&C.1 Qwoifl ad me attlnet, neque Suifit. 
Cxfiirii mioc^uc Pon^ii.fo. »««. Mtfeci/fe ^^^^^^^ 



7l M. ANNifl LVCANI 

Sidera ^uisy mHndum^ue velst Jpei^are cddentem 

x$o Exfersiffe metus ? qmsf cum ruat arduus ^thcr^ 
Terra lahetymtfio coetmtis fondere mutu^ 
Comflofu tenuijfe mamus ? gentesne furorem 
Heffertsms ignotMt Komanittue figndfe^ueiKtHr% 
Deduitt^uefretis Mio fubjUere reges ? 

%$ f Otiajolus ngam ? frocul hunc drcete furorem» 
O Superi» motura Dac^ vt cUdey Getafque 
Securo me Roma cadat» ieu morte farentem 
Natorum orhatum , longum froducere fsmus 
Adtumulumiuhetiffedolor : juuat sgnihus atrit 

3 00 Jnferuijfe manus^ conftrssd^oque aggere hufii 
Jffum atras tenuiffe faces : non ante reuellar» 
Exammem tfuam te comfledar Roma^uimqsse 
Nomen Ithertast ^ tnanetn frofequar vmhram» 
Sic eat : immites Romana fiacuia dissi 

rlema 

pofaitfb mlh! haQcnecdsitatem» mlfemSoiiie» ft amdlia feren<U 

▼t arma induerem. inoneret^mulc6 iuftf as Caconem. 

• t89*SidtrA quis/^.2Q^U\n HormtfDacM.I Sanmtispop. 

tantumScoicus eft , autcui ita in fupra<){rl. jr^. Sunt camen qni no- 

«balTbem ant cailum obdumere lint liuic vt & Virsilio 8. Aen. & 

pr«cord!a,vc cerram coelo miCce- Silio i j .licenciam nriorem corri^ 

fi & omnia ruere videac, ipTe iiu piendl permiccere,iubfticuanc tts. 

terim Tupinus dc compreuis fe- que Z>A4«,pop.ad mare CaTpium. 

dens manibus ? ip7. Ceu mortt Parentemt&c.l 

291. Terra Ubet.^jXd eft,fi om- Annon lioc dabo dolori Sc amon 

nium rerom elemenca confunde- erga pacriam , ouod erga Iiberos> 

rencur,mare ac terra coelo mifce- Naco fuprema (oIoortl>ensK{^id- 

rentur, ociorus coniercis manibus ni pacriat ? Kon ce deferam 6 pa. 

federem } Cdi' Miir«r.]Coafundea- trta,non tibi deero dulce nomea, 

ti$ {e.Hortenf.Sufpit. ^ Libettas. 

99*. Complofaa.1 ItaMSS. Alij a98./^ro^M«rfr/MiiMf.]ComitaH > 

U%.ComprejfU4.GeHtefnefuroremt longam pompS exequiaru.5«/^>. 

^ir.] Gentefne exter» & remotac 3 oojmfiruijfe maniu j&e.^Koffi. 

venient ad partes & auxilium ioceodere & ignem fouere. Idem^ 

Imperii noftri:ego verot^nauus |o3. Exdmmem. ] Dimtam & 

fedebo ? procul abfit i me hapc -deletam. 

'Vecordia ? Purorem Hefierium ] to|.N«m0n.] QModmihi duL 

Ciuile bellii Romanum, rede fu- cifsimum eft. 

rorem TOCac,quo ciues inter fe, 8c 3 04. Sic eat. ] Sit ita, vt di j ve- 

in fe mutu6 arma Induunt. Hort. liot ftbi Ihari vnitierfo Rom. Ikn- 

. 394. Deduffi.'} Separati. guine : Cur meum moRr? O vti. 

zgS.Motura Daca^.'] Si RooM nam ad patriam expiandam,Iiber- 

cadensScytlucpQpuIos adcoa». tacem^tie Impe^i) tucndam, dii« 

fuperiii ' 



CiviLis Beili LiB.ir. 73 

j^S Vlenaferant : nullo fraudemus ftngumt heltum* 
O vff/tamiCitlf«iue DeffyErelfique likeret 
Hoc cafut m cunitas damnatum exfomerefmtat ? 
Dtuotum hofiiles pecium frejfete caterua \ 
Me gemsnAJigant acses^me harhara telis 

310 Rheni turhafetat : Cfm9k ego feruii^ h.tfiss 
Exctfiammedsus totsm 'vulnera hells» 
Hsc redsmatfanguis fofulos ihac cdde iuatur, 
Sj^icqusd Romani meruerunt fendere mores, 
^djuga cftr faciles fofuliicur fitsM ifcientef 

3 1 s Rjegna fatiferetmt t mefolum insfoditeferro^ 

Mefrufira teges ^ inania jstra tuentem : 

Hic dabitjjic facemjuguitti^finemqfse iahorum 

Centihfts Hefperijs : fofi me regnare njoienti 

Non ofus efi helio,qusnfuhlicafignaiducemque 

Vomfesufmr 

fttpei-is , Tnferirqae fufficeret ca- Miram in fnodum concitat afi«. 

^ai(_hoc meum omnibus diris dus , geminatione particalsr me, 

Jeuotum. vt Pub.Decii quondam & pronominis demoiUlratiui inca 

pro falute exercituum in proclio vt erat rlgidus tf: vebemens in 

contraSaranites.Hiftoriam,ritum, dicendo. i^or/«n/r Mefolumin- 

Sc deuotionis formam lege apud uadtti ferro. >} Me obftantem 

Xiuium lib. S. de patre ; & de tyranniat 

filiotib.io. $1$. iMMua mra»1 Sinevi* 

306. Ovnnam,'] Bxclamatio efficacia;quae contemnantur nunc. 

pathetica,magnagrauitate & dig- quum anna inuale(cant. Hmenfi 

nitate verborum exornata j fed InanU iura.'} Opprefla. 

andignatioais plena. Hac optat jtS. Po/iF wr^^Mrr, c^c.]Ne- 

pofl^ fe fuo capite fuoque fan- que enim me extia£to inuenie- 

gulnepacemredimere& liberta- tur«qui libertatem armls tueatur. 

teiH lueri. Sunt autera caetera Jtm«r«.] Atrod verbo &ittui- 

cimnij pUnii CAionijma , tragicae dioiO vtitur, reinare i quum reg- 

iiidignatlonti r^rfLTti.Ati vltimum ni aflFeftatores t Sp. Melium , So- 

It^ EoncIufliT j ITbL uii Fympeiuni turninum Sc alios nonnullos, vel 

X>uce m e II adu in ei Ve t j quo , Ci ex leutfsima f ufpicione ad ccdem 

-«Lftor cTeTlttrif j nihiJ libLitati fit rapere folerent. Hortenf 

iimejidiim. //orr^/f/l ^ $19. §lj*in puyHcafipta.'] E\fU 

j^3,CjVw/n*j?jiiifrrtaW.]Hinc logas,quo Iiortatttr Brutum , «t 

FompcJAni/ininc c^iaruna. ^ confociatis anlmls & armis , aaf- 

1 1 o. J?ib^^ rurt^j prrzr^ ] fLhevA pida Senatus«& Pompelj fequan- 

«4.C0IX , Gertninij c^ilit qui Cc- tur. Ea pnblica quali Pop. Ro- 

fati 5 fi^ lu f cq u u nt ur, mani vocat,quum C »f-rls hofii-ia 

1 1 2 . Hii ] Me u s. fint. Hortenf^jtin puhlica, &e,J 

fii.RtimJim meruerufu^&c.'} Hortarur Brutum ad arma ca- 

M^li, ita g icio li . pefTenda & Pompelj partes , red- 

jij. Jf' yi/f*flj. Mf , cSfc 3 diurattooe. 

Q 



74 M.AifNiCi LycANi 

jro Pomfejumfe(juimur ? nec-tjifortunafauehit^ 
HuHC cjuoque totius fh$ jfu promfttere mundt 
^OM bene comfertum efi : $deo me m/l$te vincatr 
Uefihife 'U$c'$jfeputet.i>'$cfat$tf : (^ acrei 
Jr^rum mouit Jt$muUs : juuen$/que calorem 

515 Excitdt $m n$m$os hell$ c$u$l$s amores, 
Int$rea,Pkotho j^elidat feUente tenehras^ 
Pulfttdfdnuere fores : (^uas fanBa reliH-o 
Hortenst mcerens irrupit Marcia hufiom 
i^ondam ntirgo toris meliorif ]$mifa maritt : 

330 Mox *vhi connuhijpretium,mercefquefoluta efi 
Tertia jam foholes,al'$os fecunda penates 
Jmpleturd datur igeminas efanguine matris 
Permiftura domosfed foft<iuam condiditvrua 
Sufremos Csneresymiferanioconcita 'vultu^ 

Effufi^ 

^icNtCi/tfortuna, ^cOCcCa- ^ dtffunfto eandnn, ivcepir» 
rem itf«^are iDonarcbiam iam Qj;o4 iUi exprobrauH Csrianm- 
dudum compertum eft : de Pom- e(candi(mqttlens)Hortealij cittCm 
]>eio,tion Kquer,huius itaque auf- dimifit pauperera , quafn pofiea- 
plda («^uarjqui non fibi» fed pa- reciperet ditatam. 
frix mintat. ; 1 8. Irrufit.^ Ingrefla eft.Hanc 

)< I .Hunc.1 Pompeium. Nam fi Po€ta fiaglc iiec toco «fua fpoate 
fortuna Pompeio fauerit , fatis Catonem adtifTe , non auteai ao. 
conftat , quod b non vindicabit cltam : & erudit^ in Marci»pro- 
fibi itts Mundi ; hoc eft,prindpa- fopographia immoracur, fepult» 
tum & perpetuam di^turam, Hortenfio marito , fub imtludt 
quam mdatt CxCu.fforren/tus. ciuilis belli. Mtlmem maritum 
iz$.N€ fibt/e,&c.}Ke€tMn efTc vocat Catonem i cui prius napMi 
banc emendationem , docent Ms. Suem.fiortenf 
Pttteanor.& Thuan.Baec quoque, jip. Meliotu iunBtk manti. } 
inqttit , iufta caufa eft , cur Pom- Catonis. 
peio milttem ; vt vel Ulnc ihteUi- ^ ? o. Pretium. ] Vt pater cflet 
g«t , caufinM agi non Aiam , fed trtumliberorUm J^/rc^M</o/M- 
pub*^am : 81 fi cadem qu» C«- m <r/.]Vbi eft matrimonii ofificlo 
fyt cogitat , eundem me ipfi fu- &tisfaaum , & proles iufcepta» 
turttm, qui nunc fum C«iari.C7r0- quz eft nMrriroonij pmttiums 
ifMT. nam ad eam fufcipiendW iotteil* 

S^^^rmmmfhue.^fBruth tum fait.Sulpit. 

}x6,Phaiho'j OnenteSole, iJt.Pxcunda.} Parata ad pro» 

3x7. Iteii£Fo Hortensl mmrens creandum. 
^rrupit MArda huflo.^lC^to Mar- az .G&mtnM,&e, ] CatoaiB 4fc 
ctani Yxorem ex qua tres fufce- Horten^. 
perac filios , iamque grtuidam ii4,Supremos cineret, lCtak* 
auuooHocteafiopoiattlaiiiiccflSt» res iHpcfiorii aaritijHmxcnfii. 



Cifrrn BEtxi tiB.ir. y^ 

5 3 y ^jf^jf^ tdniata comaiyConcH^ai^ue feiim 
Ferherihus creMsycinerefqi^e tn^eftafepuUri^ 
Noh Mieer fUcitura ^iroMc mcffta frofatur : 
Dumfan^uii fnerat^dun^is maternayperegi 
^f^JftCaioyii ^etkinQsexc€f>$fAtamaritos. 

l\^ f^ffcer^us,l^UyfartMqueexhaufta^€uert^ ' 
Jam nulli tradenda ifiroJLafeederafrifti 
JUibata tori : da iantum nomeninane 
Connubij : liceat tumulo fcrifjtjfe.Catonif 
^<^rcia\nec duhiumlongo qswatur in aue^ 

345 -^f^farim frimas exfulfa^ tradita ted^ 
Non me l&torum fociamyrehufquefectmdis 
-^ccifis i in curasvenioyfartemquelaBorum. 
Da mihi caftrafequi : cur tuta $n face rttinqsMfi 
^t fit ciuilifrofior Cornetia beUo ? 

ftmtunSed & pnccefferat ex per- duifo fif aou3 i* A ^'^' ^ ''^ ^ 
foittPoetac «airantis x\coJuhii diati ne fuS. S« J^T V'*»**»- 

«»»i*ii.ya^/«7Q^d hocaliud Lc j&^w»..^^ ^ 
quaifi prioris comTubi/ jufta per- ta?i^ieoriml «„ ^'^'^•J *"*- 

*^i*dcuhtur. videGronov: Ob- Srr^Sico i& 
«««riitw vltima^n S^guts y.^Z p^nk.p^^^^^^ 
^^.«-.r».0 Materiffe |--';;^^^^^^^ 



S> * 



y6 M. ANN.CI LvcANi 

3 jo HAJtexere 'vtrum vcceSy^ temfdrK quanqsMm 
SunfsaIfenator$s,J4mfatoiff hellanjocdHtt : 
Fctderafola taviienyvdna^ue carentta fomfd 
^urdflacentyfacrifcjue deos admsttere tefies^ 
Fefia, coronato non fendent limsne ferta -» 

3 5 f J^ff^^l^^ ^^ gemtnos difcurrtt candida fofhtt 
LegittmAquefaceSigradibufque accliuis ehumtr 
Stat torusy^ fifto vefies difcrtminat auro : 
Turritaaue fremens frdntem matrona coron^ 
Tralata vetuit contingere limina ftanta. 

luUa duxit Pompeiusjiainque fub adhibebantur in nuptijs.vide ^nx 

initium belli Mytilenen ablegauit, nos ad Sen.Thebaid.ii*.yo7.ratio- 

TiAus autem fuglenfque in Aegyp- nes lege apud Plutardi. Rom. 

tum^ram receptamfug» comitem qa3cft.«.& Auguftin.de Ciuit.Deis 

habuit.lib.y.^rf.72*. Iib.6.cap.9 & lib.^.cap.i^. Gr«<ir- 

j Ji. sAlitnA toru , ^c. ] Non ^MA»r,i^c.]Neque lc^as in ho- 

cx>ntrihendis matrimoniis apta, noreGenijfterniturinauIa,inqu6 

imminente iam ciuili bello. gradibus iiifcenditurebumis.ftra- 

j SZ.Fddera, &c 3 Hinc dilatat gulo acupi«fto auroque intertex- 

iiarrationem i ceremoniis nup- to teftus. _ 

tidi^s Romanorum idtemporls; ? J7. Difcnrmttat. 3 Diuidit & 

quarum nihil tum Inter eos cele- variat Iymbis,& lineis aureis. 

bratu tuit.Harfi enumeratiome ad- ? jr «. Tumtaque premens, &c.'} 

mu-abilicopianarrationiampliii- Ncque morc nuptarum gerens 

cat. HortenfFstdera.foia tamen.'} coronam turricuhs dtftinOam at- 

Coniugij hdes, dtra pompi cele- que infurgentem , vitat ( nceium 

brem & cercmonUs nuptiarum. legit BrodacusJtangere limen.Ne- 

t Kt,Deos itdrmttere tefies.2 lo- que cnim k religione erat nouam 

uem & lononem TfMiwc, Vene- J"P»™ pedibus hmen tangere, 

^i^Suadam , Ditnam. vide Piu- Jf ** '" tranfgreflTu fupportabatur 4 

Srd;Rom.Qu«ft.2.ftqu«nosad Pronubisaut tranftiiebat. Ratto- 

SJSiir^^^csB ^ I n« ▼**!« ^P"<* Plutarch. Rom. 

** ! ?,^^^«2;«W 1 M ce Qj»«ft- *9. Si retineamus WKM- ? 

leb'.^^at?tp«ptft^'^ t Ql-a fi fic intelligamus? Negue 

^nSSToribis &feftrfrondcor. Berecynthian^ter,Cybe^et*.m«. 

Siu^t luuenal.lib.tf.i«rC8o. 9«« "dem eft cum Vefta, ,d eft. 

^<K:infuUque.-\ Nou* nupt« terra.vetu^t hanc nuptam contin- 

-i il^iJ; ««iJti vbi veniflem g«?re limen pedibus. varro enun 

K«fsvY«is»&friUrediiiril»nt. «?. «deo fpon_« uneQ non tHi- 
okMuev^sebaot. lnf*t»que.j »i<re, ne i fwpleg.o ■nclioare«t.6 

^['JTt m mifbi «>.i4« 9»« »'" z.fenna,metuentefolui,&€-VU^ 
^u/cjboy tv >4'/cA0ic,3cc.Euripides in Le^on.lib.i.cap.i2. 
PitsEniQSs. aunquc aotem Eaccs x^^XrtU^unvetmt^l^Ptom^m^ 

bftbcAk 



CiviLis Belli Lib.II. 77 

5^ o Kon timidwn nnpt^t leuiter teBurafudorem 
JLutea demtjfos "uelarunt flammea vultus : 
Balteus haudfluxos gemmis afirinich amtitusy 
Col^ monde decens ; humertfljue hntentia frtmis 
Suffpara nudatos cingunt angufta lacertos . 

"^(>% Sicwt eratynutfts [eruansluguhrtacultusy 
S^oifue modo natosyhoc eft amflexamaritum*^ 
Obfita funerea celatstr furpura lana* 
Nonfphti luserefales • nec more Sahino 
JExcepit triftis convicsafefta maritus. 

370 Pignora nulla domus^nulU coiere froftn^uim 
lunguntur tacitiicontenti^ue aujpicc Bruto. 

Kabeat 'intrAt MS. Puteanor. & ftum peftore & lacertw venicbat. 

Thuan.& ILantiquior.qui ledio* Subiicit enim : Sicut «rat m^JH 

nem in textum recipiendam cen- feruans luguhria cuUia, Pyrro 

feo-Et ^tfrron* accipiendum,non eleganter TertuUiaaiu aduerfus 

de proDuba,red de ipfa noua nup- Gentes,vexillorun\ velt tranfaer- 

ta. Crotius. Fuit autem apud Ko- fis haftults aliigata Juffpar* vo- 

manos moris, vt domo egrediens cat , 8c fiolas crucium appellat. 

noua fponfa » limen tranfiliret. Supparumi^ovixMs interpreutur» 

Pl|iutus in Cafina : Senfim fuper Linteumfemorale vfque ad talts 

attoMe limen pedes noua nupta, pendens, diHum qucafuhus ap» 

Plutarclt. tf V*oifA%'i)uk* ^UL-H /«r«<i/-.AtVarro lib.iv.de l.L. 4 

tUu' yauHMuj rf* i«Av aV fubucula diftinguit , «cabeode. 

^. . VT^**' * "f^' '^ V^"^' genutmqmt , quod fubtu, efi ; k 

«M xJo^tfipvOTi 01 «e;^/*7n?v- tfMo/i/y/wrK*. 4«od verifimiUus. 

qr»f ♦ Plaut. in Cafina : Vbi tu es, Ferrar, 

qui colere moret Maffiiienfes |04.^M^/iufr4.] $upparum,fubur 

fofitUoi f hoc eft molles. Bro- cul« cea tunicae geuus pedora 

daus. compkxum. Ald. Manut. Ub. |« 

$60. Non timidum » &c. 1 Non Q^atfit.s.per epift. 

operiebatur fiaoimeo , vefo lu- jtfjr. Sic,vterati&c.'] Arecent! 

€eo,feu rubro,quo nouarum nup. funere maritt fqi^ida & pul- 

tarum capita teeebantur pudoris lata. 

fratia, vel in ftwie^oois fymbo* . }6j,Funfrea Ixna-I PuIIa. 

am. i68.NonfoUtiluferefates,(^c.2 

iet^BalteuSi&e.^^ott zona g€- Non-occineDantarjpromore oup- 

snis diftin^ cihxit veftes ; noa tiarum ^ Sabinis ceu Fefcenninis 

uiomle ornabat coltum. tra^o , dtderia. de his vide quc 

j6s .Humerifque fuppara,&c. ] nos ad Medeam Senecae tK. 1 1 1 • 

VW &^veftem fuperiorem fuifle jTo.Pt^vor^ »Mi^«.3KonIiberi. 

ap^paret , & primis humerts h«- j7i.'n»cirt.]Sine potnpa & ftre- 

fifle. Cur autem dicarur nudatos pitu ceremoaiarum. Contentique 

iacertes ciaxi{fe,ea (ortaflfe caulfa aujfi-x Bruto. ] Adhibito tantum 

eft , quod Marcia recens \ funere Bruto quafi aufpice ft' piraa^Hi- 

M Kprteofij fluriti 2 nudis 4d pi^a- pi].a.val.Max.lib.a.capKi» 



>8 M. Ank^i tr^Avti 

Utenec horripcam fmBo dimouUaB ore " ' * 
Cdtfdhemidmoaue admijtt gaudiayultu^. 
{ytfrimiim toiliferaUa ^viderat arma^^ ' 

J7 5 Intonfos rigidam infrontem defcendejre caioos 
Vaffsts erat^sefiam^tfegenis increfcere harham* 
Fni ^uifpevacatfiud/ijque odilfque carentiy 
Humanum lugere genus)nec fctaera frsfci 

, Stmt tentata tort :jufio quoe^ue rohur ai?tori 

)So Refiitit.hi moresjoac duri tmmota Catonis " 
Sedafuit-Jeru^e modumyfinem<^ise tenercy 
^aturasnque feeiuiyfatriacjue imfendere vitam% 
Necfibiyfed toti genitumje credere mundo^ 
Huic efuUiV$cifiefamem: magnie^ue fenates;» . 

^ 8 y Suhmouiffe hyemem te^o : fretiofaque 'vefiis* ' 
Hirtam memhrafufer Romanimore Quiritis 
Induxiffetogam : Uenerif^ue huic max$msss vfm^ 
rrogenies 'iVrhifaterefiyKrhitiuemaritSisi ' j 
lufijttia ctsltor^rigidi ferssatorhonefii : 



17», l^ nte homfcam^ &c.'\ 
Cato non barbam pofuit,non ca- 
pUUtUun ,non vulcu pc^ fe tulit 
l2timm,aon cum rxore fem ha- 
butt j ab illo tempore quo citiUc 
bellum parari viderat. 

J77. Vm. <\mfft iHtc^t fiudiif' 
^M«^c-]l>artium ftudiis minime 
JDCcupattts , Philofophiz ftudiis 
<vacat. quse doctnt £e nofcece, 
fuaCfue deplorare nsUerias. 

i79. Rohur amori Hefhtit.'} 
Cort(hxns immotfiCque animus. 

j8l. S9&afmt.lSt(AGi.Finem- 
Sfu* tenere.'] Pro(picere finem Sc 
ad eum onuilarmrre. 

j«4- Huic efuU , vieiffBfx" 
mem. } Laudat Catonem ^ tem- 
perantia 8c frugaKtate. Pro deii^ 
dis liabuit omne id^quod £amem 
peBelMC » pco Ivculentis aedibus 
tedtum, quamuis modlcufm ac ce- 
wHeiiib ^Mo aduerfus ccli iniii- 
ijam latitaret. Splendidam fatis 
du<%baf ami^iun peoulam villo- 



lam & hktim contM frisus ^ 
a&rls inclementiam» Honemf.S^^ 
pitiM.HiueepuU,&fi.J Videtav 
men quid de ilUus potationibus 
ad anroram protra^s fcribat 
Plutarchus in vica eius , quod ^ 
tOi obje^um k CmC^te.MMgm^^ 
fenates. ] Supra ilrf. « J 8. 

j86. Afor* ^iritis. ] Mote 
veterum HoiaanoMiffl , qui Itict. 
bancur (^rftes,vel ^ Curibus vel 
^ Romulo <luirino dido', quml 
haftam , quae Sabini« Q^iiris e0, 
geftare f^Iebar. Hirtammembrs 
juper , (^c. ] Vbi moreS^jHntie 
non eft more veterum Roman»- 
irttm , vt volunt interptvtes ; 
nam & pofteri Q«iricer, 8c ipfe 
Cato : fed §hnru pro quoSbec 
ex populo , id eft , plebeb viil- 
gariqiie toga contefto ^4B»g«- 
fta , rudtque textiira coofe^ 
FerrariM. 

}88. Progefues, ] SoboUspro- 
creatio. . 

igi-Snk n 



Civi^is BfiLLi.Lii.II. Y) 

I^O I^ cdmmunehcnsis : nt^lofyue Catonis $naBH$ * 
S i»brepftypartemq/fe tulit fiht nata voluptas. 
Interea trepdo dtjcedens agmine MagnuSi 
Meenta Dardantj tenuit Camfana coloni. 
hiac flacuit heUifedet\hinc /umma mouentSs ^ 

5^ 5" Hoflis in oc€urJum j^arfat extendere fartess 
P^mbrops mediam quacoUihus Affenntnas 
£rigit Italiam^ nullo qua verttce tellus 
^ltits9 intumuit fro^iup^ue accefit Oljmfo, 
Mons inter geminas meditssfe forrigit ijitdas 

4o<5 Injemi Suferijue marts : collejque coercent 
J^inc Tyrrhena vado frangentes aquora Pifii 
jUinc balmattcis ohnoxiafluBihtss Ancon» 
Fontihtts hicvafiis immenfos conctfitamnes^ 
Tlumina<^ue in gemini fj^argit dtuortia fonti* 



j9f. Subre0t. Z SuMntraule : 
^nquam enim ia Cua vita , 8c m 
a^bu fuls voluptates adinint. 

j9*. Interett tteptdo , &c, J 
l^mpeius perterritus rumore ad- 
jientantis propere Cxfaiis , Ca- 
Buam ex vroe tcmere profugit. 
iiic fe confirniattit, bancJbeHi fe- 
dem primum iotendit, 

39i»MainM DardAnij,'} Cft- 
"pvatm , i Cap7 Troiftoo > vt qui- 
^am «oluiit , conditam. 
I n9A,Beliifed0S, ] Hicdeleau 
liabito copits colligere , exerci- 
^rni conrcrtbere , Cie&ri fumma 
aoliefiti occurrere. 



In 

Cuius colles & Wtcra figrtat ca- 
irc^tque ^ dextra in imo ^i^^ 
Tyrrheni maris , vrbs Pifse 4 fini- 
ftra.AnGO!UPicenivrbs in Adri*- 
tico inari , ventls & fluflibus S 
Dalmatla.aduenlentibus expofita, 
eft enSm dtm^ vlna cubiti , cea 
fura potius italix ia tlblae for- 
m'Am porrecla;. €oercentf\ Con- 
ftringunt vtrinque. 

402. Ditimiuttu. 1 Hadriaticis : 
fumpto euitiieto ab ora afluerfa 
Utcoris luyrici , circa quam D^t- 
matia eft,<|uae PannoAiae ptrs eft, 
^^ns ad Adtiaticu mue.Hm' 

40 j . Pontibm hjc vafii* ., &c.} 



39T. SfMrft4 extendere Paar- Rx Iioc Appennlno oriunturiiuil- 
».3 Mittere & diuidere cohor- tic * ' 



f«s ac cqpiasSulpit. 
^ 99^< vmbfofit msiiMny&c^'] In 
^re^ncf^ana, cpxa Appennini ia- 
cns modice aiTurgtt, 

^99» Mons inter ^eminaSi &c.'\ 
^ autCA» Appenninus,mons, qui 
^caliam in Iqpgitudinem tan- 
^uam (pina dorii fecat ^ nniftra 
frartemare Adrlaticum f(;U Su- 
^erom fpe^bms , 1 dextra ipare 
Tyrrhenum ceu inferU refpidens. 



490^CoHcf(^H€ sscrcfnt , ^f. ^ , XMs.Hortenf 



celebres anuesjqui dilabuntur 
in vtrun^ue mare Superum & In- 
ferum.Diuottiaaquannn (iim(in- 
quit Tutnebus AduerCJiUi^ cap» 
1 1 .} juga vnde in diUerfa aqux & 
coeieftes 8i peccnnesdivertuat.JE/- 
iffis iu^U ad diuorwt nqumrum 
lafira foruit'tii»i!as. 

404. DiHOnia, ] In dfuerticula 
fuperi inferlque maris, qiioA Jon- 
gis anfra]%tbu& & meandrb ctiiwr .> 
tai)t, priufqHammada iQ^edUn» 



J> > 



SO M. AKNil&I LVCANI 

40f fm tmttm ceadere UtutiVelox^ue Metamru^y 
CrHfiumtttmt^uemfMXy^ jun^us jfapfs ifauray 
SemfAjuet^ jidridcat qu$ verberaf ^uJidMs 'vuda*: 
j^o^ue ma^fs uullum teUu* /e fiiuit tu amfrems 
£rsdMnusyfra^afyue euoluit jfi e^uorafUuasy 

410 Hejpersdmqtie exhaurst aquis* Huncfahulaprimi 
Pofulea fluuium ripas tjnAraffe corona : 
Cumque diem fronum tranfuerfo limite ducensy. 
Succendit Phaethen fiagranttbus athera loris;» 
Curgitihf0 raptis penitus telUfre ferufiay 

41 5 Hunc hahufffe pares Phteheis igntbus imdasm 
Ncn minor hic Moyfi non ferplana jacentts 
Sgjpti Libjcas Niltss fiagnaret arenas» 
Non minor hic Jfiroyuifi quodydumfermeat orhem 

Jfiery 



407. /fi Isuum ceciitre iatu/.'} 
In Superum mare ceu A.driaticQi, 
io'fo de Venstia.MetaurM.'} Vm- 
briae fliiu.Afdrubalis cladc ttotus. 

^ofi-Crufiumtumtiue rafax.lVl. 
in Flaminia. Et iunStue I/apu 
//««ivOScribe cum MS. PUteanOr. . 
Hc R. A. Ee iun£Fo Sa^it ifauro. 
£x(^at 14 nomen flumtnis apud 
I*Kn.iif. i^,Gr0tiut. ifapts.l Fla- 
minix auu. Straboni lib. 5. fed 
Pliniolib. j. cap. ij^ & Boccatio 
Sapu. ifauro.liPiccta fluu.Blondo 
^ leandro Fioiia, 

Aoy.Sennaque ^ ^driacas.^Et 
-Clanis & Rubicon & Senonnm 
de nomhte Senna.^W.^, Verberat.} 
Cum impetu influit. violens ob- 
firepittAufidut. Horzt.iib.i, oi. 
io.^Aufidut viidas.} Apulixfluu. 
Cannen/1 clade memorabilis , L. 
Ofanio. 

4o8.§lt^que maiis ,&c.'] Padus 
ro,totius £uropar amnium longe 
maxiraus , circa oftia , excepto 
D<inubio. }roli4.tt inJj,no contor- 
quens wrtice fjluM Fiuuiorum 
*ex Eridanut. Virg.Georg.i, uon 
autem oritur ex Apenniuo > Ati 
nec altj quidam ilnuij quotum 
^mies poeca Apcnnia^ tribi^. 



410. HeJ^eriamque exhaurit 
aquA. 3 Amnes nauigabiles & k- 
cui immenii in Padutn fe exone- 
rant , ita vt flumina j d. in Adria- 
ticum etfundat. E.xhaurit aauis.J 
Q^iicquid enim aquarUm eH io 
Italia fecum videtur arripere t 
nam multa in eum inftunnt flibi 
mina. Suipit. Hunc fabuta pn.. 
mum , &c. ] Fabulaceu £uma ei\^ 
Phaftontis forores verfa fuiffe iii 
popuI<» ad ripas liuius fluLUi;,&c. 
Ouid.a.Met. 

4i2.i>i^/'ron»m>]SoIem pcits- 
cipitem. Tranfuerfo iimue du^ 
cent. ] A via errantem. 

41 J. Flagrantibut /ortf]Habe- 
nis 21^ curru ardentibus^^e m. 

^14. Gurgittbftt raf>tis , &€.} 
C«teri« (luu.exhauJFlis & deficca- 
tis, Eridanum parem fuilTe extin- 
jruendo Phactontl. 

^i6.Non minor hoc Nih.^iSi na- 
Aus fuiflet terram planain & ia- 
centem, inftar Aegypti, perquam 
Nilus leniter decurreiis ftagnat 
feque extendit. 

41 8- //ro,m/« ^uod, &C.1 Max. 

Europae fluu.cnius f«J>etlor pars 

Danubius, inferior If er voottur, 

Vone^DannvVfiiuiia Agro Fru.» 

(teaibelgeibll 



Civ.ii.is Belii LiB.If* Si 

4to A€c$f$t > tf Scythicas exit nonfolus mvmUih 
J^ext^notafetcm montis declsuta Tyhrim 
liMdafacitfSMtuhamfue cauumMlallHtur uuU 
IZulturttufquc celeTino&Mrttaque editor aura 
SarnuSy^ n^mhrofii Liru per repta Marscs 

42. 5 Ueftinu imfulfus aquu^admfque Salerni 
Culta S$leriUuU^fque 'uado qui Macra. moratm 
^lnosyiHcina frocurritsn aquoraLuna* 
l^ougsor edu&o qstifurgit sn aera dorfoy , 
OaUicarura^videtydeuexafiiue excifit ^lfef* , 

45 o Tunc Umhru Marfifque ferax,domitufque SaUU 

Vomereifsmferis amflexus rufihtts omnes 

Indsgenas Latij fofulos^n deferitantt 

Hefffersamx 
fienibelgenfi non Abnoba monte, ^c. ] In ^nem fe exooeranc flumi- 
{vt oltmcreditumjortuss tfo.am- na VelUiiorum. 
oes recepto^ in Ponriun defert 426. J^f/tfr*.] Siue Silacus Campa^ 
l»er 6.ofna.Mela 5.1ib.2.cap.x. idx fluu. qui aUuit agrosfaUm 
42 o.ScythicM in vndM .] m ma* opp.Piceocinoram* Mitcrm mprti' 
rePontlcum. ^ rw. ] Macra ligoriai^ ab Etruri^ 

421. DexteriwA ptteru montit . diftermioans , in mace prolapTua 
decUuia Tyhrim Vndafacity Ru- .iuxta Lunam portumEtruri«,jb» 
tuhtimque ca, uum-l A dextra par- nauigabtn$ > quia v«do(4if , 



te Apenninl in mare Tfrrhenum 
defiuunt Tiberis per fitruridm, 
HomafnaUuens, Tiuere; & Rutu- 
ha , quem Vibiu$ agnofcic ia Ti- 
berim iofluemem. L(\- 8c alliu 
liuitts nomiids Llsuriae flau. 

4at. C*uum.} Propter rtparum 
ftltitndinem. 



437. xAlnos.'] Nauet, rates. ' 
4 2 &../.( niior eduStOj&c.^Api- 
aiausGalUam proCpidens in loa^ 
gicudinem per onuiem itaHaai' 
exporoeftus, quem Vmbil, Marfi^ 
Samnicesf Aoorigenes aotiquif. 
fimusLiitii pop.colunty Uidatt 
delnde fe dluidens brac|iia,altero 



423. Vultumu/queceter. 1 Fl. «xtenditur in Rhegium promon. 
Campaniar. No^urnaque editor torium Bruclorum* InSlculo nuu 
tiurd Sarnut.) ¥l. qui per luca- ri,/{/S^tft^^lt«ro in Lacinlum pro« 
nos , Picentinos , & Campanos montorium luxu Crotoneo^Cis^ 
labitur,in paludes ditfuTustopacas ho delle c^onne* ^ lunonisx^ati^ 
& tetras exbalat nebuIas,4Sc4jfiu«. aia? columnis Sc templo, 

424. I^irr»y>. ] Syluol«X»r*r 42i^G4Z{tV*r»r«.]De(M^<^, 
ftf regna Maricit:]l.\x\i fl. Cam^ Hi TranOiIpiaam^^/^^/cf dc»^»ad^^ 
l>anic Mincuraas prseterfluens, Manccs tacUnatos Sc pendvlos, 
Mintumenfium autera munf Ma. 4jo.7Wtc Vmhris.'] Prorequitnr 
rica mater Latioi regis^qus priiM orjlue traftu K penini montts , ad 
Circe foerat. La^ant.t.lEalCiTlig. Sicul&mare-vfqoe^vblttrminatur* 
€Xp,» i.ho^te Garl^kano, ^ff.Indigenae.y^lacQloi^o 

4if. Vifiuuf im^ulfm «^mv, feiiiti fttnt^M/faV. 

D f 



tz M. ANNifi LrcANi 

He^erfMmyquam cum Scyllsis clauAitMr vndi$t 
ExtefUstquefiMs $n tempULacinUrupes, 

^l^LongiorltalU^onecconfinUfontm 

Solueret tncumhens^errJfyue refelleret kquor. 
-^tfoflquamgemsnoteUuselifafrefundo efty 
tjctrems coUes Stculo cefiere Petoro. 

C^f^ in ^rmafurens^uUM,niftfangu'tnefufo^ 

^A^GMudet habere Vfas,quodnon terat hofte vacantes 
He^ers^fnesynfacuofaue trrumfat in agrosy 
•^tque sffum nonferdatiteryConfertaqueheUss 
BelUgerat.non tamfortas intrare fatentes 
S^amfregsftjuuat : nec tam fatiente colono 

liS^M^S" '?^^^' *» 'o,ioterqaod& Rhegiumangu- 
I»?t.vlteriu$«uan«nanceftitalia, c«far arniis potius rem peragi 



du^J^ta ^^^' Lkoredi- num.&nunquamtemcridoPar. 

Zi^^^T'^ „1^^^ 4jy^^. cereferro.&c^aHdenfqueviam 

Tirgii^eneid. ,. Pomtm. J Mare /irc;|tfrMmA;gaude«nullashabere 

lomum & Siculam. via? nif, fanguine fufo, non gau^ 

43ff'S*uaret2pimmretVici. dctquod terat italia: fines hofte 

Attateni.n^ mare Tyrrhenum vi- vacantes. pracfidiis vacuos irrum» 

clium $,c,l,am fuo xftu ab Apen- pat agros, nec agros vaftaudi oc- 

nims ut^abrumperet , & viam canonemoffendatquacumq;Tuir, 

faceret inter Italiam » Sidliam, «uod bella manu conferta ht»- 

J|u« coniund* aTiauando fuerQt; ftemque non conueniat .iuuat noa 

ed ipfum j>elafu« isidlia fuum tam portas,&c4nfra Hb.j.T^f ^64. 

nonaen retinuit , ^oftquam aeftu 44o.g»oi»w» terat,&c.1 Gan- 

maris ab Italia abrupta fuit. det hocipfo quod vacuam non 

417. GenunoteUm , &c.'^ Hiac Inuenit italiam. Grotiuu 

Ianio,indeTyrrhenomari. 4^J^onperdat iter.} Perltitec 

^^t.Extremt coUes Stcuie,&c.'} Cf fari, in quo n6 vtndt.Tta infras 

Bxtcemt pars Apennini abfcifla eft Sie hojhs mihi deep nocet , dam- 

»eloroi>romoatorio Sidliat quod nnmque futatur ^rmemm^ nifi 

Itafii profpicit, in cuiui appella^ quivinci potuere repeUent» Grot- 

tiong & ipfe cefsit. Siculo ceffere, Cofefta^; feifw.^Connexatvt vno 

^.JVbi ergditana duob» j quo- nondii finlto indperet aRud Sutp, 

^l 1 ^.*?"* «ft a»mlia ; extrema ^i^PmMmecolonoy&e.^ N6n 

4^p£aioiiiif»(;caeriK»iaterlacntc laifedienie» traa&ilpermittAte^ 



44 f ^fuafremii^tMmfiferropopMleturi^ igni* 
tionceffafu4et ire vtaiciuemque v/dcrt* 
Tunc 'vrbes L/ttJj dubtAi^varsoquef^uore 
,^inc$pifeSiquMnquam frtmo terrore ruentis 
Ceffurt, belUidenfo tamen aggerefirntant 

450 Mctniay^ ahrufto circtmdunt nmdique vallo ; 
Saxorumque orhesy^ qu/tfuftr emtnuc hoftem 
Telafetanttoltis murorum turrjhud aptMnt, 
Vronior in Mapwm fofulttsyft^natque mtnaci 
Cumterrorefdes : vt cum marefofiidet ^ufiet , 

45 f Flatihut horrifonisjiunc aquoratotst fequmttur : 
Si rurfus tellus fulfu laxatatridentis 
j£olijytumidis iinmittat fiitiHbus Eurttmt ' 
Quamuisiita nouoyventum tentsere frioretn 
A^quora^nuhiferoque foltu cum cejferit Ettrot 

. 46 :> VetuUcatvttda Nottsm-Facilis fed verttre miuUf 
Terrcr eratyduhiatn^uejfdemforfuftaferehat* 
Cens Hetrufiafuga trefidt nudata Liioms^ 

fufyut 

44J. Cwctffn fudet ire via- 3 fiae quo4 ex ntihe proff^nni^ 

Bomnter grafTari maluit. eifiAo pronuntianet» habiturum 

^jyArioquefauore^Hcifitih fepro hofte Reipub. quicuaque 

^c. 3 Csrareinne redperent , an fua caftra non «(fet (ecutus : fiue 

-Senatns Pbmpeiiqur autoritateni- quod princeps duitatis, fumm^wi 

tuerentur. Jiaberet autjioritatejn ob perpc 

448./?ii«»rar.l Inenientis belii tuam ^omi & belli felicitatem. 
449.0/ur4.]Defeftnr». ^sS.Teittu puirus&c.y&tron^, 

4fp..^l^ru^ro, ^c* 3 ^«cipid, le, antrum Aeoli , quo £M^4tf(#y 

tumuhuario. ' vntos temffefiMt^que /onorst 

^^x.Ss,x9rumqHS orhts. 3 Sax#- Imperio Premte ^/EoUts ,&c,Vir%. 

cum acenios , vel faxa rotanda i.Aenei4.eo enim refpicit poita, 
«ormemis emittenda. w^Polus.^ Aft-. Cum cejferie. J 

4T|. Pronior in Magnum fo^ Ita emendauimus. ante fuit , mm» 

fulM. 3 £cpoA varios confli^s c«j^r//-.6fot!us. 
mentis , hinc ftBdiomm St fidei 450. VendicAt, ] Acquirh , g»U 

erga Pompeium,4nde metus c^t- net. 

iaris : yicere taikkm (ludia & fi- 4^s. Gens Hetrufisi* T Vbi in 

dem metus fortunaque CzrariV. vniuerfum totius prope lulic 

*; kiCoiiipMationekaqueAuArum fiudium in Pompelum comme- 

cape Pompeium « Eunim Cfffao morauit : tranficione hinc ref^rt, 

" rtm , mare populnm^ Pugmie' qt<i duces Pompeiani, Sc primttm 

* ^ftte^ msntd , &c. 3 Siue ob vete'- quidem in Hetrui ia ; mov in vm- 

• < lrumviAoriarttmaiemociam,qui. bria dederlnc fe,vel in fug^ able> 

^■fat ItmnfdaMlis cfatP^nydia : i^UN§retnJim.Liinnif^^Pti^iQM 



84 M. Ann-^i Lvcani 

luftfftefui fulfi $am perdsd^t ymhria, Thvrmo. 
Hec gerit aujp$c$js c'$u$l$a bella paternis^ 

46 f CAfaris audito conuerfm nomine Sylla, 
Far/tSyDt admotAf$dfar$nU Auximon aldy 
Ver diuerfa ruens negleBo mtenia tergoy 
Qua filudty^ua faxaffugst.depeUitur arce 
Lentulfts Efc$giea,vi^or cedentibtts inftaty 

470 D$uertitque acies ifolufque exagmsne tant9 
Duxfugiti^ nuUas ducentiafigna cohortes^ 

* Tu quoc^ue nudatam comm^ffk deferis arcem 

Scifto L$scer$a : cfuamfuam fortifiima pubes ^ 

His fedeat cajtrisijamfndem Cdftris armis 

Parth^um 



tbm forte Etrurlir.ad Scribonium 
Libonein iniirum Canituum Re- 
uilum legatuui colloquij caufade 
paceconctliandajmeminit au^or 
Commentariorum de ciulU beila 
Ilb. X. faiife item Achaise ac Li- 
burhicc dafsis pr2fe^um,lib.;. 

4^1« fufjue fui fulfot&c-"} \d- 
lierttu Curionis cogaito,d Tit.JVo 
cohones eduxifle Sc profugiflTe 
Thermum reperiolib.i. de ciutli 
- bello.fed vbi Tignium fit, non ita 
£icile. Firmiura forte aut aliud 
opp. Vmbri«. Tignia eft PiceaO' 
riun fluu« 

454. Nec ^erit nufiiam , &c.'] 
FauftusSyiladegenerans ji patris 
fortitudme &fortuna,fug2cepit. 

466.VarM,&c.} Atius Varus, 
decuridnibus Auxlmi Picenorum 
opp.ad CTr.inclinantibus , prxfi- 
diitm ex oppido e4ucit,& profu- 
g»t,&c.Iib.i.com.ciu.beII. »y*/4.2 
Bquicum proprie vextllationes. 

^67. Nc^leSf-o moertia tergo, ] 
Hbfti in fusa expofito* 

4tf 8. DepellUur ane^ &c.1 Af- 
culum Picenum te.^tulus Spin- 
ther ciun decem cohonlbus te- 
nehat : qui Cflefaris adaentu co- 
gnito , profugit ex oppido. co- 
hortes (tcum ^bducere conatus k' 
magna parte milituui dcfcritur 
Iib.t.dcciu.b<:l. 



470. Diutrtitque acies.l a rc- 
&o itinere ali^ circumduxit : vel 
potius 4 duce ad ts auocat. Gro^ 
titu-Solufque.^irx^AXtis topiarttitt 
reiiquiis vibullio Rufo. 

47?. LucerU^'] Nucerisle$\fi 
. Micyllus,quae in vmbria, vl>i iaiik 
erat Cacfar & in Piceno. Verum. 
hac inparte fa:pius excuiandus 
eft pofta , vt qui neque tenyo- 
rum neque rerum Teruet ordinl. 
▼t poft difcefliim Pompeii , qui 
ils rebus cogaitis , qu«erantad. 
Corfinium geftat , LHceiia profe^ 
^s eft Canuiium , atque inde 
Brundulium > Scipio l^jkeriz^ 
prx/idio reliftus proCugerit. f uit 
auti^ hic I.Scipia (bcer Pompei;. 

474. Um^Ktiem Cafaru^c.X 
Ad Csfaris vires minuendas Mdr> 
ceHus authQr fui< patribus Sena- 
tufcoafulti, quo decernebatur *?» 
Bibulo ( quem.in Pacthos , p6ft 
cadeni Crafsi mitteadum prac fe 
ferebant ) Pompeius legionc^t. 
▼nam,C2far alteram cedcret.Cat- 
iar itaque cum voam pro fe ti«^ 
deret , & Pompcius repetebat ab 
illa alteram , qoaas pa4 Tituri> 
Cottaeque Caefaris practorum ac- 
ceptam cladem, vtendam illi de- 
deratjita vtramqueCarfar fuppe-i 
ditauit.HasIegiones hahuifle&ci- 
pionem f«&rt poeta. pio.lib.40* 



Civiiis Belli Lib.il 8y 

47 5" Varthorum fubdu^d^ metu : e^ua G^$ca d tmita 
Suffleutt Maffuuydumque $fje ad bella vocAret^ 
J>p$9au$tfoceroRoman$jangu$msvJum* 

uit te Corjtm ualidis c$tcundata muris 
Teita temnt f$tgnax Domtt$ : tua tlajiicaf^ruat 
4S0 Offjfitm quondaan folluto tiro M/loni 
yt frocul immenfam camfo confurgere nulum% 
uirdentef<i$ie acies fercufiis fole corufco 
ConJ}fex$t tei$SySoc$j decurrtteidixity 
Flumink adrifas^^vvtdAc^ue immergite fontem : 

48 5 Et tis montaais tot$ss nuncf niihHS exty - 
uit^ue omnes trahe gurges a^uasyi/t Jpumesss alnos- 
Dijcujfa comf^ge fcras.hoc limite hellum 
Hareatyhac hojtis lenttss terat otia rifa- 
Pracsfitem cohihete ducem xvi^orianohts 

hU 

& AppUn.lib.^.df du.bel. ^.So.OPPorJttut qHOttdai&c.^Cwr 

47^. HuffUujt Ma^ntwl Cum cmin Muo pollutus stccuDitu fcfiit 

Cfffir iii lcdliam venilfettcogao- omnes,& forQ cohoit^bus mllita- 

iiic per M. Marcellum duas eas ribus cir>. umreptuni. Legendueft^ 

legfones, quas dixi , qu« ex S.C. igitur, ni fallor •• OHoJltm (juen- 

4ebuitfrm ad Parthicura bellum da puUato tyroMilom.Dcmpfker, 

miccijCiwPompeio fuiilb t^ditas 481. Vtfrocul^ &€."] Domitius 

Oailica dam»a dicit Ticurium cohortes v.prxmiflt ex oppido>^ 

^ab.Sc Cottam czfos in Ambiori- qui pontem Aumints , quod erat 

J^is conilpc^a.Dumque iff/e.^JEAs ab oppido itTM. pafTaum, inter- 

e^iones Pompei«s L. Scipioni rumperent, vbi cum antecurfori-^ 

trididerat focerofuo, donec ipre bus Czfaris prartio commiflb, ce-^ 

eas ad reliquas copias «iQcaret» TetfterDomitiani ik ponte repuU 

Hortenf' ii,fc In oppidum recepenmt.Ni*- 

478. xAt t9 CorftrU, &r. L.Do- £rm.]Puiuerem ) cohortibus cx« 

«lititts Acnobarbus fiicceflbrC«- citatum. 

lavi tn ealliis SC.delegatus , fe 482. ^rdentefque , &c. ] Ad; 

reccperac in Corflnium Peligno- foJcm futgentes. 

nm oppidum cum xx. cohortV ♦Sy.Ef m montanisi&c.lKwtt'^ 

bus ; hwac CaefM infequitur. iio ad amnem,vt quaiitum pofsity. 

47P. Pugnax />0fmVi.]Imo pnr cum omnibus fontibus c monti- 

fillanious & minlme militaris. bus delapfus,& agros iiumdet, flc 

Sed Poeta oofler, pronioris fem» dil^urbct pontem. 

per in Pompeium ftudii , Pom- 485.«/^/nAi.]Sublica$ &tigna p6« 

peianos extollit , CxTarianos de- tis ex alno vel alio quouis ligno. 

primit.TafA ctaj^ica^c.'] Tu Do- 48*». Difcuffa comfafeferas.y 

miti accepifti cohortes quibus Diflblutls jun&iiris potis.Hoi^ U- 

Pompeius forum fepferat in ifii>«,^c.3Pdsinterruptu« more- 

^uarftione de Clodio k Milone tur & retardet fieftinant£ Cxfarg^ 

c«fo.fupca libro u^.l* | . ^9yiS:om twfr/v ^f.jHic mo- 



i& MANNiCi LycANi 

DeuoLmt ra^iium netfwcqHMm manikm apnen* 
2!f.4m ifripr,i cdm^isyvt con^ictf amnefolttt^ , 
RMmf$ Cdfsr kterycalitU frol0m ^ tra, 
ifonfatis ejjt m^^ri* latebr^ ^^^fiS^ fauori > 
A$ S OhftrMftJt c^mfofjlut^ss ^frcere faratifi 
IgMut }nonfi tumido megurgtte Ga^get 
Su/nmoueat^ ihit \amfiunune Cdfartn 'ulloi 
Pofi Rubiconk a^uas.eqmtumfroferafe catert^ : 
Jtefim^lfedttes : ruiturum afcendite pontem* 
f oo HACwkidiBaJieuu totasacccpit habenao. 
In camfumfonifes : ^r,ebrof[ts€ fimillima t^imii§ 
Traios rifam 'valtdi torfertmt telaiactrts. 
Ingrediturfulfafiuttiumfiationevacantem 
Cafar$^ ad tutas hofiis comfelliturarces^ 
. 505 £r jam moturas ingentiafondera turres 
lE-rigity^ medits fubreffit vinea muris* 
^cce^efas beiUireferatis agmitta fortis 

Caftiunm 

iamtrahere coaftus Cafar nobis fo^.Stdtionft&c.'} Domltianis 

^fo vi^oria fir. mllicibas. 

491. DeuolHh TAfiiiumi &c. ] so^,Et adtutMi&c.^^C^C;^ I<f- 

Sraktit v.cohortes ex oppido. gionibus adduC^Us ad oppidiitn 

4^2. ^maefolutOi&c. ] Pontc conftitit, luxtaq^e miirum caftra 

^nterrupto , qui fluutum ooerce- poCttit , turres erexVt > tormenu 

^at : nam (rMr^ dacitur fluuius» parauit>tvtnea5 admou c. ^^ttt- 

iqui pontem rupra (e habet. tM nrcet.^ Intr^ Corfinium. 

^gi.ProUtm."} Percituslra, ad fof. Turret. ] I4am i turribus 

Ikuoc modum eos infedatur.Hdr- miffilia iibrabantur.C^ooiM. 

oinf. .$x:6.Vinetk muru.^ VideL;« 

495.Gtf»^ei.3indiat fluutus qni iil.^Zj' 

Crto & Alexandro moram iniecit. fo7. Eccencfoi beUiy&c. ] Do« 
Kfeuttt.'} Hoc eft , fi Ganges me *mitius ad Pompeiumin Apultam 

'«ranntu prohibcre nun poA*et, literas miferat , vt qiiaiita poiUrc 

inakft rninus bic fluuius meum ceieritate obfeflb fubueniret. « 

ifilpetam fuftineblt ; imd nulli Czfarem interduderet. reiqripfit 

.^Mnaes , poft tranflttvo Rubi- Pompeius id Ce (acere non pof- 

«onis. K maiori ad mlous. Har- fe « vt Domitiits it^^ue Ce otta 

oenf. copiis clam Corfinio/ubtniJKti^t. 

^99.Pofi Rukkoni^.'] Poftauam Literis ac<ef«i« , Dom. diffimu. 

naasierim Rubiconis aquas. iib.i. .lans,in concilto pronunc^ I^Q9w- 

t(f*tH* petom biieut adfutttmm. ipfi? 

W-Rwurmm^ Q^em dirnere ^um paucis conAUnm fugc capit. 

id ffliiitibtts Cubviuit ^ ^ui legatic 



Ctvttts BiLLi LiB. ir, Z/ 

CafhuMm traxere dMcemiC$uifi[M tfaperht 
Confittif imte fedes.tjfdtu tsmenddtiimtnaei 

J I o Nobtittm reiheferrttm certtice f^fofitt, 
Scit Otfer pttfUmqttefethDentameiuetimert, 
Vittedtcet mlisyf^ nojtro tnitnere.dtxiti 
Cemediettti*uiitis]amJ]fes honafartibtts efioy 
Exemflttmeffite mei t 'vei,filitet,arma retenta% 

5 1 S £/ nihithac 'venia^fivtceris tfJe>facifcor* 
Fatttr : gf afiri3is laxari 'vincula falmis 
Imftrat, heu qanto melius 'vel cade feracta 
Varcere Romano fotuitfortuna fttaort \ 
Tsettarum extremum ciui,ijttod cafirafecutm 

J lo Sit pAtriaiMagnumefuedtKemitotumqueS,enatum^ 
Jgnofci.fremtt iltegraues interrittts tras : 
Etfecum : Romdmne fetes,facifquereceffus 
Degener \ in medioshelli non .refurores 

lamdttdum 



ad CcC mifvis reCe paratos efife 
puitas aperire,iinperata facere,& 
.X.Domtcium v)uum in eius pote- 
fiarem tradere ; quo4 proximo 
<Ue fadum 

yo« Ciuifqtufulferbij&c.^CX' 
faris cut nofter vfque raaleuolus. 
50^. VhUu minsci. 3 rntrepido 
& impercerrito. 

S I ». NohilitM re^4i^c3£quf- 
tes R. trlbunl , fenatorum lilier}, 
fenatores ad Cxr.produAi^. Do- 
-mitius, P, Lentulus Spintljer, Vi- 
bullius Ru^s,$ex. <\ainKiliuf Va- 
rus quflrfior.JL.^Riibius, inquit in« 
terprcs Lambertus Hortemius.coi 
«goitoti aflTentlor. video cnim 
poetam induxifle animimi , vt 
Pompeiai^ in omnibus adulaie- 
f itr.qul hicimbelli Domitio mae- 
mmmiutem di nobilitatem ad- 
tfngtt. prodM^i quidem iUialii- 
oue ^dmplures & il CaeCare dimiT- 
£ incolumes. 

• f 1 j. Ceme dtem,'} Fruere lucis 
«fura& vVtat. Sfa bona,'} Vemie. 

%l^.Mei 3Clementt» me«. 



repofcamparemgratiam « ficubi 
tu viftor fueris. 

f 17. QMAmomeliui ^&c.y^toi^ 
tomaioritionori fiiinet , morte 
afifici, quam vtta donari,quae de- 
decus fummum. imo fuppJlcium 
maximum eratciui Romanoig- 
nofci , quod patria & publictar- 
mahoitilib* & priuatis pr^tul.rit. 

f 19. Ciui> 3 Roniano homini 
maximum eft fuppJicium , venia 
opus liabere, quod publica arma 
priuatis prztuterit. Antea kge. 
batur, cuifit. Grotius. 

%t I. Pretmt. 3 Supprimit , dif- 
fimultt. 

f*a. Etficum.J Aliter hac re- 
ferunt Plutarchus , Appianus dc 
Cxfar : Domitiuro cxterofoiie 
produdos Cxfar k contumeliSs 
militum conuiciifque prohibft* 
paucaapudeos loquitur. pecu- 
nias quas in publicum depoiuerat 
aUatas adfe a Corflntrnfib.Domi- 
tio reddit> permittitq} itli ke quo 
libui(ret.ille autem MifsiliSl> atqs 
hac deuida fc ad Pompeiuii) coA- 
tttUt^GCCidit^ io ade jHiarfAlica, 



Jg M.ANNifil tvCANl 

lamiutUtm monture faras f rut certusy^ omne^ - 

^15 L:*cii rumfe morasy^ Cdfarts effuge munus, 
Nefctus interea cafti ducis armaffarabat 
MagnH^i^vt admixtojirmaret roborepartes^ 
lam<iue fecuturo juffurMS clafica Phteboy 
Tentankaf^ue ratsss moturi milttis irasy 

550 uilloquitur tacitas 'venerandavoce cohortes r 
O fcelerum idtoresy melioraque Ji^nafecuts ► 
O vereRomana mansss : e^usbsst arma Senatssf 
Non friuata dedityvotss defofcite fugnam^ 
uirdent Hejperi^ftuis fopulatibus agri :• 

J 3 f Galltca fergelsdas rahses effunditur Alfes^ i 
Jam tetsgit fanguis follutos Cafarss enfes» . 
Dij melsus^belti tulimsss quod damna priores : 
Cseferit inde nefas.iamiam me frdfide Roma 
Suppliciumypeenamque petat^neque enimifia v^arp 

Vreels^. 
^24. UnulHdum m^rrVMir. JCtiif -yltores. ] Armorum in^^te a CxC^ 

iam dudum ftatueris pugnando pacriz illatorum. vtmox^.^jj^ 



Bori in zuwis.Rui cenm.} Clau- 
iiUa dcliberationis, ^ua hortatur 
fe i^fum ad mintiam , vtcjue 
traaleat" , vel cuih inortis pericu- 
lo,tn caftra Pompei) , vtcun<jue 
atfiira fit belli alea. 

5« f.LucM rnntpe wor^. JVitam, 
^uie ab hofte do.iata,non eft mo- 
Bus : 4^9;»» Adbi^ Jhi^» 

fi6. Nefciue in/^erfti jC^cOPom- 
peius intedm ij;narus eorum^u^ 
Corfinjj gefta (unt , exercicum 
confcribic 8c aiixUiis vndique 
€onfirmat.C<t/>» <iwc«r.]Domicii. 

Ta8. Secuturo iuJfUrtu,^.'} Si- 
gnum dacurus muuendi poAero 
4ie cailraftmiUcum animos in pu- 
f aam explorac. 

yj t. 0/celerum.']l?ofi&peti ora- 
^o tucain deraonibr.itione verfa- 
tur. habec enim vtcuperadonem 
^ laudem perfonarum,& quldem 
i^ rebu5 geftisu Exordio beaeuo- 
lentiam captat , per Exclamatio- 
aem : ii pietace militum erga 
iUam f9XxiiLm.iiorf^r' Sctlerum 



MeUoraque^JigM fecuti. ] Pro. 
patria, fiibqun>us nulicant Coff^ 
& Senatus. 

$j2. Romana m/tnMi. ^liberca-^ 
tis patriz ftudiofa. 

Slj-Nonpriuata dedit.^vt Cae- 
faris funt. Votir depofcite pn^ 
gnam,'] Alacrt animo & cum ac« 
clamatioae pofcite (tgna dari bel-> 
li,infraTHV5P9. 

fj4. m^rdent Hf/fterif y&c. J 
Ferro & flamma vaftatur Italia,, 
furibundis Gallis ^ Csefare tiiK 
mifsts. 

55^ lamtetititi&c.'] Et iaitt 
Carfar fanguine imbuic4>el1um. 

n7. D^ ?nelius,&c.'} Diis grl- 
tia,qutbus placuit , ^ CacifarepO-- 
tius quam a nobis tnicium Cape.* 
re nefeiriahaecbella. 

^jg.Neque enimiJfay&c.^Kcin 
haneflo TOcatKilo & plaulibili ap- 
pellat ; vc nrtlitum animos magjt 
accendac , & alacriores ad vindt, 
^am reddat.Et ab exemplis often* 
dtt^noa debore bgg cmameafuf; 



Civint Belh LiBjr. s^ 

Nec magis hoc hellum efi-^^uam cum Cattlinafarmit 
uirfurasin te^afaces.fociufquefuroris 
Lentulfssiexertique mantss 'Vefana Cethegi. 
O rahtes mtjeranda ducis J cumfata Camillis 
54 y Te Cafarymdgntfque 'velint mifcere MeteHis^ 
uid Cinnas^Mariofqtse^uenif.fiernerefrofeiiOi 
Vt Catuh jacuit Leftdtss^ofiraftiuefcures 

, Pajfut', 

qni noneueftere , fed cooferuare 
patria ftuauerut,//«>ir.Ci»m/*rtf.7 
Qiii ciim po(sis& deb(ras,CamilI« 
& uetellos imitat^jferuarepatriS: 
velis in peftes & ruerfores^rrx 

.->-. degenerare,Cinn& & Marium. it4 

W . ^xernque manm vefdtnt fcripferat Brutus ad Attic. de Ao- 
±^iliil'.^«!;l!irc!S!fi!?!- 'onIO:3c if Bp.'mc K, K«ari.« ^ 

iB *• ^'</^ luv. Plut.in Bruto.CiU 
mfdif.TButi* Camill' vrb€ k Gallls 
capti,capitollu obfefs&,exul,crea. 
t*l}iaator liberauit puliis Gallis. 
«4f .Mycrf*.] Aeqftuparafe. jkf #* 
esMu.} NuaudKo Pio , Creticoi 
Balearico. 

jr4tf.Cr»ii^.]Not.ad K.^4 fiipra. 
Mario/^ue vwiAr.jSupra 1K.70.ac 
deiriceps. Stemere frofeito^l Sed 
dabis mihi hui* amentix poenajt, 
viaus, vt k Cttulo Lepidus, quf 
Coff.inter fe difceptarut. Lepidus 
atta Syllf refcindere conat«,eGaI. 
lia quS prouinci&foith:* eft,& vbl 
res nouas moliebatur,reuQcatus \ 
Senatu ctl exercltu ad vrbS rediits 
M ^ Catulo coUega in Campo 
Martiofuperatus, inSardinii fur 
git;ibique non muko poftsperttr* 
r47.'ofM«rOSuperat* fuit Lepidn» 
i Catnlo in c»po MartioJVo/r«/: 

?; ,^tf.]Cn.Papirius Carbo tertia 
:of.cum Mariocreatus,reuerfo d 
bello Mithridatico Sylla , vrbe 
profugit.fed \ Metello Pio prope 
Fauentii fuperatus , tn Sicilia fu-. 
git,^ Pdpeio captus, & damnatu& 
capitis cateois vinaus,fecuri per- 
CHflus eft.. %\ii^hc^. 



ceptum contm nefanos ciue^ 
keMam apjwllari ; fed potius con- 
juraeio^^ illa Catilinaria./forr. 

541. Cum Caeitina, &c.} Con- 
iuratio iUa fatis nota ver^eris 
cx Saluftio. 

Cethet. ., ^^ 

<^uo locoreftS notauit Sulpittus, 
exertum eum dici, qui hai>et hu- 
merum 8c bntchium dextrum nu- 
«kitum. Etfi brachium porrif^e 
extri togam veteres exerere , 8[ 
exertumtrachium dlcer^tK^exer^ 
tos tamen ptbpri^ eo» ippelTa- 
rofir,qai 6netuiika,nud6qiie hu- 
mero & brachio extri togam 
porreAo lAcederent. hoc Cethe- 
corum ^uliare ac gentile fuifle 
fcriptores dooent.vt 8c Hot«t.Iib. 
4eArte poet. Finiere cinSfutjf 
ttonexaudita Cethegis. CirUtuei 
dicuntur , qvod loco tunicae cin. 
€aun geHarent , hoc eft, fubliga- 
culunbfiuecampeflbie, qiiod folas 
partcs infra pe^us velabat. F^. 
rariw, Exernque ma>nu^e»lAh- 
tiquiCethegi ( inqult Tureiebtts 
l]b.ip.Adu.cap.^.)tunicas non ge- 
rebant , led pro tunica cindhim 
Telcipeftre ab vmbilico adpedes 
reliquo corpore exerto & nado. 
▼nde toga in vrbe tefti nudos ex > 
erebSt lacertos.Hor.ep.adPifones 
tin^uttt Cethegit^Qofter infra lib. 
6.iri.79^nudi^i CrH^^f.Sili<*ItaI. 
fp/ehumero exert^ gentUismore. 
f 44.0 rahies.19eT exclamltton^ 
exemp lls oAendit Caefar€ pr«po. 
ftefc^umof viros IftR^p, iautarij 



J)0 M. ANNiEl LVCANI 

V^JfuSySicdmD tegst/tr qui Carho fefHlcrOi 
Qmtiue feros mou/t Sertoritts escmtherQs* 

550 Suanqu/tm^fiqtMfdesyhiste tjuo^t/t iungere Cdtfa 
lnutdeoy»ofiral\u€ m^Hus ^ uod Romafurenti 
Offofuit.Parthorum litinam fofipr^iafoffeSi^ 
Et Scjthitis Crajfus uiBor remeajfet ^ oris, 
ytfimili caufa caderes iCfua Sfartacus hofiism 

5 5 ^ 7V quoquefiSuferi tituiis accedere nofiris 
JuJferuntiValet in torjuend^ dexterd ftio : 
Feruidus bac iterum cirea fr^ordid janguis 

. Jncaluit : difces non ejfe ah bellafuiaces^ 
i^i facem potuere fatiJicet $lle Jolutumi 

5 60 DefeBum^ue 'oocety ne vos mea terreat AtMm 
Duxfitinhts cafirUfemoridum miUs in itlit 



1^9. Sicanio fi^utchfo.^ T*orti- 
|^U5 enim Caroonem ex Ltbva in 
Sidliajn profe&um>atque iode in 



^ 



mandtitltti. 
SS3' Scythicu.lVto Parthicu- 
f f4^ Vt pmdi c4H/k caderfs, 3 



Corficaoi fa^otera , media fuga Per ()ieci«ialatr6dnij,yt ille Ca^- 

iaterceptt,ac' capltis clunaault. uoruqa notaau contra^, SiM^ 

jjortmf, SpAftAcig kofiu. J. Sp^lWu^^: 

549. 8s*f»* /««* ^**if ^^- Thrax , gla:<ltatbr eiudb te^tull 

»or>Wi^cO.Q«;Sectoritt« i Sylla Capux cum 70. To^^ ^lfvSlt*. 

inrorcripttts uiTpanos ad arma feruis ad partem vocati» arft^tiC- 

nouit.contca qaem miCn (^iMe. que exercitum 7o«M.con(ecir Jle* 



tellus Cof.raox Pompetus , anci- 
|Utt acie fzpius pugoarunt.setto- 
nus candem domeftico fcelere 8c 
inHdus extin^us eft k Perpenoa 
beUi fodo in conutuio. 
ffo. ^j^amqtAamfi qu^ &c.'} 



gatos,prxtores, Coflf.Rom* dea|-» 
ctt « ^ M. CrafiU taridein deui^tfs 
cxfiirque eft. 

jjry . Tt quo^uefi SupeHj &c,^ 
Sparuci vifti k Sertori j debell&. 
ti laudeoi iaColeitter ftbi vendl-^ 



CoUatioiie eorura quos recenfuit cat Pon»peius,a4 quariun .reia^m 
conteraptim,de CatCire loquitui^ titulos & 0«Carem fe -'*--a.~i.^ 



dudo argumento ^ maiori ad minatur. HortenfiTitutti accedc' 

aunus : vt inferat cum iilis etlam r#,^c.lVia;brMS mels addUum* 

Carfarem non eOe conferendum : j^S. va!et in torquendo. ] tai^* 

iiinul fe Ducem ^ Senatu le&um dat le l viribus corporis , quibus 



ad furorem eius firangendum. pratte' 

Ontnia inToIetitiz plena , quum inat i" 

Caerarem ita contemnat , vt cum vtriuftiue ejten;iiU5.//flrffM/^ 

jnaoctplo gladiatore, eiufque in- ss>^. Pac ' '~ 

«eritu conferat . Hortenf- ! ungere pace vi uc re , 



SS^^ PAcemJfotuere pfttt. } ta 

ce viuere^vide quae ad ifil J14. 

CV^^r.lConferretcaura^ac pcena. lib. s^.So \'mnm defs^iim^^^e. }U^C- 



;^i. /»W^o. ] Doleo. Sutpit^ rotutuni virlhus&debjIfMrum. 
Nofirafque manut , &e. ] Mihi r5i. Di^xfir m ha , &c ] Cwr 

contra ce ia patriam furentem, mthi iliui ^m illa prcibro Oc^qiig 

Cofll & Scnatus bellum koc de- iUlus mliiitbu^ huDOfi ^ 



ClVlrLlS BlLLl LlB.fr... .^ 

^JcendiifufraquemhilnifiregfMreltciuf, * 

Non friuats cuftt^omtfM quijquis tn njrhe 
Jtf f Pomfeium tranfre f^r^u.htftc Confut 'vter^ud 
Hincaciesfiatur^ducum.C^farneSfnatm 
yt&or^jrit ? non tam c^o trahis omnia curft^ 
Teque nihil Fortunajftdet.Multtfne rehellit 
GaUiajam luftrfS^Atafc^ue imfenfa lahori 
570 Dant antmos ? Biienigeltdis quodfugit ah vndis> 
Oceanumc^t^ uocans incerttfiagna frofundi i 
Terrttst qujzjitis oJtpodittergaBritirnntst 
^nvanatumtttret^imaiqu^df^^imif^roris 
Exfuiit armattrm fatrijs eJedAm vrhem ? ' 

pj Heu demensynon tefugiuntyme cunBa fequt^ttur : 
iZu$ cumfgrtattUi m^fulgewtia fonto> 

jintl 
j(Jr. Q^f^pTfMir, E^f.] Ecphii- refinflTo poft fe ponte , qutm hi 
•efl* t\tx Miiemiain PopEjli R.0111. Rbene ftruxerat , ne GermanU 
jHi Cjcfirij potpticijm m fuam vrtdeflet. hanc Pompeltu fugiai 
/cruirut^m arEiUfLiiit. fc qui- nljimniawr 
devp iDfc:eiuUn€^ 41I glattK «f. jr7i> Ocianumque voeant rVf- 
que fiClijifLUtti rummum - ac fu- ctfr^ , tite^. ] Et quod caufMut 
pr^ Tc DihU nill don;] narioTicrm ac Oceanum Brltannicum efle QnS&^ 
fyr>nnidem rdtquiCf Hattenf, d maris xftuaria,rtciproco flmoi 
Ljbtr. J ll[>emitm fuim reti- ft refluxu, modo ftagnantia, mo* 
deiu j» non ddau vtli laiperij do vadofa : repulfus eft ik BritaH^t 
fomma. nisqtiibas vlcro bellum idtule- 

•^ %6^ NmPriuats cu^e, J Non rat. Sti hacC^farie gefia ¥om* 
tKlis elle vult, fed t^rrannus, qui, feiut per inmiiam extenuems in- 
9cc, ducieur. Incerti profuntU\ ] Ob 

• y^j. Ntnc Conful, 3 A partibtis perpetuam reciprocattoaem.Cau« 
iioftris. Vterque. 3 L. Lentulus & fa inferendi belli Britannis erat, 
CM^cellus.A.y.yof. quod Citis compertum haberer, 

^66, DucHm.'i Procernni , Se- ab iis auxilia Gallis tranfmUn» 
•Korum. fmtCe.HortenJiu*, 

s€y, Nom tam cdeo troht^y 57», ^n vttna tumuert, J 
t^-3 I^Objedio a fbrtunx proui- inefilicaces & flne viribus ; qua<> 
dencia , quam didt tam cxcam ft tuo aduentu terrKl vrbem 
non fore , vt id fieri patiatur. deferueriat ciues , qaum raea 
Horttni, . flgna fiat iS^curi. ' Horten* 

j68, MulttJHe. ] tnuidiofe. Cm. 
IHiobQS , aeque exa^is iis. ^76. Qjti cumfi^na tuiif,&c.l 

jr7o. Rhenireitdis , ^.J C«- Qui intra fpacium duomm men- 
CirGermanos terro & igni popu- flum piratas Cilicas maria latro- 
latus', in hoftico per dies 18. ciniis infeikntes co JTCuij& C4ptts, 
ms^xva t Ce in QaHkai receph, oe ad picaticam relaberci»tur,agri4 

aiiignaui 



aiftte bis exaBum qui^ Cymthsa conderet orhemx 
Qmnefretum metttens felagt psratareliquity 
^n^fiaque domum terrarum m fede fofofcit* 

5 S o Jdemfer Scjthtci frofugum dtuorita Ponti 
Jndomitumregemykomanaqutfata morantem^ 
Ad mortemySyUa felicioriire coegi. 
Pars mundimihi nulla 'vacat ifed tota tenetuf 
Terra meisi(juocunque jacet fub foleytrofhASs* 

f %yHinc me 'vi^orem geiidas ad Phajtdos n)ndas 
^r^os habet : calida medim mihi cognittto axis 
Sgjftoyotcp^ vmbras nuf<fuamfle3^ent€ Sjene, 

Occafu 



aCsign^lul. dedu^is ^ocu! \ mari 
Solos vrbemCtltctx,^ine inftau- 
Mtl appellatlq; Pompeiopolin. 

f7P. •^H^uflaque in /ede.'^ in- 
telli^t SoIos,vrbem CHidx. 

f8o. Per Scytlnci frofutum 
diuonia Poifri.]Per diuefticijla& 
tranTuerfas femitas fui regni in 
4kl!a minori fiigieitte in ArmeniS, 
Cokhos,Albaiios,HibeTQf &c. 

iBi.lndotmtumitgemyJtMulh^ 
mtque.} Mithri<Utem>qui ^o. aa- 
aos cil Romanis t>eUa ^fsit.Fata 
«Mf«ff^m.]Vidorias ac Imperiu. 

5S2. Monem. ] Male veneno 
tentaram , (bd ferro exa^ain. lib. 
io.irC.$^6.FeiiciorJre coegi.l hU 
lufum ad cognomen Syllx Felids, 
qm Mithridatem attriuerat, vt 8c 
X,ucullus. 

iSi. Part mundimihi^&c.'} VU 
(de Mdrtial. epift.7f.lib. f ^ 

SBf. Phafidoivndtu.] Bl. max. 
Colchidos quo Mittiridatem 
Pdmpeius ii^fequutus eft. 

sS6.»ArffoS kabet. ] Pars Sep- 
tentrionalis fubie^a Arfta vrfac 
Biaiori.^^i('Mf mihi coqnitm axis 
^iypto."] ^sxs mundtMeridio- 
nalis , datus enimfuerat k Senatu 
tutor uueri regis PtolenMti, item 
Ibifub.Sylla fuerat 

S%7.Vmbras nunjuam fieSfente 
Sj^.Jttz veteres Mbri,nec aliter 
ledui» eft artate Macrobi; , qui 
«Kritaid repreheadiiu per illQs 



igitur dies quibus crefdt Niliis,ia 
iflit lods vnde oriturj vmbras 
jine fine abfumt ac deficere vul^ 
Plinius. erg^ fub Cancro & Lco» 
ne, per duo fcilicet dodecatemo- 
ria,null2 vmbrxintllo trafta vbi 
fontes NUi,id€ de Mero£, & Sycnt 
pronuntiat lucanus,lib.x .if .^f |- 
w ■ ■ fmcontraq;incen/a Leoni 
Oratumct : Cancro^uefusm ter^ 

rtnte ^enem 
Imptorofut adefit^c camftilihi'- 

rat vndu, 
Donec in autumnum deflintit 

Fhahm & vmbras 
Extendat Meroe 
Id eft,donec ioKi^^ffe dennat 
Merol , quod fic Sote in Autum- 
num inclinante , cum in Virgioem 
tranfit. timc enim reftdit & de« 
crefcereif|dpit,igiturex remeo. 
tia Lucani per totum Cancri &g^ 
num & Leonis , Mero« fine vnw 
bra.it»certe opinatur vir magniu 
Sed diuerfa veterum opinio fuic 
de Syene 8c Meroi > quantum ad 
tta-KiMAtVt ita loquat. S^ene 
fub cftiuo tropico Cancri , in ea 
folftitij medio die nullam vmbri 
iadfcribit Plin. lib. ti. clxxiv.. 
idem ibidem traditapud Mero^a 
ciux ^Syene quinque millibuf 
ftadiorum abeft, bls anno vmbras 
obTumi , fole dttQndeviceilmani 
Tatiri partem , 8c quaitam dect.* 
OMmLeoiiIs gbtinente. diueril 
iuquc 



9i 



CiviLis BEtti LiB. r. 

Ofcitfus f^jurd ttmet^Tethywfuefugacem 
Qutferh^MtfiMusf^oft ommaflum$Ha Bdtif, 
^^DAfe domkus cognomt^ra^s me Martefefoces 
Henicfchii9totijue erefto vetiere Colchi. 

Cappadocet 



itaque tgporibus Sjene ^ Mero€ 
dttnttot i iUa, tunc ei^cuiii certam 
partem Cahcri Sot detinet ; hzc 
▼cro eo dle,quo 5ol certam leo- 
nis part^ ingrediti^.Lucan" quo^ 
que dfuersu terapus «oihstjjIj^, 
his duabus vrbibus arsfgnauft. de 
S^ene loqoens^Caocro eam torre- 
n remper dicit, quia Sol in Can. 
jcri fignoconftitutus, fupra verti- 
^cem illiuscittitatis inuemtur,quo 
tempore iugis ibi & indcatilsi. 
' nms calor>lib.x. 

Cancroq ue fuam torrente 

Syenen 
Imploratia adeff. 

'EtIibJTIII.Ttrf.8yi, 

Nam quu ad exufiam Cancro 

torrente Syenen It/it. 

tunc eoim cOrrentifsimus acftus, 

cum Sol fupra vertlcem ftat, 

«r^o/ ){^^miVt Syenoffub SoL 



folftitii dienuUasii4bet vmbras. 
qu« & Lucanus manifefte diftia- 
xit.Cancrum Syenar aftignans /ub 
quo £<mt^ fitjMeroac ant6 Leo- 
nem.Nec forte putandttm,per to- 
tos dies Cancri & Leonis nullas 
vmbras eum S/enac dare,aut Me- 
ro». Sicacdpiendumcumdiclt: 
vmbrM nunquam eumfieStente 
Sjfne^ per toium fdl.Cancri fig- 
mim, fub qao fita eft. ita etiS in- 
telUgendum, vbi canit : Meroen 
nuUavmbra afiati mitirare, per 
totum nempe Leonis fignum fic 
accepiftc fatis oftendit verfus 
qui fequitur, 
Linea tam mffummundi fer$ 
i Ua Leonem. 
Salmal'.i>iin.Exerc.pag.42 2. Vm- 
br^ nufyuam fiettente Sjcne.'^ 
Syene oppidum eft Thebaidos \\x 
confinibtjs Aegypti atque Aerhio- 



ftitio, quo tepore medio die nul- p*»q"« direfta & perpendicUlarl 
lais ibi corpora jadunt vmbras. At *1?^? ^^.^^}'^^ fubjedta,medio fol 
de M eroe ita canit ; lib.x. ij^. j 04. '"" ^" '^'^' ' ' " 

•~--^i«4 quamuu arbore multa 
Frondeat, *.fiatem n^Uafiki mi- 

rigat vmbra^ 
'Linea tam reitum mundt ferit 

iila Leonem. 
His verbl$ aperte indicatMero&i 
•■mitvi efle, tantum cum Sol per 
Xeouem tranfit.fedquideft,^uod 
■■ittLeon^ reAu ferin ab iUa mudi 
Iinea.h^c non intelligo.fcribendus 
L^inea tam re&um mundi fert 
iUa Lemem. 
aded,inquit^&u,& fupra verticS 
ftante in Leone Sol^ fert illamu^- 
di linea,fub qua eft MeroS.Leone 
re^umidixit Solem in Leone c6- 
tra perpendiculu ftantem. Meroe 



ergo ipfa tunc *aKtS^f cQ «^uar- 
'tam decfmam Leonis Sol obtinet: 
Syeas ?er6 iaxta eundem ipib 



ftitij die fole Cancru ingre(ro,eft 
*a-H4(^. corpcia fciUrredla vm- 
bram in neutram partem jadunt. 
Alij, nufquam. 

58S.Occafuf mea iura timet.^HiC^ 
^nia, cuius c^tremus Huu.Bactit^ 
Ouadalquivirt i« fretfi Gaditanu 
infunditar.quod & ipsfi effluit in 
mareOccidcntalcrefluitque.T/bf- 
tjnquefu^ace.l Flues ac refluens 
fretu Gaditanum intelligit. Hort.. 
^9o.%Arabs}C\rca AmanCi montl 
in expedicione ad rubrum niare. 
591- H^mW».] Pop.feri, iuxta 
ColchoSjiib Amphio & Telechio, 
vcl vt ali j ref. Rheca & Amphi- 
ftraeo Caftoris & Pollucis M" 
X^ifiy iA eft,aurigis, qui ibi confe- 
derant,orti.Nof/^K* erefto ^Ue^ ' 
re Colchi ] Ab lafone petiti,cuius 
notiiiimahiftoria. 

S9i^Caffs 



^4 M. AKNi«i LvcAMr 

Caffadoces meafignM timentti^ dedita faci4s 
Jn(.erttlmdAx DetitnoUtfifue Sof^sem* 
^4rmem9SyCdiMfii^fefosyTiutrofque fuhegi. 

59 S Q^^dfocero hellMnyfrdtter CVuile^elitfsti ? 
y<erlm ducis mdlo fmtes ci^tttmrefitiuumm» 
Nec matttrapetunt fromijf* cUfiica fuftuti 
St/.fit Cf iffe metum Magftuf } fUcuitqttereferri 
€igjutynec in tttntdi dtfcrimina mitterefugnA 

^OC) lam vi^um famanon 'vifiCdfarit agmen* 
Vulfm vt armentis frimo certamine taurus 
Siluarum fecrettt fetityvacuof^e fer agrot 
J^xtfi im dduerfis exfhnu comua trunc$s > 



florisPup.£r de^itAfiuris Inctr- 
ti iMdM Der-IJ^Am* Romanorii 
Cn. Pompeius. quumex AHa ri- 
^ices circumageret copias • de< 
bellatis ia tranutu ludzis templl 
penetrauit intimos receflus^x iUo 
tempore vulgatam eft,inquit Ta- 
chusyVitcuam ejfe/edi &indm€ 
etrcdna. Enimuerq tenuerat antea 
mortaleis opinio , elTe intusNu- 
men aliauod,Apim,Ammonemve« 
aut Anubin,cujus nomeninterip> 
fos modo notu,pronuntiari apud 
exteros profanofque fas tiaud ef- 
fet. At poftquam Pompeius, iure 
viiftorix, adyra rderauit , palam 
omnibus fadom eft,de nihiloefte 
tot facra,totq; ceremonias, fiqui. 
dem neminem Deu pvzcipal co- 
lerent. Ab eadem etiam uma ia- 
^atum vulgo in ludxos eft, eflfe 
eosnubium&caeli cultores. C«>- 
tuitt.DeeUtii^c.2 Pompeius iti. 
dacam fubegit,Ariih>bulum regem 
cepir. facra vero lodaica nobh 
<fiotiora,quam Lttcano. 
■ f9i'MoUifque Sophene.2 Laxu 
foluta A(t2 regio. 
5^. Armtfiif iw ^&cJHis gfces pef- 
tugattts deuicit bello Mithridati* 
co;Z^»roy^Trauri m6tis accolas. 
f 9f *5octfr0 MiM».]Cs(ari«ciUils 
filiam dttxerat Porapeitts. 



l^ec 

f96.VerbA;ducif nuBo pdrtest 
&C.J Milites non excipiunt ora- 
tion^m Pompeij cumplaufu 8c 
acclamationcyneque petuat figna 
profe^oais in behum d.ri. quod 
8c ifCc Pompeius aduertens fubti. 
mutt , & inftituto ittnere omtfib, 
fe luceria Canutiimi , & inde 
Brundunum contuUt. ' 

197'Nec maeura petunt t&c.JEt 
notum Ciceronis c2uiillum cft,qiil 
ctt in calhra Dyrrachina paulo fc- 
rittc veaiiret reliquis ; interrO|a- 
ttts per contemptum k Pompeu- 
nis,curtardtusadeflet ; reQ^on^it 
qttod matOre fatis veniret ,quum,' : 
nihll parati ad bellum intieniret. 
Henenf. • 

S98'Placuitquereferri. 3 Kitri» 
Brttnduftum duci cohorte;. ^ , 

i99' Nec i» tsnta difcrimina^ 
&C.1 Neq; mittere exercitttm Diu 
coaftematum,iifuna & metu Czfa- 
ris nondu vift in difcrim€ pttgn*. ' 

6oi. Pul/iftvtarmtntis ,&c. i 
Sumpu eft hcc comparatio e 
Virgil. fed dher ViB^ alnt^ 
lonieque i^notu exulat 6nsj&c, 
3.Gcorg. ' ' 

6oi. In aduerfis ^x^dt ^ 
comus trunas. ] Et tentat/efep 
atque trafciin cornua dijlk 
•Arboris obnixiu trunco i 'ventof' 
qu€ lace/it iMm/^c- 

6o^.Hti 



9S 



CtviLis Bctii Um.il 

^oy Excup fUcmerii^fir$ ; mox redditm rvfScr 
^osjfbet $nfaltm cctm$m$$tilmi agm$fi4$tm$$rif 
Jnmtofaftore trahit :ftc %nr$kus smpur 
^rad$jstB^riam>frofugif^,,eper ^ppula rms 
Bruffdufij tmtas concfdit Magnus in ^erces^ 

<"o Vrhseft Diaais olsmpofelfacolenis, 
Sl^os Cretxpofugos vexereper ^uorapufpu 
CecropiaiVsBum mentitis Thefea njelss. 
Hanc latm anguftum iamfe cogentss sn araum 
fiefperta^tenuemproducit $n Aefucm, linguamt 

€ I s ^rjocasftexis claudit ^ua corni^s 'Vndag. 
Ifec tmnren hoc aritis immijfumfaucihus aquor 

Vorttsi 



r ^^ ^'^^'<^V in paBttS , &cA 
rojt vbt coUeUum robur , viref- 

que oblttHmfertur m hoffem.Or- 
uicerecepta, l ViribuT ccr&icis 
rarfnro coUeais 5 quippe cui om. 
oe tobur m ceruiee ac cornftus 
^umRt.HortenJIUs. 

"aIV' ^*^' 3 P«^« , nuricuU Sc 
4enfita$ qiiacdam camis in coMo 
«r cruribus , & etiam in bmcbiis 
noniintun,}a qusL auidem eflfe dt- 
cunrur vires.VkgiL 
^^^**^f««-w« amm^fitm 

SiilphiQs/Reddira viStor, J Re- 
cfpta armenta, deui^ais anis taa* 
ii5,ipic dudt. 

.^'Sic viribm imlMr^c. 3 Red~ 
f*»^CompArattomt, Oc Pompelus 
«e imparem Otftri (entiens, Cat- 
;ari icaliam cedere ipfe per Apu- 
Sn^ P"^'^^^»". Brundufmm. l5nc 
an^facedonum nauigare «nftituit. 
^^1°; ^^^''A>^C'l Bmndufium 
jrbs coniUta fuit ,awue habitata 
•,Pf.^n^us qulbufdam-» «ui 
Atbenienfibus adue<ai naui2«tt 
PWttgprum i Cteu cum Thefco 
tjducejdmofcuip-ivkaore. Strab. 

PKae, oppido cm». ' 



Cecrope primo Athenienfiuni re- 
S^Mentitu Thefea t/r/itf.^Nigris, 
prae feftinatione 8c nautarum. 
obiiuione, iifdero quibus folue- 
rant Athenis , contra mandaturo 
patris Aegsci, qui praeceperat vt H 
tiftor redifet fiUus , alba fufpen- 
derent carbafa. , 

613. Hanc UtUSp &c.} Hk eui 
Italia cogit fc m araum ( legicur 
& tfrci*i»)angu/lia illa porrigitur, 
in xquora ad formam lingux hoc 
eft,terrac molliter deuexx & Ce 
coarAantis,quac curuato finu pr«- 
tehditur mari Adriatico , ita Vt 
portus fi-eQuenti vtrinque fiexu 
repfflefentet cornua capitis cetul- 
ni , vnde & nomen. naraque Mef- 
fapiorumlingua, i x^f«>i ^^ 
»X3r>« MUit*i ^t%-nm^, strab. 

6i^.Termem Unguam.^Temm 
tenuem , exporreaam in Unguc 
formam. SMtptt. 

<if* Comtbm.'^ Rupibus expor- 
reetis in forma comuu ceruino. 
rum , quibiis fimillimae funt , 9c 
vrbs ipu caput initatur.f^ytt/p,/.. 

M' Nec tamen , ^c 1 Ne- 
quc tamen fttis fidus fomWc 
|K>rtus nifi obiea» kiw' 
U, flnaus yKMotme exceptos 
frimgeret. . 

^i7.C# 



^6 M. ANNiCI LV€AN! , 

Vwtus eratyfinon 'vhlentos infula Coros 
£xdperif jaxkiUjfafquerefnnderefvndas. ' 
Jimc fllsnc montes fcofuioU rupis aperto ^ " ' ' 

^io Opfofuftnaturamarhfiatufqueremouhi ' 
yt tremulo fiarent contenti.fune cartniL. 
Htnc late fatet omne fretum^feu njelaferantur 
Jn fortus Corcjra tuos,feu /duafetatur 
Jllyris Untas vergens EfUamnus in njndat, ^ 

ets^ffucfura nautarumycism totas Adrsa iHref 
Mottity^in nuhes ahiere Cerauniay cum^ue 
Sfumofo Calaber ferfunditur A^ore Safon. 
Zrgonjhinullajidesrehusfofitergareltaisi 
Nec iicet ad duros Martem cont^ttre Iheros^ 

630 Cum medtAjaceantimmenfis traaihus Mfes : 
Tuncfohoie e tanta natum^cutfrmior Ataf% 
^ffatur : Mundkjuhec tentare recejfus. 
EufhratemyMumque moueyquo nominis vfque 

Jil<ifir$ 
6x7. Coros. 1 Ventos ab occtfo en.CAlaher Perfunditur squor 

Colftitiali flantcs. re Ssfin. ] mfula conttt CaU- 

618. Munderet. 3 Rcmitterct feriam , inter Epinmi & Brundu- 

lluaus.quibus fieritiir. »««»• _ ,. n CJ» no«ft 

tosarcuit q«»a™ ^nfit Pompeius Csfa- 

6t I. Contentdfune. 1 Qji« non rem fe confeaui , & ^tergo iter 

indigereut anchora.5i*//»»f. ^ ^ fttpainterclufura:Cn.Pompeium 

6ii.Corcyra tuos. ] Inf. Corfisy^ filium natu maiorem cum manda- 

dextra.^*»* Petxtur^ &c. 3 Epi- tisBrundufio ad contwbenda to- 

damnu$,quam Romant, vt Pomp. to orbe auiuUa miRt.Hortenf. Ft- 

Mela. Ub. i. cap.?. vel vt Appius des rebm^&cl Spes Italiae tenen- 

fcribit,Corcyrenfes , ( propter in- dae, qu« Brundufium f ugientibus 

aufpicatumnomequafi'^<i4»i- eratltergp. 

tur &^ri^«r«r,verum vt hifto- ciam tenebant Petretus & Aflfra- 

ri«noftrxinferuiatur,perplacet «"«f f oj^P^tilS^"*^^ , cn. 

FbidA*^ntii ^i^' ^**' firmtor *tas. 3 cn, 

%ztHucfuianautarum.lXn ^9S}^'^^,fT^Tt7e^^ 

portum Brlindufi,. Cum totac miflurus ad dettl«5Us i fe gente. 

lidrt^ v«^,.]QuandoinAdriaU- *»i»^** P"*'/r"S T«^r*mota 

co trmpeftas ex6ritur. /J f /",fiP*- ^ J-ffLltS^;*. 

rfa6.£t in nubes,&c.^lia>\h* in- /"•^«f*''»'"»'^^"^ ^*h!I 

ttolutin6apparaiii6tesiUiEpiri. deowur,-S3rriam,quamprjetwla- 



Civitis BcLti LiB.TI, j7 

Vofir'sfM9M 'vemtjiiusi efivuliamfer vrhef 

**3 $ PofimeRomaducem i Jparfis fer rura colm9t 
Redde mariCtUcas : Pharhs hmc cmcute regesy 
T^granemque meum^nec rharnacit arma reitmmat^ 
jidmoneoynec tufofulos 'vtraqut vagantes 
ArmemayPontique feras fer Itttoragentes^ 

•^40 RffhiLafque manusy^ quas tenet aquora ienfi 
Pigrafalm Scjthict fattens Maotica flauflri, 
Et quidfluramoror ? totos meaynate^fer ortm 
^eUaferesytotoefue vrhes aptahisin orke 
Perdomitas : omnes redeant in cafira triumfhi» 

<64 f -^t vos^qui Latios fiptatis nomsnefafiosy 
Primm in Efirttm Boreasagat i4nde ferarua 
OrajorumtMacedumque nouas acqtsirite vires : 
Dum foct dat temfm hyems^Sicfatur s fif omn9i 
lujfagerisntifoluuntqtte cauas a littore fuffes^ . 

^j .At nunqisam fatiens facisjongaqtte qtsietie 

Armorum^ 

qBnphntes. NHttmfue. 3 Acgyp. &induratc4t« vtpereamoauft» 

tiun,quain Ntlus rigac agaatur vebkula, 

^ J4 SiJ** 'fi vHlg»tt^i&c.'] Ad 642 .Et quidfluTiL mtororr^tm- 

quas Romaaum nomeo propter meratioaem iikcompendium con- 

«ne viAorem peraenit. tiahit , vt pertotum ort>em im. 

6i^' SfArfos for a &c.^S\kfr^ perij Rom. reetbus , dynaftb , 

^.570. prouinciis 8c liberis populis de« 

esC.Pbarios.'} Aegyptios,aPba. nuatiet beUiun populo Rom.e(le, 

«oinf. . & auxilia ^quitum ac peditum 

6f7Ja*um.2 Beneficio meo m fuo nomine lis imperet. Hortcn- 

priltinum fortume habitum refti- jpMr.0r/«^}Oriemales regiones. 
{atttm'Val.Max.lib.Map*t-i'»ff- 6^0mMCi redca.Ht^c.^, auxU 

.fUicis. 3 Jilij Mtthrid^is , cui a |io mihi adfint reges omnes & 

«atte deecienti Pompeius con- gentes , dc quibus ego noftrique 

^o bcUo Bofphorum concefle- triumpbauimus. 
jat. ... tf4fR5'^<«ww>Cb*c. ] Conftt- 

5j8- Vtrttque.r^ Maion & Mi«- les,quorumnon;unainFaftisprae- 

^nori.Va^ames, &c. ] Scytbas va* figebantur fuis annis.Iib. jr.Tjri .y . 
go«,atiaaf oCj«< 6^.rrinua in Efirum , &c. ] 

610.1 ontiqtteferM.&c'] Maris Cum primo vento in Epirum 

Euxtni, atrh'» prius difti piopter «ftuigate , foUcitaturi Graecos 8c 

^lmmanitaJem arcolariim. ^l^^^^''. . ^ _ „ 

646. RiphMpi^ manut. ] in- 6^.Macediimqui*'\Vto Mace- 

' colas Ripnaeorum montium Scy- donum. 

tbtac. 9^06 tenet, &c. ] Accola» 6%o.^t >fftff 0M4m.]Mt(ro Pdm- 

MXQtldls palttdis gela conftrid|( peio ad CxlAreai redit , ft elus 



p8 M. Akk-ai Lvcani 

^rmorumyne quidfatis mf^t^re licereff 
,^4/feijuifMri geueric^ue fremh vefitgia Cdftr, 
Sufficerent alns prtmo tot mrnnta curfu 
. Rafta,tot ofpreffA deje^is hofhhusarces : 
^5 S Jpf^ caputmundi bellorum mdxima mercesy 
Roma cafi facilis : Sed Cafar in omnia friceps ^ 
Nil a^um credensjum quid fufereffet agendum% 
Jnfiat atrox i ^ adhuc^quamuis fofiederit omnem 
Jtaliam^extremo fedeat quod littore Mamus, 
€60 Communemtamen effe dolet : nec rurjus aferf 
Vulthofies ertare fretotfed molibus vndas 
Ohfiruityf^ latum dejeffis rupibus SLquor, 
Cedif inimmenfum caffus lalfor : omniafontus 
Jiaitritfaxa 'ooraxymontefque immifcet arenis ; 
€6iFt tnaris A^gai medias p celfus in vndas 

Defellatur 
celrntatem in perreqnendis tni* hilenim aBum credimw , dum 
micxf.Hort.Nimqusm pAtiins fa- sUi^uid addcndwn fuperefi. 
cWjCb^c. 3NihU decre^ant.omni ia 6#o. Communem tamen, ^. 1 
le properans/olitus Suceeffiit ,vr- Non tulit italiam fibi communem 
gerefuoi: 'xnfiarefauon thminitf efle cum Pompeio,vt ne eum qui- 
V t lib. I .iH'. 14«. dem tulerit in tMtlHorteuf. 

e^z.Generiquet&c.yPomfCtum 66iMoUtm vndatt&c. ijKpt 

propere fequutus , Brundufinm fouces portus el^t anfuftminMr» 

cum 6.1eg'onibus venit. ^ nralem ab vtraque parte litoris 

e^i.Sufficerent aliis. ] CoIIatio in vado iaciebat.quo vero agger, 

CsCaris cum ingeniis allorum du^ pfopter altitudinem aqux con- 

cum. tineri non poflTet , rates ter- 

es^.Caput muMJU^c.^SSwaaa ra , cratibus ac plutels cou' 

imperij fedes , triumphati ofbis tedas , 8c turtibus aduerfut 

caput. impetum 8c incendia munittf 

" 60. Ca/ar in omnia fraceps. "j 6olIocauit. 

Ca:far cum dubitaret quo animo 66$. Cedit in immenfum eajfm 

Fompeius Br&duHj remaneret,an lakor. "} Labor immenfiis cedif 

vt mari^Adriatici vtramq; partem incaflfum. Hjpallage. Omma foif- 

poteftate fua retinerct j an ino^ tm, &c. ] inieaas moles abTor- 

pia nauium ibi reftitiflfet. veritus bent arenge. vt re£ert PoJtarecas 

ne Kaliam llle dimlttendam non atatteautorCommentariorumde 

exiflimaret,cupienfqueftmulbel- bellociu. 

lum conficere,profdaus Dyrrha- 66$. Vt marit t^rai , &c. 3 

chium Cof. ipfe , vt Pompeium Neque tamen moles illx magtt 

interciperet , exitus Bruimufini portum obftruunt aut in uiare 

portus pracludere conftttuit. eminent , quam fi in laca Aoem* 

6^7, Nil a£tum eredens, &e. ] demergatur Gaurus mons Cai^ 

Hoc tranfcripfit luftinianus lib. panige , ant in Aegaeo marl Erjs 

;(i.C«de his quibus n \»^n,Ni- mous SlciUs > qui qaoaiam pc^ 

Cttl 



CivrLis Belii Lib.TL pp 

Defei/afw Eryx^ulU tamem Aquore rupes 
Bmine^inryVelfi eonusdfo DeritceGattrus 
Decidat infumbim femtusftagnsntis Auems* 
Ergo 'uhi nulla vado tenuit fuafondera moles^ 

^jo Tuncfiacuit cafis inneSere 'vtnculafiluisy 
Rohoramte infmenfis latereligare catems» 
Tales fama canit tumidumjufer aqttcra Xerxem 
Confiruxiffe 'viasymultum cum fontibus aufus , 
Eurofamepte AfidySefionqtte admouit Ahdoy 

^7 jT Tnce^que fretum rafidi fufer Helleffontiy 
NonEuruTUiZefhyrutitte timens : chm velayratefqua 
J;n tttedium deferret Athonfic ora frofttttdi 
Ar&antttr cafu nentorum : ttmc ^ggere tttulto 
Surgit ofusjongaque tremunt fufer aqttera tt&res^ 

6%o Potttpejus tellttre noua comfrejfa frofundi • 
Ora nfidensycuris animum mordacihus angit, 

" Plt referet felagus ,f}farjatqtte fer aquora hellum. 
Ssfe ^oto flenAytenfifque rttdentihus d&a 

^ 4iftat ab Ae«eo,Sabellicus 9c naulearet. VelipcMtm •Athos , lu- 

alij ^thos lcgendum autumant. |ieiuu.Sat. t o.^. i 8e. 

669.Ergo vbi nulU^c.'] PrO' Bjy.Sic ora profunH-, &€.} Slc 

fequltur Cxfaris dtligentiam 8c faucts portus Brund. ratibut 

ftudium tn periiciendo opere cep- roboreis ^ fyluis excifis & ia mt. 

to. fiorrenj. NulU vado , e^c. 3 re de)eAis coar^ntur. 

Vt modo i/i.66j . 679. ^ggtt mulio, &c.1 Tra- 

eyo.VineuUfiluu , Robortiqut, bibus terra coaftratis. 

^c, 3 Rate» coniun^bis , 8c qua- eyg.Loni^qui trtmunt^&c.^^Vti 

tecius itngulis andioris firmatas. quarta quaque ratium turres bi** 

67i*T(nlafdmacamty&c.2QiUi^ oorum tabulatorum excitats. 

Hter Xerxes /»•> a f gf y «r , olim ^80. Fomfe') us. 3 Vbi vidct oftl» 

in Hellefpoati iteto ponteex na- & fauces aggere praeclufas , om- 

nibus duAo,ab Abydo vrbe aRx ni ftudio Sc cpnamine labprat, vt 

io Seftqn vrbem Europa:>pedibus rattbus C^ris perruptis refrft- 

cra/eciiL exerdtum. Hcrodot. 7. ^que aggere viam fibi aperiat 

Itfelalib.2.cap.>. Dyrrachium trajeduro. 

67S,1nceSitque.yir&t fuper frCr 6%i.Vt refertt peUlui.'] Vt ape* 

tam rapidi Hcllefponti. Hortenf. riat mare, & obiccs Ko\xut.Sulf>tt, 

676: Eurum. &c. 3 Q^itamen, Spariutque, 1 la MacedoniiUii 

concitato pelago,pontem dis jece- tranHerat bellum. ^lij machinas 

zuat.Cum^ia , &c.1 Cum moa* bellicas difsipet, 

ten Macedoniae Athon k coa- SSi.SspeNotoplena.,'} Pom- 

tiaenii al^kindi iufiTam circuin- pejuj naues magnas oncrarias 

.. £ s 



100 M^ANNiEi Lvcani. 

jffa, marts ftrtl^Mfim rMts f^tftigU mHJi ' " 

Tormq^^ f^ ^^f^^^ ^^dfS bstUifia laurtis^ 
MulufitUtj^HUtmfacts ,Ft temforatmndem- 
WmtSHA fiacutrefugai mt Istttra damor 
^autscm txai^tiHimtu huccma dsmdat horAs^ 
4^^ Nets tJtlm frsLmmstos ferdstc^t ad atpitra JMWfwv 
Vractpt f&ciks.^am ottftrat 'vWtmaUJrga 
Thstbmm latm^ trtu fractdtrt Chtlat% 
Cum tautt frlsfirt ratts ^on amchara lopctt 
Meusti dstmffefiss asstUststr 'vtscsss artsas : ^ 
^Q{ Vum jssga jcurssasstur sntaisi dsssssqsst ardssaftstm 

Ersgstur 
tuiribus trium tabulatorum in- xUt fint, Oppii velHirtij>coBftec 
Arudas a<l ovttz Cierarb iliftur- coeptum hoc benum poft cbmi. 
banda appeliebat;lk quoti4<e v- tia, ineunre lanuario ^ Arimioiim 
trinque f uoAi«^> fagittis, i^liquii'- & alia opp.capw 4 €2f.in Februa- 
jj^^^fig ^u^abatur, qujc naues, rioj Pompeium excefsifle Brundu- 
Vt vlftt tiic; agferemCaeferis di- iio in Mariio; rediiflV ad Romam 
ruperunt,aui^ tamen Comment. Cxfarem • deuicifle Pompeij .du- 
Simidiam vix operis partemik ces, Maraiiam Oppugnafleeadem 
CxCeffe6kani retert. ^ xftate iequehti ; deinde anoo 
- -r^.-io^— ..«!..- »- "«— ^•« — •"pugnatum. j>io ta- 
\Autumnum jttn^ 
K^ ;fr^o,2 vlti- 



6S7'Vt tempttr^ij&cl Pompeius, |n Fharfalia depugnatum 
duentu nam*un "k Cof. D^ha- men fcribit , \Autumn 
hiorcmiflanun , profeaionem exiiffe Vih.y. Vlttm»viri 



aduentu 
«hio 



oarat ne Caefariani mflites fub ip- ma virginis figni Zodiaci par^ 

fa proteftione oppidum irrum. quam excipit Libra , quat dicitur 

perent,portus oblhtiit, vicos pla- chehe pendetque i prima Scor- 

teafoue tranfuerits fofsis & fudi- pionis^iarte; Horrtfif/t 

bus Pr«acutis pr««^tt. milites fi- tfps. l>tiKbHmUturasj!irC'1S\ik 

lentio naues confcendere iubec, auroram,(eapotius vnicuaiau- 

Ac. cotiunent.i. rora , pauld ame exortum SoHk 

i^^.CltanorSawticiit.^iHwxA- Cxfariaoortmi ftationes pemiplt- 

mm foluentinm & f« i««icem Hm.[Mumiaturasi&c.yv'iAcr 

cohortantium iwxwr/xoe. . tur &matutinum trtnpu» deno- 

Mq BuccinA*1 Qu« vigiliarum tare , cum tamen Appianus a. de 

diftinftiones indica^e folet. ^ du.bel.Rom.Pompeium circa ve- 

6qo Hec tuhtby&c-^ Ken tttba : peram foluifle ftxibat. H^ autrtr 

rienum profeaioms canat. commeHt . fub no^em tumesX^ol- 

^SlTSmc^spcm^HfimAnrx^.-^ uifle. Chel^.^ Scorpij (»rachia, 

videtur pogta ex Hettaci virgi- qux tribuuiuurL8)r« , quKVir- 

ni« ortus notatioueinnuere Po- gmcm excipit. 

Dein^ Bruddufio ' difcefsifle fub 69% .Um anchorm voces.1 /k fig- 

Aeauinoiao Autumnali drca nis akifilentijmfiigaPompcii. 

medium Septembrem » cum ex 69^. DumtuiAy&c. ] Dum 

CiceronisepiftoGs, acCommen- antennjt incliaantur. i^tnm. } 

twiisdebcUQ ciuiU (Caforifnc *«lBi. 

499, FH 



Civitis Beli! Lib.il 101 

£r$g$ttfr,pait$d$ cla^is filueremag$firf : 
Str$3ae^Me pxndeutes deductmt caAafi^ na$ttAy 
Nee^-qu^t^tmt 'validosyne fiialet Mira^rtUentes* 
Dux et$am vptis ifoc te^FertunMyfrecatstr^ 
70 :> Qu^mretiuerc njetMyl$ceat f^i ferder&^fitttem 
Ital$am n)'$x fatafinuntJMm murmme liafio ^ 
Jmfulft$m rofiris fonu$t mareiflM^$4at vnda, 
Totque car$narum fermifiiis tuiuora fuUis^ 
Ergo hofies fortssy^oi omttes foluet^t tjphis 
705 Cumfato consterfafidesyn^urijipte receftiy 

TrAcif$ti curfufiex$ fer eorntta forttse 
* Ora fetunt-ifeiag^ifyue dolent contingere clafes^ 
f^eufudoryexiguaefifugiensyi^riaMagnm* 
u^ngufius fuffes msttehat in A^iuora limes 
j\o Arasor E$4hoicay<jua ChaUida verheratyVnda» 
HU h^^ere ratesgemtnA^Ufii^^^^te far^tas 
^cefere mdntss i tradoqite $n Uttora hellby 

Htc 

S96. Pauidi tnag}f}ri^1 Guber- fcalas arceiidente».rectphiat ; quf 
lurores nautui» PompeianaruBi; moniti vt toflTiis & {ades prxacur 
^ • 69^. StriStdque^tituUmes.yex- tas c4ueant>Iongb itinere i Brun • 
taeenuim conaxun» nauurum ocu- dufinis circumdu&t ad pottum 
fis fubjidt, in expUcudis, euol> peruenlunt , duafque naues cui» 
«eadifque velis, Si velorum alis. militibus , qu« ad moles CaeTaris 
Horterif. Paudenets. ] Alij leg. adhxTerant fcaphb deprehMunc 
fendeHtes.Deducunt j&clhxpii' .70 f. Cum faro conuerfa fides.f 
eant vela anrennis fubftri^ Po^ta cum fato fidem muutam 

6p8« Ne fihilet «Mrtf.] Ne con- etfe dicit : nam cum fu«a P5peij, 
cuflbrum rudentum fonitus fu. ^undudni fid£ mutarunt.//or/-* 
f am prodat. . 706, Contua fnirtm. ^Port^ cerut 

. 699» Dux etikm , &c.y Pon»- cornua referentcm. fupra T^f.tf u. 
peitts. 707. Ora pctKnt.'] oftia,portu$. 

700. Terderej^.y Abfque i*- - 70^. /.imw^dT^f.lLlmes iUe,per 
Aora relinquere , tuto dilcedere» quemexibant Pompelaitc naues* 
iMerere. erat anxuftior Euripo , qua iuxta 

7i.Vix fatafinunt^c.lYion chalcida interhjlt Euboicam inf. 
Sicet. neque enlm fine ftrepitn &Borotia<n* 
potuere tot naues remis^ rellfque 71 u ClafinurfaratM Excepe- 
«auci k portu. remanus.] vncos (erreos,ad nn- 

7^Ereohofies portit , &e.'J ues retineodas fabricato». 
artmdufini Pompeianorum mili. 7 1 2 .Tfalfoque in^Uttora beUo.l 
vam ininriis atque ipfius Pom> Conferto pratlio per noftem tu- 
^lj contumetiis permotl, Czfa> multuario Cum Pompetanie, qni 
<€s rebns nec fortua« minus fa- ia duabus Itlis nauibus pmrabe*- 
4^i]te$ > Cxfacunos per.iidmotas banturad Utus. > .. 

E I 



not M. ANNi£l LVCANI 

Hfc frimitm rHbmt cimli fmgmne Nerem* 
Cetera cl^is ^it fumms fioliat* csrinis : 

715 f^tpMgafikMrdtisfeteret citmPhMfisUs 'vnda^i 
CymseMS tellus emipt iss dUjitera camtesy 
tUptdfuffeminorfsihiHBitefimeHtihusArge^ 
Vdsuupte fercufiit fomtum SjmflegMsiftMfem, 
Etftdtura redit,jdm Pimbumvrgere mmehat 

710 Uon idem Eoi color Atherisfolbdque nondum 
Lux nshet^f^ fiammat frofiorihus erifitafirse 
EtJMm Pleids hehetyfefii inm flaufira Boifta 
Jnfaciem furi redeunt languentia cttiiy 
Maiorefque latentfielUycalidumtiue refugit 

71 5 JLucifer iffe diem» feiagut iam Magne teneha^. 

Nott 



nihil nocens concantndo. per* 
eufiit fantum.'} Non naiiim.5'ttr- 
fit. 

7x9. StMtutartiie.lVencaxiSvu 
ra unmota./4i» Phtebum^cJ l2 
Oriemis color i pullo in croceii» 
mox rof^um mutatus > prznQn* 
tiabat Solis ortum appetere. 
7*o.»yilbdqu^fundum.2 Qu« 
olim', qua fafon cum Minvis d Solem iam lam emerrurum ante.. 
Pa^afo TheflTalis oppido roIueo> cedic ,cuius acceflu propiore«ftel* 
tet petebantColchosPhalide flo. Ur obfcufantur , quarum lucrm 
celebres , tran(miflra per Cyaneas pummM hoc loco nominat poft^ 
ceu Symplegadas infulas,qu« c6- per fin>iiitudtnem.ii0rr«ifyr 
currere inter fe fingumuri \ col- 7« !• Flammaa proptonbia/^c.J 



7it. Nerem.'] Mare. 

714. Summu jpoliM'U cdrinu.'] 
Anj fic accipinnt ; quafi illxiftu' 
dto prxcipitis fiigx mutilatae 
futflcnt > id quod argtiit compa- 
ratio nauis Argus.Horr- Summtt 
j^oliut* cdrinis. ] His doabus na- 
ttibHs extremis. 

71 j. Vt T£i*fM^c.yvt Argo 
)lim , qua xaton cum Minvis * 
Pagafo TheflTalisoppido roItteo> 



lifione inruiar&demuiMtaeft par- 
te puppis extrema. vide qux ad 
Senecae Medeam ^f.341. & Herc 
r u .1^. 1 2 1 o. / hafidos vndM. ]CoI- 
ibos,ad Phafidem fiuuium. 
jie.Tekm *w»/rr.]TeIlus qua- 



Maior lux offufcat minorem 1 
eo citius quo quxque vidnior 
eft & minor. 

72*. pletMS hebet. ] VergtHx, 
ftellx 7. in humero cen capice 



Tauri dbfcui^iir.r/itaiifr« ^M. 

fi irata nouis natttis^cauces emi- M.^VrCi maior,cuius ^.ftellas Iji. 

fit , vc nanium cranfituram colll. cidiores fecundae magntcudinis, 

dereoc.rjMin«# auuis. ]Dtt2 infu- plauftr& vuteo didfi Bootes fequi 

lae vicinat & paroae in Ponto,coiw videtur,cM/^f Erjmanthidos vrfk 

cra Thracinm Bofphorum , quae •ArffophyUxformamter^dfeque' 

quia olim concurrere credicx, di- tit hdbet^Fefii.^iStc^h.Wg.iexi. 

«ae func SymPtegddesM eft,con- 7» 3,/»/<m#»i,e^.]Sua fuce ob» 

cuttentes..5M(p»niw. fcurata colorem «thcris induimc . 

717. RapttsfHppe.lKYiiRuftd. 7*4- Mujore/^ue UtentfieUd^ 

Subduihd efi. ] Liberau \ coo- &c.'\ Difu^iuntfiefldy ^udruu^ 

cuiTu moatium. a^miha cogtt Luciferj^ coUi fid" 

7 X 8. Vanaque. ] loftabiUs. vel tione nomfitmm txit. 

^ , 7%6.Non 



C;5i^Li$ Belli Lib.TI. io^ 

l^on eafatafennsyquAiCMmfufer Aquordtot^ 
Tr^tdoncm fequerere maridajjatd tr$umphis 
Defcsuft fortuna tuis^um conjuge fuifiss» 
Et nat$Sitotofque trahens in hella fenatesy 

750 Xladisadhuc tngens pofulis comitantshss exulm i 
Qj4ar$tur ind$g$fa fedes longinqua ru$nA* 
Non quia te Suferi fatrio fritsare fefulcro * 
Maluertnt : Vharia huft^ damnantur arena : 
Parcttur Hefper$difr9cul hocvt in orbe remoto 

735 Ahfcondat Fortuna nefas iRomarta^ue tellus 
Jmmac$data fui ferueturfanguine Magni* ^ 

M. An 

716. Non eafatii , &€."] Non CoflT. Senatuf iMiteni priocipem, 

alios infequurus , vt oliin piratas Sc exercitum. ExhI» j Patnos ^ 

Cilicas,rupra ^f.576. fed fugiens. conditione. 

Audi Florum : £t peradum fue- 7{i. ^j^Aritur indigns , fSfC^ 

rat bellum (ihe fanguine,fi Pom- VideBptg- JS- MartiaUs x quz 

pejum Brundufii opprimere , vt nos ad ilTud* 

coeperat , potuifleT. Sed ille per 7« z, Non quiateSuferi , &e.^ 

oMesfi dauftra portus noAuroa Aitiologia : ne Italia toties ab 

ftiga euafit. Turpe didu. modo ipTo feruata^tanti viri cladem ob 

prmceps patrum , pads bellique oculos cemat , quum omaind ia 

moderator , per triumphatum 2 &cis fit ipfi pereundum eflfe* 

le mare lacerata 8c p«ie ioermi jii.PharisbuRo^c.lhesj^ 

Mue fkfgiebar. tiaca arena deftSnatur iceleratx 

727.? r4<£of>#m.]Cilicas. catdi & trifti fepuldiro Pompei), 

718 Defciuir. ] Deferuit nunc fed iffum Terra terit Lih^et xfi 

te. Alij leg. Deferuie , mali. Gre- tamen vUa tegit.toTLenx epigr. 

tim. Coniuge pulfm. ] Cornelia^ 714. Parntur Hefberis. ] Ne 

fupra^i-f. J49. icalia cot Pdpeij vi^ln ferua- 

. 729.N«fNr.]Cneio & Sexto. ta^tot trinmpliorum illius fpe^»- 

7) o.lmgensfepuliij&c.ytAzftk^ tnx,nunc eum cemat viduin, aitt 

mit^rtutts. proptcr comitcs c«fi fanguine coatamiacttir. 



fi 4 




NN i£ I Lv C A N r 

CIVILIS BELLT, 

P H A R S A L I iE,. 

L I B E R TERTIVS. 

^ R 6 V H E NTV M'. 

TEttius cxponitfugientis fomnia Magnii 
Atquc vt Trinacrias cft Curio miflus in vrbes^ 
Brnnduiio rcditum dcfciibit Caelaris : inde 
Pracdanti fifcum.cui vult.obftarc Mt rcllus. 
Hinc populoSjMagnum qui funt in bcUa fecuci> 
Vtquc itcr accelerans Hilpanas Caefat in oras, 
Maffiliam fidam vexat terraque mariqoe r 
Moxque abiens Bruco vi^lori bella rdinquit. 

Rofulffvt cla^em veljj cedeuhHs Attfier- 

Incumhens > me^iumque rates tenuert: 

profundum% 

Omnis tnIom$s Ipe^ayat naufta fiu3usi. 

Solus ahMeJperia nonflexit luminaterra- 

Mit.gnp!6ydumfatrios portHSjdum littora nun<iuam 

Ad uififis reditura fuosyte^umijue cacumen 

Nuhihust^ dubios cernit vanefcere montes. 

Inde 

!• Ornnis inlmios.'] Cxteris om. 

nibus lonium mare prol^icienti-< 

bus,Pompeius folus refpexit ita- 

liam. 

6. Te^umquey&e.^JAoMium fa- 
fttgia nubibtts obduda. 
7. Vanefceremotes.3KzreCcer€,du 
fparere,vix dignofci a nubib^.vide 
quf nos ad SenccgTroada,Tlrf.io46. 
8. Sofori' 




'• v-S^* /fo^K/j>.]Cinemadmo- 

"* K^J^ ^^"* Maro Aeneam in- 

pf^;«iter nauigandum Car- 

7^^>^, thagtnis m^nia fublnde 

refpicientcm facit ( ita tucanus 

Pompejum/oluto portu Brundu- 

fino , iraltam refpe^tantem intro- 

diicit. Hort.Cedenrilftu. ] impul^u 

procedentibus.^M/pf^k 



r 



105 



CiVTnis Bejli:! LiB.IIL 

Jnde fof^rifero ujpsrunt l49guiia fomn» 

. Meit^tf^ duas : dtri tnm plenx horroris imag^' 

xp l^tjk, ^ut mmfiwn per hiautes lulfatetr^H 
Tollerey^. a/icenfi furmlis^are fefulcro* 
Stdibus Elyfisi cun^dpte expul/a p$orum 
A.d StjgMg {inquit) tenebrasy manefque ne(ente$% 
VofiMLumctutle tr^or, vidt ipfa tencntes 

X\ Eftmenidasi^uaterenf quas 'vefiris lampadoi armiu 
^rdparatinnumeras puppesAi herontis adufii 
Vortitor : in mtdtas laxantur Tartara pttnoi^ 
Vix operi cun(ta dextraproperante forores 
Sufficiunt ; iaffamtrumpentesfiaminaParcai^ 

i^(7onjuge meUtos duxifii Magne triumphos i. 
Fortun* efimutata frit : fempere^ue potentes^ 
Detrahere in cJademfato damnata maritos 
Jnnupfit tepido peliex Comeita bttfio» 

S, So^orifero ceprum , &c. J 9U1 hocbcUo periearirunt. 

fibJiipeio per quietem lulijp ( de iT-PortUof.lChzToti^ qui vehit 

Sua 1.1. T^f.i I ^) Viubc&i^blatasa laimias/ft muiea^Uxaiteur, tj/^c 1 

iigit pQfta. Vt nouis ammis fiat locus. Uxat- 

10. Per hiantes »&€."} TiAurt ^iforfuCijaro,Vhs,Kenei'd.6.&S€ 

ruptA Tdrtaro grefUm efferre . Herc.OEl.iIrCp^^. LaxAte manes. 

' ti^ccen/ofurialis.&c.^laCtat ^^'Vix operpj&c. ] Exerccntur 

ftiric accenfif rogi^ & prxcentf^ imo laifantur Pafc« ^i^nibus 

Sacibttsfldftarc^indtgnatapro^er vitac ablbluendis. 

fuperdtiaam Corneliaai » & dui' 21. Torif : fimPttqHepotentes 

UheUdm. ^JCum coniiige, namqae Cor- 

la-. Sedikuf. Bhfiu , &c.'] Nee nelia fourxs eft ft ominofa nuii- 

mea tui cura ip(a in morte rece, ti$.P.Craab pciusjqui periit,apud 

4it. Qjjin & manes paflilra meos, Parthos,tibi iam fatiira ewtxl per- 

«X mid MU nuuiere OBpiiti, niciloi«.Ub.8.^.po^ 

♦go e beatarum animarum ledi- aj. Innupfie.J ita fcribendum, 

Hus in damnatorum loca detrtt. nonnw^//-.videFeAttm voce,m- 

4tor. de ElyGis campis vide quat nubere, Grot. Tkpido bufio.} im- 

»d SenecxTroad.irr.942. probat Pompetj feftinantiam ad. 

: i^. Etimenidas.l^wnAs txesy nuptiasnouas,noaieruatoiiiftus. 

l^i^i\ di^^ Orefti , poftquara legitimo tempore , menfiiim/cil. 

«M cohfilio ApolUiii$ plaraifet.' iieQem.Tepido.'] Meirecens mor-. 

ft^erent t &c. ] Tenentes maaja tuat, vel coniugii fui,iuxta legiti- 

ces qnas inteatarent veflris f», mu tgp» io.menRu.peUex Corne^ 

fftalibiis armis incitandis. tia kufo. ] invidioOf vO£at eS pel- 

itf . Prdparat innumera^ , &e. J licc, quf iiwra legitimfi luA* fpa« 

Meque enim vna Hia ratis futfi- tiii nupra fueric Aio nuper mari- 

<|6t triinfiiehezuUs aaxAUS eoruni.. to^^ui^inemortfpef lll&exciderib. 

■ - • • • JL%; 



lO^ M.ANNiBl LvCANr 

Hdtreat illa tuis ftr bellaifer Ae^orafgmi^ 

x^ Dmm noufocHros LtceatjnihirwnferefnmmH 
Et mUlum vejho uacuumfit temfm ameri^ 
Sed teneat CafarifMedies,^ lulia poiteu 
Me non Leth^djconjuxyoifituiarsfa 
Jmmemoremfeceretuiyregefque^entum 

3 o Permiserefequi.vemamite teUagerente, > 
^n medias acies^ntmquam tibi Magne fer vmin^» 
Perque meos manesgenerumnon ^elicehit^ 
uilffiindis fruftraferra tua fignoraJfeilttm 
Tefacietciutiiemeum.Sifatair^ugit 

3 5 ymkra fet amfiexm trefidi dtiaffa mariti*^ 
J^e»DeiqsMmuis ciademymane/qsie minenturp 
Major in arnta ruitycerta cum mente tnaiorum^ 
£t,qstid [aitl 'vani terremur imagine 'vifm ? 
uiutnihiieftfenfmanimiiAmortereiiBumy 

^O ^ut mors iffa nihii.Titan jamfronus in vndas: 
Jthati^ fgf^ifiti tantum demerfirat orhis, 
Quantum deeffefoiet iunafiufiena futura efiy 
Seu jam fienafuit : tunc obttdit hojpita teilm 
Vuffthm acceffm faciJtes : iegire rttdentesx 

af. HMweat.'] Ikft tecum afli- reddet. PrsdiciHjueiSi mortem. 

4ue nt,nulluin tamen veftro va- ^^.TefAcift m^ttm.3His verbii 

cuum erit tempus amori.H^rraf ^i morteiii deountiat. Refugity 

iMa tMv,&>c.l nla lio^t te in bella &c. \ Frufira cmfrenfa mautu 

comitetur , non tamen fruemini effugitimago-^Var Uuihtu vetfra, 

mutuo amore , namq^e te inter- votumquefimiUimaJhmno. 

4iu exercebit patex meus CDeTar, ^6JUe^&c.l Pompeius maior^ 

nodu t%o tibi fotwios latmur. ci) fiducia,imo obftinada obuiu» 

babo. itfatis. 

28. Me non Lerhsd. ] Neque ^y.Certa cum menre matorum.J 

obliuiohis ille fluuius de^ ullatus CuQt certo propofito.age<idi belli^ 

apud inferos ademit mibi tui dmWs.Sutfnritit* 

memoriam. 40. Tkan tam fronM*.,&c. jSolis 

29.Re^fqt4e^'}Ph]Xa & ProCer. vun occidentls ntedia pene pane» 

pina. (inAar]unaeremipIen«)fu|>liori-. 

jo.Vemam^&c.lOmtiihmvm- ^onte deprefla appuUt Dyrra? 

'tra locii adero , vltrix vfque fe- clMum Pompcius. 

quar te, mpnebo vfque , te eflfe 4|./io/^?M.3Dyrrachin4. 

<^a;fari$ genprum. 44. Lewere ruiefites. 3 €oI- 

i$.%4^jcin(Usfrufirai&c.'yBT\t£- lc^s funiDus & velis » maloqu» 

^ratitasbeUpextinguereiusaffi- indi.uto fut»ier;;nt porcuu» re» 

mlfetfi 8 taa«i ^<tc lioc bellu ic roilU m%\9% 

^'Cifat 



ClVlLlS BlLLlXlB.TF. 20f 

4f T.t foft9 remk petiertmt Uttera m^l»» 
Gtjary 'vt emijjat venti rMfuere c^triTutt^ 
uii/c&mditeiue fretum clapisy f^ l$ttorefolm 
Huxjtetit Hejperiey nen $Uum gloria fulfi 
Latijicat Magni : queritur quod ttUaPer d^uer 

50 Tet^a ferant hofies, neque enim iam fufficst vU^ 
VrAcsfiti fortfma wro : nec 'vincere tantiy 
Vt beilssm differrety erat, tstncfeAore curao 
Expsslst armorum^facse^ue isrtesstsss agehaty 
^isso^sse modo vanosfofuli cotsctret amoresy 

5 5 Cnarsse f^ srarssm caufas , ^ fussssssa fauork 
uissssma mosssenta trahi* namque afferst tsrbes 
SoLa fasssesicmitssrspse sssetsssy cssm fegne fotentee 
Vsslgsss alunt^ nefcitflehes jeissna tsmere* 
Cuxso Sicansas tranfcendere sujfsss in vrhes, 

60 j^Jt nsare tellssrem fsshstss aut ohrust vmUs^ 

Asst 

^.Csfsr vt emijfi^.'] Tradufto paittm taanen naultun deiiderio » 

Dyrrachium Pompejo , redit ad partim ne quid fe abfente tenta- 

CzCArem poiftaj etlam tura in Itt- returper Galliam Sc Raliam , «j* 

*ore fedcntem cum exercitu , vbi mens j nec oon exerdtum in Hif- 

clafslsPompejaoa^confpeduab- pania fub ducibus Pompejani' 

lata fuit. Honenf. veritus:inSicili^ Curiooe miflb» 

d^7'*yiyjconditque, ^c.JPropter In Sardiniam Valerio,&cJp(e ibe- 

dJAantiant, & gtobirotunditatem. riam cogitans ad Vrbem proficlf-* 

4^. §iuefitur quidi&c.} CxCsir citur» 

morae omais unpattens » nullam y% Gnarw & ifrdrum c€ufMJX 

perdpit voluptatem e Pompeij Sciens populi animos abalienariAa 

Riga, quac parua erat vidoria. fu- fide deficere & detre^re impe- 

pra fib. 2. iK. 70. & inique tufit rium, fi quando faixic & penurim 

euafifle Pomlpejum , cujus fuga laboretur;conciliari ftudium ple- 

1>eUum protraheretur,quodfeuieI his & bcnevolentiam , largitiooe 

confedum voUiit. annonz; quz fola ciuium ube- 

f i.PrAci^m.lNulia fortuna Cst- dientiam obfiringit.Cum populus 

fari fatis erat,praccipitati femper, dua4 tantu res anxiw optet^l-aae 

4B!r nunquam cun£kanti in rebus ^C/rrm/rj.iuuen.Sat.io.^CBo. 

agendb. Nec vinctre tanti, ] Nec 56. Trabi.'} ConciliarL 

tanti exiftimabat vnam vidoriam, 57. Metm.l Qbedientia. 

vt veUet bellum protrahere , mx- y«. leiuua'} Fame prcffaLTfme^ 

lebat enim cum pcHculo ftatim rf,^Studium , fidcm » obfequiiun 

«onficere. Hort^nfSultit. prxrtare. 

j2. runc ^/?orr,^f ..jCaETar.etfi fg.Cuno Sieam4s^&c:]CmloitM.-* 

«axime l re efle arbitraretur q;propr«torcumtribuslegionib» 

Pompejum fequi , prittfquam fe miiru$eftinSiciliam,frumeatatiL 

snoDiurinis aittiliti confirmaret; 0o. f^»^ mare feUmem, ^^cj 



loS M* Ank^i Lvcaki 

Aut fctdit 1 ii mdt^ftsit pftUmtM HvtaU- 
y»6 iUii iitg€ms f^l4^> fimf^qtteUk^TiiMt 
j£qtmf4 9 it^ rm/ts reftt^mi rM^&M mmtes^ z 
BelUiftte Sitrd^ €tS4HttiJ^argtmttty im wat^ ^ > 

6 $ VtrAt^frttpferif efi iit/isU tfokUis Mfsm^ 

^ecfltu Hejferi^mU9^in^tt$sttsefiln0 'vlUt^ 
Nec Rom^it m»4tffs comflertmt hnreM terrA^ 
yhcre^ot^ ^hi, iHferaf^ eeffMttihtm Aafirm^ 
Cnm medittm tttthet Boreacogente fuh axtm^ 
70 Effu^ magttttm l*ihje tttitt ttnhihm mmtfm, 
Hsx vhi funtprotttja dtfck > tsttn ttgminavi^mr 
Nm .trmitts trabeMS tfedpack haheitia ^mh^^y. 
Teci.i fettt fatriA, froyfi^rimeaffet ito ttrhemg • 
G.diorttm tatotit/to^fuiis^ArAofttefitha^» ^ 

7 f Qf4iirtofortem reritm loaga fr^mittere famfiai 

i^*tt fofttit heiUfaciet ! ^ 'vittcjitialdietro, • 
OiC twjMc daret \ ceifos v/ Gaiiia currtm 
Nohslis i ^ fiauit fenu^retur miflaMritattttis ! 

Perdidst^r 



^a SlcUhim fnare RhrglDni^ 
Pclorum interflult.vidc llb.2. fu- 

tf?^ Nt ruptiy &C.') Ne ApeoAt- 
nus 8c Pelorus vi vndaruin. 
dluuin.rurdts coniUngantur. 

64. BeMa^ur SardoM. '^Vzleriw 
mrflTtts eft trumencacum m Sardi- 
ntAm. "** 

66. Nec^lm Hefperiam. ] Iton 
•X al!a vlla ^erra inaior fruoieati 
^opU in Italiaip Sc Rouum aduew 
Uttur , qiiam ex iafolb Sicilia 8l 
Sardinia. 

6». Vhere vix , &C' ] vix ipfa 
Africa fuperat fertilitate lias inf. 
Aiifh-is non ilantibus. 

69.Cum medium nuhci Bored. ] 
Cujn repuTlis \ Borea nubtbus 
rlgata abuoiiam ro^tTem dc fru- 
f um prouentttm tullt. BortA, ] 
Mon quoA iu Hticulofa regione 
Xibm , «ttt (\ib torrida zona lar- 
^u» imbet tum caaat , fed quod 
iAqius iuutteOytiK rw«x 



nodlumo :fUo tempore etf^ni^ 
pluuta , Hc Sucdoa 8c Stcula rurji . 
▼tiliterrigantur& perfitnduntur. . 

TO.Mdpium amuum. ] Vberera 
^mionam frumentariam & ditem • 
caeflrem. Hortenf. 

72. Nom arm4ita^ahensj &c. J 
DeduAis in municipia cohorti. 
bnsivet eas pacem prx fe fereates . 
vrbem verfus ducit. 

7^.^/irffanue fubiUfA.'] Germa- 
Ais c«teri(aue populis Septeiw 
tiiooatibus deui^is. 

j^.^luAmferiem ,^c. ]Qjtiaix 
fpecioiain triumphi pompam». . 
quas vrbtum captarum & przlio-. 
rum im^gines potuiflet pnrfer- 
re. 

76.Vinculn JQoeno. ] Vel prop- 
ter pontem in Rheao con/mi-^ 
dum , Sc mare Brit.inotcuoi tum - 
primum h. Uomanls nautgatom : 
vel Dropter vtriufque xcoiu 
deuic^. 

77. Celjoi vt Gillio^ ] Tiiium- 



Crvifcis HtLiti EiB.n^ tiof? 

B^itidit^ f0/dem 'vinctndo flura mumphwn l 
%o Non $/^um Utu luUcvtem ceetthtts vrbesy 
Sed tacftiLvidere metu.non eonftttif vfquam^ 
Ohuia turkM^duci : gaudet tamen ejfe t$mor$ 
1*am moffoo^fo^ulisr ^ fe nPtt maliet amari* 
lamafue^ frixifites juferauierat Anxuris arcet^ 
%.% Et efM* B^ntinof via d$usdif vda faludesy 
Sjta^ftthUme nemui^^cythica qttaregna Diana ; 
^^'{Me itereft. LatftSyodfummafafcthtts Mkarn^i: 
Excelfa de rufe frocul iam conjhscitvrbemyl 
Ar&oi toto-non vif.m temfore bel/i : 
99 Mrratufque fuAft:fatur^meen$aRomA : 
Tene^ Deum fedeSy mn^llo Marte coaBti 
Dejeruere vtri \fro viua fttgn^ihiturvrhe ? ' 
Dfj meitus-i juod^non Datiat Eotto in oras 
Uunc fttror incubukt : necjttnSfo Sarmata vei^st. 
95 Fannoni^iDaclfiitfeGitesjtdmi^ittii kahenti 

Tamr- 



phalej rmperatorit cumi$ fis- 
qHesiubus Gallis & Briunnls cri«- 
nc flauts. 

. 79^ Plura trrumphum. ] Italiat 
opVida vmcendo 8c Pompeium. 
.C^m Coif.fugando. 

80. Non tUiim^ ^c.]Non Utum 
pr«ereuntem excepere vrbes I«- 
tis acclamationibus , metus iabi- 
" ttit graruhtionem, 



Taurii^ regionc , cafo rege 
Tboante.Dtanx Aticingc iacerdos . 
R«x dtCebatur. 8ueton.Calig.cap.. 
} f.Nemorenf regi.quod^&c^^A^r^ 
tial.ep.5f . lib.9. ^<e TrtmA ne. 
marofk Petit dutn regna viator. Ac 
nofter Hb. 6. iJrf. 7/^. strabo lib. y . 
SoUn.cap.8. 

S7.§l»tuiut ittr efi Latiis.'}QM.'^ 
ad Albamlongam eunt cofl*. i'a- 



« I . NnH confiitu ^r.]Nonprod!- crificatura ,in Latinis lierus , fupra. . 
bjlnt illi obuiam vrbe« gra!t«lato- libro i, T^C^Ffo. 



nat, 

82. Gaudet tamenty tSfc* ] 
JnttUUofe hoc in Caefarem vt fem' 

«4. lamtjue &fracipitesy &c. ] 
lam pr^teiierat Tarracinam & An. 

^ur in arduo pofitam ; ^ qaa viA profpexerunt^quod i t»uep< 
* Appia diuldit paludem.Pontinam quam ab externo hufte infe 
fevolfcls, ?...-- 

86.Suhlime ntmut.^^emus Ari- 
^fftum,t:liuus Virbij. CLX. fiadia 
diftans l^ TLQmz.Spthica quareg- 
ma Diatta^^ia fytuaArictiucole- 
iratur nmiilacbrum Scytliics^Dia. 
lU a. hucabordle tcaafl^tain i 



«p. ^rSfoi tfito noH ^&c."} Ad* 
tterfus Galtos, Gf rmanos , Britano 
nos gefti , Septentrioncm.verfus. 

91. Deiim fedes^l Roma Deiim. 
/edts-.Outd, 

P?. Du meliut. ] D<) melius ■ 

fceratur 
Kellum hoc vii>i , ^ timido duce 
Pompeio deferts. Ebm,^ Partbi.> 
cum beBum^ab Oriente. 

94. /«»^0 Sarmata , &c. J 
Quod non inuadant nos Sarma- 
tae mifti Pannoniis Get« Dacif^, 
fupra.UbjE.irf.^« . 



ilb M*ANNi€l tvcANi 

TAjnf4uti,i4m t$hi Romi$ ducem FortuHa fef^rcif^ 
QwidheUHmctmlefmt.Sicfatitri^ V^fhem . 
^tfomtam terrorejuhit.namque tgnihm atrts 
CredttMriVtcaftAyrafturm momiaRom^, 

I o Sfdrfurufque De^sfmit hdc menfura timoris : 
yelle futantyquodcunqt^ fotefi^non ominafeffa^ 
Nonji^M iito vocesjtmuiare tumultu ; 
Vix odiffei>acat.Phteheafalatiacomflet 
Turha Patrumynulh cogend» jure Senatuf, 

X05E latehris edu^afuis : non Conptle facrx 
Fulferunt fedes : non froxima tege fotefta^ 
PrAtoradeft : vacuAjue Uco ce^erecttruUs- 
Otrmia Cifar erat.friitata Curia ixocis 
Teftis adeft,federe Patres cenferefaratiy 



99.NMmquetfftihn/ , &€."] Ti- 
«letur neferro oc Bamma omiua 
deuaftet»nequeipfis facris parcat. 

I oo^MenJura rimoru.'] Tantuin 
timebant Romanl , quantum yi- 
«lebant Czfarem poflc ; & quia 
omnia in eos poterat « omnia iijbi 
«b eo nietuebant. SulPit. 

loi.ViUfpufAHt ,&c.2 Caufas 
publlci timoris ordine conune- 
morat » hanc primum opinionem 
«mniumaiumis infedifle , Csfa- 
reni ea omniaperpetraturum fuif- 
le quscunoue pocuiflTet , Syllige 
«xemplo '. (ed praeter fpem om. 
nia euenere. Horftnf. Veile putdt 
^odcunau» fotefi. iton, omniafe- 
pa.ytVi.vvAaunM legeadum cen- 
|et,nefcia an re^e : 

■ " ■ non. omniafauffa 

Sed tndubiemeli^ngnificatiufquec 

■ ^ moM ominafaufta. 
Atludit a«l morem reiiocandi in 
vrbem linperatoris 9 quem cum 
vid^re exerdtu reducemfaufiis 
acclaraatlooibucjrecipiebSt, CuiAa 
iIli.omnia apprecances.iD^mf/er. 
Von omniafefl-a^ vt wodo i^t. 8 o. 

I c^ .Vix oiijfe vacat,vix aaimo 
fuAt pr^fepti , exercendo, rt par 



S0 

tres m Apollinlt «dem IPalatinanB 
vocacos beoigfi^ aftktuiii eSk 
Carlarem , excufafle belium hoc 
fufceptum digniratis fu2 tuendac 
^tla aduerfus inuiiUs^ &in- 
lurias paucorum, horutum vt fe^ 
cumcuram Reip.fufdperet, cura- 
rentque tegatos mittendos ad P6- 
peiu&Coil.de pace,&c. teftantur' 
omnes hiftorid,Plutarcb',Appi»> 
Bi>SjDio,l4orus,Oppi*ceu Hirdus» 

io/^.Nutto^ co^endii ^'^•lus enim. 
cogendi Senatum penes CoiT. vel 
pranorem erat. Ab Antonio Hc 
Cafsio conuocacum Senatum re<^ 
fiert Dio.lib.41. 

lof . £ Uteffrit edtiStAfuu.^^Ex 
xdibus fuis quo fe receperant. 

\m6.Sedes.:} CutizMott-proxima^ 
&C''^ Noa Prat:or , proxiiTius £ 
Cofl iKa^ftrartu. 

107. Curules. ] Sell« n-.aiorttnii 
magiftratuumX6fulum,Pr«torUi^ 
CenforiMv Aedilium curuiium. 

1 08. Omnuk Cdfikt trat" ] CaeTar 
ootnium mu^^iftratuum munera 
folus oh\hnt.BriuMa Curish&c.J 
Conuocabantur Patres, tcfte» fu* 
turi,adtorum 61: confiiltorttm C^ 
(aris priuaiif hominis- 

xop. Cenfere Mrati. 1 Parati^ 



r 



Civiiis Bciii LibJIT» $ti 

iio S0 reputm^ temflafihhiugulumqueSenMtmf 
' ixdiu/iu^ fetHt* melimi qugd plura iubere 
Erubuit j quiin Roniafatt*tamen exa in iram 
V^rihus anfojfent objifierejura fer v^^um 
I^iberM e^erta 'virum.fuguaxfue MeteUm 

11 % Vt wdet ingenti Saturnia temfl** reuelli 
J^oUyrafitgreJJusy^ Ci,Jatis agmin^rumfens^ 
^nte fores nondum rejerata cqnjlitit adis» 
( Tlfque adeo [otus ferrumymortemiue timere 
^uri nejcit amor^fereunt dtjcrimine nulU 

n o ^mi£d Uges : fed fars njUi^tnM rerum 
Certamen mouiflu ofes) frohibenfque rafimk 
Vt^orem clara iejtatur njoee Tribunus : 
Non ntjtfer nofirum njohis fercujfa fatebunt 
Temfla latusynuUafqueferes nijt fanguine Jacret 

115 Sfarjasyraftor^ofes.certe tfiotatu fotejtas 

Jnt0et»iti4jtaDeos.CraJfumqt4ein beliajecut^ 

SAua Tribunttisnouerunt freelia dird^ 

Detege jasnferrum.neque enim tibi turba 'uereda ejf 

Speitatrtx- 

Cztari, (1 popofclfll^t a decerncre nenrine aflerente : aurum rolunL 

tegnum, dtuinos honores , quo- inucntt patronum. 

xiim vellet cx(leQi,exiliumj prol^ 1 2 *• TefiAtur voce Tril>'4Mm. 1 

criptionem. Ptoteftatur fe probibiturum,v^/^, 

1 1 i.Meliu^.^iMeWus fuit,optime deteftatur,execratur. 

a^um eft,quod,&:c. ^ iz^.Sacro Sfarfas raftor, ofei^ 

1 1 2 .Tamen tfAr/r .^c. JTamen li- Qerte violata, , &c. ] TiaHuni.Tri- 

>ertas tentans per vnuni virum bunitia autem poteftas facrofaor 

(Metenom {cil.Trib.pl.obftantem fta eft.quam,quicunque violiue- 

Czfari xrarium efFraduro)an iu- rit aut pto leui habuerit , Deo* 

ra poflcnt obfiftece virib^s, iram expertus eft vltoces , vti Craf- 

mouet. rtis non ira priilem qui diris Sc 

ii^.Pugnaxque.l Obftaus C^- execrationibus Atteij Trib. pl. 

fati. ' impetitus , mifere in Partliis p^ 

I i^.SaturHia.'] Aerarium quod riit. 

mtinx4e Saturni 1 Tullo HO- iz^. Sparfas ofies. ] A^er- 

ftilio condita. fas Tribuiiitfo fauguine. ura* 

I I S.Vfque adeo. ]£xcIamatio in tiw. 

cxecraadam auri famem,qua ni. itS.lnuenitifia Deos.'} Crede- 

hil non ae£arij fceteris moctales bant Deos pratfentes vindices 

audeat perpetrare. Hinc reike adefl^ , ft qws eam poteftat^m 

Virg. ^.Htd vfin mortalia pe£]rora violafl*et. 

cogu ^uri facrafames / Hortenf. 12«. Detege iamferrum.J Striiige 

1 19. Pereunt difcriminey &c. ] ferru in me;nec abftine facrosSdbo 

ffil^i ciun libertjue perierant , Canguini fundldo^verecadia ciuhi:' 



t9t . M^Amw^i Lvca^p/ 

Spe^Afrix fcelerum : defertafiamus invrte^ ^ 

l^o Nenferet e nofiro fcelerdtus ffAmiUmUes : ' ^ 
Sunt(iHosfr9fiefnafjopul$;e^ue.msenui^^^ 
Vacis ad ejfhaufi^ ffeitum noHcogtt egefiat : 
BellumCAfar ha$es* Hts magndm vt^or mitam^ 
Vocihus acceafus '.Vtinamfiemmdrtisho^efi^i \'^ 

l^fC^t/pisi haud\in(juit)ju^uiofepo!lue^ffia ^ 
^ofira^tMetelle^manisiUtgnumteCdtfaritira 
Hullus konprfaciet^te 'vihdicetuta reti^a efi \ * 
X^hertas ? non njfeiMe adeo fermifcuit imii 
L ongus fumma dteiyVt non fi^oce Metelti 

140 Seruentur leges,maltnt aCAfaretotli, 

Dixerat : ^ nondumforthus cedente Trihun»' 
^rior irafuhit '.fsLuos circumjpicitenfisy 
^tditus J^mutare togam-tum CottaMetettum^ 
Computit audaci ntmium defifiere coepto. 

V^S Likertasyin^uityfopuliyciuem rtgna coerce^t> 
I^ihertate perit j eujus fert^asterismmhram^ . 

Si^> 

f^eaanttut^ inhibitus. N^mo fu- i jtf, Dignum te Cdffiris , &c,2 

ptreft ciais,ntmo libemtis alTer- SacrosSda potefta$tua,qu5 jaftds.^ 

tor in vrbr. . yfque , non fadet te diguum ira . 

i;o. £ noJtrofcelerMut,^ Ex «» mea. 

lanopablico. i>7. T^ viniice tuta refin» 

151. Sum quosfrojterna^ poffi- efl- Libertas ? ]Tune quxfo liber- 

*i.] Conuerte bellum tuum ad tatem ex vrbe fugientem n»ora- 

«oftes potius ex his viftis red- rfs ? tunelibertatis folus in vrbe 

^de mUitibus promifta muneri. affenor? refpondet adillud^fu* 

«on feres ex aerario thefauros, pra,i^f.i29. 
iquo) longa pace congeftos nott. ijS.NonvfqueadeOi&c.V^oiXt 

• expromercTicebit,nifipubIicaiuC- eo defper*tiom$ & coufuiionrs 

fcrit egeftas.Hos oIim(inquit Ap- venit Respublica , vt legum fua- 

Ipianus) execratione publice pro- rum afifertortfqi Metellum maliib 

l^ofita conditos fulfT^ memoranri qu^m C«farem. . 

»t , nlfi celticd infurgente beUo, J42. Stvosdriumjpicit enfeul 

. iniillo promerentur. AdmotacapuIomanUjdixiflTe fer- 

_ 132. Pacis ad exhauJf*\fffoUli tiir CxCzn^irnorifi adolefcens^ 

Inopid pecunije non cogit te ad difi,^tliiu, ejfe mtht dtcer^ ^ae. 

flirii>ienda„impil fpoUa.quJe olim auamfacere ? 

'jR^Jionga coagesrit,& in v^a ne- i<j.j. ri^am-l Paceni. . 

ceflUrium in x^e Jjiturni coiuU- i^f.Lihertaf^nquitmuli^^rc.^ 

:nid^t,&ad hunc vf^ drem jata6U i,4berta$ populiopprefla,obnoxia 

.&inuioIataferuautc. H^jr^Mi. eft libertati lUius quioppresfitj 

• • ^'a.' ^^»^*>^^^lMeajnanu cujmtamenrerinebisimagjnem», 

, ittai«2ac 4iihftBterte£ttbi^444impet;atK. 

...» . ^ 147- '?<*r 



CiyiLts Beili Lib, IIK 



*ii 



VurmmHs^viiii : 'venia efi hdtc joU pudoris^ 
Degencri^^ue metus,ml \am fotut^e negaru 

\\o Ocjus auertant d'tr$ malalemina beih» 
Damna mouent foptdos^fi quos fuajHratuenttir> 
Konfttjfed dominograuts eflyqu^Jertotyegefioi^ 
Vrottnus ahdu9:o fatturunt temfla MeteUo, 
Tunc rufes Tarfejafonat^M^noquereclufiu 

ly^ Tefi:att4r firtdore fores : ttmc conditus imO' 
Eruttur temfto mtdtts intaStus ab annis- 
Jlomani cenfus fofutsteptem V tmicabeUa<, 
Quem dederat VerfeSyi^fu -vi^ifrdda Vbiliffiv 
Qujtd tiAi Ramafuga Pjrrhus trefttLmtc reiiqusf^ 



H7.TIV rehut4mquis , &e, J Et Recrufum eat «rarium , ^ & 



cum cxterarum rerant « le^mn, 
Kbertatis, &c. perculimu$ iadu- 
lam , aeceCficate ada^ ; qnin & 
theTauris ettam publicis ccd^us,. 
i0petrd»tt degeneris metus ve. 
oiam a(m(l pofteros neceffitas,cui 
tefiftcrme la ooftra manu non 
erat. 

l^cOcjm akenat, &c. J Alibi 
tucUendus vir fttmmiis,«|iii iic ii»- 



QU4 

: ine- 



fanri k nemine vfque jn illam. 
diem contadi» milit&as rapiendi 
conceffi. 

tSA-Tunerufei TarPetAfinat.l 
Stridore cardtnum relbnuit fax& 
Tarpeinni. ita eoim fores eranc 
fa^ar , vi fine crepitu ac fine ftri- 
dore,quia feirex , operiri nequt- 
rent j vt eo fure$,fi ijua.tencaren- 
tur,<e proderertt. Hort-enf. Ma^ 



•ongrae leg! fcrit»ir,^litttitqiie noque reclufM/irc,\ impadis le^ 



tuertantMO abeant in rem ma^ 
lam ifta beUi irritamenca. Verum^ 
▼erbunv hoc interdBin proprium 
cft,de rebus Ulls , quas ex alieiui 
io noftram ^oteftatem &ditio- 
oem,Yt plurtmum frtttde & malis 
artibus redjgimu& Cic. in Ver- 



curibus recluile fores , 8c ftridore 
cardinum^ rcfonat coUis Sattu:- 
nias,T^eius,vel CapicoQnus, iiu 
quo zrarium. 

IJ7. Cenfu^poPuli' 1 Aurum.^ 

«rgentum,^ malais,tributis, do> 

^^ nisgentium deui^um. f untco 

rera '.iflum iu §lj^afturA , fecu~ ^<rii;4.]Primufnquo muldtaci funt 

niam pub!kam auerHffif.GTonov. Carctuginonfes MCCtalcncts ar» 

Qtyuf aturtat% &c. ] Q^in ocytts getiti. Secundum, quo mul^abarf- 

auterat tlteCtUfwn hiuK > ctuiM 

fortaiTe caufa bellum hoc dirum 

ik Cxfare motum eft,dirius futik- 

nun fi illiam obnixe detineamus. 
v^i.Dauma ruouent ptfuht. ] 

Aerarittm populi libeii exhau. 

flum,non fit ftne puUico datmio: 

led^puH femientis egeftas 9c 

4hruun exhaufti , domino , non 

populo damaum adferuQt. 
. i^^.fafuerum tem^ia MetfUo.1 



tur. XM.tal. arg Jn L.annos xquis 
portionibus foluendis , fed inter* 



uerat Tcrtium. 

if«. Perfet. \ Macedoniat rex 
ab Aemvlib Paiilo deui^us. vide 
Plutarch. Aemvlium VzyjX.PhiUf- 
pi.'} Patris Perlx s^T.Flaminio ad. 
deditionem compulfi.PIatar.T.C^'* 
Flam. 

iT9*Si5«^ tttft Romdi&C] Stt- 
pra Iib.t.)K*3o. 



tl^ M. AvNiCl LvCANl 

1 60 j^uo te FdbnciMS regi non vefulidit attroy 
Qf^icquid fdrcorum mores feruajtis oHorttm^ 
Quod dttes ApA fofuli misere trtfnttumy 
Vt^ortque dedtt Mtnoia Creta Metetioy 
Quod Cato lortginsfua t/exttfufer aquora Cjfro^ 

I « 5/V»r Orientts ofesicaftorumque 'vltinta regum - 
Qua Pomfeianis fralata ejt gd}(a trtumfhii 
£geritur : trtfii ^ottantur temfta raftna \ 
Pauferiorefue futt tuncfrimum Cifare Roma^ 
Jnterta totum Magnifortuna fer orltem 

170 Secum cafurM in frmlia tmuerat 'vrhes^ 
Protcima 'vicino ^vtres dat Grdteia hetto. 
TlmaHOi Amfhijfa fnanusfcofulofaqutCjrtha, 
PanM0ufqf4ejugo mffit defertm nttro^tte. 
Bceoti coiere ducesyquos imfiger amhit 

X75 fatidica Cefhijfos aquayCadmeaqu^ Dtreey 

Pifa^jut 

160. £flM to Pslmcitii , &C' } rutn qi^ Pompcio auxina rubmi- 

^lirttnTpyrrho oblatum vt pa^ feiuot. iJBuropz.2.A6x. j. Afric«« 

criaio dcCereret proder^tque, re- orditur ^ Grzciit. 

cuiauit iabnaus ^ui Kgem le|4. 170. Sicum cafurMy &c.'\ Eaa- 

cus. Mem cum Poa^io fiortuoam Sc 

%6i» Morti firttAfiit Auorum^ «bdem experturas. 

IkiigaDttis vetervm Ronanorum i7t. V7riMX^.]?«m(eio iam 

m ftrfimoaia. Djrrrhachij. '. 

\6i.QModdimn^Jt*''] Qjiod 17». PhocaicM *AmPhiJfa,&c.'} 

ab Antiocho S]rriic,AttalilegatiQ- Apparet eum rUu ^'»K^i*iJf 

Be & hcreditate obuenit. lonicS Vrbem in Afa c6fudiflc,ac 

i6,.^ii»of* Cf«r* -A^e-jfoO ^Ui,^ patUjk. Achal» regionem. 

Metello va(U»a^ piaoPhocidisicAio/a^K# CjJv 

jtfi. Q4fod Cato * ^.3 Miffu» !l , -^ ^ *;, ■' ^ -^ 

lnCypru«aduerfusPtolein«um .i, pi^/KT^u^ l Mon< 

^r;^'^n^."f^"^.sr ApiSnis^^Ty^sffeiiJlss! 

.,,*f?\^*4*^'^^??a2i?c'^^'^^' tomfede clarus.bicoins. /^rt 

''^«'^i!S!^J'« ;£Tr'^ tibu.pboadi.i>eiphkoo«cuio 

SSJ X-^ i^, . iS-ii™ « ^™» ♦iclnus Vhebis i Cadrao 

•';^f5r^^«,':!:f:^.3 Re- Pofiri^vide,««,.d«ae..Th«b. 

17^*P» 



Civitu Beiii LiB.nr. iij; 

PspUL^ue manus^ftflifaiueper ^quora miftefti 
SfCMfgfS ^^eu4 ^tq/Mf.Tunc MMala l$qmt 
^rcat^^ Herculeatfi imles Trachimms Oeten* 
The/protiyDrypfe/queruMnt^fquercuJqueJtlentes 
1 8 o Chaonio veteres Uqtterunt^vertke SeUa* 
£x!Mufit t9taf ^uamuis deleflus ^thenM^ 
lExiguA PhtAea ten^nt maualiafuffes^ 
Trefe{ue fetunt veram credi Saiamina carindL* 
Jam jiiieiU loui centenis venit in arma 

Creta 

%^€,?ifksqi nutnm^i E Pifis opp. 
Elidisyiuxta Alpheum fl.qiri fertnr 
f ttlyter mare ferri ad Arecnramf&- 
cciB Sicn« PauTan. Eliacor.i. . 

M77.ruHc j!f#»a/ir.lAduefteront 
Arcades ^ Mxttal» Arcadiat mdtCj 
St Thetfali iTrachfnej^nam Her- 
CDlescondidiit fub OEta monce. 

lyg^TheJfnnyDrycftfqKt. ]Epi- 
rijtop. Ruunt.^ Properant ad ca- 
Hra P6pei>.Qj«f rc i«/a«e^tf. JDo- 
doneas qutfrcus n6.alnpli* reCpSra 
dStes^.fugatis colfibis fatidScfs yi- 



dequ^ ad Senecai Medeftji^.j^p. 

f «o.J^i?4.JEpiri pop.MS.P.refte 
5i0lsfitak ^r&M.^ enim Grzca 
^iJ^oi ap^ ^omeruni.& ex eo 
Strabonem & Stephanum. Grot^ . 

1« i<.ExhaH/$r ^«r^^^^v.jwfieAf 7 
vtcunque delc^ ^us exhauftx, 
d natiaiibits taa»en fuls Phoebo 
dkatis mtttfit tre^ Salaminias na- 
tticulas;aiiar teftKUrSalamina eify 
ireri iuns Atheiiienfium non Me- 
gaVenfium,vti <^Iim controaerfum 
erat. Simul videtur iQufiim ad il- 
h^dRorati;. JHmhiiuttm teUmre 
noud Sslaminafutursmi prbpter 
Cypriam.vide S^nec. Troad verf. 
S^s.Erlt item Athenistre» nauet 
publico vfui deftinata( J Tht&rity 
oua vehebantnr in t>tVan qttoti- 
im fcThefeVo voto,Pl?to in Phf- 
done : Pdraltu , qua mitcebantur 

gelphos aut alio rem diuinS fz- 
tiri: Adftophants interpte«:54/«- 
iHimat qoae euocatos ad iudicium 
fabueberet.Plucarcbi perides. 



i8i. Fhaibea nauaiia.2 Q^dct 
PbiacbodedicataefiVnt , ptopter 
ftudia iiterarH » quibui praefidet: 
quamquSl nbn Pir«um,fed Txna- 
rum reueraPhxbo dedlcttfi.erat. 

1 «j ,Trefqi^perune.veram,&c'. ] 
Recenfet Lucantis auxtliares co- 
pias « quc Pompeio Magno fm». 
petiai in bello aduetCot C. Cxfiu^ 
rem venerant ; interque catteros 
poptilos recenfentur ac Athenien- 
ies^de quibtts h«c fcru»{lt:Sed do- 
cet , noniDagnas fuifie attxiUafet 
iftas Athcnienfium copias>ctiamfi* 
oiiotquot potuenmt » confcriptl 
uot milites. Paucttatem iftarum 
copiarum poftea refeft,trefqiie tS- 

CIHttWMHtf ^ttMtuUMlflTyiHS IMMl^ 

bus ioftmaas futfie fcribit. Trefi^ 
peruHt, c^ff.]Id eft,tres naues «4- 
litibutinftru^ funt , quarta et- 
fpeftabaturii^aenda Salamtnia, 
Qjod rero Satamnia nauis mili- 
tibus inftruitur, ar^mento eft^rtf 
militiamque illam cordi fiiifi^ Ah 
thentenfibusjtamumquc iubitam 
faifle deleaum , qnantus haiberl 
potuittnS non folmrtt Atbehl^ 
fes inftruere Sataminiam Nattem, 
vt docet Critolaas apud Platais 
ch.ln Peride , nifi 'ttfle mr fjtt^ , 
y »>.«c ^A cu,pet'itufV»am Sa ^ 
/«iiw»4.]Seneca Troadibus: Nun* 
quid %Aiacit Salamina yerami 
A/aailius : Vifra Syraatfis Sa.,_ 
latnit nofk fmf^ ^Atbenat^ Gro^k 
tittSi ' 



nii . M. ANNiEl LVCANFI 

1 85 CretA vetus f^ffdtSxGnoffufque agstare fkdretr^^ 
VoBaynec Eohpejor Gortymsi fagtttis» 
Tfmc qut DartL t^t tm tenct OrtMu '- fif VAgft^ MfJ^ 
Dtjperfus (jlm s ^thdjnasy^ nomme frifc^ 
EnchelU^verfitefimtejfuneiaCiitdms^ 

>^o ColchiSf^ Adrs^asJpMmans ^bJjrtosm^ufuUu^ 
EtPenei qut rura coluati^uorum^ue labore 
Theffalus jEmoiuam vomerprofcimLt Jolcon* 
IndelacefiitmnprsmomAreiCumrstdis ^rg9 
Mtfcuit ignotartemerato littoregentes» 

l^ y Prfm^^ue cum ventisyfflagiastefurentituiviuii^ 
Comfofmt mottalegenusfatijquc (er ilLam 



fmaimjt In ^ua tupiter n^tus 
•ctucatufquefait. 

i^S.Gmffafque y&c. GortynA 
figiir».jCtet^ vrbes. notiff.Gaof- 
Cus 3[ Gortyaa (^ktariis iniignes. 

i«tf,Wp«;£!7».]N0n«den$ pai% 
Ihls arte initteadx 6gtttas. 

tS7.D0rdaniam ttnn Orkon.'^ 
ilgleao & ^ndromachc D^c J^^^s 
regnaium maritlmam iUaui fipi- 
ci vrbemxVlrg..^.Aea.jr. 

i^S.DtJferfm/ylui^AHjamtu.'] 
Xtliao^aefa «nate^ J||^jn inco^ 
kntes. 



ticuin proIft^/ttH iHvrico. 

191. Et PHtcil 3 Dele &y ma- 
nul^riptis au£toribus. Nam no— 
men aumini^eft PenemTlUuvhep. 
<fion1>eii«ME,nitfftvf Grmiu^ Pf- 
»^/.3^1. Tbeiraliar. 

!<»«. t^moniam ifomer projl 
cindir /e/«wt.3TheflRaix opp. 

ipt.fw^ Ucefi tum, JPr^tcnm- 
qtio<UnMS.P.eft, Vnde tacejfitii , 
vc cohxreaot hic cuni Aiperiorw- 
\M%,Grotim . Lacefuv^M.^ V^exa- 
tum remis./;ii« tacgfiitumt &c.'Xf 
%X KHoo foluerutit Argonautz. 



i^9'Encb4lUvcr/ty &c.-];inytii «rfo aiitem.wimam cetebrant 



'pop.quorum vrbs Cadmt 8c Har- 
'fiuones in rerpcntes^coauerforum 
eft unonimentttm. irtfmautem 
0i»%m\lk€R loHga^ cognoi»' coht^ 
/irv«, vt &it luuenaUs, Satyra.>\ 
, i9o.C»icbit &UidiriM4S y&cl 
ToUe comma, & fcrtbe ^yjyrev, 
quonMMlo idiioin€r (ccibiturapud 
PrHi.11 ii26.Strabonem quoqire Sl 
Stephanum. Hdic autem Abfyrtis 
Colchis, id e(H Colclnca vocatur, 
qui Med«A.« &ater eius Ai>fyr- 
tus ibi lacer«tus,exCoIcfats erant. 
Grotim Colekis, ] Non ponti iUa 
fi^d Iftri regio y di^^ Colchis 
oui ab Ae£ta mifsi ad|>erfequen- 
d&m lafonem , hic confederunz. 
kAhpfrtosit^vndas.^i Infula cum 
fluulo cogAomine ia.mare Adriskw 



Po^^ nauem.JKM^irgnara naui« 
zzsiMRudit fc^r^o ,©'t.lExprimit 
Ulud Senecat In Mededc chorq prl- 
mo ; Rene dijjirpei fcndera mundi 
Tiaxit tn vnum TbeffiUa finnt^ 
lufiit^u* fatt vfrbera pomum :■ 
Fartemc^ue mctus peri nofrr 
Mare JhPo/ltum, 
^ i9^.Temerato /trrore.lOccopi. 
to Sc vlolato : oam muLas geor 
tes in ipfo curfu . nauigatiot^ ^^o. 
larunt Argonautx ; 9c mifcuerunt 
ignotas gentes temerandis ho(^- 
tiis. Hortenf. 

19S» Compofuit. J Commi- 
ntinterfe. conciliaait. Hflrtenf 
Fatifque per iUam. ] Mortis 
nouum geaus iUatum , fcil. naii. 
fragium. 



Ciritts Beil! LiB.IIL Uf 

.>4tea^ttm0rt vnitratetn.tunct$m<fuitur A^mus 
Thr^ius^^ p^fadum PMoe menttta. Biformem. 
TXe/et^tur ^jmoH fepsto coihmittert ^lo 

ioo BffiMtu$s confiftt/M auesy^ barharaCone 

SarMMtscas *Mfe!rdit aefsuts^^arftmtfue profunio 
'Msdrsfidi Pitscemunumcaput alluitljtrii 
-^fif^^^y^ ZfMo teihssfetfufaCaico 
Jdalss,^ nimiumgtehisexilis Arishe» 

a o 5 Q^fue cdunt Titaneny^qssa tuamunera ValiM 

JLugent damnatm Phstho '&i£tore Cetena : 

'SSfi^ <W^ >ereBis defcendens Marjja rifss 

ErrasstemMaandron aditymsfiufque refertstt i 

Paffas[ueah auriferis tellus exire metallis 

* 1 ra&olo» : epsa cuttafecat non vilior ffermsss^ 

lliacA 
. t9.7/rHuaJinauitmr.} Befl«Ak dif fluv. AlUs aBx pro|>riii& M'« 

Thrtuius.'] Moos ThKttct». »oy. PiMWe.^Oppida Troodis. 

lyS, Phoioi mtntita^ hifovmsm.'] Q^^t^iM mmtera PaUm.'] £t Ce« 

Motis Aticadtfle » Pholo aliiC^ lenstvrbsPhrffi^tOu^iagicfat^ 

<;eo£auri$ » qni ( cuoi primi nb SatTii fui Mfli%>qui ina€«is,qtta0 

«quis dimlcareiic) psocul Ttfi Pallas ahjeceratjtibiis Cretos ^ A- 

eraot ll>i&H'ni?s^h^itatus» poUinS in certameii Muiices pro* 

igsfMeremHr Stiymmr\ kdue^ uocauit,& ah co vidus excoriat» 

juuat & auxilta "^ Strymooe Thca. cfkvetC aut^ ki ftuuift fui nomi^ 

dz fiuv. cujus frigus grues (iib nis,cadit in M^eandrum Au.Bono.' 

jti/emem fu^ates NiU tepo- 'fiim & per plana fxpius ilexibits 

>em petunt.. Bifionit autem ft*- in fontemrecurrentem. 

-Sniu^ eft Thraci^. «07.0^» xxler^& rff^*f.]Sic coiw 

ios>. Ef hArbMs> Cone^'] 'BX v\A rif€da,vbi in vulgatbeft)^fi«c^ 

ad inTul^ Conea (fitne illa Co- Ur ereStu reff-^ np* opponuatnr 

nopos Plinii lih,4.cap*i2.ao Ape* flexuoftr.cociti tluuior6 8c cu im- 

lonu * r;w»»,cirea iftri oftla rufu- P«w defc€d«tes^C4aas ripas agut; 

)a;dubiuiii) ia mare funditur Ifter vtc6trimoUes &fiacidi,curu3s 

SArmaticus fluv* & Pewcc pri- ««»* "pis & flexuofisttsll» Mfltan- 

imum vel vnuiU ofttorum iftri al- der.^w recurritih^ Tttrk fitxuas* 

hiit Peucen inCulam oftio fluv. Vtriufqjamnis Mf idri & MarlV? 

^je^m. £&te^ in Cel^oarti colk ene cdue- 

' io}i.Muttifidi peHet».'} Sex nit ioter6nesXiuiils:J5f -W^** 

^jftiisivt aHtfcptftjPota itfifleliis. amrm hsuH proml a M*»M /6- 

*o}, MyJUqHe.-] tAte nuiioris «^* ^^' r»M*^dtu cadif. Ktf- 

«egio. '}«f^^'*wf dlftus «ft id^Marfyat, 

, <x«4, ldaiM.}QjMt (ab ida Jacec quod c«i impetu defcWeret.5<t/w. 

tellQs : pmmhifnut. :Sed Ortelius 1 10. Pn^^o/cm] Attriferi fluv,ce- 

approbat Ieaioaem««y£o/jtf. Cai- lebrSnif PadolB$iHeMnus,GSges, 

m eaia Stcabooi I.i2.eft:A90ll- T^asjSbevjtiidiiSjMitoapas. 

,M*. .' zii.Unt 



\ii M/ANNitl tvcANi 

lliacU «iuoa[He figna manftSiperhur/tque ^fin^ * 
Omin$hus petserefuts: necfabuUTroj^ 
ContinustyPhrjgijaiue ferens /e Cdtfar Juli^ 
Accedunt Syrta fopuliydefertf§s Orontes^ \ 

Xjf EtfeliXifcfamayNsnos : yentofa D/tm^fi^p 
Gd^taquey^ arhufio paimarum diues Idumey 
Et Tyrps infiaiilisifretioft^ue murice Sidost^ 
Hat ad hella rates nonfiexo limite ^ntit. . 
Certior haud vliis duxit Cjnofura carinu^ 

1 to Vhoenicesfrimifami.fi creditur^aufi 
Manfuram rudihtu 'vocemfiihatefiguris, 
l^ondum ftumineat Memfhit contexere hthlos 

^onerat \ 



. *ii* UiActk quoque , &c.2 Et 
Trois v«neninc aiixilloTompeji, 
kd fato fuo»id eft, ituarpicato & 
▼ind Tolito. 

1 1 * .N0cfahitl4^ Tr»}*, }Nc«jeot 
k Potnpciaiiis partib* detiouitia^ 
ma de C^axeoriftdo lotia ftirpe. 

<4ile magna oriuodum. Horrtn/r 



difsita/ed apere AlekitndHpoll 
jun^ continenti. Pfetioftqki 
murict Sidi.l^^hatt&cx^ vrb^m^ 
ritima purpurarfi piftaru ecimb. 
2i8. Hm ad beUn^ &c.'} Cptd- 
iiira, haud cenlor dux vHis alibl 
quaois » duxit lias ratet ad 071% 
rloebium , reSa nauigation^. 
Namque Helice cateros Gca|69» 



*X4.HAccedHf SyriA Pofuii-Jln ▼- Tyrios CfK^Cura per altuin <fii*- 
tdnc^kutt propontt t Sjrria etkm git. Oettior <{uam Helice , qo(f4 



copiat auxiUates ad Pompe>«m 
▼enifle^ Diuidit inde Sjmam in 
partes ; admlfcetque per occafio- 
Acm locorum iucunda Sc vtilla 
fdtu paritcr de inuentione litte. 
rarum. Horfemf. Defertm Oron- 
m,"] Fl.Syrix dcfertus, accolis ad 
Pompeium afflucntibus. 

*jf. Felix (ficfama > Niiio/.] 
Vbertatc & rerum afaufetU cde- ^.ja i„,^ifl.^ fertUr.Mcla Ub.i.c.L».^ 
brau Ninos. Wx«f yrtit utytthn , j ^^ Manfuram voc«i«i. JVoc%- 
Kf ijitaiiijuoi Arrian.in /a^^f^ci bula & dtftiones rcrum perpetuo^ 
indlxyentofk Damafaa.yQ^od manfuras fcribcre figuris elcmen- 



polo vidnior^Kmioirv^er ^o$'tk4e 

Aratus. 

t ip. Cynofura.^ Hae rcdo cuif» 
fu vencrc Dxrrbadiium , duce 
Cynofura ftcUa. 

«20. rh^nices^nH. ] Cadmiw 
cum Phoenictbus fuis litterarum. 
figuras^ vel inucniirc, vcl in ^rat- 



fita in patcntibus campis , viidi- 
mie ventis fit expofita. Hortenf 
Ventofa.} in patcnti campo fita, 
vcntis cxpoilta. Damafcus.jyrhs 
Sxrisc. 

'215. %ArbuJh feUmarum diues 
/i»mr.]Palmis nobilis Syrix re- 
gio ludza. 

217. InRatnlii.} Q^ondam, in- 
lnlaLKXpafluum mari k tecra 



torum , quorum inucmorcs prt- 
mi ipfi ex«itcrunt.Horftfny?<». 

22Z. Nondum fiumiwai Mem^ 
^«r.]Nccdum Acgyptl) nor2kt vo>- 
ces figuris litcrarum dclincicaf 
chartis ^ papyro ccu 7unc»Nllo- 
tico dilTccto fignare,fcd pcr figii- 
ras animalid hpoyXu^at '^pfl^.a- 
fAXTO^ fcnfus mcntis, motiimen^ 



CiviLis Belli LiB.lir. 



"^ 



Jf^uerat : ^ [axts timtHmyijolMcrefaiHeferdtfuey 
Sculftaque JeruahaHt mag$cas animaha Imguas^ 

11 j Deferttur Taurique memuSiPerfeaque Ta^os, 
Ccrjciumqi^ fdtens exefs rufiHmt antrumy 
Mallas^^ exterfid rtfonant nauatHHt MgOm 
Itque Cstixjufiajam nonftrata cartna* 
Moutt gf £00/ heUorumjama recejfusy 

130 Qua colftur Gangesytoto qui folm in orhe 

Oftta nafcenti contrdria foiuere Ph«tho 

Jkudetyffl aduerfum ftti&us imfeUtt in Eurum : 

Htc ifhi PeUattt foft Tethyos aefuora duBor 

Conftititi^ ma^ 'utncifefaffus ah orheeft. 

Q^adfue 

Portus & fpecus in cmtia. de 

quo vide ^tlc Melt IUhi. ca|».i|«. 

a«7. MaMts f & txtem» r*^ 

mtnt nnwUihm «^#.3 CMiciz 

tz9. lumt tAm nm ptrM* tA- 
rmA,'^ Aaitiliari»a*n iHrcdatorSa^ 
t« olini.riipra 1!ih.z,ifU^j€, 

aj9. Eoos heMfumftm/ire^ 
cejfM."] ExtrenHB oricntls paites 

„ , , accolas Gangis, qui , cum reliou^ 

»oftea plumbeis voluniiubus po- fluui) i Cole auerfi , ille aduertus 
Dlica monumenta.ii^f 1»^»,] Ae- folem orientem contendit. 
— ..-- V ___^-. _..-.. /• z^j.OiiianAfcenticontritria.li 

Miraculi fimile dicit, quod Gan- 
ges contri Solem orientem in 
Oceanum exeat ; cum reliqui 
amnes vel ^ Sole auerB , vel in 
Septentrionem , vel in Auftrnm 
curfum teneant. Sed & Ifter ad- 
uerfus Solem labitur. Nafcentem 
Fhabum, orientem Solem vocat; 
Hortenf 

9i$.Vln leMitusfofi TethyeSf 
&.c, 3 Craterus ad matrem Ari- 
ftopatramfcripfit,Alexandrum acl 
Gangem vfque peruenifle: Ali| 
Hvparim itineris eius finem fuiflfe 
referunt : fluminis autem Taftita- 
te inliibitus conftitit citra Ocea- 
num Orientalem Indicum , quem 
itineris flnem ftatuerat. peUdm.'} 
Alexander fic diftus k PeIU,vrbc 
Macedoniz. vnut PeMMtuHeni 
nm r^ffi^ orbis^x Satyr. 

ziyFo 



e, vacicinia,& fapien- 
5um pc0(O9pca Cecmon^que £axts 
tm^^ecuat .BilAes.'] Nilus bibia 
^gmt ftue papxcttm,vode pafinas 
Qindidg^ 6f b^nt 2 hixxfmmineM 
quafi ^aloctcas htblos dixit^: ex 
juncomni tenuifsiniis fibris, ftra.s 
^ula vc|a,«c veftcs couteKebftenri 
ac ame chactliarimi vfuai»iii pal. 
maru ^tiis fctibere folebuit. in* 
<ie in quarundam arborum iibrsi 



gjptus,^ partetotum./i0r<«ifyr 

m^lium figurae , qux pro litteris 
etztkt.MagtC4U Zrn^M^OPhilo^o- 
phorum ,liue facerdotum, hyero- 
^Tphicas voces & ^^z.*Hortenf. 

zzS.Taurique nemut.] Montis 
Afix^ , proprie ita dicitur e«% pars 
quat Ciliciam Sc Pamphyliam ab 
Armenia diftingult. [er/eaque 
Tarfhs, 3 Qjiia nomen habet ^ 
PeriTei talaribus Tttp<«c Grotiut. 
Pcrfedque.lA Perfe condita vrbs 
Cilici«.Ali; l Tarfo,Perfei talari- 
bus. vel quod ibi vngulam ceu 
plantam fregerit Pegafus , vel 
41^^^ TD Tifd-^^ditvtff quodealo- 
ca primum ^ <Uluuio exaruerint, 
ilicbua volunt , legenddmque 
TerJeaqueTerfos ,Coel. Rhodig. 
fib.4.cap»ii. 

zz6. Cofycmmquefiuens»&c»2 



tlO M. ANNiEl LVCAKI 

^iS Q^^if^fcr^^^ rafUttm dmtfo ^urgtfe fmtem 
Vt$p$ lidus a^u9$ mijtum nonfenttt Hjdajpen > 
S^i^ue Mumt tenera itdces ^ amnisne Juccos^ 
£t fus tmgeut^s croceo meiicamine crinem 
Tluxa, <olwatfs aflringtmt carhafa gemmis. 

440 QM^juefua^ftruxepefjrasy^viufque cadentes 
Conjcendirerogos. fro quanta efigloriagenii 
Jnjeciffe man9smfais$y vitdjue tefietosi 
Quodfufereft > dpnaffeiei$ / Venireferoces 
Caj.faiace$i itsri fofulu$ nunc cultor Amamy 

445 Armmiuf<ine tenen$ 'uoluentem faxa Ssfhafem z 
^theratangentesfilfM$liquereCoaJha. 
S^^tum vob$s Arahe$ ventfit$ in orhemy 
^* Umhrag 

&c. 3 IriScam latrfhgit harandi- ^^^^^^^ p^tol.vel vt alij io- 

nem ex tfua hodje ftt>cduiram. SLsSSgis inc*te«tes.fe viti fa. 

^uod olim non fiebat . fed aqua J^J^^^^^g^n i fc extruaum 

4ttntaxat exprlmebatur «d potft. ^^^^^ comburunt. Strabo lib. 

ItaqtteSaccharumpnfciscelebra. , phiioarat.?.deCttIanonetum. 
tum alius generis > & ex alia ha- » . -' ^ - — 



r»mdine.Harundo ea qu« Saccha- 
rum veteribus cognitum fert,ar- 
bore« eft magnitudinis,* Miim- 
hn abindis vocatur,& Saccharum 



tj^z.lnjeeife mxnumfdtu.J in. 
tuHfle fihi mortem. 

da exAf$$.Pttteanor& Thttanji*» 
eulter t/imani-Hoc dicit Amamim 



bu ab inais vocatur,* :«Lcnaium ^ ^mam. Hoc dicit Amamim 

Mambu hac jtate quoque appel- -J^l^^^^ etie.vt habttari pofsir, 

la«t,quod m his harund.mbus gi- ^ r^sitGrowss. w#W.] 

|nitur& coingttur. ^lnutfim, MomSc&^ 



Mootis CtUcix* 
z^^.lHphtttem.yB\.hxmcta9t. 
^untyCrc. iinavi^i iiuimi,4iu ui»u^ ^^ e/isi^r* tkngentes , e^.) 
/ui\< TO KSL\*iJUfoy,n XiyouSfjav pQp, iocoleates extremae <ndt« 
^-/»1.^/^^ Ai-rian Ih /«sS0«»rx/krma. tii/*#%c. •lAi «#irA ^Uneere tMmmum^ 



Plin.Exercit.pag. 1 2 98. Quiqu^ bi- 
l>imr,^c.]indos innuit,quiblb{it 



fAtM W /t96A*^»w», .w /v».jfwv^-r rop. lOCOiCflCVS CX«t 

^xvtf «t*. Arrian.ih /nfei-Tr^airma- lucos, t/fe/ *era vimcerejm „. 

ris Erythraei. facchara exprelfum ^<:.]Virg.Georg.».co«/»'rf3 Meli» 

i fucco arundinum Suger caneu CoAtrs Ms. P.& R. recentior. Po* 

2 ? 8.£r fw tingentes^cPlu- pulus eft ad M*otim, Plimo «e- 

Kalcoloratis aflrinrunt csfifafn morattts lib.vlA5ro/'ij*r. 

j«NMi&r.}Cath» indiac pop.t»ttl- i^y.lgnotum viBi$ •^r^peSj&e.J 

^britudiQe omoi modo adftriUi^ Oiud opus crat (inquit loi.Scau?: 

m 



CivnHi BBtii LibJIL ttx 

Ufniras mir4fii M€m9rMm Mm irefintfirm^ 
Tnncfyw e^epm jmmt R»mam&$ Olcjhdu^ 
xfo Garm^f%if« dmes^f^crMm dtuexus tn Anfimm^ 
4 ^therinQntQtAmhmicrgitamataJ^fctt^r^oi^ 
Lucet 0* e^ua veiox iy$ noSt Boptes* 
^thiopf^m^folum^fneinon fremerttnr 4A 'vtta 
SiffnjeriregionepQU^mfifofUte loffi 
%J 5 Pitimu tnrnnff frocederet 'vngsdn Tattri. 
i^na^ C^nt rafido flUt cum Tiffride mn^ut 

BuArateSt 
In Prolegomeois ad Man}fitiin)U- capiteejus. 
lis imer - Aeqaatorem & Tropi- 2^2. £x/gM/i,C^f.7Exlgiiaiioftls 



cum Cancri 4egentibus»mti!ari fi- 
niftras Yinbras., ^ux & ipfis 
df*PfOKwi afiqu^do fintih*^ funt. 
Sedre^exit po^ Arabiam Feli* 
^m ceu Au(valem.SoI€ inCftcro, 
& ▼ml>r& Meri^Qnalem qus Oc- 
ddfnt€ fpeaantib' in finiftri , id 



parte tttcet,occidit fc.citius,vtpo- 
te Horizonti eorum prq>ior.0«#> 
t«s, ] Ar^phylax nuacupatar» 
Idem & Ardurus dicitur 8c cu* 
ftosplauHri, qood plauftrum fioe 
Septentriones fequatur eir inter- 
▼allo , & quafi Septentrionibut 



cft^Auftrii verTus projidtur , qusi ruccinftus fit. Horttnf* 
dtra cScn trop«pofitis in dextri ifj. 9y£thiopumqi/htHmy&c.) 
s&per.£xagitat & hunc locuni lul. Locus^iaquit Glarean*) vlx intefl 
Scal.P^et.l.6.c.5. Vide noftrfi in. li^ibxlis X m quo muJti egregll 
frz l.9,-irC.$ i9.ScC xLRhod. I. i,c. viri fruftra Cudarint.forte Aethlo. 
xo^Hudtb' fimul i(Ms in ftia patria pas vltra Aequino^alem pofito« 
ampbiTciis^tr^l^tis jft cis Tropi. yolutt pofta , dtcereque Aethip» 
cfi^mlrariMCuitvmbias nfiquft fim* pia non fubeft vlti h fignis Sepi« 
ftras ire.vide& c6men*SoIini,c^^. tentrionalibas , nifi quod Tauri- 
nus pes vltra AequinoAialeai 
protendatur.Sed& hoc fairum. 

afr. TUima turmiti , &c. J 
Hoc videtur fignificare luca^ 
nus , Aethioplam nufoiiam % ftg- 



i^o.Furorexttcmot motut Ho" 
mtdn*. 3 Belli aomani. Olofiras.'} 
Mss. QreJtasiESo veru puto Orc- 
^iW.Suatenim proxiial Carmanis 
0>f7T4f apudStrabonem xv. Sed 



po&aprlmSrfUabScorripuit, ea mfero ftrin|i , nifi vbi xquator 
licCti» quMn ^^^ OriS vfurpari ctrculus leutter Tauri vnguucon^ 
cemlm».vide infuper PlinXvi.c. ttngitur drca yo. longitudinif 
'9oMzX.7hGrot.OloJltrM.]lnd\x gradum. Proce^ct» 3 Ntfi 4 
op. PlioX5.cao.tteqtte probSda Tauri vngulis AequinoftiaDs cir- 
-- - ^^ n _^ i.^ cuU marginet comiagerentur* 

vbiMeroi eft. Cxteriun quan. 
tum Aethiopia vltra tropicum 
hyemalem eft ^ nullum figni- 
feri fignum habet ; vt neque 
ii , qui intra Cancrum ^j^' circu- 
lum Arfticum habitant Mmen/l 
2 fS.Rapido toUit cum Tigride.J 



le^o 0ret44 aut Orefdae , vt fit 
pop.Septgtrianalis.qa« Ie^t&- 
ti lof. Scaligero in Prolegom. in 
Mamlifi praefouit ans& exagitandt 
l,ucaatim 8: fe torquendi. 
zSo.Carmano/i^ ducet,&c.2kC%g 
.p.interPerfid2 & indiftvt vo- 



IfiLquib^fubtropicoCicrivelvl- ^ o - 

teri* pofitis vrDi malor no tota Vnde Sc nomen fagittam quippe 
Qcddit* M pronUnet aliquid de Perf» T/^/0,appeUant. 

P 



122 ' - M. AnN^ I LrcANI 

Euphratesy quos n^n dtfi^rps fmnhu^ tdtt 
Terjts ^ imertum^ teUsts Ji m$fce*sf'Mnnes^ 
Quod pornts firmmen aefu^s. fed ffarfm tn agr^s 

1 60 tetttlis Eujfhrates Phart4t ^ttefungttur ^nd^ t 
^t Tigrim-fuhito^telltss ahferhet hiatUi 
' Occultof<j[ue tegst curftss^ rurfitfcfue ren^turri 
Fontenouoflumen pelap non ainega$ nmdfs* 
Inter Cdfareat aciesy dtuerfdqtte fi^na 

1 6 V Pugnaces duhium Partht tetuterefauoremy 
Contettti feciffe duos» tinxere fagittas 
Errantes Scjthia poputi quos gurgite Ba^r^iS 
Includit geltdo, vajiif^e Hjrcania pLtsss. 
Htnc Lacedd.montj moto gens afperafr^no 

270 HeniochiifAuifque affinis Sarmatn Mojchis, 

Colchoruftt' 



jy7. CXuosnon dmerjisfonttbus^ 
i^t] vterque fluvias oritur ex Ar- 
menis moncibus , verum iion pa- 
rum diftantibus.vulgo tamcn cre- 
ditum vnum habuifle fontem.£u. 
phrates MefopQtamiamrigansjVt 
Aegyptum Nilus, infra Scleuciam 
a^aasjuasnomenque in Tigrim 
ciiona/r.i quo per duo oftia in fi- 
' nuni Perficum defertur. Non di- 
uetfli.'] Boeth.Conf.Philos.T/^riir 
f</ Eiijfhrates vno fefonte refol- 
,i/M«f.Grotius. 

i^g.Sed^arfut in 4g;r«.]Dum 
pcr cSporum planicieni funditur, 
eofque rigat , quotannis excurfu 
aquarum fuarum , Niiam imita- 
tur.lnter omnes quos habct Aila, 
ckrisfimus ert Euphrates , poft 
hunc Tigrisjdeinde Araxes. 

z6o. PhartA v»rf/C.]l>eriphrafis 
tii^.Hortenf. 

z6i.^c T/^r»mj^c.3Tigris au- 
tem ante Euphratem exceptum, 



deuoluitur; Yno,veI. vt alii,duo« 
bus ofiiis 9 per agrum Sufianum 
lapfus. Horr?»/^ 

264. IncerCsfareM actes.2 par- 
thi.inquir, misere neutri auxtltaa 
gratulatifibi beilum hoc dufle 
Romanis ^ fe obje&um , vt qui> 
Craflb fublato , pompejum 8t 
Cacfarem inter fe commilertnt. 
vt lib. I ."5{f .pp.pompejanas tamea 
partes fecutos,rcfert iuftin.lib.47» 
Diuerfaque figna. 3 vompeiana. 

266. Comenti fecijfe duos-^i Vt 
duo duces inter fc committerea- 
tur : qui de principatu decerta- 
teac.Horeenf. Tinxere fiigittauy 
Veneno, toxico. 

a^. Errantes Scythis pbpuli^ 
&C.1 Nomades, atfAaj^o^m , Ba- 
etriani,populi Scythi7,n Baftrus, 
fluv.Scytiiiae. 

268. Hyrcania. filvis. 3 Regio 
Afix , filvis nobilis. 

itfp. Lacedemoniimoto gens nf^ 



Taurum montem fubterlapfus, perafieno Heniochi.'] EquTtes feri 
mox ad lacfi Thefpitim in cuni- ad CaucasQ ab Amphyto & Tele* 



culos meif*,poft xxv M.paff.red- 
ditus,in Sind Perficu prolabitur. 
z6).Pelagi non abneiat, &c-2 
Poft longum enim 8c anfraftuo- 
fum currum iu iiautH perficon 



chio lacedgrrooniis Caftoris 
poUucis i»ir»6;^o/c orti. 

270« Sarmata.l Rujfet & TW- 

tari, vulgo. Mofchi , Colchorum' 

qui ficat' dirifitnM Fhaftt.^ 

ropuii 



123 



Civiits Beih tlB.III. 
CoUhorum €fSM rmMfec^d$t'$^$maVhafis : 
Qma CrcffofamlMHaHf^qMawrUcelsfJus 
Bj^hao Tanasif. d*MerfimaminaststS0mdi 
Jmpafffftrspk , ^ftsbquCi 6f termsfms tdem 

175 EssropA^ medsA dsrtmesss cmfinta fmrra > 
blursc htmc^nmnc illumifssa fie^stnr, ampliat orhtm 
Qtsacpse fr^tssm torrens Maoudos egerit 'vnd 4ft 
Vonts*Sy^Hercule$S0tstfer$strglosr4ametts» 
Oceanume^ertegat folas admttttrt Gadesm 

x%o Hinc ^ SfthoniagenteSi auroque Itgatat 
Subfhingens Arinm^e comas : hincfortis^rit^f 
X^gd:^ue Sarmatics foluens \eiuniahells 

Maffagetet 



Populi adHvrcanum mare, drca 
fontes PHaadis ftuv. Colchorum 
dttifsiml, oropter vellus aureum. 
272. HAlys. ] FluuAis , Lydos ^ 
9il?dis dirimetis, CroBTo fatalis.ex 
oracuU anaphibologia. K^lo"^ 
«XuM Jtu&is fuytthJjuj dfybjj^ 

n/ttrtg^ku&^ Herodot.l.i.Q/*^'^''- 
tice lapfu4 j&c.yi^^ Tanais h m6- 
tibut khiphxis ortus Europam ab 
Afia 4tfterminat. 
- 27J. Diuerfi nomina mundt. 3 
Quod quidem nthti aliud eft,quS 
qaod dtftermtnet Europam ab 
Afi« J rt dextra orbts pars per 
Mozticum lacum intranti , Afia: 
lania^fioropaap^elletur.At^ue ita 
«UueHis ripis, diuerfa noramain. 
ditTanats : quod idem accidit 
Nilo , Afix Sc aMcx diftermina- 
tori. Hortenfim. 

275. NunchunCi nunc illHm. ] 
Nif QC eaim Alixsnunc £urop« Iar> 
gius indulget. Grot. Qjjf^flt^iturf 
Mmpliat •orbem. ] Orbis lliam par- 
temquam flexu dedinat, ampUo* 
rem reddit. 

*77.^**iue fretum ttrrens^c.l 
Qna 6oi'pnoriis Cimmerius emirw. 
fit vndas Msotidis paludis in Eu- 
xinCi mare, hinc Bofphorus Thra- 
cius ia PsFopoatidem/tnde jUeUef- 



{»ontus in Aegxum. Ita non fib 
blis Tnaris Mediterranei gloriam 
vendicent columnac Herculis zd 
fretum Gadit4niun , per quas im^ 
mittitur Ocean» Occid^talis. Plin* 
l.j.procm.SoUn.c.zS. Ntela.l.r.c.y, 
278. Herculeis metts. ]Termint» , 
qui funt circa Gades. Terrarum 
origo eft ab occafu Solis 8c Gadi- 
tano freto,vbi Oceanus per fre^ 
tum Herculeum in interiora ma- 
ria trrumpit ; qux quod duos or« 
bes diuidant,mff4i/-^rr4ff«4 appel- 
lantur:intranti ad dextram Afric4 
eft,laeuam Europa.Poeta ergo hoc 
loto voluit fignificare, marii.om« 
ftia interiora k Ponto Euxino naf- 
ci,non \ freto Gaditano ; inde 
Herculi gloriam auferri>quod ip- 
fe fra&ione horum montium , ni- 
hil feccrit ad Oceanum introdu- 
cenvlum, Hortcnf. BeroAld. 

280. Sithom£gentes ,^.:i Scy- 
thiar gentes, ij^ in his , gens vno- 
cula Arimafpi,accoIx Huuij cog- 
nominis aurifiui , & ipfi comas 
auro in nodum colUgati : Vt qui 
aurum ex arenis colligant. 

281. ^riusi &c. Gelmi. ]'Ary? 
Scythicae populus. '^ 

zSz-Longaque Sarmatici , ^c^ 
Scythiae popul.qut fitim famemq; 
leuiUst epoco equorui» fau^uuie 
f 2 



124 • M. AKNiBl LVCANI 

Maffitgifet ^u^fitgif ^M^ p ifolucrefqHe Gelom, 
Noff^ifm MemMonsff 4edf4cefff agmina re^m 

18$ Cyrm^^ effttfifmtmer^ mUffe telss 
Defieffdif Perjthfr^erni^ue vlteratnorif 
^qfter^^dfm fMhtft fercu^tt cU^fhtti/imtfm 
Tet reges balmere dmcetmcefere mec vnqiMm 
Tam njarfd cttlfit gettt^^am dtjfoma vitlgi 

1^0 Orantet imwt€nJ4t cemites msfiura rftin^^ 
Exctuit fofuUfy ^ digfiat funere Ma^i 
Efceyuiat Fertunadedtt non cqrniger uimmoff 
Mitfere Marmaricat ceffauit in arma cateruas. : 
Quicquidab occiduis Lthye fatet arida MaffrtH - 
*^ I y^ftime Paratonias Eoa ad littora Sjrtet, 

..^cciferetfelix ne nonfemel emnsa Cafar^ 

Vincendum fartter Pharfdia frafiifit orhem* 

lUe vhi tleferuft trefidantts msctfia JR^omay 

.Apnine 
4e Uf CtaudiaiiusyEr qul comiPi' Priamo Trohm rof«n,ica Pom. 
d0t m pocnU vulnerat aM.dax pejo vida^abillogeiitesFortiiiui 
M^l«tes. A^^Uviriil EtUc dedit exequias & cc4is focioc. 
emwfttnm citm ftmguine pcfoi Mtjfur» ruin4.1 prKferendam 



equino. Gcorg. ), 
. zH4.NoH,cumMenm9niis.2 Aok' 
plificat PoivL auxiliares copias 
Pompeii ex coUatiooe exercicuil 
Cxri,xerxis,& Agamemaonb,fed 
hyfCihoiich.MepMoniis deducens 
apmnn reruis Cyrut.} Perficis 8c 
Sufianis ab orieiite , vnde 8c Mfi- 
aonTitlioni 8c Auroraefilius ve. 
nitolimauxilioPrlami. Alijleg. 
Msoniit. 



mjfurtii conrentieiite mamifttfp* 
torum au^dtate.Gfv/-. : 

aps.i^Mi cormger •Ammm^Tbfe-m 
^ue Africa ceflkuit aoxilia ndtte-* 
re in cuins refione Cyrenaica 4e- 
(erta 8c arenou loni Ammonl fol» 
fi>ede arietis cuko templum cob- 
Cecrauit liber pater.infra llb.p.^ 
jii.& lib.io.T{rf.j«. 

291 . MarmaricMs. } Mannaricm 
Afric^ regio eft^Afcgyptfk vecf.hoc 



- ^ fatet 

zZ6.Defcendit Perjes.2 Omaino gentes il Mauritanta, ou» Tklina 

legendumXrrx^icumMss. Tret pars ell Africz ad occaOun, ▼fque 

enim d^ces numinat,C]rrum,Xer- ad Panctonium poctiun prope 

xem» Agamemriona. Grflrt». i>#r- S]rrtes,ojtum verfns. 

fis.') Xqrxes rex Pcr^x.Fraecmi- »96. %4caperet felix , &e.1 Ne 

^K«.] Agamemnon vltimis fratris Caefiutopus eilet fingiUas gences 

Menelai vxorem l Paride raptam. peHequi, contuHt luic oauies to« 

' a88.X>Mc«if».]iraperatorem, re- di^; Fortuna, vt vna acie Pharia*. 

gem regum Agamemnona. lica orbem totd fubigecec CatCar* 

j^. Tot immenfa comites.} Vt 999UIU v^defvtm.l V^ lon- 



Civiiis BiLLi LiB. Iir. 115: 

^gmme nuhiferumrapto fufereuolat Alfem : 
300 CMmque altj famn fofuU terrvre fatterenti 

Thocais in duhtts aufa efi feruare juttentm ^ 

IfonGrajaleuitatefidemi^Jigftataqttejttrat. 

Et caufaa^n fatafequi»tamen attte furorenti . 

Jndomitum^duramquevtrf defleBere ment.em 
30 y Pacificofermonefarant^hofiemqttt^ofint^uum 

Orant Cecrofia frdtlatafronde MmerutL. 
Semfer in extemk fefttlo commitma ^efira 

Mafitltamhellis teflatMrfatatuhJfey 

Comfrenfa eflLattis quttcun^ue amtaliitii ttt^* 



faai cttalogi populoram (eriem; 

2ui tota Afia 5f Eitropa auxilia 
ompeio mirerunt,redita<linter. 
miflam oaiTactofiem liiftori^./ftfr. 
ttnfllU vki def*Tuit^c,-\ Cxfar 
abrrbe profeAus invlteriorem 
Gairtam,cogaonit Domitium nu- 
per ^recaptum Corfinij 8c dimir- 
inm aduenifle MaTfiliam , cuius 
▼rbU dues Pompeio £aueates , 
portasCxCari venienti occlufe- 
rQatxaTar xv. prinios Marffaen. 
. fium euocatos monet , ne . dum 
vnius hominis voluntati obtem- 
ptere velintjlti Toli ex omnibus 
Xtalix ciuitatibus bellum (ibi ac- 
ceffauc ; ita monitos ad fuos di> 
aoittit. hos ad Caefarem cum ref- 
fonTo h. Aiis duibus reducit pof- 
^tMifirtt (\xi<{}x\% Florus} Mttj^i- 
tia , quM aum cupitpacem > fclli 
wattuin helLum inciait* 

I ei.Pbocau in dubiHy&cjMsS- 
filieafes.Phocxenres quippe lonle 
q^z eft ia Afia , ab Harpago Cyri 
prafeao pulO, in Galliam venere 
Karbonea(£m,vbi MafHHam con. 
4iderunt. 

j oz,GraiaUmtatefdem.']GrX' 
ca gens leuis fidei olim habita. 
mr^l^ac oTA» j^JVf.Eurip. in 
Iph^. SigHataque iura. ] Sancita 
Qlimcam pop.i|.fbedera. 

? oj .£^ caufu,nonfataifequt.2 
At^uitatem noa fortunani feq. 

V^Vif^i dcf4^tr€^c.lQz(Mls. 



Et 

396.CecrofUpralataJrondf Mi.. 
n«r»«.3Geftantes maou & praetf. 
deotes firond€ oleaginS pacis lig- 
nujPallas vero praefes Athenaram 
Cecropi quondSl regnatarfi, eleae 
perhibetor tnttentrix.C«iimm or4- 
toresaugufiaadmanid retu Ite 
iuhentiramis velatos PaUadu om- 
»4i.Virg.Aeneid.7. 

ioy.Semferi&CJ Oratto legat<|. 
rum deliberatlui generis eft.faea 
dub potilYtimim petunt : vnam vc 
(tbi itceat extril partes efle-.alterfi» 
vt exclufis copiis St (ignts Roiha- 
iii$,h>fe Sc Pompeius vrb€ ingre- 
diantur. Nam 8i annales Itatiat 9t 
populi&om.teftanttu-i Mafiili&in 
externis belli s communf {brtltnl» 
fecundS & adiierfam c& Pop.Hom. 
fempertuIifre.//0rr^i>f/^<^rmMr. J 
Legatt fide fua modefte & coftaa- 
terexpo(ita,diflruadent bellficitti- 
le,(tbi vt liceat eirtra pattes effe 
petunt:n6 efle fui indicti difceme« 
re vtra caufa fii iuftiorrfed ^uiduls 
potittspati fe efle paratos,^uSar- 
matu Cxfarg admittere. In exter^ 
uupoPulOi&cirnotofi quoi,&c.J 
Annafes veftri lUnt teftes latis lo- 
cupletes fidei nofirg femper vobia 
praefiitz aduerfus extero^hoftes» 
qui & nunc prompti habes fi ex- 
terna paras bella ; fi ciuillB, libet 
certe miferer' eoru fortfqui aima 
capeflunt;perfugiumvi^s/uppli« 
cibus atque iis qoi ia partibuaeili» 
oaluat (Uturts. ' C ^ 



Il6 • M. AKKi€l LvcAKi 

3 10 £/ nunc^pioto Jt qms fetps orhe tuum^hos]^ 
^cctPe deuotas externa nipr^sa dextras* 
Atpfuneftas actes.fidtra ^aratk 
Trwlsa dtjcordles , lacrjmas custVthsss armis 
Secretumque ctamue* traStentur nftslnera nuUa 

3 1 5 Sacra manu.Jt ceelicolk furor arma dedijfet, 
Aut ftterrigenA tentsrent aftragigantesy 
^on tamen aud.eret fietas humana 'vel armti 
Vel njotis frodefte loui : forttfs^ue deorum 
Jgnarum mortale gentssy fer fulmina t^tntum 

l%o Sctret adhuc ccdo folum regnare Tonantem» 
Ad^etiuodinnumerA concurrunt imdique gentesy 
i^ecftc horret iners fcelerum cofUagia tnundstix . 
Utgladtis egeant cttsiiia hella cooBis-* 
Sit mens ifta qutdem cunitisyVt njeftra recufent 

^x^FatOy nechac ahitss committat ^telta miles^ 
Citi non conjpeiio languehit dexfra farente ? 
Teldjue dtuerji frohthehunt Jpargere fratres* 
£ims adeft rerum ypmn comtnittitis tilis 

^\l.Uchrymasj&c.lVet Ucry^ ii^^TeffulminxtAmumACvU 

mat commirerationem fignificat. fonanfcm credciet louem, Borac^ 

i m, Secretumque. ■] Seceffum .Od.y.l.j. -r ««„ 

quo confugiant ciues qui volunt jm. Necftc horrety&c. J Njo 

cfle ab ilUs immunes..y«/p/>. Tra- vtique opus erit popuUs coacti* 

itemur vutnera, &c. ] Abfit , vt ad partes inbello hocauik : fatis 

iwanus nonrae imbiiantur (angutne pafsim repenetis hommum iccic» 

eorum,quibus cum £1«:» nobis in- tntorum qui arma iumant. 

tercedunt j ura. 1*4. Sit menujfa quidem cun^ 

3 iy.^rta«Oln»P» vulheni,nef«- Ctts. ] \tque vtiium onw"bu$ lo- 

ria . & deteftanda , propter belU ciis aliif^ue gentibus eadeiB meof 

ciuilia.A tf*/*c(»/if ,^tf]Neque no- quac nobis,neque fe bclio *»*"«"; 
bis caufas veftras expendere aut . tali immifccrcni ali^ quam aues 

ad partes ire magb fes eft , quam RomanL a r, ^ Tfin}« 

hominibus boc idem &cere Uce- 3 z6,Cm nonconJpeEtoiSfc.-y^^ 

eet.fi nij inter fe diflrentirent,aut enrai mente tam effera ett , cujus 

iis arma, vt olim, gigantes Terrac dpxtr* pon Ianguorem»irnmo fto- 

ft«jlnferrent.Arguinent.imaiori porem incutiat , compelcatMic a 

* «d minus. t^Hs mittendis conQicaus i diuer- 

j 17. TtetM htmana.'] Homines fa parte pater aut frater ? _ 

pij izB.Finii adefirerum,&C'}St*' 

.3iSyelvotisprodeJff,}?recihus tlm videbitis exitum *>««» »>"!>'^ 
* orationc iuuve. 4lJ.fi COQtjra vos ipfos armauentw. 



CiyiLis Buti .LiB.III. 127; 

^Arma^ quthstsfas efi. nobis hufummx frecandty 
350 Terribiles a^uilaSiSnfefi^aquefigrM relinquas 
Urbe proculy nofi-rifcfue ueiis te credere murts^ 
Ixcludi<iueftna6 admiffo C&fare bellum. 
Sit locus exceptus fceteriiMagnpquey tibicfue 
Ttitus^ i}t tnutBA fatum fi confulat Urbi, 
33 y Fcedera fi piaceanty fit cfuo ventatis inermes, 
Feiy cum tsinta njocent dtfcrimina M^rtis fberi^ . 
Qj4td rapidum defieBis tter ? non pondera rerum^ 
Nec momenta futnpts : nunquam feiicibHS armis 
Ufa mantts fatri& primis a fedibus exui, 

3 40 Et foft traiatas exufta Phocidos arces, . 

Mcenibtss 

externos, quibus jam oUm infedit jjp. Manutexul.l Multitudo 

odium veftri , canfa & volantas profuga ab autiqua e Gratcia pa- 

vos vlcifcendi. tria. Sulptt. 

3 ^9. ^j^ilfM ftu efi. ] id eft,q ui 54«*- £f ^ofl traUtM exufl» Pho^ 

putant itbi Kcere beUum gerere »<^j <trcf j.3£rrorcommunrsI.ati- 

ciuile, (ine quibus necelTario hel- norum fcriptorum,PWtfif/rfi qui 

lum ciuile interibit.Gmiw.iVo^/» Phocaenfes erant appellantium. 

htbcfummtti&c.lHoi fummopere Phocaenfes .< \thc Afia Phocara 

4 te petimus,vt lignis infeftis ani. condiderunt Mafsiliam ; non 
moque hoftili exdufts vrbem no- Phocenfes i Phocide,regione cir> 

'Hram amicus ingrediaris. ck Parnaffura. illi ^ont^nli vel 

3il'SitJocutexceftHi,&C'-]lA' •»<.4t«/V diOi : ifti ^«x^iff. Non 

ceat modo noftra ciuitatx efle 4 ferendum erg6 Lucanum Phoci- 

partibusliberje,ciuiIibelIoexem. dem ^x^Wc ^ro Phocaide, quo. 

«ft , conueniatis inermes tu & M^K^aut ^«/^if.atqueidem 

Pompejus. Lucanus paulo ante PhocatM 

3i6. Velycum tanta, &c. 1 a ut, juuentute de Marsilitanis dixerat: 

properanti ad Hifpanum belium Phocatstndubiitau/aeflferua' 

in qUo cardo rerum vertitur,qu« rejuuentut 

tandem caufa diuertendi ad nos ; ^^» Graca Uuitate fidem. 

populum , neque vUius momenti idemLucanus Phocaicu KtviTtKcos 

aut ponderis ad fummam vi(fto- vfurpauit pro Phocico,^ regione 

ri« 5 neque felicis vnquam luc- Phodde quae circk Pamaftum i 

ceftus in bello ^ vtpo^e paruum, ■ ' ■ " ^mnefijiin terga fhtutos 

patria profugum , alieoa in ora Candtda Phocaica compleSFitur 

coiifidentem,fidei quam belli dex- ^ infula lauro. 

fra potentiorem,clariorem ? vbi Phoca ica laurus manifeft^ 

' jj 8. hJHnquamfelicibuul Exte- V}'^ Pamafsia & Phocica. qua ra- 

ntuat opes fuas %. perpetua infe- ***°"^ ^^*"/ po^sit » ^unisux^f )>7t^ 

lidtateinheUi$gerendis,'incjuibus 'jftf ^awii»» noii video. Salmaf 

«najores fui fer^ infelicemexltum P'in. Exerc. pag. 9^. PhocidosaK- 

ti^^iuiSsaiJiortenf ces } videcur po^taeos recatu& 



rz8 . M. ANNiCl LVCANI 

Mtemhm txiguis alteno iu littore tuti^ 
lilufirat quos foUfides.fi cUudere muros 
Ohfidioue fatasy^ ui ferfringere fortas^ 
Excefijfe faces teiiisy^ telafaratiy 

345 Vndarum raftos auerfis fontihstt haufiua 
Quarere^^ effciffamfitientes Umhere terram : 
Et defitfiUrga Ceresytunc horrida cerniy 
Fcpdaque contingi maculato carfere morfs^ 
tfecfOHet hic fofulus fro lihertate fuhirey 

5 So Ohfeffum Votnogefiit quod Marte Sagtmtunt^ 
VeBorihtta raftimatrumyfrufiraaue trahentesi^ 
Vheraficcafame mediosmittenturinignes : 
Vxbr Q a caro fofcet phifata marito. 
Vulnera mifcehuntfratresyheUumque coafti 

55 S tioc fotim cmile gerentMc Gra'^a juuentu^ 
JFinierat : cumturhato jam froditanjuitu 
Ira duckytandem tefiata efi^voce dolorem^ 
llanamottet Orajos nofirifiducia curfus*^ 

luamttff^ 



quiMaffinancooditam-voIunt \ 
Phocenfibus Graedx : cum. tameA 
MafliUxconditores \, Phocxa vr- 
be loniz in Aiia expttld ab Har- 
pago Cyri przfe^ in Galliam 
conceflerint. luft. lib. 43. Strabo 
lib.4. 

344. lUufirtuqunh &c. J Laus 
gemis k fiile. Si elsudert muros.'} 
Ai^umentatur ) dirficili ad ter-* 
renduni Caefarem ab obfidione. 
Docent difficulter Ct rupevarl pof- 
Ct ^ figms tolerantix in rebus an- 
gufti^.Terrent ab exemploSagun- 
tinorum, quos decretum eft imi- 
tsuruHornnf. 

344.Ex^J»ff'efAees te&ity &€.} 
Tum ad vrbis defeniionem , tum 
ad extrema onmia perferenda Cu- 
mus paraci ,fi auenatis flumina , 
aquam ^ puteis bibere ; fi deficiat 
&umentum,il)a,qu2 vifu horrida, 
conta^ fceda (unt,edere parati. 

)4f. Hap/os hnujftu, j Potum 



i^.Cdrfere.l Ita fubiticuimu» 
pro <9r^«)n». verbum enim defi<ie^ 
ntur. Ad hanc emendationem 
noibam fatis prop^ accedtt Ms..^ 
recentlor , qui bal>et corPore. Ms- 
M. aningere, quod gloflema pu«^ 
%ism.GroriMt. 

^^g.Uecpauet^c'] NecduM^ 
tamus tolerare quxcunque Sa^ 
guttCiai pop. HaTpaaix tuiere abt 
Uannibaie obfeffi.Ltu. i.i. luuei^ 
fat.iy. val. Max.lib.5. cap.tf. Qjji 
cum vlm Punicam vlterius nequl-* 
renc arcere,aurum,argen? uro»pre- 
ciofii quxque,liberos coniugefqoe 
ii fe caefos,fe denique in jignem itt 
foro.excnidum praedpicauere. 

1^4. Mifcebtuu fratres a.&c, 1 
Mutua fui c«de , potius quam fe 
inmiifceant Rom.bello duili. 

1%^, Graia iuuenfut Pime^ 
rat. ] Maflilienfittm legati. Capra 
Tjff.j4a. , 

5 f 7.D f(ritf.3C«faris. 

jj[8.Gr<ww. 1 AfefrUienfes. Cur- 
fm*2 



Civitis Beil! LiB^Iir. Iip 

QudmuU He^^ium mund$ properemui ad aXiOH 

3^0 Mafiliam delere iMcat gaudete cehortes : 
Ohusa frdhentur fatorum munere helLt* , 

Ventm 'Vtamittit wes^ifirohora denft 
Occurrant pusijfatio dtffufue inan'$ : 
Vtefue pertt magnua nuUis ohfiantihtis ignUy 

^^^ Sic hofies mihs deejfe nocet : damnunujue fuiamm 
^rmorumynifiejuivincifotuereyrehellent. 
Sedfifolueeam dimifiU degener armisy 
Tunc mihi teita fattnt.jam non excludere tantumx 
Jnclufifie 'volunt,at enim centagiaheUi 

570 Dirafugant' dahitisfwnas froface fetita ; 
Et nihiteffe meo difcetis tufius auoy 
Quamduce me hellum,$ic fofi*iuam fatssSiadvriettn 
Haud trefidam conuertit iter : tum mtenia claufa 
Confffscit \ ^ denfa juuenum vallata corona, 

yj j ffaudfrocul a murif tumulu^ furgentis in attumt 
TelluriSifaruum diffufo verticecamfsm 

Exflicat t 

3^-1 Expedttionts InHifjpaniam dignatioae ftomacbanir id>ouo4 

fiipri vmuL |5tf. • legati obtuleraiit , nx>tio in-^t^, 

}59»/f«)^«ni(OT^c.]Oeci<luan» arque inuertit, velle MafsilieflTes 

niuodi]>lagam , ip qua Hi(pan!a, ifnim ab exerdtn feiiiovum e&* 

improprie, cum axes duo lint tan- ceptum prodere. 

tiim,Araicut & Antaraicus. ^69, ^ emm , ^e. ] At v^5> 

}5o. GautUte cohoftes .- oBum^ noluntbello duiti poOui ; pacemi 

^.] Eicpetiiftis pr«Iia vobit da. fcil. exoptantet. IrmHce&indi- 

ti & vrbe» rapiendas ; ecce vobis giumeer. 

Hto oblata qux pofcitis. ijz. ^4m duee^ me beium. J 

36 1. Ventus vt, &€."] Duobus Qtiam meas partes A Bpu fequi . 

Itmilibus oftendit, bettis fuas vi> Sic pofiquamfMttte,&c.2 Quibus 

«es crefcere : vnum duftum k na- iniariis permotus C«far,Jegiones. 

turaventoram; alterum ab In. tres Mafsiliam adducit: c^ea: 

fenio {gnis : quorum vterqne viheifque ad oppugnationem) 

defidente matem , vire» (uas vrbis agere* nauea longas a. h^. 

anuttix.H&rteu/^ cere Arelate inftituit. lUs ]>. Bru-^ 

364. HuUti obfiantibut.lHnlbk tum pratfedt , &c. i. cdtav ciUw 

juatetiaobftante. bell. 

j5f. Damnumque/^c.'] Supr» J74. ValtftA corona. ] Ctrcun*- 

9b.2.^f.44o. ^ data ad detenfionem vrbts. 

366. RebeUent.] Kobts bello i7S-Tumuimfitrrentte,&c..J) 

ceffftant. Montis cacumen ia planitiem: 

i(57. Stdpfilm^cZ Cum in> modicam exteodit. 

j 5?. 



ijo IVf. ANNiCi tvcAwr 

Expltcdt : hu fatiens longo mummine cingi^ 
V$fa duci rupesi tutlfque aptt^sma cafirts. 
Vroxima pars 'vrl^is celfam confurgit m arcem 
j8o Partumuloy mediifaiue fedisnt conuallihpts aruo^' 
Tunc res immenfo placuit ftatura lahorey 
•^gg^e diuerfos vafio committere colles» 
Seiprius vt totamy qua. terra cingitury 'vrhem 
Clauderety afummis ferduxtt adaquora cafirif 
385 Longum Cdfar opuSifontefque ^. fabula campi. \ 
^mplexus foffa^ denfas toltentia finnas 
Cefpitthusy cruda^jue extruxit Brachia terra* 

Jamfdtis hoc GraJA^memorandismcontigit vrhr^. 
^ternumque decus, quodnon imfutfay nec tffo 
S^o Strata metuytehuit fiagrantis tnomnia hetli 
Vr&cifttem curfu/n ; rafttfque a C^efare cunitisy 
Vincitur vna mora,quantum efi quodfata tenenturl 
Quodque Virttm toti froferarts imponere mundo 

^ Ho< 

S77' f^^tc patienSy&c.yHtt tU' iSy. CfudAque extruxit brA- 

niulus, cumpoflfetvallo cUcunda- chta. ] iQcuruos aggerum Hexus, . 

i:i,vUuseftloc» caftrisaptiftimus. 

i79' ProMimapars.&c.2Tumvi. 

li editioris altitudinem «quabat 

arx vrbis,coUi huic opp6fita,qui* 

bus intermedia iacebat vallis. 

jSi.StOtura /<«^»rr.]Conftatura.. 

j 82 -^ggere diuer/os,t^c.yK^, 

gere coniungere vrbis & caftro- 

rum coUes. 



i^i. Sedfriwvtmam ^ &c.2 
MaTsilia tribus partibus mari al< 
luicur , quartam partem, qua op- 
pugnatu. difificiliorvifa eft prop^ 
ter loci naturam & arcem,CaKar 
iutercluAt, dai^, k fuis caftris in 
edito coUe pofitis,ad mare vtrin- 
que aggere e cefpitibus inftar mu- 
ri pinnato ^ turribus^ftin£to at- 
que foffa : hac ratione oppidanos 
frumentatione & pabalatione 
prohibuit. 

?8fi. ToUenj-ia pinnat.'] l.nstn' 
Dia turriciiLis.& propugnacu<a ift 
iimHltuUiueiu . pinoanim " muri. 



brachiorum in - modnm- curuatos» 
idque cruda ac recertti cerca 8c 
ceipitibus herbulis,du^s ad ma- 
re.vfque. Hortenr. 

j 8«. lamfatUy &e.1 Gratulatur 
vrbi,poeta vbique Pompeianus,fi- 
dei, conftaotiXa fortitudiois glo- 
tiam,. 

3^1. Pxacipitemcurfums ] In»^ 
petum Cxfans. Suiptt. Raptifque 
« Cafare^cunStu^ ] Statim vel fe 
dedentibus vel occupatis .& im- 
pliKis ^ Cflefare cxteris vrbibus. 

jpa. Mora.l Diuturna,obndio- 
iie» ^^antum. quod efl fatata^ . 
ncfuur.l blon vtique param crat, 
quod vna haec ciuitas retardai-ic 
przctpitem^impetum & fuGceiras 
fatales Caefari$,ia cuius taroen po- 
teftatem &;ipfa poflmodo cnm ■ 
toyus mundi imperio neceHario 
ftt ceifura. Tenentur. 3 Rjetinr n- 
tur. 
^g^.Properansimponeremundo,'} 
Feftiaaift praeficece C&farem. 



eivitrs BEi.i.r LiB.TIL iff 

Hasperdft Wertuna. dtet l t^c omnia, late. 
J9S Proc»n»hunt nemarar ^ Jpoliantur rQbpre flud.i. 
yti cfim terraleuts ntediamnjtrgultac^t molem 
Sujjfendantyjhru^a iaterum compago ligatum 
jirBet humum-i prejfus ne cedat turrthus agger^ 
Lucus erat longo nunaiuam 'uiolatus ajf &uo^ 
400 Ohfcurum cingens connexis aera ramisy 
Et gelidas alte Jummotu JoUhtss ijmhras, 
Hunc non ruricold. Panesy nemorttmciue potentef 
Syluani Nymfh&i^jue tenentyjed barlfara ritu 
Sacra deum-^JiruStA facris feralihtis apA \ 
40 j Omnis ^ humanis Lujlrata cruJ>riAt4i arhou 
Siviuaji-dem merutt Suferos mirata njetujtas^. 
lUis ^ 'vclucres metuunt inftjtere ramisy 
Etlujtris rectshare fera. : ttec 'ventsts in tUaS' 
Jncuhutt pluas'^ extujfique nuhthtts atris> 
jfLO Wulgura : non^vUtsfrondempr^hentihusaurity . 
uirhorihua fuus horror ineft* tum plurima nigrif 

Pontihftf< 

?94-r*r^f .]In caffiiin coAtertt. Panes,Faunl,Satyri,Syliiani,Nym- 

Sulpinuf. TuncomnioiUte , &€.] phae.DryadcsAc 

Cardaauir pafsim lylux.adtunes 4«»? -BarbAra ritu» &c.'\ EfFera.. 

«xtruendas , vtne.ts altalque nia- Scythicge Diani zmula,immola- 

chinasinecnonadfirmaados con- tJs,hoftUs humanis,vt l.i.-j^f.^^f.. 

tioemlofque , lignorum ftrue Hc 4o<^- Si QHafiiem , &c.'\ Et li 

interte&is trabibus aggeres , ne qua fide digna fit religiofa anii- 

fuMideret ac difflueret ieuis per quit-is , dedinant aues illum lu-^ 

, £e terra, turriumfuperftru&arum, cum,fer*,vent3,fulgiira. 

mole grauara. 410. Non vUufi-ondem , &c.2\ 

i 9^.*Arcfec ft«i»i*». J Cohibeat Fronde (inquiunt interpretes) ca-^ 

teriam,ne fidatac defluat.Hor/-. ret luruspropter opacitatemra- 

399'LmHS er<«r,^£-.]Amplifica- morum folis radios non admlttc- 

tio- narrationis ^ defcriptione lu- tium. Mlcyllus «r^6' \XB-dL)9^y^yljj 

ci^quem Cxfar, opera excitaturus. exponit,frodifaiis nullas aurasp. ^ - 

anteyrbem , excindt iufsit. Hunc bentibus. Berfmanus vice i7 pf^.. 

jtefcnbtc iqu^itate.religione tg- bemibus , legen4umfir4^^«rV/..... 

nott Dei , I dtro facrorum mu, coniicit ex gWmat^e a.Uei*o, 

horrore arboruin. Hortenfiti,. rafdenttbus.\. Grotiu, ^^no^dJ: 

Nunquam vioUtui ah auo, 1 in- Uhloiy^mfenentibus , qua^ ego. 

ctduus. ■ ^ probaueriro , hac mente & dii- 

4ot.u0tibM vmbras.2 Raduslb-^ pofitione. NuUts auris tron- 

*^"°"^;, : . dem rooiientibus ex fe hpireiit 

^oz.Hfinc non runcoU pAneit.'^ aibores. 
NonDijagreftesnoti, &numina- 41 1. ^rbortkus fuus hc^ror. \\ 
«uftica qu« altas colunt fyluas, Sua religio. Hort^nf, 

4,ii,/iw 



1^1 M^AnnAii tycAWi 

FontihMS 'umda cadf^fimuiacraqMe mtejht de^rmm' 
Arte cMirent yCifip[Me extant mformia truncis^ 
Jffe fitMyfutri^ue facit iam rehorefallor 

41 j Attomtos : non mulgatk facrata figuris 

HMmfnafic metuunt : tantum terr^ihtif addify^ 
Quostimeant non noffe de9S> jam f^fmaferekas: 
SAfe cauas motu terra mugtre cauernasy 
Et frocumhentes sterum confurgere ta»os% 

41 o Et non ardentis fulgere incendiafilu^y 
Rohrajjue ampUxps circumfiuxifie dracones,. 
Non iUumcuitu fofulifrofiorefrequentanty, 
Sed ceffere deis» medio cum PhoRbttt in axe eft» 
Aut ccelum nox atrafenetifauetiffefiicerdos 

41 y AcceffuSiddminum<iue timet defrendere luci* 
H^tnc iuhet immiffofiltMhtfrocumhereferro^X' 
Nam^victnaoferi^heUofiue. intaiia friorir 
Inter nttdatos ftahat djsnfiJSima montes, 
Sedfortestrem/iere manm^moti^tte 'verenda 

430 Majeftate lucinfirohorafacraferirertt, 
Jnfua credehant reditttras memhra fecuresk 
Jmfltcitas mafftfiCdfar terKore cohortes 

Vt 
4H- /»/orffM« m»N:j». JSqualN Tanouam fjlcrofanfttiin, 43i$ rdlb. 

4a,incalta, rudia> hinc moerorem. incofeodum permirtunt. 

tnducentia i cum reneratioae 4*^ Medi9 cumfhqthmy &c.y^ 

quadamT Ke in Deum laci praefidera & 

4if.NoiivM/|4fi^)<^c.3Lanugo tutelarem. inddat , tanquam. 

^ obducuntur iimulachfii ■ tskr ^fAtatQi fjumtfABo^fhi aut Em- 

que infolitis formis expreflai. puram mniaianam , media die 

417. 9jiP^ timednty&c.yTe^ aut- noftu neroora luftrantem,. 

tAtem,Helum,Taranim ; lib. i M korret adlre ipfe facerdos. 

44y.deo$ if notos & fuperftitiofe 4^«. Nudatfis fimUt', &c.y 

cttltos. primminorktDeosfecitr Styluis Cj^oUata» fuperiori bello 

timor, Gollico, • 

419' ConfttrjeretMeos. ] Erigi, 42^^^ MMnm.'] Militum.K#r«f* 

W , renafcL fttiiefta enim arbor, i<*.]^enetanda lud religione. 

▼t «rcupreflus ,. qu« (acdfajion 4,,, infua credetHmt , &C' r 

regerminat. Qiiod lycurgo ThreidO refi 

4* a Non ardentis, &C'} P.Iam- quortdam, vites in odittm Bacchi 

mk velut fetuis & lambentibus ^ fuorum temalentiae. txdium,, 

corripi arboresjneque tamen ab« Inddenti. 

6mii,dracooibu$ implkari. ^^,. Marno terrore cobortes.. J 

4^2^Iim lUtm cuUh , &c. 1 jbTon torPore., fed pauorc DcOn», 

ac. 



1 



ClTIllS BeLII tlB^,Iir. tj} 

Wt viditfrsmm raftam Ijthrare hifemtem 
Jiufmt Cf aeriam ferro frofcmdere qMercum^ 

435 tffatur merfo 'Violatx m roboraferro : 

lam ne qim njefirum duh'uetfi4hu$tterefUuam%. 
Credstc mefecsffe n^oi* Ttincfatsist omns0 
JmfersM sum fkhUto fecsira foHorti 
Tssrhayfed exfevfa Ssskferorsun y^ ^ Cafaris srati. 

440 Procssmhsmt oms^rsodofa sn^fajLjaur sUt^ 
Ssludqsse Dodomtsyl^ flts^shmwftsor alnstt^. 
Et uon fUhesfis IssBstd tefiata cufreffuH 
Tssnc frsmum fofmere comaty^ frorsde carentetts 
Admssire diem : frofss/fique roiore denfo 

44 S SuftsnustfefylMacadens^fremuere itsdentes 
GaUorum fofuli : murssfed claufa jssssentus; 
Exss/tat, qnsfi^ ensm l^fos smfunefm^et 
Effe deos } ferssat multos fortima nocentes i: 
Et tantum tsssferss srafcs nusmnafoffunt» 

450 lltcfue fatss cafum nemoris^y qssafia fer agrot. 
Plauftrafersmt : curudo^ue foitceffantss aratro^ 
.AffTScolA raftis annumflervire juuencst^, 

Dux: 

«c religione* Virgilius : Um tum aon repulIalM. NiqHM harumt 

welltgio pauidos terreltu 4jnr/?«» ^1»«»- colit drborum T«, pr4^er in*^ 

Groc. mfdu cupreffos VUa kreuem iomi- 

4? f. Merfot &e^1 Immtflb. im* tium/e<juetun Horat. od. 14. lii^. 

ptao. z.Vhn. Yib.iS. cap.|). Diti facnu 

41^« $Jt^ vejhum , &c.1 Ne 44J. Pofuere cuum, ]" fixdra^ 

«lutvoslocireligio moretiir,mt* fitnr.. 

hi Yaai numinir proCsuiatio im. 444. Ditm. \ Lucem , folem. 

imcetur,. cuius violad iras fubeat Fropulfdque rokore , &e. ] Arbo- 

caput boc meum. ribns inter fe ftipatts Sc fpifsiS'. 

A$9i9Expen/kSuperorum*']Cm' noii erat fpatium excifis deci* 

lici»plu»qu& deoru iram verita. dendl. 

441. Silunque Dodones^^^C^tt- 447- ExultM^HDto fperans Vio-- 
€tts Dodon«o loui facrz , lib. 6. bti luci vltores. 

ifi.^tj. Dodona autem.fylua in 448.SeruatmultosFortunM no^- 
Spiro eft,quercu, veUvt Herodo- eentes,lMulti committunt eadenot 
tus vult , £igo fatidica celebris. diuerfo crtmimi fato , iMe crucem^ 
fluitibm Aptior «/iiitf.]NauigiiS preaumfcelerts iulit , hie dUde^ 
tpta. MM.luuen.rat. 1 1 .-< f. 1 04« 

442. Nm //^^A9i ,{^c*]Diuttum 450. VtquejAtit CAfum nemo^ 
& nobilium funeribus , propter riv. 1 Plauftra cum jiunentis ext-^ 
tartratera atboris. lof. Sad. rogis guntur ad fyluas fucci(as in caftrax 
4.1tt^biuidiau. vt.qucexcifa (ILad.opera coauehendas. quo- 

tnau 



^34. M.Ann^i LvcAKf 

Duxtamen tmpatiens hAfttri ad metnittMarttSf 
Verfm ad, HiJ^a/toi actesyextrem^jue mundii 

4y y li^jiit beUagert.ftellans axihtta agger 

Ertgtturt gemmafqHe a^uantes mvenM turres 
jicctpit : tiA nuilojixerunt robore terramy 
Sed per tter longum caufa reffere larenti, 
Cum tan/um n u/^ et onuSi tellurts tnanes 

460 Concu^tjfejtnifffi^rentem erumpere 'ventutm 
Credidtt , ^ muros mtrata eftftarejuuenttis^ 
Ultnc teta cadunt excetfas njrbtstn arces, 
Sed m^iJGr Grajo Romana in cor^oraferro 
Visinerat. necjue emmfolis excujfa lacertts 

465 LAnccAifedtenfo balltJU turbtne rapta^ 

Efaud 



vum defiHerio interh labor anni 
sempeftiuus agricolis. 

^^j.Dux tamen impatienst&C''} 
PrxmUem Catfar C. Fabtiun le- 
fatum cum legionibus tribus in 
Hiipaniam ,.eie^urum prxlidium 
iKfrunij legati Pompeij, quiPyre- 
nzos faltus occupauerat ; reliquis 
legionibus , quz longius hyema- 
bant,rubreqat iuGis, ipCe nauibus 
«fte(^is & intra dies 3 o.arniatis D. 
Brutum praefecit , C. Trebonium 
legatum ad oppugnationem Maf- 
filiar reliquit, deiade cum equiti- 
bas poo: quos fibi pr>4idio reli- 
querat,in Fabij caflra peruenir. 

^^^'SreUatisaxtbM.^Tmtes^tn' 
bnlatorix erant , quas Koc loco 
<lefcribit poeta , quarum funda- 
menta erant non in folidaterra r 
ied in rotic,quas axesfieUatss hoc 
toco vocatLucanus-/i/flrf.i>tfi!^«f*f 
mxihut^^c. ] Ligntsne tranfuerfa- 
.'iis infe^is compadtifque ad con- 
tineadiim.aggerem,atque adeo ab 
▼traque parte diftin^ais 8c ftella, 
rum more apparentibus > an rotis, 
qiiarum 'radij modiolo dufti ftel- 
las rcintillantes imitantur ?-an 
«tferibus , quibu» praeiixx erant 
«ulpides ? 



Aggerque accepit,&c.id eft, fyper 
aggeremconftituimturturres dug 
ambulatorix ceu reptiley- , quae 
trociileis,rotis, funibus ac oeruis- 
intus aftjc procederent. CoiA- 
ment.z.bel.ciu. vide & vegetiumu 
lib.^.cap.s. 

4.58. Sedperiter longumi &c. 2 
B.X turres duz. ad altitudinem 
murornm erediae , ita paulatim 
procedebant , vt nemo caufam 
niotus videre potuertt : ita enim 
promouebamur , vt fua fpontc 
procedere widexentut,gil,Touvltb 
i( Graccis dicuntur,quae fe funibus 
ac neruis latente caufa,agunt.i^tfr.. 
^S9CumrantHm nutarett&c.} 
Q.uas moles cum viderent MalKt. 
lienres nutaado procedere,crede- 
bant id terrae motu, ( cufus caufa 
eft ventus in cauernis terrac lu- 
£tans & exitum quxrens) fia^aroy 
muris proinde fuis timebant. 

452. lUinc tela cadunt. ] £x ils 
turribus. 

^}.Mdior Grate Romanay&c.l 
Tantus m opptdb omnifi rerG ad 
beUaapparat',t&taque multitudo 
tormeatorujvteorli vim-nullf c6» 
textae viminibus vineae fafti.iere: 
potueriat.Comment.beIl.ciuil.2 . 
^e^.T^nfo bnUifl*turhinerapta.Y 
Sagitta»^ 



CrVMis Belli tiB.Trn rj^: 

St<audvnum ctfntmta lattts tranjtrejjufefeh : 
Sed pundens perefue armavt^m^per^ue ojfa , relt^^ 
Morte fugtt \fe»ferefiteio fofivuinera^curfus* 
^i faxum efuettes tn^ntiponderiis isBu 

470 Excutitur^ Bfualfs ruftSye^uam 'vertsce montis^ 
.^fctdit tmfulfu njentorum adjuta vetuff^y 
Frangst cuncta ruens : nec tantum corpora prejf^i- 
Exanimat^: totos cum fanguine di^tfat artusm 
Vt tatnen hofitles denfa teftttdtne muros 

47 5 Te^afuhtt Vtrtust armifqtte innexa priores 

^mafttuntygaledmijut extenfus.frotegtt vmha^ 
Qua frius ex longo nocuerunt mtffa. recuffity 
lam poftterga ^adunt : nec Gra\ts fleBere jaBum%^ 
^utfactlis labor eft longinqua adteta parati 

4S0 TormAJ*ti.mutar€,m£tdum : fed pondere folo 

Contenti^^ 

ftucld,quar8f hic innuitur,ttat fe— 
ries fcutorum fupra capitafubla- 
torum contiauata in morS fqui— 
marum-, qua protefti milites fa^- 
gittas, faxa,.tel4quealiadedina- 
oaat. 

/^7^.Subit-virtus.1^\\xtti fort€S 
fubeunt xt&\ teftudine , Innexiu: 
friorts^yAt-V.frioru red^ : fed &. 
pro inntxa fcribendumjnwixtf.is 
mos eft teftudinis , vt pofterior 
q^ifque antegre(j(i fcuto . innita- 
tiXt.Grorius. 

^j6. GaUamque.extenfuSt&c.'i 
Scutumfupra caput eleuatum,eos 
^faxorumcadeatiuminiuria de- 
iendit. Horeenfius. 

477. 6U^* frius y&e.-] Cum iam. 
intra-ballftarum deftinatum iaaOi 
le recepiiTent Romani teftudine 
tedti,neque expeditumeflei Maf- 
filienfibus totquere baliftas , vt 
cominus ferirtnt ,.faxa ingentis- 
pondens euolnebant S muris in 
Kormnos.MijfA recuJfu.^Ms.V-Si^ 
T.rWj(fM,qttod recipiendfi.Subie- 
rant maenia^ita vt iam telis impe— 
ti non poflent, ficut ante enunus. 

■^'^i.Nudi^ 



.Sagittasbaliftis emifllas,neque o(^ 
liam, neque armorum vis mora- 
tur , quo minus transfixo quem 
deflinarant,etiam vlteriu&euolet. 
Baltft«,vt & aliarum macliiharum 
formam, vide apud Am.MarcelIi. 

, num Ub.2|. 

^y.Beli&a. mortefugit.1 Egre- 
«litur relifto mortifero vulnere. 

468. Suferefi telo , &c. ] Poft 
vulneratum traiedumque homi- 

, iMrm , teium egreflum.vlterius 
, euolzt.Sulfitius. 

469. ^t /kxum quoties , &c. ] 
Saxaverobaiiftis.emifla,non mi- 

. nori vi quam rmpes vetuftate exe- 
. Sk 8c venti prdeella abriipta, cor- 

pora comminuit. Obtrirum ferit 
. «mne cadauer More ammA. la- 

uen.fat. j . 

474. Tffiudtne muros , &c, ] 

Tfftudo proprie erat tabulatum 
. ex trabibus faAum,corils ac cili- 

ciis contextum aduerfus tela & 

sficendium,fub qua nulites latea- 
, ces,viam tnrribus rauniebant aut 
, v4nei$,folum sequabant,ac muros 

tentabant.Comm.2.ciu.beI.& Vi- 
, tciuuus Ub. ip. Subita aatem.ce- 



Content ytmdis gHolumttf*xs Ucertii*^ 
Dum fitit armormm feries-iVtffrandincte^ 
InnocH^ ptrcuffafonanty^c omma tela 
Refpuit : 4U fofijnam virtm mcenft virorMm 

48 j Perfetmam rmfttJLefeffo milite cratentt 
SinjrmU continmf cefferunt iBtihm arma, 
Ttmc adoferta leu$ proaedit vinea terra^ 
Suh cujm pluteit,^ teda fronte latenttt 
Molin numtimafatant^ vert^e ferro^ 

490 Mopnia : nmu aries fufpenfo fortior ii^uie 
Incuffm denfi comfogem foluere muri 
Tentaty^ imfofttie 'unumfMucerefaxis* 
Sedfufer ^ flanomis%^ magn^fragmine motii^ 
Etfudthm crehrist^ adufii rohom i3u 

Percuffg 

■uchioa yfii, 

482. Dumjuir^» ] Quaiidiu 
iefhiclo nia iibi cooftitkc, conlun- 
Aa iauiceni fcu£orii.reiie,non plus 
iLonijnis nocuertf deie^ ^^NfaT- 
^liSlibus faxa ; qu!i ceftis gcando. 

484. Vtroruml Mafsflicnfium. 

^^Ss.Perpetuam ruphj&CJiBre' 
f it ceftudlnem, ^fetsis naiKctbus 
Romanis. 

4t<f. Singulik eominuit^ &c. J 
I>iuira fingulQruiii.fcuu ceijerujic 
t^bus. 

^Sy.Vinestetrs.^i Vineaeft ma- 
<hlna cabulacis cracibufque coa- 
llraca,crud}s defnde coriis Sc cen- 
tonibus Vdis ceda, fubquaobtl- 
4encet cuci murortim. fundamen- 
iafubruebanc. 

4««. P/«^«,e^r.]Pluceihicfii|- 
•iffcanccabulas&ad^s, quibus 
«tmaca eft vinex frons./Uias plo- 
*etts 21^ ipCe eft nMchina , vineae 
^ud difsimilis. de quo vide Ve. 
f etium lib.4. 

^S^.MoUri. IPro demonrl. 

49o^ries jujpenfo^&c.l Aries 
#rat crabs ingens, adonco prxmu- 
oica ferro,cranfuerfis aiTeribusln. 
m.ceftudiaem.plerunque fufpenfa 



& librata , qux ^ mulcicudine re^ 
xxozGtA ad iBaioreiH impecuna». 
emiira demde propellebatur ««t 
excrahidos lapides^quafiaados U- 
befadandofque muros.vide Mar> 
cellin.l.z ;.& lofephan hellb lud. 
4P|.<S^«<^*]Romanos fftxfs/udibus», 
facibufque fui>mocos ab operibn» 
& in cattra. compuKbs , roox ipfa 
openi no^ incenfa refett nofteiv. 
fedpofta , fed Pompeianus. vide 
aucen>.comnient^. belliciv.Muf- 
culo iam. labeCadota curris part 
concidic. iaennes cum infulis fcfe 
porta proripiunc Ma(silienles,&c« 
fuppltces oranc vc Cflcfaris adueo* 
tus expedecur».Tret>onius , quia. 
Caeiar magnopere mandauerac ne 
per vim oppidum expugnari pt- 
c^ecur , indudarum quoddam. 
genus mifericordia mocus fiecic» 
Mafsilienfes vero fine fide CKCa- 
fionem fraudisaafti,Ianguentib«t 
Romanis acque odo deditis , roe.- 
ridiano cempore ignem operibbt 
iiifeninc , qui fecundo roagnoque 
v5co illacus aggerem^ pluceos,tif. 
ftudin^iCurres, corm€caaue priufli 
abfumebac,quam quemadmodnra 
accidifTet antmaduerci poflrec.^^N^ 
^tfr^j|?4mwtf.2Dcfuper,d muris^ 



CiYiLis Belu LiB^llT. 137 

4^ y Pertujpt cedunt cratcsyfrujtrdjuelnhore 
Exhaufiafeffut refetit tenterU miles* 

Summitfuit Graiit Jtarent vt mctnia ttoti. 
Ultro acies inferrefaranti ar^mifeiue cerufca* 
NoBumi texerefaces : auddxque juuentus 

5 00 Erufit : non hafia *viri^, nen lettfer arcut^ 
Telfimjlammafuitirafiinf^iue incendia wentu^ 
TerRomanatulitceleri muniminacurfu. 
Neci quamuis viridi luitetur rohorejentat 
Ignif dfit uires : tedafed raftus ab omm 

505 Conjequitur niffri J^atiofa volumina fumi : 
Nec folmm fUuas : Jedjdxa tn^entiajofuity 
Et cruda futri fiuxirmst fuluere cautes^ 
Procuhuity mMor^ue jacens affaruit agier. 
Sfes uidif tellurit abityflacuitque frofund» 

510 Fortunam tentmre mari . non rohre fiBo 
Ornatas decuit fulgens tutela carinasy 
Sed rudisy gj* aualis frocumhit montihus arhor% 
Conferiturfidbiln naualihus area hcltis* 

Et 

49f 'C^dtes. ] vfne» ft teftu^ f07. Et cruds ciuittt. jDtnH 

Ctatibiis teax. -- Ux^FluxtrHm.^tnxetmcmyvXm 

497. SummofMiivoti*.^ Voicum oeremruntdlflfotut». Sulpit.. 

MaiBlteflitum «rotum ftiit>ne moe- fS.Proeubuit.lAiier comba& 

nta fubruta deiicereotur : alioqiii ftis , quacontinebant com tr^bi-^ 

ftratls muriscaptafUeratcittita*. biu,difflu^at. 

Horttnf. S09- Vi&it. ] &omaais , rt vult 

4^8. Vltr0 ttcits inftrre iforant.l poiu.pUeuitqutprofundOt &c.J 

Bruptiones crebrse, maxime Albi- Bis quiitem pugna certatnm elV 

corum » faai^. ^rmifqut sornf- nauali. ia niperiore BruiCus fuk 

Mf.y operiebant ignes fcutis , ne ftiperlor. 

aduerterent Romani. T 1 0.N0H robort piUoy&cl Non 

SouTilumJUtutHafutt' 3 Pra omabantur, non tulgebant naue« 

teUs &ce$ genbaot. tittelarf-mimentn puppi piftum 

foa. Munimttut cur/u. 3.6pera geremes t compingebantur tan- 

lLoin.turrim,pluteo$, &c. ttuii rudi & fubttaneo modo , vt 

To } XM^erMT.] Di£(lcuker «or- eflC^t vnde miiites pugnarentj io- 

ripiat & vra^^W/»^. 'fni^Css^- 

$o4-TSeiUfid raptut,&c.'] Om- fit .StMit artd, "} Conipingt. 

oiaiofumum&flammamabeaai, tnr in modum arex ^ac ftabilis 

aeque Itgna tantum aggeris & bafis,vt in ea naumadiiaedi pof. 

operum/ed & ipfa faxa m puluc- fet & pugna ftauria. Horttn^ 

reiACbhtt«d^uui»t. Jiuh 



1^8 M. ANNiCl LVCANI 

Etjam tHrrigeram Brtttt comttata carmam 

5 1 f Venerat $nfit*ilna Rhodant cumgurgtte clapls^ 
Statchados arua tenens* nec non ^ Graja juuentus^ 
Omne fuumfatis njalutt commtttere^ rohur : 
CrandAVofquefenes mtfiis armautt ephehis^ 
uicceptt nonjola vtros^ qus,fta,hat tn vndts 

5 10 ClajSts i ^ emerstof repetunt natMlthtts alnosm 
Vt matutinos Jpargeas fufer Ae^uora Phtthtts 
JFregtt dfuis radios, ^ Ither nuhihttt Athery 
Etpojtro Boreaipjtcemejue tenentthttt ^uflris% 
Seruatum heUo jacutt marey mouit ah omni 

5^^ Qjfffyne fuam ft ttione ratemiparthttjque lacertif 
CAptris htnc puhesy hinc Grajo remige clafiis 
ToUitur : impulfa tonfis tremuere carin^y 
Crehrd^ue fuhitmes conuellunt verhera puppes» 
CornuaRomans. cU^tSy vaiid^cfue triremesx 

Quafqtte 

yi4. Turrtreram Rruti eomita- t^o.EtimerttM^c^iiic naues 

fo, carinam. j Naaem Briiti pr«- vocat per veilijtatem inutiles » 

%oriam.infra.^r.55|. quas reficiunt ac conTcendunt. 

Stf.venerat infiuffnt , &c. ] nAinot.^ Pro nauibus. 

iNaaes longae u.quas Arela^? (ie- jaa. Frcgit aquis radifis , ^c.J 

.rtiaiTerat C«(ar»flitnuneKhoda- Heflexu. Zamtjue ruhejcebat,raf 

oi recun4o dedu^ in rnare, Aa- diis mare , ^ ath<:re tth dtto 

tiones ad infulam Stj^chada tiabe- ^Aurora in rofeis fulgebat iHttA 

•bant. Sta^b^des autem tres runt higis. 

infulse» ab ora Ligurum ad Mafsi- yz^. Pojtta Borea,"} Q^ieto 

liam vlque ^t^perr^p. \ ab qrdine Gft^um venti pofueie , ^^ . vtre, 

J^\&jt^bU<^^ 7«. Acueid. quem iQcum fibi inu- 

yi5, !^c nm&Gram , e^.] tanvlum propofuit hic nofter. 

^afsilteafesv«li|erunt omne^ vi^ %24.Seruatum Mo.e^cjCom- 

res naualis pugn« euentui com- pofitum , pacatum, quafipralio 

'mittere, anteaquidejupagna na- acCommodatum. 

naH ccrwtum fuerat , fed leuiter, U^- Grato remt^^c ] Mafsi- 

Jam I;. I^afidins i Pompeio cum li^nA vt ad ^l.|oiTupra, 

i^.nauibus-.nnJffttsDomitiumMiM'- J?7« ImPulja tonjis trepiuer» 

filienfefque hortatuf eft,vt rurfus carina. ] Et in lento luBantur 

■ cum Bruti claire,additi$ fuis auxi- n^arrmore tonfa , id eft^r^mi. Virg- 

|iis,confligerent. 7- Aeneid. 

f 1 9.*A<cepit Hon foU viroSi&cl f 2 8. ConueUunt-'} Mouent 8t vl 

NeqMe armantinftruuntque claf- educunt ex vndis. Sulpit. ^ 

femtantumquamin mare dedu- jzp. Cornua Zoman^da- 

-^ihabuerant.fed&Veteresex /"• J Romana daTsis pro- 

naualibus produ«aa$ refecetttllt, mouebatur in formam femilu- 

^.Coav^.debeUiv. nx » diduCiis ia cornua vtrinqiie^ 

OAUl 



Civii.is Belii Lib. IIT. ij^ 

530 -^uafque quater furgefts extru^i remigis ordo 
Commouety fif plures efuA mergunt Aquorepinus^ 
Mmlttfitces cinxire rates hoc robur aferto 
Op^Jttum pelagoJunatafronte recedunty 
Ordsne contenta gemtno creu$Jfe lihurnA* 
$ 3 y Celfior at cunBts Brutt Vratoria pupffis 
yerbertbus fenis ugitur moiem^ue profundo 
Jnuehity^ f^mmis longepetit Aq^ora remis. 

yt tantum medi]fuerat marisi^vtrac^uc clafiis 
Quod femel excufts pojfe ttranfcurre¥e tonfs, 

5 4© JnnumerAuafio mifcentur in ^there voces : 
Remorumque jonus premitur clamore : nec vlU 
^udiri potuere tubd» tum carulaverrunt , 
Atque in tranfiracadunti^ remis pe^oraptdfanU 
Vtprimum rofhis crepuerunt obuia rojha \ 

j 45 Jnpuppim redtire rates^ emiffdque teU 
' utera texerunt, vacuumque cadentia pontmm. 
£t iam diduBis extendunt cornu^prorist . 
T>iuerfae^ue rates Uxata dajfe receptA. 
Vt^ quoties afiu Zephjrisy Burifque repugnaf, 

Hue 

aauibus validioriSuj , rejeais in 'ii^Vtraque cUps^.2 Qua»»- 

rtiedrum agmen libomis & ratibus cum vno vcnoque remorum i£b» 

leniortbus. poflcnt commiwi. 

j» 9. Qti*fque quAter. ] Et qua- 54i . Pretmtur dttmnr*, ] Mon 

imrem^ audicur prst clamore fefe hortan* 

f 1 1 .Etpturis ,&cJ]tt naues qux tium 8c concurrencium. 

|»luribus rcmisaguntur, quinque- T4?./» tra,njhrA cMdunt.'] Remis 

remes. infurgiint , dciiule in tranltra ca- 

S}z,MultipUcescinxtrerates^'} dunt didu^ «d pedora ccaMs 

Varii geoeris rates, biremes, vni- ^^»7^0 «;. 

remcs. , s^f.lnimf>pim,&e.yNtMc$rO' 

5 j 4. Ordine contents y&c. ]B«re- ftris arieta. ites, cqngreflros impetui 

mes Libnrnxceleres, 4 Libumiis repulfx,dtrsiiuere in puppim mn 

pop.Dalmati^ ,quibus i n vfu erant afieme. 

diase. Getmno ordtne.'] Sunt enim j^:^er4 texerunt. ] Hyperbo- 

biremes. Creuijfe. ] Attollere Mce. 

fefe. f^^.Etiamdiduff-sf^c.^Uthm 

Si6. Verberibus fenu sritur. ] vtraque ex part e diueitttutur pro- 

Sex remigum ordlnlbus. hexeris. rx,extenduntur cornna^daisiy or- 

Molemqueprofundo^ &c.'] Se,in- dtnes laxantur , vt ntines hoftiies 

gentis magnitudinis nauem & rufcipiant. 

longius in 'mai;e cemo' Ytnnque s-^O-Vt quottes sfius Zepfrfru.lKc- 

^owa^CJttCJiu ofjshincindeimpeUuuirmarisflu- 



f4^ M. ANNiSl LVCANI 

^^oHuciiheumtfiii^uSi $ltm mdtre ific ifhifuffts 
SsdcatQ 'udrtos duxcrunt g^r^ttt traitus^ 
guod tulft itia ratss remss^ hac reffulit s^uor* 
Sed Graiss hahiieSifuptam^ue lacejfere fsnus 
Et tentmre ftigamy nec longo frangere gyre 

5 \ % Curfumy nec tardefle&entt cedere clatte* 
At Romana ratisftahtlem frabere cartnam 
CertioTy ^ terrapnalem hellaMtihus nffitmu 
Tunc inpgnifera repdenti fuffe magtftro 
Brutus aityfaterijne acies errare froftmdo ? 

5^0 ^rtihus ef certas fclagi ? jam cottfere helium 9 
Phocaicis media* roftris offone carinat^ 
V^uityobli^uas ^ fr^huithoftthus alttos* 
Tttnc efutLcuneiue ratis tentauit rohor^ Britti^ 
Wu 'ui^afuOifercuffz caftacohapt. 

5 (J 5 ^ft aliat mani^^siHe liganty teretefifue cateu£> 

Seque 

ftus In dItierAis,pait«% non r«cus ftt» SiniiferSy &c^'} Pcccoria,, 
atque vbJ venti , in contrarium qux ilgaum prxfert. 
ouum ab xftu martJ «igUQtuc, vik. ff 9.. Paterifne ucies ertAre ftw- 
das raphintj vt Hb. 2 .TW.4ft. fundo» J Certafne arte St nauium 

^SiVAnos fnt^.jiucrut dtuerfo ag^ate , quibus inferioref b^ 
tramite fic fulco. Hitc quz venic nius > quin age conTertb betlQb 
. f ^«. iMi.J ^s» Mmb^M- comminus decernamus rem. op^ 
p^' ■ ■ i • pooe stMMie Utera nauium ro# 

f f) : Sed Ovaik habHet^l Masfi- Aris MisAUCQfiuQi. 
Ilenfes Sc celeritate nauium, 4c j63. bbiiauM&nrs^uitbefiir 
fcientia gubematoruAconfift no- $ut dlncs. ] Tranfuecus naues- 
ftros eludebantjprodttfta loi\giut ^64. Vercujf4k (Mta. cehAftt. ]Itti 
acte ciifcumueiure noftrot , aut emendatiit low ftucgerfius lib.i. 
pluribus nanibuj^adoriri fingulas» Variar.lea.cap.is. ex percu(fa&' 
Kc. Noftri mtnut exercitatis re* c^tA. Naues in robiiftam Sc fic-. 
«igibus udaufque peritis guheiw mam Bruti Praetoriam aft« , ro^ 
wtoribusvtebantur j tumetiaaa ftris infixis itti adlijcfere veluc 
flttttftate fttarditate nauium, vt captx.ita Cuctius lib.lv.>» qi**- 
juxfubko ex humida materia r»iff alterdm qmnaueremis ea^ 
fctt« fuerint impediebantur, aifc. dem toncitAta & ipfa^ rof^n iaa. 
com. udV. beU. Pufnamt^ue. ia^ gft& Ulam inukem eenmt^me^ 
ceff-ere.imtcGSoisSaznicapefe' enim legebatur Percu0k & cor 
f«,ob idQuddfequitur. te«. r -^ji 

^Jf' ^^^^ praber* , &c. ] ytf y . ^^ mamcsque tirant.y 
VtfupTa^Crif.lUbilem aream AHas MasfiUenf. nauct vncis^ 
iwualit|us bellis ftationem fir- manibus iweis , hotpagonibus. 
a9am,»paga« ftatati« pedeftri 8c cateois injedis rettaue^ 
f ene fiituleiti. xmxt^ 



CfVitis Bbili LiB.irL t4t 

S^ue tentnt rtmis i teitofiet'$t dquore Mi»m. 

Jam non excufiit terquenttir teU lacertU^ 
Neclotiginoiua csdunt jaculato vulneraferro : 
Mtfientirtfue mnmtt» naual$ flur$ma heiU 

570 Enfis apt.fiat t^urftfueftiA de rohore ft^ffie 
Pronus $naduerfos $Sh$e : muitique feremft$ 
In rattbm cec$dmre fuit* €r$$or alt$t9 $n vndii 
Sf$t$nati f^ ohd$i&o concrefctmt fangutne fiuBus» 
Etq$uu $mmifi$ traxerum n)'$nctdaferr$i 

575 Hoi froWthent j$$ng$ conferta ca$U$$era fnffes : 
Semiansmes ai$j vafiumf$$h$ere frofundumt 
Hauferintq$$e Juo fertmfium fangu$ne fontum. 
Hi i$$^antem an'$mam ientm cum morte trahentei j 
FraBarumf$$h$t$t rat$umfer$ere rsnna» 

jSo Irrsm teiafuae feragunt $ngurgite csdes 7 
Et ^uodcum$i$$e cad$tfrufirato fe$uiereferr$$m% 
ESsceftum mediif $n$$en$t vuinus in v$$dis, 
tUocaicit Si»ma»a ratis vallatn. cjiri^mi 

RehoTM 

^f66» Remu. ] PeAinatin <oiuie- 571 .Obduffo cmerefiunt»'] J|nte« 

ids « vel trtnfacrfis. TeBoJhtiti em ^hdu^ coucret9. Sed Ita » Tt 

<^c.] Conionftis nauibus fliratttm nos t Ms» 

aoa apparoit oiare. . S7^ E( quM immi^i^ &c. ] Ne- 

SSyJam non excupis.lum noa ^ae per ci»dauera Hnitancia con^ 

tmplias pugnatar eminus , neque ju.igi ^oflfunt naues vncis & har- 

i Aus ex InteruaUo teloruia con je- pagonibus tra^p, Cr«CHfti Flu^i" 

6ta infUguntiir ; fed conunuSyCon- bus^Ac 9l$rda fer denfa auUueni 

fertis mtnibus res a^tVLTMortenf. ^or4.iauen.Sat. 10. 

7br4Me»r»r.]Emitcu|tur. f«o. IrritatelaJuMj ^c.] TeU 

SoS.Nectonginquai&c*'] Non aberrantia ab iis in nauibus in 

▼alnera infliAa emintis. W , non quos deftinata fuerant,conficittnt 

ielt infligentia vu|nera. alios natances ih niari. 

S69' Nautili plurhna, &c. ] Res 581. Frujhato , &c. ] Nifu it»- 

agiturconfertaiaanu. rito. 

f 71. Multiqueperempti. ] Imo ; 82. Vulnus in'vndis. ] Qpem 

Xt%ecwcaM.s.V.nulliqueferemtl vulneret. 

In ratibm ceciderefuis.Q^ottioAo 585. Fhocaicis Romanat&c. ]Ro- 

8c ^ priore manu habuifle videtur mana qusedam nauis obfefla i dua- 

ids. T. Senfus eft t De puppe ita bus nauibus Mafsilienfium,militi. 

prominentes pugnalunt , vtqui busvalldisabvtra^uepartenauini 

caderent , non in nauem faam ca. defendentibus , dm propagnaca 

derent,£ed.ln hoftUem,vel tn ma- eft , iu yt aeticro fe indinaret vi - 

K,Grmm^ ^toria. 

l9^Rol>o 



14^ M, A^iNii LvcANi 

Rphorf ds^uBodextrMmyUuitmque tuetUr 

^%^ j£quo Marte latus : cu$us dujn pugnat ohaltA 
puppe Tagus , Grajumque mUox aflufire retmtuti 
Tergafimul pdrtter miptf ^ fe^wa tciis 
Tranj$ittur* medio coucurrtt feitore ferrum^ 
Etftettt incertus ftueret quo 'vulfterefanguis > 

5^0 Donec 'vtrafque fimul largus cruor expulit hafhUy 
t)iuifitcfue ammamifi^rfitciue m vulnerjt letum^ 
Dirigit huc puppim mtferi quosfue dextra Telonist 
j^a nuUam meliusy pelago turbantey carina 
^ttdiuere manum : rtec lux efl notior vUi 

5 9 j CraftifMy feu Pheebum 'videat^feucomua luwt^ 
Semperventuris comfonere carhafa*ventism 
Htc Latia roftro comfagem ruperat aUtii 
Vilafed inmediiMt venere trementia pe^uSi 
.Auertitque ratem morientis dextramagiflri. 

6oo Dum cupit infociam Gjareus erumpere puppimy 
Excipit ttnmijfum fujpehfa per tliaferrumi 
uiftixufque ratiy telo retinente, pependit, 

Stant gemtni fr.atresy fecunddt ghriamatrisy 
j^os eadem varits genuerunt uifcerafatss; 

[Difcreuit 

^9^,RoboreAiduSh.'\'Bon.ihM% gubernatom. 

mill cibiis diu (fis. j«//;i>. y p ? -^» nuilam melius.^ 0^4» 

sSe.Tajus.^ Rom.miles conatus non alteri meliiis paruemnt na- 

reuellere Sc letinere ornaaientiim ues, mari turbato di curfum im* 

nauis MzidlieaCts.^plufire. ] Vel pediente. 

amplultre j ornameatum nauit , ^94- Nec Utxefi^ &c. ] Neoue 

quod fummo malo impont- alius quifqulm melius explorabat 

tur. pr^fentieba^oque venturae diei 

sS8.^irr*nJ?gitur.'} Non transfi- vetos tempeftateroque ex afpeftu 

^«V»r,vt ■nonniilla excmplaria:re- Solis aut LunsB- 

pugnat enim quan^^ita? antepenui- yP7. LtuU roflro compagem ru- 

timxfyHahae, Medio concurrii , /J^r^ <i/m.]Romanae nauis. 

&c. 1 Vtriufquehaftae cufpis fibi S9S. PeStuSi^c mAgifiri.1 Te- 

obuia £a£la eft in medio cor- lonis. 

pore. 6oo. Dum cupit. ] MaffiHenfi* 

sSg.^iuo vnlnere fanguit.} Kn~ quidam , occupaturus munus Te- 

ticoae"^ pt^ore , an poliico i lonis caefi. 

tergo. 6oz. *y4ffixu/querati,&c.']'^^'' 

S^i.Diuifitque antmam , &c.'\ lo, quo vulneratus eft , affigeba- 

Ex vtroqne vulncre emifit. tur naul. 

S9^-Telonis.'} Mafiiiienfis nauls 6o4.Vifcera.l Vterus. 

^ eos.Difcn 



Civiiis Belli LiB.Tir. 145 

405 iDifcreu'nm0rsfAMS njir^s : *vnimque reMssm , 
jign9rtmtimferiff$*yiat9 errtrcy farenteSi 
jtterms caufttm Uerymis : tenet slle dol^rem 
Semfery ^ amsjf/smfratremlugefstibus offert») 
^uorstmaiteri msfiss ohlieisso femsse remss 

6to Aufits Romasu Gra^a de fssffe carina 
ln\eAare marsum ifed eam grau$s snfufer iStus 
uimfsttat : illa tamen nixu qsso frenderaty hdfit^ 
Virigssitqsse tetsensftriiHs immortua neruis. 
Creust $n adsserfis virtus : flus nobilis irA 

61 j TruncushAbet : fortique infiastratfrteliaUuoy 

' Raftsi^uf^e fssam frocstrrit in aqssorn dextram* 
Hac qssoqsse cum toto manus efi abfciffa lacerto* 
lam ciypeoy telsfqsse carens^ non conditurisna- 
Tuffe : fed exfofitusyfratemd^ssefeitoresttsdo 

yiirstsM 

SoS'Di/ereuit.2 Omnino pareo- lilienn id tribuit quod crat Acili j 

theii hic opas , quam vifum eft militis Czfarls. idque fidetrium 

addere. Djfcremt mors fttua vt- telHum locupletifnsueron. C^r.c. 

r»i.] imltatio vU-giliana. X>4Hrr4 68. ^cilttumiles Cdfkris nauaU 

LaridXtTjmber^ueJimilUma pro- ad MafiUam pralio , tnielia i» 

Us jlndtfcreta fuu gratufque pa- puppemhvilium dextra & abfcif 

rtntibufjue error^ ^t nunc dura foymemorabile tilud afud Gracos 

dedit vohis difcrimina Falioi, Cjna^m exeplu(H(Tod.6.JuR,t.) 

^c."] 1. lo.Aeaeid. Vnumque reli- imitatus tranfiUit m naucm-, vm^ 

&uf».]AlterumfupeHHtem parC- bone obuios a^ens.Jdiem Plutor- 

tes internofceodi fublara difficul- chus in C2f.& Val.Max.libj.c.s. 
cate, Cactle nouerunt , cum rehcw tf iz.ATixMOEodeconatu 8c geftu. 
awnter limiles eflent, vt intcr vi- tf i j Dirii «»''•] R-*»6»<la f*<^a eft,3c 

nos non dignofcerent.Allufum vi- inhorrUit/uui no demiiTa. Sulptt» 
Aetar ad illud virgili) r proUs In- 61 f. Truncm habet. ] Mutilatus 

ebfiretsfuH , gratufque parenrt' ipCe ftmaacus , dextra manu am- 

-f «r error. Hortenf. putati. 

606. Sublat^ errore.'} Interfe&o 6i6.RapturufquefuAmt&^Jn- 
^ter«. clinat, proieda Hniftra ad interci- 

607. ty£.temit caufam lachry- piendam dextram. 

«»• j Q^«i cum fratrg cspsCi reprar- 617. Hac quoque , &C' ] Laeua^ 

icotet,memoria vf«]ue illius apud cum magna parte brachi). 
par^tes lugetes non finit interire. ^iB.lamclypeot&c-^lJyt&itVktMs 

6o^Mi^u obiiquOj&i'.'] Impli- iam finiflra qus cljrpeum » dextra 

cit» pe^inatim remit duarum qux tela geltaret. 
naaium, R.omanz S: Mafstlienns. 61 p, Sed expofttu. *] i^ibus 

fupra T^f. j65. Romanorum periCuUi*que obie- 

6\ o^ufm Romana Graia , &c. ] dui-Sulpitim' Fraternaque,&c.2 

Vel ex hoc loco vide quam Cxfa- Emphattce. Nudi corporis obie- 

Mm ioiquus Ht po^ca > qui MaC* ^u cegeas fratEem armatum. 

^ ^ 6il,T9t4k 



144 M* Annai Lvcani 

6to^rmM u^emsycreifrM confixHS cnfffide perfi^ti : 
TeUque mtdt$rum leto cafurafuorum 
Emeritmjam morte tenet, tum vulnere mult0< 
Effugiefftem amsmamlaffos collegst iu artus : 
Membrdiiuecoutendit toto quicuto^t^ mauehat 

4ts Sauguiue, ^ hofiilem^ defe^it robore memhris, 
Inpluit ifolo noctturus fonderCi fuffim. 
Strage virtim cumtdam ratisy mtdtoqtre cruore 
Plena^ per obliquum crebros iatus accifit i3us% 
Atfofiqttam ruftis felagus comfagtbus haupt» 

630 AdfummOs refletaforos^ defedit in imdas^ 
Ficinum tnuolttens comtorto 'vertice fontumm 
j£«luora difcedunt tfferfa didu^a caritoOy 
Iioque iocumfuffis cecidif tnare. itmitdqtie fontt 
Prabuit ilia dies varij miracuia fath 

^ 3 f Ferrea dum fuffi rafidos manus inftrit vttcot^ 
Affxit Lycidam* tnerfusforet iiie frofundo^ 
SedfrohiberttfocijifttJ^enfdjtte crttra retentant, 
Scinditttr anulftu : ttecyjtcioty vtdtoere}fanguit 

Emicuit 

6t u Tttdque mulc&rmm, &e*2 ^ comiNigibiis, tandem derediflTo. 

SxdpittelacaruralamoRemfao- Herrenfiia- 

ram IpTe iam omni mortis ceitae 6|o.Foro«OPoritn nautbas fune 

tnanere deiun^as.Sumfta mtni' tabulata perqusenautxdtfcuiTut. 

fhors k fmlitibm qui fiifendiit Ss^.FerreAdumpuppit&c.^lm' 

defunSti a militiit eximuntur mifla Ik Ronianis harpago naui 

vecAHturcfue Emeriti, MaC corripuit Lycidam quendi, 

ett.Ti^mvulnere^&c.^WtOiKiVLt quemdum roctj retinere conan- 

deficientem per vulnera animam turjdeCcerptus eft diuifufque, dif- 

«miflurus,vires,quxreliqucerant fuf us ^ fuperiore corpons parte 

coUegit intenditque» vt hoftilem vitalium capaci fanguinis , inter- 

«lauem infiliens , pondere fuo, cid!t in mare. iu interior pars ab 

obrueret,qux cadaueribus prefla, imo ventre ad talos ftatim defe- 

iftibus qualfa & foluta , taodem cit,fuperior vero pars in qua pitl- 

defedtt merfa. mo, epar, cor,cerebmm , membra 

52f. DefeSfk robore membrit.2 vitalia,diu ludata reftirit;Ientiuf- 

Hoc eft, omnibus fuls viribus de- que interiit. 

ftitutus. in nauem hofttlem infi- 6}8. Scinditur nuulfm. ] Sune 

luit ,vel folo pondere ei vim illa- quireferunt hos verfus i lucaoo 

curus, cum alia ratione nequiret. recitatos, Neronis iuflii incifis fibl 

Hortenf. venb 8c profluente fanguine. Al^ 

. 6t7. StrAgthfirum , &c.'\ Didt eos iUum protuliile jtutamant, 

«auem cadaueribus cumulatam,& qao hiibes J.^)^f>9i r.Tadtus an^ 

trantuerfis i^bos quafiatamtfoltt- IUL15 . 



CiviLis Belli Lib. irr. i4jf 

EmtCHtt lentm : ruftis cadtt 'undique 'vemf\ 

^40 Dtjcurfufque antm&diuerfa $n membra meafffH 
Interceftus aqttis^ nuWtm^uitaferemfti 
Efi tanta dimijfa 'via. fars vltima trunci 
Tradidtt in letum vacuas 'vitaithtss artsssy 
At tumtdtss quafulmojacet, qua 'uifiera feruent, 

44 j Hdferunt thifata dtu : lu3atajue multum 
Hac cum farte 'uiri uix omnia membra tulertsnt* 

Dum nimium ftsgnax vnitss turba caritt^ 
Jncumbit frono lateriy vacuamque reltnquity 
Q^a caret hofiey ratem : congefio fonderefuffit 

650 rerfay caua texit felagtssy nautdfquo carina ; 
Brachia nec itcuit ^afio j4Bare frofttndoy 
Sed claufo feriere mari. Ttsnc njnica diri 
Confpe^a efi letifaciesycumforte natantem 
Ditterfa roftrisjuuenemfxere carina^ 

6 y 5 Dijcefiit medium tam 'vafioslfeftsss ad iStsi : 
Nec frohibere Tjalent ohtrttis ofiihtss artsssy 
Quo mintss arafonenty elifo njentrcy fer ora 
Eje3at faniem fermifius vifcerafanguis. 
Vofiquam inhthent remis fuffesyoc roftrarecedunfy 

#4o-^w^iiiKfr/^ , E^f.V»- demerfit. *^J^^um 

UJerem^n, j sansunus , in quo 5y i. BrschU, &c.') Natare noa 
'"E*- Kcuit. 

^ T.^. j ^r . ^ apparuitvnaletifacieicumintw^ 

^=. T^/ayi^fi ...... ] Tam ciperetur A duabus nauibus c6cur- 

gia^fa morcii port., vulncrre tam rentibus , juuenis quidam nataw, 

^lTtr^. 1 «^*. **°^o"^ nauiuin in medio luuenis 

fi+f.i^-vfl.] Mofj. peftorecoUifis. -» "^*« 

«47. 0«B. «,m:»m , &c. J ftioi, miftu. ejidti oreTvdS^ 
Militts viiim naijii piignjt ni- fanies, 
misinwitti . om:its C:- tiinfenint 6fo'. Pt/tauam inhitemt ».;, 

mH,«pona.„ .n.l,n.umia. tur «« .- fi/enim ni^m^,^^ 

la.«6M^„ iUtte,cond«foi mis«tSlit'Tn''^J^,Z 



14^ M. ANNiCi Ltcavi 

$ t>o Difje3um in feUgus ferfojfo feHort cotfui 
Vulner$hti6 tranfmspt a^uaa* pars maxima turhd 
Uaufraga , jaifatis morti ohluftata lacertiiy 
Vuffis ad auxilfum focia concurrit : atilli 
Rihora cutn vetitis frenfarent altius vlnis^ 

46S Nutaretque ratu, fofuio feritura recefto : 
Jmfia turhafufer mediosferit cnfe lactrtos : 
Jgfachi.t iinsfuentes Graja fendentta fuffey 
ji manihsts ceciierefuis : non amflius vnda 
Sufitnuere graues infummogurgite truncos. 

^yojamque omnifups nudato miltte telisy 
Inuenit armafuror : remum contorfit in hofiem 
jilter : at hi tortum waiidis aflufhre iucertis^ 
Atsuifdfque rotmnt excuffo remigefedes.' 
Jnfugnamfregere rates.Jidentia feffum 

57 j Corforacafatenent y ffoiidnteiue cadaueraferr^ 
Muiti inofes teii tjacuium ietaie reuulfum 
Vifcerihm traxerefuis^ ^ *vtdneralaua 

Offreffere 

hent , &nsuiminybentrimifs met$ereturMpmHt. . . 

quQd integruiti t & deaiaue in- 666.1mpia turba-} Qiiia locio» 

hibcnt remi ; vt apud Oald. diM Ixdehzt.Super mediosferit enfc^ 

defendunt retinacuU nauem : Defuper/mnauiX«*frrw.]Nauiin 

rff-rfT^duobus defcnditurreti- prcnfantiujn. 

tiacults nauis. Attribuitur inftrii- tf^^.Gr^^. ]Maffilienfi.P«f nrf*n- 

mento,quodefttraaantisinftru- «0«/»;r.]AmDUtata Ccii. 

irgtum ro^5«*i» inhihent, &c.2 f ^8.^ mantU •^Q^ihas mhx- 

A recodentibus roftris deieAo rebant. 

corpore , per vulnus peruium 669.Grauesinfummo,&c:-]Noa 

.tranfmifli funtaquae. natantes , brachiis lara deftjtu- 

. ^^t.J^arsmaximay&c.^T^^^is ^oj* • /r r ^ , 

cuiufdam MafsiUenfis fraa» mi- 670. lamjue omm fufis , &c. 3 

lites ac nauta: conati vit« fu« lamouedefictentibus vtrinquete- 

confulere fociamfoauem nataado lis,/«ror arma mmiJhat.Sc quod 

i>.>tunt prenfanrque , licet inter- cutoue repenum Rtmantjy telum 

5iai ab iis,quiinnauieratit,fub. irA/rf«f.yirg.Aeneid.i.& 7. 

u-rfionem thnentibus ,Tt *tlli ad- 67*.^;/i*/r*.]Nauis ornamen- 

"»;.>..] Na-esfodo. 2^,.^^^^^^^^^ 



rum 



T^K. Nutaret. ] incUnat« fe «r - 67'4'Side^iapefum.lSuh^den. 
JrtcU^XTlirttura. ] Eiat tia ; i^/ fub pedibus tacentta. fig 
emmtantusnumerusjvtfifufcep- LM^f.^i6. ^^ -, ^» r./* 

uis fttiffet , oauis procul dubio ^jjYiUncra iMa/^c.Z Vt fan- 

SuioeiD 



CiyiLis Belii LiB.III. 147 

i>pfrejfsre manu , valid^s dum fr^theat tSus 
Sangusa ^ hoftUem cum torfer»t,exeat haftam. 

^80 NuU/t tamen flmres hoc ed$d$t aquore cladesy 
J^am felago diuerfalues. nam f$ttguibjis ignis 
ji^xtts tedts , ^ teito ftdfure njtuax 
Spargitur : atfaciles frabere alimenta cartna 
Httnc ftce^nunc liquida rafuere .ncendia cera. 

685 tfec fiammas fuferant imda : Jparjijque fer aquot 
Jam ratsbtss fragmenta fartts Jibi vendtcat ignis. 
Htcrtctfitflu^ussexttnguat 'vt xquore Jlammas : 
i//, w mergantur , tahulis ardentihtss harent. 
MtUe modos inter letiy mors 'una timori 'ejhy 

6^0 Qus cosfere mori. Nec cejfatnaufraga *virttss. ' 
Teid legunt de\eSa mariy ratibufqtse mintjtrant : 
Jncertdfciue mattsts i^u langttente fer vndoi 
Exercent. nuncy rara daturjtcofiaferriy 
Vtisntur felago. fsMit comfleiitturhoftcm 

6^j Hjfiis , g* imflicttis gaudent fuhfidere membri^ 

• |ainem fifterent » virefque Abi hm mortem ttment , quar pnma 

^ppecerent , quoad haftam illam ipHs occurrit ; puta mergi aut vri. 

fuis vifceribus extradam iu hoft€ Grotiut. Mille medos intir Uei, 

m«;1ireat: tum libenti animo Tpi- ^c.] Et cuni innumera circumfta- 

ritum emiffuri. rent mortis genera , illud tamea 

681. ^lj^Am fela^o diuerjk folum timebant , quod inftaret « 

iues. ] Q^m ignis qui aqux con- iacendium,puta, aaufragium, &c. 

trarius. Hnguihw tgnU , &c. ] necvltra C9ca ttment aliundefi^* 

Phataricx ra|ictx e tedis oleo in- m.Horat.od.ij.ijb.1. ' ^ 

cendiario , pice ,bitumlae , nitro, 6ga.Nec tejkt nnujrM virtm.l 

fulphure& refina inuolutx i ba- lUi qui ora^^is nauibus aabaat,(e 

liftisin naaes emittuntttr,qui/^. exercebant jn le^endis fuba.ini- 

nit Gr^Ms diftus eft Vvildper. ftrandifque telis pugnantibus , * 

tf«4.P«Vtf,^c. c#r*.]Q^aantue$ in (eriendo vt poterant hofte. 

TQgebantur ad iniunikuras com- Sulfit, 

jkiiccendas. Rapuere mcendia. ] Sgi. Tela tefunt deitSta mari."] 

Concep.re ignem, igne corrcpcac Q^ui nauibus ffaAis natant, coUi- 

fiint. guuc tela duitantia,miniftrantque 

68.S- Necfiammaa fuperant vn- fociis qui funt in racibus , qiiui Sc 

ix.]Non extiaguere vaient ignes debili & iacerto propter Buaus 

aqua:. Sparjtfque , &c. ] Et ipfa iau petunthoftes,eofqtte,fi defi- 

fragniciica tabulxque lacerarum cianc teia.marifubmerguat, etii 

r^ium fparfar corripiunt ignem. cum f uo periculo. 

$Sj.MiUe modos tnterleei-} In- 6if^..Vtuntur peUgt."} MergUtt 

X^ toc mortivun geAei:si»^«uQ i'o- h^il^jn la autuSul^i. 

G » 



X48 M,ANNi€l LVCANI 

Mergentefque moru Pugnafuit vnusin illa 
Eximius Phoceus ammam ferwtre fuh vndis^ 
Scrutariquefretumjiqusd merfjfst aren$s% 
Etnimisaffixos vnci conuellere morfusy 
o ^ddu^um quoties nonfenferat ancorafunem* 
Hicvhi comfrejfumfenstusdeduxerathofiemy 
Fi^or ^ incolumts fummasremeabat in njndASj 
Sedfe fer vacuos credit dum furgerefistihiSi 
puffibus occurrity tandemquefub aquore m^Jft* 

70 S Hsfufer hojhles jecerunt brachia remos, 

kt ratium tenuere fugam, Non ferdere letum 
Maxima curafuity multusfua vssinera fuffi 
^ffixit moriensy fif rojiris abjkulit iHus* 

Stantem Jublimi Tyrrhenum ctdmine fror^ 
710 Lygdamus excujfa Balearis tortor haben a 

Glimde fetensifolido fregit caua temfora flumbe» 
Sedihusexfulfiyfofiquam cruir omnia rufit 
yincula^ frocumhunt oculi ifiat lumine rafto 
jittonitusy mortijque illasfutat cjfe tenehras. 

71 y Atfofiquam membrH fenfit confiare vigorem, 
Fosj ait^o focijificut tormenta foletis i 

Me 

$96. Mrgintefp*t mori.^ Dum 7^6.NoHperdere letum.^^Ue mo- 

merguntur,niergerealtos. rercntur Inulti. 

697- rhoceM. ] MaCiilienfis» 707. Multus fua vu'nerA pup' 

fupra ^. J40. vrinator egregius. pi, ] Multi vt focias cutaremur 

•/immamjeruare. ] Spiritum re- naues , interpofuerunc corpora 

tinere. fua vulnerata hoftium roftris ob- 

69S.ScrutAriqueJretum.IE.ian' jeda. 

do allquid repetere, &anchora>n 7op.T>rr&r»Mm.]Militem Roat. 

fub aquis foluere , fi fuoe refigi 710. 'Ljgdamui.'} Miltfs Mafsil. 

nonpotfet. ^ Balearis.^VldeUb.i.i^C.ti^. 

7 01. Penitut deduxerat.}Bundi~ yii.Gtandepetens.] Pila plttm« 

tm demecferat^pre emerfnrus,vti bea. 

a0uerac. 712. Sedibut expulfi.'] Sedes has 

7Oj.K4ci»0iCffrf»>.]Nonoccupa- Intellige iinus oculorum. 

tos nauibus. 71 j.Vi/tcM/^.Neruos .] 

70^Puppihmoccurrtt']K.vihus 714. Mortifaue iUat putat- J 

illifus,depreifus eft. Iftum lethalem efle putat. 

70J. Hi/Uperhofiiles ^ecerunt.} 7i6.Sicuttormenta/otetit.2CoU 

Alij remos impcdt«ruat,fugientes locate me, vt baliftas foletis , re- 

holtes moraturi. dtai ad Pro)i<leada tcU in hoftes; 



CiviLis BfiLti LiB.IIL ip4 

Me ijMoque mittendis re^um c^mfonste teiit* 
Bgere quffdfuPerefi amim/t TyrrhenePer omnei 
Bellorum cajus* ingentem m$l$tis 'vjum 

710 Hoc hahet ex magna defumihsm farte cadauer l 
Vtuentis feriere loco, JU fatus in hofiem 
C&ca teU manuy fednon tamen irrita m ittit. 
EKcifit h^cjuuenis genero/$fang$$in$s Argus^ 

' Q^*' ^^*» »*« med$us defcendlt in '$l'$a venter^ 

71 ; Adjuuittjue fuo frocumhens fondere ferrtm» 
Stahat d$$^Javi^A iam farte catim, 
Jnfelix Argi genitor y [non Ule Juuenta 
Temfore Phocaicis njlli cejfurus in armis : 
V$itum auo rohurcecidityfeffuj^uefeneita 

730 Exemfluminon miles erat) qu$f$mere vifo% 
Sitfe cadent longa fen'$or fer tranjtra carinA 
Peruenit adfuffimfiirantejque inuenit artus. 
IHon lacrjmA cecidere genisy non feitora tunditt 
J>$fient'$s toto rsguitjed corfore falmis. 

73 j NoxJi$hityatq$$e oculos uafitk ohdsMere tenehr^* 

Et m'$ferum cernens agnofcere definit Argum* 

llle cafut labensy fif '$am lang$$ent'$axolla 

Vifo fatre leuat : vox fa$ues nuilafolutas 

Projetimtur : tacito tantumfet$t ofcula vultu» 

Inuitdtqtse 

7i8.Ejere.]Selioitatiir. virtiids tUenx, Hcct ▼iribus per 

7i9.lngentem mHitu vfumy&c,'] annoi exhauftns ipfe non pugna* 

Intermortuurque habetqnodfe. rtt.Punere&c.Mrtm^^nWi. 

riatur loco viuentis./nfwffm mi- ? J4» Difiemu totc&c.^^Extcntts 

/irvv/xM.jFacietofficiummagni manibus pedibufque extrcmis 

miUtls. . partibus calore defticutis 8c rigen- 

7Zz,Cacs teU mtHu^lSui l^fius. tibus. 

COtcL 7ff. Noxfuhit , &c. ] Mortis 

7S j..y^r^Mi.]MarsUienfis. caligo ceu animi deliaufum obre- 

yz^QiM }am non medim,'] Sn- pit patri exanimato e filij c»de. 

pjra vmbuicuni. 71 7. tllecaput t}Ar%as, Lahens.} 

yx s.Adjuuit^ue^c.^^Et ipfe in indioatum. 

telil procftDens addidit telo vim. yjS.Solutde.'} In morte refolu- 

7«tf.Dt«er/«.]lnprora,namfi. tas. 

liiis la puppLmox -i^C^ } i . 719. Tdcito tantum petlt ofiuU 

yzS. Phocaicif.l Ma^enfibus. vuttu.^ vultu geftuaue petit ex- 

(apn irt.i^o. trema iUa munera^orculi fpiritum 

71 o»Eie9mPiitm/^('} 6xcitator Ctiprf mum 94ciplentis , Sc ^cisxt^ 



1/^,1 M. Aj^Nii LvcANi 

Rphorjs df(luBodextr»m,Ufff*»nqfi€ tueti^ 

5 8 f J^qffo Marte latus : cmus dum fugfMt ahaltA 
Pu^pe Tagus , Grajimque auAax afluftre reteutuf^ 
Tergtffi^ul pdriter mtfifj ^ fe^ora teUs 
Tranjtgftur^ medfo concurrit feitore ferrumi 
Etfteift iftcertus flueret quo njulttere fanguis y 

5^0 Donec vtrdfejue fimul largus cruor exptdit haftiUy 
JDiuffitqtse au$mam>ftarfit^ue tn vulnera letum* 
Dirigit huc puppim mtferi ^oe^ue dextra Telonist 
Qua nullam meliusy pelago turbantey carina 
uif^iuere manum : ftec lux eft mtior yUi 

5 9 f Craftinay feu Phoehum 'vidextifeucornua lunA^ 
Semfer venturis comfonere carhafa *\ientis* 
Hic Latid roftro comfagem ruperat alni : 
Pilafed inmedifMt "venere trementiapeiiuSt 
u4uertitque ratem mdrientis dextramagtftri, 

^oo Dum cupit infociam Gyareus erumpere fupfsmy 
Excfpit ttnmtffum fufpenfafer iliaferrumy 
uiftixufqt^ rati, telo retinente, fefendit, 

^tant gemtnifratresy fecunddt gloria matrisy 
Qf^os eadem varifs gent§erunt vifcerafatts \ 

(Difcrettie 

t94. J7oW«iyiM(79. l^Fortibus giibernatoris. 

Biilitibus diuiiis.5M//>»>. sgi-^J^AnuUamfnelius.lO^t 

585.r4j;4j.] Roin.milesconatus non alteri melius paruernntna- 

reuellere S: icti.iereornaaK?ntitm ues, mari turbato ikcurfum tm- 

nauis MafiilienJis.^/>/M/rf . ] Vel pediente. 

amplultre , orname»itum nauis , $"94. Nfc luxefi^^c. ] Ncoue 

quod fummo mato imponi- altus quifquJm meiius expIorai>at 

tur. praEfemiebawiue ventursB diei 

^88'irrxnJ?gitur-'] Non tramfi- v5tos tempeftatemque ex afpeftu 

l^itur,vt nonnulla ^xcmplaria:re- Solis aut Lunse. 

pugnat eaim quan^itas antepenul- yp^. Latia rofiro compagem ru- 

tim« fyI!al;X. Medto concurrii » />tfr^^<t/»i.]Roman« nauis. 

&c. ] Vtriufquehaftac culpis fibi jpS. PeStuSi&C' majifiri.'] Te- 

obuia faa» eft in medio cor- lonis. 

pore. 600. Dum cupit. ] MafiiHenfi» 

f 89.^^0 vnlnere fAnguit.'] .\n- quidam , occupaturus munus Tc- 

ticone ^ ptAore , an px)ltico ^ lonis cxil,. 

tergo. ^ot.^j^xufqueratij&c.^Te.^ 

S^i.DiuiJit^ue animam , &c.2 lo, quo vulneratus eft , a^geba- 

Ex vtroque vulnere emifit. turnaui. 

y92.rWon«.] Maflilicnfis njuls 6o^Vifcera.2 Vterus. 

6o^.Dlfcr€ 



Civiiis Belli LiB.Tir. 14J 

io J iDifcreuit morsfAUM njtns : "Vhiimque reli^mn , 
^gnortmt itnfers ifMato errore^ farenteSi 
j£,temfs castjMm loirymss : tenet Ule ioUrem 
Semferf ^ amsjfumfratremlugentsbsss offert*) 
Quorumaltery msfiss ohliqsse feAsne remss 

61© uiufus RomsmsL Gra^a sU fUffe carina 

ln\e^are manum \fed eamgrauts infufer sBus 
utmfsttat : illa tamen nixu qsso frenderaty hdfit, 
l>iriguitqste tessensfiri&ss immortua neruis* 
Creuit in aslsserfis virtus : flus nobilis ira 

€1^ Truncus Isabet : fortiqsse infiaurat frselia Ussa^ 

- RaftssrufqMe fssam frocstrrit in aqssora dextram* 
Hac quoqsse cum toto mauus eB ahfciffa iacerto* 
lam ciypeoy telifqsse carensy non conditur isss^- 
Tuffe : fed exfofituSifraterna^sse fe^oresstssh 

Arssss 



€c^.Difcreuit,'^ Omnino pareo- 
theti hic upus , quam vifum eft 
addere. Difcremt imrs fitua vi- 
rv/.] imitacio virgiliana. DaMcia 
LaridxyTymherqueJimiUima pro- 
Us Jndtfcreta fuu grarufque pa- 



iilienfi id tribuit auod erat Acili 
militis Cz(arls. idque fidetrium 
tellium locupletifnsueton. C«l'.c. 
68. •Aciltusnules Cafiiris nauali 
ad MafiUam pre.lio , tniefta in 
puppem hoflium dextra & abfcif 



rentibujfjue error^ %/it nuncdura fa^morabiie iUud apud Gracos 
dedtt vohis difcrtmina PaUoi, Cyna^iri exeptu(Herod.6.IixQ,t.) 



&C.'] 1. lo.Aeaeid. Vnumque reli- 
£7^Mm-]Alterumruper(titem par*- 
tes internofceadi tublara diBicuI- 
tate, facile nouerunt , cum rehe- 
cn^nter timiles eflent^ vt intcr vi- 
oos non dignoIcerent.AlIufum vi- 
detur ad illud vir^illj i proUs In- 
difcretafuit ^ gratufque parenri' 
•btu error. Hortenf. 

606. Sublato errore.2 Interfefto 
«Itero. 

607. t/£temit caufam lachry- 
fntf.] Qji cum frutr6c3r$& rcprae- 
fentet ,mcmoria vf«]ue ilHus apud 
par^tes lugStes non finit inteiire. 

6o^.Mifru obiiquOi&c} Impli- 
citts pe^inatiui remic duarum 
nauitun, Romanz Sc Mafstlienfis. 
Cuprz ^'(.^66. 

6i<i^ufiu Romana Graia , &c.1 
Vel ex hoc loco vide quam C«fa- 
fiaois iaiquus fit po^ca , ^ui ]4»r« 



imttatut tranfiltit in naucm, vm* 
bone ohuros a^ens.ldcm Plutar- 
chus ia Czf.& Val.Max.lib.j.c». 

6i2.A/irJCJ(.]Eodeconatu & geftu. 

6 1 j Dirtg «!>.] Rigida fodta eft,ac 
inhorruit/uui no demttTa. Sulpir, 

61 f. TfUJKUt habet. ] Mutilatus 
ipfe Si maucus , dextra manu am- 
putata. 

6 i6.Rapturufquefttafn.&tt^ m- 
clinat, proie^a iiniiha ad interci- 
piendam dextrani. 

6iy. Hac quoque , &C' ] Larua, 
cum magna parte brachi;. 

618. lam clypeo, C^c.]Deftitutti» 
iam Hniflra ouz cljrpeum » dextra 
qux telA gcltaret. 

6jp. Sed expofitut- ] Idlbus 
Romanorum periculifque c»bie- 
Aus.Sulpitiuf- Frafernaque/i^cl 
Emphatice. Nudi corporis obie- 
Au tegeos fratiem amutum. 



144 Wf. ANNiCi LvcANi 

6to^rmA PtgeftSiCreyra confixm cu^$de ferfi^a : 
TeUque mult^rum leto cafurafuorum 
EmeriHMJam morte tenet. tum vuluere mult^. 
Ejfugsefftem auimam laffos colUpt sn artus : 
Memhrdqt^contendst toto quictmqsse manthat 

iiy Sangusncy ^ hofislemy defeBst rebore mesnhrssp 
Infiust ifolo nocsturus fostderCi fuffsm, 
Strage vsrum cumsdatst ratssy msdtoqste crtMrt 
Vlenay fer oblsquum crehros latus accsfst sBusn 
Atfofiqssam ruftss felagus comfagjshus haufit% 

630 Adfummbs refletaforosy defedst sn vtsda$% 
yscsnum snstolssens cosstorto vertsce fontum* 
jEquora dsfcedunt t^rfa dsdu^a carssuh 
Ifsque iocumfssffss cecsdsfmare* ssmltsqste f09tt§ 
Prahust sUa dses varsj msracula fats* 

^ 3 T Ferrea dum fuffs rafsdos manus inftrst vstcos% 

Affixit Lycidam. merfusforet ille frofundo% 

Sedfrohihentfocijyfssfienfdjsse crstra retentastt. 

Scinditur auulfstt : stecyfscttt% vsthterey ffmgttii 

Emicuit 

6z u Teinque mnleorumt &€'"} tis compagibus, tandem deTediflrQ. 

Sxcipittelacafuralnmortciafao- Horrenfiai' 

rum ipTe iam omni monis certz 6}o.For0i>]Poriini]auibiis ruoc 

«nnnere de^an^as.SMmfta meta- tabulata per qux nautae dtfcurrut. 

fhori$ a fmlitibm qui JHfendiu Sj^.Ferreadumpuppit&c.^llm- 

defunlti a milieia eximuntur mifla k Romanis harpago naui 

vocamurque Emeriei. MafiT. corripuit Lycidam quenda, 

eti.Tumvulnere^&c.^^l^mqat quemdum Cocii retinere cooan- 

defidentem per vulnera animam turjdefcerptus eft diuifurque, dif- 

«miflurus,vires,quxreliqucerant fufus ^ fuperiore corpons parte 

coUegit intendicque, vt hoftilem vitalium capaci fanguinis, inter- 

nauem infiliens , pondere fuo, cidit in mare. iu interior pars ab 

obruerec,quz cadaueribus preflfa, imo vencre ad tatos ftatlm defe* 

i^ibus quaffa & foluu , undem cit,faperior vero pars in qua put- 

defedic merfa. mo, ^r, CQr,cerebrum , membra 

627. Defeffii robore membrit.'} vitalia,diu luftata reftitit^lentiur- 

Hoc eft, omnibus fuls viribus de- queinterttc. 

fticutus. in naudn hoftilem infi- 6^8, Scinditur auulf$u. } Sunc 

luit ,vel folo pondere ei vim ilia- qui refinrunt hos verfus A I.ucaao 

curus, cum alia ratione nequiret. recitatos, Neronis iufiu incifis fibl 

Hortenf. venis & profluente fan^uine. Aiy 

. 627. Stragi^wrum , &c.'} Dicit eos iUum protuliHe jmtumant* 

itauem cadaueribus cumulatam,& quo lubes J.^^f>8x r.Tadtus aiw 

cranttterfisi^bttsquaifatamafola- oal.i;. 



ClVILlS BeLLI tlB. III. 145 

Emicmt lentm : ruftis cad$t vndique vemir, 

^40 Difcurfifque anim&diuerfa $n membra meofffit 
InterceftHS aquisy nuU$m"v$taferemft'$ 
Ejt tanta d$m$ffa *v'$a. fars *vlt$ma truncs 
Trad$d$t '$n letum *vacuos v^talibfss artsss^ 
At tum$dsss qua fulmo jacety e^ua 'u'$fcera feruent^ 

^4 j HAffrunt $h$fata d$u : ItsBatA^ue mudtum 
Hac cum farte v$r$ vsic omrna membra tulerstnt* 

Dum n$m$um fugnax vnisss turba carsn^ 
Jncumbst frono later$yvacuamque reisnqmt, 
Qua caret hofiey ratem : congefio fomderefuffk 

6jo y^erfay caua texitfelagtssy nautdfquo carina ; 
Srach$a nec l'$cu$t vafio J4dare frofundo, 
Sed claufo feriere mar$. Ttsnc vn$ca diri 
Conffteita efi letifac'$eSiCumforte natantem 
Diuerft rofirisjuuenemfixere carina* 

6^S Dijcefi$t medium tam vafioslfeBsss ad i^Mi : 
Nec frohibere valent obtritis ofi$bsss artsssy 
Quo m$ntss arafonenty elifo ventrey fer ora 
E^e^at fan'$em fermifisss vifcerafangtsis. 
Vofiqtsam $nh$bent remis fuffesyoc rofirarecedssnfi 

Disjeitum 

640. ^nimA (Uuerfx , &c. Vi- demerfit, 
M peremptL ] Sanguinis « ia quo 651. BrAchi*, &c*'\ Natare no« 
vita. licuit. 

6^1, Imerceptus. ] Confurus & 6 J2. Vnica dirij&c.l^ MiTerrlint, 
Buftus. apparuit vnaletifi&ciescuminter- 

042« TantA dinujfa via. ] Tam ciperetur X duabus nauibus cdcur« 
ipadofa mortis porta,vulnere tam rentibus , jnuenis quidam natans, 
amplo. roftris nauiuin in medio;mienis 

^4f .F4f<t.] Mors. peAore coUifis. 

64/S, Vix omnta membra tule- 6s?.t/£ra/oHent.2A€ntzroRrK 
tunt, 3 Vix abftulerunt , tradide- Elifo ventre.'} Qompreflo 8c coa- 
rtmtque morti. tuTo. Per ora, &c,*2 Sanguisliite- 

647. Dum nimium , &c. ] ftinis miftus ejidtur ore, veluc 
Milires vnius nauis piignz ni- fanies. * 
mis intenti , omnes fe conferunt 6^9* Pofiquam inhUfont remis 
ad a^ei-mn latus, ab hoftibus op- fufpisy ac rofira recedunt , &c.1 
pitgaatum defenfuri ; atque ita Gronouio placet vt repona- 
nsuiem pondere inclinatam in^ tur remi .* fic enim mollius remis 
v^unt. roftriCque aftio Sc motus adfcri* 

» 549. CoH^efio pondere, &c. ] bu.itur:Ergo rw^kwr rtf»w»,d^ re- 
laa^ naois » talUcef coodufos rmies inbibcne & nauem tnhi' 



6 oo Disje3um tn felagw perfojfo feBore corfOi 
VulnerthHS tranfmtft aytaa» fars maxtmu turhd 
Naufraga ,jafiaffs morti ohluftata lacerfis^ 
Tuffk ad auxiltum focia concurrit : atilii 
Rdbora cum vetitis frenfarent altius vlnif, 

^65 Nutaretque ratis^ fofulo feritura recefto : 
Jmpia turhafufer mediosferit ^nfe lactrtos : 
jffCtchi.t lin^uentes Graja fettdentta fuffey 
^ manihm cectderefuis : non amfltus vnda 
Sufttnuere ffraues in fummo gurgite truncos» 

^yrtjamque omnifufis nudato milite telisf 
/nttenit armafuror: remum contorfit in hoftem 
^lter : at hitortum nfalidis aflujtre iucertisy 
uiuulfdfque romnt excuffo remige fedes. 
Jn fugnamfregere rates^ fidentia feffum 

67 j Corfora cdtfatenent > fpoltdntc^ue cadaueraferrd* 
Muiti inofes teli ijacuium ietale reuulfum 
yifcerihtss traxere fuist (5* 'vuineralaua 

Offreffere 

hent , ^ niLutm inhtbent remu, mtt%tttt\ir^ulpltiHf. 

qu9d integruin , & denique in- 666.1mp:a turba'2 Qjpis focios 

hibent temi j vtapud Ouid. duo Ixdtb^t.Supcr mediosferit enfe.^ 

defendunt retinacuU nAuem : Deruper>innaui.Z:,<t0rrr0^.]Nauiin 

rff-T^ T» duobus defcnditur reti- prcnfantiuin. 

nacults nauls. Attribuitiir inftru- tf67-G»»iie. ]MaffiIienii.Pr»^r«- 

mento ,quod eft traaantis inftru- tia puppe. ] Amputata Uil. 

fritam roffquam inhibent, &c.} 66%.^ m*«i'ti«.]quibus inhx- 

A recfdentibus roftris deiedo rebant. 

corporc , pcr vulnus peruium 66ff.Grauesinfumm0y&c.']Noa 

tranfmiflae funtaquae. natantes , brachiis iam defticu- 

. 66i.J>arsmaxima,&c.2NAuis to$. 

cuiufdam Mafsilicnfis fra^kat mi- 670. lam^ue omufujis , &c. ] 

Jites ac nautae conati vit« fuac lamnue deficientibus vtnnqufe le- 

confulere fociamwaucm natando Ihifuror arma minijhrat,& quod 

p-tunt prenfanrque , licet inter- cuiaue repereum Rtmantt, telum 

diai ttb ii9,quiin naui erant,fub- tr/i /tfof .virg.Acneid. i.& 7. 

u-rfionem timcntibus , ^i illi aA- 67t.*ApluJtre.-\liz\x\s ornamen- 

mitterentur. ^ , *""»• _ .,«*,. 

66^ Rohorai&c. ] Naues focio- 67 j . Roeant.^ ^ ^^ imaut- 



jrum. 



tunt.^r<<*j. ] Tranftra. 



66S. Nutaree. ] indinaret fc & - 67^.Sidentiapelfum.'}Suh^cn- 

fcrtclxMxctat.. feritura. ] Erat tia j W fub pedibus laccntia. fij^ 

enimtantusnumernSjVtfifufcep- Ls.i^(.6i6, \ 

u» ftiitfet , nauis procul dubio 677.VidneTa lauA/SrcZ Vt fan- 



Sumcjo 



ClVlLIS BELtl^LlB.Iir. 147 

Offrejpsre manu , valid^s dum frAheat tiltts 
SangMS ^ hofiilem cum torferitiexeat haftam. 

^80 NuUa tamen flures hoc edsdit aquore clades, 
J^am felago diuerfalues, nam finf^uibxs ignis 
^jfixus tedu y (ff teito fulfure njtuax 
Sfargitur : atfaciles frabere alimenta cartna 
Ntmc ftceinunc itquida rafuere ncendia cera, 

6%s Nec fiammas fttferant 'vnda : Jparfijque fer aquor 
Junt ratthus fragmenta ferus fihi vendtcat ignis. 
Hicr^ctfitflts^uSiextinguat 'Vt aquore flammat i 
Hty ne mergantur , tahulis ardentihtst harenti, 
MtUe modos inter leti, mors vna timori efty 

6>o Qu^t cttfere mori. Nec cejfatnaufraga wtttt. ' 
Teid legunt de\eBamariy ratihufqtte minijtrant : 
Incertdffjue mattttt i^u langttente fer Vftdat 
Exercent» nunc^ rara datur fi coftaferriy 
Vtuntur felago. faatus comfleStttur hoftcm 

69 j Hjfiis , gf imflicttisgaudentfuhjidere memtrit^ 

eainem fifterent » virfCque (ibi lam moitem timeat , quar prima 

luppetereat , quoad hafhun illam ipns occurrit ; puta roergi aut ▼ri. 

fui$viicer'ibusextraaamiahoft€ Urotiut, Mille modos ineer leti, 

m<;!fleat: tum libenti animo fpi^ ^c.] Et cuni innumera drcumfta- 

ritum emifluri. rent mortis geaera , illud tamea 

681. g^rtw» feU^o diuerfa. folum timebant TQUod inftarec « 

/««. ] Q^am ignis qui aqux con- iacendium,puta« naufragium, &c 

trarius. tingwbm ignis , &c. ] necvltra Cvca ttment aUundefn^ 

P^Iarioe ra|ittx e tedts oleo in- M4iorat.od,ij.lib.i. . * ^- 

ceadiario , pKe ,bitumlne , nitro, 6gc.Nec cejTM nnujrM virtwA 

fulphure 8c refina inuolutx ^ ba. lUi qui tra^is nauibus nabant,(e 

liftisin naues emittuatur,qui /^- exercebaat jn legendis CHbn.iai> 

nit GrAcHs didus eft Vvildfier, ftraadifque telis pugnantibus » ft 

584. Picff, ^c. c*r*.] Q^iianaues in feriendo vt poterant hofte. 

Tngebantur ad iniun^uras com- Sulpit. 

jhittendas. Rapnere tncendia. ] 6gi. TeU tsiunt deieSta mari'} 

Concep.Te ignem, igne corrcptx Q^ui nauibus ^a^is natant, coUi- 

funt. guut tela iluitantia,miniftrantque 

^8j. NecflammM fuperant vn- fociis qui Cunt in ratibus , quui Si 

d/b.^pion extiiiguere valent ignes debili & incerto propter flu^^us 

aqua:. Sparjifque , &c. ] Et ipCa i^u petunthoftes,eofque,fi defi- 

fragnienta tabularque lacerarum ciant tela.marirubmerguat, etil 

r^tium fparfat corripiunt ignem. cum f uo periculo. 

$%j.Mille modos 'tnterleti.'^ In- ei^^.Vtuntur pelag$.} Mergu«t 

tQr cos «omum geaera^eam fo. h^item in nmUSui^l. 

Q » 



148 M. ANNi€l LVCANI 

Merientefque mori. Pugnafmt tjnusin $Ua 
ExtmtHs Phoceus ammamferuarefuh vndis, 
ScrutartqHefretumfiquid merffet arensSi 
Etnimisaffixos vnci conuellere morfusi 

jo^ '^^^**^'*^^ q^oties nonfenferat ancorafunem. 
Hic vbi comfrejfumfenttus deduxerathoftemy 
FiBor ^ fncolumts fummasremeabat in vndasy 
Sedfe per vacuos credit dum furgerefluOuSi 
Vupfihus occurrtty tandemquefub aquore manjft. 

70 ; Htfufer hoftilesjecerunt brachia remos, 

Et r^ium tenuere fugam, Non ferdere letum 
Maxima curafuity multttsfua vuinerafuff$ 
^ffixit moriensy fif roftrts abftultt iitus. 

Stantem fubltmi Tyrrhenum ctdmine fror^ 

7 1 o Lygdamus excuffa Balearis tortor habemt 
Glande fetens.foltdo fregit caua temfora flumbe. 
Sedibus exfulfiyfoftquam crmr omnta ruftt 
yinckla^ frocumbunt oculi iftat lumine rafto 
AttonituSi mortifque illasfutat effe tenebras, 

JlS^t foftquam membrn fenfit conftare vtgorem^ 
Vosy ait^o focijyficut tormenta foletisy 

Me 

696. M-rgentefqui mori.-^ Dum 7o6.NoHperdere ietum.llie mo- 

merguntur,mergerealio». rerenturlnulti. ^ 

697'JhQce$u.) MaCimenris, 7^7. Multus Cua, vH^Hera putr- 

fupra *f. 140. vrinator egregius. pi. ] Multi vt focias tutarentur 

•^mmam/eruare. ] Spuitum re- naues , interpofuerune corpora 

"2*" o^c • zr r fua vulnerata hoftium roftris ob- 

699.ScrutAnque Jretum.lE iun- jeda. 

doaUquidrepetere,&anchoram 709'Tyrrhenum.-iMintexn Kom. 

fub aquis foluerc , fi fiiae refigi 7 10. 'Ljgdamw.^i Miltfs MafsU. 

non poflet. Balearis.^VideVih.ui^Ciz^. 

701. Pemtut deduxeratAVundi- 7ii-GUndepetens.-\ Pila plum- 

tm demetferat,tpfe eraerfnrus,vti bea. 

amierat. 7"; ^r^W (rv/»«//?.] Sedes hai 

70l.Vacuos credit.-\yioa occupa- IntelUge finus oculorum. 

tosnauibus. 7ii.Vi/i<:»/«.Neruo$.] 

^'^^Mpfyf^foccurrif^Kvthus 714. Mortifque iUas Putat. t 

illifus,depreflu$eft. ^ laum lethalem efle puut. ^ 

A^ut^JifilZ^f^^'' jj^^rwnr.] 7i6.Sicuttormentafdletu.}Col-. 

Alij remos irapcdi«ruat,fugiente$ locate me, vt baliftas foletis , re- 

hQitesmoraturl. ftwnadproji<jlendatcl«iiihoften 

7i»,E£^ 



Ci.viLis BfiLLi LiB.Iir. ip4 

Me qtioque mittendts re^um comfonite telit* 
^gere qmdfuPerefi anim^ TyrrhenePer omnet 
Bellorum cajus» ingentem mtlitis vjum 
710 Hoc hahet ex magna defunBum parte cadauer ^ 
Viuentis feriere ioco» pc fatus in hofiem 
CAca tela manu^ fednon tamen irrita m ittit. 
Etccifit hacjuuenis generop fangtunts ArguSy 
• Qua iam non medius defcettdit in ilia venter^ 
71 j Adjuuttqtse fuo frocumhens fondere ferrttm» 
Stahat dtt4erfan)iiisL iamfarte catim, 
Jnfelix Argi genitor i (nott tlle juuenta 
Temfore Phocaicis njlli cejfurus in armis : 
Vt^um auo rohur cecidit ^ feffitfqtse feneBa 
730 Exemflumiuon miles erat) quifunere vifo% 
Safe cadens longa fentot fer tranflra carinA 
Perttenit adfuffimjpirantejque inuenit artus* 
Non lacrjmA cecidere genisy non feHora tundit^ 
Viflentis toto riguitjed corforefalmis, 
735 NoxfuhityOtqtte oculos vaflA ohduxere tenehr^* 
Et mijerum cernens agnofcere dejtnit uirgum* 
llle cafuf lahensy fif iam langttentiaxolla 
VtfoPatre leuat : vox fatices nuilafolutas 
Projequitur : tacito tantumfetit ofcula vultu* 

Inuitdtqtte 
718. Ejerff .]Sc hoitatnr. vlrtiitls tlienx , licet Tiribus per 

yt9'lngentem mitiris vfumj&c.'} annos exhauftus ipfe non pugna* 
Interraortuufque habetquodfe- rct.Funere i^c.artm. 'jVillj» 
riatur loco viuentis./nfwffin mi' ? J4# Difientu totOt&C^Eitxc^tjs 
/j/&ri;/MM.3Facietoffiaummagni nunibus pedtbufque extremis 
militls. • partibus calore defticutis 8c rigen- 

7a2.0M/r/4iiMMfi<lSuiipiius. tibus. 

cofd. 7*y. Noxfuhit , &c. ] Mortis 

7« j..y^r^wi.]MarsiIienGs. caligo ceu animi deliouium obre- 

724.9»« jam HOH wiedim.l Su- pit patri exanimato e filij c«de. 

pjra vmbtlicum. 717. lUecnfut f] Argus.L«^r»;.] 

7aj.«>^iii»i«>fi«*,e^c.]Btipfein indioatum. 

felil ptocODens addidit telo vim. ji^^olutst.l In morte refolu- 

7a5.D««er/4.]ln prora, nam fi- tas. . ,. , 

lios In puppLmox T^f.7 1 1 • 7i9. Taato tamum fettt ofcuU 

7*8. Phocaicis.} Malsilienribus. vuttu.^ vultu geftugue petit ex- 

iupra it^f.i^o. trema iUa munera^orculi fpiritum 

71 o,E^tmflm/^f^} Bxciiator fuprf mum ««dpientis , bc dew« 



15^0 M. Annjei LvcANr 

740 Jnmtdtque patris claudenda ad lumina d§xfrdm% 
Vt torporefenex caruit > 'utrefque cruentU9 
Cetfit habere dolor, Non ferdam temfora dixity 
^ faufs perm$Jfa Deisy sugulumque femlem 
Confod$am, 'veniam mtfero concede parentti 

745 ^rget efuod amflexttii extrema ^uod ofculafugim 
Nondum deftituit calidus tua vulnerafanguss y 
Semianimtjifue jaces > fif adhuc fotes ejfejuperjtet. 
SicfatMSy quamuis cafulum fer vifcera mifii 
ToUueratgladiji tamen alttsfuh ac^uora tendit 

7 yo Vraciftti faltu. letum frtxedere nati 
Feftinantem animam morti non credidit vni* 

Inclinant jamfatm ducummec jamamfiisss anctfs 
BeUi caffss erat : Craja fars maxima %lafis 
Mergitur : aji alia mutmto remige fuffes. 

755 Vikores vexerefuos : naualia fauca 
Pr4cifiti tenuerefuga. Quis in vrbe farentum 
fletsss erat \ quamtssi matrum fer littora flanBsss ! 

Conjux^ 



ocntof comp nm cntls. NeceTsitiK iiaiis diipfic! voluit moRis ancBo- 

dine enim proxime conjunAus ra niti. gladium capulo tennr ia 

morientibus oculos daufit apnd viTcera adegerat» inde fe in mare 

veteres , & expirantem de oTcula- pr«cipitauit. 

tus, fugientem ore animam exce- 752. InclinMt iam, &c.} Epito- 

fft. Extremo /i(juis frp*r htditnf gus pugna(nanafis.Vi^orta incli- 

ertAt Ore /tf/«.virg.lib.4.Aeneid. nabat , & vifti medttabantur fu- 

7^x.Vttorforefenex caruit. "^Vhi gam. Conftat epiloeus affeaibus 

exanimitorporeeieAorefpifauit variis , \ mirerabiri fecic vrbls 

renrx,ad ie redtit , recepitque ^ Marsili«,in qno ittgens luAus vi. 

dolore vires. romm ac mulierum Oitas, omnia 

74*. Non ferdAm temford.'} Non mircebat. f/or^ i/Mcum.]Marsilien« 

diflFeram mottem. Sulfit. Non fer- /ium,I..Domiti; ft L .Nafidieni.vi- 

dam temfora dtxit. } Non fruar de adnotata ad irC.i9.8c pi^^.fupra» 

mtferae vitae vfura mihi ) diis fed vide an dicat , incfiiMre hita 

haud zquis concAa , led confo- ducnm Rom.& Mafsil. Bruti iam< 

diam jug. vi^oris,Domitij vi£k\. 

^^S.Nondum de^tutt,&c.2Bx-' 7%i.Grti]A pAri.]Mafsilienlis.fU'> 

pe Aa,habebis me rupremi irineris pfa irf. f 40.EX Mafsifienfium x\^- 

comitera, nolo tibi fuperelTe, an- fe quinque funt depreflr«,quatuop- 

teuertam certe. captx.com .ciuil.bell.s. 

748. <^amMii cdfuium , &c. ] j^^.^liit mutato.lC^ptx, 

Pr«occuyare filij moctem fcfti- 7yy.F*/?#rfi.jRomanqs. 

7f8.C#jfc 



Civitis BtLLi LiB.tir. Ijl 

C(in]ux fdfe fm , confujts vultthtM njnd^y 
Cred$d$t ora viriy Romanum amflexa cadauer : 
7 < o ^ccenfifque rogu mtferi de^corpore trunco 
Certauere patres, at Brutm $n ^ifuoravi^orf 
' Vr$mH$ CAfareis feUgtdecus addfd$t armis, 

M.An 



7^9.ConiuxfApefuii&c. ]Iito- 
ri appulfa cadauera lacera iam at- 
que exeia non agnoCcebantur. 
Txores itaque cadauera Romano- 
rum pro fuis amplexat f unt. Pa- 
tres conteadebant de cadaueri- 



bus , quae fuorum filiorum eflfe 
volebant,vt ea crenurent. 

762.Frim$4( C^fMrett^^^Pnmus h 
Caefarianis ducibus naualts pufiMe 
gloriam addit tcrrcfUibus CfUris 
yi^riis. 




€ 4 




M, Ann-ai Lvcani 



CIVILIS BELLI, 



S I V E 

PHARSALI 

L I B E R CLARTVS. 

CAftta Ducis caflrls ad Celfa quartus Uet jam 
Conferc in tumuIo>qui pcne eft obmtus imbci> 
Enatathinc Caefar.Sicotis diducit & vndas : 
Petreiquc fugam fcquitur vicinia, paccm 
Incipit i at (Sbita Petrei caede repcllit : 
Qui mox efuriens vcniam vitamque precatur. 
Pugnat in Adriaca pofthaec ABtooius vnda : 
Vultciu£qnc cadit,Libyae tc Curio madat. 



Tfrocut extremis terrarum C4tfarin oris 
Martem futm agst non multa cdde nocentey 
Maxsma fed fats dttcshus mometa daturum» 

gram iam dudum fiucm. cu' 
ru , &e. Hoftenf. Extremif t*r' 
rarum Cd/kr J in Hifpania, HeC- 
perta ia vldnu beUum geritcx- 

2. N$H multa cade nocenttm.1 
Duces enim Pompeiani ommam 
rerum inopiaprefli fe Caefari de- 
dtderunt.infra i/£.i 54. 

$.Maximu, &c. ] Muttum adia- 

menti & momenti ^laturum Cx- 

fari melius perfeguuturo fumrol 

ftcaput btUijpoftqul defiiflet 

lp(^ 




^Tprocut , &c. } Ad Mafli- 
Itlam ita pugnatum fuit.Hic 
_ Jreliifio in obfidione Bruto, 
ad^^bellum Hif^anicum tranfit 
Pofta.Carfar tribus legionibus ad 
Maffiiiam relidis,ciim pari nume- 
ro in Hifpaniam ire perrexerat : 
iuffis legionlbus, qux non longo 
interuiUo fequebantnr , (uis ve- 
ftigiis inftare. ^t Procul. ] *At 
tranfitionis particuia quartnm 
librum orditur , Sc quidem im!. 
utiooe Virgiliana ; ^tfiiinn 



CiviLis Beii.1 IrB.IV. 153 

^uref^Mri reBorcnftns Afrantus '$ll$ty 

f uAc Petrejus erat : concnrdia duxit in Ae^uoi 

Jmfertum commune ^ices > tuteUque valli 

Peruigil altemo faret cufiodiafigno. 

Hisfr^ter Latiatacies erat imftger Afiury 

ye^onefcjue leuesy frofugtjue a gente vetufia 

10 Gallorum Celta mifcentes nomen Iberis. 

Colle tumet modico, lenique excreutt in altum 

Vmgue folum tumulo :fufer huncfundata vetufia 

Surgitllerda tnanu : flacidis fralabitur vndis 

Hejferios inter Sicons non vltimus amnest 

X 5 Saxeus ingenti quemfons amfle^itur a^cu^ 

Hyber/ioi fajfurus acfuas. atfroxima rufes 

Signa tenetMagni : necCafar colle minorc 

Cafira 
ia Petreij ft AfrAnij caftris, Aftu- 
rum , ve^oimjn , CeUiberoriiin 



Ipfe timere , Poropeius rperarc 
auxiliura ^ legatis fuis legioni. 
bufque in Hllpania.Fit^i momen- 



(qui exCeltis,Gallia fua reli«^,^ 
Pyreiueos fattus tranfgreffi» ad 
Iberum fluu«confederant oriunai. 



ta,-:\^t}X\ imperatoribus ret mag. 

ai ponderis daturum.lnnuit reU. 

quum bellt ciuilis ^ vi^oria belli erant)& aliarum Hifpanix vtriuf^ 

Hifpantd,fuum exirum habicurfi. que geatium cohorces 80. equi> 

J[>»c#Jw.]Cf fari ac Pdpeio.f/orr. tum j 000. ^AjfuryVeSonefi^ue, j 

^.lurepari reStor cafiru n/lfi^ Gences Hifpanix. 

mm. 3 Poteftate zquali , fide & lo.GnUorum Celts.'} CeUx qni 

iainore mttCuo,cura pan,& alter. in iberiam migrarunt Celtiberi 

na imperi j vice in tucandis caftris. funt appellati. Celtae enim noftra 

Aduentu enim Vibullij Rufi k HnguaGallidicunturiVtCffaria- 



Pompeio miffi , Afranius , Pe- 
«reiuf ,varro,ie§ati Pompelj ofifi- 
c^a inter fe partiuntur, vt varro 
cum duabus legionibus vlterior€ 
Hifpaniam tueacur :Pecreii4S cum 
duabus iegionibus 8c auxiliis Lu- 
litanix,Celtiberix,Cancabi:ix,&c. 



quit.Sulfie, 

I ( .Coue tumet modicoy &c. ] la 
cotie leuicer afcendenti iit^ e/C 
Ilerda,ln folo fertili^XX.M.paOtu 
ab ibero,citra Sicorim fluu. 

i4'HeJferios inter Sicoru.JSlcO' 
ris in Pyrencis iugis ortus labi. 



ad /Uriraaiuproficifcacur* qut ipfe tur prcter llerdam , Sc longius 

Hifpanic citertoris parremmax. deued^us in meridiem , taodem 

cumtribus legtonibus obtiiteat; iberomifcetur./forrcff/T 

confticuancq; bellu ad llerdS pro- i s.Pom ampleShtur arcu.'} Pons 

yterlodopporcuaicateragerere. ifte erat ab occidua parce iler- 

7. Perujgil cufiodia.JCx^odcs^ dx ,8cia poteftate Atranianori2« 

mAltemo nilio. ] Nunc enim Pe- i6.^t proxima rupes» &c. ] m 

tretani ,'nunc A^ramani vallum colle ilerdat vicioo Pompeiaai 



^iiftod ebant.5i*/f>M-. 

S.Hisprater Latia4,&c.'] Prar- 
lur &o.n.legioaes quingue, eraat 



caftra habebant. 

ly.Nec Captr coUeminore Cajhrf 
leuat. ] In alio fub caftris Afraay 
CxDuractolUtcAftca. Q s 



t^4 W* AnUJBt tvCANf 

Cafira leMt : medsms dtr$m$t tentoria gurgetm 
Exfl$cath$nc telltts camfos effufafatentesy 
%0 V$x ocsdo frendente modum > camfofque coercet 
C$nga rafaxy njeittm fiuBttt , ^ littora curfu 
Oceam$ fefulijfefuo : namgurgite miftoy 
Quj$ fr4.fi at terris ,aufert t$b$ nomenlherus^ 
Prima dies belli ceffamt Marte cruentoy 
15 SfeHanddftjue ducumviresy numerofdquefigna 
Exfofuit \figuit fceleris : fudorarmafurentum 
Continuit : fatriAffue^ Cf ruftis legihtts vnum 
Vonauere diem.fr ono cum Cafar Olymfo 
Jn no^emfuhita ctrcundedtt agminafoffay 
50 Dum frimg frafiant acies, hofiemquefefeHit^ 
Btfrofe confertis ohduxttcafiramaniflis* 



r? Medrw dirimit tentoriagur' 
^ri.3Stcoris(inquit Sulpitius ) iiw 
cerhutt vtraque caftra • verum 
cuin ller(U,& vtraque caftra foii- 
(t citra Sicorim videantur ex iis 
qnxa^ vtriiique fuerint: lotum 
iunc vix cxplicahilem fatetur 
«lareanaf ^ nifi incelHgatur ali- 
«|iiam. A^rajuorum partem vltra 
Aiimen fuide.vidc notam ad 147. 
if.infra. 

i9'ExfAut UncteBHt-V^ncXt 
pcr planiun cxtendit camp^s vl- 
tra^ii9tnoc)iUs pofsit profpici.. 

^o.Ctfirctf/'. JTerminat. 

ii.Cinga r«j>AX.]Fluu.ab ori^n.- 
ttlicaflcorum parte,vti Sicoris ab 
occidua. Vetitw ^uEhu^ytiztti ih 
aK<o cuiftt , ibero cclebcrrimo 
nmnium totius Hi^ania; amr 
niaro miTcetur, vctuique nomen 
amittit; pcrindc vt Mofella , vbi 
Hbcno fuerit confufus./f orrcn/T 

xi.Gurgite mifl-o^e. "JSilh ller* 
d> inftuic ibcrum , qut riu.adimit 
Aomen Cingae,m>men dat iberiar. 

' 3 ' SiJ» Prsfiat- terrie. ] Ctgt in- 
finitis partibus przftantior eft in 
HiTpaiiUs^auerfio Horten/^ 

A^pPfWA^iifi,^. 3 Primo 4te 



Luce 

poR caftra coITata , nihil gefiunt 

cft, coptas tantum vtiinque edu<^ 

xerunt atque oftencaruat. 
le.Sceleru.JBeUt ciuilis. 
2 8. > rono cum Cafar Olymfo.l 

Vefpero Ol]|rmpum daudente, id 

cftjSole occidentc. 

^ 29./n noftemfubits^ &c.1 C«-' 

iar vbi cognouit per Afraniunt. 

ftare , quo mtnus prslio dimic»i 
retur; abihfinusradicibus montii 
intcmiirsispat$ibus.4oo.caftra fi- 
cere conftituit. ^ fromc contra 
hQftcmpedum ij.foflTam fieri iufr 
fit- Prima & fccunda acics in ar- 
mis permanebat. poft hos opus 
in occalto acies tc rtia f Aciebat.ftc 
omneprius eft pcrfe^m , quaih 
ab Afranio ihtcHigerctur cafh-# 
muniri^Comm,2 .ciu.bcli. 

}o.Z>wifi frima fr*fiam. 1 Hoc 
cft, ante ftant ne ab Afranianis 
CaEfarianonim ftudium 8i labores 
obTeruarentur. HorrenC- Hoflent- 
quefefeUityEtprofe , ^c.] Afra- 
ntus PetreiuCque opcns impe- 
dicndi caufa , copKic Cuas ad ini?- 
mas monttsndicesproducuat, £^ 
pratlio laceiTimc ; nequc iddtco 
CxCar opus iACejrmictic,{(fc. 

IX,LWC9. 



Z-uce mua coUem.fub$t6 confcendere curfu-i 
Qm- medius ttOnm cajtrU d$rtmehat Jlerdamy 
Imferat > huc hoftem j^ariter tert arquei pudorquc 

'^jlm^lit : ^ rapto tumulum pior agmtne cepit*.'^ 
Hu virtusyferrimnuelocum fromittit : at illis> 
Ipfe locus. miles rufes oneratus in altas 
Nititur : aduerfoque actes in montefufina 
Hdtret T^ in ttrgum cafura^ 'vmbonefeqttentis 

40 Erigitur» nuUi telum 'vibrare 'vacabat^ 
Dum labaty ^ Jixojirmat Vefiigia piloy 
Vumfcoftflosy fttrpefque tenenty atque hojte reliBm 
Caduntenfenjiam* *vtdit laffura rutna 
uigmtna duxyeciuitemque itibet fuccedere belloy 

4 5 Munitt^que tatus Iauo fraduceregjro, 
Sic pedes exftcili nuUoqtte njrgente receptusy 
Jrritus , ^ 'viitor fubduilo Marte fefendtt^ 
Haitenus armorum difcrimina» cetera beUff 

IPattf 

^ t. Luce.nouacoU€m, &t.'J in refpedu. 

planitie inter opp. ilerdam & ^j. CsdUnt enfe viam.-} C«- 

& Afranii caftra tumulus eraf, dendo peruiam faciunt. Grotiut: 

quem ff occupaflet Cxfar, omni Cddunt enfe t//«tm.]Virgulta am~ 

commeatu ab oppido & ponte fe putantes & vepres,vlaiu ilbiape- 

interclufurum hoftes iperabat. riunt. 

edttais itaque legionibus j.aciem 4^.Equitemque ii«^rf,^c.]Sub- 

inftruit , vniuslegionisantefig-. miffuttkCaEfareacquitatus, latera: 

oanosprsccurrere atqueoccupare pere^ajis , commodioremac: 

eum tumulum jubet. ^ua re cofpr tutlbseiii.fuis receptum dat. 

nita , cohortes Afranii quanlam^ ♦^7mrw.J Re infefta. imfor 

Bremore itinere eundem orcu- yi^r^#,e^c-] Dirempto praeli6„ 

yant , repelluntque caefarianos: ytdaue- fe ruperiotcs dirccfiiir©' 

hk autem Sc fiib ip£o oppido ho- exiftlmauerunt. 

kU quinque pugnatum eft- A^.Haaenw 4rwwiM».]Huc vf- 

J4. Hojtemj&c. at iUu,}htn. ^e pugnam adilerdamcomme^ 

*»»*"• . . ^ ., morauit : lam defctibit inunda- 

?6.Hw Vtrtusi&c. mtlesrufes.2 tionem , qua fluminibus vaft^ re~ 

Cartarian. ^ ftagnantibus , in fubitum difcri-^ 

37-0neratm,&c.lhrmis. men adtluaus fit C«far ; quod 

j 8. Muerfo(jue actesy&c. ] Su- omnis euagandi faculta» pabula- 

pino peftore ardaum collem af- toribus eftet adempta , icineribu» 

cendentes milites Caef & retro ca- diluuto aquarum infefsis,& poa- 

ftiri,nifi feq'4eatium ^ tergo dy- tibus vi & impetu flumiaa ab^ 

■peis fuftfntati fai^fent. ruptis. Simul Po^ra vacias inua^ 

d^i. HofiereU^o.^lionAlTC&o datioois c*ufas adient^ Hortenr- 

jfLbaftem telo,.noahabitohoftis pH4r 



t$6 M. ANNiCl LVCANI 

Tafa dedit yar$is incertus motibus aer. 

SOPijrro huuMgeluyJiccifiiue^quilonibushjtrenPr 
J£t%ere confiri&o fiuuias in nuhe tenehat.* 
Vrehant montana niues^ camfofque jacemtes 
^onduraturs confieffo fole f^uin* : 
^tque omnis profior mergentifideracetlo 

^SA uerat tellus hy^erno durafereno. 

Sedpofkqu4m vemus calidum Tirana recefit 
Sidera rejpinens delafft fortitor HetleSi 
Atqueiterum ajuatssad iufi^ fondera Lihra 
Temforihm vicere dies : tuncy fle reliBoy 

^OCjfnthia «juo frimum cornudubitanda refulfit^ 

£xclufit Boream^ flammafifueaccefit ah Euro. 

llle 
Ignis. Erclcfia(l.cap.)|. 

yj. ATo» dHrcuwTAilirc. ] Primo 
fole foluendz. 



49y*riu htcerem motihm air-l 
Biduo quo hatc gefta funt , tanta 
tempcfUs coorta eft, vt niinquam 
lllis locis mjiores aquas fukTe 
conftaret,&c.Comm?nt.2. 

jo. pj^ro brum^^ilu , &c. ] 



S6. ^tOue omnitt &c. ] Atque 
omnis tellus HerperijB^Occidenci, 
quo mergi videntur ftellae , fub* 



Propter Aquilonem continuum ie&a^ aruerat, conftri^ hyberno 

gelida & ficca praeceflerat hvems, gelu & frigore. 

rfe^ue nubibus grauijis diOblui ^6. S*d pofiquAm vemus, &c.J 

Hcitum congtlato afre. Poftquam vero Sol ingreOtis eft 

Si.VrelfAHt mentanxitiuesjffrc.'} figaumArietis quo vedus Phry- 

tta virgilius j PenenMe fritue xus pontum transFretafle fiagitur 

AdurAt. Ptrufit artut membra delapfa forore Helle , qu« ponta 

. torrid^reU , dixttXiu. Kb. zt.Sc nomen reliquit. 

Tadt.lib.i j. oimhufii multorum 57- Refiiciens , &c. ] Efifigiatur 

artue vijrij^ork, quod prius dixc- auerfo capite refpiciens Aries. 

rtt Xenophon. h j V<»f 9re>\i lf8.ty£quAtit ad ;»/*,C^c.] Ae« 

+ ''X(^ hmu ••n Tfl u<r^^, Scc ^"«* iam ooai die. Aequinoaia 

3 Jpf • /vT •!!.; - » • ▼«••noj perindc ac Autumnali, vbi 

iy T^ ifXH^m irVXmf Xf I» iw Col Libwm Inereditur. 

• mi9,ttfT^ K, » T« Neqne tam6 y^. Vicere thes.2 Dtcs longtores 

Ariftoteli afleatior,qui 4.Meteox. ftiere noftibus. Tunc/ote reli3-o.J 

ii?rihocvult Jii t« ovvdyii » Tunc Lun« i coitu nou«,reccden- 

dlfTi ^iTdtm T« ^tfuoi. Sed *" i Sole cornua nondum appa- 

propter calorem Innatum reftin- *«*>*?• .^» »*irum obfcuro com- 

ftuminUerbisplant1fque,humo- frendmt aerA comu , Maxtmm 

remque viuidum J frigore depuU Hr^colu peUgoque parabttur ti». 

fiim , ita vt tanquam igais calore **»•• X^^,}'^^?^^:^ r 

aduft* inarefcant ^U/i^oic <*»iu^ 6o.DulntAuds.}Cum foo exor- 

A.TiJ. '", *\*^*-^^"»f «MAtd- ^ dubiacft & incerta,«equc cot- 

^op«; |ar.ua-i « mox, ^«tTatf s?- nua apparcnt. 

^'^iZ.^ilM* »( inff .taa^uain Xcrcaitam iagi f er tatam hyem€ 

AUtorcm» 



Civitis Beili Lib.TV. ij;f 

7Uefuo nuhes quafcunsiue inuenh in axey 
Torfit $n eccfduum NayatAis flatihus orbemy 
Et quasfeneit ArMn , ^ quag Gan^tica tellus 

6 j Exhalat nehulasy fuic^uid concre/cere frimus 

Sol patitur-yquicquid cceli fufcator Eoi 
Jmfulerat Corusy auicquid defenderat Jndos : 
Jncendere dsem nubes oriente remota^ 
Nec medio potuere graues incumhere mundo^ 
70 Sed nimhos fapuerefuga, 'uacat imhrthus ArHoSi 
Et Notus > infolam Calfenfluit hum$dus aer. 
Htc n;hi iam Zefhjrifnes^ ^ fummus Olymfi 
Cardo tenet Tethjn^ ^tita tranfcurrere denfos 
Jnuoluere glehosy congeftum^ue aeris atri 

7 5 Vix rec$f$t jpattumy quodfefarat Athere terram» 

Jam^ue folo frejfe largos denfantur $n imhres i 
SfijatAjuefluunt : necferuantfulminaflammasy 

Qjsamvis 



autorem , pluuisquc abadorem. 
FlMnmti.fque accepit ab Euro.'^ 
Calore ac ruborera,venti pluuiae- 
que prafagia. Ventofemfer rubet 
iiurea Phmbe.i. Georg. 
. 6». lUefuo nubes , c^^.] Eurus 
nubes. omnes ex £ois partibus 
tmpulit in Occiduas. 

5 j . Nabarau fiatibut orbem. ] 
Eois : orientalibus. Nabatzi au- 
tem incolz funt Arabic Felicis. 

64. GangeticA. 3 india , quam 
Ganges perlabitur. 

6f . Primuei &€."] Oriens , no- 
bis matutinus. 

66.Cotli fufcator £o/,^c.]Eoum 
coelum obicurans induftis nubi- 
kus Corus. 

67. C0rMi.]Sitte Caurns , quem 
Grarcl elpyi^'juf nominant,aduer- 
fus Aquilonem flat, Hortenf 
^lt^icquid defenderae Indos- ] 
<^uaecunque nubes Solis aeftum 
Indis arcuerat, ardoremque tem- 
perauerat. 

68. Incendere. ] inflammamnt 
•£rem • vodt pUiiilz & tomtrua 



na^untur. Oriente remota. ] Euri 
impetu ad« ex oriente, 

tfp, Graues incumbere mundo.2 
Aqua plenx. 

7o.Vacat imbribm •Ar^os.'} Nec 
nbn ab trfto & Noto congerun- 
tur nubes in Hilpaniam , vbi Cal. 
pe promontorium Bxticx , vna e 
columnis Herculis Gibraitar. 

Tt.lnjolam Calpen. ] In Hifpa. 
niam. ^ parte totum. 

72 • Hic vbi iam Zepfijri fines."} 
Hic , adextremumOccidenttm, 
vnde Zepiijrrus ftare , & coelum 
pronum mari coniungi vulgo cre- 
ditur , conglobatx nubes hsere- 
bant,vlterius progredi inhibits. 

74- Congefiumquf. &c.'] Etfpa. 
cium, quo diftatterra ab xthere, 
vix recipit congeriem nubium. 

76.P0I0 preffai ^c.] Nubes co* 
adae in aere diflbluuntur iii 
pluuiam 

' 77.Spifataque fluunt.^^Conleru. 
fatx toto zthne Pluuiam fun- 
danx.HortenfNec feruant , &c.J 
fxtinguuotur enim \ lumbls. 



158 M* ANNiCl LVCANI 

Quamuis crehra msctnt : e^^fisngtHtful^it^mnJti^Sti 
Htnc smferfecto comfied:stuf aera gjro 

%o Aruus > IJIX vlU varsatsss luce colorem^ 

Oceanum^uehsk/f > raptdj^ue asL nuhsla flu^hssf 
Vertuitt ^ ceelo defufum reddsdstaqssor. 
lamqtie Pjrensu c^uas nunefSMm folssere TitoH . . 
Btsalutty fluxere nsuesjfra^qtse madefcunt 

S5 Saxageiu^ t^my quafolstis efontsbus exit, 
Nan habet vnda ifsof: tam l^gdt alifkui omnsss 
A ripis accefst aqua*. jam tsaufraga usmf 
Cafaris arma natant^ smptsLfaque gstrgste mttlto- 
Caftra lahant : oLto re^agnantflumsna njallo* 

50 Monpecorum raptusf^cilesy no» fahula merjs 
yila ftruntfulci : teHarum errore vsarum 
Fallttssr occultos fparfus^ popsslator inagr^s, 

lamatter 

78. CXj^amuM crelra micent.2 Alpihw PyreiMcornm moatiuin, 
Verfus hic jam olim mihi fufpe- qui Galliam ab Hirpania feparant^ 
Aui fuit.£t certe deeft in Ms.P. Hortenf. lamque PyrenAA,&c.J 

' 8c In Ms.T. afcriptus demumma- £ Pyrensls montibus lique&i6^z:. 
nu rcccntiore. Grotiut-. demuint niues.Ita Com. t. de bel.- 

79. Hinc im^rfe3-Oj&c»2 Non dv. tumautem.ex omnibus mon. 
vt ;idias in arcnm incumata l ful- tibus^nix proAuit , ac fummas ri- 
gore Solis in nubem concauam-lfc pas flumirus fupcrauit,pontei*que> 
roridam ex aduerfo (itam refra- ambos , quos C- Fabius fecerat» 
eto , fed proDter deniitatenvnu- voo die interrupit,d:c. 
bium,n?c colorlbus diftinAa nec 84. Frafhque^ felu.^jGhdcs tov 
arcu copleta. Concipit Iru aquau annos durata,foiuta fuit. 
iUtmentaq; nubibu^-, adfert.AttQliit Bs.Tumtqua /oAtif ^c^yBlauioS' 
- — j f..-j: I exundantes non c^it fuus al- 

vcu$'ExfiAtiataruunt fer aper- 
tos fiumina caw»pos.~ 

H^.NauJraga campo^c^iQ^aa 
naufragi in sunia aquatotis c^is 
Cxfaris caftra &.milites fluitarut. 

jfo.Not^ pecorum- raptmfaciles, 
&c. ] Cinga 8c Sicoris, inter qua 
flum.caftra Cxf.poflta funt^fpatio 
miUium jo.tranflri neutrum po* 
terat.neque frumentum fuppor. 
tare ciuitates quac ad amicitiam 
CaBfarisacceiferant, neque pabu- 
latum progredi aut progresfi 
longius redire in caftra poterant, 
&c.Comment.i. 

«a. Occultos^i^c.1 Aqua teaos. 
P4o lam 



aquds maris refunditque in tecr 
rasj^b* bihit in^eru *Arcui> Virg. 1. 
Georg. Ecce autem^ bibit arcm^ 
pluet y credohercle hodie, Plauti 
Curculio. 

SoVix vUa.variatMt^c.} Do- 
oet in denfa & obfcura nube ita 
arcum apparuifle , vt vtk fuerit 



Gonfpicuus. Hbrtenjitu, 

8t. £.• Calo defufumi &c.'y] 
cmendauimos pro diffufum. 



Aquas d cxlo lapfas cxlo reddi* 
dit. Grot. 

8j. lamque Pyreneat&c.J^na' 
mjiatis operoCe rjftagnationis 
c^uiis , earum eifeftus nunc com. 
au.'m:>rat, |it orditur k niuibus 



Civii.1» BELif LiB. IV. *>5ii 

Jamquecomes femfer magnorum jfrima malorum- 
SAuafames aderat : nuU6<fue okfejfus ah hofte 

^ 5 Mdes eget , toto cenfu nonfrodtgus e/n$t 
ExkgUAm Cererem, Pro. lucr$ paU$da t^thes ! 
Non deefi ^rolato jtiun$$j 'vend$tova$4ro, 
lam tumul'$ colUJque iatent : $amflum$na cunB^ 
Cond$d'$t vnapal$fSi *vafidf$ie 'voragine merpK 

lOo ^hforffit femtusru^tSi ac tectajerarum 

Detulity atcjsie $ffas haufit : fuh$t$fque frementes 
Vort$c$hus contorpt equcs, ^ refpulit sfius 
fort'$or Oceani : nec Phxht^m Jurgere Jenttt 
Nox fuhtexm folo i rerum dtjcr$msna m'$fcet 

10 y Defarmis cotl$fac$eSy jun£txque tenehrA. 

S$c m$ind$ pars ima jacet, quam-^na niualuy, 
Perpetuajuepremunthjemes ', nonfideracoelo 
ylla *v'$dety (ieriii non quicjuamfr$goregig/f$ty 
Scdglacie medios J$gnori$m temperat ignes, 

1 1 o SsCi ofumme parens mundiyfic forte fecunda 
jEquorei reBorfacias ifept$me tridentU \. 



91- Idmque comes^&c.J Reffa- 
gnatto magnas difficultates Cxfa- 
ris exercicui attiilic 8c quafi obfi. 
dlione prefstt.jamque commeatus 
Inopiaad denarios $o. infingulos 
modios annona perftenerat mili- 
tum vtres diminut9r,acque lncon>' 
moda in dies augebanrur. 

9f . Cenju non frodigm emit^ ] 
Peculio,mpend}o,patt:inionio. 

gS.Ejciguam Cwrm.]Frtimen- 
ti modicum , vel panis. fruftiun 
paruum. Pro lucri faJiidA tAbes'] 
Bxdamatto.. infames caupones & 
inftitores , qui panem fuum. ipA 
feimelict precio vendunt.pe auaro 
c)urmodi qui in obndione Prxne- 
fiina murem captum ducentis po- 
ijus denariis vendere, quam ipfe 
leniendx famis gratia edere vo- 
luit , adeoque periic , vide Liii. 
»5..Ub. Erom.4» cap.f.Plia.8.cap. 
17. 



Et 

toi. t/£p^u4 Fortior Oceani. } 
TliiOiibus & impetu ipfa inundatib 
vehementior xftu maris. 

toj. Nec Phatbumi&c.'J Nequd 
propter tenebras denfas apparuit 
Sol ortus,attt dlfcemebatur dies k 
no6te. 

to6. Siemtmdi Pars ima jaret.J 
(^ales teaebr» hyemefque per- 
petuae vrgent phiga» extremat 
vtrique polo fubjedas , (iderum 
afpeaus expcrtes,frigor^fteriles. 
to9'Scd glacie medios&r.^^SeA 
fuo frigore temperant 2(ium zo- 
n« mediae,vt incerjedlx (int habi* 
tabiles. 

iio. SiCiofumme parensmundit} 
ApoOcophe ad louem & Neptu- 
nnm , cum voto vt bellum ciuile 
diluulo mergant. Forte fecunda^ 
^trOCui in diuiiione regni Saruf- 
ni cecidic imperium pelagl forte 
fecundju. 



f^O . M, ANNiCl LvCANf 

£t tu ferfctuis imfeneUs aera mmbis : 
Tu remeare vetes quofcurs<[ue msferss ^ftus. 
Noft haheant amnes declsuem ad Isttora curfum^ 

1 1 5 Sed feUgi referaniur ajuis : concuffaiue tellus 
haxet iterfluusts* hos camfos Rhenus inundet» 
Hos Rhodanus : vaftos ohliqssent flttminafonteSm 
BhsfhMs hucfolsse rnues, hsscftagnay lacuffue^ 
Etfigras, vhscunqtsejacenty effande faludesi 

J20 Etmsjeras hellfs css^lshus ersfe terras. 

Sedfaruo Fortuna vsrs contenta fauore^ 

^ Tlena reditfolstojsse magis fassere fecundsy 
Etvensam meruere Des.jamclarsor aer^ 
Etfar Pheebsts ac^uisy denfas sn vellera nuhes 

\ 1 5 Sfarferat, ^ noBes ventura luce ruhehant : 
Serssatoque loco rerumy dsfcefttt ah aftris 
Humort^ ima fetitijuicqusd fendehat aqssarum, 

Tollert 



\ 1 2 ^Tu^rpetuisj&C^lMfiter. 
iij.Ti* rtf»»r<tr«,(^c.]Neptune. 

114. Non hkbeiim amnes, &€.} 
Uoa deferaat fluuij aquas fuasia 
fHire ;led repellantur. 

u^.Concufaque teUutt&cliie^- 
tuni tridcnte,terrx motu quaflata 
tellus iter amnibus aperiat. 

11 5. HoscAmp9S khenusinun- 
det. ] Huc , in Hirpaaiam Huuios 
^iuertant ex Germania Sc Gallia 
iLheaus at^ue Rhodanus , huc 
confluant mues e muntibus Rhi- 
l^haeis^huc ftagna,lacus,palude$. 

117. Obliquentfiumina-'] Obli- 
^uos habeant » 8c per totam lon- 
jgicudinem , alueis traofuerfis 
cmittanr. 

X 18. Ripheas. "] Ujrperboreas 8c 
Scythicas. Sulptt, 

lio.Eripeterras.^Liherz , fub- 
tmergendo C^farem cum exercitu. 

xzx.Sedparuo Portuna , &4:.'} 
Sed deftitutum ad modicum tem- 
poris Caefarem d^ leuiufcula ca- 
lamitace urricu,ampla mox & ia- 



dttlgStlor infequuta eft Fortuaa* 

i22.P/tfn«,]Fauens: &tanquam 
propitia mater , cepit illi adblan- 
diruHorten/\ 

12$. Veniam meruere D«/. } 
prsBceritam noxatn infequenti 
fuccelfu abunde compenfantes. 

tz^.parPhaibm atjuit.^ Difper- 
g6dis nubibus atque in raritacem 
& candorem vellerum attenuan- 
dis valens. fi^iu, toepni^^u 
07a fxdUfTA iOriMtm IttX^Ta, 

li^.NoStes ventura luce , &c.'l 
Loagx tenebrx aduentante luce 
paulatim fugabantiur ; ea ferme 
facie , qu» eft diei illucefcentis 
primulum.Graf (»5.N0£F«/ ventum 
luce rubebant.] Sub occafum So- 
lis , rubor erat infequentts diei 
ferenitatis prsefagium. vel , die 
iDucefceate primulum rubefcebac 
coe1um,non tenebris oflruTum , vt 
modo il^f.io}. 

it6. DifceJSit ab ajhris , &c.'i 
Decldit > ouicquid pluoianun ia 
jiubi^usfalpeoDim erac 



CiviLis Beili Lib. IV. i^i 

Vollere plua camas iftagnis emergere colUs 
Jncspiunt^ Vf/ojue dse durefcere ualles* 

130 Vtque hahftst rspas SscorsSi camfefque relsqusti 
Prsmum canafaisx madefaiio vsmsne faruam 
Texstur sn fuffsmy cafoquesnduis-a juuenco 
Ve^oru fatsens tumsdum fuferenatut amnem. 
SicVenetHsftagnartte Padoffusoque Britannsts 

135 Nausgat Oceano ific cum tenet omnsa Nslsts^ 
Conferstur hshsda Memfhitss cjmhafafjro, 
His ratshns traje&amansss fefisnat 'vtrsnjue 
Ssscc\fum curuare nemsss ifluuHciue ferocss 
Jncrementxt tsmensy non frsmss rohora rspis 

140 Imfofust : medsos fontem dsftendstin agros» 
^c ne sfuid Sicoris refetitss audeat *vndify 
Sfargstur snfulcosy^ fcsffo gstrgite riuis 
Vat fcenas majoris aqua* Poftquam omnsafatis 

^ Cdfaris 



• T } o.Vtque hafjMe rifas Sicorit. 3 
Alueo iam fuo Sicorim capiente: 
ceflTante inandatione. 

tji.Pnmumeantti &€."] impe- 
rat militibus Czfar , vt naues fa- 
ciant culus generis eum fuperio' 
zibus«nnis vfus Britanni« docue. 
rat , carins ac ftatnnuna ex leui 
materia fiebant : reliquum corpus 
nauium vimintbus contextum co- 
riis integebatur,Comment.i.»/f<i 
9Am (inquit PHn. lib. 4; cap. 16.) 
Britanni vitilibm nnm^Oseorio 
circHmfutis nauifMnt. 

1 1 2 .luutnco^c'} Corio bubu- 
lo ySjnecd. 

i3^Sic Venetmftagnante Pt^ 
dc."} Cttlufmodi nauigib vtuntur 
Veneti fe eflFandente Pado , Bri- 
tanni in Oceano ventis placldo> 
Aegypttj Inundante Nilo.papjTUs 
autem frutex eft paluftris , vnde 
Aegypti/ nauigia contexunt ^ vti 
cx libro eius vela,tegetes, fimes, 
▼eftes,&c. 

ii6.Conferitur. ] Contexltur 
Aegyptiaca cymbabibula papyro. 
aU^I di^um Mcmphimtfegiam 



Aegypti fuifle , & hodie Calirum 
appellari./jorre»yr 

i i7. His ratibm traieaa, &c. 3 
Naulculas has carris iun^is deue. 
hit no^ Carfar M. pamium ^ 
caftris zt.quibus traiecH milites, 
vlteriore ripa occupata atque 
munita , fuccidit materiam ponti 
faciendo,quem biduo perficit. ita 
rei frumentarix tfc pabulationi 
aftatim confultum. 

I j8. Succtfum curudre ntmut.'] 
Materiam qucrere ponti facien- 
do.Grot,Fluuii0ueferoeity &c. ] 
Timens ne Sicoiis impetuofUs au. 
geretur ac crefceret. 

141. ^Acnequid Sicoris , &c. J 
C«far, nefemper magnocircultu 
per pontem equttatus eflTet mh:« 
tendus , naAus idoneum locun^ 
foflas pedum }o. in latitudiuem 
compluces fiicere inftituit,quibut 
partS aiiquSSicoris auerteret,va- 
diique in eo fluu. efflceret. C6m. 
I. Has prioris inundatlonb pce. 
nas dedifle Sicorim dlcit pofta. 

Hi.Poftquam omnia^&c.lhfrz. 

nius^& Petceitts iuterdulo fibi 

4- 



1^2 M. Ann^i Lvcani 

CAfirss ire vUet\ celfam Petrctm Utrdam 
14 j Deferh : fif noti dffffus virthus ^rbisf 
Indomitos qndrit pojfulosy ^ femfer in arma. 
Martis amore ferosy ^ tenitt in 'uUima mstndi. 

Nud^tos Cifar coUesydefLrtJkiyte caflra 
Conf^iciens , capere arma iuhet \ nec qusrere ponfem^ 
t ^oNec vada > fid duris fluuium fuperare lacertis^ . 
Paretur : raf^it^ue ruens in jnr^lia mileiy 
Quod fugiens timuijfty iter, mox vda receptk 
Memhrafouentarmis ygelidofejue a gurgite curjt^. 
Reflituunt artus , donee decrefceret vmhra 
j 5 5 /» mediumfurgente die^ Jamijtie agminafummi^ 
Carpit ecfsteSi duVsiejue fugA, ptgni/^ue tenenfur% 
uittollunt camfo ge/mnx jugafaxea rupes 

Valte 



H Cxraris equkatu frumento pa> 
buloque , defedttone hem ciuit;!- 
tnm & Caefaris amkitiam fecata- 
rum, permoci,in Celtibeilam bei- 
Jumtransferre ftatuunt , quxia 



enim magnu drcuhum habelm. 
I yo. Fluuiumfuperare .]Tranare» 
iSi. Paretur. lCunfti fcihobtcm- 

penot.Rapuit^ue.'} tloc cft,cele- 



imicitia permanCerat Pompeij, riteramnemingreflruseft./?«pwie- 

magnis eius ia Sertoriano beilo ^Ki», &c. 3 Et perfequendi hoftis 

«ffetfta beoeficiis,& quod CxTaris ftudiofe alto & rapido fiumini 

noniea in barbaris erat obfcurius. commtttum milhes caefjquod vel 

14;. Orbit.1 Regionisinqua ipft fugientes ^ betto «Ik tentaC- 



eraot,adC«f.iam}ncirnantis. C 
1^6. Indomieosi&c.^^Ccltihcros. 
147. In vleim^ mu»tU,2 I<^ vltp> 
jriorem HtCpaidam. 

14S. Nudaeof CA/ar co^esi^.'] 
De tertia vigllia Afranius atque 
l^erreius caftra mouerant , omni- 
btts copiis Stcorim traanerant, ad 
Iberum re^^o OMturantes itinere. 
Q.uod vbi C«Cm- per eyptoratores 
coj^nouerat , duas Afranianorum 
legiooes Sicorira tradtftxiftescaftra 
ad Oi^ogefam oppidum ad Ibe- 
runrpoiicum muoita , ibi naues 



tft.Mox vds recefnujf^c^Vdk 
gelidique i trajedione corpoca 
reficiunt, cur(iique caiefaciunt ad 
meridiem vfque,ae defe(si prslio 
objiciantur.. 

I y jr. lam^ue aimma^c^Bqul' 
tatus Csiaris nouifsimum no- 
ftium agmen confequutus,preme. 
re eo8^morari,atque ker iia^di* 
re coepit. 

147. ^noUunt catnfOj &€. j A 
miUibus pafluum quinque campe.. 
ftris itineris,exph>^<Mre9, retiile- 



conquificas ^qaibus jundis ponte re,montes,ditfictlia atque apgufta 



fado exercitum tra jicerent ; ille 
equites fluuium nuilto opere vix 
Auerfumtentare & tranfire jufsit, 
magno iumentorum numero in 
fiuminefupra atque infra confti. 
tuto A pedlties t»-aa(ire aufjos la.- 
duxit. 



loca excipere. laborabat itaque 
CxCur nc Afraniani bis anguftiis 
occupatis Sc fuis prohibitis,exe]:' 
citu iberum traje^o , h manibus 
dimifsi bellum transferrent iit 
Cehii|fr.Qs ^remotas gentes.. 



Civitis Biiii LiB.IV. 1^5 

VdlU caud media ; tetlus hinc <rdua ceifot 
Confinuat coties : tutdt e^u^s inter ofacor 

\(,o A,nfraiiu latuere via : qu/hus hoj e potita 
Faucibusy emitti terrarum tn dtuia Martemv 
Jnqueferaa gentes Cj.far uidet* Jtefine 'vllo 
Ordiney aity raptumjuefuga conuertite bellum, 
Et faciem pugnay vultufcfue inferte minaces : 

1^5 Nec Uceatfauidis ignaua oocumtrere morte : 
Excifiant reHo fugientes fe&ore ferrum, " 
Dixif \ ^ admontestendentem frauenit hoftem* 
Jllsc exiguo faulum di(iantia 'vaiio 
Caftraiocant, foftcfuamjpatfo languentia nuiia^ 

170 Mutua conjpicuos hahuerunt iumma njuitus^ 
Etfratres y natofquejuos uidere^fatrefjuet 
Vefrenfum eji ciuite nefas* tenuere farumfer 
Ora metu •' tantum nutu, motoque Jalutant 
Enfe fuos. moxvtftimuiis maiorilus ardent 

175- Rufit amor iigesy audet tranfcendere njaiium 
Milesy in amfiexut effufas tendere faimof* ' 
Hojpitis iiie ciet nomen \ v^cat iiie frofinqmum : 

Admonet . 

leo.Tlpfiefm^»,'^ Aframanis. itfp.f ^^«4«j^4»»,^r, JPofl^ 

i^i.PAfidbm. 1 Anguftiis. SUT'» quaia nulites htnc iaUelumintbus 

df . certb neqne per caArorum dtAjm- 

tS^.RApumqut fuiA^c.lHo-' tiam (qua modica erat) lanftien- 

lite pati hoftem , bellum , cer- tibus fe mutuo agnouerunt, 8c ia 

tam viAoriam vobis eripi per iii- aduerds caftris Iratres % natos, 

fasn* patres viderunt , admoniti ftatiqv 

iS^.Et faciem, &c. tTec liceaty nefarij quod inierant, belli , pri- 

C^r.^Ne pereant ignaui 8c fugie^n- mum taciti fe inuicem confpicie- 

tes acceptis in tergo vulneribus, bant , deinde Calntabant eminusi, 

conuerttte , excipiantque aduerlo mox amplexabantur.Perrei j ( in- 

peAore tela. quit Commentariorum de ctiUIi 

167. Er ad montes.&c. ] Catfar beHo autor ) atque Afranif ad 

^hierfo itfnere per valles maxir aquationem curantium dtfceflu, 

mas & f«xa prcrupta, anguftiis Ik liberam nafti milites colloqui j 

niontibvs occtipatis . ex magnis facuItatem,vulgo procedunt. quS 

ropibus luftus planiciem , contra quifque in caims notum aut mu- 

■ " * linf • - • • • ..... 



bbftem adem inftruxit. Afetntus nicipem habebat, conquirit atque ^ 
vtrinque pre1fus,ibi cotUlitit.Cae- voc3t,agunt gratias,&c. 
Ar,iotercIufo omni ab tberum iti- i75.£<ffm.^<r.]Quibus cautUm 



vtrinque pre1fus,ibi conftitit.Cae- voc3t,agunt gratias,&c, 
Ar,iotercIufo omni ab tberum iti- i^^.Leresj^c.^CXuihi 
oere , quam proxime hoftem po- e<l cum hofte colloqui aut vet> 



tfU^.caltfa coinmunitii». fiiri. 

\7S.C0njoU 



1^4 M. Ann-«i LvcANi 

uidmonet huncjtttdiis confors futrUth$ie Ataa : 
Hec Romanf^s eraty qm non a^cuerat hofiem, 

1 80 Arma rigant lacrjmiSifingultibus ofcularumpHnt\ 
Et quamuis nullo macuUtus fangutne miles^ 
Q^Apotuitfectffe.Umet.Qmdfeaorafulfas ? 
Qmd vefanegemis \ fletus quidfundis inaneu ? 
ISlec tefponte tuafceleri farirefateris ? 

185 vfeiue adedne timgsyquem tufacis iffe timendum} 
Clajiica det bello 5 fmos tu neglige cantus : 
Signaferat i cejfa : \amjam ciuilis Erinnjs 
Concidety gf C^far generum friuatus amahit. 
Nunc ades , dterne comfle&ens omnia nexuy 



178. Confors puerilibtu mm"] 
Connutrttio atque a^ nmul 
pueritia» 

179. Nec Romanm erat.^^Qjiot' 
quot eraot in vtriique caAris 
Romam, fe inuicem agnofcebanr. 

iHo.^4rma rivant lacrymu ,&c,'} 
Prs Iztitia doiori mifta , & con. 
cordiz ftudto votirgue conquefti 
fecum hominibos neceflariis Se 
conTanguineis arma contuliiTe, 

i8i* Q^« poeuitfecife,\ttmet.'] 
Caedem,puta,fratri$, patris, pro- 
pinqui.Q«i<^ peSfora pulfa^. '\hxc 
ex perfona poet? condolentis 
militum aifeaus , arguentifque 
eos fui doloris & ciuilis liuius 
belli authores , vt qui partes fe- 
quantur , ^ quibus eos diifuadet 
hortacurqae eos ad concordiam. 

184. Sceleriparire fate^is}"] im- 
peratori fceleftum bellum iubeti. 

i8f . jlHemtufacUj&c.^Ciifus 
partes tulecutus,obfequio tuo & 
efficio potentem eum & timen- 
dum £acis. 

186. Ctasjtca det hUo.1 ita 
«mendandum, pro t dent beUum* 
Cxfar clasftcum canere jubeat:tu 
ne audi.Signa moueat, ne feque- 
re. /am oax erit. Grotiw. ClasJSca 

dent beUum. favos tu neglige q • omnium in mundo facrum » 
^antm/Stinaferat, &c.'\ Sic ve- certum vinculum , vireCqiie tuas 
tusfcriptura, ciU fubrogauit vir experianturiaidifcordes. 

X9U Mm 



s^mus:Clas/ica det beUo. (X.uid aa 
non clasfica bellum dare , hixta 
bene dicuntur atque buccinc 
vel figna canere ? Nam vulgaris 
fenfus.idem. Clafiica /uflacaiii ab 
Catfare , dent poteftatem pugnx 
(nam qui pugnat in/ufl*a capital. 
eft)fedfi clasfica faciant copiam 
pneliijtune audtNec enijn,qaia, 
cum infequenti verfu dicttur. Si~ 
^iM/rr4/-;intelligitur Cafar^tAto 
necefle eft fuperius tale verbum 

f>oni, ad quod iden\ nominativns 
iibaudiatur. Clasfica igitur pota 
Cae£u:ls,ad pu^nam vocent. TjAc 
eft illud Ennii m annalibust 
— Tonfamque tenentes 
ParerentjObJeruarenti portifctt' 

iuf fignum. 
Cum dare cepijfet <5ronov. 
Clasjtca det Mo,f^c.]lmperatQr 
clasficum canere /ubeatjtu ne au- 
di. Signa moueat; tu ne fequere. 
jam pax erit. Alij leg. Clasjicm 
dentbeUum, 

tS8.Cafar lenerum.&c.JCxCat 
^ vobisdeftitutus & in prtuatum 
redadlus,redxbit in gratlamcum 
Pompejo. 

i89.tfune adesj&c.^lzdCis 6 C6' 
Cordia,mundi hujusabricxrerQ.. 



Civitis Belli Lib. IV. i6f 

1 jO O rerumy mtfilK{ue fMus concordia mundiy 
Etfacer orhis amor : magnum nuncfecula noftrtt 
Venturi difrimen habent. fertere latehrA 
Totfcelerum : fofulo 'venia efierefta nocenti : 
Agnouerefuos. fro numsne fata fimfiro 
1^5 Exrgua requie tantoi augentia clades \ 
Paxeraty fif miles cafiris fermifius 'vtrifqut 
Errahat : duro concordes chjpite menfas 
Jnfiituunti ^ fermifio lihamina IBiaccho* 
Graminei luxere foci ijun^oaiue cubtli 
100 Extrahit infomnes bellorumfahtdanoHes : 
Quo frimum fieterint camfo^ e^ua lancea dextra * 
Exterit, dum^ quagejferunt fortiayjaiianti 
Et dum multa neganty^uod folumfata feteboHty 

Eft 
^9i'Magnum nuncfecuU^&c.J fymbola, menfas conTodatas, po- 
Podquam agnouerint eos efle cula mutua,caftrenfcs focos,cubi^ 
ciues fuos, quos pro hoftibus lia- lia communia, jucundas vtrinque 
buerint : iatis inftru^ videntur recordationes a^orum labotum, 
^d difcernendum quid faciant in rerum ftrenue geftatum , pericu- 
pofterum.periit iis omnis praetex- lorum przteritorum. Petreius, re 
tus,fublata eft omnis exculatio intelledla , armat familiam ; cum 
ignoraotix. Manifefto omnes te- hstc & practoria cohorte cetrato* 
ncntur fcelere , nift aiiftineant ab rum,baibartfque equitibus ad val- 
hoc bello , quodinfertur ciuibus lumaduolat , colloquia militum 
jam non ignotis. ' interrum^t , C^faris milites re- 

ip*. Veneuri difcrimen , &c. ] pcUit k caftris,quos deprehendit, 
loquitur tanquam prxfentia ef- interficit,&c flens manipulos cir- . 
^rat Qux narrat. Hadenus quae fa- cuit, neu fe, n?u Pompejum, m u 
^a (unt excufari aliquo modo imperatorem deferant prodant- 
poflunt. in pofterum verd magnu ^ue obfecrat,poftulat vt renouata 
imminet periculum. nam nifi ab- ia duces fide jurent omnes fe 
ftinetur 'k bello, omnes manifefto exercitum ducefque non defer- 
fcelere contaminari necefle eit. turos,&c.Comment.r. 
Pugnabuntinciues jamnonigno- 196. pax erae 3 &c. "] Redit 
tos. Grotiut. Difcrimen ventun.2 ad hiftoriam , vnde digreflus 
Periculum inft^iptium malorum. fuerat. Vagabantur interim in 
Prn>rtf/<»rtf^r<6.3lamfeimpietatis vtrifque caftris vtrique , haud 
-excuCire non poflunt , quia vide- aliter , ac fl pax condliata fuiflet. 
runt fe contrSk necefl*arios arma Hortenf 

ictre.Sulpir* 197« Duro concordes , &c. J 

^P^.ProtnuminefAeai&c.^Sed Dilatat narrationem ^ flgnis re- 
6 nutnina Ixua, £ata leuia, tantil- conciliationis.Sunt enim amidtix^ 
Um concordiz vel fpedem vel fymboIa,menfae communes.//(jrf. 
fpem tanta clade compenfantia. zoj.C^odJolumfatApetebanr.J 
NAoiqae ecce tater ipf<l ftmidtise Culpam in uta confert, vt modo 



i6^ M. Aknuci Lvcani 

Eftmiferis reno/iatafidesyatque omnefuturum' 

10 y Creutt amore nefas. nam foftquam fxdtra fach 
Cofffitta Petre/Oyfeque , (^ fua tradjta ijenum 
Cafira vsdet yf^mulas fcelerata adprttlsa dextrat 
Excitat y atque hoftes turhaftspatus inermes 
Tracipitat caftrisyjunifofque amplexibus enfe 

%\o Separaty ^ multo di^urbat fanguine pacem% 
Addidit iraferox moturas prctisa uoces : 
Immemor o patriAyftgnorum oblite tuorumy 
Nonpotes hoc cauft miles pr^B^e Senatusy 
Affertor 'vi£to redeas 'vt C^f^re ; certe 

il^ f? vsncare potes, dumferrum , sncertaease fata^ 
QuiqsiefiiMi msdto non deerit vulnere Jangusst 
Jbttssad dominum ? damnatdqste fignaferetss ? 
Vtque haheat famulos^ nullo dsfcrsmine C^far 
Exorandus erit ? ducibus quoque 'ustapetenda eft ? 

110 Nssn^ssam noftra falus pretsumy mercefapse nifandA 
Proditionis erit : non hoc csuilia belia, 



a o^.,Atque omne t&clPcr hanc 
concordiam daca eft nefarise czdis 
occado. 

zos.Nam pofiquam,&c.'] Nam 
que legacos ad CxUrem de pace 
miTeraat , fidem ab eo de Cua, de 
Petreij & Afran») vita pecierant, 
fe ftacim ligna cranflacuros pro- 
miferanc. 

2 oy.FamulM /celerata^c.JVt 
mjdonotaad ilri.i9^ 

zi2. Signarum oblite tuorum. ] 
Qnl diuerfa,hoc eft, hoftium fig- 
na,noftris relidis , nunc fequaris. 

zi^.Nen potes hoc caufs>, &c. ] 
Q^od fi cauiige fenatus defen^or 
non poces effi£ere,vt vido Caefa' 
re libertatis pacrix viaor redeas; 
falcem hoc poteB , vt fide-feruaca 
f agnes dum vincaris. 

zi^.Dumferrum,&c. ] Q^ian- 
diu vobis dexcra armaca , dum 
belli euencus adhuc incertus eft, 
^tiandia calidus Tobis mouet cir- 
cum prxcordiafanguIs,quem pro 
Jiucitate tuenda pulchri cfifoada. 



tis, placetne feruitutis iugo coUa 
Ciibmtttere ? 

2 1 7. Damnataquejtinafer«tu?l 
Pacrix iafefta,noftilia iudicaca Se- 
nacus Confulco , robifquelpfif 
damnata. 

tiU.Vtque habeat i&c.lKon ha- 
bita,inquic,Berunannus, diftereo- 
tia inter vos & feruos fceleri a# 
fuecos. Q^id fi dicamus ; citra 
pugnz diicrimen, id eft non belli 
fortuna coado$,fed fponte fVrui- 
re paracos ? NuUo dijfcrimine.^^x 
illo Virgilii .• Tros Tjriufue mihi 
nudo d:jcrimine agetur. Hoc ne, 
inquit,orandus eft Cxfar , vt nos 
fibi feruire patiatur,hac f61a tege, 
ne durtus vos Pompeianos ba. 
beat,quam Caefarianos fuos? Nam 
alioqui , vt Taclcus inquit , rr- 
centi^imus i^usfque feruorum 
&conferuu iuditrio efi. Grotius. 

*19. Ducilbw quoque y &c.'\ 
Nobis , vt modo nota ad itrt 
zoS. 



zzhNon h^c finHin Ma^ &c.'i 
^eddis 



Civiiis Beili LiB.lV. i^/ 

Vtvmamtts , aguiit, trahtmur fuh nomtnefacts. 
Nvtf chalyhem gentes fenittts fugiente mttallo 
ErueretUi nullt njallarent offuLt tnurtf 

115 Nonfonifes in bellaferox > non iret in a^or 
Tttrrsgeras cla^is fetago fjfarjura carinasy 
St hette libertas vneftdamfro face daretur» 
HoBes ftemfe meos fceieri iurata nef*sndo 
Sacramenta tpnent : at *uobss t/iltor hoc efi 

430 yeftrajides > efuod fro caufa fugttabitis Afita* 
Sed veniam JJferare licet, fro dtra fudoris 
Ftmera \ nunc totofatorum ignarus in orbe 
M.xgnefaras acies^nmndic^tte extrema tettehtes 
Solbcitasreges, cum forfan fo^ere ttofiro 

1 J y latr/ tibs fit fromiffafalus. Sicfatur, gf omneis 

Concu^it mentes^ifcelerume^ueredtixit amorem, 

Stc 'vbi defuetA filuis in carcere claufo 

Manfue 

B.eddit cauram ciuilhnn bellorum: Epilogns conftat pathetica excla- 

aut vc pugnando moriantur ; aut matione in deteftanda pacis foe- 

vl^ores luam libertacem reti- dera , qux ^ mtlttibus fe abfente 

xkttLQX.H^rttnf. ^ cum hofte inita lunt.if err.i ro di- 

• zzz.TrAhimnry&c.^l in feruitu- rit,^c.]Pr6 pudorem extinaum! 

teoi abducimur,pi-odimur. Prudent. G^i me pudoritfunere 

zzj .Ntm chAlylemgentes.fiJiot' perderet- 

Cum teIa,mitn,beUico(i equi,claf- zj j. Adundique extrema, &c.2 

(es ; ft honeftius libertacem pro Dum tu externa folicitas auxilia, 

pace tradere,quam armis tueri li- nos jurati in caufam tuam miUtes 

ceret. PenitHsfugtentet&c.2 Peni- «e hic prodimus, vitamque tuam 

tus recondito in fodinis , apud cum hofte pacifcimur. 

Chalybas pop. ad duuium Ther- 236. SceterumquereduxitamO' 

modoonta. rem. ] Bellt 8c fcelefts cxdis 

' zz8. Ho^es nempe meos, &c. ] ciuium. fic terror oblatus i du- 

Cxf^s milites facramento obftri* cibus ,• crudeliras in fupplicie,va- 

^ fidem fceleftx & injuft« caufs na religio )urisjurandi,(pem prs- 

prjtilajit : vobis ne leuiorfidcsin fentis deditionis fuftulit,mentef- 

caufa jufta propugnanda ? que militum conuertit, 8c rem ad 

ajo. Quod fro caufa pu^nabi- priftinam belli rationem redegit. 

fit 9&c^ It^rc^kiAs.HomViA Comment.i, 

caafa vos hoftibus ignauiores J}7. Sie vbi defuetA , &c. 3 

«ftis , quam quod juftum bellum Veluti fierx caueis coercitae, 

feritisnamillosfceleraobdurant. ferirate depofita , manum man- 

OrotiHi. fuetari; pati edoAz , & rabiem 

. ' * j I. Sed veniam. ] Ita emen- exuifle Vifae , deguftato tamen 

dauimiis j>ro £f. Eft enim fanguine in priftinam redeunc 

^^,ri^»fik,Gr9hrrQdira,&c.} truculcnti^m. 

• z^t.Magt 



%6i M. Ann^i LrcANi .» 

Manfueuire fera , fif twUus fofhire minMcei^ 
uitqMehom$nem d$dUir%ptt't i fi torrida ^nur . 

140 Venitin oracruory redeunt rahiifquefurwp^e^ 
Admomt^quetument gmfknfo fpmgumefatkts i ^ 
Feruety ^ i trefido 'o$x ntfionet ira mngi/h^* - 
Itur in omne nefat : ^ ^MUt Fortuna Deorum 
Inmdia CACshelUrwn innoBe tuliffeti 

14 f Fecit noflrafdes : inter mtnfiffuei toifefiftfe^ 
j^J^k modo comflexufo$feruntpe3or4hcadunf, < 
Ef quamuis frimo ferrum firinxire gemen^€s% 
Vt dextra iuftt gladiusitffuafor adhafit, 
Duntferiuntyodirefu^s^animofquelahantes 

% jo Confirmant iBu*feruent iam caftra tumtdtu^ 
Etfcelerum turkai rnfiuntur coUafarentum» 
Acuelut occultum fereat fcelus 1 omniammftra 
Infactem fofuere ducum ijuuat effenocentes* 

Tu 

' z^t.MagiJho.JCMikodeireAore. confufione tumuItuoA belli. Sci 
t^f. Fectt nofirafideslltz cmen- difpiciat ledor , & infra HrC, jy«. 

dans Hugo Grotius, legit , Fecit appellat monfira. 

Hofira fides , atque ita intelUgit. z ^.§it*a modo comflexH,&c] 

Potuerat bellum duile deorum Edixerat petreius,yt> penes qocm 
quiTque fit miles CxCaris, prodo- 
catur , produStos palam In Prs- 
torio interfidum. Foutrtmtfi' 
£hra.1 Addit k geftibus alios a^ 
fedtus, quod ea pe^ra coii£ode- 
runt ; qu2 paulo ant& complexi 
ftxcwx.HortenfiH^ 
247.Grm«»^j.}Inuiti fc. 
2i^8.Vt dextra iufii, df*c.2 Poft- 
quam tamea extraxtiTent gud'~ 



ft foti iniquioris videri culpa : 
prziertim fi fortuita prxlia igno- 
tos ignotis implicuiflent : nunc 
profeCto noftra eft, quia alter al- 
terum nouimus,eiufque rei ceiti 
Sc nobis confcij fumus. nam qu« 
aut ignorantia, aut impetu fiunt, 
eorum cuipa faule fato afsigna- 
tur : quc deftinato ;^ c4C <(^«i- 

oimte aguntur^ea non « tvvh/u» - • • ^ t. r • - • 

1-^ r..«^r-,j ^A '..- ^^ contra ws m fuos hofpi«es,c«ies, 

T* funt,fed c^.Ax*.^*T«. C«e- propinquouseuiturum . ii^ctfe- 

rum non video cur vetus le^o *. *^ ^ ..**.. » ...•- 



Fectt monfira fides, tam monftro 
fimilis cuipiam vidcatur. t Quin 
tentemus fi quis commodus inde 
fenfos clici pofsit. Petreiani , in- 
qnit , dum fidem iureiurando rc- 
nauatam ducibus probare volunt 
perpetrarunt monftrofas duium 



riendum -odium in fuos colliguat 
fimulquc exprimunt: animos fciL 
prius dubios &. vacillantes ifta 
confirmanr,obdurantque» 
24P.Z/«^4ii^».3Deficieate& 
xf2.%AcvelutoccultHm ,C^a] 
Ac vcluti fceleris perirec hus & \ 
gratia, fi cdaretar ^ -^ i 



j,..rv" — ." «.^^«.«w — — .-.„ gratia, fi cciaretnr : poi 

fuorumc«des,qualesnonfortuna c«des proferunt , cjcforttmcog- 

viaonat mfolcns exttcuiffet 1« „»jorui, capita ductbus pn^- i 

hoftes dcorum ira viaos in ipfa tiuu. «••wwi» prw. 1 



CiriLis BiLLi LiB.IV. i(5p 

ITu CAfoTy tpMmHts j^oliatus m'tlftemtdt§ 
2| ^ ^gnofcis fuferos': nee^ueemm tsht maior iu ^truit 
Emathiisfortumtfuit > nec Vhocidos vudis 
Ma^iliay Phario nec tantum efi aquore ge^m* 
Hoc ficj^jdem folo ciutlis crimine belli 
Dux caufa tneliorts eris» folluta nefanda 
X 60 Agmtna cade ducesjundis committere cafirii 
Hon astdenti altaque ad mtenia rurfus Jierda^ 
Intenderefugamuamfosee^es ohuins omnes ^P 
Ahfisdit^ficcis incluft collihus hcfiem* 
Tunc inofes vndAfrarufta cingerejoffa 
a 6 ; Cafitr auetinec caftrafati contingere rtfas^ 
Aut circum largos cstrtsari hrachiafontes. 
VtUti videreviamyconuerfus in iram 
Pracifitent timor efi^miles non vtileclaufis 

Auxilium 

2^^.TuCajar,&c.'] Cacrarcia voluerishocfcelefevacare , qao 

lauilat Slclementia, quaconfeflus fe obftrinxernnt Pompe|an i » ap. 

^ veneratus, reueritus atque imi. probas cau(am tuam eflfe melio* 

tarus deos, in milites aduerfario- rem. 

rum qui In fuacafira venerant, zsp.poUutanefandai&c^Pe- 
non faeuierit. namque bos fumma trejani nefondae caedis quafi vltri- 
^iJigentia conquiiitos dimiferat ; cibus agitatifuriis , nonauH diu- 
practer Ttibunos permultos & tiusluftinere C(farem,aquationif, 
Centuriones , qui fua voluntate pabulationis atque omoium ce- 
apud eum permanferunt. Grotiu$. rum difficultatibus circumuenti» 
t>eos tibi fauentes agnofcis ; qui confilium capiunt d^ reuettendo 
caafam tuam non felicem tantum, ad llerdam. 
led 8c Eauorabilem 6aciunt. atfy. Cafira pany&e.'} A.frtaxju 

zSS-Niqufenimnbi^cl^C' ftrorum procurrentes partes ft 

2ueenim majoremgloriam ^vl- vallum duci \ cafh-is ad am« 
toria Pharfalica Mafsilienn, Ale- nes aut fontes, non padti» eftCflt- 
jcandrina reportafti , quam ex hac far. 

tua dementia 8c iracundiz vi Ao- t6f. Vtleti videretnam , &e*^ 

ria, imo & hinc Deos fortunam- Poftquam fibi vallo atque fb^a 

oactibt deuin^ores demeruifti. circumuentu & aquationl inter. 

Cic. pro Marcetlo» Q^Ligario, dufismortis aeceisitatem immi« 

&c. . nere vident ,xem ferro decemere 

a f 5. Emathiif fortuna fuit. ] parant. Catfar fitos ex aduerfo iii 

Pbarfalids, lib.i. irf.i. Phocidofy aciemdirtgit,£ed pugnae abftinet» 

^c.JSupra lib. 3 'i^.j^o, ^ facius ratus iiiie cruore eoi ad de- 

^,^7. fhario, &c, ] Aegyptiaco. ditioaemcogere, quam cum fuo- 

Pharos Infula eft & turris qux rum pericnlo aut hofttum mult» 

^ttdic portum Alexandrinum, (anguine vincere. 

^ttftrum Aegypti maritimum. 268Miles non vtilty &€."} Afit«- 

2 f 8. Uoc fiquidem, &€."] Q^od uiaai inopia pabuliadduai,fu^am 

U 



Auxilium m40ituit equos ; tandefft^fife^^i^aSMf^ • 

^loSfefoftadJtmfiarefi^m^^^ ' 

refturyUffuloCAfxrJUu^nefet , ,..,,^^^.<\ 
yidit^fS '<^ certam deutotoT^ffJfere mortepk.t,^ 
Tel^ ttfitfjam milesyait,ferrut»fque ruef^^ ' [ ,. 
SuktfMje : non vllo ironjfiet ^jtluJanguineMfym 

xj% yiuutur haud^ratiSyjuguhqif^froucfuyf^ 
Ef^i Hfilis adefi inmja luce juifentuo^ ^^Jy^, ^ 
Tmitft^nofenturd meo : nonfentiet ^^^ i^» „ ,;* 
JmumhetgladiisygaudeUtfanimneff^f»^ \, v;, 
Veferat hscfernor mentesjcaaat tmfthtf ameUf^ 

^80 Terdant 'velle moriiSsc defagrare msnace^^^^^ ^. ^ 
l$fcaffumx(^ Vetitofaffm lauguefcereiifjt^^ ^ 

Suhjtituit merfi dum noxfna luminaJThofio* ^ ,. 
Jnde vh nutla datae/t n^fcenia cofs^mortis^ *^ ^ 
Tatdatim cadit iraferoxymentefe[ttit tefejcnnt\^ .^ , 

,135 Saucia majores animas 'vt fe^ora pfkimt , . ^ . 
hsJm dtdw ^JsStufeiue recenSi^ motite ner^lt^ 
Conamen calidm fntei crMrjoffaque hondum ' 
jtiubtxh-eeu^f^ifeptsfcimtiib^U^j^-x^vt^^ jpjs^» 



. 9c qtt^ tSbox expinlitio- Cflir Yh imprtuf lA^ at libido uit^, 

ies-otnnia fardnaria iumenu in- >^if^fti. 

terfid hibent. ' 3^0. Jrt dffair^rej &c. j Hoc^ 

27o.Sft^fit*ittmntirffttgitm'1 mo(Jo c^ar pitrus eft dcfi^^ 

Kon ampHus in fttga, cDuls nulla ^iuni moms k: irdDrcni bdJj^ 

•iamapjparet fpes, fidudam pone- cnAm nuli^ti» dau rA cOpi^j ItBi-^ 

te^4^^j^^.]}Mbritikrus. Edu- tcfcerr- tfiiditttttsr, inqukj caJT* 

xcfant enlm legioines & i^b caftds ra stirfifH e Afi/oiu <cn:cAfum t? ■ ^ j 

inadem inftruficeram. tinfHfHT , ntdr vtnqae m cafirjt 

fuls impeitac ne tela in hoftes ia- z^i.Mifcfndi. Knfjt f*torm^0*f^^ 

ciam.ne irruentibus fe ofjKmant. If a j ii>. 7 ► -< C 1 00 mtrttfq nr /« •-r , ^ 

tyf.Vinciturhaud rratUjt^c.2 »^**"* i tTntifcrrr mrk, %vA Sc aHJI^^ 

KonmorinritttrinukTfltdtradi- Jes^.mtVTrjjr/i copts MArrn^ , 1 

num viftoris ,qai defp^ti & mo- i^s- ^^ i^^iJi iN4i<"'rj ,t^r. j Sot% (em 

ritnri niunt in media arma< cu^ ixq u e f f ros ant m' d^I ort? rec^ ^ 

. 47^.Vilis adeJHutU/kt&c.^^Mor' «is vuTnnijart pu^ni vehtmtfntl» , 

tis fecura^ tnm pert«fa. acL c n ^Ai t n r ft- v It lh-' ; ij uo d *i v iSw 4 

*7BJucu9»Aetrtadiir,&c.]f9on ff nriini ft illi vulnus inrti jfitlc deX.* 

^«uinl>et} glJid* Son gaudebu re- ttcftet pr|'liurtj jsttftry ijfcunt i«M>a^ ^ 

p^tha »0». ffliiciu t^ngtifJi^hitr,^mfnEi>* '' 



^/ 



^^''t't^'^>rr.g«,pre,„,turf^ft,g,^c^„p,^ ^ 
Nm]e fAm. pemt,tf,Um IwgeUce rtl,a^ ' 
Merfer,t ^Ji[ir,jfcrH,atorf.,il,d„^ ^«,,. 
Nm t^men a„t tetit, jdimerunt curfhM ^««„^ 
a^^^ut micuere n<,m,percuff« p„»„teSa„te, • 
'^''^r.'»ecexjg«„f,/f.mrf„JM„arire, ' 
^uf tmfuift leui tur&atur gUrea vena 

T„»cexL,ufiafufermultof„dore iuue»„„ 
Ex,r^h,t„rduri, flu«m Uf,t^ met»ll„. 

^"SQ^^l"^'^'-,'' poffe., fcc,,tolerare^^f,re,, 
"ami. id profiinda tamoi , aax V», «>«.„^ • ^ 



«iuirhi 



1/2 M.Annjei LvCANf 

C9rf9rafuflentaHt^fults^menfafi[U€y€t^fi 
^uxdium fecere famem-fi motlms aruum 
Vrodtdit humorem,fitigues mim»swtraque vtehi^ 

3 10 Exprimit orafuper, ni^ofiturhidalimo 
CoUuutes immota Mcettcadtt o^msin haufhts 
Certatimoyfccenosmiles'.mortenf€pt€recefity 
Quas nottet 'Viilurusyaquaa : ritttepteferarum 
DtfitntasficcantfecudeSi^ iaSte negato^ 

• 1 5 Sordidf^s exhatdftoforltetur abnjherefangHis, 
Tunc herhasfroHdefifue teru^ti^ rore 7Hadetite$>' 
Dtfiringtmtramosi ff) fl^^uos faltnitecrudtoy ' 
^rhoris aut tenera fttecos frefiere medulta* 
O fortuhati fugtens quos harharus hoftis 

5 1 o Fontihus immiflojhauitfer rura 'veneno, 

Hos itcet influuiosfaniem.tahemqueferarum, 

Taltida DHhtaiCafar^rtafcentiafaxis 

Infundas aconita ftdam^Romana juuenftfs 

Hon decefta hihet^torrentur vifceraflammay 

OrAipte 
▼enenatis ab hofte fontibus cx- 
tinfti fuere. quod feceruat ito Ro- 



j o8. ^UKitiumfecertfamem.2 
Efurie enim ipfa mlnus fitire vi- 
debantur. Sulfitiut. Si moUius 
*r»Mm,^c.]E*glebi$ terr«fuccu- 
lentioris humorem manibus am- 
babus exprimebant. 

ju.CaJit omnU »»,<^c.]Totas 
exercitus confluxit ad fordes has 
hauriendas ptenis manibns. 

lit.Morienfque r*cff(w.]Siti ex- 
hauftus mbrtique vidnus turbi- 
dam & cxnotam aquam bibit, 
guam feruand« vit« certus recu- 

i i^.DtfientMftccant pscudes.-] 
Sugunt pecudes, &laae deficien- 
te faniofum cxugunt Canguinem. 
3 16. Terunti &c.'} contundunc 
vt fuccum eliciant. 
J17. Palmite crudo.2 Vitispalmi- 



martos eum profequentes bar^ui 
hoftes ittguniu rex Namtdiar, 
Mithridates Ponti rex^luba Mau- 
riuniar. 

J2I. Hos licet in, &e.'\ <^aod fi 
fonces veneno ferpentiam 'tat 
ferarum Carfar coram h&feciflet, 
prudentes fcientefque Pdttfelu&i 
parati ersnt bibere. 

322. FitUids. 3 Palforeminda- 
centia. DiSFdity Csfar^'} Crerenfi. 
!n rdae ( Phry. 



bus, quam tamen 

giam aut^m exponit inferpres) 
>ugis nafci rcribit Nlcander in 
Alexipharmacis. Nifcentim^ d^.J 
Vnde & nomen li ^- atieentmka 
eiiXHlM dJmn eiftCKiisri<nf 

. opifjMic. Nicand.Q<ftf qMtamaf- 

tes nouitios, crudost hoc eft,non- cuntur dura, viuacit caute^grt' 
aum fole coaos,coUigebat, vnde fles acomta vocam^Ouyixus tJUc- 
& fuccum exprimebant. Hortenf tamorphofeos. 
-, J i9.0fortunaei, &c.2Hi$ fefi- |,^. Torrentur vifeera. iJVrath 
uorcs pogta eos prQOuacaa^ qui tnr BamaU iotoUrabiU fitis. 



CiviLy Belli LiB.lV- 173 

31^ Oracfueficca r$gent fquamofis ajjfera Impiis » 
^am marcent ven4 > nulloque hum$re rigatus 
^erts alterntisangf^at fulmo m^atust 
H efcfjfo que nocent fitjpiria dura palato* 
Tandunt orafitsy no^rnumqtte aira caftant* 

3 3 o Expedant tmkres >. e^terum modo ctm&a natabant 
Impulfu , ^ ficcis 'vultus in nubijms harent. 
^oque magts miferos vndajeiuniafoltMnt, 
i>ion fufer arentem Meroen, Cancrtejue fuh axty 
Qua nudiGaramantes arant,federe ifedinter 

3 3 5 ^tagftaptem Sicoriniy^ rafidum defrenfus iherum 
Sfeitat^i^ict^osfttiens exercitus amttes* 

J^amdotniti ce^erejduces i faclf^e fetendA 
^u^or ddmfMtisJufflex Afranius armis> 
Ser^amtnes in caflra trahens hoBilia turmas^ 

3 40 Viiioris (tettt ante fedes. feruatafrecanti 
Maje^as , nonfraita malis , interc^ue friorem 

Tortunamf 



|2 ^ JJ»^*nr.]AfpM-a funt.i'^»*- 
'mms «j^^ir* iinguit. ] Afperis 
areCcentibas , yti videre cft in iis 
^ui febri laborant. 

j »7. •Alttmos tmtufat pul- 
9^0 meatm, ,} Hetpirationes » 
trUjj u<ariobut "5 G¥.n^9lu/. 

j t9^Refdffoquei(^.}Bi^itccati 
cea vlcerato exafperato. Sujpi^ 
wta^l Halitus, emisfiones anhelx, 
^i^eifurpirioiididii, qiui di£6cul- 
ter retfirznt.S ulpit. 
, 3 j o.Modo cunka t&c. }ln tem- 
pefiate & inuodatione Sicoris.fu- 
pra vcrfu jfo. 

j j I " H£rent in nuhiBut. J Spe- 
^ant nubes pluuiam non emit- 
ttonesjtulpit, 

f Jl** ^u^oquc magis miferos^ 
&C.'} Vt magis fiti irritarentiu-, 
erant inter duo flumina ets conf- 
plcua. Sic Otud. Non faeile efu- 
'riens fo/ita retinehere menfk^ 
Portif equMt vifafemper adhin^ 
nit equ».T)xm penphrafticds/£iM< 
mum vndA^\\va voax.Sc foluere 
jft0 ismatc Ce^ liibeU^e* Sut. 



pft.Hortenf^jtoque ma.giti&c.J 
Et quod vehementius fitim inip- 
tare pofiet , obiedUs potentias 
mouentibtts. 
$ $ $ .Meroen."] Nili infuIamC*»- 
crique fub axe.'\ Sub Tropico 
Cancri , gui limes eA torridx 
Zoa«. 

JJ4. Garamantes arant.JLi^j^ 
pop. 

$37' fitm domiti cejfere duces."] 
Tandem omnibus rebus obfesfi, 
quartum jam diera fine pabulo re- 
tentis jumentis aqus,llgni & firu- 
menti inopia.colloqiuum petunt, 
& id fi fieriposfit,(emoto alnili- 
ttbus loco , vbi id k Cxfare nega- 
tum,&palam fi colloqui veUeot, 
conceflum eft: datur obfidis loco 
fili* Afranii.venitur in locum qufr 
CzCar deligit : audiente vtroque 
exercitu. loquitur Afiranius , &c« 
Comment.de bello civ. i . 

$ 38. Damnatti > &c,2 Abiedis^ 
improbatoque bello. 
34o.SeruataJfrecati ,^c.]Vtcum- 
que fupplexa mediam tam€ quan^ 
U l 



34 f NondewpdtforrhVi^iUd^^tA^^m^^^^^^^ 
At 9iuHtfaahMefii\ttmUiU^fammi7'^'^^^ 

NenfamsfiMdffsApnm^i ^c^/^i^f^lif^^^ 
Confilits hmica iuis.nbs dm^nthUBim'' ' 'S ^' ^ 

ISofnMemPcmsU iuci^s ? ci^^)kt^f¥ifo^i ' " 
Dmm pdtnity fe^ndtdfidres^ r mf^imtdm^t^^ 
Tradimmmfpevias gitaesrHferimt^r^im''^' \ ^ 
Sefnrnm^ue oryisfari>MtrfoJtnr£ai^ii^h^^^'' 
J^ccrkfireffufuscamfistihiMUfe^^t'''^ ' *' 

3f5 HecferrumylafMuem4nus\itoch0fii§u 

Quodniinc^Uyignofce tuk*nH ma^^tM^y^ ' 
0//## desfefiiSyVitifmpatkf&iiymrmfm: ' "^ ' * "^ 



<Um inter fmwktaak pridrem 
profperam at^ue; tuoc ^u^ rfain« 
retiaet dignitatem , cam duds 
^uam vi^i memor< 

i^z.OmnmviSti^&c.^lHec inter 
Istam fortunaiu. 9c aduerfam, 
qulcquam ejiis miijefiati <lira'tnur 
t«m eft ^ fed omni^. .vifti ducis 
prat fc tulit, ho<; eft^^, officium cx- 
hibebat./ftfww/r 

J4i. ^f<«rtf p€S}0re pofiit.'] im- 
pauidojf n vtrum^ue P^ijco. 

^4y. JJ^orrAf MptffnaOjCrc'} Q^i 
HMhihoneibuiiAiortem in^rrem. 

147. Dignum donanda , ^c.l 
Q^od te digmim exiftUiiem 9 
^uovitx beneficium accipiam. 

J48. Ntmpa^nufiiidiit dgimurt 
<^<:.]Non ftcuti fumus partes^ut 
Pompeiaox ^dUonis ftudio arma 
aduerfus te induimus poft ipo- 
tum hoc beilum : fed iam ante 
cum eflemus Pompeji duces^ le- 

fationis muneri» quantum in nrv 
b eraj; fi( quoad licuit , fidem 
prcftltmiiis . cedimus i^do 4iis 
& necesfiuw Eatali,neque moram 
iojiciaim fostusucf ^uo iniattstt 




eurtett^qiwte fi^i.^ 

rebus .» tuae digiutan aa 

■ Ctijriiit. ' " ' ■ " '" 

inij^Loc agere foLtun^iii ^, ^ire 

il ^.Traiiimitf f^n/p^rtMt&c.i 
Tnj fidci irJLdiinus rxerclf u( nob 
ilro^ cum Hlfp*"^^'*' ^ta vt tibif^ 
curo dc nobis St metu occidfp^ 

Uf riu j Poinp c i Lim m Oj ^e ntc ^' " ' 

PctiTis^iiniLjricUcarum pflc dirn^. 
nimn pLiiculLirum , qi4£ ^ ter|(s . 
flb Hil[T4infs ^' KjU$ poJHetit tnf 

t^od^ Lncruej^aim tibi cedarDUT 
VL^toiijm, qiio f4ciiloj' In noj.de-^ 
bts £?T{r j quod tuo veliEiiaTT fit- 
muv t^orLfiilio , <jui rmneni ^J^ijilt 
laiiortLin visitcrtdi fine f^|;uini^^ 

Chiius i^nEmn v^iocionem li JKetlo* 



JJ7 



ifl*rjiSf» ^ drt. ] aeil0 



n^tt^f^^l^^J^ keU^,fa^^V9qui^rf^tfsf. 
Jncuiii^j^tii^^y^ri^^ tf^rbat. 

C^dstj^ut^Jkdf^l^^5Hem tamgurpteflems 
P^tfcex^us^ fiff fofcti a^u^.fnox rahra neruts, 
Et welre^ihte viris,6 frod$iarerum 
^LM^sesynune^uam faruo contentafotatstT 
^5 £^i§M4fii9rum tef^atfelagoque cihrnm 

*' S^i^te^uadf farm ($€&$t froducere viramr' 

iJtiitilplfumus JilJLTfuiies^icno- mTJiW &afdenslitis. ^^ 

t)is fdrcutuhi prtitidv' ac W fciTQ j7i- Morbw e^ni. ] Sitis m- 

♦uo »d!rttei^L'cioiu^nj accuhulnc. ^ti»^ , qiMC Wbcndo crefcc- 

inus ortriTief. pirtatsiur toiiir.i , nj? bat. # 

v!6ti coginiut fequi ru.& fi giii j-y i. jMox roboratferuu.'} Mox 

^^t^U &r tti tntipho t. rediei'e niilttibus aqua refcais vi- 

|e4.V7T<m^'i^i6^rOV»"tbn'-m resr priiiinae. 
^ bcllii Bf.tmjiurtitiitcm JntlulpL^c, jirj-d />/oi/^rt ^^•tfilOccafione a ^ 

'^ia^. InfiA pUzu^ntrst fn:it^yA beneficioaqUierediiltaB ,exclirrit 

picti. 3 Ftui^e inrer duccs raucl' poeta Ih deteaationcm luxos de- 

fci otin dubiic vtTiuptr, i[iti.r ml- licatorumv 
|||-^5 ^ j 7 .1 . P.t r Hff toitf r nr :i [ji r^t n . j i: 3 • 



b^^i 



j 7 .1 . P.t r rio toitf ..' nr :< f j« r*f n . j i: 3 

Incufioditoi^.&c. ]K6 inter-^ q w* f j grl e r» ran ru r . 
f,iibnmerdiftos. j^s^mUnofitfitTfft^y^f:^}^^- 

.*r«^*iti;. J TJirbida reddit , qiie id dcirctiis urLLiun , fcil jA 

,»„», ^fatetttribltMbendi atildus. gloriam i' oftenHtionera.PerroJi* 

•' A eiJGi^hfiH» mutm ,eJ^.]Lari ] ni ejnofii inia ^ft ,&<^^ 
^^M&T&fint! ^k^tmime Itittfmiif- i-t^.Diffnt , &i-: ] Ex bls A fi-a - 

S|i' liaidAus^pIerlFqtte fphitum nlamY , qiiov reftituk oon vIj- 

SSiftrhiki^. ' TiumnijMle&veti«ifedaquailm- 

jW*. F^»^.l Knerm «ttttttris & -* 



plc\ 



17^ M^AnnwBi Lvcani 

Et ipkmtmm mittdt^petat, non er$git agror 
IftMh iga9U difffffm cortfuU BMcchus : 

3 1 o Non aurOimtirrhdeitte ^tiunt ifedgurgite purt 
Vttaredtt^fittisefi fofulin fittmuf^ue Cerefjuey 
Heu miferh^ leUagerunt. Tunc arma reline^uef^P 
ViBori mdesfpoUato feBore tutus^ 
Jnnocuufeptefuas curarum l$her $n vrhes 

1 8 f Sfargstur, 6 tftantum donata face fothos 
Excu^s 'unefuamferrum uihraffe iacertis 
Pomftuit, toUrajfe ftim , fruftratiue rogaffe 
Trofiera hella Deos. nemfe vfis Marte fecund» 
Tot dsthia refkmt acies > tet in orhe iahores : 

3 ^O f? mmfuamfirtuna lahetfucce^ihutancefs,^ 

Vineendkm- 

^■79,'iJoUilis ignoto^c.1 Kobile tamen Abrdlf/idl^ non (it ; fi^d ar 

▼inumOpimto, Ccf.& Philippo» ilU bai>eant,qno contrareytipof-- 

▼el alio propcer vetuftatem i gno- fint.proinde arma tradant,exerci- 

tonobis ConTule reconditum.Cii- tum dimittant , proutnciii exce» 

filttuo dijfHfum confule , inquit dant,domictlittm aut pofleffion» 

luuenalis tcuimpatnamjfitutum' qui in Hifpania habent,ftatifiiyre> 

quejene£^$tf_ Deleuit mulra vete* Uqui ad Varum fluii.dimittaiitiir« 

risfuligine tefiaiqwm vide Sat. s* Comment.ctu.beL r. 

^i.|o.<fc qnz nos ibi. rBj.Tutmy&CiHKptuau i 



1 8 o. NoH^ 4 urOt&c^l Non aureis iU^us diWmturXauet Ccfar vti 

pocuUs murrhinirque. de quibus aiud eis noceatur«ne quis inuinu 

vide quar nos ad epift. 1 1 j .Martia. lactamento cogatur.Addit etiam». 

hh.\t^.6urgite.furo.-'\ Aquamera vt ouid quifque eorum in beUa 

&nmplici. amiferitreftitttatur,&c.Coiiiniea. 

1 8 1 . SAtK efl popuiu , &c. ] Da ciu.bel. i . 

mthi polentam & aquam inquit ^^$.0 quantum^cnempt tfitt 

£picarus,& cum loue ipfo de fe- &c. 1 O quam poenituit Afrania. 

hciute contendertm,Seiiec. epiftw uos continuati tandin belU , de^ 

& AeUan.var.hiftur.Ub. 4. cap. i r* tredatx deditioniSjrenun inopie 

«PTO» ACW3» , -TTcw yof ^UfA.u vltra quam opiw ewt perpcfl», 

jr»^-..Lj- ««'— «,A- i^trrii. B*. votorum pro felid bcUo ad deof 

V isw/» •» •«."• non exaudientes loltcite concep» 

wii 1» «r« ^^mn jwXJiv d\iut torum, eoque magis cum videant 

^tovoi AM/U*e^ ttx.tnt TnSixtuQ' viaoribus reftare tot pugnamm 

«/[• i»(rp«vo«.Menand. difcrimina,8fc. 

}8». Heu miferi, qui beUa ge^ i9o.Vt nuncjuamfortuna, &cA 

rMnr.JHcaquot labores fubeundi, Et quamuts tortuna conftans adC- 

quot mi(eri« perferendje iis qiii piret iis profpera,multo tanaen lat- 

caftrafequuntur.ru«c4rm<t,eSrc.3 bore fif fanguine viaorias ils coa- 

later alia C«far refponde at : fe lHtar3LS.Lahetfuece(^ihM.1iJuiet^ 

aunc id non agere vt ab iUis ab- ^ fecundis rebus, id quod incertft 

duftum eKcrcitu teneat ipfe,quod erat futurunLHfrrtfi^«v. 



fTsncindumwsts ittrrMfmndeHdasmomneis' 
£ft<mor, f$ C^ftt fer^ot fuAfatafet^enAHS. 
Feisx 9 qmf^it msmdi nutante rufua, 
f^oJMceat iamfcire hco, nm frceliaftjfos 

l^ 5 ytU wcofist^ certos mn rumfum cUj^ica fomnm. 
Jam contuK, naticpte rudes^ ^ fordida teita^ 
Etnendedu^s recipitfua terracotonos. 
Hoc tfuoi^ue^focuris onerisfortuna remiftt^ 
^oUicitus\menti quod ahefifauor i itle faiufii^ 

At^QEftauBor , dux illefuit.fic fneliafoli 
Felices nuUo fpeBant ciuilia 'uoto, 

Ndn eadem beUitotum fortunafer orbem 
ConBttit'. infartes aiiijuidfedCeJarsfau/aefi, 

fgi.Tnras fundedus in omnek^ 
*^tf.3 Macedoniam, Aeg7ptutn,A- 
frkam, HUpaniant rucTus : . omoe», 
qrbis partes. 

rg^.Per tfit /}iA^&c:?^rtcit btl; 
t»ru & fortiia«c tncertos euentus. 
ig^.Feii^.quifotuit , &c, ] Fe- 
lices r^n^ hps. Afranianos ,mitbus, 
«im.caecers onmes mundi partes 
iti.imniimv^tUareat ,pemiiflum 
<ft in CtMtetlure , lareiecreto tu- 
^que te^,Ieni perfrui otio« 

jpy. C*rtosn9n rumfunt»&t.1 
HequgvxfitAturciaJ^co milestru- 
^Horat.s.ep. Martia, cui fomnos 
dafiica fulfafugant.TVb\x% 

396'Sordtda teff-a.lHumti hco 
fid certafedet Sordidaparuafor- 
tuna domm^ Sen.herc. Fu.-j^f.ipg. 

J97.£r »0» deduetost&c.l Q;ti- 
bus npn oput eflfet finem belK 
>tx|>eaare,vt fibi viftoribus 8c ve- 
ceratt!» in^colonias alio dedudHs 
^sigrtarentur agri. j^fo» deduihs 
e§ 'onos. 3 Antequam deducerentu r; 
quod non contingebat nifi vete- 
ranis & vidoribus.Grd^. 



Cxf^i^ nouo beneficid. itaque 
irtale ift vulgaci»IJb.legltur/>«uor« 
^befifauor.2 Ka reAiiis M$. Li- 
berauttillos Eortuna ab vna ma- 
xima moleftia, ftudio fcil.partiu: 
Vtercunque vicerit, ferent facile; 
alteri parti ob facramitum vetus; 
alteri ob recens benefictum bene« . 
uolentes. Gr<7«w. • 

Aoi.Non eadembeMi» &c.2 *AU' 
dite L. Fhrumlih./^cap.t' huius 
loci expojitorem atque imitatore.. 
Aliquid tamen aduerfus abfen- 
tem ducem aufa fortuna eft drca^ 
Illjrium, &c. Q^iippe cum fouces. 
Adriatlci maris iufsi occupare Do-. 
labella & Antonius , ille llliricos 
hlc Cbrcyrxo litore caftra pofui^-. 
fent;iam maria late tenente Pora- 
peio , repente caftra legatus eius 
O^uius, & Libo cum ingentibu»; 
copiis clafsicorum vtrinque cir- 
cumuehit» deditioneiiifaines^ex- 
torfit Antonio. Mifla^ qupque i', 
Bafilo in auxilium eiu^^rat^Stqua'. 
les inopia nautuni.fe^erst »^ noua.. 
PompetanoruiQ arte Ciiicum <i6its. 
'i99'SoUicitw menti j&c.l<^oA fub mari fftnibus, capt»qUafi per 
|>artium ftudio vacantes neuW indi{nti^nfi« duastamen seftus ex' 
^licite faueant, neutri vi&oriam plicuit:vna,au« op^^erginos fere-% 
voueant, vtiique ex aequo obliga'. bat,in.vadis hxfit, memorandum* 
*«?oinpeb j^ veterji fitcraiDcatoi ^uc pofteris caUtum dedit^o^^p^* 



fllicMUci v^nfifmwime ^>»r^r«*»i j^* iv.^v - 

Ciaudi$§ir>dMr€hra ftfdens Jdfiir^M» in<v^7^ ' 

CamtMS a^fmurfit-helfiyji/^a rHitd^ - ^ 

41 o Exftsffsat ^0*4 t¥tMifiimtsxmnf*M^ tdlm r 

Milesy^ ttfte^fo msfersfi \iM^mA»ts aris9 
Cafitfrumfiee^ de cefiite ntiftftnifitfrhaf* 
41 S f? frtfimm adnerfa f^ct^s sn iitfffe^f^nrM ■ 
Bt BaJHsm. yMre^dmem : nmafmff^ffK^^^f^ 

fufi VMlique ej^erdcus per totum Jllius.creilo.quam.Ptpi;;». Gcq- . 
4iemtela£iimnu^t,&cumexkum 'graph. adtaQeatem Libarmza^- 
yirtttsnoahabexvt^, neindedi- nouir 
tipaem yeiuret , bortj^ase ttibv- 
no Vttk^jniitiiis vQSibus » 'mCe 
can^uirit, . 

404- '^^f^rii *Adri^^2 * — ■ — - ' 

<^a jnare A4tiatiCMm aUoit Salp. m4o 4uoni,t^lPiA M^ 
A^ opp.D«Iih4ti« in pULte exporr Jutm iiMktu& > ; ^ 
reaa«. UetmolaQ^^oWtf* . 

plag^ ia quam^ecumt amnit. 
Jhforttnfiw.Jaaff,^ Fluil. pali^ 
tiz iuxta Salooa^ m^ Adria^ 
tmn inflttens, verfu^ Ocdd. . 

40^« Cwvn»i^.J.Omntno ^um 
M9. legendum eft. CuriJSfum' 
x:unaas vocat Pfiniais ii^ ai. 
Kvgp^ii h«e par$ Strabonl. 
iSrmtit. Cttrmtm^i Non fttnc jU^ 
Vtundufini» vt vtdtSuipltljus a k 
..Cmepfibiii oriun^i ■, vt jfimM lU 
■ en&s4 



noUit Curi^k^» cuius duo op^*^ . 
d^ii^ Pimlfinium^^ <(iVS^ 
V<£$am ho^ <U4 qredi^ HWfft- 
iaiir» tS) Migiram hUJmvim > ^ - 
CcncjMram j«mim%a|»v«d«jff(iC^ 
Dr40 4um,ti2!^ MimnmJet^ 

limiUdetU&>;^ '.<.ija. . f »' 

obfidfltur .daau^«. >jl^.j O^aiMP 
tii>Qtkp.\A extrem^ j9r%pj|bn»M* 
C^C)«aia4iUJbterMiV.v^u)f««fff 
01^«] C Juit«No0 M«»iiro w> jH ^ ' 
Beundttfii Oibfifi^ifte^ 
traie^i|riu.« ^'. -^ <t- > bri' 

nus vtique ,& loc^. mtHjea lal» 
muiMttta^ jii&.i«ofi«lEi|aBC«K4 
pohulipreltat fOjiKC 

i^S?^vidi«f«dovM DofaMis 



bro a.#f.tf.T«. Kon Cretei&sau. ijeib,&.B«0ttm to aduttftyteif 
xiliares vt Omnibonus. Ropugnat mott > conMiM «i^ aQu» MfT 
loci4e(3a4pCto,&qtti[ttitasfjrUar"s^oae: «iu^e.'Sed km^wlifa 
b«.eeftalutc^Qpe Salonas^.Iav- flonB >> vtinodo. 4/#<il»*^f^ 
cirdter 44;nonBruaduiittiiK 42.3, M.l lHyriC^i^vbi Doiaben* i^ 
lipclnjtajia^5ue|nfttli|,31* itt^ Sutfit'. -^ 

II|jrricoJ*on funt K>ip»»c.Vi^lfc- 416^ ^afl^tn yi^* dutem*^ 
jur ergo IncoUe voius «xiiaiin- clafsis prafffdum i Opiterfioo- 
*iU».taa«|aia4|b.i..cap.^^.v<^ ^jjujp^, 

417-^*- 



410. NMtpqm^^f^^^^fH^fi^WMtAmdiifmcyUiffd , 
Ordsmbm gemm^^^i^^tf^ tMeiftl^ttbf^» > ' >. 
Remi^imm xfedyijmdtr^hihiiSxCMiQ^imdediti 4^ori 

Quod 9€Q.vel^^ef4tt^e< oferts' yerheret lifuUm^ - 
Tstncfrtt^fiitH^mtuthdt^^fededimdtts vwdt$- 
^fimi 4$^i^fimq^ m4ri fus4cmettr aren^ ^ 
I^mpte .teMevnerefceyamf Uti^s fente^ 
M^Mffff rdtis from» defertmr lAff^frefimdOy ^ 
•' ^'Boftmim^eemHttsusmSmfmfer^mrdmatmrir'' '• 
%u J^iffff\t!i trein^mtU t^m/mt^t mimMntia fimnis* ! 
i-,su'ui'. "< ... • NUu/fr 

^^liO^dm^^mAer^.^^tifiMm hui Srachio ifi* ttMn/h. 

''>%i»$imM^tt!t^itdiiim» tiarin^Mit 42 z . Obliq um «/«mu.I TMibdli ex ■ 
y4ffiMitUMhlk9AtteniiKH9naat, aloo. 

'f'>iiv8,S^d^ firmnjmndif ,^J} ? 4*r^*i:f»rtir,^<.3Nec*abct4-e- 
Sed cootextt rcapbdf iimnit&ma- marlierdriitculiiociRtitof^it. fn - 

NgtMrtom cicticrr^iMaf iiila4uplid jrotc.lta tatenbnttj^ nitrd ^ i u- 
-#rfi«kcoltoQMas,qttastrabil>itrdr .^^iHinasispuKibatlir.i^M/ft.fy.jir. 

'^^eMts:^ fkMne viaaas «omUmis 4^5 .^«oe /iri^r'} O^odWI inft^i 

«fldtei^tirimiRiuitJMttaebgecra.. icapha^.TtfrcMtfAf^.J Q^odmif* • 
K li ci q pp l a^^iitaplmlBikwtata. ^q^gito teawgerapparertdt^ 
H-MMlf iha»q«ti .«an ▼idebaiiMr, ^t^^/Cmtufre^eferue^nr^&e . J \ 
tntra {e^^os fcapharB W <»tria- 'ObOfmatar «Aos maris > vt cum 1 
*^#e acdtova ptopeUebatui; Varie vndaraoicefliixifiltit jainftraaa 

^^'^kUem^mthi iMidtm ^ ^Nr. dedodaqaettaiicia». ^ 
^nnukemutmmiJtkhacs^Utio.iiu- r . M^efiueauem»ri'^c.'\ Tiw» ^ 
jufmedi ratem h Marco^m^me eninialtitts IFttora attottumur, 8c : 
JbunduSi ^mttnstmm' ..tmmtimf dne%nnXHr.Uertenf„ 
«*.4ivtfr ^om^ciuuhLi, iuaf^ > ^^p.titmqu^reUhemit&Ci^iian^ > 

»mifa£tat^ettremet,NeqtiMdeeeii^ Sne teHuo.fftaib extendece vide> 

^to^lfatmmut , ame-iCafarU-M^ueu^ twcXitnS' 
tutm ftttcme.Qj^ipturfamam * 4^». Eegemine^ctttdttt.%X duK c 

.aii «4i«r« diuetjmum rerum^ t^^-j yna.trirein«s : qua» ratis «urrtnij > 
*m im mi^ie € 9rmH,temmfum ctmftt- tabulatis iifqae- pinnatis aiaoira 1 
^ame f tlon ea fumfioma vt ^u- , fuperemlnet. 
enerufdem velaitaftruevt^nonea \ ^i^.Td^ulatarminamrtepmm.J ] 
^nte vtfiHeiH itMm^ leQot, cen^ Eminenria excelfis pinnis : /iue, , 
farcinatismedaciifludifiekri. ftk- qund quum ,iaouGnrur naues «i ^ 
.fueUMjieliermMcommtntettrmmr .f mistturioi,h|oc iUinc laixieiittir. ^ 

Sjbc*. 



iS^o >'M. Ann^i Lvcawi 

Nolutt UljricA cuflos OitAmm 'vtfd^ 
ConfeBsm tenta^e r^tem , ceierif^tte carisoM 

43 y Continststi curfu crefcat dum fr^d^i fecundo l 
Et temere sngrejfos refetendsMs snssstatad aqnott 
Pace marss, Ssc dum pansdosformsdsne ceruas. 
ClaudatpdoraiA metue^tes aerapenna x. 

Aut dum dsf^ofstu attoilat retsa 'uarss 
440 Venatoty tenet ora Usdsclamofa Molofis \ 
Sfartanosy Cretafyue U^at : ne^ creditttr vUsi 
Sylua cantt ^ffi^f^pre^o ve^sgsa rfiffro, 
CoUsgtt% ^prada nefcst latrarertfertai 
ContentustremsdomonBraffe^ubsltaloro* 

44 f Necmora, complentur snolesioutde^t petstks 
InfHladeferstssar ratsbus: fsso temfore frsmas 
hnfulsp ad no^em S4sm luss.extrema tenekras* . 

Att 
bus retia feriscrigunjtur , Grzc. 



Sic Virgil.de e<juo Ducateo : Me^* 
dUj ue nun.%m ilUbuur i/rfe.Piii- 
n« propri^ murprum funt miaae, 
Gi',^im'K^eii Belg.p« cnnteelen. 
41 3.Noluh I/iyricd,&e.'}0(ksMi* 
poefeAus Pompe^aaar dafiis ad 
Ciif^odiam lIlTrici licoris , notuit 
ilvitim ratim inuadere , Ced conti- 
rV"t fe dQnecreUquae triremes tu- 
tsefugaE fpe alleaxin maredef- 
^enderent. 

4^6.£/ temere ingrejfas.^j^vum 
circumfpe&^ promotos , elicit ad 
repetcfidum mare , quam diu ptue 
iUi efletjhoc eft,lio<tes abefiVnt. 

49.7 .5ic dum PAuidoSi&c.^Q^- 
liter venatiMr indaglnem tcndehs 
fufpeodit formidinemiceu liaeam, 
retis genus, id eft plunus verfico- 
loribus atque a,d odorem yftulatis 
iAtertexti,quo cerui territi in ve- 
r*s plagas irruznti P unice ^ue agi- 
tant fAuidos formdtne pennA. 
Virg. j. Georg.vide &Nem.e(iani 
Cynegetita.Pieri j Hieroglypb .7.SC 
quz nos ad Sen-Hippol .1^1.46. 

4} 9.^noitAe retia ^&c. ^ Ertgat 
rei^a perticis furcatis.l^4r«^.]Vars 
irei vari , persic^ » furcul^ qui- 



C3c'xijuc ffX"^''^*^' M%'Stanfen,. 
^^cTenet ora, leuts clatnofa Mt- 
lofii.^ytie latratu fcras terreant../f r 
vos UxM Canihm tacitit nuttite 
habena4 : Temant aares Utra Mo^. 
loffos. Et pugnaces tendant Crejfa 
Fortia trito vineuU coUo, »^. 
Spartanos Xgenm /ift audax %Am: 
dumqueferay) nodo cautm Pro- 
piore Uga.venifft tempmy Cum U- 
tratu faua faxa fonent.Nunc d»- 
m^i narefagaci Captent aurae^ 
lujhaque preffp Qj^arans^ rofir», 
Senec. Hippol. t^o . & «^uac oos 
ibl-Wo/5/?i.3Canes Epirotici. 

441. Cretaf<iue Uiat.'} Cetcnfes 
caoes. . 

444. Comtentm tremuUk , &e. ] 
Concuflb loro admonec veoato-- 
rem inuen^ ferat.Loro.^Cauda. 

^S'Comptentur motfis ^c. ] Ra- 
tibu$ impooumuf miliceji. 

4^6; Inf^la deferieur raeibm.y 
Cercyra, Curida, M«l«aa de qu> 
fapra, ad .^f. 406.. g^ e^pore. ] 
Crepufculo. 

^->.lmpulit ad »9??fm.]rt«logf* 
dum : nou impedtt, aut, impetu, 
Offtt. 44».P«^ 



CiviLis Belli LibJV^ iSi 

^ PomfetMnusfraudes inneBerc ponto 
uiMftsefua. farat arte Ctlfx,fajfufque njocare 

4 j o Summa frett%medto fujfendtt 'utncula fonto^ 
£t lax4U fluitare ^it reltgatque catenas 
SMfisayilljruaJcoftdis, necprimay neciUat 
Qp^^fequitur^ tardata ratis :fid tertia moles 
Hafit 3 ^ ad cautes adducfo fune fecuta eft» 

4^ f Imfendent cauafaxamari : rutturaq'4efemfeff 
Stat (mtrum^ moles : ^fUuisaquor inumhrat. 
Hucfra^as ^uilone ratesy ft^merfdi^ue fontue; 
Corforafape tuHt, cactfqt^ abfconditin antris : 
Reftituit rufes teElttm mare^ cumque CAuerrn, 

4^0 Euomuere fretum , contorfi.njorticis vnda. 
Tauromentpanam vincuntferuore (^aryhdiniM. 
Hic Ofttergtnis moles onerata colonis 
Con(iittt\ hanc omni fuffes flatione foluta\ 
Circs^eunt t ali\ rufes, aclittorji comflent* 

4^5 Vultejtu tacitas fenfit fub^rgifejratidesi 
(Dux erat iiie ratis Yfrufhra qui linculaferron 
Rumfere conatus^ fofcitf^efrctlia ntdla^ 

JncerfUi 
^^9.Pomffeianm,&c.'} Pompcii porji fdlicet & lumes , quz per- 

&m panes fecutus.Ub.j.i^.szS. trafta ad has cauernasideinde ite- 
44.9. %Antiqua, &c. ] Pirattca. v%xvcit\xom\xntMV.Grotius Refiituif 

Vacarey&c.^Son apparentibus in rupes teSfum mare ^&c^Sco^ulus 

faperficie maris vinculis.. abiorpros flu<%a's refundit : inftar 

45} .r»rdaea> ratu.1 Retenra Hi- Charybdis cui hanc rupem coni- 

fvz^zd irt.^i.Tertia mnlesy&c'] parat , imo harathri ter X**Wt* 

Ratis iUa ingens cuppb fuper- vafiosSorbetinabruftumjtuffM^ 

llruda , lik qua Opitergini vehe- rurjufquefub aura* Ert^it aleer» 

bantur. noj.Virg. } .Aeneid. 

4J5. C4««-/4>c*,^c.] Defcribit 491 .Tauromenisanamt&CJlux" 

flupem exefaan , exporredtam 9c ta Tauromeniu Sicilizopp*oflen-. 

t<uitur« nmilem,ad qoaro funibus ditur Charybdis,ad cuius litus eiu 

adducebatur ratis illa. ciutur,quf iilavorago abforprerat •, 

419'Refiieuit rupes teShim ma^ 45a.O/>«>*r5/»>r.]Opitergifi opp. 

»*."3 Scopuli abforptos flu^us re- eft Venetorum. Oderfo Leandro. 

feladunt.Sic antea Clarifl'. GrotUis ^S^.Pupfes fiatione.}^om^eiu^ 

l^gebat : deinde verd hanc fuam nc 

Gontefturam damnauit ; vtpore ^^f.T^Wr^^.jlnddiore pofiras« 

cui omnes Mss.refragantur, in il- ^tf^.Frrro.^Securi^^bipenni. Alij. 

Ib enlm ravim legitnr. Raptut Ieg/mn,id eft,catenas ferreas. 

— •— YQgjt ,£|4J j^ raptas, coi:- ^y-Iofcn^e^&c.r'] Accingit fe 

* flEL 



470 £^^h nmiMHVH^if^i^mMiMJEApf*rx.\.\ w^ ^. 
C$rcHmfuij^4$^e4if^, fl^mt . WJp M^^^f^numfc:^ 1 

llQX^l^cp»fr4Mbut«^^^«^m^imni HMeh^ 

475 IUxitmm^M^m^rMlmmv^wtiw^^Mti'*c 
Ijhera mn^Tjlfii^^mrMi^^Mj^MQ^jMMfmiMS^ < 
CQnfMlh^^^xf$tem*frAM^$^ w^tcm^ort^imt^. 
yaa br^MSi nMU4^fMf§9ii^3if» Umfm ju, illa . 

4^0 Infarw^ iMMW€U Mm^ umef^itrcfaNi^.^ ^ 
OmnfhMimc€i:t0 venfMrA^mffiren/i^. / 
Par^imiUMf, €fi^4iMfiV^^c^0M^\mmM i 
Perdete^^JiJS^em^i nnAmemMm^^Mm^^ iMci^> 
Acctrf^.iUmfafM m^^nM^ nm cogtNtr vUms \^ 
4^^ lUilc morJfMga atdldfatet *»fimtt 'VfidiqMe.nofh*^ 7 

Intentki 
AriHMrtaiiMr ibes fidiMtgiuiinf iini^ tcl6i)etur nobis miaor\ Tau^^ » , 
(rlla,afiMifu^sr 4Ut vift<c»ri« fpe. H^r. ikjfoctem viclnam & in llmine^n(>< 
^JMfuimfi^nfni bis ab i»oftc imminencem , nortra ^ 

. 47 L. PlertMm vijc mdt c^hm*m.^ ibanu pratdccapaili^', q uam (1 di u- 
-• ... « , _.^ . ... loWs vfurf "^ " * 



«uMu miinerU&.vai4ati€o(iftat. pt«- tunucumtensm nemo exploratum . 

jruoqac So^, ^^igjsXw mUidbus. i&lW«t quandiu (it vldiurusjxqut 

J»lonis.««£ertAuifb miUe. PrittU magnanimiutis laut efl j breuc 



^idem^.iti legioa*.CQiko«s iubet ^od rupeteft motnentum ac Jon- 
fcditerMvCV^cqulce» loricatot hShtmai quam. iperabas titam 
CXXXll.Vegcti«»ilb.2.cap^ - Bicidii|e,modo tpfe for^r inci- 

^76.JL§lfe9kn<»»vlf¥*,&c..'}0 di*. . 
luuenes Ubertace veftr^non vl«- 480. ^Admot» oceuttfrejkfo. ] 
.cra bfenem, liaoCoAOiftem fhtftu- Non ideo mihor ndf!nl !aus erir« . 
kL ^Ood mortem>nobis inf^emus 

-477*«€i({»/?« I» t*mfve r^hm.l q u^ vitart i^m aut diu (fii{erri,ob 
3reui vtcunqiie ^ W , difficiU tk vimhoftlumiioa^oc«ft.Qbamdiii 
Vericuloro.Vt Hararx>d. 10. lib.2. eoim vl6hirus ftt,'neiiiorcit:. Gr»' 
jbhM sngufiu ommtfM aequt t^s»^ 
fortis appare. ^^.^ceerfM dumfamlQ^iA 

478. Vifii breuis^ &t. ] Nemo dicat,iieit iam.ih vohintate^fitum 
«Dietatur Ai}ff fuifl»vit4m breuem', .eft , fpd in^ tiecef^ate , vtmoria- 
^fui ia illa vtcunq[iie breui tempus mur. Hgreenf Hot*^ n^ii^nr ivUm^ 
fiabuitfiSi mortis confciTcendJr* .&^.^ Moricogimtir: vetle^nori^ 
yi^ufquam adtmatur. non ita , neque eoim co^ittir vor 

479*Nccgloria ietf^C'}lH6^W loatas. VeriMn quod Yrget -aereC 



CcinIiif0tfet^0ti^ ftiMmf^ /L^mra ttfieh 
rrilftk^y^rts)fjt^mmk dxi^f^ MfitUfaxh: - 

\!SySf€&0lmm^em$mdiu0rfoi^tmWefa^^^ . 
Sefctc^ffid a^ffw mt^tntm^ themwdktttfatisi * 
Extm^wm f^i^»^^fttrasp^ti£CMn^Hefeit»Humk^ 
£xh$buit:mom/r^»tvBf)d^tij€rna^^ 
Milki4fi^iisytt^Jikknoj^a'^itue0ttfSi: 

$00 Nkns^fuixfft^^iidtim Mcmml^eCdTptrr 
' Bg^fm^Sfmfcimsss^^^mssmmtrtifisferfism,- 
Obfe^Sji t4nfi ,qua fs^ntfm defnus dm&rssK 

-■ '•^''' ■ - ■ '-' "" ^•;-- - ^fcindi^. 

liiMp,ye(ifn«s^& \n Tirtiateiii cpdft «o belli jtunwltu C9fi ^ iocerto 
tieced.5iti3. Qiikquid nectm,' eS ^^s autorc , 4u»n gloria la 
Mpitos vult- coinmune & omoe». t^vbSMoi^ 

jicijh no n parc r .it , Nu [1 V eril^ puL 4«^. V> fitm, 3 . Ka^ftitmmi» 

1e cf*(iaqflit la.imrgtTfiuslib. i. |m:o «^tir.^roMus.^ioqiiifigre^ 

<jp.i = .virjfet.)vultt]uni ea 0*4- .giorum<^cUto«am.iniiltti« vir- 

tiprtequafuismori potiusfiiide^ «MS inglorUi eft & fioe laiide 

tit ^ ^uiin m UoiUum potf rtirt ijp ojbruitui:, ^paiido ijiiieneben te- 

^cuire^L tajti lionotificti no .jiiac loriAm ai|be fteKauociir ; &. igiwv 

^pdJaifc , qul OijiicrgBiii ttjjjn retur^quis (ortiter dsn^canao ce- 

«rint . jeyh iEaquc liittnu Ctiitp d^erir. Tiini eniia.igniu»ifsi«uim . 

ii^.vE fupT4 TtC^^j. quenuiue p»r ^gtoria eomiratur. . 

4 » 7. ^lr^M ^rtt^ ^/f , j 1 ta re - Vjmf^ pwcl^w ..«adooia did^ 

t^^" *"* Hbn , gcujn f^Ttj;; qucfortes& magnanimi milites 

^^Jr, nortamis efiJm tt! praiio, iailataQapiUAa edUnt^ Hmtn- 

<irflj/i<tf, Q^ifi dkac ^ ft«ujmm> #1^,. 

alj q u i d , ij ut. tl necc fvi t i^ t n .^ rt 49P. - Cwiy(ffw» ; .] ConfuO^ * 

-^'i-^^i}}ijAii^niis^,d^A^;:;'c,} inter csrfpruflj ,ca4*vera, /fdirt 

d^tte<;ar^iaMls |mkhro,forti- tenfim.. 

ti»di«$aaftrf teae^<^nft>icui.dii? . 497'^^unqu* Pn.&i.^ Nor 

A. hoqvpibitt * ibciis ab inful» ftra,6 iuuenes,fi^espie& fbrtiter 

r||eaantibus^oftUms;> tpntihen- imperatoripraBftitaCupecabltoro- 

U^erra & mari.ij|cebim.9fqtte nos nia omiuum quot^jnothiftoriis . 

ai^er nos,viftores cum vidtis; non m^odata fueruiK exempja. 

WHM «wMUk»5«.*WiW«-«»-" f^» QV^/u. 2 5ed nos obfefsi 



i84 M^ ^NU^f LycANi 

Quod non cum fenshm C4pU naxifque tctfemuu < 
505 hidomitosfc44$ ejfe VM^9Si,tim€Atq»€ f^rentes»^ /J 
Et morti facdes Antmos. : ^ gaudeat hofiif . , ^ • 
^^» flur€S hAfJfe ratts* tefstare farahunt ^ 
FxderthtiStttvrffque 'volent corrumpere 'vita* . , 
O 'vtmam^ qsta^ plud habeat mors njntcafam^f. 
f I o Promittant vemamyjuheant fierare falutem : 
Ht n(n > cstm calsdofodtemsts 'Vffceraferro^ 
Defjer^iffe putnst, magniL vsrtute merendum efi^ 
Cfjar vtx amsfifs tnter tot mtUsa faucisy 
Hoc damnum , clademque voctt* dentfatst. rtcejfum^ 
1 1 ^ Emsttdntque Itcety 'Vttare mFhasttfa noitm*. . 
rroiect vttamcomtteSi totufquefuttsra 
Morlfs agorfiimulis ifuror efi* agnofcere folts 
Termtffum efiy quos fam tangit victniafatty 

yiBrtrof^ne. 
maliis teftitnoniuin prxftare non 48«. -j^f. a derperationls nnputa;. 
poflumus. Sulpit' tione libera. 

J04. Senibm cAfti JMtifquete- ^ii.Magna, vlrtkte,(^c^2 ^%'^ 
nemur-lVjLTcntxbus 8c natis, quos gio aliquo & (ingulari turcltudl- 
S^ogiutiAorum xquantes fidem nis exemplo. 
trucidflturi eflemus potius quam fij.p4«c*f..3Cohbrte vna. 
in poteftatem hoflium venirent. si^-DentfatarcceJfum.^^^ 
So5.£t^aH dcar hoBist^c^^od uis mihi fata darent, vt i acoluinis-. 
fi ill2 du2^mul implicitz cate- pofsim difcedere , nolim tam--a 
nis affbreat nobts, noa dubitare- praefentem mortemcffugere. 
nins de vi<ftoria. J17. Mortit ttgor fiimHits^ 3 Ar- 

T07. Tentare parahum Fgtdc- denti efferor naortis denderio. 
'ribWfturpi^^uey&c.'] Vel cum fer- D ^rte hunc ardorem.menttbuj $dr 
Mitute vel inhonefta deditione dunt Eur/ale^ .fu4i cuique 
roniun^aae vitae conditionem no- Deuspt dira cupidol Affiat cert^ 
•Ws oiferre , quo pertinaci mortis diuinitus amabilis infania , diui- 
conniio dlfpolito difcedan^us ab nus eft hic impetus. inuide^t^ 
armis. quippe miferis mortalibus D»A 

yop. Ovtinam, &c.'] Optat, vt hoi,vt fcian^ , quam dalcis & fe- 
^oftes yit^m promittant tantum: lix res nv>cs fit, qup diutius vef> 
non ^uod cupjat yiuere ; fed ne lint viuere.mori autem vicinis. 
exiftimetur ob rem defperatara dulcedln^meiuspraefentirefoluiii. 
fibiiQtulifTw^mortemjViueiidifa- datur." %A^nofcere folii 9 ^^'1l 
cultate concelfa.Nam vfm<t}i»,vi-. lllum nuniinis calorem. agnoG> 
tam iatelligit. Hortenf. Vmcafa- cere , . nobis folis Dij peniufere, 
ma^&c.l Simplex,non vim aliun-- qui morti eftis proximij & quem 
detimens, nonopusliabeasad* Di/ celant eosjqui vitam diutur- 
«wo occurrfre fato^ Yj;fupt4. v^mss^i^^AX^^W^^Mortenf. 



CiviLis Belli Lib^^V. 185; 

Vilhm-tfB^ue Dei celanti 'Ut ^viutre durenty 
j 10 Feisx effe m9r$, Ssc cun3as fuftulit ardcr 
Nehflium snentes juuenum : cttmfidera cetliy 
^nte ducie 'voces, eculis humentihut omnes 
^Jpicerent yfiexotftte yrft temone pAuerent i 
lidem^ cmmfortes animos frAcepta fuhijfent^ 
Jl f Optauere diem, necfegnis mergere fonto 
Tunc erat aftraPolus : namfol Ledaa tenehat 
Sideray wsne ctsm lux alt^ima Cancro eft : 
//# Af tasm Theffalicae tjrgebat^faruafagittae* 
Detegit erttt diesftantes in rufibtte Jftrosi 
5 3e Pugnaceft^tse sttari Graia cum clafte LibffTHos:^ 
Tentas*ere frittsfufpenfo njincere beUe 
Tttsleribssejjteret caftie ft dulcior sffa. 

Mbrtie 
^ ^io^ic cumSFm, &t.> 7 R«e ora^ qnonim ▼Itiiia partr Sol etat» 
tionementes fuorumad volunta- Cancrum iam iam ingreiTurus i 
riammortemincenraserexitvul- quo tempore aoftes funt coo» 
teius ; in taotum, rt qui prlus la- tradiores Se. breuiCfiffiS. HortMnr 
crymabondi ortum in(equentis fim» 

diei expauiflent , alacres ift exop- wyidnd eum lux, &c. ^ Dies 
tarcnt.Suflulit. } Erexit & iocea. aemiius, propemodum rolft^tlalis» 
dir ad roiluatariam mortem. qul inctdit in prlmum ^n^um 

fZ}, PUxo temcncy &r. } Ana- Cancri,iignorum altirnmi. ^ 
creon s • ^zS.Nox tum TtttJfalicM, &i.'y 

MfovitMjiiif »»9* «^ie, Cum matutino mergeretur oppo- 

^TtiMdt W iuiCi^ iin ^"»" ^*8""™ Sa5ittanus.//we>r. 

^Tf«jtTdj OT jtf»it/». »d» VrrebAtPAruefigittM.^lti Occi* 

KATrf ;t«'e^ tlw ^o^u. deatem.(agktafio ([ quem chlro- 

FUxoque Vr/k temone pauerent.1 nem Thefialicum fuiiTe volunt ) 
Vrfae maioris plauibum in orien. Ceronice occidente,oppofito Soll 
tem connerrum iignum eft prxci- in Geminis orienti. 
pitaNtls noftis ; aduentantis diei, f 2p./^0;,^c.]lftri accolas.lll^- 
Sole exiftente in Geminis,Cancro, rios , hoftes Opiterginorum > lii 
Leooe.vodecima enim Aprllis no- terra immiinentes : ii marl autem. 
bis in apiceMeridtonali eleuatum inftantem O^auium Liburnld Sc 
nediam conftituit noftem. Dalmatici litoris cuftodem cnnv 

HZi.Neefegnitmeritre^&c.l claflTe auxiliari Grxcorum quo- 
Xamque ftdera no^^uma in Hori- rum pterique Pompeij partes Ce- 
zontem propersbantjnofte vtpo- cuti funt. 
te fatreuijSoIe ex vltima parte Ge- y j i. TtntMere ^»»i * &c. j 
minomm (in qnos,Caftor & Pol- Hoc fingit po€ta acddifte ex Vnl- 
Ibx tedae fiUj conuerfi funt ) in- teij votofupra."<rf.f 09. 
greflbro Cancnim. yjt./^«^rrifci*i,^<:.]t)edltionf» 

f * 6.S0I IMaa teneUt Sidere-I conditionlbusi obUiis,& vitac pa- 
f eripbrafit eft Gemiaort^ » io Aioae. _ 

'il^eu»^ 






Mdrfsj vitM mimi^dt deu^&i^mti^^^ 

^ff ^#i, M,J4^ttefHmeft^^i^sft^f^^^j^^^X 
mgHamti^ fttt^i^^fefrmnm^w^f^s^ w v\ 
'^Pf^ fen>eiUm9rt -^net^tt^^Uttitt^^-^^ -^V. 
>4 f yifciuranm^vnmi^etHdkittiim^fti^rt^ enpi j^ A ) ^ f 
Collaudatemta^s ifed eum,iui^s^imt^fi^it,^A ^ 
DeMat ygrat^m^iens ittt^cifitiN^^^- .k^.xs^^'6. 
ConcHrrsmt aiij, totim^uem fa>M^wm' -\^\ 

^ellariimffitfr^mf^/fcfemineC^iim v^^^^X 
iS6 Ehittnit DtreM e&kars, cetiSf^fmriif^^ %3. o .7 

r ^^ ^^^ a^ni^ti m[fmm ientecreatt, 

ciajBor tiiriiiii. «^ . -»"v >^"^^ «/»*»' . .. ... ^ „«. 



/"««^^ €4$^^ftitiipmimi imimmtlmf*^ m^rf^n^wi 

Vulnere U0>di :^& ^i$e^$Mm^;ittaf^e^$u 

Debttmr.gMii^ifefiufikmefi.feihreforrtim^. 
£AJ0^¥-t^tfiirtm4»¥mr mmfitte crHemae 
Fratr$b^$msi0rr^mt<ft4^mi nafififtK farent$ v. 
HatuL trefidantAtnkfen Mo ^mfpndetx detctr^ 

v5 6 y Exegire enfi^fi^fm fif^ientihtf^ tfnoy. 
Netti refetiffe^ fmt. iam latit vifieta^ Uffi^ 
Semianimes trasterefemi mnltimque (ruerit^. 
Jnfiidei».mMpi.MfiieBam€ermrelt$cem^.\ ^ 

Vfaorefn$eefn9synltnf^BmrefMferh9^ . 

tt 70 Et $tt0rtemfemire}mat. samfiragtL crttenm 

Cettf^ietmt cjmt$ytit r^ie th$^$fq$$e rem$fttt$$t,, 

Chr^efi^pt 

m mediiim filice & carmlnibus ciorunp gladios capulo te- 

•«fi^&fir 'i^eap auxiliaribus. nus, 

fmdl^t^iiiti: 7' Camfig mfomnit !*'?• tmmrritnt. J Ita ft-rf, 

t^^-1 rnCrjlcliii» quonirimians befKWfn, now incuttunt. ^ro* 

«im.clrjifi: rtiij. ' 

JF^^. l^fkqjte , i^r. ] /^/^ -jittf- ytf^. //4»<9l trefidante , <^^. J^ 

^ Mi^xtiTnH} r, qKi.turiim fectrnet 'Stqxie ttiinoti vi ISrferteiites adii 



iAFA~|i« V f^/ ^iii pfti ^'idir juuatim gebant tela , id pietati» foco du»^' 

f pj^ db hcjli ^si< xu Kw. / ftfl wj> . ceiites : vnp ii£hi con^cere neqiie 

ftr* /tfw^JFf j.J Opirt-rgirti. Mi' ingeminare vulous. 
ntmtimtfHr tttj ■&€, ] Minirtis imr» JT^y. J^»raf.} rabufafiJi^MftS. 
ftprtfruirnlA enat mOtttm up|ii:- y58. i>*/^fff4»»J^f.lAfe COBU- 

trrt.rnjpfa mcjrrff railicirhtr ;>u. t^-mptam: 



rPft7TuirffFiWn?i<m'^w#^ cHfM viit- dmuiartb» , | ^f^bftj qttaff" 

gp !f gator M^Bjj«?iifl«c"- quoii ^ vi£totsbtts 'Ihic .reriki» «iJuAi' 

probjripotHl. fuerant. . ^^ ^ . 

5^0. Ciimferiat njor;rHr*? m*» f70. Strttire^UvUit. J Em^keth' 

jfM , ^t, J Qji^imuis fcrrjt manii C9* fhlltebftl.' ' . . 

fn-4 Jpfius morituri * ipiii niur. 171 . Bufifaue re^tMmt!i&c^ 

tcjji intii g i?nt t , ' Cortiburenda ac «peKchda Opi- 

i^r. fffrcw^NWi^/i tifc ] num terglnorttm cadauera tiiraue* 

ipfl ingiiloi tutis intejuiijnt oc- runt hiVfteJr mirati - taritx apu4 

iSOTfntci.arquciriE^^^aEfUiira- fllOf a»«orit4^s ^ G«faire«»$ 

^ * t«Ot«».n 



'88 M. Ann^i LvcANi 

CorPoravki0restd$tcfbjti mtrMUtbms , tfUh 
Ejfe d/i<em rMntt. wMam mmore locuta. ejt 
Ore ratem , totftm dtfcurreas fama fer orbem^ 

575 Sott tamet9 tgftattA pofi hu exemfU virorutr* 
Percifietti genteSi sfuamfit ttotit arduat/trtm 
Serutttumfifgtjfe manu. fedreptattmentttr 
Ohferrum^ ^ Jauu Itbertas wttur armis : 
Ignordt^ue datosy tte «fUiftfuam fersstat y enfeU 

5 8o Mors vtsnam pattidos vitafuhducere tsoUcs^ 
Sed 'virtsss tefola daret* Nonfegnsor iUo 
Martefutt^ tfui ttmc Ltbycis exarjttin arssis. 
Vamqmerates audax Liljbao littorefoluit 
Curio : ttecfsrfiveiss ^sfuiienerecepto 

5 S j Inter femsrutoi magtSA Carthagttsis arces^ 



tantam miHtuin iodacem SAtm» 
ViftM &tn hofie probatur. 

f72< Ducihus mrMmhus- } 
O^uio 8c Cais, 

f 7 4. Of «r«fem.]Pratconio & ce- 
kbilitiofie. 

S7S'No» ttimeH ignsus^c.^Eo 
Umcn vecordic ventum eft 9t- 
que i^nauias^ vt , licethoc izAum, 
|a tlii» laude cUgaum prxdicent, 
Ipli nolinr veL ex boc exemplo 
iotelligece qfumt non difticile fiet 
feruitutem exctttere^fe in liberta- 
tema/Ierere ; vel libi illata mor- 
te ;, vel Cttblatis tyrannis. 

f77. Sed regna timentury (Src. J 
Scd tyrannicx poteftates tiaien- 
tur,quia cuftodiis & fatellitiis ar- 
ii>antur,dum.Iibertatenivi oppri- 
nujir.Quafi verolibertatis ftudio- 
lis diffiale fit,rcire,fibi datos etXk 
«nfes, ad tnendam libertatem, ne 
cogantur Ceruire./ii nuUiusfutnm 
f9t»fiiu€^um mrs in nrfir£.stoU 
^e. 

S79»LihirtM vritur.1 Opprimi. 
Maiturab vmttluHortenf 

sSo.M^s vtinamy&c.inegeoe'- 
tes itaque 8c igaaui vitamcnm 
C^itute agant turpem : fortes & 
nobiks fe (ua manu in libcr* 



St 

tatem afleranti. 

y8i. NonftfHiori&c, "} N^qoe 
bello minuc MTOci atque aduerfo 
^ Ca:(ariaais in Alrka pugnaiiuB 
cft , quam fuerat in A^iatico. m 
A&icaquoque (inqaftFlprus)jpar 
9c vlrtus Sc calandtasCurioms nk 
qtt> ^ reclpiendaaa pmninriaw 
auflu5,pulfo ^atoque varataa 
f ttperbtts> {kibitum lubat rcgis a^ 
«entttm equitatumque MaofOp 
rum fuftinere non potuit.PatcNt 
vi^ fttgar, Ced pudor fualit , vt 
amiflum fua temeritate cxcrci-^ 
tum,a>orte fequeretur. 

SH3. Nam^ut ratet,&c2 IftSl- 
ciliam Curaonem Propr«tore« 
cum legionibus 5. cseiar ml£en% 
iuflum vt cum Siciliam rcce]^!^ 
protinus in Africam traducem 
'cxCffcit&.iUc,profugiete i prouhi- 
daCatoocwiuartam leg.confciip* 
ferat, Ced coptas P. Atij Wi dtiP 
piclens, duastantttmlegioiietft 
D. cquites tranfportaoitXlljrC»! 
Sidliat promontorium cft » qvttdi 
fpcaat Afiricam ; vti Pclonm». 
Italiam; Pacliinum,Gr«daiii.«/^ft. 
ditx.'} Audaccm eum vocat« quafi 
temerarium, & qui parttm dfw 
CHQifpc^i& ce$ f erebat. 

S9i,Sio 



ClVllIS BfiLLS LlB, IV. IS^ 

£t Clufeamy tenmt finhouis Uttoramt€ : 
Pr$mdqM€ caftrs locat cano frocul otfuorei ^ua fi 
hagrada lentsts a^tjicca fulcat^ arena» 
Indefetft tumuUsi exefafi[ue vndifue ruftt^ 
5^0 Antu qu* regna vocatnon 'vananfetufioi* 
Nomtnis antiqui cupientem nofiere caufiu^ 
Cogmt» fer multot docmt rudts incolafatreu 
Nondum fofi genitos Telhss tffeiM gigmtesy 
Terribslem Ltbycis fartum concefit $n antris* 
j^ f Nec tam iufiaffsit ferrarum ^oria Tjfhon^ 
Aut Tsfyosy Briareufque ferox : cstloque fefercit^ 
Qupd non Phlegrais Antatsm fufiulit aruis. 
Hoc quoqtse tam vaftas cumulauit mtmert iMres 
Terrafui fettus » quid , dtm tetigere farentem» 
4c>o lamdefeita vigent renouato rohore membra. 
Hac iUiJpeLttmca domm : tatuijfefub atta 
itufe ferunti efutas raftos loabutjfeleones* 
Adfimmos nen tergafera frehere cubite 
Ajpterunt^nonfftuatorum : ifirefiue refitmtt 
., . . . fft 

. f «4. Necforti^c^l Leui & fe- 1« readtt. 

diadovento. $91. Cupitnttm i &e.'\C}M\0' 

^%%. Inter fcndrMaa fnignfi nem , aut aliuin quemlibet hpf- 
dttthaginm Arcts, Er Clupeam.'] pitem. 

AqoiUirtam tppulit k Clupeis ^g^. Nondum ffft ^nit^sTel' 
Jtf. pafl*. XXlt. diftantem. faaud Im. 3 Tellus , nondum oflToeta ex- 
'procttl 4 Caithaglne iam ab ex- partugigaatum,cdncepit Antxum 
<idio tertlj bclL Pua. modice re- in Libya. 
'itota. - • fp?. Netramiuftafuitt&c.'} 

V sS6, Nor*. ] RomanJsbero& NequeTerrz ex >rocreatl$ Ty- 
^ace cogaitx. vel Curioni fama pheo , Tityo , tt Briareo , tanta 
Co^ita. erat gloriandi caufa , ^ quam oato 

' f8S.BAgradalenrHs,&c'}f\.prO' Antaco. 

^ Vticam mare influens. SQ^.Cotloque tcbercit.TlAale cef- 

f «Pv Indepetit. 3 lUinc hi caftra fiffet diJs.fi & hunc Ibcift habuif- 
Coroelianafe contulit. Sulpit. fffnt Gigantes , vfoi in Tbeffalicis 
S9^.,AntM qu* i &<^','l Ho€ta, campis bellum calo inferebant. 
^o detur anfa fabulandi de Her- ^gg.Hoc quoque^&c.'] Dederat 
cttUs 8c Antzi palxftrico certami- & Ant^o Terra mater hoc munus « 
ne,accerfit /^'vtaw fxujuet (quo vt certamine feflus, Cohta^ ter- 
deStrab. iib. vlt.)^ Mauritania ra viref aoAiores refumerei, for- 
tiogitana long.8aat.|o. ad coUes tiorque refurgeret. 
prope y ticam. long. «o. lat. 9 4. 6o4.Sjlu4 eorHm.} Froodes auc 
f olgentuis ratiooeiQ auitt» febu- tabul«. 



Terf^tpriur^)^:^>^^ MM^i^9^>\\^ , 

^io I^^amW^^nitmpifAquo^ueiei^t^^^^ 
Magudmnhtfn^Jtm^ Lfhc^ extfuiftnoras.^^ 
HleCleoneifroycifter^leofmi '; . ^V,, 
AntAU6 Lfifjcf. feffudtf fifeffthaM^^^^^ ^;^ ^. 
Hol^esYOlj>nfiacJtfituat^^ ,,^ 

4 1 5 me^f^ufkfdenifedf^Hteomrfgeye ^dtttm.^ 
Auxfifum mirnhrif dahdM ir^adtr 4r^fMt.^\;^\^^, , 
Confiruirtr,fm^0ynult^ b^mM:u.\, ^^. .^ 
ColUdmgtMui^Jh^tienUfdl^^^ ^ 

JmftfiPt&m^t cdfutfxa m^fr^H^^t^hetui^. ,^ , . 

^iO MirantirqUeh^Uffefare^.fta^ui^M V/»^ , 
^cides frifftif^tuft certamsfte totsi^' ^ , 

. Mxhaupnue njirum : ^uod ifrehit anhetfttit mi 
Prodiiit, ^£elidueffJfode corfor^fudorp ,^^ ,s^- 
Tuf,ccer0ixl^^^M4tivtmtcte^i^fe^^^^ 

fattsexfe v»Daus e.«m cumlb- „*!J"^^;;j£JJJtXi.- 

&.r.] Tandem Hercules monftro- t.um «XSSTinebtigluitAo-n 
Tump»ffimdomitor,eam»<rude- «»?-£«*»»/f».]De«ang»ii» » ^ 
lls W.«. monftri ,««»«. h« ad- t«m. ^ _ . jp^j^, 

"'«r; iturl^ti 1 He^oiles ini- inclinabM, no» T» Jlti!»»/"-»' ■ 
..Ji.*-ffi«£i^p§S« reonf, ««..P«/«.W.A»«' '«'- 
Memexl Ffc Uiter CteOiw & *«.»r.K««' ^f.T»m 



C nprijf. I & iBwAi- 1 1 B, IV. 4f$ 

Mligaty f$m^iium cQra^r^ Mm ^&4t : 
Jmgu$nA^9 i^fertfS pedibmdifieftidttt fif ■^tp^m 
Exfi^u^t per membf^ vtrum, f^t aritU PeUm- 

<^ 3 o ^S^ftflfirem : calido cQmfUntMrjanfftwe VAft^» 
tmtifmuere tori , to/ojque mdurmt artu$% 
Hercuiecfytte nouo iaxattit corfore nodos^ 
Confitttt Aicidesftufefa^Ms robore tanto : 
Kecficlna^m > quatnttis rudis, effettin nmdit 

^3 T T)^e^amt\t^ttit refaram anguilms hfdratm . 
Cor^ixejre^fftfcSi teil^is i/iri^us ilie» 
Jiiefuis.jtj^^a^u^mfiLUi^Oferarenottercti 
Pius iictfft^videtexhau^osfftdoriktts^ertus^ 
Cemicen^^ite virtyficcam cumferret Oijmfttmf 

»64 o Utqtie tterttm^fefia injecit bradti^ metmrisf > 
Non exftBatis ^mtAS^ n^rsims hofiis^ 
^fomftf^ caditM.i^or^^cefta rohr^^fiu^jgit^ - 

^Zs^/q^i^ 

€t s, Thhc Miqudf&cl Antci monftrts a0uetii^, dimiua exce« 

^ura fup^anntii HcrcuUtflnuMi <kniceit«ttitiAlernr,|)^^eA]v 

l^t^ccbai^t . giuorum , inacho primum re^na^ 

* ei^* famter^Hi d^ 3 Hercules torum $ quam coofli^u» rffe. 

Antaei tergum lacertis tmplttitum Qj^dmuv rudit. ] Adhuc iaexer- 

•compreTsit , atque ipTum Irami atatos 9 «^uod is labor inter pri- 

ptfraMk. «los numfcretur. Iriachtu vnaM.I 

0§^ Rafitlmdiay&cl Cofroet, Palude Argiuorum. 
liftit ftidorem Antaii. ^jy. DefeS^am,' 1 Tmn- 

^o,Catid0cdm»lentur,&c.l[ cam, ^Htmhitt. 3 Capitf- 

JteceMi t qoo & vires reftaurah^. but. i ' 

«ur. . - 6}T, Numquam fana y &c. ^ 

6p. Tttpfyu» mduruh mm.'] 24tqtM lunonl Hercti!» xnteri- . 

ijM mia^ la^ime artus cefti- tush anqbircnti , malor ex yU 

«iiuiitiir^hMilnfoudos&duros.- lo laborum ilU lofli^rum 

tfja. lUuo laxautt corfwe He- fpes hominem perdendl quam 

4U1.3 Kenovato^viritms re^^. ex hoc. 

4%9. Cottfiitif *Aicid4s,2f9on fi- tf j 9. Siecam cum,&c.'\ Kon ita 

ae ftti^Qre «dmiratus eft^etail. fudoribusexhaaftamcmiAtlanti 

'Viide Antco vires reftitats. faccarreiis fuftineret liuroeris coe- 

634- Nec fic Inacbim^o.lttfe^ lum. 
;que tantitm Uli mctum injecit 641, Nm ex^at».^Knteqvtaai ' 

Hjrdra , numerofum malum , pA ab Herttile profteroerecar , ipfc ' 

Mocapite jredfo dao tfmtUiiia. vltro labitur. 
htitst^i mmmAt ciim tp^ oec ^az,Mm0rque*}VtiMhr, 



tp2 M, Ann^i Lvcani 

Q^jffHH tnefl terris , tnfejjos j^nttm arttm 
Egerttur \ tellup»ue 'vtro lui^ante laborat. 
^4 5 K/ tatfdem auxilium ta^AprodeJfe farentis 
Mcidesfenpt : ftandi^m efl tihi, dixit, fS vltrS 
Kon credere folo yflernl^ue vetabere terr^ : 
H^ehis fre^ts intra mea feBora memhris : 
Hf^ Antdte cades.JicfatHSyfuflulit alte 
6^0 Nitentem in terroi juuenem.morienhs in artm 
Nonpotuit nati Telltts fummittere vires. 
Alvides medium tenmit. $am fe&ora ftgro 
Stri^Mgelui terrifqtte ditt non credidit hoflem^ 
Hinc (Mti veteris cuffoifatmfa vetuf^^y 
4$$ Miratrfxsfise fui flgmtstit nomine terrsss* 
Sed nraiora dedit cogtfMsina cottbsss iflis y 
Vsenum qui Latiis retsocMust ah arcihsss hoflem 
Scifio, fsamfedes Lihjca tellure fotito 
Hacfuit, en luteris cemis vefligia valli* 
46oRciftatMhfisfrimum tttssut i^oriaxamfos* 

Curs0 

*4?' §i*ifPf^i '*^fi terru, J In maUni habet htnm..Fi0rtenf. _ 

Antxum craofit vis Tevrae , dum 6f9.Ssd maiesA dsdit,&c. ;iSe- 

lilio robur Ctt$$ttit^hauRx. rior vtcunque.fed clarior uointait 

: 649. Huc^ntdecsdet.'} inpe- glorla liis C6llibus , cx Otfhie 

€tu9 meum : non gremium terrac Csrtulianu. Namque hic primus 

6ro. Nitentem in terrat iuue- caftrorum locus C- Scipiooi. qul 

nem. in terras delabi volentem CoCtradudis in Afncam coplis 

Ancxum. duo CAdem nofte hoAittm cafira 

6f\. Sfibmittere 'i//rM,]Sequor incendit , Sj^hacem regem cepk, 

^$.T.& P..5ui h2ihent perm-tterey Hannibalem 16. jam annos in itA- 

fion vulgari fignificatu ; fed eo, tia bellantem vincent^mqae re* 

qaiiadicat,mtctialiquidumfeli- uocauit in Africain ad iUa «0« 

<iter,vtpertingac. GronttJ. tanda. 

e^i. Medium tenuit. ] Suble- 6^8. Nsm fidet Libyeti. j Eft 
uatum, inter ccelum & terram, is locus jugum dire£htm,emtiieat 
4ieque dinufium i^fi morte prius in mare , vtradue ex parte prit- 
rigentem. ruptum atque aiperum, fed pa^|» 

6r4. Hinc sui veteris. ] Hinc tamen leniore ftiftigio ab ea par- 
veteres volentes fibi tem^oris te qux ad vticam vergit. fluiell 
gefta pofteris commendare, indi- diredlo ab Vtica paulo an^ins 
derunt hnic loco nomen. %Ant*i pafius mille , fed propter refta- 
tegne. & moHumentum.^\iu.Vih. ^ . gnationem maris ,fex miUtttai «ir- 
^«i. Fsmo/kvetun^ju.l c|ji«£»- cuitu in oppidum peruenitur. 
mam rerum geftarum ad pofteros 65o. Romana, &e.2 Romaaiifl 
tranfmitttt : alioqui fiere in ma- <qai primam kk Africa de PohU» 
Ijim paxteni accipiturypro eo qui reportatut vidoriata « bis coUi- 



CiviLxs Bewi LiB.IVr ipj 

CmtU UfatuSitanquiim fertun^ hcorum 
BeUa^iratifiruttqfte ducmn ^ifdtafrsorumi 
Feiscs non.fiiufia loco tentorsa fontns, 
JfuMfit caftrss^ collshus abfttUst omeuy 
%(t^ SoUscstatqueferos non ofuts 'vsrshus hoftet^ 
Omnss Romams qua. c^erat jifrscafignis^ 
Tunc f^arsfishjure fssst : qsss rohore quan^uant 
Confifus Latsotregss tamen vmis^ue 'vsres 
Excissst Lshycagentssiextremaque Snunds 
€70 Stgnafus0n comitataJssham.9S9nfupor 'vlii^ 
Terrafust dommo : qua funt lonfsfitma regna^ 
Cardsne aboccsduo^vtcintts GadAusAtlas ' 
• Termsnat : a medsojconfinis Sjrtihut Ammm^. 

Ai 
bus cafira habuir. re%t Mouiicamc Tocitt 9c aJniico 

65 1. CuriolstAtusjlSfc.^yiJtSA \ Ponpcti , au^ilb pctUt , atq^ 
^tgrcCsione ad inftitutum. accepit primum dc. cquhes Nu« 

66t.DHcurtifihifMAfriorum.y midas & pedttcs cccc.tiiox fc*^ 
Sctptonum Aurican. ouiorls Sc gem ipfumcuin magub copiis.' 
«inorts. 669. Libyc^ gennr.^ Mskiim Li^ 

664. Induljit caJhu.^^Opwm hjsrentes , vt itt expQcatio cii^j, 
•dedtt , incubuit roetandis caftris> quolprflBcersitjVff^ftri/fytf/. ^co- 
iiartenjius.Omen.'^ Prioris felid- hzreat cum requcntibus. Orotim^ 
tatis vidorlacque aufpicium. E^tremttque^i&e.^inSrz-H.ejt» 

66^. SoUicitat.l Prouocat. Non '6S0, Nonfujior vUi , &c.1 Noa 
^quit, ^c.]Duabus legiorubus & alius rex latius cxtendit unpe- 
D. equitibus. fuprail^ySj. «ff, rium. 

/?^#.] Varum & Afros, quibus, vi- «7i.Q«4/»«>w longipimg. regnA,^ 
rlbus par nofi erat. m lonettudinem -extcnduntur sd» 

666. Omnis fionumis^c,-\ f tt. ab vUitito litore occiduo , qua 
l>ero 4 Pompcio mifltis cum im- . Atlanteterminatur A&ica, long.' 
p«:rib in Africam,pottu & oppido gr. 6, vfque ad Ammoniacam rc- 
yticx prohibitus dl ab Atio Va- gionemjoiie.gr.f f. 
«6 » aui ad Auximuo^ a;nifsis co- 67t.Gndibu$ ^tlM,'] Iftf. tttn 
liortibus protinus cy^ fuga in. fretumHerculeum,in oraBaeticse 
>A.6icam perucncrat , .atque eam Hifyaniae. hat opponit po€ta At- 
Tua fponte vacttajn occupauerat, lanti , fedquam refte , confule» 
idele&uque habito duas legiones Oeoeraphos,excufabifque , poetis 
«ifeccrat, hominum&locorum. qmiHhet audendi effe Potefid- 
«lotitia&vfu cius prouincicna- feM.videIib.x.i^f.;fr- 
«usaditusadcaconanda , quod 6ji. Syrtibm •Ammon' 1 Dfi 
^iicis ante annis ex prxtura eam Syrtibtts, lihro i. iK. 367. de 
prottijiciam obtinuerat. Comm. louc Ammone',^ iibro 9. i^(. T. i^ 
ciu.beU.i..&Cic.proLigario. &librozo. iK. i^. qUitament 

. 6di.Z/itf»0.3MilitumlKal.icornn|. propioreSyrtliUn dlftat ia loti^. 
Mfr*ttameni&c.^M\i\^iWi^ «.gr 



>j>4 M. ANKif I LvCANt 

' At tfua, lataja^etyVMfis pUgafefMfda regtii 
6j 5 Djfiinet 6cea»Mmy ^^aque exuffa calentk 
Sujpcmnt ^atto, fofuls tot caftrafequtmturi 
jiutoUlesy J^umUAque njaghfemferque paratHS 
JncMlto Gitulus ee^MO : tum concolor Indo 
Maurmy inops Nafamouy mifti Garamante ferufto 
i%o Marmarida volucresy Aquaturufyue fagittas - 
Medorumytremulum cum torpt mifiileyMaT^ ; 
Etgens y ijua nudo refidens Mafijlia dorfo 
Ora teuijleiHtfranorum nefcia njirga : 
Etfolitua vacuis errare mafalshm Afer 
68 j Fenatory ferrique fimuljiducia nonefi^ 

Feftil^ 

tf 74^f quk Uttk iacet.'] Secxtn- arnulUtn & phslerMn MAz,uci 

dHm latltudinem dicit lubx reg- turba, , &c. '^ Mei^uuf, NuUi 

num extendiadzotum torridam funt in Africa MazAces popttti , 

^ vlterius. fed Maz.uces aut Maryces.i(id.c 8c 

675. Dtjhnet. ] Hinc & inde te- j^^rices. Stephanus : Mfle'^uif, oi 

JS^na.lSr'"*'***' ' ^'^^" ^^^**^'- E'<i^'^ 

676. Suffidunt^atU, 3 Bxten- «feiiiyH* Mijuf , Marux.H€^ 
duniurinCpatium&implenteam. meuanus: 

Tot cafirafequuntur. ] C^afi di- ^^««f «* coUratui Ma^ux de- 

677.^utololes.-\mwntzmx Tin- Pauit,& apduos docuit tolerar- 

ciwnxpop. Humdac^uevagul relabores. 

Nomadas refpicit^domos plaufti ts Male Maz.ax.tic Bvf^a^ , Latmis 

circumferentes.Saluft.de bel. lug. /?7«.4x.Salmaf.Plin. j 2 o. 

678. Gatulut equo.2 Libyxinte- 69z.Nudo refidens-^ytion ephip- 

fioris gens eqius infidens , non pilsftrato.Jlf«/^/fA^<r/o.]Mafl7. • 

ftratis ephippiis. quos mox -jj-f. li.Virg. 4- Aeneid. Infieni Numi- 

6oi.Hudo\ vocat. da d\£d.Numida gens infda fia" 

679.ln6fs NafamoH.} in litore ni « &c. Cuiut equumfieStit mm 

fterili ArenoCac Syrtis vidBuns.< cedens virga lufatis. SiL ital. i. 

lib.9.'4rf-4io^& ^'i^.Garamante.l M«Ayrfi?vXoi fjua^ls iottdic 

t. Marmari, , vel vt ali, , LAy« ^^ ^ ^.^^j^^ ;^.^^^^^ ^^ 
6tio.Marmarida volucres.^Mri- Hb.vltim & Martial. Ub. 9 epigr. 
crmln. pop. Aegyptum vcrfus , i^,«9»f/*"^^*?l^ • f •/''^ "' 
pedibus vclox. Viqmaturufque Vo\yh.NamJeSttfaalu,Lafciua^ 
rattttasy &c. ] Et Mazax qui tor- ^«f coUafecutue Paret m obfc^ 
qiet miffilia non minore vi & ^J^tum tanta moderamne vtrga. 
Jexteritatequam McdiParthiquc VerberAfuntpraceptafuia,funt 
4kgittasmictunt. v«r^r4j^«»/.Nemefian 

Isi. Medorum,tremulum cum 6%%.Femqueftnmlfiduaanon^ 
torfit mifhle, -Wi»«.i..v.]Perperam &c^ 1 Non confiiUt ferro,fed m- 
XfiimMa^axAim^^^QvSAi lc^TCftc lcoowfupcrat.LeoMim 



Civuis Bbhi Lib.IV. i^$ 

Vffiiy^s iratof Ujcis operire leones. 

Nec folum ftudiis ciuilitMs twmafart^itt^ 
Priuatd fed helU dabat luba concitue ira . 
M$inc <iuocjue > eiuo fuferos humandque fMuit amto% 

^90 Lege Trihunmafol$o*defeUere auvrum 
Curio tentarat , Libyamque atfferre tyranno^ 
^um regnum te Roma facit. memor ille dglork 
HochellumfceftrifruBumfutat ejfe refentu 
Hac igitur regss trefidat 4am Curtofama^ 

^^ f Et quod Cafareis nunquam deuota iuuentue 
J^Ua nimis xafirti , nec Rheni miles in vndU 
£xflorattts erat > Corfini caftmin arCe^ 
Injidufi^ue notds ducihut , duhiufjue frioriy 
Fas njtrunefue futat» fed fofie^uam languidafegni 

700 Cernit cunita metUi no&urndejue munia i^aUi 

DefolatM 

Tumma. vis in oculo cttditar. Ge- ^ 69^ Hac igltur tegu trepidMe 

ctill itaque contra impetum in- J4m CuriofM/iut. ] Curionem re« 

griientis teonis ob)iciunt fagum. § is aduementis faraa pertenitttm 

Plin.lib.8.cap. 16. & hocjnale habebat,auod parum 

687.Necfolum fiMdiis ctuilihut, confideret mllitibus tu!s , n^que 

^c.jiubsc&patenitim hofpitiiiin veteranls Csfariis, qui Cubeo la 

cum Pompeio , 8c fimultas cum Galfia & Oermania miiitauerant s 

Curione ititercedebat , quod Tri- nequefsrma: fatis fidei , vt qui 

bunus pl. legem promulgauerat, Pompejo facramentuiA dtxetant, 

^ua regnum lubx pUbficauerat. & Domltio duce fuoCorfinijtra. 

Comm.ciu.bell.2. dito CaBfari,mlfsrin Sidllam cum 

* tfSp. gj^o fuperos humanaque Curione fueranti 

fokuit 9nno Lege Tribunitia. ]C^O Bge.Nec Rheni mr'/^; . JQjila ho« 

^Uino ipfe Tribunus ^ Czfare cor- milites^neque GalIico,neque Ger. 

ruptus (Kb.i.^r.zop. & infra nK» manico beUo exploratus fuerat ; 

^19. ) Cxlaris canfam tuebatur, fed Tyrones eraot , qui Corfinii 

mox Caefarem incitabat^quo fsido Pompe/o facramentum fub Domi- 

8c humana omnia Sc diuina mif- tio dixerSt,ideo miaMIHs fidebat, 

cuit. SffS.Nouisducihui.^^C^CzriSCCn- 

':69i'Dumregnumte RonMftt- rioni.Pri0rf.]Pompe;o. 

dr. ]!>""> vnius (^Cxfarisfcil.)do- 699. Pa$ vtrunque butttt.2 Cum 

minationi Romam Uibjicere p^rat. vtrique dixiiTent facramentum; 

Memor iliedoloru.&c.^luhA inju- alterum deferere,alteri adhaerere. 

ri« memor , regnum fe retinuifle Peflqttam,&c.'] Poftquam adder- 

Tcl ob hoc gaudet , quod Curio- tit exercitum munia offidaque fug 

iiem vlcifcatur. detre^are,ad defeftionem ipe^. 

• 69 i. Sceptri fiuSfnm retenti. ] re , huc folidtatos ^ Q.uintili<» 
Retinuifie regnum vel ob hoc Varo,qui fuerat cum iis Corfit^, 
gaudet, vt Curiofii poflct inalefa- jamque erat cum Atio Varo : hic 
ctf^GrotiHf» fccum delibenit, 

' .... j ^ 



iprf MAnNjCI LVCANI 

Pefotata fugMitreftdapc mente ^ofdtufz 

A$^end^magnus tegstur timor : srma cafe^am 
Jpfe frior ; c^mfummilei defiemUt in aquum^ 
Dummeus eft : variam fimfer dant atta mentem» 
^o j Erife confHistmfugna : cum dira VQluntat 
Enfe fuhit frenfoy galeA texire fudorem^ 
Qms coifferre duces meminit ? ^uii fendere caufiu ^ 
Quafietityindefauet : 'velutifatalis orenA 
Muneritms non ira' veSus concurrere cogit 
7 1 o VrodtiBos : oderepares* Sic fatus^ ^fertit > 

Inftrttxit camfisacies : quem hlandafuturit 
Deceftura malis helU fortuntt recefit* 
Kamfefsdit Varum camfo > ntidatdque fted m 
Sergdjng^ i-domt vetuerunt cafira^ cecsdit. 

TrifiiM 
70J . %Apdendo mmgnui ttntuf (tis (tiit,^ expendere Ttrius cattflii 
ftmor, 3 AUilendttm eft «iliquuUa inftlor dt.HorteH/im, . 
praelia , fimui vt tifnprem meum ' 708. ^jtMfittitjtndefduet. ^ a 
difrunulem, fimut ftifplcionem de cuius p^ite miles iietit , iUi plus 
snllitum meorura fide tegam,tmo ^nuet ; qnam illi,ad quem coaftus^ 
toilam. Qjti cnim iam ociofi du- venk.H0rten/^VelHtifatM are"' 
cummeritis 8c belli caufis expen- n* Munerihut.l Sicut in muncri- 
4endis vacant ; mox,armati 8c in i>u^ Kladiatoriis , non odlum aue, 
•dem produditpartibus quas fibi fimultas committit sladiatores ia[ 
ftquendas fumpTerunt , flabuttt, lethale arehae certamen; fed ip. 
Obliticaufarum,dacum,rui. fa parium compofido & xmulj|, 

jo^ysriam mentem-ZimcettaiC ♦irtus. ^ . , 

Hones variant confilia , maxime 7tt. ^m tlanda futm* , 
per quletem ndA^rnam,qua ani-' &C' ] Cut fortuna , ipfum de^ 
inus dubitts,quod optimum faftu ^e^ura , principio fiuiit. uaii|> 
it, pr«fens tandem arripit confi- prmittm cum Numidis prof-. 
hxmHortenf. pw pugnauit , impeiatorque 

jo^.Enpe conpiumfugna.1 Id^ «ft appefljitus. ihde varum pe^ 
reftius quam pugna. Sequentia P«»lit > *c. JfUndtt maiit futU'] 
quoque aliter quam ante diftiaxi. *^-I AUiciens in futuram cxdem^ 
mus^VuIt enlm a vacu» mUiteex- . 7ia. Recefit. ] Gxcepit^ Suifi^ 
ucndicauflaruroiuft,a,ducumme- tius, 

nta : vbi in acie fteterint , h«c 7i'j. N4« pefuht Varum .^ 

cefi^are. Probant hanc noftjram fSfc. ] Slquidem primum i Nu- 
conieftuiam Ms. P. Etiam Ms. mif«» equitibus , C3UC. cxfis , 
T manu fecunda. Gr»rt«r. Cttw J^«l>q»»o« »n c*ft« compuUt, 
dira voluntat , d^c. ] Quando Varum mox in caftfra ad oppi-, 
ftatuunt teais gladiis ad hoftes ^"m non fine magna Varja- 
meos dc^ccrc.HorttnJim, norum c«de fugault , iu vt ri^ 

-07. SiJM conferre duces^ Cb*c.] mens caftris de tertia viglUa fi- 
iluls e^uiter k compartfe an* lentio exerunim in oppidum re. 
^ dn^ereu ' fis*Trtf{m 



Civitis^ Belli lii.lV* t$f 

7 1 y Trifiia ftd fofie^uam fitperMti prmlia Vari 
Stmt audtta luha : Utus ^uid^/^ria helh 
SttrehusferHotafiiisy rafit affninafHrtim% 
Ohfcurat^ue fuamfer im^afUentiafamam >. 
Hoc folum metuens incautus ^A hcfie timeri. 

7zo Mtttitury etcigua qui frdia frima laceffat^ 
Elicidtque manuy Htnnidis a regefecunduSi • 
ytfibi commifit fimtdater-Sahhura heUi ; 
Iffe caua regni njtres in valle retentat : 
uijpidoi. vt Pharias cattda^folertior hofiis * 

71 f Lttdit y i^ iratas^incerta frauocat n/mhra :_ . 
OhityiJinf^.eafsit fitaiuu ferfentis in aunti 
JEjftifatoto comfrendit.guttura-morfu 
Lettferam citra ftniem : tun^ irrita fefiis 
Xxfrimittdryfaucefqueflutmt fereunte venen^* 

7 -j o Frattdihus euentum dederat forttma : feroxque 

Non 

«^ nmic indpit Fortunc ludi- cum omuibus copils Infequeba. 
Sriuiii ; hbc e{t,tranfit aul.pugnam tuf ,& fex M. pafr.inttruallo ik^a- 
Jkduerfam Curionis,tn aua infeli- bura confederat. 
^cr non modo pu^n»uit, Ccd m- 7*4- ^dJhidM vt Pimriat, &c.1 
ftrh pexUt.Honenf . . . Neque aTiter Curionem delufit 

7i6.l,dtittquodglm£ bcUt.^tf- iuba,quam folet Afpidem Aegyp. 
cu» ftrit viAorkm de Curione fibi tiam ichneumon , quam hebetes 
fern^xtmettis. habentem oculoseofque nonia 

,7i7iJUpit ttgmMfunimAKx^ fironte fed in temporibusjchneu- 
cini coUe^ copias dnctt dancu- mon caudae fux vmbra prouocat» 
|ttm«neaduentttsfui€unaadCu. attoUentem autem idtus irritof 
fioAem pe|:ueiuret,cattens. auerfus excipit , donec obliquo 

71P. Hoefolum metuent , &c ] capitjC fpeculatus inuadat in nn- 
Improjiiftts haftenus , hec iblum ces afptdls viruseffundemts , fed 
cimebat ne ^ Curione timeretur, citranoxam tiofiis.Plin.lib.8.capk 
atqae ita prclij^ rei gerendx non t^8c Nicander in Theriads. 
44retttr occalio. 726. Vohm ferpentu in auras 

. 72 o#Afw/>ttr,^.]Cttrio,accepto ^jfuf^, ] Exiiientir in ymbram 
fegis aduentu,fe in Comeliana cz~. czudM;Sutpit» 
ftra receperat. praemittit rex Sabu- 7iB.lrrit* pefiitj&c.l Vtrtts ln- 
ram prstfe^tmi ejus , cum paruis caflTum eflfundtcur. 
Copiif , qui & rumorem fpargeret '739''Fraudibm euentumy &€."} 
iptum iiaMm reuocatum finitimo Curio,experfugisquibufdamop«> 
^ello 8c conttoueriiis Xeptitano- pidanis. aiulito Saburam adefle 
tmxrcQh^'^ inregno. fimulque Untum cum leiiibus copiis,regem 
fubtraftum 2 caftris Curionem tn domi reftittdTe > adolefcentiat fer- 
fr ratiujii elicerec» HO(e«tiiagmtudine aninii,fupeiio* 



I^R M. ANKif I tvcANf 

Noni exfloratis occtflti vMua hoflffy 
Curto noBurnum cafiru erumpere cogity 
JfftoftJ<iue e^imtem late decurrere caTnfif* 
Jffifuh Aurora frimos excedere motus 

735 ^iff^a juht caftru, multum ifrufirajue rogdt$m 
VtLihycas metuat fraudes^ infe^dque femper 
Vunica hella dolis. letifortunafroftna^ui 
Tradideratfatis juuenem : bellumque trahehaf 
^uihrem ctuHe /uum* /ufer ardua ducit 

74O Saxajufer cautes abrufto limstejigna* 
Cumfrocul efummis conjpe^i coUihus hoftet 
Fraude fuajefiere farumy dum colle reli^o 
Effufam fatulis aciem committeret aruisy 
Jllefugam credens yfinulata nefcius artisy 

74 S UtnjiBory medios aciem frojecit in agros* 
TnncfriniismfutueredoliyUumidaquefugacet 
Undique comfletis clauferunt montihm agmen^ 
Obftufuifdux ifjejimuliferituraque turha. 

. Njon timidi fetiere fugam , non fretliafortes : 

m cemporis prouentu, fidueia rei latione tfanotis , pauUtim ccdc- 

bene gerend« , fupra omnia fato reot , ac pedem referrent : feG^ 

ciuilis ab eo exdtati commoti- cnm opns eflet^fignum pratBi 

que bdli poenas poTcente , equi. daturum. 

tatum omnem prima no&t ad ca- 744. JU* fHgMt creAens , ^e,1 

ftra hoftlum mittit, qui oppreflTos Curio ad fuperiorem fpem addi- 

fomno & difperfos holtes , ad tapratfeatis temporis opinionc» 

magnum numerum confecit. hones fugere arbttiatus copias 

Euentum dederAt. ] Fortuna de- ex locis Cuperioribus in campum. 

dJt rucceflum dolis regis Hwt. deducit. 

7 T t.Occultivirihu: hoftu.l Re- 74 j. Proiecrt in Agros, J Ma|^ 

fis infidiis,modosd i/C.ji o. proDem> quod eft in Mi%.deiec9t9 

7?a. Cwri» noffumum , &c.'} cx coUe fcilicct in planiticnu 

Curio cumomnibUs copiisquar- Grotiut. 

ta vlgilia eicit , cquites fuos re- 74^- Ddi. ] A rege fubfecnto» 

deuntes Gonucmt«^ captiuis qu«. fummifsis auxiliisjhofttum copiay 

rit quis caftris prsefit, refpondent augeri,figno \ Sabura dato eqna- 

Saifuram. tatu hoftiumab vtroqne coma 

Ti S. Pruflrtque rogstus.lik Cn. aciera noftram circumucniri. N«- 

Domttio przfedo equttum*. midaquf, &c.'} Spcm vn?.ni falu- 

7i8.BeUumqMe^c.2Vtmodo, tis i proximos colles iubet fuos 

▼erfu7jo. ~ caperc Curio. hos praoccupac 

7^*.Fraudefua. ceffere tarum.} miffus ^ Sabuia equitatus. 

6WHir»fuij in^erauerat^ vt fm>u- 7^9^9H imdt^ctifrefugam. ] 

V - JtWti^ 



Civiiis Belli LibJV. ipp 

750 Qf^fffe njbi nonfonifes motm clangoretuharHm 
Saxa cfuatitfulfu > rigidos vexantiafrsnos 
Ora terensyjpargstque juboi > ^ furrigit auresy 
Jncertoe^e fedum fugnat nonfiare tumultt^ 
Fejfajacet ceruix» fumant fudoribsts armi : 

75 5 Ora^ue fro'^eBa f(jualent arentialingua i 
Veihoraraucag^munty^ua creber anhelttue *vrget : 
JEt defeiiagrauis longe trahit ilia fulfsts : 
Siccdjue fangutneis durefcit^uma lufatis, 
Jamqs^ gradumne^sse nierberibsufiimullfque coaUf^ 

7 60 Nec^ejuamuis crebrss iufi calcaribsssy addunt. 
Vulneribsss coguntur equiy ssetfrofuit vlli 
Cornifedis rufiffe moras : neque enimimfetus iUit 
Jncurfufque fuit : tantum frofer/ur ad ho0esy 
£tfifatium jaculss oblato vulnere donat. 

'ji^At vagsss Afher equos vt frimum emifit in agmen» 
Tssnc camfi tremuere fono : terra-jue foluta , 
Quamuss Sifionio torquetur turbine fulussy 
^era ns^efua texit^ traxitque tenebras, 

taHktis fcil.ex itinere &prxlio •761. Nec profuit vUi» ^r.]Ne. 

no^rno equl* » vtTcrflc infe- que enim profuit incitaiTe equun» 

quente, &c. af que feptis vndiqtie ia hoftem , debilis namque lafla* 

peditibus ftipatifque ,)itavt vix tiequiincurfuseo vfque tantum 

furma mouendi daretur iocus , vt proueliebatur quo jaculir tip- 

mox tK. 77*^ Ncnpmliafortst.'} ftium equitem eyponeret. 

Equites labore coAfedi , &pauci 7^s,Tantum pnfenut ad ho- 

tiumeroCC. (reliqui enim in iti- fios. ] Eoufque lolum ftimulis Sc 

nere fubftiterant J quamcunque in calcaribus impellitur , vt xgri«d 

partem impetumfecerant, hoftes hoftes perueniat , Sc praefensat- 

loco cedere cogebant. fed neqtif que ineuitabile vulnus acdpiat. 

longius fugieutes profequi , nec Bartemf' 

vehementius eatios incftare^po- 76S' *^t vagtu •Apher , &cj] 

terant,Com.ciu.bel.2. Kumidarum vero equitum con- 

7 je. Aro»yo»i/?«, ^c.JfNonfe- citato curfu tremuere campi Sc 

rocisequi ^H^adrupedame pti- puluerex nubes atque tene^rst 

tr^m fonitu qnatit vntula cam- mduftz , puluece , tanquani vi 

tum. Borex k Thracia ftamis excit^- 

7ii,lncertoque pedum.&c.^^tie- to. 

2ue vti fortis equus Sc recens je^.Terraquefoluta.lOifCdiixt!^ 

are Ioc6 nouit. in puluerem. 

7f4, Fejfa iacet ceruix. ] Sed 7tf7'^i^<»»o,^^.]Thrado,Se-. 

{bna iacet,^c. ptentrionali. Biftonis fignom d^ 

2^,udAdHnt.y Accelei:^, & regio xbttcis.. 



200 . M. AmAi LvcANi 

770 JnctAnHt : nuiU duhij difcrsmine Mnrtis 
Ancifitesfteterunt csfus .fedtemforafugnd 
Mors tenuit. ne^ enim licuit frocurr^e contrMy 
Mt mifiere mnnus.fic njnds^uefefta^ juuentus 
Comminus ehli^uts , ^ reiHs eminus haftts 
n^Ohruitur : mn vuinerihus , Hecfangmne, folumt 
Telerum ntmho feritura , fi fondereferrs. 
^rgosctes tanta faruum fiifantur in orbem : 
Ac^p ^metuens medtum correffit in agmen^ 
V$x imfunefues inrer conuertitur enfes. 
7«0 De^aturquegUhus, tpsantum fede fttma retati 
Conjtrinxtt pros acies. non arma mouendi 
lam locus eftfreftis iftifataque memhra teruntm^ 
Frangitur armatum collifo feBorefeiis^. 
ffon tam Uta tulit 'Oiaorft>eBacuU M^urut 
-^ f Quimfortunadahat ifluuios non ilU cruorss^ 
Memhrorumqsse 'uidet Uffumy^ ferientia terram 
Corforai comfreffum turhaftetst omne cadautr. 
Excitet inutfas din, Cofthaginj^ vmhrasi 

hsfcriit 

'Jp^^^^^^o dubu j &c.'\Ctnz eorpoi^ afmau aniMti» corpo- 

«at facilirque viCboria , neque ribus iJlifa difsiUcbanK , frange^ 

l»«gn« mora longior , quam banturque. 

qua Romaoit interfidendis fuf- fS^-Nontamtdsa , e^rj Ne- 

acerer que tam l«am ex c?cde Roma- 

771. Std tfmpitra pvpid Mors norum voluptj^tem perceperant 

fnmt. 3 Tempus quod pugnandb Mauri , quam fortuna dabat 

conterendumfuiflet, occidendo • cum non fluuioj faneuinis, iu>n 

confumptam eft.5«/;»mW. mutilata » cadentia viderent 

77J. Mtjcere manm.^ Conferta corpora , vt qu« conftrida ft 

pngnacontenderd. flipata fuftinerent fe iniiicem., 

77tf. TelorHmmmbofentura.-} neque c«fa dcciderent ad tex-^ 

xeiorum , inftar grandinls fufo. ram :fic arbores , libro i. -jk. 

rum multitudlne Sc pondere. 44^. 

779'Suos inter conuertitur en^ 788. Excitet inuifMdira Cdr- 
y«. DenJaturqHi ^Mu*, ] Suo- thagimt , &.c. ] Inuitet exdttta* 
ru« , giobo condenfa-orum, Carthaginenfiam vmbras FortH- 
"!"".*' » q"» ^ exteriori parte naad harc parentalia. retolemiit 
&obt erant , referrent pedem ce*. guippe viaonim nepotes inferias 
^erentque introrliim ad decliiian- Annibari , abunde parentauerunt 
^» hoftium i^lus. hac cafde animisPcnomm a CS» 

793*FrAȣtt!4r mmtfum^c^ cajforuim 



Tnftriss fortfina noms :f^at ifta,cru€ntus 
7^0 Anmh^i^^.P^mMt^ isr^ psacuU mancu . 
SjomanamiSuftruMhjcatfllur€,rmmam 
VomfeisQ frodeffe pefMj 'UQtifque Senatus* 
Afhrica ms fatits vsncat. fih^^ Curipfufai 
Vt 'vsdit camfi: aciesi i$ cernere tanfas 
yf j J^mifitclades camfre£us fangmne fuluisf 
Hon tultt affiitis ^mum froiucere rebusy 
jiut ^er^te fugam '- cecidttfue snfiragefuortsm 
Imftger M letumv^ fortis 'virtute cooBa» 

Qisid nunc rofiratik frofuntturhata^fomn^utp 
Soo Vnde Trthunitsa ^ehesus fignifer arce 

jirmadabas foftdssy quidfroditaiura Settatuty 
Bt gener.^ attfue focer hello concurrere iufii ? 
jinte jacesi ^uam d/ra duces Pharfalia cottfert, 
* Sfe^andum,itsf tihi hellttm ciuiU tiegatttm efi* 
SO5 Has 'vrSi mifera 'uefiro defangusntfotnat 

Ferre^ 



' ^9i.tiommMM^. 2 Inddkere 
«erte Senatus Pompeiaique in Cu^ 
^aufe emolimentum eecldifletot 
^lues Kom.maltentque ▼iftoriam 
lumc Afirocum nomine, quam ftio 
^elatam. SUP*ri » Lihjc» teUur*^ 
€^£.310 I>^s exclamat,quo4 tan. 
«km ca(4em jfaSH funt fieri nulla 
teipub.vtilitate.meUus enim Afri 
1lomamrubin|aflimt, quam quod 
tjbertate amifni,perpetuo fub Cab- 

* ioribus feruiamus. Suifu^ Glare^- 
^us expoait , quod Pofta velit > 
tum Pompeittm, lum Senatum tS 
^lum ac ftaagnanimum vidert» Vt 
laaltt A.(rot vlncere Rcmanot fi- 
M,quam Pon^elo ac feoatui. 

i^iCuriofufu/Src.Z Hortatuf 
»ft Curioaem Cn. Domitiuihprk- 
Ifieftus eq^um ,* cum paucis dre- 
Cumfifteos , vt fuga (aluteni pete- 
iret , feque in caftra reciperet : fe 
ab £o oon 4ifce(Iurum pollicitus» 
At Curio numfuam, amifTo exer- 
^jtu , quem ^ CxUlre fidei Hiae 

/fominiflum acceperat , & ineius 
toaffe^bun ceuerfurum confir- 



ihanh , atque ita praelians inter' 
fedus eft.Comwciu.beI.a. 

799. %t*Ki nunc , ^c. ] rn,- 
fultatio , adie^ comviifciratio. 
ne.. 

• SooVndeTriBumtid^c.irtU 
tninidz conciones nonrarofue- 
nnt populi incttamenta , feditlo- 
nam faces , claflica luouiltuum. 
Curio auten^ trib.pl.fuerat Caefa. 
H inimiciinmus , mox ab co libe« 
tatns «re grandi afieno, redemp. 
tulque aurp , acerrime pro Car. 
fare ftATt, Sc cum tribunis pt ad 
Capfarem ex vrbe unSem pro« 
fugit , nott frarwis beU) huiot 
duilisconcicator. n I.i. i^ 270. 
ftc. 

9ot.Prodita,'\ AtrtcoKtapu^ 
proditailte^ 

9oiXjener.2 Pompeius )ft Ccfar 
conuaiOi* 

9qri.*4mt iacet^c.'] Nequc U. 
menconclgic^iMex2t6 hutus bel. 
li in pugna illa Pttatfalica viitere* 

8of . Hm vrUmfers» ] Dcindr 
Pa€ca ecphonei&a fuam aueruc a4 
X % 



HOZ M.ANNi€l LvCANf 

Ferre datis : luitis jugule pc arma, fotentes. 
Tehx^Roms tfusdem, ctuejep^e hakitura hatosy 
Si Itbertatis fuferis tam cura flacerety 
Quamyitsd^&afUcet. Lihjcai en nohile corfttec 

*io PafcitaMtSy nullo conte&us Curio hufto. 
uittihi nos ( qusndo nonfroderit ifiaJUere 
^quihus omne iuifeniumfuafama refelliti\ 
Digna damus^iuuemsymerita fraconian)ita* 
Haud alium tanta ciuem tulit indole Roma» 

% l y ^ut cui flus leges deherent reilafet[uenti* 
Perdita tunc Vrh$ nocueruntfectdayfojtqttam 
uimbitusyf^ luxusy ^ ofum metuendafacultoif 
Tnanfuerfo me^em duhiam torrente tulertmt* 
Momentumquefuit mutatus Curio rerumt 

^^oGa/Iorum caftusj^oliis 9 (^ Cafaris auro. 
lus licet in jugulos nojlros J$hi fecerit enfe 

SyUh 

«iuitab primarioju; aid fimili fbfr 8i4* HamJ. tiliim untay &Ci J 

tuna luant duilia bella , quae ipfi £rac cene fiimma iiutole , eio. 

velcQncitarunt ; vel fua temerita- quenti« laude claruitflegum pro^ 

te& amemia fufcepenint, Hor- pugnator acertimus , auandi« in« 

t^nfim, . corruptus ftetit Reip.uatus. 

io6, lugulojie. ] Morte veifa^ Si6.PerdttM. tunc, &c. ] verum 

^rma potinfcs.^yCoatu Kempulbl« corrup^erunt illum perdiderunti^ue 

fufcepta. perditi duitatis mores « ambitio, 

8o8.Jti Ubtrtotu fuferisj&c^l Si Inxus , auaritia. Vrbi. ] Idredtiu^ 

deos «qua tangeret cura indul- quam Oriv, ob ea.qus praesedunt. 

gendi nobis libertatis aflertores, Orotiut, 

quam vlqticendi libertatis oppref- 8 1 S.TrMufutrfo mentem^&clK " 

Uitts.i^tc tm^»«m,iaquitTadtus, re^o^bQno 6c zquo mentem Cu- 

Atrocioribui pppuli Rom, cUdibm» lionis abripuere. 

magifue jufiu ]u<^ciu approba- 8i^ Momentumquefuit, &c. 3 

tum efitnon ejfe cura Deia fecuri- Atque ita nuitat* ik k Czfare cor- 

rmtem nofiram^effe vltionem. ruptus dignitatem 8: caufam eius 

« io.NuUo conteStm Curio bufio."} p^ertinaciter tuebatur. neque mini- 

iattumatus,prardji auibus Libxcis.' ma duilis belli fax, vt qiii Czfarf: 

8i i.Qi^ando non,&c.2Cux enim ftimulos addidarif*yt per au£ plu- 

taceam virtutes eius & merita > rimi in C«faris partes incfinarint* 

^» tnnumeris fedis cane(centia 820. GaUorMm coftue JfoUifm 

per omne xui t^mpus plenis glo- &c. ] ^excenties H. S. anris alienl 

riz v«lis (erentur. contraxerat Curio. Val. Max. lib. 

8m .Senium repeilit.yPto obliuio- 9. cap. i. quo Uberauit eum Cse^ 

ae&.temporum iajuria vfurpat, far. 

qna rei merooria iatercidere por 82 1. fiir licet in ]uvulo$. ] Nom 

og8LtiMr*«t»fi improbaadftic^obj^c^MsP- 



Civiits Beeef ttF*.IV» 1?i5 

^jltaf^tens , Manufque ftroxy fif Cmwm crtftnfmjt i 
JCafareAque donms feries % cuk tanta fotefiat 
Conceffa efi : c;»^^ «»1;/^/ > /rir venduUt Vrhenu 



/M AVfr m jurulos nofiro Jthife^ 
^eritenfi Syui poeem , c^«Q^afi 
4icftt KomanQS Rojnaius armts 
CubaAos;ficut allUs <Hxit,promo-- 
cias;^rou2iidarttm fanguiiie vinci.. 
GrotJm licee in juftUoiJ&c.lSjU 
la qaidem Mariu» , Cinna, &c.vi 
opprefllenuit libena^^em > inuafe- 
«UKRemp.neque idtamenfine 
. invenu Ikcg^tii>ntim fit 



ftipendioriun '» ilU eaienint , hic 
vend£dit.. 

823,. Cdfkredque domut fe-^ 
ri^.Y Cviaris fucceflbres « qui- 
bus permifliis • fuit imperij, 
clauns. 

Bt4.Hic vendidte Vrbem.'} Ven- 
didithic auro patriam,dominum^ 
que Juperhum Imf^uif. Vic&ik. 
Acneid. 




IL^ 




M.ANNi£lLyCANl 

CIVILIS BELLr, 

S 1 V E 

P H A R S A L I J^ 

L I B E R CtyiNTVS. 

QVintus in ^gypto nairat tcMagnc Senatani 
CoBflituifle DuceiQ : tum Delphica c6fulit antta 
Appius>& domicis tedicns iam Csfar Iberis » 
Componic fxuos intia (ua cadra tumultus. 
Et Didacor abit^ nec non & Conful ab vrbe 
Brun(lu{ittm> ciaflem recipit. Phaifalia cymba 
Pene Ducis petiit temcraiia : nauigat inde 
MarcfiSi ficin Lesbum ce tir> C6i:nelia4 miitlt. 

TcaUemd tbic£j helhrum wltura fajfos 
In Macedum tentMy mifcens aduerjk fecunt^y^ 
S^amtfortMnn pMPH*lum fiitrferiii' Sm» 
Srumanmetygelidetjmtcaitens Atlamk OijmfM : 

tnfiabat 
*• ^^SSSkJtc Mkemd.'i Eyqilioie^ Ctrttfte^s 4e fiiflin» rejruni dimU 
^iMte incoirflaatiiFor- cavan in Pharfalicj^ pugna. lam 
|tUM,qua aitsichtc,auc '(J/Mrpfrat. j Uyemis notatib. ty£^ 
^ille vi^or cuafbrat, «M^JThracix monte.. 
<^inta Hbruia orditttr.;#«nr^i>«> 4. G^Udsatft cMdens ^AtUntif^ 
cfi Mor«7»,e^c. ]Pompci.um,Ita. ^c^ Caue illutl tAelnnta fccuodot 
lia pulfam, Mafsltiacxpugaata,& cafu accVpias. Sigaificat cnim ex 
exercitlbic cam Hifponiifs amif- occaGi yergitiarum mcnfem^De> 
fls : Cz(arem , oajuli dade in ccnihrem.Grotius.%AeiaHtKOijm'>^ 
Adri^co acce(^aj4r Cnrioae cmik ^OwlPAtronym.fnem. Maia rel alia 
cxfTciru In Africa c»fa. c iiliabas K^^ath.Synecd. AtlaiitU 

f- .'*nt»uit FertuMAfMm.'] tA- dcs,Pleiadcs occideraot Cofmice* 
tcf MHM t««5« foruioa, r«foruati ^«od fit cicciwi |.id^ouemb. 




j . f9sfiabAfque dtes » ^s dat noua mmtnafafiisy 
Qmep$e CQlttfrimMs ducentem temfora lanum. 
Vum tamen emeriti remanet pars 'vltima iuris^ 
Confi^l vterqtte yagos beUifer n^unia Pafres. 
Elicit Efirum* fereffr'fna acfordsdafedes 

t o Ron^anos cept proceres ; fecretaque rerutn^ 
ifo^es i» epcternis audiutt curia te^is. 
Nam quif caftravocft tot jkridas iure fecures.^ 
'^of f^fces } docuif fofulos^veTterahtliicrdo 
Non Magni fartesyfed Mtgnum in fartihus effe^ 

15 Ft frtmum tweffum tenuereftlentia ctstum-y 
Lentulttsexc(slfaftfhlimisfedefrofatur\ 
Indoleji dtgnum Latia^ fif^^^g^i^e frifco ; 
Kohttr ineft attimif ., nots, qua tellure iO^Hi^ 
Qu^mjjfte fracul te&ii gafjt^t fedejtmm ^ whi^ 

Xp Ccrntte \fed n}(^^Afaciem cogn&fctte turhd : 

;^ Cun^a^/te iujfuri frtmum hoc decerntte Patresy 
J^od regni^f fofuUf^ue liquety nan ejfe Senatum* 

Nam^ 
f . Dies , da0 noM » &c. } CaL extecas terras tianflata^rat. Hor~ 

gnuarij.quo die creati noui con- tenf.Inextemis, "} In terra tk vrbe 
les^eoruinquenoinina prxfige- ftUena. 
bahturfui anni Faftis , id eft , % jz.Namquis cafim^&C''} Qjiid- 
l»ris itngulorum annocum defg-i- qi qnim ^ppellem curiam potius 
jptiones Si gefta continentibus.. Sei^tQrum,auam caftra Pompei j^ 
^* Bjt*^**^ catiif f>rimw , &c. 5 ybi tot (imullegitimi magiftratus 
^cftusiiomine|ani,choragi,car cum inftgoihi^ fiiis , fafcibus fic 
jpitis,^atris,dudfqueinfequen* fecuribus? 
tis anm. Ouid. Faft.i . MiartiaL lib. i}- Docuit Pol>ules.i &c.'i Et tot 
jl.ep.s. . confpediftmul venerabiles Sena- 

.7. Dum t^men, J Hond<im pl*r «ores docuerunt populos & gen^^ 
iie pei:aAo poteftatis fuae confu.- tes quaeconBuxerant , non con- 
laris tempore. Emeriti remanet,, uenilfe omnes in panes Pompei u. 
4^c.3Metaph.imiIiji^I<.j.TMr.<>}a»^ ^^^ & ipfum Pompeium fuifte 

ii'CoH/itlvterque,&c.lLenMr- J»artem Senatus. 
^ & Mafcelluj fcoe". infipinmt JSMatfiumtenuere^c.JHjipal^ 
co4iaocaueruAtsSeiiatt>£es pec of* Uge.Qostus moeftus tenuit filentia. 
ficiabeUidifpetfos. , lyjndolejt diinum Latia.2 Sl 

9' BUcit Efirum* 3 Pco. in vei^a illa & prifca virtus Romana. 
Eptrum^ £piru$ celebris olim rcg- animls veftns infideat , nblite ex- 
OP P.yrchi. pendcre vbi ftmus : fed ex tot fp- 

vo^Secretaque rerum. "^ hKznA natorum ac ciuium prafentia,fuc* 
^enatus deliberantis confilia. currat vobis,qui fimus. 

M. Uo^a CMrid. 1 «^» «» ia »* . §(j*o(i regnU, &c.} J^*^°^ 



3t<r5 M. ANNi€i LrcAKf 

Harny vel HjferboreA pUuftrum gUdaleJub Urfin 
VelfUga quarorrens , cUufufquevaforibusateisf 

i 5 ^tc fatitur noStesy nec iniquos crefcerefoksy, 
Sitfortunaferat , rerum nosfummafequetur», 
Xmperiumciw comes* Tarfeia fede perufta 
CAllorun^facibutyVefofque habitante Camil{^> 
iLUc Romafuit. non vnquam ferdidit ordo 

50 MutJtto^fua iurafolo, metrehtia te&a 

C^far habetyvacudfc[ue domosjegefqueflentes^ 
CUufdque iuftitio triftirfora, curiajolos 
HU videt Patresy flena quos vrbefugauif^ 
Ordine de tanto quifquisnon exuUty hk eft^ 

1 5 Ignaros fce lerumf longaque in face quietos- 
Bellorum frimus Jparpt furor : omnta rurfuv 
Membra loco redeunt, en totis viribus orbis 
Be^eriam fenfant fuferi ijacet hofiis in vrsdU 

Obrutur 

voMs Scnatuj Conlulto feiint po- Eib. i . iSi: 169. vrbe R»m. Synec- 

Duli,hic efle Seaatuni,quem penes dodie. Neque enim Capitolium ^ 

eft totius orbis terr.imperium. Qillis incenfum eft. 

25 '.Namjvel Hyperboreit &c.2 z^.Veiofque hahitante CamilCo.l' 

Q^orSenatun^fi qua iniqux Eor- Camillus exulabat Arde«: cui^A-- 

,tun« procella raperet in oras Bo- de eaocato Veios^diiftatura &xe- 

veali ht€to vel torridfe zonz fub. rufa fumma S.C .tradita eft. 

ie^as ; confimigratura tamen (it 29. Ordo.'] Senatorius. 

imperii fumma . r^.Mterentia ie^a^^c»'} Vrbem. 

z^Plags qua.torreni.yciKotiis^ Rom. occupauit Csefar. , vacuam». 

«quino^alis aeftu Sc caloribus noBftam opereisis legibus & indf.- 

conftrifkus» fu^ quo degemes pe«> fta iuris dicundi intermifnone 

rennem habent ijj»^pi«. Claur triftenfc ^ , ^, 

Jkfque vAporitius.^O^fOMt plagae j s . Curiajplos» OV.] Illa quaflji 

frigidac, intolerabilem aftum. zo- CaRfarhAbet.Curiajionjvidet alioas 

11« torridat , qux.intri^ duos tro- Senacores quam «os quos amhitus 

•icos Cancri & Capricorni , quos maieftatis laefac alteriufue nox« 

^edius dittidlt acquinoaialisjcon- damaatos ,, Caefar vrbi reftitutos. 

thietur tJtquaft clauditur:& f ftum. reuocavit. 

'uaporei^ socax.H4rtenf. 3 f • IgHarcsfcelerum.i ,^c.] Sufc- 

if.N^{ii>ifl»oi.yo/<i.i Aequino*. pHmobelli ciuilis motu &.tre- 

ftialis circuliisnonpAtiturnoftes pidatione conftetnati diffugie-. 

ac dies inzqu»les eflfe. bantj huc tandeminEpirum con— 

Z7.Tarpeia fede perufia , &e.2 uenerunt tanquam in cotpia* 

Cionfirmat ab exemplo« ibi Ro- fuum.Senatores & ali| ordmes. ^ 

mam & imoeri um Romanum efle, . ij^Viribus wbit. ] Qu» in auxu- 

vbi au^uftus ordu Senatorius. lium noftrumadueneruht. 

Mortenf, Tarpeia fcde, pcrujta*l jf«. Htfpcriam pevfomfupm.J, 



OBrutus Jlljrids : Li^AfquaUntihMSjsruis 

40 Curso Cdt/kres cecsdstfars magtut Senatus» 
Tollstejsgtsa duces : fatorum smfellste cssrfum : 
Sfem velham frajtate D6s : jortunAque tantosr 
Vet 'vobss amsmosy qssantos fssgtent^hus hofiem 
Catifa dabat. nojtrum eichaujto tus clauditur amso i 

^SVos(^orumjtnem'non.efijenfurafouJtati 
Confulttein medsum Patresy Magnumque jubet^t 
Bjfe ducem.,Latonomen clamore SenAtus 
Zxcsfst : ef Magnofasum fatrtMue fuumque 
Imfofutt, Tftnc tn^figety fofulofque merentesy 

jo Sfarfus honosi felaglqsse fotens Phcthesa donis 
£xornatai Shpdos. , gelidsque sncultm juuentus 

' Tajgets : fama veteres laudantur jithene, : 

MafiiliAtfUfi 



Italiam & H^rpanias aimiIas..H0- 
fiit in. , &c. 3 Valteius cum rate 
Opitergiaoiru.rupra Vib.^i^,/^z, 

. 40. CAjArei ceciditpars magn<^ 
SenAtM,,'] CxC^i intimus &fuin- . 
mo in honoce habitHs,& quo cxo 
€0 priuatur Cxfar fummo fuo Se- 
natore. 

4i.Ftfforw» impeUiee eurf^m. 1 
Vrgete faca &. quo dij fauentes 
YO€ant,c& bona.fiducia fequimini. 

^z.F^rtunnque f4»roi,^c,]Suc- 
ceffiis det vobis forte* ammos ad 
C>errequendum libemtis hoftem, 
j»on fectts.atque iuftitia cva£x de- 
dic vobis animum. relinqurndx 
vrbisjillo inuadente. 
' ^.Nofirum exhaufto,&c,2PO' 
uftatb noftrsei Coniularis impe- 
cium cum anao exi&o Soem^ 
bet. 

4J.rw,«^f.]Vos Senatore» quor 
cum autotitas noneftannua. 
. 46./» medium Patres.'} Incomr 
siune. Q^od vobi$ Heique pub. 
J^onum , Felix , Fauftumque fit, 



mo omniumapplaufuac (UflFragii» 
decemiturfumma rei Pompeio». 
Hortenp 

« A^.Fatjum patrifique^&c.'] Pu- 
blicae & priuatx reimunu fortu« 
nam^ admimftrationem. 

49'Tunc in reges^&c. 3 Collau- 
dati reges & populi de Repub. 
benc meriti, iilque honores habi^ 
ti ,. aui Senatus auCpicia fequutt 
a^xiha attulerant miferanive , 
quorum nonnuUos pergit enume* 
rve.Popnlofqne.merentes, ] Beoe 
meritos. de Kefuhl.Orotim, 

^o. Pelariqup potens Phtebeia^ 
^c.]RhodosinfuIaCarpathi) pCr 
lagi daifepotens, Phatbo dile^a,. 
cnius radius femel die vel maximc 
nubilo luftratur ob amatam,vt £air 
bulantur,Rhodea virginem,colof- 
fo £t.templo Phoebi dara, vt quc 
Phoebo forte ceflerit.Pindarus 7« 
Olymp-Horat.od.7.|ib. i . 

Si.GelidiqueincuIt^j&c.^lAcem^ 
(fcmonij.Taygetu; mons inLaco... 
ntca Eurotar.fluu.yicinus. 

jz , Fim4«] Sapientiat .ne ftudior 



MarnuirMueiubeteEJfed'ucem.2.riim-.^^ vietoriarum Perfic*. 
pedatatePompeium belli ducem, mm^Veteres laudantur. Utijena,^: 
Qjiod & prius capux faftum, fed hh To^^dovtfc enim-fe e^Te voIeb9t» 
adlundis CofT. cuius rei inftgnia geftabant in vei;- 

U*^ts 



Maf'ttldf$f fuA ionatur libepa Phoas. 
Tunc S.adaleuyfortemque Oftyn^pdUmqtte fer t 
j j Detotarumy ^gelsd^L domimm Rhafifolm or^ 
CoUaudant : Ltbyamf^ jf^^cnt au^e Senat» 
Sceptrifero parere Ma» fri trifiutfata \ 
£t tihi nonfdAgentis dtgM^ime regno y 
FortunA Ptolemjiefudor, crsmenefue Deorum^ 
^O Cingere PeUeo freffos diademate crmet . 

rermiffum ifiuum in fofulosfuer accifts enfem t 
^t^ue 'vtinam in fofulas \ do^tatit eft regta Lagi^ 
\Acce^t Magni jtsgutus ; regnimque foroifi: 

Ereftum 
1j. Mai^HUiltu fu*9 ^»] Et. fS.Noufiddgeruis^&c^^iadisoc^ 
Phods Achaiae rcgia libertate do- tcgno fidac gentis ; W digne-jre- ^ 
nata sque ac MalTylia colonia gho non fidx gentis. ' 
ejus , quaoi tamen ^ Phoceniibiis yp J?orrH»*.} fiVt JVS^gui fata^ 
Afiae de<iuaani meminrmus lib.j. rus erat dedecori Dus-Jfc Eortunoe^ 
iK.s^o.lJitera PhocuZ^hQciste- tam tndignum euehentibus. Cn-- 

fio ia B^otia i. qiu Mafsilienfe» meque Deorum-^Calpzm in Deo» 
unt oriundi,donata eft libertatc. transfert & Fortunam , quod tin- 
Sulpitiuf. , , ^ tumpuerifceliisibiregnarei.«fle- 

54. n««c Sadatenjortemque Co- rint,vbi Alexander orbis domina. 
fyn-l Equites ex Thracia D. dedit tor regnauit & co4diius fuh.Hor- 
Cotus Sc Sadaleoi filium milit. ^«^ '^ 

Com. ciu. hsl. } . FidumMie pen, 6o.C/ngere letlMi&c.-^ Vt Dio.. 
<^.]DC.equites adduxit Galaniae nxfhis hic Ptolomxus Aulecx fi- 
tex Deiotarus,pra quo extat ora- liu$, etiamnum puer Pompei j ro» 
tio Ciceronis- gatu coofii-maretur Aegj^ti rei 

f^Xjelidfidominum.RhaJtPolin.l coronareturque diademate Ale- 
CC.ex Macedonia ahalipolis,^ui- xandri Magni in Pella Macedonitt 
buy ipfe prxerat, & ob Thraaam. opp.nati, Alexandti» in AcgxptOi 
VicinamJri^^oi» noininat. conditor{s.Strab.leg.i7. 

S^. Libjnamque jubem auShre 6j.Sauuminpopulos^&c,lCm-^ 
Senaru.^Ex autorltate Senatus de- deliter enim imporauit^ 
ceraitur Afirica lubae. Sz,populos-2 Tantum, Sc noo ia 

f7' ProtrtfiiafAta.^^Q^om^m. Pompejum etiam, Bc fororem. 
^tem Africx meminit, quam Se- tuam. Regia Lagi*} RcgMim Ae- 
i»tu$ prxndiis contra vim Cafa- gjpti,quDd obtinueratPtoIoratu». 
ris firmauit 5 per occafiQnem in t;igi f.lib.S.-^-f .692. 
•perfidiam Ptolom»i pueri exd*- 6f.\Ai:cept Idagm ]nguim^ \ 
*taat : qui quum eum dbAiim.de- %\ tantl muneris acceptamerces ;. 
^ndere debuiflet, quod i Senatu ^ompei / , quem tu tutorem h«- 
To regruim Confirmatus , Pompe- bueras', ad te confggtentis c«de$v 
umtuturemaccepiiret ; eumpO' inf. libro 8. verfus f7}- Sorori 
ftM ad fe fugientem/celerat^tru- Ereptum. ] Cleopatraf, qa« regni 
'Cidauit. parrlcidium cum peirfidia cum fratre hetes Apatre relida. 
OtamsigtasMarwif. ^ fuexat. 

e^'SH€f 



Ovms BEtii tis.V. io5> 

ZrefUtm efiyficefcque nef^. $am tmjbafolufo 
€^ ^rmaftttt €<etuy ^Ud cumfofutique ducefeitic 
Gtpbus tncertUy ^ cdtcaforte fararenti 
Solus in ancifttes metmt defcendere M^rtis 
Affiue euentus '.^nem^ue exfromere rerum 
SoUicttat fuferosy mttltofque cbduBafer annoi 
70 Deifhicafatidici referat fenetratia Vhahi^ 
Hefperio tan/um, quantum femottis Eoo 
CarifnfiyPamaJpiegemino fettt dthera cottey 

* ' Mons Phc^Oy Sromio^afue facer ; ciii numinenittfi^ 

Detfhica ThehanA referitnt trieterica Baccha, 
7 5 Hoc fotumfiuBu terras mergente cacumen 

Eminuit^foitt6<fue fuit difcrimen , ^ afiris* ' 

Tu quoque vixfummamfeduihee ah A<fuore rttf em 
' Extulerat > 'vno^ue iugo Varna^ t^teboi, 

Vttor iht exfutfifremerent cumvifcera fartue 

• ^^S0ceroque ntfdi. 3 Pofnpelj c.t8. commuiii ftaqae cilltu Tho- 
«94m fabttfl^ C«Curi,aii ft iafi* banx Mt^mdes Bacchi nnniftr^y 
diatuspofteaerat ipTe rex. lam tertio quo^ue aono Delphis ce<^ 
twfiM /«W«.]iaia4tautti condo^ lebrant facra in memoriam vifto- 
pe an*a expeAiuere. rl« Indicc Ik tibero pati^ triefw 

66. CMfwtt ftararMt.1 Euen- ni expeditione futx.Nttmin* fni» 
tH igooto * «bkiu-o. /?0.]Commttniculta. 

67. S^lmimmcifitts , ^c. ^Af- 74. TUetmem-y Sacra Trleterica. 
fiut euentut.JUiioqult val. Max* «ppellata funt » quc Ltbero p^ 
I. I.C.8.) beliiciuilis euentnmer. tri , d vidoria & expeditione in- 
plorare copiens viribus imperii 4icareuerfo,inftitutafuereThe- 
{namqueAChai(prcerat)aatiftit€ bis. tettio quoque aano »erage- 
pelpmcc cortinc ininttmamfa- bantur uimptuoftus & fplendi- 
Cfi ^cus partem cofgit defcen. dius iis orgi!s,;^U9e nngulis annis 
derej&cint i^C^ito^ & « r 4. idem celebirabantur. Hortenf 

refert Oro(iai1ib.tf,.cap.le. 7 y. Hoc /olumf&c.'} oiluuio cc- 

09.Obdufffper4mmu}cUu(kteC'' teris fubmer6s,alterum §Parna(fi 

fiuvte ...•cun}.iaf.-i'f.iit.& i|i. collibus eminuit. Ouid.f.Metam. 

■ 71. Hefierio ttmtum, &e.2 fn ^^.Pmo^wff^e^c.^Mediuminter 

-terrc vmbilico, ab occafu 9c ortu aquas iSc caelum. 

jequediftans. ^udiit&medim 77. rivyi(mifMm«].Vi^fuouno. 

4te/i rdmajfut.itaxi* 8c Strabo.l9. lugo extabas. 

» 7«. Oemino- ] Tithorco & Hy- ^. yttor ibi exfulfd, &c.'\ Hic 

«onpeo. ApoUo itMients , vlturus Pytho« 

' jyl^Mo^Tomoque jdcer.l K"- ^^ ^ui lunonis iuifttLatonam 

|>ollinifi^Baccho>^'T¥Cp»f4MT» grauidamd loue & partuivici- 

^uorum vtrumque eundem efle nam perfequutus^ fuerat , inte- 

«ttaiS9lepr(^Macrbba.s<isuco« rcout. 



^IO M. ANMiEl LVCANI 

•o Martis^ ^tdhuc rudsbus PMn VjthofM fagtttit 
ExplicuHt cum regn^ Themis, tripoddpjueteucret» 
Vt vidit Vitdn vajhs telluris hidtus 
DiuinamJl^irarejiiem y^ ventof^ue lo^uaces 
Exhalare folum yjacris je condidit antrisy 
^ y IncuhuSffue adyto , vates ibifaiiuSi ^ppllo» 

S^is latet hUfuferU n\quod nume ah atherefrefii 
Dignatur c4uas inclufum habitare cauernas ? 
J^is terram cmli patitur Deus^ omnia curfus 
Aterni fecreta tenens* mundie(ue futuri 
$0 Confciusy ac pofulis fefe proferrt patatust 

ContaBuf^ue ferens komimsi magnufhueyp^tenftfue^ 
Siue canitfatum . feu quodjuhet ipfi canendo 
fitfatMm ? Forfm^ terris infertm regemdtty 

• ^er^ 

to.?4«M.} kpoVLoMh.t.ifC.Sjn. S?. Dininam fiirmo fidem' } 
VythoHA*'} Pytho, Dcmogor^nis Emittere oracula. yentofoiw lo'^ 
tk Teme filius , drtco fngeas & quiictt/^c."^ Exhalationes ip^ctur 
prodigioAtSiqiu ante natui» Apol» ^f otemes primum inAabaat ya- 
lijieflft in Pamaflb moate oracnla tum,i»oxtiAguas tn ▼atkioa- UA> 
rcd4iMt.HortfnflSiigini.2Strautx uebant. 

liBml mille grauem teli^. SS.Qmu latit hic lufomm. }Ofa- 

<t. Exfliemt. } interfecit. Tht' culi hulus caufam btquirit po^ta.. 
mis. ]Dea,quc pr^cepit hominibus §imd numtni &c. ] Qjais pctts ^ 
ea petere,qu« fas eflfent. Outd.i. c^o delapfus «. Imaaerf i (t con^ 
Metamorph.cuius voHm tottror- dndtque dtgnatur in hac caufnia. 
b« «eieberrimum erat otaculum, 88. %ms tirram edtU pdtitur 
<ui ApoUo fucceCdt. 'rriW*/W Dem. OSi» !>«*» vul* terram ha.« 
tfneret. ] Tripot , menfe crat ^ue bitare. rel ecquts Deus patitor (• 
ftdes laurea vel ahe.iea tres ha. in terrae hiara condudi ? Sulpit^ 
bens bafl>s,qttam tW Pjrthia vatet Hnrtenfim. Ommsi curfm.'} Fata, 
2l>rceadifl*et,'hauftodiuinattoats ferieiq ordineoique cauranim. 
fpiritu t refponfti retulit. lambti- fciens- 

chus de mvfteriis ft Diod.Slc.libw 8p. Mundiqtte fmnri , &c. ] 
t6.Strab.Iib.p. fia qtt« euenRini funt prsci^ 

Zz.VAjhosteUurishidtm,&c.1ltk nens. 
medio montis anfradu profnn- pr.HaMkin«r.}Ph<sbadis,virghus 
dum temt foramen,ex quo frigi- P7thise,quem Ingvefliis fuo ounu. 
4us fpiritus, vi quadam velut neimplet. 
vento in fublhne expulflis,mentes ps.gjpjoi ;K^*f ,t^c.]Ita/4rflMttv 
vatum in vecordiam verttt ; im- did voTitnt quod Deus fatus tft, 
ptetaque Deo refponfa conflilen- id eft»*decreuit» coailituit. 
tlbus dare cogit , &c. vlterorem «»• For/in terrts in/erta re^en* 
templt Delphlci defcriptionem vi- «^cr.] Anforte den(ior attqua 8c po- 
de apud ruftia.Iib.24.^Diod.Sic. tentior pars ineft exptratque ei^ 
t. \6. de ocoifioiie iattenU or^culi ^c>c antro Delphico,coeleftls illi» 
dpafturc. msaxiiScwimx mundlqux in. 



Civiirs Beili Lib.V. iiti 

y^ere Uyratum 'uacuo quA fujimet orhemy 
^j Totiuspars magna Jouis Ctrrhsa fer antra 
Sxst, ^ Atherso trahstur connecca TosMnts. 
Hoc vhs isrgsneo conceftum efi feihore numeny^ 
Humanam fersens asnmamfonat > oraque v^tst- 
Soluiti ceu Ssculus flammss vrjfentshus Mtnam 
loo Vndat apex : Camfana fremens ceu faxa vaforat 
Condstus Jnarsmes aterna mole Tjfhoeus. . 

Hoc tamen exfofstum cunfkss > nullsque ne 
Numen , ah humans folstmfe labefuroris 
y$ndicat* haudstlictacitasnalavotafufurro 
'70/ Concifiumt. namjixa cofstns-i mutanddque nulli 
Mtrtales oftare vetat : iuftifyue benignus 
Sstfe deditfede^m totas mutantibus vrbest 

n 



fuCa 2n omnes mundi partes eum 
librat ,regie , fouet, vegetatque? 
I>eum namque ire per omnes Ter- 



SPmen 

9S'Cirrhaa.^Cirrhz opp.Phad- 
4os haud procul ^ Dei^is. 

9^.ty£tMno trahieHr^c.^jCum 
Aj^yenore Uloaieecoit > & raeatl 
4!ttifliori confonat. 

97'Hoc vbk Virgineo.lHoc igitur 
antro Pythia correpta dluioo fu- 
rorejquem conceptum numen to- 
cat , magoo boatu reCponCisi emu- 
^k. IpCum inquit, numen , os ya< 
tis foIuit.Tum duabus fimilitudi' 
Qibus horrend>im ijlum fonum 8c 
yehementiam aniplificat.H0f». 

99. Ceu Siculm , &c. ] veluti que humiiefquf fMfuWos Tollere. 
^etn* Siculat (^cumen fumum j«wi«//i»raandi.Perf.i.Sat. 
yndantemeuomit. ics.flAmfixACMens^cyCyua 

ioo.Vndat apex.} racumea fo- enim fata Defi canat certa & mu. 
mum vndantem effundii la fubU- tari nefda , friiftra voueat quis 



conflagffttiooes eiufmodi fucceiw 
dentis. 

loi. Inarimes istema moie Ty^ 
fhatm. ] Inarimen primus dixit 
Virgillus ab Homeri «V dpiuatu 
vide qux nos ad Sen, Thyeftoiil 
8o7.ac Erythraci indi«e«idiUud • 
^. AenenLVirg. Inarime towt im^ 
feriu impofta*P]iphao, 

loz .Hoc tamen expofitum^Hoc 
oracttluj»» iftquit , omaibus mor- 
talibu$,|atet,& confulentibus riner 
difcrioune de futurisreCpondeturj^ 
fed planife aenigmatici vel ampht- 
bologicw s . Hortenfim. 

lo i .^b humani^ &c. ] Non ad- 
mirttit vota impia.non ad gratianv 
vel odium praecibus aut muneri- 
bus cominmttur. 

io^.Baua}&ic.&c.2 Murmur^ 



me. J^orr. Cajnpana freme^ns ceu. 
faxa.J CeuLinarime, Aenaria,Pi. 
thecufa Ifchia infula in litore 
OynMoo fuperie^ Typhoeoef- 
fundft faxa. Vaporat-^jmufum ad 
•omea Tjrphoiusj^id eft> ^oceUs 



h«c mutari pofle. Defnf fittit 
Deumfiem Jferare precando^ 
Vhrg.Aeneid.^. 

io6.BenignM.'}Tycus ApoIIo. 

107. f^ta^ mutantibm vrbes.1 

Q^ dldt topu mutantibus : de 

Phvoi 



au M.'AWY4^I tvCANI 

Kt Tjrm : dedit iUe minss tmfellere hellU 
Vt SaldminiacMm memtntt mare. fujtulit it^ 

1 1 o TeUurisfierilfSy mmftratofne : refolmt 
Aera ta^tfiettm. non 'vllo fecula don9 
Hoftra carent maiore Deumy quam Deifhicafe^hs 
Quodfdmt , fo^c^uam reges timuerefuturaf 
Et fuferos vetuere lofuij nec voce negam 

1 1 5 Cyrrhaa mmrent njaieSi temfUque fruuntur 
Jufiitfo, namficjua Deus fuh feBoraruernty 
Numinis aut feena efl mort immatura rectfti^ 
uiutfretium : quiffeftimnlof^iJ^(^f^ori$ 
Comfages humana lahaty fulfufspHi Deorum 

Xxo Concutiunt fragiles ammjff^ Sictemfqre tongo 

Jmmotostrif^dstyW^quefihnt$ar^fU 

> ^fP'^ 

PboefiidbiM ».Qtti terra^ ' ohkiI ^Jiritinfic^ie^tip.Mtdeilet. "-' 
vexaci relj^ patrfx foIojSidona» 1 1 i^Reges eimuerefw»M.'i SH^ 

Tnde poftea i rege Afcalontorum timentes, oracula k rois adinTC'> 

^uffi^yron condidere , intelllgQ tuerunt. 

^otius»quam de Cadmo aut Dido- i t4,ffec voce »ef «^4. JGcatolan- 

gie.lttft.iS.TeldecoIbaisGa^iom. tuvrero fiU Pyctaia? yates Del'*- 

ifo.lib.^T?-'*^- f*^f* delitfle oracula. 
. I oS.DetUfiUe miH4g,^Jld€m t ly.' Q^nfeiB vaees* ] . Pi&zbv 

ApoUo docuiiqua rationebella drs. 

^Wint ineunda , vtl Atlienienfes ti6.Iufiitw,^ttfta^. treM[C»r 

;neisroaenibu$fettteriiuf(i,Per. ^ iuris dicundi inteniiiOSfaiie. 



ligneisroaenibu$fettteriiuf(i,Per. "^ iuris dicundi inteniiiOSfaiie.' 

ici belli minas repulere » deuifto tftim fi qusDem , &e. 3 Niffqib 

Xerxe nauali pugna ad Salamina enim vitales funt Phoebades in- 

inf.Herod,Pol7b. Baitt vel^ D^o iiato, mortis filp. 

lo9.SufiHiifir$Ui&c.'fikAefjP' pliciaafreJ^flQvel ^tfcnilnd^lQ^. 

ri fterilitas ^ (icciute g. annorum tispr^io , tanquam dOao (^> 

|ublataTiirafea^Btt(iridecacfoJic diodonatar. 

Phrjrgia fep.ulto Aty. Diod. SicuU ti«f. ^ifpf fiimulo , &c. J 

ira Attica, poftquam monltiota- (X.^iippe enthu(i^hii impetucbii. 

culo faciifeciirent Xlinoi. culTa labaGcit anima Bl nimlas 

iio. Mmfittuo fne. ] Id eft, diuini fpiritus hauftuS reddedti* 

ihodo piandi- Re/Uuit\ &c. 1 bui peftifer exiftit,vaI.Max.Iib.U 

Peftk remedium denunciat. vti Cap.8. . 

Thebanis , in exinnm', midb eo i ip. Pulfufque Deorum. ] Eiw 



t 



ui taium interfiecerat.Senec.Oe. thufiafmus, (timulus ille occultas 

^p.Lucanis,'1>aIinuri placatb ma- nliminis , quo PhoebttS agitatyr. 

nibus.Virg.Acn.5.ftomaius,Aercu^ Hortenf. ' / ' 

l^|»io accerifito ex Epidaur. Liv.rb, it i.Immotos tripodas.l ConSna^ 

I ii.Non vUofecula dono.'] De- iam diu claufas, Inemine confal- 

fideiitis huiai ui-4cuU caudas iiip> c«s .> tpoie iikatcs. 



Civftis Beiii LlB. V. 2I| 

A^iMi Hejperij fcrutator ad vlt$mafat$ 
Sollicitat.tujfttsfedeslaxareverendat 
^Httfies^jfouidamque Dek immitterevatemt 

1 1 j Cafialios circum lafices, nemorumaue recejfue^ 
rhemomen errore wg^, curifjue vacantem 
Corrifuit , cogitquefires ifrumfere templi. 
Umine terrifco n^etuen^ conjtfiere Phtetat, 
^hfierrereducemnofcendi ardorefuttfri 

tioCafafraudefarat. quidj^es {a$t) smfrofM veri 
Te Romane trahit ? muto ramajfus hiatu 
Contjcuit.frejiitciue Deum : feufiiritm ifiae 
Bejfitmtfaffcesy mundique in deuia verfum 
Duxit tt^ifeuiarbarica cum lamfadePjth^ 

t55 jirjit, tnimmenfascineres ahikecauemofy 
J^tPhotbttenueriviamifmJpontfDeorttm 

•J^fArS??'^?' ^f' ^ Curiofut diuinaiii {2I«m vim cuius Ifflato, 
f,?"!S^/ *""* ""*'"• j «*W«'* «=0»«"' ceffantls otaculi. 

i»i^|f«r, 3 Dei afflaittis & ea- ?!",!£ «^i^ **'^*^^* » **^*»*^ 
«Juifiafmi laborem fimul & dif- ?* „..?"^'** P*"" migrauit. 
Cfimenfubirefonnidantem.£>ei^ 5^!««^ ° "P*^'* Dclphis k< 

u>luntmtirpret,s, Deumlmim^- ^ 1"?^?!» '^"IP^ftfte & incendio ' 

tere .in Phibadem. Sunpiiciter «^1 i^.T""?* ^.*°^ fpiraciilisL 

iatelligi^tlim. luflumab Appio SL^ ?"* *^*"i^"-»n Phocaic. lu- 

antiftitem vt Phoebadem Jtte- ?ia "i^* tf ^ ^^f «^« «f.He^ 

ret in adytum. rod. in Vrania. vel tempore Mi- 

«y. CaJiafiosdrcum tatices.} ^^l^^Jytl'^^* ^^«.«"cifa defice- 

CaOaUum fontcm in radicibus ""^0^' ' '^^**'"" J^*"»*»""» 

Pamafsi. pracftigi.s atque poteftate^fub ad- • 

tt6, Phemonoen.'i^hathAAem "f"«" Chnfti. 

aliquam. Phoemonoe autem pri* j> Il^' f^T**"^ <««»» Umpadt 

«a crat, qu« ex oraculo Delphi- ''J^ ^^j^f-l^o lempore nel- 

co Vatieinataeft.Strabo p.lib. P**,' ^ «renno incenfi. Nam locos 

n«- Meeuem» ^cj Modo. ad 'P^^ nu6« i Graccis dicitur.Grof, 

verfum »4. ijy. /» eintres jibiere , ^c. 1 

1*9. ^merrere, &c.'] volens Repletac f unt dnere cau^-n» ; Iti 

Appittm ab inftituto deducere, ^t fpiritus viam qua progredia- 

cai^BU eft diuturhum oraculi fi- ^nr non habeat. Sulpit, 
lemom, fed fruftra. ' ^^ ^- Seu&onte Deotum , &c.l 

tt<. frefiit^uo i>«Mm.]Obniit «cu Dils quibns Roma cure max. 



tti4 M. ANNjfei LvcAHf 

CirrhafletifMtiquefat efi arcanaftftstn 
Carmtne longirvtt vobis commijfa SihyHnt ; 
Seu PatmfoUttm ttmplie^ drcere ttocemtes, 

X40 Ors qtuitm fdttMt ttoftronott ittttemt atto, 
rirgittei fdtttire doli , fecitqtte ttegatit 
N^ttminikttei tttetttt iffefdem* tttm tortm frioret 
Strirtgit vittm cotttdi^criftife^tte m^erga foltttos 
CMtditU Phocaica comfleiHtttr infttla lattro» 

1 4 1 'fi^refttemj dukidttt^tte fretttens in temfUfdc&tdog 
ImftditJtUa fattens adyti fettetrale rerttoti 
Fatidicuntyfrittia tetttfiorttm tn farte reftfiit : 
^ttitte DettmfimMlansyftthfe^efi£U f^ieto 
yierha refertintttto confufa murtnttre vocit 

X 5 o Infiirtitamfacro merttem tefiatafurorti 
Hattd sjue iifttra dttcemycttifaifa canehatt 



his hoftiz ccdendx maximcob- 
nubebaittur:/fffW« , fafcia erat in 
diadematis formam ita condnna- 
ta,vt vtrinqne vitt^ dependercnr. 
Hontnf. 

1 44. Phdeaiea.2 Pamarsid^qvia 



tikt viTum fuerit vt Delphicum 

oracnlum ceflet, poftanam libros 

SibjUinoshabeattqui utaCna con- 

tineftt,de quibus vtde qu« AGelL 

Iab.i.cap. t^.ft Plin. lib. 1 1 -cap.ii . 
i}8. LongAUA vobisi&c ] Tot _^. ^ ,- 

annos viuencb » quos hMberetptU- Parnamis in Phocide. 

tierifhAufii corpora , Ouid, Met. i^fi Hireneem-'] Moras texen. 

14. tem.^««ifrii«f.] Antiiles.rupraiK* 

I } 9* Seu Pdon y &€."] Seu ]>eus 124* 

non inueniat fandos quibus , ne- i^JU* pauenSf&^c.'} Metuent 

que fandtas per quas vaticinetur. tamen aduentum & penetraleiov 
i^i.Vtrginei patueredoU.^ Vifa gredi^in Hmine reftitit. 

eft^Appio virgo Pythia fubdole i^S.Deumfimulans.^Stmum» 
cauCata oracuU niemi»m, cum neconceptoafflaumfingensjneT* 
ipratremebundarubterfuge^tin- ciaquz fimulate recummunnu- 
greflum ad Deum , quem «defle rat* Q.meto^ 3 Non extraferaptoy 
negauit. \ non vexato k l>eo , vt Infm >(rf. 

14». Tum tOrtA priores , &cJy \6Z.Sc Vir«'Aeneid.<5. 
Hominem umen (imulato nu« t^o* N««0 confufa murmure.2 
minc decepcura , fe ad cortinam Non obfcuris ambagibus;non per« 
accingit , vittis ornatam , infula piexis verborum circuicionibus: 
Jaureata redimitam , crinibus k qui m6s Phxf>o femper fucfat» 
tergo folutis. vc interpretem torqueret 8c ex«r- 

' I4J. Strinm vitea comas.2 ceret. Co»/»/>,d^<:: 1 interruptat, 
OftemVit quibus ceremoniis Py- v« perplexac,obfcuris vera inuol- 



thia Ce adornaret , cum fingeret 
fe in corcinam defcenCuram , 8c 
fimularonuinine oraculum aditu- 
tMOiVinii capitis oroameatjifuat. 



uentis. 

ifo. jnfiin^am. 3 Afflatao» 
h^mt^iMit Hottenf. 

iSuHMdsque ^&c»} Non 
«quc 



CiviLis Belli LlB. V. ll^ 
i^am trifcdMiPhtebiqHeJidem^non rufta tremcHti 
4^erhii fonoinec vox^ri complere cdfacis 
SMffciens ^atitimi»ulloqu€ horrore comarum 
1^5 Exc$fffA laurtis^mmoraque culmina temfli^ 
Securumcpte nemftsyVeritam fe credere PhoAo 
Trodsderant. fentit trifodas ceffareifurenfque 
^fiue : Et nohis meritas dabis imfiafsfnasf 
JE.t fuferisy e[uosJingiSi aityuifi mergeris antrisp 
V^oDeque orbis treftdi tanto confultu tumssltss 
Defnis iffa lo^ui, Tandem conterrita virgo 
Confugit ad trifodas > va^iffut ahduita catsemii 
Hsfitii^ infiseto concefit fehore nument 
Quod non exhauftd fer tot iam fiscula rufis 
K5 Spiritsss ingefiit 'uati : tandemque fctitsss 
Vekore Cirrh^o 9 mn vnquam plenior artsss 
' Phstbados irrufit Paan : mentemque friorem 
Exfulit > atque kiminem totofibi cedere iufitt 

Pe^orem 

«qai noxia Appio futura fi mttla- /df Mr.]Et mihi quein falli$,& i>f o 

ta tuecatque illaveri oraculi Ver- ^uem fingis dabis poenas,nin deC* 

ba qux iafequebantur. cendas in antrum , deque huius 

• ija. TripodM.2 Oracula Phcbi belli euentu refpondeas vere,non 

^ocait.Tnpodas.lSu^rai HrCSi.Non tuis verbis,Denmementita,numi. 

ntftii trememi Verba fono , nec nc non af tiata. 

•Ooxj&cY^xxm non apparerent fig- 159. Ntfi merferu aneriSi &c. j 

na illa quc numine afrtatas comi- Klii defcendas Tn fpecum facrum 

tari aflblent,non verba interrupta Sc certum relpondeas mihi de £au 

& tremula : non vox nuuot nec tis belli ciuiiis , afAatu Apollinis. 

mortde fonans. non laurea capiti non tuis confutis technis. £um 

excufla comarum horrore. infra afflatum numinis Grxci iv9«. 

lK'i7i' , . ^ 09ciTf*ovvoczntiHortenf 

1 f y. tmmotaque culmtna , &c. le^^Quod non exhaufia, &c. 1 

Veritamfe , &c, ] Non attonua Quod yentus ille ex fpiramento 

nui^a ora domm. Non tremere (pccus non iam eXhaufti immilit 

thnniit vi/a refente > Limtnaque virgini. 

Unrufque dei : totufyue moueri i56.Cirrferfo.]Fatidico,Cjrrrh«« 

Mons ctrcum , &c. Virg. tf. & j. virginis Phoebados.iV/»» vnquam, 

Aeneia. arguebant Pythiam doli ^c.] Nullius vnquam vatis meritg 

8t metus,vt qiiz veri enthUfiafmi piciiius inuafit. 

laborem horreret. ,^7. Mentemque friorem. ] Hu- 

t^j.Ceffarefurenfquey&cJNon nianam , nullo numine unbutam, 

folicitari oraculum , non adeflfe fed rudem, quamfpiritu fatidico 

TatiDeum. impleuit. //or/r»/: 

I j«. £f miimsptiHi&e, Iffi xW, fiofmnm mo, 3 Senfun» 

fui. 



io8 * M, Annjei LycAm^ 

Mafit$AffffuA domafur likena Phocis, 

T$mc &adtdenyfortemque Cqtjnifidumque fer i 

55 Detotarumy ^ jfelidi. dominum khafifolsn ora 
CoUaudant : Lihyamf*^^ ]$$ffcf^f au&ore Senatm 
Sceptrifero fatere luha. pri frifiiafata \ 
Et tih$ nonfidagentis d$gnifiime re^o ^ 
FortunA PtolemJtefudori crimentfue Deorumy 

io Cingere Pelleo prejfos diademate. crmet . 

Vermiffum :Jmum in populos puer accifis enfem' t 
jite^ue 'vtinam in fofulas l do^tatai eft regia Lagi^ 
^cceJSit Magni jsfgutses ; regnmnque foroift 

Ereftusm 

regiio fidx gentis ; vel digne^jre- 
gho noa fidat gentis. * ' 

ru$ erat dedecori dUs^ & Eortunar 
, -.- - - ^.,, ^ tam indignum euehentibus. Cri^ 

?ia ui B90tia i qua Mafsilienfe* meque Deorum.-\C\x\^9m in Deo» 
unt oriundi,don«a eft libercate. tiansfert & Fortunara, quod tin- 
Sulpitim. 



f j. Ma/Hidque fu4 , &c^ ] Et. 
Plu>cis Achaix regia libertate do- 
nata «que ac MafTylia colonla 
cJQs I quaintamen ^ t^hocenlibus 
Aiiar dedudiani menunimus lib.}. 
irC.j^o.l.tl>erit Phocu ^Phocis re- 



S^^Tunc SadateHifortemque C<h- 
fyn.1 £quites ex Thracia D. dedit 
Cotus Sc Sadalem filium milit. 
Com. citt.bd. j. Pidumiuie pen^ 
<^.]DC.equiees adduxit Galaniat 
rexDeiotarus,praquo extat ora- 
tio Ctceronis*. 

" %S'<ieliditdominumRhitJtPolin.1 
CC.ex Macedoniaahanpoiis,qui- 
bus ipfe praeerat, & ob Thraaam. 
vUinunjjri^daM noininat. 

y(r. Libyamque juhent auShre 
Senntu.^Ex autoritate Senatus de- 
ceroitur Africa lubz. 



Fortunam , quod t 
tum pueri fcelus ibi regnare i.«fle^ 
rint,vbi Alexander orbis domtna<i^ 
tor regnauit & co^itus fnit.Wor- 
tenf 

, 6o.Cingere.pe^S(i,&c.'i Vt Dia.- 
njrftus hic Ptolbmaeus Aulecar /i- 
lius, etiamnum puerPompeij ro-^ 
gatu confirmaretur Aeg^rpti re& 
coronareturque diademate Ale. 
xandri Magni in Pella MAcedoniaaL 
opp.nati, Alexandtiap in Aegypt^ 
conditoris .Strab.leg. 1 7.. 

6j.Ssuumin pofulos j&c,\Ctv^^ 
deliter enim impmuit. 

6z,pobulos<^ Tanttttn, St non in. 



, S7-ProtrtfiiafAta.2Q^omini Pompefum etianL & fororcm. 
'Autem Africx meminit, quam Se- tuam. Refia LMgi*} Regnum Ae- 
natus praelidiit contra vim Cacfa- gypti,qudd obtinueratPtolomg ur 
ris firmauij ;per occafionem in r»gi f.lib.S.^K.^pi. 

"" ... - 6i.\Ai:cejiit M<tgm]u^*tliu*'^ 

tt tanti muneris acceptamerces ^^ 
l^ompeij , quem tu tutorem ha- 
bueras',adte confggtentis cacdes> 
inf. libro 8. verfus sri- Soror^ 
Ereptum. } cleopatrar, quat regiA 
cum fratre lieres A pacre relt&a. 
fuexat» 

€^'S9CU» 



perfidiam Ptolomaei pueri exda^ 
"toat : qui ouum eum tKiAum.de- 

fendere debutrTet, quQd i SenatU 
Taregnumconiirtaatas, Pompe- 
.umtutoremaccepiflTet i eum po- 

ftea ad fe fugientem,fcelerat^tru- 
^dauit. parrjoidium cum perfidia 
ton^jens.iifflriti^ 



Ovms BEtii Li».V. So<> 

Ereft$fm efiyficeroque nefas. tam ttsrbafoluto 

#5 ^mutfetit evtiity ^d cum fofulique {iucejqr^c 

i^pbsts fncertis y ^ cdtcafortepararenti 

SoIms '$n ancif/tes metmt defcendere M^rtis 

^pftMf euentus \finem-^ue exfromere rerum 

Solltcitat fuferosy mttltofc^ue chJLuHafer annoi 

70 lOtifhtcafattdtct referat fenetratia Phabs* 

Hejperio tanfum, ^uantum femotus Eoo 

Cdrittnfii Pamaffttt gemino feitt dthera cotUy 

' -Mons Pha^o; Sromioqut f^er : cui huminemijt^ 

Detfhica Theband referitnt trieterica Baccha, 

7 5 Hocfotumpiiiku terras mergente cactimen 

Emhtuitifbtttoafuefuit difcrimen , fS ^Jirit» ' 

Tu quoqtte vixfttmmamfedufftte ab djuore ruf em 

Extuterat t vno^ue iugo Parnaffb t^tebat, 

Vltor ibt exfutfifremerent citm vijcera fortttt 

Marrifp 
- ^^,S6cer9^u9 tiefdi. 3 Potnpeij c.t8. communi ittqoe cttltu Th«- 
«•aiic fuburaaa Cs(ari,ci|i ft ioii* banx M«ntiles Bacclii miniftr»» 
diatuspofteaerat ipfe rex. I»m tertio quoque aono Delphis ce^ 
9itfh€ A/M^«.]iam.dimii& coocio^ lebrant facra in memoriam vido- 
or anftaexpediuere. rl«Indicc ^ Libero patre trien* 

66. Cscdfortt psrsrtHt.'} Euen- ni expeditione partz.NMiNM mi^ 
t9 ignoto ft o b fct M -a> fio. ]Commuiii cultn. 

67. S^lmtinatmfites , ^c v*f- 74. Tirict«rie».j Sacra Trleterica^ 

{im rM^fi#Ntf.1ls(iiiquit val. Max* «ppellata funt , qatt Lil>ero pA* 
. I.C. 8.) belii duilis euentmm er- tri , h vidoria & expeditione irt- 
I»lorare cupiens viribus imperii dicareuerfotinftitutafuereTbe. 
{nafflqtteAictui(pr«erat)antiftit€ bis. tertio quoque anno perage- 
pelphicae cortin< inimimamCa- Bantur iumptuoftiis & rplendi- 
cri ^cus panem cofgit defcen. dius iis orgi{s,;quae ilnguiis annis 
dierej&c.int it^fJ»»- 8c « t^. Idem celebrabancur. Horfenf. 
xefcrt Oro(tu4lib.tf»cap.t *. 7 y. Hoc /0/mm»,^c.3 oiluuio car- 

S9.0bdu{f^ferdHtm*}CwiSkte£'. teris fubmer^s^alterum ^Parnaffi 
Iknte ..»cufo4nf,i^f.iil.& i;t. collibus eminuit. ouid.f.Metam. 
'' 7%, HeJ^erio titmumi &e.2 fn je.penteque^c.^hLedlumlnxiir 
tmg vmbif ico, ab occafu 8c ortu aquas iSc cGclum. 
jeque4iftans. ^udiit&medim 77. Kf v /tfiiMMm.3 Vix fummo 
Mt Pamaffm.^txi* & Strabo.I.9. iugo extabas. 
« 7«. Oemino. } Tiihoreo & Hy- „. iritorUn exfulfs, &c.'\ Hic 
«npeo. ApoUoiuuenis , vlturus Pytho- 

' jyfbdAofiromtoquejAcer.lK* nji^ qui runonis iufluLatonam 
•oUiid&Bacchoi^^TMt^tium, grauidam d loue & partuiyici- 
^uorum vtrumque eundem eft*e nam perfequutus^ fuerat , inte- 
cunSolcpjcobuMaccoba-Sittunu rcmit, 

' 8o.P««ia.l 



4'0 M.ANMiBl tvCANI 

•o Mdrtis^ MsUmcrudfhMS P^Mm Tjthonn fagittit 
ExfUatHt cmm regn:$ Themhy tripedJjquctefure^i» 
Vt vidft PitMu vajhs telluris hidtus 
DiuiuamJ^irdreJiiem , ventof^ue lojuaces 
Exhalare folum y facrn Je coudidit autrisy 
• J lucuhultfue udyto , vates ibifaiisfS% ^folto* 

Qluis latet hU fuperu n\ep§od nume ah atherefrefiS 
Vigmatur cmm inclufum hahitare cautmat ? 
Qms terram cmii fatitur Deus% omnia curJSts 
^ternijecretatenenstnfundi^uefutmri 
SO Confciusy ac fopulis (efe froferre faratusj 

Conta^iffue ferens hfiminssi magnufjueifotenfqut^ 
Siue canitfatum . feu qu^djulret iffe canendo 
TitfatMm ? Forfar^ tertis infertm regemdhy^ 

• ^ere 

9o.?S4n.'} ApoIlo.lib.T.^.^8. «?. Diuitum Jfirart^ fdem- J 
Pjtbms.^ Ihrtho, Demogorgonis Emtttere ocacala. Ventofoue- lo» 
9t Terrc fillus , draco ingens 8i ^uucet^c.^ Exhalatlones iprciisr 
prodigioTiis^qiii ante natum Apol» quf memes prtmum iaAabant ^a. 
lioem in Pamatfb moate oraciila timb(»ox Htigius in vatidoa foU 
re(l<lidit.H9rfm/^4j^f><^iir.]Strauit uebanr. 

littml mtlle grauem teli9. Z6XXuu t^ttet hU fupenm. }Ora« 

<t. Exfluuit. ] interfeclt. The- culi httlus caufam btquirit po^a«. 
fiiv.]Dea,qu« prf cepit homlnibus ^mti numeni &c, ] ^h Deus ^ 
ca petere,qu« fas eflTent. Outd.i. ccefo delapfus ^vpaaaeK^Ct con^ 
Meumorph.cuius vniii» tocv or- dndfque dignatur in hac cauema. 
fc» «eleberrimum erat oraculum, ii. Quie terram eali patitur 
COi ApoUo rucce(sit.'rnW«/4M# Dem. Q^is D«us vult terram ba^ 
teneret. ] Tripof , menfii crat Rue Wtare. vel ecquts Deus patitnr (• 
ftdes Uurea vel ahe.iea tres ha. in terrae hiatu concludi > Sulfit^ 
bens baTes^quam vbi P^hia vatet Mnrteufim, Omnia curfm. ] Fata » 
hiTceadiflret / haufto diuinatioah ferietq ordlnemque caurarum, 
fpiritu , refponCi retuHt. lambti- fciens- 

chus de mvfteriis 9c Diod-Siclib. 8p. Mimdique fmuri , &c, ] 
ltf.Strab.fib.p. fia qiue caenaua funt prsci-v 

it.VafiosteUurishiatmi&c.']!^ nens. 
medio monds anfra^u profnn* 9i.H0MMii«r.]PlMsbadis,virghiis 
dum teme forainen,eK quo frigi- P}rthix,qiiem Ingeeirus fuo aumi.. 
4us fpiritus, vi quadam velut iieinM>let. 
vento in fublhne expulfus,mentes 9*'§tmd ju^etn&c^^JUzfatwu, 
vatum in vecordiam vertit ; im- dici vofunt quod Deus fatus eft, 
pYetaque Deo refponOi confUlen- id eft,*decreult» cooflitutt. 
tlbus dare cogit , &c. vlterorem ,f^' For/an terru inferta regen^ 



tious cfare cogit , &c. vIter'orem ««^* rorlan terru tnjerta regen^ 
cempli oelphki defcriptionem vt- aiir.] Anforte dendor attqua & po- 
de apud ruftin.ltb.24.a^T>io(1.Sic. tentior pars ineft expiratque cx^ 

' ' • ^ * silli» 

r in. 



t. \6. de occaiioAe inueoU or^coli iioc antro Delphico,coeleftl$ illi^ 
dpafturCii jncflUi &: 4&iiiuc nuindlqnx in. 



Cxvitts BEiti LrB.V. 2iLi 

^ere l^hratum 'vacuo e^u* fuftinet orhemy 
95 Totn^s pars magna louis Ctrrhsa per antra 
£x$ty ^- atherio trahitur connecca Tonanti, 
Hoc 'vBi ifirgineo conceftum eft feitore numeny 
Humartam jeriens animamjonat , ordque v^tis- 
Solmt, ceu Siculus fiammis 'vr^entibus, j^tnam 

loo Vndat a^x : Camfanafremens ceufaxa uaforat 
Conditus Inarimes aterna mole Tyfhoeus, . 

Hoc tamen exfofitum cunBis > nullique ne 
Kumen^ « ah humani folumfe lahefuroris 
Vtndicat* hauditlicimcitamalavotafufurro 

105 Cwcifiumt, namfixa canensy mutandaque nuili 
Mortales oftare 'vetat ; iuftifyue benignus 
SAfe deditfed$m totas mutantibus vrbesi 

n 

fufa Hi omnes mundi partes eum conflagm tiones eiuTmodi fuccen*^ 

libtat ,regtc , fouet, vegetatque? dentis. 

Btum nMmqtte ire per omnes Ter. 10 1. InArime^ stema moie Ty^- 

yeA.THV 

807.« Erytbr«i .itiiUcem ad iUud • 
^. Aeneid.Viri. InArmu rottu im^ 




9S.CirrhM.'}Cinhz opp.Phaci- 
dof liaud procul k pelplifs. 
'99,u£tmrio trohieur^c.^lCum 
^eciore Ittoa^coit , 8c menti 
dwilftori confonat. 



feri« mfofttiT^fhcto, 

loi.Hoc tamen expofitum.^Hoc 
oracutui»» ioquit , omoibus mor- 
talibus5f 4tet3& confulentibus Ane, 



97'Hoc vbi Virgineo.lOoc igitur difcrimxne de fiiturb reTpoiideturx 
tntro Pythia correpta diuino fu- fed plan^ «nigmatic^ vd amphi- 



fortjquem conceptum numen vo- 
CiC , magoo boatu refponfa emu- 
^it. tpfum inquit, numen , os va^ 
tis foIuit.Tum duabus fimilitudi- 
«ibus horcendum ijlum fonum 8c 
Tehementiam amplificat./f0rr. 

99. Ccu Siculm , &c. ] veluti 
^etnz Siculx cacumen fumum 
vndantem euomit. 

looVniAt itpex.2 «"acumea fu- 
mum vndantem effundit in fnbli- 



bologico* s . Hortenfim. 

lo^.nAb humani^ &£.} Non ad- 
mittit vou impta.non ad gratkm, 
vel odium pr^ibus aut muncri. 
bus corrunq>ttur. 

io4.Bau4iUic.&c.2 Hurmur* 
quehumilefquf fmfurros ToUerOi 
4« een^lit mandi^.Perf.^.Sat. 

lof. Namfixa canens^c.lCum 

enim Cata DeCi canat certa & mu. 

_ tari nefcia , fruftra voueat quis 

-«. Hm^Cmbanafremensceu h«c mutari pofle. Definf fat» 

&Jl^frJ?*"?*r'.^*°''"f.'^'' X>*«m/^ff/ Jferare freciido. 
tbecuu Ifcka mfula m litore yirg Aeneid 6 
C«nMM tuperieaa Typhoeo ef- i oi.Bemrnm.^^fyeni ApoUo. 
fimdlt faxa. Vi»|i(,r4f.TaIlufum ad ,07. rotas mutantibis. vrbes.} 
•omea Typhgmsrfd cft, proceUac (^ui» dlcit tofos mutanHy*is : d4 

Phoenl 



IIJ M/A>fWiCl IVCANI 

Kt Tjrm : dei$t $Ue minM imftliere Mli, 
f> Saiam$ft$acMm mem$mt mare. fufiulit $r^ 

110 TellurisfteriliSi mmftratojine : refi/mit 
^era t4th$Ji€t$m. non^vllo feculadorto 
Nofira carent maiore Dettm^ tjuam Delfkicafedts 
Quodftlmt ) pojquam reges timuerefuturat 
Et fuperos vetuere losfui^ nec 'voce negam 

J 1 5 Cyrrhaa mmrent 'uateS) temfliquefruuntur 
Jufiitio. namftefua Defs^ fuh fe^orafuenity 
Numinis aut faena .efl mort iwfmatttra recefti^ 
jiutfretium : quiffeftimk^oJpt^ifiy^jprw^U 
Comfages h$imana ia^at) fulfufiue Deorum 

ixo Concutiunt fragiUs ,animJU* Sictemf^re longo 
Itnmotos trif^d^y va^^$^ fUfintta ritfu 

\ -^//"'^ 

Phceakibas >.Qui teMmotti ^iiritinfHii(rr.i3ii.li3tdeilet. "• 

vckaci reli&o patri» roIo,Sidona,; 1 1 i^Rtgts timuerefutuM,'^ S&i 

Tnde poftea i rege Afcaloniorum timentes, oracula ^ fois adiri ve- 

g^uIfii£yron condidere , intelligo tuerunt. 

^otius,quam de Cadmo aut Dido- i r^.ATtrc vocengfitta.JGtMvha'' 

sie.iaft.i8.Teldecol6iiisGadiom. tutvero fibi Pycblx vates Dti-^ 

^o.lib.^y^.-K. ' ^ ^ -^ J^ttipe deftine oracula. 

I oSMeditiUe miHat,&c.3ld<;m t if .' O^rrbes vAtes. ] Phzbju 

Apollo docuiiqua^ rationebeUa dcs. 

^fl^iit tneunda , vti Athenienfes ii6Jufiitw,^Sfttv^. rra»/Z«f« 

llgneisroa&nibu$retaefiiuffi,Per. ^ iuris dicundi intermid^i^. 

Ilci belli mtnas repulere , deuifto i^Mm fi quaDem , ^. ] Neqiie 

Iterxe nauali pugna ad Salamina enim vitales funt Plioebades in. 

inf.Herod.PoI]rb. flats vel 4 d^o iiato, mortis (kp^ 

io9.SufiuiitirMy&c.'fiicAe$yjf- pltcioaireftte;veI itifcnigad^ii^jf. 

^ fterilitas h ficciute 9. annorum tispra^io , taa^Uam dBoo 0|^> 

fublataThrafeal^BttfiridecxfoJtc itiodonatar. 

Plirf jfia fep.ttlto Atf . Diod. Sicul. iijf. Qujippf fiimuU , &c. J 

jtt Attica, poftquam mooitiota- Q^iippe enthufiafmi impetucbn. 

Culo fatfifeciflent Minoi. culTa labaCcit smima 8c mmiin 

xio. MonfirAto Jine. ] id eft, diuini fpiritus tiauftus reddenti* 

iliodo piandi- RefUuit , &c. 1 but peftifer exiftit,val.Max,lib.r. 

Peftls remedium denundat. vti Cap.«. . 

Thebanis , in exllium', miflb eo ' 1 ip. PulfuJ^ue Dearum, J En. 

(d ui t^um interfecerat.Senec.Oe> tbttfiaTmus, ftimulos ille occultus 

4ip.LucaiUs,'PaIinuri ptacatls ma- miminis , quo Phoebu^ ag^itatyr. 

dDus.Vlrg.Aen.5.R.Qmaiits,Aercu« Hortenf. 

l^io acceriito ex Epidaur. Liv. rb» ' i^ i . Immotos triPoda*,'] Cordn^ 

I ii.Non vUofecula dono.l De- iam diu daufas, Inemine conful. 

fideatis hiuus uracuU cauiliis io^ cas.vtpoiefileatcs. 



Civais Belli LiB.V. aij 

Afpiue Hefierij fcmtator ^ ivltimafan 
Solhcit^tt. tuffitsfedes laxare verendat 
^ntifies^paHtdAmque Deis immitterevatem^ 

^^'SCafiahoscircumlaficesynemorimqfterecejrite. 
Pbemonoen errore nragom, curif^ iacantem 
Corrsfust , cogsttjuefdres ifrumfere tempU. 
^^'I^^^^^^JicometueH^confifterePhtelfas^ 
^^errererducemnofcendi ard&refuturi 

HoCafafraudef^at.quidfies(ait)smprohav^^^ 
Te Romane trahst ? muto Vamajfus hiofu 
Contjcmt.frefiitque Deum : feufbiritus iftae 
Befistmtfauces, mundipfue in deuia verfum 

Duxstster:feularbaricacitmlamfadePjth9 
t3 S^rfit. insmmenfas cin^ei ahi^e cau^, 

^f^Mittnuertnjiam:feu^ont^Deorum 

iti.Seici U^e.JL^.. -, «ddewconaturceffantlsoracali.. 




cnmen niburc formidantem. £>tf j^ ^^- .-- ^w.^.,^ «^ 

mmttere vOfem^HjPaUazcneOe fL^^T* **PP"8nat», terrat raotu, 
vol»i^mterpretes. Deumlmnu^t- • |""i"!* tempeftate & incendii ' 

teremPhorbadem. Sunplidter obft.^^f.T,'^?» <^^°ere fpiraculi» 

ittcUigi-mtlim. niflumabAppio Sf„ J? ' *^*"fan.in Phocaic. lu- 

antrfhtem vt Phabadem mitte- ST"***** ***: ^^ «<»em ref.He^ 

ret in adytiun tkriH^r J^**"** ^^' ««^"po^e Mi- 

"r. Ca^afios nrcum latices.l ""™.^*^' <^"™ oracufa defice- 

Caftalium fontem in radicibui ^" ."^t-^"* * ^"**'"" !>«"««"»>» 

l*amafsi. praeftigi.s atque poteftatc,fub ad* • 

ue. Phemonoen. :Vh<zhzAem "«^"«u chrifti. 

aliquam. PhoBmonoe autem pri* _ V'^* ^^''^««o» eum Umpadt 

•a crkt, qux ex oraculo Delphi- ^^V^ ^'fiflQ^o tempore ncl- 

co vaticinataeft.Strabo p.lib. P**,' * Brenno incenfi. Nam locns 

1*«. Memenst &cJ] Modo. ad 'P^^ Xlvhdt ^ Gratcis dicitur.Grar, 
vetfumiaA. ijy. In eineres abiere ^ ^r 1 

1X9. UbBerrere, &c.1 Volens Repletoc {unt dncre cauern* • \ti 

Appinm ab inftituto dcducerc, vt fpiritus viam qua proirekhl 

cw&ta eft diuturftum oracuUfi- tur non habcat. Sulpit * ^**" 
Iciaum,fedfruftra. ^i^. SeuJbonteDeorum ^ci 

i|«. frefit^uo J)€um^yMvix «cu Dii$ ^{^ roo^ ^^^^ ^;;J 



ii4 M. ANNiti LvcAWf 

CirrhaJHeti fatique fat efi arcanaftttmi 
Carmtne longAVA vobis commijfa SihjU^ ; 
Sen PaanfoUtus tempii^ areere nocentes» '■ 

I40 Ora e^mbm fdtMf ncfirtnen inuenk au9» 
f^irginei fatuire doli , fecitqu^ negatis 
N^uminHtuSy mttus ipfefiem* tum tortu friores 
Stringitvtttst comat^crinefepte infergafoltaos 
Candida Phocaica comfleititur infula lauro^ 
I4f fiarentemi dubiamque freniens tn temflafacerdH 
JmftditJtUafauens adyti fenetraie retnoti 
Watidicunhfrirtta temflorum in farte refifiit : 
^ditqtte Deumfiftttdansjfubfeitere^3a«iuiet9 
Yerba refertiUuUo confufa murtttttre *vocie 
X 5 o Inftirtitam facro mentem tefiatafurere» 
Haud sjue Ufttra ducemxcmfaifa cattebat^ 

ttft , vifum fuerit yt Delpbicum his boftix czdendz maxinie ob- 
oraculum ceflet, poftquam libros nubebantur:/»/»/^ , ^cia erat i n 
Stbyllinoshabeaty^ui nu fua con- diadematis foraiam ica conclnna*' 
tineStjde quibus vide quae A Geil. ta,vt vtrinque vhtf dependerent. 
lib.Lcap. 19.8C PUn. lib. i } 'Cap.ii . Horttnf. 

li 8. LongMiS vobiti &c. ] Tot t^Phocaica,^ Pamafsid^quia 
annos viuentis , quos hAberetpul- Parnaflus in Phocide. 
utruhauJN corpora , Ouid. Met. 14^. Harentem''] Moras texen. 
14. tcm.Sacerdos,2 Antiftes. fupra iK* 

i}9. Seu Psan, &c.} Seu Deus xa^. 
non inueniat fanAos quibus , ne- i^.lUa fauens,&C'1 Metuens 
qne fan^tas per quas vattcinetur. tamen aduemum & penetraleiiK 

i4i.K/r^iiiri patuere doU."} Vifa gredi^n limtne reftitit. 
eft Appio virgo Pythia fubdole ti8.DeumJtmulans.2Se noml- 
cauCata oracuii filentium, cum ne concepto afflatam fingens, nef* 
ipfatremebundafubterfugeretin- ciaquae fimulate fecummucnui- 
grefium ad Deum , quem ^0e rat* Q.uieto^ ] Non extrafe rapto^ 
negauit. \ Aon vexato ^ Beo , vt in&:i iK- 

14». Tum torta priores , &e^ i6S.8c Virf'Aeneid.<5. 
Homtnem tamea fimulato nu- 140* NuUo confufa murmure.2 
mine deceptura , fe ad cortinam Non obicuris ambagibu^non per» 
acciagit , vittis ornatam , infula plexis verborum ctrcuitionibass 
laureata redtmitam , crinibus k qui mds Phari>o femper fuecat» 
tergo folutis. vt interpretem torqueret 8c exar* 

' 14 j. Strinnt vitta €om4s.2 ^^F^' Confufaj&c. ] Intemipt», 
Oftendit quibus ceremoniis Py- v« perplexac^obfcunsverainuol- 
thta fe adornaret , cum fingeret uentis. _ - 
fe in coirtinam defcenfuram , & ^ i Jo. jnJtinSfam. ] AfBatam 
fimularo nuinine oraculum aditu- ivSu ait^nuot Hortenf 
xmitVin* capitis oroameat^ fuat. x ; u HMi sque , &c* ] >loti 

a^uc 



CIVII.IS Belli LiB. V. ii^ 

Quatn trifcdasiPhefbiqueJidcm^non rufta trementi 
Verha fonoinec vox nntri complere cdfacis 
Suffciens jpaliuminuUoque horrore comarum 

f y 5 Excujfa laurMSyimmoraque cu/mina templi^ 
Securumqne nemuSiVeritam fe credere PhoAo 
Trodsderant. fentit trifodas ceffareyfurenjque 
^fitts : Et nohis meritas dahis imfiafaenasf 
EtfuferiSiS[uosJingiSiaityniJ$mergerisantrisp 

1(0 Deque orhis trefidi tanto confuliss tumtsUss 
Definis iffa loqui, Tandem conterrita virgo 
Confugit ad trifodas > va0s/que ahduita cauernii 
Hs,jiti'i^ infueto concefit fehfnre numens 
Quod non exhaufta fer tot iam fecula rufif 

165 Sfiritsss ingefiit vati : tandimque fotitsss 
Pehoredrrhaoy non vnquam plenior artsse 

' Phsehados irrufit Paan : mentemque friorem 
Exfulit > atque hminem toto/sh/ cedere iufit 

Pe^orem 



«qu^ noxia ApPio futara fiftiula- 
ta luec>atqiieillavenoracuIiver- 
ba qux iafequebancur. 
• xs^ * TripodM.2 Oracula Phcbi 
▼ocat.Th);a<i<»*.lSupra irCSi.Non 
tupfa trememt Verba /hno , nec 
ifoXji^c.^Cum fton apparerent (ig- 
na illa quc numlne afriatas comi- 
tari aflbIent,non verba interrupta 
& tremula : non vox nuuor nec 
mottttUe fonans. non laurea capiti 
occufla comarum borrore. infra 

iff. fmmotaque cuinnna , &c. 
Veritam/e , &c, ] Non attonita 
ma^a ora domm» Non tremere 
i^nia vifa refente > Liminaque 
Ikurufque dei : totufque moueri 
Mons circum , &c. Virg. 6.8cj<. 
Aeneiil. arguebant Pythiam doli 
et metus,vt qiiz veri enthUflafmi 
laborem horreret. 

I SJ.Ceffarefurenfquey&cJNon 
foticitari oraculum » non adefle 
irati Deum. 



/d^M/.]Etmihi qtiein £allis,& d^o 
quem fingis dabis pccnas,nin deC- 
cendas in antrum , deque huius 
belli euentu refpondeas vere,noa 
tuis verbis,Denmementita,numt- 
ne non af Hata. 

lyp. Nifi merferis antris, &c. j 
Kifl defcendas Tn fpecum facrum 
& certum relpondeas mihi de&. 
tis belli ciuiiis , afrtatu ApoUinis» 
non tuis confutis technls. £um 
afflatum numinis Grxci ;|9^. 
09ciTfAov voczntiHortenf 

i64.6lt^od non exhaufia, &c. J 
Q«od ventus ille ex tpiramento 
fpccus non iam ej^haufti immiitt 
virgini. 

I tftf.Cimfrrfo. ]Fatid ico,C jrrrfi aeae 
virginis Phoebados.iV/»» i;»^««»», 
&C.2 Nullius vnquam vatis meiltg 
plenius inuafit. 

idy.Mentemquepriorem. ] Hu- 
manam , nuUo numine imbutam» 
fed rudem , quamfpiritu fatidico 
impieuit. /for/r»/; 

1^9, Hofmnm mo, ] Senfum 
fui. 



Xl6 M, ANNiCl LvcANi 

VtBwt. lofchattfr demtns aUttM ftr antrum 
IjQ Collaferens» njlttafittt De$y Phiehtatptt ftrt^ 
EreBu difcuffa comts' > ftr $nanta temfls 
uincifiitt ctruict roiat yfpargitfue yaganti 
Ohfiantes trtfodas > magnoqut txafisutt ignti. 
Iratum tt Pheehtferens : ntc vtrhtrtfolo 
175 Vttrisi^ ,ft$7nulis y flammas snvifctra mergU* . 
Accifit ^ franos\ ntcta»tumfrodertn>at$x 
Quantumfdref tictt» vtn$t atas omnis in ynam 
Congtritm : miftrumqsstfrtmssnttotftcsslafeBusm 
Tanta f^ttt rtrumftrits ^atqut omntjutufssm 
1 1 o Nifittsr in l$sctm : vocimqsst ftttntiafata 
LuBanttsr : non frtm^ 4*^^k ^^ 'vltitna mssndsx ; 
tioh modus Oceastiy nutssersss non dttrat ortnA* 
Talis in Etshosco niatts Cumana r^ctjfo^ 

Jttdignatu 
fUi, ment^ humaiiam. Sibi cetU- lyy.Venit s,tM omnts^c. 3iam- 
rtf.}Su« infyintioiiL . . . que conceperat omma oinnHui 

i69.*Altenaper antrum^c.^^Sqa aetatum fata , qu« ammo furends 
Hm fui iiufis , rotata pro arbitrio Tna quafi fjcie obferuata,ewincia- 
Phcebi cuiiiHiiAloAu agitabatur.. ri & ia lucem proferri pofce- 

t7t.Difcufacomis^}HovTores. bant. 
rt ftipra i^i. 154. No» c^mptM ijB.TetfscuUpeffus.yTotxtZ' 
man/ere c9m^9 titncid.6. tum fau 4ntelicis vari^ aatmum 

172. •Ancipiti ceruice rotat.J '» diftorquebant ; nam vt antea di-. 
^nramque partem alternatim di- dum , multis «tatibus oraculnni 
dufta , vacillanti , vltro citroque ce0arat . im^ «n totum fiiuefac. 
agitata. K*g4»«.] Sibi furibund* JiortenJ. 
Sc difcurrcnti obuios. ly^.Tantapateti&c»'} Exclama- 

i7j./7nff.]Calore numinis. tio in unmenram atque innume- 

iyH.lrAtum ee Phnbeferens.'] rabilem congeriem &torun], quc 
Vtrumvirgini f qu« modo illius furentts animo obueiCabamur, 
oumenfueratementita,quodin- Hortenf 
cerminatus fuenrt Appius fupra lio. Vocemque petentta.l Om- 
■^. I %9. An Appio curiofo futuri nia fataluaabantur in ore > vt» 
inquifitori?Ntfc verbcre /hlo»&c/] lucem proferremur.Horfn»/- 
Nequeverdtantum verberas fla- ijj. Nondeerxt arend. ] Noil 
gellafque animum eius ^ 0>mults latebat illam , non fugiebat ▼atis 
vrges;verumfctiainaccendi$.Horf. notitiam. 

i7y.£r/;m«/«.]Ne5ue ftmuilas x«j. Talis in Euboico ^&c. S^ 
tantum atque incendls virginem pUna laborat > &C' ] Vti SibylU 
vt canat futura : fed & frena in)i- Indignata fuumoraculum ab 01»- 
cts,nepluravaticinetur,quamfci- nabus mortalibus.folicitari> cc«- 
re opus eft. infraTjrf.i^. eafrena terorum curaulo excerpta Roffl» 
furentiConcmit , &JHmulotfub tantum feta nouem Bbris com- 
fe&orc vertit ^polio, Aen.^,Vijrg. pleiacftiqU09Ta«qttiino 5«P<«*J' 



Civitis Belli LiB.V* UZ 

Ii§dignatafif$M$ multis femire furmf^tf^ 

185 Gentihus ex tanta f^ttorum ftr^ge fuferh^i 
E^ecerffit RomofM manu*ficfte»a Uherat 
Phemonoe Phctho > dum te confultor oferti 
CafialiateUure Dei wx inuenity ^ffiy 
Jnter fata di» ^uarens tam magna Utenteut» 

1^0 Sfumea tunc frinAm rahies wfanafer wa 
Bffluiti ^ gemituti ^anhelo clara meatu 
Murmura : ttmc nutfiue "vaBis 'viulattu in antrkf 
Mxtremaque fonant domitaiam^virginevoces» 
^jfugis ingenteSf tanti difriminis exfers, 

15 y BeUorum Romane minss ifolufiiue quietem 
Buhoici njafia laterts cousmIU tenehit. 
Caterajuffrefiit yfaucefyue ohfruxit AfoUe. 

Cufiodes trtfodes fatorumy arcand^tte mtmdi% 
Tuque fotens njeri Vaan^ nuttumquefnturi 

Aoo ^ Suferis ceUte diem^fufrema ruentis 
Jmferij , cafofque duces , ^ funera regum^ 
Et tot in Hejperio colUffas fangianegenUs 

Cur 

^btaIit,&CA.GeII.Ub.i.€ap.ip.Ita ExcuffifeDeumt temcmant 
Phcebas hscinteraUaeaumeriu iU^jAtigitt ^ 

-vix tandem inuentum & remotum Os rMdum,ftrA cortU domaiu, 
Appij fatum , impulCu noroinis fingifquefremtndo, 

conceptiinftinaa,horrendo vocis 19 j. Extremsque , ^c, J Ea 
fono > Appio inter obfcuras ver- fena fttrenti Incutit. fupra ver- 
borum ambages , cecinit : Ni^, rum 17«, Voces, ] lft« qux fe, 
inquiens , aa te hoc Romane bel- quuntur. 
lumEuboiaCoilamohtinehis^c, 198. Cufiodes tripodes fato- 
Val.Max. lib.i. cap.8. Eubotco rf- riw».] CauDis inquirit polta , cur 
<f/r».]in Cumaeo antro. noa aperte Deuspraedixerit euen- 

i8f. Fatorumfirdie,}Cwaciulo tiwibelU. Tripodet.2 C^iafitripo- 
fortiunu ^^i cuftodirent fata Sc mundi ar- 

i87.0fr*m.lOccuIti,teai. cana ; ac non potius in folius Dei 

i.<»8. Gt/?*fto,e^c. BDelphico manuefient. 
antro. i99'NuUumquefuturi.2 Q.iiam 

190. Spumea tuncprimum.'] Ad nihil futurorum latere voluere 
' enthufiafmum tandem tranfiti Superi. 
poft longas circumftantiarum dr- 3 oi.Carofqueduces.lCxAendoSt 
cuitiones.Reddidit illud Virgilia- cafuro$J?ffe«M».]mbe,&can piin- 

< ftuipdeSibfrllalib.vi.Aeneid. cipum? 

■ Immanit in antro z oe. Et tot in , &c. 3 flEt caede* 

Sacchaturvates^gnumfipe* gentium mifcendas fuoeribuc 

< . {tore pofiit wAxm Romaaoriiin. 

K 



iti M. ANNiCl LvcAKf 

Cmt 4tfmrt timts ? itn nondum nttmina tantUHk 
BecTfitfire nefitf t ^ adhnc dffbhantilm ^ri» 

105 Vomfeij damnare eafut^ totfatm tenentur ? 
Findtcis an j^ladijfacinmy ftmdf^^ue furommt 
Kegndqueadvltores iterum redeuntiaBrutost 
Vt ftragat fortunay taces} titncfeBore 'vatk 
Jmfa^a ce^ereforesy eKclufdijue temflit 

xi^Profiluit : ferftat rabiesinec cunBa loctt^ efi^ 
Q^em non emifit, fuferefiDeui* ilUferoces 
Torquet adhucoculos, totoque magatttia ceeio 
Lumina : nsmc njsdtu fauidoynunc torua minacff ] 
Statnune[uamfacies : rubor ignem infick ora^ • 

115 Liuentifiwe genas : necijuifolet efie timertti» 
Terrihil^fid faUor inefl : nec fejfa eiuiefctmt 
-Corda ifed vt tumidm Boreafoflflaminafontim 
Hatfcagemit sfkmultm leuantfujpiria vatem. 

* Dumefl$t 

4 0}. ^VnanAwn , df^. ] An tog.Exclufdqui templt$,l ijc- 

i£hil adhuc decretum \ diis de liuc Mss. ixpulfitque teh^it^, 

cuentabelli » &. Pompei; mor- eiefta vi numims.Or0/-iMc- 

fc ? -210. Perfiat rabies. ] Nondtni 

zo^ Et Adhuc dubU*nfib. ] in Deum penitus pedore excai^ 

dubio^diisiW, filentioofacuU tat. 

fupprimuntur. ^dhuc duhit^nei- « i »• Si*^ »w» emtfit , ^^] 

bm tf/rw.JQuafi ab aftris futuro- Phoebttiadhuc vatts mentcm' of>* 

ium cafus pendeant; (idebat, eam nondum deferuei^ 

a of. Pompeij damnare caput. 2 ^ f»» compos efkuHcrtenf. Ii$ 

Vtrum Pompeium caedendum iu- feroce/.^PYkoebus. 

dicarent an non ? Totfata tenen- 2 ti.Oculos.yf\v%\eSs Pjrthl*. 

fMr.] H«c fna omnia fitpprimun- 217. Nunc torua' minach ] 

cur iiPhcbo ,'iie mortalibus pro- S^ipc/kxiov AJhfX^ti^torue, ' 

Acreniiu.Hottenf, ...... 2t/^.Statnunquamfacies.Z^ 

V 2o6.Vtnduis an padtj fdet' vuUm ^noncolorvnut.AcneM» 

nu». 3 An fbrte fnbtices , auo virg. 

meiius NeAiefis exipit \ Carfare z i y. Ntfc , &c. ] Pallbr cft i^ 

poenat ctuilis huius beUi,afFe- territx,red terrentis.GronW. 

»uque in libertatem Remp.lnter- 2 xy.Sed vt tumidwi&c.] AdfSe 
fe^ ^ D.& M.Brutis Caefiire,vti comparacionem aptam adHifau- 

h. lunio ^rtito quondam exa^ ciendamremoculis:dnaturaiiyi* 

Tarquinio? ris,vento commoti, quo ccflante, 

xoZ. Tunc pe^oire vatis.^i Itz ttizxatkum^xvAx. Hortenf. Mlqrfa 

fcribendum , nonfofis. poft iite , tofifiamina pontm.} Ponente l^ 

sd eft , Phoebus. Grotiw* Pe£tore 8c ceifante Borea. 

vatit. ] Peaofe irrnentis vaiis Ji8. Leuant fufpiria iMum*! 

difniuere fores impuKk 3 ipfaque Animum vatisredant refidimMue, 

cwUx ^ dQcafe, ^^ " *^ 

at^.^Mi 



Civuis Belli tiB. V. iij 

tyimaue M iMtefacra, fiM vidh fam^eferiw 
^xo^dfvtdgare \ubar > ntediA njenere teneht4^ 
Imm'$fit Stjgtam Paan 4» 'vifcera l,ethe$h 
i^fta raferet fscret» DeAm» tum feBort. verttm 
Vugit ef ad PbM trifodas.redtirefuturjt :,.^ 
Vixque refe^ cadit. nec te vicioia lett . 
%%S Territat atnbigt^f fruflratum fortUm ^ffi i \ 
Jure fed ittcerto tntmdiyfuhfidere regnt$m 
ChalctdQS £uhoica 'uattaf^e rafte farahoi, * . , 
Heu demenst ntdlum helU fetttire fragorem^ 
Tot tttuttdi carttiffe ntaiisyfr^areDeorum • 
8^3 o Exceffa ciuis morte fotefk \jecre$n tenehk 
Littoris Eihoici tttemorando cettdite hufiof 
iluamarif^tnguftatfattcesjCtxo/aCarjftofy 
-Et tumidit ittfeha colit e^tta ntmitta Bhamstmi 

^dr^atun 

Y \9.UMn<iM a Itice fxcTAi&c.l cinam uiteriaceAS , Ccelc Eubze 
. tnter lucem iUam adyti facram & nomen obtinet,vbi an(e Pharfalj^ 
«theream hanc in quam r^dttura cum certamen mprbo conTuiiw- 
erat : vel inter diuins|m illam rap^ tus , prs4iAuin ^ D^o locum ^. 
tx mentis notitiam & hanc huma- pultura poffedit. 
namcognitionem, Phoebus me- aa^* Iwe feimcert^munJUji 
diam iniecit caligiaem & fopora- Dum adhuc mcerttim fit , penes 
tam rerum vifarum obUuionem. Quem fit futurnm tmDerium^„^_ 
AttuTum {imul ad lethea fluu. jf^^^r* r<rgii«m.]Sy>ifubjicere,i«- 
inferauni. uadere ^Io, i^gcTplyw. fic ^nim 

2*o. Mediit venere tenehraJ] fro /ithfifiere, abfolute accjpias 
Quas autem tenebras , quamque (egendum erit rerno. * 

caliginem,mediais interuenifle di- Z27.Chatcidts Euboicdnchjdci 
cat,non obf(?ure raox fubjicit:Ob- dos in Euboia , vrbis ad fiuripuiJ 
liuionem fcil. omniura anteadto- fitx , Aulidi obieax. /id difl^ereii. 
rum vaticiniorum in raentem im- tiam alterius in Aetolia.FkiM A0 
mifit Phdebus a ^M adfei-ediit. rapte.-} Adduaus infpem vanam 
Jiortenf ,,,.., ' occnpandiimperium. 

zzj. ^d Phatbt trtpodM.^lJOd. zt 8.DemensMu(lum bellL ^c 1 
tia futurorum fe recepit in corti- Q^ fperabas tibi vUo receflutanZ 
«amfotorumcuftodem. quamHomericateftonubeatam 

^^^^yM^^^ffP^^^^^A^^^ ^«« graifanti malo fecui-itateiT 
vlt.Tjrf.Iib. I. & iajfotacmt defeifa, quam nifi mors fola nemo Deo* 
furorcNectevtcimaleti ^ &c.2 rum pratftare valet. 
At is ratus ( inquit valer. Max.; z^z,^ maru tmgnfiat^c 1 
confllus fe Apolhnis monitum,ne Neque tamcn eft Ca^rfos in fre 
Widifcnmimintereflet, ineam toEuripi/edCycIadibusoppofir;; 
*egionemfecefsit,qu«interRhS- inEuboBainf. vrbs SaxofaCs^ 
nuatanobilemAtticifolipartem, /?w.]J^armore nobilis. ^" 

CaryftumqueChjaddico freto vi- *|j. JEr tHmidtt infefia ,^^ . 

K a 



.446 M. ANNiCI LVCANt 

ArBatus rafUofemet t[uagf$rgtte foutm^ 
»55 Eurifufiiue trihtt, curfum mutauiihm vndir§ 
ChalcWtcat fuffesadmieptam clapihus Aultm* 

Interea domitis Cafarremeahatlberisy 
Vi^ices aquilas alium laturus iu orbem : 
Citm frofefatorum tantos fer fro^era curfus ' 
xitOAuertere Dei. nullonam Marte fuhaaus 
Jntra c*firorsNn timuit tentorta du^or 
Verdere fucceffus fcelerum : cum fariefideles 
Ver tot iella manus fatiata fangutne taTtdem 
Vefiituhe ducem \jeu metBo cla^icafoulum 
14 c Intermifafono, ctaufufc^e , &frigtdus enfif, 

^ Expderat 

iy>cet,ioterCaryftimiarfr«iim luaamibos Ycntis (ecum rapUt; 
Ch^dicmn.exaduerfoAtticx, rrtfyOBxEubaawptatimpeUit. 
vS Rbamnus erat.ceUam Euboi- que m Baotlam adtic«fain.//flrr. 
^m exftitifle. JSf t^mAu coUt , » J<5. ^uhm. ] Portttm Bopou» 
SciKquaiacetRlumiittsAtti- Grxcorum,c6tra Troiam conlu^ 
^ pagus! vbi coUtur Nemefis fu- tioac 9c mora claffis Grecf nobW. 
vvSaI & inCblenti» vindex, quac zijJntertf domm^^cj A di- 
SThinc dtcitur Rliamnufia. Qj»* greffionereditadhifionaminter. 
nutmnd. Ufeamifnr. 3 Huios i>e« nuffam. Cxfar ex HtfpaaU reuer- 
Sminit catuilus , OUid.Statius. fus, deuiais duabus Pompeianis, 
EhMtmHrt^ enim diaa ipago At- Gadibttfquerecewi$,tam dui cna 
SSTt ^aufaniasfcriWt. Qijidam Placentiam reftitlt,doi^c legioiil 
Ladtaham & Nemefin eandem feditioneagitatamado£Battmre. 
^ar^unt. Hinc Rhslnnuli^ Ne- traxit ; attdonbus nou. «otos 
•i/ixilicitur in eos,quibtt$ ob ar- fummo fupplicio affeais. Hone»- 
rogan^tiam & Caftum , fortunar fim. . 

commutation« imprecamur.H«rf . » J «..></»«» Idturut m orbem ] 
KM^ i?fc«mnui.3Nemefin. In Eplrum & Macedoniam contra 

«4. ^if^^f rapido , ^c. ] A Pompeium. 
v&ini mari ChaIciaico,quod At; * 19- CumproPefatorum, &pj 
IiSm!vbiRhamntiteft,alIuit,yti CumauiUsbelU profperos ftc- 
Ivaduerfo Chalcidem EUb««. ccflus Dj) pene euerteruni^cooca 
uaec auulfa B«oti« ftiit , modico feditione fn exerotu. 
l«ttrflucnte Euripo, ita arfto , vt t^t.PerderefuccelfmJcclenm^ 
o^ittngatur.Hini *rflF*riiif. di- Scelerum fuccefliim ibat,propt« 
S^mibiaa8«ftiffi««««ftE"»^- ^*"*** negotium,quo Ipfe auBffl 
S^ Fwfi«.3E«boXcus,fiue Chal- attcm indiuflet artiajac tam «j^ 
^^'^.^ulUenr. ^otixm ciuium fanguinem fudif- 

"^ «<"£S^H#rr-fc»^3Bretum fet . omnibus Oas viAorils. Hef 
u:l^ itivoKiam & Atticam , inde tenfiue. ^ , 

j^!.o«.. Septie. dle ac nofie re- b iMenmffioneni ad «'^<»«««- 
fcin eo iipettt n n»uijUre- tentefceiue.»d«ctomatpa««^ 



CiviLis BEtti tiB. V. aii^ 

Exjmlerat hellifmr$M : fem fr^tmia milts 
Dum majorapetit > damnat caHfamtfue^ duceme[He$ 
£tfcelere imbutos et$am nunc wndttat enfes. 
Haud magis exfertus difcnmine Cafarin vih eft% 
& yo Q^am non eftahilii tremulofed culmtne ctm&t^ 
Dejpiceretyftaretquefuper tttuhantia fultus% 
Totrattis truncus manilfus^iladfofife reii^s 
Panefuoy qui totgentes in beiia trahebaii^ 
Scit non ejfe ducis ftri^tos , fed miittis , enfes. 
X j j Son faufdum iam murmur erat > nec feBort teS9 
Ira iatens : nam qua dubias confiringere mentes 
Caufa foietidum ^if^uefaueti^uibusiffetimori ejh 
Seqtte futat folum regnorum iniufta grauariy 

Haud 
dinAant t fiue quod ftioendia .2f2l71rM}tc««.m4»(^Mr.lOrbatus> 
au^ora peterent ad duilehoc deftitutus miiitibus.G/«A»o^Merr- 
benum maiori predo operam ve- {i^M Paene fuo'.'} lom ex]^erteba> 
fulera licebantur. Cxfaris exercj • tur fuo pericuIo,enfe$ quibus vi- 



ta!i (inquit Appianus ) iuxta Pla. 
centiam feditione edita,quod diu« 
tins in bello teneretur, imperato- 
rem coepit condamare. Minas 
polTo quinoue fingulas oUm pol- 
Jlcitas ^Caeure , quum Brundufij 
eftetjinftantiiis petebat. lib. z, de 
ciu.ben. 

9 ^syenditat.'] Aii) Itf^^ndiemt* 
Xd eft,aflerere vult.mifsion2 petit. 

t^g-Haud magit expmus /STc.} 
Seditionem per X.annos in GaU 
licisbellls non fenferat, in ciulH. 
basaliquas. Sueton.in Cvfar. 6p, 
nunquam tameif ali^ neque ma- 
ioricum periculo expertus eft, 



Aorix fuerant partx , nonfuos 
effe, fed militum , quomm auxi- 
lio ncerkt. Hortenf. 

254. StriShs enfis. ] Enfes qui 
ftringuntur. Grot» 

ty^.Nonpdmdum iam murmur 
erof . jNeque dancularia erat con- 
iutatio,fed aperta feditio. 

ifS.NMm qua dubtM^c.'] Me« 
tus ignominix acpxnae folet fe- 
roces militum animosconftringe- 
re ac fub imperio continere , ea' 
caoCi nunc non continuit militares 
liomines ^ feditione. Hort.Nam 
quM dubiat^ &c, quictiuid muitit 
pecedtuf''} Non enim Cxfaris mi- 



qoam lubnca &inftabUis ed^t im- lites in lmperio.c6tinutt,qui aliot 



peratorts fedes , milttaribus viris 
littcilluc paruo momento impuU 
lis freti;) quibus fi deititutus iue- 
rit fibique reli^us , tum deniqtit 
fatebitur non fuo fed militum 
enfe pugo^ndum ^fle. 

a jo.<^am nbr^ e JfMi.) id eft, 
quamliibrlca.eflet etus potentik, 
K quam iucbnftans , & iilfirma. 



t f I .Sujfer titubantittf 



plerunque, metus, ne paucorum» 
qui gratiatim ferunt tyranniin- 
iuftum imperium , ^oniuratio iu- 
dicaretur , fed emanarat iam iit 
plurimos fedttio,qui iuna«quaft 
vmbone plialanges przfidentius 
loquitabantur : & quod k multis 
peccatur impune fieri creditur. 
2$8.Seque futAt Colum^&Ci Qiji- 
dam fic exp ' ' 



Tremulo.l Dubio & periculofo. dam fic*exponunt^AM4n.* tvran- 
■ futtm.yttt' nidis iniultitiam gratiatlm terre. 



vt yecbua 



grnuan depoam 



222 ^ ^•ANNiftl tvCANI 

Haui reisnet» qufpfc iffa mifus exoluerat aud^st 

2^0 Turba/uos» qufcqufd multis peccatuTy inultum efm 
Effudereminas.': Lfceat difcedere Cs,far 
ji rahie fcelerum^ quaris terraque martqtse 
Bkferrum iugulisi animafque effundere viies 
Quolihethojte paras i partemtibi Gallia nojtrh 

a.6 ; Erifuit ifartem durss Hijpania beUis : 
Pars jacet Hejperia x tot6que exercitsss orbe 
Te yincente ferit. Terris fudiffe cruorem 
j^idjuuat^r/hisyRhodanoy Rhenoque fubaHis l 
Toi m'gbifr$ bellis bellum ciuile dedijii, 

^70 Ckfii/nsfs exftslfofotria cum teita SenatUy 
j^^i heminumy 'vel qmos licuitffofiareDeorum ? 
Jmsss 40 omne nefas , manibsss , ferroque nocentes» 

> Paufertatefij^^nssqtsisqssaritssrarmis} 
^^idjatis eJffJtRoma farum ? iam rejpice cassof, 

Inssaliddfysse 

al!rer,non paf^ud ttdpUtnr.. Vel Noilras , apud te koi auit mdlo 
'f nji«y?a,hoc efl per in|ufta, vt fit precio habitas. 

eclipfis^quod & Glariaoo vkletur 256. Hejferitt.liti itsdia. 

arddere. Dum fcil.niiles putat Ce z6^.RhotUnoj6^yiiXias & 6er» 



per Injufta regna, & injuftam do- manis Rliodafii Hfaem^tie flitttiis 

minationem op^ntm.Honehfi accolis. 

a<5i. Minas. 3 Has quae feqXi- tyo.Csfimm exful/o^e>2^* 

cfAt difcedereJ&c.VfeAxonz ora- ta Ro*>a, aegne sntes ciuium nc 

f jo milttum generfs Deliberatiui que templa deonlm *noi>is diri» 

eft. Poftulant enim abfedte Carfa- pienda perroittebantur. 

' re mifsionem St vacationem ^ mi- 279. Imm in omHenef/te. J Ar* 

licis , poft tot&«antos labores guimur qtiidem propter arma 

exantlatosc Habes & locos Be- nefaria&icekftasra^nas,inipiL 

monftratorios, quibus beUum yt fed propter paupeftatemsfnj.: il- 

^nefarium & impium deteftantur. la tibi,lMec nobis.. 

Qu in & ludiciales attingunt dum a 7} . Paupertatepij. 3 Q^atitBnt 

obiter £um Caefare expoftuiant eniirnrapinarttme(^tunmeft,noa 

^e injuviftfo^fci : quod protantis noftrum k pietate in imperato- 

laboribu&ftdeanttil» ftbi habean- tem.Hortenfim^vel fumns in tan- 

tur re(eran|\irue gratis ; vt fuas ta^apiendilicentiapauper«staii- 

viaorias Fortunat accepus ferat, quam ft pij & innocentes eflemus 

Aon virtuti mUitum ; quod indi- Sulpit. 

■ gnum toleratu. Hortenf.Licetit «74». f*»» rtfiice , f^c. Vjm 

difcedere (^fitr. 3 Petimus mif. abit vira. J Optima vit« pors 

Aoriem, Cxtar, eainque juftam k nobis periit , bellis infiimpk 

<iutlium bellorum furore. ta , nec dum profpeximns fe*^ 

^Ci.Huferrumiugulis.^^Q^i neauti , aut qustfiuimus cani» 

os iugulenc. Vilssquoii^i&c.} viaticuai. 



%JS TftualMfyue manHSyi^manes ceme lacertas* 
Vfies ab'$t Wa : hellis conjnmpmHS auum. 
Jid mortem dtmitte fenes* en imffoha meta : 
l^on duro liceat morientia cefbite memhra 
Tonere y non anima galeamjugiente fertrt^ 

2. 8 o ^tque oculos morti claufuram qusrere dextr^m;^ 
Conjugis illahi lacrjmisy vniquefaratum 
Scire rogum» liceat morhis jinire feneBam. 
Sit frjtter gladios aliquodfuh CAfarefatum. 
Quidi *velut ignaros ad quA portentafaremutf 

*$5 Spe trahis ? vfMe ddeo ciuiiihus armis 
Hefcimus cuius fceleris Jit maxima merces ? 
Nil adum eft hellisyfinon dum comferit ifias 
Omniapojfe mantss* necfasy nec vtncula turis 
Hoc audere vetant. Rheni mihi Cafar in vndk 

^^oDstx eratihicfocittt. FacitMi qisos inquinat^quaf. 

Jiddep 

^ p7S» Etindnes lnctms^l Et ex- nen obfcurc coorgttimt': exiliuni, 

kauftos ▼iribtts lacertos. Hortsnf €«des,& oihU qoii borrendi fup> 

»77. ^i mmsm Mmitte fi- pUcij^ Obltqu^ videntur CxUri 

me$j\ vt domi moriamur. En tn^ minitsiri ficdam ccdem aliquan- 

frobn vota^ 3 Ironiee^- Qjiantulttm do,'pro neCario bello. Honenf 

eft lioc VQtum ? zZ6,Nercimtu cuiuh e^c] Quafi 

978. Kon duro licenty&c^lXceit vero nefciamus, quSta maneat mi. 

taadem molliter reauiefcere>non litesprgmia,quiveifceleftaniidu. 

4ttro foIo;vfq; in caftris recubere. ds c^de,bello ciuili finS imponfit. 

279. Nonanima ^nledm'2 Hioa iji^.NilASiumefibeUif.'} Nihi! 

lapugna vfque. morientes ferire pognando promouimus, fiadliua 

faLan.fu. Ali] leg. W^m. nondum eft experttts, has noftcas 

zSo. OcidoimorHi&e. ] Propin> manus,vel ipfum tructdare pofle. 

attl dextram,<|uz oculos morten- Hortenf, 

bus daudat. iib«}.-)Irf.74o. ^ zSH^Omnia foffe manm.Z Etiam 

t9i,YniqHeParatHm,&c^'}ta ipCiim ducem de medio tollere. 

miUtia enim pluribus vnus rogus Necfast&c.') Neq^e enim tene- 

erigitur. muriurefiLcramenti, quominus 

^St» Morhis. , &c.'\ Noa ferro hdc audeamus. 

vfque, %S9'Rhe3iimihiCafat.\,lTihtU 

t Ss.Sit prater gUdiosj&c. 3Con- 16 quidemVallicb 6t Germanico 

tingat nobisfub Carfare mors na. datus es nobis dux i hoc fufcepi- 

turalis,non violenta. Hortenf. fti bellum fine hnperio,nobis &€;. 

284, ^in^id veiut ignarosy efr^cO tu$.& quidnifocii fimus? 

Expoftulant cum Catfare, ^uod z^o^Facinmquosinqmntit.lQjA 

inipid quafi cacd ad oedem Pom- eodem crinune tenentur , aequa. 

pelj & Senatus ducantur. cuius les funt ifc focij/lta lrapp.I.eo fir 

C^clcris & iiu^eutls mercedena ft Amheiiuus in ConftitutiQocs 



tt4 M,AimiBi LvcANf 

^dde^ i^u^d $nffrai0 meritorum $udice vWtus 
ifoffrdferit. ifuic^id gerimus y fortismt^ttecatt^* 
ifosf^tsmfciat ejfe ftmm* licet omme Deorum 
Ohje«^um^ereSi irato milite , Cafari 

%^^ pMx erit. Hufatus > ttis difcurrere cafhis 
CetferMti iufe0o^$0i dtscem defofcere vultu. 

Sic eaty e Suferir^fSMudo fietJf^stey^defjste 
Deitittttttsiy morefqtte tttalos Jherare reli&um efi > 
Finem riuUifaciat difcordia hello. 

|oo i^m uom ille dttcem fotuit terrere tutttultus i 
Fafafid im fracefs foiitus demittere Cifart 
Fortuttdttuftte fttam fer fumitia fericttla gattdtfts 
Exercerey vemit : itecy dum defAuiat sras 
ExfeBat : medios froferat tetttarefurores. 

30 y Nom illis vrhesyfioliamddqtte temfla megaffif^ 
Tarfeidmqtte louts fetUmy tmatrefque Settatus^ 
Pa^urdfqtte ittfartda murus. vult otnmia Qafat 

Co(lluft!n.}t.r/ e»s quotparfiici' militum finem ciuills belli. 

nus coinquinnt & squat , vtrojf' joo. ^em non ille^ &c, ] Non 

que fimlis totms comtetur^ Gro- tamen caefarem. Qui (referente 

tiu5. Suetonio) fecit vt celenter ad oU 

tgi, Qjiiequid gerimus , &c. ] ficiuin rcdierint , nec tam indul- 

Qiii fortunae fuae,non virtuti no- gentia ducb quam celerttate.Noa 

ftrae pratlia felidtcr gefta fert ac- enim ceTsit vnquam tumultuanti» 

cepn. bus, atque etiam obuiam rcmper 

<Pi. Arw/friiMi,c^c.3 Faciemns iit. 

n intelligat felidtatem fuam Jk i 01. Fotofed in prdtceps dtmit' 

aobis pendere. ftrf.jSolitus praecipitare, magnif- 

294, Ohjequium Jferes.^S Impi^ que exponere difcrinainibus. Sul- 

hoc jrft Irato milite ; quod ne ap- pitim. 

plaudentibus quidem diis bellum jo } . Venit , &c.1 Quibus rebvf 

m geftorus amplius.nin milites fi- f iaquit A|»pianus)commotus Cz. 

bi propttios & Canentes habeat. (ar,ex Mauilia Placentiam magna 

UOrtetiftrdtomilite.'} EtdcCcreti' celeritate folidtudioeque ocrue- 

te te. nit , & ad mUites adhuc ditsiden- 

^9S'Pax mV.] Non poceris bcU te» profedus^hunc in modum fe- 

iunvgerere. ricatpit./r4,e^c./KrorffOWiIitum, 

*97.SiceMtyoSuperi.Tiyeospte- ^0$. Non illis vrbes.1 Neque 

catur pofu,vt diuordiz Sc rebel- enim rapinas raptufque fuis ne- 

lionis huitis interuentu ditimatur gaflet fuo judicio quod illa impro- 

belfUm ciiiile. CXtumdo pietnfquey baflet ; fed quo militum animos 

e^c.}vbi in ducibus deficit pietas horum amore & defidcrio indta. 

8c fides in patriam 8c dues fuos, tos detinerer. 

I)»eremus l perfidla & rebcllioiic $o6.Tarpeidmque touufedem.J 

libro 



ClVILlS BEtLl LlB.V. zzf 

^/if^Mapefi > i/W/ pr^mia Martis anfarii 
Mflttis tndomiti tantttm mensfana timetHr, 

310 Nqn fudet, heu QAfar^ fili tihi hella flacere 
lam manihm damnata tuis} hos antepigehit 
Sanptinis ? hisferrigraue ius eritt iffePer omne 
Fdjque nefafyue rues \ lajfare , ^ difcejtne armis 
Pojfe fati : liceat fcelerum ti'^i fonere }nem* 

315 Saue cfuidinfequeris } quid iam noientibus inffds i 
Bellum te ciutlefugit. Stetit aggere fuLtus 
Cefpitis y intrefidus 'vultu , meruitque timeri 
Non metuens : atque hsuc ira dtitante frofatur : 
Qf^i modo in ^fentem multuy dextrdque futehat 

3 10 Milesyhahes nudu^fromtumque ad 'vulnera fcffus* 
f^icfuge ,JfhelIifaisflacetyen/e reli^» 
Detegit imhelles animos nil fortiter auja 
Seditioy tantumque ff^gam meditata juuentUh 

ji€ 

t ibro T . ♦r. I p^. Mdtrefque St- ftw, fofe ftne regno pAtlSenec. 2- 

n4rw.]Matronas,& virginesfiu- ^ /-.- ^^- «. 

prandas. 

} o^. S4»<« timetuT. } Pacem ap- regc pnti. 

petens , deteftau bellum fcele- j 16, ^^erefuhm.] <^uo eini- 

ttuiB. ' ' neret,ad miHtes concionaturus. ' 

3io.Nott pudetjheu C^fair.y^ j 17 Meruitque timerj.'} Autori. 

auernonem expoftiMat cumc«- tate & maieftate verendus. 

f are Po€ca , quali illi foli bellum 1 1 S.tJon metuens^'] Difsimulato 

cittile placeat.Horrr»/: metu,,inquit,FroaKiiiusltb.i.Stra. 

iij. MauiBut damnatatute.} tag.cap.9. 

MUitibu»,iifque feris. jzi. Uicfuge.'} hTii lef.Hi^ue^ 

|i«. Hiifem graue tus entJ^ fHge. QijaG non fimpliciter eot 

Cum tndignatione b«c eftundit ■lirosfaceret, ftdcontemptimfic 

ftofu: ouumalioquinfaculus «ti- cum ftomacho e caftris faceflere 

dpiendi £lc ferro fsuiendi pofthac iuberet : quae ret fupril^ modmm 

iBilitibus erit. qui oedibus ik n- milites pett:eUit,eximniantes cz- 

pinis femper deleaati fuerunt, 8c farem retenturum eos bUndiracB. 

c« iis gaudes. Hortenf, ta multa dando. Hort-Hecfuge.J 

iii.Lafkre,& dijce,&c,2B^U pedore hoc meo recoode eniem» 

logum concluditmonicione , vt tic bello quod adeo tibi dlfplicet» 

tandembelli ciuilis tasdiumca- finemimpooew 

yiat, vtdefaiigetur ftmelpoft tot fztJDetegitimMe.&c.-MnU 

liicoromoda & perlcuU beUo- tasedittofe uiducemloqui, niUt 

rum, maximi ciuiliunj. Hortenf^ audere«argult degeneivs ignauofr 

Sinearmist&e.^Ef^c.ifieoTtorfAU que animos, ad fugam qu4Jii ^ , 

MUpanis viiutus > seaccx Tliye. belIiunp«:Atiores. 

K j 



cont. 2. potesfine tnrofati.de no 
fter infra l. 9. ifi, iio» nefcisfir^ 



42^ M. ANNiCl tvcANl 

^c ducis inu$a$ r^s lafttafecundit. 

5 1 $ Vadite^ mitiue meis ad beilareiiu^ifefafis : 
fnueuient hdc arma manus , ntohifque refulfa 
T^treddetFortuna viroSi quot tela vacahunt. 
Annefugam Magni tanta cum clajfe fequuntur 
He^eria gentes y nohis wOOria turham 

3 3 o Hon dahiti imfulfi tantum qua framia helii 
u^uferat , Qf n;ejhi rafta mercede lahorisy 
J.auriferot nullo coniitetur vulnere currus ? 
Vos defeaafinesy exhaufidque fanguine turha 
Cemetis nofiros iamflehs Romana triumfhos^ 

3 5 f Cafaris on turfus 'veftrA fentire futatis 

f Damnumfoffefuga ? veluti fi ctmBa minenfur 
Flumina,quos mifcent felago^ fuhducere fontes > 
Nonmagis ablatis vnquam decrefceret aquor^ 
j^am nunc crefcifiOquis : an^os momenta futatis 

1 40 Viiaf dedijfe mihi ? nunquamfic cura Deorum 
^efremit , vpvtflra mortiy vefiraque faiuti 
^foMWcenftProcerum motuo hsc cun^a fequuntur. 

Humanui» 

M y.V*rf«fe.}Hiiic feceCfite^pefi- ^5 1 €.VdutiJ$ cun&A^&c.l Noa 

tis armis. aiagis qaam minueretur mare , & 

3»6.InHemen0 h*c armamO' fbntes negarentilli llumina. 

nm. IFadle tnuei^m nouos mili- j j^ ^n vos momentA PutatiS^ 

tes quicapeflknt arma i qulbus ^c.] Relutat id , quod aamaoe- 

vos difceditlj. Tant, C«fatem miHtum viltute Sc 

•Sit.*AnneptgAmMtirnii&c.'l labore vidflfe. Refpondet Dcot 

Cum ▼ideatistantasltaiorumat- impevatorum non militum-^&ita 

que Hifpanorum copias fequl» cnrare i infertque proinde fuam- 

Pompeium Eugientem Sl prope vi^riam ft fatis , non \ mili- 

viaum,creAitifne nulii defuturos. tJbus pendere. Mmuntn. ] Fauo- 

«iHites belU lam pene abfoluti , rcm , eSeftuffl. Honenjim. SuU 

vi(%oric &triumplii comites, fia- PttttU' 

. ciH & paruo labore in ▼eiiri ho- ^40. Nunquttmjie curu , &c. 3 

«oris pranuta celfuros > Cura De^ , nort tam dimittit fe 

i jo. impulfitantumy &c.'} lam Sc ad vilia defcendit,vt veftris re- 

pr«cipitis Hc quafi peradi. bus vacet , plebem' refpiciat : de- 

S if.Vos defe^/enfs, &c.1 Vos principum negotiis ,, D»j, tamum. 

bello diutiao frafti , fcd propter funt foliciti , illis caececos omnes. 

perfidJam veftram inlionorati » feruire v»tunt. 

tij^bae ac fme aOAMae vulgo red- i^i,t>rocerummottu bMc^c. J 

dtti atque in feccm plebis relati , Omniahcc adprincipes duc«feue 

fpeaabitisno* triumphantcs, referuntur , qui funi curac Diis 9 

& 



CiYiiis BEtnlt».V. t?y 

JJumanttm fauds viuit genus. Qrhss Ihtri 
Horr^r^ ^ Araot > noftrofub nominemslest 
345 Vom^eio cerikfugeres duce^forfis marmis 
Cdfareis Labsenus erat vnunc transfuga vtlif 
Cum duce fr4at9 terra^, atque aquora lufirat. 
IZec melior mihs vefirafdes, fi heila nec hofte, 
jmec duce me gerifisy qujf^uis meafigna relimisptiff 
3 5Q Nec Vomfeianis traditfua fartibus arma^ ^ 
Hic nunquam vult effe meus.funt ift^ifrofea^ 
CurA ca^ra t>eisy e^ui me committer^ fantts, 
Uon nifimufato 'uoluerunf milite > belits. 
Heuy quantum JForfuna humeris iamfonderefe^$$ 
3 j 5; Amolitur onus \ fiferanfes omnia dexfrof 
Exarmarfi datuf^ quibus hic nonfuffich orbif. 
Jam certe mihi betlageram : difcedife cafiris : 
Tradife noftra viris ignaui ftgna Qmrites^ 

At 
& volunt nmltTtiiainis laBores ia Firmioribus viribus ex nCtto mi- 
illorum commoda rtrtlStil^e. lite confcripto. 
34J. fiunMnum, ^c.-] Ita , in ^ JH- SjS*"i»^.^'^«»*>^/^-3 



paucorum (hoc eft p^^mcipum) 
^tilitaten»} cxteri omnes nucun- 
eur & viuunt. Orbis tberi , &c. J 
Q^ me duce GaUos , Germanos, 
Hifpanos 4ebellaftis , fugrfTetis 
certe, naaiPompeium ducem. 
^deo przflat exercitus ceruorum 
Xeone duce,&c. 

S/iS'FortumarmiSt&c.'} labie- 
Aus, legatus meus in bello Galli- 
co,quondam fortis Sc ybique vi- 



Qjianta cura me exonerat Fortu- 
ua,cai modo folidto de pratmio 
mditibus,quibustotus orbisdiui- 
dundus vix fufficeretiprp ftrenue 
nauata opera pernumeraodo,)ain 
ad manum & in promptu merces 
eft abunda ipforuoue votis expe- 
tita.mera mifsio aofque prstmiis. 
iSS» Speratues omnia-^i Qsipo-- 
tuifient k me omnia fperare : & 
eft caHida ad mitlgandujn retl> 



^or, ex quo ad Pompejum k me nendumque ratio. Sul^e.Sferaft^ 
defecerit, animo & foruma {imul ees omniit.JQiiibBS £as erat omoia 



^um $de defidens , va&aturpro< 
fngus cum duce,qaem mihi pr«- 
luUt. De Labieni defedione ad 
l^omp.vlde quz Dio.tib.41. 
} 4£.^ec meiior mihit&c. 1 Ne- 

3ue tamen melius judicabo de fi- »#«> ^ 1.»».^»^ »w» <^.«»«< ctuy. 

e veftra quamXabieni : etiamfi ^^riees.J la alo feditione, {ret 

kd Pompejum nondefeceritis,ne- Suetonio) ardente tunc in Afrlca 

que enim ego illiun pro mco ha- belfo , mUitr-j fmrsionem.& piaf« 

l>iturus fum , nifi qui meas partes mia cum ingentJSus mlnis flagita* 

IS^cutus (uerit. tes,vna. voce qu^ ^ljfirites eos ar— 

jlSlMmafQVotuerunp mtiief»J pellarat >tamfa.iie tircunaegis'* 



k me fperare. 
3 S€.ExAn»are.2Uiffiis &cere. 

ip.Mih beUageram.'] Empha^ 
/ictf;non vobis,qui me deferuifHs. 

3 y». Viris rgnamftrna. 3 Fortl. 
bus ^ namque vos ignaul eftls. 



lli M* ANNi£l LVCANI 

^t fauc§i\ ipithm hdc rMts auHonhus arff^ 

$60 iJon Cifaryfid ftena tenet.frocumhtte temtl 
Infiiumtjue cafutiferiendAque tendite coila. 
Et tUi quo folojtahunt $am rohore cafhra 
Tiro rudhyjpeaafoenatt ^ dtfce ferire^ 
Difce mori* Tremutt faua fuh voce minantis 

365 Vulgus iners : nmumque cafutytam ma^na juuetms 
Vriuatumfaihtratimetx 'velut enfihus tffs 
tmferett ittuito moturus militeferrum • 
fffi fauety ne-telafihi dextraque negentttr 
Adfcelus hoc Qafar ; vicit fatientia faui 

370 Sfemducisy Sfjugulosy non tantum fraftitit enfe$% 
ifil magis > afjuetat fceleri quam ferdere mentest 
uitque ferire timet* tam diroftederis i^u 
Varta quies , fttnaqtte redtt flac ata jttuentus, 

Brttndufium decimis juhet hanc attingere caftris. 

Et 



flcxtt* vt el mintes efle fe coafe- 
ftim rerponderint : & quamuis re- 
cufantem in Africam fint fecuti. 

? 59'*At paucof ^&c.yP^ixcQs ni- 
hilominus retineo» ae^ue ego ta- 
men ,fed pcena , feditionis liuius 
autoribus infligenda , vt exem- 
plum ad nouos roilites tranfeat. 



ioterficiendos eos qui midRonem 
& pacera optauerant. 

}7o./M^tt/0i,^.3NQaam legio- 
aem,apud Placentiam,totam cum 
ignominia miffam fecit : segreque 
poft multas Sc fupplices prece» » 
nec Ain exadka de ibntibus paena» 
reftituit. Sueton.fn Cz(are. Nonae 



Grotim exp»nit i Difce in poena, 
quod in proelio yfurpes, fertre Sc 
mortem contemnere. 

}6o.Procumbite terrA.ZVt (ecuri 
percutiamini. 

3 6s. Vnwnque MpHtt&c.JVavan 
C«farem timuemnt » quem facile 
fuerat in ordiaem redigere , fl ab 
eo recederent. perinde ac fi ipfi 
enfes imperium ducis executuri 
fuirfent t renuente Hc detre&ante 
imperium milite. 

i68.Iffe pauet.VActuehxt eaira 
Car(ar,ne milices baberet, parea- 
tes iinperio:& taraeamilitum pa- 
tient>a vlcit exfpedationem du- 
cU.fiorteuf. 

969. Udfcelut b9c C/tfar. 3 Ad 



editOjpractores genibus atfufi ve- 
niam fuppltcicer ab ipfo depofce« 
bant. Caefar tandem vix ira po* 
fita,hocconceffit vt C. duntaxat t 
& XX. fedicionis prlncipes ab 
omnibus eligerentur , & xri. er 
his k caeteris feledi fupplicta 
afficerentur. Appian. a. de belk» 
citt. 

$7T.Nilmagit,&e-'} Nihilmagis 
timuic, quam ne veterani ad onw 
ne fcelus afiueti , vel ferociam 
animi ponerent, vel ab ipfo rece-^ 
derent. 

37A:Decimit iuf«r.]Deceffl die» 
rumitineribtis.Ec fatts quidf hm-. 
gis citactfque , fi modo tongim- 
dioem fere italic armati x.diebus 



Civius Beili Lib. V* ti^ 

3 7 5 £/ cunBas rcuocart rstesi qtuu uuius Hjdrus% 
uiniseiuufcjue Tar^yfecretaque Itttora Leuca^ 
QuM recifitSalaftna falusy ^ fubdtta Sifus 
Montibus : Aufontam qua torqttens frugifer oramp 
DalmaticoBoreAy Qalabroque obnoxius At^ro 

J^O Afftdus Adriacas exit Garganus in 'vndat, 

Jffe fetit trefidam tutusfine milite Komam 
J^amdo^amferuire toga i fofuloque frecanti 
Scilicet indulgens , fummum Dihator honorem 
Qontigity^ Utosfecitfe Conftdefaft-os* 

5 8 j ifamque omneis voces, fer qttatjam temfore tanfm 
Mentimur dominis^ hacfrimum refperit atas^ 
Quk pbi ne ferri tus 'vllum C^fir ahejfety 
uiufonias voltstt gladiis mijcere fecures. 

Addtdit 

qaam fe & P. SeniiHum CoC 
creaflet. 

j«4.£.4w,C^c.]rronice.F*^«,J 
Supra verfu ;. di^um-, annos ia 
librjs Faftorum nominibus Con« 
fuluro (ignari folere. Et fi^nifica^ 
turi quo anno quid geftum eflfet» 
Conmlum roium eius anni nomi- 
na chabanturHormr/I 

} fs.Namqtie omneis vocesy&c .J 
Namque ab boc anno » ouo Cae- 
far, ne quod (ibi ferro rsuiendt 
lU9 dee(re,rummam imperiji pote* 
ftatem coiifulatui adnexuit, inua- 
laere omnes illi tituQ quibus xj. . 
rannis Imp.aflentamurjcuiufmodi 
fuot Diuu» , /emper tAtk^ufius^ 
Jpaterpania , fundator quitrit^ 
Do$minut , &c. Voces , ferquaa^ 
<^.3 Titulos indicat ^entationit 
olenos , quibus folebant tyrannis 
h\ab aflentari^tum prunum tnuen- 
tQs.Proptereamcn^ffPiivnon qui. 
buflibet/ed domims;id quodiee» 
tionim eft , & mancipiorum ab» 
jefti fradiqueanimiJlorfffn/I 

989. ^AufoniM focures, ] Con* 
f^atum vrbis Romar. (?/«- 
iii* mifere , &c, ] imperator 
rum idjggai» ioflgoibus ConT»- 



fint emenfl. Hanc amngere. ] lu. 
ttentutem,tioc eft,exercitum. 

i7S'^uiut H^^rMrOFlexuofns 
fluuius Calabriae. 

J7tf. Taras.'] Fluu.iaxta Taren. 
cum. Leuca. ] Vrbis Salentino- 
rum. 

J77* Salapina paiut. 1 Variant 
' hic Mss.fed quam recepimus^erai' 
eft ledio.Salapia enim paludi no- 
fnen.PIinius 1 1 i.i i. -Grof. Salapi' 
* na palus.}SA\ip\z Apuliar opP>An» 
nibalis meretricio atnore famo- 
fum. Siptu. ] Sipumum , Aptill^ 
rxbs. 

f7S. Monti^m,'i Gv%ud , qut 
Apulijt mons eft , hlnc Aufiro i 
Calabria , indeBorec ^Dalinatia 
flanti , expofitus , cui fubiacens 
|»romontorium in mare Adriati- 
ciun extenditur. 

j8r. Ipfepetit tnfidam, &c.'] 
Cxfar compofita feditione , fine 
cxercitu Ronam contendit. 

) St.Toga.'} Padf autori C«(ari 
lam togato. 

iSi^ummum Difftitor. '}Ncque 
Senatu , aut ConTuIe illum deli* 
f ente , feipfum Di^tbrem no* 
«oinanitCsfar. vndecima deinde 
-^Ditoivc fe abdicauit poft. 



f8i^N# 



ijO M.ANNiEI LVCAKI 

^ddidit (i fafccs aqutlisy. ©* nomen inane 

^^olmfenfj raftens yfignautttempora dtgna 
Mapjta nota. nam quo meisus PharfalscMS annm 
Confule notus ertt 2 jtngit folennia camfusy 
£t non admtffa dirtmit fuffragia flehis % 
Decantdtque trthusy ^ i}ana ^erfat in 'urna* 

095 iJec aelum feruare Itcet : tonat augure furdo^ 
Et UtAJurantur auesy buhone finiftro. 
Jnde fertt frtmum t^uondam veneranda f^tefta* 
luris tnofs : cttreat tantum ne nomine temfus^ 
Menfiruus in faflos dtfiimguit fecula Conful 

400 Ni^^ non IltacAntMien quod frafidet Alha 

Haud 



^S^-^omen vnitnei &c.1 ConCa. 
lis aut etum im^ratoris^cuiii re> 
^us app«llandus etfet tyramius. 

3po.Si9namt, &c.'} Si|nauitan- 
luim riiun catcte Pompei) , euer- 
fione Senatus & libertatis. 
• JP2. Jringit folenni» camfWi 
^c] Hinc pofteaauam ad vnnm 
C«rarem cnn^ tuednt delata, 
omnes maiorum ritus & difch«l- 
•a in creandis magiftratlbus iub- 
lata fuat. imaginaria qinedam 
Comitiorum in Campo xiabetur 
ipeciesjcitantur k prarcone tribus, 
neque tamen conueniunt aut ad- 
mittuntur ad diftindU fufiragia» 
fruftra indftas conjiciuntur ta- 
heVL^ , fiquidem Imperatorvel 
centuriis commendat vel ipfede- 
lignat creatque qu&vuhConful6. 

J9 j .I>mmif y«jfr<»^i«. ISttfiulit. 
aam Se & Seruilium Com.dixit. 

J95. ^ec c9flum feruare ticet.J 
Frxuaricato etiam omni iure auf- 
pidorum. Neque enim, pro moce 
▼eterunv, adhibentur Comitiis 
cemuriatfs /kugures tre$, qui cob- 
lum&attcs^obierueni ; aut fi ad- 
hibeantur , cunv proptec Jouem 
tonantem, £ulgarantemueaut in^ 
£aiifta aufpicia comitia impediri 
oporteat ? difsimulant tamen fe 
«lon audiflfe tonicrua, Sc quaecum- 
^ue maliominiiapparuerintaur 



guriaparatifuittiuratelsttaefle 8c 
aufoicata. Tonat Augure furdo.J 
Biisimulanteaugure.Nam.qui fub 
tonitni loubcreatus fiierat, vitio 
creatttsdicebatur, cotgebaturque 
fe abdicare magiftratuLi/orr. 

j96,Eil4td iurantur atiei.^AQ^ 
gur l^us 8c aufpicatas aues addi..^ 
xifle iurabat.inaufeicat^ aues ma- 
ximd erSt,cornix«bubo,&c. fiort, 
^97'PoreJtai Iwr» i»opj.3C6fuIa. 
ns,aittoritate fua & iurepriuata. 

398.Careat tantumne nomine.y • 
Cum autem omnia ^ Caefaribus. 
admintftrarentur,potecat Confu- 
latas aboIeri.Sed ideo fingulis an- * 
nis Coir.adhiiccrea£ifunt,vt tem- 
pora eo|'um.nomiaibtts in Faftis 
digererentur.Vel ideo tantu con- 
fuies creatrfonr, vr tMnpora fig- 
nari poflent. HortenfSuipit 

^99Mefiruminfafioi^c.'} Itt 
breue tempus,fenos menfes,biaos 
tingulos , cceatus Cof. Hoc enim 
(ubimpp. poftea fa^utHrome- 
minere Suetonius in Caligula, 
Clattdib,Nerone : & Tacitus l.iy. 
de Otholie. Infafios, ] Infafiui 
hfs.Pjlt £ane eo izculo haac vo- 
cem, vt multas alias, (uiife gemi'^ 
nae ftexionis, indicat illud x. 

Nec meuf Eudoxt vtnceturfa^ 
fiibiu annut: Grotius. 

4oo.//i«c4.2Ab A(buuo Troiao» 

€0% 



CiviLis BiLLi LiB.V. 231 

Hdud mmtum Latio felemiafacrafuba^o 
V$d$t ^mmiftra confeHas noBe Latinas^ 

Inde rafit cmfMs^ {^, quAfiger Affulus artt^ 
Vefermt rajhis^ ^ inerti tradtdit herba^ 

40 ) Ocjor ^ cctlifiammisy ^ tigridefceta 
Tranfcssrrit : cttruique tenens Mtnoia teHa 
Brundufijy ciaufas ventis brumalibus vndae 
Jnuenity ^ fauidas hjbernopdere dajfes. 
Turfe duci vifum ejh rafiendi temfora belii 

410 Jnfegnes exijfe morasyfortuque teneriy 
Dum fateat tutum n/et nonfeticibus Aquor* 
Exfertes animos Pelagi pc robore comflet : 
Tortius hyhemiftatusy cwt&mque frctumque 
Cum cefercy tenent, quam quos tncumbere cert»i 

Verftid 
condk«. 'tiwmn quod^.^ lupt- ^e.Curuique teneHS,'J:iS>,z.ilrC. 
tct Latialis > cui quotannis noui 6ii.MinoU. ] A Cretcnnbus^qui- 
Cofir.in monte Albano latinas ce- k... »*:»-.- i-.—.-...i^ — j:.- -. 
lcbrabantde nodeferiasln me- 
moriam fcederis inter Tarqniniu 
Snp. & Lat. renouati. Macr. lib.i. 
Saturn.cap.i6. 

4^t.HaudtHeriium»2 IniCgnum 
f»cris , quia Latij libertatem non 
defenderat, Ltuiofolenniii, &e* ] 
His rebus & feciis Latints > comi- 
. tiiCque oqinibus perficiundis XL. 
4ies tribuitjinde ab vrbe profidf- 
chur , Brunduiiumqne peruenit. 
Comment.}.du.bell.^»te^0 La- 
tto. ] Ralia iam in poteftatem re- 



bus Minos impeiault, coodita. vt 
lib.a.Tjrfj5io. 

407. CUu/m vent&i &e.'\ Noa 
tentandas nauibus. 

408. Pauidas hybem». ] Tem* 
peftates hybemas minante Del- 
phino oriente cum Cane matu- 
tino. 

^iiJ>um fdtetLt f«MMif.]Cxrar 
enim (ibi turpe duxitjquum Itoua* 
dufij e0et,bellum trabere, ac non 
fiatim confueta fua celeriute in 
adnetfam Grarciamexercitum tta- 
dttcere> quam diu mare tutum ef- 

fet per hofte5;qui ii propter anni 

402. Vidit flammifera , &c. ] tempus portus omnes tenebancla 
'Ou&ft dicat , Cxfar antequam ex Qt7tdz.Hor^onfeli4hut dquor."} 
t:r&e difcederet, perfecit ferias Pompelanis,velaliis, quosminus 

Xatinas, & quidem ao^ , qm in ' 

inonte difcedebatur , cumTuna- 
tlbus Oc taedis ob tenebcas.//orr«ji- 
fiw. 



felices iudieabat q«iam fuos. 

412. Exfertes nuimos^&c.'^ Ho^ 
lufmodi orationeconfirmauit mi- 
lites fuos ad mare tenundum,fua. 
fitc|ue Tt impedimenu in italia 
relinquerent , ipfi expediti naues 
confcenderent, ^ Commen.dtt« 
beU.^ 

^i^.Pornus hyBerni^&c.'] Con- 
ftantiusdieit hybernos v^ntos cat- 
4i;Solinoa4 i^Tepigr, Mntialis lumteaere,quafiiverflQs.Hor/«»- 
«bJ^ft. "^^ fim. ^ ^ . . 

. 4^S*Ferfd 



40 J • ^S^ t'i^ %APfuiw.j Per 
^puUam incultam,& lierbahorri- 
^m i;^liAam- 

4os.Ocyor&cieU,&c. ] Hyper- 
Sole de tigridis catulis orbatse 
\elociute,vide qu2 nos ex Plinio 



1}2 M. ANNi€l LyCANI 

^ I $ PerfJa ft/rlfiferi i/efat snconfiantia verk» 
Sec maris anfroBmy luJ^randAque Itttara n^ir, 
Sed re3sfluitus > folcqtst Aquslone fecands. 
Htc 'vtsnum fumms curuet carchejsa malsy 
Jncumbatqt^ furensy gf Grasaad meenta ferfiet^ 

^•LoHe Pomfeians Phaacum e littore toto 

Lan^usda jaikatss comfrendant carhafa remifi 
Rumpste j e^ua retinent felices njincttlafrordd* 
lamdudum ntshes^ ^ fsjtas ferdimtti i/tuLu* 
Stderafrimd fott Pheebo iahentefith vnda^ 

41 y Ex/erant , (ff lunafuof iamfecerat 'vmhras : 
Cum fariter foluere ratesy totdfque rttdentes 
Laxauere finus : ^ flexo nauitte comu 
Oblsquat lAuofede carhafafummJuptefandens 

Suffara 

41 1'Pfrfida, nubifm,&c.']Prop' 
trr ventorum crebras mutationes 
fttb incertis vemis fidenbuf. 

4i6.NecmAris anfiaffm.^Seiiue 
per circuitum iter eft , vnde opus 
fit variis ventis : fed vno tantum 
conftanti. Aqu^lone tamen commo- 
«lior erat Aufter. quod teftatur 
Comm.de du.bell.|.i^«^,inquit, 
%Aufirum\8c lntrebuit*Aufier, 

418. Hit vtinam , &c. ] optat fe 
veftigio citra moram,ita Cecundum 
& ferentem ventum» vt pfenis ve- 
lis traiiciat. Hortenf. CHruenr car- 
€hejia mali. Vehementi flatu vr- 
feat & inclinet fummammali par^ 
tein,quo velum attollicur. 

41 gJBrapk ad matnia^&e.'] Epi- 
damnum ceu Dyrrhacli. lib. 1. irC. 
6i4.ab us Corcyr^us qui Ph«a. 
cum infulam tenueruot conditum. 
ThucL i.Strabo lib.7. atque Apot- 
lomam. 

4io.Nt PompeioBi.lSe Pompejft- 
int ^ litore DTrrhadiinotriremes 
lauadant ooftras onerarias ventif 
4eftitutas. 

4«a. Rumpite. ] Ad milites hor- 
tantis Cxfaris verba funt , ha- 
bentque celeritatis ftuc prat- 
dpiUotia potias ladicatioQinn* 



nortenfim. 

4z$.Iam dudi ^&c, ]Cau(a p rz^ 
dpiutionis, quod paulatim di(^ 
palefcentibus nubibus vertfimiie- 
eftet , ventos poHtum irt : nmut 
cum profpero ▼ento, etiam por- 
tus&Ioca nuris portui proxi-- 
ma aquis nudarentur.Horrf m/T 

42 ^lsidera prima ^&c . ] Concla<^- 
mantibus omnibus , impcraret^ 
quodvellet j (juodcunfiueStnpe^ 
rautjfenttfe aquoanimo effrfA' 
Buros y^ridle Non.lanoiaues fol- 
uitjimpofttis VH.legionibusjpo- 
ftridie terram attigit )uxta Uxa 
Ceraunioram,&c.Comment.ciu. 
bell.5. 

4ZS'L,unafuM.Jtiot»\o tem» 
poris vefpenitJi. 

427.5f»Mr.]VeIonmi fintts, Sjf* 
necdoc. ipfa vela. Fiexo nauieap 
^«.]ObIiquato in longttudlneok 
nauls velu , ad captanduro flan- 
temillatere veatom remitten- 
tem , comu ahtenoaecum pede» 
id eft , ifflo veli angulo (Tniftrc» 
producunt nautv.^ redu^ al* 
tcro. thej brtng fo}e rhe ierborc^ 
taclf^, 

4x8.0h!iaHat iauopede.^Pedez 
propcU (uot iuoes ad angulo^ 



ClVlLlS BELtl LlB. V» 2J3 

SuffaraveUrumferitura* coU$gtt auras* 
450 ytprimmm lemor frofellere hntea 'ventm 
Jnctftty extguumque tumenty mox reddita mal» 
Jn medtam cecidere ratem : terraque reliiia 
Non i/alet iffa/equifuffes, quA vexerat aura. 
A^juora letttajacent alto torfore ligata. 
43 5 Pigritie immatis hafere faUdthus vnda^ 

Sic ftat iners Scjthica* afiringens Bojporus 'vndae 
Cismglacie retinente fretum non imfultt ifihery 
Jmmenfum({tte z<tlu tegitup tnare ; comfrtmtt vttda^ 
Defrendit auajcunque ratts i nec feruta 'velis 
440 j£quorafrangit etfues yfluituque latente fonantet» 
Orhita migrantis fcindit Mdotida Befii» 
Sau^quies felagi , metfidque ignaua profundo 

Stants 
velorum, quibus ea vertebantur : ^$6.BoJfortu.2iyvio Bofpori /unt» 
& nunc dcxtrUnunc (iniftti folue- angufta maris freta ; quorum alter 
bantur velorum iinus pro venti Tbracius,alter Cimmerius appel- 
inutabilitate,& pro vt dextra vel latur.ln Bofporo thr^cio,vbi Bi- . 
liniftraadflaret. Comu^ funt ex- xantium eft , 0$ Ponticimaris la 
tremitaterantennarum.Facere er- angufiias quatuor ftadiorum con- 
go pedem ,Bel. Dejchoot vieren, -traftura,in Prbpontidem, Euxinii. , 
Obliqiiare finus velorum, Belg. 't exonerat. Cimmerius Bofporut ■ 
Stji aenjitttn, Sic obliquare cur- inter Matotim & EU](inttm fiuropS ^ • 
fum,BelgX4»^«r«n. alluit.//<»rf«i»y: 

4i^.SHpfaM^e.2 Lintea fupra ^iH.Comprimt v»4it.3Aftr{nglt> ' 
antennam * acatium expan(a.wf - retinetque. 
/ailes. ^i^^Necperuiavelisj&c.lVotk^ 

4j 9.VtpnmUM,&e.'}Mellui Ms. tus 8c Mzotis palus , modo naut» 
P.£^ prii»MM.Sequitur enim mox, giis peruia , iam indurata, equiti- 
£t prunum quidem,inquit, ferens bu» y curribus & plauftris fofum. 
fuit ventus : inox elanguit. Gro- pr^ftant. orbita autem vefti* 
rsMT. Lenior fropeUert. ] Parum gium rotac eft , ipfa rota , Synec. 
crehreCcena, Leuior Propellere Itn- currus^ ^ ^ , 

/**.]Venti flatus qui naues i ter- ^4^ Ftuffuque latentt, ] QuiJi 
ra deduxerat, remitttt deficitaue. ftib glade eft. 
Mox reddita , &ci ] Veiitis flare 44i.fiff/?t.]Beflbrum pop.Thra» 
definentibus,laxa malis hacfere,ac d» ad Acmum montem. 
in mediam nauim cecidere j imo 44». Saua Qmesplagt , &c. J 
Tt tum ad enaiiigaadam parum Ifta tranquillltas ftagnantis ma- 
eflent vtilia.Hprr*n/: fi» Cacfari magis aduerfa & 

j^iJ^t/Equoralentaj&c^ l^V^f indemens auam faeu^a tem- 
snaloda aequor ftemebatur,i*c»/- peftas , inftar glacialis mans , 
lend,htMA aUter quam gelu aftrin* Pontique gelu conflridi nec fer- 
gitur Pontus Euxinus , quem ne- uantis curfus vidffitudines ; non 
que emittit Bofpor» Thradus,ne- acftu fluit , non rectproco fluxu. 
que impellit iftcr influeiu feptem refluxu^uc «ftuat , non ex. vnda- 



ll^ M. ANNifil IVCANI 

Stagna jace»fis dcfuAy veluu defirta rigente 
Sqitora naturd cejfant : Po^tijqsfe njetufiae 

44 f Oblitus feruare vices nen commeat afiui 
Honhorrore tremit non Solis imagine vibrat* 
Cafibus innumerisfixA patuere carin^. 
Jllinc infefid^ cUjfes^ ^ inertia tonfis 
S^uora moture, \ grauis hinc langucre frofundi 

4|0 Obfefiis venturafames* noua vota timori 
Sunt insienta nouOifluiius nimidfyu^ frecari 
Veutorum vires , dumfe torfentibus vnda 
Excutiat fiagnisy ^ fit mare. nubila nufqttam^ 
Vndaruipque min^ : ceelo languente^freteque 

45 f ^^^ff^^pj ff^^ omnis abit. fed noBefurafa^ 
Lefum nttbeMem jubar extulityimdfuejenfim^ 
Concufiit felait > mouStque Cerasmia nautis* 
Jnde rafi ceefere ratesy tstfue aquora clajfem 

CsifUit 
fam mota fotif rpiendorem & pneflaatiores. To»fis. ] Remis : \ 
imaginem viWat. Soltsmaginem t<udea4isflitAiI>tis,ficdi%.Virf» 
hiterfretes LttHMmejpevoluntsre' Et in ieneo ItUtdntur mtamme 
fe^untque hse ornm» dd lomum tunpt. 

rnmret^ Ctfarif no^ruam tmui- 449* Gntui/ hine > &c» 3 $i 4la 
g4tionem.aifiicUt LeStor, maris traoqutllitate detinereotiir» 

AAl,liuentuMUiij&c.l9tWfittv ^uis fomes. 
tcanqtdllitatem immotz. Veluti A%o,Nouavota'\r9mfeRaM% 
i^/«rr« rr^fMfe.^Tanquam reliaa cxoptantia. 
ftoaturaquae nuncngere, ftfe ^^t» Dum fe torfena^hmy&cl 
non mouere videnir. vd qoafi Modo cefiet inerti torpore fta- 
«quor ik namra damnatumeflH, (nare , redeac in faam a a riira m 
•e flufttts Oun moueret , ac con- exdteturqile ventis. 



fuetas vlres commeandi redpro- W- Catlo languente, 2 ventis 

cas reruaret. Suhitim* Hortfim- ^uiefcentlbus , nubibus nufquam 

fim. apparentihus. 

4^.Non horrorttmmt.ysed jflf 4^S.Nauf-ag^i&c,\ in^tqiie 

Cet mimota vndk,vt ne Solis qui- metus hsms. 

4tm imagtnem huc agitatamac 4I^Xi^«]isfi«^.]N<ibibus.ok« 

fremulam in aquarnm fuperficie du^ftmn. 

vtbret. 5o/v tmA^/M«m hoc loca 4S7-^ouitque Ciraunia.^Sub* 

XiinaminteUigit,qux lucem fuam oaouit ex oculis natttarttm,ag'tta. 

Jl Sole accipit : nanlgabat enim ^ione flttftuum.Horren/iM«. Mo- 

Csefar tio^e,vt modo dtl^um eft, uieque Ceraunia nautis. ] Ceraiu 

Hoiftt$nf, nia Epiri montes moneri vidcban* 

447« Patuere earina,1 Obnaxix tttc,cttm naues. ventis agitarentnr.. 

fi*ere. ^fi.^tque aquorat&e.ZEt flu- 

448. Infifia clajfet. ] Hoftiles, dus (inuofi k puppl furgente& 

Fompejanai^remi JUS.& celeriutc cvpere impeUere clailem. 



Civttis Beili Lib. V. t^^ 

CurHa/eaiMiyqui, Um vento^ ftu^uque fecundo 
460 Laffa PalAftinas vnch cmfxif arena*. 

Vrima duces v'id$tj$m^$s conjiftere caftris 
TelluSi quam vaiucer GenufusyqtMm mcllior Affu$ 
Circumeunt r$fis, Affo geftare cartnas 
Caufafalus , leni quamfdllens egerit vnda, 
46 j At Genufum nuncfoie nistes^ nunc imbrefolutA 
Vracifitant : rseuter longo fe furgste UJfaty 
Sed minimum terrA 'vicino littore nouit, 
Hocfort$uta Uco tanta ds$o nominafama 
Coiufofmt : mi/eriquefu$t fpes irrita mundij 
j^yoPoJfeducesfarua camfiftatione diremtos 

Admotum damnare nejoi, nam cemere n/ultuft 
, Et voces audire datur : muitojqsteferannos 
Dileitm tihit Magne^focer} foftfignora tanta^ 

Sanguinii 

4^0. Paldpnd4 vnei$ eot^ie, naiilgaUlis l!t qtiod paluc lenfci 

<1Pc.] <VpIil Palxftiiue ciun ust oui ter ie in Apfum exooeret. Hort, 
«* Italia in Epirum naulgam? le- 46s>*A$ Qenufum^ ^cO Gem». 

%t , auamquam niliil inuantibus Cts torrentior eft rapidiorque 

iiianauriptts, ^ptimfJHniu, Nam propter niues folutasquibus au^ 

Apamefte eft in prominente parte getur. 

Italix , quae *ad E^rum accedit» d^Hmm > &e* ] Neuter fluu. 

contril Apfiim flumen. vlde Plia. procnl ^ mari oritur. 
& Ptolemanrai. Grmm* PntsJH' 46S. Duo nmind, ] Csfarem 9t 

tnu. 2 Palcfle, rrhs Orico vidna Pompejum. 
prope Ceraanta ad eum locnm 469. Jdiferique fmt^cl utt^ 

^iUappellaturPliarfiilusjomi^ns que omnium expe^ioincairtuii 

nambus ad Tnam incolumibus mi- cefsit : fperauerant enim fore» vt 

lltes expoCUitJib.|<de bel.ciu.K}i< duces ifti , fi quando in mutuum 

€$$ eenfixit menM.^hxKotis. aker alterius confoeAum venif^ 

461 .pr0M4 Auees vidif/^c.'} Eo fet, nefarium lioc bellum impro-- 

cemsoie Pompetus erat in can- barent. 
dawa. Audito vero Caefareaad- 47i.»^<fawww d gm tiM re nefseJl 

«enttfW & recepiire Orlcum Sc Inj^rocinftuquaft, & anteoculo» 

Appolloniam$Dyrrhachlo timens, Ttnu(bue pofitum. 



«^nroperat. GatJBir ad fluu. Apfam 472 Jdultojpiue per «WMf , &e.'J 

caftra pofiiity, Pompeins trans Ex quo enim inita cum Pompeia 

Bumen. affiuute, tradita iUi ia matrimo - 

461 .Genu n s e/juii f f ' mo$hr %/tt- nium filia fua , Catfar Gallias ob- 

/1».] Macedoniarfiuu. tiauit , non conttgit propint vi« 

46i.%^pfo^c.faUem egerievn' dtfle Pompelttm qoam liic, niff 

«iff. 3 ApiUsleniterfluensftagnat, quod in Aegypto poftea caput 

Ideoqiie nauigabilis eft. eius oblatum confpexerit. 

464. CfUtfi fMnt. l C«nf2 cur 47}. Pi^torA tomek , &e.1 Nn. 



2^6 M. Ann^i Lvcani 

SoMguinfs mfaufti fohoUmy mortemquenefotisj 
47^ 7V nifi tJUtaca froftus non vidtt arena^ 

CAjaris attomtam mifcenda ad fr^lia menten^ 
IFerre mora* fcelerum fartes tufiere reliita^ 
VuHor eratcun^is audax ^ntomus armis^ 
Jam tum ciutlt medttatm Leucada bejlo. 
j^%Qlllumfafe minis Cdtfarifrecihufque morantem 
Euocat*, O mundi tantorum cauja malorum^ 
Qutd Suferosy ^fata tenes "ifunt catera curft^ 
^da meo tfummam raftiferfroff>erahell$ 
Te fofcit Fortuna mantim* numrufta vadofis 
4S5 Syrtihm incerto Lihje nos diuid^t Afhs^ 

iTunqMid 



ptias Pompei j & iuli«,qux graui- 
4a abortum fecit mbrtuaque eft> 
vt diximus lib.i.i{rr.ii}. 

^•^A,SaMgmnis infa>ufii/ovolem'.2 
PoK affinitatem infeltcis filix, 
Mtntmque ntffotis. ]Faet»s Imma- 
turi.Ms.P. leg. nepotum, quod 8c 
Tptrentius in Codice^ quodam 
optii^fcriptum reperit: & mul- 
titudinis numero rem magis cxag- 
gerat.Tum pojt pitnorA tanta, le- 
geodum 4M,%,PafipiaoraraPtai 
nam Sc fenfus hoc fuaaere vlde- 
t^r. Nam woicCko^fanguinis in- 
fa,uJtifobolem,l\iiUta, Caefaris fi- 
lil intetligitsac more fuo iniquior 
C«rari , infaftjtftm sigmnem zit. 

^76'Cafaru attonitanh&e.^Cz- 
far expofitk mlUcibus eadem no. 
Ae naues remiferat Brundufium, 
quibus reliquas leglones equlta- 
tufque traoiportaret Antonius^ 
c^ius tardior aduentus Cxrarem 
io bella pronum remorabatur. 

477. Ferre mora4 fcelerum* ] 
Ceflationem praelij Sc cxdis, nam 
mor/K fceJ,erumSwi more dadem 
ciuitem vocat.P«rw.]C°P**' ^*- 
/f^«.]Brundafii ; nam ibi exerci. 
tui pr^erat Antonius^M//i>.i/0r/>. 

479. lam tum ciuiti « ^Ci Hic 
£\ib lulio CxA . exefcitatujr edo- 
Aufque beilum tra&are ciuile, 
^uale &l{dre poitea mouerit coxk- 



tra Oftatthim Auguftum in quo 
tiftus eft prope Leucad.lib. 1 . •jj^f. 
. 4;-Af«^4^itf.]lUdicttlum hoc^oe 
dicam d^uuanit auafi ver6 An- 
tonius euentum belli pradfdre po- 
tuiirec. Leucada,'\ Adiacam pug. 
nam.Nam LeucaSjinTula eft in li- 
nuAmbrado; itempromdtoriuiit 
£piri;inter qaod & Aftium.O^a^ 
uius Amonium & Cleopatram : 
naualicertamine yich,Medieatm 
f-Mtcada.} Mediutttsckaiiebel. 
lum, quodpofteaad Adium geC. 
^t.Grotim. 

480. lHamftpemiH» Cafkr.J 
Cxfar, inquitpo^u, indignabun. 
dus Antonii moram , huiufmoiQ 
verbis fecum ftomacliatur. 

i^' S^d Superos, J Cur beU» 
exitumremoraris ? Sunt :catera , 
CMr/i»,e^c.3 omnia noftro confttto* 
furfu Sc celeritate , fieiidter 6c 
virtute funt confefta; nihil igitur . 
reliquum eftyeftjnifiid^quod for. 
tuna abs te poftulat.vt finem bel- 
lo imponamus. Hortenf 

48}, Summam ma^um. ] Sum- 
mam manum rebusimponere di. 
amur,qttum pj^fidmus. Sulpit^ 
^84-N»m rupta , &e, ] Num. 
tibi iter eft per mire periculo» 
Him longum aut inexploratuim. 
non eft. 

^S,Ltbyf noj diuidjie.XKxs^tptiy 
tatdr 



CiviLis Bfiin LiB.V. 257 

ifunqmd inexferte tua credtmus arma frofundo l 
inque noues traherk cafm ? $gnauey ventre 
Te Cafart non ireyju^et» pnor iffefer hoftes 
PercuJ^imedsasalieniturisarenas^ 

4^0 Tu mea cafhra ttmes ? fereuntia temforafati 
Conqueror : $n ventos imfendo votaifretumqtse* 
He retine dtthium cufientes ire fer ac[uor : 
Si hene nota tuihi eft^ ad Cafaris armajuuentm 
Ifaufragio venijfe volet.jam vocedoloris 

49 S ytendum ejt: non ex aqsto dsuifimue orhem. 
Efirum Cafarque tenety totufytte Senatsts : 
^ufoniam tufoltss hahes.his terqueyquaterque 
Vocthsss excitum foftquam ceffare vtdehaty 
Dumfe deejfe beisy. atnenjihi numinay credit : 

5 00 Sfonte fer incautas astdet tentare tenehras^ 
4^od iu^i timssereyfretum : temetaria frona 

Exfertise 

tatur ^^ facUi , ad tranrportandum 491. /n ventosimtendo,} Id eft, 

exerdtum. Nam Syrtes Libycx eft , fruftri preces conTumo meas 

««s nort rej»arant,red fumus vici- in fretum.fiomn/l 

ni : quum mter Calabriam, Brun- 491 -^d Cd/kru, &c. ] Milite» 

duJiumque&Dyrrhachiumatque mei vel i certo nauhagio ena- 

£pirum,fretum fit non multorum tantes ad me trajid geftiunt. 

ftadiorum latitudine.Hor^*»/: 4^4. Voce doloru. J Quam mihi 

4S6. Nunqutd inexpeno, &c.1 dolor extorquet. 

Non ante \ me tentato. Cacfar 495. Non ex aquo diuijimm. 3 

eoim nuper admodum , cum fep- Cum ego & totus; Senatus £pi- 

tem legiones tranfueftaret, mare rum j tu folus italiam poifsideas» 

illud emenfus fuerat : quare acer- tuoque imperio regas. Proinde 

be eum ignauum appeliat , quod inacqualiter orbis diuifus eft. 

exemplum ejus imitari non au- Hortenf. 

deat.HortenJ. ^97.Terque.J Saepiuf. 

^fij-V^^ntre.^Sequi. 49«. Vocibuf excttum, &C.2 An- 

488. Non ire i«^*r.] venitur ad tonium inuocatum, quem interea 

amicos : itur ad hoftes,aut in va- libo Pompeij pracfeftus cum 

6xz.GrotiM. dafle L.nauiu» , infula qux con- 

4S9.PercHj^i mediaSy&c. ] Ap- tra Brundufirium portum eft, oc- 

pnli, fixique ancoras in litore ab cupata,egreflu prohibuit, 

hoftibus occupato, ^99.Se dettfe Deu.-\Se neglige- 

490. Pereuntia temporafati. ] re; rerum bene gerendarum occa- 

Tua ignauia , qux meam viAo- fiones ^ Diij oblatas , Deos fuis 

riam,mihi fato deftinatam,remo- votis non deefle. 

retur , quam prop^ in manibuf Jot. tuSitimuere. 3 Antoniu* 

UMKO»Homnf. Gabinitts Sc Caientts cum fois, 

qUUl 



Ij8 M. ANNiBl LVCANI 

Mxferhis ceftfft D44 iflMBufnue n^4ni$f 
Cla^thf*Siex$gtid jjftrat fuferaiPt cofina. 

Soluerat armorumfeffoi nox laHgmda a^M l 

jo f Parta c^utes msftris^ m epMrumfeSorafomno 
Dat vtres fortuna minor '/tam caftraJfMnmtx 
Tertia iam 'uigiles commosurat horajicmoshs» 
CafarfoUicito fer 'vaftafilentia grejfn 
yixfamulis asUenda foratx ctmSttppse reliBist 

1 10 Sola flacet Fortsma eames.tent^ia foft^ttam> 
EgreJ/ns vigilum > firnno cedentia memhra 
TranftijatyqueftMStaeitepuadfalierefoffeti > 
Littora curua legit, frmnfyue muinit in vndU 
Rufihus exeps barentemfune carinam. 

51 j Redorem 9 dommuntque ratesfectera tenehat 
Haud froctd indedomusy non vllo roherefultat 
Sed fteriU juncOi catmdque intexta falujht^ 
Etlait$sinuerfamidumtmm$usfhnfelo% 

Um 



OQOS priBter mandatum literts qiii«, fub fecuft<!a noftis vigHIa, 

euocauerat.r<fiiirr«n4^oiM,^c.3 itemisltt ternas horas releuatis 

Multoties expertus feliciter fibi fiogulb. 

cefsifletemerariaauCi. yd^. VixfMimlu*udentUfiU 

Soz. FluaurquevereHdosCUf- W.] Facinus , quod faunuip- 

/;^w,**ig«<t,C^tfOCnmparsexer- rumnemoaufus fuifier. Plutar« 

citus ob inopiam nauium cum chus refert Csefarem feruili ha» 

Antonio Brunduiij relida moram bitu difsimulalle £e. Appianu^ 

faceret , Cafar morat impatiens, pr«mififfe eum tres* femos qui 

tanquam nuncius, ad arceffendos ratem appararent fibi tanquam 

tos , ardente ventis mari , no&e Cztaris nttndo« 

concubia , ^ fpeculatorio nautgio, f 1 1. SomtiocedMti^h&C''] Mtlw 

folus ire tentauit.ait Florus Iio.4. tum fomno fopitorum. 

cap.2. lembo, Dio.41.rati velod, yu. ^efim ttukeji^c,'^ Im- 

Appian.t.de bell-du. naui duode- Que tamen ferens vigtUas adco 

cim remorum.Pliit.in Csf. fecuras, imd negledas. 

J04. Solturatii Uo6ds notatio. f ij. Xjegit, ] Luftrat , percttr. 

xArmorum.^ Pro armatorum. rit. 

^o^. In quorum^&c.y^otvatif fi6. No» vUo robore fuUA,^ 

quo quifque fortUna eft mtnon, Nullis lignis fulta. . 

eo araiori compreflus fomno ro- ^17. Sterili junco. "} in ftenH 

fidtur.vtinfraTk.ji?.* folonato. , 

jo<5. idm ciiJhaJttebaHt : Ter' ji«. £t /«w,d^c]Cuilis law» 

ciiii &C'} Altifcin» pcr oiftr» inucrCi cjrmbft mimleUtur. ' — 



ClVILIS Bfittl LlB.V. - 2lf 
f{d6 Cdtfar h$s ter^t^ manu qMaffarftia te&nm 

f ^o Limma eomm$uit, mollt conjurgit uimjdasy 
i^e dakat$0flg4htofo,Qu$sna mea ftaufragusymqmf^ 
Teitapefit > aut quem.nofirAFort$$na coegit 
^uxii$$$mfferare cafa ? fc fatt$Syab alt$$ 
uiggerey iam tef$$UjuUatojune fauiUay 

f 1 j ScihtiUam ten$$em co$$omotos fa$t$t in ignts^ » 
S€c$$r9H heili ifradam ciuilibus armis 
Scit non ejfe cajat4 O inta t$$tafacuitas 
Pa$$feris9 a$$guftip$e lares \i $$$u$$er$t$tondum 
Intelle^aDeum 1 ^uilms hoc cof$tingere te$$rflist 

f lo Aut fotuit m$$risi tn*Uo trefidare tum$*lt$$ 
Cnfarea f$$lfante $$$a$$u ? t$$m fofie reclufa^ 

■ Dux ait : ExfeBa i$Qtis majora modefiisy 
Sfefq$$e tuas laxd \u$tenisy p iufia fec$itus 
Me vekfs Hefperiami t$on iktra cu$$&a cartnA 

535 Dehehis , ma$$ihufque inofem dux$fie fef$eBam^ 
I^ ceffa frahere^Deo tuafata volenti 
Augufios ofihus fuhitis imflere Pe$$ates* 
Sicfatur : quanquam fUheio teSus amiHuy 

Indocilft 

^i9.Te£tum.&. ] Tenul ^ippe promiffis , priufquam proponat, 

««hmnicalo fultum. quid fit fadendum , quidaue pe- 

tzo.^myclas. ] Nauitae nomen. tix.Hon. Votis rtuuora modefiif, J 

J2I. N^ufiagw. ] E naufragio, Maiora pracmia quam per modc- 

•credojenatans. fiiamoptareliceat. 

y*4-^^^^tf. 3 Tlioro ex alga & y j i.Spefque f K^^e^^cODaaia.ad 

vlua./«OTftf£,<itf^f.]Sttfcepitfu- fperandumampliffima. 

nem in quo teruabatur iftasyaridn y 54. Af* vehu Hejbemm.1 Pr# 

<ncum Nutrimema, deattifapuie- in Hefperiam.Aro» vitritj&£j]hloa 

que m fomite fiammam. Virg. i . erit cur pofthac vldum fcapha fo- 

Aeneid. laquarrites. 

fif-Commot&spattit, &c. j Nu- fif.DuxipferieSiam.'\ Vt meo 

*riuit mouendo;, donec flamma beneficiotranquillamquietamque 

^'•^xit. fenedam fis in otio & lauta ylu 

i f«7.0 wrf f«^4,^<:.]0 pauper- z€tVkxviS.Horttnf. 

tas, incolumitatis pignus » Deoru « ^^e.Ne cejfa prabere,&c.20Mn 

munus .» cuius qnanta fit vtilitas laxas fiaum ad capienda Mercurii 

aefciunt mortales. n^jotoi ^/l & bon« Fortunacjmiffilia, qdia 

Hausti om uiy* oveia* • *c P*"<^" ^ores tenuis laris repente 

Uefiod. &tanquamperfomniumadmi(fu- 

fj2.D»x4»,e^<;.]Oneratttaut« m a^eum Imbrem. 



i40 M^ANNiCl LVCANI 

Indocilis friuata loqui tum fauper Jlmjctas i 

f^oMulta ^uidemfrohibent noaurno crtiere f9nt9m 
tlam fol non rutiUts deduxit sn aquvra nuhes, 
Coneordeffue tulit radios : Ifoton dtera Phmhu 
uilterafarsBoreandiduBa luce 'uocahat. 
Orbe quociue exhauftm medtOy languenfque rece^tt 

|4 f Sfe&anteis oculos s^frino lumin9 faffstt. 
Lunaque non granlifurrexit lucida corttH^ 
Aut orhis meds j furos exefa recejpss : 
Nec duxit reBotensMta cacumina comu^ 
Ventorumtiue 0ota ruhust : tum lursdafallent 

550 Oratulit vultm fuh nuhem trifiss ituro. 
Sed mshi ssec motste ssemorum^nec littoris sBetty 
IHec flacet incertsssMi frouocat aquora^ Delflsss : 

, Am 

2ue fcruUi habltu (teftc ?luthar. j45.Nif » ^rMi/», &c 1 Non tc- 

tio} vel plebeio nuaduin menti. ntti,ied obtuTo 8c ciadb. vel fur. 

tus,hon tamen potuit non masni- rexit non lucida,cornu gracili: ni 

fica & fplendida loqui* fi comu lunae acumiaatum,-.veat« 

«4o.Af »/** <{mdem,&cri Pluri- prf raeit«Si«//»m««.N<w^fy»ci/,/i»r. 

mahefteraa tempcftatum prog- rtxtt lucida comu. 2 ubtufisfn 

tioSdczy et^meno^tpfrdhum calum cormhm ibMt* eC/uifiKutat 

Jre neiiue a terrA permittunt jel- xA^i^^t Arat..yi ni^rH ohfcuro \o- 

uerefunem^SoOer autemfuo mo. pr^^grit 4ura cornu,&c.t, Georj. 

refignaomniacongerit evu-e.i. f ,47. ^itt m-Ai», d^co Nec dan 

<jeorg.accerfiti$ qux & ipfe uebet ^ nubeculii vacua Ui medio or- 

ikrati (ni/Atiots & p aivoU)^ot{, bis fui receffu. Puros eyce/k, &c.\ 

S^i'Namfol noni&ci&ol enim contiaens in medio Sc concauin* 

ocddeas fi rutilus fit,attt rubefcen- te aubem. 

ttbus circundatus nubibus, ferem- f^^.^ec duxttj&c.^^cCmiastmr 



tatemcraftinifpondet Arat.Virg. 
i.Georg.Plia.Ub.i8.cap.vlt. 

j/^2.Concordefque tultt radi^S'} 
Nec concordes tulit radios. vt lib. 
s .iK. i $.mona\tn\is.Sed denfa in- 
ternuhila fefe Diuerfi erumpe- 
hant r«(/gf, hinc ad Auftrum,inde 
ad Boream Cparfi. 

S^j.DiduSfa /ncff.jDiuifis ra* 
diis. 

y44. Orbe quo<jue^c.'] Medio Georg. oiJkivufftf dtw^«aj«» 
concauus vi(us,& fulgore debilis. s^z.Nec placet incenm, Ceitts 

%^S.LuminepaffuS''[ Spedari fe Delphinorum lafciuientium OU' 
paiTus eft, non larfa adevafpidea- fus ventumab illa parte prcniHi- 
tis, Sulpmiu^ dat:kicerttts«Yeittos,diuerfos. 



n^ (;ornu4 pluuiam ab Auftro ^g- 
fagiunt. vorTotxoi ^ toTM». Arat* 

S^g.Ventorumque nota rubiut.l 
Vemofemper rubet aurea iMe* 
fi/ ft«ex' fpfvdiic Hnv/Mnkt 
rubicunda flat. 

fyi. Litortsiihs*. ] Re/inMtmik 
longe Litora rmfcerii& nemanm 
increbrefcere murmur, Virg. j. 



Civius Bblii tlB. V. 24« 

Autficcum ^od mergits amat : quodque aujavoiate 
^rdea fM$mis femiA conpfa natanti : 

55 S Sj^odque cafut^arges vmlisyvelut occufetimhri 
Jnftabili ffrejfu metttur littora cornix* 
Sedfimagnarum fofcunt difcrimina rerum^ 
Haud dubitemfrJfere manm : *vel littora tangam 
Juffay vel hocfotius felagus iflatufijue negahuut, 

j 50 Hac faturyfoluenjque ratem dat carhafa *Ventis : 
^dquorum motus nonfolum laffafer altum 
^era dtfiferfos traxere cadentiafulcos 
$idera ifed fummis etiam tjuafixa tenentur 
^(ira folisyfunt vifa quati. ntger inficit horror 

f ^ 5 Terga maris : longo fer multa volumina traHm 
^f^uat vnda minax iflatufque incertnfuturi^ 
Turhida teHantur conceftos Asfuora ventos» 
Tunc reHor trefidafatur rattt : A^icefauum 
Quanta faret felagus : Zefhyrofhe sntedatyan Eurofi 

jyo Jncertum efi: fuffim duhiusjeritvndifuefontstf^ 

l^uhihus, 

SSS.*Autficcumqux>d , &c.'} f «/«f «tfO^^i^ tnaris ▼entorumqaff 

ft^um medio celeres reuoUne ex rabiem ftaMt potius quam pcx 

^quore mergi damoremque fe- me,quo mtnut trajidas. 

r»m ad litora, s^i-^d quorum, &c.2 vi vea* 

SS4.*ArdeafublimUy&c.2 No- torum Hdera ac ilellx h zo4iac* 

tajquejdluies Deferit atqtte al- cadere vira fuat , qux luo laprn 

tam fuprauoUt ardea nubem, magnum fulcum traxere per af^ 

K4 jr Mv im b? ^' e^' Udfh^i M.Httre.Nonfoltm^c.2lion iUjt, 

Sc. Arat. Natami.2 Metabh. Le- ^^ vocant tranfuolantcs , deci- 

idter volanti. f ««P* tantum fed & fixat ftells^ 

*« ^ uodauecaput,&cACur' ^^^ videbantur. Sape eeiam 

Icaiut, &JluStum ceruice recefit. Pr^fitesa^ fah. ty M v.5»J« 

Cic.i.diuin.Arat.;^4p(r» x^Ijw+s '*:^'?',?>*'TJ^^''«f /?«»■«<"• 

Wfa H4W ^ Inytmtri^ ^f^d- ^^^^-^^f^^^P/^^iofi^Uaferem,, 

jMpaifa n4r» ^ 7nyr*f*9t9 •je» Etjinon ctcldit , Potutt cecidt/ri 

4«'n».&c Wirri. OuidMetam.2. videjSfe' 

$i7.Sed/i magnarum^&C} Li- teoro!ogo$.^<vi.]Propter vea- 

cetiftapr«(agiadi(ruadeantnaui. ti intermedi j motum. 

gationem,tranfmittam tamen ni- %66'Flati4,fque incertafuturt 1 

S id vel mare , vel venti aduerfi, Aequora diuerfis Batibus aait*ai 

nie inuitum cogant retrd verte- uteftantur diuerfos ventos iiaw 

te velum, & i ulsis tuis «lon obe- minentes. 

^ientemeire. Hortenf. S^^.Trepidafaturratu.lHypa/- 

yS9.tuJf*'MXMiiik.V^ hoc fmm Uge. rcftortrfpidus r*tis. '^ 

L 



j^4t M. ANNiEi Lvcani 

IfuMufyf^ C4tU Hotm efi. fimHrmurapomti . 

Confulimmy Cori verrent mare» fftrpte tante, 

^ Kec ratis Hefiert^ tsnget^ nec naujragm wm* 

Defiferarenftam > Cf vetitos connertere curfm 

I y 5 So/afitlm» liceat vexatu littorafuffe 
Prendere^ ne lonfi nimium fit froxima tettmm 

Fifia cunBafihi ceffurafericula Csfart 
Sferne minmy inquit,feiagii ventoquefiurenti 
Tradefinum» Italiamfi ceelo auBore recufai% 

■510 Mefete.fila tihi caufa hac eft iufia timoru» 
yeiiorem non nojfe tuum i quem numina nunquam 
J>eftitumt^ de quo-male tunc Fortunameretur» 
Citmfofl vofie venit : medias ferrumfefroceUm 






Tut^lafecurfi mea* cceti iftefreticpte^ 



Nem 

$7i,Nnhilus,& cato Notus efi.} fibt benigoam & foaentem expcr- 
Kttbes kguimir Noto: mare ratir- tu$,quum non dubitaret,qoin ifta 
Anrat Coro.lo.JUitgerfi* Li.var. etlam praefentia pericula teliciter 
left.ca. 12. ita difpungit legitque, eiuderet , ad iftum modum ref- 
tJulnhm&cmloNotusefiifimur^ ponditnautx. Hortenfi 

f7». Pe/4gi,^f.] Hac ujari fe- 
Ckz refert nofter & Suetoniusded 
PIut*Appian.Dio in 6umine Anio. 
ad cuius oftia,cum xftum inaris & 
flufttts occurrentes nulla viaac 
arte gubernator Tuperare oo£fet» 
nauim retro vertebat.quod conT- 
picatus C>rar,reiprum aperuit^fr 
maniim gubematorisattonitipK- 
liendens : ^^edumy inquitf boni 
vtTy audiUfer perre , ^que tim* 
puic^uam : Cdjarem vebis ^ 
C^/kru vnAfortunauh 
y79.5i««w.]Vela. Cadoau&ore 



$murit ponti Confuiimus, Cori Ve^ 
met mure rurritetunto , Nee ta- 
tn^atff. 

^7t.Converrent mdre."} Conje- 
\^raTera ducentibus Ms.qui non 
'penient Cori in mure , {ed Cori 
vnient mure pratferttnt : virgi- 
l;us LAeneid. 
piif^dtt mdriuucterrMS eslum' 

queprofundum 
Ctmppefenmt ntpidi/ecum, ^^' 

tumquefer auras. Grot* 
Cnr^itetanto.l Tempeftate. 

17§,Necnaufaiutora4.ySequc ^, ^ 

^iam naufragi appellemur or« r#ci«/M.]vcnto prohibente. 
icali« , flu^us 8[ ventis aduer* s8o.Me pete.1 Me jubente. 
iantibus. s^S-Cumpofivotavenit.JCum 

• f74.Defierareviam.'} Vna fcil. expetitur atque expeteur , & 
fnpereft ulns, vt defperata nani- vota mea anteuertit femper, do> 
Biuone,retr6 vnde venimus, cio:- njitque femper , anteqnam opto 
liim vertamiis. Hortenf, aliqutd. 

f 7«. Nec lonee nimium , &c.'} 584. Tutelafecure meufl Qiieoi 
Xicet haud procul i terra abfi- ego ik pericuUs tutari pomim. 
anns. Hortenf. Cali ifie Jrettque.JHQ^ periculuai 

577- Pifui cun£tafilni&c.'\CX'^ nihil curat noftrum nauigium. 
iarfortiiaai&iiiiiltif antea belUs fcd ▼eotonuii acmatis qUzdani 



CiviLis Bbiii tlB^V. 14J 

58 J ilon puffis nofir4t ItAor tfi ; hanc Cdtftrt frtjptm 
^fiu&H iefemdet cnm. nec longafttrm 
Vtniorumf*HO dabitnr mora : frdderst vndts 
Ifta ratis. necfie^e manum ? fugefroxima vdi^ 
Littmra : tum Calatro fortu te crede fotitum^ 

59O Chm iam non foterit fuffiy noflraquefaUai 
Alteraterradari.tiuidtuntMfiragefaretut 
tgnoras ? fUW/V felagi^ coeliquetumultu 
iluid frdfiet Fortuna miloi^^on flura locute 
^uuljit iaceros fercuffa fuffe rudentes 

5 9 y Turbo rdfax , fragilemqnefufervolitunfia mafun^ 
Fela tulit ifonuit vi^is comfagihss^ alnsss^ 
Inde ruunt toto ^concstn fericula mtsndo. 
Vrimsss ah Oceano cafut exeris Atlanteoj 
Corci mouens afius : iam te toUentefurehat 

hoQpontfUy (^ infcofulos tot0s erexerat vndstt. 

OcctsrrU 

Moteftia.eft 8c iafeftat}o.f/«rftfii/r f9iSS*^Jf^J^^ FmunM-m^ 
Cvli ifieJretique,NoHy&c.'] Infc- fci. ] Vt praeftet mthi iacolumetiii 
llatiir a^ipleftitur peUgus, no* 
llra pt^ppi fofpite, cui noa iaten- 
«litur ^ ventis periculuin. 

f 8)r. HMtic Cdjkrefr^jpim,} Hoc 
cft, onusj quod venis , defendet 
giauigium,in qno ipfum Ccfarem 
vehif & eius fbrtuaaniLPoita ni- 
atiiani c6nftdenti&m, fed poCtic^, 
Cxfari tribuft ; ouafi verd ei in 
manus eflet , fluaus regere « & 
ventis fanperare. (^are arrogaa- 
cer addtt : Nec ioM^afurori VentO' 
rumfsuo iabit^r nwAJIorteaf. 
Jianc Csfire Prelfxm* 1 Ccfar 
▼edor tutam tibi prxftabit cym- 
|>am,qua(i aumeatutelare oauis, 

vide Cl.V.l.Seldea.de Diis Sjrris» aia pericula conmienMurtt , qiue 
$jatagm.3.cap.if. paruculatim enartaodo iam di« 

S96.Nec loHiafurori.'} Nec du- laubit. HonenRm» Tof etndta 
r^bit diu tempeftas h«c fericuU mnnAo* ] hh onni c<k11 

;88./>r0XtiiM.]£ptrilit. prnte. 

98p.C«/«^ro.lBruadufiao. S9^^hOcesMoc4futexetn^At* 

$9o.Cum inm non, &c. ] Qjiia Unteo.} AmariAtlantico. Corus, 



nauigatioiiem,cla(]fibus Pompeia^ 
nis per tempeftatem non auus de- 
fcrere litora. i>r4/«r.] Confem« 
blanditur enim mihi , ofteodeosB 
quod quum poffitaocere,coo&n 
rat beoefidunu Sut^* Non flufm 
locutOy &c. ] Tid\a ia^antiflri' 
dens %Aquilone frocelU Vslnm 
aduorfnfern, 

S96. Sonuit alnm. ] lunftorZc 
iam £ttifceatibus crepuit oaui. 
cnla , vt quat iam videreciir 
diffilire. Hortinf^lnm. ] Cjm- 
ba. 

S97* Inae ruunt^c.} Sunuiuu 
tim vadiqueftatim coagefta c 
aia pericula conunemortt , 



fieque e re mea eft,neque falute, 
vt repetamus litus oppofitum, id 
«ft.Epiri,W,aliud. 
f9i'Straie.} Tcsipdlitc. 



flat aboccafiifoUHiiali, aduerfus 
Aquiloaenu«^<//(iiirt0.}Ab Atlaa>^ 
te rooate,qnem'alluit ia extrema 
f^kiat on^c a&A mare.Dclad c 



244 M.ANNiEl LVCANI 

Occtinitgelidus Boreoiiftlagiffue retuftdifz 
Et duhium femlet i vento cu$ concidat^ Aquor* 
Sed Scythici vicit rahies jdquilonisi ^ vndas 
Tprjit , fif ahftrufits femtus vadsfecit arena§4 

io S ^ecferfert fontum Boreas ad ftxa^fuumqste 
ItsfuBus Corifrangst mare : motdqsse foffurst 

. j£quorafuhduBis etiam comurrere ventis. 
Nbn £uri cejfijfe minas\ non imhrihus atrssnt 
Jtolij jacuijfe Uotum Juh carcerefaxi 

^l o Crediderim : cunBos folita de farte rssentes 
Defendijfe fssas violento turhine terrasy 
Sic felagus manpjfe ioco, nam faruafrocellii 
j£quotaraftaferunti Jtgeastranpt in vnda» 
Tyrrhenum ifonat lonio vagus uidriafontOm 

il f ^h qtsdtiesfruftra fulfatos SLquore montes 
Ohruifilladies ! quam celfa cacumina fejfun^ 
Tellus vi^a dedit 1 non vllo littorefurgunt 

Tasm 

Cor! riolentia anam condare- ceflantibos ventis. 

(ur ai)rum in moduro marls aeftutj Cog^uh^cMrcere/kxi^c.lKeo» 

Bn&us in fcopulos cum admira- Uo in antro , ventorum carc^* 

bili fremittt ere^ ftierunt. Hor- inf.^Jn mari Siculo. 

tenfim» 6ii.D«fcndiJfefuMS,&c,1lfc 

• 6oi. Occurrit gelidut Bore^s. ] ab aduerns ventisperceUerentur» 

Coro opponit Aquilonem ex ad- ne ^ mari condtato obriierentar 

iteHo imurgentem, vtventorum terr«,jl quibus ipfi Bant. 

]i Aa & pr«lium inter fe multd SttMsnJiJfeloco.} Intra fua H« 

-r'olentias seftum mifceat .lt«n«n- tora 8c metas co€rdtum fuifle. 

dit.'} Significamer.Nam cum dicit Namparua ^rocellis > &c. 3 Noa 

BoreamCorooccurrifle obuiam, raro enim diuerfa maria ventts 

neceflario atftum retrd disjecit ; rapu mifcentur aUls ; vti Tjr- 

vt coarguat & ventonim f nter fe rhenum Aeg«o > lonto Adriati* 

ic vnctorum pugnam in medio cum. 

Adrktico.HwWr eis.^Ah quoties fiufira , &c. J 

6ot' Cui coHcidat,''aqu9r.'] Cni Ah quoties tempdftas iUa conata 
pareat,cui fuccumbat. eft obruere fludibtts funuuos li- 

^oA.Torft.yBietadit, retrb dif- toris montes , quum teUos qnaK 
Vidt.Miriya4pemtm^c>']Ter- viaa vifaeft in profundumde- 
tam iruer fiuctm aferit : furit mergere ceUa' cacumina^ maii 
^fimarenu. • fuperata! fedfiruftra. 

6os.Udfaxa.2hd rupes Utwis. 6x6. Peffumt&c. ] Tmefts, pro 
Suumquej&c.y^ firangit duaus feffumdeeUt,<{\i\an labie fluAaum 
^L fe impulfos. 4<l vndas ^ Coro iiUforum conteda vel iacue- 
Mttto. / rint , vel proftcatafttariat. Hot* 

6o7^SHifdHfimi&f,2 fisiaoi mfim^ 



CtVlLlS^ETtl LlB.V. S4$ 

Tam^validifluitusy aiio<j[ue ex erhewiuti 
A magno 'venere mari y mundu^que coercens 
tf lo Monfhiferos agit 'undaflnus^ Sic reBor Oijmfi 
Cujhlde fratern^ iajfatum infecuiafuimen 
Adjuuityregnotpe accefiit terra fecunioy 
Cummare conmiuit gentesytumlittoraTethit 
Noluit njiia pati, ciio contenta tenefi. 
tf 1 5 Tunc quo^ue tanta maris moles cremffet in a^di 
Sf Suferum redor fre^$Jfet nuhihus vndat. 
Non ceeii nox ittafuit; iatet obptus aer 
JnfernAfaiioredomus^mmhiffiuegrauatus 
VtfrimituryfluBufnitem nuhihus accifit imhrem* 
^Jo Luxjptiam metumdaferity necfuigura cmrrunt 
Ciara yfed ohfcurum Himhofus difliiit aer. 

Tunc 
rattf queoue litor* fonto* . 
. 624.C*/o eomenttk /*»m. J MA' 
na ifHttiqu^ & vndiqur cm^ 



^iB. *^lioque ex orhe^cl aV 
alia orbis parte , 8c Oceaab qui 
tetram ambieAS iimnUit vtSos 
tkaSauiH.Grtieimi plenos b^llui$. 
6zo, Sic re&or Olympi CuMAe^ 
^c.2 Neque punusi^umititina- 
re, quam vbi «|aon«U mpiter £a- 
tigatoshominum fceleribus vin- 
^candis fulmine^decreuerat vni- 
uerfum terranim orbem diluuio 
^dere;aduocatis Csrulei frMrii 
ekuxiliaribm vndit , Ipfi trtdente 
fuo terram percu^it, 

6ti.ln/ecuU.j Pertot focula; 
& ob tot faeculorum perpetuum 
Tfum hebetatUm,Horrm/r 

62 2 .Regnoqui acceJ^h.^Hoc cft 
terrat mare mlxtum Tuit^ mare 
cailo. vel vt cI.Grotius reftiex- 
ponit : Terra accefsto fa^ eft 
eiusfortis > <|us Neptuno obue- 
nerat. Regneque accefiit terra»^ 
Mare ^ reUm nuUum dffcrimen 
babehant. Secundo , &c.'} Marl 
(quod 9 in fortitione regnorum 
Satumi , Neptuno ceflerat , vt 
toui c(»ium>inferiHutoni) terra 
accefsio fa^ eft. Omnia pontm 
srarit, 

62i.Contioluit ^entes.'} Diluuio 

jaerfic. Cnm HtmTethys.l Det^ 



6ij. Kmf cmlf npx iU^fu»-! 
... -. •• -snodiso^ 



Non erant illat (impUces r 
ioicrpofitsi terni vmbtam i tene- 
6r«. Sec vn% nox efi : denfa te^ 
whras obruit C4/i^o.^enec Agam. 
a66, Qficaque nox premjturten*' 
Irif noSttfquf fuifque . Ouid. 9* 
Met.fed Tartareac 6c iniceQX.Sty' 
lia modo nigrior vnda. 

6zS, Inferna pallore domm.1 
Nox eiam illa ab infeiis profefta 
videbatur,ob tenebrasplus quam 
^artareas ; quas denfifsimi nimbi 
inducebant fn a£rem, cum fontes 
omnes ^jrfsl magnae rupti elTent, 
& csrli cataraa« apert« forent,. 
in quibas g^neratur pluuia. H^- 
ten^M. 

.6x9. PtuSf-ufque in nuhihus, 
&c.} Flu^hm erigitur cttlum- 
que aquare videtur Pontus ^ 
& induStas ajpergine tan^erO 
nubes. 

6i o. Lux etiam , &c.'\ Fulgu^ 
ra nubibus & Pluuia exting wiiu 
tur. 
^ii.Obfcurnm,')^ obfcute» 



24^ M. Anh^i tvCANI 

Tffne SmftrAm c^mitexM tremmnty ^que df^hm ^ 
Jnfmtfky metdqnef^ii iomfMge iatcramt. 
Extimutt Hfdhtra thsas : rnp^ njtdentur 
^35 Cencerdeseiementm m^rnt^ rnrfipjne redire 
Nex manes mifinra Dess. fies vnnftdntiit 
Qujnd tnntA i m mi i nondnm feriere rninn» 
SlnfutsimLetiMdieftaeidsudenmticefeitttsiB 

Defiicitstr v Untstm nanttk ntidire trementes ^ 
640 FinBihm ifmmmitfrdcefs mare\ cstms^ne tumetes 

iUtrfitt IsianttmUi ifix eminet sujnere /mniut. 

Nnlfii/t tamguntur veist» ^ terra carina. 

Nam feiagm^ efua fartefedet, sten cdat arennm 

Exhaufiu in cumuiesiemnift^ue in^uMmynda efi* 
445 ^tit ofem vicire ntetm : nefcsttfue mofifiee 

Q^samfrangaty cui cedat n^a^ dijcordia Vmstt 

Sitccurritmifer0,fiuitifffeeuerterefuffsm 
: tlonvniettnfiuausA viBumUumwdarefeUent 

Erigit% 

e^t.Cwtutxt.'} C<Jeliim.^*irl fuhUmif veluti de veniet mtium 
Pofus. BeJ^icere in vAUes , «W"»g57 

•et I Jdteaquepcti comp^ire^. J ^mefonta videtur. Nunc vH de- 
Vix fiiftioerit molefn muodi mifam curuu drcumfttt^Mvrx 

6 jA. Extimnit «Mtur* eimot. } Sufiicere infemoftmmu AT^iir- 




luStrn 



duci Cfc<td/.$en.Aga.47^at noO^r aperitJurttafiMarenu.t.heneid.' 

nb.i.iri.74' <^44. ExhAuftum tn cnmuUs. } 

6i^.Concordes etementa. mores.J Congeritor mare ui flu«u$ iMtM 

CtmTat ^ttibus coniunAs fudc» montiuin eteAof- 

«o«nturqueinconcor<liii.5»//»»>. ^^y.^^rri* ofemviceremetni.\ 

Hurfurque redire,&c.1 Diflbliltis IffA P4kuet,necfe, quufitftAtus^ 

elementorum focderibus , ccelo iffe fittetur S(krerMU rtBor xnec 

ialerircoafiifo. duidjubeatveyveGtve.fdntxme^ 

'6*6. Spes vntfnlntis.'} Nec Ctf A moles,tdntoquefotettorarttejt. 

tior fiiifolutisfpes Cafari , » ^4<J.Fr«iij<i^2NauigandoCecet. 

Amrdx fopereft,quam qnod non- Difcordtn Ponti/s^.Z^V?^ «"*' 

dom perierunt mundi ioluti fra- ftibus alwmis irtnnque repuU^ 

gore. «»"i< «o» fttW«^«^< *"* ^"* 

^$S.Siuantum Leuc*dio,&e) potuit. .. «^, n w« 

E doriofftidhis tquaotis ahicadi. e^.Non valetinftuans. 3 Mo- 

nemLeucatacpromontorl/Cacfar tanimus dHtinftionem , l»nm 

& Amyclas , ceu alij na«t« H gul aliter non conftante. ^o <*»"«' 

tilm in raarierant , modo dcpi- fluftm quis eaert« lUUem , oj- 

ciuntdecUoitateiBvad8i,£rwww ftantEii«»«ai«J. ^''^^^^gi^^n^ 



Civuis Bblli LiB.V. .. i47 

lErigit, atq$t€ omnifmgst ratis ardua vent^* 
^fO Non humtiem SafoM vadisynon littoracstrutk 
Thejfalia fiixofa fouent > ora^ne nudignes 
Amhracia forttu : fcofsdofa Censnma nassta 
Sssmmatiment. Credit iam digna fericula Cdjar 
Fatss effe fisis, tantufne essertere , dixit^ 
€y^ Me Snferis lahoreji : farssa qssem fuffe fedentem 
Tam magno fetiere mari ? Js gloria leti 
Eft felago donatasneiJheUiJtiue ne^amstr i 
Intrefidssiyspsamcsstsspse datis smhs numitus^ mortcno 
Accifiam, licet ingentes akruferit aBste 
€ 60 Fe^inata dies fatis \ Jat stsagna feregi. 
ArBoasdoms^gentes : inimica Jsthegi 
Arma ttsetu : 'vidit Magnum mihi Rottsa Jecssttdtstts* 
lujfa flehe tsslifafces fer hella negatos : 

IJuUa 
DiH iu vifum » vc htc flu^bus 
obruatur,vaiifopereft}quore co- 
ro!atur;6uiAhonefta,& rerum ge- 
ftaram gloria immortalis./forf. 

biturbeUa abfo7uere,veI gloriofii 
cum viAoria vel {mlcltra morte. 

6s9J^ictt in^entes,^c.2Vtt:nn - 
que vitx ftamen uiilti , nondom 



lUn^onem Ms. T. Etiaminaliis 
cadem dlftfnaOo : ftd pro/ m^m, 
«ft/iii^i(»i.Grotius. 

/fo. N0n bumUcm Sajona va- 
iiftF.]Mon nwtuum tam ne allida- 
turraiis ad humilem Safonainf. 
ifiter Epirnm & Brundufium, ne- 
que Uttora Theflaut Ambracij ft- 
nus porttts I.eucatx fcopiiluio . 
auHiti ftnautts formldato lubta- ^quod inftitueram confecuto in- 



. centes : fe:d oe in ceUa Cerau- 
niomm iuga impingant ^ timeoc 
flu^us in akum iaftaci. 

6ft. CerAuntA nnnt* Sumwki 
timem.1 DUrefis , ceuTmefts. 
A*n^M^twt* 

^SI-Dignd fericulM C//4r.}m 
aqub perire grane lethum cur 
' prifcls vifum ht vide qu« Aos 
ad Senec.\ga.Terf.jroo. 

6s4.'Digna Fatss tjfe fuit.]VM' 
t} virt morti congrua. Sulpitt 

tfjf. Parusnfuempu^e ,&£.'] 
Componit imer (k per antithetd, 
oiagnum mare , 8c pupplm. par* 
uam.Deineft mtiBy^ ^ loco: cum 
florioftus dncat in bello tenra 
perire pngoando , quam \ a mari ^ 
jpi(tibai dciiomi. Qgod fi tamea 



ctderint £ata , non tamen me to- 
tum in morte periiflfe,non me hic 
inutiliter foiflTe , fed facb vel mi' 
turx vel ^orix vixide accipienc 
pofteri.Dtdo Virgillana, Vixi, & 
quem deiernt curfum fonmnsh 
feregitgSrc. A.eneid .4. 

65o.Fefiinsitss slies.'] Ntmis ma- 
turata k (atts,quum maiora rerum 
opera patranda aiumo concepe» 
rim. Hortenf. 

• S^t. %4f&CM4 iomm getstet.} 
Germanas, GaJilicas , Brttaimicas. 
Inimica fubegi. J Corumquiho- 
norihttsineit inuidi aduetfabaii- 
tor JI>ompeii»Ma rceHf ,drc. 

66z.SecuntUm.'\Qjii modo oe- 
rainem ferehat parem. 

tftf|. tugkfleffe /^i«;i.] Coaa» 
l. # 



1+8 M. ANHif 1 ' LyoAi^f 

JffdU meis aherh fituUs RamofM foteftitt. 

^^S ^e/ciafkfic ^uifyuam, nif tuytfUA fola mewum 
CtnfcU *votwum esy me, fuamuisfleuus honorumy 
EtpiBatoream Stjgtof , ©* Con/ul advmbrasi 
Trtuatum Fortunaimort. mihifunere nuUo 
EB ofus Superi \ lacerumrettnetecaiauer \ 

^70 Fluaibustnmedits\ defini mihthftftairoguftfuet 
t>um metuarfemfer^tetratitte expeiterahomni. 
HacfatumdectmusMitumkdikHe^fiuaus 
Jnuaiida cumfuffe iettat : n^c ntrjits ah jUto 
-Aggerede^ecit feiagiyfedfertulii Dnda^ 

i7o Scrufojtfque angtifia vacant vhi tittora faxis, 
Jmfofuit terra. foriter sot regna, tot ntfhes 
Fortunamque fitam taffa tellure pecefit. 

Sed non tam remeans Cafar iam Ittct frtfinqttay 



Tt fiitfragia ^ntt.FM,fietp9r bellA 
i»<^4Mf.]ConriiZalum,qui ia bcUb 
miiu occupato negatus fiierat , 
non habfta ratione abCentis. 

noresRom. omnes geni^lamiots 
Diailis racerdotium , Qjaefturam , 
A«dtlitatem, Prarturam^ Confula- 
tum^Di&aturam. 

66$, NefdAehoc. ] VlQnnepdet. 
Optantis enim eft. Gronttt, Nifi 
r».] Apoftrophe ad Fortunam. 

66B.PTtuatum.-^Dc me6 iudicio 
pijiuatum me mori , quamqoam 
edim fum & Didator & ConTul, 
nmil tam^n ifta mihi funt,qui re- 
«iam poteftatem fperaui, nec vUa 
mtnore contentus efte poflTuai t 
hanc nondum adeptus • priuatus 
mihi videor.ica in Secundo : 

Nonfriuatti eufitiRomam quif- 
quu in Vrbe 

Pompeium trttnfire pturti^ 
Non ftriuatayld eft • regnum. Hic 
priuatum , eft , nondum Regem. 
Grotiut. Pr/M4fMm.3Priuati homi- 
nis more.iileaci morte. 

670, Defint mifn bufitt. ] Abfit 
exequiarum Sc fepulchri pompa, 



nfortem meam celaif mala > qtio 
reditum metuant hoftes , fpetcM 
mei. 

67X,Hacfatum^e.JiUtc dicca. 
tcm toUitiagens flu^is Decuais. 
nus. De quo \ide qu;r nos ad $«• 
nec.Agam.^. 495. qoi qrmbmiii 
f crupeam terram expofuit. 

67 j. ^baltoa^ete, ] PerMe. 
taph.pro fliiau,quaggeris in m». 
rem attoUet>atur. 

674.Se4 pertulittmdtt,'} Scil. ia 
terram. 

67$.Scrufofifyue vttc4m\ &c> 1 
Vbi Ihtus nullis rupibus foit aut 
faxis periculofiun. 

676.Tot reiuat &c. ] Quxom- 
nia in tempeftate modo conda- 
marat. 

677jraSfa teUure recepit-2^ ius 
8c ditionem fuam , terranr quayi 
reUquerat , captas prouiacias & 
r^aj tum autem 8c foftiuam » 
quc & ilium in maris periculo 
videbarurdeftituiire,receplt. Hfr-» 
ten/ittt» 

678. Sed non tam. J Non vem 
tam rediens quam exiens latcbac 

iuQsJEiamm Ctjfiir, &t*^ 3 Tuni 



CiviLrs BEiiLrDiri.V. 245^ 

^M4m tddtsftM cafirafHgHy comstefqutftfeUit* 
€%o Qtrcumfufd dnp fiemti gemitue^ue fmrttmi 
£tuwt ingratk $ncefi'$t turha «lucrelu» 
Quote dure tulit virtus tementris CAptr f 
^ut quA nos 'viles OHsmas infsta. relinqttens^ : , 
Intsitu fifargenda sUluu ttsn memhra frocettis ? 
^8 f Cutn tot in hac anima fofulorum ^ita,fatufqt^ 
Pettdeaty^ tanttss cafttt hocfibifecerit orhss, ' 
Sauitia eft njoluifie mori. nulluftte tuorum 
Emertsst comitum > fatss tson f^fft fuferfies 
Ejfe tuis ? cum te roferet ttsare, corforafemis 
)6^o J^ofirafifor tenuit, fttdet hets* tibi cat^afetemU 
HacftsitHeJpersA ? viftsm efi commsttere qtsenqtsan^ 
Tamfauo crtsdele ttsari }fors vlttttta reyum 

I» 

(ortunam acctifan$,quod fdidta- nt,hocfenfH^ zquumne fuit te ft 
ti eiusinui<lifrec,nautas retrouerci rapido mari jadari » nos fecuros 
jubet.Nauts itaoue afpirante ven- doroMre ? 
co facile compulfa,ad Auuij oram 690, Pudet heu, &c. } Dolenti* 
ciu regredltur.Appian.3. exdamatiu : quod cum per lega^ 

68«. CinutnfufA dudfeuit. ] tum Italicas copias euocare po. 
Coefarem Vero nonnulli ob «uda- tuiflfet , ipfe (e in periculumtan- 
ciamadmirabantur :alt;qtierelis tom coniecerit.Hor/«i»jC 
profecuti fant , quod facinus mi- 691. Hscfuir Hefieris.} Vt cff. 
licari potiut quam imperatoria teras copias euocares. Vtfumefi 
iaude dsgnum eflet aggreflTut. ccmmittere quenquMn.) %4li] l*-r 
App. ^Mft^ hsc Interro^ationis notis 

SBi.lncefit.^tnceSkytL}^ incefo» di^Mn&ayqHdtum vnsm mutMre 
Sd eft,impettic,iiicuUttit. nufUsM^ ccnafio fenfum : Cni-' 

682 . g^ tedurr tulie , &c. ] dele vtique y iCum fuerat»Q impe. 
Beneuolentia ^ perfona Catiaris- sator quemuis nuncium tam tru- 
dt e jus teinerlcate : quam vt mi. d commififlTet marl idque non niH 
tiget ac leniat ,yeftit nonefto vo. extrema vrgente neceisftate, quc 
cabulo virttttis.H«frAi/r in mortis difcrimina plerolquo 

eSj.Cum tot iu hdc, &c.2 CUm folet prsBdpttare : nulto cmde. 
In tua tot populorum falus conti. ilus erat atqne indignius , li hoc 
gieatur,fl^extuavniusvita,noftra idem imperatori Ino pennitte*^ 
omniumpendeat.V}>«mn^/i)^y? rent mUites. Orationem tUi fer 
mn44 ^ultit iBf^^tf .Sen.Ttiebais. )^ noiWm dt^cientem efft vo^ 

SSyJJuUut ne tuorum,&c.-\m' lunt.ludicitmjitptntsleff^rem. * 
sion erat h tuis tam bene de te . ^^t.Sort vltimd rcrum.'] Extre- 
ineritus,<juemnoUescibifuperfti- ma necefsitas-^ vit« defperatio* 
cem grauia omnia pati.nos quip- foiet homines in extrema pericu . 
pe omnes de te pendemus , peri- u praecipitare.Te nulla oecefsit^j 
tttri cert? fi te r^puiflet vis iniqua adegit ; cur tuam vitam fauientl 
mm-vti dtfiiniU4t lttPCrro^4t9* m»nc<ma^ttte»nortenf 

h s 



ifo ^ M. A^KiE I tvCAKf 

Jn duhm eafittj fg fr9f^dfer$ctda mortk 
Vnafirare folet, mtmdi ta^fumma tentnttm 
^95 Permiftjfe mari 1 tantin» quid mtmina laffat l 
Suf^citdifatitm $eltffa»or ifiey laborque 
TortuHSiqmd te noftrff imfegit arenif ? 
Htne vfm ^acUere Deim^non reftor mr orhir^ 
Ifec donunm rtrumyfidfeltx naufraguo effes ? 
700 TMia ja^antes , d$fcuffa noifeyjerenm 
Offfe^tt cum fole diesyfeffumque tumentef 
Comfofuit felagm ventis fattentibHs vndatm 
Necn4n ^fe^erij tajfatum jtuBihm acjuot 
" Vt videreduces yfurumefue infurgere ceelo 
70 \ FfaSstrumfelagm Boream^fotuere cartnatf 

QuM ventusydoBatjuefarinioderamine dextr^ 
• Vermiftof hahuere diu : tatume[uefer a^uor% 
Vtterrejtrey coity confertis fufftiusyagmen^ 
Sed noxfaua modum ventiiVetique tenorem 
f 10 Mrifuitnautis , excujittque ordine fuffes. 
Strjmonafic gettdunhhrumafettente, retinqtsunt 

Totura te^ Site » gruesy frtmoqjite votatu 

Effngunt 
T *#y. £^ifitf?3 rorferuando te, 7ojt. Boreom. 3 A« CaeCir ooa 
toties rponrancis pecicuas expo- Boream , fed Au&aim idooeum 
,^^fg^ ventiim fmflTe Dauig«ntibu$ , vt 

^ 496. Sufidt adfstum , &c.l Orfciim peterent,frribir£or«ii/: 
Ouin ft Iwcabiinde Isrtttncape JJortfrtw, &c>^ Nafti AuRruiB m^ 
fSli at^idoctae omen , quod te ues folwint , «^uit com. j.. de 
ek tamo periculo fortuoa aobit beU.«ia. , « • «. 

f^ddiditScolume». 706. I>o*P4^*^.3 . Rcmigum & 

^«.«fHe vCmpiatnere Deum] gubmatorum. Pat/ mfdt^ne^ 
Itane potiu«Veri$ benignitate ^c.]Agmlneconninaa«& «qua. 
Deow»»^t ewpiarb i nauCragia tis procedentes velis- 
teoiefe prouocaro; quamad fum- 7C9'SednoxjMa , ©vgsc* 
«lam imperiiscoitfiquendam? veiltus noOc remlttcns ordinein 

.60<>.l«*^*iwii*^<iX«'']Vtmer« Wrbauit. 

Sendi oericttlo propinqiuis, ena- 7 1 « •StrymonA ucj^ebaum^.y 
eSw ^2S?r-» 5*= 8«^»»« ' ^**^^ Stnrmone mm. 

7l».i?^«S«*^c30rtorole,re. Thracix byemis frigus fttg.en. 
mi^^tven^ditttrmare. tes petunt N.lumtepi^ni prU 

^.^.Heaer^iUfiitum^c.du- mo egrer« expnmum vlaoda 
tes,} CtuilBrttodulti eram, Ant*- literamT vel A vel Ai mox ven* 
aitts, GaUoiMft , «akausa (fc P«A- tis attritac & dif^iirh^tsr glome- 
k^nim^, - wwwr cooftti*. ^^ 



EffnjruHt VstriMi cafu monfiranteyfiurat. 
Mox vbi ftercupit tenfas Notus ultior alas ; 

715 Confttfos temere $mnit^A ^omerantur m orhts^ 
Et turham fer'$t difperfts Itttetafennk* ^ 
Cum primum redeunte die njiolentior aet 
Vufphus incubuity Pheebeo concitt» ortUi 
Vratereunt fruftra tentntt itttora Lijiiy 

710 Sjmfhaumque tenenty nudas Atfuilonihtte vntftfs^ 
SuceedensBorea iam portum fecerat Aufier. 

Vndicpse.coUatis in robur CAfaris Jtrmisy 
Summa videns duri Magnus difcrimma Martie 
Jam caftrii infiarefuts ifefonere tutum 

71 j Conjugij decreuit onstSy Lefidque rem<axm 
Te frocui afduifirefitu Cornelia beUi 
bccsslere. Heu e^tsantum mentes domtnatur in ae^uas 

lufta 



714. Mox vbi Hotrn tUtior, 1 
Vencus violeiitior verbcrauerit 
^as extenCaSjfine ordine conuo. 
lant glomeratx in orbes, vt nul- 
las figuras pne fe feranc elemen. 
totwsi, Hortonf. 

7i6.Literafennis.yr.^,A. ▼«! 
alia figura cniam mis referebant. 
Pfnnis-llmt grmbus. 

7i7.Vioknt$or aer.'}i Vento* qtA 
cft a€r immiflus^ 

7 1 8. Phoiho.ZSole oriente. 

7x9. Prdtereunt jrufirA, &c. ] 
H*c alif er referuntur lib. j. com- 
ment.de ciu.beltCt;Popontus qui 
Djrrachiiclam Rbodiae pracetat, 
naues i portu educit. &cum iam 
renuCfiore vento noftris appro- 
pinquaret,idem Aufter increbuit, 
noftrirque prxfidio fmt. vfi ita- 
que fortunic beaeficio , Dyrrha- 
cnium praeterue^i, nafti portum 
qui appellatur Nymphaum vltra 
lirtum Mpair. trla, eo naues io- 
troduxerant qui portus ab Afirico 
teg^batur^b Auftro non erattu- 
tusuncredibtli mox felicitate Att- 
fter 10 Af ricum fe vert!t> 

72 oJiHda^ ^^mUmibUtl ivao 



Nympharum a(b AUflro aon eft tu-i 
tum.Nec magb illud vemm,quod 
fequitur s 

SuccodensBoreaiamfortumft' 
cerat %AuJhr, 
Imo' fuccedens Auftro Ahicns 
Nymphznm fecerat pottum , id 
eft , tutum ^ ventorum iniuria 
Omfun6 aut quos nos habemus 
Catraris commencartos non legic 
lQcanus,^ut non intelIe3MC.Or0r. 
Nudas *Aqutlonibiu vndM.^Soa 
eypofitas AquUonibu». Venim 
KSt ruxf^^iiu»(.Vropne enim au- 
ftris patet Nymphaum, vel^ por.> 
tum in quem nuUz naoes appel. 
lunt ftante AquHone. 

722. /f» robur Cafaru (Smpv.] Ad 
beUivirerfirmas. 

yxs* Cot^ugij docrtuit omur. J 
Coniugem Corneliam. Ub. 2 . iri. 
^jp. quamnequeCatiscommode 
apud le retinere,neque cltra mo* 
leftiam ^ fe (egregare po<I'et.Z<«j. 
boque remotam } Intemotam in- 
de Lesbum infulam ablegare ^ ne 
|(^r9efeu£ (peftatrix belli aleae, vt> 
cunque caderet,adeiret.//or/w/r 

727.e/£^f^4^.],Bonata,pias, fa- 
^ eiles. 



2p M. ANNiCl LvCAKf 

IttftaViium \ duhfHmytref$dim<pfead frttlUyUMgm» 
Te qtioeiitefecitamor : quodnolUsftarefith $am 

75Q Fortunay ipto mumUtt erat, Romandquefata^ 
CanJMx folafuit. mentem iam verba faratam 
Deftitmmti blandaque jwtat njentura trahentem- 
Indtdgere morA , ^ temPtts fubducerefatism 
NoBefttk extremay ftdfo torfore fuietisy 

7jt I>^u»fottetamf/exugraMfidumCorneiiacuris 
PeBm^ 6? auerfifetit ofculagrata martti : 
Humentes mitatagenaty fercujfdqtte caco 
ytUnereintm attdetflentem defrendere Mofftum* 
lUeiemensi Non nuncivita mihi dulcior, in^ttit, 

740 Cum tddet vita^ Utofed temfore , conjux> 
Klenit meefia dies^ tf quam nimiumqueyfarumqme^ 
Diftsdimttt : iam tottts adefl in frmiia Cafar* 
Cedendum efi hiiis : quorum tibi tuta iatehra 
Ifeflroserstideftftefrecestentareinegaui. 

lam 

ciles. Gmim, •/Cqudt, ] Ntonio . 7i4.Exntma^:]in6i<nnprQ^ 

amore conoex^ & ex p^Q anuiw iM«(bmiiiqiie experte. 

tes,£ftciles.plas. ^jtf.Ptf^w.lPampeij. 

7S«. itiJhiVenm^^Amoftcoa^ ' 7^7'OtoVttinert.JEMAQamor^ 

lu$aiUs,Duhitim/^t^Sn^M/Mm re Sc folidtudtne de amouendii 

<vTideAene(i(tioyirg.s.Aeneld.) vxore , qi^am animo ver&bat» 

^ fa,rit0r comri^ue ouehque tt- nec duiQ cum iHa communicaue- 

mufHtem;aMem4u4umMenvM»i r-AU 

&e. jsB^Oepremdere. 3 interpellare 

7Z9'^Jiod noUes^ <^#. 3 Solam fermonctt quare fleret, imefro- 

Txortm volebasponi extratela gare ^ 

tc aleam fortaas , cni obaoxia 799* J^ou nuncy wta mHfi dutr 

erat Roma dc totos Romx fubiec^ oror.3 O omnis foctupae mihi ch^ 

ttis mondtts.^tt^ i^u. 3 Confisftu n comes,neque lattz minus olim 

& pugna. quampr«eotis aduerTjs. 

71 T. Cottiux folAfuit* 3 Ea foU 741. MafiA dies , ^c. J Qitt 

fait in caufayquod praelium diftu- amouearis an tutiorem aliqueni 

Itris MmenJ-jMentemiamverlni^ ft commoditfrem locum ; quam 

<$^.3C^busconiu^emverbisagi. nimium dtftuli quod ad tuam 

gcediatur Sc quz primaexordia incolumitatem & Reip..gerend« 

f umatiieCcit.imerea donec dentnr commoditatem fpe^i^ ; parum» 

tentandi aditus 8t molliffima £in- qi|od ad amorem noftcum. 

di tenq>ora,mota,qua iicet dolo* 7^*Ne^uui iammihi. 3 Efo id 

rem prorogat. qpod iucundiCftmum animo meo 

711 .^MMwcm/cf «r.3Subtrahe. eft, mihi negaui : tui rcU.pf«fenr 

re necc(ficati,qu« ia^bat,^«f //)»<. «ia,ttt idem ia meltcias. 

74S*Nm 



Civiiis Belli liB. V» 2yj 

Y4$ ^^^ <w/b : »on Imgis a me fatiire recejfstt. 
^Tdcifites adermst cafite : proferamte ruina% 
Summacadunt. fatis efiMs^/JfeferscuUM^^m* 
Meqste tuus decefitamer > ciuilia helU 
SipeBarefetes. nam me iam Martefotato 

750 Securos cefijfe fudet cum conjsfgefimu ;/ , 

Eque tuo^ mifertsm quatient cum cUfiica mundumi^ 
Surrexiffejinu. 'vereor ciuililus armis 
Pomfetum nullo tr.ftem conrn. ittere damno. 
Tutior mtereafofulisy ^ tutior omni 

7/ y ^Jtge latoy foptam^ite frocttl fortttna mariti 
Non tota te molefremat. finumma nojrat 
Jmfuierint 4cies > maneatfars oftinta Magm \ 
Siteiue mihiy p fata fremant i vi^or^ue crttentust 
Q^ffugijfe 'uelim, Vix tantum infirma dolorem 

y6o Cefity ^ ationtto cefferunt feBore cenfus. 
Tandem vt vcx mttfias fotust froferre qtterelat : 

Nil 

7^S'Non lonrtt,&c.2 Honlon- yfz. Vtnor eiuilibm ttrmu.} 

ge tamen dittabis. Cum Le$bos Puderet qie an ' hoc duiU hello» 

tUioqm inf. wmtu c/^^^i frocul quo omnes coniugibtis ac liberis 

ttbftt. carere debent , Iztum ob vxorit 

74^. rrocifites aderunt cm/us.^ pnefentiam confpid.Gtvnw. 

ta pr»dpiti , fif qu^ cito dircer- ys^Tuttorintered fopulis.1%0^ 

nenrur : namque faftigium con. gibus iis & pop. quinoftra caftia 

fequutz res , repentein ruinam & fortnnamfequuntur » fecuriu3 

verguttt. iatebis & tutius. 

7^7' Sdtis efi audiffirpericuU 7SI. PofitmmouePrccul ^&c.J 

Mttgni. Meque tuus, '&c.2 Suffi. Si mihi in praelio ht occunil^en» 

ciat tibi audiuifle mea pericula: dumleuiorad te femotam quan» 

Don etiam vidifle. quod quamuis pratfentem venturus eft dolor, 

cu pro tuo , in me amore te exi- ftn fi^a acie (it fiiciendum , te 

ttts buitts cinilis belii comitem 8c meliort mei parte incolum], erit 

Ipe^arricem przftare ^tes : ego quo f ugere velim. 

Cftmen hoc Cuo amore deceptus 7s6.Non tot* fe mole premat.'} 

non rationem habuiiTe mei vi- He lu^ & dolore in totum ip 

4eor.cui pudori fit ^ in publica conficiat^ Hortenf. 

calamltate cum czteri omnes ft- ^si.Sifota premant.'} Si aduer- 

^i coniuglbus & iiberis interdi- fa fortuna vexabor , & Catfar«^ 

'xerint,non parl mceiroris 8c dam- perfcquetur.^ii/f friMf . 

CU conditione vti. 759'Kix fantum,&c.'] Comelia 

7]ri. <Xj*iinent cum cUfiica.2 vix fuftinere valens dolorem ex 

Cum omnes nationes mundi in- liis mariti verbis conceptum pr^> 

tentsB erunt in euentm iiiftftntis mumftupuit , mox vbi ad fe re« 

yttiMc. uorfn^f 4Ut^c cffau (ft« 



^54 M.ANKiCi LycAHj 

Sflmihi defdtis thalamiySHperifiiuereliBttm^ 
M*gne^ tfutti : nofhos nsn rumpt funMt ^trwnrtH 
iUtc dart faxfumma rogi : fed firtefreqnenti^ 

76 f Plekeiaciuemmif careo dtmifffa marito. 
Hofiit ad aduentum rumfamut fmdera teda : 
Vlacemue Socerum. Sic eft tihi cogn$tMyMagner 
Softrajides ? credsfne altquid mthi tuttu^effij 
QuAm tihi ? nonne olim cafu pendemtis abimo ^ 

770 Fulmsnikm mefave iuhes y tantacfue ruirta. 
^bfentem ftraftare cafut "i fecura litdetur 
SorsMbi > cumfacta^ etiam nunc vota, ferijfif 



tto Coriielix patheticaeft. Eftque 
luec propofitio.lndigQe fero Ma. 
f ne,quod non morte, fed in vita 
abs te feparordefpe^Et refutat 
^mul cauflras ^ Ponipeio addit. 
^f. trUmibidef^uMMm,,'^ 
N6eft.ciir incufemDeosaut fata 
Quod coniugium noftnim morte 
diflbluerint : fed te,qai me am3. 
das & quaftperdtuortiumdimit* 
tis eo quod cacteri onuies per bei- 
Nhttius ciu.tempHsftbi ▼xoribits 
interdixerint,modo iri-?^. 

764. Nec dirifAx/Hmma,') Non 
vltinaaiufta funebria,non fepul- 

chrum. Sone fiequcnrft Vulgari __ ^ ^ , 

admodum forte,hoc eft,diuottio: cogat tamen tamtiu tibl rupereflc 
aiium alioqui veri amantes mors quoad triftis ( quod omen auec> 
fola feparet. Speciem aucem di. tant Di j)tu2 csdis ad me in Les. 
norti; habetiftareparatio. Ideo bon fama peruenerit. 
4Kit dimifi. quae vox diuortia 77 i.CumfaciMetiamnuncvO' 



Vt 

769'Nonne o/<M^c.]NoDne^ex 
quo coniugtum iniuimus , cooh 
munem etiam falutis atque peri- 
culi tnimus fortem? 

770. Fulminibuf me/kue iubest 
e^c.] Nfe femotScogiseftemagis 
folicitam &mireram,qtiaia (i bel. 
lo autetiam ruia^*, quam timere 
videris, intereflem : ipfe interin 
fecurus 8c in vtrunque paratus. 

77i.Secura, viderur,&c'} Nam. 
que,cum mihi maxintt in voti» 
ht vnatecummoripotios quan 
nHfera Sc malis obnoxia fuperefe 
ribi :cu me , (Ine te viuere ^fine 
te mori cogis. qux cum malim te 
ad manes conutari ^uam fequi^ 



cottuenit.oVaf/itf. 

* 76€.Hofiis adadueneumi &e.1 
CUuft vero qiiia tam totus adeft 
in pratlia Cxur f modo ^. 74.2.) 
flos oporteat Hn gra»ificari,»fto- 
^uorcio. 

• ^C^.placemm/ocentm^^i^igc^ 
'mms caTarem , qulturbaius eft^ 
^uod (imus contundi.^M/^ir. 

76B'Cr9diJhe aliqmdig^*2^cC' 
»ondet adilla ifi'. 745. t^hi euta 
latebra Uih9t9m.8Lifi.7tk* Tur 

H9rim* 



a,periJ(if.}Alitet hzc diUinguen- 
lalbunc in modum. 

I ' / ecura videtvr^ 
Sors tibi , cum faciae emm 

nunc votapenfi.^ 
Vt noltm feruire malif , feJk 

morteparat» 
Tefe4}uar ad manesyfenat dum 

mafiar^motae 
Fama frrcul terraSi vtuamtibi 

nempefuperfiesy 
%4ddif qi4od i^ftefcis faeu^ 
&^ 



CiviLis Belli Lib. V. ifjf 

P^ mlimjirmre mMlts : /ed mortefarstay 
TefidftMT ad manes. feriat dum wutShi remctoi 

77 j Famafrocul terrat^ vituuH tibi nemfe fuferfitu 
uiddey ^uod affuefcis fatiSi tautmnque dilerem 
Crudelu meferredoces.iptQfcefatentii 
Tojfefatiy ttmeo, quodfiftmfvotai Deififue 
jiudior^etienttis rerumfctet 'vttima conjux» 

780 SoUieitam rufes iam te nitBore-tenehunt^ 
EtfuPfim > quAfataferet tamUtay timehom 
HTec joiuentMtdita mettss mihi frojpera hUi^ 
Citm 'uacuis frojeBa locis a Cafare fojiim 
Velfugiente cafi. notefcent iittora clari 

^%^ ^ominisexihoi foftaque thi coniuge Magni» 
j^isMityienaasf^tetitttefcireUtehasl 

Hoe 



^ixmt Pompejtts ; 

Tiieiorintcreafopuimy&tutior 
omni 

JRtge late. 
HegeritComelia, qnomodo fieri 
polsit , vt ipfa recara fit , quum 
Pompejus eo fpfe toco repomum 
fentiat ^ vt mortuum fe quam 
-viuum malit. Nam 8c hoc di. 
xerat : 

— 'ffOff nunc vit* ndhi duUiotf 

Cum taaetvitSjUeo fedtem- 
pore^conjux. 
Q^iomodo,inquit,egoiecara eo, 
quum tibi mors in voto fit ?l>e- 
indefac mefatisfbrtemfnturam, 
vt tibi fupereflfe nolim , tamen 
f amdiu faltem fuperero , donec 
iiuntius ctadis ad me aduenerit. 
|am vecd 8c hoc ipfum metno,vt 
ratisrfortisfira ad mortem capef- 
fendam , poftquam ^ te fepoBta 
41d2cero te carere.GrortM^. Vel vt 
Mycillns exponit : cum facias 
inea vota periiTe ac fruftri eflfe : 
qtubus illud mecum conftttui, vt 
notim ferulre malis. 
. 774. Feriat dum m«fiA i&e. 3 Bt 
Umea,>ii^uit>noii cco nimi» pc«^ 



ceps m accerfenda mlbl morte ; 
fedtsm ditt fuperftestibi viuam, 
dum fama de te viAo ial.esbttm 
«d me Derueniat , id quod. 
dinerfum i meis votis eft. Hor- 
tenfiut. 

775..>#jJ««/w/w«r,^cJ AlTue- 
facis me tanto dolori ^Miido> 

Suantam metuo vt perferre pof. 
m ; nein|tereaexMumer« 
r??Sl,uodJi funtvont.'\Q$ioA. ff 
vota mea Dti exaudierint, vt vin- 
cas ; Istus vidoris tuz nuncius 
ad me vltimus peruentet,foiicitank 
vltratempus Sc mceftam. 

730. Rufes >«nire,^c.] Lesbos 
tof.afpera rupibus. 

781. Ftuajeret tsmUttt. 1 Vt- 
Aoriz nuncHun.. 

78z.Necfiteitt auditai&CjNe^ 
quetamen)«tusille naadus me 
Itbjrabitmetu Sc per]cato,vt qux 
in locura prsfidiis nallis munii. 
tam femota^ab h(^exvelfagiente 
poTsim intercipi. 

7S/^.Note/cent Mtoraj&c^ Nott 
poterit latere Koftem receftus^^ 
mei atque latebjratlocus. 

786.MityUttiU.} Mitylene lef- 
biTrbseft» ' 

7^ 



%^$ M.Ann^i tvcAKi 

Hocfrecor extreiffffmypnil ubi v$^a relimfatM^. 
Tt4t$ms armafugs , ciimte commiferis vndtSf 
Quoishet infaufiam fotifts defieBe carinam : 

7^0 Ltttori\mse(uirere meis, Sicfattty reliitis 
Exiluit fhatis amtnsy tormentaque nttlla 
yult dtfferremora, non mcifii feBora Magni 
Sufiinet amfiexu dulci% non colla tenere : 
£xtremuftjue perit tam longifrtt&us amoris : 

y$^Pr£cifitantque ftfot luQus : ttettterefue recedent 
SHfitnuit dixtffe y 'vale vitdmqueper oimtem . 
l^ullafutt tam mttfia dies* nam ceSera damna 
Durata iam mente tnalis yfirmd^iue tulertttrt* 
Lahitur infelix > manihufaine exceftafuorum 

Soo Fertur ad i^tiorea8% ac fe frefiemit^ arettasy 
Littordqtte tffa tettety tmtdem^ue illata taritU ejU 
Uonfic infelix fatriamyfortufque reliquit 
Hefperios , fem fremerent citm Cafaris- arnts* 
Fida comes Magni ntddis dncAfola reliBo, 

Sof Pomfeiumefuefttgis» ^uanox tihifroximavenit, 
Jnfomnis, viduo tum fritnitm frigida leSoy 
jitque infueta quies vni, nudutttque marito 

No» 

9Sy.Si niltikivi^a, &e'}^tthi abnuiipiiiit. 

^rltima (alus quacrenda fit ftisa 797'Ndmctteerttddt>ima,&c.1 

per mare , qnemlibet poiinslo- Ad oauiia antea^a damna , to. 

cnm pete quaia Lesbon, namqne commoda , nuferias & calamita- 

huc te infequentur hoftes,notam tes, qox perpeCfi fuerant, iam oc* 

mei fecefTus fedem. caUuerant. 

7po. Sicftittii'r€liEtii.1 Adeum ' 799»LtUfitur infelixy&e.l Exa- 

modum locnta Cornelia exiloit liimatacadit.4ftr«M'«/£^r«/M;ir, 

i leAo amenti rmulis ; neque ot fufcipiuntfatnuitt. 

ciilo,neque amplexu dignata ma^ Hao^ren^ts. ] In qnibus relin. 

ritum , adeo grauiter doluit ; vt 'qnendus ei-at vir. 

nuUa mora interpofita fe inde ab- Boi.Tenet mndentqHe.'] Q^oad 

ripuerit.H<»»r«|A Hcet,occupat,aegre auulfa. 

79i.ror«*»««yi««" HulUj &c. 3 801. A^« fic tnfelix patriatm. J 

Cruciatuis doloris e ^fceflu con- Non tanto cum dolore fugiebas 

cepti* patriam vrgente bofte , tuta fciL 

79^' Extremufhue.'} Vltimus viro comite:i cuo iam difcedeas 

con^iexus. viderjs tibi deferta,fola Sc melio. 

791' Pranfitmntque fuos lu- ri p*rte orbata. , 

Itm* 1 Pnedpitantes accelttraot» 8o5. Tduo. &c, vni. 3 Cubanti 
foli. 9p8.Smttm 



CiviLis Belli LiB. V. 255^ 

Noft hjirente Utus» fonfno epitkmfApe grauata 
Veceft/s vacuum mamhus comflexa cuhtle efi^ 

$ i o ^teiue chista fuga gfudjtuit noSte maritum ! 
iJamiquamuisfiamma tadtofvrente meduUatt 
Honjuuat m toto corpus jaitare cubils : 
Serudtstr fars $Ua tor$% carutffe timehat 
Vompeio \fed non Suferi tam lata forahant. 

815 Jnfiahati mifertL Magnum f iM r€dderet,hora* 

M.An 

<o8. Smnoifu4mfipe»&c>} ^tf, Soruamr P^rt iiU teri.} 

Mouit A^iM laccrtos , Fer fom- Alteram partetori feniauitPom. 

numy corpufyue petens iumploSti' pelo iotaaain. Cwruiffe timehat.'} 

eur nuroi, Aicyone Ooidlaiia 11. Metuebat ne Pomperam non re- 

Aletam. ciperet. Atqui recepst,fed vi^: 



8op. Deceptis manibm. 1 Qjus quod peius quam non recipeiv. 
«narito injicere votutt , qui non Grotim. CaruUje timebat , &c.J 
adfuit. Hort. Metuebat illa Colum ne Pompem 



Sii. Quamuis jlammd, &€."} diutino bello detentum defide. 

licet ardenter amat , noa tamen raret. de abfentia ilUus folicita : 

iiiipatiens vacuo ftia corpora le- fed triftius quipptam parabant 

Ao vecfiu t fed pudibunda fuam fata , recepit quippe Ulum dtius 

quafi praefenti viro adferaat lefti quam expeaabat ; vidu fciI.pro- 

^tai, tugQj&bffuicorfttaterfSciendft. 




' t'?op^tntm 




M. ANNi£l LVCANI 

CIVILIS BELLI, 

PHARSALIJE> 

LIB E R. SEXTVS. 

^ R G V MJE NTV M' 

DYrthachium in fexto>da Magnus ab hoAe caetBo 
Vallacut muro in campis 6c pefte labotat. 
Efiirit & Caefar > pugnaque erumpit aperta. 
Pompciasi Scaeuae Tires &: nohiie fatum» 
Thcaaliacque fitus : mox qu« tttlitiHa,canuntar. 
Hinc magicam Erechtkp Stygias vt confulat Yjgnbraib 
Sextus adit , ciec illa Oeos > cogitque cadauer» 
Triitia fata loqai> moticur quod catmine rurfiis. 

Ojtq^am c^firn incts > t^^gn^ i^M mtnn 

fr9f$Hqmiy 
Imfojuirt tH^ioimtitaeiue cimmui mrmd^ 
PitrtiuefMi n;iderc PcijOtfere tmma Cdfitr 

Mtntid 




au4m cajha du" 
l ces.i £ caftris ad Ap- 
! fum auu. i{rr« 4^ i4.f. 
\ vterque exercicum e* 
duxerat eodsm cempore i Pom* 
. peius ood^ , yt Antonium ^oter- 
€iperet]C»rar inter4iU)Vt Gs cum 
Antonio coatungeret. Antonius 
Ae Ponmeii infidijs certior per 
6r«cos raaus, caftris fe c6tiauit, 
^nec ahero dle ad eum CsTar 
perueniret. Pompeius ne duobus 
. Cxeccitibu&circumcluderetur,dir- 
crOdt^ ad Afparagum D^rrlia. 
ctiiotfnmiperueait, ac^ueibica- 



fira pofuit. eodem & Caefar coin 
exercituprofe&us,ittxta eamc^ 
ftra pofuit. PK^n« mjh meHt*Pr§' 
^iMf Mt.Cxfar qutdem rerum mo- 
pta iSc necefsitate prefliis coofi- 
ciendae rei cupidus oftStare aci^ 
prouocarcj Pompeiits coimriesn 
abuhdans aduertus b«c ne^cre 
moras,tergiueriari : L. Floms* 
|.P«rf Me/«M».}MetaphAb ate* 
iM feu GladiatQribus fumpta.Spe- 
^tores fk fautores Dij .* Arena» 
Pliar£Silia.*Par gIad!atorum,CsCv 
& Pompeitts , Sic altbi .* Jednar 
qHodfem^hnbemmiLib€TtM& 



Civiiis Belii LiB.vr. 2fp 

MinuMGrMiwum^eimity Martimque fecunium 
J lam nipdegeuero fatif dehere reeufat, 
Funejtam mundrvotii fetit ommhtu horam, 
Xn ca/umqud cunHaferat^ flacet aleafatt 
^Alferutrum merfura cafut, ter coUihm ornnek 
Exflicuit turmati ^ fignaminantiafugnamt 
XO Teftatm nunquam Latia fe deefft ruina» 
Ft i/idet ad nuUos exctri foffe tumuitue 
In fugnam generum , fid claufojidere 'vaHot 
Stgna mo$teti teBufyue vta dumofa fer Ar$fa 
Vjrrhacbij frscefs rafiendae tendit ad arees. 
•I 5 Hoc iter n^uereo fracefit limite Mapmty 

i^mque itocat coUem Tauianfifut incola Vetrdmt 

Infedh 

CAftr eriuit:etoiAtu,p4rfjte fuu dimitii , «liMdli anguftoque hi. 

vddere Dei. ] Sic iafrailrT. 91. & nere,D7rrliaciliuin proftaus tft, 

Ub»7*irt69o,8L Seneca rfb.cur bo- fpenns Pompeium aut jyytthsk- 

nis viris mala fiant. Eece AfOncu- diium compelli, aur ab eo inter- 

iumdifftum ad quod rejficuuiu- «ludi pofle , ouod onmeWcom» 

teutm oferi fuo Dem. Eteefur meatum totiuique beUi apparatfa 

I>eo JHgnuwn virfertis eum maU to c6tulifl*et,&c.comment.3.Cffr. 

forturuk eou^fitut.Cafere ommu, i a TeftAtm uunqumu , &c, 3 

e^e. ] N& operar predum dudt vr« ProCeflus fe promptum paiatum- 

JbetGrj^cas expugnareA*5peio foU ^oe ad eucrtendum Kom. impe- 

|atentus,vidoric de illo inhiant. num. NuuquMm Latid fi deefi 

6, Funeftam mundo^ &€."} Qjur nwn«.](luafi verd id eAet minari 

illum Dominum imponat vt^ Italisc ruinam , quum d^niutem 

^entibus non fine magna liumaai fuam armis tueatur; ac toties ini- 

generts dade. nucos ad pacem fiideadam cq- 

' 7>Cafumqu4£unffuferat.2t>vk' hortacus, ab armis 4iicei&irus 

.btumeuentum,ruina|n.%^/f«^ imSkt.Hartenf 

ri> ] Cafus ft periculum. Horac. - i4.Dyrrba<h^ ^acefs,&c,2ltt 

fericulofaflenumofutalea.Vib.t, Tlotus \ Expuenaeione y inquit, 

,od. I. Placet aleafati. ] Hoc eft, Dyrrhach^ irrtta , ^uifpe quam 

^acet rummam rerum in incert& velfitueinexpH^nabilemfaceret, 

euentum committere.Allurum eft i f.Hoc iter aquoreOi&c.yPom'- 

[^d^tiJsvnAi, Omne iacerealeam, peius primo ignorauit C«fiiris 

pro eo, quod eft, rem vniuerfam confilium: mox per exploratores 

peudiurt, & fortunst arbitrio certiorfo^us,aultamouit,expe- 

committere.Hm^/I ditiori iuxta litus via fe anteuer* 

S.u4lterutrum merfura eaput.2 tere e& pofTe (beraBsuCcCar v«io 

Pompeij vel CscCiris. Ttr collikm paruo noAts hlnere intermiftb» 

' pmneie , (^c. ] Poftridie , edudis Pompeium antenenlt. 

omnibus copiis,ade inftru^,de- \6.Taulamim incola Petram, J 

certandl poteftatemPompeio fe- Taulantij , pop. Macedoniz, qui 

dt. vbi eum fuis lods fe tenere Djrrlncij & ApoIIoniar agroft 

|u4iiMdiiertlri poftero dk nagno ^uoadS tcnnenim.stra .6.Thuc.t • 

ijJnfedit 



26o M. ANNif I LVCANI 

Jn/idit cafiris > Ejfhjrcaque mmmafcruafi 
Dcfcndcns tMtam vclfolis tmrihus 'wbcm. 
Non ofHS hancvctcrumi ncc moUsJtruita tuetuf% 

%0 Humanufquc laboryfacilisi licet ardua toUaty 
Ccdcre vcl bcliis^vel cunBa uMuentibus annis» , 
Scdmuntmen habctnulU qUftJfabHefcrr^y 
l^aturamyjedcm^uc loci. nam claufa frofumd^ 
Vnditfue fracifiti yfcofubifqtte vomentibus ^uen 

1 ; Exiguo debcty tfuod non efi ipfu^t coUi* 
Terribiles ratibus fufieutant mctnia cautes^ 
loniumquefurens rafido cumtpliitur ^ufir^». 
TemfUjdomofqy qUattty^Mfmdtf, in culmimafomtut* 
Hinc auidam belii rafmfj^f imfro^a mentcm 

3 pdjarisy vt vafiis diffmjum collibus hofiem 

17, rnJiditca>firtf.'\Vompti\x* « «*, ^*.] Ms.P. 

aatercluuis D7rrhacluo,edito lo- ^ ■ ■ ttam etMu/kfnfumdo 

co » qiii Ptfr^ appellatur , caftr* Yndtt^ut & illifumfetfulm r»M»> 
conuBunitiit. £^ir«^;in0rffi4.] uintibm AJuor» 

I>yrrfaachiuiB conditum ^Cor. Pro remoufintibm , rediitsfoilti 

cjrraeisXorcjrra ^ Corinthtis. Vi- reuometibm lesas.Gror. Vo m ftA 

de Strabonem & Thucfdiden). ^i^m^O AUiCos AuAtts reiid^Kik 
Cretim, Bpt^reaque menhitifer' t6,'Terribi[esrd'ti$m.2 Prouit 

" v.jDyrrhachium, > Pl^alioCp* mcnia in fcopulls ftta, peckdtkiit 



nntbio condicore.Thucyd. Strab. minahtur appeUentibu? 
lib.5.& 7. Nec noa "k Corcyren- maxim^, iiiqait,Tbi /iufter \ru^ 
fibttsfoioaiseittStqui^^iCoria- ridie csrperit feuire , 9l Tafluoi 
tiiiis oiiundi fuerunt. Corintbus ionium mare, in Hadfiattcp» e& 
«utem EfkrftA di^a mtabB- iudentMortenf 
phyra nvmpha , Oceani ft Te- z9, Sfumaequ4 i» cnlmimk.1 
f hjros kil^ inC ^rf . f 7. Spomas fpargit per fumma «^d» 

x8. Defendens tutam , &c.'^ Z9.Hincai»d0m.'&€,ivUitRi^ 
Etiiiun fine exercitu fatis fna na- lius quam huc. Eft eoim hifloci^ 
'Curamunita. continuatio. Grotim. Defttibit 

t9.Nenopushancveter»ntj&c.2 magno verbomm pondere fli»> 



Keque tam propter moenia , qus dlumque conatumque Caefatb ia 
pierumquefnarduum qu»ntum- obfidendo Pompeimn»quamaMe 
uis homlnii manibiis extrii^a,aut induftria ftierit vfus bi dacetidis 



bello aut vetuftate deflruuntiir» aggeribus ac fofsis , vt Tndiqne 

quam naturam & fedem lod. iuius caftra arftifsima ol>fidiodb 

2 3 . Nam Claufay&cl Nam in premereatar. Hortcnf. 

rupibus litam & mari vndique i^JDiffufumcoliikm/^cyu^ 

cindam exi|uu$coUis , quo con- diffufmJCm&ct eiiim(^o fui ini- 

tineati iungitur,eam fi&cit penin^ nori cum periculo vndiqoe fro. 

^ani. mf ntum comineatumquefui^or. 

i^Yndique fritcifiAyfcofuUf' tare fofleat , coercit<yPompcii 

c^oicarat 



Civitis BELLlLlB.Vr. tii 

Clngeret '$gnarumtduB9 frocul *ggere vmIU* 
Metitur terrm ocults : nec cejptte tantum 
Contentus ft^$l$ fuhitfn attoUere muros^ 
« ingentes cdut^s ^aufdfdeiuefauu metallssy 

5 5 Gra$orum(iuedomos% d$reftacft$e mmma transferf^ 
Extt$i$tur% epsod non ar$es imfellerefmust 
Qupd nm vlla <fueat *v$olent$ mach$na Mli* 
Fraufftntssr montesxflanumqt$efer ardsta Cifst 
Ducit ofus xfandit foffa$% itsrritaqssefammis 

40 Dtfionitc4fteliamgis 9 tttapiequereceffit 
^mflexusjines.yp$it$ts% $iemorojaqtfe tefifttoo 
EtfilitasyVafidfipteferas indapne clattdit* 
Non defttnt camfii non defitttt fabttla Magnot 
Cafiraqtte Cafareo circttmdatusMggere nttttat. 

45 Flumina tot cttrfus illic eXortafatiganty 

Ulic merfafuos : oferumque vtfutttma reuifat» 
Defejfus Cifar ntetLiis intermatiet ugrisf 

2^ttne 
equkatUjfimul wt Pompeiuin pa- autem ftpjua^ocz dumola,f]rlue- 
bulatione prohiberet autonta- ftria fir afpera. 
temque e jus apu<l exteras natio- 41 *Non defuntptibula Magno. ] 
ties minueret ) edito^atque afpe- Tamum erat fepti fpacium, quan- 
ros coHes circa Pompei; daftra tum fufficeret Pompejo ad pabu-t 
prxfidils tenuit , cafteilaque ibi la,ad caAra fubiAde mutanda , vt 
communiuit. inde, rt loct cu)uf> quod multorum flurainum fon- 
qne natuia ferebat , ex caftello tes , curfus , & oftia contineret 
tn caftellum perdu^a municione ^ quautura lafsitudioe confice- 
circumuallare Pbmpejum infti- ret Cxfarem opera luftritu-. 
tnit. • rum. 

. st.DuftoproculaiftrtvaUt.Z 4y«^'»*wn4 w cim/«/.] Et hoc 
Produ^o ecolleincollem. non folum ad amplificationem 

34. Ingenpes.l Sed \ti%x.Metal^ fpatij $ ▼erum etiam ad copiam 
lis. ]Fodmis,venis lapidum. rerum neceflariarum, quas natura 

|tf . %Aries impeUere fau us. ] De loci prxbebat Pompejo,pertinet | 
atiete , vide quat ad verfum 49^« quum Aumina tbi orta^ongis an- 
lib. ? . fradtibus viarum f uis curfibus laf- 

3 8. Pranguntur monrft.^Editio- fata,ibi rurfum fe In mare etfua- 
ribus locisdejed^isjatque humili. derent.Hortenf. 
bus exaltatis xquauit opus. 47. Intermanet agrU. ] Ope- 

39. Panditfojfas.'] ^rxmuxU ra Caefaris tanta erant , vt 
ducit latas foflas.rrrnc/b/M. cum mane ad ea reuifcndai 

^.Magnoquey^c.JW. m\Ue exiret , vefperi deCatigatus , in 
paCambitu aggeris.Metaph.i ve- mediis agris remaneret , Sc per. 
natoribus fumpta. tiodaret defeflKis ambulando» 

^uN9moro/aqHttefqm^2^^ Hortenf,^ 



%6l M. ANMiBl LVCANI 

ifunc vettif lliacos attoUatf^U muroSf 
Adfcr$bdtque Oeu : fr^^ilt circtHmUta tefia 
5 o Mtfffis miremtitr refHgiBahyUmi^f Parthi, 

£Hqu4mtum TigrH% t[umttum celer iumlnt Oromt^t 
^JljriimmMmtmm fcfmtii tellmrisBoa 
Smjjicit im regnumtJmhitmmiMlisime turmdito^ 
I^ftum cldupt ofm. tmmtiferiere Uibores% 
j ; Tot fotuire manm adjmmgere Seflom ^fyda» 
fmgefto^mefilo Phryxeum elidere fomtumy 
jiut Pelofit iatis Efhyrenabrmmfere regmis» 
Et ratikm lomgafiexm domare Maiea% 

jimt 
48. Vimc v9tm llioc»St&t.2 Fa- m». Ee mmfiumfelaius gemattm 
boloCi iam fl^ vaiia ahtiquicas ia- HtUes ImnrdtUmfemc tumma' 
Aec marM Trois Xt. M. palT. in tmntu Via Domickuia Papini j li- 
circoicu % quos Apollo & NeDCu- bro 4. Syluarum. %4diung€rc Sc- 
aus l Laomc4onte condufti ftru^ fioHy &c1 Ad amplificandam fSh 
xiflfe f(eruncur./r0itic#. duftriam CaEfaris , cnumerac aB- 

4P. %Ad/irilfMto»c Deis*} Nep- quoc laca>mttlcts ftadiis difiaocia 
tano*& Apollioi. Fr«{f7f orvwif- qux coniugere pari Conatu p*> 
dat^ ,&c.2 Parchi, fimulaca fuea. cuiflTecSeftus emm 8c Ab vdos o^ 
«neliarirdBci J promiracoloEa- oida funr maricima Heliefpoiici» 
beant Babyloms moros ^ lacere incer fe obhiceQC^, Stjton ^Ai^ 
cofto,IaCos L.cubRos, altos qua- ' ' ' "' 

druplo amplius , in drcuicu iu- 
bentes ftadnCCCL. Itonicc. 
Su<l^atumm Tiffritj&c.J Qtian- 
tnm arese occupauit Babylon 
^uam alluic Eupluraccs qui inTi- 
grim funditur , quantum Aotio- 
diia , quam ioterlttic Oronces, 
quancum Nioos regni fedes 8c 
Trbs regia Air/jiaejtantum raptim 

daufitCx^aggereAio. ... - . 

Si.TcUMris £0«.3Afiacicx.Sunt idf. 17. ^kruni^rt.'] Tot etjam 



do.2 Veif.^4.1ib.s. 

56. Inieftdqut folej&c. 3 la^ in 
mare molibus obftruere Hcllef- 
pontumjquem Phrjxus transfre* 
cattit.lib.4.irf.ftf. 

S7.^ttPelofis»&€.j Hhfat- 
uus, LeduAn^fi vttarent , Jneus 
Jretami/cmlfet Ifihmos Papln.L4. 
S7ln.lioceftr pcKoflb lfthaio.I.i4 
in* I. Peloponnefo abrompere 
Epii]rren,id eft,Corintlium, fupta 



enim fueruntque omnes enume- manuspocuiffentifttimumperfo' 

ratae vrbes , ^artim in mtnori, Sc dere,in ouo Ephvra,hoc eft» Co« 

partim in matori Afia. Hartenf. rinthus fita e^.Hortenf, 

f4. Raptum.2 Raptim acceleta. s9.Et ratihus longaj&c.J PetttM * 

twn.Su^pit'Tanti ptrierelahores.2 fofto Ifthmo Corinthiaco , oe 

Tanta Niai, Laomedontis, Semt- opus fitlonga & periculofa naui- 

ramidis , Seleudopera viftafunt gatione circinre Maleam , pco- 

ab hoc C«fariano ; vr/ , lii tantl montorium Laconiz , per L-inil- 

Csfaris labores & ipfi Iveui in lia paf.in mare protoairum'/*/cxMi 

caisfi ceddere profligato Cxfare. donare.^id eft, facere re&am oa- 

fS'Totpotuere manrn adiU^ere.} ulgationem; 8c Maleam promoo- 

a^poffeut&^thoncafertidex' toriumipfumtoUcrc. : 

6o.C9it\ 






Civitis Beih tiB. vr. 2^m 

.^Aut ntiqMem nmndit quamtns Hatura negajfit% 
^o Im mettHs mutare locum. coitarea belli : 
Miic alitftr fangt^ terras fittxurtu in omneis^ 
Htc ^ Theffalica cladesy Libycaque tenentur» 
AjttMt angufia rabtes ciuilis arena. 

BritsM qtsidem ftsrgens oferum firuBttra fefellit 

6 j Vomfeium : meltsti media qui tuttss in aruis 

Sicrnma rafidum nefcit latrare Pelorum : 
.Autvaga ctsm Tethjs^Rtstufinaquelittoraferuent^ 
Vnda Caledomos fallit ttsrhata Britannos. 
Vt fritrasm nfafiofiftas videt aggere terras X 
70 Ifje qtscqste a tuta deducens agmina Petra 
Dsuerfis fpariittumulisi vt Caftrisartma 
Laxety ^ ^jff^fi classdentem milite tendatm 
jlc t^ntumfefti vailof&i uendicat agriy 
Varua MycenoA quantumjfcrata Diana 

7 j Difiat ah excelfa nemoralis Aricia Rotssa : 



!^9qtse 

€6X^oit Are4beUi.2 Clauditnr ^ DTrrhachio difcedere volebat : 

Cseiare campasarea&quaii are- qum pluriinos icaque coUes 

Ba belli , iotra qnam (epti fuot, «ccopauit , & quam latifsimas 

^ui (an|uinen] eiFundeat inira. regiones prxHdiis tenebat , ce^ 

nisorbisi»artibus :aIiiinca«ipo farifque copias quam maximd 

Pharfalico^in Africa afij. poflet , diftioebat. Fend' ] supra 

65.bdS/?M«r.3Furit ac{«uit liic iK» i^* 

lntr3l eas anguilias, vbi caftra iia. 72 .ilrfix^r . ]Deftineat.qaampl u . 

bebat Pompeius. Uort. t/£ftuMt rtmos enim coUes occupauerac» 

oniuftd , &e,'\ t^0u4t!f^eiiK yt copias C«faris deftineret.Ten- 

«ngufto timte munii. Jifx uen. de W4r.]£xtenuet. /i/or/. 
Alexandro, Sat. i o. t^renaJ} Spa- 7^.%Ac tantumfepti, f^c. ] Tan- 

tio. Tranflat.ab arena tlieatralMU Cum fpatij inurorfum complexus 

qua committuntur gladiatores. fuit Pompeius,in quo fdl 4ifper. 

e^.Veluti media , ^c] vti ^ui tiuit copias , quamum diAat Ari- 

iomeditdlUo SicUiz degit , non cia ^ Roma. Hortenf. 
audit lacratum Scvllar & Cluryb> 74.P<iriM.]Q^antum Aricia op- 

dis in freto Siculo contra Pelo- pid. Latij prope Albam , diftat k 

rum promont. Roma : oc quanto fpatio oftium 

^ 67^ut var* CHm, &c. ] Vt qui Tibridis ^ Roma diftat , re^oJi- 

in Britannia inf.verfus Calceoo- mite non flexo ad curfus fluui/, 

nios,Scotos,degunt, non audiunt hoc eft, Xlin. M.paff.^cefM^» 

seftum maris faeuientls aduetfUs &c.'] Ab Orefte ^ Taurica tranf^ 

Utus Rutupinum in Cantio. lata,lib. j.-)K.fi i . 

7 o. Ip/e quoque a tuta , &c. ] 7 j. ^rieia Htma.'} lbid.ad tKI 

F«mpelus ne^ue k tatd oeque 9eM»h 



2^4 M. ANNi£l LVCANI: 

Qu^que modo Romit frdUnffms mcenU Tjhris 
In mMTC defiendit^ fi nufiudm twe^Hent ttmnentu 
Clafiifa nulUfin^mtiinjuJfatine teU 'vngnntmr 2 
'Etjitfi^fe nefas , jacuinm tentante iacerto* 

to Maior cura duces mtfcendis nhfirahit armis. 
^omfemm exhaufla frahenda ad falmla terr4,% 
j^ua currens ahrimt etiueSifradiUffifue' citatis 
VniuU frendentem dijcufiit comea c^imfsim* 
Belliierattonfisfemfes defefius in armsy 

S \ AdtieBo^s cum flenaferant frafefU culmet^ 
Ore mstas fofcens merihumdus idthtur herh^» 
Et tremuio medios abrumfit feflite gyres. 
Corfora tum feluit tahesi ^ digerit arius^ 
Trdxitiners cedtsm fisHdt centagta feftis 

Ohjcsirsm 

j6. £50f M wtodo Romdy &c.J ttqae Acarnania^ongo interiedo 

<^nto ri»atio Ronu abeft ab nauigationb rpatio»p«biiluai (hp- 

tttlio Tribridis, Ybi an oMre Tjrr- portare. { .com^u.beU. 

rhenom etfimdttiir » n direftum Zi,PronAentem d$fcu/}iti &c*1 

lifliitem metiamur , noa obii- Herbss oudauit campos. 

^um.Qyidam tradunt Oftiam ab t^.Cum Plenaferanty^c.'} Mi- 

Roma XI v.miUia pafliium abefle. Um iKiff.Moriuntur equi p» fiu 

Hortcnf me,dum pabulum ex Corcyra at- 

78. cUpcd nuUnfinsnt^&c.'} que Acarnaoia expeaatur longo 

Neutra ex parte datur fignum nauigationis Tpatio. Vtde C«r«€ 

pugnae. Pompeius inauit Catf. lib. iix. BeliiCiuil. ^Seflfusforte 

com.;. totis copiis dfantcare non eft > uUmorum aridomm (atb 

conftituerat , tamen fub lods fa. (uiiTe in pr«fepibus: Ted ab ejais 

gittarios ftmditorefoue mitte- defideratas herbas virides. Gth, 

bat , qui multos 2 noftris vulne- Cum plensferaney&c^» Ego reti- 

rabant,&c ^ neo. cum vt fit imitatio Onid.7» 

79'NefM Uculum. ] Czdes ex- Metam. •Aeer equm quodmn^^&c» 

tra l>elU copiam. Tenranee lacer' •Ad prdfepe gemit morbo morttn- 

to.^ inincertum mittente pnr rtti^tmi.quod&ipledebetvirg. 

ftudio exercendi. j.Georg. EtduleesnmmMpUnm 

80. MMor curn duces , &c.'\ adjrdjepia reddunt» 

Pompeium lues , CarTarem fames 96.Noum po/censy&c. ] Alinnde 

•Acriorillum Curn dom4t,Vir$. } • adue^ , vefh cadicibus conta. 

«eorg. fistvt modo did. 

8f . Pompeium exhaufta^ &c.'] B7. Et tremulo modios nhrnm' 

firat Tumma inopia pabuU inca. fit.&c.] Setniorcur/ujonipetin 

ftrti Pompei j adeo vt fblUs ex ipjo Concidtt^ro , domiHMmfa 

arboribusitrt^s>& tenerisarun. Frouo predidtt 4rmo,OBid ySttuu \ 

num nhdidbus contuiis eouos cfaor. 

alerent. frumenu enim quc fue- %8.Digerit «rr»i.3DifHpat,cbil- J 

rant iatm munitiones Ona, con- famit. 

fumferant:fiE cogebaatur Corcjrra 8^ TrM»t* ] Pnmifie cmlum 



Civitis Belli Db. Vr. 26$ 

^>t) Ohfcmram in ttuhm. tali JJfir^imine l^ept 
MmktitStjgiumnelmlofisaerafftxiSi 
^ntrJui$te tetiferi rahiem lyfhonis anhelamtm 
Jnde liNumt fofnli > cteloeitte faratior vndd 
Omnefati 'virus durauit n/ifcera ctene. 

S sJ^'^ ^*S^^ ^*^ cuttSy d^etttdeptelumina rttmfit i 
Ignea^$e in vultusy fS jaeroferutda morhe 
Vefiis ^itifeffumque cafutjefpre recufat. 
Jam magis atque magis fracefsagit emtnafattm f 
Uec medij dirimunt merhi *Uitdmque » necemque : 

s 00 Sed languor cum morte vehitjtttrhdque cadentmm 
.Au^a lues , dum miffa jacent itscenditM viuis . 
Corfora : nam mtfiros vltra teutoria ciues 
Sfargere funus erat, tametrhos minuire lahera 
^ tergo felagus > fulfufqae ^qttilottihus aer^ 

«05 Littordguey ^ftetta feregrittu titeffe earitta^ 

fiijft cnligrM tertis Trtpit:& ^Jgn*aqutinvultus,)FUtf^ 

ijnAHOs inclufit nnhibHs *fitts. msque Utentis Indicinm rubot 

0\x\dL.7.Mi:tam.Stdgr/iuu & »ter tfi & du^us ^nhetitm ig/ni , (^ 

.dncuh^t terrts vApori&e.Scn.Ocd. & dgro Ruborin vuitu t&e^Scn^ 

luers calumi&o.2Son motus. Ocd.Ssicro feruidsi/^.^Exccnum 

90.Spiran%ine.'}£y(lMUtione.Ne. da peftcW ftcro igne^rylipels. 

fst"] inUn Campano lictore.quam qitem , quia h feruentl fangulne 

«^norcitPirn.Iii>.i9.cap.8.Cic.ad itatus Ht , peftis cojniteiii addjt 

Atticrzpius.&stattiis ).fylu.alfj Celf.Ub.T. 

^.NefkSjSf de Ozof is mtelligut. 97. Fejfumqu* cnputj&c.l Vtfk 

9 u Stjjium, &C.2 Tetrum, le- grauedine fe aon fjMlinet. 

^alem,infemum. gfi^Prtceps dfit omnisifatum :* 

9*'*AntrM%e lettferij&c.lS^e' Nec med^^&c.j Subita fnors,vix: 

itfncx inartmes infulx impoftx morbo interaenilte vit^ necique. 

Typhaeo, qui fulfureos at^ue ioo.TurbsMueciLdentum%Au&0 

l^eKtferos vapores emittere dici- lues.^C^o pfures mociebancur,eo 

tur. Itb. f. i/^ 10X.& Melalib.x. faeuiebat peftifera lues magis «c 

cap.ij, m3L$is.Hort.rurbuquecstdentMm, 

9}. Vhd4 1 &c. lCoHfiat & im ^c. ] Cxfar ex pertugu cogaou 

Jpntes vitium vemjfe lacufque, cebat, equos eorum vlx tolerari» 

94'Dutauievifceracmno.2 0o- ^c. ipfos valetudine noa bona, 

llruxit aluum. wjcera eorrentur cum an^u(Uis locl & odore tetn» 

^mo, dc mulcttudiae fiadauerum * tttni, 

9S Bign ^ra cutis.)*Aret PeT^ '^c.j.cbm. 

lie»& ad tafhtm traffauti dunt loj.Tameu h»s, &c. ] Xeaaruae 

tefifiit.Difientaquelumi»arume^ tamen peftem haoc veotosralu. 

ftt.\ Tum vero ardentes ocuU. 8c taris « omnium rerum copk 

^ameot difteasae CMnmiiie geoc* «attibas adue^ 



^t iiher terrA (p^tfojfi (dlfbHt hcfiif 
^ere nonfigro , f^eciftertfhtf an^ur vmtit^ 
Sed fststmrj€Mamy viltitt circumd^itm arjSt^ 
'■^bpdfomeifatntfn, noruLum JmrKntibms Mltatm^ 
titiolnfegetem culmi* » ctrnit mijerabfle vulgt^ 
: tnfecudum cecidiffe ctboiy^ carfera dumos^ 
^t fnorfitjfdiatneftefnMtJetim^ue Tninantei^ 
yeiiere Jtb ignotis dtthias tadicAms her^at • < 

• ^jgjiu moiiire qfseMntjiammay€i^frangarc^Hwipd9 
.1 i^.Oua^Mefterabrafimwero demittet^fitucesr 

\ ; piurfmdtiue- hfttHonk antehac incognita ntenfs 
. Viritfieffs. miiesifaturi^ tamen ohpdet hojfejmm 

yt frinmm isbifit ruftis euadere ciauftri^ 
Tomptidy.cuniisifiiueJfbi fermitt^e^terrasi 
Xxo ifm thfeurafetit taubrofa temfora noiik^ 
Et vaftum fttrto focrri cej^antibfss^armis.- 

• .Pedipfotur iter i iatisexire rfsinie 

• dQstariu 

' to?. tAt liher nrrfty &c:'] Catfar bfrll. clu.) crebr« miHtum yocev 

Ctttem non peft« «x aeris aut aqug pri os Cc cortice t% arboribus Ti- 

. oontagione ,. fed frnnientl inopia auros, ^uain Poinpejum^wutt- 

iaborabat. bus liiniiduros. 

199. 'Nvndkm furgtntibm 4/- t xj-Siftu^ttirft^tMntn «bjidet bo* 

iitm.'^ -Kondum tpicus fundentl- ;/?m;3Coinmeatu abuadamefn. 

bu^,nedum maturefceAttbus. iiZ.Vt.p4mHmlihuit ^ ^fc^y 

• iio.CemitmiferMeyiulgmf\ Cquis macie corruptif «XQiviadnol 
Videt milites lierbisjgrainine|«f0- Ifbi aliquld Pomp^as 4e erup- 
Bisvefci. . tioneeiailimauit,a!Jusreieilpe« 

ii2.iLrrMm4Me,^f.}LethaIef. ditiorem 4edere illi fsiculf^eija 
ii|. RaMdbtu herhM.1 Radicis Allobroges dui)iratres,qiu kC*" 
cenus inuentum eft, quod appd* fare tranKieruac,&c.Comm«|. dc 
' latur Chara ,ex hoc e0edos admi. bell. d u. ptius autem lafta.oaac 
t fto la^ pan9s ,cttm in cplloquiis vno die itf .prttlia ad Djrrbachtum 
.Pompejant iis f*mnn obiofta- :&i|iuuitlone9,ybiSczMauiiiftre> 
rent, vulgoineos iacie^ant,quo nucrrmgefsu^ 
-wifo Pompe jus>fibi cum fipris rem 1 2 o. Wpw ebJcmrdfetit^c^Voa 
, efleidixit,&c»C^.comm. ? .^ Sue- dam -& «oftu,fedpaLim Sc inten- 
,coiT.inCaf.cap.68.Plutarcb. .'ilta , per vallumfllc munittoaes 

it^§^din»lCire^c:2Q^x<M- Cxiaris erumpere parat. 
que.poterant^oquere. i2i.£Af4»fMif».3.Non vultfur- 

I ts.^hrd/M vteroi&c.'] Afperi- tlm f uga dllabi , id quod fpeciem 
•«ate efcnlefttorum exulceratas, ignaQtseactimiditatuprae.fe fer* 
fleheia. radere heea. Petf. j . Sat. ret. Hortenf, 
iMuUebltjyir(ia<^iiitCcriir«Ubj.il^ xtx.UxismvrtnMsM^^Vioc, 

Jbiit 



CiViLis BfitLi LiH.Vr. i6f 

^j^tMrtty ef imfulfo turres ionfrin^ere 'uath{ 
Peri[U&emnefS gladfosy (^ ^wi vsa e^te faranJU efi. 

115 Offortund'tamen 'valis fafs *vsfa frofsnquiy 
j^a/^Minutf cafiellansoc^anf, J5 confraga denffs 
^rhorthus dumeta ^tegunt, huc fuluere nullo 
Tr<^dttsts a^men agttjubitufefue ad mctnia vessitm 
Totftmule carnfts Lati^futfere volucres ; 

-150 Tot ceiineretuba* ne qusd vi^orsaferro 
Deheret , fauor attonstos confecerat hoftts* 
Quodfolum valuit vsrttst , jacuereferemfts, 
Vehsserant quo flare loco iqui vulneraferrent 
lam deerant , nithhufque ferens tot teld ferihatm. 
135 Tum ficeos volussnt immsffi. Idmfadsti^es : 
Tum quajfn nutant ttsrresylaffumque msnatstur* 
Rohorts tmfaBi crehros gemit agger ad^s^stt. 
lam Vomfeiani, celftfufer arauu vdlti 
%xterant ^quiU xsam-tnsmds sura fetdsant. 
I40 Qutm nonmillefmultssrmisinecCttfaretoie 

-jiuferret 

f uit coniilMim , vc dei cAa psrte tubx taAtaiii'trep) datkafiem at* 

aggcrts hon exigua , fuos tn ko- tulernnt hoftibus , ut nihil opuc 

ftem ctnictere. e0et ferro, aut iufto certe praclio 

itj.ff impul/o, e^c.] Dtsjedlo <leceriiere ad obtineadam viAo« 

macltinis , vallo , ferro viam per riam. Horttnf, 

CcfarMnos facere. i}2,/«cw«r#^^mn.JQti€quif. 

tx6.Jii/ffMfi.}Ms.P.& T.Numi' aue locu cepiflet, ex eo non tef- 

«. Grot. Minun cAfiellA vocant-'} fit,in eo cecidit fortitcr puguajis. 

Mintttio (inquit Appianus)quam 1 1 j .Fm»f.] Acciperent. 

'plurima tolcrante , terunt quippc 1 j 4. ffimtfUfMfettm ) Metaffb. 

dypeo eius XX. (upra C.inliatfif- tela in^ f randini^ rucmia. f r 1 7 - 

ibUgittas,&c.Caef4reumS:2uam W.] Csffis dudum omnlbusC»- 

-'irocat vt nofter 8c Florus. neqse Carianis. 

tamen Minutium Sc«uam diAum 15 ; . pictos voIuuntt&CiSa^it' 

•arbitror, vt volilnt quidam. Caf- tas & faces incendiarios. I. j. iC, 

ftu ScaeuS appellat Suetoni* 8c M. 6Sx. ftupam^catam. 

, 'CotCium Scxuam Val.Max.l.3.c.s. i j^.i^d^om^C^c.jArietis. lib.} . 

iij.Hucputuerey&c.^Hiiclt' ^f. 4^0. 

' gionem ducit filentio , ne pululs 1 j p. tam mundiiurtk pttebane. } 

cbncuTiu militum excitatus hu- Mss,omaesj>ii/«^«nr.vt fenlu&fir: 

- stu>, ad:uentum peditum Pomp^- jam sfdisus erit ad llbertattin. 

Janoru«»prodcret.//arr*n/r Ctotiiu. Mittidi iurA ptu-bAnr^j 

.■ ixS^Mafniavenit.^^Vailum, : 'Mundumiii Jibertatem etjram.;- 

'rapJWufrw.j Aquilx iigna. de afferturat. 

tio^Tu cttmtft tttk4ji^c^2Jim . -iJiQX^i^srft 9(0*1 ^Wm cu»« 



-^iJI M.ANNiCI LVCAMI 

Auf^rtet Fdttuna locum > 'Viitoribus 'Vfmf 
Eufutti v€tuttque capt : feciue itrma teneute^ 
Ac nondum jirato^ Magnum *v$ctffe negamt^ 
Scdua wo nomen : caR-rorum $n plebe merehat 

145 Anteferas Rhodan$ genies : $b$Jangutne multo 
Premotus Lattam longo gerit ordine vitem* 
Tronusddomne nefasy fif qui nefcirety in armit 
Ouam m4gnum virtus crimen ciuilibus ejfet. 
Htc *vb$ qturentes focios iam Marte relsBo 

I f o Ttitafuga cerntt^ Quo 'vosfatior^ '$miu$ty abegit 
Impins ; Q ctin&is t^notus Cafaris armis} 
Ofamuli turfes, feruumfecus , Jffeiue crt$ore 
Terga datis morti ? cumulo 'vosdeeje virorunt 
iJfits fttdeti gf bu^s , interqtte cadauera ^uarif 

155 Non irafaltem juuenes , fietate remota^ 
Stabitts ? e cun&ts^fer quos erumfertthoifisy 

Kef 

^ot&didofie looiHMnPoftaiiivo- nemvlni annonmiinrtate pro- 

^uttt , vSeUcet tom fortitct |>ug- hibete,nedum eani,qu& dois ciHi 

tiaflfe'scxu«m,vt etiam ipfius dux ivXttt^Hortenf. 

CatCtt, Pompeio omitoacrior , fi 149.. Hic vbtqu^rentes » &c^ 

coBtra Sc«uam teteodiffet , mhil Vbi vidit contuhemales fuos, ab- 

cum (imnibus copiis efficere po- ieftis ha|lis drcumfpicere tutum 

cuifie Honenf.C^fAretoteltottM receptum ad fugam , huiufmodi 

C«faris copiis & viribus. verbis.ipforum ignauiam mfeaa- 

1 Ai. Videribm vnut eripuit. 3 tus fuit.Hortenf 

Pomoeianis iam pene viftoribus i fo,TutAfHis cernu.ZLoca. ft 

«riDUitviaortam. ▼ia« qua tutl ftigerent. Pauer 

{^.Ciifirorum^cMfMguine i»i/jW.]la C«farem,cia non fer- 

mJito 1 Oregarius meruic mlies uatis fidem , facramento milnan 

«lace brilumGallicam,ineoad daUxa. Hortenf ^ 

centutioais dlgoitatem eueaus if i. CunBu ignotu CMfaeu «r- 

eft vide Valer. Max. lib.s. cap.a. m».3idnuUo Cgfaris beaohaae- 

cuius iofigne eft viris quara ad nus notus. ^ rs ■ 

JXrandJs m^tes geftabat Cen- i^t.Seruum feem.1 O imiMM. 

rwi^!»lia.l»*i4.ap.t.I«"c»fl-»- fumferuumfecm,\m^ How«^ 

«at^ xA iit.i&CMiM<tftial.l.io. I y i . Cumulo deejje, &c» ] yel, 

Ikfrls ^^^^ moriinterfortes.quoruhicfunt 

i4i.O««ii*w««».3MUiium cadaue«cumulata.5ii/^C«iiii^ 

e Jrtn^ ^»* <<w/*,^c.3 Annoa vm pudit 

147 Trinm ad mnne nefm. 3 aon mortem .oppetere cam fotH- 

Quod laudi vertitur . id crimen bus viris ? 

vocat Po&a , «ttod neficiuerit io 1 jf .Noi» irAftltemffce cw^» 

beUis ciuilibus virtiitem eflb iw ^iw/^c.3 Si nrf^ vos pietas 

nufi«imcciaico,«;«Btice8t<iai- iadacewaiiCAt,fift«Y9»iaiijo 



Civitis Bblli tifi.VL ii^ 

2^as fumus eie^i. nonfaruo f/tngume Magni 
Mffa d$es iertt. ^terem felicior njmhras 
Cafaris iwuuliu. tefiem htmc Fortuna negauit : 

1 €o Pomfeio laudante cadam, confringite tela 
Pe^oris incurju, suguli/que retunditeferrumm 
lam lonunc^uafettt fuluis ^fonitufefue ruina» 
Securafque fragor concu^st Cafaris aures* 
Vtncimus o focij i veniet > ^Mti 'vendicet arces, 

l6s Dum morimur* mouit tantum 'uox illafurorem^ 

Quantum non frtmo fuccendttnt claj^ica cantu : 

Mirantefifue 'virstmy atque auids fheiiare^ feciuuntHt 

Scituri juuenes > uMmero defrenfa , iocoque, 

^nflus quam mortem 'virtus daret. ili&ruenti 

- 1 70 ^ggere confiflity frimumtfue cadauera flents 

Turrtlfus euolfdk ^ fuhetmtef({U€ oiruit hffftes 

Corforihus : tota^ue 'viro dant tela ruimty 

^ohoraatite , fif tnoies i hoftife^ue iffe mitsatur» 

Huncfudei ntmc duro contrariafeBora conto 

Defrtddif 

hm^ & iodtgnatio,nainque aos viH a<t pugaan» , quantuni nMlla tubc 

fDmusjhonibus maxime idoaei& ruo cantu,quottes (ignum dat mi- 

iaibelies , per quos eruinpecenc, Ittib* ad ineundu pt^Wam-Hon. 

renim non tmimne ferent. i5». Succtnfiunt.} Accendune 

ifg.peteremfeliciori&c.^i Feli- mllitares animos, quando in pro- 

c^is me mori exifttmarem, fi oc- cia^ ftSt,para>:i ad pagn&.//0rf-, 

CQpibere licuifl^t Carfare infpi- t68,Wumtro depren/a,&c.2 A». 

c|ente : hoc non coatigic itame virtus numero hoftiumobrutadlc 

ceram vt virtus mea vel ab bofte ini^uo loco deprenfa poflfet ali» 

flinde«ur. ^ quid amplius dare quam mortemf 

t6o,CoHjhHgiteeeU,&.,'}lmii- gloriamne an vi&oriam? 

t^ in tela hoftTam, pcd^ore & iu.. 169* lUe ruenti, &c.'] Scxua irt 

g)il9. rummo aggere,ruinara miaitaati. 

\6z .Lonfinqus petir. ] Apparet Horjfnf. 

longius. lam hnnnqHa petit i7o.Pr/mfii»^»e, e^r.] Suorunt 

^ii/Mftr.]PuIuis ifte & fragor belli cadaaeribus , telorumraxorum-r 

Oefarem, dudum ii^cium fiftet ane vtitur loco aduerfus ho- 

hucmox cumfubfidiis. nes. 

i6^eniet qui vindket , &c.'J lyz.Totaque ruina, &C,'} Om- 

Ccfar fcil.qui afieret fibi caftella. nis materia erat ei telum. 

Verba fimt Scsux a<L£uos,accen- 171 . Moles.l Saxa. HoJHfeauo 

^entifque fuoruinaninosad de- ip/e minatur.'] Velle feprxc^i- 

ieafioncm Hortenf. te^ iniUos demittere. 

i6s» Mouit taritiim vok iUa, 174. Conerana.'} Hoftiam. Gmm^ 

4V'iygttAUjiSc«u»tajcaiu.vaItfic ro.jPertica 



> 7 5 VetrudU murthiS ifolh fumma tenentis 
AmfutMt enfe mansts^ : cafnt olfterity ojfai^ faif^ 
Ac maU dejenfumfrdgtli comfa^e cerehrum 
IJipfat : a/ieriujjlamma crine/^ue,g^ndj^ue 
Succendit yfirident xiculis ardentihtis tgnes. 

\%o Vffrif9^umcuhiMlo crefcente caddHeranutruttt 
AdMouerefolo : tt^nfegnior extuLit iUttm 
Saltue , i^ in medtas jecitfufer arma cateruasy 
QuXm ffr fumma rafit celerem 'venahulafdrduttA^ 
Tunc denfos inter cuneos comfrejfus , ^ omni 

l^jy^a/latushelioviitcityquemre^icityhoftejh. ^ 
Jjjfftjue Mes , ^ craffonon af^er fartgutne mucrt 
Tercuffum ScAUAfrartgttytton 'vulneratyhbfiem. 
rerdtdtt enfts oftts.frangftfine^vultteretrtemhra. 
lllum tota fremst molesy tllum^mnia tela. 

2 $oNuUafuit not$ certa manusiinon lanceafeltx : : . 

17J. nnenttsy&c. } Afcenden- i96.Cra]fo nM^Jfer^&t.-!^ Ob. 
tm* manus pAeadentes valli tuCu» cade gelatoque fangcnne 
futonLi ' ' perdidcratvfum&offidumertfif. 

5t tlip a plCiT j /Ace, farti oftendrt hor^ift dtto rtiitt' W. 

i75.0e«/*fW*npifw.]rLiquo$ fuum a\^erura ▼a^^Ms.r.we 
tflnni lEmtij^n imm1fcrat.5i./fi>. pnma nvanu verfOrti dunttjt* 

1 ^^Vf primuinj&c.jrTxmzi priorem hahun : poftertorettl •« 
xj, fl«T dc^fenfiD^em Sca-ar Tant marglacm afmi>tiim. C<*tt^J 
iiirfduiiEa, vbr , inquir; cirorum Ms, P. annotatum eftprtoi*»wV 
timHs fuk aceniu?, vc murp fuip aWdare. Put<> hunc loWijr 
ap^ uaret ut ^^1 tu fp i n rt\:d los hd- v*um effe cx ii«^,qfto$ xA »« W . 
ft*s deietir HQfr, Qumuh.fS^^c.y edhione , vt fieri folciUffWt^ 
FoCaiii ffipleuetuntj v jIEo veJ ca- L^Jcinus,-& prtcnrm verrtfmppjt . 
flcllf nium f quiti <:adaurri) firue. fcriptum : wrftea eiiw kreo^ 

j « r . Vf^rt ^}m ' nr ,&£ lEi Cf leti - ftituturti alterura , bwic lO «o^ 
utc ifiTiluit fuper c^d,itifrum duna; jet^-i*-. 

i»4.Ci»»*w c<.m^rWr^.]Cuneii$ ferdiAitenfis ofAt. jranptfi^ 

proprie eft muUitudo pte^itum "*. '^'T**''* 7!!frJ'n,..«*i» 

funeumrcpr«rcotan$, q"5?T«nfta fift enim YA^^^T^rJ^V^X^ 

cum acie primum angumoT,de«n. i»».'^'"'''^;^'.'??!?^*'!!!^^}^ 

d* f atlor procedit aJ ot<fines ho- derat vrum gladt),id eft , non fe^ 

mumaiflurittgemlosCtfw/^rWryj «"»*i^*** V*^.^ , *^ jA.»«a^ iw- 

Oppreflrus.Ow^^^eb-c.] OmrtibUs i89..-«t«Ki Mtt«l«>«> »0. 

copfts , adueH^s quas ftctit, op- fttutn. p 
preffus vndique. '^** * *' 



uitep^virum. fortts creyrU^fofutt $itshus vmho^ - 
£tgMcdtfragmenta €auA com^rpffd ffrssrtmt 
Ttmpora : uec autct[uam ns^^ vitMslms obfiat 

Xs^j l4m , f>r^4$r^tmt€s inffsmmis o^sbuthafim* 
' Qkifi^^'^^^ vefani jftculisileusbufyue^JagifUs. - 
Terdstss hxfuros nuneiuam vitalibus Ukss» ? 
Httnc^ aut tqrtilibus^vsbrat^fhalariea neruis. > 
pbruat^ ^ut vafii muralsa fondfir^f^xi ; . 

%o ) Hunc armfertto , haHsfia^que timineportk 

Sumnsoueat : fiafnonfragsHs fro Cafare mssrssfi^ 
Vomfetum^ue tenet \iam feStora non tegst armii^t 
Ac verstus credi clyfeo^.UstJ,^S!f^.vaca^'i 
Aut culpa vixjfpfTstMf' tot^ vsti^era hplii.' 

^\ SotMsobitx4enf^qsseiferensa»fiUtoref[uam» 

Jas» 

crmatc*, quod ia vntUQ oitgaa- . i^9:MunUiitfOHderd/kxi,}Jti4'^ 
teat Miiiiminrl. SulpmWi parqui g/ea^i magnitudme. 
wotium/^cy^M^f*. -H. hBMlHm.2 too.*Art*fffrr9.yVtb.i.ilrC.ioo^ 
Vi^laevrasPdmpeii' copias , cum ■ MitUifidijHeiimne^f.jt^chitiA 
«vno Scarua compotttas. cujus brachiacetiduntur funibus 

\t9J'Be.gilsd^^y^t.taifiz cre-.- neruifquouad emitcen^ta faxa, fk. 
bro iAu coociiCi (ra^aque caput. ces k ia^cula. cujus formani' vide . 
«Tu»4lrihgtc. apud ivureelliaumlsiv&^veget. • 

194.NCC quicatutm.&c^lBXt^: ItB.f.capuzs. 
tiofttumcocport iUlus fixa fnp- tot.StdenonJra^itift&c.JPom"- 
•pleoc looum •&-a6t« loricx Hc iner- pei j copias fttftin^rcivjaortamqtte * 
siie.pe6fcu«defendunc. MiMvi' moratur. 
tsUbm obflde^. 1 NihU ^rohibet tot. Um felFira non tegit ^r-- 
^4|o m'mu>. (eriacur io Yicalibus, mk.l ec jwtttitrpe duceas cl|peo.' 
tfoc eftyialbctsjid qu{bus.eft vitae. tegi,lcKaii;^CQrporis partem uti« - 
^ttomiA) vc ia.2necordii^>» corde; carere vlnedbus>acque in tiu vU 
SU.Sui£it. ^^ teriusmanerc^abjicicclypeum,*". 

S96,^[t^dH4mf^/knijdcul&.1 pe^ore occurrxccelor^unjiiulci-^ 
A'tierfi6 pofcx li Pompejanos^. tJiidini. 

jeoroirrifione. zo^. Credi' ctypeo^^ Idudqud*, 

rp8.PW4fic«.3GeBtw teli mif-" veicaffe:'} fiAete clypeo : ipOim - 
li|e,qup vtimturexPhalis,id eft>* crgo clypeum abjecic , vc fini- 
«jt curribus Sc editis locis.eft au- ftra eciam poflec hoftem ferire. 
cdmJiifilodunvkaftx valido ^eirro^sutfif, 

jqnotfixa ihcr^ tiihum,cuius hiift ile z o^.tAut cutfti vadJ^futL. ]Su- 
Ci4pbuiejrefiaa,bicumlne & ftup- tuerat eimiMlHc pro Cxfare mo- 

Cfsconttolaicurinfurooleo,qiuod. tuSulfit. 

Ji^endiarium vocanc, & ^ balifta ao; . Sotm elftt, 1 Obire viUne' 

MiUituc.i^M(^jr; rbddricd. IJit n» p^o ^q* qu.od cft, tot vu^efi^u 



i/i M*Ahnjsi LycAi^i 

^dtftUgi mmfiris» Libyufc helitut terr^, 
Cetulm denfs Elefhat effreffus sharmss 
Ottmt refercuJfssmfi^tsMlenti mifitle terge 

ftit) Fratsptyf^ h^entes mota etsse difcuttthafioi* 
Vifcera ttsta latent fenttust cstracfu^ cruorem 
dssfista^ant telajera : totfra&afagittssy 
Tet jaculisy 'vnam non exflent vulnera sss^tmtnm 
Vs^aa frocssl ecce manu Gortinis arundo 

* X j T^Ustur in Scsmanh qst4 nfoto certior omn$ 
Jn cafsstiOtipse oeuli lauum defiendit sn ortemm, 
Ule morasftrrii tseruwum tS ifincsda rumfit^ 
^ffixamvettens oculofendentefagittam 
Jntrefidus^lumt^sse fuo ctsm lumine calcat* 

xio Pastnossis hassd aliter fQfi i^umfeusor vrfh 



Mlgh fohtt & accipit ifiuicem, 
«uo« hoftcs^cum quibusres Cfat, 
dare ^otennt.Suilit. 

zo6.lMH ^radthusfe^tt.-iStzn. 
^pugnaiKioque dcfatigatus r & 
Scex rno corpore circuaiTpeaat 
aljquem ex kui^ium nurocro , in 
^uem cum impecu corruat. Jn 
qufm tadAt. j v» modo verfu 

^»7'ParPtU9imiinflrM.liBX hoc 
guoqucjUSri nommlli agaorcunt. 
At M$JP.fic h»bet : 
•^ in quem eadat elixithojhm 

Sic LihycM denps eUfhM oP* 
. freffm ab Arfdis,&c. 
Qj»^ « ipfum puto efle ex fe- 
conaa 9c meliore lucani cditione. 
Neque immerito repudiauit illud 
<le pelagi mohftris,vc alicnum ab 
hoc loco; Grottus. VeUgi mon- 
/rrar.]C'etisJ>alenis,quc fe immit- 
temes,ponderc & mole fua naues 
(iepre^uoi eunt. 

*o8.tArmu.2 Vcnatoribus , vel . 
celis. 

*of- Ommerepercujfum, &c. J 
Corij durltie rcliftit telis , quod 
fiquMdo penctrcpt, eatamea 



non altnis iulisifir aoca citte diP 
cutit. 

z I i.Vhamj^c^ Vnios Scantae. 

114. DiStSd procul, &c. 3 CfC- 
tenfi. Difte mons eft , GortTDa 
▼rfcs Crctx, qua: daruit olim f»- 
gittamm & ^aculorum mktendi 
fkudlo.Gorrynit-arundoy eft Crc. 
tei%ns fagitta. Procul ecce tmanu, 
^c]Dilatatio narrationis ab ida 
ccrto cujufdam fagittari; Crcteo- 
iis,aui in Scxux oculum contor. 
fit lagictam ; 8c qua (crocta hic 
eam , vnacum oculo extraxerit. 
Hortenfim. 

xtS.Orhem.} OcuIum,vt La.-lC. 
tS^vel ftnum, in quo oculus.al- 
terum illi cxcuifum fuifte oculnnt 
mcminere PIutarch.Suet.AppiaOk 

zt7 'Mor4sferri,&c.2 Oculom 
cuitnfixa erat fagitta,mptis ner- 
uis cum ipfo telo educit. Vincuia 
rumpit-lf<craoCas radices,quibiis 
oculus continetur.5t»//>/r. 

2i9.Lumine calcat.JOcalo. 

220 .P«»ffo»sr .3 Au(lrica,Hunga. 
ricA.Haud aiiter. ] Non fecus in- 
quit » vtfa telum, quo ▼ulncrata 
eQ^gfttiuSuipf, 



^AmJ4tjCulMmpsrtM L$hys fmentm$t hahn^y 
£e rot^f $n vtdn$ts : telimai$$e $ratii receftum 
imfettt^ ^fe€umfHg$enttm c$rcu$t h^tfiam. 
Terdtdeirat njukttm Zd$$€S ifl^tttjmhre ement^ 
^x> InfermisfAcicsilatmfragor ^thera ftdfai 
Vt^ortun : maiora vir$s de fanguiste paruo 
Ca$tdianonfitcaret€onJjfe3umin Caftre vubm^ 
Jlletegatsattafttpprejptm mente doiorem% 
Mitisr ^ a vttiti^femtusvsrtuterenootat 

»3 o rarcitcy ait rctues : frocttl hinc attertite ferrtttn^s^ 
Collatura mea niifttnt $am vttlnera morti : 
Non egetingeflisifidvttifirpe^eteiis* 
Tollitey^ iit Magni viuentem fonste caftris i 
Hoc veflro frAftate dud \ Jk Scsstarels^i 

X 3 5 Caftris enemflum fotiitSy quam mortis hotteftA- 
Credidit infelixftmuiatuvocilftts uhdusv 

Nec 

as T. Libjif 7 Venator peritusj ciur> velut quippiam difturnsj ih 

quale»lMl>et lAhye^memituit*^ n^dium pnriiUit.PoMipei; dudd<i^ 

aoce<^aJeckex.amentoreuligu. rem quendam iingulari virtute 

la qux-telb inne&itur. Htkbetnul <o^nttumad fe vocsin^;Serua, in- 

Ament04Sulfi(.%Am€ntduifhabt-* qttit,tibi fimUem , ferua amicum 

9i4.]AJiiento torfit. ac cutatoret mihi adliibe , quo^ 

z2z.Se rotat in t«Af «v.JSe io* niantovulnere affligor. Accurrenri- 

tansconatureueUerefagittamia^ bm ad illum velutl transfugam 

ceri harentem. duobus ePompejj.exerdtu, vno. 

2Zi. ImPetit.'JltM2dit.Secumfu' aggrefTus occidit , altedus hume- • 

^ientem.iO^it fecumconuertiturj rum efie trdtiecit j&cUib.j.de bdt»- 

velquam fugiensfert. CircMifv-} d».. ^ 
C^cuendo conatur j^renderek 2 tg.Eta vulm^t* ] Coaipo* ' 

£ulpit. fuit enim. vultum ad mi(eri« 

2t/^.per(itderat'uultunkraBiesj2 cordiam coopnouendam. Sulpi— 

Vulttts Scatux non prx fe ferebat tiut, 

ft\orcm.nb\cauHypdUa^e,CrH' z^i^CettHtura mem , &a. J 

amoimbre.i^hixu ^niaiais, N^ additura , non proFedfcurai 

32^LFfi7dnii».]Porape9anorum. ad mortem.fuiit tela iiueda :. . 
Jii{atifraviru ^&c.^Hon minov:adl cuuUa potius eflaitteut ani« 

«thera fublatus eft clamor k mam» 

Pompeianis lam fc vicifle ratis aj4.5/> St^uareU^lt&c^J' 
▼tilfterato ^aeua, quam fi ipfunv Fadte vt- videar potius tran- 

Catfarem vulneraflfent. fiiffe \ Ca&re , quam pro eo> 

228 J&e teiens aita, &e. ] Hoc mortem ■ cum . gloria oppetii&- 

ftppianus refert bunc in modum. f e. 

«cacua, poft muUa & prxdara fa- 2 ^e.^ulut^l Ndmeairiiit» da#- 

iloora edica ajocaliiiafajittaXau- ftorts,cuias opcm imjilp^iil^ 



174 **• Anw^« I.VcAiif^ 

jiee viditre^/riadiuM mucrone tentntemt - 

MendMrmciHeediftmtfarititrli^utm^fi^mJit 

Ftdmiffeummediii^x^pkfaMsibusemfem* 

i^JmaMtvirtus: atfue ^vma €sd€refe&HS 
SoluMt', mtrfetnsty ScAuam quocumjtte fuba&um - 
Sferauit'^, facemgtttdio ftfttirit-^ifte 
Maguut -% udoratofMhmtttat Cafarefiffta^ 
Anfimilem 'vefftrtifignem^pte adfatu fufaftis <? 

I4f Pomfeij V^fHmiHarefkre^f*^u€ Senatusy 

iltMm nuki mortis anooriSimui hdc effatusy gf aUm^ 
Cdfarea* fuluk HfiMu¥ dd^ffe <okortett - 
Dedecus hic heliiMagno^ cnmeuciue remiftti , 
Uefotumtotafugemtt tw^eMM^caterua : 

1 f o Sulfduffio efui Mart^ ruis ^ 4sam foptguine fufo - 
ytres fugna daltae, tahentem turlhofuorum 
£ptcifit , at^ Itumeris defe^otm inofonene gattdet* \ 
^^c 'veiut inciufum fcrfojfo in fe^ore numeuy . 
£t viifjm.pt^gn^fj^ecfem Virjutu adofmt A : 

Tita^ue 
i^t.Ot»tiui,&e,enfimJfKAluit: KamrecipitntlbOsfePainfNBianis, , 

witM.2 S€9?Li2>. qimfn non haberec ifi <|ih>5 pagv 

t^^JlimiimA^tfirii&erfitfsM'.:: iiarct,ccddit.i?Ki^.] M«*ris.5'»/- ' 

^ ft inortis cinadam. fh^Subduao quis&c.^Aire<x^^ 

C&*.] Vo$ oon cam 4etinet aAior 1i«bc/i8 ia ^up? calidum * minl. 
Pompei) ac Senacus , ^am mc •fteria«be»K*in iSM|^ui«em exer- - 
mMtts 4leA4^ium^ ic« vt dtil- ceas>Ae<ficis. 
ciusmihi lic pro Ocfare /OCfUm^ >^ 2.^tyim-fUin»4iibot:yB.x c«- • 
^bere,quam Cuperefle. ^ortenfl^ Hibw fortlAr- euadel^at. Suloi^ 

t^y.CsfarOiUfuluu^&cABx!^-- "^^^f^f^f^ff^^kafuorum., &c.} • 
taMis^V. Sytltt aditentancls nii. l>elieiencem foclj^ollunt , virtu- 
litibtts' pttluis , boneftt recefiTits xem fci!.niiu* vencrati,cuius ibo- 
prjhextMmileditPohipeiaias, nc, aimentum ^Seoriim^.tempiis Sc « 
Scruam folum ifu§erc argueren- ^aginiipfiusMarrisfnfpendunt, . 
tur. <eki mi infixa * acma viri.Vixif- 

»4t^Did»tmhic Mf/,^A]T«m *fe eam cefliitur, CapT.com. t . cum • 
.dqnum pQmpeiani magno dede.- *enlm Scdtuse capite^ bumero, fr- 
.cofe 4lberari fiiere : qUum noti norc fauci) & eci^ vho orbati • 
TCy fedCaefarem fuger^ vSdereu-.. ^cutnia^awl Csr(U-eIutimw?iret, m- . 
• tuf. j %uum puhi'» procul cxor- uenta funt iu «o^ • foramtraf - . 
^tu9T*hofHs adueniHimiteftarctur. 'C€9C*X. «(iied «vt alij^erunt« . 
rs ?d UJfi ppimonc fuere. Hme»- 'CT^j donaiiit^um. M CC. zriH * 
Jim. JLtqae ab odauis ordinibus ad, 

^;^'SiMt9o ^i Mitrte, &Vil primiptlum traduxit,iLc; ^ 



JEaertyim^H6^DediSi0fe nudMm ^il^e Marttm 
^rm$sUdMA^ms>.fdsx^h4% pim4ne.famd 
Sf tikidur^Her * dHtfs^t^ttrgaMdtffet ■ 
Cmt^ e^igms , -tM Wjpi* Teuttmus armu.i 
%SoS<mtitiwU^mmfitkiSorf9itr€T^en<mtss 
Temflu p^tes, m^uttt^Atisvlulare trmmfhU^ • 
jHfehxr^ntudtnwnum^i^trttttef^^ftf J 

Sec m, igh W M^gnui <afi^orum forte rtfmlfits^ 
Jntra doMfira figer ddato Marte (jtt*euUy 
i6y Quam^mare4agatur:i.<s4mfetoll€nt^bus Euris 
FrangeHUmfluaus fcofuUmferity aut latus alh^i 
Montts adefi^ferAm^uefit» farat vnda ruinam^ - 
Hmc sutcsnafet^ flactdty cafidU frt^undo 
Incurfu ^emtmMarits raftP\ aiemdtpse Utt - 
X70 ^far^r ii,efffffo Uxat tentwa samfti : 

Mut4mdd€^t-r 
2S7'F*li<hocnmiuef<^d^c^ ftores tana^ fcopulum euertunt. 
Ntn m yellorHm,&c.-\H»XizmjBc z6^.tn»r«. clau^rtil Caftia vn- 
^«am confecuturu* gioriam 4 fi di^ue circumuallata. 
«W patriapugnaaslwc vfusfoif. t^y.^drfi.} Ade<bt,exedit. 5^- 
Sdt virtute iiu*i(ffUus,CaiKabri»^ ram rum*m:-] Hoc eft, non (iibi- 
XJcrmanifque fubiu§andis^>ic ve- tam,fed tawlam w; l^nwmi . • 
*o periit tlbi virtus , jauippecul . 2e^'Frai^tt:flu&m,&e^Ctcbris 
i»«que triumplium-Uwa & lice»- ifttb. & dmtiao infultu quairam. 
Wa acclamatk)ne profeutti. ne-' z68. Htnc 1««»«, C^.] Pompe- 
que fpoUalWiiiCapttottno refcr- ius ab Aego & RofciUo Allobro- 
recSriajet.quodbeUociuiUrift-^ gibus transfagis edo^us , tranl- 
<eotiburnegJitum<ft Val.Mafc. uerfum mter geminu Aggetem ad- 
262. Domfmm^ virtmep^rafti, mare vdlum tiooduAefle perte- 

^jmi^^jnTi-aa-ip f Mv^iAt, ^ tergo iictei!e«t,ipfe Prima luce 

»TW •W71 kT "^ *^ Ytt/Jixionf cu copiis-accefsk. cobones ttaq; 

^xxfi^c fnitJpot, Grtm Dpmi" x>atfari«,qOf adinapeexaibuet5t, . 
vumvirtuuporafii.} Inuidtofe; terra marique preflsr tei^a vcr- 

4?aefarem4 cui per trJUMna tuque. tntiqu^Pdmpeiamnon hne mux- ; 
ipfe fis feruituru» Saluft, i. Htft. - ta<«de infecutl ftfnt -vgque Ack l 
Vlfforexercttm»cuiMrtotUibores caftraMMcelUni. vW Amontiis > 
& vuinerainihU ^Her tyran. ciim KII.* cohortjbu^ukfceadcrr 
Mumqusfiflmfijh: ▼if«« Poinpe,«oos .co»i«tfsxt. 

26iMumarkia€ &c.'\Vbvt\m< Profunio }ivlari vt ttota fupj _ 
lucr«pulfuinondefiftebat,magts 269.6*««»» Ferrajmriqije^i^- 
/itf a flua«» marls a fcopulo reper- 270 5/»4r^'r.] Ixrendit , Utitfs 



27^ M, Akh^i LvcjbKi 

MutMuU^ue muat ftrmsjf$ Iscentia terr^ 
S$c flm4 Padus ore tumensfufer ^gere tsstm 
Excssrrst rsfsty ^ totos concsitst agr^s* 
Succssbssst p qua tellus» csfsttuLuttse(uefssreirtemk 

l7f VludMrssmnouf^sJfatrust : tssm JUsmssse tote^ 
Trassfit, ^ spsotos aferst Jslss gurgste camfos^ 
JlUs terrafMgst domtms ; hss rssra colonss 
Accedunt^ donante Pado. iHx frmlsa Cstjar 
Senfersstt elatusAecssiajuafrodsdstsgsus, 

180 Jnuenst smfulfos frejjo sam fuluere mstros^ 
Ffsgidajsse vt veterss defressdstfignarsnssa i 
^ccendst fax tfja locs > sssjossitfuefurorem 
Vomfesana quses > ^ vs^o CafarefomnMs* 
Jre W sn clades froferat%dum gamdsa tstrhet*. 

Xt$ Torqssato rust inde snsssass ifsssCafarss arsssa 
Segnssss haud 'vsdst , spsam malo nauta trement^ 
-^mnsa Csrce/Ljs^dsscst vela frocella i 

cAM/^o.l^rittsCircnmrcripcns^q; maduertiflet Pompeiu]^ extiaa 

ioclurus gaudet i& liberiore capo. miimtiooes eereflUm^c. \ com 

i7*'Sie.plenoPiUlks,&c.}Ex. C9t, j ««.- 

patiatur , non fecus atque Mus j 80. Impulfis.JPtoanitovPnf: 

exudant.t<e/fupefataggeresop. y<u] Sedato. 

pofitos j 11*/, fi qna parte aggeise z »i.i?»Vft<i*^n«,dV.]Non l te^ 

euerfus fatifdt ,. irruit acionge centi pugna calentia. 

H^teque cauppos innndat. Super ««j. ^ccendu pax ipfdicci.ri 

*««rrfi^«,.'e^c.3SBperegrediiur Pompeij quiecem panW «gritl 

tjpas munius aggerilNU. ^»/^/>. oculis-viiitCacfar. 

97^. CumHlHfniM^ffirentem,} z9^ lreveltncliuUsfroper»,y 

Magnam vim fliwunis. Paratus fe la pemiciern certan^ 

X76.^pent fibitMnfm^^^Vtt prapclpitare , modoiUiuspacem. 

i^notuqLcan)pum.^it,quiimhi^ difturbet. 

denus na(ural<m fuunL curfum iSj.Tarquntttrmtindemhufx-l 

jntri.alucos rrtiniaHec Sulfit, lUiiK inde minatus exitium Tor- 

Hortenf. - . . . «^nato, qoi iPompeioAraBfeaus 

Z77.lUosten»fuM dmtnos.y faeFat caftello. expugnato. £»» 

Terra alluuione attrita decedit 8i Cs/ktu umuh&e.}Qm vifoCae- 

aUis dommis atqj attis adji ituK. fane.fuos inira aggerem int^ciort 

z^B.VixprvliaCsf^ri&CitiBT («aftpllum. enim- incInfunKrat 

quemul.io,poft,Cfff)Ur, fignlfica- maionbus caftris)re£epituionmi- 

tione percaaeUa fumo feft^, d^- mts cautequam prouidns nanta, 

duAis ex pr^fidiis quibufdiim tempeftatem ad Cifcxum.in ma.. 

^^!^^ : •*°'*'"* ^*""" » ^"J' " Tyrrheno ingruentem aduerti^^ 



Ciyiiis BiULi tiB^VT» 27 f 

jij^indfMe intenm mttr9 hretttore recefity 
Deftfitivt fAtms dkfffoneret arma^coron^ 

%.Sf o Tr^mptrMtftium Ctfnr mimnmfm vMlh 
Cumfuf^ etotis emipt coUibtis Mgmeny 
JE.ffHdit«pte.MCU!S ohfeftmmMMffuss tn hcfiem* 
Honpc j&mdis hakitans im *vsUilms horret 
Enceludum ^inmte N^ta > cttm tota caucrsum 

X^ S Egeriti ^ torrens in camfos defitrit ^ttta : 
Qt^aris vt tnsles glomerato fniuere^idhts 
^nte acietfih caci trefidusfith.nsthetimoris 
Hoftihus occurrit fu^iens ,ittaue iffiifauettdo> 
Fata ruit, totus mitti ctutliius armis 

500 yfque vei in facemfotttit truor : iffefttrenteis 
DttxtemtitgLtdios^felixyacliberalegum 

%SS,Mur» bremort reetfit.Jtie*. dnbant vliftKof atiqnf . 

•ocauittin iaceriorem agger€ qai 394*C«M#r»«i^t..] Lapides ig« 

Ih-euior erot, vt milite» compref- nitos & globos flaxnmarum eru- 

liares haberet Torquatus.. Hor-^ ^t io fubie^os^campos. 

ftnJiMS. zgij^me «cimOAnte maannr 

zpOiTranperdffrimiContrmU' cum hofte c6fert&.C«ct7**^ "^^' 

mminA vdUiiCumfupery&c.lCi' umtoru. ] Qjiia qui tlment quid 

iar eius diei detrimentum farcire fiat aAnri non prouideat. . Sulpit* 

«itpiens^le^onem Pompei j in ca. 299.1 nqut ififk^e.Jln fatum» . 

iiellum eduftam. opprimere Ci dom fugiiint,inddunt. 

jpoiTe fperans , coliortes XXXIII, 299. Tottu mittit^ ^tf.TPotuit 

ouam- potuit occultifsime duxit. hic taota edi dadesjVt Csnarianis > 

& inuoitiones caftvorum, tametfi nuUa velfpes,vel caufla rebellan- 

erantmagn3»,aggrefrus,Pompeia- di fuperfuiiret..Si»//>f>47^^ini>rt 

aos ex vallo diecurbaait.P&peius duilufm , &e.'^ Atque hic debel^ 

sce nunciata qutnram legiooe fub> lacfi fuiflet^ciuUe bellu matoa c&. 

fidiofuisduxit.ibiCaruris equi- C«&rianorum catdr;nifiPopeius. 

tftcus>receptuifuotimens,inittuni> vel fato vel metu fuos repmsif- 

fiigat faciebat. cohortes cum ex ff« d'per(equ£do hoftes. K^o vt-. 

vallo.PompeiUm adefi*e & fuoa fuis amicts Ipfe C«far dixerit/ptf- 

&igere cemerent, ne vtrinque ab nes-hojhshodiefmjfft vilhoria. , Ji 

llofte ] ntercluder€tur, fefe in fof- duce vineere fcieutem hahuiJleHt*^ 

fiis ftiga pi-zcipitabant..omniaque io^.Ipfe fHrenttSi&cY^^V^'^ 

•i:Sr.tumuIt*,cimorb,fugs plena. iUs continuir fuos in.duilemcae'^ 

^ t^$ .Nott/ic •/£,tnMi&e.1 Ca- dem fiirentes.Neque enim Ita ap- 

lineofes atque accolx Aetn« non te de C^(are intelligi poteft qui k. 

Ha horrent incendium Sc flamma» fuls neque autoricate,neque hor- 

inontis AetAar., quam. EnceladOs tatu,neque minis,neque precibut 

figanti fulmine iao inie^m il- ihipetrare pocuft vt confifterent.. 

ulantur , vento intra caueroas joiXi^ertf /e^MM.] icaSilius 1. 

ftuxAti? ^ it CJe£uMoUttB uepi^ *MMbtr. fompt ff^fior. 



BiMMforciy ifirlfque ttu% ^ta^H kn dU . 

&h ttht ^^ l^" ^^ ktUyjepnfirt^Me dol^itt* • 

i^4od, jcelerum Csfitrfrodefi tib$fift$m»a tu9rttm ^ 

^l Cum gettero ftt^n^e fio^ J^o tafiiAf^tm^ 
Non VticA ^dfj^ cLtduylit^amm MttntU 
Flejfety ^> infitnio foUtttmt^fi^mfftme NWW • 
Uohtlim Pharnt. g€>^a^i regtiycatUtter. : 
Uec luha Mdtm^cMt- nttdttt fr.efitffet ar§n tty 

%\o Petnfirum^e^wnljra* fiitc^et fangmtte.fuflt > 
Sctpn : nec ftJtih cJtwffet njtt^^Catmt ■* ' 
Vitimue.effe ditt potmtsttbi-^ttts mMltttm s 
jExtre e med it pqtuitPkmrfitliafktm 
Heferii.adtterfo^ffeffljmnHtntimfedetm 

\l ; Captri ^ IBMtatht^ laterefetit ^mttc ttrutti 

^rttuf^ 

} 6» . Vicijfet m rffff^, &€: 1 tftftir ,rent » nautitts '▼ulacrtbus conciir-* 
'tlflfc forttta9pfu2 & viiftorl^fu- reiue« cecidifleac. MarmmricM « ^ 
f ieac«s kiCociittts hoftes , ^«1 ad .^c.3Mnimric&A£riec.regic» eft, . 
iiKetaedaaera cxfos , vtcunque Ae^yptumveriii^ MarmaricM , 
cmes ^ebclUflet , P. Cor. Sylla, &c.}L'ib.sM'*9i' 
melius fciens vincere quom Po«a«. j4©.f aa«ri«»>j»«,^^ 3 Neqne' " 
peitt.«,^cubi illi coatl^iflet pa» > Scipio Pompeij i^cor^yenes quem • 
lacalras. ^ la* Africareliquiacum^Pbacl^aix 

:j 04. Scthernm fummar* T MaxV &.knperi j rjuionia «rat, fcrro foo -.- 
num inter fcelera tua., u:ilicer, . traie^tis ii ia nuu-c przcrpicatas 
^voft pium generUAoppupiaue^ retulilfet iiiferlas vrabris «'zno- 
^.Sulpit. rum ait. (ecundo & tertio 4>«Uo • 

^ or» t h. ]Tain pie parcente libi p nnic* gentis fu« auTpiciis csCb* 
Sfrduibiic. iro ertflJAfjUA% &c. ] . rua». 

C^iam occafio.iem-niri omififlet» ^11. Nic /aotf^ caruifie i/.-t*.^ 
illtr : Hon ad Vticam Africatoc Ou-off^.^Neque iviuis dtiCcfiifiVC' 
vidh&t cflcdes rubae regis,ScSplo. vir integerrimus^Cato, ^ui Vticx < 
nis^Catoais^LabteniiPetcei/ifau. fibi oecemxooCciuit. 
ft»,SyIIar,&c.Non ad Mundam,de j j i MalprHm.J Belii ciutlis 2c 
^a^vldelib.t.iK^^o- tlbert«ttis opi^reflxi. 

107. Er rnfoMdo f^Uutia. ] Ne-r , ^ v^.Bxire .< ntedUij&c^^yPotmt^ 
4ue Pontpcius ad oftium Nila Be^ . non fieri pugaa Pharfalica. Sutf. 
Iu4iacum appeileas , ibi periiflet. J^xir^ e medtisi&c. 3 laaiquein 
lib. 8. ir(. ^6$. San^iune Nilui.2 hinere medio iiuifusiuiflct ne^ 
:£ompeii,U3k9.K.6i<f:^deixiceps. riiu^ PharCaUc* viaoriae. 

3o8.i'fc*rio,e^c.5PtolomxoTe- 514. JXeliw aduetfo , &c. J- 

je Aegyptlo, CMi* peratifuiuflu- C^iar caitra &,.rre5ioncm ia 

^e interCe^us eft.Pbaros inf. & quihus infelt it r^gnanat , no.» 

turris ad porturo Alexandiinuni. |ku deCcrens.in rbeHaliam £e 
^ng.Nec /»<(K».]Nec Rejt Iaba,& contuUt. 

^«ueias,ne ia mauus ho^ftis vCiU- 3 isXacetapetitaimine terra^.y 



GiriLis Bblli Uib^VT. . 279? 

Jlnfma fecutstrumfoceny qtMCfinqMefugaffety 
Tentametefui cemifeidsuertere Maffiumt 
iiortati^fatt$asftdes^ atque boftecareutem 
Aufomam peteret. Umnquamjn^ C^fatJs^ fntjuftt * 

3^ Exemflo reddam fatna ynutumamjme Vfdekffr 
Meynffi dimfffaredeuntem mUtte Roma. 
Uef^etiamf.otuiimotufurgenteitenere'» 
Si vellem fatriif acjem 'Committer.e temflisy . 
Ac medjo fugnsreforo*ditm hella relevenry 

54 { Exhremkm Scjthici tranfcendamfri^ris Arhewm* 
Ardetetefytsefi^as./viitwr tshi^ Roma, auiet^m v 
Erifiamy eftti» ne ftemexent tefrteUayfugi i 
Ah fotiifSi fte. qutd heUo fatiterie in ifio^ 
Te Cefitr futet effefifam^ ficfatttty^in ortfte ^ 

^^ o Phxbeof conuerttt iter , terraque fecuttu ./ 
Dcutai qua vaftos aferit Candauia fattstSy 
Cotftigit Emathiam^JftelloeiuamfatstfarahaMt','' 

Theff^iHmM-' 

tMiobtfsei)imiIttsprxWden<I4^ gam,prt>hibeam. 5u/pifi 
:rau}t CaeTar^ ruis , milttes po«. ti8.Neauidy<kopAtia,rtSt&c.} ^ 
«quites 62.centuriones )o.triba-< Sed potiUs Cxfar te poTsUeat, 
J1QS mil«io.ngiia militaria >«. q«am vt per me detrimerttum ca- 

jl5. %^r^ ficuTHrum^foceri, .pias,vffu«ueincommod^m.acd-. 
•C^-.]t>ompeittm- ftb inftituto Car- pxisJiwrtenf. 
Cajrem. infequendi 'frunra-conatl j2p. /» ortm^t^c^ 3 l*ompejus . 
furtt amici diuellere \ hoitati vt Cxfarem infecutus ad^ Afparagum , 
Italiam Homam^uc.potiui repe- confedit^ Cxfai* iti vetenbus ca- . 
teret. ftcis ;trans GenuHum amnem jtao- * 

319. Nuiujuam mf Ctfarit. ] tlQ?er^nftitit,quDadI?omi>eja-. 
Konvidtbit~meB.oauarmatum^ nos «lus^rebus octiupatos (enlit. . 
vt Czfarem : non reuertar in pa-. inde per £|Orum. & Acarnanldm ^. 
ifrtam jiifi dimiflb exercitu. anMacedoniam iter flexlt.Seruti|« 

j tz.MttufurientS,2iaitio tji-. eft Pompeii^ ^er Candaniam qui . 
idiilcus hujus ciuifis. moQS eit.iUyricUm 1 Macedonia' 

. j i j . .?i vUem,fatrm , &C4 ] Si ditlerminans.. 
^ji^uiilet illorum exemplumiqui ^ j j 1 . Ctndtuia. 3 Mons Epirit . , 
cnm ciulli. hoHeinmedio foro -qui lU/ricum i MAcedoQia.mri-« . 
^imicantes, templa & facraDeo-. «mTt. 
«■iim impte contaminarunt. 5 j ». Contr^it^ E^tbhun*'} Ptr- . 

514. Dum hetU reie^em.l i^go ueott io TneiTafiom regloaera, 
<erte quo bellum k patria Longe locum iatalem,in qiioPompejaQL 
<f(>bmoueam, adibo extremas re- funderentur 4 Cxfare. Honenf' 
•Sipnes gelid* ArAo vel zon« i?W/fl//««w,^<r.]Pompelj clfdi,^ 
4iieii4aLiuktt^9i,Kele^£m.} Atu» i»tis deaioatapi... 



2%0 M.AlTO-«t LvCAKt 

thefaltami quM farte diem hrumalilms bcrn^ 
Attolltt Titamf fufes O^m coircet. . 
$ j 5 CAimftrfumma feli PhtAum trahit altior ^fitf^ 
Peliw offonitradiis nafientibui 'vmbrof^ 
jit medfos ignes cmli , rjthidixfne Leoms. 
Solfittiale caftttnemorofitspihmosset Othrys. 
. Exciftt adnerfis Zefhjroiy^ laf^j^gaPimltts^ 
^4.0 Et maturato frACtdit 'vejpere Ituem. 
Jslec trd^tftensimi Borean hahitatorOlymft. 
Lmcentem totts tgnoratnoftihtss AfHon* 
Hos inter montes tnedtaoftiivalie fretnuntar^ 
VerfetuH quomiam latuere faUtdtbtts agri: 
54 y Flumina dumcamft retinentjuec feruia Temfm 
Dant aditsss feLago^fiagtutmque imflentthMS 'vndir 

Qrefcerer 
m.Tl^ipi/frti», ttt. 3 Ab Ortii Boream.iiti iheolunt» ab A<juUa. 
BnunaH mons Offt Theflaliam iiir famitJa per monti» altitudi- 
terminat.^ide Uecodoittm in Po- nem muniti, C3Fooraram.& Hek- 
lymnia , vndb h<tc defumpta ell cen noeie luccntes noa ▼iden«- 
cborographia. 3^j.Hosinterrm»teimedta,&c.}. 

3)4.i!M/7MO/4«0I>efcribitau. tW' ;} ^cvaiXictr \iy<^ Wl. 
tem eam regTonem , maximfe i ^ ^^^ thxifi^y»T* yt 

PeHa,othry$,Pindu$&Olympus. 7nf>fAnnA0if >tft^» Herod. Fo- 

Kort mons adumbrat Theflkliam i^.Peiytuis ^«^^f»*^'^*^ 

ab onu Solis iuxta «quatorem 5 ceffit Olytifff >.®^' J sugiUDat 

qoem «t AftroJogi vocantywJMM oUm.Theffalia m paludem mon- 

to/j *^ tibusvndiquedaufam.priufouami 

'^ ii7,^tmedi<^signeic9lt\&c,-i Hercules ciluulfis Offa & ojym. 

Ad meridiem & notum ( inquit po , exitum Peneo fluu. dedit la- 

Herodotus ) Othryn habet. SoUs mare , tperuitque amanirfim* 

itafluemeridianiinaeftiuo.tropi- Tempe. Herodotus i Neptuno 

co«uncrt& inde Leonis figno, terrx motufaftumefferefert vj. 

«dorem.Othrys arcet. de Sen.Herc. En.irC,zS2.9c Aeluiw 

itg.Excipir adHerfps Zephyros, vwrjiift. Ub.j.cap.i. 

^JflcflPindus mons adOccafum fi- i^uFl'*mns.dHm «'»^»^^:i 

tniesicipit Fauomum& lapyga pjunainum curius non habentes 

ventum ex ApiUia flamem,at^ue exitum in mare , augebant palu- 

altitudine fua S(oli ocddenti m. dem. 

ttrieaus noaem prxproperat. i^.pam^iuut peUso. J imo 

i4o.Pra€idit /«cm.]Subtrahit peUih^t habet Ms.l».& RiA.Ma- 

Ittcem' & inumbrat Theflaliam. ris ^Situs erant intercIufi.Grennf. 

i^i.Nic mttuens imi Borea.n. ^ta^um(iucimpienttbM.;^n un- 
&c, Ifit qui radices Qlxmei adj gleiulaXheftkUa occupatis. 



CiviLis Beili Lib.VL 2f« 

Cft/cere curfus erat.fofiqMam dffcefitt Oijmpo 
HercuUa grauis OjfU mdnu xfuhtt^eiue rumam 
Senpt aqu\9 Nereus : melius manfurafuh undisy 

350 Emathis a^psdifei regnum Pharfalos ^chillis^ 
£minety^ primaRhctteialittorafinu 
I^x tetigit PhjlaceyPtehefque, ^ Dorimira 
Hebtle Pieridum i Trachiny pre^idefue nefanda 
Lampados Hercsdeis fortis Melihaapharetris : 

3 5 1 uitijue oitm Larijfa potens : 'vhi nohtle cfuondam 
^uncfufer ^rgos arant : veteres 'vhifahula TkehM 
Monftrat Echi^nias : ifhs eiuenda^Pentheos exuly 
CoUa,caput<fueferensfi0preme tr^idit igmy. 
Quefta quod hocfoltan naip^rafuijfet ^gatte. 

%^7.Qrtfcere curfm ir^t.} teco Kerculeat afrerente » Troia capi: 

curfus crtCcebznt.S»iipie' non poterzt. Sutpit. 

|4«- SubitAque ruinam ,&c. 2 3 S^-CMriJpi potens.^^Thefrirrht^ 

Mave feafit Impetum Penei emtfsi. patria Acbilm fortirsimi d Graecis 

$49.MeiiM man/uni/ulf vndw.J oUm ad rroizm.Vbi mobiU qunt^ 

Atque vtinam manflflbt vTque damt&cjvbi ^uondam er^t Ar*. 

fiib aquis potius,quam fit^ fuif- gos nobilis ciuius , nunc 4iruta. 

Cet terra & arena , quaconcttrrev aratravertitur. 

♦ret ciu.beli.Rom. 3 ^eyeteres vUfahuU Thebss. 1 

ifc>.Emtithis(lkiuoreiy&c.ytY»t£' Atque hic etiam Thebx funt 

£uica Phar(aIos regnata 'quoi^- Pbt]uoticac,xmul9e Boeoticarum^ 

4ani Achilli ^iio Thetidis marl- Echion vnus erat i terrigenis cu- 

iiap>eminuit ex aquis» jus opera vfus CadnMi^Tbebay. 

iST.prima Rhattein^&c.'] Eml* condidit.MM /ra* 

muit Phylace vrbs Phtfaiottc^ j S7 Menjhdt EdjipuiM.'] Hoc 

xegnata Protefilao qui ia bello vuk,Thebas Pbthioticas di^$,i, 

Troj. primus G)r»corum emicuit Thebis Bzotici^ ;. ex eo quod 

in litus Trojanum.Rhaeteum au- Agane ibi exiilij fui fedem inue« 

tehi Troados promontorium efl. ninet.Gr^T^. ExtU.'} Exul^ aliis 

^St.Pteliofque.^rhetGSi^ vrbs 8c exponltur,^ menteaiienata , ab 

aemus . Dorion ira,&c. 1 Oppidu» aliis, extemKpata a filio Baccha^ 

juxta quod Thamyris a nuifis in rwn ritu$*xecrante.K%z\xc zmeta. 

farmints certam^prouoeatis vi^ filium Pentheum per fororem, 

atqueexcoecatus fnit.Hom.s.iUa. rata vttulum , iiiterfeclt , ad fe 

3 S3'Trachi».') Theflali^ opp.in renetfa Theflali^m fuga peciit vbL 

^p<(ro 9[ (kxofb loco condituok filio jufiis perfolutis, ex nomine 

*e^;fc<»^. Heradea poftea dida. veteris patri* Thebas condidit. 

Preeiooi n^antUj&o.-] MJ^neflat Virg.ln Culice, ijuo^ quMdam yi* 

inTheflTaliaciuitas, patriaPhilo. &a furoreVenu fPjiS^ileum fu^ 

aete,qu£ HercuI.donauit fagittis, liens Cadmeis *^g*ue. Infandoi 
lnca« ab eo In oeta pyr«pretio . fceleraita mtmm^&cade cruenta, 

3 T4. Ponie MeUbaa,y^\\o&t^ 3 S9'RB*fi* quod^c^DcCide^ 

isfsola» al>f4Ucqtto».(iig2ttJtt i»(isf«Uqua.Qienibniadrogum. 

i6o»Er^0i 



Ui^fim0^stidem^m-^n€cjmmr/vu,dk\,.^ - ,,. ., 

Eue»osCalfd^a.fi^^,.ferttiamm c4t^!Bi 
MalUcM S-perchiot Mf^of ? (^ fium/Vfii fwo^ " 
Jtrtgat Am^ryfiofsfavmlantk p^fctsa fhM; 
^jsi^u^ nec hum^es neJmUuir»<c r^e madettiftfm- 

j^^Q Aera^nec tenuei 'vent^sfufi^nat An^itres^ 

Bt eftsifiiHis ^eiaga ^fik nam£0gnh4»^ onmK ^ . .\ 
Tteneo^AammkMjmmtMgMrfUier^pt-e'^ 
,Mpi4anos : ntsnjutmifne celeryntfi mtfius ,En$^USi. 
^ccipit jifispos durfits^iPhtthixciuei Meiafi^t^k - 

5^5 ^oltts 'm.altexius no/ftea cmmyvener.tt 'vndar-r 

mfetath^ 



l6o.tr ro.J ThiJpHtdjluuhs re*' 
mM.*AhrupM pMur, &€ABin\f. 
A angufttis 'p<frmontrt ab Her-< 
<;il1e vel Enaofifaeo dhtulibipaluf- 
iH-wlndUf*. 

j &t. Purus ht tct^fiis-f&c.ykc»' 
Htiinine limp{<to fif-raodico Sc tn 
inare lonium laWtur.t^^JVa- 
«tont Nfss.S^d tariaiirhaft€ eflerc* 
^ionem^docent Strabofc Plin»> 

S62.bf*c foreior vndtSi&i^^U^ti* 
«hu» pater la$ k laue In TacianT 
iniratz , m:i» itht reddttx & 4i» 

cttt del^onfaKi fuerafDeiwira' fi. 



ih 'Mai iaciim ^.luin^ cjctt . • *, 

167. EtfumiHtpMro.^Jitidkm^. 

phryrum^huUiA^oUOAtlmed w 

mentapauir. . 

Tbelultik Huu.> mtiias siuras^^ 
itebat&^exbakns.quod ^^' aomm 
indicat.Sed vidc Turaebmn libLif 
A<!v.cap.2. . 

%7i''ItUgo ferfi non eogmttti^ 
Hoceftiqui nomen faoni liKii a9 
defertin niare,Sed Peaeo,iii ipfo 
curru mUceuir.Aiij leg^tbt t fer/e 
(« m eogjiitMf. Hortc.i^ ' 



|}a 0£nei : fed HercttK i^i^^i- peu^ (1**9^*^ ^^^<^)^c^¥>< AP^ 



fiupta. 

j5f. CrnJ^fsohiifMr' EdjinadM 
^dif.'} TarKtduj e«it > Jiiwiaue^ 
auget Bcfaiaadtfs itiftilas ~ ottio 
ftio^ante AetoliatfivoUcAas. 

jtfy tt MtUAgreams &c.'\ Et 
Enenos fltra. (ttixtaquem Ne£us 
O^itunrut abHerc; quod Deta-. 
tnettit vim thfecr* • contfus ^et, 
c«Ai^ Cait) per catyaontam Mc- 
iC4$i:o^Uiii.reg<iatam Vafatttuc;. 



dtiiMAm»& iUndi concitMiore cv. 
fii i^uuut, Apoitoa>x, Arg. Ooid^ 
vtro I. Mtftaai. Irre^uietus-EMi^ 
peiUj^fidanu/que/sHex. 
• 174. •AcQfip^/afkn 'Curfiir.J 
A^pos^ reccpco^PhcenvGelivuiB» 
iaxta.Tbcrmafi7l4trih tmam ttaxk 
Utz.^.Mela/q^.jrhGBl', Am^m^.^ 
17 j. Solm tn eitertm» <^.) ;ffli 
-Peneum ioddit « MtqjAe^ um^b 
aUius vodis admUiccoir.iVHk «tc- 



ClVlItS BBICf ttBf.V'. Z^iy^ 

^efendit Tttarefus aquM ^Upfuf^^HiJMfiTni. 
durgire Penet frdficcis vtitur aruts* 
Humcfama eft ^tj^iis inandre fal$diaus>apmiem\ > 
ILt cafttis memorem , jiuuij c^ntagta nfiik 

f^%0 if^lle patiy fuperlt m ^u efilH feruure tim orem* , 
Vt frimum emijus fttuerimt ammhus ar^ta^ . 
PinguisStehici^fttfcefiifvomerefuUusi - r 

Mex Lelegum dextra^refpttm4efcendit aratrum* 
j^olidat Doiofifqtite ptumfregeie celoftiy ' 

3.8 j EtM.tgnetes equis , Mitnttgens^coguiigtre/msp^ 
Ultc femtfer^lxionid^Centattros^ 
FtctaPetethrontisnubeseffttditinantru*^ 
^jperaterhotoerfrangetemMony^hefax^i ^ 

Te^< 

eriinere )XUiA Kormeri fi.Oy «^* hiacc.l "Bflebc opp.Th^lT " 

^dh^ , A A^a 7« ui» <^dutwp- ,g4.<^o//rf«.3 Theflali antiq«« 

S«T j5^//»i i^^T ' %\*.6v , OV* ab AcoJ(o«H«U<^i^s P Sed & omnej; 

5$ J^«w' r»>©« uJhi,nt inr Gocci extra labmtt praerAthe- 

^ijdi?. nienfies af..Megarettfesdiai erant 

^Yti^^U n^^ '^^ gr^c.lAetolo rumpo pVi M*gne,, 

tihus, & naturajquod- cum ex fa- ^«««««^^' .T^^^/Vr^mftes la? 

Ube&airl. Hi^tinf^iofnim»- Co|«« r#BW. JExp»d«tpiic Ar,, 

»»f.,^.]K« Hoineru». verum 4 «""^i^Vf ■f, „, r,i,.,y... f(-. ^ 
ei«rto«ao«teoritur. ,F<i,jM,/(m /xWi«rf.« . C^c.3 

^"^ ^ 5' «r» A**>'S^ aauii iii.Tneir4 h^ereni. /x^™. 

^(^f'»! d€9?9». tliard.. i;. vide i^^.FttrAftuh-^s.Qv^^UAf^cfht^ 

4gb« nos a4 Scnier.Her Fy.Tlf.?»!. lt,l.i atiiro Pel#thromi>.//ffr. r*- 

i9t.Vt primum,&c.\ ThMU ifrr&nu .Fe! ptbmm & . ib. in ^ T hc f. 

tH^la^ tnumtrju. ^mjUks.^,f^men:fm,]Maj^- 

'$8i.S*Khicib.]Kc(cribeBehmci0 th Aicaillac. i PIioIq cefltiuro^ 

«ma hiss.Gret.Ba:bJci(h]A.]iu Bft- HcrculL* in Nemciu leont profi- 



t84 MANNifil LvCANt 

Titptefi^ Oetdo torquentem 'verttce vmlfiie 

590 Rhmceferox > tjtt^ 'vtx Boress inuerterety ^rtfss r 
HoJ^es Cf Alcidd, magni Phole t teque fer Mmncm 
Imfrohe LemdM ve^or fajfurejagittdts : 
Te^uejenex Chiron, gehdo c^ui Jidtre fulgens 
Jmfetfi Smonio matorem Scorpon arcu- 

1^5 Hac tellure feri micueru^t Jemina MartU* 
Frimm ah Aauorea fercufiis cmf^idefaxk 
Thejfaliatt jompes hellis feral$hm tmen 
Extiuit ; frtmui chalyhem ^fntnoftme mcmordit^ 
Sfumauitc^ue noui* Lafiths, domitorU hahemf» 

400 Primafretum Jcindens Pagajao litt&re fin$iey. 
Terrenum ignotat hommem frojecit in tnuUe. 
frimtie TheJJalicA reBor teUatrti Itonm 

dfcentls hofphe ibi fepulto.Af9<- bello nata. 

tur Idotv^fckm ornos.imitn%9X,u Uic pcrciia*! trideme penaNep- 

189. SHbOitMj&c.'] Sub 0£ta tunufprodtaxit bellatqrem eond^ 

aMxite , tnmifiS' trHncis iacuUtjOfi cuinomei^SCTphius. ^PindariiA- 

dutUx. terp.in ^.Pyth.Non bic agitur de 

3pa. Imfrobc Lerm^M t 6>*C'J ccrtaniine Palladu & Neptsai» 

Kelle, qui cum.tranftie^» ^ te quodin Atttca habitum foit. 

Deianeira ftupruip^oflPerres ,, ab fg$, Frimm chah^em > &c.J 

Ifercule fagittis Hydrai Lenueae fmim Pcitthromu Luf^itha^ &c 

§tVLt imbutis traiedus t uiftl VirglUus j x^eor^ 

|*j.Of«r<w.lECentauri»iuftiC. 400. Priwm frnum fittidem.] 

Ame.^tti in caBlum.relaMis eft Sa- l.ib.j.T^fjj?|. Paga/koJitiore.} E 

gittanus. GeUdo qmjidere.'} k PagaCb Tbeflaii« oppUo ^ Argo- 

pedibus vfqjadhumerosinhje- nautxfohieotet , petebaKCol* 
malicirculo coUocatus .* vnde V chos.videlib.a.iK.7ir* 

poitzreitdojtdere fulfere dici- j^ouTerrtmum hommcm^^i USty 

tur. Caputeiusiblumextraeum nem cum magoa Arsonaatamfli> 

drculum apparere videtur. Hort, mahu in vndas proiedfum,hoc et» 

I P4. /m/Nrm «^ffstffiioijThefta. mare ingrefliim prunum m&atuc 

lico^rai videris petere pr«ced&. ex ThrlTalia. Hortenf 

tem Scorpiort. MdioremScorpion ^i,p,imm Tbcjftitcd^jak 

arcu. 1 Occupantem duorum primum: Itonus Thefl-aliaB tw 

d^Jntp^nifMfiuv fpatium. Deucalionis F. inuenit rationem 

sg^.Hacteiiure.J^dinuentu. conflandi srrii » argeoti & auri, 

lam ThepitttttranJtt.Fonmtcue^ fljinandsrque mooet«. Itoum.J 

runt , &c. 1 Theflali , pugnx ex Ms. K. A. ft T. /offMvJllias H78- 

«quis, frznosum & epbippix in* if/M.Komen hoc alibl adhuc quir- 

uentore^erant i^inoida maous a;, ro. Grotim* 



Ciyriis Belii Lib^VT- a8j| 

JFudtt fij* ^entumfiammisy ^rumque monetm 
<fO 5" Fregtti ^ immenfis coKitfornMhm dra, 
Iliicy sfuod fopulos fceler^i$ imfe^t in arm*Sj 
Diuitias numerare datum efi. h/nc maxima ferftffi 
Defcendit Pjthon , Cyrrhadque fluxk $n antra : 
Vffde (ff TheJfalicA ^venfunt ad Pjthia laurm» 
4 » o Imfistt hinc frolem fuPeris immiflt Aloesss^ 
Inferuit ceifis frpfe fi cum Pelion aftris^ 
Sideribufque vias incumbens ahfluHt Offa* 
Hac vli dkfsmatn fatis tellure locarsmt 
Cxfira duces i cun^os belli frsLfagafuturi 
41 f Mens agitatfummiqtte grauem difcrimifsis horam 
^dttentzsre falam efty fr^fisss iamfatu moueri 
Degeneres^efidani animii ftjord^ue ver/ant. 

M 

4»4.fif formam pereu^h,'} S!(- Otiiiii tk Ephialtefi, gemenos^feu 

iAauit in moaetMn^Mlpie, tret,qui ab hloio , ^Utds dlai ' 

4.06. lUicii^c. lihX prtmum nom- fuerunt.Hi cum auxillum gigantih 

Mii omnts fceleris, ipfiurque beili bus fuperis bellum fadentibus 

nefari) iirttamenta. ferrenc^Apollinis & Dianz fagit^ 

407'Minc niaxim^ferpens^e.} ti^confe<^i fuere.Virg.vi.AeneiiL 

In Tlieflalia .ferpens illc WSwf Hic&%Alo»dM^eminosimmiL^ 

i putrediue pofl diluuium natus "** ^^ 

<ft, quem Apollo interfear,cuius Corpora^e, 

corio tripus Delphicus conted^us Hortcnf. 

eft^inquc ilHus fcf pentis carfi me- 411. Inferuit cel/is^&e.jVbi Pe» 

moriam inftituta Pytliia ccrtami- lion,inquit, propemodum ad csp- 

iu,qttorum prxmium laurus. lum vfque vertice fuo peruenirec» 

40«. CjrrhAaqueUuxie in an- Oflii Pelio iippofita continattor- 

<^r«.3DeIphica.Cirrn4 opp.Pbod- bes cacli ne vcrtcrentur^ & ftellat 

41s haud procul ^ Dclphis. vias fuas currercnt , & meatum 

40P. ^d Jjthia- 1 Certamina, naturalem retinerent.«orf. 

^uorum przmium laurus. Cro- ^i^.Dammuafdtis.ZDcAiaAtSi 

ttui, bcQo ciuilL 

410. tmpim hinc prelem , &c.^ ^i^.Cun^os heUit&c.'} Omnet 

Hic Iphimedia vxor Aloei k intcr fpemque metumque foliciti 

Neptuno comprefla peperit Otu exitum dubij expedant. 

Sc Ephialten , qui nonum xtatis ^te.pAlam #/?.]Ccrt& enim c6. 

«onum ingreffi,nouem vlnas lon- ftabac inftare pr«Iium,neque dt^ 

gi eraQt,& gigantibus contra lo- futiiru,quln in pugn& dcfcendere* 

uem opem Krentes, Pelio, quod turatque de fumma rel omiubus 

^eiOe prope contingit aftra , im- vtrinque copiis djmicaretur.Htfr. 

poiuere Oflim,qux cceli orbes ne ^i^.Degeneres treptdit animi.} 

Y^iKtmut Unpedic. Prphm^ 1 Dereneres imimos timor areuit, 
* plerill^ue 



}^6 ''Vt.'AmyEt XrCAN^ ' 

^ji^d duhios fauci frxfumH rehpre c/ifnS 

>Spem jue metufftjueferunt, TurbA fed rmjtus intrti 

•^ t o Sextus erati Magno protes indigftft parentc^ 
■ iiH' ^^'V ScylUis.exul grdffatus in 'vndis^ 
. toiluit 4C(iuore: s ^iculus firata triumphos* 
Quijtimulante metufnti prAHofcerecurfutj 

' Impatiinfc^ue m^r^ty venturifque omnslfus s.ger»\ 

^i f tton trtPodas Del/ t.nonJ}yshia confsdit ahtr*^y 
ifec qu4jij]'e lihety primis quidfrugshus altri» 
Ore liuss Dodonafoneti quis nofcerejihr^ 
Fata qiseati efuis frodat aueSi^sfulgur^ ceeli 
Seruet ^ Affyrsafcruteturpdera csfra^ 

J^l^i^utfsqutd tacitumi fedfod yerdt»ilfefupa7U9 
Det.efia^da Dess fauorum arcana Magorum 
. Moiterat^ ^ trifieis facris ferdshm arasy 

ymhr^mnh 

^eririiUc|»9M ell rimoii ia pe- I. f .^.7t.& 4eioceps:nea oracBK 

lut f dei ; pauci prijefideati aaiiao loais \ coliimba feu muliere red- 

•metiprai^afaAC' ditu^ ^uerof BodonzA in £luo- 

• ^il,*^.di4biQip4H^i&c.^^93X' nla Epiri flcinorc. fftroHit-EH- 

€osfai4fir.di£tr*qU^t>e9^-deeu£ttt terp^. qux lv!ii4 lUnd^ nolilT[« 

fyti^TttfHiMaat ooiinarentur . ffort. er.j i > rj lu vf^ fi: eb*at ux pduu lutixit- 

- i^l9.TMrP0/id mfiiu ^c. ]Sex. eiEf i j m t i rt li t nt ^ i it u ^c^ «itjfi nt- 

citx l>0Kipei j r.i patris vrituti&us i\ '>i t i 4 pe r 5 bns v i^ timriini;Q«i 

odegenerans , cum i^aua * pnrt- ^urptjrii ^str aa^^s <ifczn?f at ;ci- 

ianima plebe timct ; rolicitatque ^m'- ; a.n^ Lti^uria per T>jmrrul« 

4rte« magtcas nd prsco^orcen- ljlin:rT:L,fLil^ctri:iu>Ei AAruTQgjI^ 

4«im b<:iJieaentum. ^ qn^ cl,irLierij:nt ch^Mxl AflVrie 

, Azt.G^j^i mox StylldUSi&c.Yliy^ pO]j.iiuc IT ijna alia diuiaatipti- 

poftea etiprtts clad^ ad Muadam» ch^ txxxS*^^ lickaifed ille raf^J- 

.jyiracicamexercuitinmai-isiculo» tjbainfii:rj nugica > infnnij^ di^ 

0L cum dt*decore traduxit patris rufifrrj Ll?te:iua : petfuafEtiD^tje 

de 4>hrattt proiiigatis triumpbos. lubcbjt: rtd^l i iTunibLji dx")^ 

t^^^VfntttrifqHi omnibut Mgtr.^i ^" S^ V^^ N ccrQirict ia ca guf ij 

. Puaianlmus ad bonam futuroriiw ^v.'^ iiefLirciir»4tit f tf fciri iioBwvr. 

-fpcmie^rr ifdU^He Ubidine for^ 4^ j.j^/^^i^frfif.Jitarrfcnpfi pn> 

e». lUuea.Sat.4. ■'Wn«*-r*i. N&n f iJtfn vuh Se^to 

^z^.SoH tnpod44 Deli^non Py. .co^nitj? iHtti niagitas ; Ctd ira- 

rfeitf xonfUUt &e. ^J[fr»ii"/crute- ijpl j r^H l- \]\u. ; u^> i * Aii 3 ^ iiltitif 

tt^ry&c.iUe/^^ernu^^c^^H^at vc «imrjfbus anis diuIi»Tfcniibiu 

camen couiulit diuiiucionum ho- certiDP^-cr. ijrorim. Et m/«"* 

neftiora. genera , non^poUinis .jGi-jvr/tf M/ir^;ij. J Mouei^kem 

oraculum in Delo inf.De tripode at-n ^jnbrjfym , horrorete £4- 

dicluin ad i/i. 8r.Iib..i.non ora- ci ntc i iuri^riulTbus fuk & Umi 

xulum Delplucujn.4e (^uo Ui^iun f di: t : 5 j ^^ u [ bn.% inup ui t UD^eatkit* 



rrmhrarmmy Ditlfyuejidem ; m/fere^ It^eht 
S€$r£farj*lmSuf£ros, 'vanum^lku^mquefurorem 

^yS-^jf^^afJffc UcuSf via?M^/^e rn»n$a cajlris 
Hamomium ,J!^i €jiiiai nulia i$cent$amonfiu 
Tranjteratt qi$arun$iquicqu$d non credstur^ ari eft, 
Theffala e^uinetiamtelluf kerka/^ue nocez teii 
Ruf$h$nan^en$ot yfinfuraq^ie fa;ca ^anentes 

4^40^rtamiimferal^Mag<$s.. $ks flMrjmafurfunt 
FimfaSturaDeis, ^-terriiho^UaColchs 
Legit in Hamoniisy <f$$at npnad$fexerat herhoi 
Jsnfia. tetfofuUs , tot furda$ gerftiius aures 
Cctlicalumy dirAidmuertUTtt carmimtgentism 

^4 f ^nafer Atbereos exit vox. $Ua receffus^ 

yerha^ueM in$at$m f^fert cogentja n$i$me$tf 

^od $fon.c$$ra»fdirc^l$jjl$^e fu.olM^(lis'vn^$$am 

' •! ac^j t uiuoeafm 

^Jtl^ t^ -DiVv, kl<^. ptuHmaq^jpaolbcoaftisextor- 

Viutpaisr Mtferoque p^rfu^ifun» q»Mnt,9u« ^dint^veacfiatimox 

cwt.paruamadmoaunieireofa, *h^,. 

^ulora fide ii»Superis, &PCoi«ie ^i.Terrh IwfhitA Colchis.l Mr- 

^iiul certi ai> ii$ aciepturQ. ; viorr, ^«» ^ Colchis touc ai> lafone aduc- 

434. Furerem,&€.J Cupidita- ^ ^eollrgebat hic herbas poteiu 

lem expiorandi futura. tiore» quam quas iplc k Pofito 



■imi 
nid 



«r^»«iuii rucura. tiore» quam quas iplc Z Pofito 

41f'(;'i*V#cw:3rheirdli?,iiijqua Fecum aduexerat. 

^^!£ !;^^<^?; ^'<^'»<^«»* waf, 44J.f«*fWftff/»o^«/;V,^f,}Deo» 

""'^icrc.j PUarialicis c^pis vi- i- niinus audieutts vota tot;centifi 

2« vrbe$The4aiari fn mi.i. vene. t*^ populorum, tarmiiia rheflali- 

i4»ctsarquc.incAiuamcti*^oraru, «lunu^gara flectum, imo cogimr, 

i..t! • '. ^«'^«f «^»e^i JCijia- i>ejietrant quipp© tocn penetralia^ 

rum artuim nihil tam li.euter X!til>u^ oUHdiunt Martes , rur- 

Si Sf iili*^'}?**^ ^ Auperet^ittiUe 'BAntuifjidirx.eotHntur numina» 



UlUd clauttianl . 

< /fd.ij'Mmuis /vtiriis iw r*- 

ctt/<t monflris 
.jlngemincnt tenerae vin^uri 

ecarmine tnentes, 
' ^i{^<fris ^iauale dabunt, • 
-protius. 

^iJ-^^rum^&c.^CXjairum ar- 
'?Cf. incf^4ibUia efficiunt , fuu*;- 
.rantque fidem. • 

" 4i6.Senfuritque/ax4, &c^'\ Et 
'l»^ quae fentiant iajarum im an- 

tahienta. VtutiauefaxAfua, &c 

Itfedca Oui<1,7,Metam. ' 



JerMunt^lementd.Kpul.j.Mtt. 

44y. Vna per Atijereos exit v^x, 
C^c.}.SQlavoxcarmin{i venefica« 
rum penctrat c«los ik ad Deornm 
aures peruenit, quas ferit ic co- 
gtt , defertquc cxrisilna carufA ail 
De js,quos vel noleutes compeUic 
pro fuo arbitratu. A/or^oi/. 

4i^6,Verbaque ad inuttumi&t;.} 

Attentionemque expetit, huo ex- 

urimit voxThefl".Diis hocagenti- 

bus neque hinc auocacis aut vacA* 

tibus gubemationi cceli & orbiu. 

447.gi5oW non tura i^oliy &€.! 
'*»/. •<*• ^..».a -. . Z 



^oJ«v/»A*»^-C^r.JHafCttntiir hOcclt , ^uod-nttmen nunqu?m 

augcft 



^M M, ANNi£l LvcANf 

^Mcm. imfimd»mtet$git cmmfideramitmMri^ 
Ttmc BMhjlom Verfea l$cet>fecretjtque Memfhis 

4f oOAr/re tHtuftwmnfelHsitfenetrale Mfgwum : 
Uhiwit fnfer^s aliemis Tiejfalis artim 

Carm$ne T\oeffui$dum dt$rainfracord$afiiixit 
Nomfatif addu&tts *tmor \fiammtf^t$e fi$$eri 
Illicitis arferefemes. nec moxia tantum 

4/ y PoctUa fcrficiumt. aut c$tm ttirgentiaptcco 
Frontis atnat$trafuhd$scuntf$gmorafft$u 
Mems baufii nuli^fattie fotlttta 'venetn 
Excamtatm ferit. quas mom comcordia mifii 
Mligat vUafori * hlandacpte fotentiaformt^ 

460 Traxermnt torti magica tj^pttefili. 
Cejfauere vices rerum : dtlaidfse lo$tga 
Hafit mo^e dies : Ugi $tomfar$$it atkar. 

Torfmb 

«uocatur k cura gubc^acfi okM Jrenrt reuulfm» Bt mturiprgMf^ 
Sc orblufB cselcftium; tamen viri- ttu amtr. Virg.Aeaeid.4. dc Plia. 
bus carminum Magicorum auer- lib.a.cap.^a. 
titur. Honenf. ^Sf- PecuUjrerjSciunt''} 'New 

4^S»lnfandum tetieity&c^^^vhl hoc pneftant veaena,fc4 fola car- 
iftx iocantationes Coneitant Deos auna. Gretiu/. 
«oa Chaldxi Aftrologi.ooa facer. 4T^ %AmAtiir* fuhdu cunt M- 
dotes Aegyptij ( etiamfi omnes noraferd.2 Caruoculam haoc m 
arteseffundantsomntaracrama. frontc receas oati pulU , Cqim 
gica pareat) moraatur Deos quo prg ripucrit cque qux peperit m*- 
«niaustotivacStTheftalicisragis. ^ non admittit foetum a4 vIk- 
449' P^o licet, &c.^ AfTyrije n.pigaU9 iuque amoris appeQar. 
vrbs,ChaIclzis primojiade Perfis W\Mensh»ufiinuJia , ^.] 
Xubdicoj k Cyro £c. capca. Mem- Carmiaa dementant iaepe Sc ia 
^/7£f.] Aegyptus. fureivm vertuat, c^un citia po- 

4S I .%AoAHcit ^Remouet ab alic" cula vcacai haufta. 
nis facris,^ cogit (Ibi ^were-Sulf. 4^8. ^j^es non concordut mifi, 
Thefftdis 4rtf .]Mulier Theflala . &c.2 Q^os aoa anaor coniagali^ 
4Si'^onfatis addu^iu amor.j ^noa forma deuinxir : traxit in a- 
Non naturalis , fed vi veneficio- morem rhombus,vcrtigo magiC) 
rum immiffas.yir^il.Hac/ecar'- girgi!io,cui filum iauoluittmtn- 
minihm promittit foluere mentes xerc licia incantata dc nominibss 
—^34/ velityafl aliu duras immit* «orum quos cogerc volebant Tt- 
^re curM.Sul^.Nofaeis,&c.'}^z- nefica, nexa , Tcma ribi hac fr»- 
cur«>f tatiyvotifq; diuerrus amor. ^um tripUei diuer/k coiore Li- 
4T4' Nec noxia tantum , &c,"l dacircundo.Sc mox.* Nc&^ eri^ 
£t pius ad aniorem conciliandum noduternos, &C' Veneris die -nm- 
'valent carmiaa,quam phiItra,quS tuU >w^o.Virg.Ecl.«, 
liippQmanes nafienfif e^ui do 4^1. Ceffauere viees rermml 



Civais BiIli LiB^VL ^ip 

Torfuif ^ fTAcefs Mtdtta cntmme mmtdm : 
^tbus ^ rafsdst imfulfos Jufftter vrgens 

465 Miratur non ire folosMunc omnia comflent 
Imhribus^ £f c^ido froducunt nubita Phcebo i 
Et tonat ignaro ceslum Joue* Vocihus iifdem 
Humentes late nehulM > nimhofquefolutts 
Excu^ere comis, ventis ceffantibus > ste^uor 

470 Jntumuiti rurfus 'vetitum fentire frocella* 
Conticuit turbante Noto : fufftmqueferentes 
Jn 'ventum tumuirefnus» de rufefefeudit 
uihfciffajixus torrens : amntfcfue cucurrit 
Non qua pronus erat. Nilum non extulit afiat : 

47 5 Maander^ direxit aquas : Rhodanumque morantem 
Pruipitauit Arar : fuhmijTo vertice montes 
Exflicutreiugum^ nuhes /ujpexit Oljmfus i 

Soiibut 

Vidrsitudines rerum l lege natu. ftate maladam fadunt : in rerea* 

rzjvt noAis Bc diei,tempeftatu« Itatum toaxe.Grmm. 

anni , forpeme ^nninibus t<slo ^^t.lnventum tumu^r* Jinttt 1' 

nec reuoluto.Saga, Inqult Apule* Contra Tentum aduerfum pleidi' 

iUs j .Met.Dotens c^Ium depone' velis Ceruntur naues.X>tf rupe pe 

re,terram tiirpgdere,fomes dura- pendit,&c.2t>e rupe proc^ui prel 

re,mdtes dituere,manes fublima> ceps torrens Ct&:itur.Sifi-erc aaui 

■»e,I>eos infirmare , lidera extiiu )fii«>«r.virg.4>Aeneid. ^ 

.^uere, Tanarit ipTum tUuminare, 47 J • •Amnifque cucurrit, &c f 

45i.r»r^i*i/.]Non voluit fe. Mipit nwnMtibuSyamMes.lnfontes 

461 . Nhhv on^niSy &c. ] Splen- rtf<^>^/Ko/.Ouid.7.Met. 

acnte fole omnia pluuiis mergunt ^T^ilum non extutit ^Asi% 

^ene6cx ykx.Eteuocauinufibut Nilns in «ftiuo folftitio (oUtU9 

fixu a^af.Med.Sf:a , Inundatione Aegyptum rigare 

4^,Et tonat ignaro ealum lo^ carminibus inhibctur neque ex- 

Mtf.]lof<^io Ion«> fereno tonat ae- crefcit. ^ 

there.Vocibut tifdem,&c. ]His car- 47^. Maander direteit aquat i 

tninibUs fretac venefic9?,facris ne- Mxander fluv. alias finuofus I i 

•fandis operatat , pedibus nudis i^f.ao». arte magica refto fcnur 

oaflbque capillo vagantes nebu- curfu. Rhodanumque merantem 

las inducunt aut fugant. nubiU &c.'\ Arar leni flioqui agmin^ 

feUo,NMaque indnro. pra:cipitat fe i a Khodanum , q u| 

469. Ventit cejftntibut^c.^iSo^ rapidislimus aiias,magico cariii. 

nuere fiuSfut , tumuit infanum netardaturlib.i.-j^f.^j^. 

mareTacente vento. Sen. Med. 476. Submijfo verticet&c.} jyc- 

concujptque fifio Stantia concu- miflb in planum vertlce deCcen- 

tio cantu fretay &c. veneos abigo- dunt montes campis xquati. 

ejue.vocoque, Ouid. Med.7. Me- 477. Nubes fuAexit Olympuf.n 

fam.Apuf.r.Met. Olympus mons Macedoiv e , n«- 

AJi-Turbmte.Noto.^iVitemi^, bcs cjfiuninc fupfr^s dtawfriis 



it^o M. ANNiCi XvcAwt 

sMm,&n$0Uii sSejtbiUymm hmma r/gerets 
sDimndfdre nmes, imfulfamjidere Tethyn 

480 Refftdit HAmomtUimy defenfo Ifttorey carm£m 
Terra 4pto€ime smmoti concup$t fonderts axenu 
Et medmm 'uergens mfu ttttAaust tn orhem* 
TantA molk ontt* fercuffum 'voce rece^tt^ 
rroJpe^im€[ue dedit circumlahentis Oljm/i. 

48 f Omnefotms animal leti^genitum^ue nocere^ 
Bt fauetfM^moni^yi$mortih$ti/$nflruit artekm 
Has autdttti^es% f^^hitis '$ra Uonum 
Orefouent tlofido \gelidos hie exfiicat jnrhes» 
Jnque fruinofo coluher difier$dit$$r arsto. 

4SO Viferei coeunty ahrufto corfore^ nodi : 
H$$mar$6cf$$e caditferfens affiatst •veneno* 

j^uit lahorkic fuferisy cant$tt herhafe[ue feqtseniit 

^ Sfemendiq^^ tiimr ? c$ttttt commercia fa^i 
OhJhiAos hahsiere Beos ? forire necejfe eft* 

4^ 5 . Anyumt ^ ignot9 tantum fiet^te merentur ? 

artemagiea ttiletiiubes feitltt»- fevpentHBi femis ▼tcmiqiie ao- 
tes. xiiim & lethiferum > ttmertamsii 

4^S. Solihm 9CiiiuU*t Seydmcs^l magica caaAina , quibo» incaata. 
Medta hruma , i moaitiDus Soy- tum,(bpitum»niptOfBqite,^ vene- 
thiz nullo fole illuftcatb £»ltttaB 6cts ad malas artes adhibettf. 
defluuftt niues. Snpens .qusrert ffnihtuMtnifwi 

^79' IiApuifkmSdertTethyn.'] .%tttimt,ceimme^HdetofiHfetJSn» 
Mare luna Jk fideribus tcmpe- 499 ,Ort foueut^hUuidt.juAier 
fluofts Ar&uro , Ociooe ,SiicuUs tes ft innocuae lambunt. 
orientibus facuire foUtiun, carmi. ' 490. Vtferei eeeuur.'] Vlpeiain 
tiibus Thefl*. inhsbetur 8c k litore partes condCi cacmifiibiis harufli 
^cetiir. reftituta colt. 

48 1. Temi ^•^ue immotii&c'} 49 1. Humsne^tjSic: ] lAfiSm 
Terr« piotu intremuit axis : ter* veneficx rumpitur ferpens. 
•^arum veroorbis fubfidens 8c mf - 49 » .<^w labortSccAQMXTit^Bm 
dio loco dtmotus , nfiutu& fupe- admirauone atque indignatiaQe 
10 atqfue infero cielo Cfinfpe6um poeta,vnde venencvtantumapii^ 
iJedit .permifitque vniut loci inoo- J>co» valeant, vtrum ex paflo * 
lis totius cocli profpeftum. fpome fua ; an necelfario & M 

■ 484. Vroffeftm^^deditt^^Tct- nQaALexaudtant ipfarum carnutt 
4ra in, :medio obQtans^vetat vnQ(4n & ■ venefidis earum obnoxij *e- 
loco videri fupera cceli ^tane io- -lint noIintque,quod iUa petui^. 
<-fera ! qux fimul appareant,n iUam 49T. Ignora. Ukntuuh&t.l Ncfci» 
j^mcdtodimoueiis.OVoffMr. aua^quam nemo oouitmoru* 

vt^j. Oumepctens , f^cA Omae humJrstiice. 



CiviLis Beili LiB.vr. ^ji 

^n mcitis vMuire msnis ? hoc smis $n omneis 

'Ejt Miffuferos ? ^ habent h^c ctrmina certun% 

Jmperiofa Deum^quim/tndum coger^jquicquiii 

togituriffe , fotefi \ illit ^fidera prJnAnt 

-*5 oo PrAcifiti deduitafolo : Phahequeferen^ 

Nonaliter diris verborum ohfe^a venenis 

Valluiti tf nigri^ > terrenifque tgnihsss arjie^ 

Quamjs fratemafrohiheret imagine tells^y 

InjereretBjue fuas fiammis cselefiihsts vmhrasm 

5 o 5 £/ fatitur tant4>s cantu dvfrejfa lahores 

Donec fuffoptas frofior MJPumet in herhas* 

Hos fcelerum ritsssjsac dirA cannina gemtU 

Mjfera damnaratnimia fietatis Erichtho, 

Jnqsse tsouos rifus feUsOssm duxerat mrtemm 

^lolUi namque nefas inrhis fiihmittere teiJo 

jiut larihsss ferale cafut : defirtiique hupa 

Jncolit, ^ tumulos exfulfis obiinet Vmhris» 

Grata Dais Ejrehi. coetsss assdirefilentum, 

Nofe 

49ff'ff9C iurrs inomnets , &e. J fiufMri ,fifUaS sutUt, diem toUi 

•^ti ttm ius hoc & imperiu habcor noifem teneri,&C' Aoul.iAet^ittt. i, 

in omnes deos ? an vnum certum> f 07. Gcvf^. JThelUlldum ca:te- 

. W'iUu&fidera ,&c.-] Hanc larum, 

egode ctelo ducenremjidera vidi, ^g9. DMmtSJrnt fijtHis pierstu.} 

-^Tibul. Impi-oE)«,rPikk,mnrcmnit tun- 

foo. Ihoibeque ferent^i &e. 3Et quani niiittuin in le hAbtrtnt pic- 

.curaluhatacantataexpaUuitnir- tatij. fitlib. &. -frf.+oj. D^mjnte 

bida luce & terrena,i)oa aliter ai- dji lid getfff/ccUrii ^&c. ¥n clttha. ] 

-^ue^vbi EcHpfim paiTa obfcura. Nomcn veneficic lumptuju ^it 

cur iiiterpo(ita fibi Soliqjie tcrra. O ui i .e ^\ U.S a;.'phiis>tif q Hifci» p. - 

Facie lurida metJfA^cum Theffk-. n^^Ln Enciitho JM^wJff.MJUa i vt. 

McH VexacA minit , eadumfiena alt Apuleius lib. i. Mti. dc Pam- 

Proptore lefft, philc ) ^rimi nommlE , Sc oniL\l4 

foi.FraterMpi^iereeitna^tH» carinicus Cepiikhr^lii^ mjtjlAMfc 

-teUw.} Solis illuftratione. qux omaemiflam luctrm muci^i 

- pi.DeprenfaUboresy^clLt' fideralis in mu Tartara & in ve- 

;^onem hanc prxtulit olim H. tuftum chaos mtf rgit. 

Srot.Ko prctulerim vulgatam ; yp^. ^rtsm* 3 Ncaonuntiam 

oprettk , vt habent optimi Mss. fdt 

hoceii , tra^a carmine ,rhombo sio.lUinamauonefafy&c.^iUc* 

dedufta, quo propior herbas fua que enim vrbes aut leOA fubibary 

fiama & fpuma inficiat.g^j<M««ttX (ed fepulchia. 

,<jithiMCiO lunamjfumare veneno sn.Cesna audirefilentum. ] llla 

^^ft,Y9X.^Uc,6.Kr%. Lunam di* fdcUw iur* infcrov ni abdita «r 

. N a 



Zpt M^ANNiCl LVCANI 

Hojfe domos StjgtM iOrcan^que Ditis oferti 

5 1 j S^oa Superh »on vst^ vetat. tenet orafrofans 
FitAaftu mactesi corloque ignotafereno. 
Terrsbilss Stjgh facses faUore grauatitrt 
Jmfexss onerata com/s- fs nsmbus > fif atrs 
Ssdera /uiducunt nuhes , tsstsc Thejfala nssdst 

510 EgreJstur bujiisy no£iurnaciue fulgsira caftat* 
SemsfsafttcundA fegetss calcata feru^lt^ 
Zt non letiferatjpsrando ferdidst attrat» 
Ifec fuferos orat inec cantu fufflicensssnest 
uiuxiliare vocat j necjibras ilia litanteis 

5 1 y Nouit xfunereas aris imfouere flnmma$ 
Gaudetf y accenfo rafuit qssa tmra fefulcrom 
Omne nefas Suferi frima iam vocefrecantii 
Concedunt^armits^ue timent atsdire fecstndum^ . 
Vsueiites animasy S adhsscfua tttembra regentes% 

j I o Infodit bufio \fatis debetttsbus annos 
Mors inssitafisbit : feruerfafunerafomfa 

Rettuiif 

opma terris » nt tttss terrd & si^-UtoMttu.'} Qjiibtu Sj pla- 

ckirin* mtrfgi » qtue viuentibus cantur. 

noflenefas. fsf. FM«^tf4« imi ia^omntt 

j X j Nan vitd vtt4t, JViuis cnim &c. ] Sacris operari inCecius, qv 

illi nofle noa licet. Sutf. Prof^ accendebantur igne taoraai ^io- 

n .]£richtfius« gis capco. 

Si6.Cahqu* ignottk fireno.lDe s^7'Precantis.'] Hiittts veneficau 

die aut fereoa IttCe nan vrpiaai S^S' CarmenqHt rimtmt&c.} 

vlfa. Horrentquipperepecitamexciii- 

ji^.StyLio.yri^tylntetnill' tationem. 1 

1 1 g.SidtraJuhdHcunt nubts. ) s^gyiuentts MnimM^ffrc^ Bo^ 

Obfcurant Solem, lunam^ftellas. quibus fata diu^umiqris vitir 

Nudis.'\ Vacuis qulbus vmbral vfuramerant Iargictira,ilUiatcf- 

'expulerat. modo ^(. f . 10- vtl per ficit,'.£pQd.f .Horat.4e Caaidia^' 

tlypatlagen,tpfa nudju ' Sti.Peruerfapomfii.^Q^iahk' 

^ Sio.^oSfumtque fulgkra cei^ nere veftts peruertitur k mas- 

tat. 3 Dtulnationtfm tx ignlbus tur. Dorleans. Peruerfr funero 

no£turnis. ^ow/^Aj^c.IA fepttlchns, piwpo- 

ys r . Semno /*Wil<w , '&c. ] ftero pompx ritu Erichcho rewc 

Qj^scunque intreditur.forentiu cadauera defundorfi» quos ad vi- 

proterit aruAyExuritque herhM.^ tS reuocat,in necxomaattae vfam. 

Szz.Etnonletifer^s.&c.^^^ffli- Sed & bujtis & rogis reU^uhs 

tnque fuo populi vrbefque , do- qusdif & CAdaucruprJifegmauk 

mofjue Polluk, ad exitiabi'esviuimtiumforennae 

petHmur,Apvl,iMct, SS**^^ 



■ f 



Civii^is BEI.LI LiB. vr. 295 

iiettulit a tHmulis : fufert cadauera ietttm* 
Fumantes iuuenum CfnereSiardenttMqtse ojfa 
£ medsis rapit illa rogis, ipjamqueyfarentes 

535 Quam tenuere ^facemimgrowe njolantiafum^ 
Fer^Us fragmentatori s^veftej^uefluentes 
Colligit in cinereSi^ olentes memhrafautUas. 
-*«/? 'uhi fert§antur faxis > eptibus thtimus humor 
Duc4turi^ traiia durefcunt tahe mtdulla 

5 40 Corpora j tunc omneis auide defauit in artus» 
Jmmerptque manuspculis : gatidetque gelatot 
Mjfodijfe orhes X f^ JkcafalUdarodit 
^xcrementa manus : laq/^um > nodofoftft nocenteii 
Ore fuo rupt ; fenderttia corfora carfjtti 

145 ^hraftqt^e cruces : fercuKdtjue vtjcera uitnhis 
yuljityy iucoHas admiffo fole medttUas* 
Jnferttim mauihus chaLyhem^ ttigrdmque fer artus 
Stillantis tahi faniem > virufftse coaBum 

; StifluUt ^^ nertfo morfus retinente fepettdity 

. ■ ^ Et 

^li.Letum. ] Alij UiMBum» veL per ficdr^tem contra^ 4c 

fcit.fuiiebrein. areUeate. 

f3 i ' FunMnm juutnum y&f. } 54 * -Ortfs. 10cuIo$,vel gnus, in 

^Cficaciora fdl. f utura in fuis ve- ^ulbus o :uli,vt rupra ifCt 16, 

oefidis omola , qaod fumamn, f 41. Excrement^ manusJ\ Vn- 

^ood piuenum , quod atdentU» gttib fordes & pr«regmina.H*p ir- 

^ood tffit puremibiu ^mreftam, refeSmfaua dim* UuH^ Conidm 

Parentes autem fiiiorum rogum rodempoUicem. U.or.j,efod*No^ 

f ace accendebant. eeH^eis.^Kli} \t$.nocenns ^oc tSt^ 

f J5, Peralis tori. ] Vel tborum firangulati,fufpenfi. 

'lieralem .ipfam pjrram vocat , iQ y4r.CrMce/.]Santem d crucibiif. 



«oa tanqiiam in thoro, mortuus Percuffaquaj&c.1M»Mi»&z< 

Impohebattwc» Hore- Peralit Jrai- bis&pluuia. . 

fll>«Mf«ron. ]Peffetri, veflittm.oc , f 46. fncoff 4«. ]Induntaf. 

«nembrorum reliquias femtuOiu. v T47« Infertum manthus , C^c. 1 

f i 8. ^Jf vbi feruanturfaxis.1 Clauos fcrreo»,quH>tts fixi^qtti in 

0j^ fi quando inddat in corpQ. cruce peadebftaqnod elt ^on - ** 

j-a aon cfemata, fed OrientaUum ^;^. ioh.zo.zT.H»c nar*s&di* 

Miort,con4it^ HumorDueitur.j g,fi ^ i^ie camoji ciauipenden' 

T«mperaturriiI»humorpiitref- tium^hitru^datorumferuaeKt 

^ns^caloreambientis educltwj cruor^&c. Apul.i.»fet.Catlicnaf, 

5«iod |n corrnpttone fit , W, Ci- «nmcas.iafra ifC.797, 
«ies aromatis eUcitor. f 48.Cto4^iMis.) CoUeaum,coA^' 

rj^«c»^iir.]£duc1cur, TraBa gelacum. ^ 

dttrtfct$m, 0*t..} fijct^ji^ Cuiipj $f0,^ltrmmerfmretinem^P0^ 

« f 



2'p4 WCANNiEX LVCANI. 

5 50 tt tfMMcmmiitg JMcet nudttm teUure cadttu^ 
^uteferdtyvolucrefyuefedet : neccar^emetk 
Vultferroy manthujtiue fuit^ morfuf^ue iuforum 
Exfeitati ficcis raftura efaucthtot arttu* 
Nec cejfaut a cttde matuoty fifattgutne vheon 

i H ^ ^f^y erumfat fugulo^ui frituut afertOw 
Ntc refugiit ctides, ^iutomfifacra cruorem^ 
Extae^tteftinerea fofcurtt trePtdatttia tttetrft : 
VuUterepc 'ventrisy non , tfuaJNatttra nfocaltat^ 
Extrahittfr farttay calieUt fonendut in aris» 

j 60 J£.t tfuoties fauie oftte eftyoc fortihm vmhrit, 
fffafactt matter : homittum tttors omnit in 'vfu ejL 
Jllagena florem frimtato corfere vuijtty 
HLa cotttamlauajtooriettti ahfcidtt efheh^m. 
Safe etiam caris cogttato inftmere dira 

5^5 Tbejfalis inctthuit mcmhrie i atqtte.ofeulajtttgm) 
Trttncaitttqutcafuty comfreffi.^e dentihMe ora 

L»axamt\ 

ftndit,'] Moraicus p«|>f nait ftu- s%i.yulHert fic 'voutru-IW 

«lio auellendi , (icubt nermis retik vuliuit eiarahit Vtrro partiMi > 

neret quoil iiia^lentibu»! corri^ quem avis inponar. 

puerat:* ' 5 fc. £i^ qumes ftms ofm eft. J 

5 yo. Et ^uMcunque Ueet, &c.'] Vbi opus eft craentis vmbris j iht 

Ita ensendauimus pro atuxicun- it^Ta interiicit aliqueniy.cuiusfltt' 

«Mff.Vbicunque cadaner eft,ibi ip- ftes fufcitet, 

fc ante ru1tures.C?r0ri«tf. J^ 1 H^m:num ijvjrt , ^c. Jk^ 

iri.*^nfeferiu.}Antewrttt^' alij b jnara 1111 vtlciLr moT^t 

ras & alites. cusurquf xtithtmtjdo ^rhcbi co* 

S5^.Mprfuf(^m lufwum^c. "] tn^^ pofitufl , modo adjalffcfOVf 

Sedexpedatmorf. lup. admaio- pninifud b l!arf iuuentjr. 

-r*m in veneficiis efficaciam. Et f^^.F^arem firjm^ua tSte^ll*' 

ofk ith 6ro rafta ieiunA canu. ouitnfiriffrtorerccntem, 

Epod.f . Hor. Eiextorrtt dentihm i^^Stpe attam cdru ,^c. ] 9o- 

ferMrmm trunco r«/»«n«.Apul.}. pf Cufa prateiEtu extrfml <?rtiB 

Met. ( Ae q u s V id - q u r ad y-f . 7 laJH. 

SS4.Vfteetjfkntj&eJ]Ntqwcm- f- ) coEnirlf moricmibut a|lt 

4f abftinet, fi quando opu^ fit ad aliqiea ^^^rtf 'iTnrrmult ^ pfxiifl^ 

funefta facra fanguine recens AU tirL|;iiam,inrufunramrfnuti»> 

emtflb, auc extis a<Umc palpitfifi- t""^ *** inferui. /jifjf */* •• 

tibus. m^rrh^rum dtmirficant : ttfi* 

$^6.tJeerefugiecitdes.Tti\c vcv- funt lifv ^rtii magictftippimn' 

. Im» cum fequente deeft in Ms. P. m ^ p u ► , * . M^^ t , 

Forte 8c l»oc ex emendatione Lu- '^H, Thef^i^. ] EridwliQ. &«♦ 



Civiiis Bm-1 L4B*VTir 295 

X.4xauit : pccoqMeh^re^item^utturelingifam^^ 
VrAmorden: ^geltdls infuiit murmura Utbrisy 
uirca»um jue nefas Stjgiat mandauit^d vmhra^* ^ 

yyO Hancutfamaloci PompefyfriidUhx alm 
No^e poliyTi^n med/um quo tefnfortditcir 
Suh nofira tellure dsem\ deJerfaferartM'^ 
Carjfitjter.JidifielerumyJuetifue minifiy 
Zffraffos ctrcum tumulosy ac hufia *vagaft 

^» y Conjpexere frocul frArufta in cautefedentemy 
j^d iuga deuexut Pharfal$ca forrigit Smuei 
lUa Magisi magicifqueDeis incogntta verba 
Tentahdty carmentfue muosjmg^at in ijfiis* 
NannfuetimenSine Mars aliumfvagus^iretinarhcmy 

j^ o Emathis ^ tellus tam multa cade careref > 
PoUutoi cantu , dirlfquenjenefca fuecis 
Conffferfosy 'uetuit tranfmittire-hella Philiff^i 
Tot mortes hahiturafuasy 'vfurd^ue mundi "" 
Sanguine : caforum ttuncare cadauera Regum * 

il5 Sferati^ Hefjferia cineres auertere gentisy 
Ojfdque nohilium, rantdfi^ueacqmrerevuwes. • 

f^7i(:»«x4«t>.]ApeniitV vti diltiini^eft aJ verfuift 680. 

^6&,Oeltdi4 infudie marmkra, lib.i. 
HfcO lAl^i^ ia ore mortui im- S77'lUfk m<ijjy,8rc.lllla foHcitn 

s»iarmitriuit,~qtiafi negotium ali- ne aUo transfcrretur bcllum ciui- 

j^od^erferendamad iaferosar- le , adeoque ipfa careret vfu as 

4»iji,ummaDdaret.//or^/- fru^u totcadauerum, meditaba?- 

f7o. HMtc vffama hti p.Scc.1 ' turcarmina-& artes quibus retN 

79ijidem oliquaodo ad> ipfam ve* neret illud iti Thefraltar. 
ueficamtraniiti tempas & locum, y 80. £m.tf/>M.lTlieflraIia. 
in.quo eaoi ofteiidlt ; tum etiam «8 i .Tranfminere helta.}ia alias 

<juid naoliretiirrefert, HoirtfnJ. terras trinsferre. Phiiipp'os.2 V"r- 

pomfejp.^^exto iPoaxpct jF.*AUa Bem Tlirafiiac.quae tame.i confunv. 
no^«:jConcubia,medianoAequa - ditur cOUi-Pnarfalo vci adnota- 

Sol-merldianus verfatur apud An- tum eft ad ifC.eSoMh.t. 
tipodas. s^i-TotrKOrteshabiturafuM.} . 

%7i. Mintffa. ] famali Sexti Cadaueribus 8c fufo bic mutta- 

)?ompeij. rum geatium fanguine adfua ve- 

%7%'Sederttem^\^rtM^CAm^' neficia vfura. 
xbtho, 584. Rcgum. ] "Pdmpe/o atf« 

J7<5. Porngit. ] in planum ex> xifium feremlum » vel princi- 

teadit. t/£mu4.2 Mons Thracia^, pum* 
f^l noftro aUifque autoribus ^Z^.HefherU.^llt^^ 
^fl»at€ Thca«fi« vfiU-patHr. ^%6,Tatofiueac(iuireremanesJl^ 



2^6 M. AnnuEi Lvcami 

Hic4rdor ^fiiufiiueiabor,(fuidcorporeMApii^ 
JProje^orafiat^ quos CAfaris inuoiet artus. 
iliMm frier affatur Vomfet] ignauafrofago. 

$900 decus HAmonidumyfofulis qua fanderefatd^ 
Q^Atjuefuo 'uentura fotes deuertere curfuy 
TefrecoTy 'vt certum liceat mihi nofcere jtnemy 
Huem helli fortunafaret. nonvitima turhti 
Vars egeKomanay Magni claripma froles j 

^^SFel dominus rerum^ 'vei tantifuneris hares. 
Mens duhiisfercuffafauet.rurfufquefarata efi^ 
Certos ferre metus.hoc cafthus erife turss i 
Nefubiti y c^ct^ue ruant : vel numina^torquey 

' Kei tu farce Deis , fif Manihus exfrime verum. 

^eoEiyfUireferafedesyiffamqueyotatamy 
£^os fetat e nobisy Mortem titi coge f^tert. 
Non humilis iahor effx dignumy^uod quarere cstru» 
Fei tibiy qup tanti frafonderet aieafati. 

Yantorunlheroammtnttfuppo. »«" Pj?"^i*^**5?^ """l^ 

teeati tuj^t imj*wb fiibiiccre. 'f^e^DnbtMjtrct^* t^^r^ 

S97.Hjuardor^c.}l»m dudum tus tnceftA, Rurfu/iiuefmrdtutfr 

keflit ac fpe frttitur,meditaw,<|U5 ^JrcOP^^* ^^'^'V^S^i^^ 

f orapei j , qu« CsilatiAoccifi r»- re faiu$,certi modo fHA jpri^ 

piatmembw. - eicplorat}. .; 

Petitoria oratio Sexti Pompeir. poteftatem, oe miprcrtufi niailHi 

Orditur l captatione beneuoWtie me ijm atite i te ^^"- 

ac perfona ve*nefic^,dum aii prg^ \f^r^!^St^!^J^% 

de^am rerum t^buh , & plufa peUe fiiperos & «««««^^"tf^S 

etiam quam homini tribui de. terum certrt«idinem:yel ei^^*» 

beant. nmenf, De^us H4mfw- wum ex ahquo Mamom^*^ 

i2i«ii.l Theffalarum celeberrima. 199. Mumhusexfrtmere^ 

P^Hhqu4P4nderefata.3(^^ rum. 2 ^^^'"^^'^J^^"^ 

ftituw pr«fcfre , impedireque ne coge vt verum P^dicant. 

'riSi,t>ote5.a«;5«rim-5*.* ^^.^^yfi^^^^^ftf^^^ 

Z^aTekcere ,vtde qu4 msad Aut mitte Deo'^"^»»^ I^^_^ 

^t^Z^ ^BieJn Tlrf 7f ?. mamum euoca manes ex B lyw 

l79t.^eJ^e^l^^^^^ m««- campt,. £«e malis ipi««»Mojt« 

mradfSt^ fatirum pr^fden- moneri, fifi P»«fc,an.. ^^ 

tiam , & poteftatem im>ediendl campl, wde quat «os ad Senecf 

yi;y. Vet dymtnut rerum.^ Si vi- 6oyVel nbt.Z ^f PJC»^; JS 
cerlt pater.rr/ fmifunirts. ] Si r«»«, jSr-c ] <^o fe inclmetbe« 
occttbttcrit patec B^iJErat ta- hwus £o«»aft«f ^'^'^Jo - j^ 



Ctvitxs Belli LiB.vr* 2p7 

imfi^ l^Mmr vmlgati, mm$$tt fumA , 
Mo\ Thfjjidhyi^ CfmfravSifMt^mmtra^mcutreSi 
^romtm tnUy i ^mteminyfMs 'veUes (sm[mu}m oBsn 
ismstos fr^there De9s. cossceditwartt^ 
y»amxssm radsss freffsrunt JUeramortem^ 
Issjitmjfe morss : gf , (ju^^mu$sfecerst omnss 
^ X o SteUaJenem > sssedtos herkss ahrumfsmus atsmef* 
^tfimul aPrsfssa defcemdst orifsne munds 
C^l/Jkrumjer$es»atque ossssuafata i^oratst 
Si ^ic^uam mutarevelss, 'vsiSqsse fsih iBu 
Stat lemus humamsm: tussCyTheffaiatssi4N$fatestusr^ 
4 X f Vlus fortutta foteft^fed pfranofcere cafus 
^f>tstentus%faciJes aditus > ssmltst^e fatehsmt 
^d Verum z tellus nokist atherepse» chaefquey 
^juorajueyti campi iBhodofeAsjue faxaloejuenfs&^ 
Sedfronum^ cmm tasuanoisafit cofiamortiSi 

Emathiis 

Sc^LdtMurvuli4U0/!tc.}Qz9'> Sii.OmnUfMtt /«i^w.]Oin- 
^t «rtis fiMB & nomlnis glori« nia obftaat 8c pericliuatur. ShU 
«pudKomanotcdebi^ca. fitmt. 

Sos^Stfata min9r*mjucres.JSi ^li.Vnoefmofuh ^.^VHkuio 
tvnius cujuflibet aut «toguloruai ilr cafii. 

ftisi^ vel proferri vel mutari poC- 6 1 jr. StdfifrsttoJetrtj^.^Sed 
cercs t boc quidem ta noflra po- ad euentns belli pratiHeniiam ex- 
teftate eflet,valec auippe ars no* pedlta & mukiplex aobis^-pjner- 
^a reiit jatfi moni ao ofatubus ratio. 

#^^eribus delliaato vitam proro^ 617. Teim ttohit.^ Geonumtia } 
«are : 8c coatra , loiigs vitar ad> ex fignls raptim in terra fadis. 
ataum , ia medio statit curCu e^^^*3 AcfoHMBda vx anlft 
^llere. volata.ex veads 9c inabribus, vd 

6o9. Cumrtiiite frefferuntl'^ Id Pjrroimniia{ «c falgure^ ftUmiatf 
^enefkio noftro donacur, vtqnu . 4r igae.Ob«9/3rii<.] Necxoii)antit» 
■confteUdcio allcujus prxfixerit enoceca ab inreris vmbra. Ciuoiu 
^ertummortismomeocuro, «am hiatus&yotagoxcemaeno^s.id 
«xtraha«us,coacempcis omiUbut eft , morHs.coftfu£a fenimmoiet 
^eribus. Bmeof. Preprunt, "} lUKf«iK.74- 
•Confttcuerunt inortem alicul. 6i9,t/£qH0rd^ue.'}Hy6toiitnm 
^tdpit. tf a ; ex aqua. Er Mmff ,<^} Am» 

Sii.^t^mulaprmHy&c.JVe^: fpiciAa ,ex obforuairioae extori 
jrum ^au tha makMra i ferie fic or- in vi^iinis & pecudibus campo^ 
^ine caufanam ab aeterno difpofi^. rutii-& mQntiuai. Rkodop^aqH/e 
«a non eft artis noftrx mucare; /^x«. ] Rliodope Thraci«moiit 
Jte plus in iis valec vna Fortuna. eft. 

^guam noftrx omniom Theflala- tfi 9.5ri ^«miKVi, (^r.] Expedi- 
i»m anea» 4 iiliui|KUik ttme# onoliMn cach^ 



1^8 M,.ANNiEl tvtANI 

4 10 Emathiis Vnmm cdmfis attollere corfmi ^ 
Ut modp drfunBi^ teftdl^e cadMueris ora 

^ Tlenavoce finent : ne memkris fele ferufiir 
Auriht4t incettum.ferMlitftrideat vmbr/t. 
Vixerat t fiT noihis gemindtis drte tenelnris^ 

C 1 f Mttfium te9d<dfut fsj^sdUnti nuhe^ fererrdt . 
Corferd cdforumitumulis ProjeSd ne^is* 
Continuo fttgere lufi^fuger^ reuulfs - ' 
Fnguihm imf^d 'volstcretidum TheJfdU 'Vdtemr- 
TAigttiifi geliddt letofcrutdtd medtMdir 

^io ptftmotns rtgidtftdntes Jinenmlmtrefihrde 
Jnt^eniti gf ntocem. dcfttn&o in corfore ^uirit^ 
J-at^ feremptorum fendent iam multd virorumpe» 
Quemfuferis rxtsocajfe 'veltt.fi toUere totdt 
Tentafiet camfis^ dcies„ ^ reddere heUo : 
635 Cefiijfent legeiErehi'. monfiro^ue fotenti 
EiitrdBm Stjgto fofulm f^gf^Jfet ^uernOm 
EieBum tdndem trajel^o pttture corfm 
T>ucit , ^ inferto U^ueis ferdlihut 'vnco^ 
Ver fcoftdos miftrum trdhitur,fer faxa cad^er < . 
^^(xFi3urum : momttftfue cauit tfuemtrijfit Ericbtlm-i 
Damnaratfacris%altdfubrufelocdturm 
Mdudfrtcui d Pitis fdcis defrejfd cduert^is^ 

netn €Opl> ctdaiiertHn In ThetfT'" ^»4. Tientaffer eamfiis dcies.y - 
ctmp is i£f<nt Necvomanti«fn : Quiod R teAtaflet otnnes caefos vv- 
^^riim ynius vmbra exdtanda tar & prslio reftitnere : oportuit 
eR. inferoriMn leges 4e fuo itire ce> 

' 62 1 »Modo d^fumBi. }E culii5 re- dere : nec citr a natnrz dedecus, 
«ens c«G ore diftiniflbi-& liquida potem^ue prodigium , tot vitr 
iK>x perc^»ianir. reftituti in pugnam reditftent. 

tfi*. *^ret tenebrif' y mcant»- 6^7^ TrMie^o gunure. ] Cuint 
tione. fnttur ipfii vnco tndecerat.Grtr- 

62 6.X^ultt,&c,'flxSepvSitM, 640. Vi^uruiieJi.tn vltam rc^ 

42S.F4r«M.3Cadattervatidinid tikum. . 
aptuiu. ^Y.Dttmttaratfierii.^ Damna^ 

fi 9.Geiitljeilete^^.}Bt^Ujtti» . t«m defilnarat magicts facris. 
^i Ctnf integeirima yocis4>#gana. et^t.HaudPrdcut,^ 3 Specns 

^iz.Puta ferenuomm^^.} Itu dehifcentis in przceps ad T«r- 
certuoi eft^, ^is I tanta cadaueri tamni prepe profunJac ,iy\vu m-v 
mutK In riumfii aeiioc«a4ut« ^ ' »c»opa;.ae ,. ynde eiiocandaent 

tjabia. 



Urgeif^a comtfS^tnnMlla 'uetuct cmlum . 

^^^Sufiteiens yPMthnonferuta t*$j^ Pf^cat. 
Mm^asnHrintut-titteyaryfaUenfcpuffihAntmi 
Uongamdteftrm,rnm^tMm^ mJlfarminefa^Mmk ■ 
JLumen habet. non Tan*reif-fcf^ucihu<s aer 
Sedtt inerSy maflum mundt confine latentisy 

^ o j^c-noflri : quo non m^nnt' emimr» tnanes^ • 
TMrtarei reges^nan^^uamuts Theffala ijates 
Vimfaciatfatisy duhium efti eiuod traxerit.$lluc\ 
^Jf^tciatStjisatsan efuod defcenderiti iJmhratm- 
Vsfcolor^ ^nfUriofurialiscuhusMn^^it 
T^ \ InduituTy vuhiiftue ^feritur cisinefol^toy - 
£t com^Miferets juhBnngitur horrida.fsrtis. 
Vt fauitl\isjmenis'Comit.Siiffumsjue treme^tett^'* 
Con/h$e^ i exanimi depicf^ lumina vttltu ; 
,^ PvT^tei ' 

Tihbra; d^fcript j6 : quafera vide qaemT«narum, W in quatn fpe- , 

, apud Virg.if.Aehrtd. Senec. Oed. cum venefic» Erichthu$,rcges ia- 

' 'fff.^fo.Sc Statium ^.Theb. ferni noa dubitant emittere vm- 

i544.CoOTJ^.] Inclinaiij ramJs. braj.tanquam ia locdm vita mor- 

' 64f . / feoio.} Solis rodiis impe- tifque M*diun>,ambiguum.* 

- netrabile h?mus. e funcfta taxo 6si.EhtbittrA eft.qUodtrffxe- 
©bumbrat. Taxm, Q Arbor vene- r/>v|Nuui euocarit huc vnjbram : 
i!ata,iqu*toxica,qualitaxicadi- -a»iprjfad imos manes defcende- 
fU funt.5i«/p(>. rit,idquodfequensverfii$dccla- - 

- 645. PaUemJitM. ] Squalor^ic • rat.«fltrc«j,7i«. 

lahugo in ipfis arboribus. . Cfs-Oferitm.lMsi.^.dc^Ti vul- 

6^9.iJonTAnMr*isficfnMciym.-^ ^tufque^Periturerine r^moeo.m- 

iqon adeo obfcm^ eft vallis Tae- denus fcf!. velswcrai -vultum cn- 

• narea,vnde ad inferos^dlt^.Vide ' ne*. ouac-^ttm nudat^qiio fit tA-- 
'Sfratitiailih.z.rheb.tJonTdnare/^i ribilionnam feqnicur : £r c««f<t 

^c.3Txnarus>antrum ad radicem vipereisfuJffiringirurhorridano. 
pi^montorij Malex in Xacoola : <^/i.Grotiu$.Op<friri»r crtnefolueo.J "* 
•vbi pr6pter vafttim hiatum-«:-^ Grotius-lcg*^jE>«^.ri»rcnw* rtfmofd. 
triim vai^orem atque- audituin fed tuttit» probe. In facci* eaiw ' 
'-flrepitam defccnfus ad injreros ■operiebaiitur,fimulquepromitte- 
^atere credebatur. TAmreas '^itxvt^illos-Nudismamriiinf^' 
^Hamfauees", alfaofiia Dteit. yi^<iW«w.Mcdea.Ouid.7.*fptatti, • 
Virg.4-Georg.Senec.Herc.Fu.T^f. 6s6.Eecomavtfereisy&c.y&eru:^ 
» tf5i.^^rinerr.]obfcuru$i,immo-'-adhibet vtpetis unplicita ,. furbu - 
rti^,craflui.^{</^i>. ram moroiTtbi hac crttema /ena ^ 

• 6^9.MafiuinmMndi.2tertdU eexuneurkn^UtNouetfiLqu^Jer**- 
tntslnter Inferos & nos. pensltgar-fi^dSenei:. 

*^&lfiLWWiflW*ffi»n*c.] la ' 6s7;luu€mscomites.}SrxtiPf 
-'^^^ 66«,lama» 



jdo M. AnnjBi tvcAvi 

P0mite$ mt , ttefUa conceftes mente timcrts t 
€60 Jdm noms^kam 'uera reddetmrwtafgursu 
yt ^HammsffHUi fefiint amdire Ut^mentem, 
S$ veri Stjgiefiime iacus > rifdmjme fmamtem 
jjlm^mf oJhnJamiJtmefre/ente*vuieri 
Emmenides foffent 'viUoJaqme coUa coUAr$s 
46 f Cerherms excmtiemsy^ nfimSi terga Gigamtes s 
j^// timer ignami metmentes cernere numes / 

Pe^ora tunc frimmm fermensi fangMme pmffUi 
Vmlnerihms laxatanomis : t^t^mtdmU^si 
Jihlmit : Cf t)trms large ImsMre minijtrat. 
€yo Hncqmicfmsdfetmgemmit Hfatmrafnifro 

Mifcttisr,non ^mma^astmmyquihms vnda tstmori ejh 
f^fiera non Ijncis > non dire, nodms hjMost 
JDiefs^t, ^ cermfapfcrfente meduUa ; 

Jtfom 

, $ei>.iMmnouA,]MmveTiL,&c.'\ effetvoibisinetueiMluwi : quipp« 

Hefponrifi dabh hic fub forma hu. manes mecuunt jae pnrfcatenk 

mana eademque placidisfiina ve- SuiPirim. 

re fibi leftituiuf , quem vel tirtj- eBy.Feff-ora tMttpnmum^J 



di^fimi non horreatis. Qiiibus artibus mortuo4 

66i. Si vere StyM/aue Ucusr\ reftituertt,& quc monftra reriMi 

Qjiod ft vobii ofteiMli poifent ad idadhibiierit ,minc olleadiu 

horrenda quotquot In ioferno Hert. SuffUt.^ Implet. 
funt ; nontamen etfet vobw me- 669. i.axMSJteuy.1 Aperta ad 

tuen4um,me prxfente , quam iUa tedpleodum noimm fanguinem. 

tlmeaT.RiOam^uefonanttm.r'7' ^^^9- Vtrm Urge lun^re mim^ 

riphlegethoxua,lacus igneof Tar- JfrMt. ^Spumam ceu faliuam lun*. 

tardm antbieotes. rem nugoae ia roagicts eiikacic 

661. Simefrt/emevideri.-jMt fttpWiJrCtof. 
prAfitmte refcriptum erat in Ms. 6-jo.Sin'Jho mtfeetmr.^tiSe&d» 

T.quodprobo.Grtff. monftrofo & damnato. qsutlia 

^6^.Eumetttdet.yBari»Stbro 7. multa enumerat. 
i^(.778.V$UofAque co&a. coluhrit.'] 67 1 X:*num,^uibm vmdu timm 

Stjiiut canu^uim /ordidHm ta- e/,J Rabidorum. namque «r i|A 

hoc^put LAmbunt eoluhra:v^- canes wbidi, & ii quos moroor. 

rit Jrremt jub9^ dere, horrent aqu« confneaum. 

66 f. ViniH tffZ» Gigantes.^ pnn.I.«.c.4o. Nec formideuie om- 

Tertx fillj qui Diis benum infer- JciUutut nquu.Ouid. 

re aufi Ji loue fuUninati in Tatta- «7 « • ^odm fr; Jj»*.3Spina.Hy«a* 

rum deitdebantar,catenls maniff «ollum & luba cominukare Ipitt 

poft terga reuinai. porrigitur.PIin.lj-^^c.To. 

666. ^uis timori'X^a.ui ,^tOSi 67 j^Cerui Pxfli pfifeme medul' 

cgo oftiJrerem vobJsomnlahor- /tf.] Ceru! ipiritu ferpentes e Is- 

reMda , qii« in inferao Lunt « noo tebris«]itrah&t,comy elidunt tt 



CiviLii Bfitii LiB*vr. ^r 

Jff0m ft^ffm retinens, Euf tendente ruienttit 
^75 In medtss echeness a^siu i^culieiMe dr^iconumt 
i^Afiue fonant feta tefeftBa fulf alftefaxa : 
lio^ Arahum volucef ferfens% snnataque ruMs 
A^tfuorskus cuftos pretsofa vsfera concha : 
^ut 'viuentss adhui L$\?ycs memhranaceraftat 
^go Aut csnss Eoafofttt i hemscts $n *sra. 

Qjso foftquam viUs,(^ habentes nomina fefies 
Contultt . snfando faturatat carmine frondes» 
Ety4juibus 05 dirum nafcentshus snjpuit > herhae 
^ddiditf (^ ^uscquid mundo dedst $ffa venen$ ; 
48^ Tunc vox LethMs ctmiiss follenitor herhis 
J^xcantare Deosy confundit murmura frimum 
Viffona% ^ humxnA multssm difcordta isngust» 
hatratns hahet iila canumigenutufc^ue luforum* 

Tovant. at^M h'nc iaueneTcere cnntnr obOruie. 

crcdimtur. » «^3-,^ -1« ixeTv ej^.MtmbfAna, cerAfis.JBKwAh 

vot'o>«<. So'In.j 2. cap.Pliivlib. fcrpcntis. ^e quoPlin. nb. «.cap. 

ix.cap.8?.vide qn« uos aU Mar- a?.&NkandcrlnTheriac;s.f^««- 

tial.cp5gr.3^.Ub.ia. *»*« Cymphtt t^uit .membrMta 

»fwi?«i7.5Piiciculus,quicarinis ''I^.f t^'?*^ *^'" ,.... ,. 

▼nde A nomcn «^'^» wcy^cff. n^oJi, cUieribus noua oriwr.PHii. 

.»einow.in venejficiis yiaque in- jjb ,o.cap.«.Ouid.M«tam. i f . 

^«ai«i»,&c.Plin.hb.p.cap 1 5 A IXb. ^g, ^oPofioHmn vHesy&tx-^ 

j». czx».i.Ru0nt.v€ntibeet»/k' vbi ad hI.ncJptiu,iftareiftmoli- 

«i^f f r#c*^*,^. ^ ^j^. U , ^uas^«/e. lucawis 

^7S'0chU^ 4rMC<mum.3(^U nuncupat,^^? tf -if ». A» /firy. Tr 

*us m lle trltis inunai.ccunircd. .fr*^^!;r»Um,.Sufplcorlegenda 

^untur impauidi adoerfus noaur. «^^i/,« ^^„^ ^fic cnimOUi. 

imlmaflne», 4ius,«jn«nollerimitatus. Meta». 

^^:^f*i^f'^ /*'*» ^- J y.Hts&mtUe aUit fefiauttmjino 

• Actitcs , m aquiIflE nido repertus nemine rebm f r^ojffum infi.&c, 

lapillus, ^uafi prargnans, qua/TttS quadrabit fimul cum pr^ t dend 

^uippefonat.Plin.nb. ip.cap.j. „j/r^. vtvtle&fine nomtnevnt- 

An^fGafates. - ^4«r.f */«,JVcncna* monftnu 

677. Velucer firpent. "] ncuTos 682.5arMr4r««.]£xcaiitatas. 

^rp^s, qul fe ex arborQ runis vi- ^8|.Oi <6>tti»,&cO&uttm ipiiM 

-lirat.iib.9.Tj'C •»»<».& Pl.lib.S.c.S}. Erichthus. 

. fyf^u^^uoribm cufiesfretioJA 6S7J)i/fjnttf&hutttan4.yO\(h' 

m/ipera, concba. } vipeia in mari na , aliena l vocehumana, com- 

£r/thrxo , qu« coiKh.is in qui- pofita-fc.ex omnibus fonis,c*nti- 

9fms «aioaes fitic inareariiir abT- bus^iUs.vlal4tibiis>&c. 



Q^Oji tteftdtit huhsyc^uod firtx fto^ttrna^ueruntOry • 
^O Quodfiridentvluldnfquefer^yqucdfihtiat amgust 
Exfrtmtty ^ ftandm iUtft cautthus vnd^y 
SiluarumifueiqnumifraHAquetonitrua nuhis^ 
Tot rerum^vox vnafuttomoxcater-a cantm 
Exfiicat HamontOy fenetr^tque in Tartaralingua* 
6^ f £umenide'r, Styriumque nefMyfand^ue nocentum^ > 
£tChaos innum^os autdum confundere mimdos^ 
£t reSor terra > e^uem longa infecsda torsfuet 
M^s dtlata deum.StjXj^yquos nuHa meretur 
Theffatis^Elyjlt^SiCiielumy m^itrimcfueferofa* 
700 rerfifhonelnofifa^ue^ Hecatei fars vltima,fer fgt£^ 
Mi^ihus ^'mihifitnt tactt^ comtnercta itngua ; 
lanitor (^fedis Ux*' > ofua vifcera fam 
Sfargisnofira cani : refettta^e fila forores 
Fra^ur4^: tufue ofiagrantisfortttorvnda 

Jam"^ 
^Sii.lStfA cautibM vnds.^^lion 697* RiStor terts^lSrc.l Plato » 
MHfihm, hanc ettam tedtooem D»». lupiter Stygie cui in forti- 
probant Mss.omnesJSooam enim tione regni Saturni contigit terra • 
4icit iJlum inter alios » ^uem flu- infera, cui vitz trditim. 
Aus edunt impa^ :fcopuUs. Et tfpS.Snrx-lPalus inferorum. 
l>roprid hic ponitur ^lanitm.-^.nt, e^^fbcfults.jVcacBcQii.Elyftti, - . 
- fiftngum UtrortkfMkm, ceelum.2 Supra irC-Soo. MatrtmKf, 

69 3 .Tot rer^m wuc jCb^f .^Claofiu pero/a. Perfefhone.^kA f upero» rt - 
la horremtarM vociiyquifous fa ne- dict nolis deguftativ mali punid 
Cfom&riftvenefica vtebatur./f orr. granis^. Niirepetita /equicwrtt ' 

«i?4- Penetvarmu in^ Tarrara'lfoJhfin4mttr^>V)xi.i.<icor%, 
Hngu^'} £xaudicurab infens e«- '^oo.Nofiraque //*c4i*«J.}Heca- 
cantatio e!us. .^M/Wr. te, qux anceloLuna-, In terris 

, 69S'Eumemdes.2 lauocatioiti- • Diaha y in inferh es Proferpina: 
tiarum, 8c quantum rerum dam - - culusbeneficio mihi cum dits 
Aararum eft apod inferos ; vt in -Mahibus , murmttris commerda 
Vota & preces adfint ; vtxorpus *'&coUo(iula. ' ^ 

pontum dd canendum «uemura, . ?ot-.Tacita cotnmerciabn^ua.] 
a.umeat. Hofr. EutHemdesi 6>y^ ^ Mtt^murantis & fufurrantis. Naix 
liumque nefju ^&c.l SicSibyTla . VeAeBcis imima-famaiafitas fttit 
«.Aeneid.virgU. Vf^uil^m impe- cum Hecate' &- Tiiiphonc. Hir- 
rium efi animarum , vmbrsi^ue -penfin}, 
. flentei, Er chaos & PhUgetbony .. TOi.lamtor.lCerhcte^fUt f^ 
&c. Et Medea Senec. Vosprfctr ^»1, id eft,p*r»«i» vorans, infet- 
"vulSutfileHtum, vofqueferates ^ ,u iinitor, vmbi^arumtetrtfr- 
■aeos.^tqu» Chaos cacum, &c. 70 1.. prrtff-^rs Gnotius legendu ■ 

^J6.0Mos.itmumeros, lib.i.^^f. au'umat Tr^fl^Kr^ , hoc eft,Pac- 
^- M4tevttma«<4r« fiU^uaciecQel ^ 

jkbtolu^T 



CiVitis Beil! tiB. vr. . 30J?, 

yf^Tdmtaffatefinexadmeredeuntihus 'vmhrisx • 
£Xkudste p^ecesyfiyesfatss ore nefandoy 
V^llutoque 'vocoyfsnunefu^tm h^c carminafibris 
Humanis '^eiuna canOyftfoiioraplena 
Safe dedn^ laui^alidoprofe&a cereia^ : 

'jio Ss^uist^ui vefiris caput^xtajue lancsbus infan^ s 
Jmpofuiti viSurus erjsti parete precanti* 
Non in^Tartareolatitanfem^poJcfmusantroy 
uiJfuetAmqueMu tenebrH > modo luce fugata - 
Vefcendentem »animam : frimo pallentis hiat» 

•ji 5 f/dret adhuc Orci, licet has exaudsat herhoi- ■ 
uid manes yentura femeL Ducis omina natw 
Tompeiana canat nott tr/odo ^ilitis njmbra^ 
Si hene devobisciuilia^helU merentur»* 

HaovhifatitcaputiJ]tumantsae[ue ora leuauifi ', 

7x0 Affikstafiantem projeiti corporis vmbrami 

Exanimes ^rttts^nuisJhjue clOufira timentem 

Carcerisantit^sii^passet irc in peSus apertum^ 

ysfceraquey'' 
•bTolueratis , &t-reuocafwr« in 7ia:N5»HmTl*f;r«r*o,^c.] Non . 
'vliam cacUuer hoc. Portieor vn.- peto vt redeat.vmbra-diarctenta 
W4,€2^.3 Charon, Stygis & Pyri- "» irtio. Tartaro : fed rccenter 
pblegetontis ponitor- emifla,nec duiu \ Charoitfe tran- 

7os.Iam Ujftue fenM^^AwrCio fueAa:,ita, vt Iket ^.carmlae me» . 
ad Cbarontem , q^uem crehr5 & veneficiis'excitetur,oon tamen 
critlciendQ la(ratum.^git, pro|!- nlfi femel Styga traticiat^ 
teriaborispervetui afnduitatem. 716.Ducis.omnU nato^JVmbtM. 
Horttnr.lamidffaiefenex , &c.'] niilitis ful & modo deCun^a ca- 
.Vehendi s vltro citroque. vmbris, nat 5extotpatris fua f au & eueiv> 
^uas ego euoco. tum. . . 

7o6>Are/4ff<io.30iris carmintbas .-. ^ty-NotimHUmitititvmffrdxJ 
A.came biimana depafto. M5. P. & TH. & KA. noftri modo 

7<r;.Sinunquam/^c.^Q.uin^U' mHttis 'vmbra.Ke&e Crorim. 
ilauerim prius carnem humanam. > 718, «Ti hne de vphis , &c. ] $i 

7oB.pe&Qral>IenA.i&c.2^f^ modoin beneficlum veftrum Sc 
-nantis mulieris ivel aUio «Atra^ rem cedant be^ duiliaf 
i«tus,vt fupra T^f. j f 8.& tf.feq; 7«. Inuifaque 4a ufiraj &c. 3 . 
. ^os.Pro/effarcerehro.^iXiSi ^t?» 'Trepidantem redire , h libertate 
2>ii$ profecentur. ^uafrut-iam coepeiot ,in priflS- 

* 7io.si quis,&c. ] Si extraftum, Bum.corporis.carceiicsn « A'fAX(f , 
«luo infantem 8c mox vifturum anf*A. . 

aris veftds impofui.L<t»aW i«- 72 2 .Carceru antiqui. ] in quo 
J^i>&c.2Viis,<iax in fsicris exia pauld ante anima coadlca fu«(at%. . 



,}c4 M. ANNifsi LvcAwr 

Vifctri^titi ^ ruft^ Utali Htffln^reflfrM* 
^h mij^t extremum cut merth munmt imqud 

^tj^riptturiHOM fo^ mori. mirst^r Ericbtbo 
HMpttisIicuiJle morsii h^itMque morti 
Ve> her^u imtmtum viuofirfente cadau/sr t 
. ^r^ue cauae terray quas egit earminey rimas 
Mmibus iUatrati regnis[uefilentis rumfitm 

730 Tififhone , voci/que meAjecura Meg^a, 
Sonagitisfituis Erehifer inane fiagetlis 
Jnfelicem animam ? iam vos ego nomine ver^ 
Eltcsami Stjgiafnue canes sn luce fufernn 
Defijtuam iffr hufiafcquarj ferfunera cufios^ 

7} f Exfellam tumtdisiahsgam nsot omnihus vrM* 

Tjfue Dcisy W fSMs dtiofroceiere vstltu 

JPs£tafolesy Hecate, fallenti tabidaformM, 

Ofiead^m,ftci4m^/0e Erehi msttare veta^. 

Elo^uarimmtnfoterrafishfonderey^SLte 

Cosotineant^ 

';t^*Ahfmfir. *] Commireratio hris t Ttfor mti &c. SUt. TheK 

po€^C2. ExtremHm. &c.'} Coi pe- Reg^ut fileiuut ruimPu. 3 Njoi 

garur tib?re i.i tnorte mori. Cw cum *pu<l iiferos uuUa vox a^ 

mortis muHAS tnijud. 1 imo : cui vmbris audhtui^Brkhtbo ed vo- 

m0r/f5 muHui imque EriPitur , cem lmmtttit.if<irtf a/T 

^impj/imori. Q^iumodo liabeat 7$o.rijifhaBe}Btu\m.V0d/kia 

ptss.K.A.Sc r,Grotius. meo ficHrA.1tte%iii^ostaoaob(c 

tt6. liMfatis licuijft moTM* } cuta me« vod. 

,<^o4 Qcuerlt aoimc tamdiu dc- 73 1. Ereki p*r i»««#.3Per regio- 

ttv^tare tmperium fuum ooo tsfr aem voibrarum» exilcm Platootf 

cemplo corpus iagrcflx. 4omum. 

7*7 yiuofirpgnt* cadsuer.']¥lZ' 75». inm vct #f • Hnrnime» &e,) 

igetlo anguioeo.- •• ore («ritram. tlon v^ v< prtos Eumenidas , 

%AttjHe ter excufo,&e- who ma- Erimi]rs,vitrices poeaarum ctebm 

MHs aero verhernt h^ro. Stati4|S fed ioferaas & Stygias caaes : fed 

^ Senec» Mes;xra 1.1 Thxefte, ifiytt^t y (m\ « xo# Aicr «ut«|I 

7 » 8. / erque cmm tetro. 3 Car- Apotlonius fib.a.atque ita exdta» 

* minibus enim e^erat , vt terra tas d<?tiaebo la luce oe^ue ad ii^ 

Xt io hiatum didaceret.per quem feros reuerit patiar. 

\ cum manibus coUoiuli mifceret. 7,4. itrfuHera, cufiu. 3 Cnaot 

Hertenf.Egtt cArmUe-l Aperuit, fepalci»orum vnde vos arcebo. 

rimas agerc fccit. 7?«.I*4i*' Ofti,<^. J Teqoe, 

■ 7*9^MAmbHsilUtrHt,&c.lGra' Hecate , exhibebo Diis fpeOao- 

moremMesv7ce&Mttomta.ciet. dam natiuo vultn , «140 polles 

' Oedip.Sen.-j^r^tfK.^y^r^Me hic Ti- apud inferos. 

jefiiH Hoadum Hd^nfinbm vnt ^f^.Elo^uor ^mmnfo^c^' 



Civitis Bfitti LiB^VI. 305 

740 ContineantyErmAaydafeSy<iMofaed€re maftum 
Regemno^isames^eiUMtec9ntag$apMjJam 
Holuerst reuocaire Ceres* tiki fefime mundi 
^hiter immittam ruptis Titana cauemisi . 
' itfuhiteferiere die. Varetis 'ianUle 
745 Compeilandus ertt , tpsojumeiuam terra vocat^ 
ifon cencuffa tremity tjui Gorgonacernit afertam, 
yerherihufquefuis tre^dam cajtigat Mrjnnimr 
Jndejpe3atenet 'vohis ^ui Tartara \ tuius 
p^s efhs fuperi 5 Stjgiait ^ui fejerat yndas ? 
7JO Protinw aJhiOuscaiust cruor^dyuefouif 
Vtdnera , fi^ in venas esttremii^e memhra cmtmit^ 

Vercuffa 
femn qhS vUi ciboTcfcarii ^nd omniu rerli creator, cu]* nomeii 
lafwos. AifterSn ToiJTtf ir/f arcanum&ineflfeWleintercxtera 
-^ TL, t> ' - A**««'- Deortim nomma atare nefa»,nifi 

«••r©* f^tmt^Af K, Te^yytJff Tlrefiasinnecjcmantiai.Tlieb. 

AntiphMies ap^id Athenseiim bb. stax.Scimut enim & quicqwd di- 

7.cap.i8. L ^ . 1-^ cinofciqmmttit^Et turkk^ H*' 

740. JB«ii**r]lProferpina;ab En- cMtn.ni te rymhrde vererer , Ee 

«iaSittV»«opp.vb»raptaeft^Pltt^ rtipltti mwndtfkmmum , tjuem 

tow.eiHpfederemmfium, <^rO fcire nefafiumefi; mH fed tAcee. 

incefto , erat enim filia lows & ^^^.QHQnunqui.&e.} €«»• bo- 

Cereris<:eres autem iffa fili» Sa- ntihe vel citato, terra c6ctttitur. 

torni&Opis. -. . ^. 746.Q.ui-G^Aonscermtater^ 

74J. Cemaitd paJfamy&c.-^Ci- ^^ j q^uj dvpeu in quo Medufjr 

bi infemahs. Afcalaphi emm ju- ^p^ ^^ hominei conuertens in 

dido cum mfimulata effet guftaT- lapides fme pericttlo cernit, ipfe 

feapud tnferos VII. grana mali i>einogorgon omm Gorgone qua 

pumci , incifi eft omins fpes re- ^^^i timent, fuperior. 

uertendiaafuperos. .. ^ , 7^. Indelheaii tenet v»his qui 

j^z.ribipefiime mundt,&c.-\ r^rMrtf.] Ommam fcU.firmamg- 

. Gigantes Sreoft 4.x*f- imo Taitaro tum.aninfia inond aoa,in acce0um 

emiffos folutofque tibi injiciam, incolens & Tartarr abyifum fum- 

inferorum & tenebrarum rex;te- ;tMt profunditatis , quo vilus ve- 

qae In Iucem,quam horres,extra- fter pertendere non valuit. Cuii/u 

blvcl per terram carmine raeo Vex efiii fi^eri-1 Qijivobbloco 

fiatificentem iimnittam tibi foKs eft inferior. 

iradios. . ^., , 7^9. StytiM qui u]erM im- 

744. paretufS Meis fcil.carmi- <|^.;j Neque legl adftriftus,vt ti- 

nibusmagici$?analiu$grau»orac meat pejerare Stygem > quod 

.tntailentioraccerfendusent.qui Q^^ri uij horrent. fupra ifi* 

«ecogat parere juffui meo ? lUe ^g. ^ .• ^ ^,^ 

CmpeUt^ndm erit.Z Dxmorgor- ^^o. Prattnustifirtffm^&c.^Sit 

«6Deoriiprincep$,fiueDemiur- mtnata auditur venefia Intrat- 

5« lUc fit,(Platoni$) Deus samus ^»,e animacadanef. 



JO^ M ANNill LVCAJII 

Tercmjfdi f^did^ trePtdiint fuh peBoreJiyrA v 
EtnoMdefttitkjuhrefe»sv$^ medttUU^ 
Mtfcetur myrtu tunt omais falpttat arttts : 

7 55^ Tenduntmr nerui : necfe tellure cadauer 

hauUtim fer msmWa ieuatyitrrJi^iue refulfum ejti> 
BteBumnue.fimul. difiento lumina ri^it ' 
Ifudantur^ nondum factes inuenm in ilUy ^ 
Utm^n^oriei^tit erat, remanet faUort^ue rigorque r» 

760 Et Jtupet iUatuf mundo.fed murmure nuUo 
Ora afiriita fonant, vox iUiilingtiJuiue tantum-, 
Ref^onftira datur. dicjnjuit Thcffala.vmagnay 
j^od iuteOifhercette n^Afi : nam 'veraUcuttfm . . 
Jmmunem toto mundhfrtiPabimut auo > 

ji y Artthits Haminiis : tali^ttta memhra fefulcroy . 
Talihus exuram.Stjgto cum carfhmeftluisy 
y^ nullos cantxtn m^gos exnuiiiat wtnbra. 
Sit tanti vixijfefterum : nec 'verhaj nec herh^ 
uiudehunt iongafomnum tthi foluere Lethesy 

^^Q..A.tntjnorte.dMa* trifod^u^jvate^ue deorum 

Sort* 



rf*» Ttipidint. 3|Fa»pitant vK Interpellet ^leteitn - 

7 %6,Terrtuuit repdfum efi.lKt- lids veneficiis.rtf//- tua ,&t.] Do- 
fcnte crigit fe in pedes. cet quibus aftibus Sc qua raMooe 

7 S7. Difiemo lumirm n3u . ] Si- id praefhibit. 
«ns.ocuk>famap^rfnatur. cata- ySe.TMm/jluis.^^T^^Wxf^ 
«hrens.in ri^M.Suoc qai Mu le- rcigum in quo combilraris , in- 
gant. ftroanvradditis dkis.&horrendis 

759.ftf».ixl]jl^*^^ } i^^i^ fi> • carmtntbus, Tt vmbra tua exca^ 
Vec. fades oon erat viuentts plar. tofa^omaes magov^acile co«tetfi- 
ne , nec tatnen nr)rcui , fe4 fe- nat, & aileorum veneficnobrur' 
«iuiai ^ntermoriui. defcat. Honenf.TltlihHs ^fmt^ 

Teo^urmureMuiro^^iCompteC' gab Jiuanutis. 
fo" orc nondam vocem -emittit. yfip. L^thenj ^tierat t>acisJ*LP- 

7tfi;0r* *<</Nfi^*.] NuUaiti ad- «he fingitur anuus apudiBferoi» 
huc voccmedebafT<(»/Mn^^] ' cujas aquxpota rcrum ob&nio- 
Adinterrogauvcocficgiuonvkro . neminducit: 
fecutura 8c li bcra. 770. Trf^dm ,varefqu9^8cc^9\tM- 

76i,Nam.'yi(ra locutum,&e.'Jla bades bc Deorum' vaCes cofifid*» 
xtermtm prarftabote liberumfi ' non reddunt oraculb diladdiafird 
modo vera referas,ne.qui« tc mt- ambagibus fais,du1>tds -JSFtovccriDi 
M^iayitAurreuocetvi tuam^ aiuUcom/dtumcum.iforrW^ . 

72lJors.l. 



Crvitis BtLti L^B.vr. 507 

Sors ohfcHr^ tenet , certm difiedit , ab vmlrk. 
Q^fyuis^verA fettt, durAque or^cuU mortkr 
fortis ad'tt,ne farce^precor.da nomtna rebus, . 
Va locaidA 'uocem quamectimfatig Ujuantur* 
77 y jidd$dit ^ carmen,quo,i^utc<futd cofulityimyam* 
Scire dedit* Mttfium^fietu mandnte cadauery 
Trifiia non equtdent^Parcarumfiamina, dixit^. 
Rejjre^eii tacitit reuocatns al^ aggere rifa^x 
QUod tamen # cunBk mihi nofcere coniigttrvmbrk^ 
-7S0 Effera Romanos agttatJifcordia manes^ 
Jmfidque infernam ruferuntarma quietem» 
Mijfids alsffed&s yae.Tartaramafia ^ * 

Dtuerfi Itiptere duces : qusd fata pararenti 
Hi fecerefalam* trtfik felscthtis njmbris 
7B f Vultmtrat^jyidi Decsosy natumsfuey fatremquet . 
tufitatltihellis animofyfientemque CamiUum, 
SrCurios s Sjllam deteFortunaquet^ntem. 

. Defiorai- 
^yi.Strt.'] Rerponrum flue ora- 779§t}ioi tamen e cundlsj&c.} 
Ciuum obfcurum. Tnfodst > &€* Glarranus.ilefiderari hic verbui^ . 
£0rs okfcura ttnet. } oraculorum. aliquod dicituiuc 4»«;iM»,aut timt' 
refponfk incerta funt & ambigua. Xcquld. 
Kecromaatia vf ra & certa refcrt '^ho.Effh^ Jtomattotj^c.^Ciul' 
de tripode vlde gji^ ad ^rjtriup. lis huius belli ftiror ad R.omana« 
772. OmcultL mmfs.1 Maaes ci|mvmbrasdeuenit.quarum'aliaj 
cenruItos,aecromanti«m. felicesex Elyfio puuas iatertur- 

77|. Foriis dtUt.l Fortts &.la- bata quieto : alias impias ex imb 
trepldus ex. mprtuis' oracula pe- T^rtar^ cuRtis cat/enis fugientel» 
ticN0t^«nv^in^«f.]t>reoorneve- Bljrfiiun capeflentes noul» fcele- 
rearis v^ prioloqui. Da uomin^ ftis cedcntes. inf. 7^0. aduerti te- 
rchm.ytiitt uta oomloaiim^, hoc ftari quld &ta.parent^ . 
lo€o,voce clara. 78^^ Diuerfi.} ' Bx diuerfis cm!- 

77 S'*Addidit & cMfmen.JEt allo gtaQves lucis. 
carmineprrparauitvmbram,prf- ' 786. Lufirales htUis smimat.'} 
ICtitque ilU fiicultatem fdeodi Bypiat9tiaayeorum.fcil.quifepro 
q^cconoiieinterrogarentiir. exercituumfalute d^uouerantiA 

'776.Mat/umJletHj&c.} vmbrft belli» contra sanuutes,r.2.i(rf.} 0«. 
&Bcr7misefftt6sreipondit. OumilMmjtVb.z.tt^^^* 

777'Trifii'ii non equtdemt &c.1 787'G«nfti. JCurlum Dentatun^ 
Non datnm «ft mthi nouar vm^ hominem ^continentifl*. paupe- 
hrm nec dum Stjrgem tranfueft^, rem,fed auro Samnitun: incorrii- 
plnne fcire quid parent fata:quod ptum/]ul Pyrrhum Italta expuljt 
'vero ex olits -vmpris wnfi^ licuic> d e Lucanis 9c Sabinis triupliauit 
pfi}4|IO)t Ll^i(^l69. SjUMt dtte Fortuna^ 



^o8 M, AnnjB t LvcAN f 

PiflorMt Libjcis per$turdm Sc$f$o terrk 
tnfaufiam foMen^ ma$or Carthag$ins hoftisy 

jpo Honfermturi mtcret Catofata. nefotis, 
Soli$m te ConfiU def$df$s fr$tne tjrannk 
Brute f$as snter gaudentem ulsUmtss 'vsrskrsss^ 
^hruftis Cat$l$na m$naxifra3lfpiecate9s$s 
Ex$dtaty Mar$ique tr$sces% n$sdit^ Cetheri» 

79 S f^idi ego Utasttes pofularusnomina Drs^s $ 
. Legihssi immodicosy aufoft^ue ingentia Cnstchosm. 
Stemis chahh$m nodis , ^jT carcere ditis 
Confiri3a ftausere masssss : c^ssnfofs^ise fmssm 
Vofcit t$srhanocens* regni f^iffor in&ti^ 

Palletstes 

qutrtntem.'^ t)e quo vide libruin Relp. ruinam moIttBS. notus ytl 

3.iK*i}9.fir «ieincep9,qiii cum vbl- paeris l Salttftio.C«mii5.3Qjatbu 

214« voituiiii vfus fttjffetiecunda, viuaus erat in Tamto. 
! Felicem cognominauit, fiUum 794.Af4rM^M« rriuwi.]C.MarittS 
. ^aiiftum.vt lib.2,irf.2ai.culus u- libro 2.iH'.69.& deinceps;Cttiii fra* 
men vmbra de fortunx intquitate tre M.& filio NMii<^.3Stlims It. 
flueritur ob ^anes patrictas ^ tf/i hHmero ex*rru$ gtneilt mmr^ 
Cxfare opprefias,in qutbus Sc fi- efc.NudiqMt.'} Lib.».-jK.$4J • C«- 
tius fuus f aoftus cum fuis inter. th*ii. ] Catilinarise coniiurationis 
ceptus pei4it,orta inter cxercxtus focij. 

ilifrenfione. ^^^.PoPulMrianominuDruJm.'} 

.78^» Scfpio territ i &c 5 Scipio Litt.Dnirus trib. pl. populi & fo- 
Aemliianus vel Amcanus depto- dorum fauorem emeritorus k- 
Tat L. Scipiooem Pompei) foce- gem Agrariam & £rumenitartaA 
Tum periturum io Africa » quam perferre conatus eft» 9c Socios ad 
ipfedebelLaueratfupraij^f.iii. fpem ciuitatis erexit dood fos 

78P. Mdicr OtrebAiinU hofl-n , poftea occifus. 
&C.1 Cato Maior pfui ficis ex 796, •jiufifqus ingfnti^ Gra^' 
Africa adue^kis 8c in fenatu dela- cfo^.]Tfb.& C.Graccnl fr«Trib.pl. 
cls , ontni fuc de quacunque re feditionibus vexarunt Heinp.pro- 
CententiaE adiecit : Videnjtbi & mulgatis legibus Ajr^^ , Fru- 
detendAm Cdrtha^inem ) mGcret mentaria,ludiciaria, - 
j&ita Catonis Min(«ris, qui ne do- ^gj.^/^temis chaljfhum nodii.l 
minatum Cafaris videret , fibi Ferreis vincuiis in Tartaro cocf- 
mortem coaCciuit vticor lib. a. citiGraccbt 8c cseteri. 
)trf. 247. & delnceps. Sc fupra ^Q^VUuferemanut.y Gcaxulati 
)^f.5 1 1 . difcordi^ 9c tumultui Reip. qu|t 

79i.Confutdeput/tt,&c-'\ L.lu- ,fimites cur«,nec ipfa in mortc le- 
Oltts Brutus regum exa^or , ^ri- cedunt:Citm^/^»e£toriMi».3D«P« 
mus cum Tarquinio CoUatino natoruminanes pouruot f!bi Elj* 
Conful fi-uitur l«ta fpe C«faris fium,vtnouls k beUo doiliadBe* 
oHm interficiendl A f «a progente als locus fit. 
M.* D.Krutis. 799.Repu fogyfcr^ &e. J Pltu 

7$i*Qmhui nwMJir.lSedltioftts t« lax^t Tartasa tib^ f , ^ rV. 



Civitis Bbli.1 LiB.vr. jojf 

f 00 Pallenfes aferh fedes^abruptdepfefaxa ^' 

-^Jperaf^ durum vsnclis adamantayfarate^ue 
Pwnam viHoru refer hacfoUtsa iecumy 
O juuenis, flacido manesy fatremquey domumque)f 
Exfe3are*jpnH , re^lf^ue tn farteferena 

•o y Pomfetoferuare locum. nec fJ,or$a farua 
Sollicttet vita : veniet qua mifceai omneis 
tiora duces, froferate mori» magnoque fuferhi 
Qmmuis efaruss animo defcemlite hujiiSi 
E-t Romanorum ntanes calcate Deorfsm. 

S I o ^uem tumulum Niliiijuem Tjbrtdis abtuat Vnda^ 
Quaritury^ ducthus tantum de funere fuffta efi^ 
Tufatum ne qutre tuum cognojcere X Parca^ 
Me reticenteidahunt : tibi certior omnia Vates 
Iffe canet Sicuits genitor Pomfeitts in artsis : 

« pawK vtvM, <ii poenas (locen- «09. RomMorum manet cal» 

tum, faxa pracrupu & obtufa af- cate Deorum.2 lul.CaBfaris Sc iiu 

Rerat ,.a<Uniailtiitas catenai re- fequentiom Imperatotnm , pes 

/*!* trn -. ^-r ^ -. ^ • ., '&m^'<»ni ui Martio campo Gk. 

. «o^72^m.3C«ari&fuisU. lcontfuneretelatoruminnume. 
bertatisReip.oppreflbnbu,. . ^^ Deorum^cuius pompam rU 

Sps. Patr*mqui,domHmque.:i deapudHerodianumlib.4. 

Caefanams Tanara parari Pom- gio. (Xji^tumulum W/i.] Et 

peioPompejanif^trElyfium. cum tellus «qua redudatur vi* 

«04. Reimquf inparteferenM.2 aori vialfque ; de modo umea 

incampoElvfio. & loco omnis h«c eft difceptatiQ 

9oS'Necglona^arua,&c.2Hc^ vter in iittore Acgyptio pmpe 

«ue foUcicus invideas C«fan vi- Kilum ; vter tn canSo Nfartio ad 

«onviwcfttperftitismoram,brei Tiberim fil comburendus. iUud 

^cm vtique futuram;vt quiintra Pompeio, iiocCrfari conringet- 

l^drieanium Injeftrum ordi- ^Uuatvnda. ] ^Muat MsTp. 

Aem redigetur , & ipfe cacfus ad reft!us Grw. 

vosdefwndet. 8ii.hucibmtanttim,&c.3 D9 

«07, Nora ducet.2 FataUj : qua ea re folum qu«ftio eft , vterdr- 

aceTrimemtfcr fe condigenic»- caNiia,hocrft,vter inAegyptos 

fanani Sc^omp. Prcp^rate mort, ruifum vter circa Tybrim Roms 

fSrc.-^Vos igitur libentes fatis ob- exhaUbit animam.^orrwi/: 

uiam ite , qm , vtcun^ue nugni « i ,. tu.} Sexte. 

f unens pompa dcftituti fueritis ; g, , , 7-,^ certtor •mnia Vatet.2 

yud mferostame calcabuis vm- vmbra patris tui in fomm^s tibi 

i>ras vnftrlces, vos patriac liberta. apparens in Sicilia oftendet tibi 

ti» propugnatores In Elyfio beati tua hu.venturdqi Ma,Et quo 

fub pedibus videbitisiUos patri« quemque modo figidfqi ferdrqi 

oppre/fores la i«o Tartaro cru- laborr,ExfedietWi<^io^iotx\tiT 

^**^**** Hi^Poftim in aruu.yjrit Ms.P. 

quod 



'JIO M. ANNiifl XrCANl 

9ts Jlttquoqtte incertMt^qHi te v^cettvnde refeUnt^ 
Q^M fuheat vitare flag^yqujtfidera mmdu 
Euro^am tntfirhLtbjdm^e yjijtamque timete^ 
' Oifirihulrtumulos 'veftru fottuna trtuntfhis. 
O mtferanda domut i^eto nihil orhe midehis 

>%i,oTtttiut Emathia. Sicfofiqnamfataferegifi 
Stat vultn mdfins tacito^ortimtme refojcitm 
CarminihMomagicis ofur^therhifiuefcadauer 
' ytcadat, ^ netfueuntanimamfihi redderefietM 
Confumto iam inrefismel^ Tumrohore mutto 

%t^' Extruit ilta rogum i venit defun&us ad ignes : 
i/iccenft juuenem fo^tumfirue tinquit Erichtba^ 
Tandemfaffa mori. Sextoque ad cafirafaremtM 
It comes : gf cttto tucis ducente cotorem^ 
Dumferrent tutos intra tentoria frrefiitt ^ 

1 3 Ittffa tencre diem deitfat noxfrAJtitit vmhrsu, 

"NLAn 

fUo^UtAum ptito,Vni»t habebtt ^i9.Tott mhilwh ^tl^cOB Tke^ 

Mi>K.h..Groti$M, Cdica cntm cbde elapii omnet. 
tt7,Europ4m mi/eri,Lihyamque, 820. Pats. 1 Euentum belU, 9t 

^c."} Nuila orbis part erit vol>is Vom^lomitrfnM, Ptre^lt. 2Mw- 

-cuta : nuUa veftra ciade 8e ruioa tuus ifte in-vitamreuocatiis. 
'vacabit. Pater cadet circa Libyam -tt i.Jdmtm^ rffofdt,} Km* 

inlitoreAlexandrino:fiIij^Coe. fus mori petit. 
Ius,in Europa,ad Mundam ia HiT- 8a 2 .Carminibm maiidSf f^e. ] 

v{>aaia,^ Cxure vi^s, Sextus, in Reddendus iam murtT op« Teoe* 

Alia , interceptus ad Antonianis ficK , ciiitts atte euocatuf hum. 

militibus interibit jta funera t«- fiiAtdque^uns rui^aeque enimi« 

llra diuidentur in tres orbis par- iam femel deCuaftum Purcx is 

' tes ) patre Pompeio triuropliatas. habaeruot* 
Pomptiosiuuenesy^fiaatque Eu* 824. Rohere muleo , 8tc 1 B 

ropat/edipfumTerrate^Cihyes: ligao pjrram ftruit , iuQencm- 

fi tamen vUa tegit. <Xi*od mirum que vit2 modo reftitHtum com- 

totofi jfargttur orbe fiacereVn^ JMirit. 

nonffOtorattantarutnaloco.M^ue. ■9t3.X)oih luds ducent* coU-. 

tial, epift. ?. Ilb. i. Etquafi non Wfi.]lUucefcentem}am Auratwa 

fojfet tot teUut ferre fepulihrai Eridithocarminibusfutsiulilbuic 

Diuifit ctneres. Pecron.-Arbit.de taniauitque , donec Scxtos cum 

S^ompeio^Cra/lQ^Cxfarc. .fuis lafiaftra rcdilifet. 




M, A N N^ 1 L V C A N J 

CIVILIS BELLI, 

P H A R S^^A L l JE^ 

VI B E R SEPTIMVS. 

. iA.Jt G V M E NTV M' 

SEpcimas vc Magni naiiauit romnia> ptorac^ 
Fata ducis,mQJC tuiba omnis (ibi praeliajtorclc : 
;Ccnfcc idcm cupidus facundo Tullius orc: 
Dux dac td inuicus : fcribjc tum dira pocta 
Prodigia,inftrcidasadcsi1Fa!dttraducumquc 
y crba iuis ajiimos,.'& praelia gcl>a,fug^mquc : , 
iauchicuropofthxciACcfacuiflimc C£rar> 
Damnans Pharfali oomplccosfanguinc campos. 

Egnidr^ocetmOiquamlex Atemarvocabatf 
Luiifficus Tiftan rmn^uam magitsMthi ra cpntr^ 
__ Eiit equoSi currumquefolorttptenttretorjiti 
Dejectufiue pati iJoluitjaptA^hjs liAotes 

Luc/s: 




lEptiar,8c€:i Pu^fttm 
j PnaifiilicS Po^ta. lUr. 
I carufos, tnitium ducit 
" ^ CbrcKiofrsit>bia,boc 
^ft ab exoocus '4iel defcriptia- 
^e,» q\to prclium inituvi eranr. 
.Honenfitu. Srgniof Oceano. 2 
;Tardiorquam 2Cfroa<inocusle- 
ge crat permtirum , vSol ejcJEoo 
,smri ^ videbacur «ijra : vultu 
fncefttor c^uaiu alhis contca pri- 
JKU oiocorw curftun niti , ^uafl 



3ti orCKm retietci 3k rapid«.con. 
trarii:^ucCus vertigine viAus.lib. 

i. LM^ificiu Titan.^ ] Sol,;iaue 
dies ille fatalts ,.qui exercicibt» 
Rumanis iudum .& calaniiitateiii 
atlatttru&erac. 

j. /?«rar/ff.]Cantrikmundtmi,Jk 
quocamen ab orcu In occaCum 
raptus fuivHonenf. 

4-L>efe£fuJjque fm.volHii.yxzxi' 
^uam ficlipfin palTurus deficere 



jfX M,ANNiCl LVCANI 

$ei ne Thejfalico fmrm ItKcret $m erhe. 

jit mexfeifcm Magme f*trs ylt$ma vitA 
Sellfcitos vama deceftt smtm^me fimmes. 
Nmm Pomfe$am$ 'vifmi fihtjede theatri 

t o Inmumeram effigtem Romamd, eermere fieUt» 
^ttoilif^e/mmmlatitadfider^momtem 
FbcHmst ^ fiamfm cmmeas certare fimamtfiem 
Hmaiit erat fofmiifaciesi ciameort^me famemit* 
Oltm cmmjmmemisyfrimitimeatate trimmfifi 

l^ Pofi dfimutatgemtesi ^mae torrems amohit Airffi^ 
Et €^macmm^me fmgax Serterims imefmiit armm% 
Ve^ere facatot fmra vemerahiiif Aqme 
i?mim cmrrme ormamte togaffiamdemte Semafu^ 

Sedtt 
fronte contfaAorimi , redeflxet. 



^A U^onrecoepit. KsptsqueU' 
'^es."} mteni^cuenimliuiaela- 



b^rat S«l>ac lux nobis aufertnr. 
y. %Anriucit'nube$» ] Aliud fi« 



vtde Lipf*de Amphith.T|. ft Ba- 
Iing.de Chrco cap.j^. CertMrtfh' 
mmteu.^Ctrtteam applaadere. 
f niim , cur Sol homierit Tidefe ij. QjuUis eraepofulifmeies. ] 
xnftantem dzdcm^Hertenf.PdbU" Q.uali Ictitia plattfaque except» 
4a/iummu.^Lib.t.Hr€.j^Mf, fuerat olim ez HiTpaata leoer- 

e.NeTheffixlicepurHs/i^.lttt f us , & de^Sertorio triumphans 
•puris confpicttus radiis pagn* ante legitimam attatem pccmiii 
Theflralicat intereflct. 
7. Ntfx.jPompeius per qutetem 



fibi vifus eft theatrum k fe ex- 
truftam ingredi,appUudente po- 
pttlo 8l mult^ omare fpoUis 



fenatus. 

14. /«M«itKr.]Anaos a4.natitt, 

nas.libro 4. i/f.*h 
i6.<lgseumque, &cllikt.if. 



templttra Venerts viarids. Q^o 749. Fugux Sertorim.\ £x«l ft 
infomnio partim confirmatus ett, fugttluut ex vrbe 8c It^a in HlT* 
partim territus > metuens ne C«- pantas , quas ad arina condtamt. 
£u-t,qtti ad Venerem gentts Cuum Profcriptus ergo in vlteriore Ui^ 
referebat , gtoriam ipfe adferrec. pania bellum iagens exdtaoit* 
Plutarch.& Appian.(l^ Florus.F#- " 
iicit MagHO. ] Namque exinde 
profpera Pomaeij fonuna defice- 
re ruere &fubhp/u referri coepit. 

9. PompeitirUy firc.] A Pompek> 
cxtrudi ad formam illius quod 
in Mttjlene vlderat.fed augiiftio» 
ris & capacioris. Tacit. lib. 14. & 
Plialib.7.cap. }.&ltb.}tf.cap. if . 

1«. Cuneos certaretiicc.JSpe€U' 
tores , in ordinibus graduum ad 
formam cmei in anguftum k 



'Hertenf. 

17. VeffeiTA pkeato.'] RH)^taiik 
ad Occidentem (ita. Pacns vem- 
rMif y icc.'} Non minos coofjpi- 
cuus clamsve toga candida ft 
pura, qaaetlam dum nouos peae 
tjro & pritnas iuuentutis metas 
ingrefllis indiwfaatur r quam viCtk 
illa & palmata qoa trii>m|«imc 
confules. 

iS.PUudente Senmtu.'i^EmpkU' 
riV#.Sea»tit (€it.^itm|'lwfli fawtiil- 



CiviLis Bblh LiBiVIT. 

Stdit adhuc RomMms eques. Scnjinc hpnot um 
» o ^nxfu 'venturss ad temfora litt^ refuui : 
Ssuefer ambages folitAs contrariawps 
Vatscsnata quses^magns tuUt emsna flanitKs ; 
Sewveisto fatrsas vitra tsbs cernere/ei.sy 
Ssc Romamfortumadedst, Ne rumfste fomnos^- 
X 5 CaflrorumiJsgiles^uUadtstba verberet aures. 
Craftsna dira qusesi £f smagsne mtt^adsuma 
Vvsdsciue funefias acses feret^ vndsque bellum* 
Vnde fares jomnosfofuls^noitemeiue beatam ? 
OfelsKyfite velfic tua Roma vsderet. 
30 DonaJJent vtsnam Sufersyfatrssuisse^ tsbt^ue 
Vnumy Magne > dsemi^uofats certus vter^ue 
£xtremum tants fruihtm caferetis amorss, 
Tu veltst Aufoniavadss morstssrus in vrbe : 
liia rati femfer de tefhs cmfcia vcti 



Vi 



«cntf atque appbudente juaent 
Pompejo equlti,aec dum ordiats 
senacorii. 

i^ Eanes Rommus.1 Nondum 
^enatoni or^inis ; quo4 nemint 
Bintea contigerat ,Tt eques R.oin. 
juuenis xxj V^aonos natus , ante 
legitimain ietate«i DermtflTu to- 
xittsSenatus triunipharet. fion, 
^eHfat* 6ofWMm,&c.]Seu(iaquit 
Tpo^ta romoii butus cauf&m aa- 
.qitoasj men« tvrum Istarum 
«di4e0e finem rata , per quietem 
x^ecurrit ad folatiu prcfentiu ma- 
Jasum ex memorta praeteritarum. 

a E. Situfn Mmhatesy &c. Ssu 
.i^fetitn patriM , 8tc.sU Romkmt 
j Skcl Siue« quod non raro fit , vt 
-Conuiia repmentent coatnurinm. 
.^ liic PAmpejo obUtus e(l plau- 
.fuspra plandu;iiue,cum nonda- 
.Yecur Pompejo exinde R.oroam 
, ▼idere,volttit fortuna eam ab Ulo 
.cerni ; per qttietem &fomnii 
iiti.igtnem. 

aa.OwNJM.] Ptzren: iones mag. 
ftomm malorum. Hort. 

24. Mr rum^ite /omms , &c.] 
Apoftropbe pathctica ad ftatio- 



narios caftrorum TigUeSj Tt cum 
nientio excubias agant , neque 
buccin» vigilias dilitaguentis ib- 
liitu Pompeio fomnutn ik fom- 
nium interrumpant : cum craftio» 
diesabuJe calamitat& fit allatui». 

xS. Va(U pAres fomnos Populi.} 
O vtinam populo Roni. timiijjs 
fomnus & nox tam beata con« 
tin^ret,qu« te vicisiim adfpice- 
ret ille talemjqualis tibi vifus es 
per inlomaiomi Cronm,vel,yadc 
tibi alitts efttfmodi tom.ius ima- 
gioem populi refereas conciUe- 
tur,tclki vtique,(i te vel ita fom- 
niantem Roma videret f 

jo. Donajfeiu , &c.] O abunde 
fclicem vtrumque, (1 tic Pompefo 
& Romx» quamuis claais Cux fu. 
.turaecertis,vniusdiet moramin- 
duiaifent Dii > <|ua fupremis inu, 
tuiamoris officiis extreuijs ofcu- 
lis 8c falutatione fruerentur. 

i$.Tuvelutu4ufomAy&c.1 Tu 
ptoficiiceris in beilum fiducia v2. 
^•orix plen^s , & quafi 6 prxUo 
Ronum reucrlurus ^ in vrbe 
moriturus. 

14. lU^ rati fimpcr,8cc}Komi 
Q 



514 M. AwM^r tvcAirf 

j j Hocfcelus haud^vnquamfittfshArere futaulfr 
Stcje dileitt tumulum quoque ferdere Magnim 
Te f^ifloflejfet lu^u^ juuenifqueyfe?kexque$ 
JntUffufque fuer : lacerajfet crtntfoluto 
Veitorafemineum% ceu hruti fuHefe^^vulgtii. 
Ao Nthtc quoque tela licet faueant vidoris iniquif 
Kftntiet iffe licet C^far tua funera , flihunt : 
Sed dum turdferent , dum iaurea ferta Tonanti* 
O miferii quorum gemitua edire doloremy 
^ui te hort fteno fariter flahxere theatrOm 
4 r Vtcer^t afira\uhar% cum inifto murmureturb^ 
CaflrGrumfremuityfatifque trahentihus orhent, 
Signa fetit fugnd» n^ifirt fars maxima vulgi 

iWwr 

viaoriis tindtm lam fiduciam cepta de te dolorem profiteri ft 

coateperat. neqac emm putauit peri^qui datur : fed illum alta 

taiu crudele fatum tibi impende- mente fupprim^re , coocoquere, 

TC tt prxlio viAus fujeres , v« & gemitu taatum teltari.Nonnul- 

'Wibi quam in patria caderes, fpo^ H leg.o/i*r#;verum n^fre,ho€ eft. 

liareturque ipfatuo bufto & tu-« ftippreff;rre,concoxere. Thurdfe- 

^ulo rem,&£.'] id quod in publico ln- 

j y. F4w.]Tran$fert calamitatfs &u & I«ittt ob viAonam partai» 

caufl*am in fata,quibns itavifuOT fieri folebat./i/orr. 

•fuit • vt ita mifere poft hanc vni 45- Viccrat ajhs tuhar. ] Sol 

idue.fani pngnam , tantus vir , oriens obfcurauerat »ftra. Cum 

T>v acep? Reipubl.exftingueretur. mifio murmure tHrh»^.2^om^ 

H 'ent peiiw pugnac periculaBrfomiid*- 

17 Te mijfopjfh iu^u.l Quod bat,ftatuebatque tempore * iuo- 

fi ttbi contigiifet f n patrla mori ; pia attcrere * debeUare homiDes 

nuam folenni omniy tjrdiais , armis inuidtos.Neque tamen diii- 

fe)cus,«tatis,ludhi & pompa fune- tius licebat illi per fuorum 8c fo- 

\ bri clatus fuiffes. tiorum praecipitamiam tam faln- 

) • z9 Iniufjarque puer,lSt3\.con. tar? frui confilio. Milites octuro, 

iicit'leg. iniiUime futr. ' (oc\'i moram , principcs ambttum 

^g. Brunfunerc. ] r. Brutum ducis increpabant.Sic praccfpiwn; 

' Itberatorem vrbis . exiftorem rib»fati9,praliof«miptaeftTbeC 

Tarouinij ma,tron2 feom: defun- fafij,af TrbiJvwr|>wi>,*genem hii- 

rtan- luxerunt per'annum, vt pi- 'maw fata comifta fiint.Pl.&f ter. 

rentimik violitae pndidtijr ytrt- • ^&Fremuit. ]picitturbam ra- 

-A'^lrl 'ftrenfcmfrcmBiflfe,pugn^ucfig- 



mmc 1 

tik^^arviftorix gratufatione. ' 47. %»<i >w>>«^*.} Signum 

■ ^i.Seci 'dum thuraferent, &c.1 apud Romanos puga» comittH? 

Et wmen ha ; pare miferi, quod erat pa!udamem« purpureum fea 

iVJn tiibUcgluAu«f pUaftu €on- coccuwi fupra Pf«oria «P^»»^ 



Ciyiiis Belli LiB;Vir. ^t^ 

Ko» totum 'uifur^ diemi tentoria cireum 
Jffa ducfs <juerttur^mMfftoque accenja tumultm 
I o Mortts v$ciM proferanteis admouet horas. 
Dirafubit rab$es. \fua quijque^ac fuyiicafatx^ 
Vractfitare cufit i fegnisyfauidufque njocatury 
^c nimium fatiens foceri Pompeius, f^ orhif 
Indulgens regnOi qui totpmul vndiquegentej 

5 S luris haherefui 'oellety facemque timeret, 

Necnon fi^ regesy fofulique queruntur Eoi 
BeUa trahi yfatridque frocul tellure teneri. 
Hoc flacety 6 Suferiy cum 'vohis vertere cunita ^ 
Profojitumy ncfiris errorihus addere crimen, 

60 Cladtbsis irruimfftynocitssrdque fofcimsts arma % 
In Poj^dfeianis votum efi Pharfalia cafiris. 
Cun^rum voces Romani maximsse au^or 
Tullisss eloquiji cuiusfub iure^ togdque s 

Vactficas ftMSS9 tremuit Catilinafecuresy ^ 

£ J PertuHtyiratsss bellis , cum rojtraforumqss^ 
Oftarety fajfus tam longafilentia miles, 
AddiditinuMiddrobssrfacundtdcauft. 

^^.Non twwnviCurH diem^^VX' 6i» In Pompeianu votum eSf 

terituraante nodkem. Phdr/hlia ca^ris.'] Dtmicatto de 

50. Mortis vicin^. ] Ratgernas rerum fumma in campis Pharfa» 

leg,h,MoruvicinA.\\b.i. VSiUleCt' lids Ik Pompeiaais expeticur v«> 

^ap.i2.v4^mi)Mfff.]AcceIerat. tis ardentifsimis. 

yj.5ofm foOT/>tf/«5.]C«faris,£p 6t , Can^orum vocn Romant\ 

wbis induigens regno. ] Argueba- &c. J 'Onuiium nomine Pompe^ 

tur fegnis & ^ digmtate adam. /um allocutus eft Cicero , don» 

bitionem declinans bellum pro- qaodam(Tt a^i^^intilianus^pro' 

Crahere,quo diutius cum imperio uideatise genitusjin quo totas vi- 

cfltet Oc tantis tamque illuftribus res fuas eloQuentta experiretur^ 

•imperaret viris. Appellabatur qui Conful nefarios Catilinx 

%AgAmemnonyPex r«^tfm,&cplut. Rempub. euertere aggrefsi cona- 

6 App. tus, prudentia aduertit , condllo 
yy.P4f*»i^«eww«r<?r.]Nepace fupprefstt,autoritateextinxit. 

confe^a iaiperium depoaere co- 6j. lure.to^dqu^.l Scholiaftes 

-geretitr. tuuenalis ci(at hoc,legUque fure 

y8. HoepUcet, oSuperii&c. ] togato. 

Conqueftio i>oct« expoltulantis, {Jj. Iratut bellis. ] Intquo fe- 

.cur ita Diis vifum fit vt eos^quos rens animo coadones fuas 8c fo- 

«rrore coecos in permclem miiluri renfes cAufas deftineri liler^que 

l»iu,etiam dadis fux authorcs ar- inter bella. 

juiveliAt. 6j^, ^ddidit inu^idis robnr.l^ 



-^3 r^ • M. Akn-* I tvc AN i 

Hocfr^ tot meritssfdwn ttyMa^ne.frecatMfw 
ytk Je Fortuna vehsfrocerefc^ue tuorutn 
70 CMflrorum.regefque tu'$ cumfufflice mundo 
Jffup^vtnctfccerumfMOirerog^mtos. 
Humant generis tamlongo temfore hellum 
Cafar erlt ? mcrttlo , Fomfeium n/incere lenti, 
GentshMSy indsgnum efi , a tranfcurrente fuhaais. 
75 q£o tthiferuor ahit ? aut eptofiiuaa f^^tt ? 
DeSuferts ingrate times f caufdm^ue Senatus 
CredereDusduhitat ? iffafuajtgnareucUcnt^ 
Trofilientque acics. fudeat vidtffe cooBumn 
Si duce te iuffoy ftnohis hella geruntury 
ihStt mris quocunque vclint concttrrere camfo, 
QuUmunditgladtos a fanguine Cxfaris arces} 
pitrantte/amanus: vixfigna morantta juifyuam 
JExfe^at : frofera^ ne te tua cUpca linquant. 
Scire Senattts auet^ milcs tc^ Magne->fe<fuatur 



Art 



K^^TuI Ucundta rVididit Cice. legittmo.5i iuct te ujo.l Si tibi 

i^Hcpro tot merir«.d^c. ]For. fi te Scnatus publicx caufx & beU 

ff.nXv Jnmtat vt veli» pri- li ducem creauit ; wnnittc lUI 

f^^fuJlXS^^ hoc iurs vt fuo arbVrio,vbircs 

■ ' T JFHfi 1 Ad genua tua pro- tempus, locus poftu!ani,pr3elium 

ft ati more fupplicum. f/orr*w/: eonferat. 

in^lrerofAmlt' 1 Fada tautum Zo.Sitturu ^tioiunque W/«M 
JZ^r l»no Wim.vt WbentWLoqui- 

^V-^^HurnAni ieneru0c ] Ab ia- tur autem Cicero,non ex fua tan, 
dlJn "qua^^ diit, tam dlu CxCar wm , fed & ex Senatus perfooa. 
K,.maiias "eutes beHis iftfeftabit, Qrotim, .. , ,. 

. I rmwm r.t futuras UH fiais ^x.^ii mundi iUdios.-\vion 
l M ^ HTrt!J«/: dimawT^rcw .^ (fcl Ne militet 

.Mertto ^c. ] Gin-es oMm r.0.1 imperium tuum morati, ne- 
\ rJ ( iim na cVcrra e 8: qu.%fi in quc te cunftabundum expcaantes 
tranfarfideuiaa:,exdemqaefub reuulfis ^}f ^^J^j^^^^^ l^^V^ 
te iam milUanes qiieruntur , ne- xcl, ne te deTerant^atqtiv ite de- 
nu-. \A hiiurla.tlbiiianc ramdiu fn fictan»'. 

rum->?o.»en'*anbenignitatcmtot abfolute tibi arro^es , tanquam 

pr*»iU vlaor expertus es. . fub te Senatus mi!itet:an cquam 

79 5i iMt fe/H^».]Noa iubeo- poteftatcmScnaiui impcrtias. 



CiviLis Bbili LiB.Vir. 3«7 

%f ^HC9meS' JngenmitReBoryfenfitqucVeorfm 

Bjfe dolosy ^fatnfud. comtrarhmtmti. 
St fdxcet hdCiisuiMftycmnBisyfinulite Mdgmp% 
IQ^n duce temfus egetymt 'lAtrafatm moTMlfOr* 
InnelnatfopfdosvnaFortffnamimai 

50 Sttjtse hominttm m tgna iux ifla ncuifiitmaparti. 
Tefior Roma tamen Mjigaum, quo cmtedaferirentv 
^cceftfie diem fotuittihi^vulmerenmlio^ 
Stare Uhor helli : fotuitfiae cadeftAaBmmt 
Caftiuum jue ducem niiolata trade^e Paci» 

93 Sj^tsfuror, i cactyfcelerum ? Ciuiiia^teila 
Ge/^urit metuttntine non cMtmfimguitievincan^* 
^hfiuJtmus terrat > exclufimus £f»ore toto, 
^d framatttrat fegetttm jeiuna rafihat 
jifffnina coinpulimus$ n/otumque effectmus ho^lss 

1 00 K/ maiietfierni giadtis , morteftpte fuorum 
Termifcere meis, Mii fars magma feraSta tfi 

Hif, 
Mf.Rtffor.'} Pompejits. Demtm 

•ffs dolos,lkc.'] Et animo quafi ca. 

lamiutempcxCigtente timuit, nd 

fwoic & odU acaoie dinimt.ty 
. indtata multitudo, ipfum aduer- 

Ciu inftitutum, rationes^ & confi- 

lia ad bellum traheret. 
i7,Sip'.aceth^tc,in]mtt &C.] Si 

eo Tentum (it imprudemix & ve^ 

cordic , vt obfequio m?o ooam 

Imperio 6c duAu Senatus vti ma- 

lit : per me non ftal>it,quo mirttts 

Ohl »ta fuaaccerCant. 
|p, Inuoiuat. f0ptU9s. } B^trope, 
91' Ttfior RenM. ] ^foflrefhe. 



Cc(ar:m rapt um in noftrli pote* 
ftatem rcdigere,ac. tradere in pri- 
ftinam pacem , quam ipfe prior 
\\QUxik.UQretnP 

9^'Citu lA yeU<k.1 Qiiod contW 
fiidlum opoituit|Vt ciulli rangut« 
ni parceremas, 

97,*AbflMiMm /■^jfrfj.jHoftem . 
vi^um fugaaimis. ExclHpmm 
4fjuor* toto. 3 Maria late tentfnt 
ooftrz dades, faoftenauibus de» 
ftituto. 

9«. ^d prsmaturas»&c. "i Rel 
6nimentanx inops tioftis, fegetea 
vix dum maturas raplt. 

99' Votumqueijftfdmm hofli. > 
lo ncceGitacem pugnse 8c tllam 
derperationemrede|tinus, vtfer- 
ro quam fame emon maliiif, mo-< 
do non moriantur inulti. 
i9i.BeUipars magHa^&cmuttos 



Matnum , Qtu cun^a Perirenti ]' 
Me ratalem bunc pr»li) diemnon 
\ mente mea inftitatfte , non ap- 
probalTc ; M ab aliis mihi ob- 
trurum atque imperatum tu- 
Itflir. ^ ^ 

9i' Potuietibi vulnere nuUo: ] inru^nmai&c^forttSimmiUe efl^ 
Potitit ftneCkiigoine CcCar debeU ^c-.JBoaam jim belli buius par< 
lari, tefipore & rerum inopia ad tem tranfadkam videtls ; vbl vel 
de(btionem & pads conditiones tirones noftri pugnom depoTcant. 
ipipaUtis. fed vidcant , ne per temeritAtem^ 

$i.CaPtiHHmi*^ dncm, &i,} potiui Si iofolemiam iiiip^iriU 

O I 



His^hms iffeBum eft,nepupiam ur6 fauei^i \ 
S'$ modo v'$rtut$sfi$mulisi $r^$$e calore 
Signa fetttnt. mtUtos in fumma fertcula mifit 

105 Venturi timor iffe mali. fortifitmus tlte efiy 
j^i fromftus metuenda fati.fi comminus $nft&nf, 
£t dJ^ferre fotefi* fiacet hdc tam frofirera rerum 
Tradere Fortsfns ? gladio ferm'$itere mtfndi 
Difcrimen ? fugnart ducem,q$$dm 'v'$ncere^alunt. 

1 1 o Res mihi Rcmanas dederat Fortuna regendas i 
^ccife maioresy ^ cslco in Marte tuere* 
Pomfeij nec crimen erityuec gUria hettssm» 
yiftcis afud Suferos votis me Cafar inifuis: 
rugnatur*f$santum fielerumytfuatttutn^e maiorum 

\%^ Jn fofulos lux ifiaferet \ ^sMt regnajacehunt i 

SangutneRomano ^uam turhtdus ibit Enifeus i 

Trima njeitm cafut hocfunefii lancea helli^ 

Sifine tmmento rerum yfartlfque ruina 

Cafurut^ 
rcrum :ifque recenti vi^rta ni-. ft pradefitiaa geri telis, ipfa ^ 
7V.15 e lati hoc fuciant, qusra con- ras. 
fii;to.& e)c vera fortitudinejquflt xi». P^mf^^tuc trimen erir. T 

*\An\ in advuiTtlis deciMiandirue ce»ta beUi non ex aniino meo 

Kriculis , hofli itaque indulgea- fuicepti,nec laudi vi^oria, fi qu« 

fnus fucani fterft.tifiiifque potius eueniat. 

aarcam Fugienti pontcm , quam ly. Vitum afud Su^oSi&cJ 

«umdffperaruciilaceflamus.MuI. FacUiorcs expertus es deos za 

f os timor in extremum pericu- exaudienda voca tua bCdtCzr im- 

lum ex ddfperatione rapult. M»- qu» , vt qui fanguine ciuiU rem 

$U itaque fortes nos prarftabi- oifcerni cnpis ; quam mea , qui 

mus hol^em inftimtem diiFeren- cundando rem reftituere dtra 

46 , quam 6 prorapte 8c cum fi- crtiorem voluerim. Impetrafti 

dttcia formidabUia aggreffi ma- pugnam. 

Bum confrramus. ii5«giJ«' ^S»^>&'^ 3 ^o^ re». 

tc7. Hac tam proJperA ^&c.^ti ges in frruitutem rediget , fi viiK 

profperas adeo certas exponere cat,Cicfar? 

«leac fbrtun* ? * 1 1^. EnipfHt. "} Thef&Ii^ flmi. 

10». GUdio perrmteere , &c.'\ lib.tf.ilf.l?!» 

Cruento Marti,cniu$ alea anceps. 117. Primtt velim atput. ^ 

iio.P.esmihiRomanatt&c.'} Vtinam ego pttmus h\ betto 

Apoftropbe ad Fottunam. cadam , modo id fiat fine par- 

iii.Maiorej.'] Auaibres faftas tium mearum datnno &calami- 

attfptciisconfiliif<jue raeis.Efc*- tate. 

co in Marre tuere.l^x tu , fi rem iiZ.Sine inoj»>tfM/^o.]Motu,n(iutar- 

l>eUo lenierarto coatra couftlia. tioTii6,vs\<a\MiuKitS§tSuifit, - 



CiV;iLi« Belli Lib. Vir. 3^^ 

Cafufinn ejl^feriat : ne(jM enim vi^oria Magna 
l^toJL^tiw^aut pvpulis ins^$jii^mjaac cladepera^a^ 
^ttthodiePpmfeiftseritmiferabilenomen, ^ j^ 
Omne malum njiiHye^t^odfoxsferet njltimarerum^ 
Omne nef^ 'viBoris erit^Sicfatur»^ arma . -^^, » 
VermjjtX^it^pfults ifran^ffiue furentihus ira 
X i y Laxat: ^ vt vJ^uj violento nauita Coro ^ 
p^atregsn^en 'lientis ^ij^nauumque arte relt^a , 
Puppii onus.tr ahitur* trepido confufa tumulm » 
Cafirafremunti^mi^iaiue truces fua peSrarap^lfa^ 
JHthus incert,s^ multorum paUor m ore 
X30 Mortis ventur^eJ^ifacicfqueftmiUimafatOm, 
^dueniffe djem> quifatum rebus $n auum 
Conderet kumanis, ^ quari RQ,ma quid effety 
JUo Marte palam ^J?, fua qutfque pericuia nefcit» i ^ 
^ttonitus maiore metu, quis Itttora potiio . 
1 3 f Ohruta^quis fummis cernens in montibus SLs^uor^ 

Al^eraque 
ixp.Neqwr enm viSi-oria, ] Ne- dil'um i.idttKit. , metuens fcil. ne 
que enlhi vidoria i ciuium fan. falurem afferendo ikoIc£Iu9 e(!e% 
guine parta maiori eric mihi Ix^ in vita l'o:nftij, < 

tfciac quam ssiors. . x»y.Coro.3Corus,ventus qu*: ad- " 

i2o.%yiut PoPulis tnuifum^&c.} uerfus Aquitonem tiat ab cu.xc.r< 
Vi^or, inuidiJ carcre non i>ote- £o\^ix.\siAXoro.1Lih.:HC.t^oS, ■• 
rOjVt quJ effufo Iknguine ctuium iz6.Dae rv^imen vcntii.^ Px^r- • 
vicerini;vi<^us> vttque mtCer eroj mittit. 

caufa damoabttur ex eiien;u.infrii • izg. IfHbm imertu. 1 vario 
i/£.26o. , affeftuum & confiliorum imput- 

I3«- Omnf malum viUi.'] Vifli fu. 
calamitas recidet in fcclus & de- ijo. Mortu vcn^^Ti. f/T. ] Eit 
^ecus vidorisu nion i \ lue r u . Fiti a H M ojti , 

1 2 j .Stcfatur, &c. ] Sed audi i ^ i , ^,hetl p A.m.tJ'^^ ] Vi- 
Fiutarchnm. Illl^ iaMuit , Domi- d(nt AdcJe dicai Si piutWuiti qua 
ciuSjfcil.FauooiusyAn-anius &alij clliiMcabirtir dt mum rummi, 
hzc di£litantes « Pompeium exi^ reip.LibctEjte , dut |ie:rp€Cua inf>- 
ftimationis retinfndx ctipidums rurcKlAJntaLiioiuiieUa^ui.- tlmei: 
amicoruraque vexecundia vi&um qu if<] ue J^ (c fen u ru p^ 
coiiipulerunt,vtiopdmiscon<iIiis j jj.gj^^i ^j/f/.] Ciuitastw J*- 
omiuis j voliintates ipforum Sc bciJi m.iinittraja.n fub |ri.ilLti ijnpi-v 
/fpes fequeretur. Q^tod fane vel rium redigf udi ? 
Aauis gubernatoreixi haud xquum 11 f .Q^^t^ /!(mw/ijt^-'i OCul rnim 
«rat facere.multo minus tot gen- vavct *i.-i roti riiM'(?,cuin iridcjt 
Cium atque exercituum impera- vniuerfi fnacliinJiu Uhj;\ere tuc - 
torem>^ui tatiquam malus medl- requE:,Eifrris mari^ mIueii,<fJL (e«r 

... * Q t 



3«fe M. AiiHifr LycAKfi 

Stherscfme in terrat deje0o fde cadentemy 
Th rerumfine^y timeatphs ? «*» tfacat vihs 

* Pre fcferre metm : Vrhi , hS^tmiffiu thmetmr. 
'^gladm hafmerefdem, nkfieottbm af^ 

140 Exdrfit mucre. tuneemmis Uncedfnxo 
Erigitur : teninnt nernm meUoribns nrcnt t 
Cnrafntt leHis fhnretr^t smfiere fkpttft, 
-^fn!^ etfnes fihmdosfrMnOfAmsinedft^t fe4fMr. 
SiHcent Snferis hamini^conftrte inhresy 

» 4 f Hon niitery PMegra rahidos toliente Gsgantes^ 
Martinsikcainit Skniis incndi^renfis : 
Et rnhnitfiammis itemm Heftimia cnjfis > 
Sficnidfne extenfi Paan Pjthone recoxity 
Piaiiad Gorgoneos difindit tn agiia criines , 

»50 PMenaaleui mntdiat fnimsna CjtUffs. 
Hon tamen ahfiiHntt 'ventnros frodere cafns 



rdt 

I j^W#r gUUii^ e9tr. 1 a»»" * «•« GigaiitM apud ^^^«tn opp. 
teU , tanajam oarum icuta in Mac<doni« , qwto & ^*"^?^ 
«iiliam cxie»,ftibigoat cotibu». olim diA5 stephaimj ex Ett4oxi» 

I4e. ExArfif muar$.'} Splendutt. 
/.4in«^«/«x<^.]Cufp»s laaces retu- 
ia acttmtoatur cote fuba^. 

t^l-StimuiM } Caldria. 

144. Silicisf Su^erosy &c, } Si 
fAtua lic*t e9mp9ncre tiMgnit. 

I4*- T^oM aliHr^ ) hetra . &*c.'i 
Ita,vbi Gtgantes Diis bellum iadi« 



tradit, & Eoftt&hius in catalo^o. 
ito.PaU<n*At&c,}?Ancnt emt» 
eii oppldum Macedonix rei& 
Thr^iat , quod & PhUsr» al^ 
^uaado dittum iu\t;PMim:nA er^ 
ga paUcndA woat Po€ta,vel quU 
bus mox lupiiet apod Palleiieii 
contr^ Gigantes vuis eft. //#r** 



ceHant inPhiegrzb campis,quo« Cy^lofs- 3 Quifpiam h 



idi|in italia fuifle vohint , imter 
Cumas Hc Neapotim,an; io Nface. 
^ditia , qaod innuit po^tain iol- 
/rnrr, hoc eff «montiDus cons^eftis, 
Pelfo ftiper inipof^a ofla^&c.erl^ 
f,tt»t:PlUe^rn.']V\t%tfi cSpi Intrl 
Ciinias iacent & h7eapolim.//0r/. 
14^. Mtsrtim incifuit Siculk» 
^c. ] Sicu^a fomace recoxit Cy- 
clot» Marris frai^m , Neptonl 



Vttlcani : Brcntes aut Sretoffs stu» 
nMdut memkrs Tyr4fm<m, 

I j I .mu Nsmen »yfiinHte,&e. ] 
I>e prodtgtis qu« Pompeio cb; 
dempottendebaflt,vide qu« fn- 
fius referant Plut..inPoiBlf- & 
C«Cvitis,AppiMU Mb. a. de bella 
duvbio lib. 3 1. CaeT. comment.|« 
val. Max. 1. i.ctf. Cn.imfme.VAlA 
Mdx. Pompeium lupiter omiiip« 



tridentem , APoUinis fagittas in abunde monnerat.nc cum COt- 

Pythone confieiendo hcbetatas, iare ylthnam beHl fortmm 

anjtuineos crines in capite Medu- experm coatendetet : Epf ffo a 

i>quosPaUasgeftibatin«gide; Dvrrhacio aduerfa agmini eio« 

rcittoceuIoricafua;fuImina.qu}. fulmina tadens , examuubust 

bu$ mox lupiter vforiu erarcon- »pum.fisn(ft oKcuGaiido>fobit|^ 



CiyiLis BEiif ttB.yih jit 

Per variag FortuM notas, n^$m TioeffMn rura 
€^tm ftterent^ t9tu$ tjcntrutthus ohlhtsi ^tthtr : 
Jnfueoculabommttmfregerttutfulmtimtmfbtfz - 

Jjf ^duerjijfuefitcety immenfifueigne coUfmnmp 
. £t truhibut mijlis auid^s tyfhomu Ufuarum 
Vetulit^fue ocuios inge^o fulgure clnufiim 
Excufitt criFhu galeisy capuUf^iue f^utis 
VerfaLitgladiis , ereftatjuefiU litjuauit ; 

1^0 A^tbereopsf nocfnsfumMmit ftdfurefnrumi^ 
Nec non thnetmero ceofertu exanwte figna^ 
yixqtte rettttlfa fotoi matori pmierefreffum 
Stgnifertmtrserecafutyrirsniiafetuy 
yfque ad Thcffaliam Romana> f^ ftAlicafigna. 

^ ^ . , ^ Admotuf 

fticia implicatis onliram aniinis, tKtrSMcufittcrifiiugiUeisAlye 

aodnrals totlus exefcitos tcrro- effraibus imurmodr ftilimals fu- 

ribus,ab Ipfis altaribus hoftiarum btttis,<iii€iiticiiti9,& vTeiirls,vIde 

f uga,&c^e autem praeliA coftllat PhiloTopbos meteorolog' 

in aehibris t>eA« foa fpoote rjg- itfo. t^ehereoiiui^ mcens fu- 

n conuerfaAc.?w<<i5r.1 Sif nlff- mamtfulfureferrum,^ Fulmtac. 

care Tartis portentis tucurc pug- qaod falturear eft natune. 

mr euentum. Hvrtmf tSi.Nec nou imnimero,^c.JVlio^ 

I ss .Oifiitit sther.) Teifuit, ne qwr zAirCtix, fupra. 

procederent^ tez.Vuc reuulfs/olo.pittavix. 

tS^ Prettruutfutmmanukei.'] ^folo emouit ficntfer mulravi 

Kttbes remngebam futmbM io nixu»&r inclinanss , quod mali 

Ikciemarocttlosadueifos. ctwtoaitiis.UaieriPotuUrfprer. 

%jf.^duerfafquefa€et,2Mtaier fum.J%io viotentiuaexatwhe. 

«letulic ex adtterTo Meceora if nica bsit , Ik>c magis pronom capuc f a 

Xu;^y«c inftar facis in fttpetiore terram fuit. vel niaioci onere 

parte accenros.mDMn^Mr,(^.l ptefTas, caput deoilctece cof eba» 

Ignis perpeodicalarls exhalacio. tur.Hore.Sulp» 

tiesformaw cojmnnspjrramlda. tSiJtorautiaptUt&c.lmHinre 

lis referentes;^x4K,^httationi- ouaft aetu auc fudbre fooulacbrs 

f»us fonnamtrabis reprcfeQtaiir deofffl qnar (ecfi ferebac Komani , 

tibns in longuna porreAis. ^ adhuc pubUca ,, A>aec ca prloacf 

I f6.Uuidoi iyfhmas.'] MfKhtt- ittris feciOet pugna Pbarfidica. 

fieat fythoua» : Sc expooi<ac fcho- 1^4- Puhlieaftgna. ] Aoaphom 

riafhe , ignes forma ferpentttm. eft. nam vox Jiin» prscebit ea- 

Wortlfiphimae legeodunKPBn. 1 1, dem periodo, verfu anre ^uarto, 

4P. ExeodemgtHeref^ittiongam nicit autC^Uta (igna fuifle public», 

^lueififiulam nuhe$ aquam tra- Popull R^om^ vfq; ad pu^ Phar- 

liiiV.Grotius. 'Pfphonae atjuarum.'} CaXt t.Poft'?aenim miira in C^far^ 

Tcntos vorttcoros qoi (ine falml. nlff priuata arma.Sfmilis locus Ta» 

sie effringunt nabcl; ftilaUnaMn txuPoffqua-n BrUet&Cafiio ca* 

t^aitajPi!nJ.s .Cw|8* , pt nuUa iem PukU^A *trm^. Qr«)tt 

o jr 



Jlt M. ANNiCl LVCANI 

1 6 j Admotms Suferh dffcuffafu^it ab ard^ 

Taurus > gf Emathfos fracep Je jecit in afftes t ' 
HuUde^fmutfih ^nuenta eft vi^fmafacrss. ^ 
^ tu,qM0osjceferum Suferos ? efuat rite 'veca0i 
Mumentdat Cajar ? St^ij quA numina regni ? 
X 70 Infetttumque nefa* ? ^ merfis mdefurares l 
Imfia tamfoMe gefturus hella litaB* ? 
/^«xv dulnum tmnftrijhe De^m,nimi6fsefduorw 
Credtdersnt : multts cmcurrerfvifus Qljmpo. 
VinduSi ^ ainruftis mergi conuatlihus ^must„ 
17)- Edere noiiumat hetli PbarfaJtut^mcesy 
Jre fer Qflxtm ra^dus Btehesda fanpas : 
InquetHcemvultustenehrismirantfirafertosp - 
Et faUere diem} gatefffsse mptmhere noBem^ 
Defun^fyuefatreSi ^ cunliru fanguinis twshra^ 
180 An/e oculoi volitare fuos, fed mentibus vnum 

Hoer 
16^. ^dmotut Suferis , &c.J tiunquc belliciiBijrrd^eireconcup*^ 
Supra ad ipOt y 2 . & lib . i .i/{.6i^ . fus moncium,Iacus fluerc fangul-, 
Kunquamimmlnentis ruinae ma- nejper tencbras apcrtevideri fa-; 
nunifcAiora prodig}a,fiuga viAI- cles fuosum > pallere ^eoi. > teuv^ 
imruui,examinii,tnflgnesintcrdiu bcas circumfuxvdi ^alearum nito- 
«enebrac'.Flornslih.4.c-2. ri^parentum & confaoguincoruDK 

167. NHUaquefttHeffls ., &€."} Tmbrasfibi ob oculos verTari. 
041« litarec, aut viaociam figoi- i7|.CQn^rr*i«.JConceBtarc,vt- 
%aret> mons monci iltideretur.5f»//»>. 

i6H. *At tu, quosfieUrum Sm^ L76. OJfiam Butbetda^, &c.^ La— » 
feros ? 3 infeftus vbique Cstfarl cum ThUali» ad, radicem Off«. 
poecaStygios illum ncos nefari; Basyeida.l M5s.variaot • *•"• — 



iceleris autores Sc Purias fbllici- 
tafle indmulat ; quem.taracaAP- 
ptaous rcfert oQ^enMdia perte. 
Ouls facris inuocafTe Mattem, pa- 
rerttlfmque uiam Veoecem , tem.- 
pluiii Vi^iix £suieatt ^ouilSe» 
&c.. 

te^EumenidMyBMAt^ fic 4tfta« 
ijj»?* ao-nffipftW»» quafi qUSduis 
potxos quam propitias & bc- 
nlgnas.«mrn/r . 

172. htm dubtum mdHftrtjne 
r>.'um.3 Dubitt^ftapparucrintne 
i.a prodlgia , aa.Panico timore 



Sed ve- 
ram effe hanc le^onem^ , docct: 
nos Scraho libd ix.Grotius. 

177. Mirantur a^ertos. ] Imdi» 
opertosjvt habet Msi. confenfus J 
Videm alcer alterius ora fubicis' 
tcnebris obduda. Gror.*>4^ertos.y 
mfignes erant interdiu tenebrx». 
inquic,florus. 

i78./nf*ifc<?rff.3Cicumftt£am effe. 

i»o. Sed meniibsu vnumi &c. T 
(^odqui vtrioquefceleiio & hn* 
pi6 furebSt vQCoinrerficiendi pa-" 
tres fratrefqiie,n6pociifruntter- 
rcri his mSltris j quinbjio frueb&^- 



•pm«rrici'Pompeianifibi vifi fint tur,& omenhinc capiebar perpe-, 
«^dtce W^u 4aA0ftfa> fircpi- . uaudi fcclctts quodconcr{»<TJnt^' 



mcfol^men erat , fi^ii wt tutbanefArUt 
Confaa, qudpatrum fugfdos^ quA fe^ora fratrum 
^rabaty^tudet monfirJSymenttf^e tJmsdfM^ 
^tque omen fulerum fuhitos futat eJfefnrorMS. 

f g j Qutd mirumy^puks^ quos lux extrema manehat 
Lymfhato trefjdajfe metu } prafa^a maUrum 
Stdatamens hpmsm efi.Jyrtssqus GadsbushofJ^et 
^dj^etyArmensumiue hshit Uomanus Araxem : 
Sub quocunquedseyquocunqusififtderjemundii 

1^0 Metret , Cf sgnorat raufu^smumasse ddemtem^ 
Corrsfst: Esnathsisyqusdferdattnejcjtsnaruss. 
'Bugatieo^fsnjtrafdes memorantshust Jiugur 
Coliefedensy Afmus^ttrrss 'vbsfumsfer exst^ 
uitque Antenores dsjpergstur vnda Tsmaust 

l^y Vemtfitmmadjesygersturrtis maxsma,dsxstz 
Jm^sacancurruntPomfesj^ Ca^farnarm^ 

Sess^ 

l8i,Vo I tiirla nefanii ■']OmMk Tatem ruan» , pQgiu bac in Pbar. 

tixc de Pompelanis milicibus ib- falkis campis opprefTknu 

Trelligenda fum, quos Textrema i92.ftt^<*»ro..e^.;iPatanlj', C,. 

lux vcr^ maaebat. Nec abOat ll^ Cornelius, diuinandl fciemia tiCh- 

lud ; Qji0^ patTumittgulosj&cln bllis , cum eo die qua depugna» 

vtroque enim exerrftu , -|um in tum eftauguriaobreniacer,priffl<^ 

^tres , tum in omnes paria vin- tempns ipOmi pugna notauitjd» 

cendi eraitt defideria. Hortm- que iis qul aderant (igniiicauit n 

jlus. deinde ad obferuand» iigna ite« 

i8T- ^Uff^ mimtny&c. 3 Q^uid rum conuerfu& , diulno quodaiw. 

'vero minni , (i hi, cum Ioci,tum f urore affiatus erxiluit , vocifera. 

«nortis vicinaftn qiia multa piac- tus, Vmcis o C<«/*r , &C. Piut. ia 

fcire f«pe datur; mente cowepti Cacf. Patauini autem didi funt 

fiituram cladem prx.agierint : fiiigaaei « Hejwtis U Trolanai 

«um & Romanl paffimin extrc- ouundt. 

*»is orbi&pactilbus -degentes eo i9j*^patsmnrrit, &c. T Aliif*. 

^ie macftl fuerini , neque tamcn vrbsinagro Patauino : Aliis, ftu«r 

gnceroris cau(ara fcirent ; uius; Milii fon$ videtur efle st 

1 Be.Lymphato. }lAb. t.i/C,^9^. Suetonio In rib.cap. 14. 

f %7.Tyr'ns qui GtuUhm.^l^t.ex- i94- *Aimpo^i TimMmL^S^w»^ 

-tre^s Hifpanix , in quaciuitaft lnregioneVe^toruB»,ad.€Hiii« 

«olonia Tyrioruin. foiitem Antenor TfQiapwfufHf ' 

188. %Anix9m» 3 Armeniae Patauiivn condidi^.^tur«Virg^ • 
^u. ^,Kctie\d.Dtjjiepgit$HrvndA.']'ie^ 

189, Sub ^ocuntjue 4u. ] &ub tcm , ahis rmutom oftiis. in niMrf 
^uacunque coeli plaga. -exicecydlius.qui^fQCiiipfiglka» 



jt4 M.Ank^i Lvcaki 

Seu Hmtms^ mc teU Ums frdfitgM notamit ? 
Ahhtt^fen ttttmm difiortU ohpftere copio, 
rrojfexitfne polos ifiu lumsen m dthere merffma^ 
&00 S^lis sn okfimro fufnam fallore notmmst* 
JhSsmtlem certe csm^ss^ qssos exflicaty ept 
TbeffalussmNntmrMdiemi ficsm&^fertte 
jlstfmresmenshonsmum cetls mostmJsffinssotAfftt^ 
Sfeftart e toto^fotmtt Phdrjalsn mundo. ^ 
10 f Ofismmos heminmmyfssorum Fortmssm fer orhesm 
Ssgaa deditf^mormmfatiscmimm omnewcnmst. 
Hac tf Afssdferms ^ntes, fofsttof<ime nefotssm^ 
SsueJmttantmmvemuintSnficmlafamtmt 
Siue alitfttid magnis nojhri tftso^emra lahris . 
% T oNemsnsbus frodeffe fotefi : cmm heiia legentur$ 
Sfeftfmemetufijmefinmdtferiemra^ *i»ta mmtehmnft 
^ttoniti^tte omnes veiuti 'venientiafatai 
tion tranfmiffi tegenti^ adhuc tihii^dagnefamehut. 
MMs vt ttduerfo Phtehi radiatmi ahi&m 

Defcessd^en$* 
igf^tu tomtrm/^.lSiiif niu* vel faim ▼rf ex hmortJicum mo- 
l loakra & Culmiolbuf «duerre>. ulmcotiJ , carminif forte lMi>Ufr 
rtt,litte * fiierufn <lirpo6tiocie,mie mei labore^ moio i$ « q«i jf »- 
2trim€aeB,Sons»aRerirottefocfe. taUiatem «ereatii* : varte alfr 
FuitenimiUediesonia^as aliis cicntur/peboaafoliatrfquevo- 
dirsimilis. : q«emfiobferuaflent tfs (fiu tctoj PompeiP fauebwn. 
periti vbique attgtttes,iion fiierat Neqwe emm. legent att«lientue 
«fHcile^idei» Pharfalicam ia tanqnam tranftaa ft pratenta, 
•mnimandi JMirte fenfiTe. M cumftudio.&afidutanqttai» 

i99.*^irMftmt»um,&e.yStae praTent» * euentura. 
aalma«iiertit , coeleftai corpor» jrot.5«#/wwt,^.3Qji« multl* 
•unacecui|iauaAdo;a<:recarare ^ f«cu»is in rebus "hamaftis. 
wKur^fegecttcfttmniumlorque- eniat,&^M^C"^**cinfaraah<ir 
te.Hmt^ *»• ?*!«» «c<fadlf perueaieu 

«i.r>sieiffomn?» l«ss.Gwi«. a»i. ^^^'^^''^f/^^ 
^ol.Ofimmoihmimtm.^U^ »*^'*e?^""' ?S^ J If^: 
•tt, A«£«S«miM» voeat , quo» «$ , vt .Pompe)^ viaorfutttiSl* 

^t fentef iSs cur« ^« q«o* pejus prior ruam aciem mftrtt^e. 

^Socrfumcoihimiatentucatterit. fecerit.H»rr.Jl4*/".3ExeTi^iis^>. 

to7.Ht€&afiidy&cS^ " ^"* ' — a».-««^."«t 



»coiittmi«tentiica»ciw. ittnn. "»»». ■••«»'— .j«." ; 

x&afiidy&cSMwe i*Ii.qul importuniMte omuju^t 
vbi pofteriaceepeiiot coa^ua coat» artlnu f»».^ 



ttatiam 



PJf 



Civitis Beili Lib.VIL 

« 1 5 Dc/cemdens Mosftrfuiit lumine coliesr 
Kmttmere fmmsjfus campis iftetst erdme cette^ 
Jnfelsx tsctes* cmsHS tlhs cmrafiitsjtri 
Lentulexssm frima sfma tumfuit oftima helhr 
£t tfuartaiegionetdatur : tih numine pugnax 

ito ^duerfoyDomiti.dextvifronstradita Murtiu 
^t medtj robssr helii forfs^/m^s denfamt 
^gminaytfua Csltcum terris dedu&a Penehat 
Scsfioy miies in hod Lilyco dux primus in orhti- 
uit istxtafiuuioSi^ fl^JP'^ vndantis Enifesy 

XI y Cap^adocum mmtana cohorsy^ targus haBcnst 

fontscsttr 



tenrtam ft codnita» pufnarr , 
e4uxit copias , aciem inftruxft. 
^iHtrf» lh*hi. 3 Orientis Solis 
ladij \ froote percuflcruot Pom- 
peianos ioftruAos, c«(ar! autem 
ab ortu Sol auerfut profutt. 

a I f.l*rfHdr Ikmmej&c. } Ffo- 
inde CjrUrortuni; Pompeius oc- 
caruii» teoebat. Lumim coffts, J 
Armorum furgore. 

3 16. Non temtreimmifus cem- 
*cr.1Pruilenter & optimo confiBb 
inftntdus. Q;Jippe nihil temere 
fa^Hirus Pompeius vi^banir. 
^AfftA; 

117. infeUxAiiei. ] inTquofiito- 
ceflTara , & vincenda. Cpmm M 
tfiir« ,^» ] EentuTo quMem i^y^ 
tmm cornu tribuit Appfanuf, 

2uod Pompeio FlUtarcluis , vtf 
atftmm ]>omitio. Catrarautcm 
tefert Pompeium prsefui iTe (Tni- 
Hro com«, in quo erant tegfones 
4ux , Prima & Tertia Cub initio 
4iflcn(ioois ^ CaeTare tradit« ex 
SX.Q^iodverifimtliuseftivt vali- 
diCfimum exf rcitus lirmamentum 
«bilceretur Crfari , qui crat fn 
dextrocumucum SjVz & decfma 
tegiooe. 
arp.f i^»ur.]<^l pofnax fuerft 
tftc l..i>oroftitts(nam Cn.I>omiti* 
d CsTare ftetft mediaaM)ue acTem 
tenuit) vlde quc ad iH'. 479ilib. t . 
tao. ^iuerfry Domiti.l^tCtt. 
%»in^CQrlim|QbftAa«4 Miis nl- 



litib* Cfffarftradlttts ft aBeo de-r 
mifttiv.l.a.Madfilieart eladHprsfe- 
€f ft fnde vi^us anfugit.llb.Y.Mic 
viaus c«ftttque eft. infra iK;#eo. 
Bejenifrons^e.l Corou dextrlk. 

iix.^t medu r»f «r^c.] Me- 
diam ac' em tuenatnr Sclpio Pom* 
pei) fbcer,cum S.lef;ionibuf,qua» 
fecum habttCfatin Syria cui prar. 
fttit. aduocatus fndc ^-IPompcio* 
per literas. AdfunAa CfCcenfrte. 
gfene,3r coliortibns quts ex niC^ 
pania trad^xerat Af^anius. 

tii.Miles in i!wc,<^c.)HicmtH- 
taftat fUb Pompero,rc<lf quo cU^ 
Hcomm ft prxtorik hon< te«pur. 
n« i|K>x Pharfalicst relfaufas un 
Afrfcam tradiixit , atque ibi dln^ 
creams cft contra CafUrcm. 

t»i.^t iuxfdfuuAfs/S^e.^i ft<w 
bur & ftducfa belll in itaMs erar... 
Socfomm copiar faihc tinde ndl 
oHentattonem profatat. Dextmn» 
comu nmniucrat Pompetus Eut^ 
peoamnc,cufCappa<|[Kas ftPon^ 
tfcos equftes adfc« iftc vidctnr. 

t a f . CMpftidoeum ,&t. ]<Xi.iomiln 
regcm fuffle Ariaratbem , panta 
ant^ demooftraufmus. rpraregU>« 
montofa ell,vn*e opinor ro*tan» 
Ciippaducnm echortem moutMMS 
appelftfe;line mivo>^ , miod caftr» 
fua in cotfibus , vndlp defcen^ 
dlrbant . hab«efi*)t. HortenfoK 
i.mxusMmtiL } IMM vfus lo. 



iti TVLAnn^i Lvc aki 

rentHMS thst t^uts^ficcifed flurtma Citmfi 
TetrarclUi regtfe^uc tencnt^ magniquc tjranmr 
jU^ue omms Latf quA ftrmt purfura ferro. 
niucy ^ Uh^ aiumtdat , ^ CretaCjdoiuu 
%^6 Mifit ; Jti^rais curfusfuit indef^gsttss : 
Jnde truxes Caltt foUtum prodtfiss $n bofiem^ 
Jllfc fugnaces commoust ihert^ cetras* 
JErhevt&^igentes , t^ fimguine mundi 
Fufii Ma^fimelitototconfumetriumphes. 
i3 5 tiloforte dte C^farfiattpne relt^a^ 
^ fil^tum raftus moturus figna^repente 
Conflficit in flanos hojlem dejcendere campos, 
ObUtumque *uidei ifotisfihi mille petitum 
TempuSitn extremos fuo mitteret omnsa cafus. 
%^o j£ger quifpe mora^flagranfcfuecupidine regns, 
Cxperat extguo traiJu ctuilia hella 
Vt lentstm damnare nefas. dtfcrimsna fofiffMam 

Aduentarii 

s 27.r<5Pf rfrdS»*.] Tetrarcha , qui bus imperet}de quibus triumpbec 

quartaun regai parteni tenet. B-e- zx y. lUofone dis C^/ary &c.% 

refque unent.} Omaes purpurati C«far , defperau bellj copw c^ 

aytuHx 8c principes auxiliares. node tres legtones cmiferat fru-: 

^iS.eiuxferuitpurfurAferrp.} mentatum. vbi vero aciem P*m.. 

Summauin omaes purpurati Ke, peij loni^ius ^ vallo pro^reaan^ 

^es, dynaftx ac principes iiibjefU vi<teret, fiios conuocari iufsit , Jt 

Imperio Rom.Hor^*»/? latijs pugi«m aK^arar. , 

ttg. CrttA Cydonas. ] Sagittario^ 2 } 9> /n extremos cafui , CTc. .^ 

mSSix Creta inf.cuius c )[(ion vrbs. Q^o teinpore de^fumou r^i dimit 

z}o.lturM curjiafuit irtdefik- curet.Horecnf. 
lietis. 3 Iturzi pop. CobI. Svriac. 2^.*y£rerquipfcm»rA.ZMoat 
i>ltn. Iib.} . (.ap. 21. Strab. lib. iS^ impatienTS& certamlais de rerun^ 
^lau.Vopif.Virgi.Georg.2./ifjfr/« fumma ftudio ardentem tzdeitt. 
Mxi torouentur in arcut. coeperat belli protradi. 

»ji. Gaili. O.Allobroges Qui i 2^i.Ex»iuotraifU'2^^^m<H 
Cxtad Pomp. pioFugerant Ub.<5, mento 5 vcl parua fpattoquo pu<^ 
3^r.atf8^alijfortc..^a//>Mm/'roJi- gna dtft>rebatur.^M/C//. ' 
/«««foo/^wi».] C«farem, contra t^i.pifcrimma^pofi^fudm^^.:^ 
' jquem io Gallia olim pagnabatis. Veriun vbi in procin^u vltimui% 
^iz.lheria.j Uifpania. Cetnu.l difctimen adetfe vidit , fubfcdft 
Scuta breuia luoau. BliaUquaotumferox animus. Sem 

a j j . Erife viStori ^entes. jc olla- iutc malipMe m Cafarcm , yt oms- 
^s huc uoiiies vadique gentes nia nofier , ne^tu enimtliiyn^ 
«biice CaEfarijd Po i»pei,interne- ^uam maior aUcrita* & fiduCiA^ 
«koae delcndasyita oon erunc aui- w tefioMtm omafs InfioriA. 



Civitis Beili LiB.vn* 327 

jidttentare dutumy fufremse^He prceit^ vidsty 
Cafitram ^ fati fenpt mttare ruinnmi 

14 y Illa qncque inferrumrayies frompti^imaypttulutHf 
JLanguit-i ^ cajus audax Jpondere fecundos 
Me^sftetit in duhso^^uam necfuafata fimere% 
Nec Magni fperare finunt xformidtne me^fky 
Trofilit hortando metiorfiducirt njulgo, 

1 5 o O domitor muudiyrerum fortuna mearum% 
Mtles, adefitoties oftatA ctfpia ft^gna» 

Ntl ofusefti^otis : tamfatum accerpteferrOf 
Jn manihus 'vefirisftiuayttus fit Cdtfitrjhabetis* 
Hac efl illa diesymim quam Kuhiconis ad •vndoi 
a 5 y Vromsfiam meminii cuius ff>e mouimus atma^ 
in quam dtftulimus vetitot remeare triumfhos» 

Hdt 



a Czfar deleiftarus fuiifct labie 
pu$nAndi.Hortenf. 

z^y.Necfutifata, timere.'] Ne- 
Que eaim tna felicitas psrmiilc ilti 
«efj>erarej neqtje Pompeij actuer* 
teoti felicitutem , erat cur valde 
Iperaret. 

248. FermUme merfa , &e. ] 
Cuoniam vtro ducls ^ciebat efle, 
Cecufp mef^ere omnia { coram 
^tlitcfjnihihfuos oritione cobor- 
«atttrus,5/»*w 'vu(rufimuliitjfr*' 
fnit altum corde tanorem* 

249. Meiiot fiducia' ] Dobius 
«rat fpei metufque: fed meiu fup- 
«re(fo,f^em aperit, vt qux vcilior 
incicandis mirttum aBimls.DUX fe- 
cum metuere onuiia debet;c6ranl 
fn\Ute,nihil.GronMy. vAfidueta.A 
<Qjii melius videretfuls rebu$,(]ul 

vulgus milituin,quos ad pugnam 
Jiortaretur. Hortenf. 

2 f 0.0 domitdr^c^ Omio C«- 
farh ad miHtes, generis delibera. 
^iui , hortatoria eft>ad przUitm 
Jortiter ineundum. Captat bcne- 
«iolentiam,reddit attemos:narrat: 
^ftiiagU adtteriAi4ttkn.UortaKur 



^ rpe commodortrai , ft prxmum 
quidem ^ prxcedentibus pro- 
tnlffis. Perorat apti. Hortenfiut^ 
Mundi,&c:. ) Galliae , Germanise» 
Britatuiiat , HifpaniaB CCCC. fere 
naciontbus patriat addUis, vt ha. 
bet ^ppianus in oratione quam 
Caefari affing!t,quam R placet cum 
h4c conferas. 

af 1. ^defF tories oftatd, ^c. J 
Copia pugnx quam toties optaui. 
mus data> non ociofis votis , fed 
ftrenuis gladtis &bricandft eft no- 
bis fortuna noftra. 

z^ylnmanihm iftfirts.l Fonu- 
nam, virtutem, liberalitatem , it% 
dem Cacfaris, totum deniq ue Ca^- 
farem.auantus eft,habetis. 
xSiMtljt^am RHbiconis.jLibX 
i/i'i^9* . - .. 

2S6.ln /juam difiultmut f &e.^ 
Qtis forriter dt urofpere gefta da- 
bit , nobis dilatos negatofque 
triumphos. Vel^jul dies non folfi 
nobis4abitviaoriaaa , fed beHi 
ciuilts fin€:diftutimus tnim trlutiU 
-f>hos niperiores de bella GalUca 
^f Britannlco , quos inimici nobis 
ot:^^ttBXMortntf, 



328 M* AwNiEl LvcAKf , 

H4,€ eadtm efi Indie, ^ttMfi^mara, ^J^^^ffe fetMHef 
Reddjtty^ emer$nfs€uu ins M^rte ^olim^u 
HMif^tto tfutL tejte ftehet^^uis imfiius armm 

&4o SumftritjoAc acies i^iitumi fMSturumoeemtem efi* 
Sifro mte fotruum ferr^ fUmmifiue fetifiisi 
Uunc fugmate trucest^Lidiofjue exoiuite emlfsu 
SuU t mmmus Mli,mmtmto tmdsce, fmra efi, 
Nom mihi res mgitmr ^ fid^vetiVf ishermfitis 

%€ j Tmrkt.frecorygentes "jt ims ktkemtis im ommeiu 
If/e ego friuMA cmfidus moe reddere vita, ' 
rie^e/dfue togm modicum comfomere ciuem v 
Ommia dum ito^is Hce^mi, mi^ii effe recmfo* 
ImmidiM regmmte smem. mecfitmgmime mtulto 

xyoSfemmoumdifttitis: Graiss deUBm jtsts€mt$sf 

Gyttmafir 
(^.3 lotriYt^t» entm nec jyu 
AatoKf » necCoff.nrc ati^oMgi^ 
lh«(vstin atia vefle qoaiin inpr»- 
fexta fuere:extr^ Trbem|MiliuUti^ 
qiaotiet ereS Diteores ptt>{yter 
negotia Trbaaa creati,ii prattcxt» 
iiK>rc i«llq,iioniai. Sjlb depofit» 
Diteuia » 9l eius Uk6fBS toff 
pnrtexta» tof « co w w wm » i4 eftr 
purcfeddidk ;quod ftOe(ardr 
fe hic aH^if^rrdhmtrmstiB/^'- 
Pitftmfite fi^AlMe ia ordkici» 
redigcre. 

a^tmmdHtrtgudt* mem,^ ve- 
Hralicentfo cedtK in innidil mei;. 
«ihrinaKleatiu , modb Toa ref-^ 
netis* Neefmgt^mtrmuUm.J Noa 
diffictGreftciaqttrr CfCu apiid h^ 
pianuna tvroaet lacupcwtUqa»: 
yiros-ao his » qui labonbus ae 

.^ pnrifis affiieci niuit^ ruperariyikc» 

96i Jt Pre mt^,'}ijaKi j^CijK A. hsc ^ palwloqul me putase;. 

atfx.GMs/ffte.XluArtiaaMao- Soctofum qutppr aulla cura aar 

T«sladii»adftruite.E3tWMir#<M^ racto^habenda eft ,. «eqae eoini^ 



»S7' 
vos h< 



^4 ftgmrm , &r.'i Qnsr 
*-^ declarwos reftitnat 



patrisr.coaiufibtis» Kberis : oti« 
vos ftrpen£i» defiinftos debnla. 
toquebeOo nuQcss enhMf,agrir« 
^donet. 

xft. £i emmrifJJ iu«e!inf 
«uan« omerito*.Hmc dfes bellode- 
bcnato, cotonos vos Ckciet. ^rm» 
JSmmro.^ikULfmtmesk 

1 S9. HAcptn ttAt.J HDdie fa^ 
tiWHhoc efCprsdeltinatio dlaiaa 
•eftabiirar prs^nti noAkravido- 
ria;noftraoe cautfa iufttoir it ^ aiv 
iaimicQruin» Utntnf* FiU9 ifud 
Stfitjirt.lttt, Ck- pro X.igari6 de 
>acii»(^(nu(k fTime mmhrttrtt- 
*a ^udttidm tfi,ousm ttismDf 
4utiu»trum.l.M. 4C.tt9.9L CttCae 
opadnwi»mim.H'tcdimtum£F»- 
wmm uafortt iudidumk 



fa.-j si emmDii yidoriam dbde. 
rior r ea teftabimr cnlpam in ini- 
luUis efle > ac^of infte fkdto» 
ftrinxifft. Hmtnf , 

z^iJ4utmt^uiut,j^rSb aJaeiw 
Arioludic^. 

^ ^ *t^fnmm^ tw^idmt. 



cun» in» ptif 01 
Mancipiaftint^STHa, Phryf^ 
4^ Lvdia adi fnglendtom. cood» 
nno>(eruirfiAimque parata,aK. 

STo- Gntttf dtUihtiHututus.J 
Deucati ac moHes Gf«ci , Bnsn» 
«E ludb quam aMi' ft armi» 
ffMytioKai. ^fTttl^ 



Civais "BEtti LiB.vr. ^tf 

Cymftafits dderit .ftwitoqme '$7mm^ faUflr^ , 
JLt wx armufercHSi Cf mift^ diftons turh* 
Barhstnes \ nen tlU tmhast mn agmine mete 
Clamorem latura f$mm» ciutUafauci, 
1,75 BeUa uMtuss facient : futnafars magtta leuahif 
HU orhem fpfulky Remanumefue ohterct hofietn* 
Jteferignassasgentesyfamofa^^lHeregnay 
Et frimoferri motu froftemite mundum : 
Sitijue falam quas tot duxtt Pomfeitts in vrtetff 
»80 Currthstiy vnius getttes non ejfe triumfhi, 
^rmetsiofne noouet > Romatsa fotentia ctsim 
Sit dsscit \ auttftift» tnittimo vuhfattgstine nuiffiJi 
Barharsss Ue^eriis Magnssm frafonere rehus\ 
Rotuanos odere orsmesy dominofejssegrastantssry 
a 8 j Sjsos nouirti magis*fed tne Fortun* meorum 
Commtpt manihtstitpsorum me Gallsa teftem 
Totfecir heUss. cutm non militit enfem 
^gnofcam ? cstlumfitetremetts cism latscea tratt&9 

Dtcere 
tya. Vix OffHuferentjl^A im. a Si . %4rmmo/he mouit , &c, 
betles Barbari Hnguls confun^diC. Roindnis 6iire omnsi^^^CrciktiSne 
<i|»liii«tnexpenia; ine)iti,ne<iu«' gentes has exteraas cuiaseonb 
lattari ipf)i coociirrefttittai afiiii- Rom.lniperioprcfit?aiitrang«l- 
tNim ligna & OuBortsMiJhi dif- nis tui rel fnininia impenfo wo- 
finatMrhs.1 Turba bttbarorum raturos vt Pompejus rebus Itali* 
confufa dtuerfanim gentium lin- cls pr«fidatar? Ime odere Htt» 
£uis,qu9e res vehementer inprae. inanos,quibttt grauite ferttiuat : 
lio vidori* obeft 3 vbl nulla & eos qnani not inipenflos ; qiios 
gens in pugna alterius linguam memioerunt iibi feruitiiim hoc 
iatelligit.Herrfir/: iniipo(\ii£re. 

*74. dHiliafaHcd , &e, ] Non itt.^He emftnm minlmoAmt 
adeo mnlti ciues funt aduerfus Ms.non Wmf«.Xnexter.ii velmii 
qiios dimicandttm eft , tiuximui nimam fanguinis impendere ve. 
pugntrlabor verfabitur in cen<i* lint rel ad (e non fenbeold ? 
ciendis gemlbns exter<il»9 teoan- Grotim. 
4oque orbe his populit Ronhno- t Ss^Sed me Portund meontm^y 
snlnb lioftibtts. Pompejus fe hoftibus viais 1 at 

»77. Ite ptr ignauM gentes» 3 cgo meamicis viaoribos , quo- 
Sternite ac procuicate ignattaslias rum vlrtas, fides, probkas toties 
9c infiunes gentes promifcue hlc miht ff»eftata eft in Galiicb beills» 
coUeAas. credidi. 

ato.Cnrrl^ftf.3Trittmphis.ViiiM» sSy. Cujw nenmilitit-^ Tela 
gentet non efi triumphi.yson di- prope iingulomm meorum nooi. 
gnas eflV, de quibtis vnus agatur iBf.lMneeatranJi» <M/itfB^}Ve- 
tniUBphtts« lutpera^a.^«/p/K 



350 M. ANNiEl LvCANt 

Dicerindnf^dlMri^mofifuikrat.tlacerto. * 

Conjpicio^fuieftine trMcts^oculoJ^ue mimtea : 
FHtfiit' v$deorflnu$osJ}ft3arecrMoris^ 
€McMijfiitiefimulR€ges,J}^Hm^^eSemttm 
CorfMtf^JmmemfafoptdostMc^emm^ntes. 

I55 Sed meafatamoror^tfui i>«/ im teUruentes^ 
yocihm hk temto. tienkmm datt belia fntkemtt : 
^ trtpido : lutud vnyM vsdi tam mtMut datmotp 
Tam froft me Smperoj : camporum UtStepartf 
jthfmmms a votis, egofmmy cus Martefera^Oy 

foo ^jfce ffssli>Regifciue tenenSy donare Ucthiu 
SuimefolimotUyt^csdsfidtreverfoi 
Theffalici, tamtmm^ Sufertyfertnsttitis ora l 
^ur mKrees hodie beUorum^asst fsota faratssr* 
CsifareMS fpe3ate crucesyJpcBate catettss^ 
IO5 Et cafmthocfafitum roftrisyejfufdjue memhrn^ 
i^ftarjsm^ue nejas , ^ claufifrselia camfs. 
Cum duce Sjllasso gerimms csuilia hella* 
Vefhri cnru m^stet^ n^h mefecHramknehif 

1^0. 2><irtfi».}Mc. %/imeruptnMr$im , qus nie &• 

2 99 . Vkiflit. 3 lam duittm ceru • vos {hshz & cruclatia-itnineM>.fi< 

TObii \ti manu rft viftofia. vicli faerknus« 

-s^jr.^etf/A/^^ .] viaoriam mel j ©y . dr/ra/ hocfjirum roflrii.J' 

*97' Trtptdo.'} GeftiOjCxulto. Capac l»oc meam afifixuni roftris, 

*98, Tsm frope m« Su^roS'} qualia Syllanis tempvrftus buBtk 

Tam qmfi in prodnftn p^xfeo. vidimus. 

tes d( propitios. j 06. Settmitmfmt nefju»^ Hoc 

«99- Votif.2 yiStor\* expectca. eft,Comici;,in quo (Uns populM 

Egtfim, &e. 2 •^fi' «iwf /»/?/• Rom. fuifragia ferrc folebat. S§-^ 

morum frAmiorum eis Assendit. ^«haeclocavocabantur inCaa*' 

I o i< CX^one foli meru , (^> } po 'Martlo lAduTr tabatatis^ fpe- 

Duplex inicrrogatio. Simile lo- deou{littm4<lncllc/«pr«proouJ- 

^uendl gemis in dedmo ; qumn' Hbus Aiblnde fcmuntljr.oaarepcft 

eofne rumores Mente ^erit/amu-^ epexcgelin addit , cUuftim ceaa^ 

liu MMgHi ceruicereuuifa. Gro< pum* Hortenf. SepnrHm^HS wr- 

tfus. q3^* f^oii moTUy&cyQ^z^ /4«.]Vi4eqtt«ad itrf.tptf.iib.s. 

Cttli fade ftlnfluxU pcrmUTum jey, Duee SyHmn.^ Pompeio^ 

cft Thcn^aliirj vt ftt canti certaml* crudcllcatcm €^\x , ccius maiit. 

«ii$ Jirea f Infrt, H:9^7- Q«orte, ftcr eqnicam fuerat^fierenti.lib. 

Mcft,«jUonan),vcHb.io.'{ff.99. i.^.|3tf. 

/«4. Csfkre4sJfeHdff^c9i.l 30«, Ninfi msJecHr4,&c'S ne' 

• . ' tfMk 



Civitis Belli tiB.VII. 331 

Sor4 nuAptamdntf', fodsentem Vffcera cemet 

j xt^Me meky «jm$ nondum viito rejpexertt hofte. 
Dfji quorttm cttrAs sddnx/r ah Athere teltmy 
Romanifciue labory vincdty qmcttnt^ue hecejfe ^ 
KoH ftttat in viitos fiuttm diftringere ferrumy 
Qu^uefuos eiuesi^uodfigna aduerfa tulerunti 

51 y Non creditfeciffe nefat. Pom^eiut inar^t 
^fmina *ve^a loco vetita virtute motteri " 
Cuti^ fenuityqttanto futiauit fanguine ferrum \ 
Vos tamen hoc oro juuenessue dtdere (jttifquam " ' 
HoJ^is ttrga velit : ciuis^ qttifugerit^ eft^, ' 

^ lo ^ed dum tela micant^non vos fietatii imagio 
yllai nec aduerfa confpeiti fronte farentes ^ '" 
Commoueant : vulttts gladio turhate vtfendotti 
Siue fuis infeffo eognata in /e^^^^ferrd 
Thityfeu nullum violabit vuinere pignusy ' 

315 Jfftoti J0gulum taneiuam fielus imfutet hoftte* 

Sttrnite 



vobH foncitus Cum. quid deme Nolfce hoft«sftigien«estain infe- 
Hcvtm , certam eft. namque hsK qui»quam oppoflcos & peniaaci* 
<|extFa,fi oon rjftoriam mihi,ae- ter in acie reiiftentes inuadere. 



cemverteftaert. jtpl Cii*K,^tt*/fc^mV/y/o.}F,if^ 

tti. D^g ODti>Boauao hnic gieotes ciulum loco ha^efe. C«t 

diicrimtu intemi , ilU k uobis (ar qnij^ multo «ute Rom^ te* 

concedite vi^oriam qoi maiorev ftatus tuerat, k inccr amicos hay 

clementiam in Ti^os exercituru» biturum eos qui neutyam partem 

tx*<Xuorum cwtm flLmj^^cy^i fequerentur. Pompeius verd di(t 

curatis terrena^ Roman{a impe^ cedens ah vi-be'ln tenatu dixerat, 

ri wxLx^hdu vit ob Mhtrt^ RemO' eodem fe babiturum locos qui ia , 

»ir , vt non folum coileftift confi- caftris Cxfarb fuiffcnt. 

aeretis.^N/f/V' 3 s o.Sed Hum ttU mictfifr.3 aUt 

] iz.Q^UHflMt nectfft , ^e. uerfis autein & repugnantibus n^ 

QjfiqHtJuoi cittes.'] Qtti non fie- parcite. etiamfi fuerint cognati^ 

Hic in eos ciues qui contra fe ar- ^atres,verendi patres. 

ma- induetlnt. qui viftis & in sti.GtadiotHrb^iteiftrtndqs.^ 

f uam poteftatem reda^ parcit. Ferite fiaciept veaeiaodonun pa« 

^aod ego vfque fed. trum. Suij^t. 

} tf. Pompeim in urtto.l Ponu - jzf. Ignoti jugutumtiwquam 

pelus vero, cum ad Djrrhachium fceiu* impntet ^otf «r,l|taiegit H, 

vos gemlni valU anguftiis claufos Grocius ex M .S.hoc fenfu*.£tiamf 

& fortttudinem veftram exercere ft quis propinquum luiUum iuue. 

loco inkquo impeditos opprefsif- nerit quem ocvidn > citdem eg^ 

fet , ad fatietatem dues ceddit. ignoticuiufuistanto ia bencfi- 

I^b.^ .i^. 16 f. cio acciptam « quam fi mea ca^C^ 

1 1 8» Mr c^dtrt quirqu^^f^c,} P?trici4iuw feciflet.vW, pro fce- 



j3i M. ANNifi LvcANi 

Smmie t^m vallum ifoJfAfque tmflete ruitue^ 
Exeni nft plenit Mctes t» m jp-trfa m^tttiflit» 
Vdrctte tte atftrit : valU tendetit itt tlloi 
Vnde dcies ferttura vettit. vix cstnSa loctsto 

3 jo C4tftrextptem4[ttefttu mstnsss trahit^armaq\ rssftsm 
Sttmftnvtrss : celeres cafiunt frsfagiM helli \ 
Caicutlfque rutmt cafiris xft^nt ordsne tsut/o, 
^rte dsscis tsulla : fertssitttsnt onmsafatU. 
Si totidem Mtwnifoceros^ totidctn^tse fetetttei 

3 3 f y^his regna ftssL funefto in Martelocs^es% 
Non tam fraciftti rtserent in frMka curfss^ 

yiditvihofttlet in reBum exire caterttser 
Tomfessss , ntdlafsjiue morm fermsttere hetloy, 
Sed Suferis fiactsiffe dsem : ftat cordegelat9^ 

340 Attonttm : tatstojue duCsftc arma tsmere 
Omen erat fremst inde metsssiiotssmt^sse fet affssetr 

SssUitsn 
lere lu^a extmw tioftis fugtt- pratfa*tS7Ua,&l]>(e-Ccatt-codtni 
I& peterc , cum propiaqui ad nu- PomTcjmnf lupra ii£^ i7.)jvftitit: 
Aam.Cetcri \it%:imfttot}iMi men- AntQiiius iiai9rttm comu teoebM, 
fe : q^iicttii^ contra luWt refi- J^»» »«|*o Non4 idjunaa oa«ua : 
ftet^iK»clus |(l2i(lttia QCliiCjQiiIIo SJ "• •'"** *jJ« ««f» Co. Domitias»^ 
4tfci:iiiifae,co3aatusae aualteaus ^f^ ^W u iiia!i^arn« eqOtlaia* 
fic.babkoJMicyh ctrcumaeoirctur,ceIeriter ex ter- 

i : sjtemire ptm vkJtum,&c.} *»» «i- ^9k$ cobortes dccflb> 
CsfMr ofitd oippUnum. M pu- »»> atqUe ex hlf ^uartam iafti. 
fiiam exenotes diruite moenia, ««« »«9nitatttlOtteoppofuit, ftc 
fofjiisopplete, vtoiWlaifiri^- «iommMt. cltta>«ll.|. 
tes abeam-js. Videant n5$ hoAes' J14«^» tHtdtm Marni focnoi.} 
iffi defticiitoscaftri», fdantque^ 5*i»i<fri"tf wbaatraprcBitft^ 
oobis ex necefsitate litiun^m » nngullfuifientcWares^<iaeiiir 
eflTe , eorum caftris ifptir^ aut in ^**» ^ P"8W regail ai^tiftiit: 
pnslio cadere. a ^^ f.Locsfit:} Koftr» cmaida- 

3 2 iVoMo eendetk in iUo.yrctk^ **<> «*• ««»«•» iocmpe^ 8i locajfci^ 
toriA figetii totra vallum Pomp. noceft,fiquls locallet : I» cAlirm 
caftrorum. iujpri,ihtt» Si tamen cum Mss. 

j ji. CoUrtt tsfitSttt ProfkM toalUiioatjpt, refci: ad Cx&icoL 
^iK*}Feftiai demaliantur vallttm Si>ia^ui^ccrartotideta«Uos Cfi 
caftroruin^tanquam viaori» omf Of^ 10 4cie c^ftxtuifietsnoo po*. 
' - -^ -^* terttmaglsadptt^nScalere.GrwC 

JJ7. /» #effum>e^.3 &ea&et 
«duerfo lo Cetendere.^ 

f}9. Geioto. } FotmlOiiie. fi^ 
fupra deCarfar. ^f.i^i 
Hi.Onifii rrot'2 inauC^catatt 
i^teMJt 



capieates (WpremaCctaris verbat 
Vnio t€rtdeeit i»tio,vwht&c. 

>»a. OrdinenMM»,%Arteduem 
toMiTi». llnkQinftruats opt.confilio 
ordiqlbus proceJeKant. Dextro 
«aiu corau rbi cra decima legia 



Civiits BEtii LiB.VIf- 35j 

f^efirs dtem njirtttSifittis €$MUbm armitt 
i^m quififiis^ adefi. totM efftmdtte vtres J 

54$ £xtrem>0m ferri juperefi optUyVnJU^e genttt 
Hora trabit. ^uifiHif fatriam^carofejue fenates^ 
i^uifoboUmya^ thalamosydefertAjue pignera qu»it% 
Enfepetat : medio pofuit Deu9 ortfmia camfo. 
Caufa jubtt meliar Suferos ^erare fecundos : 

350 Iffitela rtgentfer tfifcera C^frity iffi ' 
Ronsanat fancire Voient koc fanguine ieges. 
Sifocero dare regnameOt mundAm^fue fararent^ 
Vrsucifitare meam fafis fotutre feneStam. 
tion iratorumjofulis vrhi^ue Deorum efi 

5 5 f Pomfeium Jeruare ducem. qua vincere foffent 
Omnia contuHmue, fulnere fericula clari 
Sfor/te viriy facrd<fue antiqusss imagine miles. 
Si Curios hisfata darent^ rtducefque Camillos 

• • j w. ,Temfor$huSi 

Premtt inde metm. 1 Supprimit, | ^t^tfocef ^Are.^.^Si orbij 

^iCCtmjlzt.premitiUtumcorden' jmpeiriuni iit Cafiurem confcrrc 

ntorem,' ftatuiiTent Dij;me cejrte patrix 11- 

l42.gi5«»/<i^V4f.] in dUcri- bertatij defenCorcm l vita (iiftu- 

iiie.ireru«* ItlTent : Me vero propitij ia.viuls 

j 41 • Finit ciHiLbui «rw/if JVlti- retinere voUierunt. 

^us belli labor. 5fySi*«-]Tantapr«tereapo- 

|45.r»4 W4 r^-tffti^^Vniu» ho- lentia , tam ingentes appiraww , 

.«cprcUumtot gentes orbis v6- ilrc Poiiipeius'apud Appiaiuim. 

-cat 1(1 pericuium vitx;vt vel fuc- Vincere beffent. ] Vi^oriam cott^ 

camS«at;veIvidorespatri«»con- ferre, 

•ittgibus & IMHfJ» fws reftituan- i^6.Subere btricHla &c.yrotr 

taT,fiort.^»!fquit l>atriam.]Sib\ qiie prstceilentibuv ftipati virir, 

'«ttiiquerediium adfuos en.e, in qiiorum p&rs Senatori) ordimv 

Aoc proelio ftruat. eAj|>4rs ^queftrb,&c.Pomp.apud 

fif, Cau/kiubctmeliorr&c. ] Appiaa. Reges item , tetrarchar, 

CoMclcatia ( inquit Pompeius . dynaftx , ma!tlqaeaiii nobilitatc 

apud Appianiim) caufae nobia op- & grauitate venerandi. 

' tima,pro nben ate ewm ft patria 3 ^j.Sacrx^ue imafine mtles. 3 

pugoainus , iure legum freti,opi- Veteraiii mihtes ; quiqueilluftri- 

nione reAa , totque praeceilenti- bus nuioribus orti funt j quonmi 

kus tlfpatls viri«,«rc. imagines recenfere poftent. Horm 

liri. Snncere !egei. ] Leget ftx tenfitu. 

5*3"*"> ^**^ eueffas rurium |t«. Si Curios hu ftuek iarentt 

ttabitu^e & confirmare /Jw. Hoc d^c.jSi iamCurius Camllus, De- 

Jangutme.}C9UtU,Leges.) Ubcr- ci< (de quibus diaum lib. a. i/f. 



JJ4 M» ANMi€r CycAMf ^ 

3 ^o Hincfiftr^nt* frtmo gentcs ortenpe co^^ ^ - 
/nmuwr^ifn^lOrhi.fuantiU iu jn-celia uum^uM^k 
£xe$uere mauus* totofmul vtimur orke^ 
Q^c<iuidfiguifjsri comp-enfum id limite cmli 

t ^ub ifoton,^ Sorean hsminujumusyarma mcuemnt* 

^6S l^onnt fuferfufii colleBum cormbus hofiem 
in mediumdahimus ? faucat vi^orsft dextra^ 
Exigtt \ at flures tantum clamore ^aterua 
Bellagerent. Cafar nofiris nonfuficit armssj» 
Cttditefcndentes ifismmss snssnHnss 'vrbse 

f 7 CrsnAm ^ffufishortari in frsslta matres. 
CreditejprattdassunHVetttumque atate Sen^tssm 
Jirma^(ius%f^9s pedihusfrofiernere canos : 
Jttqsse iffam domini metssentem occurrere R^mam. 
Credite^^ui nunc efiifofulum,fofulumaiue futurum 

}75 Fermiftae afferre freces* hac isheranafcs^ 
, Hac 'vsslt turba mori*fiqisss fofi fignora tanta 
Pvmfeio iocus efiy cum frole^fff consuge fupplesc^ 
Jmfers] faluafi majefiatt licerety 
• yiluerer ante fedes^MagnuSiUtfi 'uimitts^xsil^ 
'' l %o Ludibrium focerii^vefierfudori ndtimafata 

Defrecor, 

it84iviaisefl<*nt,condiinRisfiin1iUi ?^9> Credite ffndentes , ^.} 

vlri&conilantisltimpjitrisairer. Credite matrDoas Romx & Se- 

f ores^ noflta parte ftarent. natores per «taiem ariaa Ccqm 

}5o. Primogentet.'} vltima ex impotentes , ipCun vrbem ti- 

Afiaadriintauxiliares. mentem t ii6 Itbertatem amtt- 

- j6«* Toro fimul vtimmr erbe.} tat , ciues iam viuentes Hc poft^ 

Votius orbis viribus. modo nafcituros , me deoique 

jtff . ^mcattid fignifen , ^*] cum coojuge isc libcris fuppli- 

Ex omni pop.fubjeao Zodiaco, cem , fi tas *« , impiorare ope* 

«b extremo Noto ad vltimum ram veftram iiodie ttrenne naua-. 

Bore3 degentes hibemus auxilia. tAoi. 

i6f. Nonnefu^ufis ceUcffum, 37 f- ^^ ^i^*rn nafcL] Futoca 

C^r.] Annon facile erit expanfa poftera. 

ade Sc equitatu circumuenlre ho* 376. Hsc vuU.1 Pr9CfM.Pigihh- 

ftes nobis numero-longe ceden- ra tanta. ] Res , quat vobU dc- 

tes ? cxfar habuit cohortes So, bent efle cbarirsimat, vxures, Sc- 

^«fumma erat tzooo.quem nu- natum, Romam , libernutem v«- 

merum Pompeius duplo fupera- ftram ac poi^eritatis. 

bat.prxter exterao$.C«rari erant ? 80. VLtimtifatAt&c»1 ExiUo, 

Kooo.equlces,PQmpeio 7000. imo ipfa mortc fccdiorem » gra- 

uior^m^ue 



CfVitts ftfiiti LiB.Vir* 3J5 

Hefi^ecdr , ac turpes extremi cMrdims annosr 
iftdifcam ferutre fenex»Tam maBatoctith 
Voce ducfsfiagrant animit Romandqtte ffifttiJt 
Erigituryflacultque rhori^p njera timeret* 

3 8 y Ergo nttrintfue fati concurrunt dgmina Jwr^MF 
Irarum : metus hos regni , Jpes ekcitat Uios* 
Hafacient dextre, , quicquid non expleat Afdf 
yt Uy nec humdnum refaret genus omnihus^mnk% 
Vt vacet iferro, gentes Mars ifhefkturat 

} f o Obruet , ^fofutos dui 'uenientis tn orbem 
Ertfto natalefetet* tunc 4mne Latinum 
Wabula nomen erit : Cabiosy Vejofquey CoramquM 
Tuluere njix teSfa foterunt monffrare r^ina^ 
u^lbano/que lares 7 LaurentinoJqi^ejMnatee 

iff. Rus vacuuiHy quod non hahitet nipnoBe eea^d 

Ifmitut^ 

xiloTi^mquc reroitutem ffepiecor» joi. tre^o n^ttiUpm-^l Pw 
.in fenedute multo m^gis grauem auftftt , toUet ^ rebns humanis» 
& fub ijpGa vitx me2 ctaufula. vt «x iis nulli procreentnr. t3^%i 

i81.ExtremcardiHisannos.3vi /vtfn^^nrwypro temporis infequen- 
•nim janux in cardinibua^ verfaQ« tis popult)s. Et natale pro nataU 
tur ; ic^ vlttma vitz humanaepars dixit. Honen/. Tunc omne Lati-' 

. In feneftute verticur. Extremus nun9 , &€. 3 Vix ^em inueniet 
enhn vitx cardo eft fene^us . in .apud pofteros nomen & gloriaa» 
qua vltima artas fe irertit. .^H/p/>. Jtaliaetantam fuifle. 

' Hoftenf» . . J9*. G«^<&j. 3 Italiae vrbemi» 

- )8;. i?dmAm»^i»f. 3 Siqufdem vla Praeneiliiia,^ Rom.A>.M'pafll 
vere Pomt>e>us timeret, neinte- .Vciofque. ] Etrurix opp. 18, M. 

. riret.Rom^ liberta^ , v^/ fl Rom. paflLiab Vrbe, Cmiwi^ief ] laijj 
virtus vcre tira. pop . i ntrr Vf I i l rii rei ^ Scn j m, 

}85. MettuhoSy&c.} Mefustj- , ??4 ^4lkAnefqH£ Livcs,1 Loii- 
rannidis Pompejanos : fpes fuM. gam Albjui ^ TliUo Hof^ilio 

^tm imperi j Cxfarianos. euc rf-i m d i mt ^ jn q [le* La h rtuti- 

. 387. Hafacient dextra. ] Hoc tiiftju*'] LayrencLnni oppid.i^tii 

.^rGeltum eam hominum cardem . nuiri[Imuiniri?s;Lm Laiini. 
44bit • cui reftituendz non fuffi- . jgf-Jiui ifAcuumt^^^Omncs 
cient pmnes anni infequentes, has vrbei detblaias & vaftas m* 

, «tiianB 1n pace perpetua adl. ^s <jlieFiikrLt rninif 1 ^pcji in- 

, • jSp.Kf r«iftfr-.]ti;janrumuisjrtf- £u[ri ^ ni(i tjiKTd ntru^PbfT. in 
ceraferro.^ Viuat in pace. Sul-^^^^^^ Alfijno (pr?l>Ttpr fcms 
^/>. Liti [i4i e* i n^l it «to N um^ , L j .tJ f, 

?po. Etpof^itlos Auiy &C.'] Et 4<> i aVcif?* rotJ?A/jid eft,iplLC- co- 
jiuferet ventura? aetatis prolem, - ajf^ii^ ^d iaci-a^^jux illic fiunt ick 
/bblatis iis , qui fobolcin propa- . ui A]h.Lri[j in L;itinfs feriis t^ 
gafleac. vetcre Nkinia^ i^aiiiiJiljj lnilitijr&. 



Jj^ M. ANKiCi LycANi 

ImtntHii ^uefiufi$$t ^umam jufitjfef SttuiHr^ 
tfon ^iu hM CMTfft tdaXymoufmeufAfue ttrum 
tmfia dtfiituft : crimtn c$mlt vUtmus, 
Tot 'vacu^^ 'vrhtt» Gtntris qup turha rtdoBa tfi 

400 Humani ? ttto fofuli ^m nafcimur orbtj 
Ntc mmros imfltrt vtrisi ntc foffumus agros* 
VrhsMOS ima cafit : vin&ofejfort coiuntur 
fief^tria ftgttts : fiat tt&is futris auitit 
In nulUs tmtura iomm : nulloqut frt^futnttm 

40 f Ctuefuo Romami Jed mundifdct rtflttam^ 
Cladis ei dedimus^ nt tanto in temfore hellum 
iam foffet ciuiltgtrs : Pharfaliatanti 
Caufa mali* ctdant ftralia nomina Camu» 
Et dammta diu Romams AlUafa^ssm 

Ttmfora 

Crtermn Xattns fer!« ei^nt con- aemium PhatfaIiat.Gr«nMr. 

<cm:luar,vt ipfi vocabant,att« fia. ^&i.VMof«Jf»r€^'&c,1 Afrof 

,^l!s aams X maglftr^biK in -iWiikia cQnraedibus v io^ colut, 

4tcs certos vei Incertos concipte- domiois duili bello extin^s. 

1>antur, quibus pro communi (^ ' 404. tn nuUos ruuHra dmmtu.1 

lute totius Latijjioui Latiali , in Vt qu9 tncolis dellitiita fit. 

monte Albano facra ileba«it,id- 4of. Mundtfix* rt^Utam.JCoU 

«ue ^ prsfefto vrbi^ Latinarura luuie on^nium gemium. ittuea. 

wriarum cauilacreato. In his fe- Sat. |. i^£, 6u quots fomo fddt 

«iispopuIisLatiiiiscamesdittide. %4cf*M4^,^c. 

bantur ex pracfcripto vetufti fce- ^o6.Nt tdnto in temfore UMum»} 

deris iiiter Rotnanos & Latinos A puf na Phaif«lica,ad noftri t^ 

-percufsi^p.CaGio , 8c Pofthunfo que tempeftatt qOuQins trliinict> 

Comiiuo CoflT. Hirt» NoU* coa- le bellum , iion pauca homiimiB 

^4. ] ipfe Senator coadus, vr/ no. millia abfumpferit. Hortenf, 

^,qttacoaa9vrbesLat.47. eius 407. Ihttrftditk t*nti.} Ea ia 

<«cri paRidpes cooueniant. PharfaQcis campis dades fttftutit 

iOrMon Atof hstc carpjir edax.} omn« exinde ciuUis belli feget*, 

Keque has vrbes edax vetuftas tam paruo dutum ti.fuperftite. 

abrum(it;fed dutle bellum in cul- 4»*. CedgHtferatim nomins Cdm. 

pa^l.i.-K. 24. MonHmentnque re- »4.]Cladi hutc Phatialicx cedaot 

rumi&c. ISenfus eft.* crimen ciui- Caanx.(Ub. 2 .itrf.^tf. ) 

'leinM|£ieft,cttrvi4emastotpa- 409. D^mnttta diu Romtant 

tria iHiumenta collapfarum vr- •AttiAfnfhis.yLVn. K*l. $exrt'f s, 
bium , qux nulla xtas diminuit« Allienns jn faftos (de quibftt Ub. 

• Vcl videmus tot vrhes vacttas.ef- y.< (. y.) relatus inter airos dies, 

fe crimeii ciuile. ff orr . quod eo die Ttjbuni militum 

ioB.Crimen ciuite, ^.] italhc legiones ad Alliam ftttuiitm edu« 

'^sedlficia non aetas deftitttit/ed ia^ -eentes , l ^Hs tI^ fiint 8c Vr- 

ent culpa belli cittHis.Vide pr6- bcm amifcriat. 

410.ro» 



CiyiLis Beixi Lib. Vir, jj;^ 

4 to Temfwa pgnMiit Umorum Roma mdorum : 
1-1 unc 'volmt nefctre diem. fri trtfiiafata. 
^era fefiiferum traihu^ morbefaiue fluentes, 
Infanamquefamemyfermijfdfque tgnibm nfirhet% 
Maniaque in fracefs laturosflena tremorts 

41 % Nifojfent exflete viri : qmos vndique traxit ^ 
In miferamFortuna necemtdum muneralonmi 
Exflicatertfient auiyfofuUfque ducJfjue, 
Conflit/fit camfk : fer quos ttb$ Romaruettti 
Ofiendat quam magnacadns. quo latim orbem 

MoPoJfedit.citilksferfrofi^erafatacucurrit* 
Omne tibt bellumgentes dedit omnibstt annss s 
Te geminttm Titan frocedert vidit in axem^ * 
Waud multum terrAjpatiumrefiabat Eodt^ 
Ut tibi noxi tibi tota dies , tibi curreret ather, 

»1 loquuntur Jeuiores illas dade* quicquid per tot foculV^*^ , * 
Allienfem & Cannenfem . tacent ?at,v1uhSS^fcreS^* Tj?''- 

^em memoratu. '"«Wiiera , vi^i^& mu«' 

Suffeciflerit hi qui ia prallo Phar- ertpidt. BikiimMIr^ v^i i? 

f?I.ca ceciderunt reparandis da«. fi/m «im.r*; id STShTlh^" 

^s huimn, geueris 6 pefte & mor- eos ,oui intti multoi .m.r^^"^ 

bis contagions.& famc, incendiit , funt.j3rpi^iSpue«!^' ^'*' 

tmsmotibus. Morhofqucfiuenl Suipu/ ^^^^^'^^'^^' 

mm foma vide?e potetat, oul! 



^oimirorWttemcpartelnvnam riuia *^ ^*** *""« ™pe- 

iTtunt*'" ^-^-^« P^^-^riuit 4»j^0««e «^; ^^««^,,,,,^ 

pum vna quafi fy nopri exVicital Iz wS /J^ S ./i'*' «^^^*^ 

Tortuna rurfus eriptrit tot multo- nem,& merS ^"P**^"^'*^ 

rum annorum viiftorus & trium- 4A. ^w ^/ 

ipfafortuVu«;./,cV,ideft,det^ lTocdd'lt^i' > ^tab oriente 

«it fefe , qualis eflTet ( nam prius rum nrW. S ™ ^nvuepCns ternt- 

^rifa eft fauorabiliO eripi^*^ail! tTur ^om.imperio fubjice. 



338 M. ANMiCr tvcAMi 

41 f Onmidque^frantesftellA Romana viderent* 
Sed retro tuafatm tulit far omnihm annit 
Mnutthiafunejta dies. hac luce cruentM 
EffeifumyVt Latios non horreat Indiafafces^ 
Nec vetitos errare Daasinnmnia ducat : 

430 Sarmaticumaue fremat fuccinBm Conful aratrui 
Quod femper Jauas dehet tshi Varthiafeenaiy 
Quodfugiens ciuile nefoiireiiturde^ue ntmquam 
Lshertoiyvltra TigrimiBhenumque rece^ity 
^citoties nobit juguio quafistt negatur» 

43 5 Germanumy Scjthicumque honu : nec ref^icitvltrt^ 
Aufoniam : 'vellemy fofulit incognita noflrit z 
Vulturit vtfrimum Uuofundata volatu 

Romulm 



4irif,nomand vfdertm-l Roma- 
ftisfttbdita. 

415. Sed ntfo tMUtn tultt. 1 
S«<l vnus hic The&Ufi preelij 
diestot retro annorum fbelicia 
fiita fttbuertit. Par omnibm an- 
nis.jQ^i taatuin damnum attulit, 

?iuantum vtilitatis omoes anni 
uperiores..5N/f^. 

427. Htc luce cruentM, , &e.2 
Hoc pralio fadum eft.vt iLoma- 
ni imperi) maieftas & gloria €e- 
rec contemptior apud exteras 
g tes,lndos,Daas,Sarmatas,Par. 
chos. 

428. F«/c#/.]Coir.rummum Im- 
perium. 

^t^.Nec vetitos errtre Daas» ] 



extra Rom. Imi>erij terminos 
aueda,(ugieny ciuile ne&s, nun- 
quam redttura 

4li.F/rr<« T/^rwfiOQjiafi dicat» 
vltra terminos Imperi; Romani. 
Sed cum infra d|cat oermanis 9c 
Scythb GooceiTam !ibertatem,ve. 
reor ne Taiuiim , fit leg endum, 
quem vltra Scythc^vt trans Rhe. 
num Germani.vltra Tigrim ceiti 
Parthl regnabantur , non autem 
liberi erant. itaque opponit Ta* 
Cttus:«/^cn0r ^rfacis regno Ger- 
manorum libertM, GrotiuS. Ti- 
grim^Rhenumque.'^ Tanaim legi 
oportere videtur.propter Scythi" 
cum <|fiiodfequitur,& cui conue- 
nit,vti Fheno CermanUm. Parthi 



Neque Scythi* popuL «'^srfo- vltra Tigrim agnouerunt regem : 
<,o.^7a/c vagis vrbes conftituat vtmoxjH*.44« Scythia: vltraTa- 
^ ^ - - * naim Gberi erant. 



Conful 

430. Sarmaticumaue premat 
fKccinftut C<m/u/. INeque Sarma- 
tis vrbls loca defigoet Conful 
fuccindusjquod fiebat aratro,fub. 
iundUs vac ca & tauro,fttlcum du^ 
centevbi moBntaponerentur. 

^m.CXttod/emper/kuas debet.l 
Q^od Romani non vlti funtCraf- 
fos carfos^legiones vi^as & figna 
ttbUta.lib.i.V-f.io. 

4? * .<K!*fdfugiens ciuile nefas. ] 
Q^od peiUc nobis Ubm4S \ fug^ 



4? 4- luiulo quajita. ] Morti» 
difcrimine, dum tyrannos i me-> 
dio tollere aggredimur. 

4f ^Germanum, Scythicumquo 
bonum. ] Libertas ; bonum quo 
fruuntur Germanl & Scythat. 

^SS.VeUemj&c.'] (^iam Itberta- 
tem vtinS Romani non nouifireiiK 
vnquim ; fed ab Vrbe condita ad 
hzc vfque Thefl*. cladis tempoc» 
fub regibus feruSfient. 

4/7. VHlfHrii vtfrimHm^c.l 



Civais Belii tiB.VII. ^29 

Rom»ltts tnfamt compleuitmttnta luco^ ^ 

yfqttead Thefftticatferttiffes Roma rutnas, 
44 o De Brutitfortmna^ queror* cpttd tempora leoum 
Egimtte yaut annos ,a Confule nomen kahentes ? 
iFelices Arahes^ Medijuey Eodque tellusy 
Quam ftth perpetuis tenuertmt fattg Tyrannis. 
Ex pofulisy qui regnaferuntifori njltima nofira efiy * 
445 Qjt^f feruire pudet. Sunt nohis nullaprofe&o 
Numina : cum c^co rapiantur fecula cafuy 
Mentimur regnare louem. (peHahit ab alto 
^there ThejjalicMyteneat cumfulminay c^des ? 
Scilicet iffefetet Pholoen f fetet ignihut Oeten, 
j^^Olmmeritatjue nemtts Rhodofesyfinufque minantcit\ 
CafSiushocfotiutferiefcafut} aflraThjefi^ 
^hfiulity^ fuhitis damnauit noiHhtte ^rgos : 
Totfimilesfratrttmgtadiosyfatrumquegerenti 

Thefaii^ 
Vh\ aufi^ttrio ciptato de nomliw bemte locldiimif , quod non n!A 
n&uz vrl.1 nni>oncnda, Remo fex grauate & cu pudore peroetimur 
vultures apparuerunt , Romulo i^. Cum csco r^pumuV^S^i 
1«. at^ue illius tempus huius Cta- Fruftra, vt video.i>eo7eflre^^ 
peraret numerus. «««» ^•^««r* timemus louc^tlj! 

4J«. InfAmt compleutt mtmut quidem Impc fcdera ng^^cirL 
luco.l Ad quod afyluy in luco, l vfndicar^^jJauiJem h«?Sm ST 
Romuloadaugendumimperium, *"^vy«^aKSntuspuniat PM 
apertum confugftre ferui. iudidb r#w/*?^B^o» prouideH^'1 

^uttjlud quod dicere »Wa.iuuen. fumm^fulmi/i^JsVdauU 

Sat.8.^vlt, «ontesmeruerepati:quirc»fi 

W'Thefal>CiUfiUH4t.1CUAem potius fulminatur > '^*"" ^*^**^ 
Pharfalicam. ^^T. C*/i™, J^i^ ftT«« f^«W 

^o-prW.]Dcl«nioBru. tap^r / ]^ £t tur cCv^ {^ 

^o , oui ejedo Tarquinio vlt. re- reieniatur poilus c*^ / vnh« 

fum,liberwtemintunt,quamdiu 6 percumjrtCiis Crf 7 frr^ ' 

retentam amittere iamgraueeft, quam tuo fLiIiniivt' iojn feritur'. 

libetqHeri.Qtti4*m/>tfr4, &c.2 ^jh^ rhya* T luo ?•« r* 

<l5id Jrodeftfummaiquitatefu^ SoC in JnC' ,^e'c!r.t» 

legibusvixifle, &Coflr.quorum luj Atrei m fr.trim ( ^ldeli^' 

nominibus numerantur fignan- «Thjcftcn (t dui noi a^ «u 

turque annilib.y.irf,,. chcir^m > air n^o7,Vcra hk fli^ 

44J^. ^r^frr,,^c.]C^fe«per detrft..u%rzr.ZhI™cfndeti 

regtbusparucrunt. parriddia T ^'«tmaetot 

^W.Expopulu,&c.^ Notom- 4p.^rftff.]M*„n4i Arzls virf 



140 M. ANNi«I LVCANI 

TheJfalU tUbit ille diem / mortalia nuUi 
^ ^f Sunt curata Deo, cladis tamen huiui hahemM 
VindiBam^ (^antam terris darenuminafas efi* 
Betlafares Suferis facient cfuilia diuos : 
Futminihus manes^radtlfe^ue ernahity gf ^ftris^, 
Jwjue Deum temflis iurahit Komafer 'vmhrMm 
^(,0 fftrafido curjufatifufremamorantem 
Confumsere locum : farua tellure diremth 
Jnde manum fjfeiJanty *vultufaue agnofcere ^^trunt^ 
Qmfuafila cadant^aut e^uafihifata mine^tisr^ 
Faduri e^ua monftraforent. videre farentes 
465 Frontihus aduerfts yfraternJque comminut ars^» 
tHec lihuit mutare locum : tamen omnia torfor 
TeBora conftrinxit igeliduf^ue in vifcera janguit 
Terculfa fietate coit : totaque cohortes 
Tiletforata diu tenfis tenuire lacertss^ 

Dij 

#f j.C/«tti^i.3lron1ce. Multb l diuerfis leajonibus hanc 

457. Belltk P^ires. 1 Bellm boc concimuuimus. vM^prOpius ho^ 

rttum fummam deferci impera- ftem ventum eft , afpiauat quot 

toribus,qui in dcoram numerum pctant vultus,qu« ipfis mipentttr 

referentur. manu$ ,auar denique taaun eaenc - 

Aft.Fulmimhiu. -JHxcproptex fceIera.Growi«. Indemanumjfe^ 

MautA a. ode Horat. & ftellam ^antt&c. 3 Multitudincm ejcpo- 

c^initam qu« per feptem dies nit Micyllus.Supra i^f.jao.dixeiat 

cootinuo fulfit,credita CseCaris in Cacfar fe agnofcere fuos ex enfi- 

c«lum recepti aniraa. Suet. C«f. bus & lanceis fingulos , ittiTerat. : 

cap.RB.virgil.p Ecl.quin 8c fimu- que non parcere fuis.Qiiid igitur 

lachro Carfaris ftellam in verti- fi ita intemgamus?circumfoiauHt 

ce addiderunt. MAues. ] Animas vtrinque fi quem in aducrfa aae ; 

C«fi agnofcant ex amus telifque aut 

^S9.Inque Deumtembl»f.]Em- vultu ^ vt habcant inquempiia 

fkanc0 rmia : quafi prafentiora mittant , amtconu» , hofpituna , 

Knt numina v mbrse jmpefeatorum cogoatorum caedes.tmo monftro^ 

onAm\p(iT>ti, lurabit Rtmuiper fa parricidia perpetratun. 

^mbras.'] lurandafque tuum per 4^4- SJL* menjha. 3 Cruddes 

fiomen Ponimm ara/. Uowtius i. «tdes a-MTcelerauSrt/fi*. 

epjft lib.2 j^e.Mutare leeum.-\ Recedei» 

A6i.Faruaeetiure iirrmw.] vbi aut jMrogredi. Iealanart»x tnquit 

iam inter duas acies tantum erat Api»ianu$, magn^Jtlentto tmmota 

relidumfpacij.quantum Jktis ef- rejhtit. Torporemjtnnett. ]pm- 

fet ad concurfum vtriufque exer- ne$e«wjmati ft|bant,& perculft: 

cittts : fubit wcordatio affinitatis, inter tot enim virorum milia qn» 

& pcenitentic indicia manarunt concurfuri crant,>nulta borrend* 

lacrymx. contigeruat praner opMWH»^*»» 

4^. Imde mtmum^e^snt, } Uortenj: ^^ . 



S^djenfumfcfifata tu^ dent, CrJnnel^J^' 

0/r*«^, r-rfo„ ,i« C*f^r teUteneret, 
£/'/«» W, concetta^ue cUfitc^corL : 

*^»detrocutnube„qu^nulUt,nitruad}^J,t. 

480 ExceMrefints cUmcrem -uaUiku, jEmus, 
Fel.ac.f,ue dedtt rurfu, geminare cauerni, i 
Tindu, '*g,tgen„tusa'ang^<jue faxa refultant, 
Oet^<,uegemuntrutei. -vocif^iue furori, 

• Exf^^-fJuttotateUurereUtM. 

48 S Sftrgttur tnnumcrum dtuerjl, mijS.le votis. 

«abiem ^uapugmuerat , ipfa no- 481. peli^raue dedir Hfe 1r, 

"iri"; *'" p^^fc^o^-f «o™» fot»« dasrnsfjcd^di: 

^.-i / n ^ derfit cauerna PelU oiotls ThefT 

'C«forb ? -Af*»««.]Craftini. r^»c Thr«:iae/lib.i.^.674 "' 

yfrw«l«/iir «tfr.]Statira,inquit Ap. AHi.VbcefquefHroruf^rlhtinr^* 
pianus . htuorum fono & tuba& pugn5te/l"p^^^^^^^ 

aoopMfcones * pr^«<ai lunc la- 4«,. J^4r^,>»r , ^r.] Ki*/n#r# 



P 1 



34^ M. AnnuEi Lvgani 

ymlner^fan QftMty fars terrAJfgere teUi 
^cfuras firtture manm» rafit omntM c/tfts^ f 
^tque inceAafacityefUVs 'UHityfertuna nocenfer* 
Sed cfuot» fars cladis idculity ferroifue 'voiantf 

490 Exacta eft ? oitis folsst cMihtts enff 
Suficity^ dextras Romana in vifcera dueit* 
Vomfeij denfis aciesfiifam cateruisi 
lunxerat injeriem nexit vmtonilftfs arnut* 
yixjfue hahttura locum dexttaty ac tela motiendtr 

49 : Conftiterattfiadiofque fuos comfreffaten^atm 
Prutfiti curju ^efanum Cafaris a^en 
Jn denfos agttur cuneos \ ferejue armdy fer hoftert^ 
QuAvit itery qua tortm graues ioricacMttnm- 
Offonity tutoque iatet fub tegminefeltttt. 

JOo Hac quosjue perttentu efladvifceraitotefy feratms 
Extremum efiy€fuod cfuiftjue ferit,ciuiiia Ifelht 
Vna acies fatitur igerit altera ifrigidtts imde i 
Statgladius i calet omne nocens a Cafareferruni* 
Nec Fortuna diu rerum tot fondera 'uergens > 

. . ^Jtuiit 

^jrr/o;>Mr,e^<:.] Alljcertafcrjre, H(qae miisk •A gla^os fe4ie* 

•tlij Irrica (fnare fua tela volunt. ruat.Couiinefic^.de da J>eli« < 

^"i^jSed qHotafa.rsj!irC''^s\\a%' 497-/n </«j»/ef tfMuroi.3 Cuimr 

mu.n tani?n cx^ts \ fagitcis 8c ja. proprie eH multstudo ftiSamm 

culiSfniuhu mjv'rrL m i gladiis. ctmeuin fcprcrenitas ; qtMC ioo- 

^^^^. l am^ii^ iLn^^'. ,\,ij:i^^e.'] Aa cum acie > primam aa|iii> 

Clypch }\iT\^h ttHuiliiie isuGtz fti«r ,. «leinde lari«r proceditf 

ad exfrptciiil.1 t^\!L&. prjnnum ex* ad ordines hoftium dilfiriiigen- 

,curfiuii lEifrihi^rmliini conftitic 4os. CniMOi. } Vide lib^ tf». net* 

atics l*ortitjeJ3iu rx |trTcepco ip- fum.iS^. 

fijt; CArrirU tr.i9ur nuljrt s,cum ^ 4pi- C«reni4«.l Rsum» & lida 

Pompejinfs uon conaini vide- lbrtc«,qttx coArem tft ex anmi* 

renr^vi ti pf riti /na fponFr corfam fis ceu catemiUs; 

rcpreflerunt Be ad mcdrmn fere Joi. £«rf«fiMM»-i^> J forimt 

rkiaciurt] coLifJiterum ; vbi pahio- pars. 

intrrmi (Tti tempofis fpatlo ,refpi- f o2.f^««crW^«TV«r;3Pompe- 

rArlunc fjc>i , rFium^Tif vfribus >ana.«/tf/rrrii.}Ccf»riana. 

t^no Liarof] ac c urfu ,pi f.i riii ferant, 50 J • Stui rtadhu.yK Pooipeia- 

cHerjtfi-que KJadioJ /h-inxerunc. na parte.Ctf/er MnnM^t.^jCiMtrk 

Neque vero PomDciani huic rei Cxrarianortim gladii ftrifti » ca»- 

«tueriint. naro fic ceJa excepe- lido fanfuine aTsidae maduefwnr. 

' * » * impeeum Icgionum tule- Hortenf. 

'uoc, & ordiiKs toafcruaru8t,pi- ;o4.£fr( Fommtk diu nruwt, 3 



N« 



CiviLis Belli Lib.VII. 343 

50^ Ahfiuitt ingenteis fato twrtnte rmtiuu* 
ytfrtmum toto tUduxtt corntM camfe 
TompetMtits ejt^Si hellieitte f€T vlttmaf/tdit : 
SpMrfa per extremot lettis armattira mamflos 
Jnfeqtnttsr^f^tsdhtie mamte tmmsttit m hofiem* 

j I o Illic qisA^ue fuo mifcetgens frcdia telo : 
Romantss cun3is fetitur cruor : indefagittdf 
Jnde faceSi^ faxa volantijpatioquefoluta 
Aeris , f^ calido liquefa^A fopuCtre glattdes* 
Tunc ^ Jturaty Medi^ue Arahefquey foluto 

jl 5 Arcu turha minax > nufquamjrexere fagittsu : 
Sedfetiturfolm% qui camfis imminet aer 2 
Jnde cadunt mortes ifceleris fed crimine nulle 
Externum maculant chaljhem i fietit omne coaBtsm 

^ Ctrca 

Vte {brtiina belii erat diu an- 

ceps : ftacitn ad CaKfarem inclr- 

nauit. Pondara verjens.'} tu M«. 

Hoceft, librans velut euentu du. 

bio.Grotim» 
Sos.Fatotorr*Hte.}Prxc\plti & 

decliui iaftar torrentis. 
fo6. Vt Primum toto didtixit* 

&c. ] E^ttttes ^ iiniftro Pompei) 

cornu , Tniuerft |>rocurreruat ; 

omnirque multitudo fagittario- 

rum fe ^rofudit. quorum impe- 

cum nofter equitatus non tulit, 

▼erum paulum loco motus cefsit. 

cquites Pompejani hoc acrius in- 

mre £t Ce turmitim explicare» 
' ademque noftram k latere aperto 

circaire coeperunt > Scc, mox ad 

Soj.Per vttimn heUifudit-lEqui' 
■ tesPompejanipoftquamdextrum 

5c finlftrum cornu -in planitlem 
- 4ieduxeruat , tn apertam & vlti- 

mam pugnam , manipulares leuis 

«rmatut^ ,infequutt tuerunt. HM-r. 
fo9»LeHUMrmAtura.']Lem% ar. 

snaturx militesjFerentarij, Sagit. 

tarij,Funditores,Baliftarij. Veget. 
• Ub»z. Mamplos t &€."] Manipulus 

•^oprie eft contuberntum mili- 

tuiBa ^ut conjua^ quaii oMQi- 



bus dimicabanl : trigeilma pan 
legionis. 

jil. In4e/kgitts.1 Amilitibus 
leuis armaturz. 

Six.SpatiaqHsfolutti&c.'] Per 
aturitionem aL^-b uuerm^dij ex 
veloci motu liauefadx funt ^ilae 

ftlumbeae in figuram glandium 
brmacae, Sc fundii emiflc. Moc« 
autem accenfos coUiquefcere 
plumbeos Digittarum mucrones 
{«tetttr Ariftot. lib. de ccelo Hc 
Meteor. Non/tCM exarfitquiun 
tum BalearicA plHmbum FunJU 
jActti volat illud , & iHcandsfiit 
eundo : Et, quos non hAbuitffuit 
nul/ikMt inueniti^es.Omd.Jdet.i • 
Sx^tturdif&c.^SfxprA irC*ti9, 
j I S'Nuf*lumm rexere/uritnU'! 
In nul(um (fireKere aduerus : led 
in afrem miiere a vnde cadevenc 
letiferae. 

St7.MortesA?ro fa^ittae morti. 
iet^.Scelerii (ed criffiin^.lSedfce. 
lere vacabant hae fagittae ab exter - 
nis gencibus in Romanos miflk. 
nefas cumulatum admiferunt 
ciuium vtrinque pila. 

f [8. Extremum mttcutaw; ^mh « 
^r.]C^uia nemini lethate vutn* m* 
fltxcrutafcd leoiter extrema cu&k 
P 4 



:J44 • M^ANHiCI tvCANI 

CirtMfiUnefatiferroffsytexitftrdrhefi 
j l o NexqMefmfer CMmfos telis cmferta fefendit» 

Tum CiifMr mettttns , nefrensplfi frima la^^tf 
hnmrfu , tenet Mi^uat fofi pinta cehertes : 
Jntpte latus heUi^ ^ua/e 'vagus hofiis agehaf, 
Jmmittit fuhitum non motis cermhut agmen. 
jx f Immemores fstgnaj nuiiosiue fudore timendi 
Practfstesfecire faism > ciutiia heiia 
Nonkene harhari^is 'untfuam commirjpt cateruir» 
Vt frimumfonifes transjixus feihra ferroX 
In cafut effuficalcauit memhra regentis : 
5 3 o Omnis etfues cefitt camfis , giomeratdque fuhes 
Jnfua conuerfis frsLcefs ruit agminafrxnis* 
Terdidit inde modum cjtdes , ac tmiiafecuts eft^ 
Vugna ifed hincjuguiis , hincferro heiia gemntur. 
Hee tioUt hdcactes tantumfrofiemert , quarttUm 
%l\Jndefersrefotefi*VtinamVharfaliAcamfis 

SupcHH 
fenguiae imbuta fnlt. Sftit omnt jt^Suhitum nm m»fucormjmt 
toaO^m , &c. ] Sed foU Romani aimen' ] Cohortcs illas fubedia. 
oui pilis vtebamutjcoaftim cstdf rias quarta adci, 1 3000. pedni* 
udehsukt.Horten/f bus. 

S t9**^thtr. TTelonmi nube ob- j 2 j. fmmtmores pu^n^ , &c. ] 
du^us. la vmbraitaque ( inqi^t Pompeiani equttes auxtltares ttr- 
iacon>pugnabitur. ga vertentes oftenderunt ciuttts 

Szt.TMm Cdjar metuenSy &c.'\ belli moraentum non benecredi- 
Tbi Cxfar aduertit equitaturo tum fuiflfe his exteims & barba* 
fuum impetum Pompeianorum ris.T/mrwi/.JSpemendi, quiaftt- 
equttum^f&gittariorumnonfer- gere non pudebat. 
le, quartz aciei quam ex cohor- f i8.Kr primumy &C'1 Vbi eqtti 
tium numero inftituerat,vt fubfi- Pompeianorura , qMart» illuis 
dio effet equitatui 8f dextro cor- aciei telis faucij.excufferunt pro- 
nui , fignnm dedit. illi celeriter nos feffores ; fugam capeffu* 
procurreotes tanta vi in Pompei j equites; 

equites,fecerunt,vt eorum nemo , Sl^- P^»iait tnde m«dum cs* 
confifteret,omnefque conuerfi in- des. ] Non temperatum eft c«ai- 
citata fuga montes peterent.<jui- bus;non interficieAdl' modus fer- 
bus fummotis omnesfagittanjSf uatus eft. . .. , t^ 

funditores dcftituti inermes fine SU-Sed htncmgulu.} luguli»- 
praffidio interfefti funt. tur Pompeiam,cadiint Cafimam. 

Sii.VapiuhofiifarehAt.-^Vom- vide qu«ad*f.5i>.infia. - . 
peianus eqties , turmatim fe ex- y?4.N« vaiet hac aaes , &c.J 
plicans & difcurrens ad circum- Nec fttfficiunt C«fariani,.confi- 
eundiim aciem C«fari$. Horten- ciendtsPompeiaiil», vtpotequo- 
§m* runmultomaioc Qumerus. 

U^'Su§ 



CiviLts BEiti LiB.Vir. 345 

.- S^fficiat cruor tfie tuisy quem harhArnfttniimt 
Te^oray poH Mio mttttnttir fanffune fontes* 
Hic nnmerus totos tihi veftiat ofij^s agros t 
,^nt Ji Romttno comfleri fanguine mams» 

540 ffits farce frecor : 'viuant GaUt^tqttei SyrPejtte^ 

^ CaffaAocesy Gallique 3 extremltfue ^rkis Iheri^ 
^rmenij, Ctiices : namfofi ciuttiabeUa 
Jiic fofulus Romtnus erit. Semei ortus m omntis 
It timor , i^fatis datus eft fra Cafare curfnt* 

1 4 S Ventum erat ad roltur Magniimediafjue catctftSf^ 
, Quod toto^s etrore uago ferfuderat agrof i 
Conftittt hic belium^fortnnaque Ctjarn h$^. 
Non illic regum auxiltis coiieiiajuuentus 
Befia ^erit, ferrim ^ue manus mouire togattk l 

j f o liie tocusfratres habuit , ioctM tlkfarenftt. 
HicfurorMcrabiesy hicfstnt ttta crimina Cafat^ 

Uanc 

5j5. Sufficlat cruoriftffuif- ] qttaperant dJrcaPbinpejuRi. Cb- 

Kec&onu.io-rang.ruberencAuuij. herces iUse qi^art» addeodei» 

$ ; F.HdC ni^nertu.t^toi tihi.^^^^t" qud fudecant eqnicatiim impetu, 

tarorum,externorum.Ke/R^<«r 0/?/- ftniftrum corno, pugnantibus etist 
M ijr/1 J.Tegat ,rpargat» tura ac reiiftentibus ih. acie Pon. 

^^o.lflis Pttrci pncar.^ iftis ex- pejanis cu-camierunt » eofquc 4 
ternis gent4bus parce , \x CxnXy quT , terga Cunt adoni. Et: te^^jani: 
"i^ello hnita ,, ciultate dooaci JU>- aciem, qudb quleta ^ucufque fne* 
^nam tueantur. GAlAtdque^^&c^ ratjCatCar procuirere itxda, qboa 
Pop. aHz juxca. PapliIagoniam> recenteseum.Pbinpejjutfnifiioere 



«allogrxcL non po(reat,vniuer(i terga ver{»« 

14^^Extremtjue-oryit IbmJy}c» i:unt:Comment.?.t!u.bell. 
fidui orbis incolz Hifpani^ S^-Errorevngo^C^^^ertifsii.^ 

S4^i.Semel ortiu in oinmUi&c.J nemuItipUcL 
'Vbi a paucis trepidari coepit,oni- f47.H4j?r.lRetardata eJHi 
Bes in fugamruunt.^od Csfarl y4«.N»n iUicregum^cA itot^ 

riCiotix momentum dedit.Ttinf^ hic ftfrcetiune seges fori^alixilfac^ft 

Inquit Florus, terrore latiut datity copUt & Cenatus ; fed Komani 

tur$antihmitiiUeemco^iifyetiqua vtrihqne milit^ i/demque ,Cf«. 

firagesquaJivtmnHtnuf^aefi^ ]ihatr,fratres>patres,filii; ^ 

-necvlta re*^ magit e^itio fuit ^ f4».TS^<«-#.JPrafertt«acIeat 

^uam i^a exerdtut m^gnitucb. ^ Ms. a» Grotius. videtur X9m^tk 

f 44. F)Mu datut efipri Cafar^ loqui de copik focionim^ &i'atur 

^r/iu.) m fittis fuit,. vt Cxfar vt- itaque 8c aller* ledHo r^trata , 14 

^ria pottretur ,. & pcotperi remi « ftjcxoratx 8c accic c ad lup^etiA» 

§ltreret.Hortenrf. fiirendas. 

r4.s.RoBur MAgfiit&c. Confiittt y ji.Hic/MfWi*6/c «iftej.J laujt 

mf&sMMm» 2 g^rinlfiiiflMf cogly cliies,c(]»gnac^/rc. 



34<i M.ANNifi LvcANr 

. Hdmfmgia mem fm^te heU$ tenehrlfiiue reihffuei 
HttUaqmetamtemmdifttitimeviUeymMlarmfti 
S^jim muttmm beiik Ikeat ciuii^ut » Atat. 

Si^ Ah potims fereant Ltcrjme.fereantt^ querei^w. 
^uic^uidim kac aciegeJTifti Roma,taceha. 

Hlc Cafinraifiej fofuiiifitmuiujquefureris^ 
He quafartefuifereatfeeittSi agmua circum 
H '^agm > att^ue ignes ammis flagrantibus addit^ 

^iiOln^icit (^ giadsosiqui t^ti.fangume manenty 
Qh$ niteantfrimo tanti$m mucrone cruentii 
Qua freffo tremat. enfe manm^$tit ianguida teidtk» 
fluU. contentuferati^iuitfrdfiet beOajuhentiy 
Suemcfsignare iuuet^ efuu wif$$m ctue feremte, 

fSs Mutet: obit iatis frojei^a cadatteracMnfis: 
Vuintara muiterum tot$tmfufura cruorem 
Offefitafremit iffi manu».q$tacunsftfe'oagatur' 
Sanguineum velut$ t^uauens Belionaflagelitsmu 
Siftonas aup Mauors agttafss fi verhere fauo 

5 70 pMiadia fiimuiet tstrbatos agide curjrttSi^ 

mm 

^i>mncfUnmtnh&e. ^Per j^J. SL^prsftet helUiuhtm^^ 

AfKiftrophen adfclpfum fingit fe «.jQ^is iuSTu potius quam volun- 

vrctermifrurttmhoiTeodamciui- taiepugnet. 

h$ hoc in loco pugnat faciem., %66. Vulntrn multoTHm, &c.:i 

qaam tamen jnaximc & nuniiua Suorumne fties.an aduerCuriorum-. 

exaggerat. cmdeliter^ , 

S^yPtrenm Iturjms.'] Nc de- %$%.BttkM. TBclb dea,Martil. 

Floreaus , nc CQnaaeramur , nc foror>furi^i$ Enyo. JHafeltum^i 

vtamir hac pietatc.5«/0i>. Q«o belbntes inftigare fingltur. 

- fSe.TMcekt.'] NC qncfto PCCrtt- ^9- Bifionaa ^Maufrs^n^ 

dcfcat doloV. MW.3 Thracaji iSiftbne vrbe dr 

S17. RAbiet pppuU, 3 Oeftrum ftagno , ciii bemcof* Kcnti Marf - 

BcUonciIncitatpr fuoriimcircam^ pr?fidere cieditttr.Gw«^<MMUB«ji»* 

quaque pcrcurrit. ffuremrGettcvqmfr^Attagrmi,. 

SS9lX»ff *nimis,&c, } inctta- Virg.j.Aeneid. 

«cnta crudelitati». J70. «^jjiJeoiWi»». IScwum. 

seojn^im & ftidios.yfiAMr' ecu lorica Palladis, in t^w» «apo^ 

tit quo. animo , quibus virfblit, MedUfi homtnes itt laptdes coa^ 

^o TUltu quifuue pugnet. uertens , & refpicerc "wdctur a<l 

S6i.SHdtreffo\&c.}Q^stmi' PaUadis apparatum &fupperia». 

4t «Tqiun iaiaBi* fcriaj, QuU contta Marcem,VeBcM & T«>1kw 

«l4(fitcr. ^ ' iiom#r.ilUd4v 



Cfvitrs BiLLi tiB.vn. 547 

Hox tngensfcelermm, ^ c^des ors^nfur^^ it^ar, 
ImmenfA vocis lemitmi ^ pondere Uffi 
Ve£torH armajonanti confraitique en^bus enfesh. ^ 
Jffe manm fHhscst glad$osy ac tcloimimfirat^ 

57f jdduerfofque st*yetferro confuKd^e-vssltmu. 
Vromouet p^fe acits : impelUt terga ftsorum l 
Verhere cotmerfa ceff^fstes excitathafia*^ 
ls$ fls^em verar ire mansss-i monfirdfque Senatusm. 
Scst cruor smperij quifitiqu^ vtfiera trgum : 

5S0 fOtde fetat Romamy Isbertof vltima mundk 
Qi^^fieterst ferienda loco» fermifia fecssssd»^ 
OrdmenohitlitaaiVenerastdJiiuecorforaferr^ 

J^rgentstr^ 

S7^.N'Jxi»^ens/ceteru.JConfa'' f;t.Monflriuqui Senatum.lJd 

fio coeica,iuillo lubito dUwrimine. quem omaetn pugqe rabiem.coaT 

S7^Ee Pondere la^/i.2 Homed- ucrtan:; vt qui beltt & iniuriaiuiiD 

<um Uludl exprefiitjquod in slia> canfTx ik fontcs eiTeat ;,quum. 1 

de firequens eft i AuTm^v j m plebeculpa omnf^s, abeiTet. 

fn^hslp»C»!n i-nZy' inr' aV-nJ. p9'Sclt ernor M^erj ^c.J ld& 

JubmTniftnit. imperiUin peruenire yoflist, qm- 

m-^diAerfofqwt mbe,,&c. ] ^^1 ^^^^^'f^^ns dift>cile foret. 
Multuiineaproilia Ciclar fuit, Scit,quorum:fanguine Imperium. 
»eaiufq uc inrer imperatorem & r^dimcre vox^.Honenflrnper^ 
juilitcfi Voces quoque obequi. ^w^OSenatusTcil.quo fufo ejc- 
«antis ex€epts.a?tera?crtienta,red ,P.*^*1'"P5 ^»^^ a<lfuaunum impc- 
4o<aa & ad vi(aoriamefficax;itA. """» ilcrnatw tKfS^* vtfiere, 
ifisfMtemferi: altcrJLadiaaatio- '^^^»»:. 1 EiBCndiWKk^ noftra ^ 
^emcofJ&ti^PdrcecmiBM. Flo. «eganH,i»i fallimur, nKtaphora.. 
«us.pr«ceperat CKfar fuis,vt tel* AP^^tn/^Jwwr.atqui RcgibUs,rtihtk 
in ora & faciesadiierfarioruriun-^ <\"!" ^f "*^'' » J*^ ^"o ^^ fermo^ 
^ntarcnt. foreem.n vtiuucne* I«» enim feorfim apudffta quiC^ 
«ormofi facicifu* tjn»jntcs vul- ^ue*uxilii;Gw«i«^#ji«iii,T^Alij| 
»us tegerent vclauertenent. Sed. *^5'^*'''V?% „ ' 

«racagema. hoc coRiilto tai»Ieui ?**^ ^***' ^'^"^ ifawww. J A 
»i» tantaimperatore iUguilvide. ??"^"5 imperium Romanum pc- 
«ttr»a»R.u??erlialib.ijrar.le^ tat , qaibus extorqucat monar- 
<ap. 4. longe^ itaqur aliu4 fuiflfe *"?"** 1'tbertM^ vlttma^ J tibcts 
«oniiHumputat.CjefarcmfdUvc^ tatis propiignatorcs. fiumm & 
«ituianefuonimmiUtumardor,/* J**',, 0.- r ' j- ^ 
<6fpcftis populaKibu$^& propin^ ^ s9t^PermrJfa.fecmdo , &c. J 
^fth dcferuefceret. imper*ae vt ^qjiitibii, pcrmiftus Cnatus. tres: 
imltus corumfcrrotutbanenonw ««"nj^Rom. ordihcs^Pittitms^ 
me agnofcereatur, & huc fiuaunt «quefter^Pltbciujw 



348 M.ANNiCI LVOANI 

yrfemtitr i Cdtdtmt LefifdoSiC^Uuntqtie Metelhfy^ 
Ctfrum4fquefim9tly Tmkj^Aque nommaUgum^ 

585 SAfe ducesifummefque hommum teykidffseiremoiW^ 
Jllic flebesa conteBus cnfisde Dultus% 
Jgnotufifue hofity tfssodferrum Brute tenehds l 
O decus smfersjy^es ofufrenys SenMtus% 
Extremssm tmts generss fer fecuU nomeUt 

j^o Ne ruefermedsos ninomm temerarius hofies^ 
Kec tshifatales ndmoueris ante rhsliffos, 
Theffalsa feritssre tsta, nil froficss ijtsc 
Cdjaris intentusjssgulo: ssotsdum attigitarcet^ 

Jstrsrr^ 

vlri cuiufmoai paucoc enument, l.to.'iT.is^.&I.|. ittZt, Nmmtuf 

XepfdosjMctellos, Val.Coruinos. Ugum^jSic 8c antehac Grotius le- 

Manlius Torquatos* , gcndum cenfuit ; fed detnd^ Ce- 

SS^Torquataij ; nominA iegum.J Quutus eft €l.Ioli.Rutgernuni»^ui 

Q^i lcgunt rcj^um multum tor- diftin^one locum fic fanat : Tor^^ 

3u€turvt TbrquatdHomiHscoa- ^utuaqut nomna, y Rerum Sttpt 

lient.ri^i^ttf.Alij intclligunt re* 4Mrri^<r.Grotius. 

ges torquatos tSPOy duces S^S-Sapfduees^fummofqueho^ 

torquibus ornatos. Alij femiliam »w»»««-JC«dunttribunos,confu- 

Manliorumcui cognomcn Tor- 1»^« » ^««ores , fummos omne» 

ouatilktorquedetra6.Galloca- ^^''!!^?/'^^F'9' . ,,„. 

?o qui eum in fmgulare certamen 5»^'^'' pleye$a,&c,2intc Mar- 

proTocaucrat, Liu. Ub.7. A GeU. "»* .»~^ f kbeus armis teaut 

fib.9.c. 1 3 .& regium iUud infigne »*'"«^ Cxfarunos luflos pewre t !• 

Torquatis c6denire»ol«t.Groti» MJ pniuupes,modo *f.y7«. 

emcJdat legum vt modo ir(,S79- ^^^-^ei^/jrr» Brwe tenel,M,} 

iegum i,*i«Sw,hoc eft,liber« rei- ^? poftmodo Cxfarcm eras oc- 

f ubUc«.Hanc fi admitumus cor- «»^««> vt hbertatem «ftiwem. 

reaionejc6cipio,Tarquato$/eue. S99^Extrtmmm tatm ,fSrc.1v\ti^ 

risfimos aflcrtores lega dici,ficut ■>« gentis Brucpra ^ lunio Brota 

ManliA^a imferia . feuera Ula ik «1»* '««tfr **'^^*?^a~'"- ^"^ 

rigidapropteffiUumfecuriferiri tameaabfijue ▼inhftirpe peniU 

)umim;&c:iiv.Ub.8.veIre£piciad fc refm Dion/CHalicarn. 

libenatem flkx:onfttlare iiifperia. S9oMe rue fcr metLos^c^iPai^ 

quod nofter/r^nmnominefsepe «etibtnequepertemcritatemac. 

«primitXupraverfu44o.«:liM. «J^ tibi mortem pncmatuttte. 

.(^.,8T.,5p"Nominaautemror. ^^J^l^t!!^^'''^'^ 

quatajd eft,ipfos To^quatos Yt •^'■"J^'^'^^/^ , ^, 

Jioxvf.y8P.NodUmVeVofoluip. . ?'• ^^f^.^^l^"'?; ^^^ 

fcUtemquefuftuUflevldetur,qui "»^hac auUlbcUo m Pharial}^ 

Jegit: ra;^«4r4^i^ wmuna regum f^d altcro & t^ , m PhUlppBab 

.5^f»**i«f?i.L.ep?dosfca.Mete4os, Antonio & O^uio viaut. Tide 

Coruinos,Torquatos,UIuftres vi. qua ad ^f. «ojlb.r. 

ros , quorum Jufpiciis Rcgesipfi SPS-Nondum artt^it.&e.THoa-^ 

Utfc aulitaueiiatitc 1.8.)^ao7^ 4tt»eft «€€01109 dtcfjtUu' & fui». 



CiviifsBEiLi LiF^VIL 5451. 

h/ris i fff humatuim culmen > quo cu»^a re^ntur ■ 

55 j Egreffusymeruitfatfstam nobUe letum : 
frtuaty^ynjt Bruis frocumhut vsihmay regnet* 

Hic fatr'sA.fer$i omne decurijacet aggere magntf 
Vatrtcsum camfis commi0a flAe ctsdauery 
Mors tamen emsnuit clarorum infirage virorum . 

4oo Vugnacis Domits j qstem cladesfata fer omness 
Dsscebant, nufyts^mMagnifortunaJsneillo 
Succuhuit : ui^s totses sCafare,Jalua 
hshertate ferit : tunc mille in ^ulnera Utus^ 
Ltahsttir^ ac venia gastdet carusjfe ficunda, 

io 5 Vsderat in craffo 'uerfantem fanguine memhroL 
Cdfar, fS increfstans 5 Jam Magni defiris arma^ 
Succejfor Domiti : fne teiam hetla geruntttr^ 
Ditcerat: afislliJuffecitfeBorafttlfans 
Sfirstusin*vocemimorientiaqtteorarefiluif: > 

4ic^Non te funefiafcelerum mercedefotstum, 
Sed duhiumfati CAfar 1 generique minorettf 
^JpscienSiStjgiat Magna duce Isher ad *utnhra0 
£tficurus eo : tefiuo Marte Jitba^stmy 
JPomfeUc^uigraueisfttntu 9 nohijque datttrjtm^ 

Cum 



n Iinper!/,Tr mereatnr czHtsee paite & cadentes; L . Vera Domi* 

jBanu Bruti , cuius famiUx opua tius ex caftris in montem refu> 

c(| reges tollere» viuat regaet^ue giens, cum vtres eum hrsitudtne 

pnus, vt,&c. defecirrent,ab tquitibus eft inter. 

f P4< Humamum euUmm , f!rc* ] ff aus.Czf.comment.}. 

* Mondiim fuperauft fummum^ho- €0%. Veuia gauder caruiffefi^ 

■ocem RAaun^^uocunda regun- •cuiMiA. ]Primam enim' confj^utu» 

«ur. fuerat ad Corfinium. vt lib.a« ifC^ 

5:P7 JVcMr.lMobites patricii,vt yi»,& quar ad Tlrf-f**» 

feq. *^liere nugno, } In magao Soj.Sucfffor Domitt'.} Q^ia fucp- 

*motruo.iihrmt/l ceflurum (e Caefari in bellum GaU 

600. Pugnacu DomiH.J L. z^C Hcum fyennetzuGr^iu,Succe£ot> 

^9.^em cladety &c. mu/hmam. Demin.UbaS.^jB^ 

Magni,S»przirC^ lo^ ^ia, Stj^M Maluo , &c. J 

6ot.satua,&c.-'}Patnti noadumi Modbr tamen Uber , te nondun 

inferuitutem redaCta. viaortam plene confecuco ^ new 

^i.TkHcmiUeinvulmraj&€.J dum fummum lmperium>, «ee 

Ipfene multbvulneribus confo^ dum. patriam. X le oppceflamt 

lii^ m iates Qmm mai «» coAfrlcicM» 

mfMHJpk 



3^0 M. AKKiCl LvCAKf 

415 OimmorUr»^erare hcet»non flmrd locutufm- 
Kitsfi^gity denfnque ocutos frefiere tenebr^' 

impendfjfe fudet lacrymas tn funere mundit 
Mortthm innmnerk: ac pngnldtfata feque»tenm 
^Mdrere , ietiferumper cutue 'wfcera uuluue 
^ia Exiertt > quufufafolo vitalia calcet • 
Or^ (pM aduerjo, demiffo faucihu» enfe^ 
Sxfulerit moriens animam » jquk corruat iBu^ 
Quis Jteterittdum memhra eadunt : epti feihtrateli^ 
Tranjmittantiaut (^uos camfk affi^ertt hafta : 
4 1 j Quu cruor emijpte ferruferit aera *venuy 

fnque bojfu cadat armafm : i^uu feStorafratrk^ 
Cadaty ^, tft mtttm f^t Jpvhare cadatteri 
^bcifum longemittat cafut : orafarentii 
Quis lactret^rtimiJk^^tte frohet fpeihantthtu ira 
430 ^itemjuguiat^n ejfe fatrem* morsnuHa fsterelti 
Dignajua efttnultoj^ue homtnum iugere njacumus* 
Hon iftoA hahteh ft*gni, Pharfaiia fartm^ 

Qua^ 

Si€. DenfMue oculos , (Sre. ] &to.Viiatia.'} Sunt ^pnrfii- 

2x« r^» ii ei oox' f>(4Miv-iff'Ho- terioris corports,iaquibus nuxi^ 

msr. niir.vitaJiiacit,vtCor,cerelyruin,, 

6i7-Impendife ptiiet.&c.'}DU ^^P^ 8Litia(HaA^.Hon. 
freditur rurTum ab inftituto in ^*i- Ore ^uu aduerM Itaitt- 
«xcufationem», quamobrem^non telrctditCtaftinus.fu^aA*f.4fSi^ 
•erfequatur ordine finguloriua. «aj.Di*» w«i»^r»0 Wncatns. 
i«dem , 8c circumftantias cladis «nembra. ^ipelhtra felisi &c.y 
aon f erfequatur. Et qiwm dicit •*$$. quu peffora tfU.TYanJmt'- 
fii^fint«rr mMni/, ampliftcatioda- M^.Grotius.. 
4is eft,qaan in ea mundus conci- ^*f • PerrHperit ^ro, t«#iiir-I? 
4(i(kt.Hortenf. Impendijfe pudet , Profilicrit , fiLautoris ama co*- 
^. Jl(^ tama dadtr ,qttanta mun. tp^rferit. 

^fummo ImperiograueioAixit. e^ii^afumJoHget&e.^lVtitn*. 
Tulnus, nonJibet , nonvacat^a- piiu pofsit eum. taaquam i§no> 
fulas mortes 8l rutnera lacrjrnMs tum (poliare ,, neque agnofcataT: 
wdtiqtte profequt. Ek Pom^wiar dSe fcater.. 
«o. exercitn drcker millia xy., Sia»Simi4qi*e proUttj&e. 1 *fe 
«edderant : in deditionenkvene*- ijim iaceriiotu ^?^ «os , qui cuflh 
aunc amplius nMlHa.]bXllfl.C9?far' indigtfattone, fyt&uet , , patreoki 
«on amplios CCdeBdtrauit. Sedb e0ediceret. 
in hls c£turioaes 3lXX.C6ment.} . ' f^x.Sua efi-l "SinguUri:*. pjto» 

^8. Sm&uUfktA' J DiuerCbs priaiVtmoao.K.tftr. 
cafus & drueia Hioriit gcAcra.- eit.NoujfiM habmt^c^yii'- 
Momr^ Ux^ am^UficaiioiKAliuius ctot- 



Cirriis B£L£f LiB^Vlh jy» 

jQMy mIU cUdts ; iUie ferf^M vJrorMm> 
f€r fofttlos hk RomaferiP : tiuod miittis tllU% 
4k\S ^^s hic gentis crat : fitnitiis-ihi fittxit ^httmsj^ 
VMiicti0yAjfjritt$\ ctsttBos h^rtre crttores 
Rotmmttf^iCMmfiftfte 'vetM^cottJtfieretorretts : 
Mtittt ab hae Mcte,quam qtt^Jtta fecMUferrettff 
Vultttte hahettt foftUt i flttt efi quam 'Vttafalufqtte^ 
^4o Quodferit : in totttm mttndtProJ^erttimttr iuttnu 
Vtnatur hisgUdtis emttksiquajeruteti atat* 
Vtoxuma qtttdjoboles^aut quii meruire ttefotet< 
Jn regtmm nafc^ ? fauuSe ttttm gej^imttt arma 3l 
Teximtte aupjttgulos ? alieni ftena timorij 
44.J In noftra ceruice JetUt. fefi fretlia natir 
Si dotitJnumFortutta dahasy Q beUa dedijfeu. 

lam Magnttt tranfiffeDeoj, Rottoanaquefatt$! 
Senjerat tnfeUx : tota.vix clada coaBttt. 

JPortttnatm 

4^ cnakalus cofnparatar : modb, ftieris ih perpetuttm interitura. 
& eueotu, mox V/r^^. pttrt*s. ] 64J.IU rfgumnafii. } In.fenii-- 
' y^ormam pugnx & C6:tcaLSulpt>. ttitem fub jmp^.Pautdt mtmief-- 

5} 3 .^Alis clad<s.1 Ad Trafime- fiimm arma ? j Nunquid nos ti- 
Bum.Trebiam. , Ticioum , aUi am, mide libertatem propugnauimift h 
Cannas ,.&.c lllic perfatavirO' Annon ju|u1um<noflram&Lcerui^ 
rtMM-] Ibi mimerabantur milttes cem gladib oppofuimus, quopo-- 
cxfi : lilc gemes & popuH. fteros-feruitutieximeremus ? ^ 

^i ^•SagHu ihi^n^xit ^Acham.^y&A 644. ^Alieni pana- timorit.'} KO». 
sationisallcujusvniusfangulsftio psMiam damu9 timoris pofterO- 
i^us eft^liic multarum promifcue : nun t p;roinde,6 iFortunajCum diF> 
JILomaniautemp>rmifti copiafe> derispofteris dominros , quibus. 
iBit V t inftar tonenti s flueret ; feruient , h oc eft , .C Btfares « Ty^ 

636i Cunff-os harert cruorts. ] rannos ;^eadem via & beilum ft: 
losentem Romanonim cxdem eo pugnas> illis ipfis dediffes ; neik 
indicat ar^umento ; quod hxren- autem nobis ^ «ut certi.vtrifquew. 
'Kem ranguinem b^rbaroTumjcrttOjr Hortenfl 
llle impulerit 5ii/fi>. 64^. pofipralianatit. J Sivel^ 

tf 3 74 Torreni. ] Copia Rnmani let Fortuna pofteris iibettatenk 
cruoris fluentb.^i</fir. adtmere , par erat vt a^ beUttm: 

^3*- ^am quod fuafacula iisdaret, quo ipft pro & decer-^ 
ferrenr. }lUa tempora pati pofl*ent: tarent. 

uara anteaPiinicis.: modo SyUaniS 6^. Tranli{fe Dto*. JA teaA 
& Marianis praUls erant attrita. Caurem. Ferju omnta lupiter- 
Sulpit* %Artof TraHfluUt^ Virg. xjitc^ 

6i9.piM efiquamvita. 'i^tiit aeld. 
|tt]*fi))erus £op^ Ilooi«eaqiie p9- e^9,T9t4>vix daidt^»l Nou- 



i^^Z Mi ANNifl IvCilNf 

forttMom dammare Juam» fliUt aggtrfcamfi " 

4^0 EmwuSinjndt QmnauJparfatPtr TheffaU rurm 

^ ^f^iceret clades, qua helU oifiante latehant^ 
Tot teits fuafata fet$ > tot corforafufa, 
^cfctam mtdto fereuntem fangmne vidit» 
Uecyficut m^s efi mifertSitrahere ommafecmm 
^S j Merjajmtatfoente/que/ua mifcereruintLi 

. Ut Lstia pofi fevitMtfars maxima tttrhar 
Sufiinuit dignos etiam nunc credere itoti^ 
Cotlicola^ t/oluitque ft*i folatta cafur: 
Parcite, ait% Suftri cunitat frofiemeregenter r 

€^0 Stantefotefi mMndo^Rom^e fuferfiite^fagk 
Ejje mifer.pflurajtMont mea vttlnera, cantux^ . 
£fi mihiijunt nati j dedimus tot fignorafatis^ . 
CiuHinefarum efi hello yfi mefue , mea/^t»€ 
ObrtMt ? exigua clades fumut > oiAe remoto \ 

^6j OmJfia quid lacerm ? quidferdere ctm^a lalrorao^ 
iamnihil efi Fortunametm^fic fatur \ ^arma^ 
Signa juey ^ afiiSas Mni tam farti cateruae^ > 
Ctrcuity fif reuocat nhUura in fdta rttentes^ C 

I ttm eoa^s tota dade accepu .qo» erar ei fbtatio maKimo ^ 

acunire ruam fortunun. tanu ru!iia.M/if . 

e%i. gjj4 htUo tlffittnteUti* ^y^.r^rwrjd^cOSitfficiatirar 

AMf.]Q^as pertamultum Sc coiw ▼eflrat hxc mea cakunitas ; vel £ 

cuf(ui»pu§Miiciiu»-prHiscernere ▼Iterius ia ne animadiidrcere vW 

JMM licuit. rum^tjvxorem liberofque meof 

6^4. K*c, ^utwtottjlftmferiif^ deuoueo pro ulute gendiim ^ 

t6^c.l Neoue tamen vQlait,quod Rom.lmperi). 

iarebut deploratis & deCperatis eetk-^viMiUclMcsfiummjf^c.X 

SoXcox mireri' , omma (cciiaM>b- Aonon fatts eft clades aoiira,iuir 

fuere. ft totiis oibis nobifcum.rtta^Or^ 

6^.Merpii^^^tx 8c obruu^ . he remoto. 1 Si nuindus nobiuuqr 

' A defperata ia pugna.5f»/^jr. noB perient.^/^i>iMr. 

6t6.}rt LtuiA fcfiy&c.l Meqne 66Z. Keuocae nuuwra in fetit» 

tinta flccepta dade indignabatur rMOM«i.]|becepttti canit.Sed au^ 

I>«o»ruppncibusyotisprecari,vt CaeCarem jxomJ^eius,vte<)ui«- 

fibi reli^un» exercltum. praefta* tatum fuum^pttlTam vidit» atqtt^ 

fent incolumem. eam pactem,cui maxtme confide-^ 

^^7> DfVnof .3DCOS (^iluid quos bat,percercitianimadliertit,ali^ 

trota fon&t,& preces.tforr^itjC difMus,ad6 exceflit,protinuf<uie- 

6%^, Vblmeque /mfotatU ca- fe in caftra equa contulit , fcuW 

/Mf 4^8^41^ uhu<a.jre%uQfji^ yntiliioaibnt gttg» iftgatione^ 



Civiiis Belli LiB.Vir. .35^ 

SeqMe ne^at 4ant$, nte deerat rohftr tn ehfes 
^T Q Ire dHc^iJHgHUcjue f4it$fjel feHore Utum : 
Sed timu$t ftrato m$les ne arfore Magni 
Uonfugeret^fufraque ducem frocumheret orhis\ . 
Cafaris aut oculis 'volutt fuhducere mortem, a 

i^e^iuicqttMm» infelixifocero jfe^are voienfs 
475 VrsJtdndA efi 'vhicttnt^ue cafut.fedtuquoc^ue cojuM 
Caufafugay vultufejsse tui xfatifc^uefrohatum 
Te frafente mori* TuncMagnum concitus. aufert 
^hellofhnifeSinontergotelafauentem-, - 

Ingentielftiisse animas extrema in fatst ferentem, 
480 Sonzemitsis^ofnflettM eratifaludifue verenslsif 
' Majeftate dolory qualem td Magne, decehat 

Homanis frdfiare maiis, non smfare tfttitu ( 

^fificis Emathiam : nec te videre./isferhum 
Trofi^era heUorjism, neefraitum aduerfavidehunf* • 
6%S ^uam^iuefuitisLtofertresssnfidatrimmfhoSy ' 

Tastf 

praetoriam porum poAierat»€lt- SfS.FMeiffMSpnhdtum.^ldir^ 

Te>vt mUites exau4irent,tueami- Mss. omneslhabeve , fati/^u* n^ 

t>!yiiiquit,caftni,&defendite4ili. jtfrm». Torte fcripfcrit Lu^us 

-fetiter , fi quid durius acciderit, rogiuttm,yt allufio fit» ad legufl» 

«garettquas portas circumea, & rogationei.Gronftf. 

caArorura prxfidia conHrmo.lMBC 6j9* Ingentffque dmmatt &c, ] 

«omdixiffttfeinprvtoriumcoa* Magnanimt ducis 8c conftamag 

tutit ,fummx reidi6fidens,& ta- exempIarinPompeiodefcribituCi 

men euentum expe^ans. qui ne in extremis quidcm petv 

669.Seque ne^at tauti,] Negat culTus animo fuerlt ^it^que £e- 

fe tanti efl^ pretij , rt pro fe ia mnerit /fed dolor verenda maie- 

-mortem przctpitent» & Czfarla- ftate e]uxit,&c. Hortenf. 

«is,iam rebus perditis, trucidaiv- 6t*,Non imjfare vmtu.^ Uon 

4os oh^dznuHorten/lNscdeerat immutato propter adueru : eo- 

-r^^Mr , &e, ] Audacia eundi fn dem , quo prlus tuUflet pr^* 

fMroelia non deetat Pompelo, n»< pera, 

^ue vitae contemptus, fed noluit ^Ss.Qj^amque fuit tuo.l Sen- 

luos tn ruiiiam & necem rfcum XUseft ; Fortuna vt fuit infid* 

«rahere. ^ Pompeio in fecuiidis rebiis ; ica 

67 j, Cd/arit stu oculit voiuit, in aduerfis fuit illo miaor , quod 

C^c.} VoJuic przterea neceo» fuS etmi de mentis Cux conftantta. 

CUbtrahere C«raris ocutis ; fimul deficere non valuerit. Horten' 

Ce viuum reddere vxori.fed fru- fim. Treu infida triumfhot. ] i, 

ftra.in fatisnamqueerat vtprx- Africanum , deuidts Carbone», 

fente coniuge obtruncaretur, ca- Domitto & Hiariu rege, qui Do- 

putque etus Cxfari ofFerretur, mitio auxilium tulerat. s. Hlfpa- 

ttb.S^^f.^ I S.^ lib.^^Cio|.f . Diciun • de Smorio & Perpenna. 



3^4 M. ANNiCl LVCANI 

Tdmmiferd Fort/ina mmor, jam fonderefati 
i)efofit$fecmrms ahts : nuHi temfora lisa 
Heffexsjfe njacat : Jhes nunt^uam imflenda recefiit i 
* ii^^ff^eru nttnc Jctre licet. fuge frdlia dira^ 

§90 Ac tejtare Oeosynullum qui ferfiet in armisy 
Jam tibi M^gnc mori '.feufleyHis Africa damms% 
£t teu Munda nocenstPhario^ue a gurgite c/ades» 

* Sic ef Thejfalica foftte fars maxima fugna* 
Ifon jam Pomfeij nomen f^ulare fer orhem, 

4f i Ifec flud$um Mli : fed far, quodfemfer bahemtts^ 
Lifhertait^ Cafar erunt : ti^iue inde fugaf 
OftendetmoriensifiifefugnaJfeySenatus» ^ 

ITom$e 



Qb.t. iK.f49- * |. Votttkum de 
Mithrl«lace,Tigraac*ftc. 

696. Ponderejf.tiy^c-'] Leua- 
CttS onere imperij , ^uod tibi £i. 
tiun commiferat. 

69j'NMHt tempors /4M.]Kiinc 
tH>i ocium eit ^ui memoria aate- 
*4i£he felicitatlsipoftouam infatia- 
-ta rpes plura acquiredi iacerierit. 



periclitatus fuit Ccfac ; vt de in- 

fereflda nbinececosttaiet.Tt ali- 

bi recenruimut./^ir4rr>f M« a. Gur- 

r//^.<A^umPtolemarusrex AlexS- 

drinus, fumnm ciuills belli fcelus 

pereglnet, faedufque amicitiflB dl 

Cxrare,medio P6peii capite fan^ 

xiflTet^n Florus inqttit.frorrfii/I 

. , . - tfpt.^ctbTo^-jfaiiV*.] AuerCo 

699' Q^tdfuinif rmnc^. } E item j» ad Pompetnm, quod poft 

... ^. ^, . - elusmortem, maxima pars pu- 

goantium ciuiQ in Ti»eftalia pert- 

bunt pro (alute & libertace pa^ 

. . _ trif .Maior enim pars cladis Tlie(^ 

Mojha intellilimm kma,qum ^u* faiicc contigit abfente iam Pom- 
p»Potefi/ue bahmmw, amifimm. peio; ideoque illi non masis imp 



«oUacione pnrfentium aduerfa. 
rumintelliges quaatse fuerintres 
«useprorpene. THm tUmqttt , in- 
.^utt iUe apud conaicum — 



69o.^eteFtare DeoSy &c.1 Et 
^uttm poft difceflfum tuum h 
protUo Pharfalico maior pars 
«adis contigerit , Deos teftes ci- 



putari poteft,qu& ^uae poit mor- 
tem cius acciikrunc. Gror.A/or/. 

694. P0^M/«re.]Nobileiiabebi> 
tur 9l celebre amplius per totua 



^are licet,eos non tua gtaria, fed Qrbem.Vel gratum populo. £ft Sc 
pttbliese libmatis cauCi in armis populare , quod (it vnius populi. 



perftitifle ftcecidUTe , qui inter. 
ierint ; vtSc eos , ^ui poft inor 



AumUe icem 8c obfcurum. Hort^ 
egj.NecftiuUum ^ifi.]Pttgnldi 



tem tuam in Africa,tn Hiipania & Jibido.fed libertatis retioend», 3t 



Aegypto cecidernnt, 

6gi.Tihi mori.J^on tua gracia, 
f<edpublic2libercatiscaufa. Ceu 
Jlebilis ^Africa.Jln qua Cato, Sci- 
pio, rex luba 8i muki aUj perie- 
runt. Hortenf. 

69z.Et ceu MuHdanocens.lKd 
Mondam vi^i fuerunt liberl 
Pompe^p^ftcik 



Czforis interficiendi vnicum ftiv- 
dlui» er4t./f#r#.P4r.]tib.5.i^|. 

696. rMferta4y& CAfar enntr.] 
Commtfsi pugnabunt libertas St 
Cxfar , llla tt fe tueatur , Cae(ar 
vt excutiac Ilbercatem & monar> 
chiaminducat. 

697. Sibi fe pugnttffe. ] Suc li- 
ia ^uo prc^Ua bert^tis tucnda; gi:4tiai. 



Civuis Belli IiB.vn. 35:5? 

Nomte \uuatfulfum hellis ceJSfJfe^nec ifiud 
'Tr^jpeitare nefastjpumoftteis CAtle cateruas l 
700 Rejhice turhatos $ncftrfu fanguims amnest. 
Et Joceri miferere tuu emo fehore Komam 
Jntrabtt fa&us camfisfeUcior iftis ? 
jiluicejuid in ipiotis folus regtonihut txui, 
i2jsicqu$d fuh Phario foftus fatiere tjrann» » 

70 $ Crede Deisylongofatorum credefuuori. 
Vincere fe$us erat, frohihe lamentajonare^ 
^lere veta fofulos : lacrjmasduBufjue remitte. 
Tam mala Vomfe'$jyqf^mfroJJ>era mundus aderet* 
jij^ic&fecurus 'u/dtu nonfufflice reges : 

71 o Af^ice foffejfts vrhesy donataque regna% 
j£gyftumiL$hjdmcfue% ^ terras eiigemorti» 

y$ditfrimatu$Ltefi$sLariJfaruin$k 
tJoh$le,nec 'usihtm fatis cafut : otmtihus ilU 
C$uihssseff$tdittotd0fermceniavires 

Ohui^ 



7co,ReJfui turhattSt&e.Jtmo- 
' frucre oi>tiino folatio fitgz tac, 
' qaod non vides tantam;duiaai 
firagem. 

7«n .Soceri mi/erere rui.'] C«efa- 

rls,qtti parta per tot ciuium cc- 

4em viAoria,multo miferior fu. 

' turus cft quara tu vi&us, Qj^9 



7^ytUtu ndHfup^Kf-'} Jttkn 
eum , vttku' non maefio afptcesf 
tot rcgcs, quof in regoum rcftl-^ 
tuerit ; Sc vrbes quas Ubertate 
4onMk.Hortenf, 

yio.pojfefftu vrbet.l Pompeio- 
p<^im.iibro t.^^.^iji.DoniUdtHie 
regna , &c. ] Aegyptum Ptotot/. 



feffore /?om4ff».3Qjio 9nimo,qua m«o , cui ipfe tutor l Senat» 

confctentia ? datus fuerat : Ltbyam lubae i^ 

704. PhariOf &c. 3 Ptolomio. Ttgrani Afmeniam , Piiarna«i 
tih.8.i^C.6iB. Pontutn , Ariobarzani Cappado^ 

705. Crede Deit^&c.^^tudidum dam. 

deorum 9c longa fauemium foto« 71 2 .Vttlit f>ritna tuAt&CJlPom" 

rum ftries tiU fideiii faciant id ^eius,vbi iam caftra oppugnari $ 

quod melius eft tibi euenKTe , hoftem intra vallum veruri vH^ 

^JiKU^ M «ftftja*»» vioci quam dit,equumn.iaus,detraiUiinfig- 

vincere in bello ciutli. Longefa- nlbus impcratoriis , decuoiai^ 



' torum crede fauori.y*er^etu\xs in 
te Dcorumfauor , fidem.tibi fa- 
ciat ,^ e duobus malis id tib! eue- 
n^ife^quod crat roinus.Minnc ma- 

. Jtim eft bello ciuili vinc! , quam 
vincere.Ni ita eflet j vid^oiem te 
fcdffent Dii>quos tibi bene velle 
dubitare non debes.C^rortw. 

X 707'Remitte.} Reprimpj prohl- 
bt^Snlfit» 



porta fe J caftris eiecit,protinuf- 

3ue tquo citato.Lariiram conten- 
it,neque ibi conftitit,&c. Coni» 
«tentj.Caef. 

7t?. Nelnle , &e. ] Conftai»- 

tiam atqiic animi itu^nitudi- 

nem retincns in rebus vtcunqpc 

aduerfit. 

7i^.C(ttikt» effuditi &t. ] la- 

"• uffxk 



35^ M. Ankuei LvcANi 

7 1 5 OhtiU UM lAto : pr^tmtttunt munerMfitntts T 
Vandunt temfUdomits ifocios fe tladtbm oftatffm 
ScUtcet tmmenfo fstpereft ex nomine multumv 
Teqtte mtnor folo i cunilatjmfeUeregentes 
RMrfttstnarmafoteSirurfufqueinfatMredir^; . 

710 Sed fuid ofua vido fafulfSiautvrbibusyitt^mit l 
yiaors fr^ftatefdem. Tu Cafar in alto 7 

Cddis adhuc cumulo fatria fer vifcera n}adk \ 
At tibi^^amMfulosdotsatgener* atiehtt inde ^» 
Vomfeiumfontfes \gemittteJacryma<iuefeqtfsmP^Z 

7 X y Plur/ma^tte inftuos fofuli conutcta dtuos^ 

• ifunc tibi verafides quaftt Magnefauori» 
C§ntigityacfru9us.feltxfenepttan^$. 

Cafar vt Hejperio vidstfatis arua ttatmr€ 
Sangniney farcendumferroy manibufque fuoruttf 

750 lam rattte^ vt viies unimasy fertturdqtse frttfir^t 
Agmina fermifi vita ^Jid cafir^sfugatoi 

Nc 

tiilkl haimnirn' ft honorifice Aon !nrerm!tfb,comrraru ^^uirM» 

«xcepto opem offerunr. XXXad mare perueiut,naucm^UC 

7 1 f . pbuin cen Uto. ] Tan^iuun &umentariam confcendtr.. 
%ldori procedens obuiam. 724. Gtmuittlaaymaqtt^ fi^ 

yift-Tequetmnor/ilfi^c.lkViO' quwitur.\ Simul.oppidani Pon^ 

Tum opinione cque venecandus pe^um dilcedentem lacr^mis pro-> 

«c ptiusjfua non )ta;rv>ictt itaque feqouti fuerunt , atque m ptuos». 

«ationes Sc fpem omnemcompa. quafi iniquos in hac pugna , mul- 

«sndi copias & renouandi belli. ta conuiaa iecefunt. Hwtenf. 
' 7\9*Rurfufque inftUA redirej\ 7x6,H,ime tM verdfitles , &€.% 

fterum fortunaratenr4re./»/4/A Ignis hic periculi <& juluerittai^ 

rt^<rr.]iii belfa & nK>ttem.5M/|'i/-. probauit rtbi vemm ampremeo- 

72o.|//^o.]Vlihi,Pompeio. rum quorum ftdem ia profpfl^s 

7»i. Wori. Cxfariri* C*/ir.3 exploratam habere non datir; 

Apoftrophe poitae ad Caelarem. cum plures fortuuam quam mv« 

7^i'Cumuto cddis.} Congerie citiam colant. 
cadauerum. Vi»<i/i per vi/cerS'2 7i»-//fj^mp I Italornui. 
Calcas cadauera Sc adhuc plures 7lo.Vilei AntmM j peritHwjut 

Intei-ficis. Sulpit. .f «/™ ■ 1 f'Ic bc \ t>s & grt giTiof mr- 

7^i'*At tihiiamfofulot t &c.1 liiit, ticc fiiuriuniinuiti tmperii^ 

Tuga te' vidkorem teilatus Pom- capumi fimirDi ifnFedimcnTO, 
peius permittit tibi populos. 7^1. S^ii atJirAftigttt» , &C'\ 

*Au^it iHdef^."} NequeLariifz Crfir, Poirpeiiiiis ex fu&a Inua 

conftictc ; fcdpaucos fubrum ex vaUum com|ml(it , nutUiin fpaui 

%ugA nai^us ao^tucno itincre pcttti riiii d^ opottex* frxifti- 

. Buns, 



CiriLis Bfitif LiB.Vir. f^j^ 

^e reiiocenti fellAfque efuies no^uma fauoremi 
J^rotmHthofi$lifiatmtfucceiereV*dlot 
Vumfortmta calet^dum conficlt omn$a terrofp 

7,f 5 ^on 'verit09 grat$e nefe^isyac Marte fuhaitit 
^ocforet mferium, nonmagno hortamkne milei 
In fradamdmendm erat \*v$£ior$a uohit 
Vlena nfiiri: dixit ifuferefi frofan^uine merces, 
i^uam mifirare mewnt^ : nec enim donare tfocah^p 

740 ^odfiBi fuifque dahit,cunBi4 enflena metallie 
Cafira fatent 1 raftum Hejperiis egentihm aurum 
Bicjacet i Eoafq$fe fremunt tenteriaga!^* 
Tot regum fortunafimul , Magni^ue cod^ 
Exfeilat dominos^ : froferafrAcederg m$les 

7+5 Q^os feeiuerit : quajcunque tuas Vharfalia feciti 
^ 'Viiiis rafiantur ofes, nec flura loctittte 
Imfulit amentesy aurlque cufidtne cacos 
Ire fufer gUdios^ fitfraque cadauera fairum^ 
Et CAfos calcare duces* ciuAfojfayquis agger 

750 Sufitneat fretitnn heAi^fcelcrumtnue fetentes 7 
Scire ^olunti quanttt fuertni mercedenocentes* 

Jnuenire 



mans, milltes cohortatus eft , vt 
beneficio fortunx vterentur ca- 
ftcaque oppugnarenrt ; qui etfi 
jna^no a(Au fatlgati (nam ad me« 
j-idiem res erat produfta) tamen 
ad omneiti laborem animo para« 
ti j iinperio paruerunt. Caftrtt, ] 
^ompeij. 
75?. Pauorem.yPam^ciiLnoxvim. 



74}.C«4«ff*.]Cong«fta. 

744. Z)«»w»(M.jVo$. PrtLcedere 
miles^&c.} Pr«occttp«u:e caftra 8c 
anteuerterc hoftes fugieotes m 
caftra. 

74f.TK«.]Tui juris. 

746. ^ viStu rafUntur opes, J 
Scribeex 6de Mss.rtf^/»»ti«r. Nifi 
przcedis Pompeianos,jam illi ra- 



7i y. MArte jfuhticI-K. ] Defatiga- pient fupelleailem qu« in caftris 

tii pugna. eft , quaeque vobis viftoriae jure 

739' Nejc emm donare vocaho, ] debctur. Nec ptura locutut. ] Hic 

Quod fibi dare pofsit,cuique ve- quoque prior editio habuit , Jte 

fttum in manu. eft » neqne enim milite Jijp, quod manufcripti te- 

|>ro 4onis ea imputabo. ft4ntur.Gr<»riw. 

^^^»» PienametaUtt,'} Mox ver- 748- /»'* /«/'*'■ g^^*"^' ^ ^"'" 

fu7f2. lam impietatem verentur per- 

74 1 . Hejferiu, &e. ] Hl^aniij, petrare , auri ac. prxd« fiti. Hor^ 

^iiar cum italia in diuifione Pom- tenfius. 

y eid ohtigerant,Iib. 1:1^.4. 749.Q.««*/ojf«> &(- 1 Ecphonefi 

74». EoMquePremttnt, ] Ori^fK condudit rablem inuadentiura 

<«le54Afi«tigu4iulms«. Qi&t^U^ntnf . , 



jyS M. Af^N^i LvcANi 

Inuenere tmidemJpoliMto ^lursm/$ munde, 
Bellorum inftmftus cong^A fonderu mdffg, : 
Sednon smflerunt cuftentes omnid mentes* 

755 Quscqutd fodit Ibery eiuic«[uid Tagifs exfulit, aurif 
Quodque leitt diues fummis Arim^f^us urenis^ 
Vt rttftanty faruofcelus hoc 'veniffe f$tti*hunti 
Cumftltt Turfeias 'viHor def^onderit urces ; 
Citm ffe Roman£ fromiferit omniafrada : 

7^0 Decifittfriquod caftrarafit, cafitimfiaflehcs 

Cef}*ite fatricio fomnos ivacttumjue cul^ile 

Regihus infandus miies fremit: iutiue farentum^ 

Jnqtte toris fratrum fojuerunt membrattocetttes : 

iluos agiiatvefana quiesyfononlquefurentes : 

Theffalicam 

fenti, ten\s Tngm exfufhinm-J 
£ufitani« fl. nurifen npa heMtm 
Tkj i.Ouid. I ^el.Ui>. i. Amor. 

7S6**Anmalfi44 «rexarJScjtkiae 
geasvnocuIa,accols fluoijcofno- 
minis auriAui, & ipfi comas aor» 
in nodum coliigati : vt qui aarum ' 
ex arenis coUigant. tArim*&m 
«reii*r.]Ub.j.yf.aSi. 

7J7» Vt rafixne PAru9 , &c. J 
Qnamuis hatc omnia rapiaot, pu- 
tabuat umen hrc non refpondc- 
re meritis beUl cioilis ik fe gefH. 

7rS. Tdtrpeidi viSfo deAoiUem 
«fY:e/.]Roro.lib.i.iK. 190. 

760. Decipieur. } Q.uafi fibt ac 
fuis mtttt6plurapromififlet,quaai 
inuenta fuerunt. Hort.Decipitur, 
&e.He ie bid tejfe, vt qni fibi Ro- 
mc direptionem promiferit. 

T^ i.Ce^tepatritio/ommos.']Ti>- 
bernacuTis patridorum i receoti 
cefpite conitratis. 

7^^'PdreHtum, Inque eoritfrs^ 
trum ]C2forum aut tugatorom. 

7^J. N«£«v«.]$cciarati,p«rrf- 
ddx. 

7^4. Qitw 4SjfJr«f , &c, ] Dor- 
mientibus horrenda per quieteM 
objiduntar fomnia : aninAis ob- 
nerfantur. (cekcm pugiue Thef- 
(alicstnna. 

76^ 



7^1. iHuenere quiAemfioluuo, 
l^iT.lCaptis caftris, luxunam, vl- 
<totue fidudam , & vanitatem 
Pompejanorum videre licuit, of- 
fenderunt enim tridinia fti^ta, 
magnum argenti pondus expofi- 
tum tabernacttla mjrrto 8c Iiedera 
coroaata,3rc.Plut. Homp. &C«f. 
comment. j. Spolisto mundo. ] 
Qjiod iUttc omoes propd totius 
Atix populorum opes propemo- 
dum congeftae eiTent ; quas hic 
vocat fpolia totitts mundi. /fdr- 
tenjim' 

7r].Ji4//4.]Attri 8c argenti. 

7 J4. Sednon implerune , &c. ] 
Hanc ledionem luobat H. Gro- 
citts,cajus exempiar fectttus fum. 
Mihi vero perpiacet quam ha- 
bent.lib.vulgati.5«i non imfleuit 
cupientetomnia mentest^j^uquid 
fodit Ibety &c. hac mente : mue- 
nerunt quidem tn caftris Pompeij» 
aarum HiTpanttm & Orientis gaza, 
vti C«far propofuerat fupra irC 
740. Sed aorum hoc Htfpanum ia 
caftris r^tum non fufificit militi- 
bus Caeurianis omnia cupienti- 
bus Se ipfam flonum fibi diripien- 
4am ex duds promiflb fperStibus. 
7^S' Ibtr. ] Hifpanus. Hifpania 
•Um^el^brls crat fodiois attrl«ar- 



Civais Bjlli Lii.Vir. jyp 

7^ f i%^diicMm miferi 'verfanf in pt^pre ft^Mn* 
InuigUat cun^is ftuum fcelus yorm^e^e totd 
Mente agitantyCdfuUeiue manus dhfente m&ueHfttf» 
Jngemutffe putes camfosyttrramtiue nccentein 
i^irajfe ammasyinfeitumque aira tetum 
770 Maniyttsy^ fuferam Stygiaformidine noitemm 
Exigit i meritis triftoss vi^oria fsenaty 
SibUajue ^ flammas infertfifor: nfmhraferemri 
Ciuis adeft : fua quemque fremit terroris imago* 
Jllefeuum vultus,juuenum videt illejiruras : 
775 Hssnc agitant totis fratema cadauera Jomnis i 
VeBwe in hoc fatcr e^t omnes in Ci.fare manes» 
Haud alios nondum Scythica furgatus in ard 
Eumenidum 'vidit vultus Pelofeus Oreftes : 
Nec magis dttonitos animi fenfere tumultus% 
780 Cism furereti Pemthems i aut cism desiffety jigave. 

Hunc 
f66. InuiiH^ eunS-it fduum Huius ment! obnerTatur Tmbm 
/c#/fM. jScelerum conCdeatia ve- patris cxd.Omnes in Cafar* mlt-' 
• xaarur,eriam dum dormiunc.^M/. nes.^l Omnes omnium maaes teiv 
7^7> ^oM^fMr.] Ct^afi ribran- ritant Cxfarem. 
tes gladium,quem tamen non te- 777. H*ud alios nondum Scy- . 
nent. thica,&c.'} <XL^3litcr %/i^amemnO' , 

768. Ingemuijfe putes cnmfu^ ntm fcenis agitatw Orefics%Ar' 
C^cOrerramgemituaaimasemi. nHttamfacihus matrem & Jcr- 
fkffe crederes , atque vmbras ft pentihm atru Cumfugit , priuf. 
mtnes ^er afrem Tuperioris he- quam oraculo monitus Tauricam 
roirpbsrij tofernali terrore ttag' Diauiun in Sc/thia peteret, vbi i 
forore iphigenia Deac facerdote 
agnitus expiatufque eft t placatat. 
que furix Eumenidei appellatae. 
77B,JelopeM? Orefies.2 Pelopis 
nepus. 

7^. Nec magis dttonitos,&c.1 
Eumenidum vetuti demensvidet 
afmina leHtheus, &c. Aeneid.4. 
vlrgil. 

78o.,^Mrcum defiffett^raueJ] 
m legit HGrotius , hocTenfu : 
Non magis externati erant , auc 
Pentheus cum Agaue furere(utit 



brofum volitalTe. 

769- In^raffe. ] ln(p!rando 
cmififle. 

77o*Superam »a/?.?«i.]Tenebraf 
nodurnas noftri hemifphgrij ple^ 
lus futfle territamentis, Si malo- 
fiim dxmonum & furiarum oc- 
cur(>bus..fii/pfr. 

771. Exigit a meritit,&c jQtia- 
fi Catfariani pro vidtoria Diis gra- 
ues pznas dederint.Sed quas pce- 
nas luerint , ipfe ftatim infert. 
Hortenf. „ 

77' .Sibilatjue &fiamm(is,&c. ] ipfa Agaue cum furere defilflet 9c 
%t per fomnum reprxfeotantur iis lcelus fuum agnofceret. Stc Perf. 
Furiae intentaittes vipereos libi- Sat. f. Pofiquam defiertuit ejpt 
laatefque crines & faces. Mdondes.Mii \e%.defciffer,id eft, 

77$, Ftff$rs in hocpatsrofi. 1 ifneate difceOiacc laJUtgerrius 

putat 



J^O M^AnN^I LVCANf 

HMfK OfnnesgUdij , quos aut PharfalM vHitt 
Aut vlfrix 'vifuYM diesyftringente Semit»^ 
Jti^noBe premunt : hunc infertimonPraflageUimK 
Et qUMntum feen* msfero mens conjcsadotua^i 
7S / S^^od Stjiayfuod manesyinfej^dp Tartarafimmi 
I^mpeio *u$uentt videt / Tamem omniapaffoy 
poJh[uam cUr* dses Ph^fdlicaditmna retexit^\ 
KuUa loci facies retiocatferalthus aHtU 
Harentes oculet. cernht frofulfa ctHort 
7^0 Fluminai^ excelfos cumulit a^^nantta coUet 
Corfora,fidtntes im tahtmjpe^at aceruosy 
Et Magni numerat fofulos : tfulifeiuefaratmt' 
lUe IttutyVultm tx quoy faciej^utjactntum 
^fnofot^^ juuat Emathiam non cernere terram 
y^ f Etkufirart oculis camfos fuh clade latenteis^ 
'Fortunamy Suferofiftitfuosinfangmnectrnit. 
- jicfte latmfurtnsfcelerumf^eBaculaferdati 
'. Jnuidet igne rogi miferity cetioqtie noctnts 

Tngerit 
^at !eg. «M- defamget •AgAM^ tibuTque ruisMirMt>iie qui eorum 
cum M.S. habeant, aut de/iriUffet vioUrentur,neu quii ddiderarent 
%Agttue. eadeni mente qua <Srot. Multo cene mintts i» vmhrM f^-' 
dejiget legit. fic lib.^iLj o j. uitum creMdetim,Aut ptMtffe ocu^ 

7«* Vitrix vifHra, dies.} Qjia in los cAforum^eikmcuLo^aut fefuU 
Senatu \ coniuratis confbflfus aj. dpTA & rogos negtLutfe. 
yulneribus caTuriiserat. j^^.NuUa locij^.Z^rilkn Schxyh- 

7*j. Infera, monftra.flAgeltAm.'} rendui ftragis afoea* n6 reaQcat. 
Vftrices turi« & carnifex conf- 7#o. £rexcr^/, ^c] Et ftrues 
cientia cenfeftorum fadauerum atquas 

78<5* Fompeio v/rente videt.'] collibus. 
Qno raortuo, maioribus furiis 79}'SideHtes intahemif^c^De^ 
exagitabltur,T4me» omnidpaffo'2 Pf ^flbs & manantes fame. 
-Q»7if tutimum ah odio ad verita- 794* Non ceruere terram.2 QjAm 
tem hiflorit' auerte, le^or. Cziar tetftum conftratum^ue ca«laueri- 
prima luce omnes eov qui in nion- bus fulum fpe^are luuat. 
te confederant , ex ruperioribus 796.Fortunam^fuperofquejStc.^ 
locis in planiciem dercendere, at- Quoties contemplatur aceruoscf- 
que arma projicere iufsit , quod forum,repUtat apnd fe, fuam feli* 
V bi Hne recufatione fecerttnt,paf. citatem, qux ei futKiim Diaorunt 
fifque palmis , projei^i ad terram benefif io contigit. Hortenf. Su* 
flemes ab eo petierunt falutem; ^rroy^»»e,^.3^fartem4lcVenere« 
-conrolatus coiutirgere iufsit ^ 8c Quos ante pralium inuocauerau 
paucaapud eos die leuitate fua fupra ad iK'i^8. 
locutus«on»es coaferuauitj miU- 79i* Inuidet igne rori mtjerul 

tauldct^ 



Tffgxrs^ EmMthsam. non \llt$m Ptenm ImmsNii^- - ; . 

S 00 ConfuitSy ^ L$yyM fuue»fi.UmfMd,c Camn 
ComfeUunt}ionnnMm ritm 'vr ftrnet in hoftts ; > 
Sed memtmt nondnm fdttsatm csdtbm jua^ 
CtH^seffe^HQs.V^timm nonpnguU^hu^^ 
DifcretoJ^ rotof : tmnm JUgentiiut^ ipremK - 
^ftoj Non interfofitU vrmttur corfornfinmmk. 

jitft genert fipetfMJuuat^injemMt extrtit V^ndix '^ 
Erige congefiAs Q^t^o rohore fylttm^ ^ 
TheJfaUcam videat Pomfetttt ah sumorerftamm^. 
Nid agif hac ira : taheftte cadatttra fiUMty 

%\o ytn rogusjhaud refert :. flacid^ Hatttra reccftM 
Citn^apnu yjinimque fui fihi cerforadehent^ 
hosy Cdfar , fofulosjtjmu non ijffaru ifffit^ - 
yretcumterrityVr^tcMmptrgite^fmttt. /-- 

Commttnis mundofftf€rfP^ogmr,^^ih m ^ » ! ^m ^ ^ ^ 

liiuidet cadmeribtili rdgiim. y^,)iukTi Ik^fT) qtiod roa)ori odio 
flbbvifii^uoc Kain cum Genkiuo dues proTequitur Csfar * ^iMat , 
^ici , InuiAso tibi gtoris^ 9c cttiti ^o&n Aimibal. 
Abl. />??</<^wfi/>ij:7oW4steftatiir .^ fcr Cirifi fjt /&«,] Q^os mi- 
jDiomcdes Ub.i. Cathquenoeenti, 4o^i ofii<i liabehat , quam Himif- 
eJ^c ]Hypalkige,lngWrlt'Emathiain bal hofl{?5. 5«//??>» VmmHt% (^.] , 
cxlialancera teeros cadauerum PopraiDt perrt>nn;^roriijn, 
<^ores,qui corl?Urtiparit a^rem. 'Sotf 'v^itr ^tR*r/ fl pirnx JHUMif, 

• 799.lHgem'£fnathi(Lm.2ld eft, ^^,]Au' Ti tells Pomppjuto iiu- 
ifumittit nerem peftiferuwi in l^ rrere i vnam onitilbijs fxirwc^ 
Binaiht^iM ,. '^Bi cx- ca»anertim p j rA t fy! u ii p ln4i (n 5t [m & oet i ' 
corruptione iuficiebatur. Sutfit» quim ex iquorc profpitia.t illc. 
HmtTtum P«r««»,^.]Ne^ue il- ^ Ko^. M/ j^if f^jc ir.%. j FriJlr* 
rilftim imonet exemplum «tiam inqiirt j, fjELils tji Tnonuof^ tmpa- 
cru^eliftimilioftlsRom.Anniba- temUbactiu antmU qyidt?|juii 
3rs,qiii P. Aemylij ad Cannas in- rcf?rt,i|r^ene3brmiUutLii ladiut- 
xcrfefti cadaaer conqnifitum ho- ra , fir m cinefes redigJEitur 2 aa 
norifice fepeliit ; vt duc« digne- hmni putrefL ant tabe ik. vermibiis 
tut }Jure7kuaBUn-Cepu!tnr«.£«A< coiiflci4iic'Lir.//^i'/, 
aetn honorem pr«ftiterat Mai^ Sio.nJfji^* iV^crai^a. ] KMura 
<^|jlpt^,Mi(itllt$ i^rcepto » tcnun. omnli quf compofuit iji l'iu clcr« 
idin Apii)^a.Liu.Ub.i;. &4ib.|7. i meiit^nirruf diiVoIui^ 
J^.SiUfenfsUnip^CttnnM.^ »u-^fc*.]Nvm«. 
Kogus ad Cannos ab^ Aonibale ^i/^.Communu mttndd fuj^erefi 
Porno accenrus. ^ rof«*. ] Ex opmipne Platonii in 

'«oi.ffpmi»iM)»f ;?■««. ]ius huntt- Timaeo , « Cic. qui lib. de Nat. 
ftumfcpeliendttnortlios./if#rf. ntorum air , Qerta tcmporiMu ; 
Moi^edfM^^fj&c.'} fnhtflk» reuprutioji» eg^ iQcremento cii*- ^ 



Fartfmam dammare fuam' fiitit aggerecamfi " 
4jo EmmtiSyijndt omnaujparfod ffr TheJfaU rurm 
^ ^lptceretdadeSrquabelLo olfia$ftcUt€yant* 
Tot telts fuafata fets > tot corforafufay 
^cjitam mssito feresmtem fassgusue vsJst» 
NeCfJscut mos eft msferssitrahere omnsafecmm 

^j j Merfajtmat,£entefquefss4t msfcere rssstsA.1 
. Ut L.ttsa fofi JeansMt pars maxssme tfirhit^ 
Sufisnust dignos etsam nunc credere nsotst 
Cotlscolas^ voluitque fus foUtsa cafusi 
Taratey ast» Sufers cunBas frofiexneregent^r r 
€io Stantefotefi mundoiRomaciueJuferfiiteyAUgsststf 
Ejfe rmfer*JsfUrajfsssant mea njtdneray canss^ * 
£fi mihhjunt nats i dedsmus tot fsgnoroifatks^ . 
Cisuslsne farum efi hello ^fi meifue j mcojqssie 
Obrssat ? exsgua cUdesfumut , oidse remoto ? 

> ^ ^ f Qmrfsa e^usd Uceras \ qusd ferdere cunBa lahormt 
iamnshit efiFortuttamestm*Jscfaturi ^arma^ . 
Stgna juey o tsf^Sas omnk sam farte caterssse^ > 
Csrctut, £f reuocat tnatsssra sn fkta rssentes^ \ 

|ttm coafhis tota dade accepca .qnx erat ci (oTatio maidiDo ^ 

Acufare ruam fortunam. canta rulna.^M//'^. 

6st. £154 beUo 9b/fdMteUtt^ tfj^.rrtrcrVfji^cOSufficiatlif 

udm.JQ^^s per tomultum & con» rt&xxhxc mea cakmicas ; vel f 

curnumpugnaocium-prituceriiere Tlterius in me anlmadUdkercvK 

•Moo licuir. fum^t,vxorem liberofque meo» 

^f4. Nic, ficutims ffmiferUi deooueo pro ulute gencium ^ 

^c.] Neoiietamen vQlttit,quod Ilom.lmpcri}. . 

fn-rebuj deploratis & deCperatif 66^£Kitiucl4des./lumm,t^c.i 

6olent tsffeti , omnia Ctcwa^ob- Aonon fatis eft clades ooCtnjm 



Coleat mSeri , omnia ftciiiB*.ob- 
ruere. 
6fy.Afer/k.:}Ptr6itA & obnieiy. . be remoto. 1 Si mundus r 



fuere. Artocusorbisnobifcum-rBa^^Or* 

. 1 Si nmndus nobiUi 
' A defperata ik T^uemauSulpit. ' non perierft.^^^iriMr. 



6fS,YtLotiA fofi^cl MLeqite 66i. fiemcM maemra in fett^ 

cantt «cceMa clade indignabatur rM#}im.]|teceptuicaait^datt<^ 

fKosTuppucibus voti» precari,vt Caefarem jxom.P&peius,vt equi» 

fibi reliquun> exercitum praefta» taruia fuum^pulTum vi dit> atqo^ 

cent incolumem. eam partem,cui maxiiaAC confide- 

<^J7-I>rr»oi.TDeos (cil.ad qugs bat, perterritianimaatiertit^alM» 

irota fiindat.& preces.Hortenf diffiius,ade exce{ilt,iwotinuf<iiie 

6fit. Vbluie^ue /Hi/olatiii, ca- fe in caftra equo conculit , *,u» 



Civuis Beili tiB.Vir. .35^ 

Seqfte ne^iit Janti, »ec deerAt rohursn eHfes 

^T o tre dHctiJHguUspie ^ttfjel feiiQrc letum : 
Sed timutt firsto mttes ue cttfore Magtti 
^onfugeretifufrJujue ducem frocumherct orhis\ . 
Cdtfaris aut oculi» *volutt fuhducere mortem, \ 

ifg^uicqtt4tm. infelixyfocero Jpe^are volenfi 

4 7. y Vrsfidndi eft vhicttntiue c^fut.fed tu quoque cijuj$ 
Caujafugny vultufiitse tui ifattfjuefrohatum 
Tefrafente mori* Tttnc Magnum concitus. aufert 
^heUofitttifesyttontergoteiafauentemr -^ 

Jngentietfjtte Animas extrema in fatie ferentem. 

4 80 tlongemittte^onfiettse eratyfaludsfue veretttUsf 
Majeftate dolor, qualem tCy Magne, decehat 
RomMuis frdfiare maiis^. nott imfare vultu r 

^Jpicis Emathiam : nec te viderefuferhum 
Vrofptra heUortsm, neefroBtsm aduerfavidehunt* • 

6 %$ Quamqtsefuit IsUo fer tress infda triumfhos, 

Tatm 

pr«tor!afn portam poAienit,dt- SfS.FMeifqmspnhatumAMir^ 
TCyVt mUites eKau<lirent,tueamt- Mss. omnesjiabere , fiui/^ue m- 
flii»lnquit,caftra,&defendite(lili. joriMfi. Torte fcripfcrit Lu^mus 
-f enter , fi quid durius acciderit, r^gatumjvx allufio fit^ ad l^guw 
•egoretiquas portat circumeo, & togationes.GronMr. 
«aftroruro pnefidia confirmo.b«c 679. tngenufque Mmmot, &c.l 
cumdixiflbtfeinprrtoriumcoa^ Maj^nanimi diicis 8c conftantit 
t ulit , fummx ret diffidens >& u- exemplar tn Pompcio dercribitub 
«uen euentum expedans. qui ne in extremis quid^m pei^ 

669.SeqMe negat tanti.] Negat culfus animo fiierlt > neque ^e- 
fe tantt eflb pretij , Tt pro fe ia mnefit-,>fed dolor verenda maie» 



? pretij , Tt pro 1 ^ -- 

tnortem prxctpitent» et Czfaria. ftate eluxit,&c. Hcrtenf. 
fktStiam rebus perdttis, truddan. &8*,Non impare vmtu.J Non 
dos ob^dzntMorten/.Necdeerat immutato propter adueru : eo- 
^obur , &c. ] Audacia eundi fn dem. , quo prlus tuU^Tet pvof. 
l>roelia non deerat Pompeio, ne* pera. 

aue vitae contemptus» fed noluit SBs.Glj^amquefuit tdto.l Sen- 
Dios in ruitum & necem fffcum XUseft •. Fortuna vt fuitinfidt 
-crthere. ^ Pompeio in fecuiidis rebiis ; ita 

671. Cafkrit aut oculit voluit, in aduerfls fuit iUo minor , quod 
tSrc.'] Voluic praeterea necea» fuS etmi de mentis fu« conftantia. 
CUbtrahere C«'arb oculis ; fimul deiicere non valuerit. Horteu' 
te viuum reddere v^ori. fed fru- fim. Tteu inftda triumfhos. ] cV 
flra.in fatisnamque erat vtprar- Africanum , deuidis Carbone». 
fente conluge obtruncaretur, ca- Domitio & Hiarba rege* qut Do- 
putque etus Czfari oflFerretur, mitio auxiUum tnlerat. x. Hifpt» 
tlb«S.){rf.tf i9.& lib.^.^f.lo| f, oicu« » de Smorio & Perpennt. 

tlb.2^ 



35^4 M, ANMiCi LvcANi 

Tdm mtfero Fortt4»a mmor, jam fonderepui 
i>€foptofecttrus abis : nu/ts^ tempora Uta 
tielpexsjfe njocdt : j^es num^uarft smflenda recefist l 
'QusdjuerU nunc jctre itcet.fu^e fralta dsra^ 

§9o Ac tejtare Oeosynullum qut ferjlet m armts^ 
lam tsht M^tgne mort \feufiehslis jifrsca damnisy 
£t teu Munda nocensJ*hars6i^ a gurgtte clades» 
* Sic fif Theffalica fojt te farr maxsma fugna* 
l^on jam Pomfesj nomen fofulare fer orhem, 

4f^ Necfiudtum he/li : fed far^ fssodfemfer habesmus^ 

Lihertai-i^ Cafar erunt : ti^ue sndefugate 

OfiendetmmensifibtfefssgnaffeySenmsiSm ^ 

Vtosstse 

Qb.t . «. f 49. 9c |. 7ottt3cum de peiiclttatus fuit Ccfae ; vt 4e in- 

Mhhrl4ate,Ti graaetftc. fereiida fibi ncce cogitaret.vt aU- 

6%6, Ponderefari^firC''] Leua- hxttcenCmmat.Fhm^iiM» k GhT' 

%m onere imperii , quod tibx &. rfV^.i^^^umPtolemaeus rex AlexS- 

Cum commiCerat. dhnus , funmm ciuilis t>eHi fcelus 

^87. Ih^nt tempors /4/«.]Kunc perc gtflTet, faBduCque amidtist cft 

tlbi octum eft frui memoria ante- Cxfare^medto P6peii capite fao- 

'«dbe feUdtatisxpoftouam infatia^ xiflret;n Florus ioquit.frorrfii/I 
<n fpes plura acquiredi interierit. 691. Sic & TheffaUtit.'} Auerfi^ 

^9' Qji,tdfuerit nunc^."] E iteraji ad Pompeinm, quod poft 

«ollatione prsrfenKium ^uerfa. elus moitem , maxima pars pu. 

rum intelliges quaiitsr fuertnt res gnantuim dui& in Theffalia peri- 

tucprorpcrv. fum deniqtit , in- bunt pro falute Sc libertate pa^ 

^uit iile apud couaicum , Mniei trif.Maior enim pars ctadis The(^ 

^tojha ineeUirimm yma,<]um ^ud falka contigit abfente iam Pom- 

iuPotefiaee Muimw, Mmfimm, peto; ideoque illi non ma|is tmf. 

690. ^c teftare Deos, &c.'\ Et putari poteft,qa& qu« poit mor- 

^uom poii dttcetfum tuum h tem elus accid<runt.Grof .Hori-. 
frotUo Pharfalico niaior pars 694. P0fM//trr.]Nobtlehabebi- 

•dadis contigerit , Deos teftes ci- ttir & celebre ampUus per rotum 

-care licet,eos non tua graria, fed Qrbem.Vel gratum populo. Eft Sc 

fviAiCst Itbertatit cau£i in armis fofultire , quod fit vnius popnU. 

oerfttttfle ft ced^iire , qui inter- httmite item & obCctirum. Horti 
ierint ; irt & eos , oui poft mor- 69\.Nec fiudmm W/fi.^Pugn&di 

cem tuam in Africa,in Hiipanta & fibido.Ced liberutis retinend», Sc 

Aegypto cectderunt. Cxforis interficiendi vnicum ftiv- 

e^i.Tihi wtori.ltion tua gratia, diuh»erat.Mm.P4r.]Lib.tf.iC|. 
led publicaelibertatis caufa. Ceu 696. LAerta4^& CAfatr eruitr.3 

J^einli* ^frica.']tn qua Cato, Sci- Commtisi pugnabunt Itbertas $ 

pio« rex luba fic muki aUi perte- Cxfar , illa tt Ce tueatur , Carfar 

rnnt. Hortenf. vt excutiat libertatem & monar- 

69i'Et ceu Muhd» nocens.^lKA chiam indiicat. 
Mnndam vifti fuerunt liberi 697. SibifepugnMffe,'} SuzU- 

Pompcwpoftcik; i» ^uo prcfelia bcrt^tis wenda? gt^ata^ 

70Q.i(« 



Civiiis Belh tiB.vn, 355? 

Nmrte \Huatfulfum hellis ctpjfeynec i^ud 
'Vrejpeitare nefdsyf^umanteis Cdide cateruMs l 
700 Refhice turhatos incurfu fangutms amnes% 
Et joceri miferere tui, quo fehore Komam 
Jntrahitfft^us camfisjelicior iflis ? 
Quiceimd in ignotis folus regtonihut txuU 
^ltiicquidfuh Phario foftug fatiere tjran$f\ 

70 f Crede Deisjongofatorum credefuuori. 
Vincere fetus erat, frohihe Umentufinarei 
Flere 'vetafofulos : lacrjm^uJuMffue remitte* 
Tam maia Vomfeijyeiuamfro^era mundus adoret* 
^^ic&fscurus 'v/tltu nonfufflice reges : 

7 1 o ^JJficc foffejfat vrhesy donatd^ue regnat 
^gjftumyLihyam^i t^ terrat eligemorti* 

Vidit frima tuA teftis Larijfa ruiuA 
ifohile,nec 'viihimfatis cafttt : ommshus ilU 
Ciuihus^ffudittotat fer mceniavirei 

Oht^^ 



eum » vultu non imefto afpicecf 
tot reges* quot iti rcgnum reftU 
tuertt ; & vrbes quas Ubertate 
4otiaiit,Hortfnf, 

7io,p6jeffM vrhf.l Ponpclo- 
poibn.Ubro *.<<.^79,DonMMqut 
Ptola» 



7co,Re^ice turhAf0s,&e.JtniO' 
' fratte optimo folatio fitgz tuat, 
' onod noB vides tantam.duium 
firagcm. 

7« ,Soceri nu/erere tui.'] Ccia- 

rls,qtti parta per tot ctulum cst. 

, 4cm vlAoria,multo mifcrior f u- 

' turus cft quara tu vtAus, g^# regna , fSrc, ] Aepyptum 

feffore /^om^ns.^Qjio 4iumo,qua mxo , cui ipfe tutor i Scnatii 

confctentia ? datus fucrat : Lib/am lubae j^ 

704. FhariOf &c. 3 Ptolomafco. Tigrani Afmeniam , Pbarnad 

ljb.8.i{rf.6i8. Pontum , ArfobanUDi Cappado- 

70f . Crede De«r,^c.]iudicium dam. 
deoruro 8c longa faucmium feto* 71 z.Vidit ffrima rtt£,^c.]Pom- 
rum ftries tibi fidcni fsciant id "pciusivbi iam caftra oppugnari ^ 
^ttod melius eft tibi cuemfrc , hoftcm intta vallum vcrurt vr*. 
, ^JiKti^ n ifcfttuflr, vind quaro dit,cquuronaaus,detrafti5infig- 
▼incere in bcllo duili. Longofa^ nibus impcratoriis , dccumana 
tornm crede fauori.lVtt^tt\x\x% in ""•*" ^- * "^^" -•-'•»«•"-«»**»"'• 
te Dcorum fauor , fidem.tibi fa- 
ciat > h duobus malis id tibi euc- 
n^sQuod em roinus.Minm ma. 
. him eft bello ciuilt vind , quam 



vincere.Nl ita effet , viftorem te 
fed(fent Diijquos tib! bene velle 
dubitare non debes.OVoriw. 

707'Remiete.} Reprimc^ prohl- 
be^Hlfit» 



porta fe i caftris ciecit,protittuf- 

Juetquodtato.Jariiram conten- 
it,neque ibi conftitit,&c. Com» 
ment.j.CaeC 

7r|. Nolnle , &e. ] Conftaiv- 

tiam atque animi niagnttttdi- 

nem retincns in rcbns vtcunq^ie 

aduerfi^. 

'yt^.CiHtkm effuditi &t. ] la- 



35^ M. Ann^i LvcANi 

7 1 S Ohuia au Uto : fr^mittunt muneraflentts t 
Vandunt tempU4om9s ifocios fe tladsbfte optat^^ 
Sciltcet $mmenf(t fuperefi ex nomsne msfltumy 
Teque minor foto : cuniiasjmfelteregentes 
Rurfusinarmapotes,rurf/4fque $nfam redir^., . 

710 Sed fuid ofm vi^o fapultSyOufvrbihMdyin^mU l 
r$aort prxftatefdem. Tu Cafar in alto 7 

Cadis adhuc cumulo fatria fer vifcera fUddie^l 
At tihijam fcfulos donatgener. aueh$t inde . . 
Vomfeiumfon$fes : gemitstiylacrjmaqsse feqsfsmi^rt 

71 y PUrimaque inftuosfofuliconu$cia d$uos,. 

' Nunc tihi njtrafides quAfti Magnefauori$ 
C$ntigityacfru9us.fel$xfenefcstanfari. 

Cafar vt Mejperio 'uiditfatss arua natstr€ 
Sanguiney farcendumferroy manihufque fuorum 

750 lam ratus, 'vt viies animaSi feriturdqtst frufir^ 
Agmina fermifi vita 0/id caflr^sfugatot 



tiAel haimnirer 9t honorifScc 
«xcepto opem ofFerunt. 

715-. pbt^iA cen Uto. ] Tanquam 
%iftori procedens obuiaia. 

7 1 tt-Te^ue tmtt»r/bl(t^c.1hliO' 
Yum opinione «que vcnetandus 
ac pxiusjfua non itajreitcit itaqite 
rationes tk fpem oinnemcompa. 
candi copias & renouandi bellL 
' 7i9'Rurfufque infatA redire,} 
Iterum fortunam tentArc./»/4r4 
redire.^^iix bella Si aK>rtcm,Sutpit. 

7« o. ViSfo. ] \Hhi,Pompclo. 

7«i. Viaari. CxCAruTu C^far.Z 
Apoftroplie poetae aid Cslarem. 

7^i'Cumulo Cddii."] Congerie 
cadaueruiu. Vadis per vi/cent.'} 
Calcas cadauera & adhue plures 
Interficis. Sulpit. 

7^i'*At tikt iampopulos , &c.2 
Tuga te* vJfkorem teftatus Pom- 
pelus permictit tibi pdpulos. 
^udjitindes&t-'} NequeLariflaf 
confticit ; fed paucos lubrum ex 
fuj^ nocius no^Utno itiacre; 



aon fnrermltfbtCOTnfcari] e(|uitun 
XX X*ad m ajc pem cai t^nwiem^ue 
'friLJTKrntan^ni conftcndit, 

7;+, Gcjnii^M IficrymA^u»^ ft- 
qu H7\rii f , 3 S inaul Q^ pi^aoi Poii|. 
pcjum difceAfiCicetn liicr^met nro- 
fe^]>uLiu fuecuiic j jtquc m Diuoj:^ 
qijatl ii^iquos In hi£ pugiii j^ inul* 
ta cunuiLla, i^^^t\\s\i.Hartinf 

Igda hEc perlcuH ik aduertitiiis 
.prnbdi,ucirii>i verHm ^Qremta* 
ruiii q^irjor Linii fidciu io piofpa^t 
explor.Lratn hiibrre noa a^t\a:- 
cinii v'urcs lr«rnnupn fjuam aroJ, 
citiam co^ant. 

7t9.I/eJferi0.1 Italoroin. 

7ioA^ues animM , peritHret^uf 
fiufim.^Pleheios & gregacios mi- 
lites, nec nblfummum Imperi^m 
captantl futuros inipedimento. 

7;i« Sed cafirafugatos , &€•} 
CsTar, Pompeianis ex fuga intrx 
vallum compulits , i^ulLum fpati» 
pectmicis dari oportere exifU^ 



CiriLis Bfitif LiB.Vir. ^y;^ 

^e feiiocent^ fellatque ejuies noituma fauorem % 
^rotmmhofitlifiatmtfucceiereV^dlot 
DumfortmM calet^dum confcit omnia terrof^ 

7^5 Non 'veritmgraue nefe^isyac Marte fuhaftit 
Hocforet itnferium* non magno hortamine milei 
in pradamducendm erat x^iHoria nobit 
Tlena n^ri: dixit : fufere^ frofanguine merces, 
i^uam miftrare meum eft : nec en$m donare itocah^f 

740 Quodj&$ fuifque daiit,cun&is enflena metailk 
Caftra fatent 1 raftum Hejperiis egentihm aurum 
Bicjacet i Eoafeftfe fremunt tentoriaga!^. 
Tot regumfortunafimul , Magni<jue cod&a 
Exfe^at diminos, : froferafrtxederg mtles 

745 ^os fequeris : quajcunque tuas Vharfalia feciti 
^ uiiHs rafidntur qfes, nec flura^loctttm 
Imfulit amenteSi aurlaue cufidine cacos 
Ire fufer gUdios, fisfraque cadaueta foirumy 
Et cafos calcare duces. <fuafojfa,quis agger 

7 5 o Sufttneat fretium hedsyfcelerumque fetentes 7 
Scire volunt, quanttt fuertni mercede noctntes^ 

Jnuenire 

inaos, milltes cohortatm eft , Tt 74}.C«4«ff*.]Cong€fta. 

beneficio fortunx vterentur ca- 744. Z)w»i»w.]Vo$. prtLcedere 

toque oppugnarertt j qui etfi nmlesj&c^ Pracoccupare caftra & 

ma^oo «ftu fatlgati ^nam ad me< anteuerterc hoftes fugieates in . 

j-idiem res erat produdVa) tamen caftia. 

ad omneiH laborem animo para* 74f.TK«.]Tui juris. 

ti j imperio paruerunt. Gtffr*. ] 74^« «^ viStu rapidmur opes, •) 

Pompeij. Scribe ex 6de Mss.rapiuntur. Niii 

75». P«MdnfOT.]I^ompeianorum. praccedis Pompeianos,)am iiii t^- 
7 j V. AiAree fuhicT-u. ] Defatiga- pient fupelleailem qu« in caftris 

tis. {nigna. eft , quaeque vobis vid^oriae jure 

7} 9' Nee enim donare vocabo. ] debctur. Nec plura locutus- ] «ic 

Quod fibi dare pofsittCuique ve- quoque prior editio habuit , Jtc 

0iuim in manu,.eft , neqne enim milite juffo, quod manufcripti te- 

liro 4onis ea imputabo. ftantur.cTrtf/iw. 

74C. PleM.metaUie.-\ Mox ver-' 748- /»'* O^P^^ gladtos, ] Nul- 

fu7f2. lam impietatem verentur per- 

74 1 . Hefieriist &e. ] Hi^anilj, petcare , aurl ac. prxd« fiti. Htf r- 

«Uflecumitaliaindii^ftonePom- tenfiut. 

•eidohtigerant,lib.i.Ttrf.4. 749.Q.«*/(?jf«, ^jp. ] Ecphonefi 

74«. Eeasque premunt. 1 OAith condudit rablem inuadentium 

<iil€5aAfi«tia«duums«. q9&s4* timfnf 



jyS M. Af^N^i LvcANi 

Inuenere tmtJiem J^olidiu plmim* mMndet 
Bellorum injimftus congefiA fonier^t mdjfi, : 
Sednon 'tmflerunt cufientes emnia mentes* 

7 J 5 Qmctiuid fodit Iberi efuic^nid Tagm exfulit Mmp 
Quodqne legit diues fummis Arim^^us Mtenis^ 
yt ruptanti f^truo fcelus hoc 'veniffe f$^Ahunt% 
Cumf^s TarfetM 'viHor dejponderit arces ; 
Cum ffe Roman£ frotniferit omniafrMLdi : 

7^0 Dccifitur^quodcaftrarafit, cafit imfiapUhtt 
Cef}*ite fatricio fomnos ivucuumJiue cuhile 
Regihus infandus miles fremit i intfue farentum^ 
Jntfue toris fratrum fojuerunt memhranocentes : 
iluos agitatvefana quies,fomnl^uefurentes : 

Thejfalicam 



7^». Inueturt quUemJhdUu9, 
|^(;.]Captit cailris, laxunam, vi- 
ifton« fiduciam , & vanitatem 
Pompejanvrum vi4ere iicult, of- 
fenderunc enim triclinia ftraea, 
magnum argenti pondus expoH- 
tum tabernaciUa mjrrto 8c Iiedera 
coronaca,ftc.Plut. Homp. &Caer. 
comment. j. SfolUto mundo. j 
Quod illuc omnes propd totius 
Aii« populorum opes propemo- 
4um congeftae eiTent i quas htc 
irocat rpoiia totitts mundi. H»- 
ttnjim. 
7f|.Ji<s//4.]Auri & argenti. 
774. Sidnon imfierHnt , &c. ] 
Hanc le^ionem prpbat H. GrO' 
citts,cajus exempiar fecutus fum. 
Mihi vero perpiacet quam lia- 
benc.iib.vulgati.5«<i non imfleuit 
cupientetomnia mentest^j^tcijuid 
fodit Ibety C^c iiac mente : xnue- 
nerunt quidem in caftris Pompeij» 
aurum Hifpanttm & Orientis gaza, 
irti caefarpcopofuerat fupra ifC. 
740. Sed aofum Iioc Hifpanum ta 
caftris r^tum non fufficit miltci- 
bus Cxfarianis omnia cupienci- 
bus Sc ipfam flomam (ibi diripien- 
dara ex ducis protniflb fperStibus. 
jTf. Ihtr. ] Hifpanus. Htfpania 
•iimi:e|^bris erat fodiois attri«ar- 



gentl, ferri^ Ta.gm exfulit «im.] 
Lufitanixd. nurifenripa heMta 
Tttgt.OvXA, I ^el.lii>. I. Amor. 

f%6.^nmA^m «rocar. JScjckic 
gens vnocuIa,accols fluoij cogno- 
minis auriAui, & ipfi comas aur» 
in nodum coliigaci : vt qui aurunl ^ 
ex arenis coUigant. %Arim»^m 
«reii«r.]Lib.j.yf.aSi. 

7S7* Vt nipixntPAruo , t^. J 
Qnamub h«c omnia rapiant, pu- 
Ubunc umen harc non refponde- 
re mericis beill duilis ^ fe gefti. 

759. Tdtrpeim viSfo deAtnd/tiit 
«fY:e/.]Rom.lib.i.iK- ipo. 

760. Decipitur. } Q.uafi fibi ac 
fuis mtttc6plurtpromififlet,quam 
inuenca fuerunc. Hort.Decipitur, 
&c.He ii ind loffe» vt qvA fibi Ro- 
mc direpcionem promiferit. 

76 1 .Ce^tepAtritio/ommos.jTt^ 
.bernacults pacriciorum h rccend 
cefptte conftracis. 

76i.Parentum, Inque torisfra» 
trum ]C2forum attttugatontm. 

7^}^ Ni0cw#i.39celarati,parti- 
cid«. 

7^4. qitw agitat , &c. 3 Dor- 
mtentibus horrenda per quleten» 
objiciuntttr foninu : animis ob- ' 
aerfantur. Cceierau pugnx TheT* 
(alicsarmsu 



Civais Bjlli LiB^Vir. jyj^ 

7^ f V)^dl'$cMm m'$fer$ 'verftnt $n pt^ore pignmn*, 
JnutgUat cun&is fanum fceltts yarmAque totd 
Mente ag$tantiCapul$citie manus ahfente mo^utHf^Jiff^ 
lngemu$ffe putes camposyterramque nocentein 
i^^traffe ammasyinfeStfimque alera tetum 

770 Man$y$igy^ fuferam Stygiaformidsne noitem^ 
£x$g$t i meritis trtftm wlioria fsenaty 
S$h$lajue (*! fiammas infertpfpor: n/mhra feremti 
Csuis adeft : fua quemque fremit terroris imago. 
Illefenum njultusy juuenum videt illejiruras i 

JJS Hunc agitant totisfratema cadauerajomnis z 
Pedore in hocfater ejly omnes in Cs,fare manes* 
Haud altos nondum Scythica furgatus $n ara 
JEtsmenidum vidit vultus Pelofeus Orefifs i 
Nec magis attonitos animi fenfere tumultus^ 

79oCumfureret,Pemtheusiautci$mdes$Jfety^gave. 

Hunc 

766. inuiiildt^ sunSf-it fsuum Htuus ment! obnerTatar Tmbrsi 

/cr/w.jScelerum conCcientia ve- patrtS cxC\.Omnes in Csfairt nm» 

' xa»rar,eriam dum dormiunt.^K/. nes.1 Onines omnium maaes teiv 

'pSjMouentur.l C^afi vlbran- ritant Cxiarem. 
tes gladium,quem ranien non t«- 777. Hitud alios nondum Scy^ . 

nent. r^if4}^.]Qnaliter«y^^Aiomntf- . 

76S, Ingemwffe putes cttmfu, nim fcenU agitMrn Orefies %AT' 

(^cOrerrauigemituaoimasemi- mata.mfcixihtu nuttrem & fer» 

fitCe crederes , atqne vmbras ft fentibm atru Cumfugit , priuf. 

mftiies ^er aerem Tuperioris he- quam oraculo monitus Tauricam 

roirpbzrij iofernali terrore ieat- Dianfim in Sc/thia peteret, vbi i, 

brorum voUtalTe. forore iphigenia Deae facerdote 

769- inj^irajfe. j ln(pIrando agnitusexpiatufqueefttplacatas. 

emiitfle. > que furix Euiaenidej appellatae. 

77o.5te^^«fiiifo/7/np.3Tenebras ^yS.Jelopeu? Orefies.} Pelopis 

nodurnas noftri hemirphg.-ij ple- nepus. 

nas fuifle territamentis, ae malo- 779. Nec magis attonitoSf&c.l 

fiim dxmonum Sc furiarumoc- Eumenidumvefutidemensvidet 

curf\bus. Sulpit. atmina lenthem, &c. Aeneid.4. 

771. Exigit a mentit,&c jQtia- Vlrgil. 
Ii Caerariani pro vidtoria Diis gra- 7$o.fA»tcum defiffet,*Araue.1 

ues pznas dederint.Sed quas pce- ita legit HGrotius , hocTenTu : 

nas luerint , ipfe ftatim infert. Non magis externati erant , auc 

Hortenf. Pemheus cum Agaue furerecaut 

77*'SiLiU(jue&Jlamm(ts,&c.'} ipfa Agaue cum furere deftlffet » 

5« per fomnum repraefcotantur iis lcelus fuum agnofceret. Sic Perf. 

Furiac intentatttes vipereos fibi- Sat. f. Pofiquam deflertuit ejft 

lagtefque crines & faces. Msondes.KVx) \es.defcitfet,id eft, 

77*, Fiff$re in hocfat^refl, J imentc difceCiiflct laJUtgerfius 

putat 



J^O M^AnN^I LVCANf 

HmH omnesgUdij , quos aut PharfalM viditw 
Aut vlfrix 'vifuYM diesyftringentt Semit»^ 
JiLtnoBe fremunt : hunc inferti srnnftraflagetttmK 
Et qu^ntum fan* msfero mens conjcsa domtt^ 
7S / ^od Stjgay ^od m/tnesyinfeftdp Tartarafimmi 
I^mfeio vsuentt njidet i Tamem omm^paffoy 
poft€[uam clara dies Ph^falicadamna retexit^^ 
KuUa loci facies reuocatferaltlm* aHtis- 
Hdtrentes oculot* cernit frofulfa cruore 
7^0 Flumiuay^ excetfos cunoulit dK^uantta coUet 
Corf^ajftdentes im takemjpeitat aceru^t 
Et Magni numerat fofulos : efulifquefsratmt' 
lUe loemyvulttte ex qstOi faciefijuejac^ftum 
^j^ofoat», fuuat Emathiam non cernere terram 
y^ f Et Utftrare oculis camfos fuh clade iatenteis* 
'Forttmamy Suferofijuefuos in fanguinecernitm 
' jiene latm fmensfcelerum fpeBactdaferdati 
\ luuidet igne rogi mtferif^ cetUque nocenti 

Tngerit 
^at lcg. itut Atfd^mfct *AgMO. tibuTque fuiiiiirMtjjiit qui eorum 
€um M.S. habeant, «Mr de/iruijfet vioUrencur,neu quid deAderarent 
%/ig4ite. eadem mente qua <Srot. Multocerte mntts in vmbtMfA" 
dejifet legic. fic lib.j.^r.; oj. uitHm eredidetimyaHtfauiJfe oaf 

78J .Vttrix vifHra, dies.^ Qjaa in los csforHm^HMctdihautfeful-K 
Senacu ^ coniuratis confuflfus aj. chra & rogos negnuiffe, 
yUlneribus cafuruserat. j^^.NHUtt i9cii<(p^^^Tv\9as SchoW' 

fjH. tnfera tnonftrajlAgtlUm.1 renduS ftragis afoeft* n6 reoQcat. 
Vftrices turi« & carnifex conf- 7^0. frexcr^/, ^c] Et (hniet 
ciencia cengeftonun cadauenun aequas 

78<5' Fompeio vtrente vidct.J coUibus. 
Qno mortuo, maioribus furiis 79i'SidentHintMbtmy&c,^Dem 
exagiubicur, r^me» omniA pnffo'1 predbs & manantes fanie. 
-Q^/if animum ah odio ad veritA- 794* Non cermere terram.'} Q.ufai 
tem hiftorU auerttj le^or, Czfar teftum conftracumoue cadaoeri* 
prima luce omnes eos qui in mon- bus fulum fpe^are tuuat. 
te confederant , ex fuperioribus 796.Fortunam,fu^erofqut/i^'l 
locis in plauiciem defcendere, at- Quocies contemplacur accruosc^* 
que arma projtcere iufsic , quod forum,reputat apnd fe, fuara Mt" 
▼ bi fine recufatione feceninc,paf- citatem, qudc ei fuorum Dtaorum 
fifque palmis , pro^e&i ad terram benefir io contigic. Hortenf Su» 
flencesab eo pecierunc falucem; /erff/^»»e,^.]^fartem&VenefeiM 
«onTolatus confurEere iufsic p 8c quos ame pralium inuocauetat. 
paucaapud eos de leuitate fua fupra ad tK.i^8. 
locutus,on»es cooferuaiiicj miU. 7^^, Inuidct ign* rop mefirul 

. . - iMiidct» 



CiviLis Beih tlKJVtl. 5<t 

Jn^^ EmMthiam. nomUiMm Pcmm h/imM^ : \ . 

Soo. Confulis^ ^ L$yjcu fMuemfAiamfMdc Camm% 
ComfeUuntJhominum ntm tJt feruet $m hoft^t i > 
Sed memtmt nondum fatJnuu csdibm ira^ 
Ciffes ejfefuos, Vetimm non pnguU.huSUi 
Difcretoj^utroto^iwumiUgmtikmtptemf - 
^ftoj Non interfoptis vramtur corfwafiammoit, 

jitft genert ffmna'ju^at'inemm extrut ^Jmdi^ >■ 
Erige congeft^ts Q^f4to rohore {ylum^ 
Thejfalicam videat Pomfetm ah 4MUoreftj$mm4m» 
Nii agif hac ira : tahefne cadauera fiiuaty 

%\o ytn rogus^ haud refert :. piacide ifatura receftiit 
Cunitapnu ijlnemc[ue fui fihi cerforadeheut^ 
liosi Cdfar yfofuiosjimmcnon njffarif iffm^ -^ 
Vretcumterri$ynir<txmm^git0fmt*: . '• - 

Communis mundo ftsfeyeftitegmf^ ^fiihMmeftwe ' - ^.^ 

liiuidet cadmeribtili rdgiim. y^,)iukli Ik^fT) qiiod majori odio 
flbb;^:(i^uoc Kam cum Genkiuo dues proTcquicur CaKar* ^iMo^, 
4ici , lnu'Motibiztons^'.9ccXm •hoftesXnnibal. 
Abl. /»|«/«^Mfft/j:?oW4J>teftatiir , Sof.Ciiif/fJp/Hji.j Q^ tna- 
JDiomedes Hb.i. C<xloquenoeenti» #oii ^^'^^ babeb-it , qujin Himif^ 
f^^c ]Hypallage,lng»rlt'Emathiatn bal hoftcs. Suifnr. rttimmti ^-.J , 
exhalamera teeros cadauerum Poi^fAiexpcrfwwcjftbriuu. 
<^ores,qui corrurtipartt aerem. ^ofi^^ttf ^fnen (t ffitfiA juu*tt 

• yggJngerit -lEfnathiam.Jld eA> Cb^tVlAut d rtrlh Pompe/mn inji^ 
aftimittit aerettr peftifentwi in le rrcrt? , vnam oinmbus exuiic, 
fiai^hikm ,. '^ui ex ca^nerttm p> t% ^ (yl ah l^idd i nid th ^ Qetx 
corrupcione iufici^atur. Sulfit* qujm ex xquoie prorpLiat iit^ . 
fioHiUttfn P«*iJ^,^.]Nc^ueiI- Sofl. AVf rty|M ^4t j^i*. j Fruftri 
tflftim '>monet exemplum -etiam inqiiit ^ i^uit tji martUDf^ tmpo- 
cru^eliftimilioftis Rt)m.Anniba- ttniia hac i iiJi ariiini. Q^jjd coirti 
ilrs,qui P. Aemylij ad Cannas in- refcrTjTgncnc abfiufiuiiCiii' cadaijjp'. 
xcrfefti cadauer conquifitum ho- n » 8c \i\ LinL^r^f: le^lgjf^ttLf ^ an 
norifice fepeliit ; vt dues dighe. hujiil putteft aat tibc & vcimibiii 
tvt |jureikuBBUi»repultnr«.£«A^ CD[ifIcEaatiirr//jrf« 
aem honorem przftiterat Mai^ ^io^Pliicii^* NafurA ] Waticra 
<^||p«.,Mi0dlts igiejKepto < tenim onii^h qujc comporuit iu fnj ck- 
id in ApiiUa.Ltu.Ub.1;. &4tb*|7. ; meat^ iLLrfyf diiTb^uit' 

J^.Siiccenfs Uniff^ Cttnns.^ S r i J< ^i . ]Nsii uk^. 
Kogws ad Cannas ab Anoibale »i4,Cffj»fftWjt« j$iirnr{fl/k/irjf J^h 
l>a:no accenfus. rnfMi.] e^ oplalone Hittjniim 

'«oi.ffomtJiM)» y;]r«tf.]ius hunta' rnxix.i , it Cic i^tji !lb. de jnj:. 
ftumfepeliendVtnoi-tlios./f#rf. r>?jrtini ijr , QcpEa tempotiiiH 

. ... ^ 



\^fZ M; ANNitl IVCANf 

Fartunam damfMre fuam' ftttit aggtre cmnfi "• 

^jo EmwuSi^undt ^mnai^ jparfM ffr TheffaU rurm 
^(psceret clades, tfua bello oifiante Utibant* 
Tot telts fuafata fets > tot eorforafufay 
^cfetam multo fereuntem fangusne iHdst* 
iJec^ficut mos efi msferssytrahere omnsafecmm 
^j j Merfajsmat,£entefquefssa m'sfcererstme^\ 

. UtLstsafofijevss4atfarsmaxsn»aturhar 
Sufisnust dsgnos etsam nunc credere isotss. 
Cstiscolah vsluit^ue fus folatsa cafuri 
TarcsteyasttSufert cunitas frofiemeregenterT 

€60 Stantefoteft mundoyRomaeiue fisferfiiteyMaffmtr 
Ejje msfer.Jsflurajssssant mea vsslneray comsux^ » 
Efimihhjunt nats j dedkmus tot fsffoorafatis^ . 
Csutlsne farum efi bello yfi me^e y meofiiss^ 
Obrssat ? exigua cUdesfismut y orbe remoto ? 

^^ f Omffsa cjuid Ucera^ l qusdfersLere cssnBa ia^ora^d 
iamnihil efi Fortutiamesmi*ficfaturi ^arma^ 
Ssgndjueyl^ affis0as omnksamfarti cateruae^ > 
Csrcststy Cf reuocat maisera sn jata rssenteu [ 

I iim coa£his tota clade accepu .qu« erat ei rbTatio maximo tp^ 
Acutare ruam fortunam. canta ralaa.^M//'/r. 

^ji. Qj^dt beUt •bfidHteUti* Sjg.ramre^c.'] Sufficiar u« 
A«w.}Q^as pertamultum & coa» veftrat bxc mea cakunitas ; vel K 
cur(ui»i>ttfQaaiiiua>priuscernefe rlterius in me animad\iAter^vi> 



I licuit. rum^t,vxorem liberoTque n 

6f^, Kectfuutmopifmferity deuoueo pro ulute genttum ^ 
l^c.] Nequetamen vQlait,quoft Rom.lmperii.^ ^ 

fn.rebus deploratis & dcTperatis 66^EiUu4clades./lunm,f^c.J 
CoXcat wHen , omnia (ecttflkob- Aonon fatis eft ctades noftra^nifi^ 
«uere. Artotiisorbisnobifcuin^ruat^Of^ 

6fT.Merfk''1PtrditA 8c obrmay. . be remoto. 1 Si nuindus nobiuuqjs 
'* defperau ia pugna.5ii/^jr. noa perierit.^/^>f«r. 

S^Vt LntU fofl^cl Meque 66^. Meuocae maeura in ftss» 
ttnta iccepta dade indignabatur rM#iu«i.];beceptui canit.Sed au<|£ 
IHorruppucibusvotisprecart,vt Caefitfem}Xom.P6peius,vtequi» 
fibi reiiquum> exercUum. prae^a* tatum fuum.puirum vidit, atqn^ 
vent lacolumem. eam partem,cui nuaime confide- 

t^)r7«£>(i»o'. JDeos C&il.ad quos bat,perterrit&animadbertit,ali^ 
irota fiindat(& preces.fforrrit/r diffiius^ad^ exceQit,protinufqiie- 

6%^. VoluieQue fmfolatiii^ ca^. fe in caftra cquo contulit , ft.ii» 



Civitis Belli LiB.Vir. .35^ 

Seqfte ne^dt tant'$. nec deer^t roh$tr tn e^fes 
<7 o IredHcfiJHguUaiMefiitifjelfeiiwe letum ; 
Sed timuit firato mites ne ctrfore Magni 
Nonfugeretifufraajue ducem procumheret orhis\ . 
C^farts aut oculi» volutt fuhducere mortem, % 

Hetfuicquiim* infelixfocero ^eBare voienfi 
^75 PrAfldndi eft vhicunque CMfut.fed tu quoque cojuM 
Cau/a fugdi vultufjue tui : fattfque frohatum 
7*e frafente mori» TmncMagnum concitus. aufert 
^ hello pmifes , non tergo tda fauentem-, -^ 

Jngentaeifque animos extrema in fatn ferentem, 
4 80 Nongemittts^emflettsi erat^faluds^e verendttf 
Majeftate dolor, qualem te^ Magne, decehat 
Romanis frtiftare nutiis^» non imfare vultu 
^fiicis Emathiam : nec te viderefuferhum 
Trof^a hettorttmi necfraBum aduerfavidehunt» • 
th%s Quamqttefuit ItUo fertreis infda triumfhosy 

Tattf 
praetoriam portam poAierat,cIs- 4f6.F4nlqtttprohatum>^hiirQe 
Te,vt mUites exau<ltrent,tueami- Mss. omnesjiabere , ftui/que »«. 
fu,inquit,caftra,&defendite «lili- gtirnm-Vottc fcripferit Lu^us 
f enter , fi quid durius acciderit, rcgMtHm,vt allufio fit, ad legtt» 
-egaretiquas portaa circumeo, & rogationes.GroitMr. 
«aArorum prxfidia conlirmo.b«c &79,lngBnttfque dmmos, &c,% 
-camdixiffttreinprrtoriumcoo^ Ma](nanimi ducis Sc conftanti« 
tuHt , fiimmx rei diffidens ,& u- exemplar in Pom^io defcribituci 
«nen euentum expeftans. qui ne in extremis quidcm peiy. 

Seg.Seque ne^at tMn.J Negat culfus animo fueric ,^ neque ^e- 
fe unti elH; preti| , vt pro fe ia maecit ,>fed dolor verenda maie- 
inortem prcctpitent, ft Cxfarla- ftate eluxit,&c. Wor^wi/I 
«is,iam rebus perditfs, trucidaiv- S8*,Non tm^are vultu.J Non 
dos ohudtnt,Hortenf,Necdeerat immutato propter adueru : eo- 
iroBur , &e. ] Audacia eundi ?n dem , quo prlus tuUflet pvof. 
proeiia noa deetat Pompeio, ne- pera, 
aue vitae contemptus, fed noluit SSs.Qj^amquefuit t^o.] Seiv- 



osinrttinam& necem rtcum XUseft. ; Portuna vt fuic infid» 
-traliere. ^ Pompeio in fecuddis rebiis ; iu 

671. C*fkrk Aut ocutit voluit, in aduerfls foit iUo minor , quod 
fSrC''] Voluic prxterea necea» fuS eum de mentis (wt conftantia 
rubtrahere C«"arb oculis ; fimul deiicere non valuerit. Horten' 
fe viuum teddere vxori. fed frn- fim. Tteu infida triumfhot. ] 1, 
flra.in fatis namque eut vtpr«- Africanum , deuidts Carbone*. 
fente coniuge obtruncaretur, ca- Domitio & Hiarba rege^ qui Do- 
putque eius Cxrari oflFerretur, mitio auxilium tulerat. z. Hifpi- 
tlb.S^X^f.^tS.^ Ub.p^f.io}j. niciui , de Seitorio ik. Perpenn». 

Bb.a^ 



'5^4 M. ANNiCl LVCANI 

Tdm mifero Portumi mmor% jam fonderefitfi 
i)efofitofecurms alffs : nuns. tempora lAta 
ttejpextjfe "uacat : jhes numfHam imflenda recefiit : 
'S^fdjueris nuncjctre licet. fu^e fralia dsra^ 

€9o Ac tejtare Oeosynullum qui ferftet in armisy 
lam tibi Afagne mori : feuflebHis ^frica damnis^ 
Bt teu Munda nocenStPhario^ue a gurgite cladesy 

* Sic fif Thejfalicafofi te fars maxima fugna* 
Jfon jam Pomfeij nomen fofulare fer orbemy 

4f S Ifec fludtum belli : fed far^ quodfemfer habemus^ 
Liberta^i^ Cafar erunt : te^ue inde fugaf 
Ofiendet moriensifihi fe fmfftaffe^ Senatusm ^ 

Nomse 



Qb.t. it^.%^0* 9l |. 7ottticum 4e 
Mhhrldat<,Ti graae«&c. 

686. PMderefAtii^c.l Leua. 
cus onere imperij , quod cibi &. 
Cum commlferat. 



pertcIitatusfuitCarrae; vt de in- 
xeretida (ibi nccecogitaret.vt ali- 
bi recenruimus.Plr4rf>^Mtf a, Gur- 
r/reiC^umPcolemaeusrex AlexS- 

drinus, rumuiu duilis belli fcelos 

eZj.Nunt ennpora Ut4t.']Sasic peregitfet, fxdufque amidtic c& 
tlbi ocium eit frui memoria ante- Czrare,medto P6peii capite fan- 
'm6t9 Celicitatis:p<^lquam infatia^ xiAer;n Plorus ioquit.//orreif/I 
^ fpes plura acquiredt interierit. 69f . Sic & TheffnUcd.'} Aucrig^ 
699' Qi^idfuerif imncj^. ] E item a ad Pompeinm, quod poi 
«ollatione ptsefentium ^uerfa. elus mortem , maxinu pars ya- 
rum intelliges qtuntae fuerint res gnantlum duifi in Tiieflralia pcri- 
tuaeprorperae. Tum deniqut , io- bunt pro falute 8c libertste pftr 
^uit iiie apud conaicum , mmes tri^.Maior enim pars cladis TkeC> 
mojha imteHixlmm yma^ninu tjua faiicae. contigit abfente iam Pooi- 
ptfotefiaee hiihuimw, ami/imue. peio; ideoque illi non inagas imf. 
- 69o.*^cteit*re Deos^ &c.} Et putari potcIi,qttS ^ux poJt moc- 
quum poft difcetfum cuum i tem elus accidM^runt.Grot,Hort. 
proeUo Ptiarfalico maior pars 694. P0^M/«rv.]NobtlehabeU> 
«ladis concigertt , Deos reftes ci- tur & celebre ainplius per totum 
-Care licec,eos non tua graria, fed Qrbem.Vel gratum populo. Eft & 
publiese libertatis caufii iaarmis pofulAre , quod Ht vnius popoIL 
perftitifle ftcecidiiTe , qui inter> humite icem & obfcurum. Hotr* 



ierint ; Yt 9c eos , oui poft mor- 
«em tuam io A&ica,in Hupania & 
Aegypto ceciderunc. 

egi.Tibi in«n'.]Non tua gratia, 
ied publicaeUbertatis caufa. Ceu 
Jlebtli* ^fhca.Jta qua Cato, Sci- 
pio, rex luba si muki alii perie- 
runt. Hortenf. 

69t . Ee ecu MuHdA nocens. *) A d 
Mundam vifti fuerunc liberi ^:,, ....... j- r-o—j/' 

I»ompeyp©fteiic; ia quo prqtUo^ bert^tis tuendac gj:4tu.. 



69\.Necfiudi»m ^iSfi.^PagnUi 
.fibido.fed libertatis retinend», & 
Cxforis ioterficiendi vuicum ft«- 
dlui» erat . Hort.Pdr. ] lAh.ejifL |. 

696. UhertM^& Cdjar erum.} 
Commtlsi pugnabunt Ubertas ^ 
CJefar , illa vt Ce tueatur , Cse£tf 
vt exctitiac libertatem 8c monar- 
chtam inducat. 

697. Sibi fe pugn^ffe, y Sxtx K- 



Civuis Belli LiB.vn. 35ry 

Ncfme \fiMatfulfum helifs cepjfe,ftec ffluJ 
Tro^e^are ftefasyj^umanteis cd.de cateruas l 

700 Re/hice turbatos tncurju fangutms amnes^ 
Etjocerf mtferere tut. quofeliore Romam 
Jntrah$t faHus camffsfelmor fftfs ? 
Quice[$ffd fn sgnotfs filus regtonihut txuU 
Qjifceiutd fuh Phario fofituffattere tjrannai 

jO$ Crede DefSilongofatorum credefauort. 
Vincere fetus erat, frohihe lamentajinare^ 
Tlere njetafofulos : lacrjmasjuituffue remitte* 
Tam maia VomfeijyqfMmfroJpera mundus adorctm 
Afj^ic&fecurus 'vttltu nonfufflice reges : 

71 o ^ice foffeffas vrhesy donatd^ue regna% 

j£gyftumiLihjdmquei ^ terras eiigemortt» 

Vtdft frima tuA tefiis Larijfa ruintt 

i^ohiie,nec 'ui^m fatis cafsa : omnihus iiis 

Ciuihm^ffffdittotaifermomfaviret 

OhfAs 

7c<i,Re^%ce turbaWt&e.Jttw^^ 7<>9VMm nonfufftkt''] IdbH 

' &acre optimo folatio liigz tu«, eam , yultu- non mstfto af^ceiji 

' ^iiocl noB vides cantam;ciuiam tot reges, quor in regmun refM-^ 

&aeem. tuerit ; & vrbes quas llbertate 

701 .Socen mifirere m . ] CaKa- fiofMk.Hortenf, 

jrls ,qtti parta pitr tot duium c«- 71 o,p0jfeffai vrhet.} Pompelo* 

4em viikoria,multo miferlor fu- polim.ilbro t.^^.^^S.Domitaque 

' turus eft quam tu vi^s, g^* regnii , &c, ] Aegyptum Ptoio^ 

feffore Romam,YX^o vumo,qua mxo , cui ipfe tutor i Scnatii 

conTcientia > datus fuerat ; Ltbyam lubae » 

704. FhariOi &c. 3 Pt6lom*o. Ttgrani Armeniam , PIiaroaQi 
lib.8.-irf.6i8. Pontum , AriobarLani Cappailo^ 

705, Crede l>fKr,^^ ]iudidum dam. 

«leorum Sc longa fauentium fato» fiz.Vtiit f>rima tudt&CiPom" 
rum ftries tiM fideni fociant id '^eluStvbi iam caftra oppugnari $ 

^od melius eft tibi euenidfe , hoftem intra vallum verurt vf-- 

ycftjtwSj II e^JtHAif, vinci quam dit,eqaura naftus^detraaiiinfig* 

•vincere in bello ciuili. Longofa^ t»ibus impcratoriis j decumana 

■ torum credefauofi.lVer^ttwx^ in porta fe d caftris eiecit,protinuf- 

te Deorum fauor , (idem.tibi fa- que equo dtato. tariflam conten- 

ciat , h duobus malis id tibi eue- dit,ncque ibi conftitii,&c. Conw 

ii^jquod erat roinus.M inus ma- incnt.j.Caef. - 

lum eft bello cJuili vind , quam 7th Nolnte , &e. "} Conftai». 

vinccrc.Ni ita eflet , vidorem te tiam atque animi magpitudi- 

fedflfent Dii>quos tibi bene velle ncm retincns in rebus vtcun^ 

dubitare non debcs.Orortfty. aduerfit. 

, 707'Remitte.] Reprimej prohl- 7i^.CiHtkut effudtt^&t, ] la- 

U.SHlfit. OtfMi 



3$^ M. ANhuei LvcANi 

71 s Ohuia ceu Uto : pr^mittunt mutteraflefttis t 
Pandunt tempUidomcs ifocios fetladtbm oftavim 
Sciltcet tmmenfo fufereft ex nomine multumv 
Teque mmorfolo : cun^as jmfellere gentes 
RurfustnarmafoteSirurfufqueinfatxredirt., . 

710 Sed (fuid oftss viitofBftflts^autijrhthMy iw^UX 
yi^ors fr^ftatefdem, Tu Cafar in alto T 

Cadif adhuc cumulo fatria fer vifcera vadif^l ■ 
At tibi jamfoftdos donatgener. auehit inde ^ » 
Tomfeiumfonifes : gemittajacrjmaqtte feqt^P^Z 

7 X f Vlurima^ue inftuos fofuli conutcia dtuos^ 

' Nunc tibi verafdes quaftt Magne fauork . 
Contigii , acfrts9ut*feltxfenefcit anfori* 

Cafar vt Hejperio viditfatis arua natsin 
Sangfiiney farcendumferro, manihufque fuorum 

730 Jam ratttsy 'vt viUs animas, feriturdqttefrMfir^ 
Agmina fermift vita ^fed caflrafugatot . 



titfkl hnimnitcr ft hcinorifice 
«xccpto opem oflTerunt. 

715:. pbvkiA cea Uto. ] fanquam 
%i^ori proce4ens obuitm. 

7 1 tt.reque minwfoh^. 1 AliO' 
Tum opinioiic «que venerandus 
ac prius;fu4 non ita;re>icic itaqiie' 
Tationes & fpem ounemcompa. 
vandicopias &renouandi belU. 
' 7i9'RurfH/que infatA redire.l 
lcerum fortunara tentarc./w/tff^ 
redire.^^u bella Sc ttK>rteta.Sutfit. 

7« o.K/^o.} MihijPompclo. 

7»i. r/i?6n. Cxfari. Tu CAfar.Z 
Apoftropiie poetat ad Caelarem. 

7«2-Ci*»»«/tf c<«i«.] Congerie 
cadauerum. VtuLis per vi/cera.^ 
Calcas cadauera & adliuc plures 
Interficis. Sulpit. 

7^3-^Ae tittt iampoftulcs , &c.2 
Tuga tc" vidkorem teilatus Pom- 
pelus permittic tibi pbpulos. 
^u^itindef^.-} Neque LariHac 
confticit ; fed paucos hiorum cx 
fug4 naClus no^turno itincre. 



aoM intermiibtComTtatu ^i^uituo» 
XXXkadmarc pcruenit,naucavq«e 
frumentariam confccndit.. 

7*4, Gcmitus Ubcrym^que fi" 
i^uuntur.\ Simul.oppidaai PQi%> 
pe^um dilccdentem lucr^mts pro- 
feqttuti fuerunt j^ttquem piuos». 
quaii iniouos in hac pugna , mul* 
ta conuida iccerunt.f/orrrif/r 

7Z/S.N^une tihi verA-fides , &c.\ 
Ignls bic perkuli & adtterfitai^ 
probauit ttbi vemm ampremeo. 
rum quorum fidem ia proJpe^s 
cxploratam habere mni dUtiv; 
cum plurcs forcuoam quam 9tm» 
citiam cal^nt. ^ 

? jo.KiJw AmmM t perirHrA^ue 
finfin . ] P leb t:i u I ilc grcgtrlot wh 
littrs, ntx llhi fuaiiTium imperi^m 
capEjntj fitrtiros LmpcdliuEnio. 

C^lAr, Pooipf unii ex fnga iPtn 

valluETi tompu!(i5 i «ulUim fpatiib 

peficuius dari oportcre Citiftl- 

. inansy 



CiriLis Bfitif LiB.Vir. ^5)5 

Ne reUocenty felldtque ciuiei no4iurna fauorem % 
Vrotmm kofiWt fiatustfucced^e 'vallo% 
Vumfortuna caletydum conficit omma terrvft 
7f 5 Non iterstu» fTAue nefefikyttc Marte fuhaftU 
fiocforet imferium. non magno hortamsne milet 
Jn pradamducendm erat ivi^oria molfu 
Tlena viri: dixitifuferefifrofwguinemerces, 
j^uam mSfirare meum rft : nec enim dondre vocah^, 
740 ^odfiBi quif^e dabit.cunSis en flena metallk 
Cafira fatent ; raftum Hefiertis egentihm aurum 
Bicjac£t\Eodfii$tefremunttentoriagd^* ^ 
Tot regumfortunafimul , Magni^ue cod^d 
Exfe^at dcminos^ froferafrAcederg mtles 
745 Quos fiqt^fs : quafcunque tuas Vharfdia feciti 
^ 'vtitis rafidntur ofes, nec flura^lbcuttte 
ImfuUt dmenteSi durique cufidine cacos 
ire fufer gUdiost fufra^ue cddduera fdtrum^ 
Et cdfos cdlcdre duces^ ^s*^foJfdyquis agger 
7 j o Sufitnedt fretium hetli.fcelcrume^ue fetentes ? 
Scire ^olunti qudf^ttt fuertnt mercede nocentes* 

Jnuenire 
mans, milltes cohortatiu eft , vt 74J .C«t<9^4,]Cang€fta, 
benefido fortuox vterentur ca- 74.4« £><wn/»(M.3Vos. pTi.cedero 
ftr;igue oppugnarerrt j qui etfi m/«,^c.3 Prxoccuparc caftra » 
ina§QO a^ftu fatlgati {nam ad me- anteuertere hoftes fugientes w , 
ridietn res erat produdVa) tamen caftia. 
ad oftinejfi laboren» animo para- 74J.TiiH,]Tul jurij, 
ti., imperio paruerunr. CalhrA. ] 74^- «^ vi&if Ta.fUmur o^es, ^ 
Pompeij. Scribe ex £dy M?i5,rd;/«*iWfHr. Ni« 

7 jr a . pAHorem.'] Pompe janorum. pr«cedis v omm lanoi , ) am H li r a- 
7is-M*rtefubtia-u.-\ Defatiga- pient faiirlUfltkfliquz incaftns 
♦iipugna, eft , quarifiLP vobii viaorii jure 

719. Necmim donare vocaho. ] debetur. V^r f/jim /0^«^«^. ] Hic 
Quod fibi dare pofsit^cuique ve- quoque prior tfaiclo liabuit , Jic 
ficum in manu. eft , neque enim miltte juffh, ^iiod manufcnpti te- 
«ro 4onis ea imputabo. ftantur.uwiw, .. vr 1 

740* PleMmctaUit.-^ UOxW- 748- fre fuper gladtos. ] Nul- 
fu^f2. lam impietatem verentur per- 

74 1 . Hejfiriist &c. ] Hi/panilj, peteire , auri ac. prxd« fiti. Hor* 
Aiiat cum italia in diuifione Pom- tenjius. ,. /- 

•eiOob(tigerant,Ub.i:Tjrf.4. 749.Q.u</o/«, ^/. ] Ecphonefi 

74«. £«;«^«* Pr<wi««r. ] Oricil- concludit rablem imiadentiuni 



jyS . M. Ai^Nifii LvcANi 

Tnuenere auidem JpolUto ^lurim* mumU» 
Bellormm sh JumptMS conireftjt foniera mttjft. \ 
Sednon smpierunt cufsentes omnia tnentes* 

7 J 5 Quicqusd fodit Ilfery qusc^uid Tagus exfsdit, assrsf 
Quodque legst diues fummis Arim^Jjfus ^renssy 
Vr rdfsantifaruofcelus hoc veniffe futi»J»unti 
CssmJSfs TtirfesM 'vs^or dejfonderit urces ; 
Cum ffe Roman^ fromiferit omniufradd, : 

7^0 Decifitsfr^quod caftrarafft. cafst imfsafUhes 
Cef}*ite fatricio fomnos : 'vacuumque cukiU 
Regibus snfandus miUs fremit: iuque farentumt 
Jnqfse toris fratrum fojuerunt memhranocentes : 
Quos agstatvefana quiesyfomnlquefurentes : 

Theffalscam 

gentt» ferris TAgm exfuUt atfn.J 
Lufitaniae fl. nurifen ripa bcat» 
Tap.Ouid. 1 ^el.Ub. i.Amor. 

7S6.^nmAJfm «rmvJSc/thuB 
gens vnocula^ccolx fluaijcogno- 
minis auriflui, & ipii conaas aur» 
in nodum coUi gati : vt qui aurum ' 
ex arenis coUigant. %AriM*^m 
^renit.^iLib.iM.ztu 

7S7* Vt rafixnt Paruo , <$V. J 
Qnamuis harc omnla rapiant, pu- 
tanunt umen hxc non refponde- 
re meritis belli ciuilis k fe gelK. 
7^8. TarpetM vi0o deAimdetit 
arces^ltiom.Xib.i.iri. 196, 

769. Dectpitur. j Qjuafi fibi tc 

fuis mttttdplurapromtfiflet,quani 

, . inuenta fuerunt. Hort.Decipitur, 

Mihi vero perplacet quam ha- fSrc.He it bii Uffe. vt qoifibi Ro- 



7j», Inuenere ^uidemfholuuo, 
l^f.lCaptis caftris, lttxunam« vl- 
iftotix fiduciam , & vanitatem 
Pompejanarum videre licuit, of- 
fenderunt enim triclinia ftrata, 
magnum argenti pondus expofi- 
tum tabernacala m^rto 8{. liedera 
coronata,3:c.Plut. Homp. &Cxr. 
comment. j. SpoUato mundo. ] 
Q^od illuc omnes propd totius 
Atix populorttm opes propemo- 
dum cortgeftc eiTent ; quas hic 
vocat fpolia totitts mondi. /for- 
tenjim. 

7fJ"W4/pe.]Auri & argentl. 

7 J4. Sednon implerune , &€. ] 
Hanc le^onem pi-pbat H. Gro- 
titts,cajas exempiar fectttus fum. 



bent.lib.vulgati.5«i non imfleuit 
cupientesomnia mentesy§l$*uquid 
fodit Ibery &c. hac mente : inue- 
nerunt quidem tn caftris Pompeij» 
aurum Hifpanum Sc Orientis gaza, 
▼ti catfar pcopofuerat fupra irC. 
740. Sed aurum hoc Hifpanuin ia 
caftris raptum non fufficit miltti- 
bus C«(arian}s omnia cupienti. 
bus & ipfam flonum fibi diripten- 
4am ex duds promiiTo fperStibus. 
7SS. iher. ] Hifpanus. Hifpania 
ohmi^el^brU erat fodiois aurl«ar- 



dtreptionem proniiferit. 

76 1 .Ceffiteptttritiofommos.yr^ 
bernaculis patridorum 2 recenti 
cefpite conftratis. 

76^.Parentum, in^ue toriefnt» 
erum ]Cxforum aut tugatoraa. 

7^1 . Nocentes.} Scelarati,parti- 
cidz. 

764. Qttos agitnt , &c. 3 Dor- 
mientibus horreadaper quieten 
objiciuntttr fonmta : aaimis ob- ! 
aerfahtur. Cbekfan pugnae TheT- 
falicar arina» 



7^ ; V}^dl'tcAm miferi vtrftnf in ftilore fugnam* 
Inuigilat cun&is ftuum fceius ytrmAeiue totd 
Mente agitantiCap/iUque manus lobfente mo^utH^uf* 
Ingemufjje putes campasiterramtjue nocentein 
l9^$raffe ammas^mfei^umque attra tetum 

77O Mantbm>i^ fuferam Stygsaformtdsne noitem^ 
Exigit M meritis trtfies^ ijiiioria fctnMy 
Sibflajue ^ flammas infertfifor: 'umbra feremti 
Ciuis adeft : jisa quemque fremit terroris imago, 
lilefenum 'uultusijuuenum videt illejigurat i 

77 f Hunc agitant totis fratema cadauera Jomnis : 
VeBwe in hoc fattr e^y cnmts in Cifare manes* 
Haud alios nondum Scjthica furgatus in ara 
Zumenidum 'vidit vultus Pelofeus Orefies : 
Nec magis attonitos animi fenfere tumultus$ 

780 Cum furergti Pemtheus i aut cnm desiffety jigave. 

Hunc 



766. tnmitliif eu»n-it fduum 
fifJtu.2Sce\etam conrdeatla ve- 
' xaiicar,eriam dum dormtunc.5M/. 

'p^7.Moueneur.'} Q^afi yibran- 
tes gladtum,quem tamcn non t«. 
nent. 

7^8. iNgemuijfe putes campM, 
^c^^erraim gemitu ammas emi. 
Hfle crederes , atqiie vmbras 8c 
nftiies ^er aerem tuperioris he- 
mifpbzrij tofernaU terrore fene- 
brofum voUtalTe. 

7^9- iojfirajfc, ] lnCpirando 
emififle. 

^To.Superam w^Jwi.]Tenebra» 
no(^urnas noftri tiemifpbgrij ple^ 
lUs fuifle terrttamentis, St nulo- 
luim dzmonum Sc furiarum oc- 
curfibus..fft/^{>. 

yyi.Exigit a meritis,&c }Q^^- 
ii Cxfariani pro vidtoria dHs gra- 
ues pznas dedertnt.Sed quas poe- 
nas luerint , ipfe ftatim infert. 
Hortenfl 

77* ^SibiUque &flamm(is,<!!rc. ] 
Et perfomnum reprzfeotantur iis 
Furiac intentaiues vipereos libi- 
laotefque crines & faces. 

77 f, isQm in hoc fntcr efl. J 



Httius inent! obnerfatur vmbm 
patriit cxd.Omnet in Cifaire m*- 
nes.l omnes omnium maaes teiv 
ritant Cxiarem. 

777. Ha^ud alios nondum Scy^ 
thieat&c.lQ^^l^er %Ageimemn9' , 
ntut fcenis agitatut Orefies*Ar' 
mtttamfacibm matrem & /er- 
pentibm atru Cumfugit , priuf- 
quam oraculo monitus Tauricam 
Dian^m in Scythia peteret, vbi st 
forore ipliigenia Dex facerdote 
agnitus expiatufque eft \ placatx. 
que furiz Eumenidei appellatz. 

■jjZ.Jelopettf Orefies.1 Pelopis 
nepus. 

77P. Nec magis <ittom'tos,&c.1 
Eumenidum vetuti demensvidet 
agmina leHtbeuti &c. Aeneid.4. 
V4rgil. 

jZo.^Autcum defiJfet,*Araue.1 
Ita legit HGrottus , hocTenfu : 
Non magis extemati erant , auc 
Pemheus cum Agaue fureret:aut 
ipfa Agaue cum furere defiMet 8c 
lcelus fuum agnofceret. Sic Perf. 
Sat. f. fofiquam defiertuit ejfe 
Mdon-des.Mij \ez.defciJfetM ^ft» 
limeatedifceQiaec laJUcgerfius 
puuc 



^6o M»Annj!i Lvcani 

Hnmc dmttesgUdij , quos 4ut PfMrfalut viHtt 
Aut vltrix vifurs diesyfiringente SemUM^ 
JiLAnoBe fremunt : hunc inferti JMn^afiagettitnK 
Et qUMutum fcena mifero mtns CQnJcsadonMt^ 
7S I ^^od Stygayipfod manesjinftjtdp Tartara/inmit 
I^mpeio vtuentt videt ! Tamem omHiafaJfty 
rofiquam clara dies Ph^falica damna retexit^^ 
KuUa loci facies reutcatftraltyus aHtit 
Hartntes ocultt. cernie frofulfa crutrt 
7^0 Fluminay^ txctifos cuntulu anptantta coUtt 
Corftray pitntts iso tahemjptitat actrutSy 
Et Magni numtrat fofulos : tfulifyutfaratvtlt 
lUe IttutyVtdttu tx quoy faciefifut jac^tum 
Agmtfiat^ juuat Emathiam no» ctrntrt ttrram 
7^ f Et iujhart otulit camfts ftth clade latenttts* 
'Ftrtttnam^ Suferoffutjutsinfanguintctrnitt 
■ jicnt la/m furtnsfctlerum f^tBacul*ftrdati 
\ Jttuidtt ignt rogi miftrif^ cceioque noctnti 

Tngtrh 
ftttat leg. €ut dtfibuijfct *AgtHt, tibufque ruisi4irsit>ae qui eorum 
cum M.S. habeant, ttue de/iruiffet vioUrencttr,neu quli deitderarent 
%>i4j4tue. eadem mentequa Grot. Muteocerte imntu in vmhrMf^-^ 
dejifet iegit. fic lib.j^i-f. j o|. uieum credidetimtauepMuJfe otn- 

7«2 yterix vifHra, dies.} Qjoa in los cdtforum/feaacul»t4iutfeful^ 
Senatu ^ coniuratis confbiTus a j. chra & rogoi negAuife. 
Tulneribus caTuniserat. j9%.NultAtoci^.lCt\il&i8chow^ 

7»t. tnfern monfirAflageltitm.'} rendus ftragis afip»a' 06 reoQcar. 
Vunces furiac & ctrnifex cooT- 7^. £rexcf^, «^c]Bt ftniet 
ciencia c^nfefloruoi cadauerum atquat 

78tf' Fomjftio vrtnee videe.J coUibus. 
<lno mortuo, nutoiibus furiis 79i.Sidenttsintahemi&c^Dtm 
exagiubttur, rome» omnia pajfo'2 I^eflbs Sc nunantes rantc. 
<Xj*i*f euiimum ab odio ad verita- 794* ^on cermere temum.'} Q.uifl 
tem hifiori£ aueree, leflor. Cacfar tedum conftracutnoue cadaueri- 
prima luce omnes eos qui in mon- bus fulum fpe^are iuuat. 
te confederant , ex fuperiotibus 79t.Fortuntim,fuperoJqutjf^,J 
locis tn plauiciem defcendere, at- Quoties contemplacur aceruosc^- 
que arma projtcere iufsic , quod forum,repUtat apad fe, fuam felx- 
V bi Hne recufatlone fecerunt,paf- citatem, qu« ei fuorum Diuoruot 
fifque palmis , proiedi ad cerram benefirio concigic. Hortenf. Su^ 
flentesab eo pecierunc falucem; ^ero/^itej^OMartemSc Venerem 
«onfolacus cQnfurzere iufsit , 8c quos ante pralrum innocauent. 
paucaapud eos de leuicace fua fupra ad "jK. 168. 
locutusvonMes cooferuatiic; mill- 796* Inuidct ignt rogi mtjhruj 

imihic^ 



CiVHHis Belli LU/7IT. ?J5t 

Soo. Confulisy ^ Ltbjcfi fuucnfi^ldfnfuUc C/mm% 
CompcUunfJho'*^'^'» ritm ifr fernet m kofits ; ^ 
Sed memimt nondnm fiui^mt csiibm x/v<>. 
Cff^s ejfeptos. ^efimm non fnguU^hu^*^ 
DifcretoJ^ut rojos : tmum iU gmtihmiptemn - 
»%oj HontnterfoptUitrmstur cwfotafiammk» ,_ 
Jlift generit fipepn^^juuftt^nemm extrut Fmdiii - 
Erige congejtm Qtt^o rohore j[yluai4 ^ 
Thejfalictim 'vtdeat Pomfetm ah smtorrJUtmm4m» 
Hfil agifi hac ira : tabeftte cadattera JoltMty 

■% lo yin rogus.3 hattd refert : flacido Natt^a receftm 
Cunitafinu^jinemquefutjihs corfora debenu 
Hosi Cafar > fofulosfimmc non niffem i^m-p^^ •> 
Vret cum terris yW€t.cMmptrgi^e pmt$^ - ^ 

Communis mmdoft^fert^^egm^^ibm Jt^/hw '- ' ^ 
• -Mwftm^f, 

inuidet cadaucribu» rdguiti. y^,qLiafT dkJtj qaod rnaforiodip 
d^^xio-uot Nam cum Genitiuo duis prorrtjuitnr Qihs , qLjasD 
4ici , inu:dso tibi gtorU-: & cttli 'hoftcs AnnibaL 
Ab},' Iwtideotihi^foi^A^^eaitnr . *pj- CfM^^/rjf^ /atfj.J Q^gs mi- 
jDiomedes lib.i. C^toqttrftoeenti» Joii odio liabebiE , quun liuuil- 
eJ^ff ]HypalIage.lng«MrH'Emathtain bal hoftes. Sui^it, petimuij &%.} 
e^chalamem tetros cadaiierum P^^^-^if^t peifuru ciroriua, 
oidoresjqui corirtirtipartt aerem. " $o6*^tit^irtcri ft parnj juuMt^t 

• ygg.lngefit ^inathiam.^ld eft, C^c. 1 A u r fi v r I i e Poinp c/m eh ina^ 
ifumirtit iiefetti peftifernw 4n le vrerc , vnam omnibus cxtrue, 
Bmathiiwt» ,. -^i CK- caftmeram py ra ^ fy ! ul; P iud i m utt s fl; o ei* * 
corrujpiione iaficiebatur. Sulfit» quam cx arqnore prafpi*.iat ille. 
fi&httttm P««iytf,^.]Nfe4ue i!- ^ fififf. AV/ flf^w ^*c iftf. j Fnilifi 
ttMum •monet exemplum «tiam in^jnit ^ fiuls tji mortLioj, tinpo- 
crudeliftimi ^oftis Icom.Anniba- ttmiibacrn^ imnii, Qijidcnini 
'ih,qiti P. Aemylij ad Cannas in- refcrtjt ^nene ilirununtui-udaur- 
^erfedli cadauer conqaifitum lu>- ra , & iji tinercrs redig^mur ? an . 
norifice fepeliit ; vt ciue» digne- hniTii piiErcfk ant tabt & vctmibiis 
tut Murcikuaniurrepultnrx.fivfi' coiificia;uijrK//di-f. 
^ui honorem praeftiterat lilar- ^to. ria^iila Nxtu^.ii'^ '^ Hatnvsi 
<^|Ipt)»a0dli$ inccxceptQ » t«ni« = omnli qua: compofLilt ln fui trfe+ ^ 
id in ApiiJ^a.Liu.lib.1 j. (tc-itb.f^. : mciiu iiLrfijs dijroUii^ 

J^.SiicfenfAtanifwUCsnn*.^ «ii.M>.]Ns^tura;. 
l^ogus ad Cannas ab Aanibale Si/^.Communu munddfufkei-efi,. 
Porno accenfus. rof Mr. ] £x opinlpne PlatQnis iit ^ 

'iouHomitiuyttfitilu.llix^ hwrta- TimKo , « Cic. qui lib. de Nat. ' 
ftumfepeliendltnprtUos./f^rr.^ Dtorum ait , Qerta tcmporiwM 

'H oi\Sed' mhMti&t .] fnUfdk'' reuprutioj»^ cx iocremento c<i*- ^ 



^4% M. ANNifii LvcANi 

8 1 5 Afi^tmmt* qmHmtftM tuam Forftma *vdcaliff 
Ha ^^uc ttmt amimA. m^m altius ihis m aur^t 
Nm mtiiore Uco Stjgiafub mo^ejacchis. 
Lihera Ferttma mers efi : cafit omnia telius 
Quagenuit : cmU tegsturjtjmi mom halfet 'vrmam* 
Sio Tm cuidamtfmuu imhmm$atofumeregemttSt 
Qmidfups hamc dadem ? fuid olemtes deferis agros \ 
Ha4 Jrmhe C^sr atfUM i hocfifotesy vtere ceelo% 
Sed tibi tahemtes p^uli Pharjaiica rttra 
, x^tifismty camfopfue tememt i/i^orefugato* 
tl$ Hfomfolum Hamomsj funefia adfJdmla MU 
S(fiomij vemere lufii tabemt^ste cruenta 
Cedu odmtatsPhoUem Isqssere leomes. 
Tume, *vrfi Iatehrat% ohfcems teBatdomof^ue 
Deferuere tmtes^ ^ ^uicfuid ssarefagaci 
830 Aett^somfatmm^otims^^^ad^erefemtitm 
.> U0f^i diu V^lmcres ciuilia cafirafecuta 
' ^"' Comuemiumt^ 

tHrrontta iticendia & diluuia Sc- quin bibis aquas fanguiae coirup* 
ri.EC Pha;bus Ouidianus : Jgl^ ras, quin vtcris a^re hoc in&fto ? 
^uoqui infatts rtmim/citur ajfor* Iromce. 

temfus,fy> mare^^uo teUm .cor- Bz^.CAmpofyue tenetu. > Cum 
rtpettque re^U catit ^rAeAe^& ergo Catfar proptec graueoleo» 
mundi tnotes operofn Uboret. Me- tiain a^ris infeai putre4ine & fx« 
tant.r. tore ^auerum cogarur diCcede* 

1h^:Qtiocun<fuetuam^&c.2Nul' re j cxR ibi reliai, maneot quo* 
la cereior tamen RaPocu pffifine daaimodo camporui» pofledbces. 
diflinata ^ula Cafaru manet Htreenf. 

Vmbfccm : tjuid vftratendis.^ t/£^ ^x ytionfolum Hamoniu &c,2 
aua tellut Cafan recludieur,Ple' Neque folum ad dilaniaada dcuo- 
tifquefcut. landaque cadauera ta Theflklis 

SiS. Hon altius ibu m auroi, ] campis vcncre lupi Threici) , fu^ 
Anima tua nen ibicla oelum , vc p^a -^f. ^69. fed & vrfi « caaes^ 
▼nlgd creditum fuit pbft niiorccin grttes,vultui-es,&c 
tuam : fcd ad infc«« defcehdet, , z^^.pholoin.ltAoiSiem Arcadiae. 
proptertuamtyranmdem.H#f«r. lifr,, ^fxyg 

welibcrifurtt ' retniitatum «Ctorruptirat 

ix^Calo ee7ftur,&c.1 Nec tu- ^i^Voluinres autiia, &0.I VuU 
mutum curo Jepelit Naturareli- «i^res «: V^olucres ahac. -nd^n J^- 



. _ icapisd 

JMOfcm hujus fpctftetaU ipi^W i ^*^^ ^% 



Biz.Vtt 



. Civitis Buti LiB. vrr. 5^5 

XkfMeniunt.Wiyf^M Nilo mt^tare foletis 
Threics¥U hy»mes % ad molUmfenus aujtrum^ 
'Jfiis aues. uunijMamJe tanto 'vulture ceelum 
^35 Indu$t%aut flures frefferunt aera fenuA* 
'Omtte nemm mtfit volucreSiOmnsfyue eruemtd 
^Ute fan^uineis flUlauft ror$ym arbor* 
Safefuftr vultm viShrisy^ imfia figna 
Aut^ruor » aut alto defiuxitah athere taleti 
840 Membraefue dejecit iam lafiis Vn^uihus ales. 
Sic tfuojue non omms fofulm feruenit ad offa^ 
Incpiejeras difcerftm ahit : non intima curant 
V$ftera,nec totat auide forbere meduUai : 
Deguftant artusw Latia fars maxima turha 
4^4 f Jfofti^tajacet s tfuam filinimhiquty diej^ue 
X^nfior Emathiis refiiutam mifcuit aruis* 

Thefialicainfelix qsi$o tanto erimine teliusi 
L&fifli Suferosy vt tc tot mortihu^ vnamx 
Totfcelerumfatis fnmerentt ffueifitffcit auum^ 

Immemof 

t^i Vas qu A NUd ,&e. ]?dfflnni carae atcbantur. Sulfitim. tncfu* 
grues, per auerfionem memorat. ftrM difitrftm ahit. 3 I^^ luueft. 
H«ex vltimis in vltima abeunt i fat.i^^oM noudi» ftuos !n vem^ 
)»araiM :ii»rcefl*a gens Pygmzo. ^; it^MiM-.& Ouid.8.Mctam.ae- 
ram inducias habet , cum tis du nuffo tn vifiera cenfu. 
ta\cAtit\\xm^Horten(iw. Vos , quA H4^.Latit> pars mAxinM, ^c.} 
ViLo^&c.yiXh.^.i/i.jii. SiStwc, Q^od tantus effet c»forum nu> 
Oedip^^^^^So^. merus & multitudo , vt nonpo- 

T l}.Serim^c.^\Cic quippe mo^ tuerint omnes depafci. Hortenf. 
tatc. 846. Emathiit refolutam mif. 

8 ^^Utmqutimj&c.lVltwa fuit ciwr.]P*>^^"** corrupti, in ler- 
Yulturtbus a^r. ram ThelTaUcam rede^erunt.Coiv 

«fy.Peif»/.]Voliicres. pora entm fiuecondita fuerint, 

« } 6. Cruent A ,^c.3Saneui s ftil- fiue infepulta relinquantur, refa. 

Ubat ab arboiibus,quQ aUtes par- luuntur !n terram diutumltate Sc 

tem prxdx congeflerant. longitudiae tentpari*; , quod om- 

84 1 Stc qaoqut non omnif^c.1 nia abrunitt. Hortenf 

Neque ferac dircetpunt cadauera, 847. Thelfiiiica irtfelix. J Dete» 

aut nudant olTa , non rimantur ftatur Theludiam tdm mllerandg 

vifcera;tn tanta abundantia fuffi- cfadt ditlfque £atis damrta»am,vc 

cit degttfiaiTe pleraque faftidiofe Aipra ifrf.jof. 

SC deote fuperbo. B^^-^odfugicit mii.\ Qii»- 

^Az.InejueferM «lvV.}Cj&«ertit nam xurdinturnitas poteiit ehie- 

(o/ia caraem ferorum 4 qux Ula re & abolere memoriam taiui 
damui i Q, i 



% ^O Immemor vt dottet bcll$ ttba tUmnAtJttufiM r> 
ii^^figes infeBa fmget nm decolor herbM \ 
j^o nen Romanos vifolabis vemere manes > 
^nte nondt njentent acteSyfceleritjuefecunds 
Trefiahis nondtsm ficcos hocfnmg^ine camfeu 

« j j Omnta maiorttn^ vjertamus bttfla Jicebit^ 
Etfiantes tumulosi^ qui radtce uetufia 
Mffitdire fuofyiuitis compagibust vmas : 
Vluscinerum Uamfomtt fiiki* telturis aratsar^ 
Pluraqtte ruricolis feritfntttr denttbus cffa, 

liS9 Htdtus ab Emathioreligaffet littore fuuene 
SastitUinee terram quif^ttam mouijfet aratorp 
tLomani bufium fofttli : fugerente[ue coUnk 
Vmbrarum camfosy gregibus dumtta cairerent x 
Ntilluftfue auderet fecori fermittere fafior 

%6$ Velferefurgentem de ntfirts ofiibut herbam \ 

Ac% 

tU'04**ffX^fi*rfee.Viocefi» Integros a^fcuc tiumilos ,qii«n 

Anlk f eKci tn TbeflSuicts dampis vetnftate coUapfos. Gnttiu. Rm.- 

i ^rget» quUi fit ae<folor Aitura * dice vetufn^c. 1 imo fepulchr! 

'^^^Jrjhneo c6Iore infe^a. Hw.De- ftmdo ^ntii retpiciat potius caf^- 

^3!jSm'W^4.]A fonguinehicftifa. * ' 

Us^Mttimf.^ <KfA In (^pulcbrl* 
c^T<at,nec ndi iufitt fokkisStyga 
uarfuebtintur. 

Antequam ^boleaqitur ptlorishi|- 
ins bellt ciuUis v^itif ia , hoc eo- 
4cm cai^po necdum>piitori fan. 
gu;ne exiccato » con^i|ent htnc 
Antoiuus & OftauiMs ; inde Brur 
tus & CafHus Cecjundo bello oe- 
fario.Q^^odtamea pr^Philip- 
no« vrbem Macedooix com" 
mifTum eft. vti dldam ad. i/^, ^, 

8yf. Qnmut mmrum , &c. J 
Q^iod fi omnia JLomaoorum o0a 
& cineres velimus eruere i tu- 
.omUs um integris quam 



ficum quff de epate enaca diffide 
■i»oalmenta.PIin. fib. i^. cap.r^. 
luuen. Sataou^i«f.Uartkl4ib« 
{e.epu2. 

tsi.ViSv cmjff^ihu.'} Sohiri« 
vettiftate coramifluris. 
- 859'Rurkolw feriuutur dentt- 
Imt tf^O Atatrorum. Hoc dentem 
tenudt terrdm renouaneis ururu 
Ould» 

H6q.NuUus ah Emathio, fSre. J 
tt O Tbetfalia nemo frequenta. 
ret nauta , arator , paftor, nemtf 
habitaret . « {uf erent omnes tan. 
<^9m eic9craadttm locum » gen« 
mmM J»op. lUMk. buftum , vm. 
bris freqiieotatum ; Hnotanquajv 
ddoMtaoi tflfsam ^ inhj^ka. 
bilemfubtocriibt zoaa cen fii^ 



tuftate collapfis ; minora tamep ^4ai C| «odo tuvt priioa,ica fo« 

arandum ab J^rtco _ 

.Theffalifis, " teexcufatam&&e!«fplioc*WV>^ 

96SJm 



eruat his quae femifettulta era- 
untur inter arandum ao j^nco2J|s 



.fuifli^c oetei^beHi areatSeit 
•lia iam. J<ica piiri clade < 



*i^'£fJm*tiMf!tH{os»ij:^ teriwifftftnht. 



Giviirs BEtLi LiB.yir, i^j^ 

JiCyVelut impatiens hominumy njelfalU iin^ui • 
Limitet 'uelgtacie nuda^ atefue ignota jaceresy " 
Si non frima nefas belhifedfoU tultffes* 
O Suj^erii Hceat terras odiffe nocenteia. 
tyo Qmd;totum^emitis,(iuH totum ahfoluttis orHem} 
HeJJ>eridi cLtdes, ^ fiehilis vnda Vachjns^ 
£t Mutway^ Leucas purosfecere Thstiffos. 

W?. rmjfAtie»fhefHMum,1 Jn- Hyo.Q^Tdmamprimita^&Otf 
liabkabUis. Seiis inlquiyt^,) In- Cttr damnatts 5 & mox inpartU 
«er vtrumque Trop^um , %om cipationg fc^lens flidml^s abfol- 
tornd». ' • uitiscrimihetDtoorbis^artes? 

B67^Nuday&c.-} DefoUta,ln- g^r. HeBeri^ eUdts.-\ Belluta 
eiilta,proj)Vrfr»g«w>vtiinaoni* duile in wifpanta ad Mutinain 
fogidis. «naxime , vtlib.t.T^f.4o.p<tt^'- 

869. O Su^,^.J Exdima- »/. 3 Pr«montori> SiciU«.> , 
tio^ad Superos : vt fas fit <n)ifl« nauali proelio vfdUs eft S^ 
«:& terra5,ln quibus tanta dftmna Pompelus , ab Agripoa aufpiS 
iufrt accepta a Pop. Rom. toco Augufti. 
orbe. Clades toto orbe acceptas, «72. MutiMa.'} lib.i. ^^f. at^ ' 
«ribus vtrfibu* fequentibus per- Leucas.-]Lih.i.irC.^t. PurosfeeK^ 
llriogttjvt xion fola dicatut Thef- re PhiUppw.^Cl^fMmnoctntct, ic, 
lalia nefas belii , hoc eft , pulle Romano cruore iinmacuUtos ^ 
Stdiamt\iMc,Hortc»r. iae»ecrab|les.5»/f/>. 




.a>.i. 




AnN-A 1 LV CA N l 



CIVILIS^BELLL 

P H A kVA L I M^ 

LIBER OCTAVYS. 

^ R G V U E KTV Jd^ 

OCt4uo la Lcsbum fugieos pcr deuia Magnuj 
NauigaCi U c<n)junx lacryinade abduda reliqafl 
D:d:nccm populun) : properans csm oauta XBonetur» 
Teadat ut ad Ciliccs^vbi ^czcussturbaducumque 
Decrrnunt,quo (itDux confugiturus>atcoxque 
j£gyptus legitariveDientcmregia prodit» 
Conjageque dc nato coram confodit Achillas : 
Auibuilam Codsus cruncum clam cezit aicna.. 



Cormfede)» 

KcUt Ccoputb , ^giiro in Paithos, 

^ fuga iPotnpeij ftacim pofl Africam vel Aegypcum agttaret: 

amiiVam pttsnatn.Pompejus vt dealque in Pelufiaco litore^ 

tioftes intr^ n^iruciones intuitus» iinperio viliTsimi res k ; confiliis 

ij, (iue rpadonuro,&>ne quid malis defit, 

farai^ Septimij defertoris fui gladio 



1 



^m fufer^^ltxotAxKLm ducit 
k fuga Pompeij ftacim pofl 
amiiVam pusnam.Pompejus 



projed^ts infigniVus imperij, fiue rpadonuro,&>ne quit 
potlus lmperatoriis,vt Cxfar ai^ Septimij defertoris 
equo fedens , decumana porta,. 
quatuor duntaxat coroitantibtir 
egreffus , citaco curfu LarilTara 
co!itend't,ikc. Hort. famfuper.J 
ilis Po 



FeFicem vtcunque in malis 
r^ium,m^Mir F/orMV,fi eadein ip. 
fum,quae exercitumeius , fortu- 
na rraxiflet. Superftes digniraci 
fu» vixitjvt cum malore dedeco- 
re per TheflUlica TSpe equo fu- 
Seret, puls* I4|ifiuia deferto Ci- 



tructdatus, fub oculis vxocis fu« 
Gberqrumque ntoreretur. HcrrM- 
itMfauces , &€."] Difsidiainret 
OflTam Sc olympum, qua per Tb- 
pe exic Peneus in finum Ther- 
maicii,l.6.i< | ^y.ta c5finib.Thef- 
fallae Sc Macedom«,Therroopylas 
didlas ^thermis ibi Uerculi facris* 
z.Di/feftdin/jluu. ^Circuitus, 
errorefque cum iciaeris difpen- 
diojVt oiox T^f.f* 



CiVitis Bexli trB,VIII. iif 
Comifedem exhaufittm curfuyfttmuliffmem^ffmHm 
Magnus aoensy incerta fugjt vefiigiM turhaty 

y Implicitajque errote njtoi. fauet illefragcrem 
Motorum uentis nemorum,comitumque fuorutm» 
Qui fofi terga venititrefidumylatertque timentem 4 
JExanimat, ^juamuis fummo de culmine lafft^y \ 
tfoudum vile fui pretium fcit fangutnis ejf^y 

20 Se^iue memorfati tantA mercedis habere ' *. 
Credit adhuc jugulumyqttantum fro Cafaris tffc . 
^uulfa ceruice daret, deferta fee^uentem . 
Nomfatitttr tutis fatum celare iatehris 
Clara vtrifacies. mtdti Pharfalica cafira. 

1 / Cum feterent , nondttmjama frodente ruinasy ^ 
Occurfu fiufuire ducisy vertigine rerum 
^ttoniti : cladifefue fua njtx iffejideiis ' ^ ■ 
^uStor erat.grauis eft M-tgnoy ^uicun^tte m.tidrum 
Teftis adeft, ctmSis ignottts gentihus ejfe 

%oMaiIetp Q ohfcuro tutus tranftrefer orhcm 

Komitte : 

^^ Compedcm t^auffum cut' 9,fJondumvittfmf^etiim. > 

/u*"] Equum feOum^neaue fe pro- <^iaii dkat«Pompe;as ilirtVanfui'- 

jnouentem,vtcunqtte[ftimuUs fof- nts fui pretium nooilum cflV vi< 

iain« . Ic. Anf.nondttmfcit .Fompejus 

4,InctrMfug/tvefiips'turkdt»'J fanguinis fui-pretium efft viie^ 

Kon vnum redom curfum regia quod in Aegypto Spadonis juCu 

'vUferuatifedmodohacmodoil- interficeretur. ^Mi/>iVi4tf. Horeeu- 

|ac,per itinerum ambages fugit:iie fittt. 

H pierfecutores tergo inftitiflent, 12. Defireafequeneem t&c» ] 

in regia via vefligia depreheodi Pompeius notus noa potuitce^ 

fOtttiflrent.Horren/. I^re calamitatem fuam, vtcuAqoe 

r. ImpUctrofiueerroreviat, 3 per deferta fugcret. 

C^at lateant failantque infequen> i ^. peterent, ] Pompejo auxl- 

tes. P»Hee iUe Jrarorem, 1 Nunc liumhturl. 

omtus terrent awta^fenm exritat le.Vertigine rrruwOSubita mu* 

c>»»a*r ^Kf^r»/»». Aeneid.s.Virg.' tatx fortunx vicifsitu^ine. 

ttbnfine v*n» ^Aurorum &Jjlua ly.Ciadtfque fuAj&C.JVix ipfe 

nie/i»,c^c.Hor<it.s].od.lili.x. Pompeius , cladts ru« nu^.ius fi- 

8.Cljjuimufi fummo^cJ}VtM rU dtm iis comprobaulr« 

Aus jam HC negleftus,priftin2 ta- 18. Grauit efi Martkh ] 'Cam' 

snen fortuns 8c glorix memor. dolore & rubore exciplt ob-. 

^agno xdimari ceruicem fuam uios in confcientiam & teftimo- 

credit eodemque precio ^ CacCi- oUim fu« ca!am'itatis : fequitut 

xc ejcpetl,qao ipCe Csfaris eaier<t. ratio. 



itt VfJhUVJti LVCAMI 

' Klw*»W *,ftd longi f»nst fwturM famris 
£xtgita miferoy cfUA fanto fondertfamA 
Rtsfremit adMerfasyfatifquefriorihut vrget^ 
Hnnc fejtinatos himiumjAi fentit honoresy 
^f^Hiatfue lakrifera^amnAt SjUanajustenta^ 
Nnnc ^ Corjcias claffesy fif Vonticafgna 
Ve^^mm ^neemsniffefiget.fc longms duum 
Di^rssit ingentMs anUntss , ^ *vita fuferftes 
Jskferio, nrf fumma diescumfinehonorum 
jc ^ffuit y 5^ tehri frauertit trtftsaletOy 

Dedecori ^fmunaprsor, quifyuam neftasndie- 
Traderefifafss audety nijsmorte forata ? 
Littera conthgeratyfer qust Peneiss* amnss 

\ Zmathsa. 

iuStd longi fmM\ <irV.><^ ^tfftfi Coatisi CUlCa» piratas , lU». 
iKtiorJueris , eu j^m triftior eft a. i^f. ^7^* &trt«impKuni de Mi- 
fortuna timam grAuans &.prorpe- tbriiiate rege PoustU 
tiifntu eontrturiafiu^refeHdnu- tf* Sie ton^iu Siuum , &€- }r 
M. Q^» mii9fonattofMtu.X Qfh^ 4 J»« ir//.fliH)tb i^»/pi»^ 
Qmo Cttrfos feficiutts ift vit* hu- j{pvi!),Pina.inPytfeiis.feficitas ni. 
*»** wajo» eft , & perpetop flo ^'5^'^, ^^^ iorf,ludibrto frr- 
^l^^fi!!!^^*! *»»tM*-'?i.«»"- inftiionMiitfei«orBt.fctoceKitif 
*5ori«ffinMlad^ercj*6aiceAior. coVonatopu»,Zyiri»/«//a^i^«.^ 

•j. '«'^^•^^jPW'^*^^^^'*^ vitamm9rs.N«is«*«rrot;rtNf»> 
Prtorcm (ee4i(Miiif»Fomipani ^r .. ^ ^. ^ ^ - -^J 

ifltdllilt iwMpin «M n«>«w' (ifaiKvirisvlxiffcaiittittf.ftia. 

S^/.!l^fb if«^r.« ^ ^-^ Kdiciiavm^^adfit Nmu« i«»Ots» 
wrM fMi»l>.io.epift.?o. ^ ittdibrio ktane fiomiiies «xpoac 

Ttiump-hutft db Hiarba&geftis j.j.^/tWciwrtftMr.lSupfa^C 
in Afcta.tjuem egit t^.annos na- t.?er<iu4PSmm^Flmmimmy , 
tlM,^ym grauiterfereiite.obnste ^r,rj*cr Tcmpe vfqae admate 
«J^^esatetilumphuillidecerne- itctiecit. ibi nodis refiquum td 
f^y*<l.H?WgK$Uretfub4l>aif idfi.-atoria cafula exegit : citta 
«ipicCs ,iaque ante matura «tatg. aurocam in Auuiataem • Icmbum 
.?fv jVmuc (^ Corjcias c(ajps. ] ingrefllus, decomitibus ingemtos 
y?<^**<i« fanto gToriz culmine ad fe recepit ^ &c. inde oram lc- 
<»e;cctum xnai|iinj0c claflot 4 fc gens, ad juftafmagBitudtnisone* 

tadaai. 



ClVtLlS BbLH ijB.viir. ^s^ 

l^m^thia Um cUde rubeffs extbat in 4iqH.or, 

j^ /ftde ratUtrefidumyVentiSi^ jlu^ibMSimfar, 
JFlmmin^ vix tuta vadie tuexit in aitum : 
dtitss adhucremis auatitur Corcyra, ^nufque 
l^eucadijyCilicum domsnusy terrJtqucXJburnsh^ 
Exiguam ve&or fauidsss correfptin alnum* . 

!4P Confcta curarum fecreta in littora Lejb$ 
Fleitere vela jiitbeh f *^ tum teilure iateboi 
Mstfiioryin mediis ijuamjh Corneiiay (amfit < 
Emathii,ftare$. trifim fr^fagia cssra* ^ 
Exagitant : trefida ^uatiturformsdinefitnnusi : 

4^ '^hejfaiiam nox\emnuth^et>: tenebrt/que remcti^ 
Sufss sn nbr4sft^fcopsi6s ^xtremaqu^ currens^ 
Lit€ord,froJpiciensfiuiisst» nutantta ionge/ 
Semfer frima vides venientis i/eia carinat » 
Qudrere ne^uicquam defdto conjugis audeSm\ 

'50 SnratisiiUvefttosquate^itcarbafafwtm 

Quid' 

«•ciAm i*mietiit'i c»i |>rserat f*tf- tW bfclirvxorein repoCu«rac.i.«s- 
tkiOs qutdainJ^oinaQtis^lquicuor. bui Jniprijnts nobilteate vini 
l>ofnpeium4e£icie noflet,eum & commeodatur. Vnde & calice» 
quos is iubebat ^recepir^&c. Plut. Lesbikiniula prouerbiis aGqudc 
ic Appian... Yetenbus nobilttota^ ^ft. LetlnA 

l6.Ftumin»ii vix euta tWrx.} ' rtf^/A»C^r.Hortenl'. . 
Maui^non bellica, ac ne oneraria ^iMnfii^Tyjt^A Vide ipfius 
qifi4<^m/ed fluui;Ui5.0>oriMr. ^rnelta^ rationesUb.y.^r.^tf^t 

Yf.Cums adhuc mmt- quasitur 9 44. Trepjda quatiiur^c.'} iiw 
€orcyrSi&c, ] Pom|ieiils , cuius terdtU rouciu de bdli enemm . 
]»ratfeai long^ ' liiteque claOibuc nq^ pef.qviefte»> TJbc^iii ^b»- • 
«eftebant Corcyran» » fiAum.Am'- uerfatur menti. . 
braciunv prope Leucadem , 8cJr 4uTensbrifquM*10fttntit4^. ^ 
ioram Liburniat in mari Adriaitico^ ^^j.NmMuiu /o^t^.jQjiaB^vtde»- 
.oUm Cilicum piracarum-domitor, tiur nutarejquum.veoto huc illUc 
Mto donntus.Ub.f.iIrf* aa8. ipfe in. fleftuntur , & lifc illacyecafont > 
iCymba,mox in oneraria vehitur. minari 8; nauim euertere tf. in^ 

4o.Cof»/ci> cyiVirftJN, t^c. ] Ttt .vteniallc» ptite$.M0rf'if^«tf. 
X^melia qtum nouerar (bticitftm»^ 4^. Q^4r«rc , ntc- quicquMm.,., 
ftnimi de oelli euentu peodere » , &c, ] ^e foite audias quod prae»^ 
•mones Pompeium vt iubeat cur* fitgia jmi» f onmiabat aut.iiu^ict* . 
fam dirtgi ad Lesbon , vbicu fe- -batur. 

jHOta eras k ftrepicu belli , lib.f. ^o.£n^iitii, &t. ] HMc Ptutar.' 
^.722.Alij le$.tM^/,id eftiVom- diUs adhunc modwn.vi Mlryle- - 
j»eius, 8c referuat confctA ad /{>o- nen appulit,nunciumiQ vrb£ mt« - 
¥€-Lmorit Letbi^^ m Lesbo inCu-. fit ad Comeliam,cui alils de C^« 
IHyQPpidfiaLidUorleaei cOvxi^i-iAi? r^« a4 c/nbacbiuiu prpOigiiaj 



ifo M. ANNiCl tvCAKt 

S^idferaf ignoras ifed nmnc tibi ftfmma fauorU 
Uumttm armorum trifiisy rumorque fnifter 
Viaus adeficomux^timdferdis temfora tuBus ? 
Cumtofiit iamflere > times. t^nc fuffe froftnsjW^ 
j j Projkuity crfmencfue Deim crudtle notoMtty 
Deformemfaltore ducemy vuitufefue frementem 
Canitteyatque atro fc^ualentes fuiuere vefies. 
Ohuianox mifera cixlumi lucemque tenebrss 
^fiulit , atque aaimam claufit doior : omttia neruit^ 
^o ^emhra reit^a lahastt : riguerunt corda,diiiquc 
Sfe moftis deceftajacet^ jam fune li^ato 
Lhtorthttti lusfrat*vacuas Pomfeius arenas% 
Queht foflejuam frofiusfamuia viderejidelet% 
Non vifra gemitus tacitos incejfere fata 
^ r Permisere fihUfrufiraque attoilere terra 

Semiammem conantur fteramiquamfeBorc Ma^HUtr 
^mhit,^ afiriHos refouet compiexthus artus* 
Cctferat in fftmthum reu^cato fangmne c^rfus • 
Pomptij fentfre manus » mmfiamque mariti 
70 Pojfefatifaciem ; prdbihetfttccumhepefatis 

Magious% 
8c bello prop* ^bnfeAo, intem» talif o x)Ciiii»t*ona«ft ex anli^ 
«opirationibus , ille ^alutatione 4eUqulo,»|>ra;maeroTeCoineli# 
otnifnitlacrjrois magls quam vo- decidit exanimis. 
€♦ mancUtum referens, propera^ ft. Sff* monst dec*pm jAter,^ 
ne iufffiCj/; Pompeium Tna & alie- Namfraftratamortis deftderata 
na «dueAirai naui cernere vel- ^, ad Ge redlit. 
let. e/^tfim vlnra £eimtmi^c.1 Fa- 

" t s yi^tH ddefl-comux.^^Son eft mulat non permifere fibi incuTare 
fao4 vlterius (is folicita &tf. indementiam-fatorum vItra«ao» 
mon inTumas tempot» ludns.de- tos queftus» Jioc eft , temperaue- 
fine timet e,aaeft ecce viaus con- runt fibi eiulatu & voaferatioiu- 
Hinx^CuK cladis nuncV»,tibi iufti bus limentorum,Pompcium fciU 
d:>I.>iiscaufa. Quidperdutefor» reueritat, & ne hera dolore»-ac- 
iuff-M}-] Non deUcs lugendl toin- ctnderent. 

poTJ me-u tonfuin/»re. Tim«, 1S6.peitore Mafftm.'^ KtV^lexti^ 
«um iam fit- qaod lugeas : Viftu» tur. 

marltus fcilicet. G/oriW' ; W./fi/i»wiw«»»9^c.] Adiere- 

yr. rrofiluit.^i 'CorrieHi obuia dire ; fanguine , qoi in repentimi 
Vtodhfn.Crimenqut DeHm^C} confteraatiooe ad cor.refluxerat, 
A'i«er:it inrlc-mentiamoeorum» f« iam remittcate avqiie In extre^* 
poniujJs ela;lem & fugam. ' ma$ partes effandenre. 

f«. OhtU^ n<ix miferA4i<dum.1 4ro.F4Ki«m.}Adif^um;ad^titii% 

(tiiut 



CiviLis BtLti LiB. Vlir. 171 

"^iUpms^^ smmotUcos cajtsgat voce dolores, 
^ohsU </sr r^r Formnjt vulnere pitmo^ 
Femma^ <^mtortsm tttuln tnfifnts atiorttmt 
FrMttj^s } Hahes Mdiftum manjuiea^ snfeculafamA^ 
^^ 1^4umss in hoefexu\non legum fura,nec armay 
^ttscamatersaeficonsuxms/ererigementetu^ 
£t tua cumfattt pteta^ decertet, ^ ipfumy 
iluodfum 'vsitus, ama : nunc fum tibt glorsa maior^ 
A. me quodfafcesj f^ijuodfia ttsrha SenatuSi 
to Tantdepsedtlcefist regum tioattus : mcife Magnum 
Solafis[us,deformis , aMnssc vmente martto^ 
Sutittims^^ augsrsvetitus dolor : vhimadeht 
BffejideSi lugere vsrssm* tu nsslla tssiifis 
Belio damna mto* viutt foft frtelia Mapmt% 
%^ Sedfvttunaftrtt \ qtsod defies%iiiud amafA^ 

Vodhm 
priiw exaniihlf acdderat. Sue- 77.Bttu/ieumfAtispittM,&e.} 
€Hmbere fnrh. 3 Cedere adnerfae S{ fota deieceruitt i culiiUne ^lo- 
• iorcunx. HaPompeiHm;tucontri,quapo- 

7t.liMfcurr9hur,&c.'i9onu, tes.pietiue eum adiura in affluEtis 
9eij oratio confolatoria efk, qm rebu» , vnde macerl» laudis tiM 
Iraauin aniiHum aduerfis facb appofita eft,H9rroi/r 
«larhi coafolacurr^ qiidem ar- 7«. §t»9d fum viBus > uma.'\ 
f umentis^qutbns ia prx.enci po- Q^aA dlcat , malc^ magis tibt in 
«eft^accommqdacis.fniriocaptat aduerfa fbrtuna fum amandns, 
beneubleati& k digmtate generjs, quam in feomda : vt amtcus cen. 
perfonz Corneli«!,re&e iimul e& tus in te iiicem cernitardu muK« 
Jncufls fra^ animi.Tf off ./{o^MT. 1 co magis piii Sc boiw vxor lo tcl>> 
iAniroi Sbrtittidiiieiii.Ko^.]A<^ ftibus^orren/^ 
jni firmitatem. yg»^ me ^uodfa/cesi&c.JBdt 

~ 73u>fictfraiiif.3Scipioaam. eniinTeriainerbarcttmentani;^ 

74. Hulfes gdieum,&c. } Conti. jion ve viri amafle iortunam;(edt 
^it tibi Xeses & materia «cernx virum ni^am , queQ»-ab aUls de^ 
Jk fummat laadis , quam faminla Tertum lequatis.5»/ai«>. 
confequi datur. neoue eoimfoe- ^i.Deformisi&c. 3 Haudcdecet 
sniaanim gloria eft lus dicere^aut impeadere viuo marito^ , perindfc^ 
•orma ferre ; fed£des maritispr^ - atque condainato 8c mortuo ,do-. 
Aita , Trifli msnriam temfore lorem^extiemum 9c cui niiiil adu 
Jtiudis habtt. di potefij.ne videare vitam kqntt 

75. Nam legum iurui&c,'] Ete^ ac mprtem lu^eie. 
jum imfer maricus eft vxori« (uu Sz .VUema ditbetj&e.J^tlmum 
fideli,ia iduerfis laudis materia ; cqfitagali^ fidei officiu eft ladut.. 
^uam non in adinintAratione 8r.Jr<i)Forri(if4 ^«ri/-.]Sed vide 
^ogata, aut in iure dicundo ; nec ne fortunam m? um euerfam lu-. 
in mediis armis.s confe^aeris. geAdp,videariseamquaminehar^ 
^jintsn/l . buifle diariorem. • 

H.Qt 



yoeihm his correft^^ixirnvsx ^grdUhtmh 
Memhrafdo% t^dou giwiku rMmfemte qM^reUt : . 
O vtimim m tluUamos^^ imt$fiCtfMrn iffem 
Infelix con\uxy^ n$dl$ liismantol. 
^o Bu nocut mnndo ; m£ frPnnhadnxttBtin^tv^ > " 
Qf^ortmN^e 'vmhrd, denotji^uemanihusMts^' ' 
^^rios tn cafiratulj ciuHiatafus, z 
P/Acifitefque dedi fofulos > cunBofquefuf^amkt ^ 
^ caufa meitore Deoj. 6 maximajcomux^ , 
^^ thalamti tniiffoe. meisjooc iurMh^hat 
In tanium Fprjtunu.eafuf^^<UK stnfia muffi^ « 
Si imferumfaitura fui } nunc aecife fttmmtt 
Sed quasfionte liu^.muofif, tthimdliusSitjttw^ 
Certafides regum$ totufquefaratior orhis% . 
100 SforiM mariconmtem* jmillem felicihs»^ mrmis 

D^fendijfel 
«8.0 v«»i4»,^*}Optat fc Cr- faufltt f4itriiin4tnta^com4f : ^ 
fiiri nupliirc pocius ^iim , qmtm Senecr Mede» i/i. i6. & O^uift v 
Pompeia;quud i am i>is ruo CQtU i/C.ti. lUa, . iUa meis trifiu BnU' 
nublo,duo clarii'Hinicoiuuges,tii» uyt ThiUismis Sty^iot frsttuUt tg- 
feUcesbellt&iifireac. .Culpaio \u.mc$*. 

retraasfeix;, ■w6»erip{faiiifo- ^i.Xh^a/hrtmqufvmm^c*^ 
tftltscafuiffetcalaraitat.: vtcui- Patrb &/iUiipiines nteilUsia- 
ctinque ea iau|>iiflec , ^»4 extre- ^uiU execrati •atqiie iafieqirati 
inam miferiam..^et , ««4aftus. miCerimtcqiieLiCeUclcIadisomi- ■ 
fic his & .fimilibuf arsumemis -.11« tnciaibaliaecbeUa^ 
v^a,hurtatur virumi»vt le in mare i ^%.t4gynos.'}^9oxtYac9im^*A.tta, . 
proUciat^ k pceaas de/e exigat. . 9^. t radfifefipi* duU. 1 £§• • 
HortcnfO vtinAmd^e^} ^^ >^ -eMartitwn Romamim,irt cladem 
iittafofcuoas ^uarjrt conattbiii illampc9Bcipitattl'Eeo1>»osaiiciu 
jnettni,maritis vf^iie fande. . - ti ^ parteSehalk|fs»q«iiBftaarbel-~ 

09. Infciix cmiux • &e.'S P.< fi ^Mfam iialiebat.Hptti»^ 
Critfo Mtrci F..quijcum patre, g^HpoiuvithaMHU.^irvxaxm^ 
apud Parthps.pertit^priusnttpta: ^teAakit, vt fcitalealme com»- 
«unc Pompeio.^ i4em qoefta in- fem.tibi daret. 
duutur ^Pltttarclio. vi<teo , io- 96.1it tumMmrf^nuMa^afm.} 
qui^,te marite , non tua fird me» .. Qtiafi Voituna iuum ius rolumm . 
f(utuaaadvnicBmjaattifimnre# licg^naes plebtiios , ac non ift . 
ciilI^e,quijaote Corodiie nuntias triiimpbales habeat homioes { 
-quiQe£trsnaulbuspcrlM>ccquor .-qmim..AuUt WWigte ft«!it.*ainx • 
vehebaris;&c.in v&a Poaipeti. fn^pictfts , quamtalcs. NmtM» 

99.Mefr9n^HumtBttnnj^.^ fiits. 
Jqifelicibus ao^nciis nuptiarom. p7.rafn4*..3 Mel depQweotitie • 
S»**«l4.ec HypliphUe OttiiCana: pro tna falutc, tt forrsnz mum- 
^am anhi nec tnno nec Hymcit^ tjooe Vn melitts. 
y *4 ^njfi, £a„njft l ratu4i$ im- t Qo.Omam.3 MxMtUkmf^ 



Oifendijjfi c/ifttt : mmc clades denifue lufira 
^ JfagneJfuu* 'vbicune[Mejaces cilMlthus artnis 

Nofitos vlta taresiadeshmy dtqttmjexsgefeenoft . 

Ist^f^crttdeiisyfUcatdtittefellice-^tAfay, 
To j Moffte farce tttc, pcfata > iteritteffte refttfa ^ 

Conjugts ingrtmittm^cftnBotMtit^i^ma^joiititr ^ - 

Jnlacrymasdttrifteiittntur^iloraMagnit^ 

SiccdqueXheffalta confundtt Utmina Ltftos* . 

Tu^c Mitjlenaum'flenaiamlittore.*vttlgus 
1 1 o Affatttr Magnttm : Si .maxima gioria nohiss 

Semperetittaoti fignus firuaffe m/tritty 

Tu qtifo^ueAtleuotos Jacro tihifttderemuros y 

OratttuSi fociofiittelares digmtre ruei wna ; 

tJoBeSua-.fac Magneiocumy qttem cunBdreuifanti^ 
^K 5 SecuLa j <fttem vtniens hoijjiet^mantts adoret* 

Nuiiatibt fuhcMnda magn funt tnctnia vi&o.. 

Omnia 
^'titbn* am^. ;jAtque vtiriam me monttk t vtr bono «niino cfl*ent, , 
«rius deuouiflem ,^nte hanc cla- & vi^ori i^arercnfCafari > booo • 
4ejn,pro tua viftoria,id quitf non . & clementi viro- 
contigit> nunc deni^ue exptada- lU.riinmfimaJfemarittACor- 
^es tuas mea caede. neliam, vxorem Pompei j , apud 

lo I . CUdes deniqm luftra.lEX' n»s depofitam k bello. 
»ia, purga c«de mea & his infc- i n. Tu quoque dtuotos.^} Pro- 
tmSubit.' |>©fitiopet(t!oms,vtadfe digne- 

io2, vyicunque jdee*^Kpottro- tur diuerti in hbrpithim, & ciui- 
»he ad luliam, qiU 3n odiumiad- . tate communi vel noftem vnam . 
duclsiciuili dade vkft fuilTe dicit fecum vti. fJort. Feeders muros.} 
coniugiumfuum Salpybicunauf Societatls & hol^itii.. 
ndcei,&Ci'}Lcz€ qua. luliatvmlira 114. F<rc M*gne locum , &t.) "• 
iunaturPoi»pejo,lib.j."jjrf.2i. Ab Jionefto : ipfis honorificum. > 

io4./74MM.3Mitior faajhP*/- futurunv perpetuo , quod tantuf 
lice cafm.l Occifa me , qu« fum vir Mitylenenfeliofpite dig:natus , 
jpellex tua,& tuo virb conjunfta . fuerit. Adeo fmnrol viri,hoDori ac 
•itdp.PeUicteafa..1lwAd:io^eSt iri- gloriaefunt diutatlbus, \ quibus^ 
'^ignSter hoc in fe ,vt lib. j .-ef .2 1 . humaniter ad comnuinio ncm re- 

toS.Siceaque ThefaUa,&c.:\ Et . rum fuaru«Ltnuitantur. Hortenft 
^mmiferatib vxons hic in Lesho que cunHa^c.} Te hofpite pri- 
>expref«it Pompejo lacrymas, mum S bello recepto^honoratum^ . 
vouod non fedt dades ih Theffa- 1 1 e.Uulla tibtfuheun.da.^Comr^~ 
JHji accepta-. miSdant citri ja^aiione,oHicium, ^ 

^ jop.runcMitylensum, &c.Z & Mitylenaorunibeneuolum cr- 
^itylcn«o$,vt refert Plutarchus, gi eum animQ : comendant ver^- 
'ialutatum cgreflTos & v« in vrbem cundi fuam vrbem,quamahtS an- 
ittuca jQOnu^^ hac tcculAto^.. te^onant jute bofpkij.Htfrre»/: 



M. ANKiCr LvcAKi 

OmnU 'ViiiorUf^ffMttt JperMrg f^mmm : 

H4U ism crimnt^ hskgmt.^uiyquidJAcet mfmlitfitr^ 

Csf^r 9g€t rmikm ? Vrwwmm fms mnffM coiht 

Ito Certm toci, mote refarfmdum efi Itttmre f^etum. 
Accife nmflumm atltm^mfrim^e Deermm 
^ccife ifiterrityfi fmff^me tfimjmttemttti 
jiftter efiitomit^mmttmm 'Vdlet»*vtere Lefio, 
[Accife : me CMjmr rmfiatitm njtBm haheto,'] 

\xS Hocfulmm crimem mterit^t bemedetr^e terrA» 
Ne mofiram vtdearefi!demfeltx^/ecmtmf 
£t dammfffe mufer* tmli fietmte virormm 
Ldtmiim mdmerfii$^ nmttdi momitte gMtdettt 
Effefidem% UtSmm toto mihiydtxit,m orhe 

1 } o Grmtim effefolmm^n fmrtto fignere vobn 
Ofiendi* temutt mofiros hac obfide Lefios 
.Adfe3m : Ucfmcrm dommycari^me femmtesr 
Htcmshi Romafmit. mom vMm im littorm fmffim 

Antl 

1 1 %Moc iam criwttn hJfent.^^So^ oaad<|;p7^pxft. 

flra h»c ciuitas )am Catfari dain- i * y.Hoc filum crimtn^&c.^^Hoc 

itfta eft officij: erga te tttaciiquc. opprobrruoi a nobis bene <^ te- 

iafn i^C, r<4. Crimen.'} Korpftrji memis^ueite, ne videaris fidem 

ciihfamSmpQ^udi^uod iacerm* noftram in adaerfis rebus fu pe- 

JfuU. ^Perfuadent i tuto, apud fe ^am habuiffe 8c damnafie , quam 

manere aKquarodiu eum pbfle : in profperis approbafti. 

quod dif^cile (Tt CcHu^ cfi dafle 129. Mundt nomine.^ Ndofui< 

in Lesbum penetrare: tum conue. caufla gaudet, fed generis hnma* 

nit omaii nobilitas ad defenden- ni nomlae , quod tam profligato 

46 te , & arcendum hoftem ik lit- feculo fides auquaXuperefler.ipfe 

sore.H«r/fii/! alioqui bencficio n& vfurus.GfoN 

1 1 g.Precerum fdrt.'] Hac h bel- Mundi n»wunt ^Audens,} vt qui 

lo conu^nient nobiles, qui fciaQt non penitus proHigaflet fidem», 

te huc venifle ad ^oniugem. coius hxc eialtas edidiflet fpect- 

120. Noto" repc^randum , C^cJ raen & promptitudtnC ergaPopb. 

<l^o appulifti 2k bello Mithri- &pop.R.om.inrebuscreperis,bo- 

•d^tico,audkum artium profeflo- num augurium atque exemplunH. 

tet. cxteris futurum , mox tt. 

I z i.Si tuPpihm ifio iuuentm.^^ 140. 

J^on fat ha&ent aurujt» faccum 8c 1 jp. fJon fmruo fi^nore vob&.y 

prafaiium oflerre,nifl et}^m pro- Comeiia vobis commifla. 

mittant fe iuuentatem terra ma- iji.Hac oi//ide.}Con)it:li^^at&. 

*ique armaturos.Horf. in pignus fidel Jata. Sulf. 

. i«4.«^fti;?/.]verfusiftefoB3f, 1 ? | . Hic m/fei, ^c .1 Declarati. 

«oa lubfitur iaiAs»f • Modii ao* AUiquam Xe mAluifle -vxoresi. 



Civitis belli LiB.ynr. 375? 

1 3 j lamfclrem meritxm.feruatu conjugeiLepmy, 
Non ventMi tmtam *venut commttttre vobk 
Materiam. fed iam fatis ejtfecife nocentes r 
'Bam mihi totum meafunt agstandaper orhn^ 
Heunimiumfelix aterno nomtne Lejbos^ 
J40 Siue docesl^fuios,Regefque admittere Magnum^ 
Seu frjtftas mihi folafidem, nam qukrere certum efir 
Foi oiuthm m ttrrfejiMfifitfcelus.accipe numeny 
Si quod adhuc mecum esyvctorum extrema meorttmi. 
Vafimiles Lefiofofulosy ^W Martefuhaaum 
1 4 f Son intrarefuos infefto CAfare fortufy 
mon txtre 'uetent^ dixfty motftdm^ue earina 
Imftfuit comtfem* cun&4)i mutare futarei 
Tellurem.fatrtafimefolum '- fic littore toto 
Plangituryinfefta tenduntur in athera dextra^Z 
Ijo Pomfeiumcjue minHfyCuitts Fortuna dolorem 
MouerM^afi tlUmy quam foto temfore belli 

Vt 
lep«iiere,qufmfti»u<feos>quoniiii quT5"deoru« ettiiiwAam mihi 
«des,4omos fuas , fuos penates, feueat , exaudi vltiwium hoc vo- 
adeoque Romx loco duxerk* tummeum. 
^retnf. »4^. Dinit^ mmfiamque , &c.^ 

ij&. tTm vnitM tar&amt &t.') Pottquam Pompejus- Mityleaaiis 
me veftrf fidei credere non dubi- honofific^ pro effufo humanitate 
«ansyquem fi vos prehenftim-Cap- in fe,coftjugefB in nauem excepi», 
iiuitraderetis , facile eum vobis 1»« i«i«n foluturus portum, Et a4 
-concitiivretis >« iutpetrata cxcept« dilatandam narratloaem , refcrlA 
liorpitio Coriwli^ Tenia. quanto plan^u infulanorum dW 

ij7.Pec£inocenrei.}Ohaox\os mifsifint. Hanc complorationcm 
& expoiitos iauidix & odio Cx- mir^ amplifirat Pofta. Hortenr 
£uris ; cur vos in inimicis propter fiut, 

<ne pofsit habere,Hflrr*n/^ 147. CnnStei mutare putares. "] 

liS.Patamihi e»»mi&c.2Vor' Credercs Mityknaros omrK-s in 
leuna mea mihi tentanda eft , er- exilium pulfcw ^ patrio folo irii- 
rando per totum terraitim or- gratre,in difteflu Pompeij ifcJCor- 
l>em ; dum vel fedem tutam , vel neii« j adeo vndique plangebatur 
^deies opes inuenero , quibus «b omnibi.s. 
-•djuter. Horeen/l t4P. InfefisteHduntur ,^c. ] 

141. Q^Mere certum efi , &ci\ Tanquara Deos iaciementi« incu- 
Statui enim experiri , quae gentes lantes. 

Senatui &. pop. Romano fideles i^ii^Pomfeiumt^He minus.^lSt» 

^int; quzinfidx. ( que tanfeoa.uumntum ditctffltt 

A^i*i>4ccibe4iumen.s^x.']ix tujfi i^oinfcii,quaatuaj CoFneliy." 



13^^ 



M:. AWiCf LVcANf 

fV chfem 'uidtrtfmamy difeedere cernent 
Jsgemuit fftdm: ^f^ttm vsxficnftrM marifk: 
V^doris feteret > jSrrjv dimittere mstte^ 
1 f .^ iMm^ foterant octdss : t^o dgmmcit amere. 
Hosfudorjsos frobttM^c^fiique^m^defliM 'vttltms^'. 
Qued fubmiffa sumiSimsUigrMuftiseJpituJurkMy . 
StMutis adhucfativhcst qstaf cotiiuge/vi^. 
lamfelAgo medios Tttan demifftts ad igtteSy 
1^0 hlec quskusahfcondit-i nec fiquibuj exerit^oi^retoey, 
. T^tus etat : jusgiles Tomfeij in peBore ettr^ . 
IfutK focia* adeunt Romanifaderss 'vrhest 
Etvariat regum mentesy nunc snusa mutsds 
^ma fuper nimsos foles > ^uftrumque jacentism . 
1 6s Safelabor ttHcftus curarssm,odiumqttefuturi 
Projecitfeftos itteerti feStoris dffusi 
Reitoremque ratis de cuttSis confuHtraftrif % 

rndMi 
tff-TantoiUuinxhsnnre.JExr noBis occidlt.Suipit. 
ckimatione*cauirain amotisred;» i6i.Vi^ites Fcmpeujg^c.^iPom- 
^il,4 virtutibns Corneliac , qu» peiuminroinaeni&tolicitumte- 
iUo» fibi vfque adeo deuinxe-- nebacmeditatio quosreges,quas:. 
rartf. Lauddc eain i verecnndia gentesfocias, quasjnuodipactes^ 
ingenua, probitate, modeftta, 8c adirct. 

hunulitate,& amim tranquillita. 1 5f Jnwti mundi.} Deferta Li^ 
tt^HortenC byx,zojiam torridam & vlterius. 

iy6. CafiquA madefiis , ^r. i6^*AruA fuper nimios , (Sfc. 3^ 
Stantis adhuc , ^c. ] Cpraelia Rurliiminter nauigandum deli- 
^antis tari,id eft , cuius fortuaa berabat apud fe , num inileferta . 
adbuc erat integra ( vt infra i^f. Xibyx fe recipecet , aut Aetbio- 
3 ii.sterni Martis Jilim^f, HeU pes,&cN/mioi SoUs.'i Aeftus pro- 
lenifmum alij .eflle volunt pco.. pe intolerabile^ zon« torridz, . 
Jttmte f^tum^ vlxit non minori qa« inter circulum Cancri eft * . 
cum modeftia^quam fi &a£ta iw£- Capricorni,quo Ccf^ non pene- 
'JetadtterfaFortuna. trabit. H« regiones fubiea^c fun 

I %9' Umfeldgo medios, &c. ^ auftro. Hwtenf laceHtis.^Hoa ia 
firat iamSous occidentis fphjerae ceiK^.Grotius. 
.pars media fupra horizontem , i6$,Sa^e iahor maftm tnraru.f ^ 
pars altera infra diem iUis defe- Xtiterdum rt mentis folicitndia& • 
rentis, (I qui funt Antipodes qui & taedium cogitandi de futoris < 
opponuat pedibus. veftigia nok^ leuaret , coouertitfeaddifputa-. 
ftris.Namque hoc plerifque vet«. tionem de aftrls. & ratione call I 
rucontrouerfmn futt etii comca viafqueinquirendaJkgohiwrnatore • 
demonftntiontts Mathematlcas. .nauis. 

i6o.Net^fi ^utlms exerit orhem.l i66. proiecit. ] RepuUt. FeftSx 
Ai4^odibusj<^uibas onsiir.quum 4j?j*.Tpc£tfigata$cQ8iUt»ooes.- 



Citiiis^ Bstn CiB.Vin. 37X 

Vkde notet terr^ts i ftfsfit tnenfura fecandt 
j£^Hor$s $n cetla. \ Sjrtam fuc fidere femet ; 
^o ^utqnotus in flanfiro Lihyam hene dtrigat igntj^*. 
Bo^us ad hdcfatur taciti feruator Oljmfi : 
Signifero ^Mtacun^ue fiunnt lahentia cetloi 
' Hunquam.fiante folotmifer.osfaUentia nautme 

Sideranott.fe€[uintur t fed qmnen mergiiur vndit: 
17/ Jtxis inoccidtms^ gemina clarijiimsts jir&o : 
llle regit fuffesn hu cum.mthifemfer in attum 
Surgett^ mfiahit fummis minorVrfa ceruchis % 
Bo^oroni^ Scjthia ctsrttantem littora fontumr 

Sfe&amtts^ 
ifi9,^4 fit