Full text of "Marci Valerii Martialis Epigrammata: ex editione Bipontina : cum notis et interpretatione in ..."

Google

This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scannod by Google as part of a projcct

to make the world's books discoverablc onlinc.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject

to copyright or whose legal copyright terni has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journcy from the

publisher to a library and fmally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prcvcnt abuse by commcrcial parties, including placing technical restrictions on automatcd qucrying.
We also ask that you:

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for usc by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.

+ Refrainfrom automated querying Do noi send aulomated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encouragc the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attributionTht GoogX'S "watermark" you see on each file is essential for informingpcoplcabout this projcct andhclping them lind
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search mcans it can bc used in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organizc the world's information and to make it univcrsally accessible and uscful. Google Book Search hclps rcadcrs
discover the world's books while hclping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full icxi of this book on the wcb

at |http : //books . google . com/|

Lrn 17. 1^6 (')

HARVARD
COLLEGE
LIBRARY

îl

MĂRCI VALERH MARHAUS

EPIGRAMMATA

EX EDITIONE BIPONTINA

CUM NOTIS ET INTERPRETATIONE

IN USUM DELPHINI

VARIIS LECTIONIBUS

NOTIS VARIORUM

RECENSU EDITIONUM ET CODICUM

IXOICE LOCUPLETISSIMO

ACCURATE RECENSITA.

VOLUMEN PRIMUM.

LONDmi:

CURANTE ET IMPRIMENTE A. J. VALPY, A. N.

1823.

% //. /'^a

CONSPECTUS

EORUM QU^ HAC EDITIONE

CONTINENTXIR.

ViNCBNTii CoLLESBo Epistola Serenissimo Delphii

Tli. Farnabii Prsefatio

M. Val. Martialis Vita. ex ipso Marţiale potiasi-

mam depromta, auctore Matth. Radero
Testimonia de Marţiale
M. Va), Martialis de Spectacalis Libellag .
' Epigrammatum Lîb. i.

- ' ■- ■ • Lib. II.

LJ5_ [[|_

Lib. IV.

Lib. V.

Lib. VI.
Lib. VII.
Lib. VIII.
Lib. IX.
Lib.x.
Lib. XI.
Lib. XII.

P«f.

> 1

17
2S

68
147
318

567

71«

800

C0NSPECTU8.

M. Val. Martialis Epigrammatum Lib. xiii.

■ Lib. XIV.

Epigrammata Marţiali afEicta

NoTiE Variorum in Lib. de Spectacnlis

Epigrammatum Lib. î.

Lib. II.

Lib. III. .

Lib. IV. .

Lib. V. .

Lib. VI. .

Lib. VII,

Lib. VIII.

■ Lib. IX. .

— Lib. X. .

Lib. XI. .

Lib. XII.

Lib. XIII.

Lib. XIV.

Regknsus Editionum M. Val. Martialis •
Recensus Codicum Mss. M. Val. Martialis qni

Bibliothocb Britaimicis asservantur
Index ....

Paf

937

965
1069
1077
1099
1135
1163
1191
1222
1252
1275
1296
1324
1351
1386
1403
1426
1438
1450

1478
1

rUL '

SERENISSIMO

DELPHINO

S. P. D.

VINCENTIUS COLLESSO J. C

Afos antiqnns etiam nane obtinet, Serenissime Dbl-
PHiNB, ut qni literariam opus in lucem editums sit, vindi-
cem sibi adversos malevolos conciliet. Felicem Martia-
lem, qni tandem hodiemo die ad Te aecedat; me feliciorem
dixerim, qoi Tibi^ Serenissime Delphine, offeram
lepidum hnne Poetam, in carpendis vitiis acutissimunij
virtntis vero defensorem acenrimum. In nsns tuos jassu
Lndoviei Magni Interpretatione et Notis illustrandum
illnm snsceperam : sed fato nostro serins in lucem prodiit
Foeta, abs Te pridem nedum Minerv» ludo, sed et disci-
plinai equestris stadio feliciter decurse. In Te enim tam
eg;regia, et tam praBcIara indoles est, ut, quibus indulsisti
artibus, iis omnibus summum attul^s omamentum. Quan-
tus vero sit oris tui decor, quanta morum suavitas, quam
acre ingenium tacitus admiror. Nimirum patemam refers
sapientiam incredibilom, ac paene divinam. Ludovici
Magni clementiam, res gestas, disjunctissimas regiones
cursibus peragratas, simul et victoriis illustratas totus stu-
petorbis. Te, Serenissime Delphinb, simillimum tanto
genitori filium verbo uno cum affirmo, laudum pmnium ma-

DOfk. H Var. Cku. MtKriial. A

2 EPISTOLA. «

teiiam statim exhansisse mihi videor. Ergo Tibi aaxilio
jam esse nequit noster Poeta, at delectationi esse potent.
Si qaandOy dom qaiescit Europa benigoitate Maximi tui
Parentis^ Tu saltem, rerum bellicaram imagine^ venandi
scilicet studio^ in montes et sylvas raptus vel unam horam
donaveris Marţiali :

Retia dum cessant, latratoresque molossi ;
Et non invento sylva quiescit apro:
nec horam totam perdideris forte, oblectatns salibus Atticis
noştri Poetae, et hominum moribus, quos describit elegantis-
sime. Hoc si contigerit, merito gratulabor et Marţiali, et
mihi. Vale, Serenissime Delphinb, diuque Galliarum
populis vive.

Lat. ParU. Kalendit MaiU,

M. DC. ULKX^

LECTORE S.

£X EDITIONE FARNABII.

Passbnium Panlum, splendidum eqaitem Romanam^ Ele-
gos qaos enidite scripserat recitaturum» atque incipientem
dicere ' Prisce jubes/ Jabolenus qaidam Priscus qui ade-
rat. Paulo quidem amicus, sed ipse dubi» sanitatis^ inter-
pellavit, ' Ego vero/ inquiens, ' nou jubeo/ Oborto
audientium risu, non dubium est quin Paulo aliena delira-
tio aliquantum frigoris attulerit. Atque bine monet Plinius,
providendum esse tam solicite recitaturis,' non solum ut sint
ipsi sâni, verum etiam ut sanos adhibeant. Sanum pro-
fecto, mi Secunde, consilium: neque enim difficile erat
Yobis, qui intra parietes vestros coram paucis iisque dilec-
tis et amicis recitastis, insanos amovere. Sed e publico
boc theatro quis praeco amovebit asperos hosce et austeros
Xenocrates,* qui Gratiis non litarunt? quis designator e
cimeis patrum et equitum excitabit plebeii istos ' et âţ i\o-
xaXov ingenii Marios, qui Musis sacra non fecerunt, facere
non curant ? quis Mysta a Musarum sacris arcebit pro-
fimum boc vulgus, imperitum juxta atque arrogans, et boc
arrogantius, quo imperitius? Alii namque, ut missos eoa
faciam, qui theatrum ingrediuntur tantum ut exeant, seu

1 Pratidenditm, ţc] Plinins Sec. Prvceptif , et Diog. I^aert. lib. iv.
lib. VI. EpUt. 15. 8 Plebeu, 1^.] Plotarch. ViU Mt-

2 AtperoM, ţc.] Platarctans Connob. rii, et Val, Maz. lib. ii. cap. 1.

4 AD LECTORES.

aliorum praejudicio^ seu fiducia sui audiunt solam quod
carpant, neque tam ntuntur literis quam abatuntur^ in verbi
unias aut alterius calumnise ausam strnnnt, quo Poetas
in invidiam vocent : turn denique se Platonas et Aristar-
chos ratiy si alien» insultent laudi, utque ean^tg avicute
ramos arboram,^ sic illi humeros bonoram affectent unde
emineant Alii, homines ignava opera atque servili sen-
tentia> h^ia-o^i, pedarii judices et ex aliomm ore penduli,
illorum velificati auctoritati^ subjudicant potius quam prae-
jndicant. Alii barba tenus docţi, piceo graves pallio, ubi
a rastris ad rostra transcenderint, jamque ostrum soroniare
ausi> vacuum plus nimio verticem inter astra condiderint»
Mercurio cum Philologia sua, quam quia ne primoribus
quidem labiis praelibasse iis contigit, bona non dicunt verba,
immo nuntinm remittunt ; Apollincm et Mnsas, qnas quia
illis ne a Umine quidem salutasse datum est, eliminandos
clamitant, et inscitias suae praetexentes sanctimoniam, cam
artes omnes humaniores, tum Poeticam damnandam in
toturo, et, ut cum Sidonio loquar/ ' ex asse * pronuntiant
Alii denique, ut in arenam meam descendam, et ad mei
ordinis homulos, salva semper doctis et bene meritis reve-
rentia, quos nemo mortalium magis colit quam ego, magis
veneratur, non submittunt se Petronii arbitrio, qui genere-
sioris Poetas spiritum, sanitatem amare negat, neque enîm
concipere aut edere partum mentem posse, nisi ingenti
flumine literarum inundante : neque Senecae,^ pronuntiantis,
non posse eum aliquid grandius ore mortali canere, nisi qui
▼olgata et solită contemsit, instinctuque sacro surrexit
altior, auctoritate adduci possunt, ut majoram gentium
▼ersent Poetas ; sed suos, ut cjusdem Arbitri verbis utar,
Qt qoisqae versum pedibus instnixiţ, sensumqoe teneriore
Tttbomm ambita intexuit, putant continuo in HeKconem
tt quidni venerint? quando ipsis paddagogulis

NOTJE

teiln»4rc.] Plia. Nat. Hiit. O &immp, 4«*] De tranqoillitatc
^iD. 19. et lib. XI. cap. 47. animi cap. 15.

^ ţt.] lib. III. Epîtt 14.

AD LBCTORBS. 5

' Faaste precor gelida ' sonet altius quam ' Anna virnmqae
cano/ et Elegiaci omnes sordeant si conferantur cnm * Qai
mihi discipulus/ Sed ande hsec^ quseso, veştra gravitas
tanta^ sapientia, et sanctitas ; immo pigritia^ arrogantia> et
sinisteritas ? Poet», quod praBtenditis, obscuri sunt. Sed
videte ne boc vitinm a vobis sit, qui non assidaa lectione
ledditis eos magis familiares. Quin et commentatores satis
lucalenti fkcem prseferant : quorum taedium si vel delicaţi
fenre non potestis, vel ad graviora foite stodia properatui
potiiis qoam mataratis, en vobis sensas mednllam notes
admargimJes pra^stant. Sed inatilis est, nt causamini,
eoram lectio, et, qnod dixit Zeno,^ ad perceptionem disci«*
plinaram nihil alienias Poetica. Vobis quae non legitis,
an expectatis nsui esse posse ? Discite qoid dicere PlinioB
solitos sit, referente nepote suo :* Nnllnm esse libmm tam
malnm, ut non aliqua ex parte prodesset Ac ne virtutea
et utilitates Poeticae cogar in boc transcursu Kcentioris
quam institueram praD&tionis recensere, D. Augustino vobis
audore, colligite qu»cumque ab Ethnicis scripta sunt, et
in usam vestrum vindicate, possessoribus iUis injustis
erepta. At ex Poetis plerique, dum tetrica volunt amoenare,
vertiorum nuditate atque renim obscoenitate aurium reve-
rentiam incestant, animi mores comimpunt Noiite, quaeso,
loqui perinde ac si in Platonis Republica, aut cum perfecţia
hominibus viveretur: quasi vero detur sinoerum aliquid,
sine mali admistione purum, et ab omni tenena faece quasi
divino igne excoctum. Profert, habetis enim fatentem reum,
hadc JEgŢptas noxia multa, et multa salubria cultori medi-
camenta ;9 habet hsec Attica ut mei optimum, ita cicutam
letalem : et in amoeno boc prato uiticis ssepe viol», spinia
lOsiB intemaacuntur. Vos apum more omnia lustrate,
optima libate. Neque enim, si quis ingenio bono male
utatur, velitque per curiositatem esse ingeniose neqnam,

7 Zen^fdfe.} Diog.Laertius de Vi. g i^^p^M^ţc.] Plutarcfann de An*
tis Philos. iib. VII. dlendls Poetis ex Hom. Od. A.

8 Referente, 8^,] Lib, iii. Epist. 5t

6 AD LECTORBS.

calpam ia alinm qaam in se conferat Laudato sane ntili-
qne exemplo castigant hodie castrantqne neqniores Poetas^
ati et hune Nostrom Matthaeus Radeni3 : qnod et mihi in
animo erat. Veram, partim, ne arguerer difficilia, et quas
,Delio aliquo natatore atque Interprete qoi Sphingem acce-
perit opns habent, snb praetextu obscoenitatis omisisse;
partim, amicomm id a me efflagitantium precibus victos,
Poetam integram edidi. Qaoaiam aatem ' castam/ ipsius
Catalli "" jodicio, ' decet esse piom Poetam/ laterpretem
molto magis esse oportere jadicavi, aeqae oleam flammae
addere, aeqae Veaeris articas, oSrs râg ix râv j3ij3x/<oy &xet¥6a$

ixkfynv, dX?iei râ y(jp^ii»Jrrotra xcă axOT^g aJ^ia' " coasalto Epi-

granmiata obscoeaiora sileatio prsetervexi/^ quae aliam malo
qoam me explicare, aliam intelligere: qaorom qoidem
lemmata obelo in priore editione transfixi, qao vadă bsec
csBCOsqae scopalos caatias declinaret lector; non digitam
ad lapanar intendiy qna me calomaia io circulo soo Grsecolo
nescio qnem agyrtam oon podoit perstriogere. Horroit
mihi aoimos aperire seotioam, aot movere cloacam : oeqoe
eoim Yoloi hos esse Philaeoidis commeotarios sporcidicos,
Sotadicos, Lampsacenos, Cinsedipolitanos, Ramiresianos.
Dlis itaqae prsetermissis ac soppressis, ea maxime expli-
care atqae exomare corse pretiom daxi, qo» soblimia,
acota, mellis, leporis, piperatasqoe facoodiaB'' pleoa, in
qoibos fervenfis folmeo ingenii et salsa dominator libertas.
Deniqoe, ne proloqoii amplitudo angastias regolares et
ipsios Myodi modolom excrescat; qooniam, ot ait Pli-
nioB,'^ Beoignom est et pleoom ingenoi padoris, fateri per
qaos profeceris ; obnoxii contra animi et infelicis ingenii
est, deprehendi in forto malle qoam motoum reddere : quia
in tam arctati operis iostitoto, io qao brevitati, qoaotam

NOT^

10 Ca<ai//î,4'c^] Epigr.XTi. A^* Epîct Enchir. cap, 55.

11 Of^c r3tt, ifc,'\ UlpiaDUs apnd 18 Pîper«tftf9iiCy4ic.]SidoiuosApoll.
Atheosom iib« xv. cap. 8. lib. v. EpÎKt. 8,

11 SilniU prtHerxtxii tfc."] T^&iro- 14 PUmhUy tfc,] Epist. ad Nat.

AD LECTORBS. 7

tamen fbrat elacidationis necessitas^ studui, non datur abi-
que illad profiteri^ hic agnosco me secutum editionem
Clariâsimi Viii Petri Scriverii; coDsuIuisse Ms. unom
venerandaB aotiqaitatiâ et fidei bonae^ in Bibliotheca Bod-
leiana, at et alios daos Mss. Oxonienses ; usam foisse ope
commeDtatoram quoiquot extant omninin^ in consiliom ad-
hiboisse Petri Scriverii animadversiones^ Grateri notas.
Facem artium, et Criticos alios^ Anthologiam diligenter
contulisse^ Historicos insuper omnes et anctores Nostro
oT^X^Vou; relegisse, quos ad Poetam inteUigendum facere
judicavi^ qaorom alios cito quandoque testes^ ad alios lec-
torem ssepe brevitatis studio relego : neqae sic tamen nihil
ubivis fecisse satis, neque aliis. Ita plane deplorată jacet
spes gratisB aut etiam veniae apud iniquiores impetrandas.
Sed gratuita nsqae fmantar maliţia. £go neqae dmhoMrl'

ţfloy '^ Isidis bajulos iiLTfaXa, Xaxrlfyvra^ Koii M ovov Ipycp ftfya-
f ţovoSiraf,'^ neqae crara suffringens canibas, qui si non
latrant^ hirriunt tamen ;'7 neque armata elidens mânu anse-
res/' rabioso stridore in me impetum facientes, dum alias
mihi tunicam lacerat, alius vincula calceamentorum resol-
viţy alius cras meum serrato vexat morsu: in scientia»
judicio» et candore eraditorum et cordatorum securus ac-
quiesco:

Ov^ ujxly hrifow, roig 8c /x' ixioraiAivots»
£7$ Ijxo) avtganros, rpuriwpior oS V dyapt6[Mt,
Oy8«l^'9

NOT^

15 'Am^oKrţcir] Plotarch. de So-
erate, lib. de Edacat. Puer.

16 McTcUo, tfcJ] Arrianl Epict
lib. III. cap. 14.

17 Crura, tfcJ] Cicero pro Roacio
Amer.

18 ArmatOy ţc] PetroDÎiu Arb. sab
fine Satyre.

19 Ti fu &y 4r«.] Diog. Laert. Epi«
gramm. in iib. Heracl. Anthoi. libu m.
cap. 83.

M. VAL. MARTIALIS

VITA,

£X IPSO MARŢIALE POTISSIMUM DEPROMTA,

AUCTORE

MATTH. RADERO.

M. Val. Martialis, patre Frootone, matre Flaccifla,
Bilbili in Celtiberia» Claadii Imp. anno prseterpropter
primo, Christi XLiii. qaanquam lioc ox conjectura magis,
quam awo^â^tt, natas, Calagnrritanns fnit alamnos, qnam
obscuras majoram natalibns» tam clarus ingenii monu-
mentis. De nominibus PoetaD constat ex omnimn codicom
fide, qni M. Valerinm Martialem prcefenint: qoae, num
ipse sibi asciverit, an a parentibas acceperit, in medio
relinquo. Qaanquam Mărci et Valerii Romana nomina
Romae primam a3samta judico. Civem enim Romanam
fîiisse noUas dubito, cum aliis ipse civitatem impetrarit, ut
111.96. gloriatur in NaDYolum :

Quot mihi Caosareo facti sunt munere cives,
Nec famulos totidem suspicor esse tibi :
nec factum, sed natum : alioqui patronum suum carmine
laudasset. Facilis vero erat tum aditus ad jus civitatis,
quod Claudius tam vile fecerat» ut Titreis fractis vulgo dice-
retur emi. Otho vero peregrinîs etiam donavit, ut Dio in

M. VAL. MARTIALIS VITA. 9

Claadio et Otiione testatam reliqiiit. Bilbilis colonia Aa-
gnsta dicta est, at ipse scribit x. 108.

MimidpeB, Augasta mihi quos Bilbilis acri
Monte creat :
et extat in Til>erii Imp. eereo nnmmo, Auousta Bilbilis.
VespasiaBds antem Plinio teste iii. 3. universas Hispani»
jos Laţii dedit, civitatem postea Caracallas. Mărci ergo et
Valerii nomina, more civimn Romanonun, qui praenomen,
nomen, cognomen ferebant, sibi poeta legit, arbitratu reor
sao. Mărci forte et Martialis» quod imense Martis esset
editns. HM enim Mărci, ut veteres tradimt, Tocabantor*
Valerii nomen vel a Msecenate soo aliqno Valerio, t^
Valerio Flacco familiari poeta. Tel forte ob memoriam
Catnlli, quem est imitatns, qui et ipse Valerias andivit,
sibi snnisit: nec enim a majoribas acceptam arbitror, etsi
non ignoro, ncMnina novis civibas asscunta ab iis, quoram
beneficio civitatem impetrassent, soa Tero pro cognomini-
bas servata. Qnod lib. i. de bello Gallico Csesar ostendit,
cam ait : ^ Commodissimmn visam est, M. Valeriam Pro-
dDam, Caii Valerii Cabarri filiam, cnjos pater a Caio Va-
lerio Flacco civitate donatos erat, mittere.' Et Cicero ad
Acilinm : ' Cam Demetrio Mega mihi vetas hospitiom est
Ei Dolabella rogata meo civitatem impetravit, qoa in re
ego tnterfaL Itaque none P. Comelius vocatar/ Idem
ad eondem Adliam : ' C. Avianiom Philoxennm Caesar
meo beneficio in Novocomenses retalit, nomen antem
Avianii consecntos est, quod homine nallo plas osas est,
qaam Flacco Avianio meo familiarissimo.' Item in Ver-
rem : ' Q. Lotatius Diodoros beneficio Q. Catali a Sylla
civis Romanus factas, eademqoe ratione de Dione, qoi
beneficio Q. Metelli civis factas, Q. Caecilius Dio est ap-
pellatos.' Sub imperatoribas, cam Romana civitas integris
provinciis daretnr, hi, qai civitatem Romanam conseqne-
bantor, vel Imperatoris prsDnomen et nomen, vel ejas» aat
eoram, quoram pmcipae sabsidio civitatem impetrassent,
nomina ferebant. Venim cam Antoninas Caracallas Im-
perator constitntionem edidisset, qasD lib. i, Digestoram

10 M. VAL. MARTIALIS

snb titolo de stata hominam refertar, qaa omnes eos, qui
in nrbe Romana essent, cives esse voluit; tom pro cnjos-
cnmque arbitrio nomina snmta, ant nobilissimanun familia-
rum^ qnsB jam defecerant^ aut nova excogitata, vetere vo-
candi consnetodine, qaas ad ea nsque tempora pamm certe
violata perdoraverat, paulatim postea labante. Qnas prae-
cipoa causa fhit (quod portento simile est) nt post Cara-
calli tempora» intra paacissimos annos horam nominum
osos, per miile annos conservatus, omnino dissipatus, et in
nova vocabula transformatas. Nam nulla deinceps no-
miniSy praonominis» vel cognominis distinctio observata
est, sed omnia in fcedissimam barbariem versa antiqnitatis
cognitionem omni ex parte perdideront Haec Panvinins
de antiqais nominibus Romanorom* Console et Sigoniom
et CJrsinnm de nominibus et familiis Romanorom, Volate-
ranom Anthropol. Martialem (qoamvis et boc Romanom)
a parentibus indigitatum sive a KaL Martiis, quibus est
editus, sive majorum arbitratu ob Martis cultum et jnemo-
riam censeo. Martiales porro nostro poetse fere aequales
plures lego apud scriptores. Est apud Lampridium Gar-
gilios Martialis, paulo tamen nostro Marţiale minor. Cele-
brat Tacitos Comelium Martialem primipilarem. Lăudat
noster Martialis Juliom Martialem familiarem suum. Vixit
eod^n fere aevo S. Martialis, Gallorum Mystagogos Lemo-
vicensis Pontifex, scriptis primum suiş nobUitatus, dein
etiam sauguine pro Christi nomine profuso purpuratus.
Notos est et iile Martialis apod Herodianom lib. iv. Cară-
calli percussor. De Kalendis Martiis poet» natalitiis ita
X. 24. Martialis ipse cănit:

Natales mihi Martiae Kalendae,

Lux formosior omnibus Kalendis«
et lib. eodem ep. 02.

Martem meamm principem Kalendarum.

Coquus audit apud Lampridium in Alexandro Severo:

' ot Martialis Coci,' inquit, * epigramma significat, quod

contra quandam Gelliam scripsit hojusmodi : Cum leporem

mittis/ Coquum itom appellat Joanncs Sarisberienşis lib.

VITA, 11

VIII. Polyorat cap. & et 13. et auctor Sophologii, vii. 12.
prsBter alios qaosdam, qui vitam Martialis consciipserunt.
Qaod nomen an gentilitium sit, an posthamam et hominom
studio inditam, non decerno. Sunt qui censeant a con<*
▼iviis^ qnae frequenter celebrat» Xeniis, Apophoretisque
hoc iUi nomen conditum : alii re ipsa coqunm egisse prin-
cipio existimant. Titius vii. 21. A majoribus adhsesisse
illi potins existimem, seu parens coqnus ab artificio audiit,
seu a majoribus accepit. Ob tam pauca epigrammata,
quibus convivia celebrat, nomenclaturam banc indeptum
esse non est vero simile. Ex hodiemis scriptoribus Casan-
bonus. Rob. Titius» Claudius» Musambertius seu MarcHius,
iterum coquum indigitant: alii negant; natumque errorem
hune ex corrupto Lampridii codice conjidunt, quem ita
legunt: ut Martialis coce, pro quoque. Sic enim prisce
scribebatur: unde coci seu coqui vox derivata ac depra-
vata. Meursius de gloria, Claverius in vita Perşii, Rami-
resius ad prim. ep. spect Sed ego codicem illum antiquum
Lampridii optarem inspicere, et in rem prsBsentem venire.
Quid enim? in hac sola voce errarunt librarii, in ceteris
emendate scripserunt ? Aliud est, quod me mo vet, ut eam
scripturam ita legendam putem, quod ipse sententiae ordo
desideret quoque. Sic enim Lampridius : * Idcirco quod
multi septem diebus pulchros esse dicunt eos, qui leporem
comederint, ut Martialis quoque epigramma significat.'
Cognoscis, lector, quam opportune cadat hic illud quoquei
Scripturam ergo priscam confirmat ipsa series et mens
verborum. Etsi non necessario legas quoque: constat enim
sensus nihilominus integer et perfectus, si legas cod: mens
tamen Înclinat in quoque. Multa etiam Scriverius super
voce coci ad Epist. libro i. praefixam, et Barthius vi.l. qui
cocum appellat, et super ea re disputat copiosius. Est
cum xar ei¥TOfo[jM<rla¥ epigrammatarius, ut Homerus vel
Virgilius poeta, Demosthenes vel Cicero orator, philoso-
phus Aristoteles, dicitur. Parentnm nomina, nisi filius
cantassety oblivione sepulta jacerent: lib. v. immortalia
reddidit ep. 34.

12 M. VAL. MARTIALIS

HaDC tibi Frooto pater, genitrix Flaccilla puellam.
Paientem tamen affirmant aliqai coqaam dictam lectumqae.
Uxorem habnit Clodiam Marccllam ex gente Claudia ple-
beia, lib. xii. 21.

Monicipem rigidi qais te, Marcella, Salonis,
£t genitam nostiis quis patet esse locis?
etmox:

* Te cito iidd[>it peregrinas Clodia partas,
Romanam ducat qaam magis esse noram.
Ita distichon boc legit Josephas Scaliger ad illud Catul-
liannm:

Dalce rideat ad patrem.
Ex Marţiale tamen discis, Clodiam banc Marcellam non
Romanam, sed Hispanam eţ Bilbilitanam patria fuisse;
ut merito dabitare possis, an ex gente Clandia Romana
foerit haec Marcella : yersom ergo Martialis rectins scrip*
serim, nt ante faabait :

Nec cito ridebit peregrini gloria partns.
In patria laadanda tam diligens et freqaens est, nt illius
âmantissimnm facile intelligas : i . 62.
Te, lâdniane, gloriabitur nostra,
Nec me tacebit Bilbilis.
Lib. eodem, ep. 50.

Vir Celtiberis non tacende gentibus,

Nostraeque laus Hispanias,
Videbis altam, Liciniane, Bilbilin,
Equis et armis nobilem.
Lib. X. 108.

Mnnicipes, Augusta mihi quos Bilbilis acri

Monte creat, rapidis quos Salo cingit aquis ;
• Ecquid Iseta jn^at vestri vos gloria vatisT

Nam decus et nomen, fiunaque yestra sumus.
Et mox in seqnenti:

Illinc te rota tollet, et citatus
Altam Bilbilin, et tunm Salonem
Quinto forsitan essedo videbis.

VITA. 18

Lib. XII. 18.

Me multos repetita post Decembres

Accepit mea msticamqae fecit

Auro Bilbilis ei snperba fenro.
Sed de patria Martialiset de hac Bilbiliplara 1.60. Romam
venit, cum annam ageret altenim et vicesimam Nerone
imperante: egit in arbe annos qainqae snpra triginta: dia^
cessit septimo et qoinqaagesimo. Qaod ipse me docet
poeta, cum xiu SI. de bortis Marcelln uxoris ita cănit :

Munera sont doninaD post septima lastra reverse.
LÂb. vero x. 104. a patria se triginta qnatnor annos abfuisse
adhac in nrbe degens scripsit Porro x. 24. de sais Kakn-
dis, monet se qninqnagesimiim septimnm annam attigisse :
Qfrinqoagesima liba septimamqae
Vestris addimns banc focis acerram.
Ex qoîbns conclodo, poetam snb Nerone, Gralba, Othone,
Vitellio, Vespasiane, Tito, Domitiano, Nerva, Trajano,
Romae vixisse, cam, at plane sentio, snb primam Tiajani
annam, qaod ab eo negligeretar, in patriam redieril, ibiqae
post qaadrienninm, sammam qainqaenninm exactam, alti-
mam vit» diem clăaserit, ita ut âfi|xovran^( fere obierit, aut
annam ultra vitam prorogarit Obiit ergo anno post C. N.
CI V. aat qointo, Trajani qaarto aut qainto. Sura et Serviano
iterom Coss. Olymp, ccxx. a. ii. post U. C. dcccliv.
Romae Domitiano, immo et Tito carus gratusque faiţ, mag-
nisqae bonoribus et donis ab ntroqae omatus : jure nempe
triam liberoram, qaod solum Imperator conferebat,. maxi-
maeque argnmentam gratiae erat De qao Plinias minor,
Tacitas, Lipsias, alii, et nos sao loco. Gloriator de boc
mânere poeta iii. 95.

PrsBmia laadato tribait mihi Cassar aterqae,

Natoramqae dedit jnra paterna triam.
Et IX. 96.

Rompitar invidia» tribait qaod Cfiesar aterqae

Jw mihi natornm, rampitor invidia.

Et II. 92.

Natornm mihi jas triam roganti
Masarăm pretium dedit mearum.

14 M. VAL. MARTIAIJ8

Solus qai poterat. Valebis, uxor. •
Non debet Domini perirc muDUS.
Creatus est tribunus» quod iii. 95. jactat :

Est et in boc aliquid : vidit me Roma tribunum.
Omatas est eqaestri dignitate : ibidem :

Et sedeo» qaa te sascitat Oceanus :
boc est, specto in Ăoatris ludos inter equites. Prsedicat
eandem v. 13.

Som, fateor, semperqae fui, Callistrate, pauper,
Sed non obscurus, nec male notus eqnes.
Aoctns est donis in urbe et mri. Domicilinm sibi assigna-
turn in urbe, et rus suburbanum docet ix. 98.

Rumpitur invidia, quod rus mihi dulce sub nrbe est,
Parvaque in urbe domus, rumpitur invidia.
Et X. 58.

Dura suburbani dum jugera pascimas agri,
Vicinosque tibi, sancte Quirine, lares.
Item VIII. 61.

Sed qaod sub urbe rus habemus sestivum,
Vehimnrque mnlis, non, ut ante, conductis.
Praddium Nomentanum pluribus versiculis nobilitat iv. 43.
VII. 93. X. 48. et 94. xiii. 119.

Italiae quoque partem eam obiit poeta, quam olim Mnd-
liam, seu togatam (xalliam dixere, nune Lombardia cis
Padum nuncupatur, ibique nobilissimas urbes lustravit:
Forum Cornelii seu Immolam, unde tertium epigrammatum
librum emisit, ut iii. 1. et 4. scribit :

Hoc tibi, quidquid id est, longinquis mittit ab oris
GkJlia, RomansD nomine dicta togee.
Et:

Si, quibus in terris, qua simus in urbe rogabit,
Comelt referas me licet esse foro.
Bavennam item, olim caput Piceni, ut vetus docet inscrip-
Ho. fit in Venetorum agro Altinum, uti et Patavium et
Aqpfleiam, 8cc. Aquileiam Fori JuUi primariam urbem,
auD dvitates adeo poet» arrisere, ut constituerit, extremam
• «tatem consecraie : Ac enim iv. 24. testatnr :

VITA. 15

Vos eritis nostne portas, Feqoiesqne senecto,
Si jnris faerint otia nostra sui.
Amicis usos est, prster Cssares, claris et potentibns,
et mnltis : Stertinio, quem Avitam vocat, Decîano, Lici-
mano,Stella, Nepote,Lapo,PIiiiiojaBiore, Comelio Prisco,
Julio Mattiale, Segulo oratore, Quintiliano, Quioto, Ori-
dio, Jarenale, Valerio Flacco, Silio, Partheaio tyranno-
ctoDO, aliisqae complnribns, quos passim in suia libris
setemis ornat elogiis. De Statîo mirantor aliqai, cam
eodem tempore Tixerint, idem ssepe argameatnm tractarint,
eosdem apiicos coloerint, car nalla amicitiee nota inter hos
extet. An quod nnlla singularis inter eos necessitodo et
QBDS TÎUe întercesserit 1 an occulta aliqna dissensio t an
ingenîoram stndia, mores, natnraa divenuet an qnod Statins
cder, et 8aepe extemporalis prope poeta, nt ex SylTanun
pnefationibus dîscis, snbito gratularetnr vel Principi, cam
aliqoid novi vel accidit, vel condîtnm est, qaod non ridetur
potnisse Marlîalis, aat voloisse. Qaod ipsnm reor foit,
cor nnUus familiaritatis index ant symbolom, aut contes-
seratio apnd scriptores reperiatar. Ltbrariam pnernm ba-
bnit, Aihim Demetriiun, qaem moritnnun, sero oimis, liber-
tate donavit, de qao 1. 103.

nia maoTis qaoiklam stndionun fida meonun,
Et felix domino, notaqne Caesaribos.
Gravi morbo semel dnntaxat, dam Romaa vixit, tratataa
est, viii. 25.

Vîdisti semel, Oppiane, tantom
^gnun me male : stepe te videbo.
lib. VI. 58. se jam prope conclamatum ait :

O qaam peeoe tibi St]^;ias ego raptas ad ondas,
Elysi» vidî nubila fusca plagse 1
Domitiano sablato, Parthenio Meecenate amico aoli-
co a militibos interfecto, cnm apnd Nervam panun,
apod Trajannm nitul posset, remm urbanarom tasdio
affectns, DTgentibas jam isedio et fotia, patriam repe-
tivit, in eaqne, confecto per trîemiium libro daodecimo,
natune C0DCes«t; neqoe enim tam gratam et saavem

16 M. VAL. MARTIALIS VITA.

vitam, qaam m patria speravit, invenit; immo semulonim
manicipum den te laceratas assidne, ex 8^;ritadme9 credo,
animi morbam concepit, et periit Nam paulo post, ejus
mortem Plinius eleganţi ad Priscom epistola deploraviţ,
simnlqne velnt fanebria persolvit. Fonna oris et voce
virili fuit, piloso et hirsnto corpore, nt illa gens pkramqne
solet Hoc poeta ostendit, cum x. 65. Carmenionem câr-
pit, seque ipsnm depingit :

Hispanis ego contnmax capillis,

Hirsntis ego craribos genisqne.

Os blsBsnm tibi, deUlisqne Ungaa est :

Nobis filia fortios loqnetur.
Scripserant eandem Martialis vitam Calderimis, Sipon-
tinns, Georgins Alexandmns, Petros Crinitos, et alii hos
secnti. Nos ex ipso Marţiale Martialem volnimns depin-
gere. Hoc mantisssB loco addamos, qoibasdam Martialem
visom esse prope Christianmn. Accipe ex periphrasi se-
cimda Jnvenalis Claverii verba : ' Sdtnm est vere, S(ar-
tialem non invisnm esse Christianis: nam Padentem et
Qandiam par nobile ac beato Panllo jocmidissimiim pin-
rimis in ccehnn landibns efifert Ac paene angaror, fremo-
Inm quendam solis setemi radiascolom işti poetae tandem
affulsisse : Ucet plnra ejss vel priora in lasciviam vergant,
ut hodie multis Christianis contigit/ Ego tamen nondmn
inducor, nt boc ad animnm admittam, nisi mihi sanctior et
certior testis tabulas alias exhibeat, qaod hic, qoem adduxi,
tam idoneos et sanctos videatcnr, qnam ipse Martialis est.
Pttdens autem iile et Clandia, qnos S. Paullns salvere jnbet,
non videntnr ii, qnos Martialis celebrat. Foit enim A.
Padens Martialis, centorio profiemus et £nc(dpo pnero
transcriptus; non philosophas. Prasterea mnlto illis hi
jnniores, de qnibus iv. 13. plenins. Pndens hospes S.
Petri ordinis jam tnm senatorii, non centnrio. FabaUs
ergo gemina, quas narrant Britannicas antiqoitates, a noperis
seriptoribas concinnatas.

SCRIPTORUM VETERUM

RECENTIORUM QUORUNDAM

DE M. VALERIO MARŢIALE

TESTIMONIA.

C. Plinius CiBCiLius Secund.

CORNBLIO PRISCO SUO S.

[Epistola Lib. i ii • ultima.]

A.UDIO Valerinm Martialem decessisse^ ct moleste fero.*
Erat homo ingeniosas^ acatus» acer, et qui plurimum in
scribendo et salis babeiet et fellis; nec candoris minus.
Prosecutus eram yiatico secedentem. Dederam boc amici-
im, dederam etiam versiculis, quos de me composuit Fuit
mofis antiqui, eos qui vel singulorum laudes, vel urbium
scripserant^ aut honoribus aut pecunia omare. Nostris
vero temporibus» ut alia speciosa et egregia, ita boc inpri-
misexolevit Nam postquam desiimus facere laudanda»
laudari quoque ineptum putamus. Quaeris qui sint versi-
culi^ quibus gratiam retolerim ? Remitterem te ad ipsum
Tolumen, nisi quosdam tenerem. Tu, si placuerint hi, ce-
teros in Ubro requires. Alloquitur Musam, mandat ut do-
mum meam in Esquiliis quserat, adeat reverenter : [Lib. x .
Epigr. 19.]

Sed ne tempore non tuo disertam

Pulses ebria januam, videto.

Ddpk. d K«ţ. C/of. Marţial, B

18 TBSTIMONIA DB MARTIALB.

Totos dat tetricas dies Minervse,
Dum centnm studet aoribas vironim
HoCy qood ssBCnla posterique possint
Arpittis qooqoe cosiparare diartis.
Seras tutior ibis ad lacemas :
Haec hora est toa, cam farit Lyaeas,
Cam xegnBt roşa, cam madent capilli :
Tanc me vel rigidi legant Catones.
Meritone eam, qoi boc de me scripsit, et tanc dimisi ami-
cissime, et nane, at amicissimam, defonctam esse doleo ?
Dedit enim mihi, qaantam maxime potait : dataras ampli-
as, si potaisset. Tametsi qaid homim potest dări majas
qaam gloria» laas, et setemitas 1 At non erant «tema» qase
scripsit ? Non erant fortasse : iile tamen scripsit» tanqnam
fiitara. Vale.

Miiua Spartianns» in L. Cejonii Commodi, sive ^lii Veri

Vita.

Idem Ovidii libros Amonun in lecto semper habaisse ;
idem Martialem Epigrammaticam poetam Virgilinm saam
dixisse, fertar.

iElias Lampridias, in Alexandri Severi Vita.

Leporem qaotidie habuit, venationem freqaentem» sed
eam cam amicis dividebaţ, et bis maxime quos sciebat per
se non habere. Nec divitibas qaicqaam taliam maneram
misit, sed ab bis semper accepit. Et qnod iile leporem
qaotidie haberet» jocas Poeticas emersit, idcirco qaod malti
septem diebus palchros esse dicont eos qui leporem come-
derint, ut MartiaUs Coci Epigramma significat, qaod con-
tra qaandam Gelliam scripsit hujasmodi: [Lib. v. Epig.
29.]

Cam leporem mittis» semper mibi Gellia mandas,

Septem formosas Maree diebas eris.
Si veram dicis» si veram Gellia mandas,
Edisti nanqnam Gellia ta leporem.
Sed hos versas Martialis in eam, qaad deformis esset» com-

TJBttTIMONlA DE. MARTIALB. 19

posuit: Poeta vero temporam Alexandri bsec in eam di\it:
Pnlcbnun qood vides esse nostrum regem^
Qaem Synim saa detulit propago,
Venatas facit, et lepus comesus :
Ex qno continuum capii leporcm.

Sollias Sidonias Apollinaris. Carm. ix.

Non Gaulicas bic tibi legetur,
Non Marsns^ Pedo, Silius, TibuUus,
Aut mordax sine fine Martialis.

Idem Carm. xxiii.

Qaid celsos Senecas loquar, vel îUum
Quem dat Bilbilis alta Martialem,
Terrarum indigenas Ibericanim ?

Joannes Saresberiensis, Curial. Nugar. lib. vii. cap. 12.

Poeticum illum te subito miraberis invenisse pictorein,
qui ad omnia, quae necessitas exigit, scit fortasse simalare
capressum. Desipit ita Rufus in Naevia^ a qiia eum, teste
Coqao> nullus casus avertit. Nam

Quicquid agit Rufus, nihil est nisi Nsevia Rufo ;

Si gandet, si flet, si tacet, banc loqnitur.
Ccenat, propinat, poscit, negat, innuit, una est
NflBvia : si non sit Nsevia, mutus erit.
lib. I. Epigr. 68.

Idem lib. viii. cap. 6.

Peregrinos odores non nisi dissolutis et amatoribus con-
venire, Comicus et Coquus docent.

Idem lib. eod. cap. 13.

Nam foenerator ut plus recipiat, interdum aliquid prselar-
gitbr. Unde Coquus:

Munera quod senibus viduisque, &a
lib. IV. Epigr. 56.

20 TB8TIMONIA DB MARŢIALE.

Vetus Glossarium întinam.

Petaso, Petasonis ; perna^ baconis. Martialis Coqans :

Et pultem dubiam cum petasone voras.
Extat Lib. iii. Epigr. 77. ubi vulgo^ 'Et palpam dubio/
Laadatur ab eodem Glossographo etiam alibi, et sab Mar-
tialis Coqui nomine prseterea funginum boc Distichon :
Defungi fungis homines, Macrine» negabas :
Boleti leti cansa faere tui.

Angelus Politianus, Miscellan. cap. 6.
Nimis enim foiet insubidusPoeta: quod nefas credere.

Idem cap. 52.

Sane per totum Epigramma signate usas est verbis arga-
tissimus Poeta, &c. ut sic boc Epigrammate nihil utique
pensitatius.

Idem in Declamatione pro Quintiliano.

Ut ab ingeniosissimo Latinorum Epigrammatum poeta,
et ' vagae juventutis moderator/ et ' Romanae gloria togse'
vere meruerit appellari.

Jovianus Pontanus, lib. iii. de Sermone, cap. 18.

Valerius Martialis artificiosissimus Epigrammatum scrip-
tor, ita in iis quidem jocatus est, ut firequentius carpat,
quam delectet : tametsi e demorsione ipsa delectatio quo-
que paritur. Adbaec dictis ejus partim occultissima quae-
dam insunt spicula; partim Terba quae non solnm a faceto
sint aliena, verum autobscoena ipsa admodum scurriliaque,
aut maxime ampullosa et acida : quod quidem Hispanicum
est. Sunt tamen dicta ejus in universum arguta, subtiliter-
que conquisita ; abstrusas sententias, ecedemque rarse, salsse,
aculeatdD : inventiones vero maxime acut» : verba prsecipue
accommodata, quasque non prima tantum facie, atque in
ipso explicatu, lectorem alliciant atque auditorem ; verum
quse in ejus animo relinquant tacitam quaudam quasi sub-

TBSTIMONIA DE MARŢIALE. 21

titillationem. Nibilo tamen minus iis, non pauca quidem
animadirertas, quas digna prorsus sunt facetis ac temperatis
ingeniis : retineantque decorum illud, quod virtntis hujus,
de qua praecipimas^ maxime est proprium.

Julios Cassar Scaliger» Poetices lib. iii. cap. 126.

Epigrammatis virtutes peculiares, brevitas et argutia;
banc Catullns non semper est assecutus. Martialis Pocta
argutissimns nusquam omisit.

Idem lib. vi.

Ne Martialem quidem transferre libet ad meliora. Multa
sunt ejus Epigrammata divina ; in quibus et sermonis casti-
tas, et argumedti species luculenta est Versus vero can-
didi, numeroşi, pleni, denique optimi. Alia foeda ne legerim
quidem, tantum abest ut ad censuram vocem.

Adrianus Turnebus, Advers. Ub. viii. cap. 4.

Quid vetat attingere festivissimi Poetas Martialis lusus,
atque in bis operam luderel Non semper supercilia ad-
ducenda sunt

Idem lib. xiii. cap. 19.

Cum a lepidissimo Poeta, uec enim illis assentior, qui
scnrram ineptum eum appellant, neque satis elegante Musa
libros Epigrammatum scripsisse autumant, lib. iii. Epigr.
03. canitur :

Admittat inter bustuarias moechas, &c.

Justus lipsius, de Amphit. cap. Id.

Designatorum £acete ssepe meminit auctus et capitalis
iile Hispanus.

Idem ad Januin Lernutium, i. Epist. Quaest. Epist 5.

Quid censes tu ? non melius de Marţiale Scaliger judi-
cavit, qui versus ejus candidos, numerosos, plenos, Epi-
grammata multa divina dicit: quam iile, qui scurram de

32 TBSTIMONIA DB MARTIALB.

trivio appellat? NoUeni excidisset yiro mâgno boc judi-
cium judicii dissimile. Nihil ad Catullum Mardalis, scio :
sed et hoc scio, Epigrammata illa nec in trivio nata, nec
omnia in triclinio. Multa foe a, obscoena in Marţiale : et
mehercule in ano CatuUi libello non pudiciora, sed paa-
ciora. Ignorat saeculum illud, qui hoc accasat.

Et cetera, qui ibi sequuntor tanto viro indigna. Padet
me jadicii : quod infra inter Infelicium Criticorum judicia
merebatur locam. Sed reliquis tuis meritis lucrifecisti, mi
Lipsi, banc notam censoriam.

SINISTRA QU^DAM JUDICIA
INFELICIUM CRITICORUM

MARŢIALE.

Rapbael Volaterranus, Commentar. Urbanorum lib. xvii.

M. Valerius Martialis, Poeta Epigrammatnm, e Bilbili
oppido Celtiberiae. Romae annos triginta commoratus, in
Hispaniam demum revertit, paaper admodum, et viatico a
Plinio Nepote, ut in ejus Epistola declaratur, adjutas.
Amicos coluit Stellam, Silium Italicum. Ascitns et in
ordinem Equestrem, et jura trium liberorum adeptus est :
reliquit Epigrammatum librum omnino rejiciendum, quippe
qui neque elegantiae Latinae. neque moribus prosit.

Paulus Jovius, in Elogiis Virorum literis lUnstrium, in

Marco Antonio Casanova.

M. Ant. Ca^anovae, Comense patre Romae genito, argaţi
J^igrammatis palmam detnlit illa ipsa Roma, severee auris

TB8TIM0NIA DB MARŢIALE. 23

judicio superba; nec anquam in confesso padoie
adnlatrix : qaod lepida, et salsis finibus acoleata carmina
fiu^titaret Elocationi casta tamen puritas ac in namero
8»pe duTO lenitas defuit : qoalis in Catullo prastenero Poeta
conspicitnr: cum ingeniose mordaci et impuro Marţiali per-
similis esse mallet, ut una praesertim peracut» circum-
ductseque sententise gloria duceretur, &c.

Andreas Naugerius, Auctore in iisdem Elogiis P. Jovio.

Cum Epigrammata praestanti judicio lepidissime scribe-
ret, non salsis aculeatisque finibus^ sed tenera illa et pr»-
dulci prisca suavitate claudebat, adeo Marţiali severus
hostis, ut quotannis stato die Musis dicato multa ejus
volumina, tanquam impura^ cum execratione Vulcano di-
carentur.

Alia sinistra infelicium Crlticorum judrcia vide in Mar-
ţiale P. Scriverii.

M. VAL. MARTIALIS

SPECTACULIS

LIBELLUS.*

IN AMPHITHEATRUM OiBSARIS.

Barbara Pyramidum sileat miracala Mempbis;
Assiduas jactet nec Babylona labor ;

Barbara Mempkis toceai admbnmdtu pfframide$y nec kdwr improbui adentet

*>0^0^^'^^»»^0^^

* Hanc Libellam, cjoia in eo qoaedam MartiaIU tempori noa conveniant,
mnlta ingeniom nostn Poetae parom sapinnt, tx mente DD. W. Jani Knt*

Snii Var. Lect. Ltb. v. cap. 16. et Petri Scriverii in Animadversionibns soia,
artiali abdicatnm atqoe ad calcem rejiciendum caravit Famabins : idqae
MD nne exemplo et aactoritate codicis Ms. qai halietar Ozonin in celelier-
rima Bibliotheca Bodleiana. Ubi etiam extremo loco post Apophoreta in-
•cribitor: Ad Cot. de AmpkUheairOj MarH Val. MartioUe Epigr. Hb.deâmm
fMM/Mt. Ant. de Rooy. inscrib. Dwerearum PoHarvm Speetaeida; nnias enim
Martialis, inonit, bune foetnm este, baud facile addncar nt credam, et sommo
jure dadom dabitanint erudiţi. Tlieodonis Marcilios : In AmphUkeatram et
Veaatunuâ C^emru DomUUmi.
t AamfriuM Andreas Alciatus, qaem tecati sunt Jonios et Sebotna. — 8 Non-

NOTiE

1 Mempkis] Urbt /Egypti nobilis-
sima, secondom plerosque bodie le
Caire, Cam tamen ab altera parte
Nili faerit, e regione Cairi, cajus
nihil extare praeter nomen, Mencbis,
pnttt PostellaSy vina est illa opinie.

Strabo lib. xyii. alt, 'Pyramidet,
qasB apod Mempbim sunt, in ulteriore
regione apparere/ scilicet Babylonls
castelli natura rounlti a Babyloniia
qnibnsdara eonditi, nt ait idem Stra-
bo: '%(m Hi 7^ iath ToO ă4Kra rft*

M. VAL. MARTIALIS

Nec Triviae templo molles laadentur honores ;
Dissimaletqae Deum cornibas ara fireqnens.

Bnbfflonm: nee cetdfmUwr ddiaUa «nummia tempH l>taMr, ei «r« rrfgrta

^>»»»i»<^*»»i^i^»»^

nulii moleâ U Itme$; Radems enhn e conj. Scalireri 8crip8erat,«onef I. /oiMt ;
idciae exbibet ed. Par. 1754. et Oronovius oii verias elecantioave jadicat«
Hinc D. Heios. ad Cland. x. 88. wt^reM Umdinitir Joiief. Petitns rescribcn-
dnm conj. henma ez PUn. xxxvi. 16. Mattet I. hmiore$ omnei codd. testantor.

NOTJE

9XKfw^ oMpr tribuBschcenis aDelta
diuita est Memphis nempe. SchcB-
BOffl ez eodem Strabone libro citato
triginta stadia complecţi tor; aeciiii*
dam Herodotam sezagtnta: stadiom
▼ero menaara est pedam sezcente-
nom, nt tradit Badaeiu ez Herodoto
lib. 1 1. de labyrintho loqaente. Plioius
lib. II. cap. 8S. ait : < Stadiom centom
▼iginti qoinqae nostros efficit paisofl,
pedes stecentos viginti qoinqae.' Bar^
baram dicit Memphim, qood Romani,
prster Orascos, omnes alios popolos
barbaroB vocarent Apodhancorbem
JEgyptii Reges potios ad ostentatio-
nem, qoam ad asom, Pyramides ez-
Btmzere, adhoe extante», qon ioter
septem orbis miracola annameratae :
•ont vero qoadratae rooles, qon ab
ima et latissima baai paolatim in api-
cem detinentes sommam in altttodi-
nem creacont.

% ĂamâtmM Ub^r] AUi honc labo-
rem refemnt ad scriptores, qoi moltis
laodibos Babylonem eztolernnt ; est-
qoe idem, inqoiont, quod Horatios i.
Od. 7. Tocat onom opos: < Sont qni-
boi onum opos est intactse Palladis
nrbem Carmine perpetoo celebrare.'
Sed Poeta comparat Amphitbeatrom
com alio edificio, itaqoe alii melios
neo jodicio labol^m illom assidoom
referont ad Babylonis moros, qoorom
ambitos qoadringenta et octoginta
stadia complectebator teste Hero-
doto lit^. I. ita ut ingenti labore foe*
rint perfectiy et inter orbis miracola

recensiti. AmâMM» ergo Wbwr snmi-
tor bic pro ingenti, et improbo. Ba-
bylon vero orbs foit celeberrima ad
Enpbratem, cnjos sitom fose ezplieat
Herodotns lib. i. de qna Ovid. Met. it,
* Ubi dicitnr allam Coctilibos morii
cinziste Semiramis nrbem.' De pen-
silibos illios bortis tom ab Historicis
tom a Poetis narrantnr malta. Alii
legont AnfHMM Ubw qood Babylon
olimfoitMetropolis Assyrise. Strabo
Ub. XTi.

S Ntc IVwur] Dlana. dicta est TH-
Tia, qood in triWis coleretnr, niide a
OrKcis dicitor TpttSrrir, boc est in
trivio constitnta. ilfofles hmere» In-
tellige signa in templo DiansB, eo-
lomnas, ipsnm deniqoe templum sum-
mo artificio elaboratom; mMe$ antem
delicatissimos et qoasi vivos Interpre-
tare. Sic Virg. iEn. yi. ' Ezcodent
alii splrantia molUos s^ra, Credo
eqoldem, wiww docent de marmare
▼oltas.' EpbesnsIonisereglonisAsia-
ticsB orbs nobilis ab boc Dianae tem-
plo: qoare legont alii molUt lemm.
QosB lectlo non displiceretsi antiqoia
in codicibos reperiretor : boc est, nec
celebrentor molles lones a templo
DiansB Eptacsis» : sententia perspicoa
est, lonas nempe effoeminatos adeo
non esse laodandos a templo qood
Dianae aedificaverunt, nec Cares a
Maosoleo, nec Babylonios a sois mu-
ris, nec Delios ab ara comea, nec
Agyptios a suiş Pyramidibos; com
omnia lila srdificia longe superet Am-

DB SPECTACULIS.

Aere nec vacno pendentia Mausolea
Landibas immodicis Cares in astm ferant.

Omnis C»sareo cedat labor Amphitheatro :
Unam pro cunctis fama loqaatnr opus.

27
5

cormftiw riieai Deum: nee Cărei cammendaHome nimia in cortem MUmi
wieatiim Mcmtoii tuspetuum in wire vacuo. Omne opus det primu Aw^pkiikeairo
Ctttaria^ et fama ftrâdieet tmieum illad adificium pro

00 ^^^^0*»^^»

Ceteruin Scriv. îoterpnngit : ATrc TA, moUâ laudetUur: honore$ DtatUmdeiquef
tfe. Vide Notam. — 5 Ed. Junt an. 1512. penes Editorem in narg. baoet
MouUeOj citjns etiam meminît Mărcii.' Vide Jal. Front, de Limitibnt. — 6
LamdibMs nmaiMms in qnibiisdam edd. vett. immodicii in codd. cum Aid. Jont.
Gryph. &c. — 8 Cod. Bodl. pra, quod receperont Scriv. SchreveL et £d. Par.
1754. alii codd. pro ; et sic edd. vett. et Aid. Jont. et Gryph.

NOT^

phitheatrnmaVespasiano exstmctnm,
Snetonina in Vespasiano cap. O. et a
Tito dedicatnm, in Tito cap. 7. ' In
qoo spectacola magnifica auidae et
aomptnosa edidit Domitiannn/ idem
Soetonios in Domitiano cap. 4. unde
dicitarhic Spectacolorum lilier. Ex-
stnicti antem Amphitheatri landem
Domitiano tribnit noster Poeta.

4 Condlnuara] hotphs lupdrwoSf ara
«amea, inter septem orbis miracola
reeentita, quam in iniola Delo, bodie
8iUe$^ ex comibas caprarnm a Diana
iorore interfectammexiitraxitApollo»
aoii tanqnam divinam opus ne jactet
corn ab Ampbitheatro mortali roann
imtlo longe snperetnr. De comea
hac ara agit Callimachna in Hymno
Apollinis ; et PIntarchns, de anima-
Itom solertia, tcribit banc aram inter
orbis miracnla positam. Alii roinns
bene Tldentor intelligere templum

Jovis Hammonis apnd Nasamonas
LibyK populos in ora Syrtis. Strabo
lib. XYii. Alii, DimamUt Dekn^

5 MaiuoUa'] Id est, Sepnlenmi
Maosoli regis Carise conditum ab
Artemisia uxore, et cnnmeratnm in-
ter orbis miracnla. Peadeuiia dixit
qnia columnis erant soifolta. Vide
lib. II. Epig. 14. ' înde petit centnm
pendentia tecta colnmnis.' CSares
vero Asiam minorem babitamnt con-
tra Rbodnm : caput regni Halicamas-
sosnbi Mansoleum spectabatnr: de
quo Vitmvius lib. ii. cap. 8. et Plinins
lib. xxxY. cap. 5.

8 Umtam pro] Alii pra. Lipsios de
Ampbitheatro cap.,7. ' Intelligit/ in-
qoit, < boc Titiannm : nec ad Domi-
tianom illa, aut de Domitiano, ut hal-
Incinatnr interpretam Tnlgns.* Jo*
dicet lector ex his qniB sopra dixi-
mns.

M. VAL. MARTIALIS

II.

IN OPBRA PUBLICA CiESARIS.

HiG nbi sideread propius videt astra colossus»
£t crescunt media pegmata colsa via ;

Invidiosa feri radiabant atria regis,
XJnaqne jam tota stabat in arbe domus.

Hic» nbi conspicoi venerabilis Amphitheatri
Erigitur moles^ stagna Neronis erant

mJa emâdu regi» NeronU hk tpUndihai, ci Jtm MmciMi dowififîiiMi
erot tu iota ciottair, M radiatu» coUamu tapicU aătra propuu^ ei pegmmia cita
nargwd media via, Hie erant stagna Neronu uH exstrmtur moUa venerania

»>*«^»^^#»»i»»»i^»»^

Inscripţio in cod. BodL De aperiinu circa amphitkeairum : * Teram hand Ita
apposite; qnale erat ingeniam eornm qai lemmata pnefizeront omniinu
Epigram. pneterqaam lib. xiii. et xiv. aa« ipsiui anctoriB sunt' Fam, In
cod. Thaan. De operihue cingentUme AmpkUheaimmy teste OronoTÎo. Iq edd.
▼ett. Aid. Jnnt. Gryph. aliis : Adenndem Ceuarem, MarcU. malit: De operikm
DomUiani,^! Legitur et prapwrf estone pathos Metonymicon : altitudinea
enim exprimit Colossi, nam quo aJtior fabrica, hoe coelo frepkr est

NOT^

1 Htc ii6t nderea»] PUnios lib.
XXXIV. cap. 7. ' Aodacise innnmera
sânt exempla. Moles qnippe exco-
gitatas videmns statnanim, qoas co-
loMos Tocant, tarribos pares.' Side-
reos Tero dicitor colossns qnia a
Vespasiane Soli dicatns est, vide
Plininm loco citato, et Saetonium in
Vespasiane cap. 18. < Colossi refec-
torem Insigni congiario magnaqne
mercede donavit.' Iile enim colossns
secundam Snetoninm in Nerone cap.
SI. * centnm ▼iginti pedom stabat
ipsias Neronis effigie :' in eodem hoe
capite recensentiir aediâcia qnomm
mentionem hic facit MartiaUs, qai
pergit Domitiano tribaere qa« a Ves-
pasiane et Tito sedificata foerant;
alii tameo putant haec ad Titnm re-
feni : ' Hic colossas,erectas sab Ne-
rone, refectas a Vespasiane, ac demto
capite Neronis, et Solis adjecto cam
leptem radiis, Soli dicata» fait,' dec
Hieronymas in Habacoc. cap. S.
Vide lib. xii. Epigr. 00.

% Pegwtaial Fnemnt machipse qnas
sic describit Scaliger in ManiL lib. ▼•
' Erat antem pegma contabalatio
qnae iponte sorgebat sensim, et dis-
solvebatnr.' De bis machinis Plinim
lib. XXXIII, cap. SS. Seneca£piat.S8.
' His annnmeres licet machinatores,
qai pegmata ex se snrgentia excogi*
tant, et tabnlata tacite in sablime
cretcentia, et alias ex inopinate ▼arie»
tates; aat dehiscentibas qosB colne»
rebant, aat his qas distabant sna
sponte coenntibus, aut his qaae emi*
nebant paulatim in se residentibns.'

S /neîdlota feri] Tacitas Ann. XT.
' CetemmNerousnsest patrisB ruinii,
exstmaitqae domam in qaa haad per-
inde gemmseetaanun miracole essent,
solită pridem et laxa vulgata, quam
arva et stagna, et in modum solitndi-
num, hinc sylv», inde aperta spatia,
et prospectns.' Mox * Soperbas ager'
'dicitiir, vel quia amplissimns, vel qnia
Neroni peculiaris, nec popule corn-
rounis.

DB SPRCTACULIS.

Hic^ ubi miramnr velocia munera thermas,
Abstulerat miseris tecta superbus ager.

Claudia diffusas nbi porticus explicat umbras.
Ultima pars aalae deficientis erat.

Reddita Roma sibi est ; et smit, te praeside, Cedsai,
Deliciae populi, quse fuerant domini.

speetamdi Ampkiiheahi. Hic camţma tuperbu» eripuerai dmiioi ab aintmnoââ
dvibfw, ti6t nofrtf admiraiioni nmt balnea ceUriter extiruda. Extrema pan trai
atrii defiireatti, ttbi CUmdia portiau diUUai mmbrtu. Roma nbi reatUuia eai, ety
te Imperatore, Caear^ tuat papali, qua fuerant vaktptate$ domini Neronis.

NOT^

7 Veheia numera"] Therme enini
▼elodter a Tito foerant eutnicttt in
gratlam popnli. Suetoniiu inTito cap.
7. * Amphitheatro dedicato, Ther-
misqne juxta celeriter exstrnctis/

O ClandUi] Quam eaodem cam
livin porticoy de qna Plinius lib.

xiY. cap. 1. affinnant aliqai; alU
▼ero divenam foisae statount.

12 Ona/nerani domini] Odioie Ne-
ronem vocat domiDum, qni nempe
civibas RomanU velatl servis impe-
r|iret.

III.

DB 6BNT1UM GONFLUXU BT C0N6RATULATI0NE.

QUiB tam scposita est, quae gens tam barbara, Caesar,

Ex qaa spectator non sit in urbe tua ?
Venit ab Orpheo cnltor Rhodopeius Haemo,

Venit et epoto Sarmata pastns equo ;

Qua natiOf o CkrMr, emu remota et tam barbara ex 911a oHqmâ epectator non
videatnr in tna dviiate? Ineola TkraeiuM advenit ab Orphio Uetmo* Sarmata

In cod. BodI. inscribiiur : De «oitaiticm eometuu : Jont. Ad eundem: in aliis
▼ett. Ad eundem Ctnarem^—A Vemt et e poto Jont.— 5 Eadem habet, de prenii

NOTiE

t Venii ab Orpkeo] Bbodope et H«-
miM monies sunt Ttiracis. Orpheus
Haemus dicitar, qnia ad eum babita-
nint parentes Orpbei^ vide Pliniom
lib. IV. cap. 1. et cap. 11. nbi agit de
patria Orphei.

4 Sarmaia poBtui equo] Hoc est, a
Septemtrione Sarmalae venerunt, a
meridie incol» Nili. Ab Occidente

Hispani vel Britanni. Ab Oriente
Arabes. Sannatia doplez est, Enro-
paea et Asiatica. Europsam, < Rna-
siam,' vocat Ortelios, Asiaticam vero
' Tartariam.' * Sarmatarum qnoqne
gentes hac maxime pnlte alantnr, et
cruda etiam farina, eqoioo lacte, vel
sangoine e cruris venis admixto,'
Plinius lib. xviii. cap. 10. sub âoem.

M. VAL. MARTIALIS

Exulat Ausonia pjrofugus delator ab urbe :
Impensis vitam princîpis aniiumeres.

MMnâiOâwr ob wrbe Roma : vUtm addă$ utmtibiu iwtperutarit.

^«»»r<»v»<»«^^«»'»'#>»

Aldi Manatii cod. qnam et S. Marionii liber asserit, ct Cataiueiis probat. — S
Dittichon boc a precedenţi tetrasticbo dividnnt Scai. et SerÎT. nt tit aliad
Epigramma, cum boc titulo : DelMem: et lic dedit £d. Par. 1754.

NOT^

Titius, qni Caroerinum detolit. Hic
qai lAteraDnoD, et talia. In librit
legitur: TraductaaiGtthdii: inaliis:
Tradiia GiHuHi, et emendamnt : IVtk
tfiida ed Gyortf, qood ego et ratio fa-
cile refellant.' In boc libro, de Crace,
fase agit Lipsim, de tUuU$ qnos dam-
natis apponere solebant antiqui.

Nec cepU] Tantas forte erat dela-
tomm nttmems, ut in arena contineri
non potoerint : vel, intellige tantum-
modo ignomini» caota tradoctoi fa-
Isse per arenam, et deinde in exiliom
misBoi. Sentus est: Delatores non
fnemnt addicti arenss. Snetonios in
Tito cap. 8. mentem nostram espli-
coit : ^ Inter adversa temporom et

delatores maadatoresqne erant» ex
licenţia veteri. Hos assidue in foro
flagellis ac fiistibas c»sos, ac novis-
sime tradttctos per Ampbitbeatri art-
nam, partim subjici in servos, ae ve-
nire imperavit ; partim in asperrima
insulamm avebL' Alii legant, w
ogperrimM tMmUarwm,

6 iinioiita ub urbe] Romam intel-
lige. Italia dicta est Ausonia ab An-
sonio Ulyssis et Calypsus filio.

O Impetuiâ] Hoc est, maneribns
exbibitis. Niroirum prseter alia mu-
nera qnss in civium gratiam esbit>eri
jnssit Domitianus, dedit vitam, qno-
niam ejecit delatores qni vitK et bo-
nis civium insidiabantnr.

DE PASIPHARS SPBGTAGULO.

JuNCTAM Pasiphaen Dictaeo credite tauro.
Vidimus : accepit fabula prisca fidem.

Fidem adkUfete Pimpham tm^metwn fuiise iauro CretemL SpectanmMi;

^■»i*>»<#»^»>»«»»^^

Blandiiwr Catari inscripţio est in codd. cum Aid. Jnnt. Oryph. et aliis edd.
vett. De Padpkali Ramires de Prado : De Mpedacuh Panphaes Marcilins.— 1
JuHctam Pattipkaen tHcttBO credite tamro Viditme AM. Junt. Orypb. et aliie vett.
* Post nomen <aairo appone Periodi notam, quod ibi absolvatur sententia.'

1 JuMctam Pătipkaen] Pasiphae, fi- nota.
liaSoIiSyetoxorMinoisRegisCrette, Dictao] Cretensi, a Diete monte
arsit amore tauri. Htec fabula safis Cretae.

DK 8P1CTACUL1S.

Nec se miretur^ Caesar^ longseTa vetntas :
Quicquid Suna cănit, donat aiena tibL

ftMm mtifut fmetm ut verm, Nee taUifmUm reMoto, o C<mn*|

^^>#^^^>»«»^«»»»i»

Niee ana miretwr conj. Aut. de Rooy, «t ap. Tacit. Ano. ii. cap.
■It. *" Canitmrvţae adhoc barbaras apod gentes, Onecormn annalibas ignotus,
qni sua tantnoi mirantnr.' Habet tamen, qao te tneator, recepta lectio.
Vide lib. xni. Epigr. 9.

NOTiE

S Nte 96 Mtrcf«r] Propter siia mira-
evla, ant potios propter fabnlas^qn»
ia ALmphitbeatro Domitiani vere re-
praetentabantar. Similespectacalnm
nhilraerat Nero. Soetonias Id Ne-

rone cap. 12. ^Tknms Paaiphaen
ligneo jiifeiicie simolacro abditam
iniity ut malti spectaotinm credide»
nuit.'

VI.

PCBMINiB IN AMPHITH^ATRO CU&I LBONB CBRTAMBN.

Bblligkr in vie tis qaod Marş tibi ssevit in annis,
Non satis est, Caesar ; sasvit et ipsa Venus.

Prostratam Nemees et vasta in vaUe leonem>
Nobile et Hercoleum fama canebat opns.

Nm »t^/Mi, o Ctfaor, qvod Man beUientuHln fkrU in armU UuMper«MHlm$ ;
YtwMM fiMfue ipmi fiorii, Ftamn nmmbtd egregium HercaMt fyetm»^ i€9H€m

^»#x^u^^^^»»

BkmdihBr C«Mn hic etiam in Doiraullia codd. et edd. vett. De vemtHone
Hltenaii Mărcii. * Inscripţio in cod. Tbuan. bec est : De Jnl, Apfel, qua die
vematio per wmHeree dirfecta eet, Apparet legendam De Idiim AfiiWnu,
Recte liariobitafl est Scriverins boc Epin-aaima in dno secandnm. Nam
p r imum distichon snAcit sibi. Sequentibns dnobas etiam novum lemma
pneponit Thnan. Ms. De venahice^ puf kenem prima forwuB venabuh cepU,
Ubi notandom iUnd, priaue formm ; nam sic Joatinns Ub. xv. cap. 4. leo
iogentis formaB.* Gromev, De femimtnm pugna mm heeiJUâ ed. Par. 17A4.
in qna difiditnr Rpigramma, cnm hoc altero lenunate: De Eadem. — 1
Gmteros tam hic, qnam in seqnenti versu, reponl posse credit. eeniU —
S Noatram lecUonen^ serrant omnaa fere codd. et edd. vett. Scriverins

N0T2E

minsB tibi snnt venatrices. Snetonins
ia DoodtiaDO cap.^ 'Nun vena-
tiones gtadiatoretqne, et noctibns ad
lychnncbos,\Snppte,eoBnDisit«) * Nec
viromm modo pngnasi sed etfcsmina-
ram.
S Niwue$y Sylva est in Pelopon-

1 MănHHienU} Hoc est, in specie
fignraqne tea : nt in Angnsti specie
Mcnorins pngnavit in terris. Hora-
tiMr.Od.9. SicMarcilins. Velin
taaai gratiam saevit Videat lector.

9 SavU ei ipea Vemu] Hoc est, non
vifi tantnm til>i venatores, sed et Ibe-

Delph. ei Vmr. CIm,

Mm-M.

IK VAL. MARTIALIS

Prisca fides taceat : nam post taa mimera, Caesar,
Hsec jam foeminea vidimus acta mânu.

proJUgutum dneriă m valle Nemeu» Vetna
]Mi< hM ipeeiaaihif Jam ipicUviunu hac /teta

WUMtkfi»

^^»*»»«»»»«^#»#<^»»

emeodavit, PrMlmhiiii Nnum^ §ed vtuia miit, IfMMM; cf. inftm Epigr. 15.
et Ofid. Met. ix. 197. 9ed mufa m vtUU, lemiâm OronoT. P, mute Nemem I»
o. I. Marcilias, ne otioae abnndet ei; vel, P. N. ei ttadwm in vaUe leemem:
Oruteras, pnmsia in vtUle: Ant. de Rooj vuiaia vtUe, vel in raite, dcoim
per leonem; cf. Qaud. R. P. iii. 168. et Rnfio. i. 886. <IUnd ei/ inqoi^
'hac forsan irrepsit ex nltima fyllaba rw Newuee; et extrema in vătimim
fadie properaod scrib» excidere potuit : vel sdolos aliqoiiy ▼enam tyllaba
abundare videns, si rh ei servaretar, gemioationem medi» in vaeiaia tostnlit.'
Anonymas qnidam in Epist. Crit. ad enndem Ant. de Rooy, propoeolt
P. Newuee m wuia vtUe Immhi, qnod ^amiam e codice qnodam protnlerat
Steph. Claverios : idem Anonynras eonj. eoam i^fetia «atfe.

NOTJE

neso inter Mycenas et Nemeam, nbi enim deseendennt Romane foemins.
leo ab Hercule fnit interfectni. Le- Jn venal. Sat. i. * M»?ia Toscom FI-
font alii : ProtiraimM Newuee ta vuia gat apmmi et nada teneat TenalNila

6 Hcrc JoM femUnea^ In arenam

VII.

V(ENA LAURBOLI.

QuALiTBR in Scythica religatas râpe Prometbeus

Assidnam nimio pectore pavit avem :
Nuda Caledonio sic pectora praebuit utso,

Non falsa pendens in crace Laureolus.

QMmadmpdumPromeiheuit Sqfikieo mxo afxuty vitcerilmi renaâceniiku nafii-
vU volMcrem adhttremiem: iia Loarcohit mupeMM» im ptdilmlo wmjleto oi^ecii

Lemma non DejMnM LoarcoK, sed De/ahuUt LtureoU esset fcribendnm, in.^
qoit Ramires de Prado. Panm LamreoU exhibent codd. et edd. vett. — 2 ifa-
mdue MMiMo peeiore in nonnallis scriptis, i. e. consomto, sed renascenti in-
dies : Aetitkum nmâo peeiore Icgnnt ahi ; Aetidmcm vioo viacere conj. Scriv. L e«
ftecondo, immortali : poacil aeeai citat Marcilini.— t Calidmue Jont. Colyria.
aia in aliis Tett. eie viieera cod. Bodl. et sic corrigit etiam Ontemi, qnia sa*

NOTiE

1 Im Seiftkiea ntpe'] In Caacaso, qnem
ScythsB acoolant: et pars est Taari
montisi inter Pooturo Eaxinnm et
mare Caspiom. Vide lib. ix. Epig.
46. infra. Nota est Promethei fa-
bula, qnem Caacaso afflixit Japiter,

qood fartim e c«lo ignem snbdnxif-
set ; ex cnjas renascentibns qnotidie
vitceribas aqnila, veJ, ot aliis placat,
▼altar nntriebatar. Legendaa iEs*
cfaylas, in Prometheo Vincto.
a Ca/adonâo tcrso] Caledonia regio

DB SPBCTAGULIS.

Vivebant laceri membris stillantibas artas^

Inqae onmi nusqaam corpore corpns erat.
Denique sappliciam dederat necis iile patern»»

Vel domini jogolam foderat ense nocens.
Templa vel arcano demens spoliaverat auro ;

Subdiderat S8&vas vel tibi> Roma» faces.
Vicerat antiqoas sceleratns crimina famse»

In qao» qaas faerat fabola» poena foit.

35
5

tp^HaiuM corpiu htio Briiannieo, Arhu dkcerpii palţniabanif membrU eroore
maMtoUilnUf et mUla facies corporis erat in Mq corpore. Tandem Ulevertoherai
petnoM waoriie paterna, aut rene gladio tranaadegerat eoBaun heri emL Aut ineanm»
fnratnâ erat m tempUs oacnim eecretam; vel tibL o Roma, tmppomterat iada»
emdeiet. Hic nefaritu mperaoU eeeUra priecm famcg, in ţno mppUcinm fuitf
pud /aerat fabida.

^^o»*^»^^^^»»*

perioii yenn prmeesnt pectore, et Don facile repetit Poeta easdem Toeef, Di«
ai ob caasam. — 7 Hic et tres loseqaentes Tersns^ taBqoam aparii, relegantut
ad Dcacio anem Panormitanimi. Sed nou video, inqnit Cagneriua» car ita ;
eoa eoioi plaa aatia confirmat vetaa exemplar, et Epigramma elegana de Scas-'
Yola fictitio qai constanter adeo ae geaait : < Scire piget poat tale nefaa qaid
fecerit ante. Qnam vidi aatia eat banc mihi noaae mânam/ Ex quibua col-
ligere eiit diverai generia fiagitia vâriia et exqniaitia anppliciia expiata.—^
11 Vetnt cod. Cagnerli exhibet nomâtafiuna,, qaod.illi magia arridet*.

NOTJB

Britanni», nbi ayWae denaiaaimae, no*
de aacYi arai Romam mittebantnr.
Caledonii Ptolemaeo Scotiaa popali*
' Roeaia' eornm tractua videtar vo-
carL Bacananaa Tocat ' Dnncalden.'
VideUb.x. £pig.44. AIU tdoeerai
£aim?ero non aoiet Poeta repeter»
eaadem vocea.

4 IncraeeLanreobui] Maleficnaqni-
dam anb nomine et peraona Laoreoli^
qni fîierat olim latronnm dux, de cu*
jos in crncem acti auppiicio Romas
ideotidem mimna agebatur* Sueto-
nina in Calignla cap. 67. * Et cum itt
Laureolo mimo, in qoo actor prori-
pieni se mina aanguinem vomuit,' &c.

JuvenaL Sat. viir. 187^ ^ Lanreo-
lum velox etiam bene Lentolna egit,
Jodicemedignnavera crace.' Veraoa
aequenteant adulterini a quibnadam
rejicinntur: perperam; hiaenimad-
ditis cradelitatia nota, quaa Domittano
innri potuiaaet, deletnr.

9 Tempia vel areano] Hoc eat, vaa»
aurea ad ufum aaorificiornm : vel
forte intelligit anram bi templia cua-
todiaa causa depoaitum.

12 Qiuvyttfrai/aMi] Senaus eat:
Alii quidem mimi. Laureoli. actorea
fictaa tantnm et mimicaa pcenaa de^
dernnt, hic vero latro veraa lult.

M, VAL. MARTIAL18

VIII.

Djbdalb^ Lacano cvm sic lacereris ab nrso,
Qaam cupeies pe&naa nane habnisse tnas!

o DmdaUf qium irpUera mme etu imtirMăuB tmu olu, omi tta dikmm§ tk

HTM ImUJmI

Lemma in cod. Bodl. boc est : Ad Dadmbm Uieeraium «6 «tm*— S Alii, fine

N0TJ5

1 DadaU] NotmeatDsdallhlstoria
ez Obidii Met. viii. Hic vero dam-
natat coactns est Dsedalom imitări,
et per aerem Tolare, delapsns aotem
ab nrso dilaniatns est. Simile spec-
tacfUom legitar ap«d Saetonium in
Nerone cap. li. * Icams primo statim
conatn jnxta cubicoloin ejns decidlt,

ipsamqae cmore retpenit.'

Lnemo urmi] Ex Locania Italia pro-
vincia, bodie ' Basilicata,' in regno
Netpolitanoy nnde immanes nrsi Ro«
mam mittebantnr. Plinins lib. iii.
eap. 9.

9 QiMM capsrsi] Habcre penaM
qnibni t Creta tTolaiti. Alii IVac.

IX.

DE RHINOCBROTB.*

PRiESTiTiT exhibitus tota tibi^ Caesar^ arena>
Qaee noQ promisit, praeUa ibinoceros.

RkmocifM rfohit m j f^i tt uukm ptr itiam

tibi fnHmii^ o Cmim'y fug*

^«»#t^»^^»^i»i»^

Inscripţio in cod. Tbnan. De rhirnceroHt mima jmpta, M arcilios vuit i IV
pugna faun ae rkhioceroti». — ^2 Qwb wMţromuliomne» codd. et edd. vett. Sca-
liger correxity Q««iioa p rsw M i rt . Sad, paco maninm tanti viri dixerim, in-
quit Aot. de Kooy« non plaeet. Hand ineleganter l>estiae, vel etiam rea in«
animata», ' promittere ' di^ontnr, qnando ez illanun extemo bal>itn g^tn-
qae de interna vel fntnr^ virtate coiuectaram facere Ucet. * Promittere '
ergo b. 1. valet minări. Vide Bartb. ad Cland. Nopt. Hon. vs. 847. Rbino-
ceros in arenam prodnctns fortasse non pr«ceps, nt alise besti», simnl ac
adversarinm conspexerint, in pngnam ferebatnr ; ted aliqoamdin impetnm
repressit : qol canctabandi extemns babitns non admodnm feroceni pognam
prâmitlera. videbatnr : tandem veso, tolnjâs ii», qnam eollofenitp repegnUs,

NOTJC

* De Rkmocenie^ Mardlins sic:
* Fnisset ptenias leroma : De jnignă
iawri ae rhinoceriftU,*

2 Qua mm promuii] Qoia non po-
tnit aliquamdiii ab AmphitbeatraUbns
magistrii irritari. De rbinocerote

agit Plinins lib. viii. cap. 90. * Unins
in nare comns....Longitndo ei par,
[cnm elephanto sclU] cmra mnlto
breviora, color bnxens.'
PnmtieU] Alli prvmifft.

DB STBCTACULIS. 37

O qaam terribilcs exarsit pronas in iras !
Quantas erat cornn^ cai pila taanis erat !

^utmnanetipoaieiiuM. OquimkorrUnUinacceiuuiuiiiicitnmil Qwmhm

» » »i»» i »rf»#^^<»»

proons io adrenartrai imebat, ut leo apvd Lmsaa. Ub. i. ti. 8M. «t seM.—
S O ftum ttrribUuJunU tetribileiâ ed. Par. 1764.

NOTjB

S /VMrat] Uoc eat, conra ineonra- qaKobftciebaiinirconiibiittaQroniin,

to. Qt irriUreotar. Vide Epig. 10. iofra,

4 CM ^1 Pil» dieebantnr Testes et Ub. n. Eplg. 4t. Ub. tir. Epig. 5S.
in globnni et speciem pU» coUect»,

DB LBONB QUI GUBBRNATORBM OrPBMDlT.

Lasbrat ingrato leo perfidus ore magistnim,

Aasus tam notas contemerare manus :
8ed dignas tanto peraolvit crimine poenas ;

Et qui non tolerat verbera^ tela talit
Qaos decet esse hominum tali sub principe mores, 5

Qni jnbet ingeninm mitios esse feris 1

Lm hiJIdeUi tukurmentt rect^rem «man dinte immtmwiy mutu mtktt mmrn
mim sibi figintof: aetf mafţUitMm perhMi dekUum tmU Mtlffî, et pottM eit
jmtMUy f«t «Ml «rai munis mrgm, Qmm htdoiem kabere debnd hemmee eub UM
Impentere^ qid mdt feri» ineaee leniwrem naiMfoni ?

In boc Epigrammnte exbibendo nU variaot, quod sciam, aut scripti libri,
ant ImpretBi.

1 Lcuerwt t^grolo] Oblituf nempe Leone. Vide lib. ii. Epigr. 76.

beneficiQrnm qu» a f uo rectore ac- O Qut juftef ingemmm\ Uoc est, qoi

ceperat ; sed forte irritatns et crade- volt feras habere mores hnmaoos :

Uter Terberatos fnerat, alioqnln aoi- sic a clementia eommendat Bomltiâ-

mal est gratlislmoni, ut oarrat Gel- onni.
IhiM Ub. ▼. cap. 14. de Aodroclo et

38 M. VAL. MARTIALIS

XI.

DB URSO.

pRiECBPS sangoinea dam se rotat arsus arena^

Implicitam yisco perdidit iile fugam.
Splendida jam tecto cessent yenabula ferro ;

Nec volet excassa lancea torta mana.
Deprendat vacao yenator in aere praedam^ 5

Si captare feras aacapis arte placet

DiM» mnui ruern te voMit t» •rfteai p€r urenmn €fjuidnm^ imiUu» nio» iltltl
fngmn, Niiida venabuUjoM quUtcani reamâito ferro^ nee hatta voUt tfUmOm
fmnm agUain, ViiuUor deprendat prmdam m vatm mre^ d hibei cmpere ferm
mrUamcMfU,

»«^>#^»»»»»^»^»^

Lernina in cod. 'Hiuan. ita se habet : De wrm vifcols. Marcilios, ioscripti-
onem De Une Don latis expressam exiitimani, legit : Deuno, ţm eapitit riaeo ;
iDoltimodis cnhn de uno etse Epigraramata pounnt — ^2 IwtpiteUu» vUe9 Pal-
raaontts. — t MarcUra8r«ctooeiia6tiia/enioscripiiiseMartialein testator; ne-
gat Ramires. Radenis nesdo quss de coloribns comininiscitor et detectis
venabniis. Si infecta coloribns, qni i^p2fiidtifa ? Janns Ornterns forao dicit
se habere ad oram sni cod. et Melissnm qnendam legere terto prisca Toee
pro * terso.* Omnes codd. et edd. vett. Aid. Jniit. Oryph. Par. Colin. Sec.
nostram lectionem testantnr. — 6 Sic captare sola ed. Plant. operanim errore
ex litersB seqnentis gemioatione.

NOTJB

2 Perdidii UUfugam] Pro fiiga in- 6 Si eapiare/erae'] Captare Terbom

tellige Yim fngiendi, et epithetam est proprinm aucnpii, deprehendere

ImpUcitam per metalepsin fngss tri- antem fenationis : qnasi dicat, jam

bnitur, qnod nrso fagienti conTcnie- yenator aacopio feras, veinti aves,

bat. AIii| /inpttdltit. captet.

XII.

DB SUB QUJE BX VULNBRB PBPBRIT.

Intbr Cassareas discrimina saeva Dianae

Fixisset grayidam cum levis hasta saem^
Exsiliit partas miserae de vulnere matris.

O Lacina ferox^ hoc peperisse fuit ?

Cam letiâ hatta perfodieeet tmem praymmfnM, taler pugnoe crudelee Diamm
deearem, pariue erupU ex plaga tmaanosa pareiUis, O «nw Lacina, keeoefmi

SOTM

1 Casarea Dianai] Per metony- theatro : Oianae enim sacra est vena-
miam ponit Dianam pro venatione^ tio.
qoam Domjtianat exbibnit in Amphi- 4 OLvctna] Dea partanm prsses.

DE SPBCTAGULIS.

Pluribas illa mori voluisset saucia telis,
Omnibas nt natis triste pateret iter.

Qnis negat esse saturn materno funere Bacchami
Sic genitnm numen credite ; nata fera est.

Itta optauet Merire fmhentta muHis teUif ui trigtiâ aperireiwr Ha
oamilmi maii$, Quii iK/kiaiur Bacelmm €tu natum ex nuiema floga ? credUâ
iia Deum procreaium; nam sic genita eatfera.

^<#<»^i»<^»<»<»<»>»^

S EjeUiii peren membran» qnaBcUin antiqnissioiae. — 6 Phirikus iiia tmri
mirnii mc mtnâ/k in marg. Jant. an. 1612. penes Editorem. Cetera nibîl variant
codices ant impressi.

NOTJB

qoflB et Jnno dieitar et Diana. Te-
rtntins in Andria : ' Jnno Lucina, fer
opem.' Partnrientibuf vero sabve-
nire dicitnr Diana, qnod sine dolore
Latona eam In ntero gestasset et pe-
perisset, vt canit Callimacbns in
Hymno Dian*. Sensns est : Hocne
modo, o Diana, partnrientes adjuyas?

6 OmnXimM «I] Ei boc versn patet,
non omnes editos in lacem catulos,
aed qaosdam cnm matre periisse.

7 Qatf Mcgol] Natns est Bacchns
ex Semele folminata, et nntritns intra
femora Jovis. Vide lib. ▼. Epig. 07.
Fabulosam liane bistoriam sic lepide
irridet poeta.

XIII.

DE EADEM.

IcTA gravi telo^ confossaqne vulnere, mater

Sns pariter vitam perdidit^ atque dedit.
O qaam certa fuit librato dextera ferro !

Hanc ego Lucinas credo foisse mânam.
Experta est numen moriens utriusque Dianse^ 5

Quaque soluta parens^ quaque peremta fera est.

Atf gemirix amint vitam ihmal et impertut tmlaeraia UiaU jaeulo^ et vataere
tramadoeta, O qaam ăkreeto dextra coatortU tdam! eg9 arbitrvr kaae faiâte
atamam Lacâtm, Occambem pericUtata eet numen ntrhuqae Diana, et qua tnaier
liberata ett, et qaa/era eet acctso*

^^4

In eadeni ed. in marg. pretgnâ» Soi, i. e. pragnane Sas* — 1 Vir qaidam doc-
tss coiy. leta grame teta emtfeaeaquef valmre ventrie Sutyt^, sed yide Varionun
Notas. — 6 In eadem Junt. Qua reeohUa,

NOTJE

6 Mumii utriuequg Dianai] Venatricii, icil. et obttetricis.

40 M. VAL. MAETIALIB

XIV.

DB EADEM.

Sus fera jam graTior^ maturi pignora rentris
Emifiit fioetum, volnere fieu^ta parens.

N«c jacut paitn, sed matie cadenţe cncarrii
O quantam est sabitis casibus ingeniam !

Bmftm

^#i|»#»»l*ii^»iO»» »

D» memrmgmaU If ■■ dt ia codd. et^dd. Teit. HcMtaiBMlait Maici-
lin.— 1 In Vett. et Illutr. Mecnli xti. Poeteroa Epigr. a CunOlo Nieolio
•deetii Notiiqae iUutnUs, Florait. 1718, icribitw : «Hteri figmtrt «culm.
' Beetiot legu jişfMrc; BnM|«e «nicmB peperit iMfirtiM, eeteri Bstris

8ie Praporf. ' None
A»t.dcBaaycoi|i. wirfMi mmiutu Sic Ovâd. Eput. xu SI. xti. 44. FMt.
U.45S. Sil. xui. €19. obi Tide Drakenb. Plaim ezeapla petastar ab HeiiM.
ad OTid. Fast. ni. 718. God. Rigalt. et Barai, ad PbBdr. iii. U. 6. Leetioni
aMiari ptadcrc ftTet Ovid. Met. xi. Sil. At augb placat recepta leetio;
•olom eniBi r^ gr — wr latit per ie indicat, neqoe opai Tidetar aaipUori ad«
jecto, prvuertini cam e leqaeatibas m eiiam sit clariiaiBia; ied tam neect-
sario non pwdrra debet legi, ied yiya tr a ; ' pondni ' est ante partaa^ * pig-
nai * poet partam.

NOTJE

1 PigmnL\ Hoc ctt, partaa edidit 4 Q |iimIiiw ttit a^itii] Qaanwil.
pigans, icil. veatris: appositio ctt. tafiantcasa,qnBBiillaingeaio,milla
Legant alii figwmt^ alii fmigrt, nudiina effici potaisseat !

XV.

DE OARPOPHORO VBNATORB.

SuiiMA taae^ Meleagre, f oit qiue gloria fam®»
Qwanfnla Carpopliori poitîo» f osvs aper !

Jîieiai sper, • Mdmgn^ maumm/mt âeau latf/aatt, qmm vera eangaa pan

Ai d ipyiiri ia i crftif ia eadd. et edd. vatt. et tic ait ia Scai. vcnlasa
Otaca: A W wfm i ţtfm, a EtifmU CmptşktH ftrth âtast PalnuuMNuat

NOTJE

1 AaaaM imm] Meleager caiitatM Meleagri ■wniBit ia Messeaicis.

Ataiaata apn» Caţ ydn a iaw later. l Qawlah Cifyylm] Jnraito

Aett» Mde ananua gloriaa raporta- erat Domitiano cariMimns, quod mi-

-^ Ofidiot Met. tiu. Paasaniai rni etict exciplendii venabulo ferii.

DB SPSCTACUU6.

Iile et prsBcipiti venabula condidit urso.

Primus in Arctoi qni fuit aroe poli :
Strayit et igaota spectandum mole leonem^ 5

Hercnleas potoit qai decoisse nuantis ;
Et Yolaciem longo porrexit vnlnere pardum :

Praemia cam laodis ferret, adhuc poterat.

Carpfhsri! lUi qţmtjiu foemAida trwtfoâii wt$miii w «fdwutxmmfiiUin

vei]^Sef(teBiirwmU$: proJUgavii etiam komem compkimm procerU^ imam-
âUmt f«t ţkmi h m ett w rt wmm» Hermtik; M w mi i/e ta mtkmt tMoMâ fmfdum

>o*^»

aiardfiiis, nt Hb. ▼. Epigr. 65. * IiU tiW| Cttsar, qnoU pan spectator are-
*" ' ScaUgemi correkityoxf |)oli.

MOTJB

Legvnl alii : £t< fmU. Sic lib. ▼•
EpIS.OS. * qnota part spectator are-

4 ulrcf] An tomitor bic pro lylTis

io montibos Septemtrionis. Alii, ax».

T Parrimi] Ooi mas pantbene vo-

eator a Pttnio fib. tiu. cap. 17. de
cajof celeritate agit Oppiaoos Qsrne-
get lib. III.

6 Adlme pU€rdi\ Adhuc habebat
▼ires integra»

XVI.

DB HBRGULB INSIDENTB TAURO AD OCBLUM RAPTO.

Raptus abit media quod ad aethera tamrus arena,
Non foit hoc artis, sed pietatiB opos.

Nm twm erti/lew ftumţuUH trUmnâmm aty faod leanif cmWM petit ahreptui

Lemma est io omnibos fere eodd. et edd. vetl. De hnro: cod. Bodl. exiii-
bet : De Herade vuidetiie tmmv mi caliim npto: MarcUias vait : De Tem
fid Hertukm larfatt ta tmhm : Ramifes de Prado : De IkMro DemUimd tfigkm

VOTJE

9 Nea/aîf AMorltflJopiteriBtao-
nioi eoDTennis per oodas ftmtris Nep-
toni Teiit Eoropeo. OTidiot Met
iL None idem Joplter sob figora
taori fiogitor tollere io aerem Aid-
den saoai filiom, Domitiaoom nem-
pe, qoi te Hercoleai pnBdieabat.
lib. IX. Epigr. 1(M. *H«c aioer
Aicidet; aiijor qoae gesserit andi.'

Alii, nt oomparatio aagis qoadref ,
intrigant ipsom Domitianom fnisse
indosom io hac machina qoas Her-
colem sostolit in ccelnm, id est, io
Aoiphitheatri fastigium. Dnmm ta-
meo hoc sentire, inqnit Radems : et
saoe pericalotnm Imperafori. Ju-
dieet lector.

42 M. VAL. MARTIALIS

Vexerat EuropeD fraterna per asquora taunis ;

At niiDC Alciden taums in astra tulit
CcBsaris atque Jovis confer nune schema : joreoci

Par onos nt tolerint ; althis iste tulit.

di medm arma. Itenf p&rtmeni Emrşpem per WHdm fn/tm Neptimi ; «ctf Um-
rw MMC rspiiil HercmUm w carim. CMqNBn mme Jigmrum Jmei» €i Cmmm:
fmejmomui portevmal ptmduâ mqmU^ uie dUiui pmrimeH.

HOmU: alU, Dt imn DtmitmmL—A Cod. Vaticaau: &
«i<n cdUl. — 6 Codd. et eikL vett Aid. Jant. Orjrph. Par. Colin, ato, habeol
cmfier mme tiemme jueeahu: ita legit Salmaiiai pro eiegwm ; sic tamum illniii
▼ocat qni JoYcm tolit ; «r^ytv enim est ferre et susţinere ; nnde ariyfaa^ qood
aliqaid fert et snstinet. Crneerâ aifme Joeie em^er mme eeammm: juoemei Pm
«MV, 9fe» eom. Ifareifina : tralatitie, inquit «coama pro intenrallo) aive apaUo
▼eetionis. Jovl «coama est firetnm ; Caesari scoaiaia intermedium. et qnasi
' intermetiam ' {rh lueru^h -nm KOforHipmif 01o8sse)terr» et ooeli^ABiphitbeatrlci.
Alttns ergo «coaiaia CsesarL Scriferios legit, KMM,J«tcnc««. Potat Rntger-
aias boc Epigramma ad Amntiom SteUam, inter alia, scriptoati fniaae, legea-
dmqne : ce^fer mme, SMia, Javencas. Petms Colinas coqj. acaawia, impro-
bante Ramires de Prado. Beverlandi Ms. emu feti.

5 Cee^er wme 9ekema\ Compara aerem rapoit: attamen, inqoit poe-
taonun a Domitiano effictam cam ta, Domitiaoi tanroa altius portarit
JOTe in tanrnm conTerso. Legnnt sanm onns, atqae ita nobilior ett.
alli, oentfer ame itcaiaia, jwsetdm : Videtnr Poeta Indere in Toce, «Utas,
alii,coit^<rKMnc, R0aia,jaoflicM. boc sensa: Per altnm mare Tezit

6 Păr mmt af] Licet talissent onns Japiter inam pnellam, at per aerem
«eqnale, qaamfis nec onos par fuerit ; altiorem portavit Hercnlem tannu
per undas enim Jupiter poellam. Do- Domitiaoi.

mitiani Tero macfaina Hercnlem per

xvn.

DB 8UPPLICB BLBFHANTB.

QpoD pios et sappiex elephas te, Caesar^ adorat,
Hic modo qni tauro tam metucndus erat :

CMor, 9M0d kk elepkmiim ptas et emmieem U amcrafar, ţat paalt mUe

Inacriptio in Thnan. De Oephadty ^at Ceutnrtm odaroail.— t Omnes codd.

NOTiE

1 Jâtnâ] PUnioi lib. Tni. cap. 1. coronas porrigmit.' Vide cap. se-
^Nam qnod ad dociliutem attinet qaeBtia,t.4.5.
"* «dormt, gcQQa fnbmittant,

DR SPBGTAGULIS.

Non facit hoc jussas^ nulloqne docente magistro :
Crede mihi^ numen sentit et iile taom.

mieo ftmidmiâiu arat toicro, non faeii hoc imperatnt, mc «flo erudienti magiMiro :
mUdJUtm mikibe, kabet iUe quoqne sentum tui nummu.

et edd, Tett. habent : nuUoque docenie magitlro; ni scripsitse Blartialem affir-
mat Marcilins ; nttove doeenUy et opilionei vocat eos (|m vnlgatam retinent
lectiooeiD, et comminiscitar oetcio qns de syllabae sibilo auctae a Mano
Victorino, Sotipatro Carisio, et obviU Poetarnm exemplis petîta. — 4 Cod.
Bodl. iiof<n«i âeniitetiUe Jooem: cod. Soriverii cam FlorcDt etThaao. hm-
ffiM teniii e« tUe Deum, i. e. Cnsarem. Vide lib. ii. £p. 29. lib. vii. St. et
SaetOD. in Domit. ^ DomiDOf et Dens noster sic fieri jnbet.'

SOTJE

8 NnOffVf doeenUJ Legnnt alii,
wUtve docenie magieiro : accipe hoc
non «Bflfrucdt dictam a Poeta, qnod
rine magistro faciat, Tere enim belloa
prndens intelligit per se etiam prin-
cipia mijestatem. Raderos.

4 Nnmen eeniU] Sensnm religionis
kabere elephantos docet Plinios lib.

▼III. cap. 1. * Religio qnoqne side-
rom Solisqae ac Lanss veneratio.'
Nempe est elephantis. Domitianos
vero Deom se prsedicabat, cai inge-
niose blanditnr Poeta : cojos nnmen
ab elephante nt a popnlo Romano
adorări intelligit.

XVIII.

DE TI6RIDB BT LBONB.

Lambkrb securi dextram consaeta magistri^
TigriSy ab Hyrcano gloria rara jngo^

SsDTa femm rabido laceravit dente leonem :
Res nova, non ullis cognita temporibus.

Ansa est tale nihil, sylvis dani vixit in altis :
Postquam inter nos est, plus feritatis habet.

„ immmMi decui monHmn Hyrcmnm eoiebat Ungere moniim cntiedU iniu
Cmddie diteerpeU denU fnrenii aâmun leonem : res inandUa, nea nlUs ettcuUe
flMic. Dmn vixU in denne sylptf , non ea fkU audada : uHadnoe trandata eti,
ferector evami.

hemwm aptins foistet, De Tigride cicwre ad ferUaiem tnbiio revena, viea leone^
iaqnit Ramires de Prado.

NOTJB

9 Hfrcam jugo] Hyrcania Asiae
regiOy deqaa Strabo lib. xi. et Plioios
fib. TI. cap. 6. In cojns mootibus
tîgres sunt ferocissimae. Virgilias
£n,iT. * Hyrcanaeque admornnt ube-

ra tigres/

Gloria răni] Qaod Imc tigrii alias
roagnitudlDe snperabat.

6 Pha ferUaH»] Hoc est, animo-
sior eyasit, ntpote qnss fbrtitndinem

U. VAL. MARŢIALII

NOT£

a Romanis aceeperit. latelligaBt qnot ferae cnidelior«t fien&t, com
alil hoc loeo Romanos et ipsiim Im- mitiores esiie deboUtent. Sed boc
peratorem carpi a nottro Poeta, apad IMartiali pericaloriitimnin foisttt.

PB TAURO BT BLBPHANTB.

Qui modo per totam» flammis somolatiui^ aienam
Snstalerat raptas taunui in astra pilas,

Occubnit tandeim oomato ardore petitns.
Dam facilem tolli sic elephanta putat.

u mi pm

dflNMOltHHI*

peria

arairv conMMy aMn cmni iva/«Giiv|piHa janvi

i»»»#>#i»i#>^»#i»*«»

De £lfliţaRfo «< nnir» iaiicribitiir Ib Tboaa. I>e £ I y fcaa fa in Jont.— S Ra-
aires de Prado e Tot. cod. lerit pedliity et tic ett in Yentt. ISIO. AUL Jnnt.
1619. Grypb. CoHn. 16M. aliis ; bac mente : Dom indUtns et ardeni lim
taomiiy eomaom tI Iretaiy etepbantem nlMii ett in dtum toOen: Tel, nt
Brodasos esponit. Saormn ipsios oomMMi Tebementla doerftnt. Cod* TtC
«6 «rf: cod. Bodl. habet: Mrmile o&t one pcHtat. Tbaan. ezbtbet. adere:
Beverlandi Mt. nare poittae. Qal legont pemae, exponont cermrfe «rder^ Irati
elepbantis dentes, quoi tnnt qnî cernea este contendant. Vide lib. i. Epigr.-
7S. Ts. 4.-4 Hac retrahendom pntat Rotgenine Fragmentam qaod snb fine
bnjos libri (Epigr. xxxy. in ed. Par. 17t4.) babetur:

Ctdere «ri|ţoriy vtrMte fimă secimda ut.
iUa graeif natea at^ ţmm wumr hMHâ hăb§t*
lila, inqait MartiaH». graTi» palma eit, qnam minor bostis babet : boc ett,
cum minor bostis majorem TlBcit, IUa ett gravit et nobllia palma* At bie
elepbas longe major tauro; Tictntqne taoms ab elepbante, nec elepbat
a taoro. Si tanros vidstet elepbantem» Tcrtas nltimnt Hartialis bic baberet
locnm.

NOTJE

S Conncle ardere] Ira comota, boc scena 2. ^ Postqnam natos tnnt po-
est, comibns iratI elepbanti, ten titus est bostinm :' tnbintelligitnr
dentibns qaos comna Tocat, ut lib. * imperio/ et passive samitar, id ett.

I. Epigr. 7S. Pansanias lib. ▼. ' Ad
hme, dentet Igne domari neqoennt :
at bonm et elepbantomm comaa sic
igoe emoliinntnr, ut vel ex tereti
planam vel aliam qnamlibet accipl-
ant figuram.' Ramlresiot leglt eer-
«aCo ardere pefi^ae, id est, inqait, toto
conatn comuam ardentinm nisnt ett
taaros in altnm toUere elepbantnm,
et podtua est eomnto ardore, boc
est, cornnnm snomm vebementiaip>
sa viettts ett : banc loqnendi modnm
ntnrpavk Plaatnt in Captivit act . i.

ab bostibns victns. Jndicet lector.
4 IVOi jîe] Veluti pUat objeclaa»
qnsB fiebaat aliquando ad Instar ba*
mansB effigiei, ex pannis parpnreit,
fcsno ttramineve fartit, qoo adore
tanri maxime efferantur. Vide Epig*
O.snpra. Rutgersins boic Epigram-
maţi snbjongit dnot versns qui tnnt
in fine bigns libri: Cedtre «iq^
eirfafis fama etcaada esl; iUa grmri»
pabaa esi, faa» anaer Aeefii Aofref.
Qoo sentu videat lector.

OB 8P£CTACULIS.

DE PARI GLADIATORUL.

DuM peteret pars hcec Myrinum, para illa TriumphuiDy

Promisit pariter Caesar utraque mana.
Non potait ntielias litem finire jocosam.

O dake in^icti principia ingeniam i

DMM/wlto kae Bfyrimim jMtfiiIsret. itta vero Trhtmplmml C^tmr poIHeihu ni
I ămhaImB uunubma, Neqmvk memu decidert euntentionimfaciltan, O
aoUrtmm ImpemUfU iumeti /

Lenina In codke Thaaa. ett: !)• Mfrim» et Trimmph», In Jnnt. ÂMun-
L—% Eadem editio ftntiqva exhibet PromitH. ScriTeriot legit :
improbHite Ofonovlo.

NOTiE

1 JhmpâUni fon] Dom intelUge
faetionet Amphitfaefttralei, qatmin
altera Myrumniy cojat memiDit lib.
TO. Epîf • S9. altera IViumpliiiiD gla-
diatores eximio» postnlabat Saeto-
Dint in DomiUano cap. 4. ' Pr»terea
QaKttoriis muneribnty qnae olim o-
misia reTocayerat, ita semper inter*
fait, nt popido poteatatem faceret,
bina paria e tnolodo poatalandi, qua
•alico apparata indoca-

rat.' Qiuistoret soia impamia munera
edere cogabantar: at Doaiitianat
a laa familia daoa iitos gladiatoret
libenter concessit^ atqne extenaa
ntraqae mano dnabtu factionibns di-
versa petentibni l»enigna latitfecit.
Sflbtilias Scaliger explicat: nempe
promisit Imperator gladiatoret pog-
naturot ntraqne mana, sen binis si-
da, şina parma, âtc.

DB ORPHBO.

QoiCQUiD in (hrpheo Rhodope spectasse ibeatro
Picitor^^ esJubuit» CaMat, arena tibi.

. o Omar» wrmi nprigwlawf tttt fmeqmi Ekâdoţe ftriwr fridim m tkâtiiro

iBwrIbitnr Ad Ctmrtm fai Aid. Jnnt. Oryph. et aliis vatt. edd. JM iptC'

NOTA

1 Rkădtpe] Mons Thraci« de qao
jam Actom Epig. snpra.

OrpAea ihetini] Nec arte nec mann
faetom, aed natlTum: Tallis nempe
if qualis deicribitiir a Seneca in

IVoade act. v. * et cIIto levi Erecta
medinm vallis includens locnm Cre-
dit theatri more/ Lege Of id. Met.
in fine lib. z. et initio lib. zi. 'Op^
snbstant. *Op^Us adjectire.

DB SPBCTACULIS.

DB RHINOCBROTB.

Solicitant pavidi dam rhinocerota magistri,
Seqne dia magn® colligit ira fer»;

Desperabantur promissi praelia Martis :
Sed tamen is rediit cognitus ante faror.

Namque gravem gemino conm sic extolit arsum,
Jactat ut impositas tannis in astra pilas.

H recitirea hritamt rkinoceroia, ei temiM ereeeii ira kigenth beOna ;
eertmmuuL Mmrtie prMRttti deaperduntur : ud tamem iUa ferociUu tmtea mim
etU : eietuM gewumo conm iia erexii ponderaum urttm, tieui ieamu im
mdaU fiia» 9^ecia$*

De Rl um ocer^ a» p^gnm teeumda inscribitor in cod. Uman. — % Deefedabtmimr
prwiliia BeTerlandoi.— 4 Idem BeTerUndos legit kme rediU, Coaez Thn«n.
Sed iâtmem redUi, Mftrcilioi legendom piiUTit : Sed immem «t, itmmnOsXdfimr
Cagoerioi: Sed iatmem hu, — 6 Janiu Poai», Scaliserns, Pnlmannut, alil,
unam l<^Jpot pro wnum. Vide Variorum Notas. — 5 Be? erland. «oma roMdo.
Godd. Florent. et Med. roptdo.— -6 Lipsioa ad Senec. de Ira lib. iii. cap.
SO. ampicabatiir legendom, Jadai mi obpoaiioi. Ant. de Rooy proposoit,
expemUu. * Ezponi' dicnntur, qoscomqoe in aperto coUocantor. Viae CeU
Cannegiet. ad AviaD. Fab. xzui. et Borm. ad O? id. Art i. 49S. Atqae ita
pU» in arena expotita, nt inde besti» irritarentar.

SOTJB

S SefMâ dw] Dificile enim irrita-
batnr rhtnoceros : £pig« 9. lupnu

» PrmUm MmriU] Id esf, yenatio
•ren»» in qoa colebatur Marş.

ft GcMMo cenm\ Rhinoceros ge-
aumm comn habet Paosanias lib.
IX. Eftor M Kt^ rnbpotn rvâs re AlOi<nr«-
nihtp a6f M rŞ trvţifitfiiiitSri ivofidfown
Ptdtteşms, tn ^^Urw hf ixp^ rp ^tfl hf
bdarţf m4ţmay mă ăA\o Mp dnh ab

^irxsicr. A. Latine: VidieUam^JEiki'
optcof iamroe, qmmexreipemrkbiieeeniimB
nmmimanif ţaod ilH$ e narr e xirtm m
lanmi comic prondiut, ei pmdo mtpmme
alienam nou §ame mugmmmt, Legunt alii
mrmwi; boc est, l>of em lyl? ettrem, col
imperitnm Talgna bnbali nomen im-
potoit, teste Plinio lib. tiu. cap. 15.
6 PUai] De qoibos dictom Epig.
19. tnpra.

XXIII.

DE CARPOPHORO.

Dorica quam certe venabola dirigit ictu
Fortis adhac teneri dextera Carpophori !

Qmmmi ceri» ieimwmmmetiremma Carpophari adhmc ieneri regii iela Dorica/ lUe

1 Neriem conj. Ramirea de Prado. In Norica profincia affabre omoe
ansonim geimi codi Tolgatom est. Hor. i. Od. 10. Noster infra lib. it.

DE SPXGTAGULIS.

Ne te decipiat ratibiis navalis Enyo,

£t par unda firetis ; hic modo terra fait
Nod credis ? spectes, dnm laxent lequora Martem : 5

Parva mora est: dices, hic modo pontns erat.

dtâ tmenun MpecUewlmm: me te namlnu ebreumoenimt navalU Enffo, me unda «fiM-
Ut mari: kic poala oaie Ulku/uU. Nan adkibeafidim? atteadoi, dam mare toi-
vai Martem; bren§ cunetatio eet ; offinoabie^ hiepauh ante erai mare.

velt ipea faU: Thnaii. habet iita.~8 Vet. cod. BeTerlaodi, mnaUe kema. —
4 Idem Aut. de Rooy conj. Iute modo. Mox per interrogationem, koe modo
femioâ eroii Ovid. Met. ii. 26S. ' sicceqae est campus arensB, Qnod modo
jpontos ermt.' Vel, dicee: hic modo pontua erai? — 5 Codex Voss. kucat ei:
Thoan. epeeta, dam lastent e^qaora Martem^ hoc senso : Expecta, donec lassati
erant belUtores Nanmachici, tam dices, Sec, Ant de Rooy malit eBqaore;
b. e. dom finiatar certamen natale : nec audieodnm p6tat Petitum legeotem,
dam laxemt aqmora Marţii: illae Damqae aqiiat, qnae ab Anco rege nomen
•oam sortits, Morcia dicebantor, non Martia, Consule Broakb. ad Pro-
pert. III. 1. 6S. et Doker. ad Fior. i. 4.

NOT^

diTO Domitlano ederetnr.

I Nawoiie £»yo] Hoc est, pr»litnn
oaTale. Enyo enim Bellona, bello-
rom Dea^ Martis soror, significat
prsliaro per Metonymiam.

6 4)#c<€i] Hocest,attendaB. AUi
ioterpretantur, ezpectes; sed ver-
bam * spectare ' non TÎdetnr signifi-
care, expectare, nec bujus significa-
tionis exemplnm reperire potnL VI-
deat lector. Prttterea non repeteret
Maitialis : Parva mora eet, boc est,
BOD «speetabis dio.

Dmm laxeai^ Id est, dom emisia

aqna locom det gladiatoribns, qni
aqoa impediebantor ne in arenam
descenderent. Suetonios in Tito cap.
7. * Dedit et natale pneliom in
veteri Nanmachia, ibidem et gladia-
tores, atqne uno die qoinqne milUa
omne genns ferarum.' Post nanma-
chiam ergo exbibebantur aliqoando
gladiatores, ut patet ex hoc loco,
unde colligo et ex verbis etiam noştri
Poet», natali bule Domitiani pr#lio
snccessisse gladiatores, quibus praeest
Man.

DB LBANDRO.

QuoD nocturna tibi^ Leandre, pepercerit unda,
Desine mirări : Caesaris unda fait.

o LemdrefJUem impoae adouraiiem toa^ qaod tUn igmn>erit ftoetne tmeturmu:

VOTJE

Leandro non pepereerunt flactus
maris, quod Neptnnl essent, quem
sseTiliae accnsans, Domitianum a cle-

1 Qaod mo et m ma'] Leandri noctu
Batasitb ad Heronem snam amicam
Uitoria, satis note ex Oyidli Epistola
ZTii. exbibita est, cajus fabnlsB actor
ex «adia Csssaria evatit: ied vero

JDiţp*. et Vor. Cla$.

mentia commendat noster Poeta.
Vide lib. XIV. Epigr. 181.

Marţial.

50 M. VAL. MARTIAL18

Cum peteret dalces audax Leaadnw amores^
Et fessus tamidis jam pieaeittiir aquis ; 5

Sic miser instantes afirtu dicitor ondas :
Parcite, dum piopero ; mergite, dam redeo.

JhdMBfuH C^mrk. Cum antdax Leandnu adint siunem tamcoM^ Hjmm d^aiu
gaiui w rgtr e iu r widis im^atii ; imfelix/etiwr tta aUoeuttu wrgetUe» Jkidu» : Ignot'
âie featkiimUi ; me vero redeimiem obrmte.

^»»i»«»>^^i»»^»#<»i»

% ' Alteroin hoc et loDge diTeream Epigramma est a toperiore. Illad in
enm qni Leandri persona Telatos enavit ex aqna Naumacbifle : hoc Tero Ui
Historiam, sive Fabellam de Amoribns Herns ac Leandri. Esse Iţfitnr iMe
Epi|^« XXVI. nnmero deboit, cum titalo. In eundem, nt prima editioae recte
mihi bflec partitio facta ; quam tamen bactenas vei^eces dobitarere feqni,

r>nim opera deditns Martialis.' MarciUut* NonntUli legnnty mtfcr J^mh-
.—6 £1 nniitam twmdii BeTerlandni •

XXVI.

DB NATATORIBUS.

'LusiT Nereidnm docilis chorus £eqoore toto,

Et vario faciles ordine pinxit aquas.
Fuscina dente minax^ nexu foit anchora cnrvo :

Credidimos remam, credidimosque ratem ;
Et gratum nantis sidus fulgere Laconnm, 5

Lataque perspicuo vela tamere sinn.

Flexibile Nereidmm agmen buU teto nutri, atqme expreetU divemu Jigwroe tu
ofiia o6#efii€iile. Triden» denie minane fuit reprttsentatus, anckera quoqae ex«
bibi ta curvaio nexu: putavimue mtetatiam, et puiavimuâ remat adesse : ei Jacim-
daun Nootcitkriu Catimt et PoUueii uatrum epUndere^ et vela ampla turgere jmk

De Naulit babet codex Bodleianni. Lemma D^ NataiarUmi laspectnm
habuit Cagnerini, et prorsoi alienam esse contendit. — l Lneit Nereidum
faeiUa ehorua Beveriandi Ms. Thetidie chonu codex Vaticanos. — S Thnan.
Heeto fuit: Vat. monu fuit^—Ai Lataq[ue emupieuo legit Beverlandas.

'SOTJE

1 Nereidum ekonui] Nereides Nym» tio modo tridentem, modo ancborm

pbe maris, Nerei et Doridis filie, de speciem efl^geret in aqoa, modo

qaibus Hesiodos in Tbeogonia, qnas etiam reroos et naTicnlam compacţi

repraesentavernnt natatores Domiti- inter se natatores exprimerent.

ani in aqnis Indentes. 6 SSdiis Lacomim] Castor et Pollnx

JEquore toto] Hoc est^ per omne Lacones dicti sunt a matre Leda qoss

naumachiaB spatiuro. erat Lacsena : sidus est navigantinm

3 Futcina dente] Iile choms sic fuit amicum. Horatius i. Od. 12. ' Quo-

ordinatus, ut ipsa natantiom disposi- rom sirool alba naotis Stella refnlsit,

DB SP£GTAGUL1S.

Qais tantas liquidis artes invenit in nndis ?
Aat docuit lusas bos Thetis^ aut didicit.

expHeato, Quis exeogitofsU tcnUa artificia in atpdsflmdis 7 Aut Tahys docuit Am

NOT^

Definit saxis* agiutus homor : Con-
cidont yenti, fogiontqae nobes.' Pii-
nîu lib. n. cap. 87.

8 Awt dtdtirif] Thetis, Dea marii,
bos Indoa didicit a Domitiahi nata-
toribus, aot ipsa docnit. Soetonias
in Domitiano cap, 4. ' Io araphi-
tbeatro navale qnoquţ/ supple, com-
mitit preliom. Alii tamen boc Ne-
reidooi ipectacolam ad Titam re-
ferant freti Dionis auctoritate in
Uto: T6 yhp Biarpoy airh Ututo 05aro9

^Idţiffis vKiip^as, tUriryttyt fi^p iuti fv-
wotfs, irol ra^pws, Koâ AkKaru^ x^^P^'k^y
MiBegyţUya wdpO* taa iit\ t^jt^î lepâr»
Tfii'* Ktă hf r^ iyp^ ^tHryoy^ 9h ml
ia^p^ovs M irAoW, k, t. X. Nam
amphitheatro derepente aqua impktOy in
ipsum equoa tauroâque, aliaque mansneta
animaliaj introduxU^ qua facere didict'
rant ea giue ta terra eomueterant. In
ktmc aquam iniroducti tuni hamiHes in
natibuSf tfc.

XXVII.

BLANDITUR OiSSARI.

SiECULA Carpophoram^ Caesar, si prisca tulissent^
Jam nuUum monstris orbe fuisset opus.

Si CerMahoruMf o Casare natus enet priscit tempwribuâf nuUui amplius îaborfw
iaeet per arbem in monatris domandis. Marathon non metuiseet taurum, nec Nemet

^^^^0 ^ ^*^^^^^^^

Inscripţio in cod. Tbnan. est : De Caparoro quixx, ireoe pariier immiââo»
0€eidU: (Beverland. exeodem cod. legit, emiaeoB cot^fecit,) Marcilius legit:
De Carpophoro, — 2 Pro boc versu cod. Thuan. babet: Non amara thotwum
btirbam terra fefai^ quod correxit Oronovius : Non Afra Antaum barbara^ te,
Vossius mallt : Jam nil monstr^ferum barbara terra ferat ; et ad Catul. Non
Ditmedii equoe barbara, ifc. Cod. Bodleianaa clare babet : Jam nullum a mon-
thiâ; i. e. NoUom orbi a monstris fuisset negotium aut periculnm. Oruteri
Tet cod. Jam mdlum in monetrie: unde Scriv. parum immotatam legit : Jam
mdto M montiriây bac mente: Non opus fuisset toto orbe peragrato ad
moBstrm diversis in partibos domanda : in uno Ampbitheatro nnus suffecisset
Carpopboms. ' Jam b. 1. non ineleganter adbibetur ut celeritatis particula.
Vide Borm. ad Ovid. Met. vii. 806. Attamen nescio quam majorero efiîca-
ctam babere videtur, ti legas : Ouam nuUum in monştrii orbefaieâet opas f fere
ut Epigr. xv. ' Qoantnla Carpophori portio fnsas aper ! ' Eleganter nonnun*
quam b«c particula jnngiţnr adjectivo ' nuUns.' Justin. ii. 12. ' Ut intelli-
gerety qoam nnllaeessent bominum adversns Deos vires.' O vid. Amor. ii. 11.
S8. * Qoam tibi none toto nollui in orbe color ! ' Marţial, vi. IO. ' At quam nop

NOTiE

1 Carp^phonm'] De qno Epig. 28. plins boc loco, Terenttos in Andria

sopra qnem Hercoti praefert poeta. act. ii. scen. 2. ' Uxorem jam non

8 Jam ««Am] ' Jam' significat am- dat Cbreraes.' Alii maUum in numUrii,

M. VAL. MARTIAL18

Nod Marathon taumm, Nemee frondosa leonem.

Arcaş Mfienalium non timuisset aprnin.
Hsec armata manus hydrae mors una fuisset,

Hoic percassa foret tota Chimfiera semel.
Ignipedes posset şina Colchide yincere tauros :

Solvere et Hesionem soios, et Andromeden.

fnmUferu lemum, mec Âreu tşrwm Mtndmm, H^e dexterm Carpophori
■■■ifg iaierfeciMiet kfântm umi lucc, «im iUitu ietu t§im Ckkmmrm c«w /
iUwgM JfcdM opejMteifief tmperwrt tăimeigmpedt»: mifiu iâbu tibentrt HnUn

^<»«»^»«»i#»»^^^

tetricaSy quftin nulU nubilas ira ! * ' Ami, de JRooy. — 5 Hee armaUe mama in
cod. Thoan. — 6 Hmc codex Bodl. et mmrf. ed. Jnot. 1512. penet Editorem ;
t e. ftb hac mânu, Tel nno ictn periisset triforme illad monitrom, np69^ XÂm^
ănfcr tk $pâKmff /Uffviş 9^ JUfuupa- qnae a Bellerophonte domita est non sine
dintino prsiio. — 7 Alii, JEripedee; xoiXKiitnlUKt idempnettat aoctoritaa cod.
Voss. scilicet, eripedee: alii, Ign w t ţme ^ fA^ fuaUmn' Heins. JEmpedee;
quanquam Ignipedee Solis eqni Poetis dicantor. Igmfene codex Thaan. et
haic versui sobjicit : Poeni fiinampu fera vmeere PatifimeM, Si eUue mqmtrei
revocetw falnda mmutri Soivere et Heriomemu At Beverland. legit i Si di Mi
^equoreij et Hesimum aohet: nesdo qai rectios. Hinc fecit Oronofins : ijrnî-
fene peetei sîiie Coldkide jmigere ieume : Pernă uirumqiu/entm vimeere PătipkM*
Cetue et teqwrei revocetur/ătmUi mmuiri, Soheret Hemmern eetme et Amdremeden*
Wernsdornos malîty Si tetu» ee^mrei; vel A' wU m, i. e. ti contingat at. — 6
Herimum Jont an. 1512.

NOTJE

S Meraikim\ Urbs est decern millî-
boA passaam distant ab Athenit, hodie
* Maratona ' vel ' Maratona/ quo ex
Creta tanrani a Patlphae adamatom
Hercnlet addnxit ad Enrysthenm, ii-
licqne illam interfecit. Alii tamen
taoram Marathonium a Theseo domi-
tnm affinnant, de qoo Antbol. lib. iy.
et Ovid. Met. yii.

Nemee] Sylva Peloponnesi, nbi leo
nb Hercnle prostratns est, Epig. 6.
topra.

4 M4nuiibm\ Maenalns mons Arca-
di»y nbi ingentem aprnm interfecit
Hercnlet lib. y. Epig. 66. * Neme»
terror, et Arcat aper.'

5 Hydne miere ima] Hoc est, Ler-
nseam illam pettem nno ictn interfe-
ctttet Carpophorot, qnam mnltit re-
petitis Tnlneribat tIx occidit Her-
cnlet, capitibnt nempe aliit caetonim
loco renatcentlbnt.

6 Ckimemî] Monstmoi fîiit trifor-

me : habebat enim leonit capnt, ven-
trem caprae, et draconit candara,
qnod occidit Bellerophon. Ovid. Met.

IX.

7 Ignipedee] Ovid. Met. ni. leglt
Mripedee, Hoe vero tanrot TeUnt
anreom custodientes Ticit Jason ope
Medeae Colchidit, cujnt hbtoria tatii
patet ex Ovidio et Valerio Flaoco.

8 Heeiemem] Filiam Laomedontit
Trojanomm regis, objectam monstro
marino, et dcTinctam saxo, liberaTit
Hercules. Ovid. Met. xi. ' regia
qooqne filia monstro Poscitnr aeqno-
reo, qnam dira ad saxa revinctam
Vindicat Alcides.'

Aniromeden] Qvub filIa foit Cephei
regis JEthiopnm : ceto exposita, libe-
rata est a Perseo pacto ejus nuptias.
Ovidins Met. iv. Manilins lib. v.
copiote detcribit banc hittoriam :
' Propotita ett mercet, Tctano dedere
Ponto Andromeden, tenerot nt bel-

DB SPECTACULIS.

HcrcuIecB laadis numeretur gloria : plus est
Bis denas pariter perdomuisse feras.

iMJR HAndromeden, Eximia HeraUU Imidei reeetueantur : ampUuB tit timui tu-
iafuiste tigmti/eraâ.

NOTJE

buf exaotUtos reperies, at vero Ctrw

liift manderet artns/

9 HeradetB laudiM] Hoc eit, si la-
borea Herculia Dumerea, duodecim
tantiiiiif et qnidem diversU tempori-

pophoroa uno die Tîginti feraa inter*
fecit.

XXVIIL

. DB NAUMAGMIA.*

AuGUSTi laudes fîierant^ committere classes,

Et fireta navali solicitare tuba :
CsBsaris haec noştri pars est qnota? vidit in undis

Et Tbetis ignotas, et Galatea feras.
Vidit in cequoreo ferventes pulvere cnrros, 5

Et domini Triton ipse patavit equos.

AmgmMi gtana furai elaun induceri ad pmgnam^ aiqme incitare mare chetieo,
QiMia ettkeecpm Citeariâ noiiri? Theiis et Galatea aepexerunt ut aptie bellmmt
UKSjfsitai. Wtem ^pee epeetavit in puhere maritimo quadrigoifervidae^ et credir

>0*^^^»*'^^^^.

Lmom Aagmlti lemma eat in Venet. Aid. Jnnt. Oryph. Colin. aliiMae edd»
▼ett. De NaMmaelda emendarat P. Scriv. coofirmatqao codex Bodieianoa :
De Naumackin minore cod. Thuan. De Naumachia Citaaris Ramires de Prado.
— 1 Angneti labor hicfuerat codd. Thuan. BodI. alii. Angutti fuerat labor hie
▼et. cod. BeTerlandi. — t Galatea viae cod. Vatic. Galatkea in Junt. — 6 BodI.

NOT^

* De Namnackia [Lau$ Auguati]
Melini inicriberetur De Naumachia
Ceemrie* Ut plurimnm corrupta sunt
leaimata a Grammaticis inscripta.
libro enim xin. et xiv. tantnm tî-
deotnr apposita ab ipso Marţiale lib.
XIII. Epig. 8. et lib. xiv. Epîg. 2.

1 CMiiml<€rf cUueee} De Nauma-
chia Domitiani agit Soetonins in Do-
mitiano cap. 4.

% Etfretă momK] Hoc est, excitare
prsltnoi naTale.

4 £1 Galatea ferae] Taaros pnta,
e^not, Uc Vide Epig. 36. supra.
Oatetet veio nua est Nereidnm»

6 In aquoreo pnivere] Mnlti intelli-
gnnt pontes leniter aqun soperficiei
subitratos, et sa per hos curms trac-
tos fnisse. Tacitns AnnaL xii. de
Naumachia Clandii ait : * Eoque tem-
pore interjecto» altius effossi specus ;
et contrahendsB rursus mnititodini,
gladlatomm spectaculnm editnr, in*
ditis pontibus pedestremad pngnam.'
Aqn» autem spnma pedibns equo-
mm cnrrentinm, vel si pontes non fo-
erinty natantium excitata imitabator
puWerem Circi.

Fervente» cnrru»\ Propter motum
yelocem 900 etiam in aqa$ fenridi

M. VAL. MARTIALIS

Domque parat seevis ratibus fera prselia Xerens,
Abnait in liqaidifi ire pedester aqnis.

Quicqnid et in Circo spectatnr, et Amphitheatro,
Diyes Caesarea prsestitit unda tibi.

Facinus et pigri taceantnr stagna Neronis :
Hanc norint nnam sascala Nanmachiam.

m ene e y t foi keri. Et dwm Nerem uulnol/frat mtneea mi
cmatiftdibm» meedere m imiisJUâdiM, Jfwi C«Mru 9 fmleutm Hki
fuii tidetwr t» Câw H AmpkUkemhr; Fmcmn lacos, mlpu meriu Ni

şmc'

^^^^>^>0^>^'^>^^>^

et Thoan. iâae pro qMe. — 8 HmrruU n tiftuâU con}. Pet. Sciît. et tic est in
codd. BodI. et Thoan. Virgilios : ' Qnmnqnam aninins meminisse horret.'
ffdeahiâ idem Tboan. et cod. Beverlandi — 10 C^amri» hoe dwn e codd.
emendaTit CasnerintyOt saprm Epigr. * Desine mirări, Cctaris «mU fniL' H
AmfkUke^n CcforiM, dhei prtttHHt «ada iibi Marcilins. — 11 Alii legunt, et
Uri: Thoan. et TigrL Otii appetens Nero. Dio in Ner. et Snetoa. cap. 4S.
Addit figri^ qoia Neronet aliat tont nerroaly cap. 49.

NOT£

trahebaatnr. Horatins Od. 1. 1. ' Me-
taqne lenridis E? Itata rotia.'

6 Tritoni] Salacie et Neptnni filins,
e)nsdemqae tnbicen.

8 Abmiât^ Soo enim cnrm per on«
daa vehebator : Nereos vero, Deos
maris, Nereldom scilicet pater, pro
ipao mari etiam snmitor. Vide Hesi-
odom in Tbeof^ia.

10 Dive$] Omni lodorom genere
abnndana. Catarea^ hojos Tocis nlti-
ma prododtor propter seqoentes do-
a» consonantei. Alii legnnt Camrfy
ampbitheatro nimlnim.

11 fWâwa] Manonm lacna, nbî
pognam navalem edidit Claodins.
Tacitns loco sopra dtato, et Snetoni-
ns in Clandio cap. 21.

El tigri Nermiu\ Qood lolis Tolnp-
tatibns deditnt Nero, nihil principe
dignnm lecerit, piger dicitnr. Alii
legont ^ri^ forte melios. De stagnit
Neronis jam dictom Epig. S. sopra.

12 &eaila] Hic significant posteri-
tatem. Naomacfaia hic significat
prselinm navale, alias locos est in
qoo fit pogna navalis. Soetonios in
Domitiano.

DB PRISCO ET VERO GLADIATORIBUS.

Cum traheret Priscas, traberet certamina Veras^
Esset et aeqoalis Marş utriasque diu ;

Cm» Yen» et Priaeusprodueerent pugnam^ et diu par e$tet pugmtutriMMfmef po-

^^>^>^>^i^^>^^>^>^^

Hoc Epigramma, qnod Joseph. Scaligeros in Catalectis primos poblicaTît,
et qa« seqoontor non extant in codd. Bodl. et Thaan. nec in Venett. Aid.
JsBt. Grypfa. Colin. alii».

DB SPECTACULIS.

Missio saepe viris magno clamore petita est :

Sed CcBsar legi păruit ipse sase.
Lcx erat^ ad digitum posita concarrere palma : 5

Quod licuit, lanceSy donaque ssepe dedit.
Inventas tamen est finis discriminis cequi ;

Pugnavere pares^ succabuere pares.
Misit utriqne rudes^ et palmas Csesar utrique :

Hoc pretium virtus ingeniosa tulit. 10

Contigit boc, nullo nisi te sub principe, Caesar :

Cum duo pugnarenty victor uterque fuit.

polas crebro paâtuUtvit magna toee missUneM pro illis otrif : »ed CtBmr obiempt'
mii edicto mo. Edietum yero erai proposito prantio pugmare ad digilum: qwod
penHunmfmijTiquenier largUui est opsonia in lancibuM et tmmera alia. Nikilo»
miamM hnentu» ett termimu pugna aqwdie ; a^wUiter cerimerunt^ aquaUter qao-
qoe vkti mmi. Catar Mirumnu dinunU rudtbut, et pahmU. SoUra fortUudo re»
pmiarit hau mercedem, O CaaoTy hoc non aceidit mb uUq imperatoref tM mb
te : cum dm» certtKrenty uterque victor etxuU.

NOT«

5 Miffto] Erat icilicet, cam volne-
rmtns gladiator vitam a popolo, Tel
principe, aut manerario obtinebat.
Hoc Epigramma desideratnr in anti-
qoia editionibas. Primns Jos. Scali-
ger ediditte fertnr.

6 Ad digitum] Hoc esf, pngnare
tine spe missionis, donec gladiatornm
•Iter digitum tollat, id est, victam se
fateatnr. Ita bune locnm explicat
Motambertius. Alii interpreta ntar
md digitum ameurrere, digitls pngnare,
qnod nno verbo micare. Qaintilianns
Ub. VIII. cap. 5. ' Contra eandem so-
rorem gladiatorii, ruj os modo feci
mentionem, ad digitum pugnavi.'
Hoc est, digito pngnaTi : sensns est :
Concursă digitorum a dimicatione

palmara inter se sortiţi Verus etPris*
cns gladiatores. Jndicet lector. i>t-
gttttmbic accipit Raderus pro con-
yerso et Infesto Csesaris pollice, qui
sjgnnro mortis.

6 Quod licuitf lojieei] Ut ejnsmodi
donis iropatientem populam morare-
tur ; Vel potius intellige opsonia mis-
sa gladiatoribus, quibus vires refice-
rent.

8 Succubuere paret] Simul nempe
alter ab altero laesus est.

9 Rudes] Erant virgas quibus do-
naţi gladiatores ab arena Uberabantor
in omnem vitam.

12 Victor uterque'] Hoc quasi mira-
culum felicitaţi Doraitiani tribuit Po-
eta.

AD CiESAREM.

Da veniam subitis : non displicuisse meretur^
Festinat, Caesar, qui placuisse tibi.

PMreerepeutim$: qui properat, o Caear, tUn plăcere, wni meretur it^ueundui

^^^^^^^^^»^^

Hoc Epigramma xxxi. est in ed. Deipb.

M. VAL. MARTIALIS

ALTBRUM.

Cedbre majori^ virtatis fama secunda est
lUa gravis palma est, quain minor bostis habet.

Secunda fama eti fortitudinia primai dare eaperiori. Palma iUa gram ett qtmm
n^erwr advereariui reportată

Epigr. XXXII, in ed. Delph.

NOTiE

1 Cedere in^foft] Ut apad VirgiK- 2 Gravii eat] Qoasi firvetibiifl onot-

mn de Laaso JEneid. xnimadveriai in tuo$ jocof, o
jrnientf expetii vaktrgper regwne» aeria : abi, fuge, ai foteras esu §ecmior dom.

noeerontU codex Thuaneas.— 7 Optimi libri habent jactaa; sic Beverlandi
Mt. hinc Scriv. batia jaeta^ qaod probat Gronovius.— 12 Vel frige ii poteroB
Beverlandi Ms.

NOT^

fortisMmaniy nempe nt accerrimnm
ostendat jadiciam. Vide lib. Spec-
tac. Epig. 9. Plin. lib. xi. cap. 37.
' Et mltior homini tantum, quem novi
mores sobdoln irrisioni dica?ere, nă-
sos.' Năsos irrisioni dicatos est.
Vide lib. xur. Epig. 2.

7 Gnmde taj^tos] ^wpăsy sapienter.
Erat freqnentissima acclamatio eo-
nun qoi recitantis scripta laodabant.
Vide Epig. 60. infra: * Mercetor
alios grande et insanom sopbos.'

Batia eapioB] Approbationes. Nam
oscuUbantor antiqoi qoos recitantet

probaTerant. Vide Epig. 77. infra.

8 Ibiâ ab excusâo] Soetonios în O-
thone cap. 2. * Ferebator et vagmri
noctibus solitos: atqoe invalidam
qoemqne obviorom, vel potulentom
corripere: ac distento sago imposl-
tom in soblime jactare.' Oallice,
btmtr»

10 Triitia amado] Qood censorm
omnis severa sit et tetrica : ex amn-
dine vero, praesertim ^gyptia^fiebant
calami scriptorli. Vide lib. xnr,
Epig. S8.

AD CiESARBM.

CoNTiGBRis nostros, Csesar, si forte libellos,

Terraram dominam pone saperciliam.
Consaevere jocos vestri qaoqae ferre triamphi ;

Materiam dictis nec padet esse dacem.

O CtuaTf d MW iraetaoirîM naairoi Ubroi^ depone tuperciUum domimm
VetM «ijmi trimmphi aMi mnd tolerare camlUdumio, nee Imperaior eruboocit

KOT^

2 S^pereiUuM] Usnrpat pro fasto 3 Ferre triumphi] In ipsa triamphi

et severitate. Terramm dominmn vo- pompa per jocom dicteriis et convi-

entf qaod eo terrarnm orbis gober- ciis Imperatorem consectabantor m^

onretar. litei* Soetonios in Jolio cap. 49,

64 M. VAL. HÂRTIA LIS

Qaa Thymelen spectas^ dmsoremqne Latinuin, 6

lUa fronte precor carmina nostra legas.
Innocnos censura poiest permittere losus:

Lasciva est nobis pagina, vita proba est

prăibere argumentum dideriu. Te rogo ut UgoM tenui notiroi f mlf» mm atmcu
Tkf/melen^ et faceium Latifmm. Cetuwra p9U$t paH joco$ ummeim : mAi ml Uber
procQX, vUa Tero integra.

»i»»»>»»»i»^»»^»»

5 BeTerlandi Ms. oiumi ferre trmmakL — 8 Cmn intemgfttioBe legit Om-
tenii: Lduewa est tuci/ia pagina? lepidas enim vldetar, nt Dec oeget de se,
Dec fiiteator. Interrogatio tamen dUplicet OronoTio, qui posteriot eai
deleodam censet.

NOT^

6 Oua Thymelen'] Thymele et La* hnic libro pnefixa, et vUia taotom
ttnas roimi eraot Doniitiano fra- carp«it ; nnde nee a graviMlBio cea-
tiMimi. JuTenalis Sat. i. * Et a tre- aore Domitiano reprehendl potoit.
pido Thymele sammissa Latino/ Vide Snetoniom in DomitlaBO cap. 8.

7 /ffNocaMfl] Penonis enim peper- 8 ViU proba'] Lege lib. ix. £pig.
cit Dotter Poeta> nt patet ex Epistola 20.

VI.

AD MARGUM.

Do tibi Naomachiam, ta das Epigrammata nobis.
Vis puto cum libro. Maree, natare tuo.

Exhibeo tibi pralimn navakf tu nobie offen Epigrammaia : o Maree, fU arbitror
cirptj fiore cum tuo Ubello.

^* *******^**

In codice Palatino inscribitnr Namnaekiaâf qnod Gmtero placet. Ad
Marcum in alii» et edd. irett. Mnsambertias Abbavill. melins fatunim ait,
Ctfior Marţiali. In nonnnUis : Sub Per o ona m Caoaris, ad Po'etam, — 1 Do tUn
mmmathiam, tu daa epygrămata nobio Jnnt. an. 1612. Do OU Nam m chiat
codex Palatinos. — 2 In eadem Junt naiure pro notare.

NOTiE

1 Do tibi] Introdncit Domitiannm Spect. Epig. 24.

respondentem sibi, qoasi intenpes- 2 Vie puio] Vis hic mergi cnm tnis

tive obtnlisset Epigrammata. Vide Tersibus cnm sis importonus.
lib. T. Epig. 54. De nanmachia lib.

BPIGRAMMATUM LIB. I.

VIL

DB LRONB CiESARIS»

^THBREAS aquila pucrum portante per auras,

lUaBSum timidis unguibus ha^.sit onus :
Nune saa Caesareos exorat praeda leones,

Tutus et ingenti ludit in ore lepus.
Qaae majora putas miracula ? summas utrisque 5

Auetor adest : haec sunt Ca^saris, illa Jovis.

Ohmm ineolume adharit Moliciti» ungvUnu aquUa ferente puerum jfer regiomeg
nieris: mme Otmui» leones JUctuntur vrada propria, ei Upu$ tecwrui ludii in ere
uuio. Qua existimaa wu^wa prodigia / tUrumque habet supreinum auctorem : fute
edidU CdttaTyiUaJupUer.

Lemma est D§ At/uiia et Puero in cod. Bodieiano. — 2 Codex Vouianas
habet, exit omu, — S Mosamb. citat, Hinc nta, ifc, Jaot. an. 1512. penes
Editorcm in margine ezhibet : exarmat prada leones, — 5 Cod. Vou. i lURmiif
Mier^: in aliis, utrique: Cagneriiis legit, uiriquej vel utrinque: libri meliores
exhibent utritque, quod ad miracnla referendum.

NOT«

1 Puerum] Oanymedem scil. Trois
filinm, qnem răpi ab aquila jnssit
Jnpiter. Plinius lib. xxxiv. cap. 8.
Nota est fabula Jovis in aquilam
conversi. Ovid. Met. x.

2 Timidii unguihut] Ne puercade-
ret, vel offenderetnr. Metaphora
est.

S Caaareoi] A Caesare exhibitos.

5 Quw fnqjora"] Aqnilae, an Leonis?

jSiMmmiM] Uterque Deus est, nam
Poroitianus Deus appellari voloit,
cnjus jussu captum leporem di-
mittebat leo, sicut Jove jubente
Ganymedem rapuit aquila. Vide io-
fra Epig. 2S. 49. «2. 61.

VIII.

AD MAXIMUM, DB COLUMBA STBLLiC.

Stblla delieium mei eolumba,
Verona lieet audiente dicam,

O Maximey oiseveraboy quantumvi» Venma auscuHantef columba volupiag mei

In boc Epigrammate nil vâri an t codd. aut libri impressi.

NOTiE

1 SttUa cotumba] Stella Poeta Pa- mitur, cansa nempe pro effecto.

tavinns colnmbam amicx suie defle- Vide lib. vi. Epig. 21. et lib. vii.

vit, ad imitationem passeris CatuUi. Epig. 14.

Columba pro opere de columba sn- 2 Verow] Patria Catulli, urbs Ita-

Iklpk. d K«r. Ciot. Marţial. E

II. VAL. IIARTIALIS

Vicit, Maxime, passerem Catnlli.

Tanto Stella meas tuo Catallo,

Qnanto passere major est columba. 5

SfeUtf mperaeii pâMterem CătuUL Tkiil» meui SUtU M^ftr eti tm CtfaB»,
pumi9 c^htmba wugm" eti puutrt»

NOTJE

lin satU nota. Tel forte q

4 Tm CaiMtki] Hoc ctt, popoUri,

•iiairari tolebat

DBGÎANI DOGMA LĂUDAT.

QuoD magni Thraseae, consnmmatiqae Catcmis
Dogmata sic seqneris, salvus nt esse velis ;

Pectore nec nndo strictos incorris in enses ;
Quod fecisse velim te, Deciane, facis.

Nolo viram, facili redimit qai sanguine famam : 5

HuDc volo, landari qai sine morte potest.

o DieiaUf tgiâ quod Mptam te agere, qwtd ita MeUrU piaeiim wmgm Tkrătte^
et CaUmâ perfecţi, tU eenUemdiMM eue eimitie UUm, nee irruiâ w gl t &e diâtrktm
mtdaiQ peetere. Noh proba eam ctncm 9111 ^lumi exiătimeHemam premia mmU:
prebo Uium 91a poteet celebrări tine imteritu.

Lerama in Thaan. Ad Deciamim.—! In Jant. an. 1612. cemeumaiique Caia-
«tf : forte : Qaod magmi TVate» cotam, suatmigue fvel magniquej Cotoiitf* —
2 Codex Vossiannsy ealvus et etu velit: alil, taUt ut ette velit, i. e. eornm
•imilis. Calderinns legit, tervut ut etu velit, qaem yide in ed. Langii an.
1617.— 3 Pectore nec nudot Jnnt. an. 1512.

NOT^

1 Magm] Ezitam Thrases et Ca-
tonls împrobat, qoi Stoicoram doc-
tiinan professi volnntaria morte lau-
diem qnKaÎTenint. Satii notat Cato-
dIs exitni; Psti ThraseaB meminit
Snetonint in Nerone cap. 87. Tacit.
Annal. xti. * Thrases, Serranoqae
et Servilis dator mortis arbitriom/

2 Seina [taUt} itf] Ut eornm ex-
eaplo constaBS et fortîa habearia.

Alii legnnt talvut ui ette veHe: hoc
est, nt te non interficias, ticnt se in*
terfecernnt illi.

5 Facili tanguiMel Facilitate mor-
tis Tolnntariae.

6 Laudari qm] Eam probo qni mala
constanter pati possit, nec morte se
ab illis liberet: qnod mollis animi
est

BPIGRAMMATUH LIB. I. 67

IN COTTAM.

Bbllus homo et magnus yis idem, Cotta, videri:
Sed qui bellas homo est, Cotta, pusillus bomo est.

o Cotitij cupii habere tpeeUm dmml freOt k^mUd» et magm; Md, CaUa^ qui
homo beUui eoty parvui est.

^^^^^^s»^»^»#»^

In eadem Jont. inscribîtor : Jocatw in eoctam, Mox, Coda videri^ et eoeia
pnâUiMihomo est.

SOŢIE

1 Beliui] Diminntivnm a bono : non est maţnons homo, sed pasillns et
Terbnm belbu de rebas pusillis dici- tenuis. Vide lib. ii. Epig. 7. et lib.
tor. Cotta igitur, si bellas homo sit, iii. Epig. 62.

XI.

DB 6EMELLO ET MARONILLA.

Petit Gemellus nuptias Maronillse,
Et capit, et instat, et precatar, et donat.
Adeone pulcbra est? immo foedius nil est.
Quid ergo in illa petitur et placet? Tussit.

GemeBui expoocU matrimonium MwronxQa^ et denderot^ et urget, et rogat, et
dat wumera. An nsqne eo formosa ettl e contrario nihU turpiui e$t, Quid igitur
im itia poetnlatur^ et gratum est 7 Laborat tusei.

1 Petit Vemutua in nonnullis codd. alt Ramires de Prado, improbanta
Mosamber. — 3 Jaot. an. 1512. feediue mAt/, metro obstante. — 4 Quid ergo t»
iUa oppetitur habent eadem Jant. et aii» qaaedam edd. irett. qnod melius
pătat Heraldos : et sic in Par. an. 1754. Qtdd igitur in illa appetitur et
fimeet ? ttueie in cod. Bodl. tuaeig legit etiam Palmannns, probante eodem
Ueraldo : iertat idem Par. an. 1754.

KOTJE

4 Tumt] TOsaientes yetnlat a se crederent^eteamm hareditatem ha-
amari fingebant panperes atqae a? ari bituros se sperarent. Lib. n. Epig.
haoiiiesy qaod eat breri raoritnraB 26. Alii tuene.

M. VAL. 1IART1ALI8

XII.

AD SBXTILIANUM POTORBM.

Cum data sint equiti bis qnina numismata, qnare

Bis decies solus, Sextiliane, bibis?
Jam defecisset portantes calda ministros.

Si non potares, Sextiliane, menim.

O SextiUaMe^ cur tu unuM poioM tiginti nummos sesiertioi^ cum decern donmii
«Mt equiti? Jam aqna eaUda defuiuet iertis ferentUnu^ nisi, Sextititme^ biberet
viuumpurum»

^^^^^^^^>^^^

Ad SextiUanum in cod. Thaan. — 1 Jant. ao.
-4 Si mm potoisei Beverlandns.

NOTJ2

A 4^ A ^B s v^vvp ^B vaw^v^f va^p ^v^w^^^w^p^^w^VvVv^

1 Cum data atât] Si equiti coivis
sportulae nomine decern sesterţii ad
emeodnra panem, edalia, et etiam ad
bibendam dantar ; cnr to, Sextiliane,
adeo intemperanter te geris, ut solns
Tinom bibas pro viginti sestertiis ?
Sic Ramiresius. Vide Tornebum lib.
XYiii. cap. 30. Ad sitim levandam in
•pectacnio longius prodocto distri-
bata scribit viritim per qnatnordecim

ordines decern numismata. Qnae fiie-
rittt illa, quis andeat affirmare ? Sed
nou magni pretii fnisse apparet, par-
tim ex Epig. 27. infra, ubi appellan-
tnr '«ra/ partim ex opposito, bi»
decieibibÎM, Gron.

3 CaUa"] Aqna calida in deliciis
habtta fait apnd antiqnos, vel qnam
vino infunderent, vel quam solitariaa
biberenty vel etiam qna lavarentnr.

XIII.

DE REGULO.

Itur ad Herculei gelidas qua Tiburis arces,

Canaque sulfureis Albula famat aquis ;
Rura, Demusque sacrum, dilectaque jugcra Musis

Signat vicina quartus ab urbe lapis.

Qua iter est ad frigxdum castellum Tiburis HtrcuUif et Albula candida emittit
fumum aquis mtlfureis; quartum ab urbe propinqua milliare desiguat vUlamj
et sylvam amsecraiamf atque agros gratos Musis. Porticus impolita exiubebat

l Itur ad Herculeas geUdi codex Thnan. lutus ad HereuUa» gHidi qmm
Beverlandi Ms. — 2 Gmaque Par. an. 1764. operamm lapsu procni dnbio. —
% ila/ra nemaj^ae codex Vosflianus: Rura uemMâqpu botum ixakX.—A Idem cod.

NOT^

1 Herculei] Hercules enim Tlbure vicinam intellige, ubi a colore albo
colebatnr. Tibur hodie Tieoli, quera a venis snlfiireis trahnnt,

2 CtM AlMâ] Pltnitiem Tibori aqon albul» dicuntur.

EPI6RAMMATUM LIB. I.

Hic radis sestivas praestabat porticus ambras,

Hen qnam paene novum porticas ausa nefas !
Nam subito collapsa ruit, cum mole sub illa '

Gestatus bijugis Regulus esset equis.
Nimirum timuit nostras Fortuna querelas,

Qu8B par tam magnat non erat invidiae.
Nune et damna juvant: sunt ipsa perieula tanti:

Stantia non poterant teeta probare Deos.

kU vmbras tempore testatU : heu quam inaudiium scelus fere ptdravit porticua !
Nam labefactata repente concidit, postquam Regvlus fuisaet vectus bigu sub illa
mole. Fortuna nempe, qua erai impar tanto odio, impediit querimonias noaira»»
Nune et detrimenta protunt : discrimina parvi sunt astimanda : stans porticus m»
quibat demonstrare Deos.

i»»#<»«#>^^»»^«»^^^

Voss. lacus babet pro lapis, Mox, asticas prastabat porticus auras,'~9 iVtmt-
rum tenuit PnlmaDnns, i. e. impediit. — 11 Nune tot damna juvant codex Vos*
siaDos. — 12 BeYerlaDdi Ms. probare Deum,

NOTiE

10 Qua por] Hoc est, verita est
oroniom invidiam, qaam Regalo op-
presflo tDstiDere non potuisset. De
Regulo longe aliter sentit Plinius
Jonior lib. i. Epist. 5. Nescio an
idem fuerit. Vide Epig. 83. infra.
Tenuii: sMi timuit.

11 Sunt ipsa"] Hoc est, Non oportet
timere pericala, cum ex illis propnl-
sîs probetnr Deorum providentia,

qoibnscoraBfait Regulus. Sic locutna
est Cicero Ver. ii. ' Est mibi tanti,
Quirites, bujns invtdiae fals» atqne
iniqu2B tempestatera subire, dnm-
modo,' &c. id est, Tanti non facio
pericnium in?idise. Vel sic inter-
pretare: Ipsa perieula plnris sesti-
manda sunt, quse probant Deos esse,
&c.

XIV.

DB ARRIA ET PiETO.

Casta suo gladinm cum traderet Arria Paeto,
Quem de visceribus traxerat ipsa suiş :

Cum pudica Arria suo Pato porrigeret ensem^ quem ipsa eduxerai ex suiş ni-

^«s#^«^^^^^^«

2 Beyerlandi Ms. strinxerat ipsa.

NOT^

1 €kut4i mo] Scribonianus arma in foderat, addita hac ?oce immortali

Illyrico contra Clandinra moverat: ac paene divina: 'Paste, non dolet.'

fuerat Paetos in ejus partibns ; coi Sic fere Plinius Jonior lib. iii. Epist.

tandem mori coacto nxor Arria por- 16. Vide Taciturn Annal. xvi.
rcxit gladium, qno pectut tunm per*

?0 M. VAL. MART1ALI5

Si qua fides, Tolniis, quod feci, noo dcdet» inqiiit ;
Sed quod ta fiB^cies, hoc mihi, Pnte, dolet

Uitimu: Si mUu ereA, mâ^ pkgm^ fMn mUu faitM^ m» mc mtgH: mTWp,

AD CiBSARBM.

Dblicias^ Cassar, Insusqae jocosque koniim

y idimns : hoc etiam praestat arena tibi ;
Cum piensos blando totîes a dente rediiet,

Et per aperta Tagns curreret ora lepos.
Unde potest avidns captas leo parcere praedae ? 5

Sed tamen esse taas dicitnr ; ergo potest

o C«Mr, ifectarâwt iii^M Umam^ Mttitiiimn, H fti/MUkni h§c fMfM
Hki exkikH mram^ oob Uftu tMie» €tşim âianiierHmr dade kemgm^f offM
errmaBtemirelemntmpertrmpttmim. Qtm rmtimi k9 fwfmx f^Uat tmitm âan
ţmtdtt ctfina f vcnHi fnw cmc fatwTy efg9 pdcit»

Nil in hoc Epigranimafe Tariant aot libri MaB* acripti ant

NOTJB

1 L an u ff jccMfc] Ononlan ferm 7. sapra, et Epig. 49. iaft».
Bon csdebantur a leonibni. Vide 6 Erg^ pctecf] Parcere nempe,

Epig. 105. infhu qaia refert dementian toam, o

S A ând€ reâirei] Hoc est, ez leo- C«car.
nicdeotlbos dimitteretiir. Vide Epig.

XVI.

AD JULIUM.

O II I HI post nullos. Joii, memorande sodales ;
Si qaid longa fides, castaqne jura valent :

o JăHf wâki cdehrwHde «tfc mmicc ««mom, jî «clac «anctiM alfvc midiqm

Hoc et qns ieqvoDtnr triginta doo Epigrammata locmn habent ia Jniit.
an. 1618. et Colin. an. 15S8. poet centetimaM qaartnm, qood inscribitnr ad
ScsTohuB. înde inserU cant qnadraginta qninqoe e libro quarto.^1 Pol-

NOT£

1 O maa\ Sie Ovidins Trtrt. i. in- ad voloptotes horUtar aoater
dpit ElegiaM qnartas. Sspa aaîeoa qnod ceteriter flaoit.

BPIGRAMMATUM LIB. I. 71

Bis jam paene tibi consul trigesimus instat,

£t numeral paucos vix tua vita dies.
Non bene distuleris, videas quse posse negări ; 5

£t solum hoc ducas, quod fuit, esse tuum.
Expectant curseque catenatique labores.

Graudia non remanent, sed fugitiva volant.
Haec utraque mânu, complexuque assere toto :

Saepe flount imo sic quoque lapsa sinu. 10

ISon est, crede mihi, sapientis dicere, Vivam.

Sera nimis vita est crastina : vive bodie.

cmiMtffttd» aUqmd postumi : Jam fere eexaginta amn tibi tfnmtiiciif, et tua vHm
vix eompniat paueoa diea, iVon reete protraxerie qtut posse tibi eripi a nimud ver*'
Uu, ei exieiimes hoc iantum esse tiaim quod praterUt, Anxietaies atque invicem
cmmexi labores nos nument; keiitia non redii, sed profuga avolai: hanc tibi vtN-
dica ambabuM manibus^ ei ioio amplexu : sie quoque /ugax sape elabetur ex imo tuo
gremio, Miki fidem adlube, non deeei sapientem dtcer«, Vitam: crastina vUa
Urdior etU, otoe kodîe.

^»^»»^>^»^>i»^»»i»

naimiiB wmgremde. Hvc dao verba saepe confnndimtiir, nt ap. Stat. AcbiU.
1. 13. Theb. iii. 165. et Propert. iii. 7. 17. Vide Mitsch. in Epist. Crif. ad
Heyo. p. 68. — 2 £dd. vett. omnes, Venett. Aid. Jtint. Colio. Palat. Junii,
Gryph. Domit. Ramir. Palm. aiiae, exhibentycoiiagiiejtfra: auibus jnnge Par.
an. 1764. Nostram lect. servant Seri?. Farnab. Schrevel. et Maittair. —
5 Jnnt. an. 1512. habet, quod posse negări, — 8 Alii, ut Aid. Junt. Oryph.
Palm. le^nt remeant, forte ex Horatiano illo : ' Sic semel emissnm volat
irrevocabile ?erbum.' Sic gaudiam semel omissam non remeat, sed volat
fbgitivnm. — 10 SapeJIuuni tmmo in Jnnt. manifesto errore.

NOT^

3 Bis Jam] Annuo consnlato annos 8 Gaudia non remanent] AUi legnnt,
nomerabant Romani. remeant, Videat lector.

4 Et numerat paucos'] Vide lib. vi. 12 Vioe hodie] Hoc est, volaptati-
Epig. 70. soios enim dies compnta- bus froere.

bat, qoibus genio indalgebat.

XVII.

AD AVITUM.

Sunt bona, sunt qusedam mediocria, sunt mala plura,
Quse l^s hic : aliter non fit, Avite, liber.

Ex iis qua evolvis, qu4sdam bona sunt, quadam vero modica^ multa aatem
■ailtKf preta : hic Ubellus non eomponitwr alio modo,

2 Male înterpungitur in edd. vett. suni mala plicra, Qua Ugis ; hic aliter, tpc*

NOTJE

2 NamJU Uber} Hoc est* Uber non Vide lib. ii. Epig. 8.
crescit îotra juttaa nagnitadloeiiu

EPIGRâMMATUM LIB. I. 73

Conviv» meniere tui fortasse perire :
Amphora non meniit tam pretiosa mori.

ei mucere veneimm crudele vino Campania, Tui amciva /orie digni sunt morte^
higeum mieo exquititQ nan merita eat perire.

NOT^

metaphoram vivere dicitar. De Fa- liqnidornm octoginta libras Romanas

leroo nobili Campani» vino diceraua continens, hic vero sainitur pro vase

lib. XIII. TÎnario.
8 Amphntra'] Proprie est mensora

XX.

AD ^LIAM.

Si memini^ fuerant tibi quatuor, iElia, dentes :

Exspuit una duos tassis, et una duos.
Jam secara potes totis tnssire diebus ;

Nil istic^ quod agat, tertia tussis habet.

iE/to, iirecordor, habuerae quatuor dente»: una tuesie extereavit duM, alterm
tfvM. Tuta jam potee tuMtire per totum diem ; nihil euperett tertuB tum q^uod
fmeiat ietic.

^^^>^^^^^^^»^

2 EipuUt codex Bodleianas.--4 NU tihi quod toUat legit Pulmaiinas.

NOTiE

4 NU ietie] Qnia nulii sapersunt NiUibi quod toUat,
dentes. Vide lib. iii. Epig. 02. Alii,

XXI.

AD C^CILIANUM.

Dig mihi, quis furor est? turba spectante vocata,

Solus boletos, CsecUîane, voras.
Quid dignum tanto tibi ventre, gulaqne precaborT

Boletum, qualem Claudius edit, edas.

Rfgo ee, qua tiuaiita esf ? o Caciliaue, tu unua deghttis holetog eontoivie invita-
ţi» a^ieieutibuB, Quid tiH precabor couveniene tanto abdomini, et helluationi 7
emneda» botetumf qualem eomedit Claudiua.

^>^^»^»»^>»^^^^»»

t Jant an. 1512. habet : Quid dignum tanto ventrique guUeque precabor 7 et

NOTJE
4 Qm/€m CloiuUiif] Boletus fangnt argento pr^fert Epig. 48. lib. xiii.
ctt optimi laporiSy qnem aoro atque Agrippina vero Claudiam Caesarem

j -j. ._.

74 ,M. VAL. MARTIAUS

sic legunt Oroteroa et Scri^erini. Codex BodteiamiB ezhîbet: Qmd digmam
ttaUo venmqme guUfqui precabor?

NOT«

mmritum boleto Tenenato extinxit mino: sed qntlet Clandiot edit
Ja^en. Sat. ▼. ' Vilibas aocipitet Ante ilhiBi «xorb, pott qaea oU aoi-
foDgi ponentnr ainicis, Boletas do- plius pA\i,'

XXII.

DE PORSBNA BT MUCIO SCiEVOLA.

Cum peteret regem decepta satellite dextra^

Ingessit sacris se peritura focis.
Sed tam saeva pius miracula non tulit hostis^

Et raptum flammis jussit abire yirum.
Urere quam potuit contemto Macins igne, 5

Hanc spectare mannin Porsena non potnit
Major deceptao fama est et gloria dextrse :

Si non errasset, fecerat illa minus.

Dwm mtumi iwaderet regtm dtetfUi « ff^poforc jxndira immuU m in igme9
âocroa ; $ed hosHa pietate motu» non ptutu» eat itrodigium adeo ferox, alfac im*
peravU dimitti virum ab igne ereptmm, Ponenn non potwU aspicere hmc dextermn^
quam cremare pUwU MucUu flammu deepeetii. Lbmm dextera entoUis H honor
m^ eit, lUa ndnu» peregiuet, nisi aberrai$ei.

*^*^

1 Dwn peteret Aid. Jaot. Oryph. Colin. Palm. Jun. alisqne Tett.— t /iv<-
eit in iisdem.

NOT£

1 CaM peftffd] Haec hiAtoria Por- ^ Si non erratfei] Majorem qnippe

lenn et Mucii Scap.vole satls nota laodem consecatns eit Macios, cum

CBt ex Li?io. amissa mana bottem vicit, qnara si

SakeV&ie\ Qaem percnssit Mucias, annata occidisset.
regem illum existinians.

XXIII.

DB LBONB BT LBPORB.

QuiD nune sceva fugis placidi lepus ora leonis 7
Frângere tam parvas non didicere feras.

O Ugm^ 9kM mom vifas ara /«ra leaalf htni^il «aii eemntetermd mmpere

tirid «M $mm io a oiialli i «zeaplaribos ; non male, inqnît PaUnannus
•iasidi^Md acqiitw; itraqoe tamen lecUo probaii potest. Oro-

EPI6RAMMATUM LIB. I. 75

Senrantnr magnis işti cervicibus ungues,

Nec gaadet tenai sanguine tanta sitis.
Pra&da canum lepus est, vastos non implet hiatus : 5

Nod timeat Dacos Caesaris arma puer.

ftta» iam exiguoM, Işti unguei $ervaniwr magnit capUibui, nee tonta titU latatwr
moâieo tangvâne. Lejmi tat ftrada canicm, nou nptet kUitui lat9$. Dmcm fuer
non Mituat arma Casaris,

^»^^' < ^^>^^>0*0'^>^''^

Dovio, nt et Doomp, nou tava Tera lectio videtar ; Gratero et Scriverio oon
item. Mira hiţrţwa inest r<^ hmm ; qiiasi dicat: Qoid noDC timidns fngis
ora leoDU ; qni DODqoam alias timendi caosam babes ? Don solet entin leo
istiosmodi vilem predam venari. Ita nxne cam eropliaii interdam proDun-
tiandum. Cf. Spcctac. £p. viu. et Ovid. Trist. iv. 1. OS.

NOTJE

5 Magni» certieilm] Taaroram pu- qnati dicat» in hoaţei debiles non
ta, cervonim, aproram, Sic Vide savit Cesar. Dacia comprebendit
Epig. 7. et 15. sopra. liodie Tranfylvaniam, Moldaviam, et

6 Daeu» pur] Hoc est, hostis im- Walacbiam.
beUif,nam Bacos domnit Domitianut:

XXIV.

AD COTTAM.

Invitas nullnm, nisi cum quo, Cotta, lavaris,

Et dant convivam balnea sola tibi.
Mirabar, quare nunquam me, Cotta, vocasses :

Jam scio, me nudum displicuisse tibi.

In hoc Epigrammate exhibendo nallo modo variant codd. et impresii.

NOT^

1 lmoiU»wMmn\ Sob persona Cot- rent.

tae cârpit effceminatos et molles ho- 4 Jam scto] Qaippe motonis men-

minet, qni in balneis bene motoniatos sară tibi non placnit Lib. iii. Epig.

tobaotabant, qnos inde ad convivia, 61. et 79. et lib. vii. Epig* 54.
a conTiviii vero ad lectum dedace-

M. VAL. MARTIALI8

XXV.

AD DBGIANUM.

Aspicis incomtis illum^ Deciane, capillis,

Cajus et ipse tiraes triste supercilium ;
Qui loquitar Curios^ assertoresque Camillos 7

Nolito fronti credere^ napsit beri.

O Deciojie, illum iniuerU erUibu» inadiia, ci{JHa et ipse vererU iupercUimm
teverum ; mn pnedicat Curios et CamiUos Ubeînitores 7 me credas triHUia froniii^
tmpiU kert.

1 Adspicis ineomptis HiUum in qoibnsdam libri»; in aliis Ilum, — S Pro
Curios PolmannuB iegit Varos ; sed recepta lectio magia placet.

NOT^

S Triate supereiHum] Hoc est, gra-
Tltatem qn« in snperciliiB videtnr.
Lib. TU. Epig. 67. est haic simile.

S Qui loquUur Curuui] Hoc est, qai
grandia et severa verba profert digna

probis bis Tiris. Javen. Sat. ii. * Qoi
Carios simulant, et Baccfaanalla tî-
vunt.'

4 Nolito fronii] 8icJnTen.ibldem:
' Fronti nnlla fides.*

XXVI.

AD FAU8TJNUM.

Edb tuos tandem populo, Faustine, libellos,

Et cultuin docto pectore profer opus :
Quod nec Cecropiae damnent Pandionis arces,

Nec sileant noştri prsetereantque senes.
Ante fores stantem dubitas admittere famam, 5

Teque piget corce prcemia ferre taae ?

o Faustine, tandem profer in Ineem tuos libros, et prome opus elaboratum perito
tffgfmo: quod urbs Cecropis et Pandionis non improbett nee qiiod senes nootri
taceioU aut pratermittant. Haresne f ornam excipere eonsistentem anie januam,

i^^^^^>#>^i»<#<^^^

Hic es(emplaria scripta et excnsa non variant*

NOTiE

S £1 eiittiim] Pectas somitar pro
ingenio.

S Ceeropiai] Cecrops gente ^gyp-
tios migrat cum colonis in Atticaro,
AetcI regis affinitatem, et regni sac*
Tirtatepromaretar; mon-

strat olivsB nsum, condit arcem, et
nrbem Atbenas. Pandion qnoque
regnavit Atlienis. Reineceius de /b-
mtittt.

4 Prtetereantque] Candidaţi prs-
teriti dicebantnr, qui nnllum sofii a*

EPIGRAMMATUM LIB. I.

Post te victurae, per te quoque vivere chartae
Incipiant : cineri gloria sera venit.

cf Uedei te repotiare mercedem tuarum âtudiorum? lAbri tui post te vitafnâturif
per te etiam exardiantw frui vita : honor tardus consequitur mortem,

NOTiE

fioni tolissent. Poeta ergo intelligit tar Faostinnm, ut vivens et sentiens
opus Graecis et Latiois laudaudum. sna fruatur fama et gloria. Vide
8 Cineri gloria] Hi» verbis borta- Epîg. 2. sopra.

XXVII.

AD SEXTILIANUM.

Sbxtilianb, bibis quantum subsellia quinque

Solas : aqua toties ebrius esse potes.
Nec consessorum vicina numismata tantum^

^ra sed a cuneis ulteriora, petis.
Non haec Pelignis agitur vindemia praelis ;

Uva nec in Tuscis nascitar ista jugis :
Testa sed antiqui felix siccatur Opimî,

Emerit et nigros Massica cella cados.
A caupone tibi fsex Laletana petatur»

Si plus quam decies, Sextilianc, bibis.

StxtUiane, tu soîua potas tautam, guanium quinque Equites: temulentut esee poie»
hansta toties aqua. Nec rogas solummodo nummos ab Os qui tibi assident, sed
pecuniam poscia a multitudine procul distante. Hac vindemia non premitur praUa
Pelignis, nec racemus iUe crescit in coUibus Tuscis, Sed exhauritur prelioea am-
phora teteris Opimiani, et nigri cădi viui Massici extrnhuntur ex cocea. Sex»
tiUanef si potas plusquam decies, a caupone pete facem Lalelanam,

2 Musamber. legitcum interrcgatioue : aqua ioties ebriua esse potes? — 3 Nec
eoncessorum in ed. Piantiniana, i. e. vel a rege convivii, vel a principe : Junt.
an. 1512. babet confessorum, errore manifesto. — 4 Pro petis Pnlmannus legit
bibis ; alii, a cunctis uHeriora petis, — 5 In qnibnsdam p mitur vindemia pralis^
i. e. premitur; male, propter alliteratiooem. — 9 Quidam legunt Lacetana,

NOTiE

1 SubseUia quinque] Hoc est, qiian-
tom quinque Equites qni subsellia in
qnatuordecim ordinibns occnpabant.
Est Synecdoche. De Sextiliano jam
dictom Epig. 12. supra. Vide lib. v.
Epig. 8. *Edictum Domini Deique
oottri, Qqo subsellia certiora finnt

Et pnros eqnet ordinea recepit.'
2 Aqua toties] Hyperbole est.
4 Cuneis] Pro caterva bomioum

sumitur, qui in formam canei sede-

bant.
6 /Von Atfc] Neqne Sex tilianus bibi t

▼tlia vina Peligna aut Tnsca, ted

M. VAL. MARTIAL18

NOTA

OpimUna et Masuct, de qaibfu lib.
xui.

9 Fttx 'LaUUan£\ Hoc est, vinimi
tarbidam. Lib. tii. Epig. 6S. *£t
Liletan» nigra lageoa sapse.' Lale-

tania antem regio est Hispaite noo
procul a Tarracone.

10 Si pUu putm] Vide Lipeiimi hi
SQO Con vi vio Aotiq. lib. iir. obi ait :
' Decern cyatlii samma potio s«nto.'

XXVIII.

AD PROGILLUM.

Hbstbrna tibi nocte dixeramus,

Quincunces, puto, post decern peractos,

Coenares hodie^ Procille^ mecum.

Ta factam tibi rem statim putasti,

Et non sobria verba sabnotasti, 5

Exemplo nimiam pericaloso.

Micm jxyij/xovfle GVfMrory^v, Procille.

ProeUUf hettema noete te tntUavtrtmt opmor, p98i ieeem quhamca adunuios^
nt canare$ hodie mecum. Tu ttttim epcisiimasti ttln prmfeniae luerum^ et mcMorîa
ntimââti aermonee mnalentoe exemplo nimie damnoto. O ProcOUf oii mewuirem
compotarem,

7 In ed. Jnnt. et aliis vett. Murd fufdfiom ffvfor&niif vpdictXXc. Heraldns
malit fu^dfijova frvfjorSrai^* vide Lacian. io Symposio, et Plntarch. QoKst.
Sympos. lib. i. cap. 1.

NOTiE

S Poit decern'] Qaincanz est poca*
lom qoinqne cyathonim. Retn fa-
cere significat mulţam lucrări. Ho-
rat. ' Isne tibi melius suadet, qoi ut
rem facias, rem Si possis recte, si
non, qnocumque modo rem.' Odio

autem habebat Procilluro, qoi me«
moria teneret verba qnae per jocum
proferrent ebriL Raderns copiose
describit mensnras antiquomm hoc
loco, &c.

XXIX.

DB AGBRRA.

Hbstbrno foetere mero qui credit Acerram^
Fallitur : in lucem semper Acerra bibit.

HaUueinatwr qui existimat Acemun male oUre rmo hetiem»^ Acerrm potcU $emper
ad diem usque.

Nibil in hoc Epigrammate variant exemplaria.

EPIORAMMATUM LIB. I. 79

NOTiE

2 In hieem] Ita nt vinam recens crapula appellabatQr, qoam ne ooz
haostam semper redoleat. Hesterna qoideoi concoquere potaerat.

AD PIDENTINUM.

Fam A refert noistros te, Fidentine, libellos

Non aliter populo, quam recitare taos.
Si mea vis dici ; gratis tibi carmina mittam.

Si dici tua vis ; haec eme^ ne mea sint.

FidenkbMy nimor esi, te pofpuh recitare meoi Ubroe tanquam tuo», Gratuito ad
U tmtimm temu, ii via ut exittimentwr wui : virum d cufia «1 hăbeantur tm^ hos
ItM compara^ ne pertineaU mi sm.

^i^»^^«^^^^^i»^

Nec in hoc quicqaam variant ant manatcripti aut libri impresai. Sed
male interpongitar in ed. Langii : Si dici tua ; om, hac eme^ tfc*

NOTiE

4 Ne Mec meni] Lege lib. ii. Epig. jore tuum/
20. ' Nani qnod emas possis dicere

XXXI.

DE DIAULO MEDICO.

CfliRURGUS fuerat, nune est vespillo Diaulus.
Coepity quo poterat, clinicus esse modo.

Dianlue exercuerat chirurgiam, nune vero eet tetpîUo: cHiucua ean incipit ea
miiane qua valebat.

^^^^>^^»^^»^^'^

2 In omnibus codd. et edd. vett. Ccepit, quod poterat. Lectio nostra debe-
tnr Lipsio, Epist. Qnsst. i. 5.

NOTiE

2 CUnieus] Clinici medici erant clinicnmqaamefferendocadavera,nt

dieti, ăvh rris icXCyfir boc est, a lecto, indicet Dianlum factum esse vespil-

quod apgrotos lecto jacentes viserent lonem, qui efferret cadavera, et iic

cnrarentqoe. Jocans Martialis ait ex clinicns posiet appellari: nam in

chirurgo Dianlum esse factnm clini- nXitws efferebantnr mortal,
corn; sed non potnisse aliter esse

80 H. VAL. MARTIAUa

XXXII.

DB BNCOLFO.

Hos tibi, Phoebe, Tovet totos a rertice crines

Encolpus, domini ceoturionis amor :
Grata Pudens merili tulerit cnm prsemia pili,

Qnam primum loogas, Phoebe, recide comas.
Dam niilla teneri sordeot lanngine vultos, 5

Damqao decent fosae lactea colla jabee :
Ulque tuis longum, domiaasque, puerque fniatar

Maoeribns, tonsnm fac cito, aero viram.

ApoUa, Eaetipu, dflicia cnfarimnt ini Kiri, tibi cauMcnrt «mum eupBIm
copilit. Clin Padem rnorlaetrit jueuMiam mtrctirm piti itbiH, ilttim, Pkabt,
rtKindt bNfM triatM. Dam uuUf gttut nimdavt tqv^ait barba raentti, tt im»
ntp^ «pcrri onmU eirvicift roieam : tffitt »t Encolpai ctltritrr Umitatar i
Imrit timcD tir/M, «i ktnt tt ttrvtu dim ptliamtar (iiii dcwi*.

1 D'Orleani legU tarlai, qnii cftlimistrati illi ctpilU et retortl. Alîqukndo
patabam Igiuoi F»e leţendiun, rt aic tiDdein reperio io margine Jont. me
pcnes, hoG modo, Iomm. — 6 Sunt qui boc loco legant, fwtca lortra Mila cobmt.
—I fro^nafiirPalmaiiiiui habet/nwalar.

NOTS

> Pntmia piti] Hoc eit, obi prl- bamFbcEbo cooiecrare.
mam Piiden* mfua domioDi faent 8 Fot cils] Ut PodcDi flat primi*
' Tactili priniipilii), len primni primn pilui.
coliorlia centurio : moria vero erat Stra nnun] U Mt, aero adnltnni.
apod antii|nDi comat et primam bar-

XXXIII.

AD SABIDIUM.

Nos amo te, Sabidi, nec possom dicere qnare:
Hoc tantnm possum dicere, non amo te.

Sabidi, ma dUig» tt, nee valto ridderc rolinun : i
dilif a ((.

Ai SatidimK in ed. Pulmaoni.-

HOTJE

1 Ntc]Maim] Vel qood tota Sabi- mnin eue in Sabîdio flaititiam intal-
dii natnrx, vultus, morea MartiaU ligit, qood nominare non andeat.
dupUcetent, tcI forte aliqDod iun* AUi, Smi^tm.

BPICBAHHATUH LIB. I.

XXXIV.

D B G E L L 1 A.

Amissum Don âet, cnm sola est Gellia, patrem ;

Si quiH adest, jussse prosiliuat lacrymEe.
Nod dolet hic, qnisquis laudari, Gellia, quserit;

Iile dolet vere, qtii sioe teste dolet.

Cum GtUia ut tala, mm bigtt pamfMn morfiiiiM.- ri ţau otU
kayma pranimpiail. O GtlUi, qimqKU copiat ţlatrtm, hic MU mara: u vtn
lifri, ;■■ Mani mu talt,

I In edd. Tatt. Aid. Junt. Colin. Orypb. alila: Nm l^tt, flnfflni; d ilc
Itgil Scriverini, Sic bigtt, gauţni in codice BodI.

NOT£

a Jwfi*] Fletnm jaxM «c Kinm ci^mii, lemperqne paratlt In tUlione
■ciaper paratnm habet ftemina. Jn- tua, atqne exprctantibni illam Qao
*cn. Sal. VI, ' Uberibus acmper Ia> Jubeat manare modo.'

XXXV.

AD LKSBIAH.
Incustooitis et apertis, Lesbia, semper

Liminibas peccas, nec tna furta tegis :
Et plus spectator, qnam te delectat adalter ;

Nec sunt grata tibl gaudia, si qaa lateut.
At meretrix abigit testem veloque scraqne : 5

Raraqoe Summccni fornice rima patet.

o Labit, ptccmt faltatilmt nte «ulvditu foribtu, MC abttvttii» tm tliqm:
^tttmlfT tt >(Kril luijiiri veitptatt fiuaa adaUrr ; n qtut dtlUricU obUtlatio, mm
at jueanda tibi. Al UarCa expeUutt ttMltm oppoafiuto «Jamua rt Mea: nx
ultm jtii a ru palacU in [xpaiuni, ri ncordor. SaUtmacciptdoctimaUttitvertamiitia

NOT£

1 /anufntitii] Hoc «t, sine jani< 6 SiMaurai [(iauiminl AUi legttnt
t«ra qoi CDitodiat janiiani. Otld. Sta mm a m i, ii cit, InpaiiariDill in Sum-
Amor.iii. II. ' Igooto raeretrii car- tnienio; namqne iilic habitabant mc-
p«t jnnctura Qairiti Oj)poiita (lopu- retricei,nDdedicebaQtlirasore98an>-
huB mninavet ante aera,' aiienlans. Fantab.

Dtirk. it Yat. Ck$. MarlM. F

M. VAL. MARTIALI8

A Chione saltem, vel ab Helide disce padorem:
Abscondunt sparcas haec monumenta lupas.

Namquid dara tibi nimium censura videtur?
Deprendi veto te^ Lesbia, aoa fatai.

ă CkUnUi vel Helide : kme mn n m en ta iegwd twrpm frmiUmlm, An
«ipcHor tibi videhtrJ Prokibeo ne deprekendarie^ o LMn^ mm

pridem correxenint viri docţi : «liU placet nt alt ablati?!M adjective. — 7 In
qolbusdam vett. velnkaida; in aliis, v<l db Laide: legilor etiam, vd «6 /«de:
Beverlandi Mt. vd «6 Helkde. Vide letcript. Sical. p. M.— 8 NAomilIi libii
liabent, ei mmmmeaâa^ et tic legeadan petat Henudas.-— !• DefremH «cr»
SchreTclios an. 1666. et 1671.

NOTiE

7 A CMmm mI HeHie] Notissima
nempe erant illius temporis scorta.

8 Abecemdmnt'] Has meretrices bot-
tiuuriai rncechas appellat lib. iii. Epig.
91. qns scil. eztra nrbem ad moiia-

meota mancipiii YilisaiMÎs proatîtae*
ban tor.

10 Depreiidt] Hoc verlNini lolenne
est de iif qoi in aliqfM criaiae et re
turpi ioTeiiiontar.

XXXVI.

AD CORNBLIUM.

Vbrsus scribere me param severos,

Nec quos prselegat in schola magister,

Coraeliy quereris : sed hi libelli,

Tanquam conjagibus suiş măritiş

Non possunt sine mentala plăcere. 5

Quid si me jubeas Thalassionem

o Come/t, expoetviM a me cenmpend eamdna panm graoia, nec qtue dktet prm-
eepior in eehila : at hi Ubri nequeunt probwri sine aculeo, vebUi mariti mw iuMrt6iif .
Qmd ei me cogn» eeUbmre JlmUmeUmem noâkue noa conveaientibw Thnkaeimn 7

S Nec quo$ perlegat in omnibns codd. et edd. vett. Sic lib. tui. Epîjţ* 8«
olim legebatnr pertegat, pro ftralegui, — S Jant. an. 1518. hal>ety $ed tt ttOfUî.

NOTJE

5 PtcAegat [perUgfW] Cnm enim
TersQs quidam tint obscoeni, non om-
nia Epigrammata legnntur in «cbola.
Alii pnekgatm

6 Thaiamamem'} Sic dictns est a
Reoianis Dens qui praeest nnptiis ; a
Qrsecis Hymensas nancnpatas ; cn-
jos Uudes versn lascive celebrări sole»

bant Itaqne ineptus Tideretnr, qui
Thalassionem verbis honestis cele-
brări juberet : eodem modo ineptus
est iile, qui vnlt Epigrammata scribi
▼eriHs non lascivis; Epigrammata
enim amant verba lasciva, aperta, et
dominantia.

EPIORAMUATUM LIB. I. 83

Veibis dicere non Thalassionis ?

Quis Floralia veatit, et stolatum

Pennîttit meretricibiu pudorem ?

Lex haec canninibus data est jocosis ; 10

Ne possint, nisi pruriant, javare.

Qaare deposita Beveritate,

Parcas lusibos et jocis, rogamas:

Nec castrare velis meos libellos.

Gallo tnrpins eat oflifl Priapo. ÎS

Qmu iutuit IidM Flonlti, rf concedii tartit vertamdiam tlalatam J Het Jiu cm-
etuam ttt renana feitnUf ut Mqtuant flacert nin tiiilitnt. QnopFwfa- prtimat
mt Maderitatt alijtcia BtMam du ludă etfacttii»: HM ixucn mttt Sbnt, SiUl
fm^»* at PriMfo GoUb.

NOT*

B Qiof FlanSa] Hadx meretrlcci cci.
cclebrabuit Floralii. Vide E|>ig. 1. 15 GaJb Pr.'^*] Hoc Mt, cuiralo
Mipn. Pritpo : nan cutrati lacerdotei Cy-

SlaUBM] Pro itola pndicB matro- belea TMabantar Galii,
■arnm, qaa nil vetabaiitar Dierebi-

XXXVII.

AD LUCANUH BT TULLUH.

Sc, Lucanc, dbî, vel si tibi, TuUe, darentar,

Qnalia Ledeei fata liaconea habent ;
Nobîlis hfEC esset pietatis rixa doobas,

Qaod pro fratre mori vellet oterqne prior.
Diceret inferaas et qai prior isset ad umbras, 5

Vive tDO, frater, tempore, vive meo.

Ai tibi, lUtf, wl tibi, Laaau, un ea ctnetitrttm; jna almtar Ledal frttra ;
—>»>■» krc OMt frmtlara andentio pittatit, faod atcrţat nptrtt prior iateriri
f^tjrttrt. Qn primat dtiendiitt od Inutru Tarlanat, txtlamBrt, O frvttr,
agt IMD* (tnoN, age ^aoţat «khm.

B Venei. Aid. JniiL Calin, et alin relt. d guiiprw.
NOT£

1 St, ImmwI Vida lib. III. Epis. Vide lib. tx. Eptg. SS.
M. Domitll TaQl mcntionem facit 1 £«d«iLaMMt] Cailor etPoUns,
PUh Jnter Ub. tiu. Epfit. IB. fllUJoriaet Lad«,q«eLMMiaridt:

84 M. VAL. MARTI ALI8

NOTJE

PoUax totem fratri mortoo dimidiam 6 Vwe hui] Hoc est, in tenebris

▼iUm concessity ut altemb dleboi semper maDebo, at to loee semper

Tiverent. Hbc hiatoria satls oota est* fniarif .
Vide Ub. ix. Epig. 104.

XXXVIII.

AD BASSAM.

Ventris odus misero, nec te pudet, excipis auro,
Bassa : bibis vitro : carins ergo cacas.

o BaMi, demiUii pemdmi uteri t» wnâintM vas auntan, nee erube$eit: potui
friino pocnlo : igitur mqjini jtretio exonerat alvwn.

Inscripţio est in cod. Thnan. Ad Baunm. — 2 Idem codex exliibet : BasM :
hUnâfife.

NOT«

1 MUero maro] Quia stercori serviebat. Vide lib. zi. Epig. 18.

AD FIDBNTINUM.

QuBM recitas> meus est, o Fidentine, libellus :
Sed male cum recitas, incipit esse tuus.

Fideniine, meus est iile liber, quem recUas : ai cum recitas wutie, ineipii pertinere
adte»

In hoc Epigrammate nil variant exemplaria scripta aot ezcnsa.

NOTJE

9 Sed maW] Versns enim,licet boni, agit adhnc Epig. 54. infra, et Epig.
si male pronnotientor, mali videbnn- 90. supra.
tur. De Fidentino vilioris net» Poeta

XL.

AD DECIANUM.

Si quis erit, raros inter nomerandus amicos,
Quales prisca fides, famaqae novit anus :

Si quis erit recensendus itUer amicos raros, quales tidit aniiquajides, et/ama te»

9 In Venet. Aid. Jnnt. Colin. Oryph. Palm. et aliis vett. famăquâ mvii

BPIGRAMMATUM LIB. I.

Si quis CecropisB madidus Latiseque Minervae
Artibas, et vera simplicitate bonus :

Si qnis erit recii custos, mirator honesti,
£t nihil arcano qui roget ore Deos :

Si qub erit magnas subnixus robore mentis,
Dispeream, si non hic Decianus erit.

tus : si 911M imlmhu artibuâ Minerva Athententiâ et LathuB^ et probu» eandore
vero: ii quiâ oburvator aquitatiâ^ et honestatiâ itmulator fueriif et qui ekmeulvM
niÂil petat a DiU: ii quis erit/uUui mribui animi fortii, inteream, ni§i hic erit
Decimnu.

avoi. Vide Catull. Carm. lxviii. 46. — 5 Io iisdem edd. et moltis aliis, imt-
tator honetti. Lect. nostram servant Thuan. et optimi quiqae codices, eam-
qne probat Orouovius. — 8 Ne valeoMf ii non in marg. Jant, ap. £d.

NOTJE

2 Anus] Id est, iama Tetosta : nam
T^ qualei ad prsecedeDS oomen andcoi
optime referri potest. Catallos ita
est lociitas ad Manliam Carm. lxviii.
* Sed dicam vobis : vos porro dicite
moltis Millibas, et facite haec charta
loqnatur anos.' Vide lib. xii. Epig.
4. ' fama foisse loquax, chartaque
dicet anus.' Alii, famaque novit atoi,
Id est, priscof, qai propter fidem et
probi tatem laadiba» oman tar.

5 8i qnii Cccropur] Id est, Grecia
et Latinisliteris eruditus. Vide Epig.
26. snpra.

6 Arcano ore] Nam qoi clam Deos
precabaotur, improba vota facere
censebantnr. In quos Persios iove-
hitnry Sat. 11. ' Haod caivis prom-
tiim est, mnrmorque hamilesque sa-
sarros Tollere de templis, et aperto
vi vere voto.*

XLI.

AD LIVIDUM.

Qui dacis vultas, et non legis ista libenter,
Omnibos invideas. Livide, nemo tibi.

O InvidCf qiti coniraJdi froniem^ nee aqno amimo Ugii iffa, tartdui latforei tu am'
neif tu te vero nuUui,

1 Qfd ngoi tuUui in marg. Jant. penes Editorem. — 2 Ramires de Prado
legtt /tvufe, litera minori ; cnm hac nota: Male in Plantinianis hic KvpMUwi
scribitnr litera majuscula: est enim mobile nomen. In Lemmate melius
legeretor, /n Uxidam,

NOT^

8 Nemo tibi"] Iile enim omnium miserrimus est, cui nemo invidet.

M. VAL. MAETIALIB

XLII.

IN CiECILIUM.

Urban us tibi, Cascili, videris.
Non es, crede mihi. Quid ergo ? vema es.
Hoc quod Transtiberinus ambulator,
Qai pallentia sulfurata fracţia
Permutat vitreis: quod otiosse
Vendit qui madidum cicer coronse :
Quod custos dominusque yiperarum :
Quod vile^pueri salariomm :
Quod fumantia qui tomacla raucus
Circumfert tepidis cocus popinis :
Quod non optimus Urbicus Poeta :
Quod de Gadibus improbus magister :

o C^teiUf i€ iptmmjmiknfmittwm; wâhifdim Mibe^ «•« €•. Qmi igUwrl «an*.
r« e>, idem ac TVwutiberinHi oniMaior, pa nd/urtUa piUida cmmmuAai vUrtU ▼asi-
biis rmptU : idem ac qvi vemnuM hn i ddum eieer eonvenhd inerii : idem mc cmctoc
et d&nimu mperonon : idem mc certai ebjeeii SăUaiermm : idem mc rmmau cmeu» fvl
nrampertd towucmki fumcmtim pcpitdc caâdis : idem mc PceU Urbicuc mm <frr-
§Uu : idem mc kerm nefmem ex Gmdilmc : idem mc gmrrwbim ce cimeedi cxoUtL

^»^«^^»»»»»^^*^^

S Jnnt. an. 1518. et Colin. 1588. irancitfberinuc—lO draa^eri Jont.—
18 Ramires de Prado malit iiiif»ro6t«, ut lib. v. Epig. 79. Jnv. Sat. xi. 108.

NOTJE

8 Venui] Senrns nerope qoi domi
natos est ex ancUla, snmitnr hic pro
scurra impndenti et procacî.

S Hcc 9«od] Nempe hoc ea qnod
est iile, &c.

AmbmUder] Vîliores person» trans
Tlberim habltalNmt.

4 Sm^fm^m'] Oallice aUameftet,
qnsB vitreis fragmentis commntari
solere docet etiam Javenalis Sat. ▼.

lige in theatro vel circo otiose teden-
tem ad spectandnm.

6 Madidmm dcer] Hoc est, crvdam
et aqua maceratnm.

7 Qmcd cucUm] Id est, cirealator
medicas, qni viperas brachiis et collo
implicitas gestat : (jusmodi vero ho-
mines erant procaces, et dicteria
scarrilia in qoemvis jaciebant.

8 SUtarienan] Salarii dicnntvr qoi

^Slccabis caliceai nasonini qoatnofi salsamenta Tendont.

ac jam Qoassatmn, et mpto poscen-
tem solfara vitro.' Et Ub. x. Epig.
S. ^Qqb snlforato nolit emta ra-
mento Vatinionmi proxeneta fracto-
mm.'
g Qmd miimm] Ptobecnlan Intel-

9 TowuuMla'] Nomen habent a fre*
qnenti incisione ; nani r^^M» significat
incido : ex porcorum alkloinine, testi-
cnlisy et vnlvis fiebant.

11 Ncn optimuc Urinau] Id est,
]£xodionim et Attellananini scrip*

BPIORAMMATUM LIB. I.

Quod bocea est vetoli loqnax dnaedi.
Qnare desine jam tibi videri,
Quod soli tibi^ Caecili, videris :
Qni Galbam salibos tuis, et ipsam
Possis yincere Sextium Caballam.
Nod cnicumque datam est habere nasum.
Ludit qui stolida procacitate,
Non est Sextius iile, sed caballas.

OmapTopUr^ o Ccectlt, omitte di te Jndkar€f quod juHeoM Mfof : ta qwi pMNt
tetf fmetim ntpentre Galbam^ et iptum Sextium CabaUum. Non eat coneeaum
euipu kabere marem. Qui Jocatwr otuUa petuUmtia^ is non ett Stxtua, âed ea-

i^>^<^^s<0>0^*'0>^^^^^

— ÎS Alii legunty dkax diuedt : Jnnt. Colin, aliae vett. habent, ioquax Cptadi,
—16 D'Orleans legit Gabam. — 18 Non emqm datum ett Ramires de Prado,
contra l*f^ poetlou : nil mimin, cum tam fcliz Poeta eat, et, ut Sidonins
diceret, Carminator, nt unnm Prudenţii yersnm sic lecerit: 'Qnoa lam
terret discolor in stipite.' — 19 Post Ludii interpungnnt Aid. Jnnt. et Colin.
— 20 Snnt qni legant Ceotiiu^ cormptnm ex SeUiua, ut alii legnnt Apxa&cwf
pro Sextiui.

VOTJE

tor: eraut antem hm Attellans fa-
bulaB urlMUiiMimls jocis referts, quo
risus eicitaretur; et ideo auctoret
earum dicebantnr Urbici, qnasi nrba*
ni. Poeta hoc loco non absolute
dicit Caedliom assimilari Urbico
Poet», ted non optimo : ut hodieque
videmns apud nostrates aliqua exo-
dia conMsdiarum urbaDissima,et mul-
ţi artificii; alia Tero insulsa et inep-
tiaainia* Sic Ramiresins. Vide lib.
Y. Epig. 79. et lib. ti. Epig. 71.
16 Qn Gmibnt} Stolidus bic Cse^

cilius Oalbam et Sextium Caballum
•curras insulsos a se superari posse
existimabat Ironic^ notat Poeta
Caecilii stoliditatem, qui nec scurrill-
tatem ab urbanitate discernerct.

18 Hobere muMM] Hoc est, argnte
jocari : deritionis enim sedes est na-
sus. Epig. 4. supnu

80 Seb eabaiUuî] Non est Sextius
Caballus, quem tu, o Csecili, urbaois-
simum judicas ; sed cabalina qua-
dmpes bellua.

XLIII.

DB PORGIA UXORB BRUT!.

CoNJUGis aadisset fatnm cam Porcia Bruţi,
Et sabtracta sibi qosBreret arma dolor :

Cnm Porcia euccejputH moftem Bnăi măritiş et cum mtffor exquireret ferrum
0c Pirite Ald«JuDt.OTyplk Colin, et alias vett— 1 Beverlandi Ms. /■«•

M. VAL. MARŢIAL»

Nondam scitis, ait> mortem non posse negări?

Credideram^ satis hoc vos docuisse patrem.
Dixit, et ardentes avido bibit ore favillas.

I nanc^ et femun, turba molesta, nega.

iibi siibduetwm: Nondum teneiii, inquitj non posu denegări hterUmn?
wunermn vos ttUU didieme hoc a pareiUe meo. Loemta ett, atque ore cnpUU
adnliUai aceenmu. O iwrba odiom, iio mmc, ei denegu gladkm,

tUM, — S Sunt qai legant conjanctim: mmiem non poete negări Credidermn
ftUii hoedoeuitUyi^, qnasi dicat, invitÎB etiam fatU mortem impediri noD potie
in * homine mori certo.'

NOTiE

1 Porţia] Filia Catonis Uticensis,
axor Bmtiy qai pugnaos contra Aa-
gostum occubnît in campÎB Pliilippi-
cis in Thessalia: ciyos morte audita
Porcii Titam finiit hanstis carlK>nibus
acceniis.

4 Voedocuieee] Cato enim sibi mor-
tem conscif it : illiut historia nota ett
ex Appiano, et pastim cutqne ob-
▼îa.

6 / amic] Vox est insoitantis.

XLIV.

IN MANGINUM.

Bis tibi triceni fuimus, Mancine, vocali,

£t positum est nobis nil bere, prseter apram :

Non qase de tardis servantur vitibus uvse,
Dulcibas aut ccrtant quse melimela favis :

Non pyra, quse lenta pendent religata genista, 5

Aut imitata breves panica mala rosas.

o Maneine, not eexaginta invUasti, et heri nikU apposuietif exceţto apro. Non
appositi snnt rocemi qni cuttodviminr ex vUibus seriâ^ tnU meUmela qua contendaaU
cum faviâ euaoibiu : nec pyra qute entpenduntur coUigala e genitia JlexibiH, vei
maia punica expritneniia roeat brevet: nec canittrum agrette misii metam Im-

^»^^^^>^#>^^^^«^

4 Edd. Jant. Colin, et aii» vett. habent meUmella. — 5 Snnt qni pro ienia
legant Umga; et bîc iu Beverlandi Ms. Nan ptrit qvuB lenta Aid. Juut. Gryph.
Colin. alis. — 6 Oronovina ex optima n\embr. Thnan. legit pwnica grono, pro-

NOT«

8 Here'] Prisce pro keri.

S De iarditviiibut'] Propterea qnod
UT» in yitibnft asservabantor fere as-
qne ad pnutionem vitiam. Lib. iii.
Bpig. 58. * Htc post Novembre» im-
wtoante Jam broma Seras patator

horridas refert uvas.' Nam id erat
propriam vitinm putandarum tem-
pas. Ramiresiut,

5 Lenia"] Idem est hoc loco ac flexi-
bilis.

6 Ani imiiata brevet] Non inteUi-

r
1

BPIGRAMMATUM LIB. 1.

Rustica lactantes nec misii fiscina metas,

Nec de Picenis venit oliva cadis.
Nudus aper ; sed et hic minimus, quaiîsque necari

A noQ armato pumilione potest.
Et nihil inde datum est; tantum spectavimus omnes.

Ponere aprum nobis sic et arena solet
Ponatur tibi nullns aper post talia facta :

Sed ta ponaris^ cui Charidemus^ apro.

Uqm, Nec oHoa ăUaia ett ex cadia Picenit, Aper nudui, et hic quidein perixi'
gwMM appositas est, et quaHs poteet interfici ab tnermi nano. Esmde mhU eat do-
Mtamy ewtcti eobumnodo atpeximuâ : atque hoe modo arena consuevit nobU exhikere
ofrmm. Poet ^uemodi comnâseum nuUue aper apponatwr tibi ; eed tu appomarii
epro ad Charidemue objectns foit.

bante Heinsio ad Ovid. Met. x. 790. Puntcum mtlam graDatam est.— 7
Pvlinanniis, tmetentee. Cod. Beverlaodi et Thaan. /asMa «elos. — 14 Coride*
JudU et Colin.

NOTiE

gas panica mala breyitate temporis
imitări rosas, sed fignra potins et co-
lore. Sic Ramiresins.

7 Metae] Pro lacte coagalato ac*
cepta forma, at poto, mctaram; nam
meta in Indis instar rotonda? colnm-
ns sargebat, in qoam speciem lac
coagnlatnm mitti videmns. Sic Do-
mitius. Vide lib. iii. Epig. 68.

8 Pieenia] Popnli ad mare Adria-
ticnm, ubi optimn crescnnt olifas:

hodie 2a Marehe d*Atuone.

O Nudai aper"] Sine aliis cibîs.

12 Ponere aprum'] Hoc est, exhi-
bere : ponere significat etiam cibos
apponere, unde lusns Poetas.

14 Sed iu ponarie] Hoc est, appo-
naris, aut potins objiciaris discerpen-
dus ab eo apro, a qno dilaniatus foit
Charidemns qoidam jn^sn Domitiani,
de qno Suetonins in Domitiaoo.

XLV.

AD STBLLAM.

Lascivos leporum cursus^ lususque leonum>
Quod major nobis charta, minorque gerit,

Qmd ek&rta grandior et hretior nobii rrfert eurtut fettivoe leporum, etjoeoe leo*

^^>^>^>^>^ > ^>^'^^'0*^

libri in hnjns Epigrammatis lectione uibil variant.

NOT^

8 Mtjor minorque'\ Pro quacumqne sns leonnm, et idem bis feci, potes
diarta ponitnr : vel iU interpreUre hac repetitlone lacessitus ulcisci bis
majorem et minorem: hoc est, si apposito mihi lepore. Epig. 105. in»
i-jMdtit Yersibos et pancis icripsi Iu- fra.

ir»

M. VAL. MARTIALIS

Et bis idem facimus : niminm si| Stella, yidetiir
Hoc tibi ; bis leporem ta qaoqae poiie mihi.

mi: aim^ Uemki» agmm: O SteOa^ d JudUmerii koemimhm; ts 6»
etUum muu leporem»

XLVI.

DB LIBRO SUO.

Edita ne brevibus pereat mihi charta libellis,
Dicatur potios rh 8* carofMifiifiMog.

Nechărtaa me ediUpemtM mI pnpier hreviUdem Ubrwnmf ptiim n^Mi«lw,
Htdc respondens*

^^<»»»«»<»i»«»»»<#i#»»

Nnlla lectionU Tarietas ett in exenplaribafl, nisi qaod HemUtidilaiii
Gnecam omitit Colhisiu : at ezhibet ed. Jnatina tIx lefvndaa ait. Magia
miror atramqae roendam, qoam et io testa et in Notis reliqiierat Pamabias,
CI. SdireTelinin in omnes snas edd. (ann. 1656. 1661. 1670.) traottoUaie et
retinoisse; scilicet: r^S* ăwofimfiifinifos,

NOTJE

1 Edita ne] Potins qnam charta- idem repetit, maxime Terori 8* Airv.
ram jactnra fiat propter panca car- futifiSfivSf qnod Virgilins interpreta-
mina, imitabor Homeram, qni aspiua tni est, ' Quem contra.'

XLVII.

AD HBDYLUM.

Cum dicis propero^ fac si facis^ Hedyle^ languet
PiX)tinas^ et cessat debilitata Venus.

^'*^>^>*>^t^<^>0^^^

Inscribitnr in Venet. Aid. Jnnt. Orjrph. Colin. Palm. Jonian. Delph. aliii,
Âd JEdikm : alisB habent Ad JEdUoMf (vel HedyloM,) qaod Teram esse con-
tendit Ramires de Prado, contra nitentibns Oratero, Oronovio, Scriverio. —
1 Hedyle^ Tel JSdUe, volt Petro» ScriverioB, hic et t. 4. JEMyla Famabios.

NOTJE

l Cam diât pnperot ifc.'] Omnino
antero HedyUf Hedyltm fecerant hand
dobie, qni flagitlnm imminnere volae-
rant. Sic, quod in aarem tibi dic-
tam tît, in Cod. Thaan. nbicnmque
Martialis scripserat ' cnnnns/ padi-
cus librarius fecerat ' monntram.'
Nec explicatione opns: hoc enim
tantnm didt, iita non imperari, nec

Tcnire ad ioterdictom. Mei si arbi-
trii res sit, in talibns Epigrammatia,
qooram res Tel materia non potest
tangi, nisi Tioletnr pador, tantnm
notari Telim qaaa ad Latinitatem et
eraditionem pertinent. Velnti hic.
Fae ei f^cU] Formala elegans, et
Tox impatientisB adversns lentos io
opere qnocamqoe. Seneca de Be-

EPIGRAMMATUM LIB. 1.

Expectare jube : yelocios ibo retentus.
Hedyle^ si properas, dic mihi^ ne properem.

NOT-E

neficiU Hb. ii. cap. 5. ' înde UIsb
vocea qaas Ini^nDiis dolor expri-
mit : Fac si qaid facis: et, Nihil est
tanti : Male mihi jam neges : ubi
In taedium addoctns animoa inci-
pit benefictum odisse, dom ezpectat.'
Grtii. HedţfUi] Ita acribendom be-
ne docoenint Onttems et Sciîverins.
Est enim 'H8^r, qno nomine Poeta
Epigramniatain scriptor bis landatur
ab AtbenflDO. Apud Martialem est
BoUis ae Patliici nomen fictam, nt
hic et Ub. ix. Epig. 67. Idem. He-
djflt^Umguet ProHmis] HeâţfUf velM-
dîif, legendum volt P. S. non esse se
stapidum, qui ad Veneris metam bl

dis verbis instigetnr ; veram eqaum
satis sua sponte cnrrentem, niti
intempestive interpelletar. Ornte-
rnSy hic Metamorphosin qnandam se
gloriatur effecisse, non consnito Mer-
curio aot Venere, et csfcmina vinuB
ezhiboisse nobis, sed cinsednai : nam
* Adilns ' pro cUmnIo taxator lib. it.
Epig. 62.

8 Velochu ib0 rttemtwH Ovidina
Met. III. *Sic ego torrentem, qoa ml
obetabat ennti, Lenint et modico
strepitn decarrere vidi : At quaeom-
qne trabes obstmctaqne saxa tene*
bant, Spnmeos et fervens et ab obice
saevior ibat.' GroRov.

XLVIII-

DE DIAULO MEDICO.

Ni; PER erat medicus, nune est vespillo Diaulad:
Qaod vespillo facit, fecerat et medicas.

DitaJtu erat wiedUuâ panda anie Hebuâ^ nwu vero e$t tetpiUo : faod agii vcs-
fUlOf koe iiuoqui egerat nudicut»

In boc Epigrammate nnllo modo variant exemplaria scripta, ant libri im-
pressi. Hic tamen in Junt. an. 1612. et Colin. 1628. sequantnr qnadra-
ginta qaatoor ex lib. ii. Epigrammata ; qoornm primam est ' De littoribns
Altini.'

NOT^

2 Qmod vetpiWi] Hoc est, cnm es-
set medicas nempe imperitns effere-
bat segrotos, boc est, occidebat, ut

nnnc factns vespillo effert mortnos.
Vide Epig. 81. snpra.

DE LEONE ET LEPORE.

RiCTiBUS liis tauros non eripuere magistri^
Per qaos praeda fngax itque reditqne lepns :

Dmihra leonnm noii HberanaU taiKrM ex m rieUInUf per fim leptu parada

92 If. VAL. MARTIALI8

Quodqne magis miram^ velocior exit ab hoste,

Nec nihil a tanta nobilitate refert.
Tatior in sola non est cum currit arena^ 5

Nec caveae tanta conditur iile fide.
Si vitare canum morsus^ lepus improbe^ qnaBris ;

Ad qu8B confugias^ ora leonis habes.

fugitiva tadit et reveriiiwr. Ei ^uod magia «tepcmfii», eeleriui egnăUar ab
aăoenario^ et reportat aUqidd ex foila magmmmtaU, Nom eH ieemiar eum car^
rit in arena deaerta^ nae tanta eecwritate oeeuUatar in cavea. O lejnu fotctoe, ai
vii dedinare martat eanaon ; ora leami tMprtntamnt ad qute petfugiaa.

^^^>^>0'^^^^>^^^

9 Per qoM prada farax Jaot. et CoUd.— 4 Cm» nil a tanta nobilitate refert io
qsibosdam vett. mainUtate legendom aatomat Scriverias : perperam, inqiiit
Ant. deRooy; 'nobilitai' elegaoter ponitur pro Meone nobili :' vide inft*
ad Ub. V. Epigr. 89. console porro Cel. Cannegiet. ad Avian. Fab. xxiv. 9.
Contra ' ignobiles fera' dicuntor, qnae non adeo generoase ac fortea. Cart.
lib. III. cap. 8. — 6 TWior in aole Jnnt.

NOT^

4 Nec nihil] Hoc eat, aliqnid, vi- conn, ingreaaa et egreaan. Minua

rea acil. atque animos accipit a leonia bene. Vide Epig. 7. supra.

fortitndine. Alii legnnt : Cum nihU 5 Sola arena] In qua non aont fe-

a tanta mobilitate rtfert: nihil volne- ra.
lis acil. accipit in tanto cursa et re-

AD LIOINIANUM,* DB HISPANIiE LOGIS.

ViR Celtiberis non tacende gentibus,

Nostrseqae laus Hispanias,
Videbis altam^ Liciane, Bilbilim^

Equis et armis nobilem^

o Liciane, etr celebrande Celtiberis popuiii^ et decue noetra Hispanic f spectabu
exceUam Bilbilim e^aiâ et armie claramy et Cannum i^foBcundam fitot6Ma, iiioii<i6i(a

Ad lÂcianamde Hispanue locii Jant. an. 1519. Ad Lyctmu, tfc. Colin. 1598*
Vide Turneb. lib. xxiii. cap. 24. Ramîresina cenaet sic Lemma emendan-
dom esse: Ad lÂcinianum de Vita Raetica: illnd enim, de Hitpanue locie^ ab
aliquo aciolo additam. — S lÂeiniane in quiboadam. — 4 Aqnia et armie omnino

NOTiE

* Ad lĂânianMm [Ucianum] AUi U' oppidam cnjoa sitos hodie ignoratnr :

ctatajiiiiii. ^ pagum esse nune apud Calataifmd

1 Vir Celtiberit'] Qni popnli annt afBrmat Ferrarins.

Hiapanlse ad flnvînm Ibernm. 4 Equitf ^c] Legendnm Aquiâ, in-

8 BUbOim'] Hlapaniae Tarraconenaia qnit Ramireaioa : turn quod Bilbilita-

BPIGRAMMATUM LIB. I.

Sterilemque Calvum nivibus^ et fractis sacram

Vadaveronem oiontibus :
Et delicaţi dulce Botrodi nemus,

Pomona quod felix amat
Tepidi natabis lene Congedi vadam^

Mollesque Nympharam lacas ;

98
5

prantpiiâ Vadaveronem Mcnim, et amctmm eylvam Botrodi tnoUiiy qua grăia e$t
Pomona beata, LeniUr tranabia vadum ţepene Congedi , et dulce» lacu» nympha»

legeodam ceoset Ramires de Prado, et iotelligit Salonem, înfra v. 12. Vide
lib. IV. EpijBT. 55. et Hb. xiv. Epîg. 83. — 5 Senemqne Catum in veteri meo
codice, inquit PnlmaDons, qnem Anglia snppeditavil, manifesta scriptnra est,
qoam Taraebus etiam de siio exemplari profert, ut Catus mons sit editns alta
sive obratns, et, ut ita dicam, nimio senio candens. SteriUmque camtm in Ve-
net. Aid. Jant. Colin. Plant. aliis. Senemque Camntm, nimbui legunt alii :
Cannum enim montem non procul a Bilbili tradit Mariana 11b. i. cap. 3. Qni
eahmm legimt intelligunt de Vadaverone monte. In edd. antiqaiss. effraeti»
^TO et fractis : montem enim Vadaveronem, sacrnm, ut scribit Plin. iv. cap.
84. promontorium, fractum et in insniam positnm tradit Hieron. Paul. de
Hispania. — 6 Sunt qni divisim legant Vadă Veronem; et sic Venett. Aid.
Jont. Colin, et Gryph. — 7 Oruterus ex Palat, legit Boterdi. Tomebus et
vetnstns qnidam codex Boleti : cum tamen Botrodi oppidi infra meminit in
Celtiberis siti, quod a Tiberio Oraccho dinitum refert Polybins, retinendnm
BUrodu Vide lib. xii. Epigr. 18. — ^9 Tepidanaiabis lene eogedi vadă in Venett.
Aid. Jont. Colin. &c. Tepida natame lene Congedi vadă Domitius Calderinus.
Tepidi natabis lene, ţc. Pnlmannos. Tepide n. late, vel fereTornebos. Tepidum

VOTJE

nos eqnos in pretio foisse non con-
stat: tum quod Salonis aqnse, quarum
infia fit mentio, temperando ferro,
qno arma fabricantur, nobilissim»
snnt, et lib. iv. Epig. 55. * Armorom
salo temperator ambit.'

5 Caimna] Qni est mons Hispani»
Tarraconensis in Celtiberis, inter Ibe-
nmi etTnriasonem urbem, inCastells
et Arragonie confiniis : Moneayo, qni
eliam Latine Catus mons dicitur. Sic
Ferrarins in suo lexico geographico.
Alii, Senemqiu Catum.»„ejjractu. Alii,
etfraeti»,

6 Vadaveronem'] Vadavicor, mons
Hispaniae Tarraconensis in Celtiberis
ab aliis montibus separatos. Hiero-
nymus Panlus lib. v. de fluminibus et
raontibns Hispaniae : Quidam, inquit,
Aon temere montem Celtiberis esse

existimant ab aliis effractum, et în
insulam positum, quae nune Vadavieo*
rem vocant. Alii legunt divisim
Vadă Veronem sen mufa Verom», ii-
lumque Celtiberis ânvinm in Salonem
inâuentem faciunt. Malim ego Vada-
veronem legere.

7 Botrodi] Botrodns nemus Hispa-
nise Tarracon. in Celtiberis : ubi olim
eppidnm fnisse» nnnc vicum, apud
Segobrigam nrbem scribit Perottns
ex Polyb. teste Ferrario.

O Lene] Hoc est, leniter. Alii
aliter: natabis lene, id est, navigio:
lenis enim, inquiunt, parvula navisest :
CnjaciuB Obser. lib. x. cap. 16. sed
hoec interpretatio non placet, impro-
prie enim Poeta dixisset natare navi ;
nec enim natantibus opus est navi.

Congedi] Hodte Congedo,

If. VAL. IfARTIALIS

Quibas remissum corpus astringas brevi

Salone, qui fcrrum gelat.
Prsestabit illic ipsa figendas propo

Vobisca prandenti feras.
.^Bstas serenos aureo franges Tago, 15

Obscaras nmbris arboram.
Avidam rigens Dircenna placabit sitim,

Et Nemea, qaae vincit nives.
At cum December canos, et bruma impotens

Aquilone rauco mugiet ; 20

Aprica repetes Tarraconis littora^

Tuamque Laletaniam •

rann, m^w «ohila membra eo inpr imu mito Sahme. gad gthi candrtMgii ferrwm.
Ittk ^ VebmU mflw tibi venmiH esMbelnt ferutfit&ndoM. Arborum umbrmeu-
U» ieeiua ntuiidiâ wrdore$ teraue diei ad ripai Tagi oM/iferi. FrigidiufomM Pîr-
«fMM §eihAU tUim ardetUern^ et Nemea mue frigore eirperml wioef. iM cum De-
eemb€rcme9eefu^etkyem9$tnieiu eiridebU Jremente Boreal rerfidtt ad ara$ Tarro'

Henldns. T^pWtmMlatoalii. Vide Var. Notai.— 11 Jant et Colin. ofCnii-
fM. — 14 Vaberiain iisdem edd. et aliis vett alii Ko6crca, qnae eircnmsepta lyl-
▼ia, pnestabit eopîam feraram figendaram. Pro nrendenti, alii lefn>nt proademii^
I. e. tibi etiam in prandio acctibaoti. — 15 In Aid. Jnnt. Colin. Oryph. /înaiiftt
pro framgiiyUyre jraagenM, — 17 Alii reeene Decreta^ vel Dercetaf vel DereeUa:
alii frigena, Sed duo Palatt. leg ant rigene Dercenna, non DtroemM» at est in
edd. vett.— 18 Palatt. Nutka.—2!2 Tuamque Locefimiam in Palat.— 24 Tome-

NOT/B

11 Remumm corpue] Aqnis enim
CoBgedi, et lacnbus Nymphamm te-
pentibns eorpss relazatnr, et pori
aperiontor.

jâifriNfat] Etenim corpus meatnt
clandit aqua frigida.

Brevi Stlone] Id est, non pro-
iando ; flovîns est qni illabitor inlbe-
raniy hodie Xialon. Brevi adverbiom
est, inqnitSipontinas, hoc est, statim.
Anctor iUe lioe Epigranon expli-
cat, a qno plmibot In locis dissenti-

14 FsNiM] Sive, ut alii lagont, Fo-
BMeraa, et Btâiarea Ieste
▼Anrerio: oppidnni Hiipaniss Tar-
gice«ensis, in flnibns Celtiberoram
se vifiri AmgoaH, failer BUbilim ad
1 1. st SifontiM» id BerUHem

18. lencia. Sic Ferrarins. Illic sane
ejasdem nominis erat sylva, in qna
magna feramm copia.

Prandenti] Hoc est, prandio ac-
cnmbent venari poteris et ez mensn
feras jacalis conSgere: magis ndhi
placet preadeati: videat lector.

15 JEetuB aerenoe] Hoc est, calores
sestivos fngies, vel mersns aorlferis
Tagi nndis, vel delitesces in nmbrosis
sylvis qnae Tagi ripas Innmbrant.
Tngi vero fontes In montibns Celtibe-
risB.

17 mreemtal Fons HispanlsB geli*
dissimns, apnd Bilbilim orbem, in
Salonem flavlnm labena: Tarraco
vero nobile est oppidom, hodie Tar*

n La ltf w fa w ] Iftletani popnH

BPIOBAIIHATIIH LIB. I. 95

Ibi ilU^tas mollibus damas plagis

Mactabis, et venios apros,
Leporemqne forti callidnm mmpes eqno : 25

Cenros relinqaes villico. \*
Vicina in ipanm sylva desceodet focnm

Infante cinctom sordido.
Vocabitar venator, et Teniet tibi

Conviva clamatus prope. 30

I^nata nnsqnam peUis, et nasqoam toga,

OUdteqae vestea mnrice :
ProcnI horridas Libamns, et qaenilaâ cliens,

Imperia vidnanim procol.
Non rnmpet altam pallidas semnam rens : 35

Sed mane totmn doimies.
Hercetor alîns grande et insannm sophos:

Mîserere tu felicinm ;

t—it txpuitat Mii, rt hu« ia LaltUaiam. BHe Ma^kit* itma» imptMu rrtt-
tatrtmutiijtljatapnt imdigntu,et vaUdatqMfiaaptUptrtm Mrntmm! rtBa-
fuf emu nufsdi dili>, lAgmam tx ti/lBa pmima dil^ttur in '

măriri i vrftelitutm «imia. TtmiiliM LiUi'Mi Itfgt, «t elum ţwriAndu:
lM>ll(<daMJM*Mndacnni. RiuiţaUnM»fKfTBigttprtfmidKmto m n m ,$tdder-
■ritrfi» W» m ttwtim i ttm f t n . Âhat imat miapiiam tt t( — t — . ._

bfu, Ontenu, ilii Icgnnt vtnuu afTo$. — is In quibntdam i-kmm» cţwi. —
S8 Aţtaf* «M(«i JnDt. «t Colin.— ^99 FtmMttr totaltt legnnt alii, i. e. con-
viva qnem *oln ■ viciul*. Vide lib. iii. Epigr. £7. — >1 Lsiuta Ieşire dUccI
Colero : >wl qno jura recepta lectio Mlicltirl qneat, nan ildat Herelan*. —

NOTjE

foere HiipenlB Tarrac. inter Indl- Luna ortom ie dicereL

getetad ortam et CotetaDOt ad ee< Nngaamttgd] Nec anteBinbalonM

catBM, hU nuc ntgna pari Catalo- toga indnii, nec cUcnle*.

ni«, iBler Gemndui et Tarracanem, U OKd»jtu} Hor eit, «Iri parpnra

et nm« omn narii Mediterranel. IndnU : tetir qnlppe odor provente-

14 Venm [Mnut] fn*] Hoc eit, bat em lotio qno temperabatar per-

nHe naloe: kfant alll wriM: male pera.

Ba» Jndlido, COBI de hyeniB loqnatnr IS LUnnau] Praco Demp« pnbH-

Peebu cm u Libnmia, hodle CrMcia. Hor-

tl XaMta MUfWBN priHi] Id eit, ridai dicilnr qnod horrorem loenterat

MB aderwl nobile* Boniani, qnibn* lliqoeacitabat. Jnv.Sat.iT.TS.'Pri-

motU erat Lniia formam in calcel* mai, clamaate libarm, &c.'

geitare, nt lignificarent ie ab Evbd- U I«p«rw eidHcraai] QnB mortal*

Av |«BM ■onm repeteie, qal Ipte a maritli famUlam adiabiiitraot et qnl-

M. VAL. MARTIALIS

Veroque fruore non saperbas gaudio^

Dum Sara laudatur tuas.
Non impndenter vita^ quod reliqaum est^ petit ;

Cum fama^ quod satia^est, habet.

miâmcordia beatorum; nee amfr^M uteri laiiHă âoUdă, dmm Smw unicat tutu
celehniur Rome. Vita tibi pMtmlat no» tmrfUer fiMd âmpereat^ eum fimuL €i-
weeuta eit quod iuffieit.

^^^<#^^^^^^«»^

87 In nonnulHs Tett. fppAAf. — 41 AUi pro pef tf legont ptrit*

NOTiE

dem arrogtnter, patronorumqne op«-
ra scpias atuntor.

87 GrtDu/f mpAm] 2o^ tapienter :
freqoentissima erat acclamatio eonim
qat recîtantis scripta Uadabant : în-
«amiM fOfiAot vocat quod insannsPoeta
ab insana plebe ezpectabat.

88 Miterere tufelicium'] Id est, di-
▼itoniy qui, licet negotiis sint impli-
ciţi, se tamen felices praedicant.

80 Veroque fruert] Vemm gandinm
appellat Martialis vitam f^nialem, a
labore atqne ab omni cora îmmv-
nem.

41 Non ÎMipmdeuter] Jare merilo
otlum partes sibi vindicat» cam lama
saai implevit ; atqoe ita lăudat Licia-
nnro,qni famam adeptos sibi j am va-
care debebat.

LI.

JOGUS BX HOMBRO IN COCUM.

Si tibi Mistyllus cocus, iEmiliane, vocatar :
Dicetur quarc non Taratalla mibi ?

JErnilUtnef n appeUa$ cocum MistyllMMy cur ego nom voeubo i

TurutaUa?

Hic nuUa lectionis varietas est in libris manuscriptis aot excnsis.

NOT«

1 Si tiH MittyJhts] Jocus est in
iEmiliannro, quî Mistyllum vocaverat
cocam, non alia forte de cansa quam
quod apnd Homerom legerat ftiarvk'
Kbfi* (kpa T&AXoi id est, secabant sane
et alia : nee erat potior ratio cur pri-
mam carmints Terbnm usurpasset,
qoam sequentia, qnae sunt t* ăpa
răXAo. Attamen £milianns videtur
faisse argntns homo, qui quoties vo-

cabat cocum soom, MtUyUe^ otebatnr
voce imperante verbi /uirr^AAt», boc
est, seco, quo facetus esset jocus, nt
quoties vocaret cocum, imperaret
etiam ut scinderet opsouia. Similis
est jocos apod Petroniom. ' Vides,
inquit, illum qui opsoniura cârpit?
Carpus vocatur, itaqne quotiescom*
que Trimalcio dicit Cârpe, eodem
verbo et yocat et imperat.

EPIORlmlATUH LIB, 1, 97

LIL

AU LBFORBM.

NoN facit ad ssavos cerrix, nisi prima, leones.

Qaid fagis hos dentes, ambitiose lepos 1
SciUcet a magnîa ad te deacmdere taaris,

Et, qnse noo cemant, frângere coUa velint.
Desperaoda tibi est mgentis gloria fati : 5

Non potes hoc tennîs prseda snb boste moţi.

FtriilitmUm mn Mwiwtt »fa» mastmam eajnd. O lipvi a^frir, fnri i'faa W

Mit HoMiBbart.l:

NOT£

1 Krm/aeit] Noa conveatt leonl S IngrOit fyti] Hoc Mt, mortit:

nlaj cipnt tuiTornin, iţifanun, &c. vinci qnlppe ■ fortibnt hoiidpIIb laui

Vide Epig. U. inpra. ut. Tirg. JEa. i. ' Hoc tMnen Infelix

S J«k K » w ] Qai Denpe nortein ulterMii soUlMre nunten, JEottc

nimii glorioiaiii Tatttit. laafiii dexUa cadii.

LIII.

QDINTIANUH FACIT A88BRT0RBM.

CoMMBNDO tibi, Qnintiane^ nostios:

(Nostnw dicere si tamen libellos

Posaim, qaos recitat tam Poeta :)

Si de aervitio grari qaemntor,

Assertor venias, aatîsqne prasates, S

*lmt,»UltH

NOT£

I «■MttdWl Pla|[l*riBi Poiite S JjMrtorMulw] Hoc Ml, umm

FUcMiM*t«M,4eţmEpi^««qMB- cm la libertateu :. meUphon dneta

II M •>• m^«. ab li* qal ia MrriMte i^^ta dniat-

A^ tt Var. CIm. MmrtU. O

M . VAL.. MARTIALIB

Et, cum se dominam vocabit ille^
Dicas esse meos, manuqne missos.
Hoc si terqae quaterqae clamitaris^
Impones plagiario pudorem.

anevem miM eae^ Hâ&mtoâUbetiati ; nawttff te WBiaţwiMlrfsMrfiwai, ti ter—l
fiMfer koe exeltuMnerUf pudwv tf/kiiB plagiarimm,

NOT«

bantnr, et a qnocumqoe in UberUtem
vindicari potermnt. * Nam ego Ulam
liberali astero cansa mana/ Teredt.
Adelph. Act. 8. Se. 1.

6 iSaftif M jMr«ff<«] Hoc est, defen-
4at et taearit: verbiioi Jaria ett:
Oallice, tmfet ma ctmium,

6 £<, CIUR «e domiiiiMi] Hoc ett, aac-
toiem : at Tero jarii fonnnlam nsiir-
pat Poeta : posteasorei enim se do-
mlnoa vocabant.

7 MâmugMmiimâ] Eandem allego-
riam homînis liberi, qoi i^jqate detî-
netnr in servitate, perseqoitnr hoe
tenta : Venat meot maonmiti, Id ett,
cdidi in Ineen, oec plaglafte debet
eot deţinere taaqmuB tvee.

9 Iwtpmiea] Acclaawtloiie tna pla-
giarios Poeta pndore Tictnt cedef.
Vide Tit. D. ad lege» FaTiaa de
Plagiariit.

LIV.

AD FIDBNTINUM.

Una est in nostris taa, Fidentine, libellis
Pagina, sed certa domini signata figura ;
Qnae tna tradncit manifesto carmina forto.
Sic interpositus vitio contaminat nncto

PideniiMe, una ui tua pagina im UMt «otfm, aed mtata iijgmo
arguU iuoâ vermu aperta camptiaiumis: wk bardeaumUm» Itafwmcat

9IW

nUiijechi»

2 BeTerlandi Mt. $i grata.—^ Tomebat Advers, lib. xiii. cap. 84. legen-
dam esse censet crimina, — 4 Sie hUerpotUm vUlo in nonnallis i quod Radero
piacet et Ramiresio : vtiit in aliis : Mo etiam legitar. Vide Var. Notas.
Sie interpotito vilU eontamimU uneo codd. Scriverii et Salmasii, an» ?etas lec-
tio est, teste Masanil>ertio. Raderi testantnr lectionem coda. minat inter-
polaţi. Ungoine enim splendorem tiUe conciliabant, atque ita Tyriantbina

NOTiE

S Sed certa"] Nam inepta illa pagi-
na declarat quis ejus dominns et aoc-
tor sit.

4 ViHo an^aminai tmeio] Id est,
olenm olente. Raderns legit Jih
crauo, nempe, aat villo. Sensns est :

Ut bardocncnilas inter Tyriantbina
sordet, ita tnnm carmen in meo li-
bello. Bardocncullns vero Testis e-
rat Gallica crauioris fiii, qna plebei
et Tilioret homines indaebantar.

BPIORAMMATUH LIB. I.

Urbica Lingonicos Tjrrianthina bardocacnllus :
Sic Aretinae violant crystallina testae :
Sic niger^ in ripis errat cnm forte Caystri^
Inter Ledaeos ridetor corvns olores :
Sic ubi muUisona fervet sacer Attide laţus,
Improba Cecropias offendit pica querelas.
Indice non opus est nostris^ nec vindice libris :
Stat contra, dicitqae tibi tua pagina. Far es.

99
5

fmăak oî<io w^t* whmuk TffvadJviMa : sie tesia AreiinapoUmmtenfstdUhui: «c
emvug oier ludibrio habetur inter cycnos LetUeoiy cum forU vagatur tu ripii
(^Ojfttri : tic imyroba pica offendit querimonioM CecropiaSf ufii âocrum nemus retonat
cantibus PkiUmela multiaona. lAbeUi wuiri mm egent delatare^ nec amertore :
i9M ptigmătM cmtra^et tUn tftcti, Fkr ea.

^»^i»»»»»^»»i^^^^

adalterata ▼enditabant.— -6 ArretvMt Aid. Jnnt Colin, et allie vett. — 7 Be-
veriandi Ms. erant cum forte, — 9 Atthide in Aid. Junt* Colin. Gnrph. Palm.
aliit : otite in Beverlandi Ms. — 10 Pro offendit^ qnod exhîbent edcj. antiqniss.
Veoet. 1471. Boi«cb. Aid. Jont. C<olin. Qryph. &c, alii, nt Polmannas, Janins,
Sie. legant effunâU. Nostram lectionem optime restituit Scriverius: sed
Oniteras mallet offîmdMt. — 11 Snnc qni legant Judiee, Voces vkfex, tmicx, et
uuiex, al^ejudexy sepius confundantnr a librariis.

NOTJE

5 Urbiea TyriăHtkinm] Vestea erant
▼iolaces, qnaram color e por pura et
viola factns.

tÂugomcut] Hoc est, Oalllcns;
nam Lingones snnt Galii» popnli.
Vide lib. ziv. Epig. 128.

6 Sic AretiiuB] Aretium urbs He-
tmrisey nane Arexo^ nbi fictilla Tasa
lîebant.

7 Caysfri] Cayster fluviot lonis,
ez Phrygia magna oriens, ac inter
Ephesam et Colopbonem in mare
decarrens: illic magna olomm copia.

8 Ledtfos 0<9res] Qnoniam Japiter
wob ferma cygni Ledam coropressit.

9 Fertet Attide} Quas fuit filia
Pandionls regis Atheniensium, in
«tem Philomelam commutata. Ovi*

dias Met. vi.

10 Offendit] Suavissimos Pliilome-
lae Atbeniensis cautus. AUi ^ffaM^
alii offundit.

11 Indicei Hoc est, accnsatore:
toi enim versuA meis conjuncţi indi-
cant te farem. ' Index ' dicitnr qni
crimen aliqnod indicat.

ÎS iSKai ctmtra\ Metaphora de-
sunita a sobselliis jadiciornm nbi
patroni adversi sedebant, accasator
contra defensorero ; et qnando dice-
bat accasator stabat: stare igitnr
contra, est sarrexisse accnsatorem vel
defensorem ad dicendam. Sic Rami-
resias, ex Ciceronis Oratione pro
Sexto Ros cio Amer.

100 M. VAL. 1IART1ALI8

LV.

AD FUSGUM.

Si qaid^ Fusce^ vacas adhuc amari ;

(Nam sunt hinc tibi, sunt et hinc amici :)

Unnm^ si supopest, locam rogamas :

Nec me^ qnod tibi sum novus» recuses :

Omnes boc veteres tai fueront* 5

Ta tantam inspice^ qai novos paratur^

An possit fieri vetas sodalis.

JPWwc, «î ptU miJme «pwi U Ucmt npirai mmUHm^ mtm kkm et imit ktU$
mHk$$tP€iimmMmmloeumd riHfmaetL Nee wu rţfkm» fmd mmreemu tşmi
U; «MMt «atifiit tat amici exHUnmt koe idem. 7^ mhmm§i$ cmuMcth, «i

LeouM ctt in Vaticano et BeTerUodi Ms8. Aâ F^memmP.Prmi,m Mkmii.
JiiveiiaJ. ' Qui ▼nltwribus servalMt pectora Dacis.' In AM. Jant. Colin. 4te.
De mmemium Jadkh. Veterem inscripţionam, Ad fWic—, prmfiut Ramiret :
▼el utramque conjanctam : Ad Pnâmm^ie AmcerMmJmUei:

SOTJE

1 & quid Fiuci] Hoc est, St novo 6 Oamct koe] Q«U scOicet novi fv-
amico locos sit apud te. De Fnsco enut
videlib. vi.Epig.76.

LVI.

AD PRONTONBM.

Vota tai breviter si vis cognoscere Marci^
Clanim militiae^ Fronto^ togaeqae decas :

Hoc petit: esse soi, nec magni, raris arator ;
Sordidaqae in parvLs otia rebas amat.

o FmâCf mmgne •maMealmn helH ei pacît, n eupie i aamal tm diaeere vtia lat
Jnrct, MC pastelat : etrere ^grwM saian uee aaipftim, ct dUtgii ^atdfm sfaalcaim

Ad Frmdmum de VeU VUm mm inscribîtar in edd. vett.— 4 Barthina legit,

NOT£

S fVsnfa] Fnit hic Fronto, jvxta postea Imperatore Consul, in cojas
Raderi conjectaram, cam Tn^o Consnlata periit Domitianns.

BFIGRAHllATUlf LItt. I. 101

Qnuqnam picta colit Spartani friţora saxi, fi

Et matatinam portat ineptoa Ave ;
Coi Ucet exnviis nemoris rarisqne beato

Ante focam plenas explicoiase plaţaa ?
Et piscem tremola salientem ducere sela,

Flavaqne de mbio promere mella cadol 10

Pinguis inaeqaales onerat cui villica mensns,

Et saa non emtns prieparat ova cinis 1
Nod amet banc vitam, qaisqnis me non amat, opto :

Vivat et nrbaiiis albua in officiis.

ni rrfr» Iflni^w. Aa qaitqaMM vtntratwr /rigidam mmrnar LaemtutM ptttnm, tt
buUat ftrt MtaUfiMMMnataHMK; **■</>• *•' t*p*^** vU fteumu"-'- -' —

&trMfw.— r Antiqaa leetlo ermt; CU Kt*! trigmi nimtrit rM-bf» AmN.
LMtionem uwtTuii dedit Oratenii es cod. Pilat. — B Sanl qai hie le|>Dt 4»
f m^ m .—U Pro a(hu n a^biit ed. Jont. an. Itl9. noi penM batei ia aiir-
cinei iptuM ia i0eiu ; i. e. tmp(tu.

NOT«

S QBUfacMpicfa] Picta f rigori per ti /aafaala] Tcnalorii forlaiue
HeOtlapilin pro frigora laxi pictl: homineuneaM» iDKqu«llbai qnando*
ironice dictnm de adatatoribiu et qoe pedibiu Tnltai haijebaot. Ovi.
MatDlig]* «elaialorilnii, qni In atrili diu Het. tui, ■ meniE icd erat p««
Laconico mannore omatU mana am- lerllmt impar ; Tcita pareu fecit.'
bolabaat, espcctulei introroilti u- 19 Nntmtia] Id ex, ignit non
tntatam, et deducere amiconimag- emtui; oam ligaa caro prciio eme-
nmn anteambuloan. Sic Bamire- bantur Borne
•hi*. 14 AUku] Id e*l, tofa alba Indotni
B Exf&enn€\ Aiil, «zpMniMr. Inter aiiteanibalonain et nlveornia
g £t yucan trvMia] Etcaipiaeari QnirîtoMofficia; antcretatnietcan-
Ucel Tirga ex qna trenenie pendel didatut in condtll*. Sic liptlm E-
icla. Vide Ub. z. Eplg. M. lecL lib. i. cap- Ik.

LVII.

AD CAUPONEH.

CoNTiMDis vexata madet vindemia nimbis.
Non potes, ot cnpias, vendere, caiipo, memm.

FnidcMb tiltla pcrartaia imAritat fttftmâittr: o «apo, arjKU enuadorf
ciouN ţvnm , rtiaaut wUi,

S b cdd. *aU. Nm p»(m, m oftrn, qnod Hoiambartio ma^* placet.

102

M. VAL. II ART1ALI8

Vide lib. iz. Epig. 100. vmiien C^menm optima» codex Palatim.

NOTJE

9 Ui aqnoB] Senaiis est : Etiamii notat Poeta, qni etiam foleotet pro-
copias boDOB et fidus eue, tamemie- bi este non poMiiit.
quU r sic argate cauponom perfidiaai

LVIII.

AD FLACGUM.

QuALBM^ Flacce^ velim qoaBris, nolimve puellam ?

Nolo nimis facilem, difficilemque nimis.
IQud qaod medium est, atque inter ntromqne probamus.

Nec volo, quod cruciat ; nec volo^ qnod satiat

Floece, rofasne gnalis jmeUa miki p^eol, aut dUpUeeţii f NUmm iudiUgmUf H
«tiiitinn fasiidioM mihi non arridet, PUteet quod ut medtWR, «l^ae itAer Mkrwmqiu :
nee amo qwtd lorţiitfl, nec amo quod âotunU,

^>»'#^^#^»^»^|#^

In hoc Epigrammate nnUa lectionis Yarietas extat in codd.

LIX.

DB PUBRI PRBTIO.

MiLLiA prc puero centnm me mango poposcit:
Risi ego : sed Plioebas protînus illa dedit.

Hoc dolet^ et queritar de me mea mentula mecom^
Laudaturqne meam Phoebns in invidiam.

Sed sestertiolum donavit mentala Phoebo
Bis decies : hoc da tu mihi^ pluris emam.

^#^^^^>^>^i^>^^

8 In Aid. Junt Colin. Orypb. et aliis vett. et qmeritMr, dolet Jbc mm, 4^*

NOTJE

1 Mango] Pneroram scUicet nego-
tiator, quot in Venerem frangebat.

5 Sed eeeiertiohm'] Quippe Pkoe*
bnsdraacns remfecerat mentala Jux«

ta sententiam Juven. Sat i. 40. * Un-
ciolani Proculeins babet, sed Gillo
deanceni: Partes qoisqoe saas ad
mensaram ingninis hseres Accipiat.'

EPIORAMMATUM LIB. I.

103

AD FLAGGUM DB SPORTULA.

Dat Baiana mihi quadrantes sportola centum :

Inter delicias quid facit ista fames 7
Redde Lupi nobis^ tenebrosaque balnea Grylii :

Tam male cam coenem^ cur bene^ Flacce^ lavor ?

Accipw unimn quadraniet ex Baiana iporiula: quid effleit iaia emrie» imier
volapiait» balnei ? Rniitue nobis cbicuroM thermai iJupi et GrylU: o Flacce, cum
tam wmU ipuUr, cur lavor bem?

^^*»*<^»^^^^^

Hajns Epîgrtminatis intcriptio faisae debnif, Ăd Flaeeum de teeeeiu
BoioHO, înquit Rtmires de Prado ; nam, ot existimat, cum aliquo potenUorl
Martialis tecesterat in Baiaa, ubi sportula dabatnr commanU. Hoc negai
Mnsambertias.— 4 Beverlandi Ms. laver; et sic in cod. Voss. lovea cod.
Thoan.

NOTJE

1 Dat Baiana'] Potentiores snis cli-
entibos dabant sportalam, qose erat
calatbns,qno primam opsonia, postea
▼ero pecmiia data est ; onde sportu-
la frequenter pro cibo vel pecunia
osnrpator. Noster aiitem Poeta forte
Baias comitatus erat Flaccum, a qoo
cam perexignam sportulam accepis*
set, conqnerltar. Baia, volgo Boia,
oppidam Campanias ad sinum Baia-
nnra inter Pateolos et Cumas.

9 Qaidfaeii] Exignam sportulam
centum quadrantnm famem appellat,
qnia non satiabat esnrientem. Lib. iii.
Epig. 7.

8 Redde Lt^i] Cum male ccenet,
male quoqoe lavari optat in bal-
neis obscuriss qualia erant Lupt et
OrylU.

4 Tom maW] Nam male coenato
therm» vel suavissimae non placent

LXI-

DE LBPORB ST LEONB.

Intres ampla licet torvi lepus ora leonis,
Esse tamen vacuo se leo dente putat.

Quod ruet in tergnm^ vel qnos procnmbet in armos^
Alta juyencorum vulnera figet ubi ?

o LqpMy qaamvie ingrediarie era vaaia leenit hmribUief nUaUmmu» lee cndii
habera as «micimi. In quod tei^^um premmpetf vel fuoe invadet kameroef Mbiit^U'

NOT£

4 AUmJwMMcenml Qui oempe corn ribns locnm prttbeot,
pinfvat 6t crasfioffM liBt altit mine- pores. Vide supra E^i

▼•role*
. «148.

104

If. VAL. MARTIALI8

Quid frustra nemoram dominam regemque fatigis ? 5
Non nisi delecta pascitur Ule fera.

gitfkgmtfT^fmâMimKnnml Quid dţfUlguB JmâilUer iwm im um H ryw <yhw-

S Pro f/nambH in quibotdam edd. Tett. legîtor, pfwmaqMl.— 6 Buihias
legit, iVoM mii 44mki ţ qiiod nou improbaot Tiii docu.

LXII.

AD LIGINIANUM^ SGRIPT0RB8 UNDB.

Vbron A docţi syllabas amat yatis :

Maione felix Mantua est :
Censetnr Apona Livio sno tellus^

Stellaqae nec Flacco minns.
Apollodoro plaodit imbrlfer Nilus ; 5

Nasone Peligni sonant.
Duosqae Senecas, unicamqae Lacanum

Facnnda loqmtur Cordaba.

F«f«M dO^ Mai6fl0 perM PmI« : JlfM#iM &Mla Ml Firvili». AmmUnu
mdbmim' UvU m, SUWt^ nec mmm FlaeH grmtim. Niku mArVer/uvă Aptl.
Iiitri, PcUgm nmmuî N^mm, Corduba dtfiWM prmâiuâ imn Simictâf H wmm

Aâ lÂcumum^ Sayicret tmdc in Aid. Jiint. Colin. Oryph. Jonian. aliif.»S
Legitnr etiam Apem^ qnod venim putat Cafnerins. Aponas antem font eit
pninobilis, nnde tota regio Patavina illostrataest : in ctyns laodem Clandian.
•t Casaiodor. plenis qnati Telis seae effodcnint.— 5 NonnuUi legnnt gmtdet knr
krffir, £d. Jnnt. penes Editorem in margine lialMt : ApModmre tibi ptffri^
Niku: qn« lectio forte reponenda» si âiqno bono codice confirmaretnr.
^Papyriftr Nilns/ <limiier VUoB/Ste, patsim legantnr apnd Poetaa; '

NOTJE

1 DocUvMii GataUi nempe Vero-
nentif. Qoos hic enumerat anctorea
•atia per te noti snnt. DeStelladie-
tom Epig. 8. snpra.

agUMJ Hoc «it, Bomeroi et Ter^
«Hi.

S Apmiml ApoDoa, Abtm^ Ticna cnm
foBte et balneis in agro Patavino, nbi
T. Uvina «rti» dîeitur, a PaUvie
qntoqne MilL pata.

5 Imihtifer Nihui] Qm innndatione
ana, vice imbriom, qni in jţgypto
rari, fungitnr in terra irriganda.

6 PtMgtd\ Popnii Italîs, nbl erat
Solmo patria Ovidii, a qno oonunen-
datnr, regio, none Vahm. Ovid. de
Ponto iib. !▼. Elegia 14. * Oent mea
Peligni, regioque domestica Snlmo.'

8 C«rAite]Nnnc Cwdmm, irbe Hia-
pmla Bnties.

BPIORAHHATUM LIB. I.

Gtaadeot jocosee Canio sao Gadea;

Emerita Deciano meo.
Te, LiciniaDe, gloriabitar nostra,

Nec me tacebit Bilbilia.

VOTJE

9 J tetta Go^] HiipuuK popnU Merida,

«dfretun OBdltanniD,choTeUctii]- II BiMUt] Vrt» io CeltiberU,
latloQibn* mita dMllti. Vid« Epig. Hartltlii pktri», de <]na Bpiţ. SO.
4t. npTm, Tnlgo Cadii. «apT4 md Udaoan.

10 EmeriU] Urbe LatiUnia, bodia

Lxni.

DB LAVINA.
Casta, nec antiqnu ceden* LacTUu Sabinia,

Et quamTÎa tetiico tristior ipsa vito.
Dam modo Lacrino, modo se permittit Avemo,

Et dom Baianis stepe fovetor aqois,
iDcidit in flammas, jaTenemqae secată, relicto

Conjuge, Penelope venit, abit Helene.

t*»imt fmiKm,Mc frmiMt iwuprittft S^iaU, tt Ipm «Miitior mtrti
»,ămKMtnJil nmmeliiitria;nMat Attn»,itdumtifiMttalacitmj»
trrtfU tU ammn, M ttmilalu M tMuettttm dttrto mtrita, te^m

Dt twtMffa, r( ui SakiaAtttfn Lemau ett In Aid. JanL CoUn. Grrpll.
ctalUiTctt Scftfoiaaliieod.'niiiui.— 1 In Aid. Joat. CoUn. Omib. aHb-
ne, ftmwmt^î ftr et frm\a compotitione ««pe confundantar a librariii.
Vida DM ad TlbiOl. it. 1. 1T9.— 6 Pi'"t"""* le^t, Mt Hkjwwb, laprabule

NOTS

1 aMM\ Onarnin mom Mnctl at fl /■mlqM vmU] Id e*t, eaiU:

weorrapil erant. Jbt, Sat. ti. t*. abit Heleiie,boc eit, adultera. Ba-

IM. ' latactlor mani Crtnlbu aAuii twb UitortB latb DOta eit. AhU alţi-

ballBM dlrimente Sabiaa.' ma i^Haba prodacitar propter caa-

1 £acria*] Laea* att LneiioDi ad tnedonam pro aMtt- Hdmi] Alli

Biiat : h»dU £«■ UMte. Alil nellu Ttyawb. Buu petro nraIU lasnria

M6 M. VAL. MARTIALIS

LXIV.

AD OBLBRBM.

Ut recitem tibi nostra rogas Epigrammata. Nolo.
Non audire, Celer^ sed recitare capis.

Orm ui HU legam «Mfra EfigrmmMta: non pUcH. O CtUt^ wm tu ctft «»•
iKtor, «ed rcdlof or.

In hoc Epignunniate nil Tiriant exempUrUi vel scriptm, vel excot t.

MOTJE

2 îfvn w^e\ Mea teii. etnnina : Epig. 74. lib. vii. Epif . 9.
uA reeiiwre tna nempe. Vide Ub. ▼•

LXV.

AD FABULLAM AMBITIOSAM.

Bblla es; novimas: et pnella; yeram est:
Et dives ; qnis enim potest negare ?
Sed dom te nimium, Fabnlla, landas ;
Nec diyes, neqne bella, nec paella es.

Pnidimetfieimni: etjmillafCerimnnt: eîojmUntOj iwn yrft notai jnfeknif
ati^ o FăbnUa^ cum ie effere nuniii UnâUnUf nec opulente, nec pnldkri, nec jnve-

^^»»>»^i»i»i»»i»^i»

Ad FobutUan ambUioaam tn Utude in edd. Tett — S Videtor Rotgereio scriben-
dnm: QHweltdpoleif nesgpare?

NOTJE

t Sed dnm ie} Modestia enim et nsquis anribns aodpl solent, qnani

▼erecnndia commendantur pnelle. dificile est obţinere, ne molesta Ti-

Plinins Junior lib. i. Epist. 8. * Ete- deatnr oratio de se ant de suiş dis*

Dim si alien» quoque laudes pamm serentis.'

LXVI.

AD CiBCILlANUM, DB GBNBRB BT DBCLINATIONB FICUS.

Cum dixi, ficos^ rides qnasi barbara verba,
Et dici» ficos, Caeciliane, jabes.

Cta pr«talt,/au^ riffiifi perinde ac 6«r6nriM «ooe■^ el cisy C«ciiî^

^^^1»» ^i^i#<^#i»»

• HocEpigramnia est Omnttticia cmx ; ideo fodata ab iis Epigrapli», ad-

BPI6RAMMATUM LIB. I.

107

Dicemns ficus^ qoas scimus in arbore nasci :
Dicemus ficos, Casciliane, tuos.

PrtferemmiJUuâf giuu nammtu pfdmei t» arhtre: it vero, C€ecUimu, ăieemMM

^I^»!»^^^^^^»^^

dltis inepţia verbii, De genere et deetimatiăne Jieuiy qn« omnioo expangenda
lunt.' Rîamres. Muiambert. malit: In (ktcUkamm. — 2 Et dtxt Jant. ao. 15 12.
— S Dicetmu fieoe legnnt nonnnllly improbante Famiresio.— 4 Alii legere
mniint, tuoM, Vide Richard. Joosoniam NottÎDgfaam. In libro Animad^erM.
in Lillii Gramm.

NOT^

velflcoâ nt legnnt alii, aed intelligit
familiam in qna omnes ficosi essent
Eadem tnrpitadine notavit aliam fa-
miliam lib. VII. Epig. 70. et ficnm
appellari ficosam hominem probat
]ib. IV. Epig. 62. Alii^lcot tuo$ expli-
cant morbum sic dictnm a similita-
dlne ficQSi et ficoi in illa lignificatfoiie
esse tantnm secund» declinationis, et
mascniiui generis. VIdeat lector.
Vide Ub. iv. Epig. SS.

l Caai dianjfieM»] Ramiresius et
Famabias Lemma esse emendandnm
contendnnt, nec generis, sed tantnm
declinationis mentionem 6eri boc lo-
co: ita ut fiau foeminini generis
•ecundss et quart» declinationis sig-
nificet arborem et iructum ejusdem
arboris. Sed jScas secundse declina-
tionis, inquit Ramiresius, signiâcans
moHl)um, ignoratur cujus sit generis ;
<aot enim non refert ad ficus ut legit,

LXVII.

AD FUREM DE LIBRO SUO.

Erras, meorom fur avare librorum.

Fieri Poetam posse qui patas tanti^

Scriptura quanti constet, et tomus vilis.

Non sex paratur aut decern sophos nummis.

Secreta quaere carmina, et rudes curas^ 6

HaffMcmffnt,/w mare wuorum Ubelhrmn^ qni creâie vaiem evadere posse €• pre-
ih fM emnparaiur âcriptun, et tamm» viUa. Saphoa non aeqmritnr sex mU decern
as. Reqimre vereue laUnteâj et atudia nan edita, qutg iiomI, et eigUlatn m

2 Gronovius legit : posse 9111 patas tanto, Scriptura quanti ceasta^.— 12 lfer>

NOTJE

1 Far «oare] Non vocat avamm
ob fbrtnm libromm, sed !deo avamm
vocat qnla Poeta haberi volebat vi-
Uasimo pretio.

t TMRas] A verbo Wfin« scindo :
id est pariy vel fmstum, qnae quidem

pars si involveretnr io splram, volo-
men vocari poterat.

4 Sophoâ] Acciamatio erat eorum
qui rpcitantibns applanderent. Vide
Epig. 4* snpra.

5 £tfiidcte«ras] Hoc est^camina

■i

106

II. VAL. MARTIALIS

Quas novit vmuB, scrinioqae signatas

Custodit ips6 virginis pater chart» ;

Qu» irita duro non inhormit mento.

Mutare dominam non potest liber notns.

Sed pomicata fronte si qnis est nondum^ 10

Nec ombilicis colţos^ atqoe membrana :

Bf ercare tales adeo, nec sciet quisquam.

Aliena qoisqois recitat, et petit famam ;

Non emere Ubrom, sed silentiom debet

Mnmt mIhi ptrţmi virgimiâ ^uufimf qnm tMriU wm eskwrmU wmnU MjjMr».
etgmin» nttpiU eawmMUrâ kmm, Std «i quU tH w a miw m frmâ€ ftUU

Qiiitfiiit p rw Murf iai tMoM^ H oMOiptiwr €xUHmaHmem9 «mii debH Mcr-
M b dh tM f itd rMiemtUm anctons.

MTttalM «6 eonăe $M pdifiMmln A\d. JnnU CoUb. et alib vett «k* habent
oodd. PaUt. habi9 ood. Pat. nnda Heraldos tic sarlbeDdam pataC : Miraart
talcf; Jbflfrfa; ntc icki ^miâfmtm. SciiTerins: Mtrtv: UtUâ kib€9fU»e ieHieeL
Alii, Meretrt: t^ei kabf; n§e aeiei qnwfumm* MeliMui, at pottaa Ant. de
Rooy, coDJ. Mercâre UUm «to; coias memiait etiam Henudat. «to pro
* propterea,' at saepias ; vel vim explendi ludbet Vide Daker. ad Fior. 1. 18.
2ff. et Snakeabarg. ad Cart. iii. 7. 6. Pro ieUt tamen idem Aat. malit «etaf,
b. e. cară qaibatcamqae potaerit aiodfai, Deqaifqaann resclBcat. — It Aid.
Joot. Colin. Oryph. Jaoian. Delph. aliae, H qm/mt/umm^ contra metrnm.

VOTJE

qa» nondnm in locem edita snnt.

7 Ftf^tf ftUer ekmiai] Virginem
chartam Tocat, qaae nondnm virl ali-
cajns roann attrita fnerat. P0Ur] Id
est, carminnm aactor. Vel Tirginem
cbartam intellige, es qna nnllum
exemplar tninscriptnm tit.

8 Dtare menio] Dicit Poeta char-
tam maltomm lectornm manibat at-
trectatam horridam fieri mento, boc
ett, fieri piloiam et barbatam, dnm
nsa atteritnr, et basia captat. Epig.
4. sapra, et lib. x. Epig. OS.

10 PumiMiafirotUe] Frontei Ubri eae
snnt extremitatea membran» in 8pi«
ran complicatas, qne pamice poUe-

bantnr, enm in Ineem llbri ederentnr.
11 Nee umMUcU cdiua] Id est, ba-
dllit cedrinis vel bnxeit saper qaos
membran» involf erentar : qnibns in
▼olamen complicatis, in medio ntrim-
qne apparebat lignam, et ideo dice-
batar similitudine qnadam nmbilicas :
et cam is non assneretnr membranis,
nisi opere jam absolato, hinc natnm
proverbinm ad nmbilicnm perducere,
id est, absolvere libram. Umbilicii
antem affigi solebant capitala comea,
ossea, ¥el ebnmea, oraatns cansa,
qaae plemmqne coloribus pingeban-
tur, et Tocabantnr comna. Ita Ra*
miresias.

SPIORAMMATUM LIB. I. 100

LXVIII.

AD CH(ERILUM.

Liber bomo es nimiam, dicis mihi, Choerile^ semper*
In te qni dicit, Cboerile, liber bomo est

o ChariUf mtAt dicU tutidue, Nmiâ ei dieax, O CtuniU, fw verba/aeU im <e,
komo ai diomu.

^i»»»<»i»^^<#i#i»i»»

Ad Cefybtm Lemrot est in BeTerlaodi Ms. Ad Clumibm in edd. vett.— 1, 2
CayU in eodem Mi. lĂber homo ui 7 per interrogationem, in risom, placet
Mnsambertio et Tb. Marcilio.

NOTJE

1 Liber komo e$ hormiii] Id eit, ni* sic intellige : Qui in te dicit, hoDM>
miom liberi animi, qni nemini parcis. est liber, id est, ingennns, cnjnji «it

2 Liber km» eif ] Hoc est, sine ne- libere dicere qne sentiat. Jocm est
gotiis, qoia indignos es reprehen* in verbo liber.

■ione, et oouiino contemnendos. Vel

LXIX.

DE R U P O.

QuiCQUiD agit Rafiis, nibil est msi Ncevia Rnfo.

Si gaudet, si flet, si tacet, banc loqnitar.
Coenat, propinat, poscit, negat, innnit ; una est

Naeyia : si non sit Naevia, matns erit.
Scribeiet besteroa patri cmn luce salatem ; 5

Neevialnx, inqoit, Nsena, kimen, ave.
Httc legit, et ridet demisso N»via vuitu*

Naevia non nna est : qnid, vir inepte» furiş ?

BMfiu^ eogUai sskm Navim : $i keiaiwrf ei henfwmiWp d riieif
iliam. EjJWrtur, frefmai, peHif rsoMil, «ssfiiKivr, j ^rmdieei «mm
Nm/mm: ii Nmvia abeU^ eUtigmi erU, Cwm die keden» mtmiittrei abdemgem-
Uri^ SdMf Ntnioy etf , lax «im, Nmfoui nmmn wuum. iVtfvk legii hac^ ei
eăâ depremii iculii. Ntnia nen tma ai; qM iaiaiiifl, «Mrtie rtdtoiJe 1

^^«»^^»»»»t^^»i»

De Ra^ H Nevm in Aid. Junt. et Colin.--l tb^fki^.Riiife m iitd
Juitisa Boatra in margine aseriptnm babet: aanril.* «mksI: el bane t
caae lectionem qooTls pignore contenderem.— ff &rtptiral in Beverlandi Ms.
— 6 In eodem Ms. mmiAi, anod citat etiam Heraldos.— 8 Nofoim non «ana csl
Bcvcrlaadi Bfi. >yi pro/vru in eodem.

MOTiE

2 sa imcell Insaonm qnippe smim cabat.
ergn N fliviaD amorem gesin sîgnifi- 8 iV«vk mu «na «i#] Lodit in am*

110

M. TAL. MARŢIAL»

NOT£

bigvitmte Terbi iom : rapn enba dfaie-
rat MM ett Ntnioy id est, de NabtU
loU loqoitar Kafoi : deinda ait, men
MM <ff, qnia doplez est, mor doo-
nmi : habebat enim adnltenni cigiu
et oxor dicebatur: nan adolterioB

miias Biatrinioiiiam Tocabator, «t ait
Seneca de Beneâdis lib. nu cap. 16.
* Infranita et antiqiiata est qas se*
■eiat matrimoaiBiii vecari «nins adal-
terimn.' Vide lib. ti. Epigr. 9.

AD MAXIMUM.

C(EPIT, Maxime, Pana quae solebat.
Nane ostendere Caninm, Terentos.

O JMasÎMtf, TeretdM emfU wme wmutnwe ComiMiy pm
PaiM.

Hoc Epigramnia Ad N^xhmm inicribitiir in Jont. an. 1512.

NOTiB

9 Thme ottendert Comnn] Pan et
Satjrri risn perpetno lasciviont : cam
ergo ridentem Caninm Poetam deri-
dere Tclit, ait, non ottendi amplini
•tatnam Panoi in Terento, locni soi-

licel erat in Campo Martio, ridentii
habitn iliic fonnatam ; ted Caniam,
qni «qne rideret ac Patt. Lib. iii.

Epig. ao.

AD LIBRUM.

Vadb salntatom ; pro me liber ire jnberis

Ad Procoli nitidos officiose lares.
Qnaeris iter ? dicam : vicinum Castora can»

Transibis Vestas, virgineamque domnm.
înde sacro veneranda petes Pallatia clivo, 6

Plorima qoa summi folget imago dacia.

Ito mkAaJtwn ; o UMle ofrfeţioaM, mondarii adire meo Ueo «pkiidulaM rfoiMiii
ProadL Rogam% viam? trtâugredierit templum CaMont propmqwKm mtiftut
VuUif mtqut adet Vtrgmum Vestaliam. lUme adibii ngktM vetuandriiem ta flk
merOf wbi 9uUkB egigie$ mprem ImperaUMii re^^Uiidmtt, Nee U mmthBt ijdcma

^»#>^>#«^^«^^^*»^»

Ad Uimim iuum inscripţio est Ms. Beverlandi. — 6 Aftrm qmk

NOTJE

aarg.

2 LareM\ Dii snnt domestici qni in pro domo ipsa.
»d|bns privatim colebantar, somti t Coiitf Fc#«] Vesta Satnmi filia

BPIGRAMMATUM LIB. I.

Nec te detineat miri radiata Colossi,

Qn» Rhodium moles viocere gaadet opus.
Flecte Tias hac, qua madidi sunt tecta Lyaei,

£t Cybeles picto stat Corybante tholus. 10

Protinus a laeva clari sub fronte Penates,

Atriaque excelsa sunt adeunda domus.
Hanc pete, ne metnas fastus, limenque superbum :

Nulla magis toto janua poşte patet ;
Kec propior quam Phcebus amat, doctseque sorores. 15

Si dicet, Qnare non tatnen ipse venit ?
Sic licet excnses, Quia qualiacumque leguntnr

Ista, salutator scribere non potnit.

moUi ădmrtmii Cohati^ qut^ latatwr iuperare opui Khodhtm, Fleete Uer 4pu mmf
iedetwridi Baechi^ et qua ereehu eat thohu CybeUs depicto Corybante, SubUo
ade$ gpUndida nmt adeunda adfrcudem nnutrom, atqae aula domUiUi alH. Hoe
adij ne wteinas ntperbiam aique acceseum diffieikm : nuUa janua magia panditur, mae
nUa ^uam diligat PheebuM propiiior, et periia aorores. Si dieet. Cur tamen ip§«
Râu venit 1 aic potea me excuMare^ Quoniam aaluiator neqmvU compunere iată gwi&a-
emmqme «ofeio il ar.

Jnot. ap. Editorem.— 7 BeverlandrMs. et cod. Thnan. radiaia Cohria.-^IO Ei
ermddea in eodem. — 11 Cod. Thuao. clari tUti fonte: irade quidam V. D. lefen-
dom centett ciari aub/omte, et Orono^ii lectionem damnat. * Ego in doobna
Bcriptis reoeri: efort tibi fronte: îdqae verom est. Protinus înqait, a iKTa
adeondi tibi Penates fronte clari, li. e. Uiostria'antepagmentaliabentea.'
Gronovhia, Eandem lect. citat Pulmannns. — 13 Hac pete in qniboBdam vett.
Hanc pete corr. Omterns. — 16 Nec potior quam Pkabua omitf BcTerlandi Ma.
et coa. Thaan« — 17 ScUicet legiint Pnlmannos aliique nonnuili.

NOT^

ez Ope, quse castitatis Dea babita
Vestalibna nomen dedit.

6 Snmmidmcia'] Domitiani.

7 Nee te deţineai^ Vide Epig. 2.
Ub. Spect.

8 Rhodium o/mf] Colossnm intel-
lige, inter septem orbis miracnla re-
ceoaitnm. Epig. 2. lib. Spect.

10 Thoiuâ] Testudo T^pli, nbi eti
qaasi tentam bret e in medio TempU
ttcto, qno trabea connectontur, et
dona snspendnntnr, snpra qnem Co-
rybas veatibos pictia omatna ttabat.
Raderna. Corybantes vero miniştri
Cjrbeles in Ida monte Phrygi» sal-

tando et cantando illins Dea sacra
fadebant : iidem ferantar faisse cns-
todes Jo^is adhnc infantis.

11 Penaieal DU domestici, sumti
pro domo ipsa.

ÎS Ifonc] Alii Hac.

16 Nec propior] Uoc est, nnlla do-
mus nostrae vicinior est qoas ametnr
ab ApoUine et Mnsis. Vel, nt ia-
terpretatus snm, naliis ssdibos pro-
pitior est ApoUo.

17 Quia quaUacumque'] Qnia non
fuisset illi otiom scribendi basc qna-
liacnmqne sint Epigrammata, ai aa^
latandi officiia vacaaset.

113

M. VAL. MARTIALIS

LXXII.

AD SOMNUM.

NiEviA sex cyatbis, septem Jostina bibatar;

Qainqne Lycas, Lyde quatuor, Ida tribus.
Omnis ab infuso nameretur amica Falemo ;

£t qnia nnlla venit, ta mihi, Somne, veni.

xVtfOM btmthtf
irUftUt Onuitt
SmuMif Qcctde ad

c flÂii, JnifîiMi wepîiwtj LfftoM fuiiifM, I^fii

^^#»^»^^^l»l^»^

1 NicTM io qaibasdim codd. mendose : in tliiii Lcvm. £x hoc Epiptun-
mate pfttet, ^aam^is in nonnnilis ¥ett. mannsrriptift diphthongnm « timplice
c leripUni Tideonas, Roownoi eandeni diphthongam binis elementit tcri-
bare coniuetoa. Pro cyafAîf in codd. qaibntwuB c&UUkiâ. Vide Var.
NoCaa, el Var. Lect. ad Ub. ii. Epig • ÎS.

NOTJE

1 NtBvIa Mx] Veteres solebant lot
hanrire eyatho«, qoot literat include*
bant amieamm nomina : NaeTÎa tea
babebat literas propter diphtboagoni
«, qms daabns eqoiTalet : tex ergo
cjratbos haariendos esse dicit Poeta
in bonorem N»Ti«. Videlib. Tin.
Epig. SI. lib. IX. 05. llb. xi. t7.

t Owmu ofr] Sic enim amice nomeo
coi^ectandam reiinqnebant, nbi hau-
rirent tot cyatbosyqaot essent litertt

in illios nomine.

4 7^ mUu, fibauM] Allnail ad veto-
rem morem qno ad aonuinm conciiian*
dam poscebatur ultimnm pocnhiay
Mercnrio tanqoam aomni pnasidi coo-
secratnm: pocnlaantem apnd Or»*
cot tacra erant tria: primam ăAs
anTÎifQf, Joett Sirtmhm; lecondom
trftiâmi Bd^MMff, Bam dmrnmdM; ter-
tidm 'Efyiov, Mtreuri^ qaod oltimum
baoriebatar in cjat bonorem.

LXXIIL

AD FIDBNTINUM.

NosTRis versibus esse te Poetam,
Fidentine, putas, cnpisque credi ?
Sic dentata sibi videtur iEgle,
Emtis ossibns, Indicoqne coran :
Sic, qn» nigrior est cadenţe moro.

O FMnHne, an cfMlit, << eu Ad6m Pofla Mtfru Mrmlat^M? J^JEgk]^uM
mm imUU m tf mMm mm^fm^ik^ tt eonm Iwiko: tk lAfctfit tfm magU mt

NOTJE
4 ft i di tt fM reran] Hoc est, ebore, quo tignificat dentet eboreot.

BPJGBAMMATUM LIB. I. 118

C^emssata aibi placet Lycoris.
Hac et tu ratione, qua Poeta es,
Calvns cam fueris, eris comatus.

a<ra mor» eădenU fmnU mki jmamâa ett. Cim fimu €tihm»^ €ţii tnmim kae
rolMJie, fua nane ei PoeU.

5 £d. Jant. an. 1512. calenti wimvu — 7 Hac etiam ratwu in eadem, eoni
Akl. Jnnt. aiiitque.

NOT^

6 Ceruitaia} Cernssa genvs est montm rero matnnun et eadens max-
pigmenţi qno iUinitur mltus ad ean- ime nîgmnL

dorem conciliandom. Plin. lib. zxxv. 8 Erit comatuM] Emtis nempe aut
eap. 6. lurreptif eaptIHs. Vide Epig. 54.

Sibi pUieH] Sibi candida videtar: soprade Fidentino.

LXXIV.

AD CiBGILIANUM.

NuLLUB in urbe fait tota, qui tangere reHet

Uxorem gratis, Cseciliane, tuam.
Dom licnit : sed nune positis cnstodibos, ingens

Turba fututorum est : ingeniosus homo es.

o C€BcUimiif nmOma exHtU in omni âmtaie^ qui vtUet tangere an^gem tnam
gnUe, dna» pemUeton/nit : ai nune cuâtodihus daiiây magna turba eet nuedtorum :
aoflio ei ioien»

^^^^^^^^*^^'^^^

Lemnia in cod. Tbaan. est Ad MkiUanum : et in ipso Epigrammate, ts. 2.
MeciUane.

NOT/E

1 Qui tangere] Vnit Poeta Csci- vero custodia mcechos venisse pre-

liaoi uxorem deformem a nemine tac- tiom afferentes : itaqne lagacem et

tam, etsi gratis, hoc est, sine pretio solertem esse Csecilianum dicit. Jo-

licebat, sive etsi nltro dabat, Tel nisi cns sane lepidus.
ipaa pecnoiim inppeditabat : posita

LXXV.

AD PAULLAM.

Mgbchus erat: poteras tamen hoc tu, PauUa, negare.
Ecce vir est : numquid, Paulla, negare potes T

AâuUer enâ : mU âh un nm , o Pmtki, poterae id imjkiari : ecce mariiut e§t : num
HuffleimimieifO PmUt?

Ddfk.ei Vm. CUu. Marţial H

114

II. VAL. MARTIAUS

Hic nolla lectionis varietai in codd. exUt, vel librU impretiit.

NOT^

1 Mtgekut fntf] îs cai nnpsisti. vito marito mcechos tont credebator.

8 Nmmqmd fteâ] Fassa nempe fa* Vide lib. vi. Epig. SS.
isU adalteriam cam napteris illi qai

LXXVI.

DE L I N O.

DiMiDiUM donare Lino, quam credere totom,
Qui mavult, mavult perdere dimidium.

QuimacuU
dimidiiau

dmuare dtm ld im ii, qmun mutuo âart toham^ mmuU mmtUrâ

l^»l»l^«»«#>»<#S*>#^^

Nec io boc Epigramniate qoicqoam Tartant aat Ubri mana exaimti ant
excosi.

NOTJE

8 MonuM perdere dtmitftian] Cam
enim matanm non redderet Linos,
qai totnm crediditset, totom perdi-

disset : at vero qni dimidinm donat,
perdidit tantnm alteram dimidinm
qaod credidit.

LXXVIl.

AD PLACCUM. ^

O MiHi curarum pretiam non vile meamm,
Flacce, Antenorei spes et alomne Laris^

Pierios differ cantnsqne chorosque soronim :
Ms dabit ex istis nuUa pnella tibi.

o Flăcee, âigna mtertee mem $oUeUwdim$, apee ăiqwe abamne Amienorei Larie^
proroga concenim Pierioe^ et eheroe Mwmnm ; nyMa pmâU ex utii tiH

^l»»^!»'^»!»

t Pierioe 4\ffer cnif ut, canlmţoM «sronun citat Langins ex ed. Pnlmanni. —
4 Jnnt. an« 1618. exUtie» — 6 Qnod peti» a Pkeebo, mtmmo» in qnibnsdam :

NOTJE

1 PreHtm no» vUe] Hoc est, o
FUcce, tn dignnt es qni me interpo-
nam in tnam rem, bancque coram
conferam ad tnnm ntilitatem, nt te
moneam Mnias eue relinqnendas,
fimun vero adenndnm. HiceitFlac-

cns qni scripsit Argonantica.

8 Aniemrei LearU] Id est, Patavii,
qnod condidit Antenor. Lares snnt
Dii domestici, qoi sepius pro cdibns
snmnntnr, bic vero pro nrbe.

4 Nattc pnella] NnlUMnsa.

BProRAMMATUM LIB. I.

115

Quid petis a Phoebo ? nammos habet arca Minervae :
Haec sapit^ ha^ omnes foenerat una Deos.

Quid possent bederse Bacchi dare ? Palladis arbor
înclinat varias pondere nigra comas.

Prseter aquas Helicon, et serta, lyrasque Dearum
Nil habet, et magnam semper inane sophos.

peamkun. Quid potbiloM ab ApolHne 7 nunmu mmt in capta Minerom : kmc mity
kmc $tia mutuum dak oumibui Du»» Quid dimare valerent hedera Baceki? Aira
arbor PaUadi» gramtute iucurvat ramos vario», Nihil ui in HeUcoiUf niâi aquff
€t coTMur, d ciihara Deonim, et magnum iopho» semper iirfructuMUM, Quid iibi

Quid petis a Pheebo^ nummoâ legendara censet Orono^ios ; ita certe Schreve-
lios. — 6 HtBc tuper htec omnes, ^c, in marg. ed. Jant. penes Editorem, unde
forsan proba lectio elici potsit, Hac super kos omnes, 8cc. i. e. Minerea
foenerat, et tapplet dWitias praeter omnes bot Deot, Apolltiiem scilicet
et Mnsas. At vide Var. Notat. — 7 Quid possunt hedera Aid. Junt.
Colin. ali« Tett. — 8 'Cogitabam, pro varias, gravidas, vel curtau: qoibnt
epith. paisim atantur anctores, abi de fructaum abandantia aaunt : sed abt-
tfneo, pofltqnam rb varias sstp'ius olivia triboi didicerim: nnde et 'bicolor
bacca . oliva dicitur Ovidio Met. viii. 004. An aatem, pro nigra, legendnm
p^ni? vely quia oleae tarde crescant: vide Varr. de R. R. i. 41. et Virg.
Oeorg. II. 3. vel, quia arbores non inepte * pigrn ' dici queunt, curo, ramis
fractnaro pondere gravatis, non tam facileft motant cacamina. An scripsit
forte,^ înclinat vario pondere pigra comas ? Hand temere tamen rh nigra reje-
ceriro ; tom, qnia explicări potest 'umbrosa*/ oleas certe e*t nmbras gratia
ierebantnr, ^Plin. N. H. xv. 18.) tnm vero, qnia nigra pro 'viridi' accipi
potest. Ovid. Fast. iv. 139.' Ant, de Rooy. — 9 Langias ex ed. Pnlmanni
citat: cfftkaramque Deorum, Junt. an. 1612. exhibet, hvrasq; deorum: alis
hfrasque Deorum, — 10 Cod. Palat, et alias qao asoi est Heraldoi babebant,
ied pir inane ; unde iile conj. sed perinane boc sensn : Masnam qaidem so-
pbos habeot, sed tamen perinane ; i. e. magna qaidem et elata acclamatione
cxcipiantur, sed praeter qaam nildl omnino est. Sic etiam legit Heins. td

NOTiE

6 Quid petis a Pheebo] Paapere
nempe.

Arca Minervai] Hoc est, Minerva
dives est, et habet opes qaas largia-
tar Cansidicis sois caltoribos. Ab
ea aatem pendent ceteri Dii,''Airam
rf wXomsaf ykp M' MiKoa : Pecunia
s beditmi ornnia, Aristoph» in Plat.
Act. I. Se. 2.

7 PoUadif arbor] Oliva, cajas râmi
froetaam poodere incarvantar.

B- Varias comas] Frondes varii co-
loris, baccis graves, hoc est, Minervt
locapletat Caasidicos.

9 HeUcon] Boeotise mons, Pbocidi
vicinus, non procul a Parnasso, qui
et ipse Apollini sacer est et Mnsis.

10 Sophos] Acciamatio erat qaa
recitantes Poetse excipiebantar, sed
nihil emolamenti accipiebant. Vide
£pig. 4. sapra.

118 M. VAL. MARTIALI8

Quid tibi cum Cirrha ? qaid cum Permesside nada ?

Romanura propius, divitiasque forum est
Illic 8era sonant : at circum palpita nostra,

£t sterilcs cathedras^ basia sola crepant

negotiî cum Cirrha 7 quid cum aqua Permestidot ? forum Rowuuum ricimuM nt^
et opulcniiuâ» JUic pecunia mimI : Md uemla mU ttrefumi drca pulpUm moMirăy et
sterile» cathedrat*

Ovid. Ari. i. S37.— 11 PermeesidM uuda Ed. aotiq. Ferrar. an. 1471. Venet.
Aid. Junt. Colio. 6i7ph. alie. Perwuâeide iţmpka legit Janat Oailielmiut ex
codice. Permeeaideuiulu citatnr in ed. Barbon 1754. Lectionem nostram ex
optimis codicibnt dederant Oraterus et Scriverius. — ÎS Janiit Oailielmins
verisim. lib. iii. cap. 19. ex quodam codice legit : ad Cireum ei pulpita noeira :
recenset eoini loca poetis velati coniecrataf Ctrciun, in qao Indi fiebant et
spectabantar fabula ; pulpita, e quibat recitabantur poemata ; catkedrae
Orammaticoram, e quibns expiicabantnr.

NOTiE

11 Permetridi] Peimessia fla^ioi < Poefutnit nultoa van» ateiiliiqQe
ex Helicone dilabliur. cathedra.'

1t iUic eera wmiU] In foro nempe, Bafta] Qnoi enim recitantes pro-

nbi pecuniam accipiunt Caosidicl. baverant, oscalabantnr antiqoi. Vide

14 SteriUecathedrwî] NuUam emo- £pig.4. aupra: ' dom baaU captai,'

IniBentum afferentei. Jav. Sat. yiu &c»

LXXVIII.

DB GHABINO.

PuLCHRB valet Charinus, et tamen paUet.

Parce bibit Charinus, et tamen pallet

Bene concoquit Charinus, et tamen pallet.

Sole utitur Charinus, et tamen pallet.

Tingit cutem Charinus, et tamen pallet. 5

Cannum Charinus lingit, et tamen pallet.

Bene te habet CharinuSy et nihUominus pallet, Charinutpotat temperat e, et nikU'
omimu paliei, Charinus digerit recte, et nihilommus pallet, Charium apricatur^
et tamen paliei. Chariuut colorat cuiem^ et tamen pallet

^^#<#<^«»<»»»<»^i^<»^

De Carino lennia est in Aid. Jant. Colia. et aliis ▼ott. — 4 Sole utitur^ te,
Hicverans deettin qaibnadam membraaiSy et edd. vett. Aid. Jant. Co-
lin. 4^c.

NOTiE

4 8oU utitwr] Ut cutem coloret. bat Charinna: sic iilumtarpivitio la*
Omiboi hii adbibitia lemper palie- borare notat Poeta.

BPI6RAMMATUM LIB. 1. 117

LXXIX.

D B F B S T O.

Indignas premeret pestis cum tabida fauces,

Inque ipsos vnltus serperet atra lues ;
Siccis ipse genis flentes hortatus amicos

Decrevît Stygios Festus adire lacus.
Nec tamen obscuro pia poUuit ora veneno, 5

Aut torsit lenta tristia fata fame :
Sanctam Romana vitam sed morte peregit,

Dimisitque animam nobiliore via.
Hanc mortem fatis magni pra^ferre Catonis

Fama potest : hujus Caesar amicus erat. 10

Cum peâHieniia cmUagiina urgeret gvitur mmeriium^ et mgra eontagio irreperH
im/meUm iptam ; ipte Fethu mceU gemt exciimu amieo$ tacrymmtteM «lafitti peUre
pdtaiem Sh/gwm, NihUorninut nm/pedami oâ âoneiuM htrpi toxko^ «mt ermeuaU
wmrtem Hram urnii Unta, Sed mortt Rowianajbiifrii vitam mviolataM^ alque egii
ifrirtfiim bmtU UhuMore. Fmma pUui tmieponert Inme UUeritUM morţi magni
flatmu: He tmnu enâ Cttmri.

»<^»#>i<»»»^»^<»i»

2 Inquâ moâ Ornt. Srriv. Farnab. Scbrevel. Sec. Infue ipttn Venet. Aid.
Jant. ColiD. Oryph. Palman. Jnnian. Lane. Delph. alise : et tic len^t D'Or*
leani. Vide OroooT. inter Var. Notas, ad Epig. 119. Inaue duo» Barboa
Pur. 1764. errore manifesto pro inot. — 6 Janos Ooilielniiiis VeriiiniL lib.iii.
cap. 19. legendum pătat, palbâtf ut apad Virg. de Cleopatra veneno peritn*
ra : * pallentem morte fbtiira.' Hoc iui probat Maiambertiiis contra Ramire*
•iiim, lecenA : Nee tamen obeeeena ftia pdhdi ara veneno, — 8 Venet. Aid. Jnnt.
Colin. Orypb. ali« vetL exbibent, nobUitrerogo: et Ramiret de Prado» ne-
•cio nnde, citat, ncbiUore 2mo. Mutam bertioa e raembrania afiert, nobiliera
via: codex Heraldi babet vita^ qnod confirmat lect. nostram ex optimit Ii-
bria restifutam. Vide Var. Notas. mMiare moda f. reponendam pătat Wake-
ficJd. io Sy W. Crit. Part. i¥. §. 160.

NOTiE

% Sied» ipae} Id est, non flens. ma,

7 Romană aed morte"] Nempepectoi 10 HtOui CaMf"] Se enim intere-

lifyexemploLncretiSyCatonia, mit Cato mctii ant odio Caesarit ; at

et moltomm aliorum Romanornm. vero Domitianm bujns FestI amieiu

8 NaMiiorc via [f0f»] Rognminmit foit,
pro oMMrtu ipaa. Legant «Ui

118 M. VAL. AfARTIALIS

AD ATTALUM,

Sbmpbr agis causas, et res agis^ Attale, semper:
Est, non est, quod agas, Attale, semper agis.

Si res et causae desunt, agis, Attale, mulas*
Attale, ne quod agas desit, agas animam.

AttaU, dkis cohms, at^w oMridiu inutoM negolia. AtiaUj coaltmw tigU^ §h€
nif Qui non nt, quod agat. Si negoiia^ ei tUet (Ufieiuni^ AtttUiy duda MUtlof . AiUitf
nt deficimi qwod geras, emUitu tpiriium»

l In Jnnt penei Editorem margini ascriptam legitur : Semper eigU mhms»
4nm agkur ret, Attalef eemper. Mox vs. S. «fu» AHak, nugat*

NOT^

4 Agu» oiitiiiaiii] Id est, pereat. nificatione ▼erbi ' ago/
Lasns Epigrammatis est io ^aria sig-

AD GANUM.

Sportula, Cane, tibi suprema nocte petita est.
Occidit, puto, te. Cane, quod una fuit.

O Cane, popoeeitH tportuUtm nHimn nocte,^ O Cane^ inierfeeU te, mt ar^tvor,
ptod unica estitit.

Io boc EpigrmmQiate nihil variant aut exempiaria seripta aut typis ex-
cDsm.

NOT^

2 Quod unafitU} Qaae nempe baie tracto dolore periit.

beUnoni non soffieeret, nnde con-

AD S08IBIANUM.

E SERVO scis te genitum, blandeque fateris.
Cum dicis dominum, Sosibiane, patrem.

o SmMom, non ignmme te naimn ex «Mnc^, et comiier eonJUerii, cmm jMrcn^
tem tnani e^fşiWu dimimm.

1 A mrvo cod. Thnan. E eervo omnet alii libri. Musambertins in libello
coatrn Rnmiroi de Prado ipsissimam Valorii mannm esse contendit : E eerm
mit U ţmdhm^ifc. <|na caDjectnra nihil ecrtins videtor Heraldo. At console

•f»ta»,

BPIORAMMATUM LIB. I. 119

NOTJE

I £Mrro]Qaodnempemateradal. seqoatur, ex ierva et patrefarailiaA

term ex tenro snscepisset Sosibia- natiu Sosibianmi tervus est, et pm*

Dam: vel forte melias legendam trem habet ennclem et doaninia.

EttfM: cmnenim partas ventrem Vide Epig. 85. infra.

LXXXIII.

DBRKGULO.

HiEC^ qnae pulvere dissipata multo

Longas porticas explicat niioas,

En quanto jacet absoluta casu !

Tectis nam modo Regulus sub illis

Gestatus fuerat, recesseratque ; 5

Victa est pondere cum suo repeote ;

Et postquam domino nihil timebat,

Securo ruit incraenta damno.

Tantae, Regule, post metum querelae,

Quis caram neget esse te Deoram, IO

Propter quem fait innocens ruina ?

Hac pcrtieui qua diuoMa expotni Umga excidia in muUo fnUvere, eu (fwmto
cofs lihmta procumbit ! paulo enim ante Regubu vedus fumat eub iUi$ tectis, ei
ducettermt : cum lubiio deuâit tua mole, et potiquam nihil tnetnebat hero, iucrueuia
ccmdiU ruina tuia, O Rtgule, poU timorem tania qucfrimauugy quii ii^ldeiwr
Deo§ kâbere curam iui, aiijus gratia ruina fuii innoxia ?

7 In Aid. Jnnt. et Colin. ^E/ postquam dominuM,^9 Janus Ratgersioa Var.
Lect. lib. ¥1. cap. 11. Tuia scribendom pătat, postquam evasiatet Re-
gnlofl.

NOTiE

t En quaMio"] Vide Epig. 13. supra. miram tenuit nottras fortnna qaere-
Post metum] Epig. citato: <Ni- las.'

LXXXIV.

DB MANNBIA.

Os et labra tibi lingit, Manneia, catellus :
Non miror, merdas şi libet esse câni.

CaieOuM tUn Iambii os ei labra: non tntnun esi^si caniş amai comedere siercus.

De MasmOă inscribitor in Venet. Aid. Jnnt et Colin.— 1 In usdem lingii
MmmelUi,^2 Pro libei, alii legnnt Ucei.

lao

M. VAL. MARTIALIS

NOTA

l 0$H Uâra] Ora ct labU Mau- utem tai «rit. Jawa. Sal. X. Bana

Benefotidafniise notat, eaaetqaippa tota ferunior Ad Phialeny tantani

laaibaadU iamMnklUiU Maetaatar, aitiicii Talei halitnt orit.'
qaa tetro odore non lapenuit

DE QUIRINALI.

UxoRBM habendam lum potat QuirinaUs,
Cum vuit habere filios : et inv^t
Quo possit istud more : futoit ancillaSj
Domumque» et agros implet eqaitibos vernis*
Pater familiae verns est Quirinalis.

QuiriiudU non exidimai cwt ^ n g e m etM ânunâaMjtnm tMfU mudpen mdot^ et
nperU. Qua roHone id qme§t ? Rm habei enm tm eil ti » , mj^ agro§ et dumJeUimm
eqtâtUmi vernu : Qnmnaiiâ venu ed

3. t Joniaty Ed. Plant. Langint, Palmannat, aliiqae nonnnlU cam interro-
gationis nota sic legnnt : Cam «all hAenJUw§^ tt vnewU. Qw poaâH ittud
NMPdo?— 5 PoietfamUiaM Heraldnt, Scriv. Faraab. Sdirevet Maittair. Barbon,
Ac. Pafer/iantitf in edd. Tett.

NOTJB

t Mare] Legnnt alil sine interro-
gatione, nnde alins sentns effidtnr.

4 JmpUt vemu] Verna tenrut est
dani aalns : e q Mit ikm autemdUit qaia
iMrfaialis eqnes ent.

5 PaUr] Sic enim blando nomine
dominam scnri appellabant patrem-
famiUas; sedhic verum dicit Poeta
palremfamiiiflB Qairiaalem,qnod ejns
familia ah ipso esset genita.

DE MĂRIO.

Venderet excultos coUes cum prseco facetns»

Atque suburbani jugera pulchra soli :
Errat» ait» si quis Mărio putat esse necesse

Vendere : nil debet; foenerat immo magis.

Cam pnvco orgitf as wSiH vendere eoUee exeaUae^ et jmUkra Jngera fimdi sal-
arfraat ; & qma^ inquiif arbUratur opme eeee Mărio alienare^ kalbicmatur : nikU

debatf

wtagmdat

Qatf caasa eet erfo f aoi amisir aaMfa ntane^Hi^

De ffweane lemma est in cod. BodI. — S Editio Jnntina nostra an. 1512.
ascriptam habet margini : Errat, aii^ ei pd$ Mano ţmtat itta neceeee Vendere :

BPI6RAM1IATUM LIB. 1. 121

Qase ratio est igitur ? servos abi perdidit omnes» 5

£t pecQfl» et fractus, non amat iode locam.

Qois faceret pretimn» niai qai sua perdere vellet
Omnia ? sic Mano noxius heeret ager.

et armeniOf et/ruetui^ exinde wm delectaiur eo loco, Qwi Ucereturf niH qui ttUei
mmiUre omrm tua? mc ctampu» pestUen» rematuU penet Mmium,

^^»»^i»«*«»<»<»<»^»»

et httc lectio forte reponenda est, at ▼ersnn claadatur meltns. — 5 In qui-
iMndun codd. mncoiU perdidit omMe$,-^6 AUi pro amăt^ legiiBt«iii€*.

NOTJB

5 Servoi M perdidit^ Hanc scilicet q«a estores ornnet ab eaendo deter«
lubjccit caiiMun malitiotns prsco, ruit.

LXXXVII.

DB NOVIO MIGROPSYCHO.*

ViciNUS meus est, manaqae tangi

De nostris Novius potest fenestris.

Quis non invideat mihi, putetqne

Horis omnibus esse me beatmn,

Joncto cai liceat fhii sodale ? 5

Tam longe est mSn, qnam TerentianuSj

Qui none Niliacam regit Syenen.

Non conviTCfe, nec yideie saltem,

Novhu habttdt m MMVtcuila, et potest nuam attuigi de noetriâ/eneetriâ, Qkw
Mm imridetii MiAt, et credat wte eem feHcem tmailmt horigy ad /aa sit uti oocio

lintf «IMIII

^^*^^^^^^<0'0^

De Nomo Vieino inscribitnr \n codice Bodl. De Nomo micropeico in Thaan.
De Nono Mkro&pieo in antlq. ed. Ferrar. an. 1471. Venet. Aid. Jont. an.
1511. Colin. 16S8. et Pnlman. probante ScaBgero : in aliis, De Nowio Micro-

NOT^

* De Nomo} Mutp^uxoSf ptmUaM' ad mannm habcnt, contemnvnt; at

Mtf, ilUberotie, Sic Nof ioB aYarilias vero qne remotiora tont et parata

accniat poeta. Alii delendaa hanc difficiliora, lectantur. Jndloet lector,

▼ocem Micropmfcko arbitrantar, et 6 Qm» Terentitmiul Qai tanc erat

noosolloa exagttari a Poeta qui qose prttfectas iEgypto, cujot Sjrene orba

t U. TAL. HABTIALM

Non aadire licet: nec nrbe tota

Qaisqoam est tam prope, tam procalqne nobis.

Migrandum est mihi longina, vel illî.

Vicinns Novio, vel inquilians

Sit, si qais Novinin videre qob volt.

SOTlE
ad Nilam ilu, qna hodie ab «llii ap- Poiita.

pellatnr Gu^tre, ab alii« China, ab 11 faţaiJiiuu] Qni Denp« in Notll
■JIU *ero JMd. «edibiM fondactii halnlet.

U MifixmiMmtttlHochetttAiM

Lxxxvm.

AD FEStiBNNlAM.
Nb gravis hestemo fragrea, Fescennia, vino,

Fastillos Cosmi lasuriosa Toras.
Ista linont dentes jentacula : sed nihll obstatj

Extremo rnctus cum venit a barathio.
Quid qnod olet grarins mistum diapasmate virus, 5

Atqoe duplex aniniae longins exit odor?

O Fmmmus intimptnmt, deghdii pmNBm CoMn, m aule •!(■■ frarii fcntcraa
pttaHtn*. Itla jaUacala ungmnl dtiitn, wd nikU iaipcdit, om ndai mit at
im* itMMcka. QkuI ţaad cnuaaai di^onaolf cmaualan firltl p<rat, ti gtmâmi

Ad F—eemum lenma Mt In cdd. vett — ■ Pro aMa< Hniambeniu In
Hbcllo contra Ramimiam rocj. tbiltal, at ad jntacala, d>a patUnoi, icapl-
d«t : boc atiam malit Ant.de Rooj. fi nnat codex "niaui. nbi legUatttefal;
qnod a1^ nan ounino bcae, *iam tanen parat ad Tenin l«clio«nn<— 4 £■-

S fatliBm Ciunri] Cojmiia m;
't Crat, qiii conficUbat cjusn

s,ct pulveribui

Ructuiotd] CradUatli «abalatio

S Diapanna] Un^nentl gonni qaod
fit ex ronii aridi», da qoo Plinloa

lib. XIl.CBp. IV.

Vinu] Poattnr pro halîtn pavl.
fi Duplex arfw] HMtenil fini, ct
diapaioiati».

BP16RAMMATUM LIB* I. 123

Noias ergo nimis fraudes, deprensaque furta
Jam tollas, et sis ebria simpliciter.

odor ffroeedii longius? igitwrjoM removeoMfaUacioM mmiumeogniiaty et tis
temmUniă nmplicUfr,

^^^>^^«^^^^^ ^

treme ruptuM in Mt. Beverlandi. Extrema ructu» quin vemat barathro in margine
Jont. Dostrae. — 8 In eadem Junt. margini ascriptnm : sie efnia eemper erit,

VOTM

7 Deţreneaipu] Vitinm qnod cnm ▼innmetejasmodi medicamenta oleai*
cară tegitur, forţam appeliatur a Vide lib. iii. Epig* 42. et lib. ti.
Pocta. " Epîg* 7.

8 Si$ ebria iimpliciter] Ne Bimul

LXXXIX.

AD ALCIMUM.

Alcimk, quem raptum domino crescentibus annis

Labicana levi cespite velat humus ;
Accipe noD Phario nutantia poudera saxo,

Quas cineri vanus dat ruitura labor ;
Sed fragiles buxos» et opacas palmitis umbras, 5

Quasque virent lacrymis roscida prata meis.

Aleimu^ quem tegit Labicana terralevi gramine^ abreptum kero oimiMjmoemUbut;
mcetpe ara atolemvaeiUantem exmUce JEgyptia, qmam lapearam exMtruU eimeri laber
hmmâ; eed bmxoe cadneae, atque mmbrat obecurae poImslM, et trata qiue vireeewd

In cod. Bodl. inicribitnr : EpUapkium Alcimi paerL — 1 Aleime^ fttam in
JvDt. an. 1513. operiarnm lapsn. — 2 Ant. de Rooy prvtnlerit velety ex con-
siieta bene defbnctit precandi formula. Sic infra lib. v. Epig. 15. et ix.
Epiff. tO. Qoam emendationem probat vir quidam doctas in Epitt. Crit. ad
eâadem Antoninm. — t Pario in qaibnsdam : nutantia in JnnL et ab antiqna
■HUia mntatnm in imitantia. — 4 Qua cineri nanue Junt. an. 1512. namue et
MBwt tiaiUa sont in codd. antiq. Vide Borm. ad Propert. iv« O. 83.-6 In

NOT^

S L a Ucmia hmuMâ] Via Labicana t Non Pkariei] Non Pyramidet,

dvcebat ad Labicnm'mediterraneumi Obeliscos, et statoas, qoibot tumnlos

LtlH pagm» bodie VahmmUne. omabant £gyptii. Vide lib. Spect.

Lfvi Mţpite] Hoc ea jnon snperbo Epig. i. * pendeotia Maniolea.' Pha-

; tel potins aUodit ad formu- rot colonia et oppidum ^gypti apud

«■Uqvaa 8. T. T. L. hoc est, Alexandriam. Alil Porto: marmor
itt nu tmrm Ictif. Vide lib. y. Epig. Pariam notam est
Bl. 5 Sed/ragUee 6iixm] Spatinm qnod-

EPIGRAMMATUM LIB. I.

125

Bides in aurem» quereris, argais, ploras :
Cantas in aurem, judicas, taces, clamas.
Adeone penitus sedit hic tibi morbos»
Ut saepe in aorem^ Cinna^ Caesarem landes ?

tUwiimi ţrmtewU : ridt» im amrtmf expoitukUf reprehenâiâ, JU$: ccww tu
dâctniâj nlf^ voe^ermi». ÂâevnM peniiut Am vtltwii HH inveUrtUmm, ui
{HmaOjCtuareMc^tbmÎMăurem'/

^l»«*»»^^^^l#^V»»»

et Leopard. Emendatt. x. 25.-5 Adioqu£ peuUtu exbibet codex opt. Aron-
dell. qnod pnafert OronovioB ; qaem vide in Var. Notis.

NOT£

5 Hic wurbuâ] Oarriendi in aureni dat Poeta, inonent laades ejns palam
Titiom. este proferendas.

6 Ui Bape] Sic Caesarem acute Iau*

XCI.

AD BASSAM TRIBADBM.

QuoD nnnqaam maribus junctam te^ Bassa, videbam,
Quodqne tibi moechum fabula nuUa dabat :

Omne sed officinm circa te semper obibat
Torba tai sexus» non adeunte viro :

Esse videbariSy fateor, Lacretia nobis : 5

At tu (pro facinus !) Bassa, fututor eras.

^»^«»'»»»i^^»^>^»^^i^

1 Pro Juneiam in qnibnsdam einciam; etsiced. Par. an. 1754.— S Omn'n ei
officium Aid. JoDt. et Colin, ita etiam codex Arondeli. aliique, teste Grntero.
— 4 In Juntina nostra margini ascriptom est : non adeunda viro, — 7 Jnter u

NOTiE

f QmmI manqwoMy ţc.] Bassam tri- Arondeiiiano. Et forte spemendnm

non est. Turbaomnii tuiiexn* est mera
mnliebris. GrmwviuB,

6 iMcrHia xoMs] Casta, ut Lucretia
absente viro.

6 Puiuior era»] Tpifiăsy iKiofiov opera
usa.

Fuinior] Est anxesis in nomine

badem^facete cârpit confessione er-
roris['sniy qaod ezistimasset castissi-
mam esse foeminam, qoia nnnqaam
ad eam>ir adirety sed semper cnm
foeminis esset : postea vero comper-
tiuD est^ tribadem esse.
Jmutam] Alii einciam.

8 Fabula] Proprie fabnla. Seneca fuiuior adjuncte fceminse, quam fntu-

controT. lib. ii. 7. ' Duxi uxorem ma-
tnre ; semper dilexi ; ad omnem me
tntmn fabnlam prsestiti.'

S Omne ied offieium] Qnod OmiemB
ait in plerisque remanere exemplarl-
hna» ammi$ ei oj/Uium^ constabat et in

tricem par erat appetlare ; sed data
hoc opera factum, ut tnrpitudinem
ejus magis notoret. Estque hoc trî-
badibus peculiariter tributura a Mar«
tiate, ut de iis • futuere* dici possit.
Juuiitrcs.

126 M. VAL. MARTIALIS

Inter se gemiiios andes committere cmuios,

MeDlitorqae Tinim prodigiosa Venas.
Comiiieiita eş dignom Thebano senigmate monstram :

Hic^ ubi vir non est, at sit adolterinm. 10

^iwÎBii mtiei Ltogias. — 10 Aot. de Rooy milit per interrofatioBeB : M «1
mial Urimm 7 qood certe toIdU iile, qui murgioi Jont. nottrs ascriptit : «n itt
mia Ut r iam , At noverAt Poete et io pnecedd. explicaerat, q— o d o ret
abearde se haberet. Neqoe adeo interrogatione opus foit, qoan de â t w rfr ».
Id oecetae foit, et seotos poetnlabat, ut doccret, qua In re snigoM illad con-
•bteret, qaod prsoed. terţa Biemoraterat.

NOTJE

9 Diţmmf ţc.] JEnigma dignom Vel, tenigma, cni tolvendo opnt ctt
ThelNuio UMOttro, id ett Sphinge. GEdipo Thebano.

XCII.

AD LALIUM.

Cum taa non edas, carpis mea cannina, Lseli.
Caipere vel noii nostra, vel ede taa.

o Liţii, aoa non fnbUcet Imm vermu^ reţnkendu awof : wtii refrekeniere wuoty

^ « 0'<0>*^^^'<0*^'0>^^>^

Ad Lttlhm •6<reclaforMi lemma ett in quibotdam codd. C^tera nil Yarlant
esenplaria.

NOTJE
2 Vei ed€ hui] Qoib vicittim caq[>ere potsim.

XCIII.

AD MAMURIANUM.

SiEPB mihi qaeritnr non siccis Cestus ocellis,

Tangi se digito, Mamuriane, tno.
Non opus est digito : totum tibi Ceston habeto.

Si deest nil aliad, Mamuriane, tibi.

^^t^*^^^^^^»^^^

1 CMof in Jant. et Colin.— 7 Codex Bodl. exbibet tericto (Mente; ande

VOTJE

1 CeilMf oetUU] Acerbe intehitur obtcoena ipsam ad ttuprom pellici-
in Mamarianam pauperem, qai pae- ente, et te paratom p«diconem ot.
mm Cettam de ttupro appellabat tentante.

subinde. t Totum CeHon] Id ett, non tolum

Cntut] Paer FoettB. concedo, qaod digito solicitat ; ted

2 Digilo tmo] Digito obscceno per totom et integram pnerom.

BriORAHMATUM LIB. I.

127
5

Sed si nec focns est, nadi nec sponda ţprabatî,

Nec cnrtns Chiones, Antiopesve calix:
Cerea si peadet lumbis, et trita lacema,

Dimidiasqae oates Gallica palia t^t;
Pascerîs et ni^as solo nidore colinee,

Et bibis immnndam cam cane pronns aqnam : 10

Nod calaiD (neque enim eat culus, qui Bon cacat olim)

Sed fodiam digito, qni superest, oculum.
Nec me zelotypam, nec dixeris esse maligDnm.

Denîqae ptedica, Mamnriane, satâr.

fonui OrnteniB iDum emit wrijrfa lacrm, lirertE cdiid ( et c pxne limila*
«OUI in codd. (cntla lactnut Jînni Batg«rsiu>.— II, 12 Nmcuitm digite;
w^ rmim ui, f ni mu tacat tlim, ChIu; wd fodiam. Iţe. FuliDUiiiai, JnniM,
Langina, Detph. *lil. NmItui Icctiooaa tetUntar cod. BodL onm edd.
AM. Jnnt. Ct^in. Sciiv. dec.

S &d nan/Ml* ol] Gitparuceve eilitieit, probam «t Noiln» famtU»-

ad epiphoDenia coDleotDm altlmo reni.

veno B^gramiiiBlit, et deictibit S IHanifiaifu, ţc.] Ol fiţ K^rw

iniBinamHtinariaiilefeitateni. Taaa kn\ xirAmt «xi^r^ xw^"^' f^-

ftaâ tigaim erat locapleli* dami», ^«hti lUxf^ aH^inuni rhavrvr. Stnbo.

■t lib. s. Epig. 4T. iater bcatse tUb
adjancta rocnm percnDem eaninerat.

9 Ntc curtiu, ţc.] Si nec ad biben-
dam tibl nit ruptaa calii, vel qaalî
nUuitor Cbione, Aniiope, ceicnrqoe
maretricci etiim ad obicmnas lotl-
onei, lib. ii. Epig. SO.

r C(T«a,ţc.] Decolor, aoQ candida,
a trilara flaveaceni : vel, >ebo et la-
dore qnau Incerata. Trita bumu]
Gniter. «cHpla lacema. J. Ratgert.
•mia Ucfnur. Propiai Mi.BodIeian.
ttritta l»t*nu. Sed retineamns qnte

11 Nnpu, ţt.] Sapra ver*. 9. Hale
leclioQl conientinnt Ha. Budleîanaa,
et P. Scrlverii editio.

12 Std, Ift.'] Conincla rei olim. In
ira, in ri», digito ocnlnm eracTe.
Qw ntpemt, 4rc.] Lntcnm innuit Ma-
mnriaDnm : waporopJi^tu Vide lib. III.
Epig. oa. qnB minaDdi fononla, ' O-
culoi tibl effodiam,' Planio iolennli.

14 Dmţac, ţc.] Nod ngre ferren.
' Atqiii «1 id facerea aatar lantom,'
Catnil. Carm. xxi. nnde deaninton
videtar boc Eplgramma.

XCIV.

DB AQUINO.

Fabbicio jonctas 6do reqniesGit Aqniiiufl,
Qni prior Elyaias gandet adisse domos.

Afainu fideli Fabrici» cviţjaiictiit reţncacil, qui Idatar pi

S Qai prim- Bh/Au gatda mUiH edd. wtiqnUi. cam Aid. Jnnt. ct CaUn.

. VAU HABTIAUS

Ara duplex primi testatnr rnimera pili :
Plus tamen est, titnlo qnod breviore legis.

FuNCTUs uterqae sacro laudatee foedent TÎtse,
Faraaqae qnod raro novît, unicus erat.

ElynaM. Dut aUaria tftiJUndv ^Uit friwUjMi: i
ttUleit interiftUMt brmUit. Vtfr^ut adw^'
tt btMttbu tnt, fâmm rm rara «rarvU fam

I «erbs, brtvun ItfiM, ultinia MM EpigramaMtU. —
S~Banl ani le^nt Vnaui. Cod. Aroadcll. exhlbeC tnMw ftmdtrr pjlm.^
In eodein cud. ranw; nadt Qmaoy. Famaqite qaa raroj mrit, ţe. qnem
*ide inter Vir. Noiu. Hac altlnna dUtichon «lio cbtraclere legitar in
Minibiu fere librit. Vide «d vi. 4.

KOT£

S Qai priar\ Vide Epif. IT. lapr* : inter analoi eoaeorăiM.
' Quod pro Tritre mori Tellat aterqae S Fndra] Sapple Ht. Ultimnni
prior.' boc diiticliaD Inicriptam erat tomolD.

( Am dMfUx] Cni inicrlptaoi erat Mdentar enim, qnl lic vivant, cani
atrnmqne primipllnm, hac eit, cea- vfrlnte f<xda> pepigiMc. Ramb'iMui.
tiirioDcm prima cohortii fniaic. 6 AmUta tnt} Id M^, amore ma-

i Plia tamn til] Rara qnippe eit tno ie complectebutnr.

xcv.

AD XGLBN PELLATRICBH.

Cantasti male, dam futata es, .^^le.
Jam caatas bene ; basiaoda dod es.

In bigni Bpifnunmatii leeltose nnIU varietni eit in ndlclbo* el librti

NOTJS

I Ctmisdi maU] Qun oUn tnale nd f^Dandan voeant Qnia impai
erii iiiţeupa.

XCVI.

AD HBLIUU.

Quoo clamas semper, qnod agentibos obstrepia, Helf^
Nou focis boc gratis : accipis, at taceaa.

OiMî, 4>a4y(rpcrMMcţ^Riarii,fMri«6(H>duiv«t*i, tat mm («it gr^ii

BPIOEAHHATUH LIB. 1. ISS

pil j£lt. Cetera ailiil tariut libri ani caluno eiu|Ui aut typia !■'
NOTC
1 QkbJ vnlUu] Qni n«mpe ni»- dat*, qw lUeDtiwn ernebint.
tici* Helii clamoribiii obluii, pecnnia

XCVII.

AD SCAZONTBM, DB FBLLATOBB.

Si noD molfistuni est, teque non piget, ScazoD,

Nostio, rogamns, panca verba Matemo

Dîcas in aarem, sic, ut audiat solus.

Amator iile tristium lacemarum,

Et Bseticatus, atqiie leucopbeeatus, C

Qui coccinatos noD pntat viros esse,

Amethystitaafiqne mulieram vocal vestes.

Nativa landat; habeat et licet semper

Fascos colores, Galbaaos habet tnores ;

Rogabit, imde snspicer viram mollem.

OSiam^dmm fnm itt,mectf Imiet, ertmut ut fwcia* Mtttrut
wmut fmt in aarem, tto, ■! m/u ■■■m/(r4. lUt ţm >
Bcluatw alfuf (ncspAaaliu enl, qni mm credit cDcciialo
tian i^ftOat vetlt$ /uminamm, OMMnr^t BotiM, g
ttUra nbniiTni, iuiM nuret Galbaut ; guarH Mudt npHir

Ââ Seajanttm di feUatore qtadam in Aid. Jnnt. CoIId. cI illi* vett.— 4 Uv-

■înt Elector, tib. i. ctp. ÎS. legit Imdet, qnod plicet Ramireiio.— D Alll

■alint GaUtaw,— 10 In quibuidam Ri^iiiu.— 13 Janu* Onilielm. VarulmU.

NOT«

I SccMa] Tena» limbo slmilis, e»e «tfccminatoi, qni Teatlbni aton-
escepto ollimo pcd«,tn qun est «poo- tar linclii cocco.
dHD>,tuide claudicarediriiDt averbo 7 AautkiMăuM] V»le> anietlijaiini
wtdţm: idcÎTCD Poeta dîclt, Si nan colorii • lipide ametbyito, coja* c«-
aubttmm ttt. De Materno diceniui lor purpareaa «at.
lib. X. Epis- 17. Alloqnitar teniua 8 Calica] Qos non iimt artificia
tanm. tiacta; qnalea anat vestea B«tieN,

4 Jawfar ilfa] Nempe enl placent de quihua tib. xiv. Epig. I». ' Noa
VMlCB polis. cat lâna milii mendax, nrc mnlor

i EIB«<Ka<w] Bzlii floiini eat aii no : Sic placeaat TyriK : me uiea
BbpolK, badle GMdofţMfrir, ad tlnilt ovis.'

qacMinntoTeiqnimni lanaaobrnlili B Galbaiiaâ\ Alii GatiâiM : Oalba-
«It colorii natWl: boc cit, qniliabet oua *ero color pallidua.flaTaidldlnr,
weitcs non linctaa. Vide lib. xit. aecnndnmqnoid>iiicaruleaa,ct viroa
Epig. IM. dedecet, nt mollior et efTizniinatlor :

' Ht] Nomen compoailam boc est, morea efTiEminatoi. JoTeii.

a t«HM QnBM Xtmtţntt, ut albo et Sal. ii. ■ Cnrolea indalo* acatnlaia,
fweo arislni. ant Oalbaaa raM.'

L30 li. TAL. UARTIALM

Unalavamnr: aspicîtDihiIsarsiim;
Sed spectat oculis devoraotibus draucos:
Nec oUosis mentolas videt labris.
Qateris, quis hlc nit? excidit mibi nomen.

i^m. BabuuMWoiitidrm ed: >iUI«qMrtal ittu^er: ... , Ttgu qm» lac iU7

llb. III. cap. 19. enendal; DnpteM tniiâ, Iţt. Eidem medidoa forte fa-
clendB EpiK. 04. libri xi. 'Speciunoi, FMlomoae, cnni laTimar:' et 1«-
geadnn ' Dcipectu/ cnm idem *it ■r^uineatam ulriiuqae Epipam-
■■ti*.

XCVIII.

AD NfVOLUH CAUSIDICUH.

CuH clamant omoes, loqnerîs tu, Ntevole, tantom,

Et te patronam cansidicnmque pntas.
Hac ratione potest nemo dod esse disertus.

Ecce, tacent omnes : Naevole, dic aliquîd.

Cm enuti Mcţ/rmlvr, In, SmtoU, tmprr fmcu Btrba, tt U txutimt pafr»-
wim tt CaiuUiaiM. i/se Ktdit ^aiibrt jmtttl ndtrî Januubu. Ecc* tMmeti miaU ■-
Mtwte , frvftr miiqmd.

1 In Aid. Jnnt. et Colii). Cum rUmart fmne», bfV^Ht In, Ittnii, imper.
Id n»rg. Plant. nic enipndaliir : Dum timmmU «mmi, laqutru Uac KetoU Im-
Imm. Tbnin. habec Iumc, Ntei!cle,itnhaK.

1 Cum clamoMl] AIUl slrppeiitîbnil Ipie projilrt imperiliam tac«bat.
et clamanlibus ignariia hic nbalti Alii, i^andamoal mdmi, iDfMnilmu,
Terba faciebati tacePtibiu vero, et N^nle, laxlam.

XCIX.

AD FLACCUM.

LITIG.4T, et podagra Biodorns, Flacce, laborat.
Sed nil patrono porrigit : heec chiragra est

■r ţtia g n: d mliS affttt CaaUia;

» Alil Itgnnt, ehertgn, nt conitet i«nn», qnod et Beri poteat eitrila
■Itoralra dipbthon|:i vocali.

NOT«
t aungrm ««f] Podagra morbni nea [K>diframiM,iedcUn>r«labo<
«tpedwD, dtkngn «ro manaiim: nre facete dicU Poeta.
cm palnmo «tibil dartt Diodoru,

BPIGBAHHATUM LIB. I.

AD CALENtJM AVARUM.

NoN pleuum modo vicies habebas ;
Sed tam prodigus, atquc liberalis,
Et tam lautus era^, Caleae, ut omnes
Optareot tibi centies amici.
Audit vota Seus, precesque nostras ;
Alqne intra, puto, septimas Kaleodaa
Mortes hoc tibi quatuor dederant.
At tu sic, quasi non foret relictum,
Sed raptam tibi centies, abisti
In tantam miser esnritionem,
Ut con vi via sumtuosiora,
Toto qDEe semel apparas in anno,
N'i^ae sordibas explices monetse ;
Et scptem vetcres tui sodales
Constemus tibi plambea selîbra.
Quid dignum meritia precemur istisl

Poa/a aRif nea ptuidrlia» cemplitum luitt; $ed, o Caleat, tratadro prtjAuM
€t benrficiit, at<iiu adia tpinididas, ut cmcli amici tibi prtcariMhir etiUia. Dna
txeepit Mia el oblittaliBMttiuiitriu ; d guatvor /uiura tlBHariM hac tibi, opinor,
intra leptm meniri. Sed In, infeiix, tanqsam nan fortî lilii reliclam cmliei,
ud oUofnn, rajini ei in tantam famtm, at lordibut meaela nignt iulniai epula» .
Imtwrei, fui lemet eetetra lato ta aana ; el imptiuiia leliliraiB yUmbeam pro

NOTjE

1 Plraan ricin] Id eit,ni)iioinDino tnm Io con«iviii imptoden Dollcl:

vicieicentenamillia sesicrtium: post porro acrm monels viiictur pretiani

adTeTbiadccie<,«iciei,etccteraejni- >iliuimatuiiic'ibarun],qiio*apponeret

mod), iiibÎDtcIUge centCDa milli». «uis amici)-

e intn fplimia] Septeni meniet: ÎS PJmitniirlibrB] MoneUmploin*

Kalcndn enim tigDÎftcant primam iMam In Din tvÂtte apad KomiBDi

uciuUdiem. neguit Interpretei; aed bane pra

T dfertnj Morinornm bacredilatet. viliisiiuH miirpat Poetalib. x. Eplg.

IO Tmlam] Tam avan», tam sor- TI. Qiiotiu pliimbram inonetam io*

didoa ct fanielicns e«e cnpisti. cat Hartiatii, vilia, iiisiar plumbi,

IS Nigra mntUr] Xieir nempe, crea namUmau intelllf ît. Cm.
anodCatenni iite aaram ant arien-

H. TAL. UAST1ALI8

Optamus tibi millies, Calene.
Hoc si contigerit, fame peribis.

■■nbert. ct Faratbln*.— 17 Ofl*mu In Juni. an. ISIS. el Colin. an. 1»S8.
NOTJE

18 Hoc $i eewtigtril'] £x eo qnod conicqDttiir. Sic acote OTldioi :
OaleDui Rcntlei adepta*, in Mmnum ' Qd« piu (nat pohi, pini litivntar
eaiiritlaneni abierit, lepide cotleţit aijtiK.'
FmU fune illun peritunim ii milliet

CI.

DR AFR& VBTULA.

UahmaS atque tatas habet Afra: sed ipsa fatarnm
Dici et manunamm maxima mamma potest.

4fra JUM mammat ai^t (atu .- ml ipta pelal dici morum BttMimmm (cta-

Hie niilla lectioaii Tariela* eit in librii icriptii ant impreuii.

SOTJE
1 Afn] Ut puella viderrtar, more pili» grandiore* babebat, qaK et
InAntlnm p>tr«m tatira appellabat, mimniK dicuntur. Vide Itli. xi«.
matrem vero mantraaro : forte et pa- Epig. M.

Cil.

DB DBHBTRIO.

Illa manoB qaondam stadioram fida meonim,

Et felîx domino, notaqae Csenribas,
Destituit primos virides Demetrius annos :

Qnaita tribos loitru addita messia erat.

:JBKrlblliir Io Blid. vcti. Foric ex EpiRrapbe inpcriorâ

~ *' 'Dvd, .(fri.^S ('aţDcriua legcndiim ct^iuel ifrUii:

if PrOMrpiiiH piielU apud CUuilianam. AmodIm:

lUttadaTkto el DomiliUM CKNit

■ttttadalktoel UomiUM

tnj

BPIGRAMUATUM LIB. I. IS3

Ne tamen ad Stygias famaliis deaceaderet umbras, 5

Ureret implicitum cum scelerata laes,
Cavimas ; et âomioi jus omae remisimtu segro :

MnDcre dignus erat coDTaluisse meo.
Sensit deficiens sua praemia, meqae patronum

Ducit, ad iaTemas liber ituraa aqaas. 10

butrit, Âltmiu» pnndimas nt wnm Maitretw mi amirm SlfţUt, euM pnfit
fM^nba amburtret irrttilHi ; otfKc ttgnito tomlmaniima «aa* jut keri: mtrwja
(«r amari awa dans. Marian ag»nU nam mtrit<Um,et liitrprq/ttttuiuuti^t
dMMiafm

* Tiridi Trţjuia* in sto.' Iden iMitit OrnMriu; dicit mim, ai tMim
retinnerimiu, concurretit duo epitlieU.— 8 UiauT* dAtural tmubat AnC
d« Rnojr ; quod Terbuin et iatrnderet Ovid. Tmt. iv. 8. 14. ' Hsc nea lic
quondam p«nRl iperiTtnt atu: Uoi rgo lic aonot ponare dcbnaran,' pra

NOTi

4 Qmrt* wuuu] Anno» qaartiu tor: ■Iii veni Abrem. VUeEpîg.TS.
additiu tribu Initiii, id Mt, ((olnde- lapra.

cim ■nnii: sie novemdccim auno* T Di m i M i jni] Id ■■!, illM» in i — i
Bato* ent Demctriuii. mUimiu.

a St^UnlQ Uim] Pettem interpre- 9 Sm prwMJa] libertalcm acmpa.

CUI.

AD LYCOitIH.

Qui pinxit Venerem tuam, Lycori,
Blanditm, pato, pictor eat Miaervse.

o Iffi, fiettr fii t sf rt tik tmm Vattrtm, mm jmdm judieU ainUm *tt

Sk hM XfiptmmMta ailut TMîant eMnpUrU nun uvata aat typli

HOTK
ff BtaMhM mt MbmvmJ Tciierc defonoem earpUPoCta, qaun inale
■cfltoM J ai CTll T picta, ciim qna picta VMOieJwJu
iilkH Ai flinM CMteadii HlMrva. dod omabat.
VlAiHfc,T.^if.«l. Ifcprim laoa

184

M. VAL. HABTIALIB

CIV.

AD SC£VOLAM.

Si dedorint Saperi dccies inibi miilia ceotam,

Dicebas nondum, Sceevola, justus eques ;
Qaaliter o rivam, quam large, quamqae beate !

BiseraDt faciles, et tribuerc Dei.
Sordidior multo post boc toga, paenula pejor ; â

Calceas est sarta terqae qaaterqae cute ;
Deqae decern plures semper servantnr olirce ;

Explicat et coeDas unica tnensa duas ;
Et Veientani bibitur faex crasiia rubelli;

Asse dcer tepidam constat, et asse Venns. 10

1d JD8, o fallax atqne inficîator, eamus :

Aut vive, aut decics, Sccevola, redde Deis.

Si Da miU cneeaerint i1eeu§ etMna MiIIia, aiebat SatveU, KMdMM tfim/ai'
tai; fKalfM dacam tUam, ţuoa jirafuiatii, el owui frlictm! Sapiri faaItM riM-
rantitl emutuermt. Pottta lega vmllt turpiir, jmula delirior tit: katti cal-
cntM ex prOt •arta in- (( ţuafer. Ex drcem olirii irmftr fiara rran-MXn-, alqat
imam /ertaUm initmil duu ecauu, tt /<ri dana VnnlMÎ rubelH patmtar; tierr
Upau, el Vtniu tmiUr atu. O fnadnltuU rî irjicialor, rama* iajanant mt
genial iter, o Seacola, aat Superu rettilM detia.

Delph. tiC. habrDt faetai tqati, Nontrim leclianFm tctlantar antiqDi codd.
Franeiaci Moilii, et icrrani Grnter. Sctlv. Srhrevel. et Birlicii Par. 1TS4.
Cr. Bib. IV. Epig. OT.— 8 Ant. de Rno; ronj. Explicai ti ntniai vaica menta
dam, Don însnani cjiiidrin tocL» repetitione. S«pin« ' mm»' r\ ' cocna'
fnere permutala. Vide Orut. ad lib. \. Epii;. 4S, et Hclni. el Biinii. ad
QTid. Met. I. I6S. Poit Loc Epigramma in Jiint. ct Colia. aeqnnntiir Epl^g-
tria et irif inta linjiis libri icil. IG— 48. deind« qnwlraginta qaainor alU cx
libio ignarta, acil. 3S— 66.'

NOTX

SJV«ulwH/MfM«7W(]

Cuninondara

ex decern Teaerralur in praaiWMi

id est, quadtingfnlB «e

IerlU. Alii

tribut jam peroa iiipenlo.'

legnnt jurtiB fţN«.- j|[iid

«im >,(„

S Vmcamenm} Ealtnricnni fciro-

diciliir proprie de equit

qiii J..M.-.TT.

liabet qiiadringeatoniin

nr-".-- Ovidini de Nuce: ' Poms

tunimani ad ceiuum taa

tUem. L.[-

< , j.i iiiuiifii non tulcnlicta secun-

IV.Epig.flT.'UtMdj

{Hjim.j»l*a.

J*..'

dere juitai eqnnr?'>9

mjj^

^^fiUatoMO.ViaoffiVeientiuicim

^^^HKtttteHmn dieiiur .b

^^^^^■K VitI nrbi

4 Rumial] m^T^^

^■P*"»""-""™™"--'

^^^■iV'Ut'Il'*''-

jDn-făjr

^^^^-

EPIGRAMMATUM LIB. 1.

185

NOTJE

* Si plebeia Venus gemino tibi vinci- dacens a Diit deciet se tccepiitt im*
tor sMe/ ficiabatur.

11 It^fidator] Sordidtm enim vitam

CV.

DB 8PBCTAGUL0.

PiCTO quod juRa delicata collo

Pardus sustinet, improbseque tigres

Indulgent patientiam flagello :

Mordent aurea quod lupata cervi,

Quod frsenis Libyci domantur ursi, 6

£t quantum Calydon tulisse fertur,

Paret purpureis aper capistris :

Tnrpes esseda quod trahunt bisontes,

£t moUes dare jnssa quod choreas

Nigro bellua dU negat magistro : 10

Quis spectacula non putet Deorum ?

Hasc transit tamen, ut minora, quisquis

Qwâd f€rdui forta C9H9 mAU jugM. moUia^ et iigrei ferocei fenaU paiietder
ârguM: fuod cervi mordent tmreafrana^ ^«od ursi Libyci iubiguntur litfMlu, et
Uatas aper, punUn» fuiue Calydoniua dtcitur, obUmperat pmrpureis capiiirii :
fiwd bmmie» d^ormn dytcttnt atma, H quod beUuu imperaia ugere §uUuiione$
utoikM nilul reeuoai nigro rectori: quio non credot epedueulu numiuum? AtUmen
hme pruittril ut vrferiorOf quioquiM uipicU humileâ venuHoneM leomtm, qui d^atignn-

l Heinii. ad Cland. xvii. 386. emendat, Juga deligata coUo. Litene c
ct g MepiftKÎme pennntaotnr In antiquÎK codicibut. Vide Interpp. ad
Virf. JEn, iii. S74. viii. 676. Propert. iv. 10. 42. et Scai. ad Propert.
p. 190. 81c motantnr * conjngia ' et ' convicia/ * inter' et * inger/ dec.

" Qufid frtuo Aid. Jnnt. Colin. Oryph. ^lcc.— 10 f^igro beUuu nen

NOT^

1 Piele cefla] Variis enim macalis
jdutiwtlraatpardi.
• • i UifnkmHgrfl Quod ferociMi-
X^mtm dt ilM uOMaly difficillimeqoe

fflNmfkm] Hoc ent,
ftifellnMi MC re-

A«Uv,bodie
y r iijir—it apmm

Epig. 15. De bitontibnt dictnm Ub.
Spect. Epig. SS.

10 Nigro beUua\ Etephantom intel-
lige, qnem nigri ^tbiopes regnnt ; de
cjat autein ingenio mira refemntnr.
Vide ^lianmn de Nat. Anim. lib. ii.
cap. 11. et Pliniam lib. viii. cap. 9.
* Germanici Cstaris munere gladia-
torio qnotdam inconditoa motnt edi«
dere aaltanliom modo.' Elepbantoa
lattUige.

1S6 M. VAL. HARTIALIfl

Venatas bumiles videt leonam,

Quos Telox leporam timor fatigat

DimittaDt, repetunt, amantqae captoa, 15

Et secarior eat io ore praeda ;

Laxos cui dare perviosque rictus

Gaudent, et timidos tenere dentes ;

Mollem frângere dom pudot rapinam ;

Stratis cnm modo Teneriut juvencis. 20

HsBC clemeotia aon paratur arte,

Sed noraut cui serviaot )eones.

tar crieri mita Itpvnm. Dimilltmt, rrpttaul, tt dilîgiat etţţtt, «(tu ia or<
tMar tM pT^da,aă Urtmlar frttUrt tn^trla tt pcrvia, «t fliiUrt dt»tm timi-
dtt: riiiM ptdit cammiiuim predam deUtatam, cum fml* tmit ttattiâ inUifediM
actfdmâ. H^t tUmtKtia ara caiapnratar iirti;Icw, ud Iman Mfatal oijiu urvitM'
ttmpaliuUia:

nrgmt iu cod. Aroudell. VId« Oronovinin in Vtr. Notii. — Sf Io boc
Trna verbiiin cai ^avUmfimt lexendam. At ia Joalina nMtn «arţini
Meri|ttDDi eat : ' dai jwtoJm Imio, codex meni ;' I. e. Srd ncnml dMiiai
aM(aiic«*M. Vertiidaj et cai pxac ilniliii mul in anttquii membMnlt.
NOTjG

II FcMlM Aaaitet] De leonam et taarii.
lepornm i)*eclaculo egimiu lupra £- 13 CHJwmoat] Cviari icil. Domi*
pis- T> If. n. tiano, cujuiclemeatiaai namine ^na

» Aroiii am] Hoc ear, cnm boi «flIaU referant : lil>. Spect. Epi(- 17-
lado* «Unt, Bt tun beolgne lepotci < Crede mibi, nunen (enUt et Ule
irKteat, occiiia tvmn paulo anta tDam.'

CVI.

AD OVIDIUH.

In Nomentanis, Oridi, qaod nascitur agriş,

Accepit qaoties tempora longa menun,
Exoit annom mores nomenque nenecta;

Et, qaicqqid volnit, testa Tocatur anus.

(* Umgm^i «Iţaf aaiptos -«sttai prt«* ^pcUari

lOndam tifitiplarii habeot aiafc. » £aMt In
SQTli
■t» Nometilano «aa> ^iim |
ia *iD«ani hi- xin. E|rif. l W

l(.4».at*«

BPIGRAHUATUM LI8. I. 137

NOT«
I Exait marai] Atperitttem inier- lernDm, v«l aliiMl pnviUnUwiranM
pretare el Iniritam laporem : at ve- TUinm.
ro v«lat fattBci dici poicrat vel Fa-

CVII.

AD RUPUM.
Intbrponis aqaam snbinde, Rnfe,
Et si cogeris a sodalc, raram
Diluti bibis unciam Falerni.
Nnmquid pollicita «st tibi beatam
Noctcm Nsevia, sobriasque mavis 5

Cert» nequitias futntionîs?
SaspiraB, retices, gemis : uegavit.
Crebro ergo bibas licet trientes,
Et dnnim Jagales mero padorem.
Qaid parcis tibi, Rjfe? dormiendum est. 10

o Rirft, frttpada Infnia aqMn, fi n imf<lleTi$ a **«a, fotoM raram nxeitm
Mirii Falenn. A» Nacia iibi prmmuil noelen fclittm, rt JicnadiorM libi ndrf
lutirim $ice»,...i Stt^na, lactt,gtmitia /tiâ: rtciaabil. Igitr fu ai ut
Aawici triplu /rtf tenia, tt tiu» Meat uptram fndvrtm. O AÎfV, or mm ta-

Â4 Rmffiim wt l«mina in eild. T«tt. et in Epigntnmate It'ff'- — T AIU
Irgont, n^Mt, improbante Farnibio. Recle Franc. Modins CDnj. lugaril, et
corraptum esM locum, propler aSicilatein llteranim b ct e. E>t enim hic
PoeM eonjee Inra, qaa Jiviiiat repalfam Knfi ex «utpinla, rFliceolla, et
liaaitn.— 8 Cr*6rw in Aid. Jnai. Colin. Grypb. Junlao. Luig. Pnlni. Delpb.
Par. ITM. kliia.— B In quibudan dtltrtm ; et aic Icnendani pătat Rwiiim
de Prado. Vinou icUicct deiiderium, moleitiam, et tiiitiiiam contractun

VOTJE

1 Atiiyiwb afMM] VinuDi enlm
y«raai virea Veneria enervare, dilu-
tan leroacccnderedicitur.

r Nttmtt'iN^Mti Quod angv
latmr PoEtt es Rufi anaplriia : boc
•al, MM at»Ut promiiiaii, lieet polii-
dte alt: qnan lectionem antlquan
ndMO. EniBTer» il negadiaet, at
k|Mit aUl mg-U, ab inltio oedb
M* mMnit mufuun isterpoaniaMt
lahi.CMi «IhU apel Ipal anperfaU-
ML EffO bnc atfiW, U sal, am

1 IHMMi] Ttba* wt terlla pan krim.

aaaii, el menaarK geana qnataor Cja-
tboi cDDtineiu.

O £1 jiifalc*] Scyphi qaippa oati
annt in unomlctitiv.

Padvcn] Quai lectio eal in aoti-
qnia codicibuii pudnr enim dicilar
ob aliqaain rcm aordidam tîmor, nt
aii Sipontinn* apud Robertom Stc-
phannm in Tbeaauro UnguK I^tinv,
nbi addncuDtur eiampla ax Cicerone.
Hoc «enaa patct aenteatia bujni Ter>
aaa; qalppa RoAu tiatebal, ac pn-
ella NKvia eaaet caritnnu. Alii <(••

U. VAL. mARTIALIR

CVI II.

AD LUCIUM JtU.mM.

SfPB mihi dicis, Laci clarissimc Juli,

Scribe alîquid mag:nutn: desidiosiis homo cs.
Otia da aobis ; sed qnalia fcccrat olim

Mfeceaas Flacco, V^irgilioque suo :
Condcre ^âcturas teotem per saecula curas, â

Et Domcii flamaiis cripuu>ne mcum.
Ia steriles campos nolunt juga fcrrc juTenci :

Pîiifţue soium lassat, scd juvat ipsc labor.

O eUffutimt Imcî JhK, fre^unttr vtUu dkit, Compaae aliqaiâ niirMM, Aan*
n inen. NobU/iu traM^uiUilattui rUa ; fed qnaUm Maetmu Jtdemt alim Hara-
ti» ti ne VirgUio. dmrr etmf»»tr« wnN( cidiinM prr âmmWf tt ndMetrt iu-
mo nuKM ab ig»t. Twtri iwfuil /trrejtgt ta agnt ii^iaantw : ftt •friani dt-
fidie^ quidcni, ttd lohr iptt platfl.

l£*>dnriH

>m«r.i>J.mt.aii

i.l6lt. Luci cari,

«t atiU edd. v<

Ett. (lIliEMt Ipcti

Io omniiim cotltl.

«'Sl;«"i"'^l

aiii.' CvUns.

iiN J«Ii (■ AM. Colin. Oryph.
-S Alii legunt cAcrtal. * I^ic
I Hinîalii vocabala ia ipia

) QvalM/ccrrat] Mcccnas locnple-
taTJt Hoiatiiim et VJrgilium, Vide
1lb> VIII. Epig. sa. ' Sint Mnceni-
tea, non dcernot, Flacce, Mironei.'

6 Ciru] Sic lib. III. Epig. 80.
■ UlTumne rbiclit tradit iile lirlurii
LegcDda teniiutron acu Ciandlani»-
nmi' nndelegnnialii dbsfai.

e a MWH Jhmmb} Sa|i m. et

funeri), îd tit, inpentei ero nea
marii, >ru,Tcriu« mei noa p«ritnwt.
8 Pnf«< wbmJOpenMnm lanceit
■rare, maxime ten •olum pinpie ;
at frnctiioini iile Ubor placet apico-
1b : ila difRciie quidem ut vcniu
nen pecituro* acribere ; Md al mer-
CM Iade ipenmiBT, ardau Iile laber

Ktqrte per an

k donius.

F.PIORAMMATUH LIB: I. 189

At mea Vîpsauas spectant coenacula laurus:

Factus ia bac ego sam jara regiooe senex.
Migrandnm est, ut mane domi te, Galle, saintem: 6

£s tanti, vel si longitis illa foret.
Sed libi non multum esf, onam si pneslo togatam:

Multiim est, liunc unum si mibi, Galle, nego.
Ipse salatabo decima vel serius hora :

Maue (ibi pro me dicat averb liber. 10

muUoi oniiil. Sed uita eananla riipieimt Vipmnci IturM; tga mu ia Aof
rrgut : pivcnl eutidam eti, o GaUt, ut niae dieam iibi talutim dani : lom eumt
M, rtl ti illa dîtlaret longiui. Al libi nm râimagiii tnonmli, (i eihUx» lllii tmim
lofalani; miAi vero umf^iii (>', o Gallr, ti mni txhibta faiu amm. Iftt uUutem
nmntiabv Imra dtcima Ktl tardiui : mdii< totem libelliu ditai libi nMtm pro mr.

S At wua Viptniat per awlfiini' legit Aut. de Root, ct infr* lib. i*.
Epig. 19. KifM'iHitf. Siquidrni Al, Ascippi conilulti ieclione nan ' Vip-
mniii,' ied * Vipmnliu' dicUur. cr. Vetiii Inscr. ap. Oniiplir. Itegion. U. R.
pag. 91. Mantor, p. viii. 1, et Tirit. Hisl. i. SI.— 6 £rt tnnli vtt ti langiut
mUfvrrl citai Idogiiia ex ed. PulininDi.— D Legitur in velrri iiiiodiiii coaico
■pud Ramirei de Prado : dttîma U lapiui hora. — 10 PulmiDOui : dictl avei»

NOT*

S Jl nea] Laarni Vipiinaa Jatel- Potti, cel ii tonfiiu itfa/aiYt, tnxlft'

lijG orniianii laurii porlicnm VipiaDii mut iiempe, attuDeu etiam labeiii

Agiipps, qaeni ad luminoi lionorei te idirem.

•veait AuRTiilD*. Laurua anlcm >e- 7 Si prado loffthua] Hnc eit, di-

nndn et qnartRdeclinationiicit, entein toga indutuin. SenM» cit:

Camonla] SnperioreH înnt ilomni Vmn\ tibi eit raomenti ut te »nno

partn In quihni panperei hibica- tnane lalnteni, niea «era maalnc \a-

baoL jDTeaaIU Sat. x. 'rarui *coit tereat nt domi minearo: 'Sic licotei-

!■ dcnacaU milei.' Infra Epig. 118. cnacn: qnia qnaliicDioqne leguntar

' El loUii babita tribal, sed altii.' lala, «alurator lerlbcre nou potoil.*

a JffgrMtdu» ril] Migrare pro- Kpig.Tl. siipra.

pria Ml allo ad faabitandiiin ire, *rd 9 Hara drrina] Scilicel ab oria «o-

t longe ire : cum addat Iii. De horii dicemua lib. iv.Epig.8.

cx.

DR CATKL.LA PUBLII.

bsA est passere noqaior CatuUi.
Ihm est parior osculo colnmbs.

m kmMtr şmmrt CalmIU. Iia «al purier nori* «huikr. Jaia tU

M «ţ l« 4«Ibiudaiii : Dt CattUa PublU tt Pietxra ijndem.—S Fran-
NOTi£
Tu., aamtm calcUs Pnb- PvMtn CatwUi] Tacite prafert
Marţialii boc EpigraMima Po«B»ti«

140 U. TAL. MARTI ALIS

Issa est blandior omnibns paellis.

Issa est carior Indicis lapillis.

Issa est delici83 catella Pablt. 5

Hanc ta^ si qaeritar, loqai pulabis.

Sentit tristitiamque gaudiumqae,

CoUo nixa cubat, capitqiie somnos»

Ut snspiria nolla sentiantar.

£t desiderio coacta ventris, 10

Gutta pallia noo fefollit alia :

Sed blando pede suscitat, toroque

Deponi rogat, et monet Ie vâri.

Castse tantus inest pudor catellse.

Ignorat Venerem : nec invenimus 15

Dignnm tam teoera viram puella.

Hanc ne lux rapiat suprema totam.

Picta Publius exprimit tabella.

In qua tam similem videbis Issam,

Ut sit tam similis sibi nec ipsa. 20

munior 9mnUmM pvfOtf. Ina preHanor eif geuimii IwHm. Caidlă lâ$a etf
wiupiM PubUL Credea htme i»fuif ri queritmr: habet »enâum dohrii ei iruiiikt,
CnU* domini immxa recmMt ft dermit^ sic, ut nmUm muţ/Ma amditmUir, Et im»
jndta detiderio atm, mm feedaoU paUm mtta gutia ; »ed excitat dominam tener^
fâdâf o/Upte ettâ depami e Ucio^ et wtanet exmerwru Pudica caieUm tautum kubet
venamdiam, Nom norii Veuerem^ nec reperimui maritum dignum piie((c turn de»
iwata. Ne tupremMM dies auferat totam^ PubUut hanc ţffimgit picta tabelia^ in qua
spectabit luam tam iimiUm ut nec ipsa mdiui exprimat $e, T\mdem cmtfer

^ #<» #^^^#«^^<i»

ritcoi Modins lib. i. Episr. aS. legit ex veteri codice Weidoeri : CcUa nexa^
ifc, et »ic est in Aid. Jnnt. Colin, aliis vett. — 13 Deponi monet, et rogat laoari
in iisdem cdd. Deponi rogat et monet lacuri Puliuannus, LanK^ins, alii. — 18
Pictam PubUut, Ifc, Aid. Junt. Colin. Grypb. &c.~20 F. Modins eodem loco

NOT^

Catnlli, de passere Letbis, et Poe- coenam venies : sed sic divisa recnm*

matio Stell» de columba amicm ejos. bes, Ut non tangantur pallia nostra

Yidt Cpjg. 8. aopra. tnU/ £t in lecto ellam paUiU ate-

7 SeutU trUiiiuim'] Sentit trUtiti- bantur. Ovid. Amor. Eleg. 2. * Esse

Mm oenpe et gmndinm quibas affici- qaid boc dicam, quod tam mihi dura

tur Pobliof. Tidentnr SlraU? nec in lecto pallia

II PaUia] Pr€»pria erant Oraeco- nostra sedent ?'

foite etl«m RMranl Mi sunt it Levart] Ooere scilieet ventris.

Lt^i^ XI. £pii- M. • Ad Alii tavan.

RPIGRAMMATUM LIB. I. 14ţ

Issam denique pone cum tabella :
Aut utramqae putabLs esse veram.
Aut utramque putabis esse pictam.

lMt«M CMM iakeUaf vtl credu utramque eate veramf vel credet uirampu e$u
ejfietoMm

ex vet. membniDis Weidneri emendat hune locam, cum reponat pro rp«a,
iMia, Sic etiam Janiis Rutgersius Var. Lecc lib. vi. cap. 11. et Juntina
nostra în margine. ' Dno posteriores Terini <ijn8mod{ itnnt, ot aiiaira afir-
mare in simili argnmento, nnlloa inveniri similes.'

CXI.

AD VELOCBH.

ScRiBERB me quereris^ Velox^ Epigrammata longa.
Ipse nihil scribis : tu breviora facis.

o VehXf expoitula» ame compmd Epigrammata hngm. ife nUM cmmpomâ: tm
âcriina magu concisa.

^^ 0>*'*>0^0'>0>^>*>^^

2 Jnntinanoftm in margine exhibet: TwjaewhU »CTibi$: turn breviora faeit.
Forte scripserat Martialis : Tute nihil ecribit: Ivm, i^c. vel ; Ipee nihil acribie:
iMMf Ifc. Verba tu et tu, (sive tum^) aspe permatanlnr in vett. membranis.

NOTJE

1 Seribere me quereriâ] Praecedenti tichum, qno irridet Velocem qnem-
elegantisiiimo Epigrammati, qood Ion- dam qui nihil prorsiu scriberet. Vide
gias videbator, reete snbjicit boc dit- Lib. ii. Epig. 77.

CXII.

AD REGULUM.

Cum tibi sit sophiae par tăma,, et cura Dcorum^

Ingenio pietas nec minor ipsa tuo ;
Ignorat meritis dare munera, qni tibi libmm^

Et qni miratur, Regule, thara dări.

Cicai eetHmerie aque eapiens ac cuHor Deorum, nec habeas pietatem inferiorem
tuo tugenie ; qui miratwr donări tibi Ubrum et thura, neecit ufficere merita donie.

^ ^«^^■^^'^^■^^^^^

1 Scriveriaa iegit : por cura et fama laboram^ probante Oronovio ; qnem
▼ide inter Var. Notas. laborum qnoque Pulmannus. — 2 Grateriis e duobns
ieripift : «ee sitlitf ipea mm, probante eodem Oronovio. Hasc lectio ootatur
etiam ex codicUMu Palat, et Bodl. Sic quoque Pulmannus.

NOTJE

1 Cum tibi eif] Liber virum doc- miraretnr hujusmodi munera a Mar-
tam, religiosom vero decet thus, qno tiale mitti ad Regulum, doctum juxta
Dii colantur ; unde stolidos erat qoi ac pium.

149

M. VAL. UASTIALIf

CXIII.
IN PRISCUH.

Cuu te non nossem, domÎDum rcgemquc vocabam :
Cum bene te nori, jam mihi Priscns eris.

kahertmttgtuivmitpplO^tmktniMtt'rtgim: eaMbaulctq
tt Pritam.

m nutgo JiiDt. ap. Edltorna, (
NOTA

S Jitm mAi] Cam Doverim t« fao- Ubo. Lib. ii. Epig. 68. ■ Qnod te

rninem lordiitum alqne aTariini,jim nomlne jmm tuo ulato, Qaeto regeia

honaria caaia non dominiim et rrfem, et domiouni prîM vocaban,' ict.
«ed proprio nomiae Piimun trpd-

CXIV.

AD LBCTORBH.

QujBCUUQUB lusi juveois ct puer qaondam,

Apinasque nostras, quas nec ipse jam dovj,

Male coUocare si bonas voles horas,

Et iavidehis otio tuo, lector,

A Vaieriaao Pollio petes Quinto,

Fer qnem pertre non licet meis DUgis.

QiuKKMq» •lin fKcf ti udiletetMt jacahu ma, t( aptaw aMlru, oi
Mcipu jam notat hiibn,j>oicetnQiuiilo PMa VafmoM, ă^ntptra m
w-rf.__i_ «A ; -itritti, n tupta imI* unuura Amm taru, ti U tmfitt

Hlc Dalia leciioiiU varietw extat in libri* n

n Mriptii et imprcult.

H ut, nnga» meai, lBdferaMveTteTe,AphMmfltTrican.'
Uiomeiln Ub. XIV. Eplg. 1. <8aDt apInK tri*
^m Ib proftrbii onqae, «t il qnid viUat iitli.'

BPIORAMMATUU LIB. I. 14

cxv.

AD FAUSTINUH.

Hos tibi vicinos, Fatistinc, Telesphonis bortos
Ftenius, et breve rus, udaqae prata tcnet.

Condidit bic natae cineres, somenque sacravit,
Qaod legis, AntuUse, dignior ipse legi.

Et Stygias wquum fiterat patrcm isse sub ombras :
Sed qoia noD licuit, vivit, ut ossa colat.

O FmaUnt, Ttlaphanu Fanăm pouidet Adj kartet fiii pnpaqnoi, it uSUam t:
igtiam ti prmia kunida. Hic rejKUiiit jUid eincrn, tt, ipât digMer ^Mi Itgtrctit
tmutermil mstn ĂntuUa 'iiia4 tigit- Par fumU yatrtm ptttrt vnlmu i^tn

t In qnibtiadam etae tentnt, inile coDJJcia, qaod icribat C^aţneriiM : ' L^
reoilnm ei v«(. cod. I«<((.' Aid. Jimt. Colin, alix Umeo lervint Inut.— 4
firoDOT. cooj. vaveriit ifit legi. Vide Vsr. Nolai. — 5 In Anglicano tttt
leilatur Jiiniiii : palrrirttia mabrai: hiac Oruler, irft od wninif ; Janut Rnt-
|!CTiiii* : Ad Stjgiat o/jmuib fueral paltr iiitt Hi nnbrai : et sic erat In cod.
Heraldi. P. Scriverias, ScaligFrnin necatas: Et Siţ/gUu aqii»i/atnt piiUr {rt
lab amiriu ; tit lit Helleniimu», wiaiip Sfnoiai ir Urat : jmler itit tub umhrmâ in
cod. Palat, hoc etl, Fereni noinen patrii filia adbnc luprntttc. Heraldna
conj. OfUU filtrai paltr uit, i. e. Utot di ţluu namfl^im. Ut ilt piinii pnlni
Hellenitinns .- vel. El Slggia* aqamn/titTat mior iuil ad laihnu.—t QaMi qma
■•> licail PulmaDniii. Pro tiril Palat, habet cirat; inprecatur mim viUm
lonfMli, ut,agruiii colena, luliinde impingal io oua tiliie.

NOT£

9 iVaxMMfw tncriniil] Sepalchro debel pater, CDJns nomen, ron vere
oeinpe inicribebant D. M. S. i. e. Aotulta: lilie, sepulcro Tuerat interi-
Diii Manibiii Sacrum, addito morlDi bendnm ; nempe nan turbato ordine
nomioe. VideEpig. 89. tupra. roorialilalia.

4 Digniar iţt» tegi] Ante Glioi mori

CXVI.

IN PROCILLirU.

QuADAM me cupU, invide Procille,
Toto caDdidior puelia cycno,

I Praciil* btiridt, nu oaul ;>«daai pnfUa condidiDr tett a/au, ngeittt, ■

I4i M. \.\L. MAIiriALlS

Ar^cnlo, iiivc, liiio, li«;usln) :

Jam suspendia saeva cogitabis :

Sed quandam volo nocte nignrioreoiy 5

Formica, pice, graculo, cicada:

Si novi bene ie, Procille, vives.

lUiOf UgMMro: ud ipumimm mm mgri»rem n»etf^ formkm^ pke^ y ^M «i i , c<Mrf««
Jam audUaburii iutpendm/era: u UUus ie cognon, o FrociiUf rmfiniM,

^^^^^»^'^^'^>^^^

graroma ordine quo nimc legttur disposoit. In edd. Tctt. ordla«t«r boc
modo:

QModam me eupU, invide ProcUle^

IVto emtdHwr pmtUa cffcno^

Argenio, nire, lUiOf liguMrQ,

Sed ptuidam volo a«cte nig^orem

Formtca, piee^ gnemUt^ eiaida.

Jam euependia etna cogitaboi^ ifc.

— 4 Aid. Jnnt. Colin. Gr^ph. alias, exhibent cogUabas: et sic Yet. cod. Caţ-
ncrii.-'T In nonnullii, vteu ; sed nostram lectionem servant codd. et edd.
vett.

NOTJE

t lÂguelro] Oallice JUur de troene, eteniin prse invidia moritoms erat iile

VirgiUns Ecl. ii. ' Alba liguxtra ca- Procillus, ai didicisiet Martialeni

dont.' amari a formosisslma pnella quaoi

7 Vhm [Ftois] Alii legnnt «ioes, vicissim redamaMCt : bscqnlppeest

id est, non snspendes te, cam me natnra inYidomro ut alterias felicita-

nigrm poellae amore perditum videas : tem doleant, maio antem Uetentor.

CXVII.

DB ANTULLA.

Hoc nemas feterno cineram sacra vit honore

Foenius^ et calti jugera pauca soli.
Hoc tegitar cito rapta suiş AntuUa sepulcro :

Hoc erit Antullae mixtus uterqae parens.

Fm$dm ptrpeim» deeore eimrrum dtdiemii hmte lucum^ et pauca Jugem ogri ex-
mM» ÂjiUilm wd» eclscîl«r «Maia eondiiwr koe lawa/o, eodem mterque parcM csn-

Gndm Bodleiamis pro lemmate babet: £pi<apU«in Aniullet,--! Codex
ffilţitlint nnUbeti miermtU Aansn.— 8 Palmannas, jagera puiekn^ et sic codd.

• ' NOTA

1 JBmm AfMf»] Qiaod sepnlcra in solebant eodem tnmnlo eos condere
NMnni ftarrm eascnt, qnos mntvns amor viventes conjanx-

'ii Jfcawil] Pro more veiemni qni issct. Vide Ub. z. Epig. 71.

EPIoaAMUATUH LII. I. ]4fi

Si cnpit banc aliqais, moneo ne sperat, ageUtuu : 5

Perpetoo donunia serviet iste sois.

NOTX

tt PerpHModomiMu] Afttealmtt- aUbat commiiHiepiiIcniro, Putola-

palcro deilinatiu lacer erat. Dec bo Kciune, KopieDtui(M|M nepodi

■lienari pot«rat, Imma dcc ilLqDunJo Hille pedei in fronte, tracnitu cip-

■cqMbuv hcrcdei. H. EXT. N, S. pni in acniB Hic <l«b«t; handM

i. e. hvredes eiternos ne leqiutar. MonnMealiUD ■• •eqauMar.'
Honl. I. Sit H. ' Hoc mlaers plebi

CXVIII.

IN LUPBRUUU.

OccuRRiS qooties, Luperce, nobis.
Vis mittam puenim, sabinde dicis,
Coi tradas Epigraiomatoii Ilbellnm,
Lectam qaem tibi protinus remittam 1
Non est, quod paemm, Laperc«, vexes.
LoDgam est, si velit ad Pyram venire,
Et scalis babito tribos, seA altia.
Qaod qoasris, propins petas licebit :
Argi nempe soles snbiie letam.
Contra Csesaris est foram tabenia,

6 AIU lexont «d pibm, at lib. t. Epif. 9t. JonL an. ISIS. st CaUn. 16W.
NOTJE

6 Ad Pfmm] Nomen reglonlf Io inpn.
qna habttabat HartialLi ; alll ioilgne O Argi Irtu«] Tmeai» Mt len H'
MM «dlnm paiuit: alU legwt ai «bio; Argilttiam est ra|ia qnwdam
filmh Dt Ub. r. Epig. H. ' 8mI Ti- nrbii abi habiUbat Ubliopola A.
bwtiBa mm prMiBM aM«U pUv,' imcIiu. Epi|. 4. iDpia : ' Arfileuna*

T Et fiu kaWa] Hoc att, 1d msTia babltare tabamu.'
— acMlo alu, de qno Epi^. 19.

ih^M Var.CImi. AlariMf. K

.46 BPIGHAMMATtIH LIB. I.

Scriptis postibus hioc et inde totia,

Omnes nt cito perlegaa Poetas.

lUinc me pete ; ne rogcs Atrectnni :

Hoc nomen dominus gerit taberiue.

De primo dabit, alterove nldo, 15

Rasam pmnice, purparaqae cultnm,

Denariis tibi qainqne Martialem.

Tanti dod es, ais ? sapia, Laperce.

he tt tadtJMvit Mii iutcriftU, «1 eeltriltr ptrlegai tama Paieta, iltiae ptţce
m, M ftumu Atrtctam : tie vaeatiâr doMiwu t^mui : denaruâ qtaqiu de prioo
tt Mnad* Ma traiet tiii MtriiaUm abraMM puuct, tt parpura nnuAun. N*n
aUi via, nfrâ: O Laftrct,tafiau a.

r, qa*m.' Vide Sau.
V«l: MC ngOM AtrtctKmî u

NOT£
1 Seriplu pottibut] In quibiu
mnpe Interiptm erant libroram ve-
Dilinm aamma, nt hodie apad noa,

II Nt ngu AIrtetwmi] Neiiitopii*
rofare alioi Domen bibliopolaa, A-
trectoi TocatDt. Alii lifant xu ragă
Atrtttam: hoc cit, me petas a bjbllo-

poUAtreclo. \Vn,nicngaAlrtttum.

IS De prnw doiil] Hac cit, de
primo >el aecoDdo annario,

ia TanfiiiiHinJ Hoc e«t, tai libri
noD valeot qiiini|iie denariu.

iS^ii)] Nod taro lăudat Lopercom,
quan ■ordetejiis etanritjun inidet.

CXIX.

AD C£CIL1ANUM.

Cui legisse satis non est Epigrammata centam.
Sil iUi satis est, Ceciliane, mali.

O C^cOnt, ««< ne» tifgUit fMbitH cmlut Bpignmmiaa, ntUlam iUi ma^m

NOT«
Lflnţiorem hnac ei MatsCdUmufal apnd AthenMnM
Et CotciliBoo lib. III. cap. l. • Haimiim Ubran
' .teipondet nia|M ■>!« p«nB mh.'

M. VAL. MARTIALIS

EPIGRAMMATUM

LIBER II.

MARTIALIS DECIANO SUO S.'

\juiD nobis/ inqnÎB, cam Epistola? panunne tibi prae-
stamns, si legimns Epigraminata ? qnid hîc porro dîctnms*
es, qnod non possis Tcrsibus dicere ? Video qnare Tragoedi
Epistolam accipiant, quibus pro S6 loqai" non licet. Epi-
graminata Carione non egent/ et coatenta sunt sua, id ut,

QkU nobil rei rut, aît, fwn EputalaJ a» panm mârtmur dt ti, d (wlcun*
EptgraMmala ? ud ^tdd hU duturuâ et, quod iwţMai apantri earamabutl «n.
«■r TVşfndi Mloatw Epiţlala,qiiibiit»aiitMtptnKunmixplic»tiaaie»giflimt:
Od-îmw wni al eput EpitraaiMMtiimt, it m^lcit iyti* <u, hei ui, ia^nit Ungtuu

• QNUacKi] Flngit PoeU DecU-
nnn, dt qiw lib, i. Epig. 40. miTari,
qMd Dtatur Epialola Id pnncipio hn-
jw llbri, cam meattm iDam «eraibu*
cxpGctn poMit.

* Qtlkufrp m laqMJ] Ideo nempe
EpUMa ntutar TrafiBdl, at iliqua
dan ladltarN vel lectorei noDeant,
qNd in IVacadii, prater arfiuneiiT
tM MmIb, fllbU ipaU pnbţoi li-

* CarJBiif am c(va(] Hoc Mt, prK-
cone, qni palun If gerct EplttolaBi,
qna ie Tel popnlo *el principi con>
mendarent Tra|[<Edl. DeCnrîoDe Pil-
niiu Secundul 11b. IT. Ep. T. ■ Scrip-
iit pabUce at e CEuionibiu allireretnr
vocaliuiniu allqntt ei Ipiii qni lc|e-
ret anin popnlo:' llbram intellige,
qnem Kripient Bagolns de Tlia IIIU.

148

M. VAL. MARTIALI8

mala lingoa.'^ In qnacnmque pagina visum est, Epistolam
facinnt. Noii ergo, si tibi videtnr, rem facere ridicolam,
et in toga saltanti* inducere personam.' Deniqne videris,
an te^ delectet contra retiarium ferula.^ Ego inter illos
sedeo, qoi protinns reclamant. Puto me hercnle,' Deciane,
verum dicis. Quid, si scias, cam qna, et qnam longa
Epistola negotium fueras^ habiturusT Itaqne, quod exigis,
fiat Debebvnt tibi, ai qui in hune librum inciderint, quod
ad primam paginam non lassi pervenient.

Iu qmaeumque pagina lubet^ taibmnt Eputolam, Ne igUur^ n Ua MMet, faeioi
rem abntrdoM^ nee aeammwdeM iogam penoma âolUmti. Tamiem OMiwuâcerioij «k
fenda libi plăceai contra retiarium. Ego eedeo inter iitof , qoi ttatim eontmdunni,
O Deeiane, mchercuU^ optnor, loquerie verum : quid^ n teneaSf cum qum et quam Im-
ga EpittoU ratio tibi interceemn/uerit? Ouamobremfiat^ quod poMula», Si qui
ineurreritU in hune Ubrum, de te promerebuntur, quod non drfaiigati accedent ad
primtun paginam.

et: M toga âaltantem inducere permnmn: Aid. Jnnt Colio. Oryph. Janian.
Ling. Pufanaii. Delplu &c. habent, et togam oaltoMti inducere pefomm; ot
lic Mdd. Cagnerii : hoc qaare Gnitero displicnerit querit Scrivenns. Codd.

Oniteri mUtmti teiUntor: cod. Scriv. mUmCmi. Vide OronovhuB !■
Var. NotlB.-^ I>«iit^ fâdcuM^ ante Junt. 1518. et Colio. 15SS. Dmiqiuc
vkdiOM, an te Palmaoo, Joniao. Lang. Delph. Maittar. dec AUi uiderit.
Vide Oronoy. ad Senec de Pror. eap, 1.— 5 AM. Jonf. CoIIb. Pulnu Lang.
Janian. Delph. Barbou Par. 1754. dec. fuerie: Scriv. Farnab. et Schre-
vel. fueraâ,

NOTiE

* MaU Ungua] Hoc est, mordad et
libera, qaa mentem &aam nbiqae ape-
rire potest Epigraminatiun icriptor.

• EiiM toga mdtanti] OraviUtia et
dlgnltatis canaa dves Romani nte-
bantor toga, qua ridicolnm pantomi-
mmn indal non eonrenitaet. Idcireo
P«Sta Ub. TI» Epif • 14. Irridet qnen.
tai CtfWvMaii <|ni Satntnaliam

H P Wto . miU «yathaiea Indnerent •
■piHi «iţlMl v«nlb«s tda oratl-

IwinH vUkrtar.
mţftUmkmftnţU\Ut»t.bt'
işB. ŞltMiaUmi Bormonom
K K. *tMb «ontm trlden-
liiMtca glndlM ent e Kg-
Im vtfo tridMtA ftmo nte-

batnr. Jnv. Sat. tiu. ' Movet ecee
tridentem.' Idem Liptios Satama^
lium Sennonam lib. ii. cap. 8. tri-
dent enim tlve fnscina ilii, pro gla-
dio. Domitiut ezistîmat proverbiam
hoc dici in eot qoi infirmo praeaidio
contra maxime instmctnm pagna-
bant : tic contra obtrectatoret Epis-
tola def^ndere te non debnit Martia-
lity aed Epigrammatey qno vehemen-
tlorerat Senint cat, inqnlt Rade-
ma : Operam lodet, Po£ta, ti te £•
pittola contra Zoilos defendet : ego
primni reclano et dittnadeo.

i Puto mikercuk'] Deciano reapon-
det Martialfa, et aaaentitar; atqoe ita
Epbtotami qnam longam erat factn-
rwy breviter condodlt.

EPI6R&HHATUM LI B. II. 149

AD LI BRUH SUUM.

Tbr centena qnidem poteras Epigrammata feira :

Sed qnis te ferret, perlegeretque, liber?
At none Bnccincti qoae sint bona disce libelli.

Hoc priiDnm est, brevior qnod mihi charta petit.
Deinde, qaod hnc ana peiagit librarios hora, 6

Nec tantnm DOgis serviet iste meÎB.
Testia ras tUBc «at, qaod ai cui forte legeris,

Sis licet nsqne malas, noa odiosas erîs.
Te conviva leget mixto qainconce : sed ante,

Incipiat positos qnam tepaiase calix. 10

Esse tibi tanta caatas brevitate viderisT

Hei mihi, qaam mnltia sic qaoqoe lon^s eris 1

O Ub*IU. mUw fodtM cQptn t nt nU t EpigraMmtIa! t mit I* tofaMMl,
ttmnlM n lUtwm? tit lame <utip4 ţua tmt eummidt brmii lUn. B*e trimmt
ml,wmdmbur td jMtKr* mtm diartc; orotma n*d icrila froHcrMt ttme
MS ktn, MC «mM W( MOfMtv M«t nuptif*. Ttrtiut i.iiiimjtill ht tit,
fwri«lf>ri(>WM>l(«ii*lM(, fNMwliHMfMrii*A(iiu, iwa «fh mtUMm. Cm-

~^-' '—•^-- —'- ^, MdprfawMMi tfpţirt ■iri Cm pu Mfc » . Itarfa

t M mU, Am ttimn M>d> lam «KM* firff tffb

1 Id cod. P*Ut ptiUgrrHvt tOtr—t Jnot. tn. ISIS. ct CoUd. IfiM. fM
Mal tMa rfwM. Codex BodleUnn*: fB« «jat ioiu ii»N(,— 6 Llbri mua
•xanti ap. Mntanibert. babenl, prraget Ubrariv: aic enim et venp leqneoM
Mt, anlct, — 19 Hti fina mnUu ia codiea Paldiao : unda Grntenu ceniet
tacribondnm : Ektu fa» RoAif, ţc.

NOTA

t Ffnv] Priori vma continere, nnm dltaebant uitiqni. QolDcnnx
piMtwiere piti et tolerare M|DiG- aatemqainquecyatboi coDtiDet. Ll>
Mt. b«r iUqoe meat legatar anteqoun

T Si ttf] Si ab aliqno laţcris. vinam «|aa calida ferreni redacator

9 Mrt a] Etenlm «qna callda vi- ad taparen.

II.

AD Cft'.RBH DOHITIANUH.

CxrrA dedit magnam, majns dedit Africa nomen,
Srîpio qaod victor, qaoâqne Metellos habet ;

CMaliVMrit B^MHi a«aM«,4/^rva N^tal, fa« VpXUa* Ml JViMIw, (ItM

150

M. VAL. MARTIAL18

Nobilins domito tribnit Greimania Kheno,
Et paer boc dignns nomine, Csesar, eras.

Frater Idnmseos meniit cnm patre triamphos
Qu8B datur ex Dacis laorea^ iota taa est.

appelUtOB est mctar Scipio, Devido Bhmw Germama dedU cUariiu nome%y et
koc Mereftamputr, o C^nar. Fr^er merUm eH trmmpk/M idimmm am ptire:
tibi $oU debitwr lairta iput cmutâilbw ex Daeii.

^<»«^^>»»»«#«^»#<»>»

Lemma in codice Tbuaneo est, Ad Ceeearem, — 6 Q«« âaher ex CatHs in
Ms. Beverlandi : ex CkăuiiM citat Langios e Pulmanno : ex Coliif legendna
este coDtendit Lipsins lib. i. Epist 5.

NOTJE

1 Creta] Nomen Cretensls a de-
▼icta Creta traxit Lndns Metellas:
ab Africa Tero doniţa AfricaoiiB dic-
ttts est Scipio.

S NotUbti] Domitianas admodnm
juvenis, dcTictis Oermanis qui Rhe-
Dwn accolont, nobilios ' Germanici '
cognomen asseentas est: Germani
qulppe Afris et Cretensibns bellico»
siores snnt. Vide Saetoninm in Do-
mitiano cap. S. et Taciturn Hist.

rib. IV.

6 fVafcr] Titvs scilieet qni cum
patre Vespasiano Jvdsos domnit.
Suetonins in Tito cap. G. Soios vero
Domitianns Daeos snbegit. Dacia
hodie complectitnr Transylvaniam,
Walachiam, et Moldaviam

/damueof] IdamsearegioPalsstinse
inter Arabiam Petrseam et JEgyptuSy
a qaa Jadaei dicti snnt Idumsel*

III,

AD SBXTUM.

Sexte, nihil debes ; nil debes, Sexte, fatemur.
Debet enim^ si quis solvere, Sexte, potest.

OSexte, noneeiniBreaUeno: n(m e$y cotuedimM» ; nim^Sexte,iiquiâ$ohemi0
ettf m are tUiene ett.

In hoc Epigrammate exliibendo nullo modo variant aut codices mannscripti
ant libri impressi.

NOT^

9 Debet enim] Qui solvendo non
esty nihil debet, quod scilieet nihil
Mlbni possit ab eo qai nihil habeat.

Lib. IX. Epig. 105. < Qnod tibi non
possum solvere, Phoebe, meom est.'

BPI6RAMMATUM LIB. II. 151

IV.

IN AMMIANUM.

O QUAM blandus es, Amnuane, matri!

Quam blânda est tibi mater^ Ammiane !

Fratrem te vocat, et soror vocatnr.

Cur Yos nomina neqniora tangunt?

Qnare non javat boc, quod estis, esse ? 5

Lusnm creditis boc, jocumqneT non est

Matrem, quse cupit esse se sororem,

Nec matrem javat esse, nec sororem.

O'AmwrimUf quam mmii ei mairil O Ammkau, fium tumsU ttt HH gmd»
trixl te ttppdUU /rairemf et ioror appeUaiur, Quare fiamtiia lăicMora vot «!•-
teat 7 Cur nom plaeet eue quod etiii 7 Hoe jmiaiii eMe fiuiwUtitim it/aetHam :
mm ut gemtrix qua expetii te cfw jororem, nec placet ui nt wmiernecmrwr*

In Amiamm inicribitur in Aid. Junt. Colin. Oryph. et alils vett.— 6 L
ereditu hocjocumqut: jim ett Mater qua^ iţe, in iisdem. iMmmeuiitiekKf
jeamqme non ttt M^ter^ qua, ifc. Pulmannus aliiqae.

NOTiE

S Fnitrem tejoacafi Fratris et so- 7 SororemJ In pennltimo vena a-

roris nomine tnrpitndo tegebatur. micam interpretare : in nltimo intel«

Vide lib. xii. Epig. 20. et lib. x. lîge proprie, boc senta : NoUet este

Epig. 65. mater nec soror, aed nxor.

AD DBCIANUM.

Ne valeam, si non totis, Deciane, diebus,

Et tecum totis noctibus esse velim.
Sed duo sunt, quse nos distinguunt, millia passum :

Quatuor hsec fiunt^ cum rediturus eam.

Dupcrfo», o Deeiane, m euftiam teemn venan totis diebuM et tatu noctUmt. Sed
nnt duo mUle paaue qui noe di^ungunt. Hi quutuor JUmt, enm revenunu tier

l Jnntina noitra in margine habet : « Dieţmm codex noiter ;' I. e. Ditpf
remn, d non, ^.—1 Beverbuidi Mi. 91M no$ dm^ngunt, et recte foiwn.

loS U. VAL. HARTIAI.I0

Ssepe domi non ea : cum sis qnoque, ssepe neg&iis : 5

Vel tantum caasis, vel tibi sspe vacas.
Te tam^ at Tideain, doo raîUîa oon piget ire :
Ut te non Tideam, qaatnor ire piget
/wJMi Crtbnmaamdmmi; itiamatmtu.mbndittru abtttt: mddatmtnm
■1 Jno- <w «Mipwtii ; writaMnMMrifHolwr, >t mm fraa.
NOT£
S Cm (ii fo*}**] Sic ■cnte cupll ba* ontlmiibiu TWvet, Hlntaotct
Dedannm, qnl dnin libi t«I forenil- exdndebtt.

VI.

AD SBTBRIJH.

I NUNO, edere me jabe libellos.

Lectis Tix tibi paginis daabtu,

Spectas iay/"^*^"*' Severe,

Et loDgas trahis oscitationes.

Hecc sunt, qnsB rel^^nte me solebas 5

Rapta exscribeie, sed Vitellîaniâ.

H»G sunt singula, qn» sinn ferebas

I noK, ruf^ mi fiMxtm lîfrrM : inahia fagim tix a tt Uetit, o Sttm, başitit
Jbmm litri, H itât « til i ti wt n iMigu, H*e uad ţnc, rdqfMlc wa, mmntrm
trtf tm ifchbtn, Md FittUiami. Hac «uit «vuld qua timt gutabmăfimmit

t PulciaBDoi, Luglu, JouIbi, Delph, Ac IcguDt, irxTtmtPvAif I. e< ■!(•-
«HM )MfiMM UtcIU. Pro boc Tcrbo vicoum reliDqultar ipitiiUD la CoUb.
an. 1GS8. *ed ut h*bctar in Jant. «o. ISia. verbam Diblli eit. Silmulai
Icfcndun) putat Jr^araK^AXur- ScriTeliui in cadd, invenlt, a cot* cMitm;
aude iile iaxţmKetJior, vbI tcjca/riKoUitr. Vide Var. Notu. Lcctio HMtra
delMtnr Scali|ero; quem vide in Var. Notii in TibnIL ilt. 1> 11. —

NOT«

1 I mok] Formala indignantU at wd voealîg breil* ante daai conio-

intallanlii, llb. i. Eplg. 41. nantu poleit prodnd. Bic mira-

• 't^mvmbutr [fax^raoAjiAi] Ti tar PoSta, qaod tara eîto SaTem

h irx^v lat)^ yrjfâfifbm, \A Mt, defatiialnr lectioM Eplgranunatan,

qMt alia* recitata tanta rcatiDatiODa

Bcribebat ia >uU iiiigilluribo*.

Std FilclJuRu] VilellianiarantpB'
gltlaTC», qiijbus tei amnlorlM et laici-
va ■cribebuilur. Vide Hb, ziv.
Kplg. 8.
7 Hat iHil] SJnţiila EpIgnraMata
"'■"" '!iMtSe«crui:inB«Mivw»

flMti..

est : Vix uns sut altera pagina lectn,
Tastidii signn jam ottendii. Carreiit
Scaliger, la-)(«riiiiA>uar, et inlerpre-
' : pvUmfMtrauM a^latinatt

Undit

BPIORANMATUM Lm. II.

Per coDvivia cuncta, per theatra.
Haec 8ant> aat mellora si qua oescis.
Qaid prodest mihi tam macer libellofi,
NuUo crasmor ot sit nmbilîco.
Si totus tibi triduo legatar?
Nimqnam delicisB sapiniores.
Lassas lam cito deficis viator,
Et cam cnireie debeas Bovillas,
Interjangere qtueris ad Camcsnas.
I nane, edere me jnbe libellos.

■« jwrt Bkr <Mte» t mm U ,

I hm lr m. Hm «ml «ri tkgmUion,

a tuDcnftMdmiifMfrai. QaU
' Ml, M fn^MM iaauwi •< iUwn
Km eOţrittr irftiitftui «iatfr

JnnL an. 1GI3, at Colin. ISBa. A^da lertttn m ■IU qmlui
•ditiooe ciut probktqne Capurini, — ÎS 51 Ma omaliio lefendon
OK contendlt lUmii-et de Pndo. Scriveriiu mtinilt: Â liiw trUm
tibi Itg^MT. 'Sed priar in MAm et bUtia Mt porrecU,' iDqitft Berer-
landai. Recte: ale cnim Tereotini Andr. n. O. 9. 'NlUl herclc; mt
il adeo; bidni eit, mut trldaî.' Et PanL Episc. 'lawffo morţii tridmal
fiMorii.'— ia NaifMw in qniboidHa vett. iMta HanHfl.— 14 Lmmn Imm
tiu JiBt. Boitra U nurg, Haad raruttar «oabal* Iumm et livMN tt>
brarii conAiderant, at ap. Prapert l. II. 8. ct SIL lUl. x. SOS. nbi vide
Draknb^M Dtr iwum ed. anllq. Perrar. an. 1471. Venet. Aid. Jnnt.
CoUd. Oryph. alta. Scallger. ad Propert. p. 1SS. emcndavit /atnjmfart,
Terba fl«r et ilcr (M«r) Mspe CMwfiiBdDiitar ■ llbrariit.

NOT£

G ubi D

niaillb. III. cep. S. Hodic, BoAmm.

18 /alcijmrrre] Signi ficat jumciiU
(OlTCre a Jngo. Lib. iii. Epig. BT,
' Eianitqae dlet, et bora Uaioi In-
teijunglt eqno* meridUna.' Seneca
d« TraDqnillItate Vlt*: 'Qoldaa
i] Da qno dicton iatarîaaxeniat, et U ponaridimat
Eplg. ST. hocMt: Fnu- operai allqald IctiotU operwdktti-
leraot.' AlllminiiibeneĂfr^iciv*»,
Senau e*t : Nou mw decnran porle-
gi> tenoem libraia, ied OMitaater
barat, et differi In tridnaiii.

Cmwmw] Templnm Caniaiiamm
•rat BovUlai inter atUrbem. Semat
•at: Hmw venai i^ere tIx inclpi*,
etjandefiiUfatiuei,

baBtar; 'ilnBftrre'iignUicat
babere. iJb. iii. Epig. fi.
Q Si faa mkIi] Si tameo q«

nvl at Ubăr ombilic! craultn-
■ a«« axMdarat, it

U«Mw] Vidatw leieedumM».
U ApUmal Hae aat, «agnef , et

• Hana^iMiMtuiMto. pu.

U. VAL. HABTIAL18

VII.

IN ATTALUH.

Dbclamas belle; caosas agis, AKale, beUe.

Historias bellas, Cannîna bella facis.
Componis belle Mimoa, Epigrammata belle;

Bellas Grammaticas, bellns es Astrologns.
£t belle cantas, et saltas, Attale, belle. 5

Bellns es arte lyras, bellns es arte pilse.
Nil bene cum facias, facis attamen omnia belle.

Vis dicam qnid sis? magnos es ardelio.

O Âttalt, bau rteittt: btv dieit ema. C<nnprait Utfariu egngiti, H
Cfnu Agtmiti. Bnt fm* Mimn, bau Epigrapomala : tem a Grm i n mwt wu,
bmau ĂHnlagM, Bau cmtM, tt bau, o Âttalt, agit ehortat. Ptritai a arti

« dtat Luicini «s ed. Palnuni. H<ecqQinqiie*acK'

hcilllme ■ scribR proper*Dte coofniiduitDr. — B Beverlandi Mi. ariaUa; et
■ic in codice Vatic*no.

NOTff:

t Dtdama»} DecUmalio «it do- ardelioiiM vocantar illi qui in nUUI
Mettiet exercltitlo et ambratilii, agendo tot) occapati lent. Hac no-
qno in genere pneri apnd magiitri» nen alil deducant ab ardoir et Im.
eaerccnlur. De Attalo jam dictam petn tealantji nulta, iiibil vero per-
lih. I. Epig. 80. ficieotii : alii ab ardeola ave, qaM

■ AfiMtM] Poemata Hdlcnla, in qni- •«piiiime din alai quatîeni, In aere
Ihm aoliu riiot qnatrebatnr. veloli pendet, nec loco movetiir.

8 Magwu ttardttio) Proverbialller

VIII.

AD LBUTOSBH.

Si qna ridebuatur chartis Ubi, Lector, in istis,
if eiwLatina parum ;
riiiH iUi5>
ire tibi -

EPIGRAMMATUM LIfi. 11.

155

Quod si non illnm, sed me peccasse putahis ; 5

Tune ego te credam cordis habere nihil.
Ista tamen mala sont. Qaasi nos manifesta negemus :

Hsec mala sont ; sed tn non raeliora facis.

iUa HbL Quod «i crediâ UUan non, erratse^ sed me ; iunc ego exittimaho te hebetem
ingenio, Nihilomimua ista mala sunt : qnasi non fateamwr rem evidentem/ heet
quidem maia swni, sed tu non componis ekgantiora.

^^^^^^^^^^^^

6 RamireBios sic legit hnnc veniim : iVunuie tgo ie credam cordis habere
nihil? Jantina Dostra habet in margine, mentis; param recte. — 7 ' Malioi
ex vet. codice, ^Most nos; vel, quid enim manifesta negemus? idqne libens prc-
tnlerim.' Cagnerius, Beverlandi Ms. habet, qua si numtfesta; quod ex Cag-
nerii Nota antiqnam esne lectionem conjicere licet : quo si man^esta negemuts
legit JaDU8 Rntgersius.

VOTJE

qnippe aliquando integros pneter-
ibant, aut loco mutabant.

6 Tune ego te] Ramiresins legit,
forte minus bene : Numne ego te ere-
dam cordis habere nihil? id est, inquit :
Si dixeris me peccasse, te cordatum
et sapientem jndicabo. Ex concla-
sione autem evidenter colligitnr, quod
Poeta non se hic pro more solito
vitnperet, sed facete irrideat hebe-
tem lectorem.

7 tsta tamen] Instat lector, Sed tni
versus mali sunt, nec librarii vitio,
sed tuo.

Ouaşi nos mantfesta'] Respondet
Poeta, mâlos qnidem esse suos ver-
sus, sed ab ipsis censoribus elegan-
tiores non componi. Legnnt alii : qum
si manifesta negamus, Quam lectionem
non intelligo. Alii: qui sic manifesta
negenms? Videtur bona hsBC lectio.

IX.

DB Ni£VIA.

ScRiPSi, rescripsit nil Nsevia, non dabit ergo.
Sed puto, quod scripsi, legerat : ergo dabit.

Scrif$if NeemamlâlTiseripeU. Ergo non coneedH? Sedy opinor, legerat quod

1 PabBamras: mit dohit ergo, Aid. Jnnt. et Colin, non dabit ergo? cam in-
tMrfOgBlkmia nota.^S Sed jmtOt quod scripsiy legerit in iisdem, probante He-
nldou Vide Ovid. Art. Am. lib. i.

VOTJE

S Ltgmtt} £|iiitolM enim ab ama-
cam legit pnella, te non
41^ fof lodicat. Ovid. Art.
' Ifegtrit, et noUt reacri-
e aeli : Tn modo bUndi-

tias fac legat nsqne tnas. Quae voloît
legisae, volet rescribere lectis. Per
numeroB venient ista gradusqne
snos.*

1S6 M. VAb. MART1AL18

IN POSTHUMUM.

Basia dimidio qnod das mihi, Postbimiei labro,
Laado : licet demas hinc quoque dimidium.

Via dare majus adhuc, et ineaarrabile mănos ?
Hoc tibi habe totom» Posthnme^ dimidium.

o PtUmmit fUeaâ Mciik mm wdki Wmm âiMâi» Ii6r»: ntnMQ JUnc ăiam
UiamâkKMkm.PkiMhi€lat^m4M OPmtimm^

^»»^»#^^ ^^<0 «m^ ^

1 Jaoian. Pnlnan. Ltng. Delph. dec. ipm dat. Aid. Jnnt. CoUa. alle, cm
B«verUuidi Mt. fmfd du,

NOTA

l QmmI [fiuv] dmi] Alii, ftiod dit. bftt iste Potthoaiot, de qno Iterom
Videat Uetor. Eplg. IS. et SI. infra.

4 090 Wnkăbe] Mele qiiippe ole-

XI.

AD RUPUM DB SBLIO.*

QuoD fironte Selium nubila vides. Rufe,
Quod ambulator porticum terit serus ;
Lugubre quiddam quod tacet piger vultns ;
Quod paene terram tangit indecens nasus ;

O I2i/e, qwdipedmi Sdkm mUtu «faciir», quod tardw wtibtdaUr emtHiwr por-
HeuMf quodfiimM teert tUet qMd&m finedum^ fiwd fMMif taryw ftn dwrfititt nt

Lemina in edd. veft. est: /• SeUnm» Tbnao. exhibet: Âd Ibrfmm de SUIq
MmliMla.— 1 QwodfrmUeSiUMM codex idem. Ri(#îf Jnnt. et Colin.— S Bever-
Undi Ms. ters. Cod. Palat, «eraai; et tic in cod. Heraldi.— S LâMgMwtft»-
dmm codex Bodleianos. Lukgw Beverlandi Ms.— 4 Codex Vaticanns:
Qmd p^m t€rrmm Urgii. Vide Heins. ad Claad. Prssf. lib. i. in Rnfin.—

NOTJE

. UaâkuL Alii, Jd Rxfim t LKguhrt pâddmm] Vnltns nempe

pns se fert signa tristiti».

tHBtpiM ple- 4 QMd ftfw] Per Hyperbolen

^- ■ mtlbm ad oetendit PoSta, qvam demitteret ca^

ţUUmu pwtScliiii pns pvdere et masatitia,

qwidtMBlMfaivitaMtar ad commb

•iV

BPIGRAMMATUM LIB. II. 157

Qnod dextra pectus pulsat^ et comam vellit : 5

Non iile amici fata luget, ant fratris :

Uterqao natus vivit, et precor vivat :

Salva est et uxor, sarcinasqoe, serviqae :

Nihil colimas, villicnsqne decoxit.

Moeroris igitar causa quae T domi coenat. 10

tti temati'umiuey quod mamu percMiit pechu^ aipte eteUU cmpilhi : iUenondefUt
martem ontci, auifratrU: uterqve ^nu fruitur viia, et Qpto ni frmaho': incikk'
miâ at uxor, et sttpeUex, et numcipia salva tunt : cotemuty et c^etoe vilUe nildl
diltpidant. Ergo dokrie raiio eety quod ceentU dom,

10 Meeroru igUmr mkm, ^uod domi ctenot minţit «acere antea legebator io
Jmuanis, et qoi eum secoti sunt. MaerorU igUwr eaum queeett? codd. Heraldi
et Palat cnm Aid. Junt. Colin. Oryph. &c. ou« lectio reponenda est, in*
qoit idem Herald os. domi ceena eet Beverlandi Ms. ■

SOTJE

10 Cowm qtue 7 [fMod] domi ovMi] comol. Jadicet lector.
Alii, Mmroru igUmr coasa ftue 1 domi

XII.

IN POSTHUMUM.

EssE quid hoc dicam, qnod olent tua basia myrrham,
Quodque tibi est nunquam non alienns odor T

Hoc mihi snspectum est, qnod oles bene, Postfanine, semper :
Posthnme, non bene olet, qni bene semper olet.

Qmd colUgom es eo, mod odor mfrHue uutt tidt oecuUi^ ei ex eo, qmd umper
koibee odorem extenmm 1 Iu eo milu rnbeet susmcio, o PoMihume, fiiod bene W^
temper: o Poethume, qui umper bene oUty nem heme oUt.

S Quodque tUn est emper Aid. Joat et Colin.

NOTJE

4 Nem bene elUf] Sic cârpit Posthn- odore dissimulare conabatar. Vide
mnm, qni animae sase fcetorem atque Hb. ti. Eplg. 55.
orii spvrcitiem un|(aeatoram accito

XIII.

AD SBXTUM.

£t judex petit, et petit patronus.
Solvas, censeo, Sexte, creditori.

Hic niilla lection» varietu ei

,L. MARTIALIS

1 in librii mânu «■•ralia e( l)>|>iii impreiili.
NOT-E

1 Eljadix fitil] NolcBtemMlvere go, inqnit Poeta, abtqae bac Kte

debiU Seilum cir|rit, ilînnl «I RO" uni creditori ialiifacerr,qaaDtribiu,

muim Jadicei, qai pecuDiam a iiit- jndid, patrono, ct creditori, ri liU-

gintibiu ntorquerenL Pne«Ut er- faierii.

AD PAl'I'II'UM DU SELIO.

Nil intentatum Selius, dU linquit inaasam,

Coenandum quoties jam videt esse domi.
CiuTÎt ad Europen, et te, Fanline, tnosqne

Laadat Acbilleos, sed sine fine, pedes.
Si nihil Europe fecit, tnm Septa petnntur, 5

Si quid Phyllirides prsestet, et .lEsonides.

5(tiKa HilbiJ nm nolidir, iiiAil nmi aadii, fUilictmKl joM tamndoM riNevaus
d*au. PrnpeTut ad Evrofiea, fi Ic, o Favlme, Uuidibai aînduc txtMl, et tmt
fata Âchiluin. S aiAil pr^uU Eanpt, (km traai^irt ie od Stpta, ti ţnd pro-
Jtciat PhyUiridu tt Munâa. H'mc rfiam /natraiia ailit <tdri MtmpliUieai, tt

<rett.— Q Si quid PUUyrîdM Aid. Jant. et

NOT«

S Carrit od fimvpm] Prope cun- cunpo Martio cann ie uercebant
puni MarliaiD porţiei» fail, in qoa Romani. Lege StraboDCn loco ci>
picta erat Earopei a Jore in uoram tata.

converio rapta fabula. Strabo lib. T. B Si nUiU Eunpe] Si oDllim tllie
lUvrEor f Arrl Tsij vflEou Tourou col lA- reperiat a qno invitelnr, ie CHifert
As rAwr, ibI n-ool tctuOi^ n^rXqMk, ad Septa, qnn et Ovilia dicta, loca
jvl Cjwit, nai Morpa rpia, k. r. A. nlmimm tabiilii vallata, io qnibiu po-
Pr»f€ hmeeampMm, [Jtfartim «mp*,] pnlw Romaniu lufiragia lalnn» clan-
debator.

O 5i ţaid PllflUnda] In Scptii iBM
fail porticul In qna Argonaotama
r*buiB miro artiliclo erat depicta:
inirr Argonaiitns rero Adt CUron
Ncptoni et PhyllirK fiUoi, et JaMm
ab £soae v[ocie*laa,aBde KtoDidci
^twti (aae »^
. tmf. 10.

t, ttm Ini, tht^n Ma,
4e. 0« boc Mio «id« TSfig. 11. ■»■

pra. Senil» eiti Qu»ciuinque ibai
a qoo ad

£PJ6RAMMATUM Llfi. II.

Ii59

Hinc qaoqae deceptus Memphitica templa freqnentat^

Assidet et cathedris, moesta juvenca, tuis.
înde petit centum pendentia tecta columnis ;

lUinc Pompeii dona, nemusqae duplex. 10

Nec Fortunati spernit, nec balnea Fausti,

Nec Grylli tenebras, iEoliamqne Lupi.
Nam thermis iteram cunctis iteramque lavatar.

Omnia cum fecit, sed renuente Deo ;
Lotus ad Earopes tepidae buxeta recurrit, 15

Si quis ibi serum carpat amicus iter.
Per te, perque tuam, vector lascive, puellam,

Ad ccenam Selium tu, rogo, Taare, voca.

Medttprape tuat cathedras, ojuvenea triaiU, înde adit potiicum itmuaun centum
eoUimnU; Uline numera Pompeii^ et heum duplieem. Nec comtenmU bohua Foiin'
nalt, nec Faiuti, nec tenebros Grylli^ ei JEoliam iMpu Runum enim et rurmtm
iMmitur in balneis omnibus. Cum peregit omnia, aei udvenante UMmine; abhtiUM
redit ad buxeta Europet tqtentis^ n qui$ amieua sero ambuUt iliic. O Tamrey vector
Ubidino3ey oro per te et per tuam pueUam, tu invita Selium ad ccenam»

NOTiE

7 Memphitica] Hoc est, /Egyptia: fuisse scribitnr. Unde postea An*

tonias cum se Osiridem nominaret,
Cleopatram Isidem dixit.

9 Centum columniâ] Alii porticnm
Yipsanam de qoa lib. i. Epig. 109.
et lib. III. Epig. 20. Alii Corintbi-
ain Co. Octavii fuisse existimanL

10 lUinc Pompeii] Porticum Poro-
peiam intellige. Vide Piininm lib.
xxxT. cap. 10. Ovid. Art Am. lib.i.
* Tu modo Pompeia lentns spatiare
sub umbra.'

Nemua^ue duplex] Vide locum Stra-
bonia lupra citatom, ubi agit de In-
cis. Alii intelligunt daos Pompeii
hortos de qnibus Cicero pro Milone.

11 Fortunati] Qui fuit balneator
quidam ignobilis, sicnt Fanstos.

IS Nee GryUi] Ctijns tenebrosa
erant balnea. Yidelib. i. Epig. 00.

MoHamque] Balnea sane habnit
Lopns eo in loco nbl ventos flaret
vehementissimas, onde Tocat ^oliam
a regia JEoM regis ventonim.

15 Europet tepidaf] Qnia post me-
ridiem illic plerique apricabantur.
Vide lib. ii. Epig. SO.

Memphis nrbs /Egypti clarissima, de
qua lib. Spect. Epig. 1. Jnven. Sat.
TI. 530. * ut spargat in sede Isidis,
antiqno qnae proxima sargit ovili.'
Hoc est, prope Septa in campo Mar-
tia erat templnm Isidis.

8 Menta juvenea] Io, at legitur
mpud Ovid. Met. i. Inachi fluvii iîlia,
m Jove foit compressa, et in vaccam
deinde mntata transiit in ^gyptum,
nbl regi Osiridi nopsit, cnjus mortem
ita deflevit, nt suiş lacrymis Nilnm
muxerit, teste Pansania in Phocicis.
Vide Strabonem lib. xvii. Reinec-
cina de Argivornm origine et nomine
aie ftit: £x Jaso rege nascitor Io,
qsK destinata Jnnonis sacerdotio,
aea Phceniaim raptn, sen spontanea
Bdgratiooe, ad/Egyptnm appellit, nbi
Teltgooo natrlmonio jnncta Epa-
pkam parit, et novo Isidis nomine
koMntnr. Cogoonentnn Isis in Io
fparitnm propter cjns merita et vir-
aam qass prima Id habalt,
Oairidt, qaod noaien allqul a
IffaniM gntb eooditofe propagaot.

M. VAL. NABTIALIB
NOT£

XV.
IN HERHUH.

QuoD nolli calicem tuam propinas,
Hunaae facis, Honne, aoo superbe.

O Hermt, brngn* agi$, mi ■mţntir, fwd «aM frt/nm ta

1 Qwd iwUO Potfi iDtelligrre ftaisM. Propiure Mt proprie, pnc
H>niîc*liceafâiwe venenalDiii; *cl, gwtuo letiter Tino pocnlnm dtui
qaod m^U pltcei, ot llUoi fictidiuB offarre.

XVI.

IN ZDILUH.

Z01LU8 eegrotat: faciant banc stragula febrein.

Si fuerit sanus, coccina quid faciont ?
Quicl torns a Nilo, qnid Sidone dnctns olenti ?

Ostcndit staltas quid nisi morbus opes ?

Ja Znilum agntmiem inMribitnr in «odiee Thnuaa. — ■ Aid. Junt. Colin.
Sce. ftU ibtdnt liMctut tlmti, Rntgcnioi Var. Leet. lib. ti. cap. Il.Iegcn-
dnni aatiimit : f«id odcM riactu 4ltMi, Alii le^nt, «Mmc «incfu.

NOT*

1 ZnJKi] Ut apei iecli Mleniaret, > Qmd tona] Leell *cU. omanen-

asrotum *e limnlabat. Infidi, bb- Inn mazlmi praiii babebatnr, d ea

trccnuraa, oatenutom Zoili dicti lino CsTpUo; nwle didtar • torui ■

raM,« Zţito qBodan, qol iignrioiM Nilo,' IdMt, tb Alcypto.

* " T ai Bf iy cammentatiiM leriptit. Qaid SUma [aiado»] tăetaa] Hoc

I^qţ.'01■t. lib. SI, cap. 10. eat,qDU oadOD olenll linctora? Alii

^■Aamil]_Sl*BUTat, (trs- W|ânt ituim, U cat, toma dacia*

M*l#*tn4w0 WM poa. abtdone tineta narlee elcnti. B«y.

fa* de Re Veitiaria, Slnden, laqaii,

Mn* ictocn «t naktD» ax llao £g;ptleeo, rfc

,11 ik'iU' diei^ ntapnar, qnia priaunisfti-

RPrURAHMATUM LIB. II. 161

Qnid tibi cum medicis 1 dimitte Macbaonas onnies'. 5

Vis fieri sanas ? stragula snme mea.

VOTJE

dane nrb« hnjiumodl amlctBa fi«rl ad corpus refer. Vide llb. Vi. Epig.

rtepiL Ob id TyrU dicta Ub. iv. 84.

Epig. 10. Sume mta] QaoaiuD ea oitenlare

fi Maekaauă] Medici lic dictîînnt Don capiei, iDDt eulm viliuima j a(-

a HacfaaoDe filio ficnlapN. qu* ita (ie> lantii : boc eil, doi n*

ft Fit jltri «tutu] Ad mentem et lUDlabLa te Kgratom.

XVII.

AD AHHIANUM.

ToNSTKix SabnnsB faucibna sedet primis,

Craenta pendent qua flagella tortorum,

Argiqne letam maltiis obsidet sntor.

Sed ista tonstrix, Ammiane, non tondet.

Non tondet, inquisT ergo quid facit? radit. 5

TaatiTa Aatilol in odtf a Stibutra, kM wragviaolnfa canificumi tirga *>■(
«npnua, el nbi ţbirtt latom ttnftid JrgiMim. Std iita tmutrix, Amnâiau,
watoadcf. N«>l«iul«l,iu<? Qiadiptwr agitl RidU.

n Inicribitnrin Aid. Junt et Colin. — I Tontor Sutnra Pnlmao-
Bn*.— 4 Std ula tmmr, Amimu ideni Pulmarnni. Sal itit laiufrtr, JatuM
AM. Jnnt. et Colin. — 5 Nun tondet ingiuiDi: ^td igilur/acU? rodii Pulmil)-
noi. Nat Itndtt inqwnii: qnid trg» ftuiî? radii ia edd. vett. Noa IcaMt
imqaiM: trga ţiâi facit '! radit legit Csgneriua « veteri nnadam codice. Heral-
dot legendaai palat : IVnatnulet, inţxii. ErfO ţaid/aeit? Aodit.
NOT«

1 AftwTc] QoKdam arbii regki 4 N«a tmidct] M<BCha nempe, qnc
ent Saborra. nec capilloa, nec barbam, sed ado-

% CnuaM} Hac eal, locui nbi rei leicentum pecnnias radebat, id est,
pusiebaatDr. eornm marsnplnm emangtbat.

I JfifB* Wmh] DlTliia est pro fi /aţau] AmmiaDireipoiiaio. Alii,
JfiriMMM, nbi moltM erant sntrioB. ^Vm t«wl«(, isţaDn: faut «rg« JWil/
Ub. I. Epif. IIB. BmM.

XVIII.

IN HAXIUUH.

Capto toam, padet heu, sed capto. Maxime, coeDam :
Ta captas.aliam : jam sumus ergo paies.

ipM- Iwuit Mnwai, Acu «rafresca, wd ■
kdfW.CiM. Afortial.

192

M. VAL. MARTIALI8

Mane salatatum yenio ; ta diceris isse
Ante salatatum : jam samas etgo pares.

Som comes ipse tuus^ tamidiqae anteambulo regis ;
Ta comes alterios : jam samas ergo pares.

Esse sat est servam: jam nolo vicarias esse.
Qai rex est, regem. Maxime, non habeat.

^Utm* Igihtr jam mfuaU$ tmiM. Mmu aeeed» âmbtiem dUtwrui:
jmn ivUte m/hIoIum. Jptw Jam tunuu «fno/ef. Ipu «wn tuMM i
mdemuMo refcii gupetin : tu OMtecla «ttmw . IgUur jam num» mfmUâ,
dt «Mff HMDidimaii: Jam iio(» tsa vicariug. Qid rex ttty o MaaAmi^
Tfftm*

Sa/L'
habeat

9 IV cajitat alia» Aid. Jant. Colin. Oryph. Palmtn. itc* Cetera, nil variant
ezemplaiia.

NOTiE

6 Smm eojii€f] Clientea enim re-
gem tuam sea patronam honorii
gratia comitabantnr.

7 Ftcartw] Alii erant servi ordi-
narii, qai conservos in sao pecalio
habebant, qaos vicarioi vocabant.

8 Qai rex etf\ Hoc est, qui domi-
nas est, non senriat alteri domino,
sen regem non habeat. Epig. tS. infra,
' Non bene, crede mihi, servo Henri-
tor amico : Sit liber, doniinas qui volet
esse meas.'

AD ZOILUM.

Fblicem fieri credis me, Zoile, coena :

Felicem ccena, Zoile ? deinde taa ?
Debet Aricino conviva recambere cllvo,

Qaem tua felicem, Zoile, coena facit.

o ZoUe^ jmtai «m heatum fieri eeena: an beaium cema, o Zbt^e, ei quidem
iua? O ZoUe^ oportet eam conotoam recambere coUi Arieitto, quem beat tua
eenuu

0^0'*^ ^^ ^ ^^ ^>^^

% FeUcem eana^ ZMe^ deinde eiM? in omnibns edd. vett. Diiitinctio lectionis
nostrsB debetar Orotio et Scriverio. Codex Bodleianns et Gallicanus Pul-
nanniexhibent: FeHeem? eemajm^ZoUe^ dando tuam. De o corripendo in
Gemndiis vide SUtinm in Var. Notis ad Tibnll. iii. 6. t. Broukh. ad etindem
locom, Periaon. ad Sanct. Minenr. Heins. ad Ovid. Epist. ix. 126. et Bnrm.
Stc ad Antkol. Tom. i. p. SQ8. Tom. ii. p. 722.

NOT^

iw] Arida In Vfai «rat
■MgliiUBtadibab
a rin; Strabo Ub.
Jav.
Ipdiniiqae

a ponte satelles, Dignus Aridnos qui
mendicaret ad axes.' Lndit in verbo
rfcamAere , qnod humi jacere, et roensss
aecnmbere rignificat.

BPIOHAMHATUM UB. II. 168

XX.

DB PAULLO.

Carmina PanUos emit: recitat sna carmina PaDllns.

Nam qnod emas, possis dicera jure tniun.

PnttM wnotu ni MTMi ; PMllMmiiat MM Mmu, Jart tmm ramt apH-
Im ItmK, fwd mat.

Id hqjni Epiţnmiiwtif Icctions hiud vtriuii tiempluia muo «nnla
■ut impretu.

SOTM

9 Mm jmd emai] Vide lib. i. qal emit, ret cintai •eqniril doml-
Epif. 10. et lib. «1. Epi(. ia. Nmn niun. PutiTe pUgiarian cârpit.

XXI.

IN P08THUHUM.

Babia das aliis ; aliis das, Posthnme, dextraro.
Dlcis, Utnim mavia 7 elige : malo maonin.

m tliit. Ofla, Mfini, Mtno* fla-

Nec in boc membnnB, ant libri IjrpU înprM*!, mininam Tarietatem pro-
NOT*

I Dw iexiram] Quini IiDgut alii, hcere Mlcbant. Bnetonlni io Dotnl-
nempc Teint fidci et amicitin pipin*, tiiDo cip. ÎS.

*«l ipxua omilentnr i qaod tameo 2 AfoJs noaiui^ Qaani baila lua
Mii impentoTc* et quidem inperbi mile oleotia. Epig. IO. el ii. lupra.

XXII.

DB BODBU.

QoiD mihi Tobiscnm est, o Pboebe, novemqne sorores t

Ecce nocet Taţi Mnaa jocosa sac.
IMmidio Dobis dare Poathnmas ante solebat

Bana; mmc labro ccepit atroqae dare.

JdÂmtUmm
lactbab varieti

4» /Wmw iwcribitar in BeTerlaBdl H*. Cetera, «nUa Mt

164 M. VAL. MARTIALIS

SOTJE

S Eece mBcei] Antea enim dimidio *^ ttr fenas me amat, atqne imparoni
tantom la1>ro me oscalabatur Pof thu- os suum totom mihi admovet.
mu, Epig. 10. supra ; oanc fero prop-

XXIIL

DB BODEM.

NoN dicam, licet Dsque me rogetis,

Quis sit Posthamus in meo libeUo,

Non dicam : quid enim mihi necesse est

Has offendere basiationes,

Qn» se tam bene vindicare possunt ? 5

Non jtroferam in meo librOy qmi sit Poitkumus ; qMamvii me asddue obeecretiSf
non jtroferam. Quid enim miki opui ttt itijuriam facere iUia 09CuUi pui pMtaiU
9umere iamtam vindictam 7

4 Hof ottendere iMuiatiânet Beverlandi Ms. quam lecti^nem bâbetetiam
Jontina nostra margini ascriptam, cum Dotatiooe : ' codex meus/

NOTiE

1 IVoR dicam] Causam reddit cor sub amicitiae specie libansmiliioscnla
vernm oomen fieti hujus Posthttoil male oleutia de me pcenas et qoidem
non proferat ; quod oeippe, inquit, acerbissimas sumereL

XXIV,

IN CANDIDUM.

Si det iniqua tibi tristem fortana reatum,
Squalidus bserebo, pallidiorque reo.

Si jubeat patria damnatum exccdere terra,
Per freta, per scopolos exulis ibo comes.

... ^

Si un Uijmda tUn impotuU criminaHonem mealam, horridui aique acauaio pcd-
liihr fldjfafro. Si ia^ei condemmUMM te diteedere e terra jMfrM, fiifugi
meku upmr per măria ei ecopulee. JVfi kargitur opet. Num eammunieme tit«

^^^^^^^■^^00^

4 Per freUmper pepnlâe JoDtina nostra in margine; sed lectio recepta non
Mht fn. JBpif • 4S. * JEipiorm per ScylUe magmis comea exulis

NOTiE
^1 Hoc est : 8i ret antem aordidatt^ ^^\ftm \ndne-
«Mrta veite buit» el jMileea ■«Vm» ^ «^^cor.
MMltebof : dlam coBimoverenl

EFiORAMMATUM LIB. II. 165

Dat tibi divitias : ecquid sânt ista daonun ? 6

Das partem ? mulţam est ; Candide, das aliqnid 1

Mecam eris ergo miser : quod si Deus ore sereno
Annaerit : felix. Candide^ soios eris.

wuemm 7 LitrgirUne pariem? Nimhm ut, O Candid*, donanu oUfictd? Igiiwr
wmtmk e$t inter not calamitai. Quod H ntanen vuiUu plaeido a$ien$irii : O €401"
" '% 9oku iris beahu.

^^i»>#»»«»^»»^^»<»

Uti;' i. e. per Scylls tcopulos. — 6 IHt partem: fmdtnmeH: Candide, ifc. in
edd. fetii — 7 Mecum ergo mioer ei in iisdem : et sic codex Vaticanas. Lec-
tionem not tnun testator optimat Ţhnaneus. Eadem Jnnt. in «arg. babet
aure, pro ore, sine dnbio ex cormptb Propertii loco, 1. 1. SI. ' Vos remanete
qnibns facili Dens annnit anre :' abi aure fere omnes codd. H» voces aure,
aura, et ore freqnenter confunduntnr in scriptis exemplaribos. Cf. Heins.
■d Ovid. Met. xii. 46. et 430. Biirm. ad Propert. 1. 1. 81. 1. 12. 6. Drakenb.
ad Sil. X. S66. et Oadend. ad Lucan. ii« M.

NOT^

6 Dat partem] Dimidiam snbintel- e$] Alii Mecum eri$ ergo ntioer, At
Ugere mibi fidetur. ^tro, inqnic Poeta, ega tecom non

Mku oUquid] Immo nîhil das om- sam felix, $td prospera fortuna aoins
nino. fmeris.

7 Mecum eri§,tft. [Mecum ergo mtter

XXV.

AD OALLAM.

Das nnnquam^ semper promittis, Galla, roganti.
Si semper fallis, jam rogo, Galla, nega.

GaOa, $emper poUiceriş petenti^ nuuqmm concedii. O Galla, ii iemper de-
^ii, uunc oro, recma»

2 Si amparfaUiif cum rogo Jontiaa nottra in margine, qnod forte Teritaim^
est lectio.

NOT^

2 Si iemper faUia] Facete jocatvr lldta semper decipiat, cnro negave-
Poeta, et Oallam irridet, qnae si pol- rit, dabit.

XXVI-

AD BITHYNIOUM.

QuoD qnemlum spirat, quod acerbum NaBvia tussit^
Inque suos mittit sputa subinde sinus :

Quod Nenia JUbUem dacit ipirUmn, «piod laborat acerba tnai, et identidem

1 Qfmd omhum\ Tnssis enim sig- 2 Inqna mm] Nam pne imbecilii.
mmeralTleinfemortis* Videlib.1, tate longins spoere neqnibat.
Epig. 11.

106

M. VAL. MARŢIALI»

Jam te rem fietctam^ Bithynice^ credis babere ?
Erras : blanditar Naevia, non moritar.

HttktmtariM: Ntevia QdMUOwr^ nou iiUerU,

pr0MlltflC faCfIMI?

8 inqme hun e cod. sao profert, probatqoe Heraldus*-
codex Vaticanos.

NOTJE

JăM Urrm ftdam

4 BUmâihtr N«oia] T^ vana epe Tietora te hieredem appellat.
lactat nec moiitara, inuno diotiat

XXVII

DE SELIO.

Laudantem Seliam, coen» cam retia tendit,

Accipe^ sire legas, sive patronus agas.
Effecte ! graviter ! cito ! nequiter ! euge ! beate !

Hoc yolui ! facta est jam tibi coena : tace.

iiiidt SMium lautUmtem, site reciUâ^ tite dkoi cotiMf, eum iUe parat rttim
etnuB. mTaie, grwoUery expedUe^ MaKItoţf, prteekaref beate/ koe pkKeifjem
oMmuidi eenuum: eUe,

8 Ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Venet Aid. Jant Colin, alic exhibent
^eiUy qnod retinendom censet Ramiret de Prado. Effede e codice rao
attulit Oniteras ; unde Pulroannas conj. ÂfiMe^ qaod placet Radero. Pto
w i fi iîl cr. alii legnnt wamUr, — 4 Domitins e codice antiqno leait taMf. ' Le-
gman libentioti («Mt, qaod verbnm Poet» est notantis 8eUi aVidltatefli
qni statiin ac factam sibi ccenam aodifit tacoit.' JZmtrei.

NOT£

\ Efecte mferte] EffcBU dicon-
tnr, qv» onmino Ibtiiiii emiienint:
per metaphoram Efate dicitor Io
landcm llliiu qai nlbil amplhM dlcen-
dwi rallqMrit in ea re qoan agit,

llatare et saplenter
AmiagMty

^etie^ hoc est, plene, ut nihU siipra.
NeqtMer] Vertiite. Alli, mniUr.

4 Hee voim] Verba simt redtoto-
rU vel patroni respondentis aecla-
mationibns SelU.

9We] Satis enlm adolatns as, hodie
onnabit Becmn.

EPIORAHHATUM LIB. U. 167

XXVIII.

IN SBXTILLUH.

BiDBTO mnltam, qni te, Sextille, cineeâoin

Dixeril, et digitum porrigito mediani.
Sed nec ptedico es, nec ta, Sextille, fatator :

Calda Vctostillse nec tibi bucea placet.
Existifl nibil es fateor, Sextille : qaid ergo es7 G

Nescio : sed tu scis res saperesse daas.

In hnjni Epigrammatii lectione nulii rarlelu reperU Mt io ezemplaribu,
ut MiiptU Mit excniii.

NOT«

1 £1 digUwM] Erat conlnnieliK tiui. Alii de fellatlone hnnc verinai
Micliim digllni medins porrectui, intelllgnut.

qnod Priapun rapratcatirel, atqoe 6 Rtt Ahu] Fellandi et linfendl
ta nollsi extenderetnr. tnrpitDdinem Interpntatar Runlte-

4 Calda Frfulifl*] Id eit, volta, lint. AUi inaetnrbtloreiii *cl irnu
qaia nan ei cbu ni lingăi. Sic Doml- matorem atf ni SaitiUam aantioBt.

XXIX.

A D R U P U M.

RuFB, Tjdes ninm sabseJIia prima terenlem,

Cojos et bine Jacet sardonychata manus :
Qiueque Tyrou toties epotavere lacemas,

Et toga nontactaa vincere juasa nives:

.«d Rş^kBiimeribitnr in Jnnt.rt Colin.— 1 Ri/c In liidpm. Mol!) codlcM,
cmcd.antlq.FeTTir. an. 14TI. Venei. Aid. Jiint. Colin. Onrpb. dicbibent :
MlaiUia pr iau Intnttm ; et boc ntioenduni «enset Raroii**, qnod imparioMin
qnndainpoMeisiMieai indicat; nt tenere Oalliim, Hiipinlun, &c HdIII
codlcM habenl etiain, tfrnlm.— S In edd. TCtt. Mrdrajrisdtii.— 4 MffMBaw

VQTX.

1 Itbem rtmfnn] AUl InAlffi, hoc tem evectnm iniectalnr Poeta, lih. T.

nt, !■ anphttlieairo iniet ptimos Epig. 14. ' Şedere primo lolltm hi

cqnllM Mdenlem ia qnatnordedm gridn lemper.*

Hbaetlili. Vide lib. i. Epig. IT. «t S SaTdimytiata\ Hibebat qaipp«

Hb. V. Bpig. 8. Domillni ■nbsellii mnnlnm laTdonyclie atnntani qnem

jsAeaiD lniaUi|it, in qntbni ledebint geitibant eqnitei Rominl.

•^itM. Baperbiimhanciennin,int • QwBţae lymt] Cq)iii lacerMi

Hnt dienrai ad «qneilren digniti' tatîei epotaTarant pnrpnnM, id Mt,

168

M. VAL. MARTIALI8

Cujus olet toto pin^is coma Marceliano,
Et splendcnt valso brachia irita pilo.

Non hesteriia sedet lunata lingula planta^
Coccina non laesnm cingit aluta pedem ;

Et numerosa linunt stellantem splenia frontem.
Ignoras quis sit? splenia toile, leges.

twperare fdve» pmnu: ai^ut iwclt crmct red^Uni Utum Mmrelmmimt ei hrwchU
Ufriă fulgifd «mtUo ptZo. Lingula wm vudgana apponta ut calceis bmatiâ^ peUÎM
e^cemea drcmndat pedem inoffentum; et freinuntia emplattra MMgmU frimie^
MeUtmiem. Nctctt 911M $U 7 mmeve empkâtrm, leges^

^^0^*>0^^>^>^>0^^>^^

cod. Vat. Aid. Jont Colin. Sec— 6 Beverlandi Ms. knekia Mc— 7 Nm e»-
irema aedet in edd. vett. Aid. Jant. Colin. Oryph. Sec, Non keetenm Polmanni
codd. Cuifte kettema legit Heraldus. Non externa legnnt alii. H« voces
' benternns/ ' exteraus/ et * extremns ' pansini in codd. confandantnr, nt ap.
Virg. JEn. viu. 64S. Ovid. Trist. i. 8. 44. Propert. 1. 1. 29. i. S. 44. 11. 6. 19.
II. 16. 40. Vide Broakh. ad Propert. 11. ÎS. 40. Drakenb. ad Sil. Ital. ix.
S09. Bnrm. ad Lncan. i. S14. et Markiand. ad Stat. SyW. i. 8. 100. fanate
lifafa Aid. Jnnt Colin. Palm. Scc—S Beverlandi Ms. pingU «/«ta, id est,
ornat : snnt et qoi eIringU legant.— 9 Lipsins legit : ttiUantem epUnim fremr
tem ; cui astipalatur Ramires de Prado. Alii, etellatam,

NOTJE

toties Tyrio niirice tinete sunt. La-
cemae yero togae snperinduebantnr.
lib. XIV. Epig. 137. * Cum tegat
algentes nostra lacerna togas.'

5 Marceliano] Unguento delibntos
Marcelii ungaentarii, cnjos myropo-
liam exhaoserat novus iste eqnes.

6 Et iplendemfl Pumice levigata.

7 Nem hiiterma [extrema'] Hoc est,
testibns Ramireslo et Famabio, non
vulgaris, sed pretiosa. Legnnt alii,
et forte melius : Cătune keetema eedet;
id est, nova, nt notet hnnc servum
bominem novnm, et bodie primam
Dobilitatam. Hoc senso Persina Sat.
ni. dixit 'hestemos Qniritea' pro
novis cifibos. Judlcet lector.

JUh^] Aureaţi vel argenteam
AbiilMi ad IbnMMB Uagnln intelUge :
«■leoot lettftbant 00-

"HMmfbwU
tCaviaHf,

reprebensione caruisset. Radenu,

9 Stellantem] Hoc est, nitentem,
splendentem propter candorem fas-
ci» : vel a stellis fasci» sen splenio
omatus cansa attextis. Hec Ra*
dems. Legnnt alii âtUUmtem^ boc cat,
frontem madidam flaeotibns atilUs
nnguenti Marceliani.

Splenia] Emplastra qnspdam ex nn*
gnentis, vel medicamine aliqno, ad
capitis dolorem, vel ocnlorum mor-
bnm adbibita: nt antero frontis bonor
et eiegantia constaret, fascia candida
adhibebatnr, inqnit Radems. Porro
quidam frontem liniebant nngnento
vel cemsa : deinde pannicolom sive
fasciam ponebant, qood spleninm di*
cebatur: a qnibnsdam existimatnm
ocniomm oper&nentnm ad arcendam
iînniani lacem. Lib. x. Epig. 23«

10 X4ig<*] Ex literii fronti ^oa
innstis cognoscet enm foiise servnsi
stigouticum.

BPIOKAMHATUU LIB. II. 160

XXX.

IN o A I U M.

HUTtiA Tigintî sestertîa forte rogabam,

Qaee vel donanti dod grave maons erat :
Qaippe rogabatur felixqae vetnsqae sodalis,

£t cajuB laxas arca flagenat opes.
îs mibi, Dives eria, si cansas egeris, inqait. 6

Qaod peto da. Cai : non peto coasiUam.

FarU pttdam mlw vigMi ttăttrtim, qaa trt danii mu tmt malahm imam.
EInui priffroa ■ diritt, at^nt ab mtiqua todo, tt ntM '"^ prtmit diiUui
amfJiM. nu ihU rttftmâtt, OpalentuijUi, n ifixmt miijiif. O Coi, doaa jaod

1 Jnot. an. ISIS. et Colin, an, 1938. habent, «fxtcrlw,— S Beverltndl Bl».
*ml.— 1 In mntlq. ed. Ferrsr. au. 14T1. Aid. Jant. Colin, Orypb. aliii, cbb
cod. Palat. jfdMţw vttntqm: Bcieilandi Mi. JUutqiu vn-iufiii, obitante

NOTiE

4 Jrea Jl^nUiO TontdHU lib. XXI. foru non linant. Videlib. t. Epîg,

np. 4. FlageUare diiitiai, rt flmfd' II. llb. i, Epif. 18. «I llb. iit. Eplf.

hn «ODoritm dtcnntur, qai magnii 40. Papiuias S^lvar. lib. i|. ' Non

ateii elaoMU op«« tenent, et horrela tibi sepoilta* Inf«li( ttrufalat arca

Ihlgei: qnod invitu vetnt cerberi- Di*i(iai.'
bni et carcehbui caercilu errunperB

AD HARIANUM.

SjBPB ego Chrestinam futoi, Det qnam bene, qtueris t
Sopra qnod fieri ni), Mariane, potest

1 Snpf «f« Chnd'namf. dtt ^ bnu in cdd. *ett. cam Jnnt an. IGID. et

NOTJE

% Stfrm qaod] latelltge tan libl- niScBTit, nempe Poela, ei anbigna

dlnoie el neqniler dare Cbriitinan, ita mile dare Chrlillnam, nt nnpra,

■t ^1 emi faciat, a eoita neqneat id ett,itemni facere non pouii. Ita

abatinere, qoîn defatigatui tit, rfftet» at lî icmel ean fari>5, non pouii it«-

prann* et enervate corpore. Bami- ram. Verbom &fp« repniiiBt holc

nihualiter «aplicat UiTarbit: 8is> acnlenUc

H. VAL. UARTlALIS

XXXII.
IN PONTICUM.

Lis mihi cam Balbo est ; ta Balbnm ofiendere noo vis.

Pontice: cam Licino est; hic qaoqae magnos homo est
Vexat seepe meam Patrobas confinis agellam:

Contra libertam Gassaris ire limes.
Abonat et retiaet Doslmm Laroaia serrum: 5

Respondea, Orba est, dires, anus, vidaa.
Nod bene, crede mihi, servo servitur amico.

Sit liber, dominus qui volet esăe meas.

liliga cam BtOt, o Pontitr, fa >m vii ta afft—a om fmt Batitm : mm li-
ciw, Uc ttkm ttt cir magwu. Painbn nciiiM crebro pffMlalw mrtm agiUăm:
wutiit Mggredi UbtrtKm Catrit. Larmua iaugid ri tât^ —t i f i — aMtrta.*
n^ nin , Ett «iw WitrtM, apnlnta, tOtU, ridao. JtfiU Mim adUbi, mJUm**
■ ' — ■' — " 'IwiaMeifa: ^ eaţut tui Iun* mtv, $Uliitr,

1 Li* mtU om Balbo al cod, Jaoii ; et sic eddL antiqnlu. cam Aid. Jaat
«t Colin, «f tamen deeit in edd. CaMerini et Oryph.— ] PaiOiet, oui £■(>-
■>; kieqtaqm Jnnt. Illil. Colin. 16S8. Otyph. el PnlmaD.— S Vtn^JuM.
■datraiD margine. 'Veno' et '*ezo'i>p(Bs pemnlata. Tide Propert. tii.
11. 1. III. IT. ia. OTid. Epiit UI. Sil. Val. Vin. *. 1. 10. Hor. ii. Eplit.
S, 00. Bam, ad Orid. Am. ii. 9. 89. Otwr. ad Cic. de Amic. M. et Cort.
ad Sall. Jng. cap. 14. Prelai cMjbiM BeveTludi Hi.— S Z^armia Pnlnan-
Bu: ZafraaiaBcverlandiMi.

NOTiG

1 Ut BifU] Acute carpii canitdî. LtronlK Tern mcminit Ja*eDaI[« Set
evm banc Pontlcnm, qni divitom ii, cojni orliB livredilatem cnm ca-
gratie dnctai opem inam DegalMl ptaret Pontico*, in eam dicere nole-
Ipd. UintealPoetaDominlbiufietit, bat.

ut proftMiii cit Epiitola lib. I. De 7 Nfabnu] Epix.IS.tapn, *Eaie
licino Penini Sat. II. Patrobii ca- tat eit aerram: Jan nolo Tlearie*
judam libertt'Neronii neadonem eiM.' Ergo deincep* Pontlnm «••
ftcit Boetonini In Oalba cap. SO. kre noo Talt Poete.

XXXIII.
IN paiLXNIH.

Cur Doa baaio te, PtuIeeDi? calva e

a basio te, Phţlft'nif rufa es.

fU^t ctimtt.

IOTA

I, quod (Jh eepst Pii^ii

RP16RAMMATUM LIB. II.

171

Car Don basio te, Philaeni ? Iasca es.
Te qoi basiat, hic, Philasni, feUat

PMIani? ntfa e$. Quan mm Ubo tiH osevlăf o PhiUni? huca e$. O PhiUni,
qtdUoaeiMur ••••..

^^^^0'^' ^ s^ ^ >^>^>^>^

4 TVfici
Gnitenu.

îa<,oPAt(0iit Aid. JuDtet Colin. HtBcqnhomt^^ PkiUtd\bţpt

IN 6ALLAM.

Cum placeat Phileros, tota tibi dote redemtas,
Ties pateris natos, Galla, perire fame.

Praestatur cano tanta indalgentia cunno,
Qnem nec casta potest jam decuisse Veoos.

Perpetaam Di te faciant Philerotis amicam,
O mater, qoa nec Pontia deterior.

o G«Qs, cam wrdtt» PhUeroiem « te coMtectem «mui doU^ mutiam ftnu im-
i€tw€ treaJUim, .... faxitU Du Memper am€9 PkUenfiemf o femiriXf qtM

^«»i»i»i^^<»»#i»»» »^»

6 Ed. SchreTcl. eihibet, ^iita nee, forte ex incuria typothetanim. Pon'
marcini ascriptnm habet Jnntina nostra, 1. e. Pontica mater, tive
M edea : banc lectionem finnant membrann Arondcl. et codd. bibliotbeciB
Leidcsais.

NOTJE

1 JMcail«f] Forte illnm ez lenri-
tste ledeBMrat ; vel condnxerat ejna
•perasy nt Interpretatns suni.

1 OflBa] Tun Tetvla erat, nt nec
Jm ie miptiit legitimis cogltare de*
bmrit: «ttaaien tanta libidîne arde-
%m^ ut te anoni mcBcluini onme patri*
dRmderet: «ie ergo sibide*
■iwinw indnlgebat.
• JM li /Mnrf] PUleroa Teneficnt
M» Teoeno necabat Mar-
Igiter fMil predieens fntomm

OallK interitnm optat ex conimife-
ratione, nt perpetua sU Pbileroti
amica, id est uxor. Lib. x. Epig. 4S.
* Septima jam, Phileros, tibi conditnr
uxor in agro: Plnt nulii, Phileros,
quam tibi reddit ager.'

6 Pontim detaior] Jnven. Sat ti.
6SS. * sed clamat Pontia, Fed, Confi*
teor, pnerisque meis aconita paravi/
Legnnt alii Poniiea^ et Medeam inter*
pretantur, qn» suos liberos cmdeliter
necavit.

173

M. VAL. MAKTIALM

XXXV.

AD PHtEBUM.

Cum sÎDt crora tibi, simulent quse comna lanse.
In rhytio poteras, Phcsbe, lavare pedes.

1 Cum dmt para Jnnt. IBIS. et Colin. 1S9B. qnod correctain est in Jiiot.
nottra.— S In rhyti» titrai In iitdem edd. et corr. In noiira fattrat ib intitţni
muin. ImAritio polrru legeodno) pnlKt Perotni : In rkidio pderaâ Domiliiu
Catderinni. /■ Brylkw codax Ttinin. 'Pvrir In Epig. ap. S>1m, in Solio.

S. 618. item Heronem in Spirltillb. Ulpliaam in Demoiib. p. 6T9. Bnrthii
ftnram habf ■ in P«rt. %. AnliqniUt. Alex. PetsTii. AUiidu cnm lliun.
ceteriqne codd. habcant BrwfJiis, forte hic locom halxt Bfvriiir, de qno Arc*
(Ku p. 14. lia. Bfiru» lEaltM.

NOTjE

a PkaW] Cornlbni LnBB ilmilia iinitle,iedpetforalam,uqDetMal*.

tirnrthabebatPliiebuiiKanniiCTat, limc proAn«Qt« lioo Isfenia bibitnr.

didaclls Dcmpe poplilibng, pItDtii Rbf Itum vero eit dimiBUtitmm. De

itTo cot-untibui : ira(|ne dicit Pneta Hbyto agit Athensna lib. x. et lib.

poue Ph<Ebiim in rhytio lavari: ^ir, si.
itytnni, pocnH temu wt coniibui

XXXVI.

AD PANMICUM.
Pectere te nolini, sed nec tarbare capillos.

Splendida ait nolo, sordida nolo cntis.
Nec tibi mitraram, nec sit lîbi barba reorum.

Nolo vinim niiniuin, Poimice, nolo parum.

c ca^w^i. Nan UM nt nlii nttMi, mc
•raţia». O PaMKk*, «m wuU

NOTS

3 Nee lihi nritraran] Mi Inc «unt or- missam tt Erjualidam alebant, nt cMl-
nameata tnallMan. SMUinMt:Nn inhpraTionem excit annt.

Virum i>iMJani] HatiUan et pl-

< Forma

KPIOKAWMITUM LIB. II. 173

Simt tibi eram pilis, ct sunt tibi pectora sctis 5

Homda: sed mens est, Pannice, valsa tibi.

tac— S Nmetilil tntra Aid. JudI. Colin. Oryph. Pulm. Lanf. Ramirei. Ja-
■Iu. Del^. FuMb. &c. iSnt IM ia tema liibet Srliravel, et ia Notli
KwK iiU. Bkrboa babet etUm, Saat IIU.— O Pro nitt laot qai Icgut

NOT£
e Stt»M mila] Alil eoln. Mel«- neqa« *al*B c>t : at menti tribnit
pbora «tt : nea* enim neqoe binnta, qnod cffceminalo corpori coavetilt.

IN C^CILIANUH.

QuicquiD ponitar hinc et iade, venis :

Maminas suminis, imbricemqae porci,

Communemque duobas atUigeDam,

Mallum dimidiam, lupamque totum,

Murenaeque latus, femurque palii, 5

StiUantemqae alica sua palumbum.

Haec cam coodita sunt madente mappa,

Tradontut paero domum feienda.

QMCfaid^)M*i(NrJkucCl init^tapu; papillai ntminii.flimbHcriii pitrci,al^ut
flttVflWM «ntinaun diubn, dimidimi tHtiltm, atguc Mtgrum li^m, rl In-
iMt marna, H ftmat flti, tt ptUamlium ililiamiem tua alin. Cin hitc n-
Mlaia tuni Moppa madida, utxc dantar ptrttnda dimum. Nm ttUmi IuHni

Hac EfHgnmma Inicribitiir iu 'Hiiian. /* Cacilianim atiiipttam.S Std-

M] Qnod iardiMD erat c 6 Alica] Oena* pnEitantliiiiai trt-
Btme oUtho mh adito fietu tid, qcro aaginalt» crat palumbui :
k lib. Uii. Eplg. 44. bic inioilur alic* pro pia){uediiie ipw,

* yorci) AIU Inierpn* vel pro condioicnto ei alica eanfcclo
qno perfuini Erat palambai.
7 tf<M ewM] Salebant RamaDi ad
I ătUigtMwH 1>aob<i» coDTlria ma|>paii ferre, et proripiM
I : avi* Mt ■■porii II qni rogito eoavivii re^ quosdam
I. .Bfl|. SI. ctbiM fam doman volebaot. lib. iii.

■•%MV«] FbCM Ml- Epif.l0.

174 M. VAL. MARTIALI8

Nos accumbimns otiosa tuiba.

Ullas si pudor est^ repone coenam : 10

Cras te, Casciliane, non vocavi.

«ccian6tiiMf. Si qua vereamdia eff, utHtue etnusm: O CtfeQuaUf lum U tmi-
iăm crof.

^^^^^>^^»»^^^^

iaUemque kahfea BeTerUndi Ms.— 11 Ed. antiq. Femr. an. 1471. Tenet.
Aid. Jnnt. et Colin. V0€am : Palmannas aliique, voeabo, Sed Domlttos Cml-
derinas et Hertldos bene monent legendom vocavi; 1. e. ccenam paravi ut
edas hic, non nt senres in crat tinom.

NOTJE

9 Oltofa twrba] Collectivum nomen argatissimus, crst nm Mcart, nimimm

jnngitnr nomero plnrali : boc est, ac- non in crastinnni, sed bodiernum diem

cumbimos otiosi, nibil babentes in te invitavi, ergo repone coenam. Do-

qao dentes exerceamns. mitius reposuit vocam, cam legeretnr

11 Non vocavi] Soloecismos eit, sed voeabo.

XXXVIII.

IN LI NUM.

QuiD mihi reddat ager, qaaeris. Line, Nomentanas?
Hoc mihi reddit ager: te. Line, non video.

o ImCj rogaa qaid percipiam ex NomeiUano fundof id pereiino tx ftmdOf o
itUf nom te «uptcto.

In bnjtts Epigrammatis lectione liaud variant libri mannscripti aut typis
impresii.

NOTJE

S Non video"] Utfugeret Linnm sibi modi pnestabat, quod ipsi Lini con-
invisum, secedebat Poeta «in agrom, specttun auferret.
qui, alioqnin sterilis, satis tamen com-

DB MUNBRIBUS MCECH^.

CoGCiNA famos» donas et ianthina moechaB.
Vis dare, quas memit monera T mitte togam.

i>m moebm H imUdm i^fmHi aânUerte. PIaeet kargiri dana^ qMuM digna

•dOfid. Epist. IZ. TS. hiantkma: Schre? el. in ed. prUna, nt et

NOT£

*^m\ VtttM iatel» S MUU togawl Matronamm itola,
Mb Mcratrlcum «evo et adulietaiam de-

BPIORAHHATUH LIB. II, 175

NOTiE
MkCDMnua legft mt propria. lib. ' eit nuEchi FtbulU : Dunitetar, ri
. Bpl|. St, ' Thelin vidcrat io log* *I«, eiiun Caifluii : |u1eiii Nan ia>
faioatm, Duniiatun Noma dlsit met dimoala togam.'
IM axachim.' JnveiuJii Sat. ii.

XL.

IN TONOILIUH.

Uri To^ţilins male dicitni hemîtritaeo.

Novi hominis mores : esDiit, atqne sitit.
Sabdola tenduntur crassis modo retia tnrdis:

Hamas et io mnllam miUitur atqne lapnm.
Csecnba saccentur, qnseqne aimus coxit Opiml : 5

Condantur parco fbsca Faleroa vitro.
Omnes Tongilinm medici jossere lavari.

O stolti, febrem creditis esse ? gala est

ImateriU didhir TMgilăa ardtrt kewâtrUm. Mihi etmptrtt» ttl Jumlafi
hgtniMM: pnmitwr fm* tt uti. FaUaetipbgataaltaimiidoltMlMKtiiTpbiguibaM
îNnrfit, (t kanna dirigitia- ia malliiwi H btpum. ContAa Jiqaniar, d ţwa aw-
Imrmnt aaaM Oiiimii : mhitfni Fideraa apptnumtmr vUre audio. Oanut audtci
frtt a peti a t oUai Tmigiiium. O dtmentti, an ptilatU au /tbremî hiUutia at.

h nafilÎM* fMiMm lemnia eit Ia BeTerlandl Mi.— I Navi IttmatiMfrwada
Ib qaibiwlaiii.— ) BcTcrlandi M«. mnc rMa turcit; qnod citat ciiaia PaU
Maumu. Edd. Tett. habenl : «ud» retia ttrdu.—6 Hadrianu« Tamebe» lib.
xni. c. 18. et lib. sun. c. 84. e Tcteri codice leglt, *acnaftr : vide lib. xn.
Epif. 61. BcverlacdiMi. habetitiafnilkr; edd. «ell. onaei, riccntar. Be-
Teriaodi Mi. Opimut : Colio. an. I5S8. O^ii.— 6 Beferlandl H*> /km Fa-
Itraa; et aic Jnntlna noitra iomarg.

NOT£

1 nnfAJat] ObIoidi, qiii,utbeDe batnr,

tmmttt, fcbri laborare *e tiniiilabat. .iaaai Opiml] Id eit, liniim OpU

BaailriiKDa eat acnltertiana febril. tnlanDin ; eo enim aooo qno L. Opi>

t Mada] Alil «aac, boc eat, mor* mia* conaDlatnia gcMit, foit teinpe>

btm alvnlat ut tb amici* tnrdo* et riea coli ad vini matnrltatcm aptii-

piace* dftiicato* ataiim acciplat. Ton- aiina. Lib. i. Epig. 9T. et lib. uii.

|iUl cajsidam meminit Jafenalb Epig. 11S. de Falerno lib. xiii.

Sat. TU. Epig. 111.

• Cta ta aatcmfar] 14 eat, colo 6 Parc« eilra] Ezigeo calice pro.

tnMMbtantiir. de visoCccabodicc- plneturilli, qiiod cum euel genero-

mm Ub. xui. Epig. IU. Alll «eco- aiaiimum, modice aumtun *el bibaci

tv, ţui ketlD virit docUt non pro- infficiebat.

176

Uf. TAL. IfAftTIALIB

XLI.
IN MAXiMIHAIff.

RiDB^ si sapis, o puella^ ride^

Pelignus, puto, dixerat Poeta :

Sed non dixerat omnibas pnellis.

Venim ut dixerit omnibus paellis»

Non dixit tibi ; ta puella non es :

Et tres snnt tibi^ Maximina» dentes ;

Sed plane piceique, boxeique.

Quare si specule mihique credis,

Debes non aliter timere risum,

Quam ventum Spanius^ manumque Priscus :

Quam cretata timet Fabulla nimbom^

Cerussata timet Sabella solem.

Pelignua ca/f«, opinoff dixerat^ Ride, o pueUa, ti Bajns : Med mm dixirai onuii-
Imt jmellis, lĂcet dixerit omnibiu pueUis, noa dixit Hbi, Tu nou etpmelku Et
hnbet tres dentet^ o Maximina^ $ed prartuâ piceos et huxeo». Quapropier ti ad-
hibetidem npeculo et mihi^ nan debet nutuere ritum minut, quam SMommveninm,
et Pntcus manuiu ; quam FabuUa cretaia metuU jiteotam, tt SabeUa cenmafa

^»»«»<»'^<»<»»»^^ ^

4 VeruM ut dixerit in edd. vett. Quammt dixerit Aid. Jnnt. Colin. Oryplu
Janian. Piilroan. 6cc, — 10 Quam tenium Paniut Beverlandi Ms. Cum e co-
dice ViennenAi aderat Gruteras, Quam ventum vmeuut pro edentnlo, et lifput
pro Priaeut, P. ScriveriiM legendum suspicatur : Qumm ventum vatiut, (aive,
vatiat) wunumve Upimt ; qui »gre incedit propter cniram distortoram fitiuBi.
—11 Pro FabuUa iu Beverlandi Ms. tabuia.—ll Vultutjinge tuottx Palmanai

NOTAE

2 PeHgnut Poeta"] Ovidins. Peligni
populi Italis, hodie Vidra, Ovidii pa-
tria. Domitius putat Martialem allu-
dere ad quosdam versus de Arte
Amandi, qualis est iste lib. iii. ' Spec-
tantem specta: ridenti molUa ride.'
Alii patant Ovidii versum esse inte-
grnm petitnm ex Medea. Angelus
vero Politianns esse ex Epigramma-
tis Ovidii, uon ex Medea. Nam qoor-
snm Plialeuciiim in tragoedia aut Me-
dea ? Ab Angelo Politiano stare pla-
cet Haec ex Radero.

S Sed nm dir^rat] Quae enim ni-
gros dentes habent, aut edentule

snnt, ridere non debent.

10 Spaniut, Pritcut] Hos obiter
perttringit, quorum alter studioşi^
capillos componebat ; alter vero cam
elegantiores haberet vestea mann no-
lebat tangi, lib. iii. Epig. 63. * Pal-
lia vicini qni refngit cnbiti.' Et lib.
X. Epig. 8S.

11 Cretata FabuUa] Plinins Ub«
XXXV. cap. 17. cretae plura genera
enumerat. Alia, inquit, creta ar-
gentaria appellatur, nitorem argento
reddens ; qna sane utebatnr Fabulla,
quse timebat plnviam, ne fucns Ule
madidus difflueret.

BPIOBAMHATVH UB. II.

Voltos indae ta magis severos,
Qaam conjoz Priami, niirasqiie major.
Mimos ri^coli Philistioius,
Et coDTivia neqoioia vita,
Et-qaîcqmd lepida procacitate
LaxfU perspicno labella lisa.
Te moesta} decet assidere matri,
LogeotiqDe Tirani, piamqaa fratrenij
Et tantam tragicia vacare Mosis.
At ta, jodiciam secată nostrom,
Pioni, n sapis, o paella, plwa.

li PUUiMMb, «I •
n aptrto. iW ei

jtalmiim Heli» fnM Wr« rin qifrt».
totfi rt ■TtiW mmtam, tt fum /tMrtm, Hm
fîM. Sad (m titada nuntii NMtru, ( -"-

-ÎS CtnmtU Hmtt UMt» BererlamU Ui— 18 loMt

NOT£

19 CmMMta] CenuiA gaoiu cil *ider« dcbu Hecnbţ aiute, Aa-

plgBenti qno illUitnr Talta» id can- dromacbe Hectoreni ntriuim lag«ii-

dorem conciliindnni, «I calore SolU ti, at Electna Oreiteiii fralrem dc-

Uqoedt. De hoc pigmonto PUb. IU flentt, cm da ilUa fabola Bgitw.

bro ciuta. Atfidve Mt*« dlsit, qnod laderent

14 Cmiimx Priami] Qnua mcuto et antiqnl dam mortai» lafareoL TI*

lenn nltii intradncniit Poetw. bolliu lib. ii. Elegia T. ' niiu ad tn.

MtnH «^] Andromche Bectoi^ mnlnn fâglan, inpiilaxqiic tadabo,

i) oAtr, qutt ni^or Doroi ent, cum Et mea cnn mato fata qneru d-

irapaliMt Hcetori prtnwfenito Priami nne.'

«a HcMba ; BlMt van nani Heleu so Pitm^M /Mna] Jn patnm

Paridii Bdahera. nempe AgamamniMiem, enjiu mortam

ÎS JAtMa] Po&nta «nnt ad Biei- BltDBMtoecUaraamatraClytcmiMa-

tandnm rimn. FhlUitloconitciuSai. tra; val In^ladem, pro qao nuri

u eit Socratli tanpora, capiebaL

aiTr»gttitmtmr*>hât\Qnmlut.
tiuwa iBBtnaiet tiiitla aabibeatipec-

H. TAIb HABTIAU8

XLII.

INEOILDH.

ZoiLB, qoid soliom sabluto podice perdisi
Sporcips nt fiat, Zoile, merge caput.

mOarn ^hto riiktl «t tmfmriu JU, «MWf*

1 Bulliini li CMllee qnodun lefit, pB4bf unde cait)i«lt liuid Inepte:
«W Miit ntUto yadlct jMTcfa 7 Cf. Ub. XL.Epif. 9IL— a ^mîw «t >• Barer-

VOTM
1 SMm] Tu fw In bilMii mn- nloo nrbo dmtam voeafaM, nuu
UctM ntabaaMr, ct In qno tcdeiitM md pedei Bltcrab Jactweu' Ub. vi.
UTabantBT, SaetonlDi in Aanuu Epl(. Bl. etlib. xi. Epi(. 98.
cap. B9. ' Contmtni boc erU, nt In- I Mirgi efut] Qood oun obK*-
ridciu lîgiwa Mlio, qnod Ipte Hiap*- nun ^t, inifii fodaUt KdiuB.

XLIII.

IN CANDIDDH.

Cahdidb, xomt ^l?Mf, bsec sont taa. Candide, ndra,
' Qoie tQ magniloqnna nocte dieqne sonas.
Te LacedasmoDio velat toga Iota Galeso,
Vel qnam aeposito de gr^ Panna dedit

1 CmâUk «Bi aibLM Jont «n. UIB. Md la Cotin. an. ISK. tmbbbi relin.
qolntr «pitlnm. Palmwinai c «no codice affert : KaaA ţii^^ kă* ttml tas
•Mper, CtmUdt, nuri- alU lecdo ait: Ka»i fbw hac mut, htc «ni tmâ,
CnMt, oiMl-et buc reponlt Ed. Pv. an. ITM. kmmmttM, CtaJUM,
tmaa BcTerlandi H>. Ace nmt tea, Caadid«, verba m«lit Sdire*ella*.— 4 In
marg. ed. LaL Par. 161T. fol. <In manourlpto 1«ctlo ett nnUpia nflU,
prapler ImpUcltom Uteranuu traclun, Crcfat, an Aetrr* legoadnia lit. Creta

NOT£

S TVifu tata GoJm*] 0*ei inOaleiio rentam condiderant I^eedaMoau.
fluvio TarentÎDD laTabanlnr, ex qaa- 4 Pcnna] Italia ntbt nota. Ub.
miQ nobili veltere logş conâceren- xiv. Epig. ISS. 'Vellcribu prioU
tor. L«eedKnwniundixit,qnia Tn- Apalia, Pama McnndU.'

■PIOB&MIIATDII LIB. II. 179

At me qiue passa est ftirias et coraaa tauri, A

Nolnerit dJci quam pila prima snam.
Hisit Ageaonaa Cadmi tibi terra lacernas :

Non vendes nammis coccina noatra tribua.
To Libycos Indis snspendis dentibas orbes :

Fdotiu teata fagtna meosa mihi. 10

ImmodJci tibi flava tegant cluyseodeta mnlU :

Concolor in nostra, canmiare, laace mbes,
Grex tnns Diaco poterat certare cineedo :

At mihi sncciirrit pro Ganymede manas.

immttt Parmt dt grtgt eteeb. Vmm llUm iodao, qaa miHmU fanm H

ttrmm lotri, qua» Mam praditari nnuosfrit pila ^ima. Trilw Codai ce
Agtatrt atti Miiil ad It laetnun trihw varo mimmu am «mda ewdaa aMtm.
1\ifMba*ibanui$/iikitwunMM Libi/eti tgtlata/MUumautm/agiaaM. In-
gadf natli imflrai fim» tta ekr^unittt! o nmmatl, nbt» todem cobre fa*
JnuMM, GrtxlwupettraleaiUaidm JVţFoM eaadt: udâgQfn Cttuifmt^

oTian feraxfiiit,et jMrraoppldoniCanpuiaOludainiiBDotiia,'— ACod.
BMUeiaDDi txbiimti fitrioit emma loirJI qnam leclionen IMtearor «!>■■
edd. vett. Aid. Jont. CdUd. el Oryph.— 10 Pnldhr ttrrm ia JsbUiub iuMtT«
marg. mendote ; mata enlm interpretmntnr ri tatm, DODDalIt ut Ovldlo M«t.
VIII. * HeuM Md erat pe» Iertin* Inpv: TeiU pwcm ieeit' C«lderloiH
•liiqne «ioiil, Qctilcii fiilue pcdei. MaTtUlU meu iDlclllg«(nr e Jnieiul.
Sat. III. M4. ' DTCeoli mi, OrDioietitain ibacl : neenoD ct pantalni Infn
Culbartu, et recabam lob eodem mannore Cbircn;' nbi per ' inb eixlnn
■lamore'iBiinît Poet*, Chironii eSgiem tnpeiopboruu testaceun foÎMe,
et ot eaden materia, qna cantliinii.— IS Goaman in Jnnt.
NOTA

C Ffkr«~]I>«pi1i>,qiHetrilaet Indit dMtOu] Boc Mt, pedibw
lacera leite iodnebastar, at taarli eboniei*. JuTenal.Sat. U.191. 't»>
otijleerentu, dlctnm eit Ub. SpecL toi olit nulinst oriiei Orande ebv.'
^If. ie. et U. Dlcltur prima, qoia Nempe ei dentibna eleplmitoraH,
ordiBB diaponebaiitur ilin pilv, ha- quiboi abnndal lodla. ^rgiliw
MaoB icilicat effigin Tifiuimii pan- Oeorf. i. ' India mittit cbnr, boUm
■If indntK: prima aatcm eiat, qna Mu tbora SabvL'
primma taaromm impetom patieb»- 11 dajHtdtt»} TornabEU lih. xiv.
tor, cap.I. CbrjrtcDdetB vata docliuiml

T CadMt ttrra} Tynt nempa tiU firi eipUcant «mitU anreli illigatt
■itUt TMtct purparea*. ct esomata : nt Ip Marţiale llb. 11.

B CaceuM >Mlra] IroDicfii pamioa Epig.4l. Ego TiHfemmaraeucpD-
aoM TOcat eocdoeai laceniai, qnai to, qooram gemmK coiuerla et con-
Mpt Talere tribo* lettertiij nanf teit* tanereatnr.
nk. 13 Cammmj VUiwimiu cz caik

• Ubfat erta] Peripbnul* nen- croram ipecie piKÎ* cammanu ficli*
«ram, qaafiebaot ecitro,qaoabtia- Iii inalaiicit mbram coloreBi cefe»
dat Atla» mm* Ubys. Ub. xiv. rabat.
Epig. Bft. I« Gf»twi] Pneri tai de ele|aii<

IHO »• VAL. UABTIAUB

Ex opibns tantia veteri fidoqoe lodali ÎS

Das nîhil, et dicis, Candide, Mini f /tai 1

NOTJE
Ua et TeniuUte cmn Ovijmcda dU- tnt Mt.

patKK pouiiDt. In Id« moate foit 14 Ât mOTI E((o icra niihi ipii
OuyiMdM ftd wslBm nptn» wb lenio: alli tllter aiplIcMit ez lib.
aqaU* JotU, cui Mirai ■ menM die- iz. Epf|. 41. «t Ub. zi. Epiţ. 74.

XLIV.

IN BBXTUU.

Ehi sea poenun, togamve pexam,

Seotres, ut poto, qaatnorve libraa;

Sextos protiiiDS iile foenentor,

Qnem nostis reterem meam sodalem,

Ne qaid forte petani, timet, cavetqne; 5

Et secam, sed nt aediaiD, snsnirat :

a Sta tf*t. Ni fHi» Jnnt. u. ISIS. «I CoUn. lUO. itf ^ in i|DibMd«at
klila. Onitrnu coiO. «<p*ta,' ituplcibatiir Uoienni^in* MbetM nkw, enl
Motndoie noDeiie proSutar. Beraldiu, ^nen HqBttDr Badeni», w ^ rt »
l^t, et eztatliBBt mnmun «ue aliiiiitin pecoDia, qnam HutluU tccain
■raienta Seito forte compatabet. Xd (n>, al pKto, coq). Aat.de Eeoj: de
qţM couti. «deu CtoDesiet. ad Ailan. Prcf^t. et Oadendorp. ad Snetoa.
C««. cM. «(p«lo,iaqait, valet h. L nou, ot iJiai, ' at ojdnor; *ed 'at cal-
cnlempoDo:' oeqoe obitat,qnDd Tem priora rt m pioo^iatf)nnBalrţ«fo>.-
Itaet Fior. lib.iT. cip.l. nbi vide Daker. et Hb. iti. Epig. S. CensaleetiaB
' ■ -■-■■■ ipMiiit : S

HOTE.

1 Tigamvt] Pen toga e*t noTa et dabitationii cama, deflcleata icili-

polita. Epig. 5& inflra, ' Pezatiu pol- cet memoria, atqne argaţi facti 1i-

efareridetmea,Zolle,trita.' brai Intelligit poeta: forte legeodnin

S UI pato] Heraldul legit, MMpalo, iUrw, non lih-aa. SlatiinTero,tDqDit

eiiitimatqae, aanimam eHe aliqoam Poeti,rBlioi]eaiaMiecoBitacltecom-

peeunin qnam Marţialii leeam an- pătat Scxtuifitstamenat audiam, ne

diente Sexto forte compatibat: at- fbrteabipao pecuniamrautDer. Vide

tamen cum loqiwtiir Poeta de emtio- llb. vii, Epig. B5. nbi de libt* ar-

nibuj luii, alii meliui mea jndicio genii,
retinent, at {wIb, qnod Interponitnr

EPIGRAMMATUM LIB. II. I8i

Scptem millia debeo Secundo ;

Phoebo qaataor ; ondecim Phileto ;

Et qnadrans mihi nullus est in arca.

O grande ingenium mei sodalis ! 10

Damm est, Sexte, negare, cum rogaris :

Quanto durins, antequam rogeris !

teptem mUlia^ Pketbo atu^wr^ Phileto uadiciM^ et tmUum kabeo ^uadraiaim in f>V
arca. O wuniem euhHmem wui amicii O Sexte^ gra»e eet^ uauare^ cmn a ie '^^
petitwr ; ^Mtmto granut priuâquam peUUwr,

NOTJE

10 O gnmdel ^^^ ironiam ti^^- rnm reprehendit, qaod preces atqae
■M dizit pro sordibus et a? aritia. ejus petitionem occopaiaet.

11 Dwrwm ett] Acote Sextum ava-

XLV.

AD GLYPTUM.

QUifi tîbi non stabat, prsecisa est mentula, Olypte.
Dem^is, cum ferro quid tibi ? Gallus eras.

o GUfpte^ reieemsti penem, qvi nou arrigebat. O ttuUe, pdd tUd opiufiarrpf
GaOtuenu.

2 Demene ewm teeta quid tibi ? margini aacriptam babet Jontlna Doatnu
Hoc redolet Olotsam; Samia namqiie testa Oallcs sibi ? irilitatem secuitiie
tradit Ccelius ap. Plin. xxxy, 12. Cf. etbm Jnvenal. Sat ti. 514. Catall.
LXIII. 6. et Ovid. Fant. iv. 2S7. Eot tamen/erro tibi firilia amputasse, conten-
dlt Laetant. v. 9.

NOTiE

■s

S Gdttai] Galii sacerdotet Cybeles cidere roentalam, cmn euet eyiratai :
Samia testa sibi resecabant genita- qaapropter jam OalliiB ent aotea. •
tta : at non debait Glyptus sibi prm-

XLVI.

IN NiEVOLUM.

Florida per varios ut pingitur Hybla colores.
Cum breye Sicani» ver populantur apes ;

QaeModMadiMi Jlerm Hybla depingitur diveme cel&ribmf cum upee oirc depet§*

^^^^^i^i^t»»»»»»»^»»

1 Florida per variet abi Beverlandi Mf«— S Cag otrios legit ex veteri eo-

II. TAL. MARTIALIS

Sic taa sappositis periucent preia

Sic micat inniuneris aicnla synthesibaA.
Atque unam vestire tribam taa candida possant, 5

Apnla non ano qo» grege terra tolit.
Ta specias hyemem saccincti lentus amici,

(Pro scelus !) et lateris frigora trita mei.
Qaantom eraţ, infelix, pannis fraudare daobas,

(Qaid renais?) non te, Naevole, sed tineas 7 10

etaditr caimeo§ IXeUutJUn$; Ha hui prda mletciotf md^HiiM kanSi: Ua otm
ttiiwcet immmens iynthnUm», Atq^e hui Umm pomaU vettire ummm trihLm^ fmiu
di «wttu grt^^Umâ pndmxit AţmIU. IV immiieneon otpîct* frigui ioddit mc-
ctectf (• itfoâl) €t wuimt fnfuty coi sabjicinnt Uitu meam vestes lrif«.
QmmH gnd nmmmH frimn diobui pmmi§I Ni <tMMtf, mm ii^o StnoU^ ud
tmeti.

>^^»»^^^»»

dice: SU hm mmpMUw» pirtmcetii prwk ioctnii*. Ramirct: Sk hm apptiîfiff
jwwlwciif frmiM locfmtt. Ltoghu: 8m hm appe§Uii perktceni pngla hteermit,
Pnlmanoui: Sie hm imufoM» perhieeni, Beverlandi Ms. colfcwcttf prtda /«•
cernii ; qoam lectionem ciut etiam Palmaoniit. Nottram tesUntnr «d. aotiq.
Fenmr. an. 1471. Veoet. Aid. Joot. Colin. Gryph. &c. — 6 Aid. Jant. Colin.
Sec hm 9^krm: aed optimi codd. habent tua cUdida^ i. e. Ioab tog» candids,
ut Epîg. 58. 'nea trita:' qaodqni non caperent, alteram subjeceront. —
8 CodesThoan. ittdUrfrifnL: Vat ti laUri. Alii legnnt: ei Udenafrigom
trUm tei. Lipsitu : et UUerii frigura tuie ftmet; edd. namqne vett. habent: d
UdmifngvML hUm tmu. Tide Delpb. et Var. Notas.— 10 Noetram lec-
tionem tettantur nonnolli codd. cnm edd. antiqiiÎM. Ferrar. an. 1471. &c.
Vlmn WMhm» meftem Aid. Jant. Colin. Oryph. Polman. &c Ne iMteat, nem ie
Ramiret. Quid mehne monte Thnan. Quem renuii nem ie codex Vaticauai.
fisipaf pro <teM0 habet Be? erlandi Ms. Omeni Jant. an. 1512.

VOTJE

1 ITyMa] Mooi SidU» floribas
omnif generis abandans, qnot bre? es
aen eadacot yeris teropore depascan*
tnrapes.

8 âKcViiM] Nam yestet, qoo niti-
diores ewent, prelli premi solebant.
Vulgata lectio habet : Sie iun dţpfwn-
#tf perineeni preia lucemii, Seneca
lib. I. de tranqaillitate vita^ cap. 1.

4 Sf/nikeiUmi'] Hoc loco accipitar
synthesit pro qaavis veste, at plari-
mnm yero slgnificat vestero cocnato-
riam. De ilUas asa varia est roens
interpretam. Vide lib. xit. Epig. 1.

7 Leates] Id est, sine misericor-
dia. Lenţi enlm spectare dicontnr,
qai nec ad commiseratiooem nec ad
Iracundiam rommoventur: inccindi
▼ero, hoc est, pene nadi, et qnasi ad

iter capestendnm accincti.

8 Ei laierii'] Hoc est, sodalis ; la-
tns enlm, ut aiont interpretei, snmit
Poeta pro laterone, qoî latos dogit.
Frignm triin] Id est, frigora, qom
admittnnt trits laceme. Lipsios
legit frigora telf , boc est, Ego, o Ne-
voie, adeo frigeo, iit tn ipse, qaantom*
vis vestibns tnis securns, verearis ne
menm frigos ad te perveniat. Forte
roelios legeretor frigom iantn mei,
Hic locns perobscunis est. Vulgata
lectio habet, frigora fala, id est, Ego
tanlopere algeo, nt tn, licet tntns et
munitus moltis vestibas, nihilominiu
timeas frigns, qno corripior.

10 Quid rennii? iNe meinoi'] Hoc
est, Qaanti erat momcoti, o raiser,
privare dnobos pannis ? ne meinai, non

BPlGIUMIiATDH LIBj II. 188

VOTJB

dieo U prinM, « Navric, *ed dao- ta^ StmU, mi timtm. Qu DlUaa

biu pannli defnndaM tineu, ■ qal- leelionerecBpUinlMadlenduBMMt,

b(U TMtai tam la am lochuM tor- • noD te,' pott hoalf UcUm m> mMmt

rodoatnr, J.eglt Henldoi : Qiddn- «urloa: hoc imim: N«tiaMWM*r-

■Mit} «M l«, iVcntf, Md liruw. Vnl- ten; noa ta fnadire qaaro, m4

gata leclia hibat : No» arhm mst- tineât.

XLVII.

IN GALLUH.

SuBDOLA famosoe, moaeo, fuge retia inceclue,

Levior o couchia, Galle, Cytberîacis.
CoofidÎB natibas? nou est psedico maritns.

Qose faciat dao snnt : imunat, aut fntoit.

H^nEplBTUiuiatblectloiioaTuut înMcaibnuili ■stncHplMlbMiB-
*" NOT£

1 Jf*M] Nun *i te deprehenderit t CtmcUt C|U(riKii] Id Mt, niri.
Buinu, 000 pKdicibit; nec eniin Db,Ta1 TuerâU, qood condia facla
gandet oatibiu, qoibiu couBdii ci te eit adlittn Veoof orta mtfi.
1, le enim Inninabit.

xLvni.

AD RUrUM.

Cauponbm, laniDtnque, balDeamqae,
Tonsorem, tabnlamqne, calciiloiiqiie>
Et pancoB, sed ut eHgam, libellos :
Vnum non nimiom nidem sodalem,
Et caram paero meo pnellam,
Et ţrandem pueniro, diaqne levem :

o Rt/t, PiffedUa mUd wl BiKmH ttapnut», «I bnwa, tt Mara
laMaBfw loforiuB, «1 eaieulââ, rt pane»» HbrM, «mI ■ au rlccto*, k
m w i i n rUrr mniitam, ti jmtUam jrolai au» »irvv, et grwti*» patrm
tai ; ■< fajntrt Utrwut NtrmtM.

S. 8 Hi dao venlcall in ed. Bartran Par. ITM. tnnipMlti: tic etiam le.
KantOT in Aid. Jniit. Colin, et qalbnsdaiii alili. Noatnim ardinen wTTaat
Polman. I^ngioi, Jnniti*, Om. SctIt. Farnab. ScbreteL Dalpli. at Malttair,

NOT«
■ara IrraUlu doni aiiidao* «Mal.

U4 M. VAL. MARTIALIS

Haec praesta mihi. Rufe, vel Bitonti ;
£t Uiernuui tîbi babe Neronianas.

^-t JNtMlif Jmit ta. 1511. et Colin. in. IfflB. BwâmâU iegitScriveiii!
JftcBoMnioMiaABMteap.8. weadat JK i rf w , yiod •ppidJuB eit Hii|Mi»
•MB ap. PtoleiMMim.

NOTJE

7 FU BttinN] Legnnt alii BUmutU^ amoenioret: egoantem vel in obtcarii-
qaod obtcumm erat Apoliae oppi- slmo oppido reboi sapra enomeratis
dom. cootentoa ero.

8 TVniMf Nirmâmti] Ceterii nempe

DE THBLK6INA.

UxoREM nolo Thelesinam ducere : qnare?
Mcecba est : sed pueris dat Thelesina : volo.

Et hie nnlla lectionb Tarietas reperienda est in exemplaribns scriptis ant
ezcniiB.

NOTJE

S Dai IVMm] Soi coplam. pcenattalionisdent. Epig. 47. tnpray

V«lt] Ut mihi pneri deprdiensi et Ub. x. Epig. 40.

IN LB8B1AM.

QuoD fellas, et aqoam potas, nil, Lesbia, peccas.
Qna tibi parte opns est, Lesbia, sumis aquam.

S Qna fi6t porte dceel MMcre ^frtet mqtum Jnntina nostra in margine; sed
hoc Jogulat sentiun, qnem intelbgi vuit Martialit.

NOT£

1 NU peecflt] Hoc est, Nou erras : ez more aliaram foemÎBarnin, qa« a
cnm enim fcllatione ora poUueris, ooitn la?ant rk tiSUm>
ideo recte facis, si aqnam potas, et

LI.

IN HYLLtJM.

Unus s»pe tibi tota denarios arca
Cum sit, et hic colo tritior, Hylie, tuo ;

NOTJE

1 Vmu itepe] HyUiun pathioun in* tor, et ipse lame peribat Ramireiku,

seetatar, quod paaperrimos cam es* 9 Triiwr] Trita moneta viiior erat,

set, bene vasatos qnsBrebat, et iis si ideo lăudata aspera, qaod nova, net

qnam pecnniolam habebat, largieba- manttra tritura levior. Idem,

/-BPIOKAlfHATUU LIB. -11. 166

Non lamen hnnc pfsb»', ntm anfeiet hune tibi caapo ;

Sed si qnis aimio {>eoe snperbas erit.
Infelix veotor spectat convivia culi, 5

Et semper miser bic eaorit, iile voraL

LII.

DB DA810.

NoviT lotoras Dasias namerare : popoactt
Spatalon pro trlbns, iUa dedit.

IrtM^i fttm ■ mamMn» Sft^, flfa <«*( yr* trUm.

Dl JSMol* iBMribitDT in Jimt u. 1S19. et Colin. an. 1S98.— I NtU M«-
nt In Ibdcm. Ntnt Utimrai In «liii. Sealiger kd Propert. iv. ■. H. legit:
NttU Mânu, cnin Inc Nota : ' Hlc ilmplicitei lotant înnt oLpinu' Md tn-
luitia pro M, qaod Jua dlil, et qtwd Doa BOBiMb». Locn* illa Hkrtlmlii
iliter, et f ItioM, «ditiu eat.'

NOT£

1 NtU latvt] Hoc Mt, eai qa« triplicen nercedem ab ip«a ticgil
■nare espinnt. Alii UetMrmM, miniu bilneator, Hic leniD* pra iHa ob-
bene. Kteu explfcadone qDldem plicet:

i MtmamtM] SptUlM mimiiiK nenpe Spatale et dra iQlu mumia
Uat« eraot magnltndii^, ut trinm trinin locon oecupabanL
■aliereni locnu acenparet, alqne tta

UII.

IN HAXIHU».

Vis lieri liberi mentiria, Maxime^ noD vis :

Sed fieri si vis, hac ratione potes.
Liber eris, coenare foris si. Maxime, nolis :

Veientana tnam si domat ava siliiD :

Ovine «Mwnri liUrtttmI mtoUfit, t
Immti: OWaziMr,IU«rjb*,«irMHtt

Mtxim*, ÎMI a^i ud d npi^ Setl

ntyrx

8 Caaan /«rit] Donim caim at aon pote«, et pilotB» eue.'
■Hena Tiiere qoBdn, nt doc«t JoTe- 4 VtU»tt»t\ Vtaan ei «gro Vei-
■ali» Sal. T. Ub. ix. Eplf. II . • Liber tntaM *WMfaMm.

186 ii. VAL. MARŢIALI»'

Si ridere potes miseri cfarysendeta Cimue : 6

Contentos nostra si potes esse t<^:
Si plebeia Venus gemino tibi vincitur aaaei

Si toa non rectns tecta sabire potes.
Ha^c tibi si vis est, si mentis tanta potestas,

Idberior Partbo vivere rege potes. 10

nUingwU âiim: dptUi cmâeamen ekrftendeU hftUcu Chmm: Hptim
cmtttubu €tm «Mira lifa: d dmmMvmurem pleMMM dmolm» ambmâ: H ftU» i»-
oireiit btgndi tmm dmmm. Si habei htm otm, #1 tmthiM imp e rum m te^ ptUi
dttetn v&m liiberiorem regi PărtkoruM,

»i#>#i^^#«#>#>»>#»»^

7 Pro tbieiitr Heinsias lemicliim ţutmvlt, JtmgUHt; qaod probant Tiri
docţi. Ofid. ' Qoiqae soi Yeoenni jBmit cum firatre maiiti/ Hbc duo
Torba 8»pe parmntaBtar. Vide not ad Catnll. lxi. 68. ad TibalL 1. 1. 64. et
Bravkli. lUd. Bona. ad Propert. it. 9. 44. Heins. ad Orid. Met. i. ISU
nii. S48. Drakenb. ad Liv. Tom. iii. p. 95. Cf. Hor. i. Od. S5. 1. et Claad.
In JSpithaL Pali. et Celer. v. iS. jaacjfur in Beverlandi Ms. nnde nnllo na|o-
tio nu JmigitMr. De pernratatigne e et f , vide Seal. ad Catnl. loco Muidato.

NOTJE

C CftryMMMa] Vasa genunlaomata, placet, snperiorot damna contlgnati-
de qoitbna Epig. 4S. sapra. ones, qne coenacnla Tocabantnr, nbi

Chmăf] Pne nimia taliom babitabant paaperesy in qn» niti in-
vatonmi capiditate. cnrvi atcendere neqnibant.

7 iSS pUbtia] Si meretricibas con- 10 lAberior] Partboram regei libera

teotns non tectari» matronas. tatem aceirine semper propognaTe*

S Siină mm ntiiu] Vel casam ba- runt, et regom ragea vocabantwrt nt

milem intellige, vel, qnod magii docet Snetonins in Caligola cap. 5.

LIV.

IN LINUM.

QuiD de te, Line, snspicetnr uxor,

Et qua parte velit pudiciorem,

Certis indiciis satis probavit,

Custodem tibi quse dedit spadonem.

Nil nasntius hac, malîgniusque est 5

In boc Epigrammate ezbibendo nollam lectionis varictatem prodont ast
libri calamo tcripti aat typograpbici.

mOTM

1 Qatd di te] Lepide cârpit cin»- uxor, ne ab eo paBdîcaretur. Lib. z.
dam, cui custodem sptiloiiem dodit Epig. 69.

BPIGBÂMHATUN LIB. II.

AD SBXTUM.

Vi8 te, Sexte, coli : volebam amare.
Parendum est tibi ; qaod jnbes, coleris :
Sed si te colo, Sexte,. Don amabo.

InhiţJtuetUm EplgrunmatUIectioDBcomeiltiaiit
NOTiE

iritaS] ObMmntiara K me ei- SWmkms»*] Idut.teodtoliab»'
%!*. bo : unor «ilm, el •■ qntm esigeiMt

W itam «mov] Te hmillariter uti Besiut obtciruiU, nea coii*«niniit.
enpiebwn.

LVI.

AD GAtLUH, DB BJUS UXORB.

Gbntibus îd Libycis uxor toa, Cîalle, sotatnr

Inunodicas foedo crimine aTaritiee.
Sed mera narraiitar mendacia : non solet illa

Accipeie omnÎDo: qnid solet etgol dare.

Cate. v»i UjyaţofdM mgiatm mdKtT Urii oimiM mtH t J m i mmt i t
rate. 8*i auKduia ţm* dinwlv: frmm* lUa hm MMwmt tttiftr*. QM
i^twr emnecitl duft.

LeiniulncodleeTbnaneoeit: AdGaOam: in «di. mt. Dt uamrt GwUi.~
I 1d codicomembran. PDtean-legitnr: GalUmtlKMdal;aadtUml6at\tgnt-
dani cewet, «m^ aadit, qoa vere eit leclto edd. velt. Aid. Joat, Colin. Sie.

NOT«

1 GMliiai ia Ufeycii] HineccUîge- tor; et lllint •«■riti«in mIm nenMt
re eil bnnc Oallom In libya augit- PoeU : dara ijaippe *erimm eat oh-
tntoiD [ţr«siue; cnjoa Dior ■ pro. KcenDn faoc loco.

vlBdallbiu Dînnen accipera diceba-

188

M. VAL. MARTIALIB

LVII.
IN PICTUM DIVITBM.

Hic^ qaem videtis gressibas vagis loitiiin,

Amethystinatas media qiii secat septa ;

Quem noD lacernis Pnblius meas vinciţ,

Non ipse Codnis alpha penulatoram ;

Qaem grex togatus seqaitiiri et capUIatus, 5

Recensqae sella linteisque lorisque :

Oppigneravit Claudii modo ad mensam

Vix octo nammis ammlam, unde coenaiet.

HiCf pum cerwUii farAon ptinbm Mccrftf , qm oMelAyyliiMrfiit HimâU wmiU
9ifU: quem loecmit «mi m^Mnrt mcmi Pwbl^t nm Codru» ipm primmşpemâuU'
rum: qutm fmit t âur grex togutuef et cematuâ^ ei #elk meva ueU» el eorrigiU:

euMrel

»i*X»»^X»»^^»»^

Codex Sciiver. pro lemmate habet: De Mierapejfdio dwtte; qnod dfat etiam
PalmaDDiu. Codex Bodleianns: De aruaio /orie, Edd. vett« In Fiehm di'
«iton, qaasi Fictoi sit nomen proprinm.— S Beverlandi Bfi. exhibet : m e diem
qui eeeai mam, — 7 OppigueravU udmodo CUmdH menaoM in edd. antîqniaa. cum
Aid. Jant. Colin. Oryph. Lang. Pnlman. Ramirea. Jnnian. Delph. &c. M*
matia» legendom censet : Oppignermrii wiode wiode ud Clmdi meumm Vix acit
wmuie umnUim, uude cenuret, Lectio nottra debetnr OniterOy eaiMjae aer-
▼ant Scrif erittf , Farnab. Scbre? el. Maittair. Barbon, 6ie*

NOTA

1 Greeelbu» vugie Uuium] Tardna
ineetana gravitaţia et dignitatis aif-
nan.

2 Ameikffeduatue'] Hoc est, vesti-
bas conductis omatoi amethysti co-
lorem vf otaceum referentibos. Lib. i«
Bpig. 97. De teptia dictnm Epig. 14.
lapra.

Media eecai] Hoc ent, viam sibi ape*
rit per mediam tnrbam. Ut fastnm
ficti hnjat difitis graphice depingat
Poeta» luae 8al)inttgit.

S PmbUut] Qai tamen pretiosis la-
cernis «ratindatas, sicnt Codmi.

4 Non ipee Codrue] Cnjas et festes
erant elegantissimse. Radenis expli-
cat hune Codmm a Marţiale intelligi
principem paupemin, de qao lib. v.
Epig. 87. et Jaf. Sat. iii. boc est,

qni habet asqne tritas yestet ac Ca-
drat. Prior InterpretatioBiihiTldetvr
melior : Jadicet lector.

6 Grex iogaiue] Anteambnlonnm
scilicet, quorum indamentom erat
toga. Lib. I. Epig. 100.

CapiUaiue] Grex pneromn, qni
longas comas alebat Lib. x. Epig. tt.

6 Recer.squ€eeUa] De sella, et linteis
qnibos yelabatur, fose agit Lipsins
Elect. lib. 1. cap. 10. Jn? enalis Sat.
I. ' Nova cnm veniat lectica Matho-
nis.'

7 ClăudO] Mensarii nampa. Indi-
cinm vero erat extremss egestatis, an-
nnli vel venditio vel oppigner^tio.
Jnv. Sat. XI. * Talibos adominis post
cniicta novissimos exit Annalos.'

EPIGRAMMA.TUH LIB. II. 169

LVIII.

IN ZOILUM.

Pbxatus pnlchre rides mea, Zoile. trita.
Sunt haec trita quidem, Zoile; sed mea sont.

o Zwfe, n «TMlt paotw drrWei iMO TuliuMnu (Um. OZMb.tMMM

I FmrtM Bemlukdl Hi. Cetcnt, Dalia vtrietM tu jd eicaplvibai
HOTB

1 Pacgttu] TnnietHU Ub. v, e. 14, lupra.
TMtnlQKpeiE luot, in qoibnt nec i Hmm^] Qnu tbto tn 1
(taMtn nec sublimei) ippiret, emi- *eite*, coDdnxiitl.
•ente «t operimie villo. Epig. M.

LIX.

DB CSNATIONB MICA.

Mica togot: qnid sim, cemis: coenatio paira.
Es. me Caesarenm prospids, ecce, thokim.

Mm i^ftlltr, tUttae ^mi hm? diate aigim, Ex m* fmpKtu ti

«»■*■■ latCTibîtir Id Bcverltiidl Mi.— a Id eodem, mm UbtnMi—
NOTX

1 JfiM mmt] Loqoîtnr canttlo exMdiâcatam, nt ex Ipw tridlnlo pro-

qmB DoMitUmu «Htroxerst, einl- «picBnturiliqiiIi tbolu Bdificii,qaod

OM *aca*erat propter exignitatem : tepolcnim aUciOiu lopenUrU eon-

eteiiatlo «ero eit loena id ccenandoni. tineret ; et ■n^m ifiimBre eue Ma»

innaalli Sat. vil Bl. 'Snrgat, et Mleom D. Angutl. Qno Tlio,de una

■Ifenlen raplat ctenatio Solem.' II- «orte admouebantar coniiT* : morţi»

liid*ddain anctaril loco, antiqaorcun ien> memoria ad vitK lantitiai illoa

lainria» venatilia coDationain la. eaeltabat. Hartialii ie Ipiam npU-

qtwaria fediae, et ita coagneDtaue, cnlue videtor lib. v. Epig. 06, ' Jau

ni Mblnde alia faclei atqoe alia *nc< vidna Jebent dm flrere HaoMlea,

Mderet, et (otic* tecta, «laotiet fer- Coa dooaanl IpM* potM perire

eak motarentar. 81c PMlander Id De<M.' Radem» Scaligern» Mcntiu

I F ra ifieU , tctt, Ihohun] Tholni, 90. inteUigiltbolamtnterioremiptioi

letie PUIandro ad VIIruv. Ub. it. mic«, a qaopei>deb*teTaninni,qDml

eaţ. 7. wt BdiBcU camera, qnv altioi convivai de morte admonebat, at eo

CTMceiu rotunda forma in fasttgia- largtni vlverent, et patalionibDi va-

laM «wnmcn dMlnii, Sen. Si conjec- carenl. Vide Ub. i. Epfg, TI. nbl de

tora lociu eit, loqait Ramireiiw, Uiolojanlactanentio.
un baqe tta «ue

19§

M. VAIa MARTIALIS

Frânge toros; pete vina, rosaa cape. Ungere nardo :
Ipse jnbet mortis te meminisse Dens.

te recwtfort Mortif.

M^^^^^/^f V^B^^H^ # VNMpwbV^ V V^^HHV 9 ^^^^^fc^* w (^^H» ^Bv A w^^^B^W w^P^^b W^^^^

^<>#^»^»i»^i»ig»»»

8 Ant. de Rooj conj. ttugert luardo te. wipiWMi *■ Tk g m' tC^
permnUntar. Vide Bans. ad Orid. Bvrid. Epist. zix. 44. td Propert. ht.
S. 60. Owătmimp. ad Laean. x. 491. Heins. ad OHd. Vast it. 740. et
Scfir. ad KaaCmi p. 149. At Juatime nostne margini atcriptam repeiio:
AaMit Itraf ; p§UmnM: roâtucapt, H Mugere nmrdo, Hoc vemni etse pnto, aaod
ad romu cajM, «t aaf ere mard» attinet. Qaod vero ad illod Sumdâ^ torta
legeodnin Stenu; ted alteram propiiu accedit ad literanun tractam in f4>oe
Frnge» Vide iirfra ad iib. iv. Epig. 8.-4 Calderini vetnstns codex hal>ebaty
deaMNUNtate Peat, ovod legendom este ostendit Cojacios ad Afîicanam.
Hoc habet etiam editio Aldina an. U60.

NOTJE

S frtmge loras] Assidaos accambe,
nt nsn diomo noctnmoqae frangatar
toros sen lectns coi accnmbcbat con-
viva. Lib. IV. Epig. 8.

iZotof cape] Coronati floribns bi*
bere solebant veteres. Lib. xiii.
Epig. 61. Plinins lib. xxi. cap. 19.
' Crapalam et gravedines capitis, im-
positis ooronis, olfactnve dlscotiont'
Heraldos boc loco fose agil de more
iUo antiqnormn.

lYagereaordo] Ungaris nardinoan-
gnento. ' Nardinam si?e foliatom
constat omîphacio, balanino, janco,
costOy nardo, amomo, myrrha, balsa-
mo.' Plinins lib. xiii. cap. 1.

4 Te meailatste Deae] Domitianus
ipse Dens exstmcta anrea dicta, es
qoa prospicitnr Mansoleam Angnstl,
vel ex cnjns tholo snspensnm est cra>
niaro, monct nt genio bilarlter indnl-
geas. Idem fere leges apnd Petro-
ninminTrimalcionisconvivio: *Lar-
vam argentesm attnlit servns : banc
cnm snper mensam semel itemmqoe
abjecisset» Trimalcio adjecit: Hen
nos miseros, qnam totos bomnacio nil
est! Sic erimos cnncti postqnam nos
aoferet orcas. Ergo vivamns, dam
licet esse, bene.'

Tt aiemtatise] Alil deateaiiaitie, hoc
est, oblivisci mortis.

IN HYLLUM.

UxoREM armaţi futnis, pner Hylle^ tribuni,
Supplicinm tantum dnm puerile times.

In Hffkm edd. vett.— 2 AppKctam faeH aec, paer HyUf tma Pnhnanras,

NOTJE
1 Uxorem armaţi] Monet Hyllam adalteria qnoqne prohibnerat. Soet

nt discedat abaxore tribuni militaris,
a qno deprehensns non paedicaretur,
sed castraretur. Nam qnamvis cas-
trări mares vetnisset Domitiannsy

cap. 7. in Domit.

2 SappkdMm] Dam confidis nati-
bas. Epig. 47. snpra.

BPiaB«,HIIATfJM LIB. U.

Veg tibi, dam IndJs ; castnbere : jam mihi dtces,
Non licet boc: quîd, ta qaod facis, Hylle, licetl

iapnbute Ramlratio.— 4 Ant. 4e Boe* icribit: JVa» Uttl k^t tM? U
rî^ ^tf? "^J qnWMtaodM 4 f«tf 7 MpiH MMMtiHl «bwMt.

TUe Capcr. ObM. hb. 11. e. 90.

LXI.

IN HALSDICUM.

C0M tibi Teraarent dabia lanogine malee,

I^unbebat medios improba lingna viros.
Postqnam triste capăt fastîdia Tespillonam,

Bt miseri merait taedia camificis ; |

Utois ore aliter, nimiaqae Eeragine captos, ft

Allatras nomen, qaod tibi comqae dator.
Heereat inţ^ainibas potios tam noxia lingna:

Nam cam fellaret, parior illa fiiit

1 PdliiDiinl codex bibet: Inura («mfot Malir. Vide Var, N«taf.~
S SuBt qnl lefut: muertm «Hfto. CaMeriim leglt raUfbw.— T PaU
tuautiiJMt micit Uagna,

NOT£

1 CkM HH] AMrtw iDvebltar in limU bomlnibu», qnot medio* haibc-

t-It-" qoeadftM, qol aatra fel> bu.

bterant. 8 Pvir flta />iO Nam Ungu tJM

DMit laagÎM] Id eit, uileqiiJUn «an (UUret, non Um iaipaim «t nuU
CI aşfeebii «xceuUMi. mt, quiavU InpwUUna. Impura

1 lamitUl} Fellab«t. Lib. ni. Uogna didtu nnledid, et AlbterU
Ep|(, 81. qooqae. £z bac «nUpiitite le^doa

S J>NlfMM] IMio foUtl ni vilii- e*t jocni. Ub. ul Eplg. BO.

Lxn.

IN LABIBNUH.

Qdod pectaa, qaod crara tibi, qaod brachia vellis,
Qaod cincta est brevibas mentala tonsa pilis :

NOT£

I QMdpotw] Lablenam pilbicDin unicK cama Acere : ied iDtamgat

«rbane peritiingit, ca occaaione, cqjiu caua cdIbb depUet, qnod fa-

qaod eroTa, pcctDi, bracbia, et pon- cere Don poterat, nlil |

du *«llerct Videri boc poterat can - • -

]|02 U. VAL. MABT1ALI8

Hoc prasstM, Labiene, tiue, quis nescit, aiiuca6>
Coi pFBDStaB culiun^ qnem, Labiene, pflas t

8. 4 Ant. de Rooy Icffit : H§c wrtuUM. LMtm^ tmm^ md$ mttdiî

I? In ««i

CmpnuUUf e. fmai^ LMtmtj ţHm? In ţai b wi di» «aini ett fmi pro ^«mi.
Palmanni codex babet : Cum v^U$ c, cm, LMtMg^fmciM 1

LXIII.

IN MILICHUM.

Sola tibi foerant sestertia, Miliche, centam,

Qo» talit e Sacra Leda redemta Via.
MiUohe, luxuria est, si tanti dives amares.

Non amo, jam dices : basc mage luxuria est

o MiHcki^ itmhm habeUm awtum âoierHaf qum tAdwSi Ltât <Mta tx Smrm
Fia. O AfâicAe, inUmaenaiU <•!, ăiamu loâtpUt wma rm Ifluto fntm. Jma
mpondebi»^ Ntm tmo: mc intew^^emUia Mcgor eat.

In MeUdiMM lemme est in Aid. Junt. et Colin, et in Epigram. ?•• 1. et 8.
MeHdu.—A Beverlandi Ms. hac ptoqui: qnod citat etiam FalmamiuB.

NOTA

S Lfda] Alii pntant Ledam hanc captnm aaiore Led» ; nndc oonclndit

meretricem faisae, et centum sester* Poeta, minus illum esse exensandoniy

tia a Milicho amatore ei data faiase : qai nalta motus voluptate tantam pe-

alii vero melins intelligont servam, câni» sommani proÂiderit. Ia Saera

form» vel ministerii cauia emtam. Via servi et res alias vendebantar.
cam snbjicUt Milicbvs te non etse

LXIV.

IN TAURUM.

DuM modo causidicum, dum te modo rhetora fingis,
Et non decernis, Taure, quid esse velis :

JDiun te 8imnla§ mmc MiifidlctMh mme rketam^ mc UaimUj o IVmre, fatd d^pict

In Laurum caucidicum inscribitnr in Thaan. /a Lnarum Polmann.—
2 Loare cod. Thuan. et Pulman.— S Optimi libri habent : traiuit, et Nectorit

NOT>E
1 Dum mcdo] Cansasdicere in foro, vel in schela docere cogitas.

BPI6SAUHATUH LIB. II. 19S

Peleos, et Priami transit, vel Nestoris sctas,

Et fnerat semm jam tibi desîoere.
Incipe : tres ano perierunt rhetores aimo, 5

8i qaid habes animi, si qnîd în arte vales.
Si schola damnatar; fora litibaa omuia fervent :

Ipse potest fieri Marsya caasidicus.
Eia age, nunpe moras : quo te sperabimus asqae?

Dam, quid sis, dubitas, jam potes esse niluL 10

ampkcti : alta PdtM, ti PriaaA, vtl Ntttarii ţrmttrit, H jam lariior tun ad
dtiittfdam. lacyte, Irtt rbttortt n» mtm merim «ni, m fKJil ingtui lutbtt, H
fid p*lli» i» mrtt. ai km placral $thtla,omKUf ara pitaa imt eonIrvTtnbmm!
ManifaipttpoIrUtvadmemm^aa. lUaetemimiiytHtetiitttmetalimu: Qmm-
tiu tt txpttUbimiuî DvHomlrigiMqtii tu.joMpotm tut nMl.

«(■(, nimirum produxU lyllabuD ei coDtractioiie pro Imuiit. 8cr[*crliu
tcpl : Irauti vtl Neil<i\-u mun; pro ' truiiiiti:' et crebra sunt ipiid Har*
lialeni bnJDimadi contracta verba; ■ «nrrextl,* ' adduxti,' Sec. trowu PaU
MiannDs, qni legit cliam, «mmi,— 8 Alil, polc*.— S Codd. Thnan. ct Van
: BeverUndi M«. tptr^imn: alli,ip«taUMu,

NOTjE

S PdMi] OrBCDi fcniliTui, Fe-
lea» pater Achlllis longK*i» foit,
Priamm qooquc, et NeiloT, de qoi-
bai aii ai.

4 EI/HfratwrKin] Siertemaliqnim
profrtius falisei, jam
ea deiiilere, ati|ue i

5 Tril ptrienat] Qaorain nomtiia
i|Dorantar.

8 /pu poleit] Tam facile cit caiuu
dicere, nt *el ttatDa MartjR laxea
infbro positadiceodiartem addiicere
pouit. lipaiui Antiquaram Lectio-

onni, llb. III. Ad HanjE itatuam
Bomaiii vadimiHiia obibant. Legmit
aiii: tpu pttajltri Mtrn/a eoMtidUmt.
Hoc e«t, tu ipie itnpldui dI Maiyn
potci cauiai dicete. De Harpia
lib.i. Epis.69.

O Sperabimiultptclâliimiu] AULqM>
rabimia, qnod eapcetare ligofficat :
naro qni iperit, expectat. Forte
legendom arprdaUMu: ^fdaFtenini
vix aignificct ixptctari. Llb. Spect.
Epig.S4.

lOfiMaUiţ] Vitatedeficiet,priM-
qaam Titn gena» ampleiiu fiwTl».

LXV.

IN SALBIANUM.

Cur tristiorem cernimus Saleianum?

An caasa levis est ? Estnli, inqais, oxorem,

Qur< riifflww SaMoMON Nuciliarm? An Ini* rali* titl Extali hmtcm, ai

lemioa eit ii
Dtipk. li Var, ClaM.

edd.i

f .

104

U. TAL. MARTIALIB

O grande fati crimen ! o spravem casam !

lUa, illa dives mortua est Secandiiia^

Centena decies qa» tibi dedit dotis ? 5

Nollem accidisset hoc tibi^ Saleiane.

o ingim $cehu faH! O aeerinan it^fortumumf AniUăf itta loeuptes SeamdUU
penUf f Mtf tibi aUulii decm centena millMi in Memi O SMetmu^ tmOtm kte
lUn obvimitâti,

NOT«

S ExiuU] Verbnm eit faneris pro-
prinm.

t Grmcfe crtam] Fictnm Saletani
doloren irrident fiUnm accaiat

6 Centena deeieâ] M illia te «eater-
tium. Javenalis Sat. x. S34. ' et ritu
decies centena dabontnr Antiqno.'
Vide lib. v. £pi|r. S8. lib. xi. Epig.24.

6 Noltem tudditiet] Haec nempe
.nxorU hcreditas, cnm vldcalnr di*

cere : Nollem amisiises tnam nxorem.
' Mortua in matrimonio mnliere, dot
a patre profecta ad patrem reter-
titnr/ qnintis in ningnlos lil>eroi in
infinitnm relictii penet f iruin. Qnod
tf pater non sit, apnd marilnm reni^
net. Adventitia an tem dos penet
maritnm remanet, praeterqnam si it
qui dedit, * nt sibi redderetnr, ttlpa-
latnt tit/ &c. Ulpiannt in tnit Fraf-
mentitTit.6. de Dotibiit.

LXVI.

IN LALAGBN.

Unus de toto peccaverat orbe comarum

Annulas, incerta non bene fixus acu.
Hoc facinus Lalage specule, quo viderat, uita est^

£t cecidit sectis icta Plecnsa comis.
Desine jam, Lalage, tristes oroare capillos, 5

Tangat et insanum nulla puella caput.

Unu8 ctneinnus non rectefixu» dca incerta emverat ex toio orbe erinium, La-
lage refetvâ fana» hMiju» «rtmtats eo speeulo quo aepexnat, et Pleeum peraum
concidU ctfpil/ts laceraiis, O Lalage, Jam eena eomponere comaa nuataa, neenUm

2 Heraldos legit imerta; tta olim Salmas. ad Solin. p. 760. — 3 Hocfacinn»
Lalage^ epeculo qnodviderat, uUaest in edd. vett. Aid. Junt. Colin. Sec, — 4 Be-
▼erlandi Ms. tcpvu jaeta Phleguâa : sed Plecuaa rectum est ; i. e. ancilla
w\4Kowra, qus plicat et componit crines. — 5 Deţine tom Polmanuiis, Langius,

NOTiE

2 Incerta aeu^ Qon crines fideliter
non constrinxerat. Alii interta.

Z Hoc fadnn»] Errorem nimimm
Plecusae ornatricis in componendia
capillis perinde ac delictum pnniit
furens Ljîlage. Jn?enalis Sat. vt . 491.

' Componit crinem laceratis ipsa ca*
pillis, Nnda bnmeros Psecas infelix,
nudisqne mamiUis. Altior hic qnare
cincinnns? taiirea punit Continuo
flezi crimen, facinnsque capilli/
4 Et eeciăttl Non qnidem inter-

BPIGRAMIIATUtt LIfi. 11.

196

Hoc salamandra notet, vel seeva novacula nudet.
Ut digna speculo fiat imago tuo.

pueilm iangai capiU funm. Salammidra it^fieiti Uhti^ aui una nomcm&i defiUt^
<U effigieâ fiat dygna tpecuU tm».

•Iii.— 6 TVnvtf Ms. BeverlaiMli.--7 Idem Ms. mi^ iMMaiia.— 8 Dilfinor «e
wfttMi» codex vetiis Cagnerii, qui vnlgatam Don ferendam esie pronnntUt.

NOTiE

fecU ett| teâhniniprocubiiit gratiter
Ista ieta speculi.

5 Define Jajn] Alii iom^ boc est
tanta cnra. TVvfes vero dixit quod
ancill» omatrici trUtitlani parerent.

7 H0C MiojnojMfra iu»^#<] Id est, io-
qnit Raderos, caput dignum sanie
saJamandrgy qua imbutom totum
dcpiletur, ant certe ferro ad cutem

radator, a t^ capăt lit tam Dodnni ac
ipsum specnlnm est: niliil aotem
torpios est calva moliere.

8 Vi digniâ\ Vel iotellige nt capăt
calvitie defonnatom merito perca-
tiatur eo speculo qao immerito per-
cussa est iiifeliz Plecosa. In hac
voce dxgtka oltimam prodacit propter
sequentes duas consonantei.

LXVII.

IN POSTHUMUM.

OccuRRis quocumque loco mihi, Posthume, clamas
Protinus, et prima est hsec tua vox^ Qaid agis ?

Hoc^ si me decies una conveneris hora,
Dicis : habes puto ta, Posthume, nil quod agas.

o Pof^Aaune, aMciim^e iittAt obxvăs es, stoHm vociferant^ et primmm verbum
imun koc est: Quid faeii? Una kora si me adiveris decits^ hoc dicis, O Posihu-
wUf Mt optnoTy iu nihU habes agendum,

S Langins ex ed. Pnlmanni citat: Hoc mUu^ si dedes una conveneris hora:
dtat etiam, ciun reaeris hora,

NOT^

S QMtd dg'is] Hac scilicet formala bercnle, qnoasque illa vulgaria ? £bo
obvios salulabant antiqui. Plinins qnidagis? Ecquidcommodevales?'
Secnndns Lib. iii. Kpist. 20» * £t

LXVIII.

A D OLUM.

Quod te nomine jam tuo salato,

Quem regem et dominam prins vocabam ;

Nt ixistimneriâ m mtfirkm^ ţn§d Jm^ mmnktt im U mdMi0^ 9im etMM

196 H. VAL. HARTIALIS

Ne me dixeris esse contamacem :

Totis pilea sarcinis redemi.

B^es et dominos babere debet, S

Qoi se non habet, atqae concapiscit,

Quod reges dominiqne coocupiscaDt.

Serram si potes, Ole, noa habere ;

Et regem potes, Ole, Don habere.

pilUlMm r«(VH H daMuuMh IMtmi pOt* amnihia larniui. Ii itM taicn
TMgti tt dembui, fui «U mu uiptrof, tt appttit giud appetaat rtga «t imnai.
Olt, » pttu artrt ttrv»; po(n, Olt, ttiam eartrt ierni»».

i Qnfdrq-mBeTerlBDdîMa. — 3 NoHNuiDeodem.
VOTJE

S ttamrtgtm] Vide 11b. i. Epig. TiTotiber.

111. e Qaj $e] Ii dicitnr m lubere, qri

4 TVtfj pUea] Hoc eit, omul net bdm cnpidilatei coemt.

«upellectili TendilacoIlcgipecDoiim, T Q«i>J regt$ cnMm p ijf—t] DiTltlu,

unde liae tnm iportnIaTiverc potero. aerToi, clientei. Htec vero ot ac-

AnliqDitni tbto aervi itatnm mu- qairant damiiil, ntBJoribtu lerriDBt

tantcs IC muiDiDisii capjle rau dominia, ut bCKlie nobiliore* anlicl.

pikum icdpiebBnt. PUdIu* in Am- Ego *ero, Inqoji Po«ta, ne babeo,

pbitryone : ' Qnod iile laciit Jnpiter nihll qntero alind.

Ut ego bodte rtaocapite etliat ca- 8 Săram lî} Qui parce Tirit, dcc

piaro pUentn.' HKCsaot aervi SoiiK aervoi nec diiitiai appetil, catera

verba qui optat minumitli. Noatri poteit domino, a qno tuec ci

Poets ieniui eit : Nod indigeo do- mm ae iperet.
mina, ied tcnal mM re contentiu

LXIX.

IN CLASSICUM.

Invitum coenare foris te, Classice, dicis:
Si noQ mentiris, Classice, dispeream.

Ipse quoqne ad coenam gandebat Apicius ire :
Cum coenaret, erat trislior iile, domi.

4 Act. de Rooţpro itlt propoanil iiuft, quod interprelatur 'exboc' vel

NOT*

3 Apiciaâ] Senanf eat : 8i ditbai- lib. iii. Epig. SS, libenter cEuiTit

nnaei lnxuriotiuimiuAp)clBa,deqno foria, cur tn paaper invltiu ciciitlri* f

BPIGRAHMATUH LIB. II. 197

Si tamen tovitns voAis, car, Ctassice, vadis ? 5

Cogor, ais : rerum est; cogîtnr et Selias.
£q rogat ad coenam Melior te, Claasice, rectam.

Grandia verba ubi saat? si vir es, ecce, nega.

AM cMoret demi. NiUlamiiuu ti mim u Shtnlrr, jaan u, o Cfanttl Cagtr,
MfMu: HinM ttl, ctgittr et iScIiw. O CkmUt, <m Mslifr U iueilat ad eamam
TttUm, Vbi ntnt we«i nugnţftea? Si cir «t, rect rtaua.

■propterea.' Vide Burm. ad 0*ld. Fut, iv. 237.-8 Idem Aot. leferet:
Granfia Kr6a hU ainc 7 Solmt euirn fregnenliui In ejaimodi InctepatliMie
•dverbit mnw vel ttmt adhiberi. Virf . JEo. t. S9I. k. 897. et OtM. Heroid.
Epiat. IV. 160. Porro, pro tcet ntga, mallt irc nrgai pivHTtiiD căra jam rk
n Tcna proximo prscciw rit.

HOTJE

6 Cojwr} Ab amicU, inqult CluiI- Domitiano cip. 7. ' Sportnlta pnb-
cut. Ucu aualulit, re>ocal> eananm rec<

Ctfitiir, ţt.] OdU nempe coglt vo*. Uram contoetadine.' Foit Tero ccen»
De Sello dictau Epig. 11. et 14. recta ea qna aimnl cum pairoDO
•npn. eicipiebantar clienlei. Ub. viii.

T SfiUor] CqJD» tuita fait meoia Epif. SO.
clegtDtia.utnilidaifneritappelUtua. s Gnuidta] Te MilieeI ioTltem c<c-
BlBtiiuS;tv. lîb.ii. de irbore Aledii, nare forja.

■ Stat qnae penpicDii nitidi MeliorU Si cir u] Si gelam cobibere potM,
opacet Arbor aqaai.' Snetonin» in dlc te noUe ad cceaam Helîorii ire.

IN COTILUM.

NoN vis in solio prios lavari

Qaenqaam, Cotile : cansa qnse, nisi hsc, esti

Undia ne fovearis irramatis.

Te primiis licet ablaafi, accesse est.

Ante hic mentula, quam caput, lavetur. â

Hdjoi Epigrammatlt leciionem oon varianl membrana ant libri typo-

HOTJE

1 N«n,]Cotilomfellatorem«lio» aqnaa Irrnmitaf; in qoiboi acilicet

&iitidifntein,elqninolebatqnenqaam aiiilaTiMenimenlnlaaine igitur irrji.

prJDi in lolio laTari, notat ; et docet »"« 'in*. '•*«' >P»* P^imn» : »«*

apnrciorem enm ease, qQam qncmvi* bac lege. et potiu* obicrena» P»"".

alinm. Ramiremu. Vide Epig. «. qnam caput in «olio ablnat: qnod

laprn. rellanteaoibabentaparcnm. Lib.xl.

4 n priawi] CotUu fonnîdabat Epig. M.

198

M. VAL. MARŢIALI»

LXXI.

AD CJSCILIANUitf.

Candidius nihil est te, Caeciliane, notavi.

Si quando ex nostris disticha pauca legia,
Protinus aut Marsi recitas, aut scripta Catolli.

Hsec mihi das, tanquam deteriora legas.
Ut coUata magis placeant mea ? credimos illud. 5

Malo tamen recites, Ceeciliane, tua.

o Ctfcifione, nilul ui âimpUeiu» te : ammadvertiy ri qnmtdo UgU poMca dtfIicAi
€X noihiiy gtatim recitat carmuuL Mani aui CaiaUi, Hac mOd tradii, iaitqmam
iegat j^ora: an ut mea comparata magie pkteeaiU 7 opkiamwr iUad. Attamen^ o
CacUume, mala recitee tma.

^>^^>^ ^ ^>^-^^'^^^

1 CaUidut mkU ett in cod. Thoan. Ubrarii errore pro CoOt^tst, nt alii legmt.

-9 Codex AronăelUdieiichapauca lege— A ffocmiAtcodd. PaL et Arondell.
probante Heraldo. — 6 £1 coUata cod. Arondell. Ui eoUaia wuigi» placeami mea
mIm interrogatione Heraldns. Verba, ei, «/, saepe permuiantar. Vide Dra«
kenb. ad Lîy. Tom. iii. p. 409. et quos laodat idem Drakenb. ad Sil. Ital.
V.S17.

NOTJE

1 CoMitdtMt] Candidai Ule dicitur,
qni ingenue et absqne invidia judi-
cat.

3 Marti] Qai Epigrammatam serip-
tor foit non ignobilis. Vide Epistolam
lib. I. et lib. v. Epig. 5.

4 Hac mihi dat] Carmina Catnlli
aut Marsi a te recitata, nt ipse jadi-
cem roeis versibns esse deteriora.

6 Credimat] Per ironiam sofyidt
Poeta, credo te eo fine et animo
veternm Poemata recitare, ut, meia
coUata, deteriora videantur.

6 Malo] Tuis enim scriptis collati
mei versus facile meliores judicabnn-
tur. Vel, malo nt tua recitei, eaqoe
cum egregiis Catnlli et Marsi versi-
bas conferas.

LXXII.

IN FOSTHUMUM.

Hesterna factum narratur, Posthume, coena,
Quod Dollem : quis enim talia facta probet ?

NOTiE

1 Hettema, ^.] Prse se fert dolo-
rem, andito qoam indigne exceptns
sit Posthnmns a Cseciliano, qni cola*
phum illi in osimpegerit, cnm interim
verbis alienis ezprobret illi tnrpe
crimen feliationisy et deflectat ad im-

probom sensnm hnc ?erba p^rdmai.
Vide lib. ir. Epig. 48. et lib. xii.
Epig. 85. Ramor pro irrnm. Ut lib.
111. Epig. 72.79. et 86. Faciwn^ snpra
Epig. 81. et tettet sensa etiam obscoe-
niori.

BPMKAMHATtrH UB. II. IM

Os tibi praecisam, quanfo dod ipse Latinas

Yilia Panaicoli percutit ora sodo :
Qaodque magis minim est, auctorem criminis hajaa 5

CsBcilium tota ramor in orbe sonat.
Esse negas factam: via boc me credere? credo.

Qnid qnod habet testes, Foathnme, CteciliiuT

1 Ot libipnreinim Jont. *D. 1SI2. Colin. «n. ISS8. PlMit. I57S. Lang.
&c Ol libi ptrcittm Aid. Tnrnebni lib. vn. e. 1t. SmI. >n Catklccti Vir-
|llti, Orater. Kimirei. Srri*. Farub. et Scbrevd. De pennnUtloDe
pra et per, qnn plernoiqne lilera s in codd. notare lotebuit librarii, qoam-
rii lignum addereinr qvo diatlnful fkdliat pMient, ride mm ad TttnII. i. IO.
W. III. 1. 11. et III. 1. S. Interpp. ad Virţ. jEn. i. TSl. ii. sas. ad Jnilin.
UTiii. S. fi. Amtien. ad Caloiiia Diaticha p. 146. Bnnn. ad Anthol. Lat.
Tom. II. p. 63T. et Drakenb, ad Sil. ti. 48. Ant. de Rooy mallt : 0$ tiii
ftrttmam ; nou ingrata ejaidem voci* refieiJtlone. Vide lib. n>. Epigr, M.
«t OTid. HeL iii. ISO. ed. Basll.

NOT£

■ Ol libi praâtam [pnvÎMM] P«i- Xatinu KtJia Powntiili] De La-

cidere enim eit batoere, tundere, tino diximui lib. i. ^if. G. cui Pan-

Tnnwbni lib. vii. cap. 13. Snat ntculoi nlniiteT crat ad rlnn cod-

lamen qai jegant pnrctiitM. QiunilD, ciliindniB, (inebatqaa te alapi* per-

ţi.} Majore lono qnaai nbi Latinoi cuti a Latino, Lib. v. Epig.61. 'O

iile mimul alapis wdit miniitrnm qnam dignni erai alapii, Mai4*De,

MDiB. Javenal. Sat. TI. 'qaaiorbMt Latinii Te «accemiraBi eraafe ego

aSn •aniM.' Ptnntcalo.'

LXXUI.

IN LYRIM.

Q u I D faciat vuit scire Lyris : qnid 1 sobria fellat.

Allilecunt: Qud/ada(, «ii lehe Lfrtâ? Mnumbertini ; QaU fatiat ali
«drc Lgru fii*fii« lebria? ftllot. Jnnt. et Colin. fH«d lobrn. Huic Tenui
Pentametrein lubjicit codex Bodleianui : Gandio: faid facili dnia facla

NOTjE

1 Qiiidfacial,lfi!.^ \\\l,<t<^ftiat, opui ctiam «obriv. Vii (cire qajd

aii icirt Lyrii? ^uid? Set. 8k bnnc faciat Ljrii nnnc ebritî Non aUod

Ttnnm legit Mnînmbertiai : Qidd ccîte qnam lolet tobria, «ctlicet. Ha.

fteial tis Kire Lyrit firafM tobria? Bsdleiaana mbjidti Gaadw: qnid

ftilil. Vi si diceret, illa ie Tlderi fatie* tbria facta Lpill dlgnnm nane

Tott ebriam tantnm boc facinni patflUa «poreahm.
&cere, ut Ariitoph. Vespia : aed idem

200

M. VAL. MARTI \LI8

LXXIV.

IN SAUFEIUM.

CiNCTUM togatis post et ante Saufeimn,
Qnanta reduci Regolus solet tarba,
Ad alta tonsnm templa cam reum misit^
Materne, cemis? invidere nolito.
Comitatas iste sit, precor, tnus nnnqnam.
Hos iUi amicos, et greges togatoram,
Fascicalenas praostat, et Faventinus.

O Mtiemtf an etdet Sta^eUmm itipahan miteaadmkmlmi afnnti «Ifiie c
ttrgo^ qmaUa mwUiiudime tolH Rigubu reduci domam, ewm ndtU ram Imnui ai
templa excelmJ ne itmideat, Opio m mţ Mai n haUoM Udem cmmtatuM, FwMeiaU'
Umu et Femeniimu compwrmU UU hoi eameoâ et gregee cHetUwm,

^^s»^»^^»

la &a/«BMM imcribitiir in edd. vett Ad Matermum Ramirei.~a Legitur in
editione Jnnii aofo <icr6a, pro »oUt turba; operarnm manifestnt enror.—
7 Airtcv(eiiiM Beyerlandi Ms.

NOT£

S QumUa redudi] Iniignii fuit can-
Murum patronns hic Regulns, de quo
lib. 1. Epig. ÎS. Domnm Yero patroni,
cnni cansas obtinnerant, ab amicis
reoram absolatorom dedncebantnr.

S Âd aUa Imumi] Rei nec barbam
nec capillos retecabant. Epig. 24.
•upnu Absoluţi ?ero tondebantur, et
Jovi Capitolino gratias actnri ascen-
debant Capitoliom: idcirco tonsnm

reum diait pro absolute.

7 FutcieulenuM el Faoenimut} Duo
foeneratores, a qaibns mutuam pecu-
niam acceperat Saufeius, qiia bune to-
gatorumcomitatamcondoceret. Epig.
67. supra. Fnscicalenus et Faventi-
nus praedia velvendita velplgnori da-
ta, ut esset unde adulatori bus hb satls*
faceret: nam praediornm potius quam
fcsneratorum nomina sunt. Ueri(fdut.

LXXV.

DB LEONB.

Verbera securi solitus leo ferre magistri,
Insertamque pati blandus in ora manum,

Leo assuetui pati JlageUa reetorie «tn, et bemgnut ferre fNamun immis$am m

De Lemu H Puerii est lemma in codice Thuaneo.— 3 Et ditUeit Bever-

NOT«
1 Seemi wmgittrt] Nihil metnentii. Vide Lib. Spec Epig. 10.

I'PICRAMMA rUM IJP,. II.

201

Dedidicit paconi, subito feritate rcvcrsa,

Quanta nec in Libycis debuit esse jugis.
Nam dao de tenera pnerilia corpora turba,

SaDgaineam rastris qusB renovabat humam,
SffiTns et infelix fariali dente peremit

Martia ii<m iridit majus arena nefas.
Exclamare libet : cmdelis, perfide, prsedo,

A nostra pueris parcere disce Iapa !

or«, 9blUu$ ett paHiniuef immtmUate jfr0thmi rtveraOf ^[tumia me ette debmi m
mmHbtu Afnca. Nam fenu et miser dente fwria»o mteifeeU dmo§ pmeroB ex
'turba temn, ftue nutrU verubat terram eruentam» Mţjm acehu mom vimtm eH m
mM Remma, Pltud exclamare^ O «nv, o perfide j o preedo^ a no§tra iMţa ditee
tgwMetrt puerii»

Undi Ms.— 7 In eodem, fitriato dente.

NOTJE

4 iulÂbffcUU libyaabnndat leoni-
ba«.

6 Smigubuam'] Arenam scilicet
sanguine et liumano et ferino cnien-
repetitio. Exempii gra*
tia : ' F<Emina dira riri nex cit, et
lerribilii iii.' Lega Anthal. lib. iv.

i GaSamham\ Scaligar Poeticei
lib. II. cap. 21. Oalliambicnm, inqait,
appeUamnt: propteiea qnod Gallii
Cjbclei lacerdotUraa mnlu icrlptc-

Tlni eo vertn posteri : Inter qnos Cx-
tullni pnlcbcrrimaa edidit, llaotet
cittigBodi et îmitandi instulerit oc*
eaiionen, enjni iaitlnm eit : ' Snper
alta Tcctui Attii celeri rate matU,'
Fait antem Attii Phrygini elegan»
fonna, quem «nit Cybele. Hoc eit :
Non acrîbo, inqnlt Marţialii, carminb
geniu molie et elambe. Vide Ha-
cfobium Satnrn. lib. i. cap. SI.

T Prr gnătet^ Scaliget a<l buc
*ersam Manilii lib. i. ' Ccrpora qna
valido taliunt sxcnaia Fetanro,' ilc
de Petaiiro diaietit : Bota In mblimi
poiUa a daobui veriabatnr. Alter
luperne, ilter infeme nitebatur. Ita
fiebat nt altemii dejecti nune pen-
derent, nune erecţi aederent- Per
eandem rotam eliaui corpora co»>
tenio laUn aubjecta trajiciebanl,
[lib.ii. Epig. SS. 'Qnam rola trani'
miuo toliei intacta Petanro.' Ladu
cnrior «ratvelociMimni, de qno lib, x.
Epig. 100. qni lamen Teloeitale «w
nti neqniret ad anbenodim Petanri
machinam, qnod acilicet boa Indoa ex<
ercero more funambnloniM Don rit
Bolilni : ita nan debent nobilea Poeta
minaiiii iiiii et mbtlHbni IneptUl
opcranidar*.

208

if. VAL. IfARTIALlB

Scribat carmina circulis Palsemon :
Me raris jnvat auribus plăcere.

habere wptia» dificiUif H labor muf^aruM
vertUL»: gamdeo grMui eme fltifiAiit ntrii*

9^9^^H^9^99 vW • A vB^VV^^^^y^V flrWVr 9 w^^P^bB^BF^B^BB

NOT£

11 CircMUâ] Hoc est, plebeiormn
hoDiinum otiosse coroDft, nt dUit
lib. I. Epig. 42.

PaUmon] Orammaticonim raper*
biisiinus» cnjiia * irrofantiafaittinUy
nt Marcam Vaironem porcnin appel-
lar«f, secam ct natas et moritorai

literasjacUret.' Saetoniiis deilios-
tribal Orammatieii cap.8S. vel forte
alioi fait hic Palnaon.

ia RariB] Hoc est, paocis aed
doctis. Horatiaa i. Serm. Sat. ulti-
ma : ^ Neqae, 'te ut miretur turba,
laborety Contentua paucia lectoribus.'

LXXXVII.

IN S B X T U M.

Dicis amore tui bellas ardere puellas,
Qui faciem sub aqua, Sexte, natantis habes.

o Pkabe^ dieii fonuMo» ynUOM deperire ămore tei, qui haUi mUwm naUmtit
tmb aqua,

Jn PhabMm lemma est in Donnallis codd. at edd. vett. et sic legi jossit
Scbrevel. — 2 Beverlandos legit : sii^ aqua^ Pheebe, niteniiif cum bac Nota :
* Niti quid sit^ notam ex Saetonio, qai Vespasianom dixit habuisse Yultam
nitentis/ Infeliciter hic conjicit Beverlandus ; nani niieniis metrum non
patitar, atque ea matatiooe perit antithesis, ardere |wetta«, et ipsum, sk6 oţiui

NOTiE

2 Qid faciem] Pallidam nempe, et ardere puellas^ et faciem natantis ba-

tiirgidam, ex eo quod, nt ainnt, snb bere, vix enim ejusmodi ynitos flam-

aqaa augescaot omoia. Ludit Poeta, mas accendat.
inquit Ramiresius, in illa antithesi,

LXXXVIII.

IN MAMERCUM.

Nil recitas^ et vis, Mamerce^ Poeta videri.
Qaicquid vis esto, dommodo nil recites.

o Afonterce, nihil recUaSf et cupia Poeta existimari, Esto quicqmdplacetf duM'
modo nihil reeites.

^^^»^^»^»^^^»

Nihil recitat in Junt. an. 1512. Cetera non fariant exemplaria scripta aat
impressa.

RPieRAlIHATUM LlB.;il.

1 NU r««ilat] Olim PoetK Kcens
•Inenbnta poemitk p oblic a recita-
btDl. JaTCnalii Sat. tu. 19. ■ At li
dnlcediae fimn Saccenini recite*)
HmdIobdi commodit cdei. Ac loige
femikdoma) infirajnbetor.'

I Dmmm^*] Km n
ii recitKtionibui eiwcarM.
a ia fine Artia Portic* ; * lodoc-

II doctamqne Aigat recitator accr-
■ : Qmu Tero MTipnit, MMi, •».

LXXXIX.

It4 G A URUM.

QuoD nimio ^ndes noctem prodncere rino,
Ignosco : TitiutD, Gaure, Catonis habes.

Carmioa qaod scribi» Musia et Apollioe nullo,
Lantlaii debes : boc Ciceronis habes.

Qnod Tomia; AntODi: qaod luxoriaiu; Apiot:
Qtiod fellas ; Titinm dic mihi cnjas habest

O Gamt, farco iptad diUttatU vralrahtTt natttM mmio murat lahru
nthwb. CitrbrandMM n, fiwd cmdb wmu, in^ltii Watii, ti ApoUbu tanl<
•cdpif ■ CUirmu, Quod ttmiM,ab Awlmia ; fwri baKriomin,tiApUi«,.'..

■riat ia lilirii mniiueriptii Mt ]

a Ctfmitkote*] Horatlniiii. Od.
n, ' NarratnretprlsciCatonti Stepe

4 Hm Cienvnia] Qni male icrlbe-
bat cannina. JiiTcmlIs Sat. x. * O
foituDitain natam me consale R»>
mm ! Antoni gladloi potnit contein-

nerr, ii lic Omnla diiiiaet'
S Qssd oMBu] Antonii *0BltiM de-

wribit Cicero ia Phfllpp.ii.

Api€f] Qni inampaiiiniODlinn tain

coninimit, de qoo agenu llb. 111.

Epig-Sl-

XC.

AD QUINTILTANUM.

QuiNTiLiANE, Tf^se moderator summe jnvcotaB,
Gloria Bomaoag, Quintiliane, togae,

O QniaKIiaie, numu neltr Jmcatmu nnatlu, o Qtiiiililjinu, dwnt Itg* Ra-

1 JoDt. în nuf.gnaea pro tag». — « Codtz Bodlelano* : tfM i»
JMpLrf Var. Clat. ATcrtiat.

Sio

if. VAL. IfARTIALlS

Vivere quod propero pauper, nec inatilis annis,

Da veuiam : properat vivere nemo satis.
Diffbrat boc, patrios optat qoi yincere censas,

Atriaque immodicis arctat imaginibus.
M e focus, et nigros non indignantia fumos

Tecta juvant, et fons vivus, et berba radis.
Sit mibi verna satur : sit non doctissima conjux :

Sit nox cum somno : sit sine lite dies.

r, igwo9Ci fiml tMjM, imcium âenex^/etihio frivere: mUkiMfatumIt ««(îf «tverc.
Prmr9 § ă hoc, f «t atpU mperwre 6mm pattrmat ^ 9^i implet abia tmUtit imaginiinun
F§€Mif €t dmmu nom tupernaM/mmog iufr00,/Mif tamu, Hgfwmen mâfumU mc ile-
UeîwnJt, Habeam jemcm âoiMratum: kabeam uxorem no» doctimamm: dcrmiăm
per noetem ; et die» prmiereei eine IHe,

NOTA

1 OnMiOiaiie] Cahignritairai foit:
Calagnrii vero orbt est Hispania ad
rlpat Iberi, hodie Cdiekarrm \n Castilia
yeteri. Somnio cam spleodore Rheto*
ricam docait Roma, atqae ad Seoa-
toriam dignitatem est evectos, nt col-
ligere est ex Jiivenalis verbis Sat*
▼II. sic enim de QaÎDtiliano loqnitur :
' Appositam nigne Innam sobtexlt
alatK.' Aliita antem Seoatoram et
nobiliara Romanoram crat oraamen-
tam. Epif • 29. sopra.

5 Quod fropeni] Properat iile vi«
▼ere, qui sine «Ha mora genio in-
dnlget.

9 Dijfent koe] Non indolgeat genio
sno is, qai soo patre ditior ▼olt e^a«
dere.

6 ImagmibuM] Majoram imagines,
qni pneclari aliqaid gesserant, eollo-
cabantor in âtriis, sen in primo intra
«des adito. JuvenalisSat.^iii. * Quis
froctns generis tabiila jactare capaci
Corvinam, et posthac malta deda-
oere virga Fomosos eqnitnm onm

dictatore magistros.'

7 Ei mgree nen] Hoe est, «des
auro nitidas non ambio, sed ▼el fnli-
ginose non displicerent.

8 Fane thnu] Aqaa natvraUs, bob
factns liqoor.

Hirr6a rudU] Oraroina soa sponte
nascentia, nec otiosis ordinată myr«
tetis, af dixit lib. iii. Epig. 58.

9 Vema $atw] Servi satnri alacri-
ter serviunty nec conqueruntur, nec
convivis invident. Lib. iii. Epig. 68.
' Vescantar omnes, ebrioqne non no-
▼it Satur minister invidere conmse*'

NeH dectiteima eoi^nx] Qa» eniBi
docta, plernmqae molesta est. Ja-
venalis Sat. ▼!. ' Non babeat m^
trona, tibi qase jancta recnmbit, Di-
cendi genus, ant curtam sermone
rotato Torqueat enthymema, nec bis-
torias sciat omnes.'

10 Sine liie dU$] Lib. ▼. Epig. 15.
< Nec lites tetricas, fornmqoe triste
Nossemus»'

RPIQRAHHATVU LIB. 11. 311

XCI.

AD CiBSARBH DOHITIANUM.

Rbbuh certa salus, terraram gloria, Ceesar,

Soapite qao ma^os credimna esse Deos ;
Si festinatis toties tibi leota libellis

Detinnere ocnlos cannina nostratuos ;
Qaod fortuna vetat ăeri, pennitte videri, 6

Natonim genitor credar ut esse triam.
Heec, si displicui, fuerint solatia nobîs:

Haec fnerint nobis prsemia, si plăcui.

O C^ttr, etrta joltu nrum, d«u trbu, qu» Mto« fatmmt exitten magat
Df»; li^riifropmtitvtrtiwnatTitatif a tt tedi denunţi tini tau onU*;
«Mcnb camparrTt, qiiad fieri prohibet fortuna, ut exiMimtr pater Iriurn Ubtnnm.
JXM/MrilaoiUTOHoUiii, riituplicu; kac leto nMt fiteril merctt, ti flsaiL

KOTJE

t SmfUt fw] Ex tna locolnniute luidii fntia fiebat umonim proptei

credimu et DeM ei*e, et rerom ha- libero*. Codice de DecnrioDibDi

■uurnm curam •nteipere ; lib. vii. Lege ix. ' Io ilbo decarionam pne-

Epig, t9. Ilb, V. Epig. 1. 'Soiplte icriptlt, pitren nou babecti Glloi ui-

q>o gntam credimui etse Jovem.' tefeni conitit.' Javen. Sit. ix.

idS/nHaiHi] StcarmtDaninfM. ' Jarm percotU babei, proptei me

tla«n, M pr«|»e ex tempore coDdlta leriberli hare», Legatum once capii,'

kfM. &e. Oelliui lib. ii. cap. ÎS. ' Sicutl

5 Qmrf/vrlmu] Hkc erat fonnnla capite icptimo Legii JuHk priori ei

peiendijnalrinin liberorem. Coninlibni faicei lameodi poleitaa

• NMtmatgtnitiir] Qoi trei babe- fit, doq qoi plnrei aaaoi natoi eit,

but Ubero», mnllii privllfciii gaode- Kd qoi plare* liberai qoam collega,

bMrt. In ipectaCDlla boneitior llli* aol Io ina poteitate faabet, ant belkt

UoM •Mlgnabatu : In bonotibiu pe- auliit.'

xcn.

AD UXORBH.
Natorum mihi jas triam roganti
Musaram pretiam dedit meanun,

»,wmau fi pitval, mUâftIaM cnwfMtt jw Mm Urrtrum, mtrttiam

S12

UPIORAMMATUU LIB. II.

Solus qni poterat. Valebis^ nxor.
Non debet Domini perire munus.

mmnm Mumnm, O OMiMf wMit. l>«inMi i tm m wm dtbtt em iMuHU.

4 < Scribere Valerins ? oltit, dMiMo, et intelligi, Qsia triam Ubetonm Jaf a
domiiio irapetravi, Mlefrt«,iuwr, live nihil jam înlbi nzore opm.' JfiMm6. Vide
Var. Notat. Juntina noatra habet ctiam itmkm Ift margine.

NOT«

S jSblKf 9Nt] KaDi solut C«tar con-
cedebat boc jas, de qao pnacedeati
Epig. et lib. iii. Epig. 05.

Fa2e6tf , lUEior] A me discedet. Verba
di? ortii bec snnt ; ^ Tuas m tibi ha-
beto.' Itero baec ; ' l^ias res tibi
■git^' Leg. it. D. de Divortiis. Aiii
aliter explieant eoleHi, nimimin, mo-
riaria oportet

4 Nm drtff] Jam enhn ex matri-
menie llberosaaicipere oolo, ne, qnod
nilii lieneficiom a Domitiaiio concea*
iiun est, paterna lege constqaar. Ant
intelltge t& voleftu pro, morere ut
tibi succedam : nam pro numero lil>e-
romm sibi invicem ioccedelMiBt Tir
et nxor. Vide Ulplanum Lib. Regn-
larum Ut. 16. Jadicet lector.

XCUI.

AD RBOULUM.

Primus ubi est, inquis, cum sit liber iste secundus?

Qiiid faciam, si plus iile pudoris babet?
Ta tamen hune fieri si mavis, Regule, primum :

Unum de titulo toUere iota potes.

C/&tMffNrim««tt6«r,«is,€iMiistedl«eciiMi«8? QhmI «gm, st tAî pfoa
ditf 9^1 AiinmoL^ o Rtpd€j st U nuaris hume fieri priauan, Uai dmtn
iâiatxHhdo.

i»^i»^^»»#>#»#»»»^

Nttlla varietas est in hnjos Epigrammatis lectione.

NOT^

1 PrimuM Mbi] In locem prodiit
lecnndus hic liber, primo non edito,
forte quia cautior fuit Poeta, donec
legeotiom judicia audiret ; vel forte
qttia in primo libro malta scrip^erat
ad laudem Titi, cujus tamen nomen
non addiderat, sed Caesarem tantnm

dixerat, qn« librnter lalnroi non erat
Domitianus, qni Titi fratrts et patria
Vespasiani laudes arrogabat libi.

4 Unum de tituUi] Duo u secon-
dam librum denotant, unum yero i
primam.

M. VAL. MARTIAUS

EPIGRAMMATUM

LIBER tfl.

AD LBCTOKBM, DB LLSKO GALLICAKO.

xLoc tibi, qoicquid îd est, lonpnquis miUit ab oriii

Gallia, Romanee Domine dicta togse.
Hnac leţis, et laudas libram fortasse priorem :

Dla, vel bsec mea «unt, qase Boeliora pntaa.
P1q8 sane placeat, domina qui natus in urbe est ; 5

Debet enim Gallnm vincere verna liber.

GoDia wrtild nmun a tara RnMwni)» ad U iMM hac «MlMiMfMf Mt ta
" • ■ ' • ^ -mtiM^. ffcfM

magU rr^oM, ni etiun im mm mmt. Mtgi» irrti "pnhttwr, f« tditu» tti ht
KritdtmiEa, JVcw Mnw <i6«r Gaihpot'ur nwibM.

Lcamna dseit In cixlice TbDinco.— 4 Donit per lnlerro|;atioDcm leiindoai
uMmal: ^aa mtiwrm fătat J Hlne Grotcn» «dldlt: Jlfa, «ri i«c, mea «Ml:
turn wulurt piOvî

VOTM

I Lmghi^MU] £ foto CoTDclIi, li- lerrogatioiieni: fKo miti»ra pUai?
bmiB enim iiiioc fuiiie miionm 4oc«t Aa Ula primi, ant KCundi, tcI bec
Epig. 4. Infrt, hodie Imtia, ^ok vbt tenii iibri EpigruraiU) que onois
e>t 0*ili»Cii>ipiDe,dîclB Togitic, mea ano tP
qalaTeititnmRomiQoruniaHiiBiterit. S DtM tnim] Vernn Mrri loiit

4 iUa] Epiţranunata Ktlicet primi domi «ni domini natî; Tonum vero
Tel lecnndi libri, qns tibi lunt gri' priorem librom Rome icriptiim ap-
Uora. mea lunt, immo et hac iibri pcllat, Dt oppoaatar hnlc lartlo Io
imU nwB tont. Lecnnt a)H per )ii- Oalltt compodlo.

214

M. VAL. if ARTIALIU

AD LIBRUM SUUM.

Cujus yis fieri^ libelle, moniisT
Festina tibi vindicem parare.
Ne nigram cito raptus in culinam
Cordyllas madida tegas papyro.
Vel ţhoris piperisque sis cacnlliis.
Faustini fugis in sinuin? sapisti.
Cedro nune lieet ambules peranctos,
£t frontis gcmino decens bonore
Pietis luxurieris umbilicis;
£t te purpura delicata velet,
£t cocco robeat superbus index :
lUo vindice nec Probum timeto.

o hber. CM atpit donări? Pronen tibi qtutrere pătrcmmmt ne mihii9 mpt— in

CmfnfiusoK

oleo ««drtfio» ^ - ^

iicif; €i mottif fmjiwn legai ie, et tiinhâ rapertei eocce fnlgetA, tKo anerîere^ wee
iţenmPreibmmmehiâ,

8 Et frwdee Junt an. 1518. et Colin. an. 1628.— 11 £1 ereco Beveriandi
Ml. — 12 In eodem Ms. mc yrehmm iimtU ; et lic.etian coig. Runires de
Prado, improbante Musambertio.

NOT/E

4 CordyUot tegoi] Pisciculi sont,
ptitos iciUcet thynnomm, qni poit
elaptmn primnm annom tbjnni nnn*
enpantar. Persins Sat. i. ' nec iconi-
bros metuentia carmina, nec thni/

6 Fwaiini] De qno lib. i. Epig* 26.

7 Cedro nune] Synecdochiiwf po«
Star, pro oleo expreHO ex cedro.

quo libri nngebantur contra (ineai
et cariem.

8 Ei /nmiiâ ^fmtiio] De Ubronm
omanientU dizimni lib. i. Epig. 97. •

12 Nee ProbmM] Orammaticoa firit
critica», cigna aieminit Suetonini de
Grammaticii.

III.

IN MULlfiRBM DEFORMfiM.

FoRMOSAMfaciem nigro velamine celas :
Sed non formoso corpore tedis aquas.

Atro veh obiegie vnUum pmkknim ; $ed drformi corpore eommpu «mfoi . Ptito

^^»»«^i^<»»»»»«#>»^^

1 £d. antiqiiiss. Ferrar.an. 1471. Aid. 1501. Jant. 1512. Colin. 1528. aii»

EFieBAHHATUU LIB. III. 915

Ipsom ciede Deam verbis tibi dicete nostris,
Aat aperi faciem, vel tnnicata lava.

itmuDMMtMdktrtMtMittrtiM, Ta Jet^e «uUwm, ta iwdaf Mu tt.

*ttt.babenlMt{ram«diMM(MHlu. Palnanat Tetu codex: lăgn miditmdşt-
tOa»! node Ramirei de Pndo conj. mgn wluiju nki, qMod opibM» habcn
libroa ait Scriveriiia, el requlrere ri aptri ti. 4.-3 At «MBevertiBdi Mi
4 Codd. TbatD. el Val. ani tMncata: Jaotiaa noitra io natf. Atftr* ad
/•««», Mi, ♦e.

NOTiE

1 VdaMmt ctUu\ Alii awdicuwu eue colligcbaDt vetcru ez ptrcnnl-
ccln. Eli|al lector. Prior lectlo tata KitnriginU.
Bibi Tldetnr melJor. 4 Âp€Tx\ Aut ei defbml too cor-

■ Ifmm eredi] Aqnas Nympbam pore coTigeiniu ftciem qnoiiua ••••
intcUige; footibui autem munen in- defariDem.

AD LIBRUM SirUM.

RoMAH vade, liber: ai, veneris tmâe, leqoirct;

jEmilise dices Ide regione Viae.
Si, qnibQS in terris, qaa simos in nrbe, rogabit :

Corneli referasime licet esse foro.
Car absim, quaeret: breviter tn, multa, fatere, 5

Non poterat Tansa.t^edîa ferre togae.

O Udb, pnrfcitMT* Rama*. & rtgabU FawlinM, aadf tmtrii; rt^oait.

tu it r^fitnt Via Mwiilia. Si fentniabiUr, gniu ia Itmt umu, ţiia te:
«M(a(r;/at*lf r(70>drai,au au injtn Contdii. SagMl ear aiiim ; Intri».
■!(«■ fiitrt wutUa, NtfuiM ptti/aumU mu t^a. Si 4ittt, Qaa»d* rrdlNl f,

> Beterlandl Mi. et JoaliDa nottr* in marg. ngmril. — S Ckr aiiiu,
'rwviltr: Iv,^. Aid. Jnnl. Colia. Oryph. aliM. Car ab$im nartt : bn
t. Modîni et Rinirea. Cur abrim quaTtt, brtvittr IM, ^. MoMMmbtr
e Rooj pro (a Irgeadnm ceniet lan ; (om andta pro ' tot,' ut Infra Itb. r

l/rtvUtr: Iv,^. Aid. Jnnl. Colio. Oryph. aliM. Car ab$im nartt : bniiltrta,
Modîni et Rinirea. Car abrim qaartt, brtvittr la, 4^. Htuinib — * -'
.Boj pro (a Irgeadnm ceniet lan; (om andta p ■ --■ ■ <-'-

biig. 49. 'Tam mniti pahter,' Ac. Forle olic

Hanc antem firgnlim, loco litera ai pictam, properantlhuMine icribla

■eglăetain, infinitoi Aiictonim locoa consparcaaae, notiiin r>t. Vlăt Amiien.
SMcim. Obti. cap. IS. nbl egrrgle complnra Teleroin loca reitilnil. Adi et
fjsideni Palromii ad Caton. Diit. t> 13. F.l bic tanio lîcilior fnit laptnt ;
qaia roi Mqaeiu a litera at Inclplat : o anlem et a icpliK fniHC peraiatata,

NOT«

I JBaM» *Uit] Illaan Intellige S BraaiM- ta, anfta] Paaeia *erbU

qaaM airarlt AariUaa LepHoi, qaa camplactare cauiat abteatia idmp,

aeUkct iter eimt ad foroM C»tmlil, udUcet ne non potao In nrtM tot •■!>-'

bodie Jaula. ir« thw logatormH oOcla.

ai«

M. VAL. MAETIALI8

Si, qnando venietî dicet: responde» Poeta
£^erat; yeniet/jCum citharceâas erit.

Rufimdtp P«€i€ diitminii, rturtitwreumeitkmmdM

^^^'^^^>^^*'i0^ăhăh^<^

I W. DD. obMnrfttmn.— r Qşundo venii, ikH, iu mjpMtdăt» in AM. Jiint.
C^Ud. et aliU vetc. et tic ooild. Grnteri, probante Oronovlo. Ei fiMBido «cnicfy
4MMf wiip tn rfg mtnbraMi Bong. Vide Var. Notat.

NOT£

7 Rufmdî] Ultima yidetar long a ;
ted piiseornm mere boc yerbnm est
tertia coigngationii. Legunt alii:
QiMMb unUl âkit: tu rtâpomieio,

8 CiMi cUlmraduM] Tone enim tem-

poris Rom« plori» fiebant dtbarcediy
quam Poeta: ita Romanoron moret
cârpit, lib. ▼. Epig. M. < Artes
discere volt peconiosas? Fac discat
citbaradoi ant choraolet.'

V-

AD BUNOBM.

Vis commeiidari sine me cursuros in nrbem,

Parve liber, multis ? an satis anus erit ?
Unus erit, mihi crede, satis, cui non eris bospes,

Julins, assiduum nomen in ore meo.
Protinus hune primai queeres in limine Tectaoj^ ft

Quos tenuit Daphnis, nune tenet iile, Lares.

O imigui UMto, dm wu f r^ueru iur u » Rmuam, cupUnt eammeniawi mM$î mu
«mit mjkliif 9iiki/idimudkw€f mu», eui uon eri$ extnmiug, nţ0Uui JMu,
cirins fMMfn prMfieo uuUue, Simiim hune emnenim, Nuue ven iu hdnku
pniU0 mmim Wi huhei wutUmUUUf ^U9d occuputni Dupkuiu» MMubti uxcftM fM#

^^^^»^^^^^^^

4 Citfiif d mffdtnan Be?er1andi Mi.— 5 Pr»Hiitii hmc «tfeat, onangne <»
fiinise it^ ed. aotiq. Ferrar. an. 1471. Aid. 1501. Jant. Colin. Onrpb. alia
Tett. primt fKi Ixmxu itdi vetoi codei Cagoerii. Dan. Heins. ad CUnd. iik
Cons. Honor. 10. ex festigiis Vaticani codicis corrigebat: fnmm îs Vmkm
Uda; qnod ad Senecara Oronofius jam occapaverat. Nic vero Helni. ad
Ovid. Fast. vi. 192. emendat : ProttuuM hmc prima quantum i Umiua Tuim :
QuuM Uuuitf.ifc, Ita, inquit, ex vestîgiis menibranarum scribeudnm, qnicqoid
firi docţi obloqnnntor. Lectionem nostram testantor codd. Scriveni, nniis-

NOT^

5 Prima [primique] Julios habitat
in prima statim domo ingredient! bns
RomMn Via Emilia : banc appelltt
Umiu primi teeH: JnlU vero ades
prior potsederat D^phnit. IiBgnnt

alii: Protimu hune prima quaret iu
Urnim Teeta. Tecta yero erat qaa«
dam iirbis ?ia« in cajoi ingreasu erant
adet iftioa Jnlii» de qoo lib. u
Epig. 16.

BPIQRAMM&TUH LIB. 111.

Est illi coiQiix, qnee te mambosqne sinnqne

Excîpiet, vel si pulverulentas eas.
Hos tn sen pariter, sive banc, iUnmve priorem

Videris; hocdicea: Marcns avere jubet.
Hoc satis est : alios commenclat epistola : peccnt,

Qui commendaDdam ae putat esse snis.

maaibut tt grtmia It aetipiet, ctimut aâvadal ptlemlattia. Suit ti
Imt limd, mt kMc prin*, ml itlm, koc rfiMt: Murau nm"

KM Fin*UI, OxMilenili «elUcat.— 11 Et wutU tH Nbri >H«nt. Hehn. ad
*M. Amor. iii. B. M. legi Jault : U »aH» al. Hnnc tMb a4 Anor. n.

14.44.

NOT£

fratiuimnm fore Julio tt(|ne ejoi et rrcedeole* 'vale* diecbant. Sb>
nzaii bune libram ingaratnr. etonigi 1d Angnilo etp. St, BriHO-

10 Sfarau] UiTlIallt. Ut uItcdU bIu de Formnlli llb. vui.

VI.

AD HARCBLLtKUM.

Lux tibipost Idus numeiatar tertia Maifts»

Marc^ne, tais bis celebranda sacris.
Imputat astbereos ortus beec prima parentî :

Libat âorentea haec tibi prima genas.
Magna licet dederit jacniidsa monera vit«, 5

Plns nunqoam patri prasstitit illa dies.

o MarctlSae,lucampHtatdUmdicimumMlaviimMmibuctteKAiulitUmajjt-
-"- Hmt prlaM Mitdif gnuUrtm u bittm atkeream : ioc mrima tiH iwmit.
■'- «amttbKi. QiumtiM UU Iu cmtatrit ingau doMM tUm

K foăl Jian
fnnm, BMfMM pau ler^a m pan.

S C«Mp«(«l Donnnlli. — S Firotbitue ^aibudam edd. affett: protlilii «Ih
db*.

NOTS

l Mu] Marii», Maiiu, Jnlhu, luM eabn linago deponcbatur mafiu
Oelobcr Nonai icptimo, Idaa decime coniivioruin et ludoram celebritate,
qainta dle babent. Heoiet c*t«rl B M^Mr Hcft] Qnad diei natalla
qainto NoDai, et Idiii decigu tertie> tilan patrl dedarit, nimaB. «It la-

S Bit nletraiidit] Qnod ea die pa- geni ; ied mijaii eat, qsod cădem
tar MtM nit, et ipie HarcaUlMi d*. lila «e Uliu rir «TaMrit : Mn ftri
poMwrit primam barb* lanngloen: appellabantnr a buba refceta.

S18

«. VAL. MART1ALI8

VII.

D£ SPORTULA.

C BN TU M miselli jam vaiete quadrantes,

Anteambnlonis congiarium lassi,

Qaos dividebat balneator elixus.

Quid cog^tatisy o fames amicoram ?

Begis superbi sportolsD recesserqpt 5

Nihil stropharnm est : jam salarium dandom est

Jtm M/eie» o miaert, caUmm qmadnmtei meru» cUenHâ drftâignH^ ^«m ^Mr^bmâ'
Wt Micirffr diamt. O fwwiu mme^mm^qmd cenmtUl Spiiwim regi» mperbi
mUâ lm nml. NikU/dllaeianm eat : eaUaium mmc Uammdkm ni»

^^^^^^^^^^^

6 NikU tropkanim ed coi\j. Calderinas: i. e. ■limentoniiD, qnasi dieat
•mpliiM noD dantor cibi in sportolan : attamen, ttrvpkmntm legi Jnisit.

NOTiE

1 VtHete] Qnia salariom, id est,
ccena recta datar. Saetooias in Ne-
rone cap. 16. ' Publice ccens ad
•portulas redactae.' Nero ccrnamreo-
tam clieotibus exbibitani a potentio*
ribas redegerat ad sportnlam; qa«
calaUms foit, qno primnm optonia,
postea ceotum qaadrantet dabantnr.
Uomitianus vero abrogato iUo Ncro-
nis edicto revocavit coenat rectas.
Suetonios in Domitiano cap. 7. ^ Spor-
tolat publicai lastulit, revocata cana-
mm rectarom conioetndine.'

2 Caviornoa] Dicltar donam a
congio mensora liquidoruni.

% Babieotoir duau] Aquarum etva-
pomm calore prope coctoi. Balnea-
tor hic lamitur pro eo qm iportalam
dittribuebat clientibns simnl cnm do-
mino lavantibas.

4 Ofamei] Exignam quippe spor-

tnlam largientea patroni fame neca-
bant laos clientei.

5 Rtgi» MpcrM] Hoc eit, patroni,
qnem dominam et regem appellabant
clientei: ?el, Neronii loperbi, qai
Cttnai rectai loitnlerat. Poiterior
hic senini magii mihi placet. Lib*
Spect. Epig. S. ^ Abitnlerat mlierii
tectainperbniager.' Neronii nempe.

6 NVul 9tropkanm\ Sportnlai
qnandoqne imminaebant avari, nec
opioniadata «qnabant ceatom qoa-
dranteiy et h« erant itropbaB qnilHii
clientei circa niveniebantar, et lame
peribant : itropha fidlacia eit kah rom
orp4^tM^ vertert,

SaUaiitm] Annaai mercedei, et iti-
pendia significat, hic vero victnm
anim diei, et videtar accipiendom
pro coena recta.

VIIL

IN QUINTUM.

Thaida Quintus amat: qaamThaida? Thaida luscam.
Unum oculum Thais non habet^ iile duos.

Qiitiaiif ardei TkMa» Ouam IMda? IMda fofcam. Tkak eemt wm
«calo, tUe daitaf.

BFIOBAHMATUlf LIB. III.

a»

Hojns Epigrimroatis lectionem non variant exemplaria «cripta aat
impresM.

NOT^

9 UmamoeMium] Jocos est a feri- taphorlMwfdaobuscareredicitnryqaod
tate ad metaphoram. Thait enim vere amore ita obcecabatar, ut fitia Ulioi
carebat ddo oculo ; QoiDtas vero me- non deprehenderet '

IX.

IN CINNAM.

Vbrsiculos in me narratur scribere Cinna.
Non scribit^ cujus carmina nemo legit.

dkUur tcribere corwdma advernu me: iile im» taribii adui venm a
iegtmtmr.

^^»^^x^^»^^«»

Hic nalla lectionis Tarietas est in iibrU calamo ezaratit aot typb im-
pretnU.

NOT^

8 Nemo legii] Ineptum Poetam mine legebantnr, ac si nnoqnam in
inidet, cojns versas perinde a ne- lucem prodissent, Lib. ▼!• Epig. 64.

IN FHILOMU8UM.

CoNBTiTUiT, Philomuse, pater tibi millia bina
Menstraa, perque omnes praestitit illa dies,

Jkixuriam premeret cam crastina semper egestas,
Et vitiis essent danda diurna tuis.

Idem te moriens baeredem ex asse reliqait : 5

Exhseredavit te, Pbilomase, pater.

O PhiUmtue, pater iUn tunguami duo miUia m meiuem^ ei pnthdi iUa fer
■—Mi diet, eum ertuHna inojfia aemper mrgeret bunun^ et tribmendmn eteet dianmm
l«f viltti. Idem mmieiu inttUuU te iutredem ex omuz O PAiloamse, gemter
exiueredant te,

6 Ei vitttf eeoet in qnibasdam vett. et sic est in edd. Ramiresii, Junii,
Belpb. &c. teada dhmui conj. Gronovins.

NOTJE

8 Per^e omnes] D no millia sester-
tiam distribnit pater in triginta
partes, et singalas singulis diebos
dedit Philomnso, qui adeo prodigiis
erat, ut omnia effonderet. Alii intel-
ligunt duo quidera millia in unura
mensem assignata fuisse Pbilomnso,
sed tameo propter immodicas impen-

sas singulis diebus duo millia Pbilo-
muso data, atqne ab lllo fuisse con-
iumta, ita ut ia crastinnm nibil ipsi
prorsos superesset Videat lector.
Horatius r. Serm. Sat. S. ^Decies
crntena dedisses Hnic parco, paucis
coatcntOy qoinqne didbnş NU enit
inlocoUa.'

8aiQ

M. VAL. MARŢIAL»

VOTJE

6 Ex oBte] £x tou h»reditate io
duodecim unciat ntpiarimiini diviu,
qa« assem eficlant.

O Exkanătnni te] Cam eniin fac-
tai sui jaris Philomasoi patrimoniam
bre? i diiapidaturas esset, pater Uium

hsredem înatitoeD» perinde fecerat,
ac u exhKredatset. Vel Exkandmriit
quod f ifeht pater tot et tantas Im-
penias tnppeditavlt Phllomoso, at
hsreditatem vel nallaro, vet aere
alieno obratam reliqaerit.

XI.

AD QVINTUH.

Si tua nec Thais, nec Iasca est, Qaiote» pueHa,

Cur in te foctam distichon esse patas t
Sed simile est aliqaid : pro Laide Thaida dixi.

Dic mflii, qaid simfle est Thais et Hennione T
Ta tamen es Qaintos : matemas nomen amantis ; 5

Si Don volt Qaintas Thaida, Sextas amet

o OmHie^H tua pueUa nee e»t Tkau^ nec faaca ; mutre cndu disiiehMM eue «nn-
p«tttMM im tel Sed e$t tUi^um eimiUtudo: pro Laide, nowumagi Tkaida, Die
mUd quttM eimUitudinem kabent TkaU et Hermione ? Nihihmimu tu e$ Qumiut:
wuUemue nomeu amanţii : si Quiniu» mm oaitt» Sextu» ardeal Thaida,

^^»^^^»»^^^»»i^^

2 Beverlandi M». dieHdum e$ie4ok§, — 8 Laagins in marg. pro v. 1. habet:
' Puliiianni codex, dixL' Nnllibi alteram lectionem reperire possnm : con*
jicio tamen ex Ramiresii Nota, Uium ante oculo» babuisfe : Sed timile eet
o/t^id, pro Lnde Thmida difL Quem vide in Var. Notit.

NOTJE

1 Si tua] Hermionen amabat Qnln-
tot, non Tbaida, at dictam est Epig.6,
■apra.

S Fro Lndâ] Si paalla taa Lai»
veearetnr, haberet aliqnam nomini»
slmiKtndinem cnm Thaide.

5 Tu tamen e$ QuiiUuM] Et ego

Qatntam nominavi; nude Onintit
videtnr notatna.

Mutemui] Com enim meis in jocis
lemper «tar nominiboa fietia, nfliil
refert atrnm Qnintnm aat Sestim
Tbaidt» amatorem nomlnem.

XII.

IN PABULLUM.

Unguentum, fateor, bonum dedisti
Con vi vis bere: sed nihil scidisti.

Faieeir^ heri largitue e$ eonvivie bomum unguentum: ted nilâl ecidieti. Ree est

NOT^
1 Unguentum] Ante emnam corpos S ScidisH] Verbam^eit convivio-

«nfere solebant veteres.

rnm- proprinm : qtil vere nihil sein*

BPieB&MMATUH LIB. III.

Bes salsa est bene olere, et esnrite.
Qni noD coenat et nncŢitur, FabnUe,
Hîc vere mihi mortaas vldetur.

I BmfOm ot «dn Bodlelmas.— S ffii vtn aUi Jont. mfl. 1(11. el Colin.
aiulSU.

NOT«

debil, mhU codtWîi comedendiiin cula et Inept».

dittrlbnebat. t Afnlmu] Mortnl qnlppe nngun-

• ilM «bJm] Ironumf, id eit ridi. tar, neccomedant.

XIII.

IM MfVlAH.

Duh noa vis leporem, dum dod vis carpere mullum,

Et plns quam patri, Nsevîa, parciti apro ;
Accasas, nunpisqae coqnnm, tanqaam omnia cruda

Attnlerit. Nunqaam sic ego cnidas ero. '

ff«*M, iitm TtauuM actMdfTf ttaarem ti MBlfaut, afţw ai mpra 1* mkttiuM,
ftuţnm a gniltrt; triminarii, tllaetraă to^aam, veUtia/rfcuitril tmnia cruda.
flw mtit mmn^am rgt ttxtbvr cniitmte.

u Beierlandi Hi.

NOTiE

1 NnfwotMi! ffa] Ek oinilaialB. eiboi crndos prctexeret Nvria, at-
intef rot aufrrrLjabe-

XIV.

DB TUCCIO.

BOMAM petebat esaritor Tnccins,
Profectus ex HUpania.

r Bitfmia iM Samam. F*M» tptrHtan

« e«t tn Aid. Jaot. Colin. Giypb. Ik. Dt Ta«*.

393 H. VAL. NARTIALI8

Occnrrit illi spoitalanun ftbnla :
, A ponte rediit Mnlvio.

Ja^i, el Delpb. Dt IWi*. PpIiduidI H«. D* TtMcU^—* MOttt Aid. Jut.
«tCoUo.

SOTJE

t OenoTlt] Id ponte Mnlrio db- tor Robk, atqDC lIliDC ae pariret
Uat* miile puiibni ab urbe tccepic faine, In Hii|M^am itdiil.
nieeliu> qDBBi icnaii iportnla dare*

XV.

DE CODRO.

PiiDS credit nemo, quam tota Codras io urbe.
Cum sit tam pauper, qnomodo 1 csbcus ftinat.

h M* cieitaf* MiUw M^ii credit, «MM Cadnu. QtMru t imr,aaf4t»tgtmt

tkî CWcM«Mt.

1 J'lai crotat BevetIaEdt Hi. laotlna nottra in mir|lDe habet : ' in onnl-
b«a trtdii.' Aot. de Sooj lejft: Pbu tralit «mm lola, ^uam, ţe, — S In edd.
velt. qmmoio «ceai mal? In Pnlmanni codd. QaraMda Mca* aaMt, tiat
intamcatloni» nou.

VOTM

1 Cr«d>l] Lndit In anibiEnitate moMm, qua tamen defomiii eit:
TCiU' credere,' qaodtlgnlfieatfldem tIx enim eredam vere fbltMOKan
adUbcrc, et dare peenniatmotao. bone Codmm, qni amaret pnaUan,

S CWcM oatat] Hoc e»I, amore ob- qnam andicrat case fomoMm. LIb.
CKcatna exiitimat pnellan eue for> viii. Epif . 49.

XVI.

IN CBRDONBH.

DA^ladiatoies, sutomni regule, cerdo,
Qaodque tibi tribuit subula, sica răpit

NOT*

1 Daâ gladiaiam'] Hune cerdonem Cerdo vero et aator Ineo difierant,

itervm irridet Epig. 59. infra, qni qoMl antoT calceo* facial, cerdo Te-

BononiB mnnni gladialoriani exhi- lardat.

bnerat, qnod olim principes tantnm I AAald] QnBatam faci*, qne*

dvllatli, et maglitratna edidere: ut tica, gbidiatonm naape, tibi eripit

patct c^Snetonio cap.S8. In Clandlo. • nanibai.

EPIQRAHHATUH LIB. III.

Ebrias es : nec enini facercs id sobriaa tmqnain.

Ut vellea corio ladere, cerdo, tno.
Loaisti, satis est : sed te, mihi crede, memento

Ntmc in pellicala, cerdo, tenere taa.

4 reOa ut fri* Pnlminnl M*.— S IjuUH eoria; tcd BeTerlandl Ht. ImmUIi
Mtu, Md Aid. ISOl. Jimt. Colin. Oryph. Lalif. âtc. LiaUti falit; »td Jniu
tinm Doitra in margine. Luitti; joHi nt: Kd codex PnfanAnid.

NOT£

4 Vt BiUei Mrfo] Id eil, impeniii te : hoic proTcrbto locoin dedit A«i-
nii Indo* eihibeTe. ntu Cominn*, qni Ironii pellem Mi

e Num ta pftlinJa] Infra arlifieU tdaptavrrat, qn« exutt», et afoitiu,
n conditionii tna unninoi eonline ad aeceia luqne lerberatni eit, .

XVII.

IN SABIDIUM.

CiRcvMLATA din mensis scriblita secnudis,

Urebat nimio saeva calore mănos ;
Sed magis ardebat Sabidt goia : protinna ei^

Sufflavit buccis terqne qaaterqae sois. ■
lUa qaidem tepait, digitosqne admittere visa est : 5

Sed nemo potuit tangere : merda fuit

StrOHU dt> drtamgelaia i

1 CiranotUBnet\atM H*. Anilqnnt code* Calderioi wrfWila; ied
Male Bmcadaront, wrtita ; *cl, ntirita, ut in ed. prima Dictionarll Caicşpinl
ia *oc. 'iBlritBmi' et lic lept Heraia contra Calderisom; Tal ttrtbau.
' DIctio luec depravata eit in novu codd. omni parte, In TeiuâMbBi* nou
omaiMt; sam *etotti codd. *ic habent, arritiita, i|iiod lla emendandam canMO
«riUila; Dan tcriblUm, anclore Van-one in Heuippei, cit geaoM dbt Uqot*
diori».* CMiriaai. Imeripla codex Polnianni, et Beverlandi Mt.

NOT£
1 StHtSW] PlaeentK ipeclea. ballta fnerat cormpta. Ub. tii.

« SM ama] Qnla impuro SabldU Eplg. «.

234 >!• VAf.. MARTIALIS

XVIII.

IN MAXIMUM.

pBRFRixissJs iaas qoesta est prcefatio faaces.
Cam te excusaris. Maxime» qnid recitas t

Im t x9 rSi cm i nui M i m rmm» am hm fi m fn » O Mturi m t, imft
eiir rtejtaf?

S Cini to 4xwrmii ex ed« PulmaMii citat Ltngiat.

NOTA

1 Peffiixiae] Nimio fUgore te fac- 2 Cmm te exeu$mriM] Recitare non
tam este raocam. debaisti, sed tibi et Dobis parcere.

DB VIPBRA IN ORB URSA.

Proxima centeais ostenditur ursa columnis,

Exoroant fictae qaa Platanona ferse.
Hajas diim patulos alludens tentat hiatus

Palcher Hylas, teneram mersit in ora manom,
Vipera sed caexo scelerata latebat in ore,

Vivebatqae anima deteriore fera.
Nbn sensit puer esse dolos» nisi dente recepto,

Dum perit : o facinns^ fiJsa qnod ursa foit !

Una videttnr viiina etnienU colvamif , M beUtue ^âMmbrai^ deetrmU PlăUmmitu
Jhtm formotui Hylaa ludeni €ireum explorai aptrUâ UHua fimce$f tmtndi lemna
teneram in ora, At vipera improlfa deUte9cebai in/ameibuM ieneffr9ti$^ etbdbta
«Mw6fll iptrtiM meqwmre, Puer non aiceriii inemefrindee^ nin dun morUm liMvi
detde: o âceim pid fiut wnajiota i

^^^^^ ^ ^^^m^^

2 Exmwxtd picta Aici. Jiint. Colin. Orypb. aliae. — S Codei Thoan.
temptat kiaiwi. Pnlmanoi codex : aliudere tentat Alafiu .— 4 Vipera ard cdct
eeiata in eodem: eeta eeelerata in Bererlandi Mm* latebat in era Thaan, latdmt
in mre ea Palat, legendnm centet Oniteras.— 8 jDKm perit: o faeimu awm
qmd wrea fmt in Aid. Juot Colin. Oryph. Sk, Comperit et fadmu maa
eorreait Ramiret de Prado. Ex nonnalUs codd. fatea fvod citat Mhmm-
bertitts; «ade fecit: Dam perit: a fadnm faiea; qnam lectioneai nune tet*
tantnr codd. Bodl. et Scriv. Vocet fatea et /Um s«pe permatantar. AM
legant: o /adaaa /«iM 9titd «rai /wtt.

KOTJE
1 Proxima] Platanon locaş tcilicet ab Hercnle adamatos fliit ; ab boc
platanh eonsltm erat jnxta porticnm Hyla pueri formo»! Uyl« dictl auif
forte Vipsanam, de qna lib. ii. Spif • 5 Cteeo in ore] Intns enlm Tldet
14. nbi fene erant marmore», vel non poterat: legant alii, in eerOf

nrsam asoeam fuiise.intellignnt.
'***« nnei 6 FtvfAolgice aatMa] Pestifera Bf

RPIOBAHHATUH L.IB. III.

NOT£

fe «t exitlair, Tiprn qnippe tetebat ea tlHtluaiuet pner. A
In ^u ftnelbai. oua q^ad «tm/k». Alii, o

8 FalMiwod] VermenlniQnapae- puitrmfatU.
M Uai fonnoM pepcrclMit : vrt «b

XX.

DS CAKIO.

Dtc, Husa, qDÎd agat Cauias meas RnfiuT
Utromne chartis tradit iile victaris
Legenda temporam acta CUadianoram ?
An qoe Neroni falsns astruit scriptor ?
An Remolattir improbi jocos Pheedri 1
Iducivos elegia, ao sererna herois ?
An in cothamis tioiridas Sophocleis?
An otiosos in schola Poetanlm
Lepore tinctos AtticQ sales nanat ?
Hioc si recegsit, porticom terit templi ;
An spatia cârpit lentos Aiţionantanim î

I Offn mauf Ân

ilmttmfltrf tumttiitarfiuihuPhmJnmtUtan? h Utelvtu EUgi§,mgra-
]MH*meiMj m tritUtinaOuBiiâ Stpitodtut am/trUtai rttilvt in §dktla Pn.
auMjue u rttptriu Atlicn vewuilate 1 Uw mtbUt, itamUat bt prrtic* Umpli,

fabmtmfitr? mtimiiatMrfiuttiu PkmMtMUU—iJ u
. ..._.■.._. _.. ..-..-... ... .. .. . y^f gfijffi,

N PM( «urMlM «fTMÎ ari m(m> mM

« AU. jDDt. Colbi. <t OrTpb.— 4 BeTerUntH Bfi. ftima aiMrmt
NOT«

1 CaiiR] De qno lib. i. Ep^. TO. porb ni«rei acute earplt.

t AcU Ctadiownm] Ctandii Im- S £Jv"] EleglaniB iMteritm «Ic
pvkterii et tiat hmiliH Hntoiia definit Bontim în Ane Poetica:
■•!■ e«t ex Snetonf o «t aBto. ' Venlbn* Imparitar Jniictl* qeeriaw-

4 Am fw* Ntnwi] Ad emeudet ala primirai, Put atiaM laclaM ett
HirtoiU» NcTenii qnim adalantM Totl Mntentia coapa*,'
IfA «KtorM A1m> ictipiennt. Ta- Sramit Amu] Grave ut enim He-
cte* Id pnMxmle Anmlinin : ' Tlbe> roiel CanDioii «rpunaDtnm.
tfl, C^qae, et (;Uudii, ae NerouU T Cttfarfau fibpkaclni] Hoc eat, an
na, florenllbai ipiU ob metam M- componit Tragcedlaif in qnlbiu la-
•■ ; poatqaam occtdenrat reeentibui dacti beroei altl* DilebantaT caleet-
edlb c«Bp<wlt« nnt.' neiitia, q«i« dicta lunt cathuni. So-

t PikcM] Qel (Ut Angartl liber, phoclei camiDii (ravilaie ceterot

Im, fcbela* jGiepl e* Oneco Latinai Tragicoi lance lOperaTlt.

teii: laprobm rero dizit, qaia 10 Pniînm Iml In^l Ambalat

fictb aaimalloai colloqaiit Mâ taai- In pertica ta^pU UdU. lib. u. R^g.

OdpL tt rar, Clw, Jfarflat. P

9»

M. VAL» IIARTIALIS

An delicat» Sole rursos Enrop»
loter tepentes post meridiein buxos
Sedet» ambnlatve liber acribas curis ?
Titine tbermis^ an lavatur Agripp»^
An impudici balneo Tigillini?
An rure Tulii finitur^ atque Lucani ?
An PoUionis dulce currit ad Quartomî
An aestuantes jam profectus ad Baias
Piger Locrino nauculatur in stagno ?
Vis scire^ quid agat Canius tuus ? ridet.

uUer tefridoM buxo$ delicaUs Europa ? oui mibuîat ioluhu tmxieUitibtu wtoUalU?
«M TUif am AgTiftpcB therwM mblmitur 7 m Imbuo impuri TigiUim 1 um pUitwr
viUa TulUf ei Luâini? an properai ad Quarium amcmum PoUioni»? an Jam pro-
fectuM ad JBouu ftnente» inen naicigai in ttagno Lacrina ? Placet Haeert ^uid
faeiat huu Canina 7 ridet.

tcripior» — 16 StertUveî tkermis an lanatar Agrmpa? Mi. OxoniensU. Sier*
tihu Beverlandi Ms.— 16 Tigeilini legi Jiissit Ramiret.— 18 Beveiiandi Ms.
amritai quartmm, — 20 Piger Lucrino mnUeniatur in ed. antiq. Ferrar. an. 1471.
Aid. Junt. Colin. Gryph. aliis. Ita Pheedras in qaarta regioiie s«pe posait
Anapsstufn. Palmaonns legit, navidatur, Lectionem nostram testantnr
opt. Gruteri codd. Sic ex ('nanita') * oavita' Rimplici Syncope fit * naata;'
namque veteres Romani v consonantem non pronnntiabant.

NOTJE
14. nbi etiaro egiinas de porticn Ar- ronis, de qao Tacitns Annal. xiv.

gonantaram et Europac porticn, in
qua post meridiem apricabatar Ca-
nius.

15 Titine thermu] Tili Imperato-
ris thermas interpretare. Legont alii
StertUne tkermis^ minas bene meo
jadicio, sed forte l>ene legeretur:
SteriUne^ tkermis an lavatnr Agrippa 7
Agrippa quoqae tbermas construxe-
rat, qntbos nomen snom imposnerat.

16 TigiUin£\ Alii iegnnt TigeUini:
foedissinias ftiit iile temporibos Ne-

Juvenalls Sat. i. ' Pone TigeUlnnoi/
Sec

17 TaiU ot^ae Lucani] De hia dno-
bns fratribos dictam lib. i. Epig. S7.
hoc est, an msticatar ?

18 Jd Qaarfitiii] Prsedinm nempe
ad qnartnm ab nrbe lapidem.

19 An aituante$] Aquas calidas
Baiarom intelUge in Campania, obi
et stagnam Lacrinam. lib. i. Epig.
6S.

XXI.

IN CRITDBLBM DOMINUM.

Prgsgriptu&i famulus servavit fronte notatus.
Non fuit haec domini vita, sed invidia.

Sertue fronte signatua tuitus e$t proeeriptum. Non fuit hac Mint keri, aed
tituperium»

De domino etfamtk lemma est In om}. Pnlmaoni.

EPICRAMMATUIt'' LIB. III. «^ SS7

VOTJE
1 Prmcriflumi Andain Rcitloneiii Epif. ».
hnic futM* putut iDtrrprelM, de % Std iuMU] SoMBa eriu ha-
qiMMwroblDi Sitani. UU i. cap. It, maaitate a*D* erga dovilawn tni»-
Fnmit natolM] De nolia quK ier- lent «eniu omulba» cnu fccilodio.
vonun frontibni InurebantDr, lib. ii. turn.

XXII.

DB A.PICIO.

Dbdbras, Apicî, bis tricenties vantri,

Sed adhnc sapererat centies tibi laxum.

Hoc tu grsvataa, nt fiunem et sitim ferre,

Sumina Tenennm potîoae doxisti.

Nil est, Apici, tibi gulosias factom. 5

Âpici, dnatrrai lexcentut abdamini, ni tiU ratofrol odAu itnlut krnin.
Bm Im Mtm crtrnu ktaOa bMti vataaam, M ptttrrriăUmâ» el nttn. Imei,

Hoc Epi|;runm«, etqniE teqiiDntnr qaadrtciota duo, locom obllneot in
JnBl.et Colin. HMtEpIgr. LXVII. libTiqamti.-'lJ>«krM4MclMt ia CoUd.u.
laSS.— SBeTerlandiMi. luit: codei Pulmanni boa.— I Edd. vett. w/omn»
H tttim ftrra. Noitrim leclioncm ez codd. loii dedll Qrntcrai, — 1 BsTcr-
la*di Mt. wrdaxtl pro dHxufi. Scriieriut legi JobiIi pcrdixfi, pro ' perdaxiili.'
f^deCamon. Anliq. Lect. 1. 11. Heiu.ad Virg.£n.iT. 689. Toliium >d Aiuon.
p. *T*. et Barm. ad Propert. i.S. V.—i /ThUwi nt JpidBeTerlandi H>. et >ic
lefit Polmanon*. U rHosoa in aliit. Nil ttk, Jpid, tiU fitlMiai/sctai* Aid.
Jaat. CoUb. et Onpli.

NOT£

1 Bi( trlcrattu] Apiclu, de qao Icfanl bun, pro laxui.
Sencea ad Hrivlam, leptiogenta mii- S T[M] Aliifc.

Ha •atcrtiem babebat in boain ; lex- GaJoinu] It enim omalom pilosii-

centa millia laio couiumierat, cen- limoi TÎdetar, qai ceatom leitcrtiatn

lam Tcro aillia japcreranl, at Tcri- miUibiudifeifaiiiemet ^tintineat:

tu Dle ne bac (nmma expiere galant Tel Poeta Irridet Apicinu, qnui

aoB poMel, Teneonn blbit. centiei enluet lomnitin potloneM

S CmttM lenii] Hoc e«t, dod mi* qui perllt, nude cariere pretio BBn>

. AIU qnun biberat.
XXIII.

IN INVITATOBEM.

Ohkia cotn retfo puem opsonia tradas :
Cor non mensa tibi ptmitar a pedibos T

Caaa IcTfe perrjfw Mrvitea

SB U. VAlii'MARTlALIB

In anllqnU codd. lamma eit: Ja ammtfUim weantm: liiedd.«Mt. A /■-
vilatfrim, improbaute Hcraldo. — I B««erludi Mi. prmi rtinkau. loqii-
buidim edd. tbmia: in loembruik fara •criUtur, fttmu, m «at !■ multg,
JtmliMiiioatra; etraela: DBBOr. e(t,Mpw. Bwcrludî Ma.*«clMpf«
tra4t^ qaa T«ri>a iapa penDatantu in oMd.

NOTJE

I Omma nun rttr»] DucnmbeDtî- let.' Atvu *era i«te iotiialor ei-

bai donlnis winittrantM aer*! ad bu amne» pnerii tmlebat anferen-

pcdet iltbant Seoeca de Benefidb do*, nt craitiiiaiii io cttiUMiMrTarea-

Ub,iii.eap.9T. 'Utprtinatndiliixil, tnr: ici forte pneiii qnoi amabal,

aeinu qid CfEnaotiMlpedmleterBl, conwricDda opionia trad«bat: m|o

narrit qo» intar cânta «brini dUli< dtboit m e i a ia poaara m padikat.

XXIV.

DE BARUSPIOB HSBN1080.

ViTB noceua roaa stabat moritanis ad aras

Hircus, BacchOj tnîs victima grata aacris.
Quem Tascas mactare Deo cam vellet harospex,

Dixerat agresti forte rndiqne viro.
Ut dto testiculos peracata felce secaret, &

Teter nt Immnnde carnis abiret odor. ,
Ipse super vîrides aras lactantia proniu

Dum resecat cultro colUi premitque ni&nn ;

HirCM mi pahmilil corrafi nUtrilanu ifeioi ad oUafit, tietJM» grala taft
«oertfriu, o Bvtclu ; ;■«■« Df uiiaakre oslnu kanupex IWai/vrtf tfztrat t*-
mintagrati ofţac uapmto, at juamprimmm ixMtartl taticaiatjaict peracata, at
j^aUm tdtr fttda tanut ntMoctrtt. Daat ipi hanupei pramu tuftr aUvia
-^j—.; „ .__; ;j„._, ,,,j,^^ ^^^^^ gmiâ Ktttwm

DtT—et IurwMpitt ioKribitnr In Aid. Jnnt. Colin. Orypb. I«m>. JnniaM.
allU. Dt htnna— tnvpKt in cod. PalDianai.— 9 Cod. Bodl. et Bcraaknilî
H«. fMH viatima dir«a Merii. — g JnnL ptraatla. Qoia in codd. tegerat, H
awrta, ScrlT. malil, mJ aevta.

1 VU* MMiM rota] Lib. mi. Epif;. Tereniii Aci. iv. Se. 4. ab barnn

SO. 'Lucivam peciii, *■ ""i" "o» nomiPMnr. Nam biruga dicitnr ho<-

«tileBaccho.DElpteDBi: nctctiitjain tla, ab bara in qna conclndimr et

tener iile Dea.' Alillef[aiit Ktie ro- «rralur. Alii, qni tine aspiiatione

IM. Jndicct lector. icribant, dici pntut quia'in ara ]b-

I .Qaeiii Tmkiu] Ek TokIi, »l*e ipicit exta.'

Hetroria, hodie ia Tmcom, Boman T FthdM] Huo eil, atrajat bftba

aliata eal haraapicina. Haraipea nridl.
anten, tMIa DaMto a4 PbotM lww iw

BPHBAJIMATmi LIB. III. SW

Il^eos itatis appaniit beniia sacris.

OcCDpat haDc ferro rasticas, atqoe secat: 10

Hoc ratua antiqaos sacromm poscere ritus,

lUibns et fibiis Dtmmia prisca coli.
Sic modo qai Tuscqs fueras, nune Gallns haraspez.

Dam jngalas bircam^ factas es ipse caper.

rttmtMlmcriftiititfauU! notuw/trrwiaDadUUb^Rt^Mcat: txitUmaatlttt
nţmi IX pntca amnttiuin* «■rronm, tt MOKhia aalifNa coli ţJMnMrftjUril.
Sie fpn fc*b m>l»/atrat Ttuttitkatmi fix, mate Galbu,dtaK maetn larcMm,^m

"'"' NOT«

9 frahi] Forte propter Incvwcib SsecrdoMi eiiai CjImIm CMtnti dl-

lian bkriMplctt, cojnt hernlm iijipar*- cthutar OilU.

bat, qB*B auacait nullcni, cam 14 IfN«V(r]BlTcniet caperlneo

bjrd tuticaloa mbieindere debiduet diArnnl, qnod hie entrata* fh, IHe

11 Qai Tluna] Lndlt Poett ia tocb vcro mlniMe : 'alUfHiido laMU con>

GaOMM, qoul iile hanupei patriam fanduDtar. V<rglliu«EcIog<lTll. *Vlr

eiiBiBtMWtj wd latei Hglt Oalhia grafia Ipae caper.'
TdiMe fKtnm, hoc cti, cuiratnm:

AI> PAUSTINOH.

Si temperări balneam capis feirena,
Faustine, qaod vix Jalianos intraret:
lU^ia, lavetnr, rbetorem Sabinfeam.
Neronianas hic refrigeret tbermas.

M, fii^ ste b^Ttitrtlm Mlumt

Leom* io Benrlandl Mi. eit: Dt SaMsM Wia»ri frifido.—* Rogo Ine*
ifinUtemiiSaManMlecitCalderiniii. RtgalQeHurrkHTemSabimtumA\d.aii.
ISSO. Rtgt lan Mi rMiiTtm SaUntum Aid. an. ISOI. JnnL an. ISia. Colin,
ao. lst8. ali>. Rtfo fawl afi In qmboadaia. RtgvUMmlt In atiit. Legllnr
atlm : fiara Inwln- Uc rktlBr SMaua; probaote Raralrenio : et, Rago tntlw hic
rtcbr Stbineut. Ani. de Rooy totj. Rag», tactt liU rkclorem SMMtitm ; nt
Av* lit itdliortantU, vel pro ' qnKM :* tic tnpra, iii», ii. Epigr. 14. et lib.

NOTA

9 Jnlknw] Qnt iqoii nonniii ftr- rm fiUiaMM. Incplnn nempe, qai
Ttatibna IrtbImI. orationii ftlgora aqaam etiHi (bnen-

I Sh*\ Heautni lam Aldioanilec- tom refrigeraTcrlt.
tiaBrni. Alii, Rft, lattUr lut rktUr 4 ItfcrarioM*] Cclerli ealIdtoMt.
UduM. AIU, Bf l-tt K<I *M^ Ii4Mf(H([fţ/ii|«ra(]Allir^r(f«rtt;

980 M. VAIi MAETIALIS r

II. Epigr. 70. — 4 Neramanăi isrţfHgtrat ikamu Jnnt* an. 151S. Nenmwu a it
rqfrigtrai tkenmi Aid. Colin. Orypb. Sec. rrfrtgerH pro r^frigenU non pUcet
eidem Aot de Rooy.

NOTJE

hoc esty qni ▼«! aquam calidiMimam aeris ad orationis fHf^ aea poUns
refrigerare postit. Jocas ei ta frigore inepţia». Videat lector.

XXVI.

IN CANDIDUM.

PRiEDi A solus habes, et solas. Candide, nammos :
Aurea solus habes, myrrhina solus habes :

Massica solus habes, et Opimî Csecuba solus :
Et cor solus habes, solus et ingenium.

Omnia solus habes : hoc me pută velle negare :
Uxorem sed habes. Candide, cum populo.

O CamlMfe, «ttet pomide» ţfmiki, H mhm wmmmM: •oUmp mmi n paenla
«ttet pMfitfct flnyrHUtM ; «olicf ponides ilfames, ^ mim CmeiAm OşmM: te
«ttet Mtidatef ef 9 et aobu imgeniotui. Soimt pomăn omcta ; h&c^ flptnMr, ncfof a-
nu MM ; of Wn^ o Candide^ uxor cif commnnis evm popmlo.

^>»^»»»#>»^^^^

5 Alii legnnt: h&e nee fnUo Mtte tugari, Ramiretini: kte aaa jntf« pttH
«cfarc. Edd. vett. Aid. Jant. Colin. Oryph. kte mâ pat* telU negare. Scrive-
rint: nec me ţnda velle negare»

NOT^

1 Cmidide] De qao jam sapra lib. MaMico lib. xiii. Epig. S.

II. Epig. 4S. 4 Biem'1 Solns lapeve tibi viderit.

Sohu kab tinctis, Lentine, capilUs :
Tam sabito corvas^ qai modo cycnas eras.

LenthUf ftngi» te juvenem corni» coloraţi»: tom repente corou» factns, fMt

1 Ant de Rooy cordgit, /2c/u; et fictos capilloi exponit * galeram/ qaasi
dicat Poeta : Mentiris galero juvenem ; sed non omnet ftUes : scit probe
Proserpina, canos sub illo delitescere, qnos tibi morţi propinqoo reiccabit.
Neqoe param hanc coi\j. jovat, qaod addit Martialîs, * Personam capiti/ &c.

NOTJE

1 JlfciiltrrsjtiM»Mi] Lentinns canos retur.
oipiUoa tingebat, at jorenit vide. % SeU te Pro»erphm\ Jofia et Ce-

Atf Al. VAL. MABTIAbia i

Non omnes falles : scit te Proserpina catftân : /
Personam capiti detraheţ illa ţuo.

ptMh mUe cffcnuM ârtu, Nom impmiii ommbMM, Pfurpitm nâvk U
• mftrtt knHun a tno Mqnte.

— t Nra mumu/iUm? cua intemgatkmU nota in Aid»

HOTA

tfi

rerU filii, qn» a PlHtoiM rtpta ett \n
coojagein, unde Inferomni regina
dicitar. Qni antem moritnri mnt,
prinM|nim a Proterpina tondeantor,
animam efflare neqneant, nt cannnt
Poet». Hanc caasam affert Vir-
filint car Dido difficnlter animam
emHtnret; JBn. iv. «Nondom UM
ăaTO» PiroMrpina vertiee crinem

Abitnleratf 8tyglnqii« enpvt
▼erat orco.'

4 Pirmaaw] FanoM dieitnr fic-
ta Imaga vnitaa aa« lanra : iOa vara
eapillorom tinctnra eleganfer capltii
pertona dicitur, qoa ablata Lentinai
camu videbilwr, atqne orea dam-

XLIV.

IN LIGURINUM.

OccuRRiT tibi nemo qaod Kbenter :

Qaod, qoacmnqae venis^ faga est, et ingens

Circa te, Ligarine, solitudo :

Qtiid sit, scire cupis ? nimis Poeta es :

Hoc valde vitîum pericolosam est 6

Non tigris catulis citata raptis,

Non dipsas medio perusta Sole,

Nec sic scorpias improbus timetur.

o UgyaiMj vune icire quid tit, qumi nafiat Hbi obviam JU «fa» oauna, qnoi
omneifughmifetvaMă, ed aoUiudo eircum le, ta quemcumque Ititm vttm i Ni-
msacm Poeta et. Hoc vitiKm peHculotMmum ett, AblaHt cuimUi tigri» feămt,
wm tacKitt toadum mdam, mt€ iipm» aâmUi medto wt/Uf me tnrfim

^>^^^>^>^^^«>^ ^^

In Ljfgurimtm lemma est in cdd. velt. /a lÂgwnnum foetam cod« Pnlmanni.

VatJE

4 Nimit Poeta et] Lepide Horatins
in fine Artis Poetice: 'Vesannm
tetigisse timent fugiontque Poetam
Qoi MpiuQt/

6 AToa tigru] Qu« tamen perica-
loaiminu ett dom eqnitem snorom

catnlomm raptorem inseqnitar.

7 Dip»at] Serpens a qoo icti ves-
antnr siti et estu : 8ffa,sitii, unda no-
men dedocit: peruâta SoU dicitar, vel
quod apricetor adSolem meridianpm,
vel qood plaga mcridiana .vivat

XPIORAMHATUM LIB. IU. S41

Nam tantos, rogo, qois fiurat labor esT

£t stanti legis» et legii sedenti : 10

Carrenti legis, et legis cacanti.

In thermas fiigio ; sonas ad aarem.

Piscinam peto ; non licet natare.

Ad ccenam propero ; tenef eantem.

A.d coenam venio ; fagas sedentem. 15

Lassua dormio ; suscitas jacentem.

Vitf, qaantum facias mali^ yidere?

Vir justos, probns, iniiocens timeriâ.

QiMM» «ntai, jfMU patiatw taiUiu moletHu? Legii tUmH, et legii uienH:
legii prcpermUif et legii exaneranti veiUrem. Fugio tu thermae : cioNMt ad ovrem.
Ei im piieteam: nan/a eet nmtare. - Feetkn ad eetnam: menaii etoUern. Vemie
edeemam: fuga eedentem. Dţfatigwtui dormio: excitui eubantewu Ci^inie
fttre queniwn wudifaeiai ? Meinerii licet ttrjuitui^ ţrobmi, itmocene.

^^^i#^^^i^»»<i»

—8 Pulman. impitu timHw.^-^ Nam tanlof oogo Jant. an, Mia.— 13 i» Our-
mu fugio; fugoi edentem codes Thaan.— ÎS Beverlandi Mt. nenoimimdwre.
Codex Vat. Im tenee emiiem. — 14 Ad ccmaNi p^roDon^ amiinamtmidem Vat.—
15 Ad eetnam venio^fugoi edeaUm in eodem coaice.

NOTA

ÎS Piedmmpeto^ Locaaerat donl nerentiir lecti aedebant Lib. tiu.

abi aqoa frigida lavabaot: faÎMe £pig.67.<Stenuiatarlecti:C«ciliaae,

etiam pitcioas tepidaa constat ex Pli- sede.'

nio joniorc lib. ▼. Epist. S. Foit etiam 18 Ftr jaatai\ Inportima tna reci-

piscina pablica. tatione adeo intolerabilii ei, ol te pa-

Nem Ucef] Alii ntm ftats. tienter ferre qoaniTii probam nemo

15 Fagoi «fdmlem] Nempe qoi ad pouit.
ccenam matnriui ▼eniebaotydam ster-

XLV.

D B EODEM.

FuoBRiT an mensas Phcebiis coenamque Thyestae,
Ignore : fagimas nos, Ligarine, tnam.

fimem lâewm Sol fagerU memai et e e ma m Tkffettee: O lÂgwrine, no§ fugimnu

l TlbygfHi Aid. Jont. Colin, et alic vett

NOTiE

1 Fe^erit ca aMnfat] Tbyestetfillns ea inscepit filioi, qtiot Atrevs In Tin-

lait PelopU ex Hippodamia, et ne- dictam tanti scelerli eidem Thyestm

poaTaatali, qoi nxorem fratrii ini comedendoi appoiait Propterem

Atreiin adaiterinm pellexit,at^e ex Poetm fiogmit Salem borrore taatm

Jhlpk.H Var.Ctae. MartiaL Q

I l-

T "

£PI6RAMMATUM LIB. III.

S4S

JAa erit ; ingenti faciet convicia voce :
' Esse pudor vetuit fortia verba mihi.
Ergo nibil nobis, inquis» praestabis amicus?
Qaicqaid Ubertas, Candide^ non poterii.

gerH cmUumeUa»: vertemidia frokilmU me kaberg voeem dUam» NlkUnt igiimr^
mf u it , tu amicut pr^fităbii nobu? Prsstabo, o Cimâide^ qukqM nm feerii li-
birtfu.

^>^^***^^^<0^^

ad coelam nsque lâfidibns te efferet.
Vide lib. i. Epig. 4.

9 Lu erW] Si Htigaveria cum ali-
qoOy tao Domine lacerabit adversa»
riameonviciis.

10 Ene^or] Nam nisticoram est

▼oce alta clamare.

ÎS Qatcfiisd] Officia liberalîa prs-
stabOy qnse nec lerTUfl nec libertus
prsstare possnnt : famam, scilicet, et
nominia «temitatem meb versibus
tibi conciliabo.

XLVII.

o B B A S S O.

Ca PENA grandi porta qaa piuit gutta»
Pbrygiaeqae Matris Almo qua lavat ferram,
Horatiorum qua viret sacer campus^
£t qua pusilli fervet Herculis fanum,

o FdVfftM, BăatMS ibat vehens im rhedm plem omneifrueim ftHUU viOa^ fm
forta Capena piuit grmdi guttă^ et qua Almo abhnt/errum matris Pkrjfgiat^ fua
rdigiotui ager Horatiorum mresciif et qua fervet tedee Hereidie minorit, in rheda

S Pkrygiumque nutrit alma Aid. Jnnt. Colin. Oryph. dec. et sic in cod.
Palat, aima Beverlandi Ms. Pro/nruns Famabiui conj. «ocmas. — t Oroti-
arum in edd. Tett.— 4 Et qua ţunUum Ant. de Rooy, ut pasi/iaiiis ad fanum
referatur. Siqaidem in Kegione i. Urbis, ubi et Porta Capena, «dicula
tantam Hercnlis locatar. Itaqoe jnuittum dicit, at distinguat ab aede Hercn-
tis Coatodia Circi Flaminii, qaae erat in Regione iz. et • teniplo Hercolia in

NOTiE

1 Phtit'] Propter aqaaedoctam,quo
mper eam portam aqna in urbem
flnebat. Jnvenalis Sat. lir. * Sabati*
tit ad veterea arcoii, madidamqne
Capenam.'

8 Pkrjgithpu] Cybele Deomm ma-
ler ex Phrygia Romam fuerat ad-
▼ecta, unde Phrygia mater dicitur.
Almo flavina territorii Romani in Ty-
berlm definit, hodie Dackia. Ineo
Cybelea Sacerdotes lavabant cnltroa
qvHMU iMatlaa ma ct ab a nt, ipfmn qoo-

qne Cybelea aimnlacmm. Ovid.
Faat. IV. ' lUic pnrporea canna cnm
▼este Sacerdoa Almonia dominam aa»
craqoe lavit aqnia.'

9 Horaiierum'] Nempe extra por-
tam Capenam erat aepalcram Hora-
tiomm, et campna obi cnm CuriatHa
pognaverant; qnomm aatia nota' est
historia ex Livio.

^ Etqua pmiUi] Pnaillnm nppelJat
Hercttlem, ad asaentationem Domi-
Uani^qni ae mijorem Hercnlem prae-

M. VAL* MARTI AL1S

Fanstine, plena Bassas ibat in ilieda,
Oînnes beati copias trahens mris.
Hlic videres fiiitice nobili caiiles,
Et atiumqae pornim, sessilesque lactacas,
Pigroque ventri non inutiles betas.
mic conmam piogaibus gravem tardis,
Leporemque laesum Gallici caniş dente»
Nondnmqoe vicia lacteam faba porcum.
Nec feriatQS ibat ante camicara,
Sed tata fbeno cursor ova portabat.
Romam petebat Bassus ? immo rus ibat.

umem ftnuiesi tihrpe n§HUy atpie uifimque parrum, et Uurtucmi Metntis^ei betai
«fiîif fllM#rw<». itttc Tiderea c^roiuMi ptmderoiam jringuUmt iwrdUf ei leperem
fMJbuniMm âmie cmU Goiftcl, ei Udewm porceUmm nondum fneia /ofta. Nee
aHoemainerimeiddwt mtU rhedttMf ui/er^atwaeeeun/eno, BaMsu$ibetnt
lUmam7 immopetebăi

Regione znr.— 8 Jimtina nostrm in marg. teetiUe^, — 15 Heraldns legit inter
rogatorie ; R tmmm peieM BoMna?

NOTiE

dîcabat, nt patet ex Ub. ix. Epig.06.
et 8peGt.Epig.l6.

Fervet /anan] Hoe est, a multia
frequentatnr.

8 Utrumqiu pomon] Sectivnm in-
tellige et capitatnm.

Sei9Ue9qiMe kutmcoM] Lactncamro ge-
nas qaoddam aessile dicitnr sen la-
eonicnm. Vide Plininm lib. xiz.
cap. 8.

9 Pigrpfuâ venirii Qiiem solvont
betae.

10 lUie cortmam] Factani forte e
▼imine, ex qna snapensi erant tardi.

11 GMei amiâ detUe] VelociMimi
nîmirum, ntpote lopino Mtn editi.
Vide Plininm lib. nii. cap. II.

ÎS Nondwn^ vicia] Hoc est, poi>
cellnm lacteiim, qui fabas frângere
nondom posset.

14 Sed Ma/vns] Hoc est, monita
foenoy ne collisacontererentnr.

15 Bommnpeielmil Cum tot frnctns
nire nascentes Teheret.

Immo ms] Amccna qnidem erat
illa Bassi villa, sed sterilis, in qoan
tot ednlia deportare cogebatnr.

XLVIII.

DE O L L O.

Paupbris exstmxit cellam, sed vendidit OUas
Praedia: none cellam pauperis Ollns habet.

OUutadi^UavU ceUamin^piâtai vendidU fwMdot: Olh nmieeei edIapmtperU»

^^^l»^!»»^^^»!»^'

In hoc Epigrammate exbibendo non variant libri calamo exarati avt typis
impressi.

RPIGRAMMATUM LIB. ill.

S45

NOTiE

1 ExM&uxii eeUam] Lipţîo teste Id
Senec» £pi8t.l8. divites exstraebant
paoperis cellam contigoim, ant in
▼ieinia suaniiii «dinm» ia qiiam fiu-
tidioti miseros, tribalei, ct advenas
paaperes, amicosqae miDonim gen-
tiam recipiebant : ne intra «des ad-
mitterent. Cam vero Ollns esset
divet, ex more reliqooram diTltam
•onstraxerat cellam panperis : ied

bonif ablif nritiiy et prsdio diveodito,
nnam sibi cellam reliqaam fecit, qo»
tanc paapeHs cella Teriot qnam oUm
dld ponet Seneea Epistola 100.
'Desit sane Tarietaa mamonun, tt
concisara aqnanim cabicolis tnterfin-
entinm, et panperis ceHa, et qolcqoid
aliad laxoria, non contenta decore
simplid, miscet' Lib. vm. Epig. 14.

IN INVITATORBM.

Vbibntana mihi misces, tu Massica potas:
OlEăcere haec malo pociila» qaam bibere. +

Mihi parrigia vina VeUntanUf tu bibU Momea : wugis placH odormi kmc po*
iwtMf ifutiM htttonre.

^^^^»>^»»^^#<»^

1 Beveriandi Ms. mbi Bkmca potoâ. Codex Bodl. UH Mutiem poait, nt et
conj. Ramiresios. Radenis leeendnm eenset: tu Mmmca pohct.— f Offunn
km Mola porak, gacai hihtrt in Jant. an. 161S. typothetarnm aanlfesto errore.

NOTiE

1 Tu Biutgica potoâ] Vetus codex,
tiki MuMtUa potuB, Ramiresins vero
legityltfrt Măuicu ponii. Judicet Lec-
tor. Vinam Veientannm ▼ilissimnm,
lib. II. Epig. St, Massicnm vero

optimnm, lib. xiii. Epig. 111.

% OVocere] An erant pocula myr-
rbina? inqnil Radems. Viiinm myrrha
anarinsy cojos gratas odor, ingratns
gnstas.

IN LIGURINUM.

HiEG tibi, non alia, est ad coenam cansa vocandi,

Versiculos recites ut, Ligurine, tuos.
Deposui soleas ; affertur protinus ingens

Inter lactucas oxygarumque liber.

o UguriuefimtUuâodecMamnmiaHadecauMfumuuilegattuaemwiM Ab-
jeci er^idai; ttatim appartaiwr immeniuâ libeUu» inier laetueoM et oxygttmm,

la Lygvrfmtm inscribitnr in edd. ▼ett.^t Codex Vat. prsHaas «ppsallar.---
4 Beverlandi Ms. ottrigerum. Calderinus legit, ongumna, nec animadvertit

NOTiE
S DepoBui ioleoâ] Cam ccenatnri stragnla leeli, in qno recambebant,
essentveteres, deponebaat soleas, ae loto ftedarentar. Oellins lib. xiu.

SI8 li. VAL. MABTIALlft

Alter perlegitar, dom fereala prima morantor : 5

Tertios eât, nec adhac mensa secunda venit.

Et qaartnm recitas, et qaintum deniqae librcun.
Potidos eatf toties si mihi ponis apmm.

Quod si non scombris scelerata poemata donas:
Coenabis soios jam, Idgiirinej domi. IO

ÂUer ithu t^twr^ dum ţnmm dapeâ ewnetmdmr* Ttrtbu «M, wtiâwm
ftrtiilă tfftnaUwr. Et recUaâ qumiwm HbdUmf ei tandem fUMfai». Si mUd vel
opriMi «pprau tetiâif mmk oUt. Qmod jt hm Iradot ecembne eeeketă poewmU^ 6

l»-»»»»»»»^^^»!^»

qntntitatem tyllabsB ; nam \irigmmm {io^ycamf) Or»ca est dictio, compitf|ne

Î rimam, et lecandaro producit. Scnbitnr et ' ori^Diu.' Seren. SammoD.
ct. Scorp. ' Comque boc abanmi debebit origanus berba.' Vide Jioc verbav
Id Nicand» Ther. — S Alii, pomgiiwr, — 7 Et qvmimm perne Beverlandi Ma.

C\mtMM iaitue hnmm in eodem. — 8 Pmirideu eet habet iden Mi.~9 Sunt qni
gaoty daiMi. Orateras mallet legi deamme. Vide inpra Epig. 2. ▼•• S.

NOTJE
cap. SO. <Omnla qniboi plantamm 5 AUer fertegUwr} LtgiiiitaIii,p0r«

calcea tantorn in6me tegantvrycetera rigiiwr.

prope DBda^ et teretiboa babenii 9 Qiiodjtiioiiacffliftru] Venoimali

JDUcta sont, soleai dixeruDt.' Vide acombris et aliis piscibus inTolvendii

£pig. 44. et 45. snpra. inserviebant. Alii,

4 Osff g mr umq iU] Oaram intellige, Seeieraia] Importona enim cami-
slve liqaamen ei aceto et intestinia nam recitatione eonvivas enecabat
piscinm. Lib. xin. Epig. 109. Lignrinns.

LI.

AD 6ALLAM.

Cum faciem laudo, cum miror crara manosque ;

Dicere, Galla^ soles : Nuda placebo ma^.
Et semper vitas commnnia balnea nobis.

Numquid, Galla, limes, ne tibi non plăceam ?

Cion ammendo tnam vultum^ cum mamue et crura miki adminmda măetUv^ o
GoUa, eoneuemeti dUere^ Ere grutkr muie : et eemper fugie tkerma» mebU «mr-
anmet. O GoUa^ mi metuu ne tiU i^jmeiuidue eim?

^»#>^<»<»<»i»»#>»^«»^

Hic nnlla lectionis varietas est in exemplaribos scriptis ant prelo escasis.

NOTJE

9 £1 eemper vittui] Ironiicws cârpit bat, ne corporis deformitas pateret.
Oallam, qii« formosa vidieri volebat, 4 Ne tibi nmi plaeemk] Ne tibi vi-
nec tamen nnqvam cum Poeta la?a- dear paroai vir.

BPIGRAMMATUM LIB« III. 9tff

LII.

▲D T0N6ILIANUM.

Emta domas fuerat tibi, Tongiliane» dacenis :
Abstulit banc nimium casus in orbe firequens.

Collatum est decies. Rogo, non potes ipse
Incendisse taam, TongUiane, domum ?

o TvngiHanef tmenu €Bde$ dnantu: irfufrtwKbKm erAerrvmm im itriif tţirltk
Ulm* i)aMatum etidediM: O TimgUuaUf futuo. momiâ 9oU$ vldm ^m cQ mhi u

' )1

I Aid. Jont ColiiL Oryph* Jimiaii. Ddpb. aU« hMhvDlt^imtnAiu

NOTJE

1 Dutniâ] Sestertiity veldacenUt ^ra jM^et] Nempe at ex inoeadi»

milUbiu teiteitiom. Ittcmai faceret. Eodem lenta J«t«-

t CoMuM Ml dMiet] Hoc est, toi mIU Sat. iii. *et marito jam Soa-

dientea tibi donarunt decies ceDtena pectoa taDqaan ipae soaa incendttit

ailliasestertiiini. «des.^

LIII.

AD CHLOBN.

£t volta poteram tuo carere,

£t collo^ manibusque, cmribasqae^

£t mammis, natibusque, clanibusqae :

Et^ ne singula perseqni laborem,

Tota te poteram, Cbloe, carete. 6

FtfiefraM HM afriemcre el a tud/teUy ei cplk^ «1 mamtef, H cmriftiit, d u„„,
ti naiihm, et dmnbua ; el, ne âe/aOger rţferre emgtda membra, vMmitp o CUetş
Me afalMere a ie imiegru.

»^»^^»»»^»^

In hoc Epirrammate exhibendo comentinDt et libri calamo ezarati et
impressae editumes.

NOTJE

I Ei wdiu j^9ieram] Siogola soa spemit Poeta^ affirmani iila tota ea-
flMmbra landabat Chloe, ut amore rere se poase.
Martialem accenderet ; at ? ero illam

jM0 M» VAU MABTULM I

LIV.

AD 6ALLAM.

Cum dare dod possim, qnod poscis, Oalla, rogantem :
Mnlto sinqilichii, GaUa» negaie potes.

o#»»»#»<^<f»»

1 Beverlandi Ms. exhibet, fuoâ jMicii, G«Oa, rtfmlt.

NOTiE

1 QMMljMMtf, GMb] PoeU ar|^t qaam praitare poHet ; tic «ifo wm
attotiamGAllSyqiiaiiiciimiUeiioctem «impUciter quidem, «ed aititkiot
rogaret» pototbat Ulm avlto plat racaubat Galku

LV.

IN OBLLIAM.

QuoD qnacnmque venis, Cosmnm migrare patamiis,

Et fluere excnsso cinnama fosa vitro :
Nolo peregrinis placeas tibi, Gellia, nugis.

Scis, patOy posse meam sic bene olere canem.

Qnod cndkmu C o t m mm venin qwewmque vădU^ tt viirt ogiMo UH cmimdmi
Oipena ; O GettM, nolo It6t janwda m exUrmii tnepHw. Credo fncMn emtm
fUu 6mc tiert h§€ mod».

^^^ ^ ^**^^

4 Skc ţnUo potu MaoN, ak, 9re, in Aid. Junt. Colin. Onrph. &e. qnam lec-
tionem senrat etiani eadas Palatinat. Um bene Bererlaniii Ms.

NOT£

1 CtiBMai] Ungnentariam, cojnt polio illam seqai videretnr. Lib. i.

mentioneat tspe facit PoeU. Tot Epig. 88.

Taro imgaeBtit dellbata erat CMUa, t Noh peregrMt] Ungoentit ex-

et tantnt odor tpargebatnr, qnaeom- ternis, sed natorali orit venoittte

qne iret, ot Cotmnt cnm phamiaco* baaeoleas.

LVI.

DE CISTERNA RAVBNNATE.

SiT cisterna mihi^ qaam vioea, malo Raveimae :
Cam possim malto vendere plaris aqaam.

M4git miM ţt^ei kabere eiderntm Rmemm^ qium tiltem : cum peuim tendere

dtfl^aAflia amMc^A flilMtMA

wVWWw ^WfllvvV VvMvvva

KPiaBAMHATUM LIB. III. IMB

Hic nihil ntlanl «emplari* nasHcripU uit prelo cxcwa.

NOTJE
1 SU cutenu] BaTemu arbt in verovini copia, «tqn* adeo iilic pla-
It^a ad Bara Adriaticoag, ubt arat rit ai)aa,qiiainTiBaBT«»MMtar.
poniria iqnanuB'potabiliiun, mapa

LVII.

DB CADPONB.

CALLiDUSimpoanitnapermiliicaapo RaveniUB:
Cam peterem mixtam, vendidit iile memm.

Neiiiie in hoe Epifraînmate qoieqnun variant examplaria ealaa» aurau,

--"ypii bapreua. Sadin.' -' - "'•" -"-■'- - --— ■■ • -^

I facinnt Epigraoma,

it typii bapraua. Sad in Jnnt.an. 1S19. at Cotin. bd. isas. boc alpneced.

NOTC

1 CtlUău iivaMdl] Pătat Loc epi- aqna Ba*aBnM caria)' CMCt rina, diliw
iruuM ai prceedante: cam anin tmaaqna Titmucarinaarataiato.

Lvm.

DB VILLA PAUBTINI, AD BA88UH.

Baiana noştri villa, Basw> Faustini,
Noa otiosis ordinată nyrtetiB,
Vidaaqoe plataoo, tonsiliqae boxeto
Ingrata laţi spatia detînet campi :

w ciUa] Baiii prope Naa- libarM non pariant.

poHm arat *Ula Fiutinl, qnam a TtnmU baatUl Myrtetani at bnze-

fractnam abnndaoiu comuendat tnn lont loca mjrti* et baxi*

Marţiali*, rut vero Biiii rltoparat tterilibuf rrequentia : bnxaţ varo Id

a iterilitate. Epig. 47. lupn. larîai, at nune, animaliam et aliamm

> Vîrfaaplaiaw] Ideit iterili, mc- ramin fi|nrat tondebatnr.
lapborm dncta a vidaii faninii qo*

M. VAL. MARTIALIS

Sed rare yero barbaroqoe tetatar.
Hic farta premUar angolo Ceres omni,
£t multa firagrat testa seniboa antnmiuB.
Hic post Novembres^ imminente jam bruma,
Seras patator horriâus refert uvas.
Traces in alta valle magiunt tauri,
Vitalasque inermi fironte pnirit in pugnam*
Vagatur omnis tarba sordid» cortis,
Argutus anser^ gemmeiqne pavones,
Nomenqae debet qum nibentibas pennis,
Et picta perdix, NumidicsBque gattat»,
Et imploram phasiana Cokhoram.
Rhodias saperbi foeminas premnnt galii;
Sonantqae tarres plansibos columbaram*

f>€fOf H tM^^fmH, Hie emgtiiuM/nauiUMM eooecrvtiwt mmm HHgfu^ §i
mmpkmrm bem oUmt vin* tehuU, Hie put Nwemhm^jom imteitfe ^mrc,
l«f mnUw reDorUâ «om fortfo» ; lauri truculenii wnigumt im jpnfuMda MUe,
Hhu imrwd/rmUe apiptHi ţrttliiim. Ommit turba eortii rudiew emif muer
tuif et ţaoeme» gemmei, ei ţiut kabet iioMfii «6 aii» mftrtt, et perHx
Nmmdicte guttaiig, et pkanoMa URpiom» Cekhorum, GalH euţerbi c
femma» Rkodia», et tmree reeeemat ftemnba» eebtmharwm. Pmamba» vigemMt

Hvi-

^»«»*»»«»#»#«#»#i»i»

şmrii ad pmgnawL—\^ BeTerlandi .Mi. eokeriie^ et sic cometom ett ii
Jantina nostnu— 17 Polmannuf : femimae ţrodwet gaUL—M Rob. Titiiu Loc.

NOTiE

B Sed rure'vero barbaroque'] Hoc
eit, fertili, nec arboribus libi invicem
respondentibus ornato.

6 Cerrf] Cererem framenti Deam
pro framento ipso posnit.

7 Sembueaaimimi»'] ViniimintelUge
• nraltli annit reeonditom; aatam-
anm aiurpat pro fractibui aatmnni,
et qaidem pnecipnit, tîho nimiram.

9 Serae ţmiator] Uvas daracinas
tarde matarescentea intellige, de
qnibns lib. i. Epig. 44. et lib. xiii.
Epig.28.

11 Inermi frimtel ^^^^ comîbas.
Idem de b«do dicit Horat.iii. Od.lS.
*cai froDt torgida comibns Primii
ti Venerem et praeiia destinat Fros«
tra.'

ÎS Arguiut OMter] Hoc est, strepens.

Virgilins Ecloga ix. * Md argvtos
inter strepere anser olores.'

Gewmeiqme panornee"] PaTonum caa*
da gemmis varii colorîs omata
TidetOT.

14 Nmnenque deM] Plicenlcople-
mmiiiteUige,sic dictum ab alismbris.
Lib. XIII. Epig. 71. <Dat mihi penaa
miieiis nomen.'

15 Nmmidieit^ gattatee] Hoe est,
gallins African», quanim plnms
macnlis veluti gnttis distinct». Ub.
XIII. Epig.7S.

16 PAatltfiia] AWs nota, sic dieta a
basi Colchidis flavio. Cekhanm

aatem impierum dixit propter scoIm
Medese.

17 Rhodiat] Qallinas inteHIge, aliis
pretîosiores.

XP16RAMMATUM LIfi. III.

351

Gemit hinc palambusj inde cereus tartar.
Avidi seqaantar Tillic» sinom porci ;
Matremqae plenam moUis agnos expectat.
Ciogunt serenum lactei focom yerD»>
£t larga festos lacet ad Lares sylva.
Nod segnis albo pallet otio caapo :
Nec perdit oleam lubricas palaestrita :
Sed tendit avidis rete subdolam tardis ;
Tremolave captam linea trahit piscem^
Aat impeditam cassibas refert damam.
Exercet hilares facills hortas arbanos,
£t paedagogo non jabente lascivi

ix hac pari€f ex UU turtwr cereuâ. Porci atpidi aeetmUw gremium «ifiuMV, atqu€
MgmuM iener piraaUActur nuUH mbmndămH lacte. ServfiU ctmdUi ârcimâtad «amt-
WKmlmcUum^etUgnaeop%oaa9pUndeiUadLm^9€iefm€$, Non otionu autpo exal-
bioeU făUida ineHia: nec htbricut pakntrUa amUtii olenm: ol iendit plaga» fal'
laen tafUiă hardiSf vdfilo tremenie trakU vUcem eaphun, amt repoHai damam iiN
f U tUm n plăgii. HortmfaeiUs jfr^tbei umbroi awunai^ mc impertmU prtfcepiort

^»^^^^<^»rf»»^»

CoatroT. lib. ii. cap. 13. olim emendaverat : viUciB oomun porci, — 28 Cal-
deriniis legit kUei, i. e. sordidi in&ntea. Vide lib. i. Epigr. 50. Codex
Farnabii babet : Cinguni^ue cvrcnm Udei focum venuf,^29 Exercer kUaire
/acUta kortuB nmbrae in Jnnt. an. 1612. ExercH kUareefaeUu hortue nmhra» in
Colhi. an. 1628. fatiti» kotiui mnbellai Ltfwras, Jnniai, &c, facili» horiue arcm
mmknm legnmt alii. At ego, inqait Matamoert. st (jvis cm^ectiiraB locus est,
dixeriBi niiMe a Valerii mana : Exercet kUaree facUu koriue aactBa*.— 20 Ha-
drian de Valois ad Jnven. Sat. ix. ISO. legît : mmvidentelaociviPaieregaMdeniy^
^. ' Video' et ' jabeo ' saepe permatantur nt ap. Propert. ii. 26. 61. Valesii
Mptae in Javenalem naper Parisiit repert» sunt» et in lucem prodactas a

NOT^

10 Cerea» tnrtnr} A pinguedine
€pm palHdom colorem cerae similem
cfficit. Alii colorem iUum cereum ad
planat refenint.

20 Villka «mam] In quo viUica
fart paatum. Legant alii aonam:
Mcali enim TiUics Tocem eos ad
pattnm Tocantia agooscont, et te-
qnantor.

n Ad Lare»} Deos domeiticoa,<|ai
ad fbcam cokbantar. Lib.i. £pig.60.

24 iVim iifaw albo"] Canpo exer*
cebatar ancnpio et pişcata : in viUa
viaUmim gratia conititaebator cau«

26 Nec perdU oleam] Ungebantnr
oleo, qni in paltestra erant loctatari :
hlc palaBstrita cum rare non Ineta-
retur, oleo non ntebatnr, aedvena-
tione et ancupio te exercebat nt
canpb. Olenm vero et operam per-
dere dicitar, qat male tempat into-
mit: boc loco significat Poeta, nec
palsstritam nec canponem fnîtia

OtiOKOi.

20 Exercet urbamo» [aaifreOct] Hoc
eit, pnibet ombraa. Alii legnnty
exercel urbano»f hoc est, occnpat eoa
qiii ex nrbe in villam venenint Alii
legunt exerceî aineilk», nt oetendal

S5S

M. YAU. MARTIALIS

Părere gaudent viUico capiUati ;
Et delicatas opere firaitur ranuchos.
Nec venit inanis nisticas salutator :
Fert iile ceris cana cmn soia mella»
Metamqne lactis : Sassinate de aylva
Somnicnloaos iile porrigit glires ;
Hic Tagientem matris hispidas fostom ;
Alius coactos non amare capones.
Et dona matnim vimineo fenmt texto
Grandes probonun virgines colononun.
Facto Yocator letas opere vicinus»
Nec avara servat crastinas dapes mensa ;
Vescontur omnes, ebrioqae non novit
Satnr minister invidere convive.

iăăcin CăoiUtti jt MÎimiw obtâOMi nlttcf. tt wttOiâ ^— ^MiAn» mg^mâ iahâtis Bâe
iţgTMNf «olitfalorvaanfmaiiibna. iOf fwrtal c«m imU« cim «nit MHt, «i
lÂdit de tjflfML Saumaiâ. lUe offeri âonmkuhâM gUre$^ hie vagiaUem partitM ms-
tri$ tUloaa^ oHuM caponei coaetos ti»n mmre. ilf ^iie odaitttf fmeUtr (Momai cobM-
rwm etmiitn perimU mtmera mairum, Peneto labore kiUariavkhmi wvâMir»
oMTt maua fcroaf ciboi i» croiHiiiiiii conviTiom ; amcH eptdtuttur^etmhmiMM

^^i#>»»^»i<»»i#i^

viro doctiuimo N. L. Achaintre. — SS Ncm venii imame Tetns oodex RiadrarfL—
S5 Alii contendnDt legendnm tMt^ &rttiMle.— S6 SonuuewUe Bevarlaiidi
M». — 18 Aliai«coaci«f Jont.an. 16UI.<-49 £t om «Minaii in quibntdam. Cal-
derioof legUy friamu/enaU texte: Scriveriof vtmâiic ^enaU UxU^ vel e^enaâ.

SOTJE

Poeta tottm Faastinifainilitm vacare
alîcui 0{N!ri. Judicet lector.

FccOit hertuti] Qm facile, et nallo
fere labore colitur; rore eDim vero
et barbare Ictabatnr illa villa.

•1 C^nUoK] Paerl icilicet comam
alentes, qni domtiio tn delicii» erant,
îmi paedagogo parebant, alios tervos
dicteriit lacettebant. Landat Poeta
banc vâllam ubi lascivi illi paeri, non
cogente pndagogo, nltro obtempera-
bant vilHco : vel intellige iilios iptîas
▼illici, coi Mia iponte obtemperabant.

St Nee f>emi immie] Sed affert
Mnnera, qnas seqnnntnr.

15 Mitmnqite locNf] Caieom intel-
lig«y mt tib. I. Epig. 44.

Saeeimaie de tfflva] Baiia vicîna, nt
videtur. Legnnt alii Skaremaie. Sarw
şina vero Umbri» nrbs, Planti patria:
sed longe diitat a Baiis. Vîdeat
lector.

57 ilf of ru Jkuptddr /vhnn] Hocetti
hedillaniy qni vagitn ino matrem
abesie qoeritnr.

58 Comctoe mon CMore] Qnia Muit
castraţi.

59 Et dona matrum'] Agricoburam
filisB a matribas snis affemot monera.
Legnnt alii, et ova iM<rMiiiy boc est,
galUnarum. lib.Tii. Epig. SO. 'Râu*
ca cortis aves, et ova matmra.'

44 Saiwr minister] Cmn enim in
crastinnm convivinm non senreator

BPIORAMMATUM LIB. III.

At tu sab urbe possides famem mundam.
£t turre ab alta prospicis meras laurus,
Furem Priapo non timente securus.
£t vinitorem farre pasds urbano,
Pictamqne portas otiosus ad rillam
Olus, o^a, pullos, poma, caseum, mustum.
Rus boc vocari debeţ, an domus longe ?

fe68
45

mis ue9cit itmidere temuknto amoiva, Attu 9ub wrbe pomde» famem eUgmUemf
§iqu€ ab alta turre tpectoM timtum Uuroe^ ei tutu» es PrUpo nou meiuenie ftaremf
«Tfiie oltt viniiorem fnamemU aOăio ex wrbe, atqtte mi mUmm piciam/eruduM/en
ebte, wa, pulloi, poma, caeeum^ muttum, Hocne rus debet appelUni, ou domue
proad?

* 0^^^00000*^

Beyeiiandi Ms. exliibet hxiAq pro fex<o.— 40 Palmanous, p/nmpm» ntoroi,
lovn», improbante Ramireaio. — 51 Janios legendom ezistlmabaty a» demue^
UmgOy refragantibus libris, et improbante Ueraldo.

NOT^

dbi, latnraotiir servi nec iovideot
convivtSy qâod secns fit in orbe.

45 Peetidet famem mwiJajii] Jam
alioqnitorfBassmn, cajnsamcenaqni-
dem erat viliai aed sterilis.

46 MeruM launu] £x quibns nallas
frvctos percipitnr.

47 Primpe nm tmenie] Hortorum
costode, qni fiires qnidem non me-
toebat, com illic nnlli ensent fructus.

49 Pietamqme] Sterilem, aed vita
amcenam, quaiis in tabella exprimi
solet. £pig.47. sopra.

LIX.

DB SUTORB ET FULLONB.

SuTOR cerdo dedit tibi^ culta Bononia^ munus.
FuUo dedit Mutinas : nune ubi caupo dabit?

O poHia Bommia, mUor cerdo tibi exkibaii epedatulwm : faUo e^Aibmi MuHmai
O eamp9f ubi mme exhib^^ 7

^^^^^■^■^^^■^^■^

3 In edd. vett. Aid. Jant. Colin. &e, sine interrogatione legitur : mmc tibi
e^pa âabU. Junios, Langiiu , Polmanans, £d. Delpb. alii legant : mme tibi
emipodabii? et sic in margine Jantinae nostr».

NOT^

1 Suter eerdei] Indignatnr Poeta,
^aod vilissimi etiam homines edant
manera gladiatoria, cam id olim non-
niii darioribns viris liceret. Est
anteoi cerdo is quiea quacamqoe arte

Incmm facit, nnde sutor cerdo qui
cz sntrina, cerdo tonsor ez tonstrina,
Sec. Bononia vero et Mntina, hodle
Beiogna et Medeua. Epig. 16. snpra.

M. VAL. IfARTIALIA

IN PONTICUM.

Cum vocor ad coenam, non jam venalis, at ante.

Car mihi non eadem, quse tibi, coena datur?
Ostrea tu sumis stagno saturata Lncrino :

Sumitnr inciso mjrtiliis ore mihi.
Sont tibi boleti : fongos ego samo suillos.

Res tibi cam rhombo est : at mihi cum sparulo.
Cereas immodicis tartar te clunibus implet :

Ponitur in carea mortaa pica mihi.
Cur sine te coeno, cum tecum. Pontice, coenem ?

Sportula quod non est, prosit : edamus idem.

Cum immiorad oamam, turn jam ffouiHt Mi ffriMBf qtutre no» iidem ct6i mUd flp-
jNNnaUiir quitibi 7 IVf acctptf ottrea mUrUa m lacu JauHmo : qgm mtg9 wnf/HImm «r»
«cttM. Tu kabe$ bcletot; ego aeeipio fimgoa pordnot. Tu tumU rhmbMMf ef
pero MpanduM. Aureui haiur te eaharat dumUna latu: pica moriuu kt cwoea etffo^
mhLr mHd. O Ponltee, cimi tecum eetnem^ quare eaeno «ine te? Projkmi mibi,
eubktiam eue sporltclojii : comedamue idem.

1 Aid. Jimt. Colin. Grypb. Jnnian. Lang. Sec, nou <ajii vetuU*. — 4 SugUur
Knlmannns, Jonias, Delpb. alii, wiytulue ere miki codex Thuan. wnirtUU «rr
mihi codex Vat. — 5 Alii legont: fumgoe ego $umo jnuiUoe; et sic in Be-
verlandi Mi. — 7 Awreui in Junt. qnae margini etiam ascriptnm habet
Cereus, — 10 Sportula qua non e*t Beverlandi Ma. Sportuta quod non oU conj.
Ramire«in8.

NOTiE

1 Non jam venaUâ] Alii noii tom,
t)e sportulii snblatis, et coana recta
aDomitiaiio revocata, vide Epig.7.
sopni. Edicto Domitiani fraodem
fieri conqneritnr Marţialii, cnm Pon-
ticna rectam qiiidem coenam daret,
•ed non meliorem sportula.

8 Stagno eaturata'] Ostreis optimi
saporis abnndabat lacns Lnerinns in
Campania, bodie Lago UcoUl vel
Mare morlo.

4 Sumitmt [SugUwr] tnctio] Ego
vero, inqnit Poete, mytilam sugo,
sed illias testa tam dnra est, ut mibi
sugenti labra scindat. Legunt alii,

6 Sumo tuiUoi] Boleti optimi sunt
saporis, fungos vero per contemtnm
snillos vocat.

6 Cum rhnmbo'] Qui pis«it est ex*
quisitus, sparulus autem villssimns.

7 Crreuf [iiicmis] Alii Cerm» ut
Epig. 58. supra. Aureum vocat a co-
lore pingnedinis.

8 In canea mortua Tpiioa\ Cavea bic
signitîcat septum in quo aves et
bentiae includnntur: alias locus est
nbi popnlus sedens Indos spectabat

9 Cumtine <e] Tecum, sine te,oceDO,
qoia non eosdem cibos comcdlînns.

10 Sportuta quod non est} Soblata a
Domitiano,

BPIQRAMMATUM UB. III.

S65

LXI,

IN CINNAM.

EssB nihil dicis^ quicqaid petis^ improbe Cinna:
Si nil Cinna petis ; nil tibi^ Cinna^ nego.

OCtmMneqwm^aUnihiieiaâfukquidpothUaM: oCimiăfniukUpoitMUUfmUUl
rtauo H6t, o Cînim.

In hojns Epigrammatii lectiooe oihil yariant aat libri mano tcripti| aut
typis impreui.

NOTiE

1 Eite fUkU] Sic lepide omoia importaoo Cinnie negat Poeta.

LXII.

IN QUINTUM.

Cbntbnis quod emis pueros^ et scepe ducenis :

Quod sub rege Numa condita yina bibis :
Quod constat decics tibi non spatiosa supellex :

Libra quod argenti miUia quinque răpit :
Ânrea quod fundi pretio cârmea paratur : 5

Quod pluris mula est, quam domus emta tibi :
HsBC animo credis magno te, Quinte, parare ?

Falleris : hsec animus, Quinte, pusillus emit.

Qwtf wurearia aervoi cenienU^ et ugpe dueeittU: ^uod poioâ vina rtcsmâHa snb
rtge Nmma: quod emi$ decie» supeUecHlim turn pukkrtui: ^pu>d libra argaUi eontiai
qaimfme wuUmu: qmd aareuM currut emUur preti/o fimdi : ^ttod nemu P'io^ f"^-
€atm Ml adia 9tMm tu: O Quinte, patame t€ kmc emere axum magnoj HaUuei'
aarif^ o Quiute, abjectut amanu hac mercaiur.

8 £dd. vett. speeioia : Calderini vet. cod. spaciosa, Lipsios legit $patio»a, —
4 ifala qu9d argenii Jant. in margine. — 6 Quod pUtrU nuUa ett in edd. yett.
alil legonl, mulU eU,

VOTJE

1 C€iUem$] Millibof sestertiom.

9 Sub rege Nmma] Hyperboliicwf
tignificat finam vetustissimam.

8 Nem tpatioea [epeciota'] Alii nou
iSpalMfOy id est, qa« non occaparet
multnm spatii: sed pretiosa esset,
ita nt ana argenti libra affabre
cedata qnlnqne millibos constaret.

A Aurea earruea'] Carmm inanra-
tom întellige, qnl tanti constaret
qoaati fondos.

e Quod pluriâ nuda [mdU] eet} Alii
QMod pluris muia e$t, Videtor hsec
lectio melior: qose enim pretio car-
rocae, eadem pretio ronl« accommo-
dator hyperbole.

7 Hac animo'} Qni tantas impensas
facit in rebos tam posillis, non magno
sed posillo est animo: habendut
au tem magnanimos iile, qui peco-
niam pauperibos amicls largitor.

SStt

M. VAL. MARTIALn

LXIII.

IN COTILUM.

CoTiLB, bellns bomo es: dicunt boc, Cotile, mnllL

Audio : sed quid sit, dic mihi, bellus bomo ?
Bellus bomo est, flexos qui digerit ordine crines :

Baisama qui semper, cinnama semper olet :
Cantica qai Nili, qai Oaditana sasnrrat :

Qui moyet in yarios bracbia valsa modos :
Inter foemineas tota qui luce cathedras

Desidet, atque aliqua semper in aure sonat :
Qui legit bine illinc missas, scribitque tabellas :

Pallia vicini qui refugit cubiti :
Qui scit, quam quis amet, qui per convivia currit :

Hirpini veteres qui bene noyit avos.

o CoHlit k&tm u Mku: o CvtiU^ mattt M Jogmrttfiir: «adio: oi tfMt mc, făâ
tU hamo belbu? Mbuhamoettf aut ordine diaiiiguii capiUoiJUxoi: fut per/itm
fragratb0liawn§ffmv€tuo€nnuaini: q^mmsitrrateaniiUiutMJEgfpHmitiGmiiUMt»:
fid venai depUata traekia m dtMftot atodoi: fM dte mlifro tmfti uUer $iUm
mtfb'enoiiy et perpHno iunanU in aure aUet^ : 91a UgU tMUa§ antMt Atac tt
iUmCf et acribU: pn vHmi fmIHa p rapi n q ui eubiti : qm n^vH^ fMM fine deperetif
qui currit per amvima : qui recte tenet aeoe autiquae Hirpim. QmâmUÎ koc ett.

2 Beverlandi Ms. eed quid jil, CeltUe^ heUuM hamo T— S Alii legant JUxo qui,
improbante Ramiresio.— 6 CmiHca qui NiU qui et Beverlandi ML — 5 In
codd. et edd. vett. voita. Beverlandi Ms. pro modos exbibet cAotm. — 9 Ia qai-
baadam librU : ncipitque tabelUi», — 14 Re$ petricoâa in ed. antiq. Fernr. ao.

NOT^

Hispaniae, bodie Codu. Epig. 42.
▼8. 12. et lib. I. Epig. 62.

6 Brachia «alta] Alii ooliNi. Vide
lib. II. Epigr. 29.

9 Scribitque tabeUaa] Amatoriat
neinpe.

10 PuUim viciat] Ne proxime sedens,
aut in convivio accnmbens, inqainet
▼estet ejQs clegantioret. Vide lib. îl
Epigr. 41. 10.

12 Hirpiaivelcrsf] Hirpimis equas
nobilis mnltas in circo palmat rtta*
leraty cnjns meminil Jnveaalit Sat.
▼III. vs. 61. Bellos itaqae homo anat
circttni) et eqoos yictorea, qnonm
stemmastadiose recenset*

1 CatUe, beUus honui] Docet Poeta
bellam bomineni niollem et efToemi-
natam esse. Cotilos vero se bellum
predicabat, ratus rh beUut referri
tantum ad corporis formam, non ad
mores.

8 fTexos i/texo] qui] Alii^lexos. Ex
persona Cotili bominem bellam defi-
nit Poeta.

4 BaUama qui] Effoeminatoram est
semper onguentis alienis bene olere.

5 Cautiea qui Nili] Nilns fluviiis
£gypti, qoem nsurpat pro JEgypto.
Cantilens vero ^gyptis et Oadi-
tane choreis atque impodicis moti-
bns accommodat». Oaditani populi

BPiOKAVIfATUlf LIB. III. iU/f

Qaid narras ? boc est, boc est homo, Cotile, bellos ?
Res prsetricosa est, Cotile, bellas homo.

oCtHiefkoeettlunnobabuî O CMiU^k^mbeamrtanlprtric^m.

1471. Aid. an. 1501. Jant. U19. CoUa. 106. AM. 16S0. Oryph. âic fwffri-
cMg in quiboadam aliit.

MOTJE

1% Qmânmrm] BeUi hoainU dt- in§$mat. Mea «tf hnpedlmeBtiim

finitionem mirator Poeta. laiwe iinidasi, iad ttolartmc Imc

14 12e«prtf<rwoMOefncMa]Ide8t, est, bellna homo levioribiia io rvhaa

salebrii et petrit Impedita : Meta- totnt est occapatns.
plMricwf loquiUur. Lagant alii ţtf*

LXIV.

AO CAB8IANUM.

SiRBNAsbilarem imvigantiiim pcenam,
BUuidaaqiie mortes, gaadiiuiiqiie cradde,
Qnas tiemo qaondam deserebat auditas,
Fallax Ulysses dicitor reliqoisse.
Noo miror : iUud, Cassiane, miram.
Si fieibiilantem Canium reliquisset

Uitnts ftHwt dettnââtt Armo. jMaw s xi t i M W aaiiiaawfîajW- €i
W wtmttrttf st vfscmissn C/flRiain^totiMDifSM.

1 Sifinas JUfares NamfoaitMai aioras in codice Polmanni.— 4 Dupkx C%sstt
tait. aaalim ia nargine. HoaMro, vox^ynpris 'OSwrvv^.

NOTJE

1 Sifim§ kUmrem] Nota Sirenani retyiHiTisnialoalUgarisejaaait. Ho- ^

fitaia» qsK littns Sicolaia iacolentea nan» Odyas. M.

«wviUta cantns nantas pmteraavi* 6 9i fiAukmUm Cmurn] Fnit iile

pălea îm aaafrafiiun p^icere sole- PeîSta Oaditaons, de qoo Ub. i.

bMis mda Poeta iUasTocat'bilarcm Epig.es. et 70. qoi lascivis soia et

■avigairtloa pamai.' Legont alii. Ai- ridicniis ferstbvs vel ipMm U^saem

<— i mwi$wiiim m$rmi. morari potaii|pt.

4 FaMar C/fyssrs] Ut Sireaas t^ge-

iMpk. «I Tm. Om. MurtiuU *

968

Mi VAL. MARŢIAL»

LXV.
AD DIADUMBNUM.

QuoD spirat tenera malum mordente puella :

Qood de Corycio qaae veoit aura croco :
Vinea qaod primis floret cam cana racemis :

Oramina quod redoJent, qase modo carpsit ovis :
Quod myrtos, quod massor Arabs, quod succina trita :

Pallidus Eoo thure quod ignis olet :
Gleba quod aestiyo leviter cum spargitur imbre :

Quod madidis nardo sparsa corona comis :
Hoc tua, sflDve pner Diadumene, basia fragrant.

Quîd, si tota dares illa sine invidia ?

Quod redoUt pomum mardenie timn virghu: ^md auro, qwm exhaUt Coryenit
eroeui : wod vUU eum Jhret oUm ]^nmi$ uoit : quod sffiraKt grwtUnu^ qM p— lt
«ale dfHoarii orur : modfmgrai wyyfiu, quod memorArib§f qui$d ektiru uitreduiu:
quod spirat paUidaJamma ab OrientU thure: quod cetpes cum tamiter petfimditur

€gttiva p/nota: qmd ctroiia ci^iua Mimt jviil peifitom nardo: o Dianmemt

aetrbey ui iptroni tua otcaik. Qntd «t tibaru iUm integra wu maktoUtUm ?

^»^»^»» # »^i»<»<»<»

2 Quod de Corycio perveaU in codice Thnan. et Be? erlaodi Ma. — 4 Mitti
codd. inqiiît Calderinns, habeot quăs modo carpoU iipw, ut de thymo iatd-
Hgatnr: hoc etiam babent codd. Scriverii, et sic conj. Bartbint, probante
Oronovio. Noonulli exhibent, qua modo carprit aru, ut de Phceoica poisia
iotelligere, qn» nidoa construit ex cinnamomo et cassia. Nostran tocCMHiem
testantur ecld. vett Vide Var. Notas.~8 Scriverias iegit, maiiiu wmiâ
sparta corona comas, qnod servant etiam edd. vett. pasm pro sparta codex
'lliuan.— 9 Hoc tua tava Jnnt. 1512. et Colin. 1528.— 10 Qmod ti Bever-
landi Ms.

NOTiG

2 Quod de Confcio"] Corycnsmons
Cilicin^ qni bene olenti croco abun-
dabat, Spect. Epig. S. lib. ix. Epig.
89. et lib. xi. Epig. 9.

4 Om] Alii apit, qntt saavîsstmi
odoris herbas sngit, qaibvi odorem
mellis inspirat, et brevî contactn vim
sui relin.quity teste Qointiliano De-
clam. XIII.

6 Quod mestor Ărabn'] In Arabia
Feliei fiebat messis herbarum bene
olentinm, nnde mesaores gratissimnm
•pirsbant odorem.

Quod oMcdiia] Tritnm manibtu elec*
trum bene olet. Lib. v. Epig. 88.

6 PaUidut Eoo] Igneos color im-
misso tbnre ilt pallidus.

8 Sparta corona} Hellenismns est,
pro sparsis comis : come vero hlc
somnntnr pro ramuscnlis flomm, ex
quibus componitnr corona.

9 Diadumene'] Juvenem qnendaHi
egregisB formsR Intellige: hcc de
puella convenientios dixisaet Poeta.

10 Sine taoidîa] Id est, siae repog-
Mintia, sed libenti animo.

SPI6RAMMATUM LIB. III.

9S»

LXVI.

IN M. ANTONIUM.

Par scelas admisit Phariis Antonius annis ;

Abscidit vultus ensis uterque sacros.
lUud^ laurigeros ageres cum teta triumphos ;

Hoc tibi. Roma, caput, cum loquereris, erat.
Antont tamcn est pejor, quam caasa Potbini :

Hic facinas domino prasstitit; iile sibi.

AnimttMsfeeU flagUhaniMU mmU JEgţfdm: viei^pie gkdiu» awtpvtnmi miera
tapUm, O RomOf tu habebai iUud capui cum kUariM rtportureâ I n 'nii y A t iowflot ;
koc antein cum verba factret. NihUornUuiM Ani^tH ruHo deterwr ni qiutm Pho»
tiai: kU admisU teeluM iUnnino^ iUe $Un,

^^^^^^^^^^0^

ia translatam faitaqaodam oUm philologo; et ioMrtain
rriptis ejnsdem generii, quod aatis liqaet ex Tetenim Epig.
'itbaîiis edidit : nbi h«c inscripţio, < Valeriani de Antonio/

Hoc Epfgramma

Îmbnsdani aliis scriptis
^olomine qnod Pitliaîiu r »

Sed loco nltimi distichi boc aabttitoitnr : Qirfd frvmiâ mctm ftretioâa iUeniU
I6||««, IneipUnt oames ]^ Cicenne lofui. Vide SMiecam. Khet. et vetosta
Cle. Epitaphia apnd enndem Pith«nni.^-1 Pro PImnU Beverlandi Ms.
kabet p«cli#: haec verba permotaotnr etiam hi Juvenale Sat. it. 24. Vide
Marklandi Epist. Crit. p. 152.-8 Abtddit keu vad» conj. Donia P. probante
Pnlaianno : citra necessitatem ; nam AbiekUt venit a ' mmIo.' ' Ilia comam
lava morlenti alMcidit ephebo.' Lucan. — S Bcverlandi Ms. ageret cwn Roma
Himmpkoi.

1 Ptir 9celMi] Antonios trinmvir
Ciceronem interfici jnssit, cnjns fa*
cinns confert Poeta cum scelere Po-
tbini .£gyptii, qiii Pompeium mag-
anm interficieodam Ptolemseo suasit.
Vide lib. V. Epig. 70.

2 AbteUm tulhu] Alii abâcidii heu
fndiiu,

8 IUud katrigeroM] Pompeio duce
trinmphavit Roma, et Cicerone ora*

tore disertaJiabita est.

6 Hie facimu doaimo] Potbinas in
gratiam Casării regi Ptolemao sua-
sit ut Pompeium interfici juberet,
Ciceronem vero ocddi jnssit Anto-
nius, ut animi soi crndelitatem ex-
pleret: ergo gravius est Antonii
scelns, qnam Potbini. Pompeii et
Ciceronis bistoria passim obvia est.

LXVII.

DE PI6RIS NAUTIS.

Cbssatis, pueri^ nihilqae nostis,
Vatreno Eridanoque pigriores :

O jmtriy con^triesciltf , niUtfiitf progretti eatU : tegnl&rei V^inno tifut EH*

1 Hlc versos varie legitar : Pulmannni scribi Jossit: Ccisaltt jntfn, niAîifiic

M. VAL. MARTIALIB

Qaorum per yada tarda navigantes,

Lentos tingitis ad celeiuma remos.

Jam prono Phaethonte sudat JEibon,

Exarsitque dies, et hota lassos

Interjungit eqaos meridiana.

At Yos tam placidas vagi per ondas

Tata luditis otium carina.

Non nautas piito vos, aed Argonautas.

dgjio, per Mda qnarum tttrdtt maurigandetfigfHă remm Utdm «d nku m m ,
ntdai nidmaiojMm Pkaetk^nUf €t du$ mfiwmmatvM eat, et wuridiei m~ '
fUigmtM. Seâ Mt meerii per «^««t «let inmqwiUmB mh UimU i i Uio im

«fiMfde-

mUHi VeietUmu oiinoqtie; sed b»c est emendaiio Lipsii, qnam probat Tarneb.
lib. xiu. cap. 19. et recepit SerlTCrius. Pontaniis in Dotis ad Macrobii
Satarn. cap* 16. emendat pBiii$ pro ' peteptis/ Faraabiiit» si %Mud miitaD-
dam, adoptaret : C^iialM pneriy ei nitU wteeeHe, Ant. de Roosr nudit : C«s-
MKfţ fNtm, nikUqm meii»^ ifc. ut rh meiit referatar ad finviot , q«i «•qwvBtvr,
koc aeDsii : Cestatii» pMBri, et pigrioret Vaterao Eridano^we aibU motii a
vobis, (aeri se. ut oporUdNit, remonin inpalsifme,) tiafitis lantot ad cr*
laotma reaios. Vide Lncaii. v. 448. et 0?id. Aai. ii. 11. 6. * PeUera ' ia
•adeiD re titif nr idem Ovid. Po«t iv. 10. 88. et Tibnll. ii. S. 84. abi vida
Broakb.— 2 Foirmo, ReHmiqme Beverlandi Ms. Vutren» Hasteaţat Gra-
taras ex codice Palatino. VeUrm remnttque Aid. Jant Colin. Oryph. Jaaiafl.
Lanif. Bamires. Calderinos, dec. Vide G. Vossii Aristarcbnm p. 8M. I. 8. at
Var. Notas. remortufut pigriorei ex Pnlroanni editione citat Langiut. Leetio
nostra debetnr Cluverio in Ital. Antiq. — 8 Quortum per vadă Ramiresios. —
4 LentoiJingUiâ Beverlandi Ms. flgiiU in edd. vett. anasi fixos tenetis, noa
niovetis.— 6 Beverlandi Mk. (qisM.— 9 T\the Miii» enam cârinm legit Seri-
▼erias. Tixrde MttJt alli. Vide Gronoviom ia Var. Notit.

aOTJE

l Nt&ttfa« naiHf [mâitis] Legunt
m notUây alii p$$iU.

8 Vatremi] Vatrenus amnis apnd
Plluiom, qni foram Cornelii, bodie
Imp^o, allttit. Leander enm SatUemo
bodie vocat: Vatemns est apnd Mar-
tiaiem, inquit Ortelius citans boc
Epigramma : Vatrenus, et Vatemos
promiscue dicit Ferrarius. Po^ta
ait bos nautas tardius navigare, quaro
laberentur işti amnes, quonim cnrsns
erat lentissimus. Uluc vero'ieces-
serat Martialis,ut ipse testa tur Epig.
1. et 4. supra. Legunt alii Vetemo
rcftaa^ae. Alii VetemOf rfmtrcţae.
Per bos amnes forte navigabatPoeta.
Cluverius in Italia Antiqua lib.i. cap.
88. restituit bmae Tersun, cajiM'lec-

tionem secutî sumas : Vatrenom enim
lentissime flnere affinaat, at et Pa-
dam, quem Vatreno aoctum proprie
Eridanum vocari exlstimat. Alii le-
gunt VtUemOf Sapique pigrUree, Sa-
pis antem flovius est .£mili« ex
monte Apennino snpra Sarsinam
oriens, &c. Ferrarim,

4 Leniae tingUie [Jtgiiu] Alii ihigi»
fie, Celeuema fit a «cXc^, Jvbe^ : est
au tem bortamentum qno remiges ad
navigând un incitau tnr.

6 JEihon] Equas solis defatigatns,
Sole Jam vergente ad occasnm.

7 Intetjmigit cfaet] Hoc est, solvit
a jngo qnietis causa. De hoc verbo
dictum lib. ii. Epig. 6.

9 Tuta ItMU] Hoc eit, abatimiai

BPlGRAMliATUM UB. III.

S61

NOTiE

otio, velat portam jam ingressa oavi et aliî ; hi vero pueri eraol Argo-
et f ecara. nante, hoc ett, naatae ioertes et de-

10 Sed Arg6nauitui] Lodit in hoc tidiosi, compotito nomine ab ifibf^
?erbo: Argooaatae fnerant Heroet p^er, et vo^s. Mania,
fortissîmi Jason, Theseiu, Hercoles, ,

LXVIII.

AD MATROMAM PUDICAM.

Huo est usqae tibi scriptns, matrona, libellus.

Cui sÎDt scripta rogas interiora? mihi.
Gymnasium, thermae, stadium est hac parte : recede.

Exuimiir : nudos parce videre viros.
Hic jam deposito post vina rosasque padore,

Quid dicat, nescit saucia Terpsichore./
Schemate nec dubio, sed aperte nominat illain,

Qaam recipit sexto mense snperba Venus :
Cnstodem medio statuit qaam villicas horto ;

Opposita spectat qaam proba virgo mana.

o walrw i a , kademu anaponhu ett liber pro te, Qaurritoe pro qmo compoeiia
âM mMeefUiuimî pr» m#. Hîm pmie gff mMuiu m eei^ihernuBf ttaditm; abi,
D e m u t l t mur : fmge crnupectum nudorum viranum. ItuU ^i^eeta jam vereeuMdia,
pmi wurum et raatu etnia Terpeiehure ignorai qM proferat. Figura nonamlnguay
§ed fkme mmatpat Ulcan, qaam sexto metue exeijnt Vemu arrogoptt: tguam 0ialo-
dmm panii HUieuo io midio kmrto ; fuam abjecta memu aopieii eaata paella. Si

ÂdJântromoâ iMcrîbitHr in edd. vett— a Be?eiiaadi Ifi. im/eriara, — t In
ţilboadam : ttadium e$t ex parte,^4 Jnnt. an. 151S. hal>et : madoo parte mdora
airao. Palmanni cod. videre moţai. — 6 Qaid dieao in qnibuadam vet t. Qmd
dieai ret. cod. Cagncrii.—T Seheaiaie nou dmbio, per te cognaverat iWtm in eodem
codice. — 8 Jant. nostra margini ascriptnni habet: Qaam reeipii oexto taenee

NOTJE

9 Imteriara] Id eat, snlifeqnentim;
d»eta netaphora a domo, enjat iat»»
riores partea dicontur, qn« a prino
linioe sunt remotiores: dicit antem
Poeta biijuf libri Epigrammata hac*
naqnc scripta esse matronis podicis:
qn» vero sulneqanntar lasciva pror-
•■a, et castis anribus aliena.

8 6]fMiia<tiiiii, tkerma] In iis locif
?irl denndabantnr.
Hae parte"] Alii ex parte,
4 videre mroe] Alii ntaree,
• BuKia Terpaickore) Mnsaa l|ai|c

nominavit, qaia prvest choreis et vo-
Inptatibns, qoibăa delncepa iadnlge-
bitPoiita.

a QiiMiracJ|N<afarto]înttlllgilPri*
apnm, qaem mense sextili» hoc est,
Angnslo, qni seatos est a mense
Martio, a qao aanum încipiebant ve-
teres, matronsB ferebant ad Vencris
teropinm, atqne Uium in iliins şina
deponebant.

9 Caatadem mediei] Notam est Pri-
apnm cnitodire hortos.

208 M. VAL. MARTIALI8

Si bene te no vi ; lonţ^m jam lassa libellom
Ponebas : totom nune stndiosa leges.

hiiu U «ovi, Jam dtfoHgtâa «ţftae6aff U/ngum Ubrum: muie ogmte cwlm

»««

|ir«i€fM Vemu» — 10 Beverlandi Mk. proM vjry». — 18 Cod. Thoao. IoiIimi tmatc
flMN^M Ug€». £dd. vett. pro Ugn hkbeot l^ia,

NOT/E

12 Siwiiom legmi] Ren enim ob- quam honottK. Legunl alU Icfit.
woBum pleniiiM|ue magU pUcent,

AD C08C0NIUM.

Omni A qnod scribis castis Epigrammata verbis,

Inqne tois nulla est mentala eanninibus ;
Admiror : laudo : nihil est te sanctins ano :

At mea luxaria pagina nulla vacat.
Haec igitur juvenes nequam fisicilesqae puellcD,

Haec senior, sed quem torquet amica, legat
At taa, Cosconi, venerandaque sanctaque verba

A paeris deboit virginibnsqne legi.

Jdarir»r, pr»6», ^iiod ctmpmm emula Epigrammata jwdtcti 9aeibm*.,,NikU
catHm m te am : «ni naUa irm pagina expera ett Wndiaii, HtBC erga legant
ioaciei adalncentet et /aeUe$ virgineSf hac evoUiat tenior^ at iile ^in erueiaiur mh
\: aedy o Coâcmdf mwhihi taa c^lmida H cada tvotveada mmi a paam d

^^^^^^»»i#^ir«»

4 At mea pnaitu Jantina noatra In margine.

NOT^
T At taOf CotoMit] De qno jam dic- ftine acnmine, legenda • aimpllcibai

tem lib. II. Epig. 77. qnem landat «tiine ab indoctU| qnatea tont virgl-
Martialis ironiicds, cum dicat Epi- nea et pueri.
grammata ejns, tanqaam insnlsa et

LXX.

AD SCiEVINUM.

M<ECHUS es Aufidias, qui vir, Scaevine, fuisti.
iis iuerat qui taus, iile ^ir est

O Certme, ţvt fyuli marituM Aufldut^ aialter e$ Ulini. Iile ▼•»» «f «a-

BPIORAMMATUM LIB. 111.

Cur aliena placet tibi, cai sna non placet axor ?
Numquid securos non potes arrigere ?

fîlvf, qm fmtTfd twu rtoa2t«. Cwr OMot aUaiani coi|fiif em, fpatm nm «net

i»«»<^^»«i»<^>^^^>»y»

ild C^rvunim Aid. Jont. Colin. Oryph. Junian. Lanc. âcc. iid SMtvMtifii
cod. Pnlmanni. — 1 Meschus ts AmfiâUy qnAdw CervinefmtH in Jnnt. an. 161S.
Maekmi e$ Aufidie, qui vir Cervine fuuti Aid. et Colin.— 8 In iitdem : qmm
taa ao» ţlac€t uxor,

VOTJE

1 Maehui €» AufldiiB] A Cervino deperibat CerTinos: vetita enin Im-
per fastidiom repudiata Aufidia probit niagls placent, qnam licita,
■nptit sno mcecho, Ulam rero postea

LXXI.

IN N^VOLUM.

Mbntula cum doleatpuero, tibi^ Nseyole, calus :
Non sum divinus, sed scio qoid facias.

9 Lansai ez editione Polnianni citat: dmo fMfmâfu. Ia Jont. 1512.
«t Colin. 15S8. cum interrogationia nota: §ed teioş qmâfmeml

NOT^

1 Cmn âaiUai'] Nsvolnm pathicvm JRomtr.
Infeetatur, qui paedicabatnr a serYo. 9 QMtd/acMf] Immo quid patiarii.

LXXII.

AD LAUFBIAM.

Vis futai, nec vis mecum, Laufeia, lavari.

Nescio qaod magnam suspicor esse nefas.
ÂBt tibi pannosae pendent a pectore mammao :

Aut solcos uteri prodere nuda times :
Aut infinito laceram patet inguen hiatu : 5

Aut aliquid cunni prominet ore tui.

Âd Lanfellam inscribitnr in edd. yett. . alii legnnt, Să^feum : alii Uai/ermm^
▼el LamfeUsm. Eadeni est varietas in codd. Juvenalis Sat ti. S30.— S Nocio
fuid correctnm est in Juntina nostra. "Sticio qiiod imjum in vett. codd. Pul-
manni et Ramiresii.— S Codex Pnlmanni : depmdeni peetore numrnt»

1 Neevismeeum] Commnnia fniase 2 Neack fti9d WMigimm] Aliimqr*^
▼iris cum foemtnis balnea constat ot Epif. 42. snpra.
ctîam ex Epig. 51. snpra.

804 M. VAL. MARTIAIJ0

Sed nihil est bumni: oredo^ polcheiTioia nsda es.
Si venim est, yitium pqos habes : fiaiUia es*.

NOT£
8 .Fkihm e$] losolsa, nallo lepore meretricio iottnicta. Lib. xi. Epig. 01.

LXXIII.

IN PHCEBUM.

Dorm 18 cumpueris mutoniatis,

Et noD stat tibi, Phcebe, quod stat illis.

Qaid vis me, rogo, Phoebe, suspicari ?

Mollem credere te viram volebam :

Sed ramor negat esse te dnaedum. 5

InnoDimllb codd. iDScribitor : In QMum, Alli codd. babent : /» Pkmbmm
fmâmm, el in Epif . vs. S. EtwmtMtiib^ CkiUe.

VOTJE

4 McUerni] Id est, cinndom. motoniatU morem i^rebat : spvrels-

8ââ nmir] Fdiatorem earpit, sino ore paUiicona Ibrte ntelligtt.
qei cun fflBmiaie leqeiret, peerit

LXXIV.

^ IN GARGILIANUM.

PsiLOTHRO faciem Icevas, et dropace calvam.
Numqaid tonsorem/ Gargiliane, times?

1 P$Mkr0 faciemqui Una in edd. vett PtUoikf fiuiem kreat HeraMin :
nam ptilotbro non lavabatar fiicies. aed iKvabatmr. Cf. Anson. Ep\g» ItS.
PnMkn făciemqme leva» Ramiret. Hinc lectio mendofa in ed. Bipont. Pd-
loikn/aeUmMU l^wu, Dele rh ţw, et lege eran Scbrevel./adMi MMt^ qnem
omnino sequitor BlditorBipontinoa. fi d^i«|MC« ^iIimi legit Mnsamberl. qoav

NOTJE

1 Ftuiâm Unu] Faeiem depilat lib. x. epig. 65. Legont alii, ftiMkn

ptllothro, qood erat ungoentum erei- fiuin^pu koMt,

lendis pilis aptnm, de qno Plinlns lib. $ NwmqM tmmrem] Polta irridet

XXIV. cap. 0. ^Amerinc nigne se* Gargilianum^qo! panpertcMiaoreaitl*

nea cumspimia argenti pari pondere mere non debnit ad exemplnm Dio-

a balneo illitnm, ptilotbmni est.' nyaii tyranni. Vel lic intellige : An

Vi4a etian lib. kzii. cap. 4. adeo mollitf ea el itaiUdiM» ni D#vartt>

Ei drejMMe] Est aliaflittiigQeftliait bim ezperiri «eqneaa?
qood pMis evellendis tnsenriti de qno

BPlOSAMMATUBf LIB. III.

Qoid facient angaes ? nam certe non potes illos

Besina, Veneto nee regecare lato.
Dteine, si pndor est, miaeram traducere calvam :

Hoc fieri canno» Grargiliane, solet.

fmdfd de mipdim» 1 Ntquii enim resecmt iUn ramaf nec luio Veuio, Si rcfv-
ctohIm €il| oMtMc hţfeHx nottm hşfiuKM cahMun. • • • • .

^«»^^^^»^^^^^»

lectionein margini aicriptam exhibet etiam doi penet Jnnt. an. 1612. — S Qmd
făi^mU wague»? in margine ejnidem Jont. et tic emenda?it Francitcus Mo-
dlw Epiat. 109. QM fădem Hngwhf Ferrar. an. 1471. Aid. Jnnt. Colin.
Orjrph. Jnnian. Polmann. Lang. &c. Qmd fmvad «i^giMa? codex Heraldl ;
«■deiUeeonj. Qimf/icMiatciifMt?

NOTiE

% QMfăeUni tmguei] Veteres so-
lebant non iolnm barbam, sed et ret e-
candoa ongnea tonsoriboa prebere:
hoc etty Saitem ad resecandos nogues
lenro nti debes. AUi, Qiitrf fuiem
tbigii? minns bene.

4 Vendonee] Mixta aceto terraex
Cypro adfehebatnr, qnam yocnbnnt

Intnm Venetnm, ex qao ungnentnm
fiebat ad cvellendoa crinea. Haec ex
interpretibut.

6 IVwiiicere] De boc verbo dietnm
Ub. Spect. Epig. 4.

6 Solefi Aiii «olet. Senant eat :
O Oargiliane, videris te componere
ad fellandumi âce.

LXXV.

IN LUFBRCUH.

Starb, Luperce, tibi jam pridem mentula desit :

Lactaris demens ta tamen arrigere.
Sed nihil eracse faciont, bolbiqoe salaces ;

Improba nec prosant jam satureia tibi.

1 Palmanni codex, d«/tt.— 6 CapUii parat Optau Liptint Epittolamm

NOTiE

I Stm] Irritîo ett in Lnpercnm
qnendam Jam enervem, qni krtvvif la-
borabnt: ipte taoMn onmem mofebat
Inpidem nt poatet. Ramire$,
JhtH^ DetUt.

S Ermea, ife.] Erocam, bolbot, et
I, Vcaerem excitare notla-
ett ex Medicit : emcim enim

alibi appellat talacem herbanii Ub. z.
Epig. 8.

4 /wpriia mâCţift.'] gnto, Vcnerem
improbam irritans. BoX^S^, icol j»x^

wţdnuM f^m, ml rot «Ms hmdtm**f
cr. A« AllMMBnt Ub. n. cnp. SS.

M. VAL. MARTIALM

Coepisti puras opibns comimpere buccas ! 5

Sic quoque non vivit golicitata Venns.
Mirări satis boc qaisquam, yel credere possiţ»

Quae non stat, magno stare, Luperce, tibil

lîb. Y. 6. qoasi sit fell. Farnibio placet valgaU lectio, qoam astniU in
vltimo yerao, wuign» ttan.-^S Pro Qwa codex Palat, ealubet QimL

NOT£

5 Pnmbneeat] Magno dicit con-
itire Luperco, qnod opibns coimpe-
ftt iNiccas pnrat pneroniin, qni, nUI
oblato snranio pretio, non poMent ad
tantam allici torpitndinem. Opilnu
e&rrumpere] Th oţilnu hajoii cviscrip-
toribas idem este qnod peconia, jae-
tnra, largitione, nonnimas in pecu*
■la Tetere. Gronoviaf. Opîtef, ţc.]
Ilptltfs QoftBt Epist lib. ▼. Eptst. 6.

legit OptcKS, qaasi tit fellator. Pne-
placet vulgata lectio, qaam astniit in
nltimo veran, wmgm^dmrt.

6 Sie fiM^ne mm iMl] Rene «eif,
quod mortaa membra ooamnnlttr
dicat jacentîa. Rmmrtâ.

8 Q««, ţc.] Jocnro qnarit ab am-
bigno roy itmre: prim obtcmnam
significat, potterini * eonatare.'

LXXVI.

IN BASSUM.*

Arriois ad vetulas, fastidis, Basse, puellas :

Nec fonnosa tibi, sed montară placet.
Hic, rogo, non furor est, non est hsec mentala demens?

Cum possis Hecnbam, non potes Andromachen.

8 In Jnnt. an. 1512. turn kttc m. dememâ? contra metmm.

NOTiE

* Notat Baiti in YetQlas furorem, cnla, et morţi vicina.

qni puellai faitidiebat ; nec în vetnlii A PottÎM] Supra Epig. 81. flica-

fbrma, sad t enectai hominem delec- &aai] Vetnlam. Ămirmimekemi Jnni-

tabat. Ramireâ, orem.

9 Mmîiura pUcel] Capnlaris ani-

LXXVII.

IN b!£T1CUM.

Nbc muUus, nec te delectat, Baetice, turdus :
Nec lepus est unqaam, nec tibi gratns aper.

B^tficif nec mMaâ, nec ttardui tUn placet : nec lepu9 unquoMf nec aper tUn

NOTiE

1 Nec wmUm] Irridet Bsticnm, illnm eue rebns tarpibua addictom.
qnod fastidiat bonoi cibos, appetat Epig.S1. infn.

patridos ; atque ea boc conjtcit JPoeta,

EPIGRAMMATUM LIB. 111.

Nec te libaj avânt, nec sectce quadra placent»:

Nec Libye mittit, nec tibi Pluuris aves.
Capparîn, et putri cepas halece natantes,

£t palpam dnbio de petasone voras*
Teque juvant gerres et pelle melandrya cana :

Resinata bibis vina, Falerna fugis.
Nescio quod stomachi vitiiim secretios esse

Snspicor: ut quidenim, Baetice, saprofagis?

9B7

jwMrfM«tf: necUbm tiH gruia naU^ mn fmân plumia dMut : nec AM^^i^
"*' ' iiki miUit ootecre«. lAgwrw coppiinii, et eepue natemiee fiOnia kdeee^ ei
i mctpcltt petasomi. Ei te deUetani gerres^ ei tnelandrtfu pelle albă ; poiae
ekniUretmamfrefpuiiFtUerna, SuepUor neeeioquemeeaUtieremeaeemârbmm
eiemaeki: mn», o Baiice^ quorsum comedie ree putridoe 7

^ ^^'^»»«^^»»^^^

4 2V«p h§U mMi in Jont. an. 1612.— 5 Cappmi» ei titrpi» Bevertandi M«.

* Mîror, alcuay ouod hic fertas habet, adhoc intaciuin. Uuid enim cappari,
qatd cepif com halece? Nnllos dubito, qoin a mânu HifpaDl nottii sit : Căm»
«MTon ei pmiri nuenae holeee naiantee. Cammamf certe, snre Oammaros, vilior
piads, et tenuiornm cibiis. Noster lopra lib. ii. Epig. 4S. Et nuen» inter
sabamenta ntimerantar infra lib. xii. Eptg. 82. Videi tbi et gerret et
■snas, nt h. 1. nemorari. Ceterom console Heins. ad Of id. Fast. ii. 678.
vbi fuse de hisce plebeiornm fercuils dispatat. Et ne qnenquam offendat
Orsca terminatio in ry Cammaren ; sciat, hnic sspissime indnUisse Mar-
tiâlem. Sic, nt alias pneteream, ' cercopithecon ' dicit infra lib. vfi.
Epig.86. 'Cyllaron' lib. viii. Epig. 21. * Hippodromon ' iib. xii. Epig. 50.

* Honaulon ' lib. xit. Epig. 64. Plora pete a Vossio Analog. Ub. ii. cap. 7.'
Ani, de Aooy.— 7 Edd. vctt. habent, mdiuidria.— 10 Beverlandi Ms. ui qtnd
emm, Beeiice^figie etpreel Orascis literis in quibusdam codd. scriptmn est,
9eatpo^€tyus, Ramires de Prado emendavit, wwpo^ayMf quod Yerbum est
Oal^ni de Simpl. Medic. lib. x. cap. 1. significatque wrare eiereue: ubi vide
qusp dicit de Xenocrate. Dnplicem lectionem exhibet nos penes Jnntina
■Mrgini ascriptain : eequid eatm, Baiiee^ putrefMgie7 et ni ţnid enim, Beeiiee,
inrpe tugie, metro, si nihil aliod, obstante. Si quid mntandnm, forte: eeqnid
enimr^eiice, inrpe fugie?

VOTJE

I Nee eedee q^adra] Dividebantur
placentse in partes quadratas. Lib. ?i.
Epig. 76. lib. IX. Epig. 92.

4 Pheme] Colchidos flavius, onde
pbasiani mittebaotur ; ex Africa qno-
qne gallinae Nnmidicse dictae mitte-
baotur. Epig. 58. supra.

6 Hnleee] Alex vel halec, liquamen
«X intestinis piscium ; capparis yero

Gallice capre.

6 Dnbie de petetone] Hoc est, cn-
jus media pars jam fmtida «st.

7 Gerres] Vilissimi pisces et odo-
ris foetidi.

Melandrya] Pars thynni filissima.
Plinins lib. ix. cap. 15.

10 Saprefagie] Alii Grsece scribnnt
aoMpo^etyuSf boc est, pnirida «dis.

II. VAL. MARŢIALI»

LXXVIII.

AD PAULINUM.

MiNXiSTi currente semel, Paaline, carina*
Meiere vis iterum t jam Palinunis eris.

o Potrltae, nave cmrrmU mmxitH. Pkeii ntr$ă» mk i g€r§ 7 JtmJIm Ptim
«mf.

Ib boc EpifTMBMftte niiUa Mt vwrieU» in librU calamo «xantU aal prtio
tjpograpliico excutif.

NOTiE

9 Jm» Ptdimtrwi] OnbernBtor na- meienf eYBsnnit tit Palinorm^ ied

▼is £oe«, notas es VirgUio, qui sotn- simal alludU ad Pâlimirl casttm, cai

no oppressiiff in mare lapsas periit. tinilem Panlino imminere conjleit,

PoStn lodlt in voce Panlini el Palin- si dmn mtfno Impetn fertnr BnTi% in

«ri: wmJihf fignificat rmmm^ tApA Minam ezooernTarit TcaicmM.
vero mdift; iu nt Panlinns rnrsns

LXXIX.

AD SBRTORIUM.

peragit niiUam Sertorias, inchoat omnes.
HuQc ego, cum futait, non puto perficere.

Et hic nihil yariant ant membranaB ant exemplaria impn

NOTA

S Perfkeni Festive Sertoriun ir- tamen perfieiebat, dec. Lib. i. Epigi
rfdet, qni cnm omnia inclioaret, niliil 47.

AD A P IC I U M.

Db nullo quereris, nulii maledicis, Apici:
Rumor ait, linguae te tamen esse mala;.

Neqne in lioc Epigrammate qnicquam van ant Bcripti ant inpreiii
Ubri.

NOT«

1 MaUdieiM] Lib. ii. Epig. 61. impndicitla vocatar nrlMinitas : qni

S RMmoT mif ţc] Lib. ii. Epig. T9. medios viros lambont, Sce. bominet

Ts. 1. mais lingnKf etiamti tacerent.' Sic

LmguawuJai] Ad qnod allasit Mi- muri^ ^Afi^ff» Oneci», maledica. Hi-

■ntint Felia in Oct. ' Apod qaot tota raldiu.

BPIGRAMMATUM LIB. III.

260

LXXXI.

IN BiETICUM.

QuiD cum foemineo tibi, Beetice Galle> barathro?

H8BC debet medios lambere lingoa viros.
Abscissa est quaie Samla iibi mentula testa»

Si tibi tam gratus, Baetice, cunniis erat 1
Castrandiim caput est : nam sis licet ingaine Gallus^ 5

Sacra tamen Cybeles decipis : ore vir es.

S AbtekM €ft fuare mnrgini ascriptnm habet nos peneu Jntitina. — 6 Hic
Terent male iDterpmif itur in omnibot fere edd. vett. Sănm t&mm CybtUi

NOT/B

5 ilAieitM, ift^l Ub. II. Epig. 45.
Plioiaf lib. zzjLV. eap. 19.

6 Caffnmdaim, ţc] Es enim impori
oiis et mele liofcan.

6 CţhdU» ătâfUf ţ«.] Sie lib. u.
Epig. 62. ' Boediu ere Meeeeiiif.'

1 Qtdd] InsecUtnr Baticnm, de
fM Epig. 77. tapra.

Gette] Qni facerdoii e« Cybeles
eriimtat. Bmwihni] AtM^

t Mâdi$$, 4rt.] Lib. ii. Epig. 61.

LXXXII.

IN ZOILUM.

Conviva quisquis Zoili potest esse,

Snmincenianas ccenet inter axores,

Curtaqae Ledse sobrios bibat testa :

Hoc esse levius puriusque contendo.

Jacet occupato galbinatus in lecto : 5

Cubitisque trudit hinc et inde convivas,

Qukwmpie poieti eonvivm cum ZoUq^ canet inier uxăm Sunimamaiuu, ei
tkau 9old muitUtia lagefUi Leia. Âffirm» koe e$se letiui et eatHus, GalbmMiUi
'in Ucto occapoto: in$dxu$ M<ro, et paidatâ seHeu^ ex koe etUh p^rte

^^^^10»^ ^ ^^^^^

4 PaliDaDnns : |>ifrtiif9«e conteni. — 5 Jaeet oeeupăio gpIgui/itMi codex Vat.
fitfe fielas in nonnuUis vett.— 6 Cubitu trudii in edd. vett. CuHiiiqu£ hmdU

NOTiE

quae in ebrio minor esset.

6 Gidlmtatus] Oalbanum geiiiM est
▼estiment i delicat ioris, albi et sabin*
cidi, qnod nullos babet plloii. Jnven.
Sat. II. 9. < Oernlea indatas seata-
lata, aut galbena rasa.' Vide lib. i.
Epig. «t.

9 ABMmnnMet «SMfft] Hoc est,
■ ere t ricee, q uts eo In loco prostabant,
q^JBairncenia» appellabatnr. Lib.i.
l^gUg. S6. lib. XII. Epig. 92.

9 C &Ir i m / t n Ledai] Meretricis ob«
seMne, enjoseaHces mntUati : addl-
dit a st riwsy nt tsrpttadiiiea angeret,

270

M. VAL. MARTIALI8

Efiîiltas ostrOy sericisqae palvinis.

Stat exoletas, suggeritqae ructanti

Pimias mbentes, caspidesque lentisci ;

Et arataanti teniie yentilat frigas 10

Supina prasino concnbina flabello ;

Fugatque mascas myrtea paer virga.

Percurrit agili corpus arte tractatrix,

Manamque doctam spargit omnibus membris :

Digiti crepantis rigna novit eunachus, 15

£t delicat» soscitator arinas

Domini bibentis ebriam regit penem.

At ipse retro flexus ad pedum turbam.

Inter catellas anserum exta lambentes

Partitur apri glandulas pals&stritis, 20

iMUi propeUU «ondoat. Exoleh» Hat^ H ructanii tuppiiUăt phmm rmhnm^ H
aufUtt UtUiMei ; ei wpim evncMim mridiJUMU txdUA mânH mtrwm îemmim^
ti âermu nptUU wmtets mfiiea virga. Tractatrix habiU mie ţerfnceÂ earpmt^ H
fiUpat ewntia membra mamt perita. Ewnucho nofa «mit tndicui digiii tirt^eiiit
.... Sed iUe Zoilus a tergo convertuM ad pueroe itanie» ad pedee^ inier cane» iut^vii-
ie» pracwdia atuerum dUtribmi palentriti» gUmd u Uu apri^ ei cum yloa ex eaxi»

<
eodex Palmanni. Nostnm lectioDem ezhibet Bevertandi Ms. — 8 Bcyertandi
Mt. tm^tnUfu rupiantu^9 Spina» rubenie» in eodem.— ÎS PercmrU habiU
earpu» arie palpatrix JoDtina Dostra io margine. — 14 Mmumş m» dexiram
Beyerlaodi Mi. forte, Manumque dextre,-^\6 Et deUeaia eeUcUaior to qnilMis-
dam vetţ.— 90 Lipsini It^t, pakutrita ; vide Var. Nota8.--SS MaetOianuln

NOTiE

Occupaio leeto] Hoc est, jacet in
lecto qoera totum occnpabat solus.

6 CttbUuque trudii] Alii tuudU^ vel
nt comniodius recumberet, vel ne
pretiof» illius veftef inqninarentur.

8 Exoletu»'] Puemm intellige a de-
liciis soi domini.

SuggerUque} Pinna in os immissa
itomachom exonerare solebant hei-
Inones, ut constat ex Suetonio in
Clandio cap. S.

9 Rubenie»] Pennas Phcenicopteri
forte intelligit. Lib. ziii. £pig.71.

Cu»pide»que lentiici] Dentiscalpia,
lib. XIV. £pig. 32.

IS Tradairix] In cooviviis delec-
tationis cansa antiqui adhibebant fte*

minas vel mares, qni membra eorma
perfriearent. Tractatorb meminit
Seneca Epist. 66. sub finem: 'An
potius optem, ut malacissandos arti-
culos exoletis meii porrigam^

15 Dii^<tcr«]Mmttf] Digitonimcre-
pitn matella poscebatnr, ut etiam
constat ex lib. vi. Epig. 80. lib. xiv.
Epig. 119.

90 Apri gl and ukui] Part est apri
juxta cervicem delicata.

PaUBâtriti»'] Intellige servoa pal»*
stritas, nt supra Epig. 67. Quid si
intelligas cum Farîiabio ' depilate*
retP' sic enim eos Pertius appellat
Sat. IV. S8. *Qniiique palmlritai
licet h»c plantaria vcilant/

EPlGRAMIii^TUM Lift. III.

ari

Et concubino turtarnm nates donat :

Ligurumque nobis saxa cum ministrenturA

Vel cocta famia moşia Massilitanis ;

Opimianam morionibas nectar

Crystalliniflqoe myrrhimsque propinat. 25

£t Cosmianis ipse fîisus ampullis.

Nou erobescit murice aureo nobia

DÎTidere moechse pauperis capillare.

Septunce multo deinde perditus stertit :

Nos accabamas, et, silentiuro roncbis 30

Prsestare jussi^ natibns propînamns.

Hos Malchionis patimur improbi fastus ;

Nec Tindicare, Rufe, possamus ; fellat.

iâgmnm porriganiwr nobii, aut mutta coda fymi» MoisUUmii ; prophuU «cvrrtt
neeUar Ofimiamum pocalU et cr^HaUiniâ et wtţrrkinii. Nee jptdet ifemn ddîfrii-
tuM a mimW t Coran uogueDUrii nobis partin ex nmriet anm capUkrt mMUrm
egemm, P9§tea etertit eeimUMi multo teptunee : noioccumbimuâatqueimiperati/a''
eere aUeuttum ronehie, nidibus propinamuâ. Hancferimua iupeririam impmi ilfaf-
fftlwit, ne€ potiumui «idtet, o A«/e...«

edd. vett. Vide Vitrav. x. cap. olt. Adde i?. S6. xiii. 120. et tiv. 116.
Cai^Derins legendam contendit, Ma$nUBmii9.—25 Cn/ttuUmiafU mgrtimşfu*
mendote in Beverlandi Ms. wntrrheU^e Juntioa nostra io margiDe. afyrrkma^
wmrrkeUf mnTM, mffrrhea, scil. yasa, sive pocula. Qnibasdam myrrka videtnr
ene crystallam, a qno tamen h. t. et ap. Plin. xxxvii. 2. Juvenal. yi. 16S.
166. etSeiiec. Epist. nit. distinguitnr ; aliia porcellana Sioica, qoam Aoflite
dicimiu» China ; aliis onjrx, speciei marmorii^ non gemm». Vide Interpp,
ad Propert. iii. 10. 22. iv. S. 26. Senec. Benef. vii. 9. et Epiat. nit. Jave-
nai. ▼!!. 1S3. et 1. c. Plin. ]. c. et xxvii. 2. xxxyii. 12. Sueton. Ane. 71.
Sut. Tbeb. I. SSO. Adde Enieiti ArchaeoL Liter. P. i. c. S. ţ 7. et Salmai.
Exercit. Plin. p. 1068.-26 In BeverlandiMa./iwds.— 28 In eodem, eapUaU.
— SS Scriverius, anctore Jos. Scaligero, scripsit : Nec vindieare, Rtife^ pomu-
wmu? fettai: h. e. ineptis: staltos qnippe vocabant homines * sporco ore.'

93 lâgurumqne nobis «axa] Dixit
pro Yioo tenai in saxosa Ligaria
Bato.

SS Vd coeta fumi$] Vina Massilis
iMperrhna adolterabantar fnmo, nt
aaporem matarent. Lib. x. Epig. 86.

S4 OptMtomiai neeiar] De qno lib*
11. Epig. 40.

27 Murice aureo"] Concha erat an*
rei colorii, vel inaarata, in qoa un-
pitntMm servabatar. Horatiuiii. Od.
7. ' fttnde capacibna Ungoenta 4e
conchii.'

28 CapiUarel Hoc est, nugneiitiini
ad nogeodos capiiloa. Sensai ett:
Nobis parce difiditoagnesta Zoihis,
qnibns ntontur rncechee Tilissims.

20 Septunce imiro] Hoc esf^ mul*
tis cyatbis: septonx capit septem un-
cias.

82 Makhiomâ] Hoc est, effoemi*
nati : nomen fictnm a itaXwAs, MoUif .

88 Nec vindicare] Etenim impuri
homiDia os valde timeadom. Lib. ii.
Epig. 28.

27S Ml VAI.: MARTIAUS

LXXXIII.

IN COCLITBM.

Ut faciam breviora mones Epigranunata, Cocles.
Fac mihi, qood Chione : nou potoi brevios.

Ad CordMM inscribitnr in cod. PolmaDoi. — 1 Conic in eodem codice. — 9 In
qnibosdam hm poiuU 6rtvJMi, qnod Calderinns hiterpr. Non potnit dicere tibi
ut des, Stc

NOTJE

9 Fmc mUu^ ţc] Vide qnam te Qttr non meiins non tectint, qnam confe-
brevitBtis nuifiitro : ace potni penei- rende te eam Cldoae. lafra Epig. 87.
oriboi verbb notare te TtCie feitandi ; et 07.

LXXXIV.

IN TONGILIONBM.

QuiD narrat tua moechat non paellam
Dixl, Tongilion : quid eigo ? lingaam.

9 In qtiibasdani Yetl. Uttgam pro ItivriMM, qnod vitinm etee typogreplte
credit Cagnerins. Hoc tamen servant Junios, Langias, aliL

NOT/B

9 Linguam] Qnae Xc^xo^oti «ccd fd- innnit pnellam ittam adeo fnisse lo-
fMwo, patitnr qnod mcecha. Siclib. qnaceniy at linfaadicimereatnr: ant
XI. Epîg. 62. ' moedins ore Manaei- lingaam instar canii Appnls, et qni*
os.* Verbam etiam * narrat ' liagntt dem sitientis nbiqne etiemp^r Ungv*
inpnritatem innnit. Vei per Ungumm am exerentis.

AD MARITUM.

Quis tibi persuasit nares abscindere moecho?

Non hac peccatom est parte^ mărite^ tibi.
Stulte, quid egisti ? nihil hic tua perdidit uxor^

Cum ait salva sni mentula Deiphobi.

QnkHbimuimr/mtf trf empiiterct nareg ădulten? O mmiUjhtte ptnmmii
ojflmdit. Otfemflw, fntd/edjtt? Hoc in Uco C9i^ tua nihil ammt, ctm ni In-
€obmu,„Mn DeipkoH,

4 Cam «îi «aibă tibi in Aid. Jnnt. Colin, aliisqae yett.

NOTJE

l i4&sctiMl«r««MNAo]Qnem castrare 4 Sui lMpAo6i] Allndit Poeta^nt
debnerat. Vide lib. ii. Epig. 6S. atint interpretes, ad lllo» VirgilH

KPIfiRAMMATyM hlB. UI. SJ^

NOTA

locmn JEa. vi. quo Deiphobns naribai raptU Aaribai, et tmneas inhooesto
obtnincUdescribitor: *Oray mamii. Tnliiei» naret/
qae «mbaf, popnlaUqoe temporm

AD GASTAM MATRONAlff.

Nb kgeres partem lascivi, casta, Kbelli,

Praedixi et monui : ta tameo, ecce, legis.
Sed si Paimiculum, si spectas, casta, Latinom

Non sunt haec mimis improbiora : lege.

Pngdixi, ei praeqri^ ne tn, pudica, e v otoere i partem libri im/nai : «tAUMitiiiif
eeceeweUriâ, Aisiyptduafaip&UPminU(dKmetLiUmKM,ktecnene¥^
Evohe,

^^»#>*^»»^<»^»»»

1 Nee legeree Beverlandi Mi.— 9 Pradixeti in eodemu Tiiitmm uipie legie
aicripUim margioi habet nos penes Jantbia.

NOTiB

9 Prm^Hxi] Sapra Epig. 68. lanter lasclviebant. De hii lib. i.

% Sed ti Pmmumbm] Latinas et £pif.6.etUb.u.£pig.79.
Pumiodiis mimi in Comcediia petn-

Lxxxvn.

IN GHIONBM.

Narrat te ramoT, Chione, nnnqaam esse fotatam,

Atqae nihil cimno purius esse tuo.
Tecta tamen non hac, qua debes, parte lavaris.

Si pudor est, transfer subligar in faciem.

In hnioi Epignunmatis leetioae nnlla est yarietaa in ezemplariboa tcriptb
ast typU ezcnsîa.

NOTJB

1 iVamtf W] Fellatricem Cbionem ligari t^ffi» inferiora pro pndore,

repreiiendity qnod tecta pudeoda cnr non potim ot tegia? namqne Imc

]>aite corporit lavaretur, cum tamen parte namor est te peccare i»iimffm.

Ula non peccaiset,nionetqne vt vela- In voce noner latet nleos Pamno-

mnea transferat ad os, qno pecca- masticon.

verat. Aamtrefias. Modo Epig. 8S. 4 Tremtfer ta /actm] Ut contegat

Jbmar, ţc] lib. ii. Epig. 79. os impnnini.

S TVeta Umm nan Aac, ţc.] Si snb-

DOfk. H For. CkM. Mmikl. 8

274 M. VAL. MARTIALIS

LXXXVIII.

IN PRATRB8 FBLLATORES.

Sunt gemini fratres, diversa sed ingaina linţnnt.
Dicite, dissimiles sint magis, an similes ?

In boc qaoqae Epigrunmate nihil Tariant ant libri mana ezarali aat typb
fanpreMt

NOT^

1 JKmtm iedfifc,'] 'O iihf r& r^t ywauAs Xc(x«>^ tkriirQv Mf^ /ăâ^tu

AD PHGBBUM.

Utere lactacis, et mollibas utere malvis :
Nam fodem, âunun, Phoebe, cacantis habes.

Sums Utetuetu ei maloaf MoUef ; Hemm^ PfutUf Hbi wiUmm eM hominb extmermh
ti$ vtnirem d^cuUer.

^'^^^<^>^^^*0>^<^i^

El in hoc Epigrammate ezhibendo non yariant exemplaria «cripta aat
azcosa.

NOTiE

1 Utere Uuiucii] Lactucae et malve est apud Soetoninm in Vespaiiaoo

ntilet snnt ad folvendiim ventrem. cap. 20. ' Statnra foit qnadrata, corn-

9 Nam faciem] Phoebi jam memi- pactis firmisqae membris, volta ve-
nit lib» I. Epig. 87. Similii jocoi laţi nitentis,' &c.

DE 6ALLA.

VuLT, uon vuit dare Galla mihi : nec dicere possum,
Quod vuit, et non vuit, quid sibi Galla velit.

Gc/Itf plăcet wnki concedere, et wn ptaeet : nec pouum dkere qua ni ateaf GaUa,
€wm ipnpUueatfet nam plaeest.

Et hic naUa lectiooii ? arietai reperienda est in codicibas aat exemplariboi
impresiis.

NOTffi

1 Noavttttdarf]Lasaiestinverbo copiam facere lignificat. Lib. vu.
darf, qaod pecuniam donare, et soi Epig. 74.

BPIGRAMMATUif LIB. III.

275

XCI.

DB MISITIO.

Cum peteret patri» Misitius arva Ravemise,

Semiviro Cybeles cum grege junxit îter.
Huic comes ha^rebat domini fagitivus Achillas,

Insignis forma nequitiaqae paer.
Hoc steiiles sensere viii : qua parte cubaret, 5

Qaaerunt ; sed tacitos sensit et iile dolos.
Mentitar, credunt : somni post vina petantur :

Continuo ferrum noxia turba răpit ;
Excidnntque senem, spondae qui parte jacebat;

Namque puer plnteo vindice tutus erat. 10

Suppositam^ fama est, quondam pro virgine cervam ;

At nune pro cervo mentula supposita est.

Cmn MinHus iret in agro$ Ravemue wa patria^ te eomiem dedii auiraio
gregi CybeUt. AehiUaM/Mgitivua keri jmer et puUhritudme ei loMcivia ekarue cmni-
iăkmimr ktme. Honunes castraţi id inteUexerunt ; rogant qua parte cobilU deeum-
beret : at iUe quoqut intellexit fraude» latentei. Meniiturj adkibent fidem, a eena
etaet cubitum : muUitudo improba ttatim arripit ferrum, et extecant tenem, qui de-
eumbebat ex parte spondte; etenim puer erat »ecuru$ pluieo vindice, Cenoafertur
fuiâte oUm tubjecta propueUay aed nune eui^ecta est, . , ,pro eervo.

1 Oronovias legendnm pntat, mMftcîiifi et non proprimn, ied cmnmiioe
Bomen etse. — S Ackillet le^t Donza, quod eo oomine fonnosos pneros a po«
cfilU nominanse veteres e Luciano constel. Vide lib. yii. Epiţ^. 56. — 8 Junti-
na nostra io margine testam pro ferrum. Ai vide qnae diximus ad lib. n. Epic.
45. — O Beverlandi Mi, cum parte, — 11 Ineodem: quendamfamaeit, — 12 At
pro puero in edd* veţt.

NOT^

1 ArfM Ravennai] Ravenna nrbs
Italisp, de qna snpra Epig. 56.

2 Semiviro Cybeles] Castratos Cy-
belef Sacerdotes Intellige.

S Fugitivus AckilUui] Qui a suo do-
mino fngerat, et Misitiam senem
■eqoebatnr. Acliillae iterum men-
tioDcm feoity lib. vii. Epig. 56.

8 Continuo ferrum] Posuit ferrnm
pro Samia testa, seu cultro ex terra
Samia, quo Sacerdotes illi exseca^
bant maresy Epig. 81. inpra, lib. ii.
£pi|;. 45.

10 Namq^ puer plnteo] Lecti dno

erant latera, exterins ' sponda ' voca-
batar, interins yero yersiis parietem
'plotem' dicebatur. Aohillas vcro
Oallis dixerat parte ipood» eoliltii-
ram se, cum in plnteo esset dormi-
ţarui tutas ab illomm injuria.

11 Pro virgine cervam]. Nota est
bistori% Iphigenie, qpan ip Anlide
immolare pater Agamemnon parabat,
com a Diana fuit rapta, et ejas loeo
cerva snpposita^ qu^m Oţmci ducea
pro Iphigenia immolamnt. Ovid*
Met XII. * Sapposita fertnr motasM
Mycenidit cecva/

879 M. VAL'. M ABŢIALIS

NOTiE

19 P^e<rM]8erTMaiitiqiiiappel- prior lectio videtnr ndior, prop.
lanmt uno§, Festiu in voce ' senro- ter simiUtodinem cum precedenţi
mmdies/ Aliilegttiit|Nn»jNMrv. Sed Tertu.

XCIL

AD GALLUM.

Ut patiar moechiim, logat oxor, Galle; sed imuii :
Huic ego, non ocnloi enio, Galle, doas î

1 Polmanni codex habet': rogttt «xor GoUo. Cetemm male Interpuiigitiir
in edd. vett $ed wmm Htde igo, «•» dodM en», CkUU, dmi.

KOTJE

1 Ui pătUar, 4f«.] De more mkoIL lib. ti. Epif . 00.

Seneca de Beneficiis lib. iii. cap. 16. 2 OeutM daof] lib. i. Epig* Ot.

'lofrtinitaetantiqaaestyqosnetciat Ladit an tem in aaxeti ab mm ad

matrimonium vocari nnios adnlte- duaa,
riam.' HtrddM», Mtfchm, imitm]

xcni.

IN VBTUSTILLAM.

Cum tibi trecenti consoles, Vetastilla,

£t tres capilli, quatuorque sint dentes,

Pectas cicadffi, crasculamqae formicae ;

Rogosiorem cam geras stola frontem,

£t aranearum cassibus pares mammas ; 5

Cam comparata rictibos tais ora

o Fehtffnw, eum mim iiâ trâcemtcâ annoSf et habioâ im mae* , d quaiumr dia*
ti9f ptchu eicada, tt cnuemlwm fmrmncm: ewm Hbi nt oalhcf nţfnitor Jtofa, H
nmk» retibu» artauarwn : aum ora crocodilo Nilmeo wreUi iimi coUtim îmu

In Vetuttuum inicribitnr in edd. vett. De VeitiMU in cod. HinaB.— 1 Fe-
tutima in iisdem vett. Lectionem nostram testator codex Thuan. — S Grotemi
legit: erut cehrque formiem ; qood exliibet etiam Beveriandi Mi. Vide lopra

NOTiE

1 Cmm tUfi] Hyperbolijwf signifi- tinguiis annis doo contnies crea*

cat PoeU Vetnstinam eise decrepi- rentur. Alii VHuMku

tam, et habere trecentos annos, ant S Cnucuhtmqtu] Alii cmi MlarfMf.
•altern centum qotaqaafiBta, cam

BPIGRAIfMATUM LIB. III.

277

Niliacus habeat crocodilas aim;asta,
Meliusque ranse garriant Baveimates,
£t Adrianus dnlcios culex cantet,
Videasque quantam noctose vident mane,
£t illud oleas^ qaod viii capellarum,
£t anatis habeas orropygium macrse,
Senemqae Cynicam vincat osseus cnimas ;
Cum te lucerna balneator extincta
Admittat inter bustuariag moechas ;
Cam bmrna mensem sit tibi per Angastam,
Regelare nec te pestilentia possit :
Gaudes ducentas nupturire post mortes,
Vimmqne demens cineribus tuis quaeris
Prorire. Qoid^ sarrire si^velit saxum î

rUtibui, H rana RavennaiesdMlcvueaiuaU, atqve Adriatieus etdex edai eantuâ
VMTef , et videat quatUum noctua vident wunu, atque iltud oUom quod mariti captU
Urmm ; el iUn tU uropygium maciUnta anatii .... cum batneaior extinetit faimsiit-
hu ie intrmmtiat inter scoria buatnaria: cumfrigea8men»eAnf^o,Wfe petliff
vaieai âolvere imam gladem : deUdari» appeiere nMfiiaa poet hUeriium âueentwwm
auMÎloriiiB, atpie insana qumrii mariium prurieniem tuie cineribus, Qiâd ti m-

^^^*^>^^^^^^^'^^s0i

lib. I. Epig. 96. — 7 NiUacus habeat corcodilu» in vet. cod. Regio ap. Oadiuniy

Suem Tide ad Phaedr. i. 25. 4. Sic scribitnr in cod. vet. Cic. Tuse. Qnaett.
b. T. 27. qoi codex extat in Biblioth. Reg. Paris, in cod. Neapol. Plin. vni.
S. in Antiq. Gloss. Divonens. septiogentis annis vetastioribas, apnd Ampîiss.
Senatorem De la Mare; et in alio vetaatiMiaM) Oloss. Longobardicin literis
exarato, quem olim Jac. Menteiins cum Gudio comnianicavit. — 9 Et Atri'
anui codex Tliuan. Et Hadrianvi codex Vat. — 12 In edd. vetl. Mropygiam ; in
codd. Thaan. et Vaticano, ortopygium, — 17 Beverlandi Ms. possit, — 18 In edd.
▼ett. Ga«4fe« ducentas nuptum ire post mortes; in aliii, Gaudes dttcentas nupium
tn, ţc. Polman. conj. Gaudes ducentas ire nupium ; at sic eit in Aid. 1650.

NOTiE

8 RttuB RcKcennaies'] De Ravenna
anpra Epig. 96.

9 Adrianus [Adriatieus] culex] Hoc
est, cnlex ad llttora maris Adriatici.
AUi Adrittnusp in Adria scilicet, qnss
Romaoomm colonia in Piceno. Pli-
Biai lib. III. cap. ÎS.

11 Vin eapellarum] Periphrasish^r-
comm, qni grave olent.

ÎS Orropifgisun [ U r opygitm '] AUi or»
ropifgium: est extremitas illa ver-
tebrsB podici proxima, Gallice le

croupionm

14 Lucerna estincia'] Ne tcHicet illa
vetula dignosci posset.

16 Inter bustuariasl Extra nrbem
ad monomenta prostabant scorta
vilissima, de qnibos sapra lib. i.
Epig. S6.

18 Gaudes ducentas] AYi\ AudeSy et
pro nupiwrire legont nuptum ire. Du*
eentas poet martes est byperbole.

SO Qidd, sarrire] Hoc tst, te saxeam
exereere. Sarrire proprie tal mt*

278

M. VAL. MARTI AL18

Quis conjagem, qais te vocabit axorem,
Philomelas aviam qaam vocaverat napert
Qaod si cadaver exigis taum scalpi ;
Steraator a Coride clinico lectus,
Thalassionem qai tnum decetsolas,
XJstorqae tsedas praeferat novse nnptse :
Intrare in istom sola fax potest cnnnam.

fki ttrrire mamm? QmM te appeOabU em^ugein^ qid$ Mxema^fittMmMper
opp^imerat PkUomehu? Qwod m 6pC«f aMfiiiiiM tenul c§rfM «râ^ lecliif «l«nM
iwr a CerieU eUnk9f fid 99ku ewui tMMm Thahtrimuw^
tibinooawupia: 9olăf ta potiHi

^^<^'^>»»»^^#^^

mipturire vetus codex Caţnerii. — 21 Thuan. et Vat. te ţd$ toeabU. — ^S4 Air-
natur a Coride in tridimo in quibasdam Tett. probante Mnsambertio. AffM-
ter Acoride tridiMo in Ald« Junt. et Colin. StemaJtw Acheri de (ridtnâe legit
Cagneriai. Nostram lecdonem senrat ed. Oryph. Vide Josenh. Scalig. An-
soniar. Lect. lib. ii. cap. 4. De perroatatione ci et d jam dinmns ad lib. i.
Epigr. 90. Sternatwr a Ceriek tridmio es antiqnis codd. profert Mnsam-
bertins.

NOTiE

enlit fodere, cnm nempe a noxiif
herbit leviter tcalpendo purgantnr
■egeteii.

24 Stemaiur] Vnigata lectio, Ster-
matur Aearide tricUnio lectui. Hic
▼erans emendatns est a Scaligero
Ansoniarnm Lectionnm lib. ii. cap. 4.
Qnid sit dinieut supra dictnm est
lib. I. Epig. S 1. Est medicus et ves-
piUo.

25 ThtdoMtioHem'] Carmen nnptiaki
de qno supra lib. !• Epig. S6.

26 UttoTfiui] Ustores snnt ii qni
rognm ezstmunt, in qno mortni ere-
mantnr.

TtedM ffmferatl Solebant veteres
tedas praferre noyis nnptia. Dicit
Poeta taedas VetnstinsB esse prsfe-
rendas ab nstore, aut potint faces
quibna rogus incendatnr.

XCIV.

IN RUFUM.

EsSB negas coctum leporem, poscisqae flagella:
Mavis, Rufe^ coqoum scindere, quam leporem.

o Rn^e^ dicii no» etse eocttm Upwremy et petis virgas: maotc tevudere ooţmiii,
ptăMlepărem,

In Ruffkm inscribitnr in edd. vett et in Epigr. v. 2. Euffe,—i Pulmannos :
copaim cădere,

NOT^

l Eete negai] Rufom qaendam ava- Similis joens est in Nevtam snpra
mm irridet Poeta, qni fingebat cm- Epig. 13.
dna eMe leporem, ne illnm scinderet

BPIOBAMIIATUH LIB. Jlf. S79

XCV.

IN NiEVOLUM.

NuNQUAM dicis ave, sed reddis, Nsevole, semper,

Qiiod prior et corvas dicere saepe solet.
Cur hoc expectas a me ? rogo, NsevolCj dicas :

Nam poto^ nec melior, Naevole, nec prior es.
Praemia laadato tribuit mihi Caesar uterque, 5

Natommqae dedit jura paterna triaiii«
Ore legor midto, notumque per oppida nomen

Non expectato dat mihi fama rogo.
Est et in hoc aliqaid : vidit me Roma tribonum,

Et sedeoqua te suscitat Oceanus. ţO

Qaot mihi Ceesareo facti smit mânere cives,

Nec fiunulos totidem snspicor esse tibi.
Sed psedicaris : sed palchre, Nsevole, ceves :
jam sic prior es, Naevole : yincis : ave.

NacoUţ mmfium dkiâ av€^ ttt âimper nddu^qwMl Cwrhu $i ^nlden-jnior
MM 9oUt diare. Qiutre expeetoM koe a wul Qimm, o iVtfvob, â»cu : eiemm^
o NmvoUf nee meUor^ nec prior e$. Egoprobahu ab wiroque Cm$are €ueepi mir"
CMifWy ei mihi conce»t¥m uijus patermum trium Kbtrorum, Libri mei legimtwr a
wmUiâ^ Mte 9bHum/ama mihi tribuii Momeii ceUbrtiiuM per urbe». Ett et ottguu
hoaoi iMhoe; Roma me epeetavU tribmmKm^ aique in eo loco eedeo imde te amovet
OcMOWt. Opimor te non habere tot urvoe^ quot eiviiaie domami Casear in meam
ffdtMi..... JoM MTO tia tmtecelliif o Navale, tnperaM, Ave.

9 Qnod prior et Curim edd. Yett. qoasi per Syoecd. Cariam poneretpro
qnoYÎf nobili et grari viro. — S Cwr hoc exepeetee legunt elii. — 14 Jam Jam tu
prior e$ Palnuumas, aiiiqoe.

NOTiE •

1 Sed reddiel Snperbnm qneDdam liberoramjare dictam lib.ii.Epig. 91.
NsTolainincrepat,qiiiilliimnniiqnani 9 2VtMiiitMi] Honorarimn nempe,
prior talutabat ; ioferioris erat aalo- ex beneficio Cesaris.

tem dicere, reddere vero superiorii. 10 Ei eedeo] Inter eqnitei ledeo

5 Qwod prior et eormu [Curtau] Quem ex monere Imperatorif , non ez ceotu
finim graYiuîmnm ponit Poeta pro Eqnettri.

qnoTia nobili viro. Legunt alii : Qiiad Suoeiiai] Verbum est tlieatrale, hoc

prior ei corvu». Macrobius Saturn, est, loco amovere. Oceaoaa au-

lib. II. cap. i. Corvi salutatorit me- tem detignator disponendis ordinibus

minit. prcerat, atque unomqoemque in

6 C«Mr uterque'] Titum et Domiti* theatro pro aua dignitate aedere jobe-
anum intellige. bat lib. vi. Epig. 9.

' 6 Nedorumque dedU] De illo trium

M. VAL. MARTIALIS

XCVI.

IN 6AR6IL1UM.

LiNGis, mm ftitois meam pnellam:
£t ganis qaasi moechus, et fotator.
Si te prendero, Gargili, tacebis.

S Si l»preft<iMlfn»9«UDvaiiB JnBC. an. IfflS. et Coiia. m. ICM.

NOTJB

1 Lbigii] Otrgilist qiridam ooo* tacebit. Simiffii Joen ap«d Cttiil-

nlliBfiiiJactabat ie tangnam rncBchos, lom in qaendain GelliMB» Epig* 7S.

6teorniptor|iaell«M«rtiali8. Inter- Ramirmiu, Vel lic Interpretare ver-

minatnr ei, si prehensoi fnerit» ore bnm iaethUy qnod nempe Wngwai lit

nt irmmetnry qnoA vocea perdet, et abtdMoroB iUi PoSta*

XCVII.

AD RUFUM.

Nb legat hcmc Chione, mando tibi, Bafe, libellum.
Canoine besameoest; lasdere etillapotest

Ad Ra^fim inseriptio ett In Aid. Jant. et'Collo — 1 Jnnt. «mm!* HW, A(|^.
—4 Aid. Jnot Colin. etOrypli.2«tfcrecti^p«<int.

NOTJB
t CtmMl Sttpra Epif . 14. 8S. 87. Lmdini] iSpig. 81. snpni, verta nltino.

xcvni.

IN 8ABBLLUM.

SjT calos tibi qoi^n macer» leqoiris 7
Paedicare potes, Sabelle, calo.

In hoc Epigraaunateaon variant membransB aot UM typograpblcL

NOTA

% P&dimrt p§U$] Prm macle in Epig. OS. ven. IS.
tantnni prominet tdpawiym. Modo

AD CBRDONBM.

Irasoi nostro non deţies, cerdo, libello.
Ars tua, dor vita est, cannine tesa meo.

O uriâj umi debn meanure aertro K6ro: miem hiaiii,iioa aierft cerpaaC

BPIGRAMMATUM LIB. 111. 981

Innocaos permitte sales. Cor ludere nobis
Non liceat, licait si jugulare tibi ?

«emif mei. PaUrtjocoi imtoxioâ, Cwr miki «o» permUiatwr jocwtif $i Hbi per»
eitnecm'e?

Neque in hoc qaicqnBin variant aat exemplaria scripta ant prelo typo-
graphico ezcnsa.

NOTiE

1 Nm dăkttf «mda] De qao snpra nou lieeat Jecari ? Javanalii 8at. in.

Epig. 16. el 68b S4. ' Quondam hi coraicioet, et mu-

S Cwr htdert mhW] Si enim tibi nicipaiis areD« Perpetni comitet»

licait tiominet jngnlare, cnm gladia- oot«qiie per oppida bacc«,«.Qaem«

torinm monnj exiiibuisti, car mibi libet occidunt popalariter.'

AD RUFUM.

CuRSORBM sexta tibi. Rufe, remisimus hora,
Cannina qnem madidum nostra tulisse reor.

Imbribus immodicis coelum nam forte raebat.
N<Mi aliter mitti debuit iste liber.

o Ra/p» hoTU axia ad te remieUmu atnorem^ a 9110 modula Iaf«fymtte venm
erbiirwr. Cam enim eeihm mcM pbtmm mgeiUL Hie Uhetha «fia Mada

Et bic nulla lectionis Tarietat, oi8i(|nod ed. Schreyel. an. 1671. habet Ratf,
pro Rit/e, et edd. vett. non prster sohtam, Ad Ruj/km^ et va. 1. Rujfe,

VOTJE

l 8exU Aara] Hoc est, meridie. De digna quae aqna deleantnr. Lib. it.
aypra Epig. S6. sed lib. iy. Epig. 10. * Cnrre : «ed inatnietui

Epig. 8. fnsiof dicemus. comitefnr pnmice librum Spongia :

4 ATm tiiUer vdtt%\ Modeste signl- mnneribna convenit illa meis.'
fieat Poeta mala esse soa carmioa, et

M. VAL. MARTIAUS

EPIGRAMMATUM

LIBER IV.

DB NATALI DOMITIANI.

CiESARis alma dies, et luce sacratior illa,

Conscia Dictasum qua tulit Ida Jovem,
Longa precor, Pylioque veni numerosior aevo,

Semper et boc vuita, vel meUore nite.

o Ux oima, d ioeroHor iUo die qw Jevem Cretenum inUi Ida parîk t ft ,
Mcede longa, fiurao, et diutunâor atitte Natoriây et aemper eplende A«c tmUu, «el

1 dttoriM dha die$ tentabat Ant. de Rooy. alba, l, e. fansta, sive, albo no-
tanda calculo, nt solebant diet faasti. VideLindenb. ad Censorin. i.S. BeotU
ad Hor. i. Od. S6. 10. et iv. Od. 7. 7. Cf. etiam Ovid. Trist. v. 6. 14. alm
tameo dod est temere rejicienda, qaia pro sancta accipi potest. Vide Fest
et Wopkens. ad Panlln. in Obss. Mise. Dorv. Tom. tiu. p. 921. et face m-
cntfMT omiit PalmaDnat.— 2 £dd. yett. qui ttUU, — 5 In iUdem, cmUm ta aar».

NOT£

1 Caearii alma] Hoc est, dies na-
talis : nat as antem est Domitianus 9.
Kal. Novembris. Soetonius in ejns
?ita cap. 1.

Luce âoaratior] Natalem Domitiani
diem assentatorie prvfert natali Jo-
▼is, qui natus vel certe cdncatus fait
in Ida monte Cretae, nbi iUnm Cure-
tibns alendam, ne a Satumo patre
devoraretar, clam commisit Rhea
roater; unde Ida conscia dicituri iliios

nempe arcani.

S Pylio «ro] Nestor, a Pylo orbe
Arcadiae, teste Strabone, Pytins dic*
tas, nonaginta annos Ytxit secnndom
Poetas Grsecos: at vero secnndom
Ovidiam, atqae alios Latinos Poetas,
▼ixit trecentos annos: nam snmse-
rant Tcrt^, hoc est, generationem vel
statem, pro saecnlo sen centnmannis,
cum triginta tantum annos significet.

4 Semper et koc vuUu] Millies redi,

BPIGRAMMATUM LIB. IV.

Hic colat Albano Tritonida multus in auro,
Perque mănos tantas plurima quercus eat.

Hic colat ingenti redeuntia ssecula lustro,
Et qu» Romnleus sacra Terentus habet

Magna quidem. Superi, petimus, sed debita terris.
Pro tanto quae sunt improba vota Deo ?

283

puriort, Hic Domitianas cMtdiitif in awn Aibam tenerehtr Mmervam^ et
■MHM illius lom magna ^ionent muUoB coronas quema$, Hic eMrrH ludot
MţcMkref ingenti hutro reenrrenteâ, et murifleia qum fimU in Terenio Ramnko.
O DOf magna §ane poacimus, ai debita terrii, Quanam poetuUUa mnt ugiutn pro
Umt^nmnine?

Pro anrOf snnt qni inalint ano, Ant. de Rooy conj. Sie colat Albema Tnionida
mnitui in aulă; vel, in arce. Vide lib. iz. Epig. lOS. lib. zi. Epic. 8. et
Snetoo. Domit. cap. 4. — 7 Sic colat ingenti idem Ant. de Rooy. — 8 NonoaUi
legant Tareniut: at vide Rutgers. Var. Lect. lib. iv. cap. 10. — 10 Alii legtint
qnawU.

NOT^

et temper sqae feliz, aut felicior
pnesente.

5 MuUut in amnt] ' Celebrabat et
in Albano quotannis Quinqnatria
Minerr», cni collegiom institaerat.'
Snetonina in Domitiano cap. 4. An-
mm Albanum appellat, coronam
anream, qua coronatos in Albano
monte prope iirbem Qninquatria
celebrabat. MnUnt tu aurof id est,
totna colendc Minervae addictna. Lip-
flini legit, Albano m arvo^ omninm
optime meo jodicio : antiqaomm
tamen codicum lectionem secntns
nun. Alii sic ezplicant : S«pe hono-
rem babeat Palladi distribatis au reia
coronia in Tictores agonia Albani.
Vulgata lectio euUui, boc est, redimi-
toa auro, Sec,

6 Per^ mama tantae] Quaa infra
EpIg. 8. ingentea Tocat, boc eat,
divinas. In Albano, ut patet ez
eodem Snetonii capite, Indoa aceni-
coa atque oratorum et Poetarum
certamina exhibebat Domitianua,
qnoa pro meritia donabat querna
corona.

7 Hic colat ingent(\ Saetonina eodem
cap. 4. * Fecit et Indoa amcnlareai
compntata ratione tempomm ab
anno, non quo Clandina prozime, aed
olim Anguatna edidenit.' Ingenti
hutro dizit Poeta, qnia ab eo tem-
pore quo aa»cnlarea IndoecelebraTerat
Anguatna, uaque ad hoe Domitiani
Indoa, centum anni, legitimnm nempe
aaecnlarium ludomm tempna, fnerant
elapai : aliaa Inatmm aimpliciter
quinqne annorom apatinm continet;
acculum Tero ingena Instrom forte
appellaverit, qnod qninqniea yieenoa
annoa complecteretnr.

8 Sacra Terentui kabef] DeTerento
lib. I. Epig. 70. Locna erat nbi Diti
aacra fiebant in Campo Martio. Vale-
riua Maximua lib. ii. cap. 1. deacribit
cauaam propter quam inatitntl aunt
Indi ascttlarea.

9 Sed debita terrie] VoU enim
noatra a Diia ezaudiri debent, et
probări, cum pro tanto Deo Domiti-
uio nempe anactpiantnr.

10 ImirM] Hoc eat, nimia, in-
juata.

M. VAL. MARTIALIS

II.

DE HORATIO.

Spbgtabat modo soios inter omneB
Nigris muniis Horatius laoernis.
Cam plebs, rt minor ordoj maximnsqiie
Sancto corn duce candidos sederet.
Toto nix oeddit repente coeHo:
AlUfl apectat Horatios lacemLiu

Vmtâ flmmfwt imter MMMt fnUU hceniig «Mtf« miend gpeeUaâ^^
■iMor, et WMrimtt mUmiM» udtrH «mm Dim Impenitri, AM»
<il«a[PMUit parte Mrfk Htnttuu^eeUâetmdidUlaeenttM*

JMfMC| WW

^^»»^<»^r *!»>»»

a NlgritwUwmm BeveilMidiMf. OroflwlB edd. Tett d lie Tt. a^

NOTJE

S ^%rifiiiiniiif] Adease tpectecnlit
MSlInlwtBUiib ^ veste alba io.
d«Cl eiieat; ted DomiUani tempoie
liTakMrat, at iadeecntor qni-
led tamea ladot inpoiie speo-
fiMmf atrali. Vide lib« »▼• Eplf.

iar.

a JAmt erd»] E^Mttria MBpe^

naxiaiiM Tero Senatorlaf*

4 Amcte Moa dM«] DoMiUaao,
quem sanctnoi ^ecat. Tel qood tam-
noBi Mafittratnm gererel, qai saac*
tna eraty vel qaia Deam ae pnedi^
cabat

6 AXhkipeati} Horatfam inidet,
qneai et nix decidem dealbavlL

III.

DB KIVIBU8.

Aspic B qnam densam tadtamm velloa aqoaram
Deflaat in vnltns Caosaris, inqne ainiis.

ÂMfUe ştum t f imuM mşwmnm veUm iim tfnpKa âetiimt imfmekm af

1 Barthiai ad Oratian. Cyneg. 77* lent deawfla wteganna eriht Maai'aai ; ied
hic forte memori» lapios. Efegaotrr didt oives ' aqnas tadtas; qaia ded-
dentes noo aodiootor, nt irober vel grando. Qnio Ipse bune errorem corrialt
ad Calpnrn. Ecl. ii. 7.— a Idem Bartb. ad enndem Oratiaiil locam cort. ut-
pbMf te eattat. * Depluo ' et * deflno ' svpiflsiBie penaatantnr. Vide iMas.
ad Ovid. Met i. 671. Bnmi. ad Propert. u. 20. 7. Drakenb. ad Sil. ItaL
xn. 6t. ObM. Mise Tom. viu. p. 86S. et dos ad Tiball. 1. 10. 68. «bi inter

NOTiE

1 IWttomm veUMf] Periphrasis ni- cadont sine ullo stropita, nnde nives
TÎnm, qoae veluti lanarnm vellera vocat aquas tacitas.

BPIGBAItMATUH LIB. IT. 286

Indolget tameo iile Jovi, nec vertiee moto

CoDcretas pîgro frigore ridet ttqaas,
Sidna Hyperborei solitas lassare Bootee» 5

Et madidis Heliceo diasimiilare cotniik
Qai siccis lascivit aquis, et »b eetliere ludif, '

Saapicoi has pum Cossaria esaenives.

CaMTu. NUiilomituu iile fert Jartm nlngentcn, et copile immtit ttridtl atpmi
«mfttaâ itgni/rigart, auactst dtfatigart wftu fisalo nfltmMtnatiâ, el captltU
kMMidii genere Hetiet». Opmtr Mat mm 9U» fUi C«Mri«, pu iMfinit iImu
■fMi, d jocotD* e Acla.

M commntintnT verba 'perflno,' ' pnifluo,' 'proSno,' ' perplao,' dec. — 4 He-
nUdol huBC locum mcodoiDiii ch« iiupioaliir, et lagit *•! fwMI pro ' rejicil 1'
T«l, ■* MTticf mtU Cmurdat pign frigtn Uriăt aţiiM. FaroabUii ralinct ri-
4cl,flt nponlt ■>0Rcnrat,'Bt'ii''nBp<f>l**T*-ll-— 7 Qni w«u)«gitH»-
ratdaa, inierrogaiorie.

NOT«

5 l»dtiget lamMj Nnn recei*it Do- *ero eil Un» major.

MlUaiiM; Md tnb Jotc, Id wt, aere, 7 jlfwi* «faJ*] Nlna lapida ap-

pcrmaiMii. pdiat aqaan liteun, Id «it, ez aqaii

4 Cmcntet pvro] Hac ut, nlvnn concreUta.

coDtemnit, quam aSrmat Pliniu* 8 FtuA Camit'\ Ne Jotc Eralo

Ub. II. cap. 60. ' GraDdinrm congla- dacidisae nix lideretur, aucnlatorle

eiato inbre glpilf el nivem codem ianaii PoeU filiam Domltiani, qatoi

hunoremollliu coacto,'&e< ex D omilia axore loacapnim adhnc

fi âitfw Hj/peTberti] Domitianai Infintem ■mUit, caw in Deoium

•nim adUnc juvenil In Oernianoi nnmero, et cam Domitiaiio palre,

beihun micepit, atqne llUc frigni Tcint eam D«o, jocaii. Hcimidui

BooIk, lea Arctophylacii, patieater venain pennibmnm lic Icgit per in-

tgllt. Snetoniui in Domitiuto cap.9. lairogationem : Qait «Mii lairirit

6 £t Hodidu HtUteni Id eil, tole- «quie, << oi atten biâUt
raTiiiDibret SeptemtrianU. Uelicc

IV.

IN BA8SAH.
QuoD siccte redolet palns lacuiiae,
Crndanun nebnlse quod AB)nlHraia,

Qwd 9iM( poto kMM (xIhmM*, ftwd a«M> oiulNW* iJMvMN, tNri wliw
NOT£

1 Qaodnwtf] Siccata lacwia gn- înlplint m^olent. CnidvaM dixit,
TtmemltlilftFlorem. qaod Miii radii* oon bene cooeocli

I CnAraiMMtf] DeAlbalajain eftenl [Ui vapore*.
dictam lib. i. Epiţ. 11. abi Dcbnla ob

286

M. VAL. M ARTIALI8

Piscince vetas aara quod marin»,
Quod pressa piger hircas in capella,
Lassi bardaicns quod evocaţi,
Quod bis mnrice velins inqainatnm,
Quod jejnnia sabbatariornra,
Moestorum quod anhelitas reomm,
Quod sparcae moriens lucerna Ledae,
Quod ceromata faece de Sabina,
Quod vulpis fuga, viper» cubile,
Mallem, quam quod oles, olere Bassa.

JUâwB fiiîmm «Mnlinuv, ^nod hircM Iade camprimen» eaptUam^ ^U9d bmrdiaeiiM
evoeaH d^atigati, ^tutd fami bU tuteUi anrrice, qn/odjţjwna Judaonam, qu^ reâpi-
ndh triiikiM temUMMy fiutd mmieni luegrna $»rdidm Ltdaif awfd ter e m ă t m exfmee
SUbina^ qmodfkga vulpU^ UUUmktm mpera, boc ipsam, o Bmm, wmUn tptwre^

5 Lud 6aniideiM, fMotf ev^oaii Ferrar. Aid. et Jnnt. Lam ftcrdiociot, ^iiod
«MCoN Colin. an. 15S8. hun btardmei m, qinod exoUH BoTerlandi Ms. ane lec-
tio debetor Taraebo. Lăzi burdiacu» ^uod evocaţi legnnt alii. — 9 Heraidiu pro
Ledm legit teda, — 12 MaUe» Aid. Jant. Colin. ^c. aed minus recte.

NOT^

' t Piaehue vetas oara] Id est, qnod
▼etns piscina redolet in qna sunt
aqnsB marins.

6 Bardaicaa] Oenns est vestis sor-
dids, qna indnebantor milites ; lila
antem niale olebat propter sudorem
et sqnalorem illornoi : evocaţi antem
milites erant ii, qni ezpletis stipendiis,
dncis Tel mercedis gratia iternm sti-
pendia merebant : (osri vero dixit ob
longam militiam, et provectam SRta-
tem ; unde foetor bardaici major erat.
Oeorgins legit, Loisi bardaici o§ qaod
advocaiu Bardaicns antem, inqiiit,
erat advocatus, qni post peroratas
dintios cansas gravem emittebat ba-
litnm. lUins meminit Juvenalis Sat.
XTi. 19. ' Bardiacns jndex datur b«c
pnnire Tolenti.'

6 Bis marice'] Lib. i. Epig. 60.
* Olidvque Testes murioe.'

7 J^jama sabbatarioraml Diem aab-
baţi religiose colunt Judasi ; ob jejn-
ninm vero balitns gravlter olet.

8 Mcestoram fHod] Curia enim et
anxietatibus stomachi calor dtasîpa-
tnr, unde ex mala concoctione male
olent rei.

9 Laeema Ledaf] Quam posnit pro
qnavis meretrice prostante ad In-
cernas. Juvenalis Sat. vi. 132. de
Messalina : ' Obscurisque genis tar-
pi8,fnmoque lucems.Foedalnpanaris
tulit ad pnlvinar odorem.'

10 Quodceronuda'] Ungnenta nempe
ex Into et oleo: oleum porroSabinom
male olebat

11 Qaod valpis /agal Vnlpia canea
fogiens foetidom effondit lotinm.

12 Mallem [Mattei] Alii MaOem.
Bassa qnippe ab oris impuritate te-
terrimam spirabat animam.

BPI6RAMMATUM LIB. IV.

287

AD PABIANUM.

ViR bonas et paaper, linguaque et pectore veros,

Qoid tibi vis, urbem qui, Fabiane, petis ?
Qoi nec leno potes, nec comissator haberi,

Nec pavidos trişti voce citare reos :
Nec potes uxorem cari corrumpere amici :

Nec potes algentes arrigere ad vetolas :
Vendere nec vanos circa Pallatia fumos :

Plaadere nec Cano, plaudere nec Glaphjrro.
Unde miser vives? homofidus, certas amicus.

Hoc nihil est : nonquam sic Philomelus eris.

o FoMoiie, qua twi ett meiUf qui rir proii», et egemu^ Umgua H eorde vetiu,
fnâeUeeriM Romam 7 qui nequii eiu leno, nec corneemtor, nec nuettu voce voMre
imjM$mnie$ Hmidoe: nec vtUes eommpere eo^jugem dileeii omiei: mee văke . • .
mâ frigidat OKMS : nee vendere inanes fumoe eirca palaiia: me pUmiere Cmio nec
Glaphfro. O infetix^ qua mtione rioei tii, komoJUielUj amkuM certne 1 Id midi
pndeit : hoc modo nunquamjies Philomelus,

^^0^^*

1 Fir nvvt ei pauper PulmaDons.— 4 Nec pamdo$ ttricta idem PiilmaiiDiis.
— 7 Alii leguDt : ranot circum PaUatia fumoe. — 8 PUmâere nee pUno codex
Tbmin. Pkmdere nee Plano Vat. Plaudere nee Caxio Pulmaiin.— 10 PkUomen»
Beverlandi Mt.

NOT£

1 Luguaque'] Verba enim cam
mente booi ▼iri cooientiant. Hic Ro-
manAroffl mores eo modo Martialis
cârpit, qaojDYenalis Sat. iii. <Qaîd
Romae faciam? Mentiri nescio :' et
fote Petronins Romam sub nomine
Crotonm describit : * Sed qnoscnra-
qnehomioet in hac urbe ^iderltis,
icitote in doaa partea esse divi-
tos: nam aut oaptant, aotcaptan-
tar.'

S Nee eonuMâotor [comeseaior^ Alii
eemieeaior: îs nempe est qui esui et
potni pneter stătuta tempera in-
dnlget.

4 Nec pavidot] Qood praeconis erat
officium, et qoidem quaestnosum, ut
patet ez lib. yi. Epig. 8.

7 Vendere nee vanot] UtsoIentAu*

Uci, qui eommendationit officla men-
titi, Principii gratiam accepte pre-
tio Yendunt.

8 Plaudere nee Cano] Qai celebris
fuit choranies tempore Oalbas, nt
patet ez Snetonio in Oalba. Ola*
pbynis vero citharoednt. Javenalii
Sat. VI. ' Accipis nzorem, de qna ci-
tharoedos Echion, Ant Olapbjms fiat
pater, Ambrosinsqne choranies.' Ci-
tharcedi et tibicines Marţialii tem-
pore summo erant in pretlOi Lib. iii.
Epig. 4.

10 HecnihUesf] Honestis anim ar-
tibus locus non erat Rom».

PhilomeUui] Hoc est, nnnqnam fies
difes: Philomelus quippe cithara
dives factos erat. Lib. iu. Epîg. SI.

888

If. VAU MARTIALI8

VI.
IN MALISIANOM.

Crbdi tiigine castior pudica,
Et frontis teneraD capis videri.
Cam sis improbior, MaUsiane,
Quam qai compoâtos metro TiboUi,
In Stell» recitat domo libellos.

dnti : €um mpâor ia^
TUnJH.

haberi ftuOrn emla^ # f pr^tm
fid ut ttdibm» SitOa ncikU U6r9$ «crţpfot

^^<^<v»^»^o»^

In MtMriUmmm in edd. vett. Jm MmeiKmmM inscribitnr In cod. PnlmaMu—
% MacUitme citat Heraldot: MăHtkme Beveriandi Ms.

NOTJE

S FrwtU ienerm] Hoc est, modei- damElegianunrecitatortniIntelllgit,

tMf qnalem habent inftntes. Metn TOmXS} LiacirMqaippe XI»

4 Qmm fui] Eficaminatom qnen- giaa scriptit

VII.

AD HYLLUM.*

Cub bere qood dederas, hodie, paer Hylle, negasti?

Dams tam subite, qui modo mitis eras ?
Sedjam causaris barbamque, amiosque, pilosqae:

O nox quam longa ea, qu» facis una senrai !
Qaid no8 derides ? bere qui puer, Hylle, fnisti, 5

Dic nobis, hodie qua ratione vir es ?

Ad Bţihm iDtcribitnr ia edd, ▼ett— 6 Ant de Rooy bnac ▼erami ita de*
pangendom putat : Dic, nalns kodie fua ratumt virtâ? Cf. iofra £pîg* 42. ' £t
timeat pneros/ &c.

NOT^

* Aeciuat HyllaM paeram incon*
stanti», qai qnod ano die dederat,
sequeoti nega?it; caosabatnr anoo»
barbamque, qnsemeritnmj am facere
debebant eum. Hoc factum este una
nocte ridet Poeta. Ramhreâ,

iHert] Heri. lib. i.£pig. 44. ts.I.

Quoddeiiroif ^P^.] Tai copîam.

5 Barbainque, aimo$jmef pUufu]
QoB te emeritum reddiderint.

6 P«er,ţ«.] Patiendo.

Vir €b] Faciendo, al Epig. 4S.
infra.

BPiaBAUUATUM LIB. IV.

VIII.

AD EUPHEMUM.

Prima salatantes atque altera bontinet hora ;

Exercet rancos tertia causidicos.
In quintam varios extendit Roma labores.

Sexta qaies lassis, septima finis erit.
Snfficit în nonam nitidis octava palasstris ;

Imperat exstnictos frângere nona toros.
Hora libellorum decima est, Eupheme, meorum ;

Temperat ambrosias cum tua cura dapes ;
Et bonos aethereo laxatur nectare Csesar,

Ingentique tenet pocula parca mânu.

Primm et âeamda hora exercet âdlmtante$y teriw aceupti rmuoi cmt$idico§,

Rmm vaeat dwertiM operilnu in qmhUam 9itpu: 9exia fuiiâemti dţfaUgtUi: ieptima

€«$miU ab opere : nilidi pakcMirittt exercentur ab octava ad nomm; «om jubei

fraagere UetoM ftaratoB, O Eupheme, hora decima apta CMt nuit Ubria^ etpn tua

cmra moderatur divinat epuUu, et bonus Catar exhdaraiur cteUtti nectare, et

^^#<»^>^»^»^^^^>^

1 PalmtnoQs : aique altera dittinet hora: alii^ conterit hon. — 6 Pro exitntetoo
alii legnot exce/iM. Jantinaoostrain mari^oeexhibet: Imperat excelto» ocan-
dere nona toroe. Sic ' scande cubile ' ap. Propert. iv. 4. 90. Forte: exeelaoo
ttemere nonatoroi; sic enim loqnnntnr Ofid. Met. vi. 431. viii. ft58. ad Liv.
tl6. Amor. ii. 11. 47. Fast. ii. 3S7. Juvenal. vi. 5. x. 335. Noster iii. 93.
S4. VIII. 67. 0. alii. Vide quae annotavimus ad lib. ii. Epig. 69. — 7 Et^hene
Beverlmidi Ms.— 9 Iq eodem : loBoatur nectare Caear. De bâc permntatione
vide Barm. ad Propert. ii. 15. 7. et tv. 4. 64. — 10 PalmaiiDi vet. cod. pociiic
i; qood omoino rejiciendnm pătat Romires. — li Beverlandi Ms.

NOTiE

1 Prima tahUantet] Describit Poeta
qaid siDguUs diei horis Romas fieret ;
de qnibot jam dictam est Epig. 36.
lib. III.

ConHnet^ Alii content. AUi melios
âuHnet,

4 Sexta qiaiee laom] Circa sextam
panlalom quiescebant Romani : bora
vero teptima omnino ab opere de-
liitebant.

6 Imperat exstrvctoi] Idest^mem»

accnrabere.
Frângere toroe'] Hoc eat, lectos
Delph. €t Var. CUu. Marţial

distnrbare, quibns coemndo accunbe-
rent veteres.

7 Hora Ubettorum'] iDter poenla
versus legere moris erat : Euphemus
vero stmctor mensarioi Imperatoris
fnisse videtnr.

8 Temperat ambrodai] Hoc est, dî-
vinas. Domitianns enim Deum se ap-
pellari jobebat, atqne ita ambrosin
Deornm dapes ipsi conveniebant.

10 PocaUi parca'] Domitiano assen-
tatnr, qaem parce bibere Înnoit.

M, V|^L* MASTUkLM

Tanc admitte jocos : gressa timet ire licenti
Ad matatinum nostra Thalia Jovem.

wmgnm wmmi tenei pMiik tnodiM. Tune uUrmmUe t»io§ : no§ira ThăUm «cfiif

>#»•#<«•*•*•

, ; flicltrf Ucebii, Palmanai codex: grttmm nutin Mbiii «lU^

HreUeeiUi: MfUcetiUr.

NOTJE

11 T\me tdmUte] Hoc irt, Wnrii J^eiri Bon niit, ^p^ qtâ lanc

■lecM Domitiano offer. reboi «erils occafMtar. Vide lib. x.

Gmfii itMce] FettiTa mem Masa Epig. 19.
aatatino temport coran Bonftlane

IX.

1)1 PAB0LLAII.

SoTJB filia clinici, FabuUa,
Doierto «eqoeiis cutam BMuâto»
Et donas^ et amas^fx^^ Âo-eorcof.

o PabuiUi JiUa Sot^ dtmcj, vtro der^to MqiurU CUium^ d daf, «( ardffy

^^^>»«»<»^i»>»^<»i»

Hi loMfami lemnm ett In AM. %n. 1901. Jtmt. Iffli. CoUii. 19SS. mBit.—
1 £aMfat hi ilsdem.^-S Hk rentit corrnpte leg:itiir in Jonlhia: Gr»em ynr*
tm, nt semper, omisit Cdin. Codex Vaticanns sic habet: £t âmmM^Hmmm,

NOT/E

M *iBjctif Aidr wi] In liac Toce ledit ea, hec eti, prodiga et knBMioMk Dt

PeiHa,i!.aui dMt FalNaieai eaae iKaa& medico diaico dictini Kk i.Sp%. Bl.

clliici Sene, id est, mediei qai aMs AristotaHes lib. iv. <ad Wi e e t a A i

arintem restitneret : v^t enim $ervo: cap. 1. "Arirosfăp d 9C air^ AvaAX^

iUam tamen perdite se bal>ere, coBi ftmns : A99tu§ enim ai pA u

hoKUL onmia effanderet, et luxariose pcntii.
▼iveret. Sotas es filia, inquit, et asota

AD FAVSTINUM.

DuM novus est, neqne adhuc rasa mihifirontelibelliis^
Pagina dom taagi noa bene sicca timet :

Jkm mMf iiher reuM etl, lucdumfronU raM, dMMfMgiaa mimUn$neea

awlatf

p******

1 Dam Noeaf ett, H odftac no» rata /rMrff ISiliiMiid ¥etiia tvdex

BPIORAMMA'njM ÎAB. IV.

I puer, et caro perfisr levemwias amico,

Qai merait nugas primus habere meaâ«
Carre, sed instmctos ; comitetor Puniea libram 6

Spongia : maneriboe convenit illa meis.
Non possont nostros mnlt», Fanstine, litor»

Emendare jocos : una likura potest

Mredm: o Mrve, pvfieheertf H ieporU temu dmMm^jHUtium ag^ktm, aţi
^piVM ai ui ipti frimo fifferaniur mta iMeptia, Prmeru^ ai tmmituâ: Pume^
if9ngU comiieiur hlnUum ; ilia apta e$t nirit dimu, O Pauţine, pbare$ Uiurm
MţHCioU carrigere noUras Ubn$: una Uiura poieti.

*^^^^^^^^^^^

landi Ms.— 6 CwTf, ied vMtnuAMm camUetur fmwtkeMnm Sfougâa^ăanmgU Ji^
maty eoni omnes codd. et edd. vett. nottnim exhibaerint lectionem. puanea
şro Pumca 3e?erUndi M^.

NOT>JE

1 NeşutaHmeram] De iis tfom ud
Ubroram omimtvta pertinere»^ dk»
tsB «ftlib. 1. Epig. #7.

§ Ccamiitur Pumiea"] SpongU e|Ki-
■igeiMris, enjfiMBodî smit ■ye^fi»
AAimmm, de^aiteu Pliniii Ub. is.
cap.46. ut deleaotnr roeacarmina. ÂUi
legont : Curre, §ed imiruetum eomUetur
fuunei UInum Spongia : quc lectio nfi-
Dos probator: etenim si liber iwiidom
trat pumice «quatuiyOt ait primo ver-

•o, pomioelnatnieliia non enK* iab.
¥11^ Cpif. 79. Lib. I. Epig-^r. « Şţfd
pomicata fronte ti qoia «tt Bondum/
AIB sk knmc JectipâaM latciiKtelan-
tor» «t vel probatiis piuiike |i^Ci9tiir«
<vel daflMiatiu tpoagia dalcialiÎM'*

8 Una Utura polei*] Qon scilicet
emnia mea carmina, utpote prortos
mala, deleat Sic modeste deprimit ie
Poeta.

XI.

IN AWT. «ATURNINCM.

DuM nimium vano tumefeetus nomine gaudes,
' Et Satnmkiam te^ miser, esse pndet :
Impia Parrhasia movisti bella cnib ursa,
Qoalia qşi PbarUe coDJiigis arma tulit*

Dm, ota/e/ix, nimiMinflaiui vana uamme lataria, H erubeteii e»u SaiurMu:
* «rw ParrhoMia nucepiMti bella impia, ^uaiia mo? it qui menât iub uxare JEgfp-

I Et Sakufuinimn'] Hîc Toeabator

eiot Aotonins, cognomento Sator-

Bfy GţnnaiiiaB superioris Prases^:

^t aotem Satuminos appellari,

iyrtiw niM : <mm ydeWat-eiiM mm

tastam Oennaniv PrsDsidem, sed ez-
emplo Antonii imperiom ofWa alfoe-
Ubat. IXs IMo agit «nclaalw i»
Domitianocap.6.

sat

M. VAL. MARTIAUS

Excideratne adeo fatum tibi nominis hiţjus,
Obniit Actiaci quod gravis ira freti ?

An tibi promisit ^enus, qaod non dedît illi
Nilus, et Arctois plus licuisset aquis ?

Iile etiam nostris Antonius occidit armis,
Qui tibi coUatus, perfide, C»sar erat.

Ha. Itme enu oblUut fatum iUiiu «omtiitf, quod opfTe$tum nt acerba irafnH
Adiaţi 7 Bhifiumu tibi poUieitut ett, qmd iUi nou eamceuU Nilua^ nM^orqua patea-
tuB data ei$et Jlamiuibui SeptenUriouit? UU quaque Autouiuâ eeddU notiriM armiif
qui tecuM comparatui, o perfidian, erat Catar,

^^^^^i^^»^^»^^»^

1 AniH promiiit Jant.— 9 Pro lUe etianh Gruterns raall^t, si llceret per
membranaceof, lUe tamen,

ViOTJE

I Parrhaeia iub uraa'] Hoc est, in
Septemtrione: ursa Parrliasta dicitor
a Parrhasia Arcadi» urbe, ez qna
mta ertt Callisto, a Jove amata, et
in nrsam commntata.

4 PiUnî«coi(;irftf]CIeopatr«,CDJas
et Antonii manti nota est liistoria.

6 Obndt Actiaci'] Ad Actiom Epiri

promontoriam ab Ao^osto ▼icttis est
Antonia».

Ira freti] Per Metonjrmiam posnit
pro ira Cesaris Angatti.

7 An tibi] Sensnsest: Si JEgyptns
profincia ditissima Antonio virfs
suppeditare neqnivit^qaas tibi copiai
submioistrabit superior Germania i

XII.

IN THAIDEM.

NuLLi, Thai, negas : sed si te non pudet istud,
Hoc saltem pudeat, Thai, negare nibil.

O Thai, nemini recuia» : eed ti in ea re non erubeteiâ, in hac $aHem embeaeac, o
TVkot, recuaare nikil.

Hnjus Epigrammatis lectio non variat in libris mannscriptis aut prelo ex-
cusis.

NOT^

2 Negare nihil] Lib. zii. Eptg. 72. et 81. et Lib. xi. Epig. 60. io fine.

XIII.

AD RUFUM, DE NUPTIIS PUDKNTIS ET CLAUDIiE P£RB«

GRINA.

Claudia, Rufe, meo nubît Peregrina Pudenti:
Macte esto tsedis, o Hymenaee, tuis.

o RH/e^ Pudentmeutuxorem duxii

Per^rimm: O Htfmmma^wmBta

EPIGRAM'MATUM LIB. IV.

•8

Tam bene rara suo miscentur cinnama nardo,

Massica Theseis tam bene vina favis.
Nec melias teneris junguntur vitibus ulmi,

Nec plus lotos aquas, littora myrtus amat.
Candida perpetuo reside. Concordia, lecto,

Tamque pari semper sit Venus sequa jugo.
Diligat illa senem quondam : sed et ipsa marito.

Tune quoque cum fuerit, non videatnr anus.

tsU inia tadi», Tam bene infirequenlia cinnama confandwnhtr tmo nardo, tam Henn
vina Maimca /avi» Attici$, Nec nlmi apiiiu copuUaUur temeri» otNţaw, mec rwM
lata, nec liitora graiiora eunt myrto, O Concordia^ remane benigna atema tkalam»^
et Vemte/aveat »emper eopulationi tam tBqMaU. lUa quondam amet eenem : at iUa
fiMfiic ffxtiMi adepta tune vetula non compăreai marito.

-0^ **********

De nupiii» Pudenii» et Claudia est lemma in eddr Tett. — 1 Claudia^ Rtffiş
nupiit Âld. Jant. Colin. Orypli. Sec. parenH pro Pudenii in Be?eriandi
Mi« — ^7 Candida perpetuo reoidet Aid. Junt. Colin. Oryph. &c. — 8 DUigai
ipoa in iisdem : Ula codex Pulmanni et Beverlandi Ms.

NOTiE

1 Pudenii] De qno Jam lib. i. Epig.
tS. de Clandia nibil reperi.

S Macle e$io] M actns idem est ac
anctns, et in Yocatif o nt plnrimnm
ponîtnr, nt ' macte ▼irtote.'

4 Ma»»ica The»eui] Ex melle et
Tino molsnm conficiebatnr, potio tI-
delieet antiqnis gratissima: favos
Tbeteos dicit pro Atticis, qniaThe-
seos regnavit in Attica. Stgnificat

Poeta tam dulces fore noptias dan-
disB et Pndentis, qnam malsam.

6 Neepbu lato»] Arbor notissima
ex Homero Odyss. lib. ix. et Pliaios
describit loton lib. xiii. cap. 17. est
etiam lotos herba in palostrium ge-
nere ibidem.

7 Concordia] Deam iotellige Con*
cordiam, cni templam erexit Vespa-
sianns.

XIV.

AD SILIUM.

Sili, Castalidum decus sororum,
Qui peijuria barbari furoris

:Rli,omamentum aororum CatiaUdum, qui verbi» magniflei» urge» perjuria

NOTJE

1 Sili, CoMtnlidum^ Silinm Italicnm Castaliom dictnm, et Mnsis sacrnm,
intellige poetam satis notam. Mnsas versa est.

dlcnntar Castalides a virgine Cas- 2 Qui peijuria] De bello Pnnîco
talia, qnie Apollinem fngiens ad secnndo poema scripsit Silitis: initio
radicea Pamassi in fontem a se primi libri sic habet: «terMartesl-

SBf M. Val. MARTlALIfl

iDgenti pftmia ore^ perfidoaqne
Fastos Hannibelisj levesque Poenoa
Magnis cedere cogia AfiricaDia:
Paulum aepoaita aeveritate.
Dam blânda vagaa alea December
Incertia aoaat hînc et bine fritilUa,
£t ludit Popa nequiofe talo,
Nostris otia cominoda Camceiiia*

furm$ barbari^ atqne tuligi3 perjuram mperbiam Ua^nibaUM, tâşw$ .

PmnM dederâ m mafyA» Africanis: remotă nauUâper teveritoie^ fae

nottm HutUf duM livi aUa December Bokiiui hhc d indt tirtpU dmkm

4 FoCm iifMtfralM Aid. Jottf. Cofi*. Jnnlăit. Lmgf. llefţih. fte. mm tf u
PtKMM Be?erUndi Ms. — 6 PoMhm depotUa in quibusdam vett.^8 Beverlandi
Ms. hine et indf.— O Ei huUt rota ed. ahttq. Ferrar. an. 1471. Aid. 1601. Jant.
emu, Orypb. Aid. 14M0. Plant. 4re. Pom Serhr^Hna • codd; r«atit«it, coi
^dlflcatiir codei Bodleiasus, fmpm m librario pefparam fcrlj^to pr* PafMi

NOtJfi

nistro Jnratnmqae Jovi fasdoii, con-
veDtaque patnim Sidonii fregere
dneet.'

5 ilf(^fiiifMdcr»]Scipioeiiim Major,
AfrieanoBcogoomiiiatVByvicit auper-
Imhi Hasnibalem, et Cartbaginenaes
coegit pacem a România petere : fnit
et alter Sctpio ob everaam Nnman-
tiam dictas Numantinun, qn! Cartba-
Ipne fanditas deleta, Africanoa minor
dictos eat: quas ret gestas cum
caneret Silins, poetica Metonymia
dicit Marţialii fieri a Silio id quod
cănit factam. Sic Horat.i. Sat. ulti*
roa. ' Torgidus Alpinus jnguiat dom
Memnona.'

7 December] Quo roense talis po-
tiMimnm Indebant Romani.

8 Incertis tonat] De frililiis, turri-
culiii, talis, et testeris copiose dfce-
mualib. XIV. tamen per transcursum
notaodum talum eum esse apud Lati-
no», quem Graeci vocant Astragalnm.
Plinius 1.x XXIV. ubi Poljcleti memi-
nit, 'Fecit,'inqnit, * et distringentem
1^ et nudam telo incestentem, duos-
que puerositem nudos talia liidentes :
qtti vocantar Astragaliiontea.' Alia

pleraque, ut boc probet, testimonia
adducit Calcagninos de talonun lodo,
Ad tumnMfvendaa vero aleatoram
frandes, qni anbdolamaoantî caHealt
in pyrgo, ten turrieala, aive pyxideni
navis appellare, repoiiti tali sicut et
tessers promebantor in abacom.
Horatius ii. Sat. 7. ' qui pro se tol-
leretatqua Mitteret inpyrgnm talos.'
Tetueris qnoque liidentet turricnU
ntebantor. Tnrnebiialib. xxvii. caf«
S. Tarricalaro et fritillam dUtinxit
Suidas: idem tamen videtnr, cnm
scribit Marţialii de turricnla lib.xiT.
Epig. 10. Seneca de ludo Claodii:
' Nam quotieA missnnis erat resonan*
tefritillo Utraqae sobdncto fngiebat
teMera fnndo.'

9 Et ludit Popa [rota] Locaş bic
perobscnrns mihl vţdetor: Raderos
intelligit ipsum fritillnm dici rotam,
qnia rotundus fritillusvelut tnrricnla,
ex qua intus gradatim aspera tali
eacutiebantur : qnare antem dicat,
nequiere tato^ non niibi compertam
est, nisi forte, qnod tali pmriginem
libidinis excitent, ut docet Junioi
Animadverst lib. it. cap. It. et libji.

jmmulHMATUM ua. iv;

Kec iorva lege fronte, sed remissa
Lascivis madidos jocis fiblellos.
Sic forsan tener aasiis est Catallus
Magno mittere passeiem MaronL

rttmlmiitniauwreiab, Nee$e9erOftedleinwliuewheUbroipeifuo$kue^
lm$. Hqc fvrULue maâ^ temr OlhiiUi» muMs eit mkUn pâmmm mtmm^ Wkr*

»>»»»^^»^^^»^<^

Ooi rota legunt iQterprttMitiir, aUatomm eiroanttaiittam eor«MLr«-It
NonnalU legnDt: oMsuiet CaiulUu^ probante MuMmbertiOb

NOT£

patrtre potMt ; iU al altatorta alH,
Qt io ▼erto precedenţi, fHtillis ute-

cap. 4. qood talis liuiim eat pff«
fttininij!. Ramiresiat banc Tersom
« aernine intellectam^ m ait» inteUU
fere te paUt boc seaam Rotam
■cd|^ pro cofona aUatonMiiy ^laua
aic vocat M arlialU • abniUtiMline ro-
tamm : aedebant eiiim aleatores in
orbibns quoicini^baiit omnesciremn.
JV«firi«re tahy boc est, talis mânu
JMtif sine fîritillo, io qno jacto mănos
improba compositiones et neqoitiaa

rentnr, alii mana laderent, Ub. %sw,
Epif. IflL Jodicel kactor.

19 ÂutM m CiMaif] JBUIi Vii*
giUam pr»oeaait Catallas, cajna
Carm. iii. est de paasere morlaolîea*
bl» s sed boc fiogit Poeta, ut se corn
Catollo mqolpairet» SîUaai antero
com Virgilio, qiiem diligenter imita-
tos est, conferat : lib. xi. Epig. ii.

XV.

AD CiECILIANUM.

MiLiiE tibi nnmmos hesterna lace roganti.

In sex ant septem, Caeciliane, dies,
Non babeo, dixi : sed tu causatus amici

Advcntum^ lancem paucaque vasa rogas.
Staltus es ? an stultum me credis^ amice ? negavi 5

Miile tibi nummos : millia quinqiie dabo ?

O CacUime, hetierna nocte ruţHmdi tibi petaUi mUU nmmm$ iM$e9 0ii §eţiem
iîet, Nun kabeo : ai tu praitxenâ adveniam amid pHtB Umcem et fomea vata,
Damaunt m, o ameţi wBkexMmoMmadaminUml ftMraCTeamnanKesiMaimMy
an âomaba quiaqae millia ?

\ In edd. Tett. hesterna nocte. Polmanal et Beverlandi Ms, JMcnia biţf,
qood babent etiam Gruteri et Cagnerii vett. codd.— 4 BoTerlandos legit,
panda^ vaaat ut ap. Virg. Georg. ii. * Lanclbos et pandis fomantia coodimus
eata.' Lanx, Ma^or^s, in Oloss.

NOT^

6 MWia quinque dabo] Caecilianum commodatums vasa erota qninqne
qnendam irridet Poeta argomeato a aammorom n»iUibaa, q«m nQaqnam
minori ad majos : Si tibi, iaqoit, ne* auhi redderes.
ga?i miile noromoa, non sam tibi

M. VAL. MARTIAUS

XVI.

IN 6ALLUM.

Privignum nou esse taae te, G«Ue» novarc»

Ramor erat, conjox dam fuit illa patris.
Nod tamen hoc poterat vivo genitore probări.

Jam nusquam pater est, Galle ; noverca domi est.
Magnus ab infemis levocetur Tullius umbris, 5

Et te defendat Regalus ipse licet ;
Nou potes absolvi : nam quae non desinit esse

Post patrem, nunqaam, GaUe, noverca fuit.

O GoUe, Mmio itierelnurai te no» eta jtnvigimm hut noveroir, imm iOmfmU
«JMr gemtori», NikiUmdmu vhente ptUre td probări neambăt. O G^IU^ «ne
|Mter lUaccntl e pUa; n&^erca morwhir in €tdHu§ tvis. Qmmn» tmgwm TWKat
nimmi ur db umbris Ttrtarti», ei Rjgvhut yw te <iKaNr, Ubermi mr t mit i
o GmB»f fiuff ]Mit fMrfrcM mortonm, nmi ceaai eug mmmtm, mmşmm/mi.

#^«^^>#>^i^^^»i#>#>

7 Nomp9tee obtoUn cd. Jant. an. 1612.

NOT^

1 Privignum non este"] Vivo patre
Oallus quidam se cam noverca minus
honeste gerebat, qnam privignum
deceret.

4 Notferea domi e«l] £x eo qnod,
pneter privîgnorum morem, mortuo

patre domi novercam retineat Oallos,
illi jampridem turpe cum ea fnisse
commercinm colligit Poeta.

5 Revoeetwr] Regulum, de quo lib.
I. Epig. ÎS. in causifl dicendis Cice-
roni assentatorie squiparare videtur.

XVII.

AD PAULUM.

Fag BRE in Lyciscam, Paule, me jubes versus,
Quibas illa lectis rubeat, et sit irata.
O Paule, malus es : irramare vis solus.

o PoMle, vis me tcribere carmina in Lyciâcwn, ^ibua lecţie Hla erubeecâi^ et
encceneeai, O Ptatle^ neqitam et : vie solue

«^^«»<^^<»^^>»»^^^

2 In eadem Jnnt margini ascriptum est : * rubeat et JU trota vetnt codex.'

NOT^

1 In Lyâeeam'] Meretricem qnam Juvenalis Sat. vi. ' Prostitit auratia
nrbane cârpit Poeta, cum de Panlo titulnm mentita Lycisc».'
conqneri videatur. Lyciscae memînit

EPIORAMMATUM LIB. IV. S97

XVIIL

DB PUERO STILLIGIDIO JUGULATO.

QuA vicina plait Vipsanis porta columnis,

Et madet assiduo labricus imbre lapis.
In jugulam pueri, qui roscida tecta subibat,

Decidit hybemo prsegravis unda gelu :
Cumque peregisset miseri crudelia fata, 5

Tabuit in calido vulnere mucro tener.
Quid non saeva sibi voluit Fortuna licere ?

Aut ubi mors non est, si jugulatis, aquae?

Qţ»pluHp€rtaftmiima cchmmit ViptoMUy et Utjns lubrieuM petfimditur plutia
«ONfiiiaM, o^ pragraeii kffemaU glaeie ceeidit in guihtr pMeri, gait higrediebatw
ttmph wudtdiL Et cum gladhu işfeUei attuUiset aeerbam mortem^ tnoUu lifii«-
fîteinettimfUigacdida. Quid nm M perwutmm etâ€ v9hiU erwMu fortwiă?
^MtMUtwmmom ut^djugulatUfOafiue?

^■^>^'^>^<0^0^^>^^<^<^

Dt Putro giaeie oeeiso lemma eu! in Aid. Jant. Colin. &c.— 1 VipmmU
legit Ant. de Rooy. Vide ad lib.i. £pif;.109.— S Codd. Florent. et Vat.
habent : m roâcida tetnpU subibat ; et sic legunt Aid. Junt. Colin. Gryph«
Pnlman. Jnnian. Lang. Delph. &:c.

1 QiM otcnia ptuif] Capenam por- aqnaednctu portoB Capenae aMidne

tam intellige, de qna jam sic locntns defluebat.

e»tlib.iii. £pig.47. DeporticnVip. \ Pragrams unda gelu] Elegana

aana dictam lib. i. Epig. 109. f tiriae periphraflis.

a LuMeuMlapU] Aream lapidibni 6 Muero iener] Stiria enlm ndn

stratam, sen pavimentam intellige, secns ac mucro pneninijagalavit.
m qnod aqna, qnam imbrem dicit, ex

XIX.

DB BNDROMIDB.

Hang tibi Sequanic» pinguem textrids alumnam,
Quse Lacedaemonium barbara nomen habet, «

CrcfMMi hau alunmam textrieii Se^uaxiea mmau ad te mUtimui externam en-

Dt Andromide in edd. vett. Ad Sequanicmn Beverlandi Ms.-— 4 Andromeda

NOT^
Haac tUn] Endrorais Teatis erat textrici» Seqnanie»/qntafaerat coo-
iilriotn, quam vocat Poeta ' alnmnam feeta • rouHere In proTineia Oalli» ^

M. VAI.. MARriALIS

«ordida, sed gelido non aspernauda Deccnibri
Dona, peregrinam mittimus endromida :

Sen lentom ceroma teris, tepidaiave trigoiia«
Sive harpasta manii palvernlenta rapU ;

Plumea sen laxi partiris pondera Cbllis ;
Sive levem corsu vincere qiueris Atham :

tffMnwy CM MTMrtf ttiMftI 0ff

faigid» DtumM. Ssi ieri» nmlU

WMgnifM»

n^*^^^^^^ *^^^

fai cadte Tat EaArMRtifM Jont et Colin. Ewifmtăm cod. Florent.— €
Bcveriaadi Mt. tnjkiMmn fng«M.r— 8 Pnlounoi codex hibet: fmwBk^mert
pmriâ Aikum, IlenDoiaat Barbanit Câştigat, lib. vii. pro Aikam legit

VOTM

qoMi ▼OGtnt hodie Ptwtdie-C^wUi:
lieet ••tem barbar^ id «tt, Saqiunica
estet, tamen Or»cnm oomeo retine-
bat: eam anim inveaeront Laceds-
BMMiet, atqne ea nti tnnt iw r^ 8p^,
Id crt, in carta, onde dicta endromis,
na tadantat pott cartam repentino
fVigore corriperentor.

S Seu Icalwa ccrtaia] Ceromate, id
ett, ungaento ex oleo et palTcre,
«aetl paliMUitie certabant, qnod cor-
pori attrictom variis motibat tare*
batar.

Tepidmmoe trigona] Ut hic locot in-
talUf atar, braWter aliqoid dicendam
de piUram gtoere, et ludo : quataor
ergo fnerant pilarnm genera, qoibat
Indebant antiqoi, follit i^eilicet, tri-
gonalit, paganica, et harpastum. Fol-
lit erat pila magna ex alata confec-
ta, toloqne Tento repleta, quae ti
m^or erat, brachiit impellebatur.
Propertint lib. iii. * Corn pila velocet
falii t per braebia jactot.' Si minor,
pognit ejiciebatar, atqne pngillarit
foUit vocabatnr, nt apud Plantam in
Radente: 'foUem paglllatoriam fa-
dam Extern plo hercle ego te.' Tri-
fODalIt pila, qoc parva erat, non
triqnetra fignra, ted a loco trigono,
▼el a nnmero» fignra, ant tita ladeo-
tiaau Stabant enim tret eo ordine.

ut trigonnm tea trlaognli
Vide lib. XII. Epig. 84.'T^>Uaat'
dicit, vei qood ladentat caltAcaret,
▼el potins quod attrectata pila la-
dentinm et tadantinm mana tepcfi-
eret. Paganica, qaa la pagit et
gymnasiit qnoqne Indebatnr, BMJor
trigone, folie vero minor, farciabatar
plnma, lib. vii. Epig. 19. et lib. xit.
Epig. 45. ' Hbc qoB diiBcillt target
paganica plama Folia atănotlaxa att,
et minat arcta pila.' Poatrwnw att
harpattnm a Gnecovarbo itpmdfm , ta-
pto: pilaeratomniam minima ax caria,
qoam altar lodent altari raplabat: ia
toio polTemlcnta aaliqai In4ebaat
barpatto, at hic dooet Poeta, at lib.
VII. Epig. SS. Hiec ex Mercuriali de
Arte Oymnastica lib. ii. cap. 5.

7 Ptumen teu loxt] Hoc ett, inqnit
Mercurialis, levia ; follit enim vento
inflatnt levis est: paganica enim
farciebatnr plnma, nt diximnt tapra,
qnod de folie non conttat: ' laxi* antem,
boc ett, teste Radero, magni, laţi, vel
minime duri,

ParlirU] Id ett, metiris, et ad-
vertit motum follis plnmei teu levis.
Videat lector.

8 Atkem] Puemm carta volocem.
Piiniat lib. vii. cap. M.

BPI0RAMMATUII LIB. IV.

Ne madidos intret penetrabile frigns in artus.
Neve gravis subita te premat Iris aqua.

Bidebis ventos hoc munere tectas et imbres :
Nec sic in Tyria sindone tutus eris.

rart Aiham eurm veîoeem: nefriffuăpeneirtddk mdnatmewibn HtdRida, neveJria
fmiă repentina pZurta t4 ofprimăt, H^e âom» warnitim iUmde» tiiUââ et pbnia»
Nm HaeriM ucuru$ im Tyrta sindone.

Âtham : sed codd. Plorent. et Vat. exhibewt AHmu — ^11 Idon Floitot pro
ftMrfMC habet Sidone, Polmanni codex : aindeme eulitu eris, Ramiret de Prado,
eimieme nudtu eri$, Juntina nottra in margine. Madone teetu» erie; ted tedue

NOT£

9 Ne madide»] EndromU enim de-
fendft eofpas a pluila et frigiore.

10 Mf] Nantia est ploTi», pro
qna tamitur.

ÎS /« Tifria tindoue] Qnam Joliat
Pollux lib. Tii. cap. 16. sic explicat :
lliw<Ar, lifrty AJyvtrla ţiJkVy m^ifiJKmov V

tei .iBkwBHMt; Mnîtwhm
vero ett, quod tume utfiMqmeJUnhntdwm
voeant. Dicta aatem est, ot opinatnr
Bayâas, qoia primam in nrbe Sidone
hnjnsmodi amictat fieri coepit. Ob id
T^ria a Marţiali dicta: erant enim
▼Icinee nrbet l^rot et Sidon.

DR GARBLLIA BT GELLIA.

DiciT se vetulam, cum sit Caerellia pnppa:

Pnppam se dicit Gcllia, cum sit anus.
Ferre nec banc possis, possis» Coline, nec illam :

Altera ridicula est, altera putidula.

Cm CtereHa »U puettăy^adUat $e aman : GeWa unnedieat fmeUwm, am
âii Mtvte. Nequeae, Co/tiie, hamc tolerare^ nec iUam. AUera inepta eeif «Hem
paHdăla.

^^•^■^^■0^»'»'^ ^ ^^

Hoc Epigramma superiori adjnnctnm legitor in editîone Schrevel. an.
1070. în cjnsdem ed. prima an. 1666. non item. Ad QM^m Inscribitnr in
codice Thoaneo.— l Beverlandi Ms. CkereUiaj^ppa.

NOT^

4 AUera ridicula] Oellia nempe, lem gravitatem imitata omnibnt erat
cum modos oranes et pueilae gestnt fastidio, atque ab ea tanqnam a re
affectaret. putida Toitiun qnilibet avertebat.

Atten putidula] Cvrellia nempeam-

SNM M. VAL» MARŢIAL»

XXI.

DB 8BLI0.

NuLLOB esse Deos, inane coelam
Affirmat Selias, probatqne ; qnod se
Factam, dam ii^;at boc, yidet beatam.

âUwf ««wocroi miUa etae mumM, oorimi cotmueniUimmfetpnbiâ ; fwod dini m-

^#« ^^^^^^^^^

De Celio est lemma in Aid. Jnnt. Colin. &c. Dt Segio in codd. Florent»
et Vat.

NOTJE

. 1 TnoMe colim] Hoc est, DUt ticq- sententiam vide apnd Senecam libro,

nm, ¥el rem conimentitiam, ut inter- < Quare bonis virit mala accidant, cam

pretatot turn. tit providentia.'
t Fidci beaium] Mnlta in liane

XXII.

DB CLBOPATRA.

Primos passa toros, ot adhuc placanda marito,

Merserat ia nitidos se Cleopatra lacus ;
Dum fugit amplexus : sed prodidit unda latentem,

Lucebat tods cum tegeretur aquis.
Condita sic puro numerantur lilia vitro : 5

Sic probibet teneras gemma latere rosas.

PoH primoi cowp'esgui Cleop^ira adluie ienienda a vtro se immenerat ta Iaca»
perlucidoi ; dum vUăi amplexua : sed aqua pat^ecii drlitescentem : spUndebti
enim, cmn oeeuUareiwr toiis vndis, lÂUa reposila in nUido viiro Ha muwsenmhnr:
koe modo gemma vetai delitescere teneras rosas. Imdt atqne mndis immerms fi-

^^^^^^^^>^^^'#

De Cleopatra uxore inscribltnr in Aid. Jnnt. Colin. &c. De Clcopalnina-
iairice in Beverlandi Mi.— 1 Codd. Florent. et Vat. nee adkmc plaonttfa.— S
Merserat in Uquidos Ani, de Rooy. Vide Ovid. Met.iii. 407. IY.S54. Epi«t.
Heroid. XT. 167. Avian. Fab. ii. 4. et Snakeob. ad Curt.iii. 1.--6 Candila

NOTiE

1 Primos passd] Cleopatra Mar- 6 Gemma'] Lapidem pellocidam

tialis nxor, amissa virginitate, sobi- iotellige vitri inttar, qiio rot« in

rata marito in aqoas se immersit, hortis tegebaotur. Lib.viii. Eptg.68.

qoam tamen secutns iile invitam 'Condita perspicna vivit vindemia

deotcnlatns est. gemma.'

BFIORAMMATUII LIB. IV. 801

Insilni, mersusqne Yadis luctantia carpsi
Basia : perspicu» plus vetuistis aquas.

î eam/a reMtentia. O unda nUida^ impediUiU eetera.

^*^^**^^^0^^

tU fftro Beverlandi M8.--6 Pro tentroM ScriTerini legit temtii.— 8 Omia
codex yiticaottt.

XXIII.

AD THALIAM, DB BRUTIANO.

DuM iu lenta nimis, diuque quasris,

Quis primus tibi, quisve sit secundus ;

Graium quisve Epigramma comparabit:

Palmam Callimachus, Tbalia, de se

Facundo dedit ipse Brutiano. 5

Qui si Cecropio satur lepore,

Romanas sale luserit Minervse ;

lUi me facias, precor, secundum.

i>iifli tUy O ThaUaj iuinu cuncUvrit^ rt diu dubiias eui ds$ jnimitiy aut acundas ;
mult ffuii eomponet eUgarn Epignunmu : i/ue CalUmaduu detulii viettfriam de se eh-
fueuH Bruttauo, Qui tifatiidien$ Aiticam vtuuatatim^ joeaiua fuerit urbamtait
RmmoMB Minerta ; rogo, mihi de$ tecUndoM ab Uto,

Ad Tkaliăm lemma est in edd. vett. — S GntuMouine in iiidem : Grutum-

St codex Floreot. «omparmni Beverlandi Mt. — 6 Qui tic Ceentpio Beverlaodi
t. Qui n aecropio Jant. an. 1612.— 7 Romaike bcoUb cod. Florent.

NOTiE

4 iiulUmâckus] Poeta Cyrenviis Martialis. Brntiani vero neminit

pnBttantistimas, qaem in antiqoam Plioios Jonior lib. yi. Epist. 22. Pro-

digDitatem reititataro naper in lacem bitate et rernm gestaram gloria

edidit emdita Tanaqoilli Fabri filia ; nobilit iinperaote Tnyaoo flomit : ab

vizit teroporibut Ptolemiei PliiladeU iilo aatem secoodot esse optat noi-

phi, qno familiariter osos est. Epi* ter Poeta, si a Grccis versibns ad

gnunmata, Hymoos, et Elegias Latinos se contulerit.

Onece tcripsit elegantissimas ; a ThaUa] Una ex novem Musis, qa«

Brutiano tamen illum snperari dicit jocis praeest.

M. VAL. I^AimâLIII

DB LYCOftI, AD PADIAIfUM.

Om NES, qnas habnit, Fabiane, Lycoris amicas
Eztnlit; vxori fiat amica mee.

FabiMif Lffeorit eshiUi 9mnt$ amtcof qmu kăMi ; imti Mmitiiiam

Ad Fthimmm Itmmrn io AU. JonL Ctiku Orfpk, PtloMa. Ling. Jnnian.
A4 Fdbmmtm de Iiyetri imii^Im io aliia.

NOTiE

1 Ifctri»] Qovdaio foit meretrix priom.

fwwica, qo» «nolu oomim Teoeoo thmî] flt-tb «o iioeqoe «ffieratnr
ioteHIciebat ozor mă.

2 EximtU] Verbam fnoerit pro-

DB LITTORIBVS ALTINI BT AQOILBIA.

JSmula Baianis Altini littora villis^

Et Phaetkontei conficia sylya rogi ţ
QnaeqQe Antenoreo Dryadum pulcberrima Fanno

Nupsit ad Euganeos sola paella lacas ;

Akimi «nmda AriMtt n'Aîf, ei nemm amtehim merîie l*kăefketâii :

wâ TeM§Q$ 'ftmwâee /nstovnot

^^**^^^»0^^^

Ante hoc Epifframma multa ex lib. i. erant io codice Cagnerii : similU
confasio est in Colin, et Jnnt. vicle ad lib. i. Epig. 104. 105. Ad Aq;mdiMm
Poknaooi codex. Be itltori6«« AWuA inscribitor io «ML %iett^^-l Qmo^f io
Htdoau— 5 JfoUdo JţmaamB Beverlaodi Mi.

NOT«

1 IVioi iitfimi] Altioom oppidnm
foit amoeniiaimoni ad mare Adriati-
com, 1E0T< 8^ mi r^ "^Xrww h f\fi
vaponrA^^ior fx^ ^ *Paov(nfp i^Hran
EÎit €t ilttmojN lâ pehde, eedem fuo
Hmenna tUu» Strabo lib. v. Ptînias
lib. III. cap. 18.

8 Ei PkdeihoiUei conscia aylva] Po-
polot iotelligit io qoas Pbaethontis
torores miserum ejos casum defleotet
ad Padi ripas foeront commotats.

Ovid.Mel. ii. Plio. lib.iii . cap. 16.
% Ouague Anienoreo] An tenor capta
Troja fugit, atgoe ad Veoetorom
littnt appniit, obiPataTiam condidit»
bodieyPadooa.Eogaoeiy qtii etHeoeti,
et postea Veneti, Italiae popntt ad
mare Adriaticum» qnorum regio
bodie Morca TVapisana TOcator.
Poeta aatem fiogit Dryadero, id est,
oemoris Nympbam, nnpsisse Faooo
qoi pr»est agro PataTÎno.

RPIORAMMATUM LIB. IV. 308

Et tu Ledseo felix Aqnileia TimaTo, 5

Hic ubi septenas Cyllaro8 haasit aquas;
Vos eritis nostrse portus requiesque senectae,

Si juris faerint otia nostra sui*

uMTueriid m Ubertotem.

NOTiE

« Ltătm Tutmtil TiaMvos, kodlie dnit, qvia C«tor Led» fiiiiit nna

Tmmho; fons ent in Foro Jalii, hodie tsoin ArgMMtie «d Tfanavoni venit,

U Frioul, ex quo tanta acatarit aqiM- in cujus septem ostiis Cyllanis ejut

rum copia, ut teptem ottiU influat equasbibuseâiigitnr. Aquileiaaateniy

in mare. Virgilius JEd, i. novem os- Jf «t/c|rîa, iirbs Patriarch. Camornm

tia refert: ' footem tnperare Tunavi, metropoUs, Stc.
Unde per 4Mra novem/ &c. Ledcam

XXVL

AD POSTHUMURf.

QuoD te mane domi toto non vidîmns anno,
Vis dicam, qaantum, Postfaiime, perdiderim ?

Tricenos, pnto, bis ; vicenos ter, pnto, naromos.
Ignosces ; togulam, Postluime, plarii emo.

O Potihume, plaeet m^^ram fMmhMi «mamm, gnod per mmw m iMiegrum t§
wianenm atUuiaverimm^ibmâtuie? Ofmer eewhm vigiaH immwm me perdi-
diite. Vemam dabis, o Posihume, plurU mihi conetai toguln»

^«»^^^i#^^^»»»»<»

S Codex Palmannt exfaifoet, de wtthiB cmafwlo wnmitk,

t Vu dicQM qMoniwn] Poeta ar»- verit, parram fecisie te Jactnram,

awi yf dam Postbnaram kndet» «entam nempe et vic;inti nnmmomm,

^ li—iarima cfientibms meree de corn tofam plnria emeret LeganC

4«la «oU Tolebvt. Marţialii ergo nKi: Tiieemm ptUo ki$ de

dicit, qood Posthomnm non taie ta- j nâ pnwme m,

XXVIL

AD CJESAKEM AU6XJSTUM DQ-niTIANUM.

SjsPBmeos laudare âoles, Aagoste, libellos.
Invidos eooe negat: non minas ergo soles.

O AfigudifeeneiutitHfrequeiiier eommendare ai«M Hbro$: eu IMdMi ttij
jddiltyiudaBÎnieriUtnr in edd. vett.— S Rademt reponendom potat cnai

30i

M. VAL. MART1ALI8

Qaid^ qulxd honorato non sola voce dedisti»

Non alius poterat qu» dare dona mihi ?
Ecce iterum nigroş corrodit lividus ungues. 5

Da, Ca^sar^ tanto tu magis, ut doleat.

pnpUrea wom mmu etnmumaH. Quid vero, fimi amu werhiittUt miU lirfrft kr-
ftfiif «a mtiiicra, qum mihi lărgiri nequibai «fnit ? m rwnm mukvtbu
groB unguet. Tu, C^nar^ lărgire iaiUo magi», ui nuereui.

*>^m>^>mi0»*f'^>^i0>^^

îatMTogttioBe : mrai wnmuergo «ote?— 5 Codex Vat cmâefaU
quod habţ^nt etiam Aid. Jont. el Colio.

9 No» mim» ergo] Hoc loco a^ S Quid] Hoc est, qaid vero fadet

significat propter banc cântam, id-
circo. Sentot est : Licet invidot
Deget, noo idcirco libroi noştri Poetas
minus legebat Domitianus. Legnnt
alii per interrogationem, et forte
meiios : num tnintu ergo aole»?

invidns, Sec,

4 Nou alhu poiermf] De hit monerL
bns dictnm lib. n. Epig. 91. el 9%,

6 Da, Ctfsor] Urbane aliqnid sibi
mendicat ab Imperatore.

XXVIII.

AD CHLOEN.

Do NAŞTI tenero, Chloe^ Luperco
Hispanas, Tyriasque, coccinasque,
^ £t lotam tepido togam Galeso,

Indos sardonychas^ Scythas smaragdos,

Et centum dominos novse monetae, 5

Et quicquid petit usque et usque donas.

Vae glabraria, vsb tibi misella :

Nudam te statuet tuus Lupercus.

o CJUoe, mM Luperco deditii Hitptmas vestes, ei TffrkUf et McmM», ei iegmm
Muimu tepido GaleeOf mrdomekaa Indot^ tmenigdos ex Scţfthsaj <t cciiteai dtm
HM nowe mtoneta, et eemper et eemper lărgirii quicquid pottukâ, Vm gkkrmrin^
va tibi misella ; tuus Lnpereu$ denuimbii te.

S. 4 Hi doc Tersns transpositi sunt in Aid. Junt. et Colin. — 5^ Et eentum
nşaneroe in iisdem : nummoe in aliis. Nuâmu$f (nummut) et Nmm», i.e, mon*
erui, saepissime permutata a librariis. — 7 MiiceUa fieverlandi Ms.

NOTiE

1 Chloe] Mulier libidinosa.

3 Togam Galeeo] De hoc ân?io dixi-
mus lib. II. Epig. 43. ' Te Lacedae-
monio velat toga Iota Oaleso.' Vestes
qnoque e lâna Baetica summo erant
in pretio.

5 Et centuM dominot] Aureotnom-
mo8 intelligo Domitiani efigie nota-
t08. Alii legont namerot.

7 Glabraria] Proprie dicitur ovis
tonsa.

8 Nudeon te] In Lnperci nomine

RPIORAMMATUM LIB. IV.

ao6

NOTiE

Mit Poeta: Lupercî enim erant
Sacerdotet ab Evandro instUuti in
hAnorem PaDos; vel, at alii voliint,
a Roroalo; qni Lnpercales ludos cele-
braoten nudi per arbem discurrebant,
f<Emina«que nibi ob^ias percatiebant :

qno ictu fcecmid» fieri credebaotnr.
Jiivenalifl Sat. ii. ' Nec prodett
agili palmas pnebere Laperco.' Ovid.
Fast. II. ^ Tertia post Idut nndos
aurora Lnpercot Aspicit, et Fauni
sacra bicornit emnt.'

XXIX.

AD PUDBNTEM.

Obsxat, care Pudens, nostris sua turba libellis :

Lectoremque frequens lassat et implet opas.
Rara juvant : primis sic major gratia pomis :

Hybemae pretium sic meruere rosae.
Sic spoliatricem commendat fastus amicam, 5

Janua nec juvenem semper aperta tenet.
Saspius in libro memoratur Persius ano,

Quam levis in tota Marsus Amazonide.

o diUcie Pudenn^ gtta muUitwlo offieit nottrU Uhriâ, atque ojnu mfem defaHgai
ei mturat lectorem. Rara placeni : hoe modă prima poma §frtUi&ra mud : hocmodo
kfimaUi rotafnenmt astimata : hoc modo tMperhia eommemiut tpoUairieim fRC-
Tttrietm^ nec perpetua patern janua retinei adoUteentem, Uno in Ubro frequenHor
fk menJ^ Peratt, quam van Horei in iota AmiKumitU* Tn etiiMi gnemcnaifiie

^»«^^'^»^^^>^>^^

6 Snnt qni legant FauAuoi at femtw hie est illa meretrieiifii ars, qna fasti*
dire finennt amatores snos, qno acrius incendant. Alii legunt, FeaAuM^ litera
majniicula, at sit nomen proprinin. Tuikue Langins, errore forsao typotbe-
tarnni. — 7 Scfpxue in libro numeratur Pnlmanni codex et BeTerlandi Ms.— 8
* SIcot dao fnere Codri, nnnn Poeta celebris a Virgilio landatos, alter a Jn-
▼ffBale explosns ; ita qnoqne dnoft crediderim fnisse Marsos : nnus ab Ovidid
cam Rabirio comparatus, alter hic a Marţiale Ims dietns. Nam qaod Sca-
licer in codd. Codrua leii^rit, vlx addncor habere fidem, cam opt. Tbnan.
pTorent. aliosqne pervoWerim, qni cnncti babent Marsua, Scaliger intelligit
eum Codram, de qao in Jovenal. Sat.i. Vereor tamen ne ipsnm fefeUerIt

NOT^

1 Care Pudena] De qno lib. i. Epig.

t9.

4 Hffhemapreiium'] De rosis hyber-
nis lib. VI. Epig. 80.

5 Commendat faidus] Snperbo enim
meretricis fajitidio alliciontnrjnvenes.
Alii legnnt Famtiue, nt sit nomen pro-
prium. ^nam lectionem minus probo.

Deipk. et Var. Clas, Marţial,

7 Persiuâ] Poeta satis notns. Hoc
est : Magis placet brevis Perşii liber,
qnam ingens Marsi Poema de Ama-
sonibns. Hic antem Marsas, qoicnm-
qae iile fnerit, alins esse videtur ab
eo cnjus mentio facta est Epbtola U-
bri primi.

306 M. VAL. MAtTIALlS

Ta qnoque de nostris releges qucmcamque libellis,

Esse pută solnm: sic tibi pluris erit 10

«Mfvet «sr iMifrIf UM$f crede eete Mlum ; sie plwris fmcUâ.

corrigendi labor.' Beverltmd.'-9 Edd. vett. qiueeuMque UbeWe. Lectio nottra
Rftderi iogenio debetor.

VOTJE

9 Qumeumqiu] A]ii qtueewnque^ minut beoe.

AD PISCATOREM.

Bai ANO procal a lacu monemus,

Piscator, fage, ne nocens recedas. /

Sacris pîscibus bae natantnr undse,

Qui nonint Dominum, manamque lamboiit

lUam^ qna nihil est in orbe majas. 5

Quidy quod nomen habent, et ad magistri

Vocem quisque sui venit citatus?

Hoc quondam Libys impius profundo.

Dam prsedam calamo tremente ducit,

Raptis luminibus repente csecus 10

Captum non potuit videre piscem :

Et nune sacrilegos perosus hamos^

Baianos sedet ad lacus rogator.

At tu, dam potes, innocens recede,

O fnactior, wumemuif longt decima a locv Bakmo^ »e reui abeas, PUceseaeri
mUaiU hU i» undis^ qui agnotcuMt domnum^ et lambuui moiiiiJii iUam^ qmm tukU
MMyaw Cât tu nuado. Quid quod nomen est ipsU, et iinguH vocati accedunt ad tocem
mu magistri? Bocolim lacu Ăfer impvuây dumcakano trenunte trakit preedam^
ereptie oculie eubUe excaeatue nequivit aepicere piuem: et nune odio kabene tacru
Ugo$ hamoi mendicut udtt ad Uuiu Batanos. Sed tii, dwtn licety umoxime abi, dbiă

^#^i»i»«^»'^<»^«»«»

8 Gniteras tegit, JJbyi improtmSf qood non spernendam pătat Oronofint.

NOT^

8 Sacrii piecibui] Deo nempe Do- 6 Quidquod] Vehementins iiMtan-

mitiano consecratis. di gratia quid quod io onitiooe poni-

4 Quinorunt] Domitiannm: pisces tnr. Cicero pro lege Manilîa :* Quid

vero mansaet08 fieri docet iElianas qnod salut socioramsnininuro in peri-

lib. VIII. de animalibns cap. 4. Hoc culnm ac ditcrimen addncitiir r'

idem repeţi t Martialis lib. x. Epig. 8 lAbye impiut] Miraculum hoc

30. mibi poeticnm videtur.

BPtGRAMMATUM JAB. IV. 807

Jactis dmpHcibas cibis in addas, 15

£t pisces venerare dedîcatos.

AMU dfilosU immiâsit in aquat, ei cole pi$cet consecnioi.

^^'^^^^'^•^^■^^^

«—11 Beverkmdi Mn, r^gare, — 16 Et piaeet tme errmre delktUoB in eoden Mu.
dtli$at9i pUcet Gnitero; nam ' delicata' Teteres dixere pro 'dHieata,' et
' delicare ' pro * dedicare/ teste Festo.

XXXI.

AD HIPPODAMUM.

QuoD cupis in nostris dicique legiqae libellis ;

Et nonnuUus honos creditur esse tibi :
Ne valeam^ si non res est gratissima nobis,

£t volo te chartis inseruisse meis.
Sed ta nomen habes averso fonte sororum 5

Impositum, mater qnod tibi dura dedit:
Qnoâ nec Melpomene, quod nec Polyhymnia possit,

Nec pia cum Phoebo dicere Calliope.

Quod optai pradicari et legi in chnrti9no9triifatgue înde putoâ eontequi aliquod
deeuâ : dispereamf nisi hoc mihi jucttndiâsimum ait, et cupio te inurere mei»
ttftm. At tibi camHwi» fonte Mutarum dăhum eH womm *fu»d liM impotuii
«greitis genitrix ; quod ieUbrare nequâat Melpeminây nee Pelykymniaf nee pin

^^****^^^***

8 Beverlandi Ms. creditur itte Ubi^ — 5 In eodem Mai autna frmde^ et aio
kgit ScriveriOB : in edd. vett. avenum fonte^ — 7 QMâd luifitt MHpmmmt in

NOTiE

5 Aterio f<mie'] Id est^ Tanm no- rertiM lyrici. Horatios i. Od. 1. * nec

menproptersyllabarumcontamaciam Polyhymnia Lesboom refngit tende-

non convenit carminibns. re barbiton/

7 Quod nec Melpomcne] TreaMnsM 8 CMape] Verslbilt beroicit pra»-

pro triplici Carminnm genere posnit* tidet* Virgilios Mn, ix. 526. ' Vos,

Melpomene praeest Tragoediis et Ele- o Calliope, precor, aspirate canenti.'

glia: unde Horatinst. Od.24. 'pra?- Ptam dlxlt, rel qma filfi.sniOrpliei

cipe lugubres Cantas, Melpomane,' mortem deflevit, vel qnia heroom et

Sec, maBime Deitrom laudei caait.

7 Nec Polifhynmia] Cai cur« mat

308 M. VAL. MARTIÂLtl

Ergo aliquod gratnm Mosis tibi nomen adopta :
Non semper belle dicitur Hippodamns. 10

CMopâ cum ÂpoUine, IgUwr facioM tibi aUquod mmiUjweimium Mum: mm
atmper venuHe diciiur HippodmnuB.

^^<^^^^<0^^>^<^^ ^

iUdem. Pd^fnmeia cod. Pnlmanni. — ^0 BeTerUndi Ms. iimii€m md9pie$. — 10 Hip-
•odMmaif in eodem. Sic *Hippodamna' et * Hippodamla' ipvd JattiBiiai
M. Cf.OTid. ex Poot.iv. 12. Rotii. Nomat. ad RnfnM 419. et Sinaond.
ad Sidoo. 103. p. 282.

NOTiE

10 Ntmtemper hM] Nomen Hip- omnioo, sed minat eleganter
podami Poetic quidem non repognat taepiut accommodaretnr.

DE APE ELECTRO INCLUSA.

Et latet et lacet Pbaethontide condita gutta.

Ut yideatur apis nectare clausa sno.
Dignam lantoram pretium tulit illa laborum.

Credibile est ipsam sic volaisse mori.

Inetuaa neeino diHie$eit et tplendH mpU^ ut videofar eandita ni9 nedmt, JIU
ccmiecuiă €tt wurcedem amcmdetUem ttaUi» laborUnu: oerwaitle tai tfiMai <fta-

vf09^^p ^a^^# WW^^HWw* •^••w» Ovap^^Ot

^»*>^>^i^ ^ »^<»i»^ ^

Hojut Epigrammatît lectionem non variant membranat aat libri ezcoti.

NOTiE

1 Et huet PhtutkmUide] Sororea Idem didt de vipera infra Epig.SO.

Phaethontit in populotfneronttrant- etde formica lib. vi. Epif. 16.

mutat», ex qaibos defluit toccinam, 2 Neetart ckaua] Id eat, sao roeHe ;

qood idcirco ?ocat Pbaetbontidem electrnm quippe mellii colorem re-

gottam. Ovid. Met u. Forte toccini fert.

giitt«inapemdeciderant,qaibutcon- S Tantunm laborum] De qnibat

dentaUttanqoamtumaiociaadebatnr. fnte Virgil. Oeorg. it.

XXXIII.

AD SOSIBIANUM.

Plbna laboratis babeas cum scrinia libris^
Emittis quare, Sosibiane, nihil ?

Sonbuuu.eumiiUmUfondirrferH Ubria ehbonHifCmriMl edi$ inkmmf
Io boc Bpîgrammate etiam miUa eit lectionit varietat.

BPIGRÂIIMATUM LIB. IV. 809

Edent heeredes, inquis, mea carmina : qnando ?
Tempus erat jam te, Sosibiane^ legi.

€90ifri.

tiOTJE

4 Tempui erai] SosibîaDom qnen- mori illom debnisse, qno legi possent

dam irridet Poeta : videtnr enim ip- ejns libri. Heraldus tic explicat:

tom bortari ot edat suot libros ; sed Tempns erat deceuiue te, et osta

cnm nolit Sosibianos legi nisi post tua esse lecta. Nam ostllegium pro-

toam mortem, intelligit Poeta jam fecto Tidetar alludere.

XXXIV.

AD ATTALUM.

Sordida cam tibi sit; yernm tamen^ Attale^ dixit,
Qnisqnis te niveam dixit habere togam.

o Âtialef cum kabeaâ vestem tpureamf mikUominuB frofert verUatem, fuuqid»
fnftH tibi «tMom tMU t9gam.

^^^^^^

1 AUaU dieii Aid. Jnnt. Colio. Orypb. Palman. Jmiiao. Lang. Delph. Stc.
— ^2 la iMtmfdicUbaberiiQgiun.

NOT/E

1 Sordida emn tibi rif] Attali cujas- Vide lib. ix. Epig. 50. In eo vero

dam toga fam attrita erat, ut fila nu- jocns est, qnod toga nivea opponatnr

daalbescerent, nnde nirea dici pote- sordid».
rat; vel iiiTea dicitar, qaia frigida.

DB PU6NA DAMARUM.

Frontibus adversis moUes concurrere damas

Vidimus, et fati sorte jacere pari.
Spectavere canes praedam : stupuitque superbus

Venator, cultro nil superesse sno.

iS>ec#4iotjniu imbeUei dama» amgredi adverns /roiilt6ii«, et jtneumbere «9mK
tmm faiu Canei videruni pradam: mirumque feroci vtnatori vUam eet^ mhil

8 Polmaooi vetas codex : et foto forte Jacere pari.

NOT^
S Spectavere cane$] Nempe te a 4 CMro wT] Caltrnm ▼enatorium
pneda abstinoerunt, cnm viderent Intellige, qno ferat interficere tole-
damat Ulas mntnam in necem adverta bant Tenatorei in ampliitheatrl yena-
Ihmte rnere. tlonibut.

8M ii* TAL. MAKTIÂLI8

Unde leves animi tanto calaere farore t 5

Sic pugnant taari, sic cecidere vîri.

fMtere JMf cifttro. U»d0 wMi$ 9aimiM€eMummi Urnim mki$7 koc wi»â§ Umri
dumctaUf /boc modo otrt prM(ntfi amt*

NOTiE

6 Unii Uff€$ mdmi] Domitiano 6 8U «mlirf] OUdimfcorcs scili-
•^oUtnr, cujos nnmiBe d«iiiu faiiM cet«
concitutas intelligit PoeU.

AD OLUM.

Cana est barba tibi : nigra est coma : tingere barbam
Non potes, heec causa est : sed potes, Oie^ comam*

OUf Kabei barbam eamm; fuAM nigra» capiUM : «efirif eolcrara karboMf kttc
ratioitt: ai pote$ capiUoB,

8 Jnntina nostra margini ascriptum habet : qntt contă ui f aed paiea, Oie,

COIMdM*

NOT£

1 Tingere barbam] Forte qnia fa- O las eodem morbo laborabat, ^ao
cas in barba miont commode quara in Cliarians, de qno lib. i. Epig* 7S. onde
ca|iillii tagebatnr; Tel forte, qaod facile dilueretor fucns*

XXXVII.

AD AFRUM.

Centum Coranus, etduccnta Mancinus,
Trecenta debet Titius^ boc bis Albinus^
Decies Sabinus, alterumque Serranas ;
Ex insulis fundisque tricies soldam»

Caradnuâ debet eentum^ et Mancinm ducenta, TiHui trecenta^ Âttnnni âexcenia,
Sabmnt decies, ei Serranua aUemm deciet. Ex intnlii fi fnmiu tritim plene

1 Cenium Caraeinm in qaibasdBin : Carann» liabe«t edd. aDtiqaiss.^S AUi
legnnt Cerranui, quod exhibet Beverlandi Ms. alii, SaranuM, alii deniqoe Sar-
nmtff. Siinilis confusio est ap. Jofena]. vii. 80. — 4 Beverlandi Ms. aoUduau

NOTiE

1 CentuMy ducenia, Trecenta] Ad- tola stant, ab aliis separata, dtciiotar

junge millia sestertiam: adverbiis insolae, ex quarnm locatione magnam

▼ero bii, deciet, triciet, itr^ adde cen* pensionem percipiebaţ Afer.

tena raillia sestertiam. IVictestoUam] Sic lib. i. Epfg. 100^

4 Ex tfiJidif] Edificii in urbe qn» dixit * vicies plennm.'

fiPIORAMMATUM LIB. IV. 311

Ex pecore redeant ter dnoena Pamten:» : 5

Totis diebus, Afer, boc mibi narras:

£t teneo melius ista, quam meam nomen.

Numeres oportet aliquid, ut pati possim :

Quotidianam refice nauseam nammis.

Audire gratis» Afer^ ista non possum. 10

pereipio, ex pecore Parmenn uxcenta, O Afer^ id miki rtcauu per diem
wotidum ; atqve ista mihi notiora iunt meo nomine. Par ett de» aliqtdi^ ut ferre
raUam: nummU compensa tadium quotidianum, O Af^r^ nequeo auscidiare ista
graitdio,

NOT«

6 Ex pecore Parmenn] Oves Par- pastim liudatnr a nottro Po£ta.
menses interpretare, quarum laoa

XXXVIII.

AD 6ALLAM.

Gal LA, nega: satiatur amor, nisi gaudia torqaent :
Sed noii nimium, Galla, negare diu.

Galla, recum ; eanor expietw, nisi MUia cruciat : aif o Gatta, ne reaua
diutius.

In hajot EpigrammatÎB lectione nuUa est Tarietas In librit impresais aut
acriptis.

NOTiE

1 GaOa^nega] Ejasdem argumenti est Ub. i. Epig. 58. et Epig. 82. infra.

XXXIX.

AD CHARINUM.

Argbntî genus omne comparasti,
Et solus veteres Myronis artes,

Emiiti omnem argenti speciem, et §olu» possidee aniiqwu artes Bifronis^ iohtt

aOTJE

1 Argenti genus onme] Id est, vasa ne» Praxitele» Seopa, et PUdia; da
argentea omnis geoeris. qaibos vide Plinimnlib. zxuv. cap.

2 Myronis artes] Vasa nem|)e cw- 8.
lata ab egregiis bis artificibus, Myro-

812

M. VAL. MARŢIALI»

SoloB Praxitelis manns, Scopaoqne,
Solns Phidiaci toreama coeli.
Soios Mentoreos habes labores.
Nec desant tibi veraGrantiana»
Nec qaas Callaico Unontor auro,
Mec mensis aaaglypta de patemis.
Argentnm tamen inter omne, miror,
Qoare non habeas, Charine, param.

9p€ra PnxittU» H âScopcp, iobu toreumtf Pkidiaei eali^ §obu 9pera Madmiâ*
Nec ven Glaniana ie defieiuntf nee qum obUawUur tam CaUaieOf iwv ămagiţpim
de menţii putemiâ. NihUominui inter omne argentumf mtmr, o Ckarim€, eur tiki
neneUpwmnu

^^i#>^^^^»»^«»^»^

S Copeeqme BeTerlandi Ms.— 6 Bera gUtniana in marg . Jdnt. qnod frilniaiit
PithoBO. Alii legant, vom gtaniana. Pro Gruntiana alii Irfendam pataol
Gratiojia, ut ett ap. Plin. lib. xxxiii. cap. 11. alii, Grmniana: Salmafios,
OenHana, Raderns piitat retinendum Glamana, qood habent edd. antiqnisi.
cnm Aid. Jnnt. Colin. Oryph. Pulman. Lang. ^kc. Vide Var. Notas.— 7
Callaico in ed. antiq. Ferrar. Aid. 1601. 1517. Jont. Colin. Gryph. Sec. Ga<-
Uâc9 Junian. Lang. &c Vide D. Ueins. ad Claad. in Prob. i. 49.
Beverlandi Ms.

NOTiE

4 Phidiaci torfimia] Deqnolib.iii.
Epig. S5.

6 Solut Mentoreot"] De Mentore
dictam qnoqne lib. iii. Epţg. 41^

6 GtwUiana [GkHtaiia] Ex officina
Glanii. Vel forte legendnm, Grati-
ana, ut legitur apnd Pliniiim lib.
xvxiu. cap. 11. < Vasa ex argento
mira inconstantia humani ingenii va-
riat, nuUum genus officinae din pro.
bandOy nune Famiana, niincClodiana,
nane Oratiana.' Legant alii Genţi-
ana, pocola scilicet, qaae fîebant in
cattris Oentianis, in aeptima nrbis<
regione.

7 Nec qute Callaico] Vasa anro Cal-
laico inaurata t am mo in pretio fue-

nint lib. xiv. Epig. 96. Callaici anten
popnii HiipanisBi bodie regnaa Oal-
leciae.

8 Anaghfpia'] Hoc est, vasa in as-
peritatem excisa, ut scribit Plinius
lib. xxxiti. cap. 11. ab &i>Jk,«BrfB»y
et y\6^y icalpo.

Menţii de paternii'] Hoc addit at
ostendat illoram pociilornoi antiqai-
tatero.

10 Qaare non halkeai] De GMfino
dictum lib. i. Epig. 78. cam Imporos
esset, quicqaid tangeret, contamina-
batur, et spurcum fiebat: aliaa ar-
gentum poriim significat non eaelatwB,
atque ita in ambigue ludit Poeta.

XL.

AD POSTHUMUM.

Atria Pisonam stabant cam stemmate ioto^
Et docţi SenecsB ter numeranda domas ;

Atria Pitonum florebani cnm toto ttenmiaie, et ter nwmerandm etdet perUi

EPIGRAM&IATUM LIB. IV.

818

Prsetalimos tantis solum te, Postbame, regnis:

Pauper eras, et eqaes^ sed mifai consul eras.
Tecum ter deuas numeravi, Posthamc, brumas :

Ck>minuDis nobis lectus et unus erat
Jam donare potes, jam perdere, plenus honoram,

Largus opum : expecto, Posthume, qaid facias.
Nil facis : et serum est alium mihi qaaerere regem.

Hoc, Fortuna, placet? Posthumus imposuit.

Smcor. O Potihumef te urnim tmtepoguimus tantis patrociniii: egenuâ enu,
tt equdf tti te colebam ut connUem. O Posf Aumr, tecum contumei triginta annăa :
WKum et commune habebamue eubiU, Nmnc potea largirit nune perdere, divUiis
abundmuj eumulatue honoribua : praetohr^ o Poethume^ quid agiu, KihU agia :
ettardum ett miki comparare ahum patronum. O fortuna, Aocne tibi arridet?
Poethumui decepit.

^■»i#^*«»^^«^^^*>^

4 Pauper era$, $ed eques legi vait Scriverios. — 10 Fortunm placet hoe Bever-
Itodi Ms.

NOT^

1 Atria Pimnum] Clarissima fnit
Rom» Pisonam familia: in primo an-
tem domus adito nobilitatii insignia
collocabant antiqul ; ande Seneca de
Beneficii! lib. iii. cap. 28. ' Qni ima-
gioet in atrio expooant, et nomina
fâmiliae tac longo ordine, ac mul tis
fftemmatnm iUigata flexnrii, in parte
prima «diam collocant, noti magii
qaimnobiles fiant.' Jnvenalis Sat.
VIII. ' Stemmata qoid fadnnt ?' 8en-
ana eat Poete : Poteram colere Pi-
•ones, a qi^ibiifl multa beneficia acce-

pil

2 Et docţi Seneca ter iiiim«raiida]
Vel propter Senecam rhetorem, et
filiam ejns Philosopham, et Lncanam
nepotem : vel propter tres filios Rhe-
torif, Anoeam, Novatam, et Melam,
de qnibus plura apad Lipsiam Elect.
I. cap. 1. Hanc opinionem refutat
Ramiretins ; cum enim extincta esset

Senecamm familia, existimat banc
Senecae domnm nobilem dici propter
Pollam Lacani nxorem, quae vid na
Marţialii tempore mortnnm măritam
Bummo ftadio colebat, ejnsqoe diem
natalem celebrabat, ut constat ex lib.
VII. Epig. 20. 21. 22. Hanc ergo Pol-
lam colere potuistet Poeta. T&r nU'
meranda damui dtcitor roore Oneco,
domni valde memoranda et celebran-
da.

9 NUfacit] Hoc est, nibil donas.

10 PoiiikiiiiiiifMipoiM<] Me, et for-
tnnam decepit Posthomai, qus illl
eo consilio dîvitias dederat, ut io
amicos esset libcralis. Ejusmodi ava-
ros fallaces vocat Poeta lib. i. Epig.
104. * In jns, o fallax atque infici-
ator, eamos.' Vide lib. ii. Epig. 4S.
HoCy fortuna, placet 7 Vel sic intellige;
O fortuna, an locaple tas ti Postumnm,
ut erg» me ingratos foret?

314

M. VAL. MABTIALIB

XLI.

IN MALE RECITANTBM.

QuiD recitaturas circamdas vellera collo ?
ConveDiaDt aostris auribas iUa magis.

Quid recHatunu euigis colUim lanis? iUa ^uribut notiriâ aptiom

Im PâttăM iotcribitor io PolmaDni codice.

fiOTJE

1 ChrcwmdaiveQera] Intellige foca-
lia, qoae erant fascie, «eo vellera,
quibiis aures, fauces, et coUa manie-
baDt recitat uri, ne frigore corripe-

rentur, nec obstrepentiom clasore
terre renta r.

a Convennmt noâtns] Ne te inep*
turn recitatorem andiamns.

XLII.

AD FLACCUM.*

Si quis forte mihi posset prcestare roganti :
Audi, quem puerum, Flacce, rogare velim*

Niliacis primam puer is nascatur in oris :
Nequitias tellus scit dare nuUa magis.

Sit nive candidior : namque in Mareotide fusca 5

Pulchrior est, quanto rarior iste color.

l Alli ]egi\nf locanti pro roganti: ntraqne lectîo probări potest. — 2 Ethic
etiam nonniilli leţiint loeart pro rogare» Aid. Jnnt. el Colin, qnte Teria primo
rofoiilthabent, bic (ocore exhibent. — 4 NequUiam in edd. vett. — 8 JiistiDanoatra

NOTiE

* Laiidat Flacci paernm Amason-
icnm artificiose : describit enim qnem
paernm optaret, et post longam de-
scriptionem talem fuisse Amazonicum
kffirroat. Ramiretiya,

1 Roganti] Pretio prostitntnm,
lib. IX. Epig. 7. et 0. Alii legunt /o-
eanii : ntraque lectio probări potest.
Commodato enim petere, per verbnm
rogandi exprimitur. Seqnenti etiam
tersu leg. hâtre.

3 NiUacia primumf ţc] In ^gypto.
Mareotis aiitem est lacns ^gypti.

4 Neifttitias telluM, ţc] Lasciviam
et iroprobitatem Veneream. Jnvenal.
Sat. XV. 45. Vide lib. iii. Epig. 62.
4.

6 Namque, ţc] Namqne inter JE-
gyptios, qui omnes fere fusci sunt,
majori in pretio est, quo quis sit can-
didior.

BPIORAMMATUM LIB. IV.

815

Lamina sideribus certeat, moUesque flageDent

Colla comsB : tortas non amo, Flacoe^ comas.
FroDs brevis, atque modus breviter sit naribus ancii :

Pa^stanis rubeant aemula labra*TOsis. 10

Ssepeque nolentem cogat, nolitque volentem :

Liberior domino saepe sit iile suo.
£t timeat pueros, excludat saape puellas.

Vir reliquis^ uni sit puer iile mihi.
Jam scio^ nec fallis : nam me quoque jadice veram est: 15

Talis erat, dices, noster Amazonicus.

miirgini ascriptam habet curtat pro tortas^ qaod probabilioii est. Hec verba
facîllime permatentnr în membranis. Vide Soeton. in Tib. cap. 68. et Ner.
cap. 51.— 11 Alii ex Palat, et vett. edd. legnnt : Sape et noleniem rrecie, in-
qatt Farnabias. Sape et nolentem ogat, lolitq; noleniem in Jnnt. an.. 1612.

NOT*

7 Flagdknt] Dlmiss» et difftisaB
floant per colla, non crobylis, anuulis,
aot cirris calamistratae.

O FroNi breviif tfcJ] Frons tenuis
Teteribasin laude. Sic Horatius Od.r.
3S. ad Tibiillnoi : * Insignem tenni
fronte Lycorida Cjri torret amor.'

Modfu breviter, tfcJ] Sit modus nari-
bos breviter, id est, modice uncis. Sic
Petronius loqnitur : ' nares paululum
iDflexse.' Et Sidonius lib. i. Epist 2.
de Theodorico rege : ' nasus venns-
tiuime incurvus.'

10 Pastania rubeant, ţc] In P«sto
Locaniae oppido bis in anno provenie-
baot rosae.

11 Sapeque nolentem, ţc] O rata

petniantia et protenritate. Ut stepe
excitenturet quasi cogaotnr nolentes;
saepeqne volentes, quo magis încen-
dantur, ad tempns firustrentur: nt
videre est lib. v. Epig. 47. et 84. et
supra 38. Alii vero ex Palatina et
vet. edd. leguot: Sape et nolentem»
Recte.

13 Et timeat, ifcJ] Zelotypia teste*
tur amorem.

14 Vir reliquis, ţc] Aliis neget,
mibi soli det.

16 Jam $cio, tfcJ] Respondet voto
suo Poeta ex persona Flacci, cujus
puerum Amazonicum talem fiusse
dicit.

XLIII.

IN GORACINUM.*

NoN dixi, Coracine, te cinae^dum :
Non sam tam temerarius, nec andax,

NOTiE

* Est faceta qnaedam in Coracinam eoim quod minus est probmm, etfate*
îllBsia «xpressa per suspensiooem, tar quod est majns. Rmmreoim,
qu» desinit in paradoxon. Negat 2 Temerariui] Vides ilfetlagul to-

316

M. YAL. MARTIALI8

Nec mendacia qai loquar libenter.

Si dixiy Coracine, te cinaBdam,

Iratam mihi Ponţi» lagenam, ^

Iratum calicem mihi Metili.

Juro per Syrios tibi tumores,

Juro per Berecjrnthios furores.

Quod dixi tamen^ boc leve et posillam est:

Quod notum est, qaod et ipse non negabis :

Dixi te, Coracine, cunnilingum.

5 Jant. în marg. Pontica lagenam. Vide lib. if. Epig. 34. — 7 Juro per

Sffrios tibi timorea in codice Pnimanni. per Syrium tibi cruarem JuotinaB margo.

— 9 Qfâd dixitwmn? hoe ieve, d^. legit Miuanibcrtius.
«

VOTJE

nertrinm ab tndaci. Distinxenint
et alii. Titns Livins lib. xxt. ' Mar-
tini ad consilinm, prima specie teme-
rarinm magi» quam andax, animnm
adjecit, ut ultro castra hostinm op-
pngnaret.'

5 Iratam mihi] Snppie 'precor,'
*habeani/ aut 'experiar.' Impre-
cationis fominla. Pontia] Venefic».
Lib. II. Epîg. 34.

Lagenam^ calicem mihi] Vas quo
miscetur venenum. Epig. 69. iofra
▼8. 4. et lib. XII. Epig. 93.

6 MetUi] Venefici : ^el etiam putidi,
cni foetebat anima.

7 Sffrioi tMmore», Berecfnihiot^ tfc.]
CI» J» Seldenus Syntagm. ii. cap. 3.
de Diis Syris. Beroaldns Annot. cap.
Zi. intelligit tumoret et vibices a

cnltris et flagris qnibns sacerdotes
Cybelesy qnam Deam Syriam esse
volunt, se sauciabant. Ego antcm
censeo magis dici tumores illoa, ulcera
et morbos qnibns credebatur iratalsis
inflare pejerantes, ex mente PersU
Sat. V. 187. ut et Furores qnibus in-
citaţi Berecyntbiae matris Cyl>eles
sacerdotes, cnltris sibi lacertoa, pec-
tus, et bumeros secant.

9 Quod dixi, ţc] Alii, Qmd dixi
tamen? hoc leve, ifc.

11 Dixi te, ffc] Negabat levins,
fatetnr sarcastice qnod gravins est.
Sic Jnnins Bassns, referente Qnintili-
ano, lib. vl cap. 4. ' Non dixi, inqnit,
te calceos Teteret vendere ; sed emere
solere dixi.'

XLIV.

DB VB8UVI0 MONTB.

HiG est pampineis viridis modo Vesvius umbris :
Presserat hic madidos nobilis uva lacns.

Ecce Vennhu paulo ante virens umbrii pampineis: hoc in loco praetanieâ racemi

^ ^^^^^^^^ ^*»

Be Vetbio monte in edd. Tett.~l Fes6i«s in iisdem.— 3 BeTerlandi Ms.
Mfdo Bacchus ammit.

SP16RAMMATUM LIfi. IV.

817

Hsec juga^ quam Nysse colles, plus Bacchos amavit :

Hoc nuper Satyri monte dedere choros.
Haec Veneris sedes^ Lacedaemone gratior illi : 5

Hic locus Hercaleo nomine clams erat.
Cuncta jacent flammis» ct trişti mersa favilla:

Nec Superi vellent hoc licuissc sibi.

iwtpUverimi hrnnidoM cnpoi. Hi vertices Baccho carloreâ/uerunt coUibua NyM :
nuper Saiyri hoc in monte egerunt chorea». Hac Veneris habitatio jneunâior illi
Laeedamone: hie locui erat eelebria nomine HereulUf: Omnia tunt profiigatn
JUmmiBf et tepuUa moestis cineribui: nec Dii vellent htdfuisse hanc potetteAem,

NOT^

1 Venhui] Vel Venu^ins» mons
prope Neapolim vitibas fertilis, qni
flamnias interdam evomit. Saetonius
in Tito c. 8.

S Preuemi hie] Hoc est, vinam
ezpressom ex vva nobili ioiple^erat
laeos : eiit aotem lacos vas qnod ex-
cipit vinompreloexpressnm. Lib. vii.
Epig. 27.

S Ouam Nyiff] ' Nysam orbem
pleriqoe Indie ascribunt, montem-

qne Meram Libero sacrnm.' Plinius
Ub. TI. cap. 21.

4 Satyri] Comitâs Bacchi.

5 Hac Ventria eedeî] Veneri et
Hercali templnm in Vesnvio dicatnm
fuit: Lacedsemone antem colebatnr
Venns. Paasanjas in Laconicis.

8 ffee Superi vellent] Hyperboli-
K&s innnit PoetaDeos ipsos hajas in.
cendii poenitnisse.

XLV.

VOTUM PARTHENII AD PHCEBUM PRO BURRO.

HiEG tibi pro nato plena dat Isetus acerra,

Fhoebe, Palatinus munera Parthenius.
Ut qni prima novo signat quinquennia lustro,

Impleat innumeras Burrus Olympiadas.

O Apollo^ Parlheniui PalaiinvM pro JUio tihi offeri hte dona pleno thwnbmlo. Ui
BmrWfquinovoluMiroelaMditprimMmquinquenniumyperflciatpliireB

^^^>^^»#«^^^^^s»

Ad Phcebum est lenima in edd. vett. — 6 Codex Scriv. «te te tua diligaî arhoi:

yOTM

2 Parlheniua] Bnrri soi filii qnin-
qoennis natalem diem celebraosPhce-
bo thns adolebat, cni ntpote semper
Jnveni commendatar jnventns. Par-
thenius autem in Palatio Imperatori
lerviebat a cabicolo, de qao Soeto-
nins in Domitiano cap. 16. et Noster

lib. T. Epig. 6.

S Lmtro] Lnstmm est spatium
quinque annomm, Olympias vero
qnatoor ; qasrto enim anno expleto,
qninto ineonte Olympici lodi cele-
brabantor. Vide lib. vii. Epig. 49.

318

M. VAL. MARŢIAL»

Fac rata vota patris : sic te taâ diligat arbor, 5

Gaadeat et certa yîrgiuitate soror.
Perpetuo sic flore mices : sic deniqae nou sint

Tam longse Bromio, quam tibi, Phoebe, comar-.

Ajtproba votageniiorU: Bic te depereiU tua coi^ux, ei «oror lagidw virgimUie «m
dubia: $ic niieiu perpetuo juventatis/lvre: sic tandem^ o ApoO»^ Bacekuâ ktdkeii
capitlo» tuii breviorei,

in edd. Tetţ. ne ie tua dilifoi nxor : i. e. Dapbne, qaam amabas. Nottraai
lectionen exiubet codex BodI. et lic omnino legendam ex opt. nemlurMib
docuit Heins. ad Ovid. ex Pout. ii. 2. 82.

NOTA

6 Diligat wher [uxor] Dapbne
nempe, quam nxorem ducere cnpie-
bat Apollo. Ovid. Met. i.

6 âlWor] Dlana scilicet, cujns pn*
dîcitiam tentaverat Orion. Hora-
tîns iti. Od. 4. ' et inte|n*aft Tentator
Orlon DiansB Virginea domitus lagit-

ta.' Et Callimarbns in HjnniU : ăh
fioi woff&twtfpf Mnopf lEmra, ^XiffVifir.
Da mi/u, tata^ virginitaiem tn aienmm
eomervare»

7 Nan tini Tam hngaî] Bacebni
enîm, ut Apollo, f^loriatur ctemo ja-
▼entutis flore. Ovid. Met. rv.

XLVI.

DE SABBLLO.

Saturn ALIA divitem Sabellum
Fecerunt : merite tuniet Sabellus :
Nec quenquam putat esse, praedicatque
Inter causidîcos beatiorem.
Hos fastnis animosqne dat Sabello
Farris semodius, fabaeqne fressse,

Saiwnalki locupletantnt Sahelbtm: jure it^tur SabeUm: ei eredU ei ..
memorat nullum etee locupletiorem inter caundicos. Hane arrogcntiam ei
hot spirUue Sabello conciliat semodiu» frumenti, etfabafracta^ et ire$ eemUibr^i

NOTiE

1 Satumalia] Qnoruni tempore pa-
tronis suia mnnera mittebantcUenteSy
lib. XIII. Sabelliim atque alios cau-
aidicoB irridet, quornm merces Roms
erat perexigua,ni8i]ocnpletea essent.
Jnvenalis Sat. vii. ' Quod vocii pre-
tium? Siccus petasunculos, et vas
Pelamidum/ &c.

6 Sem»diue] Memnra aridomni di-
midiam niodii partem contînebat:
modlus vero, ioqnit Radenif, ca-
piebet viginti sex libras et octo
nncias.

Fabeequefretsaf] Frendere idem est
ac frângere : fabsB fraogebaotor nt ex
iis puls fieret.

EPIGRAMMATUM LIB. IV.

819

£t thuris piperisque tres selibrse,
£t Lucanica ventre cum Falisco,
Et nigri Syra defruti lagena,
Et ficus Libyca gelata testa.
Cam bulbis, cochleisque, caseoque.
Pîceno quoque venit a cliente
Parcae cistula non capax oMvdd,
Et crasso figuli poliţa coelo
Septenaria synthesis Sagunti,
HispanaB luteum rotae toreuma,
Et lato variata mappa clavo.

thuris et piperis^ et Lucanica cvm ventre FaiiseOy et Syra lagena nigri d^ruti^
atqvt ficus Africana testa gelata, cum bulbis^ et cochUiSf et caseo. Accepit
etiam cistuUtm non amplam paurarum oîivarum a cliente Piceno, et data est
uptenaria synthesis Sagunti elaborata crasso cailo figuli, bUenm toreuma rota

^^s»^^>^^>»«^^^^

9 Beverlandi Ms. defrictu—iO Et ficus Libyca Aid. Jnnt. Colin. &c. cellata
testa Beverlandi Ms. — 12 In eodem, clyento, — 14 Ed. Tett. poliţa camoj et sic
in codice Palat, probante Gratero. poUuta cemo Beverlandi Ms.— 1& Septen»
naria in edd. vett.

NOT^

8 Et Lucanica"] Farciminis genas
qnod milites a Liicanis, qaorum re-
gie bodie BasiUcalay atque a Faliscis
Tascic popul is ventrcra porcinam
condiredidirerant, lib. xiii. Epig. 35.

9 Et nigri Syra] Syra lagena, boc
est, vitrea, qiiia vitriim in Syria iD«
ventum, teste Flinio lib. xxxr. cap.
26. Defrntum vero Columella lib.
ZII. cap. 21. sic explicat : * Mastnoi
qaamdulcisAiiniim decoqniturad ter-
tias, ct decoctum sicut snpra dixi,
defrntnm vocatnr.' Idem dicil Pli-
niuf lib. XIV. cap. 9.

10 Et ficun Libyca] Alia? sunt 6cns
bybernv, alin estivse. Pliniiis lib,
XV. cap. 18. testa antem condeban-
tar, lib. vii. Epig. 53. 'Et Libycae fici
|K»ndere testa gravis.' Gelatam tes-
tam dixit,qiiod bruroali temporemis-
s« esset; vel qnod ficnnm cortex es-
set tactn frigidus ; vel quod re veni
ficus geUtae et condensat» essent

in testa. Jndîcet lector.

12 Pieeno quoque] Hodîe, Marche
d^Ăncone, ubl sunt olivse optimi sa-
poris.

14 Et cnuaofiguli] Synthesis pro
veste sumitur lib. ii. Epig. 46. hic
autem synthesis septenaria significat
vas capax septuncis : septnnx antem
septem cyathos continet: nisi malis
cnm Tornebo lib. xxiii. cap. 19. syn-
thesim sumere pro septem poculis Sa-
guntinis.

10 iMteum toreuma] Dicitur, qnia
synthesis illa figuli Sagnntini tomo
facta fuit. Synthesis ex Bndso,
teste Roberto Stepbano Id soc Tbe-
sanro Linguae Latinn, est vasomm
corapositio qna mnlta ejnsdem gene«
ris vasa in se invicem includuntnr.
StatiusSylv. lib. iv. * Aut nnamdare
syntbesim, (quid horres ?) Albornm
calicnm, atque cacabomm ?'

829 M. TAL. MARTfALIS

Sataraalia fnictuosiora

Aimis non habuit decern Sabellus.

HUpmue^Hmappa variata laioeUno. Decern mmU SabtUaM mom kabmi
HaMiUiara,

NOTiE

17 Et lato variata'] Maotilia par- pellat,
poreifclavisdistingnisolebant: latuR 18 Pnutmmaru] Viliaainm tMMi
aatem claviis Senatorom erat insigne, manera acceperat Sabetlmi, qoen hoc
aninistas ^ero eqnitom. Petronint scommate cârpit Poeta.
nappam ejasmodi laticlaTiaiii «p-

XLVII..

DB PHABTHONTE.

Engaustus Phaethon tabnla depictns in bac est.
Quid tibi yis^ dipyron qui Phaethonta facis T

Eneauatui Phdethom dejrietm ut in hac tabaia» Qiur ttta men» eat^ o Pictor, qwi
faeÎB Fhaithonta dipynm?

1 IneoitMs Phaethon Beverlandi Ms. talmla tibi inetw inkae eat Aid. Jmt.
Colin. Grypb. Sec.

NOT^

1 Eneauttmi Phaelkon] Encaustice thontis, qni fulmine ictni in Padmn
genns est pictare, qnas in cera vel precepsactns est: nnnc Tcro ignitis
eborejgnitis instrumeotis iîebat, ab instmmentis depictas enndein mrsos
4yKaiofuu^ tiiaror. Vide Pliniam lib. casnm sabîre videtnr. Dipyrot ergo,
XXXV, cap. 11. hoc est, bis astos, merito dici potett.

2 Dipyron] AUodit ad casam Pliae-

XLVIII.

IN PAPJLUM.

Pbrgidi gaades : percisus, Papile, ploras.

Cur, qnae vis fieri. Papile, facta doles î
Poenitet obscoenae prariginis ? an magis illad

Fles, quod percidi. Papile, desieris ?

1 Praeidi fraudes^ pracintg in edd. antiqniss. cnm Aid. Jant. Colin. Giypli.
Jnnian. Pnlman. Lang. i&c. Mox versii 4. quod prttcidi, Oe permntatione
pra: et per vide dos ad Tibull. ii. 6. 74. iii. 1. 11. et iii. 3. 9.

NOT^

1 Percidi[Pr<ccidi] Alii Perddt. Vide cnr nltra pateris ? immo a detiderio
Iii). ii.Epig. 72. lacrym» tu».

2 Cufy tfc] Si enim pccniteat facti,

BPlOBikMMATUM LIB. IV.

32]

XLIX.

AD PLAGGUM.

Nbscis, crede mihi, qaid sint Epignimmatai Flacce,

Qai tantam losas illa, jocosque^atas.
lUe maţpis ladit^ qui scribit prttnâîa ssevi

Tereos; autcoenam^ crude Thyesta, tuam;
Aut paero liqiiidas aptantem Dsedalon alas,

Pascentem Sicalas aut Polyphemon oves.
A nostris procul est omnis vesica libellis :

Musa nec insano syrmate nostra tumet.
lila tamen landant omnes, mirantur^ adorant

Confiteor : landant illa, sed ista legunt.

O Flaceif mihi Jidem adhibe, ignoras quid thU EfngrammatOf qui credU illa
9M»edmittaxai ludos atque argvtiaa, lUemt^joeatwTf qui memorai' prandiaeru'
dcfif Tereoij aut ccenam tuam^ o aance Thye$ta; vâ D<edaluM aceomwutdaniemfmero
fnmu Uquidaiy aut Polyphemum pascentem ovei tu ^citia. Omnia tumor Umge
removetur a noatrit libria : nec Muaa noatra turgeaeU veaano ayriHate, Nihilomi"
wu iOa ommbua aunt admiratumif celebrantur, coJuuiur, Faieor : Ula emumendan-
tmt, ai kmc evaicuniur.

2 Pulmaiini codex fjoeoaque voeaa.

SOTJE

t Prandia aavi] Tcrei et Thyest»
libero» comedentiain bistorit satis
nota est ex Sene ca in Tbyesta, et
Ovid. Met. vi.

6 Aui pmere Uquidaa'] Aptantispen-
nas IcaroDiedali fabnla constat ex
Hb. VIII. Met. Ovidii.

lÂqmdoM aUu] £x cera nempe,
qoB solis ardore liqaefacta eit.

6 Polyphemon\ Cyclopem satis no-
tnoiy maxime ex Tbeocriti Idyll. zi.

7 Omaaia vestea] Hoc est, menm
scribendi genns non est tumidam.

8 iVec tasoNO syrmofo] Syrma vestis

est tragica, a <r^, fruAo, oblonga
nempe et solam verrit, qnam in Tra-
goediis trabebant Heroes. Metapbo-
riiedt inteUigit Poeta stylum suum
non esse Tragicum.

9 lUa tamenl Flaccns objicit, ta-
men landantor Poemata Tragica et
Epica.

10 &d islii legund'l Respondet Mar-
tialis, tamida illa et longa Poemata
landari, sed sna Epigrammata, brevi
et vcnasto argamento scripta, ab om-
nibns legL

IN THAIDBM.

QuiD me, Thaiy senem subinde dicis ?
Nemo est, Tfaai, senex ad irrumandum.

In boc Epigrammate nibil variant aut libri impresii aut nanoscripti.
Shlph. et Var, C!aa. Marţial, X

9i»

II. VAL. HÂRTIA Uft

NOTiE

2 Nem» eit, ifeJ] Nimqae hic non berio Snetoolns cap. 44. et Jat ena-
tanta tI opoi eat, et ad hoc gMas li- lli Sat. x. 908. et iptam Thaideai
bidinis pronior eit len^tnsi nt de Ti- argnît magia gaudci^ f itio

LI.

AO C^CILIANVM.

Cum tibi non esaent sexmillia, Casciliane,

Ingenti late vectus es hexapkoro.
Postqnam bis deoies tribuit Dea caeca, sinumqae

Rapenmt nammi: factus es, ecce, pedes.
Qaid tibi pro meritis, et tantis laadibas optem ? 5

Direddant sellain, CsBciliane» tibi.

O (UtcUUme^ ckh «mi hăben$ mx intUîa, gutalba e$ hexapkăn vaU£ «m^.
Patiqium Dea mtmi wncmtU victei^ et nwnmfrtgfnaU tfiuMi ; eea ptdta/miiu
$9. QM HM prK«r pf «mHIw, H tmiiâ rwwmuî O CmcUkMtt mmmm tibi
rtdiiwmi uUam»

^>»»i^^»»#<^»'#»»i»

2 Fngenti UUeveehu kexaphoro in Jont. an. 1512. vectus n oiM/or» Bever-
Undi Ms. lax€ veetuâ cf kexaphoro in aliit.— 4 Beverlandi Ms. fadaa e$ ipee
pede».

NOTiE

1 SexmiUki] Sestertinm. Carpit
Cvcilianum qneodaoii qai pauper
•ella veiicbatar, factoa vero dîves
pedel incedebat. Hexaphorum lec-
tica erat, qac a sex serris gestabatur.

2 PoeiqwtmlnMdecieel Ceotena «es-
tertiom milita.

iSifitMifHe] Solebant Teteres ea in
aina reponere, qun lecom ferre ne-
cesse erat : liis t erbia pecania abnn-

dasse Cvcilianum significat.

6 Et taniU ImutUmM] FrngalitatU
oempe per tronîam.

6 JHreddani] Hoc est, bexapbo-
mm, sen prii tinam conditionem red-
dant, cumfortunas maneribni abata-
ris: vel morbos illi precatur Poeta;
roorbosi enim gestabantiir;cam vide-
atar opes illi optare.

LII.

IN HEDYLUM.

Gbstari junctis nisi desinis^ Hedyle, capris :
Qui modo ficus eras^ jam caprificus eris.

o JEdyUf nisi cetea» vehi eapriejunctief ^iii paulo aatejieu» erae^ wuue eaprffkae
fiee.

In JEdUum inscripţio est in Aid. Jant. Colin. Gnrph. Pnlman. Junian. Lang.
Delpb. ^iiic. et in £pig. iEdiie. Beverlandi Ms. Hedffk,

EPIQRAMMATUM LIB. IV.

NOT«

l GMaH jimcHi] Fico Uborani
JBdffhUf seu Hedyhu, at scribunt alii,
4t qno morbo dictam lib. t. Epig. 6G*
Capris simni jonctis Tebebatar, nt
lib. 1. Epîg. 105. de pardis, cer^is, âce,
diumoa. Illinc coliigit Poeta illnin
mox fore caprificum, habita ratîone

vociiQy mm Vana aigaificatioiiif ; ex
capra enim et ficn fit caprificni. Si-
mili> joeos aaft io vocie * ArgonavUa '
lib. III. Epig. 67. Alii lias capraa »•«
retrices fbisie patant. Hic locua
mihi videtar parobacarua.

LIII.

ĂD G08MUM.

HuNC, qiiem ssepe vides inter penetralia nostrse
Palladosy et templi limina, Cosme« noyl.

Cam bacalo, peraque senem : cai cana, putrisqae
Stat coma, et in pectus sordida barba cădit :

Cerea quem nadi tegit uxor abolla grabati.
Cui dat latratos obvia tarba cibos :

o CosHU, delusHs vana specie cndii CynUum caff hume «meu», pum eum
bmcuio eî pera crebro spectoB inter penetraţia no$trai PaUadis^ et iniroUum
mmi UwKpU ; qui habet canoâ^ ei pvtridoâ eapiUoe^ et eiit equalida barba laUiur
mpeeha: qid abtegUur aboila uxore cerea nudigraboUf eid wuUiUud» 9ecarremB

>^^0

1 Palmanni codex, intra pemiraiia ntir^ quod placet Ramiresio. Alii
legnnt : inter penetralia veetra, * Noster' et ' veater sspiua parroatantnr ob
aimilitudinem n et u, et quia ' tester' noiiDnnqaam legitiir * voiter' in anti-
qoi4 membranis. Vide dos ad Catall. Lnvii. 7. 18. 'riball. iii. 4.4. et Dra-
kenb. ad Liv. v. 44. 6. inter penetralia Veette ; PaUadotet tempU lefit Masam-
bertins. Nam quomodo Cynicus iile inter penetrale et Hmen r sive quis
ittter penetrale templi et limen locns babitatori Cynico? — 6 Cerea ţiumnudun^
lagit Heraldus, et inf*ptire eos dicit qai midi legiint. — 6 S«nt qai legant :
Catfiie dtttia lairant obvia turba cUtiâ, im probante FaniaK>io.

NOTiE

1 Inter penetraUa'] Templnm intel-
ligit erectnm a Domitiano in bono-
rem Miner v se, quam summo stndio
colebat. Lib. ix. Epig. 4.

S Cam baeulo] Haec est descriptio
cnltns Cynîci. Ausonins Epig. 58,
' Pera, polenta, tribon, bacnlns, scy-
phns, arcta snpellex Ista fuit Cy-
nicl.'

5 Cerea quem] Abolla vestis erat
dnplicis generis, altera mllltum, al-
tera Tero philosopbonim propria.

Cerea dlcltnr, nempe quod attrita
flavescereti Tel quod lebo et sudore
quasi inoerata videretor. Uxoran-
tem, quod cum ea cnbaret Cynicoa
sola abolla tectns pro lodlce. Vide
lib. XIV. Epig. 119.

Nudi gnÂoH] Hoc est, shie sindone
et lodice.

6 Cui dat UUratee'] Snis enira hitra-
tlbns stipam a pnetereontibus extor-
qoebant Qynici. Legant alii : Ciit«
9iie datiM ktnmi iMa turba ciM»,

sst

M. YAL. MARTIAi;UI

Esşe patas Cyniciiin» deceptas imagine falsa.
Non est hic Cynicus^ Ck>sme : qoid ergo ? caniş.

pirrigfi ct6M eztortos Iffralai. HU won eit Cpâau^ o GMMe: OsM-ff^vf

fgţţff

NOTJE

8 NMeil iUc] Sensof est: Iste ba* doctrioim antem non profitetur, ted
bitom quidem Cynici pne se fert, mere in canem dcfen cfn vit.

LIV.

AD COLINUM.

O GUI Tarpeias licoit contingere qaercns,

Et meritas prima cingere fronde comas:
Si sapis, utaris totis. Coline» diebus,

Extremmiiqae tibi semper adesse pates.
Lanificas noUi tres exorare pnellas 5

Ck>ntigit : observanţ» qnem statuere, diem.
DivitioT Crispo, Thrasea constantior ipso»

Lantior et nitido sis Meliore licet ;

o Coline y aii /sf fvU tmigere qturciu Captioiâias, et fnma fronde tiitmmim^
(UfHM eapiUoe; neaputu et, fruere dielmB integrUy et crede eemper tibi iammere
attumoR. Neau> potmit flectere pueUoi nentee toxiun, cuatodimU diem quem deere*
venatt. Quamvii stf loe^etior Critpo^firmior ipeo Thnuea^ et sptendidior «ttâfs

^#**^

5 Be?erlandi Ms. exerart eororee, — 7 Dtvtitor Creeeo in quibosdam. Cme

NOTiE

1 O ni Twrpmâl Colinns adeptas
erat coronara e quercoy qna donaban-
tar Tictoi^es in Indis quos in honorem
Jovis Capitolini inititaerat Domitia-
nas. Snetonins in Domitiano cap,
4. et Noster Epig. 1. snpra, et lib.
VIII. Epig. 82. JaTeoalis Sat. vi.
B87. *Ci]m farre et vino Janum
Vestamque rogabat, An Capitolinam
deberet Poli io qaercom Sperare, et
fidibos promittere.'

2 Prima fremde'] Vel qood Jovi sa-
cra, vei qnod ab Iinperatore prima
data fuerat omnium victori Colino.

5 LoMiJicat'] Hoc est, tres Parcas,
ClotOD, Lacbesim, et Atropon, qase
dicantur metiri vitam boroinum ex
fusis et stamioibus qase ex sna cola

neot et dedncont. Earam vero ofi-
cia sic distingnantnr a poetis, nt ve-
Unt nnam esse quss vitam hominis
ordiatnr, alteram qase oonteaat,
tertiam demom qasp filam retcin-
dat. Seneca in Hercale Fniente
cboro primo : ' Dnr» peragnnt pensa
sororesy Nec sua retro fila revolvnnt.'

7 Dveitior Criipo\ Fnit is vitricas
Neronis. Soetonias in Nerone cap. 4k
*Sed et Crispi Passieni vitrid soi
haereditate ditatas est.' De Thrasea
actum lib. i. Epig. 9.

8 LaMior d niKtfo] Hnic Melîori
libnim secondam Sylvarnm dedicaviC
Statias. Nitidas dicitar, qaodlante
convivaretor. Lib. ii. Epig. 69.

£P16RAMMA:rUM LIB. IV.

326

Nil adicit penso Lachesis, fasosqae, sorocoin
Explicat, et semper de tribas ana secat.

Meture ; LadieaU nihil aidU pemo, aique evoUrit fiuoi ioroncm, flifM
irilmiUMper interfieit.

^^«^^»^^»^^»^^

legit Be?erianda8.— 10 Pro âicat, alii legant necai,

NOTJE

10 Una âecat [neeai] Alii, ma te- maneret. Vide lib. i. Epig. 80. lib
€9t. Senios est: Etiamsi daae exorari ix. Epig* 88.
postiDty tertia tamen inexorabilis per*

LV.

AD LUCIUM.

Luci, gloria temporam taorami

Qui Graiam veterem Tagamqae nostrom

Arpis cedere non sinis disertis ;

Argivas generatns inter urbes,

Tbebas carmine caDtet, aat Mycenas^ 5

Aut claram Rhodon, aut libidinos»

OXiwiy ditMM iui «oî, qvi imu perwâitii itf Grataif mtupmâ^ et IVmifiiMier
det faamdU Arpis; natuM tu uHnbm Graeia venibua celwrH Tki*
ly «al Myceuoâ, aui nobiUm Rkodon^ mU Ledaoâ paktHnu Wri^tino§m LaeeiUe-

^»»«»^^»<*«^^^<»^

1 Codex Bodl. temponun novorum. Omteniii ex Palat, legit temţomm dao-
~ prcteriti ic. et praientis. — 2 Qui Gamrum Aid. Jant. Colin. Orypb.

NOT^

1 Luci] U fuit Poeta Hiapantis
efregiof^qui floruit tempore Domi-
tiftoi.

S QmGnuum] Veterem dixityqaia,
veteribos < Oraius/ posteris vero
' OraTiiif ' flaviot scilicet dictus ett, at
affirmaot Interpretei, de quo nibil
reperL Ora?ii populi lant citerioria
Hbpani», teste Plinio lib.iv. cap. 20.
Legnnt alii Gaurum: sed Oauras
■oo» est Campauiae in Italia : Poeta
vero de locis Hispanis loqaitur.
Forte ejasdem nomioia mons foit in
Hi spania.

S Arpiteedere] Arpi urbs Apnlis, in

finibns cojus natns est Horatins. Sen

sns est : Tu, o Luci, gloria Hispanii^,

qai conlendis lande carminis cam

Horatlo.
4 Argivoâ generatuâ] Hoc est :

Poet» Graeci celebrent snas nrbes,

nos Hispani nostras commendenias.

Idem Horatins i. Od. 7. * Landabunt

alii claram Rhodon,' Sec.

6 AuiUbidiHOM] Ledssas paIsMtras

dixit pnellarnm Inctas» quae nndae si-

mnl cum viris lodos Lacedasmone ex-

ercebant in honorem Led», qnae cam

JoYi placuit, nada erat in balneo.

De bit ^ndit agit Propertins lib. iil.

M. VAU MAETIALIB

Ledeeas Lacednmonis palaestras.
Nos, Celtis geoitos st ex Iberis,
NostrsB nomina dariora terrse
Grato non padeat referre versa :
Saevo Bilbilin optimam metallo^
Qtias vincit Chalybaaqae> Noricosque,
Et ferro Plăteam suo sonantem,
Qoam flacta tenui» sed inqaieto,
Armornm Salo temperator ambit :
Tntelamqae, chorosque Rixamarum,
Et convivia festa CardaanuD,
Et textis Peteron rosis rubentem,
Atqae antiqaa patrcitti theatta Rigas,
Et certos jacalo levi Silaos»

mmU: not wiro gtniH « CeHU olose ak Ib^rtl, mm enAeiemim» emrmîm «««wn
dUeretuperionnommafiMintpămm: BUbitim mo M i ui a um cfrfeii tmMlUty^
muptrat et CktMfboM^et Norico$, et PtaUam $trepentem mo ferro, ^ptdm ciremmU
Sih temperator ormorumfluctu eetiU, oed tttrMento, Tutelam fue, ei ekaroa Rira-
«MnoR, et IcBtoM efndoM Carduarum, ei Peteron mbram ton» textio, et i^T» ^^'
ra tkeatra mtgorum, et Silaot peritoo levit jacuH^ et laevâ TarfeniiMy et Pchuur,

^#«»i»^^^^i»<#»»i»

qood falto Attribnnnt Junio. — 16 TkteeUmque Icgnnt alii. Rimmurmm edd.
▼ett. RJJM W WMW in aUU.—IB Petoror io qaibo»dam t ili alib PitcfviMy vd
Paierem, — 19 In edd. v«tt. ripa»^ pro R^«; qnod prisci Jnxta ripat ederent
tpeetacnia et anrigationfs. — ^ Swnoe in Aid. Jiint. et Colin. SaeBaa lej^t
Raderas : alii SaetM, Tel SUeboe» Raderus dicit Suellum live Sneliim oppi-

NOT^

Ele^. Ig» LiMifiMtf, ▼•! qnod ejas.
modi lacte param lionestae essent;
vel qnod Venus praecipoe illic cole-
retur» IS^g. 44. inpra ; toI propter
Helenan.

8 Noe CeUio] HiBpanitt populis ad
Iberuniy de qnibiu jam lib. i. Epig.
50.

10 Grato vertu] Erga patriam.

11 Stevo BiUnUn] De qoa lib. t.
Epig. 50. et lib. zii. Epig. 18. Fuit
patria Martialis.

12 Qua vweit Chdţboâ] Popnli
snnt A»ife niinoris ad Pontnm Enxi-
Dnm circa Bitbyniani, nbi ferrum op-
tininm.

Noricogque] Germanitt popnlos,
bodte, Bnoarot, ubl etiam ferram

prcstans.

13 Plăteam'] Hijipani» oppidin
ferrariif officinis nobile. Vide lib.
XII. Epig. 18.

15 Sah] Flnvins Geltiberi» Lib. i.
Epig. 50.

16 Tutekmufue'] Forte bodie est,
TadeUiy ad Iberiini. De aliis nrbibiii
qnv tnbseqauntar nibll reperîo.

Choroeque Ri x a mar u m ] Rixamar»
sane choreis gandebant. Legnnt alii,
/fijninioniiii.

19 Rigaa] Raderos legit r^of^fle*
miniim nempe, jnxta qnas Bpectacnia
edebant antiqni. Sed prior leciio
▼idetnr retinenda, nempe jnxta nrbem
RigoM erat forte convallis qnae tbea-
trnn naturale efficiebat.

EPmRAMIfATUM LIB. IV.

9»

Targentisqoe lacas, Petnsiaeqiie,

Et parvae vadă para Vetonissas^

£t sanctum Baradonis ilicetam»

Per quod vel piger ambalat viator ;

Et quse fortibas excolit javencii 26

Curvae Manlius arva MatinesMB*

Haec tam rustica, delicate lector,

Rides nomina? rideas licebit

Heeo tam rastica malo, quam Bitantos.

alipte aquoM Umpidaâ parva Vetonissttf et aanctum iHcehm Bwradanii per mufd via-
iar etiam mirăamHlaif et agroi cwrvee MaiineăUte, ptâ9 âfimHm HHM taMdh fm-
ru. O delictUe lector ^ deride§n% nâmimi tom aţrUtm f Fem §rU âtridmâ, Heee
tam agreetia magii miid pIaeeiUy fSOM Brittaim,

dom 6sft6 Hlspanlse, hodie, Molena.^^1 Thruntique laeui codei BodI. IV-
rtuiapie locnf in PaUt. Titrentique lacuM Beverlandi Ms. IVartfurgue (ooif, Tel
PHunteame kuM$ in aliii.^asi Teveni$$a in Aid. Jont. et Colin. TevtonUtee in
aliis : Vetmusâa in Pnlmanni codice. — SS DwrtUomâ in edd. vett. Aid. Jnnt.
Colin. Oryph. &c. alii legont Buradonit^ vel Ptcra<emiit.— 24 Et quod Aid.
Junt. et Colin. Et 4pug in alii8«-Ţ26 £1 oii«d in edd. vett — 26 Curur MimUiua
in Junt Matinense Beverlandi Ms. Vatineuaf vel Vativesâte in aliis. — 28
Beverlandi Ms. ridebU, — 29 Bitmmoe in codice Vatioanot Mofambertitil
legendnm censet, BritamnoSf qnod habent Aid. Jont. et Colin, ut sit contentio
inter provincias Hispanlarom et Britttnnoraoi. Alil legnnt, BmIiMI«s ; alii,

NOTJE

SS IlieetuM] Locns est in qno con-
sitae sunt moltse iUces.

24 Vel jnger'] £a quippe loca tam
amoena sunt, nt vel iners viator in iis
Ubenter arabnlet.

29 Qwm BUuntM [BrUannoi] Hoc
•tt : Licet baec Hispani» looa aspera
sint, minas tamen borrida videntur
qoam Britaonica : qnasi esset con-
tentio inter Britanniam et Hispa-

niam. Hoe tlx capio. Alil ittqne
melins meo jodicio legmit BituMtoây
vilissimnm Apnlis oppidanii qnod
nominis rusticitate superat barbara
Uispani« oppida qn» bic eiranienui-
tur: qnasi diocret Poeta : O delicate
lector Itale, niagis inMefe debes
tuos Bitiintos, de qoibus lib. ii. Epig.
48. quam nostra Imbc oppida.

LVI.

IN GARGILIANUM.

MuNBRA qaod senibus^ vidnisque ingentia mittis.
Vis te munificum^ Gargiliane^ vocemî

GargUiaiUf ca/nsne te appeUem îiberatemf quod mUtii ieuibua et vidui» donm

1 Pnlmanni codex, tetuliâque mgema mUtie^ împrobante Rmife^o.

388

«M. VAL. MARTIALIS

Sordidias nihil est, lâbil est te spurcius ano,

Qui potes insidias dona vocare taas.
Sic avidis follax indalget piscibos hamus : 6

Callida sic stnltas dedpit esca feras.
Qnid sit lărgiri, qnid sit donare, docebo.

Si nescis : dona, Grargiliane, mihi.

maxima? NikUf€ediM$ eti^ wictwrpim te m^^qm priei mmurm appOmrt Hmăm-
§Utiai> H9e mod& dolonu kamu obmfwihwfitmelku piâcUnu : koe wmd» mea mt-
eatafaUUferaMfttaoM. ExpHcăb9imâmilmrgiri^eidempre. Si igwmrnB^O Gar-
fihăMâ., âtâc wurniâtMâiM mc.

NOTiE

% Vie U mmeyUam] Vidiiimm et pisoet eica, caperet. lib. t. Epâf.

tenam lueradiutef •ob donii capU- 18. et Epig. SO.

bat, atqae iU Uberalia haberi non 8 Drac] Tone entai tiae ooativ-

debeUat ; aed ejua dona erant insidlaB, vertia UberalU TideberU, eom noUa a

quibua aenom haereditatet, hmqnam me mercet tibi lit expectanda.

LVII.

AD PAU8TINUM.

DuM nos blânda tenent lascivi stagna Lucrini,
Et qu» puiniceis fontibus antra calent ;

Tn colis Argivi regnom, Faustine, coloni,
Quo te bis decimus dacit ab urbe lapis.

Horrida sed fervent Nemeşei pectora monştri :
Nec satis est, Baias igne calere suo.

Dumfiiâmmr meUibm eiagnie hecim Lacrini^ et epeluneit qate fervent pamieeîi
femtilme; O Faaetine, tu habHoe regmm^ Argiti coirat, qu» perveme emcnsatdat
imUia poMemm ab mrbe. Ai teirilnle peetiu mmutri Newueei arâet: meeeaj/kA

2 Et qam pimicOe fontibue ana rigani in BeverUndi Mft. — % Argeei oodez

NOTiE

1 Latcvri etagmi] Lncrinat lacai
ett in Campania, de quojamlib. i.
Epig. 6S. LasciYum dizit ob delicias,
et loci amttnitatf m, et bominnm illic
lasciYÎentiom freqnentiam.

9 Et queg pumiceis] Hoc est, fonti-
biu e pumice vel topho scaturien-
tibas, qaoram aqoae sânt calide.

S Tu coUe] Hoc est, tn manes Ti-
bare, qnod condidit Catilloi qaidam

Argivns qui etTibnrnas dictox est.
Vide Statinm Sy W. lib. i. inTibnrtioo
Mantii. Horatiiis ii. Od. 6. * Tlbor
Argeo positnm colono.'

6 Nemeegi pectora'] Hoc est, leoois
in sylva Nemeaea ab Hercule Inter-
fecti, et reiaţi inter astra. Sol antem
mense Aogosto ingressiis Leonem
ardores anget. Pectora dixit, qnod
in Leonis peetore, inqait Ramiresioi»

fiPIGRAMMATtJM LIfi. IV.

389

Ergo sacri fontes et littora grata vaiete,
Nympharam pariter Nereidumque domas.

Hercaleos colles gelida vos vincite bnima.
Nane Tiburtinis cedite frigoribus.

Btdmt fervere tw testu, litugui vaiete, o Moeri fmUe», tt taera Ittforo, domicîltiMi
NfWKfkarum «uMii et Nereidmm. Voe (|aidem hfeiM frigida ioperaie HeraUeoa
etUee^ntnieprimas daiefrigorifyu TUmm,

^^^#»^^>^#>^i^^»^

Pnlmanni. Argm Thnan. ArgoUâ cod. Vat — 7 Salmasiiu legit, UUmra CSrma :
alilfUttora eacra, Lectiooem oostnim e yett. codd. ()edit Oratema. Vide Var.
Notaa, nbi GraU perperam Grutero ascribitnr.

NOTJE

8 Nympharmm] F^ontea illi Sym-
phU aaeriy nare vero Nerddiboa

est fîilgeDtittimaiii, ab Astro-
Iflgb dictnin cor Leonis.

6 NţeeaiiMed] Aquis enim ferren-
tibiu SolU calor additar.

T MÂtiara grataltaera'] Legant alii,
UUermgraia^ aliis scilicet anni tenoh

O HercuUm eaflei] Tibiire enim
Hercolea colebatnr : lib. i. £pig« ÎS.
* Itiir ad Hercokl gelidas qua Tibiirti

arces.

LVIII.

IN 6ALLAM.

In tenebris lages amissum, Galla, maritum.
Nam plorare pudet te, pato, Galla, viram.

o Gattaj aecreto âeftes oimin mortuacrn. O GoUa, mmquid, ophMr, erubeeeÎM

^<»»»»»<»i»^i»»#<»i#»

S Jom pIoroTf piuf«< BeverlandiMa. Non plorare ţmdetOrntemh, Nmmplerare
fodet in edd. yett. Sam plorare pudet codd. Pnlmanni et Scriverii. Vide Var.
Noua.

SOTJE

8 Nam [Num] plorare] Oalla vi-
vente viro tam impudica fuerat, nt
enm mortnnm palam deflere, merito
illam pnderet : vel âebat, qnod illam
■tpote infamem mortuo marito uxo-
Milliif estet dactnms. Lib. ix.

Epig. 6. Epig.vero S4. lib. i. secrttas
lacrymas lăudat noster Poeta : * Iile
dolet vere, qoi sine teste dolet.' Le-
gunt alli : ^^om plorare pudet te^ puto,
GaUa, virum.

S80

M. VAL. MARTIALIS

LIX.

DB VIPBRA BLBGTRO IHOLU8A.

Flbntibus Heliadum ramis dom tiperarepit,
Fluxit in obstantem soccina gemma feram :

Oo® dum miratar pingoi m rore teneri,
CoDcreto riguit vincta repente geln.

Ne tibi regali placeas, Cteopatra, sepolcro ; 5

Vipera si tamnlo nobiliore jacet

Dum vijteraMer^perJUnieâ nmo$ BduditMf mucim gemma Upm mk hnf&mn
Muteidem : ftM dmm mxrtUmr m athvigi kummre doiM, fiiMto MtfMriitf Mflkita
cofMTfttf ţtim. O Ctepctfra, neUjaetn de tmmUo rtgiOf ti vipera t m i d i t wr tfieur
<f tfifffff wtffmdttfiiltf-

^^ # ^^*^ ^ ^»^»

1 Palman. Lang. Juniaii. Delph. ^ec. duM f^pera Mi^ptt: OrateniR prvftrt,
ăMM 9^^en mK.-^ In qoibosdaniy gmtta feram.'-A Codex Polnmiiiii, vîcta
rMMiit gehi. VeriNi vicfc et eincfa saepe permntaDtur a UbrtriU. Vide not ed
TibnU« ti 9. S*

NOTJB

1 FUniUnu HeUadum] Heliadet
dictae sânt Phaethontis sorores, cajos
catiim deâentes ad Padi ripai in po-
pnlos foenint convers», ez qnarom
ramis fluit electnim. Vide Epig. 26.
et S2. sopra.

2 Fkucit in obtianUm'] Poetice
laodat tinjas operts artificium : nam
adeo affabre electro inclusa foerat
▼ipera, nt caso succini yisco implioita
▼ideretnr.

iShicctM gemma] Legnnt alii s«c^

cinagMttOj nt lib. vi. Epig.15. *Ibi-
pltcnit teniiem soccina got ta ferara.'
6 Ne tibi] De morte Cleopatrc
▼ide Snetoninm in Aogosto, cap. 17.
* Qoi ambobns/ Cleopatrse scilicet
et Antonio, * commonem sepiiltnrsB
bonorem Uibnit, ae tnmnlom ab
ipsis indiottvm perfici Jnatit.' No-
bilins erat boc viperse maosolenm,
qntppe qnod totum electro esset
sdificatam. •

LX.

DB CURIATIO.

Ardra solsiitio, Casiranaque rara petantur,
Qaique Cleonseo sidere fervet ager ;

SoldiHo adeamiu Ardeam^ et rura P^etlana, el agfum qid colet tidere Lee-

1 Peaatmaque rura in Junt. Pastanaque rara in aliis yett.— 6 Beverlandi
Ms. ftti» mors,

VOTJE

1 Ardea âoUtUio] ^stivo scilicet, dea vero urbs erat Laţii sob coelo
qoo calor ost vehementîssimos. Ar- calidissimo posita, de qna Livius lib.

*«•

BPIOKAMIIATUH LIB.IV. 881

Com Tţbnrtinas damnet Cariatina aaras,

later landatas ad Styga mUans aqnas.
Nnllo fata loco possis exclndwe : cum lUorB 5

Venerit, in medio Tibare Sardinia est.

■M ; «KM CuriaHiu danul eafain Tihnii, aiUKi od intrat alir ttUiratat a^nai
lIHnt. NnUt, laa, pettii vttrt faU: am mti tDottmU, Ae^Wa M ta nuM*
TOmrt.

NOT«
i.'DamTKTqalDinsoIwidct Ardeam, aqula el pectore Lemli fetTtre dlxlt
onctiu ui regno.' Laliiim bodir, inpra.Epig. IT.
Canpnia di Roma. t C*m TUarfiMt] Hoe ui, cum

CalnuiifW[P(MlaMfiM]i->ra]P«i- Cariatiui pArierit Tibare loco iilu-
lUDi «Idqi in Locanii, > Pvito arbs berrimo, bsdie, TiteU.
MBcn tortîtui, hodie, C*lfo di iSo- 4 Jd Stfgm} Fani Mt AiWBdw,
tvMt c^jM aqsa eM fii|ldlMlnia, omnibttt

9 QirffM CfeMw*] iDtclIiga Leo- anlmaHbn) Mt exlilMa. Potita; A-
R«B, In «Hnm rdUdin, qnnn Her- balanlHr palndem tttt *pnd Inferat.
cdIm interfecit in Nemesea PetopOD- 9 Sardinia al] loiiila nota: boc
Mrf ijlvai joaM ClMnam DrbMi. eit, Ca» fat) mmmIU» wl««ndriit
togii»» meoM Tcbraieatiiiimli ea* perinde marierli Tlbnr«, td in S«i>-
toribu ternm accendit Lm. Apr diBla, «llt Tibnrit cnlum ulnb»,
Uc BaitDQa lalelligilDr ; Baiai enim SaidiniE Tero pcitilcns eat.

LXI.

IN HANCINUM.

DoNASSBamicum tibi dncenta, Mancine,

Noper superbo Isetua ore jactasti.

Qaartus dies eitt, in schola Poetamm

Dnm fabulamur, milljbus decern dixti

T^-™*"" laoemas munus esse PompUlae ; S

Sardonycha veram, lineisqae ter cinctum,

Mmcint, hilarU nuprr floriolu « ere wuftrbe, tt dMM ucct p i â M dacnia ai
amUa. Qwirla luxai, ilam fabulamur in âchota FaHamm, dixuti laetnuu emiai
ittemwiUUbiu rui dnuun Pompilia. JaroMBaoam tt Calum tîbi 4a»aut Iar-

6 Sardouiicai aura tinteuqiu Itr dacfam in Aid. Jiint. Colin. Ace. Sardamf-
dias auro liniritqnt Ier cinclo* in alila. Sard/mţ/tliit Ecrii cilat PntBannnn, «t
Sardnycha vtnun \tgi jaail. Codex Palatino* babet: £fekflntiif««c«rjr(«a;

SOTJE

1 Dacnda] Miilia Miterlion. aptiuimu*.

■ ia icAtlo Pottarum] In qnun ad B Emiat lactnm] Laeenia toga ■>-
recitandnm conveniebantPoetK. Ill« pcrludnebatnr ad arcGodam frl|iu,
•ntem locni cau&bnlatlonibn wal laqiiit BaţfiB».

11. VAL. IIARVALIS

Duasque similes flactibus maris g^mmas
Dedisse Bassam Casliamque jarasti.
Here, de dieatro, Pollione cantante.
Cam subito abires, dam fîigis, loqaebaris,
Hmeditatia tibi trecenta veuisse :
Et mane centiim, et port meridiem centam.
Qoid tibi sodales fecimus maii tantum ?
Miserero jam, cradelis» et sile tandem.
Aut, si tăcere lingoanon potest ista,
Aliquando narra, qaod velimas audire.

dm ugeha ocrmi, et drmminlum tribui HtuU,H dmtu gtmmai comctkfmfmMmtwm
rif. CmmktriftpeiââiiaudertMtxiketUro^ PottimuemiiaiiâfdmM/iq^dkibmf
HH ekvemâm kmnâiUstim tn emd a n m : d wume ccmIicm, et piat meriiem c«MfWk
Om tmde «udo ft tff^eeimm nos «ocit ? O tw/hn—tir, jam muerere^ et tmmitmtf

^#^>»»#»o»^^^

■Mie Rstfenlos oodJ. L^dudm tiqMâ ceriHu; avm nofalM semnaniiii. lydM-
âtmque et ceritem tamen ez PaUt. citat Beverlandiu. — ^1# la edd. Tett. ptt$
Mmiehe vdiimu. Cod. Palmaoni, ^md

NOTiE

6 Serdemjfdka verum"] Sic lib. ix.
Epig. 00. ' Sardonycliaf veroi mensa
qaaniTit in omni,' id ett, non adnlte-
rinot.

lÂMeiâjue ter einetum] Sardonyx
enim tribas lineU, nifcra scilicet, can-
dida, et mimata cingttnr. Plinios
lib. XXXVII, cap. 12. ' Sardonycbet e
Ceraiiniii glotinantnr gemmis, ita nt
ara deprehendi non possit, alinnde
nigroi allande candido, aiionde mi-
nio lumtif.' Legnnt alii: Sardmif'
ekm fltrro, lineitque ter cinctum.

7 DuMfue eimUet] Forte cţanoef

Oallice, turpuiie».

8 Băteam CeeUemque"] Nomioa nM-
lierom ficta.

O PeUUne cantmie] Citlunedo no-
bili, de qno Jovenalii Sat. ti. SOS.

ÎS Qtddtilnfecimme] Ut notYantt-
limis felicitatnm tnanun namtioni»
bas quotidie crnciares.

10 AUquando norra] Te nempe ali-
qnam fecisse jacturam, atqae boc
nobit erit anditn jacnodistimom ; vel
narra aliad qaidpiam, ande nobis Io-
crnm obvenire possit.

LXII.

DE LYCORI.

TiBUR in Herculeam migravit nigra Lycoris,
Omnia dum fieri candida credit ibi.

Nigra Lyeorie petiit Tibwr dicaium HercuH^ dum fmtai ilUc albe$eere em-
1 Beverlaodi Ms. exhilMt: migramt/ueeaLgoerief nt infhu

EPJORAMWATUM LIB. IT.

888

NOT^

1 TUfur] Cnjns ccelum erât frigi- HburtinU albescere c^lţi^ aii4i|t
dom, eoqne candidior iilic mnliernm Antiqai dentis fasca Ljcmii ebor.'
Ibrma. Vide lib. vii. Epig. 12. ' Dara

«*■

LXIII.

DE C^RBLLU.

DuM petit a Baalis mater Caerellia Baias,

Occidit insani crimine mersa freti.
Gloria qaanta perit vobis ! hsec monstra Neroni

Nec quondam jussae prsestiteratis aquse.

Dkm mater CareUa U Baioi a BeulUf demerâa juriit crimim wuarU fi/reniii, O
Mubr, qmmiton deaa amiUitU ! olim nec impâiUa exhibutriâU kae mongira
Nenm.

1 C^iHa io edd. vetL CerelUa Heios. ad Ovtd. Art. Am. i. 856.

NOT£

1 Dual pdii a BomUm] Villa in Itt-
tore Campaniae non procul a Baiis.

S GUtria] Haec aqoarum gloria
provenlebat ez eo, qiiod nndae iltae
neqoidem jasssp, nt (ingit Poeta, fae-
rtnt obaecatae Neroni, qni matrem
anam Agrippinam bis in aqais perire

cnpierat. Soetonîaa in Nerone cap.
84. et Tacitos Annal. xiv. Hanc
gloriam amiserant ills aqos, cum
sponte et nltro Csreliam baosisaent.
Hae nMutrd] Nanfragium nempe,
et mortem.

LXIV.

DE HORTIS JULIl MARTIALIS.

JuLi jagera pauca MartialiSi
Hortis Hesperidum beatiora,

PuMcaJugeraJuUi Marţialii fertiUora hârtii Haperidam rtcubant in Umgo «er-

^^^>^^^^^«^^>i»>^

De Hortii Marţialii in edd. vett Aid. Jont. Colin. Onrph. Palman. Sec. —
1 TmIU in iisdem. Juli codd. Pnlmanni, Jnnii, Groteri et Palat.-^ Aid. Jant.

NOTiE

1 JmAJ Ut lib. VII. Epig. 16. <Jull
bibliotheca Martialit/ cujos coni-
mendat hortom. Haic Marţiali mit-
tit aeztnm libmn), ut patet ez primo
Epigrammate. Male ergo alii mţi'

bont TulU MaHitib*

2 Heiperidmm] Atlantis fills, qiii-
bos hortot tribnont Poet» aorelt po-
mis pretiosos. Vide lib. Spect. Epig.
21.

r«

884

M. VAL. MARWAL18

c^Zf

Longo Janiculi jugo recombunt:
Laţi coUibus immioeiit recessas :
£t planiis modico tumore yertex
Ccelo perfraitur sereniore :
£t cniras nebula tegente valles
Solus luce nitet peculiari :
Paris leniteradmoventur astris
Cels» calmioa delicata villae.
HiDC septem dominos videre monteg,
Et totam licet sestimare Romam,
Albanos quoque, Tascalosque ooMLes,
Et quodcomque jacet sub urbe frigus,
Fidenas veteres^ brevesque Rubras,
£t quod virgineo cruoie gaudet.

tietJâmatIi: ampla âoHiudiMiM iwipetidni eoiUbui: otque e±%gm tmmmh
AMU oftwai potiiur «ere puriore: H eoiMi nUacit pntprU liuiittie, emUgime «c-
aUiante atrvoM vaUea : deUctta /oiiigia tUlm oUcb placide aecedunt ăd ndera M»
rena, Hine/oM esigpecUtre uptem montei dominos^ et drcunuţicere totam iUmam
et Âlbana juga, et TuacuUif atqne omnia loca frigida mburbana, Fidema» aMti-
qMos, et parvoâ Rubratf et syltMtm pom\feram Awmb Ptraxna^ pue lagtatwrvir'

^^#^>#i^^^>^^>^»^

Cqlin. Oryph. eminent; et sic Beverlandt Ms. — 11 Palmaniii codex wurn i.,
i. e. Jalio Marţiali. — 16 Beverlaiidi Mi. brevesque Ra^rat, Rafrarnm m**
minit Livias. Sic Vireilii codex Florent. * Riifraa. — 16 Et ipnod virgimea cmut%
gaudtt Heins. ad Ovid. Fast. iii. 675. ' Nec Interpp.' ioqnit, * quid sibi velit
crnor iste virgineus asseqaontar. Si qiiis apud Martialera malit, virginee
rubcre gaudet, ut ad obsccena carminii reipiciatur, nil repagno.' Vide Ub. vi.

NOTA

8 L(mg9 Jimtctt/t] Ab Aventino et
Vaticano ad pootem Molvium, vel
MUfiniD, usqae ponrigebatiir Janico*
lom.

11 Himeieptem] Palations, Capito-
linns, Quirinalis, CsBlins, Asquilinas,
Viminalis, Aveotinus vocantur, qni-
btis imposita Roma orbis domina.

12 Mstimare Ramam'] Hoc est,
pro.npicere et coDtiderare. Lib. vii.
Epig. 16. * Ruris bibliotheca delica-
ţi Vicinam videt unde lector arbem.'

13 Albanoa] CoUes Laţii intellige.
15 FidenoB veteres\ Quia Roma an-

tiquiores. Robras vero parvom op-
pidum circa Tibur fuisse existiinai

Ortelius.

16 EtqnodvirgiMo] AnnaPeraonai
vel Perenna, Didoni» soror, in Italia
apud iEneam exnlavit, atque in am-
nem Numicum, nt Lşvinie iiuîdiai
declinaret, se pnecipitem dedit, et
tandem pro Dea culta est. OvId.
Fast. III. < Ipsa loqui visa est : Pla-
cidi snmNympha Nnmici, Amneper-
enne latens, Anna Perenna vocor.'
Macrobius lib. i. cap. 12. * Eodem
qnoque roense, (Martio nempe,) et
publice et privatim ad Annam Peren-
naro sacrificatum itur; ut aimare
perennareqne commode liceat.* Hoe
ettp per amios durere. Vlrginemn

BPIOBAliaiATUH LIB. IV.

Aniue pomifenun nemns PenuuuB.
niic Flamioias Salariaeqne
Gestator patet, essedo tacente,
Ne blando iota sît molesta somiio,
QueiB nec mmpere nanticnm celeusma,
Nec clamor valet helciariMum ;
Cum sit tara prope Mnlvins, sacramqae
hajfăae per Tiberim voleat carins.
Hoc TDs (sea potius domn» vocanda est)
Commeiidat domiDua ; tuam pntabis:
Tam noQ invîţia, tamqae libeialis,
Tara corni peitet bospitalitate.
Credas Alcinoi pioa Penates,
Aat facti modo divitis Molorchf.

iM«a>fBWt. tmcfntpieUurgrttaltrcatTnt bi via FbaiMa rt StJoria nr-
ara itr4rtntt, w rMi lit iimmmiidă mM temm, fM«« nm tvtvrt polrit m-
Mw Mahu-Mi, sw tlamtr htldarittnim : Uctt Maitău ăt tam nguuM, *(

waitudatar oi Acra, txittimabU lum: lom anim, Ion bnufM, tsM Hbrrati
•pitalUaie ajiiria at. PiAei fiam doMKM biciui, mJ SfoJurcM poale ani*

E^.<7.~ir AM. Jmt. Colin. Oryph. &c. Perama; et (l« Itgil ad Ovld.
kc» modo eltato.— 19 GoMor locrf BeTcrUndi Ma. Gcitat*r Juri coilts
, PalnannL— 81 Aid. Juni. Colix- Uif pb. Piilaian. Junian. Lang. Delph. ăic. .
waatieam ctUuma, — 38 Tam ernai pattr Beverlandi M«. — SI In eodcm, guir

croorem dixit propter Ttctlnitram
langaincm, qn* Dianee Tirgini in ne-
■lorc Aririno ImmolarentDr, teite
Btrabone lib. v. Vel quod illic, nt ait
Damitini, fligellli cKderentnr pneri,
dt LaceUsemone es riin Thoaniin.
A M{ Annam Pe renaMi affinnan t an u m
fniaie ortam BoTilIii propc Romani,
«jiiB popnlo in montem per udiiio-
■■■iligreiiaTictnm tnlerlt; incojn*
memoriam bKC celebri tnt tandem in-
■litaU ett. Hac eit Raderi leaien-
tU,qnv mibl ferinimilior videlur.

18 FlimiHia} Vi* tic dicl* a Fia-
minio contnie, qui ad laciim Traai-
menum ab Anuitiale interfectni cit,
Salaria ducebat in Sabinoi, atqM a

aaoini lai a mari noniain asrarcDani.
IB GMfdfor] Cnrrna nempa in qno
ambiilanlea per arbem geitabaaMVi
et«nim pro lecticario tnnii non Mlbi
TÎdelur, piopter (cqnenlia Terba, it-

Sl Nautitim ctUaima] Est verbnm
Orvcnm nanlaram propriuni, Lalina
CDhortatio.

as HetdarwnumJ Helciarii nnt li
qai oncra moliunbvfnDibai, *el qni
naTfii dcducnnt, aatniDnlco tnAwit.

3S MMtnui] Alii MUeitu, pont, ha>
die, P«atc Afoie, nltrs primam ab
Drb« lapidem.
,S9 Cndat Jldaai] Aldnoni regna.

M. VAL. MABUALll

Vos nune omnia parva qai putatis,
Centeno gelidnm ligone Tibur,
Vd Pneneste domate, pendalamqne
Uni dedite Setiam colono :
Dam» me judice, praeferantar istis
Jull jugera paaca Martialis.

ioatpteUiH, Voi mmCf ţm ereAiU ornnki exigua^ eolUe /ligUum TibmT «ral «»
Ummbm^ aut PraMate, et irmdUe um tigriatUmi ăccUiem Stikm: ânm am
tffhUn^ pmuajwgen J«Kt Bimii^Ui tmUpmuntwr M«.

»i^»i^»i»«^»^«»^»

pMfolît.— S4 C/fit iMîHi MKamineodem Mt.---86 7Wfi edd.?ett. at MptmYi.1.

NOTJE

vit in CorcyrafaMaU, et benigDO bos-
pltlo Ulyssem nanfragam excepît.
HoBMT. Odyis. Z.

SO DwUU Mohrekt] Molorcbni
fMwtor venientem td leonem Neme*
aBum opprimendom hamanissime ex-
eepit Hercnlem : factiis yero diven di-
cltur, quia Dondtianai fanam Her-
cnli exBtnixerat, lib. iii. Epig. 65.
Jaxta qnod Molorcho tacelliim vdifi-
cavit moltit donis locapletatum, de
qno Statins Sylv. iii.

82 Ctnteno Ugone] Hoc est, centom

senrii colite fondos avpIissInKM.

nbwr VH Prmntdi] LnCii arbtt,
bodie TivoH, et POoiirmm.

U Siimm ISUtHmn] Alii &cmm,
Latinornm nrba mediterranea, bodia
Sema. Lib. xni. Epigr. 119. « Pw-
dnla Pontinos qaa ipectat Setia can-
po».'

S5 Dvm, me Judiee] Sentui ett:
Fnndi llbortini, Prenestini, ef Se-
tini sunt optimi : attamea JoJIi Mar-
tialis borti omnibns illis sunt antepo-
nendi.

LXV.

DE PHILiENI.

OcuLO Philaenis semper altero plorat.
Quo fiat istud, quasritis, modo ? lusca est.

PkUaniâ perpetua fiet altero oeuto, Rogatie qua nUtoM UJUA ? lmâC9 «fi.

^<»^^^^«^^^*»»^

In boc Epigrammate exbit>endo non variant libri excnsi ant mana
exarati.

NOTiE

S Luca e$t] Obiter natnrae vitiam ntroqne ocnlo plorasiet, niii altero
in ilia mnliere irridet Poeta, qnae camiuet.

BftQUAUiUÂTVH LIB. IV.

asr

LXVI.

A D L I N U M.

Egisti vitam semper. Line, municipalem :

Qua nihil omnino yilius esse potest.
Idibas^ et raris togula est excussa Kalendis :

Diixit et aestates sjrnthesU una decern.
Saltos apnuD, campus leporem tibi misit inemtum

Sylva graves turdos exagitata dedit.
Raptus flumineo venit de gurgite piscis :

Vina rubens fudit non peregrina cadus.
Nec tener Argolica missus de gente minister»

Sed stetit inculţi rustica tarba foci.
Villica vel duri compressa est nupta coloni^

Incaloit qnoties saucia vena mero.

O Lintf amper dmxUU vittm mmudpdUm^ qiui nikU fnnu» muwku ptUtt
T<iula ut excuiia Idibus^ H rarii Kalaidii: aifue ţma ayiifAcfltf ^;U
deeam anmoB, SaUui tiln suppedUamt apruMf camştu Uporem m» mitMm ; tj^
9€xaia prcBbuU iwrdo$ pingues. Piacii aUalua eât tractut ex voragine fiuviali :
etdus ruber fudit vina non externa, Nec âervuM moUiâ missus ex natione Graea,
sed agrestis mnltitudo foci inculţi stetit Nec Jtamma obfuit adibus^ nec

^v»^«»«^^S»<»^^<#«i^

2 In edd. yett. dulcius esse potest. Ramiretias lefit : ditrius ssse potesi; dure «!•
Bils, inqnit Farnabins. Oruterus ex triiim codd.fide correxit: viUusessepoiestfUt
lîb. vii.Epig. 27. * vilius e»uro,' i. e. ininori samta. — 3 Heraldus e vet. cod.
legtt : togula est tibisumtOf qnod interpretamentiim esse alicujas Grammatlsts
existimat Ramiresina: ita tamen codex Pulroanni. — O Nec tenet Junt. an.

NOTJE
1 Egisti wUmn] Liniim qiMsdaoi ad

ia^ptMS redactam irridet Poeta.
Himlcipalem ▼itam dixtt pro agreaţi ;
in Municipiis enim, qnx erant oppi-
da civitate donata certa lege, vita
docebatiir sobria et frngalis, at vero
in nrbe lanta et delicata.

2 ViHus [dulcius] esse] Legnnt alii
vUiuSf alii durius,

S Togula est excussa] Âlil est tiH
sumta. Kalendis et Idibus sacrificia
pablica fiebant, populnsqne togatiis
conveniebat. Kalendae au tem Jano-
ni, Idns vero sacrse eraot Jovi. Ovîd.
Fait.1. <Viadtcat Ana—ia» jM PWii

Delpk. et Var, CUu. Marţial.

em Kalendat; Idtbns «Uw Joti
grandior agna cădit.' Excnssa, hnc
est, «xplicata eat togulft, dmn cnim
ex areadepromnntiir collecta veatea,
iit plnrimnm excntiuntiir.

4 Syntkesis] Vestis nempe ccena-
toria, de qna lib. ii. Epig. 46.

6 Saltus aprum] Hoc est, venaris,
piscarisy et vindendat colligia in tais
praediis.

9 Nee tener ĂrgoHea] Hoc e«t, nec
Orecns puer ingenti pretio compa^
Vatus, sed rustica proles a pedibns
stetit.

888

M. VAL. M ABTIALI8

Nec nocuit tectis ignis, nec Sirias agriş :
Nec mersa est pelago^ nec flait ulla ratis.

Sapposita est blando nuDquam tibi tessera talo :
Alea sed parc» sola fuere nuces.

Dic ubi sit decies^ mater quod avara reliqnit ?
Nnsquam est : fecisti rem, line, difficilenu

CmkKfa MMptf : nec mIU «coif toa dewmm ed mari, necJUU. Ik
mMihuiH tetatrăm Uh jucundo: ud mMuti toUam uUam pantrum «aeimi.
Profer, ubi $U decie», quod rdiquii man gmUrix7 iwtttM iwt: O Umt^ fiekH

remdiffkUim,

15 1 2. — 14 See merttâ pelago perdidU wUa raiit, vel Nec wurctM pelage prididii
tUU rtUiâ coDJ. Ant. de Kooy. Cf. lib. t. Epig. 4S. Haod ineleganter, inqBÎt,
navis mercen peUgo * prodere' dicitur pro * effandere/ atqae adeo poaaeuo-
rem spe fratidare. Vide quc de hac verbi hnjni notione dat Oronov. OImi.
lib. UI. cap. 20. Deinde dabitat tcripserilne Martlalis : N§c wieragâ pikgo
9h n k «uda ralee, vel Nee mţraoi peiagi oimtit aaite rata. Cf. Virg. JEn, u 7S.
Noatr. iofraix. 41. Lacan. iii. 195. Ovid. Amor. ii. 11. 1. Poat. i. 6. S9.
Trist. II. 100. Nec eit, qnod hiatoai moremar. Sepioa honc vel îNrbni
ordiois Vates neglexisse, noveruot IlU, qui Veteriim mongraenU yerfanuiL
Vide Caonegiet ad Avian. Fab. xxviii. 12. VooIl. Lect. Lat. ii. 6. Miteell.
Obst. Voi. X. p. 100. Bartli. ad Calpam. Erl. v. 12. Wasil Senar. c. 4. et
Vosx. Art. Gramm. lib. ii. cap. 14. nec/uii uUa nrtts Beverlandi Ms. — 16 Idem
Ant. de Rooy conj. iatafiutt nacea^ CC O? id. Nac. 75.

NOT£

15 Supfonia ut bUmdd] Hoc est,
noo decoxitti patrimoninin teaseris:
losores aatem tolebant a minori lado,
a talia nempe, incipere, rooz animis
incalescentibiis, depositis talia, snp-
ponebantur tesserae, in qulbos major
erat alea: lib. xiv.Epig. 15. < Non
aim talorum namero par tessera, dnm
sit Major, qnam talis, alea saepe
mihi.'

16 AUa aed parat] Hoc est, sed
f ictori» prasmium erant nuces.

17 Ubi sU deeies] Post adveri>U
* deciea,' ' tricies,' &c. intellige sea-
per centena millia sestertiov.

18 FeetMti rem] Hoc est, rem fami-
liarem dissipans : fecisti rem diffici-
lem saoe, et ciijos ratio non apparet.
Hic est sensns istios loci, Hcet refe-
rendits videatur ad vitam municipa-
lem graf em et laboriosam : vel forte
intelligit secretum Lini âagitiom,
quod totnm ejus patrimoniom ezbao-
aerat.

LXVII.

IN FRiETORBM.

PRiETORBM pauper centum sestertia Gaurus
Orabat cana notus amiciţia.

Gaunu egenut cognitas cară ami^tia ragabat Pratorem centum seatertU,
2 Orabai cară in edd. vett. ut Ub. i. Epig. 26. neta eams amiciţia In Beve^

BPIOBAMHATUH LIB. IV. 339

Dîmbatqae sais hsoc tai\tam deesse trecentis.

Ut posset domino plaudere justns equos.
Prsetor ait : Scis me Scorpo, Thalloque daturum ; S

Alque utiuam centum millia sola darem.
Ah podeţ ingratfe, padet ah male divitis arcaa 1

Qnod non vis eqaiti, via dare, Prtetor, eqao t

At^ mthtt k«c tmtttt dttttt nit trtce»tit, ui jttUu t^tt ptitel plndcr*
4*«M«. Prmtar rtipendtt : Tena mt doMlNDun ScorfQ, tt TkaUa : tfdiu «Umm
Jtmartm (Mlmi cmtuN MÎflîa. Ah mbttn tn^am ingntam, tt malt iMypItttm,
O Prmtar, pUatne dimtrt tqiu qani nm dana* eipnti J

ludi Hi. — 4 Ia eodem Mi. jku» tma; et «ic Aid. Jnnt. Colin. Oryph. Ja<
nliD. Lang. tic. Cf. iib. l.Epig. 104. Verbaj'unu etjiuhitpâliiin uermatantur.
— S SInpe BcTerlandi Mi, nalioqMt dalarum io edd. vctt. TkdIUqiit debelor
Upiio Epiit. QuKil. I. S—a Qud nem rfM tquiti Aid. Jnot, Colin. Orjrpli.
Plibluui. Janlao, I<uig. Delpii. ice.

NOT£

% Dttmt trutntii] Qnadringenta duela Teteri intcrlptlone nbi fit men-

•Mtertla in cenin babern debebaat tio TluJH.

eqBÎtrt. Vide llb. t. Epig. 20. T Afob dinfit arca) Qolt Pretor

t P»—rt (foiiMu] Hoc ut, nt poi- abnlebatar iiili opibnt, nec lllai cum

Kt Intn eqDllea aedere, et adreaieali amicii commnnicabit.

in ampbitheatmm domino Domîtiano 8 Ef»] Statnc eqndtm, ioter tUa

plananin dare : lib. ti. EpIg. SI. TictoriB prEmia, agitatorlbni excita-

t Sei$ M< Scerpt] Tballni et Seor- bantur ab iii qai faulore* illomm ie

psint^iliuiraierant agitilorei: mor- profitebantur. Darr ffu, boceai,

tem Scorpi deflet Paeta lib. t, Epif. italu» eqaeilri erigend», iei bouial

H. IS. 74. Aiii legnnl Thalioqtt. Sed qni cibil aliud navit qnani eqooi

legcndam naUo, inqult Baderai, ad- agitarea

LXVIII.

AD SEXTUU.

Intitas centum quadrantibns, et bene coenas.
Ut cffinem iovitor, Sexte> an nt invideam ?

Vttaiad camiH tt»Um ţiudroafibu, ta buf* «piiJoru, O S«xtt,wi poetr ut
tfuUr, oa ui McidtoM 1

1 Imtitai] Sestl cajiudain Impa- *Uii pretii Poet*, ubi aotem lanili-
dentUni cârpit, a qao tenai iportoln «imoa appooi jDuerat Sextnt. Vide
pratk» ftierat iniilatnt, b»c eit, dbM llb. tii. EpIg. T*

840

M. VAL. MARtlAMS

LXIX.

AkT PAPILUM.

Tu Setina quidem semper. Tel Massica ponu.
Papile : sed mmor tam bona vina negat

Diceris bac factas ooelebs quater esse lagena.
Nec puto, nec credo, PapOe, nec sitio.

o PttmphUe, tu pâdem aemper «jipoiiw SeHrna tmt Momea ; aed fama imficudur
CMt vina iam bona. Dicerii quţ^er cromte vidmm hac lagena, Nec ofnnar, mc
fUkmaHâhiOf o PampMhf nec

^<»^»»»»»»«»i»^<#»»

Ad Papf^vm huicriptlo eit In codice Thnan. Ad PampMim In AM. Jont.
Colin. Oryph. Palman. &c. — 1 Martiea potas Boreriandl Ms.

NOT«

1 7W Setimi] De Setia Laţii «rbe,
unde vinam Setinum dictam, Epig.
61. siipra. De vino Matsico egimiu
lib. III. Epig. 26.

2 Sed ntmor] SerpelMt quippc in-
mor fina a Pamphilo appooi infecta

veneno.

8 Dieerie hmc faehui] Hoc est, qna-
toor nxorei Teneno necassc.

4 Nee pate] Seasos est : Non credo
qoidem Teram eue illam ramorem:
attamen experimento diacere nolo.

DB AMMIANO AD MAROMILLUM.

NiHiL Ammiano, praeter aridam restem
Moriens reliquit ultimis pater ceris.

Genitor occumbens vUimi8 iabuUi nihil reliquit Ammiano ţreeter aridam vettem»

■^^^I^^S^^^i»^^^

1 MamtanoiD cod. Florent. Ramiresiiis legit veHem pro restem, et, at credit»
meliore sensu; quod arida vestis sit sola ve«tis, nolla alia re adiiibitB.

NOTiE

1 Prater aridam restem [vestem] Hoc
est, trltam, înqoit Domitlas : at Lip-
sins Elect. i. cap. 18. legit restem,
Seosos est : Pater perdito filio Am-
miano restem seu laqneum, qtio se
snspenderety testamento reUqnît.

2 Ultimis pater cerii'] Hoc est, in

suo testamento, vel ultima testamenti
parte: in prioribus vero cerii alios
sane haeredes scripserat : in tabalii
antem inceratis scribere solebant ret
teres, unde qmevis scriptnr», vel
etiaan tabniv, dieerentnr cent.

EPI6RAMMATUM LIB. IV. 841

Fieri putaret posse quia, Maroniile,
Ut Ammianus mortaum patrem noUet ?

o MarmuUe^ qui$ eredat pfftuiste fieri ut Awmianua cuperet gmtvnm mtn ent
dţfimetum f

^^**#<'^^#**^

Sic est etiam in edd. yett. Aid. Jant Colin. Oryph. — S Fkri pwtei pohtUn in
ii»dem yett jnUai poue cod. Vat. jNrtflrd jPMie coa. Florent. BUnMm Berer-
landi Ma.— 4 MwmmiMM cod. Florent.

NOTJE

4 Mtfîmtm iieflfi] Vivnoi patrem qnerat pneter restem : ab eo antem

prodignsAmmianasoptabatniortaamy dom viveret, semper aliqaid aecipie-

quia iperabat coplosam adepturnm bat, qno vitam hilarem dnceret. Tnr-

80 hereditatem : mortunm optabat pior sensnt posset colligi tx lib. ii.

vivnm, quia moriens nihil ipsi reli- Epig. 4.

AD SOPHRONIUM RUPUM.

QuiBRO dia totam, Sophroni Rufe, per nrbem.

Si qua puella neget ; nalla puella negat.
Tanquam fas non sit, tanqaam sit turpe negare,

Tanquam non liceat ; noUa puella negat.
Casta igitar nulla est? cast» sunt miile : qnid ergo 5

Casta facit ? non dat ; non tamen illa negat.

o Sofiknmi Rufe^ din iMOiâiigo per ieUm dvUatem^ H quă pueUa rtauit: wmIUi
pmiUa reauai, Qutui non aquum tU : quari inhomHum iU reauare : qmui non
liceaif nuUapueUa recutat. Er/fo nuUa ttt pudica. MiUe «mii pudica» Quid igitur
tigii pmdieuî Non dat nltro : nikihtHimu iUa rogata «an r«eaast.

Ad Sophromum intcribitiir in Aid. Jont. Colin. Orypb. Poioum. Luig. Ja-
nian. &c. Ad Sempronium in aliis. Ad St^hronium ia cod. TInub<— 1 Ret er-
landi Ms. per orbem,

NOT^

9 Si qua pueOa] Forte negantem pnellamm, in qoam tanta propen-
pnellam qnterebat, ne satiaretnr ejos sione femntnr, ut roganti negare ne-
amor. Sed lepide cârpit libidinem qaeant.

LXXII. ^

AD QUINTUM.

ExiGiB, ut donem nostros tibi, Quinte, libellos.
Non habeo, sed habet bibliopola Trypbon.

OQumte^poMImuttmdim mttroilUm. lUi nm mmt fina m, ai mmt

84S

M. VAL. MARŢIAL»

Jia dabo pro nugis, et emam tua carmina saniis? .
NoDi inquis, faciam tam fatue : nec ego.

pmui bibUopoUiM TrypkMem. An dăbo pecmtum pro wepiUSf ei maim
fsemu? N(m tam itilie agawif ai$: nec ego.

S BeverUndi M«. et emam tua eermmm ii tu,

NOT£

S BibHopolă Tnfpkem] De qoo ite*
rum lib. xiii. Epig. S.

4 Neeego} Hoc est, oec ego taro
fatuna ero, qui tibi gratis donem meos
Ubros. IstintQaintiavaritiam argate

cârpit, qai paocot impendere namoios
recuftabaty ut sibi hos Ubrot compa-
raret, qooi tamen legere snauao
itudio expetebat. Lib. i. Epig. 11&

LXXIIL

DE VESTINO.

Cum gravis extremas Vestinus duceret horas,

Et jam per Stygias esset itums aquas ;
Ultima volventes orabat pensa sorores.

Ut traherent par va stamina puUa mora.
J am sibi defanctus, caris dum yiyit amicis ; 5

Moverunt tetricas tam pia vota Deas.
Turn lar^as partitus opes, a luce recessit :

Seqoe mori post hoc credidit iile senem.

Cum Veitimis agrotus ageret uUimat horoâf etjam eeeet pMunu mnâa» S^ffgia»,
rogavit âorwes fotraantee penea extrema, vt afferrent bretem dUatUmem migrii
etaminibut. Jam eibi martmut, dum epiritum ducit pro Hitectie amici», vota tam
piaftexenmt Deas tructe, DietrUnUie tam copioeiâ divitu» esiit e vita : et demie
exittimavit ee interire eenem.

■* ^■^■^ ^^^^■^ ^■^ ^

2 Et tam Junt. an. 1512.— 3 Aid. Jont. Colin. Gryph. Sec, orooil.— 4 Codex
Vat. stamina nuUa, Alii legnnt, etamina mgra, — 6 Codex Florent.
8 Alii leguot, pottkac : alii poet hae,

NOT^

1 Ve8tinus\ FiliusfiiitilHitsVestini,
te^te Lipsio ia lib. xv. Annalium
Taciţi, qui damnatus a Nerone prster
omnem calpam est interfectus.

S Ultima volventee] Parcas intel-
lige, quae hominum vitam nere dicnn-
tur : pulla vero earnra stamina nior-
tem cito minantur, lib. ti. Epig. 68.
candida autem protrahoot. Juvenalit
Sat XII. 65.

5 Jam eibi de/unctue"] Non vite de-
siderio tenebalur Ventinus : sed banc
moram orabat, ut bona sna amicis
partiretur.

8 Senem] Idem ingeniose dixit lib.
X. Epig. 5S. de Scorpo : ' Dum nn-
merat palmas credidit esse senem :'
a virtute euim et pneclare factis
aDDOB nomerare debeDt morfales.

BPIGRAMMATUM LIB. IV.

843

LXXIV.

DE D A M I S.

AsPicis^ imbelles tentent qnam fortia damce

Prselia? tam timidis quanta sit ira feris ?
In mortem parvis concurrere froDtibas audent

Vis^ Caesar^ damis parcere? mitte canes.

VUuae fţwarn itremm eertamvuL experiantur dama imbeeUUg? fnmfcai im
cioitfiaii kabeantfera tam ignava 7 Nan duhitant exiguU firomiUmB 9fftUrt
tem, O Ca§ar, pUuetat ignoicere damul Immitte omcf.

^^^>^^^^*>^^<^>^

Ad CoMrem inscrîbitnr in BeverUndi Ms.— S In eodeni fromiilm» ardeni;
et tic Ornterns ex marginali lectione Colinaei legere mallet, modo illa lectio
aliqao codice confirmaretur.

NOT^

1 Atpieii, imbeUe$] Nota hoc di»-
lichnm clogaDtibas antîtbetia ornari,
«t vide Epig. S6. aupra, nbi pngnam
hoic similem dcMripsit Poeta.

4 MUte canei] Argate Epigramma
concladit: quid enim magia abhor-
rent damsp, qnam caneu i Tam fero-
citertamen inter se decertabant damae

nt euent casnr», nisi cannm lătrata
a se invicem diremtsB faissent. Si-
milis est jocns lib. i. Epig. 49. ' Si
▼itare cannm morsns, lepus improbe,
qnseris, Ad qnse ronfugias, ora leonis
babes.' Sie intelligo: Minos damis
timendnm est a canibus^ qnam a se-
metipsis.

LXXV.

DB NI6R1NA.

O FBLix animoy felix^ Nigrina^ marito^

Atqne inter Latias gloria prima nurns !
Te patrios miscere juvat cum conjuge censos

Gaudentem socio^ participique viro.

O Nigrina, beata anUnOy beata vtro, et ftrimum deetih inter anrvi Latuu, Pla-
eet eomnuniceM Ubenter aim marito dintiat paiemaSf gaudena etnijnge mcm ei

9 Jam patrioi Beverlandi Ms. cam em^uge tenmu in edd. Tett.— 4 In iisdem,

NOT^

9 TfpoiriM] Nigrinsfliberalitatem temam adepta commanicaTÎt cum
commendaty quae haereditatem pa- marito.

844

M. VAL. MARTIAUS

Arserit Evadne flammis injecta măritiş
Nec minor Alcestem fama sub astra ferat

Tu melius : certo meruisti pignore vitae^
Ut tibi non esset morte probandns amor.

cotuorte, Evodme eomhuULfwtrk
UUai Aluiiin mi ooIkIii* IV inei&if
It6i ]Nr96«Ndai« «rterils.

wăuMM ^tâCMH tX*

'^^ ^ ^ ^ ^^

fmMfţmau. — 5 BeTerlandi Ms. vkind^ «icnH ; sed jCoMMif tmaef« «Mrdif
correzit Heint. ad Claod. xv. 407. — 6 iVfc mmw Aid. Jont. Corni. an. 1688.
9sti^^ Dl milktmtmU In Itodem. IVi Mcffnf e^« cod. Palat, et BeterUadl
Mt.ee ile le^ Mataitibartitit. 9V m^Sat Mtta ed. Cotln. receotlor. IV
«Hfaf ctrttf legendum ptitftbat Ranlresins. |Nf«ara vite eodes Patmanni.

5 ^fMrtt i?Mla«] îphti
«xor Capanei, quem tanto amore
proteqaebator, ut, com mortoum
Uium cremari videret, in eondem se
vogun t— i a e riU VIrg. An. in» Ovid*
TMst. IV. Elegia 9* <Cmi oecidit
Capanaas toblto temerartiit ietn, Noai
la|^ Evadnen enibaitse viro,' hot.
Bt Arti Am. iii. ' Accipe ne. Capa»
nea: cineres aii«cebimniy inqnic
Iphiaiţ in mediea dasilintqne rogoa.'

6 ÂXeaiem \Mfiukvk\ Alii JOn^ktmu
Pelis fuit filia,et nxor Admeti regls
TliessaHs, pro qno lubens se morţi
objecit, cam Oracalam respoodisset, p^gaore vt^«.
brevi Admetam moritonun, nisiali

NOT^

filia et qnis ex proplnqoit pro eo

sponte oppeteret Ovid. Art. Am. m.
* Si roea mors redimenda toa, qaod
abominor, esset, Admeti conjaz, qnaa
seqnereris, erat.*

7 TwL «Miiair Mrfa \*fifi^ Vlfens
nenpe pignore vitsi, sen epibna pe-
ternis cam viro commmiicntii, qnibai
snttentatnr vita, mdies tnnm erga
illnoi amerem probasti, qmm merle.
Ub. I. Epig. 9. ' Nelo Tlrmn facOi
redimit qni sanguine vitam: Hene
▼olo laudari qoi sine morte potest.'
Legont alii, T% meUtu : ario «cnniH

LXXVI.

IN AVARUM AMICUM.

MiLLiA misisti mihi sex, bis sena petenti:
Ut bis sena feram^ bis duodena petam.

MitM €4 me §ex miUm rpgmtem dmodecim: ut daodcdm tag»ffreaiy regate
tigiuH fnaf nor.

In Bmauun inaeriptio est In codice Florentine.

NOTJE

S C/il6tsifiia/fra]n] ATammqnen- sibi opos fuerit, cam iile postnlati
dam amicam cârpit, a qao se petita- dimidiam concedere solitos sit.
rumdicit duplom sanunseiUint^que

BPIOB&HMATUM LIB. IV. 34S

Lxxvrr.

IN ZOIIiUM INVIOUM-
NuNQUAM divitias J)eos rogavi,
CoDtentns modicis, meoque Isetus.
Paupertas, Teniain dabis, recede.
Causa est qace subiti, novîqne votit
Peodentem toIo Zoilnm videre. 5

NimŢumptm ipa ■ Piâ, tm i imt iu m eMt rit ta, tt gm â im mt». Pmmrlm,
ifMKM, «M. An wtw ttl «ti ode* n^atiiil, «f mmT o^ a^iitrrt ZmIm

fa Zaifant iweidnm dt vot» eit Lenima in Be*erluidi Hc— S Aot. da Booy
MHtJ. CMirnlsf Mificv. cr. Oillt (*iTe Maximii.) Eleg. i. SI. Ttbnir. 1. 1. 4T.
Qand. in Rnfin. i. U4. ct Vcgat, Ub. i, cip. S.— 4 CmMm ttt ta maU Aid.
JnM. CoUn. ftc.

NOT«

4 Cum ttt fM [tău] Unde fit, nt petnr iovidia, et prm lif ore te ini-
«gvdlTitiatBHncoptMa.eaniWRper pendet, cajni ni deilderlo tcDeor.
pupcrtttRnamaverlnif qnla, inqnit, Alil, Cmm Mt fa« «lUt, ţc.
cm ZoUo* dlteacere me vUult, mm-

LXXVIII.

IN V A B U M.

Ad coenam nnper Vams me forte Tocavit;

Omatas dives, parvula oasoa fnit
Aoro, noa dapibas oneratnr mensa : miniştri

AppoDDnt oculis plurîma, pauca gulse.
Tanc ego : Non ocalos, sed Tentrem pascere Teoi : 5

Aat appmie dapoa, Vare, vel anfer opes.

.,tmitlii*imKt.wmUttM»: ^MM

i, al txfUnm anlM, Md t mt r t mi V^t, mâ

rep«rit. EsUt In edd. Jnnian. Pulmin. Ramirei. Lang. ct recent
NOTJB
I Onmtm diac*] Poeta Irrldet Ta- qtiod allqai Hartlalb e>
ram qncndiai, qtii ornatnnt qahlein Vldeilb. i.Eplg. 44.1Ib,ii
dlTltem, pamlam tcto caoam appo- at Epfg. 08. inpn.
•ebat: peraa patetliocEplffnaBnu,

84«

M. VAL. MARTIAL19

LXXIX.

IN A P R U M.

CoNDiTA cum tibi sit jam sexagesima messis,

Et facies multo splendeat alba pilo ;
Discarris tota vagus urbe^ nec ulla catbedra est.

Cai non mane feras irreqaietus, ave.
£t sine te nalli fas est prodire tribuno,

Nec caret officio consul uterqne tno ;
Et sacro decies repetis Pallatia clivo,

Sigeriosqae meros, Partheniosque sonas.
Haoc faciant sane javenes : deformias, Afer,

Omnino nihil est ardelione sene.

CwmjnM nahu m axaginia «miof, et vuUMMfidgetd emmimMlUfnU; irneeriuM
vagtarit per ioiam ewUatemy nee utta eM catkedraf cui MoiicUut nm pwtet wiaiutimm
etve, Nec tieH vUt tribwno exire «ine te, et prtettaa oJfUna lua vffiţiie eemnH, et
decUâ redia m palatU muro cUvo, et pradicaa iolot StgeriMf et Pwrtkemm, Jm»
venee agant quidem ista, o Aft^, nihil prortui est turpius eeme ardelume.

^^^#»»>^^^^i»i^i»

Ad RufuM temem iMqinetuM inscribitur in cod. Tbnan.— 7 Beverlandi Ms.
repetis PaUmtia dhro. De pemnitatione d et d, vide qnae diximas ad lib. i.
Epiff. 90.— 8 Sydereosque codex Vat. Sunt ani legant Sigeriosque msedos, ni ett
in Aid. Jnnt. Colin. Sec. sed Mnsambertins leirendum centet, SigeriesfU
modo, i. e. tantum Sigeriot, ai? e nihil aiiad sonas qoam Sigerios et Far-
thenios.

NOTAE

5 Nec nOa] Cathedra significat sel-
lam mnliebrem, lib. iii. Epig. 6S. et
lib. XII. Epig. S8. Horatins i. Sat. 10.
' Discipnlarum inter jnbeo plorare
cathedras.' Afer iste domo egredi-
entes, vel admissns intro sedentes in
catbedris salutabat. De modo sa-
latandi vide lib. i. Epig. 56.

6 Et sine te] Hoc est, tribnnos et
ooDsnles domo exenntes comitarii.
Vide lib. xi. Epig. 99.

8 SigeHos<iue'\ Sigerias et Parthe-
nins duo erant cubicularii Domitiani,
quos Afer semper habebat in ore, ut
anlicis familiariter uti videretnr. Sic
Horatius i. Epist. 7. ^ex nitido fit

msticusy atque Sulcos ct vineta cre-
pat mera.' Sic et Martialis lib. Tii.
Epig. 5S. ' Semper maoe mihi de.me
mcra somnia narras/ Legant alii,
Sigeriosquâ modos, ţc.. et Radenu in-
terpretat or orationem ad SIgerii et
Partbenii anres accommodatam, qna
illorum amicitiam sibi coneiUare
conaretnr Afer. Mosambertins le-
gi t : Sigeriosqne modo, hoc est, tan-
tnm Sigerios loqoitur Afer. Hic
sensns in primum recidit.

10 Ardelione'] îs nempe est, qni
totns occupatur in nihil agendo, qni
ubique et nusquam est. Vide lib. ii«
Epig. 7.

BPIORAMMATUM LIB. JV.

847

AD MATHONBM.

HosPBS eras noştri semper^ Matho^ TiburtinL
Hoc emis : imposui ; ros tibi vendo taum.

MtUho, Bemper enu hoapet iioWrt Tîlmrtim. Hoc merearU: deeepi: iUri vendo
tuamviUam.

Ad Maromem intcribitor in cod. Scriferii.— 1 Codex Vat. temfer^ Moro^
Tilmrimi,--^ Hoc emaâ in eodem. jiw iibi vendo in codd. Florent et ruIroaD.

NOT«

l MtUho'] De qno Epig. seqoenti, tanqnam ano frnebatnr. Tibor hodie,
qnem facete dicit deceptam fniaae Tivoli^ Tibnrtina varo Tilla, teste Or-
emendo praedinm quo ante emtionero telio, dicitur hodie, VUUi Hadriam,

LXXXL

IN MATHONBM,

Dbclamas in febre, Mathon: banc esse phrenesim

Si nescis, non es sanus, amice Mathon.
Declamas seger, declamas hemitritaeas.

Si sadare aliter non potes, est ratio.
Magna tamen res est : errans cum viscera febris 5

Exnrit, res est magna tăcere, Mathon.

O Mnihon, declamas in febre: ti ignorai hanc ene ineaniam^ o amce Maihiin,
tmetniâ, .^g^tuM declamat, temUeriianalaborani declamat: tinemntnlUertMdarey
eti ratio, Nihilominut eti qnid arduum. Cum intettina ardent febri ditcmrente^
o ifathon, ett q[md arduam tilere.

Ad MaronemfebricHantem in codice Tbiian* — 1 Moron Thnan. et Florent. at
ale in verau seq. et ver. 6. — 5 Alii pro errans, legnnt«rruf; et refemnt ad
Poetam redarguentem : Non ett magna res, inqnit Poeta, declamară in febri:
erras Matbo ; magna res est, tom posse tăcere.

NOTiE

1 Maikon] Insaniae arguit Matho«
Dem, qoi tăcere nequiret. De qiiodam
Matbone canHidico loqnitur Juven.
Sat. I. Nescio an hic idem sit. ' Cau-
aidici nova cam veniat lectica Ma-
tbonis Plena ipso.'

9 Hemiiritievt] 'Hfurpiratos, seim-
tertianut: boc est, semitertiaoafebre
UboranSi lib. zii. Epig. 93. *Oâ

grafit et fervens liemitritftns enit.'
snbanditnr wvprris : febris vero semi-
tertiana est tertiana imperfecta, et
accedens ad qiiotidianam : qnod citins
recurrat, quam vera tertiana.

6 Magna tamen"] Reapondet Matbo,
Magna tamen rea ett in febre dcela-
mare.

Errem» cern aiaMra] Sal^icit Poeta:

848 !!• VAL. MARŢIAL»

NOT^

Cam ▼ebementi febre liborasysammis daaare; hoc enim phrenetim, aea

in doloribus nec clamare nec inge- insaniam ootat At f ero tăcere, q«od

miscere difficile est. Vel sic intel- est argumentam sans naentb, ret ctt

lige : Res magna fto& eat in febre 4e- mm ardoa.

LXXXIL

DB PABULLA.

Epioram MA nostrom cam Faballa legisset»
Negare nullam qno queror pRellarmn,
Semel rogata bisque terqae neglexit
Preces amantis. Jam, FabuUa^ prbmitte :
Nq;are jossi^ pemegare non jussi. 5

Cmm FabuUa evdhnatd noHmm Efngruwuui, qmo eonquir§r nullam piuUam neg**
r«, 9emH regata Insetter amiemtU vda omoforu. O FabmUafjum ffwnUe: eahit
quidem acfare, nemjitm pronm negwre.

5 SâMil regata bii terque in Aid. Jont. et Colin.

NOT«

1 EpIgrawuM] Snpra Bpig. TI. ' Noio nimis faeilem, diflkflemqae

6 Pemegare] Lib. i. £plg. 98. nimit.'

LXXXIII.

A D RUFU M.

Hos quoqae commenda Venuleio^ Rafe, libellos ;

Impotet et nobis otia panra, roga :
Immemor et paulum curarăm, operomque suorum,

Non tetrica nugas exigat anre meas.
Sed nec post primam legat hasc» summumve trientem ; 5

Sed sna cam mediaş praelia Baccbas amat.

o Rafey commenda citam kos Ubroe Femikto, atfut ora nt nolne faeiat bmmn
audieniiam, Et parum oblihu eoHeitudmam et opemm morum exammet tmeat »h
epiiai aure non Micra. At nee evohai lufe poţi prumtm amt nttimum ftrknton^ ied

^^#«1^»^^^^^^»

Ad R»^fkm in edd. Tett.— S Pnlmanni codex rogo.S Jant. nostra in maif •

NOTiE

5 Impotet^ Hoc ett, concedaL nuleins initio mensas, nec In fine, aed

6 Sed nee poet jn-mhmi] Triene qoa- in media coena corn fervet confl? ii
tnorcyathonimpocnlomest: boceit, alaciitai.

nogat«ria BMa cannina nae legat Ve-

BPIGllAMMATUM LIB. iV. 849

Si nimis est legisse daos ; tibi cbarta plicetor
Altera : divimm sic breve fict opus*

cmm Wâm puf^tus wnt grăia medio Bocdb. Si nimium eâi evohtre duoâ libros,
e^a^flka alteram chartam : opitB divisum hoe modo coniraheiwr.

^■^^>0'^^^'^^^^*>^^

pro ftreoe, exbibet Xete ; et Beverlandi M». omu pro opvu.

NOT/E

7 Si Rtmtf esf\ Hoc est, ne nimium x. Epig. 1 . 'Si nimias videor, sera-
defatigeris legens doos libroi» divide qnecoronideloDgns Este liber: legito
opos, brevioB fiet. Idem dixît lib. panca, libellot ero.'

LXXXIV.

IN NiSVOLUM.

Sbcuro nihil est te, Nsevole^ pejus : eodem

Solicito nihil est^ Nsevole, te melius.
Secarus^ nullum resalutas, despicis omnes :

Nec quisqaam liber, nec tibi gratus homo est.
Soliei tas, donas: dominum regemqae salutas; 5

Invitas: esto, Nsevole^ solicitus.

o N4EV0U, nihil est deteriut awam tu tnmgmifbu. O Nmaole, wUiil est meliua
pum tu idem anxiua, Tranquuiue nemini reddis aalutem, coniemnia cunctos, Nec
quÎMquam Uber tibi placet, nee iillus eervui* Ânxiut Urgtrtf, mintuu mlutem do-
mino et regiy voeas ad cctnam, O Naxole, etto amxius.

4 Codd. Thuan. et Palat, natua horn» eat, et sic Ortitcr. at in Florent.
Vat. et Polroan. noii» homo e§t, Bodl. «ahil>et : viamnee tiki waiua homo eat,

NOTiE

1 Seeuro nihil eaf] Secnra8,hoc est, Usufructu, et Redita, &c. LejŢnnt

sine cnra. Nempe cum nihil timeret alii, Nee quiaquam viaua, nec tibi notua

NasTolns, omnes despiciebat ; atvero homo eat, AWi, Nec Uber quiaqwamy nec

curia etUifortaniis presfos omuea co- tibi natus homo eat.

lebat. 6 Dominum regem^ui] DelMCMala-

4 Gratuahomo eaf] Yoxhomo signi- tatione vide lib. u Epig. IIS.
ficat servum. Lege 11. ff. de Usn, et

LXXXV.

INTHAIDEM.

NoN est in populo, nec urbe tota,
A se Diaida qui probet fututam ;

In hoc Epigranmate nuUa lectîonis varictas e«t in editionilnn iropmwis
•nt libris tcriptia, nitî qnod Beverlandi Ma. va. ft. habtt F^rmdai pro PNătU.

M. VAL. MARTIALIS

Cam malti cupiant, rogentqae molti.
Tam casta est^ rogo, Thaui ? immo feUal. :

NOT^
FiUaQ Supra epig. 60.

LXXXVI.

INPONTICUM.

Nosbibimas yltro, ta myrriia^ Pontice: giiare?
Prodat perspicuus ne duo vina calix*

N9$ poUmiu friirOf im MyrrAo, • Pmiki: eur? Ne cnUr ferlueidM judtftteki

cfttOttIM.

NOTJE

1 Tm mffrrha] Propter cnjiui op«- xiv, Epig. IIS. .
citatem «iniun penpici Deqnibat|Ub.

LX XX VIL

AD LIBRUM SUUM DB APOLLINARI.

Si vis auiibus Atticis probări,

Exhortor, moneoqne te, libelle.

Ut docto placeas Apollinari.

Nil exactius, ernditiasqne est,

Sed nec candidius, benigniosque : 5

Si te pectore, si tenebit ore,

Nec ronchos metnes maligniorum,

Nec scombris tnnicas dabis molestas.

liber, ti eufdt plăcere mtribui Attieitf tibi tuadeo et tmctcr tum, Mf earidtn
erudiio ApolHnari ; nemo est polUior et doeiior, at nee kuwuati^r et c mrf i rfk r . Si
te exeipiet amplexu et baeiOf nec timebie irrisionet tnrtc/orttM, nec prabebii ecmnbrit

Ad libruM eman in edd. vett. Cetera, nnUa est lectionit varietas.

NOTiE

1 AmribuM Atticiâ] Hoc est, politia : inornata, et alia opera minas elegan-
Attici enim ceterit politiores babiti tiascombrisiovolvendisioserTÎebaiit.
soDt. lib. III. Epig. 2. Tunica molesta di-

5 Apollinari] Deqnoetiamlib. vii. citnr, ut conjicit Farnabins, qnanon
Epig. 25. tam involoti, quam frixi fnerint illi

6 Si tenebit ore] Vide lib. i. Epig. 4. pisciculi. Metaphora ducta a tunica
8 Nec eeombrie] Camuoa qnippe iUa moletta, pice et bitanine illita,

BPIGRAMMATUM LIB. IV. 861

Si damnaveiit^ ad salarioram

Curras scrinia protinus licebit^ 10

Inversa paeris arande charta«

jueunda ttgnuna. Si improbaeerit, o Ubelle in tergo tîeribende m fturis, poieriâ
iMto properare ad araxm âalariorum,

SOTJE

qua indati ardebant damnaţi. Lib. x. tos, et in tergo, necdnm finitut Ores-

Epig. 25. ' Nam cum dicatnr tonica tet/ Salarioram ergo poeri nacti

pnesente molesta, Ure manom.' hanc cbartam per lodibriom a tergo

11 Imeerm puerii] In ana tantom scribent. Arare per met aphoramsig-

chartse facie scribi solebant Poemata: nificat scribere, quod in chartis ioce-

unde Ju venalis Sat. i. argnens longam ratis stylo literas, veloti sulcos, desig-

cnjosdam Poetae Fabniam ait : * Scrip- nabant antiqoi.

LXXXVIII.

DE B A S S A.

Inpantbm secam semper tua Bassa, Faballe,

CoUocat, et lusus deliciasqae vocat.
Et quod mireris magis^ infantaria non est

Ergo quid in causaest? pedere Bassa solet.

o FabulU, tua Btţssa secam temper ctmMuit infantem, atque appellat joeoâ et
vobâptaies, Et quod tnagiâ mtrertf , mm amat infaxdes, Quid igitur in cauu tit ?
Baia wntuevit pedere.

^^^^^^4

Ad Fabuilam inscribitur in edd. vett. — 1 Catulle Beverlandi Ms. — S In
eodem: delieiaâquefacit,

NOT^

S Infantaria non ett] Verbum a ventris emitteret Bassa, in iofantem
Poeta fictom : boc est, non est ama- rejiciebat colpam.
trix iofantiom, sed cam crebro flatnm

LXXXIX.

IN DISSIMULATORBM.

NuLLA remisisti parvopro mânere dona ;
Et jam Satumi quinqne fuere dies.

Pro exiguo wntnere nuUă remUitti dona, itjam quitique diea Satumi praterie»

^^^^♦»»^'^»»»>»

Ad SepHciaman lemma ett in cod. Tliaan. /n DietUnutatorem Septitiamm

li. VAL. MARŢIALII

Ergo nec argenti sex scriptnla Septitiani

Missa^ nec a qaenilo mappa cliente fait ;
AntipoUtani nec quae de sangaine thynni

Testa rabet^ nec quce coctana parva gerit ;
Nec mgosarum vimen breve Piceoarum :

Dicere te posses ut meminisse mei.
Decipies alios verbis vnltuque benigno :

Nam mihi jam notas dissimulatar eris.

pm feri exigua cvcittM ; mc pmum eanktrum olivamai ruf nuniM
mipoiâe» dieertf te mei mmurem fwuae, DicH» et wâLn Mcatf»
t: jojn emul ie exialimabo ditnwiidaiorem.

>M«Im

^^^^^^■4

in Aid. Junt. Colin. Sec, — 9 Polnaiud codex, eeripiitla, in qnibntdam, Şefii'
tiatUf ad qoem Epif rmmm. uit. lib. xi. — 5 AniipoUiane in cdd, yett. et orani-
bns codd. teste Orutero. Beterlandi Ma. de eemguine cyrru — 8 Dieere tt
poeaie Beverlandi Mt. — 9 In eodem, bemigne. — 10 iVcnii mihi jam toiiâ'm codea
Ms.

NOTiE

2 Quinque fuere] Sataraalivoi tem*
pore dona sibi invicem mittere sole-
bant Romani. Qnlnqne vero diebna
dnrabant Satnniilia, de quibns agit
lipsins Saturn, lib. j. cap. S. et 4.

S Sex ecriptula [ecrujnâa] Hoc est,
exigunm mnnus. Scrupuliim, teste
Roberto Stepbano iu suo Tliesauro
Lingoa? Latins, est nomen ponderis :
Latine ' obolus' dicitur, et sex sicilt-
qnis cooficiebatur, et ex tribus scru-
pulis drachroa. Denarium nostnim
valet. Al ii scriptuta,

Seplitimi] Lib. viii. Epig. 71. nie-
minit librae septitiansp. Legnnt alii
SeptUiatie^ ad quem ncribit, lib. xi.
Epig. 108.

4 A querulo] De mappia, qn« mense
Dccembri niitterentur, supra Epig.
40. Qoerninm clientem vocat, qnia
apod patronum de egestate semper
qneritar, atque anxiliiim rogat.

5 AiUipetUeml Nec missa eat nin-

ria, qn» ex sangvine tliyiim optim
conficiebatnr AntipoU ip urbe AsI»,
nt aiunt Interpretes. Vide lib. xiii.
Epig. lOS. Antipolis urbs etiam foit
In Oallia Narbonensl, bodie^ AnH^,
vel Ragni, nt refert Ortelioi.

6 Nec qtuB cocimtî] Panra sunt
ficus ex Syria, de qoibos Ub. Xiii.
Epig. 28. Olivs vero optim» mitte-
bantur ex Piceno, bodie, la Mtrdu
d^Aname,

8 Dicere te] Mittendisin mnneriboi
haec nsitata fuisse videtur formula,
ut amicns amici memorem se diceret.

10 Dimmuiaior'] Quidam interprc-
tantur ingratnm ; est enim ingratos
qui beneficium accepisse se di»sirou-
lat. Alii sic explicant, dietimulaier
eris, quia simulas te nou intelligere
qnid veltm ; nramis enim ad te raisj,
ut vtcissiro mum» ad me remitteres.
Ergo nou mittam ad te deinceps vel
levis momemti donum.

^PIORAUMAVoM LIB. IT.

XC.

DB RUSTICATIONE.

RuRB morans quid agam^ respondeo paaca^jrogatas:

Luce Deos oro^ famulos^ post arva reviso,

Partibas atque meis jastos indico labores.

înde lego^ Phoebumque cio, M usamque lacesso.

Hinc oleo corpasque frico^ moUiqae palaestra 5

Stringo libens^ animo gaudens^ ac foenore liber.

Prandeo^ poto^ cano^ lado, lavo^ coeno^ qniesco^

Dam parvas lychnus modicum consumat olivi.

Hsec dat noctumis nox lucubrata Camoenis.

Inierrogatua q^yl/oLciam numem rwre, respondeo paue^. DUucmIo preeor Nu*
■MM, revuo eervaSf deinde agros, et meis famtilis dislribuo opus per paries mquos,
Hhte legOf aique invoeo ApoUinem^ ei protoeo Musam, înde ungo corpus oko, et
kdtenscomprimo illud moi/t palastra^ mente MUni^ et solnhu fwnore, Pondero^
M», cmiiOf ludo^ lano, como, quieseo^ dmm exigua tucoma absumat parum ofei. NoM
emued U moeiumis Musis eUboroia hac carmina.

^>0>^>'^^'»>0>^^^^^^

Ş Hhseeieo corpus frieo Aid. an. 1601. 1517. Jaot. Colin, ite, repnjniante
lege carminis. corpus frigo Pnlmannus. corpus fingo Cojacina. — 7 ProMdeo
cid, Polmanni et Beverlandi Ms. et tic omnes udo ore emendant, nequo
enim prandinm omnino Latio exulabat. — 9 Nee dat noctumis elucuIntUa Be? er*
landiBfB.

NOT^

S Fumiulos, post urvd] Hoc est, fa-
amloa, deinde arva ; vel arva reviso,
et deinde famnlos, ti pnepositio fae-
rit.

9 Justos tMftco] Transpositio est,
boc est, Indico labores justis partibas.
Sic Vlrgilias ^n. i. 'Jura dabat,
legesqae viris, operumque laborem
Partibns aequabat jostis,' &c.

4 Pkeelnmmue cui] Compono car-
nina.

6 Stringo] Unctione laxatnr cotis,
Incta vero astringitur, Tel forte pa-
lestrse pulvere.

7 Prandeo [Ponders] Vetns codex
sic habet. Alii em^ndant Premdeo,
Non s«pe qnidem, attamenaliquando
senes et pueri, iromo et sâni prande-
bant. Videat lector.

9 Lucubraia] Intelllge carmina ad
Incemam elaborata. Hoc Epigramina
a quibnsdam rejicitar.

XCI.

AD LIBRUM.

Ohe jam satis est^ ohe libelle.

Jam pervenimus usque ad ambilicos :

O^ jam sufficitf ohe UbeUeJam pervenimus usque ud umbiUem. Tu vis pergero

^ ^<0 ^■^•^'^■^^^ ^ ^

S Jantina nostra in margine : nfţne oâ «mMfkiMi.
De/pJk. et Vw* Clas. Marţial,

Nec sifmma potes in
Z

afiGEAMMATtIM MB. IV.

Ta procedere adhuc, et ire qaeris:

Nec suroma pptes în scheda teneri.

Sic tanquam tibi res peracta non sit^ 5

Qnae prima qvoqne pa^na peracta est

Jam lector queritnrqae, deficitque ;

Jam librarius faoc et îpse dicit:

Ohe jam satis est, ohe libelle.

MmCf et progredi, nee ftU» ctmnritrf in extrema pogina, Sk tmauam nom per-
feceriâ remy quam perficiMi etUm prima ţM/giiuiy jmn Uetwr expoHmiMf ^ d^emu
€ti:jam et ipie tibrariua loquitur idem : Ohe jam mţfficU, o^ libelk*

^^^^^ #^^#^^«

ioola codex Florentinns. iVee «vmma ptÂet in echoia codex VaticaoBt.
«MMmfl pote$ IN siola conj. Beveiiandim.— 6 Pnlmanni cod. pagina
8 Jam librarius ohe et ipee dicit legendiim forte credit Heraldos.

NOT«

See

1 Ofo] 8atietatMi et faatidinm

t Vaque ad umbilic^a] Opns abfo*
lotum est. De boc loqoendi modo
4klHHn lib. i. fipig. 67.

4 i» sekeda] Hoc ept : O libelle,
tu nec contentira eit pagisa? eatreraMn
cftiain partem hnplere. trx^t tabellai

▼el papynu, ant phylini, aliudve ia
quosertiMbaiit «itiqmi.

6 Q— p ri ma fnoqtui] Nam^o Kbelle,
▼el prinia pagina lectorem tsdio ex-
plevisti, at tamen modom teacre aon
▼ia.

8 lÂbrmmi] Ble eat q«l libroi tm-
scrifolt.

M. VAL. MARTIALIS

EPIGRAMMATUM

LIBER V.

▲ D CiESARBM.

Hoc tibi^ Palladiae seu collibus uteris ASbadf
Cddsax, et hînc Triviam prospicus^ inde Tbetin ;

Sea taa yeridicae discunt responsa soroies^
Plana suburbani qua cubat unda £reti ;

o CcBfor, feUx prandium rerumy et talua, quo incoUam fuimmu Jovem eue nu»
mtrem; mUtimus ad te hume librnn), mm et ui numtibua Alba PaUadia, utque ex
kac parte apectoe templam Diana, ex iUa mare ; seu veraces eorerei accipiuni tva

^■^•.^^■0 ^■^■*^^^^

1 HiectiMPaUadue codex Thnanens. î(tm« i42fru codex Vat.— 2 TAetym io
edd. vett— 3 S<u iwk veridica dUcent cod. Pulroanni : dicwU Beverlandi
Ms. — 4 PUna mhurbani qua cubai unda mărie in eodem. — 8 Polmanni codex :

NOTiE

1 PaOadia seu cottibus] Tn honorem
Minerv» Qninquatria quotannis cele-
brabat Domitianus in monte Albano
prope Romam. Lib. iv. Epig. 1*

2 Et hinc Triviam] A monte Al-
bano prospiciebatnr hinc Dianae tem-
plam ad Ariciam, hodie, iitzza, illinc
vero Thetit, qnam sumit pro mari.
Vide lib. x. Epig. 13. et lib. Spect.
Epig. 3. Dianarajam Tocavit Triviam
lib. Spect. Epig. 1. Eodem lib.irrep-
•it mendom in Epig. 26. ubi lege
Tketis.

l Seutua veridicaf] Hoc est, sive et
Antii obi tub imagine doarnm sororum
Fortma colebatnr. Snetonlus in Ca-
ligula cap. 67. * monnerunt et sortea
Antianae.' Horatios i. Od. 35. ' O di-
va gratnm qnse regis Antiam.' Ger-
manas vero sorores dixisae videtar,
quod una prospera, altera adversa sit.
DcFortuns tempUs fose agit Alexan-
der ab Alexandro Genial. Dier. lib.
I. cap. 13. Antinm, bodie, Antio,

Tua responsa] Hisverbls Domitiano
adalatur Poeta ; «am ottenditFortn*

356

II. VAL. MARliALlS

Sea placet iEiiee nutrix^ seu filia Solis,
Sive salatiferis candidus Anxur aqiiis :

Mittimus^ o rerum felix tutela^ salusque^
Sospite quo gratum credimas esse Jovem.

Tu tautum accipias: ego te legisse putabo^
Et tumidus Galla credulitate fruar.

rciŞiiiM, fUMjaeet mqun marii nUmrbtmi: nre pkteei nmhix
ghe dibuB Amxwr widu Mlii6rt6ii«. Tu 9o l u mmoă 9 aeeipia», €fv
este, et mtperlnu potiar GuUa ereduUiaie.

^i#S^^i»V^»»»»«»«»>»<»

qutBrimu» tut Jovem,^9 Tu tanium oâpidai codex Palmanni. Tu itmium
necipiea Aid. Junt. Colin. Grypb. Lang. Junian.&c. — 10 Et tumidMg/ubu cod,
Polmanni et Be? erlaudi Ms.

NOT«

:■*

niin a Domitiano velat a majore Dec
discere responsa, nt inferiores Dii a
toperioribiM afflari aolent.

4 Ploui ni6icrfrttiis] Mare enîni alluit
nrbem Antinniy atque ita Ulias subar-
binm esse videtur.

6 JEnea mUiix] Hoc est, Galeta,
urbs maritima ia iÎDibns Laţii versas
Campaniam, hodie Gaidu, Virgil. lEn.
VII. * Tu quoqne llttoribus nosiris
JEneia nutrix Âternam moriens fa-
roam, Caieta, dedUti.' Strabo lib. v.
Tk yhp KoTka irdrra KeSdrras ol AdiMvts
frpoaayoptiowriv : Omnet enim ctnitates
Caiattoi appellarunt Lacones, Non
tamen negat ab ^neae natrice etiam
dictam Caietam.

Seu filia Solii] Sive es Circeis, ho-
die, CircelU : oppidum est Laţii mari-
timam, a Circe filia Solis denomina-
tam.

6 CandiduM Anxur] Laţii oppidum,
hodie Terracinaf cujus aquse sunt Yalde

salutares : dicitur candidos vel a can-
dore saxomm, vel a calce qose copfi-
citur ex lapidibus tnde petîtia. Neu-
trins generis reperiturapad Horatiou
I. Sat. 6. ' Impositum laie saxii can-
dcnlibus Anxur.'

8 Graium credinms] Hoc est, ne-
morem beneficii a te accepţi : nam
bello Vitelliano Domitianns adboe
pner, una cum patrno Sabino, Capito-
lium pro viribus snis defendenit, io-
censum tamen postea restituit Sue-
tonins in Domitiano cap. 6. Vide
etiam lib. ix. Epig. 104.

9 Acdpiai] Alii aceipiet; alii mo
aitpicias.

10 Galla ereduUiaie^ Oalli enim
vera simplicitate boni sunt, atque
hinc creduli. Strabo lib. iv. "AXA^t
8i iirXovr ical ott Kaidifin, tupple ^
Xor raWuc6if: Ceterum GtUliea geut
inicenio nmplici, ac nalte Ma^gmlalf
dertado.

II. .

AD LECTORES.*

MATRONiE, puerique, virginesque^
Vobis pagiua nostra dedicatur.

o Matrona, juvenes, et puelUt, uotter lUkellui vobis dedicatur,

NOTJE
* Ad Lecioree] Alii, De Eodem.

7V,cMiiti

EPIGRAPIMATUM LIB. T.

867

Tu^ quem nequitiae procaciores

Delectant nimhnn^ salesqae nudi^

Lascivos lege quatuor libellos ; 5

Qaintas cum Domino liber jocetur ;

Qaem Germanicus ore non mbenti

Coram Cecropia legat puella.

fUemd loMeima petulaniiorea et nudi Joci, evolvt qvăhm' prscedentes UbroB
pehUmte»» Quintua UiuUuM ludat cum domino^ quem Gtrmtmkiu $mt nJwre cool-
ciil, prătiente tirgine Atkenienti,

^«»<^i»^»^^^^^ ^

6 Quintiu CUM Domino Uber jocaiur Beverlandi Ms.

7 Q^em Germanicut] Domitianas a
devictis Germania Germaiiici nomen
■uaiUMt. Hune vero librura tam ve-
recoDdnm et castiim esse dicit Poeta,
Qt ab Imperatore legi possit Coram
Ctcropia pueUoy boc est, coram Mtoer-

▼a, qnap AtbeDit colebatur, qnim et
8umnio Atndio colebat DoniitiaDas.
Siietonios in Domitiano cap. 4. Alii
Interpretantor virg^nem Palladi ta*
eram, qoae rita Vestalinm viveret

III.

AD DOMITIANUM.

AccoLA jam nostrae Degis, Germanice, ripae^

A famulis Istri qni tibi venit aquis,
Lsetns et attonitus, viso modo prseside mundi,

Affatus comites dicitur esse suos :
Sors mea quam fratris melior ! cui tam prope fas est 6

Cernere, tam longe quem colit iile Deum.

Germanice, Degiajam accola nottra ripa, qui te adivit ab undio Danubii sub*
dttif , kUarit et itupens^ paulo ante conspecto nuideratore orbia fertur allocutUM mo»
•KtM : Quanto tumfelicior fratre meo : cum poioim tom prope intueri Deum^ quem
Wt vemraiur tam proeuL

1 Inedd. Tett. degia, — 2 A domitii lairi JoDtÎDa noftra in margine. At
apad O vid. VmX, i. 285. ' Pax erat ; et vestii, Germanice, cânta trinmphi
Tradiderat famulas jam tibi Rhenus aqnas:' ubi vtilgo legitnr ' domitas,'
qnod proculdobio interpretamentam est. Vide Heins. ad hune locnm. Cf.
ex Pont. II. 2. 80.

VOTM

l Aceolajamnogtra'] Hoc est, jam
Tiberis accola ; Romam enim venerat
Degis accola se. Dannbii, qai oobis
■tine snbditns est. Ad Domitiannro,
a Germania devicta dictnm Germa-
nienni,pacis sanciendas gratia lega-

tnm misit Decebalns Daconm rez.
H»e refert Raderus ex fragacnto
Theodosii, unde tamen non constat
quis Degis iile, vel Diegis, fuerit.

6 Quem coUt iile Devin] Domitia-
num nempa : eoden sensn Ov idina

SBH M. VAL. MARTiâUlS *

NOTJE

lib. II. de Ponto : ' Felicet Uli, qui D«ai»M>Mi«orpoi»¥Cis fident'
Bon simolacni, aed ipsos Qutqae

IV.

AD PAULUM DE MYRTALE.

FcETBRB multo Myrtale solet vino :

Sed falbit «i b(w, folia devorat lauri,

Merumque caută fronde non aqaa miscel.

Hanc tu rubentem promineDtibus venis

Quoties venire^ Paule, videris coutra; 5

Dicas licebit : Mjrrtale bibit laoram.

•

MyrMt umiuv i i mak âUr§ wmtU men: at eonmM frmâm Umri «1 iu i pti
MM, <t iMdm temperat vmmm frwmde no» d9iM. O PtmUf qit^UeB cmufexerit
htm€ tibi •cautete rMamdam v€tu$ ttţ/CalM: pHtrit ăkere^ MyrUde ptimU

^^^^^^^■^^^^^

Lemnia est in Aid. Jnnt. Colin. Orypb. Lang. Junian. &c. AA MyriaUm: in
cod. Pnlmanni, Ad Paulum* — 1 FoHere muUo Tueciut $oUt rtno in eodem
codice. — S Merumque caută fronte Aid. Junt. et Colin.

S Merumque canid] Lanii folia ebri- Jndicet lector,

etatem arcent : lanram ergo come- 6 Bibit laurum'] Non Baccho, sed

debat Myrtale, nt ebrietatem, simnl Apolline inâata est, com ianro Phce-

et vini graveolentiam vitaret, lanrl bo sacra ebrietatem disslmidaret

qnippe vis potentJor vini odoreni ob- Myrttle.
mit. Alii caută jongnnt cnm /rtnde.

AD SSXTUM.

Sextb, PalatinsB cultor facunde Minervse,
Ingenio frueris qui propiore Dei ;

O diserte Sexie, euH&r Minervee Pahtin^, qui pentHMi perveOk mentem Dei

Ii Ik>c EpigramBwte tfzhibendo nihil variaat libri scripti ant iai-
ptesaL

NOTJE

l Pakttinm culter] Hic Sextos erat sccretioribos. Epig. i. snpra jam Da-*
Domitiano a sacrss religionis ciiltn, nutianoni ' Denm ' vocavit.
et a studiis ingt nii, atque a consiliis

EPLGRABIMATUM LIB. V.

Nam tibi nascentes Domini cognoscere cmuB,
£t secreta ducis pectora nosse licet;

Sit locus et nostris aliqaa tibi parte libellis^
Qua Pedo, qua Marsas^ qaaqoe CatuUns erit

Ad Capitolini coelestia carmina belii,
Grande cothumaii pone Maroois opus.

tUrifu eâi notaa kabere primus cogitationei domini^ ti diteen iaHmM setutu Im*
pertUoris. Dea etiam locum notiria liMi aliqua parte mm coOoealfUnr PedOf qua
Marauay et qua CatuUaa. Et ooUoca âivmaa veraua heUi Capit^HMi j¥xta opua
aabUma coihimati Virgilii,

NOTiE

6 Qua Pedo] De quojam dictam
lib. II. Epig. 77. Reittat adhue ei eo
elegia ad Liviam de morte Dnui Ne-
ronit. De Marso etiam dictam lib.
II. Epig. 71. et 77. ciijns Epigramma-
ta apud antiquos summia Aandibas
faenint celebrata, teste Gyraldo Dia-
logo 10. de Historia Poetica : Catoî-
loa vero tatis ett notiis.

t Ad [Et] CapUaUmi] Pner aahnc
Domitianas Capitoliom cnin patrao
SabÎDO a Vitellianis defeudit. Soe-
tooiua in Domitiaoo cap. 1. lUa pro-
pugnatlo dicta est bellum (^apitoli-

niim, postea detcriptain ab ipso forte
Doinitiano» vel ab Işio Sexto, vel ab
aliia, qoorum Carmina comparat cum
£neide Virgilii, atque eodem in loco
reponenda esse diclt Legant alii:
itd CapUpUni eerieatia eamâma belii:
pone, boc est repone, et colloca.

S Catkurnati Mannua\ Cotbumna
genus fvit oaleeanienti Tragicorun
propriu^ de q«# lih. iti. Epig. SO.
Itaqne cotbiurBatom Marenem dielt,
propter gravitatem heroici ejot PoS-
matis.

VI.

AD MUSAS: VEL LIBRUM GOMMBNDAT PARTHBMU).

Si non est grave, nec nimis molestum,
Mns8B, Parthenium rogate vestrom :
Sic te serior et beata quondam
Salvo Caesare finiat senectus,

o Muatgf n wm diaptieet^ tue nimia grave eat, orate Partkenimm veatnm Jiia
▼erbia : Sic tardior tenecta etfelix quondam abaolvoi tuam viiam aoapiia Impara-

Ad Muaaa inscribitnr In edd. vett.~« Sie Burrwa eiU 9aaeiai codex

NOT^

2 Par/ik«itam] Cultorem vestnim : lib. ▼iii. Epig. 98. Ub. xi. Epig. l.

ParthenioH vero Domitiani cubicnlo ^ Sic te aetior] Oratio Mosarum ad

erat pr»positas. Soetonias in Do- Parthenium.
mit. cap. 16. de qiio lib. iv. Epig. 45.

.If. VAL. BIARTIALIS

Et sis invidia favente felix ; 5

Sic BorniB cito sentiat parentan ;

Admittas timidam brevemqne chartam

Intra limina sanctioris aulas.

Nosti tempora tu Jovis sereni^

Cum fulget placidus^ suoque vuita, 10

Quo nil supplicibus solet negare.

Non est, quod metuas preces iniqaas :

Nunquam grandia nec molesta poscit»

Quce cedro decorata purparaque

Nigris pagina crevit umbilicis. 15

Nec porrexeris ista, sed teneto.

Sic tanquam nihil offeras .agasqoe.

Si novi dominum novem sororum,

Ultro purpureum petet libellum.

t9re: et tUhetitwtiuffinigmtie tnrtdia. Sic Burm mox âăpiai gewiktmm^ ea^şim
UhtlUim pavidwH ei exigumm intra limina anUt «Mcf torii . 7t6i iumeieâcunt te»-
|Mni Jovtfl placidij emm tranqmUut fmeat et tna fnnUe^ qna emirnuvU nikiţreem-^
aare rogantibue. Non eet, qmad timeas obaecrationes injuMoM. lÂbeUiUfpu «tm-
iUM cedro et purpura adauctue tât nigris Mtn^ificu, nunquum petit re» immodieas
nec importunaa, Nec obtuUrie ista : at kabeto pra manibuSf sie velut nihii porri'
gas et facias. Si novi dominum novem Musarum^ sponte pescet Ubrum^rmitum
purpura.

Palmanni. — 8 Intrat limina Junt. an. 1512. sanctioris avi codex Piilmaniii.

NOT*

6 Sic BmrtM] Parthenii filiut indo-
lis paternaB det specimen. Vide lib.
IV. £pig. 45.

8 Sanctioris aulai] Hoc est» intro-
mitte in conclave Caesaris, seu in in-
timam aulam, quam sanctam dicit,
Tel qood illic coleretur M inerva, vel
qood Domitianos ipse vellet haberi
Dens.

9 JoHs sereni] Cssaris Domitlanî.

10 Suoque vultu"] Vnitus qiiidem
Domitiani vennstos erat, teste Sne*
tonio in Domit. cap. 18.

11 NU snpplicibus] Initto enim om*
nes circa se largistime prosecutus est.

Sneton. in Domit. cap. 9.

15 Crevit umbilicis] De qiiibusdictom
lib. III. Epig. 2. nmbilici antem eraut
ornamenta vel ex osse, vel ex ebore,
qusB extremis librornm partibut adde*
bantnr : significat Poeta magna se non
petere, sed contentnm fore its, qma
altro donabit Iraperator.

18 Dominum novem oorerum'] Dooni-
tiannm intellige, qai, tesle Snetonio'
in Domit. cap. 2. in primls Poeiicit
stndinm stroiilavit. Miisat ergo cole-
bat, immo ipsis imperabat, inqait
Poeta adulator.

KPIGRAMMATUM LIB. V.

961

VII.

AD VOLCANUM.

QuALiTER Assyrios renovant inceudia nidos^
Una decern quoties ssecala vixit avis ;

Taliter exuta est veterem nova Roma senectam^
£t sumsit vultus prassidis ipsa sui.

Jam precor oblitus nostrae, Volcane, querelce
Parce : suinus Martis turba, sed et Veneris.

Quemadmodum ftamma insittwrat nido$ Asâyrioi^ quotieâ unica ati$ tixit mite
mnoâ; ttc nora Roma depwuii aniiquam atneetuieM, atque ipm induii frontem
jnvenilein fvt Imprratoriâ, O Votamej jam rogo obHiiu noatra qtterimoniiB ig"
m§$e€; dueimuâ qnidem genua a Marte, sed a Venere quoq[ue, Ignoace, o Parent;

^^^^^*-^^^^*>^^

Ad VmkoKUM in edd. vett. Ad VoleaHum in libris mano script».— 3 TaU$
«xvte r«t Beverlandi Mu. — 4 In eodeni uia pro insa, — 5 In quibnsdam codd.
floltf, V^lcane, quereUe : in aliis, fiolir. — 6 * Resrribendiim hic e»»iet turma, si
tmrka teniper de re abjecta et vili diceretiir, qiiod quidam volunt : sed hic
tarte, rh 9w, sen potins rh iirav significat/ Heraldua, iurba pro turma, et
▼ena vice, error solennis est. vide Guilielni. Qiiaest. Plautin. p. 240.
Heias. ad Ovid.Art. Aro.iii. 2. Drakenb. ad Sil. v. 277. xii. 185. et xiv.

NOTiE

1 QuaUitr Asayrioa] Urbem incen-
di» et roinis vastatani, a Domitiano
vfro instaoratam, confert Poetacam
Pboeiiice, qui, constructo in Assyria
rofo, creniando se renovator. Ovid.
Met. XV. * Una est, qiiie reparet,
seqae ipsa reseminet ales. Assyiii
Phfleoica vocant. Nec friige, nec
herbU, Sed thnris lacrymis, et sncco
vivit anioini. Hic ubi qninqiie suie
eonplevit siecola vitap, Ilicis in ramis,
treniaifleqne cacumine palmar, Ungiii-
baa,etdoronidniii sibi construit ore ;
Qao sinul ac casias, et nardi lenis
ariitM, Qoassaque eoni fulva snbstra-
vit cinoama niyrrha, Se superiropo-
■it, fioitqoe in odoribus aevum.' De
PlMenice fose agit Tacitus Annal. vi.
'Smerom soli id animal, et ore ac
dbtineto pinnarum a ceterit avibos

diversnm, consenttont qnî formam
ejus defiifierc. De nnmero annurum
varia traduntur ; maxime vulgalum,
quingentonim spatinm. Sunt qui as-
severent, miile quadringentos sexa-
ginta unum Phcrnicem vivere.' Lege
etiam Plinium lib. x. cap. 2»

4 Et aumâit vuitua] Hoc est, Roma
facta est venosta : voltns enim Do-
niitiani vennstus erat, ut diximoa
prapcedenti Epigrammate.

6 ObUiua Hoatr^] Qnae inter te et
nos Martis posteros intercessit. Alii
legnnt nota melios meo jodicio : hoc
est, Obliviscere querelam omnibot
notam, quod scil. Venerem toam
oxorem compresserit Marş, a qno ge«
nus sunm repetunt Honiaui. Vulca*
nns est Deus ignis.

862

M. VAL. MARŢIALI»

ParcCy pater : sic Lemniacis lasciva catenis
Ignoscat conjux» et patienter amet.

9ic petuUmi uxor parcat Lemniaei» eaienii, et placide diUgăi le.

309.— 8 Rntfrersius legendom ceDset : et âopiemUr wmd; «tlllad ' Dcprendi
▼eto te, Lesbia, non, &c. Gronoviui exponit poHenier «mef, modente
amet, e^ne laboretimpatieMtUergaMartem. PaloMUUii codex : H ptâienter
ameâ,

NOT/E

7 Parce, pater] Valcanann patrem
nppellat eo tenHii, ^o Deoi Mnnes
patres hominuin ▼ocantnr; etenim
Vnlcanos noo est RomaDorum pater,
sed Mam.

Sic Lemniacii] In Lemno iasata
Mgti marUi hodie dicta, Staiimene^

catenat fiibricaTit VnicMisSy qnibw
Martem cum Venere \m advtterio d^
prebensom iliigavit. Haec fabula ta-
tis Dota. SensuB est : Veooa i^jori»
a te acreptas obliviscatnr, teqoe
qnamvii ctandum et defonnefli pa-
Uenter amet.

VIIL

DE PHASIDE.

Edigtum Domini, Deique noştri,
Quo subseUia certiora fiant,
Et puros eques ordînes recepit.
Dam lăudat modo Phasis in theatro,
Phasis purpureis rubens lacernis,
Et jactat tumido superbus ore :

Dum Phasiâ in theatroy Phatiâ mber purpureis UteendSf moda
turn JXominif et Numini$ noairi, quo eedea eertiua disUmguuniWf mtque ardiaea
permixti eum plebe OMaignati $unt equiti, aique arrogans gleriattw artn^erbo:

De edicto Catari» inscribitnr in codice Pnlmanni.— 5 Phana
ruber in Aid. Junt. Colin. Qryph. Junian. Lang. Pulman. &c. m^eiif Beverw
landi Ms.

NOTiE

1 Edictum Domim] Domitiani. Sne*
tonins in Domitiano cap. 13. * Domi-
nns et Deus noster sic fieri jnbet.'
Domitiann» ergo renovaTit legem
Rosciam, qna nulii in qnatnordecim
eqnitum siibselliis şedere liceret, nisi
illi qni haberet censum eqnettrem,
qnadragintanempe sestertinm millia.

2 SubseUia'] Qn» triplicis fîiere ge-
neris : in primis sedebant Senatores,
in sectmdis Eqiiitcs, plebs vero occn-
pabat tertia.

S Et puroi equeo] SeorMm a plebe
Indos spectabant eqnites.

4 Phaau] Libertns, qnl veate por-
pnrea indotos erat,nt videretnre^tKa»
Lţb. IV. Epig. 2. LegimoB Romanot,
cum spectaculis adessent, vestibas
candtdis, immo et nigris, boc antew
loco etiam nibris nsoH fuiase ; nnde
colii gere licet, Dollam legen jnasisse
ut candida veste^ qaamvia solerent,
aterentnr. Aognstut, teate Saetoai*
in Aiig«ttoeap. 40* p r ah i b tr at ae

BPtGRAMMATUM LIB. V. S68

Tandem cominodius licct şedere.

Nune est reddita dignitaa eqneutrts ;

Turba DOD premimur, nec inqmnamur:

Hsec, et talia dum refert supious, 10

lUas purpareaa et arrogantea

Jussit snrgere Lectîas lacemas.

Tmtdtm fmt ett udere tmnmadiut, mw difniliu tgualrit nt TttUtvU, nut argtmwr
mMitadâu, juc faianţa: Dum Mpnac ynfrrt kttt rl rimili*, Lectiti* imftrmit
wwgtrt tatfnuu iUoM purpurtat it nptrbnt,

NOTiE

qali hi ftiro circovenUi posi Iii Tace r- 9 ATk iitfunoMar] SordibiupLebît.

nil togatoi eomisltrel : xtamen dîa 11 IlUu jmrpurtoM] Metonjmii etti

aoB obtinnit. id cit, deiignator Lectiai, qai bene

B Nuacatrtddila] Hoc e*t, cqnitei Boverat Pbuidem, juMilUlnmlacar-

■mfusDi belKi civilibiu equettreni ni* purputeii iBilutom k>co eedare,

baDorem laodem recnperaranl. atqne ad plebea traoiite.

IX.

IN SYMMACnUH.

Langubbam : sed tu coniitatus protinas ad me

Veoîsti centam, Sytnmache, discipalis.
Centom me teti'geie manus Aquilone gelatce.

Non babui febrem, Symmacbe, nune babeo.

1 Beverlandas tx qnodani codice affert, temUaltm tmit&tu «d nh; ted pr»-
Itai retiMDdani ctDiet.

NOTiE

t LmgtebttM] NoQdnm plane vger cnm aais anditoribni lllam inTJtlt :
cnm, ted me lantum deficiebant cum vero omoei illins arteriam mana
rtret. gelaU explorai ii sent, frigidUilm»

a TniMi cflrfaai] Foiita Irridrt illo attactii febrem eontraxUw tt
Sjninachuin qaeadam medlcnm, qui dîcU.

AD REGULUM, DE PAMA POBTARUM.

EssB quid boc dicam, vivis qood fama negator,
Et sua qnod rarns tempora lector amat?

QWmuc dÎMM, nr x^imalÎQ daugitaT tieaMtu, «t iw pwii kiUrm

364

M. VAL. MARTIALIS

Hi sunt invidiae niminiiiiy Regule, mores,

Prseferat antiquos semper ut illa novis.
Sic veterem ingraţi Pompeii quderimus umbram ;

Siclaudant Catuli vilia templa senes.
Ennius est lectus salvo tibi. Roma, Marone ;■

£t sua riserunt sascnla Mseonidem.
Rara coronato plausere thcatra Menandro :

Norat Nasonem sola Corinna suam.

€mante$ âint sui uecuU ? O ReguU, httc iciUcet natura eti livoriSf ut âemper ante»
youat vetere» uotis. Sie immemoren cupimuM umbram teteris porticus Pompâanitf
et unei eammendani ttdemJuliam Catuli, O Roma, legiati Enniumvico Virgilia:
atque Homerui irritut est iuo crco. If^equentia theatra pluuMtre Menandra vie-

^^■^^^<»»^^i^«^^

Ad Regulum ÎDScribitnr in edd. vett. — S Insunt invidia codices Vat. et Flo-
rent. — 6 Et Umdant CatuU JuHa templa tenia edd. antiqnUs. cum Aid. Juor.
Colin. Gryph. Caldertn. Jonian. Pulnian. &c. Sie laudant CatuU JuUa templa
senei in coflice Florent. Sic taudant Catuli vilia templa senes in Vaticano. Et
laudani Catuli vilia templa senes codex Tbuaneus. Julia (sic iuUd) et viUa

SOTJE

% Regule] De qno lib. i. Epig. 112.
semper fastidio esse nova, antiqiia
vero pluris «stimari demonstrat
Poeta.

6 Pompeii quarimus] De porticn
Pompeii dictum lib. ii. Epig. 14. Sen-
sns est : Porticus atque ambulacra
Doniitiani, licet pnlclierrima, nos in-
graţi spernimiis, antiqnam vero Pom-
peii porticum prcferimas. Lib. xi.
Epig. 48.

6 Sic laudant Catuli vilia [Julia]
templa] Lutatius Cntiilus Syllie tem-
poribus inceusum Capitolinni et a
Sylla restauratiim dedicavit; cujus
' Lntatii Catuli nomen inter tauta
Cssarura opera usque ad Vitellium
mansit.* Tacitus Hist» lib. iii. Julia
templa dixit, quia, teste Dione lib.
XLIII. * decretum ut eraso Catuli no-
mine substitueretnr Csrsaris.' Quod
decretum executioni mandatum ne-
gat Tacitus, cum Lutatii Catuli no-
men ad Vitellium u»qne permanserit.
Lipsius existiiiiat insoriptum quidem
Capitolio Julii Cssaris nomen, et
Catuli uomen erasum quidem, sed in
hominum memoria lisesisse. Alii Jut

lia templa interpretantur basilicam
CapsarisinforoKomauoa senibus Iau-
dări prae templis novis a Domitiaoo
exstrnctis. Alii vero Jalialm^^intel-
ligunt sdem Vencris a Jnlio Cesarc
vdificatam. Tandem legnut alii vcKs
templa, nimirum pr» Capitolio a Do-
mitiano instaurate. Vide Snetoniom
in Julio cap. 15. Valerium Maximam
lib. VI. cap. 9.

7 Ennius] Latinns Poeta aotiqiios,
cujus restant adbuc Fragmenta*

8 Maonidem] Dicitnr Homenu,
quod»ecunduni altquos inMaeoniare-
gionc Asisp patiiam habuerit. Vemm
Plutarcbus in Homeri vita dicit M»o-
nem Lydorum regem loco filii edvci-
visse Homenim, atqneinde Msoni-
dem fuisse dictum.

O Menandro] Qui Orsce scripsit
plures Comcedias, de qoo Oyraldni
de Historia Poetica Dialogo 7.

10 Corinna] Nomen ficlum puellsa
ab Ovidio adamatn. Ipse Ovidin^^
de se Trist. iv. ' Noverat iogeniom^
totam cântat^ per orbem, Nootin^
non vero dicta Corinna mibi.'

BPIGRAUUATUH LIB. V.

Von tatnen, o noştri, ne fentinate libelli :
Si post fata venit gloria, non propero.

(•ri.- KM ConiHia nmeral nuM Otidiiim. Voi ifoţuc, o noflri libri, nt ţ
rate : fi dttia pndtî a «urft, mm/tiHKii.

Tix itiiUngni poitant in teu. membnuiu.— 19 D'Orlram legii,
XI.

DE STBLLA.
Sardohychas, smaragdos, adamantas, iaspidas uno

Versat in articulo Stella, Severe, meus.
Hnltas in digitis, plures in carmine gemmas,

Invenies : inde est beec, puto, culta manus.

mttrtlbMM; ilUmc,»

Tiut. I
Ălht

1 In qaibatdamiitMnifdH. Sic icribanl RrooUi. Bonn. et Enin. mI Pro-

C. II. IO. 4S. nbi omnei codd. Iiibeni, manigdai: lic eiiam Broukh. el H.
kadTIbnll. I. I.SI.et II. 4. BT. rnntrecodd. fidem : tic Bunn, ad 0*id.
Met II, M. Vidr Broukh. ud Properl. 1. r. Pier. ed Virg. JEn. tii. 648.
DaMq.OrthoRT.VoI. ii. Traci. si. Vou.ad Catuli. p. Stl. Oud. ad Pbrdr.
m.ll.p.Tl. Hemiterh. ad Lncimt. Ind. Vocal. i. 94. Tnrneb. Adv. xvi. 3.
Lambin. ad Lncr. ii. lisa. Mart. Capeli. Iil>.ni. p. ST. Grnler. dlxzvi. s.
' ap. Dopium, Clasa. xvii, ÎS. ct Biilier. ad Miirni. Rrell. p. 10. el
lieiiaui< lameo lib. ili. p. Dl. conlendil ' maratdiifti,' irt riS
^■Hiiifiiiir. ipleniltTe, ■rribrndiim ei'p, addiicto Mcnamlri loco. Calderinna
ad h. 1. itiille nnnoMvit : ■ Scilicet in fine abjiriii S ; drmnm rărim colli-
lioiiem Tocaliiim.' At imaragdeâ Beircliius eal, nonnunqiiam rtiam AnapHiaa,
nt h. I. nnllibi vero Molaisu*.— 3 Portal i* articala ed. vel. Ferrar. an. 1471.
Aid. Jnnt. Colin. Orjph. Pnlman. Jimian. Lang. &c. -VtTial in orlicaJa rodd.
Plorenl. el Val. Verba ' porto ' el ' Torio,' si«e ' verao ' acpe permnlaDlur

SOTlE
I Smaragdct] Hnjni vocii mediani S /a eamint ir«miaf] Eieganiiain

•jllabam, qnv longa yidetnr, cairi- alque omameuta (eraauni ■ppellat

pnit OrKcarum eKcniplo,qui geminai geinmai.

Mntaa brevei facinnt. Sic Tbeocri- 4 Ji>dcM<] Hoc »l, Manna Slelln

tna Idjil. IVII. brevem fiicit Kecun* non tam diciiiircuttaai;eniiiiia, qaam

dan ayliibani iitlimK toci* in hoc a venunm venuitale rt eleginlia.

vena; Bi^x^ti hi 0oualr trdfaui Farnabiiii vero tic explicat : Oem-

Alţvrr^linr ; Ttuinut munilut iMcadau meii annnlii omatiir, quod elegaotiu

litfut* ^" Xgyptiat. Variaa (em- el Inmina in eamiitie ponere iciat :

namm ipeciea ennmeral poem, de el trmmat forte conae<|nehatnr ab

. qnibaiPliDiiialihroiillimo. Dc^tella iii, qnoruni landei celebtabtt.
dictau lib. ). Epig. B.

M. VAL. MAftTIALm

XII.

DE EODBM.

QuoD nutantia fironte perticata

Gestat pondera Masthlion superbus^

Aut grandis Linus omnibiu lacertis

Septem quod pueros levat, vel octo ;

Res non difficilis mihi videtur: 5

Uno cum digito, vel hoc, vel illo,

Portet Stella meus decern ppellas.

Qmod trrogmu MtueUon ohfimudo copite pmiot vă âX Uwiia pmtienL «d fmd
ingem JÂnuM ambobui braehuM attoUit sepiem puerot^ vd oeto ; noa txuUato rem
arduamt cum SteUa wuui kocveliUo digUogaiet deetmpuâlkm»

De ammUtu SieUa lemma est in codice Florent. De ilfaMlîa«e in oodiee
PnlmaDoL — 1 Scri?eriu8 e cod. soo reposnit perHaUa properioMct, <|ar»d ei-
hibent omiies edd. vett — ^2 MtucUon edd. aotiq. Ferrmr. Aid. JanL Otio.
Giyph. PolmaD. Jnoian. Lang. Sec, Afa«f fcUioii fupwatf coig. FaraabiiM^-*
7 Levai eteUa in cod. Florent.

NOTiE

1 Fnmie pertieata [perHmut] Scri-
▼erias legit fronie pertictUa^ et inter-
pretatnr contam, sen perticam stu-
pends molis erectam in arca frontis
geftataro a Masclione.

2 MaethUon [MoiclUm] Lima] Vin
dno maximii viribut prtediti. AUi|
Moitklion.

7 Decern pueUat] Lepide jocatnr
Poeta in gemmis qnas digito gestabat
Stella. Varia est hojns loci interpre-

t^io. Hoc est: Con StcUa
digito gestet decern aanvlM apaellii
donato*, totidem neape poeUarm
pignora, Tel pretiom decern psdli*
rum, nt inteiligit Domitiua, Sed aseo
jiidicio omnium optime Radema in-
teiligit decern annuloa, ia qnorui
singulit nnins pnells effigiet enct
inscnipta ; vel nnnm tastnm amiolam
gemma omatom, in qna ezpretss ▼!•
derentnr decern pnelUram iniagiaci.

XIIL

IN GALLISTRATUM.

SuM, fateor^ semperque fui^ Callistrate^ pauper^
Sed non obscurus, nec male notas eques :

O CaUiitraief amfiteor^ mm mope et temperfid; ai equee nm

%ec

Hic nuUa lectionis varietas est in codd. ant libris prelo excnsis.

NOTiE

1 CalHstnUe'] Fnit îs divitiarum 2 Necmaie hoIks] Ingenio nempc
amantissimus, quem irridet Poeta. fnit clanis : attamen •qncatrein cea-

EPIGRAMMATUM LIB. V.

ao7

Sed toto legor orbe freqaens ; et dicitur^ Hic est :

Quodqae cinis paucis, hoc mihi vita dedit.
At tua centenis incumbunt tecta columnis, 5

£t libertinas arca âagellat opes :
Magnaque Niliacse servit tibi gleba Sjrenes ;

Tondet et innumeros 6a]Iica Parma greges.
Hoc ego^ tuque sumus : sed quod sum, non potes esse :

Ta quod es^ e populo quilibet esse potest 10

igmtu»: at maittt legunt meo» lihros toto orbe, et ahnty Hic ett ; et «tn» aiuqvor
fm^dpauei pott mortem : sed ades tua /ulciuntur centum co/trimi», atque arca coef"
ceiUbertinai divilian: atque ampU /undi Syenea Mgyptia sunt tn two dominio, et
GăOUă Parma tibi tnndet itinumerabiles greges, Ego et tu sunau hoc; sed nequis
€ue quod snm : quilibet au tem e populo poteat esse quod tu es.

NOT^

sam qnadnDţ^enta scilicet sesterţi am
miUia non possidi^bat, at- jus Aedendi
Inter eqnites fnerat illl concpnsnm
ezmraere Cssaris Bomitiani. Lib*
in. Epig. M. * vtdit me Roma tri*
Inmom, Et ledeo qna te snscitat Ocea-
fliit.' De censQ eqnestri clare Jn-
vtoafitfiat. XIV. S24.

4 Qnodque chus'] Sic lib. ni. eodem
Spiir. ' Ore legor mnlto, notnmqne
per oppida nomen Non expectato dat
vAi fajma rogo.' et Ovidiut Trist. iv.
Eleg. 10. * Tu mihi, qnod rarnm est,
tIto inbfhne dedinti Nomen, ab exe-
qaiia qnod dare fama solet.'

6 lAbertinas'] Prope immensaa in-
terpretare, qoales possedenint liberti
loeopletisiimi Narcissns et Patlas,
Claadio regnante,et Crispinns etiam.

qnem exagitat Juvenaiîs Sat. i. Arsa
flagellat] Opesquae vix contineri pos-
snnt in arca. Hoc verl>o jam naus
est lib. II. Epig. 80.

7 Magnaque SiHaeee] Syene nrbs
JEgypti qnondam nobilissnna. Ub. i.
Epig. 87. *Olebam' dlxit pro ' fundo.'

8 Galtiea Parma"] UrbsOalHie Cis-
alpinae ad Padnm, nbi lâna opthna.
Lib. II. Epig. 4S. 'Vel qnam sepo-
sito de grege Parma dedît.'

O Hoc ego"] Ego qoldem tom inops,
tn tero divea.

Non potei esse] Non intelligit Mar-
tialis Callittratnm a paopertate posse
esse semper iromnnem, sed nobilem
Poetam illum evadere posse negat.

10 £ populo quilibet] Ignams enim,
et quilibet ex plebe,rem facere potest.

XIV.

DE NANNEIO.

• * • • •

Sederb primo solitus in gradu semper,
Tuiic cum liceret occupare, Nanneius;

Manneius consuetus temper şedere in primo graduy tune cum fa$ esset praeipţrs

^^^^^^^^^^^^

De Mmmeio lemma est In edd. vett.— 9 Turn emm lieebat ^d. Jmat. Colla.

a6B

M. VAL. MART1AU8

Bis exciiatus terque transtaIU castra^
Et inter ipsas psene tertias sellas
Post Caiumqne Laciamque consedit
Hlinc cacallo prospicit capnt tectas,
Oculoqne ludos spectat indecens udo.
Et bine miser dejectns in viam transit^
Subsellioque semifultas extremo»
Et male receptus altero gena, jactat
Equiti şedere, Lectioque se stare.

locnm, 6îf et tn guaeitaiwt migravH loco, et terţine comedii fere uderipmsedUa
poet CaituH et Lucium : inde epettat copite operto cueuttof oţfme imdecore proepieii
epfctocuia uno oeulo, et hinc ii^eUx expiUus migrot in viam^ et eemifuUuâ wUkm
eubeeUio, et moie receptue oUero genu, gtoriotur eedere equiti^ et ee etare Leetk,

Oryph. &c — 11 EqttUi eedere ee in '^iisdem. t^ ee post eedere delevit Fteoa«
biu.

NOT.E

2 Cum liceret] Ante Ir gem theatra-
lem aDomitiano revoca taro, qna plebs
ab EqutteyEqnes a Senatoresecerne-
retur in theatro, primi advenientes
aobnellia prima occnpabant.

5 Tnnutulit coetra] A deaignatore
coactus est sellam suam in locum re-
motiorem transferre: et boc facete
dicit transferre castra : sellas vero in
theatrum inferre solebant Romani.

6 Post Coturn iMciumque] Equites
scil. Posnerat sellam suam Nanneiiis
in ipsis forte gradibns, ex quo loco,
licet tectns cucullo, et vix uno oculo
ludos spectans, nibilominus agnitus
a designatore fiiit expulsus. De sel-
lis in tbeatrnm allatis Suetonins in
Nerone cap. 26. Lipsios cap. 13. de

ampbitbeatro dobitat an aic intelli*
gendns sit bic vertns, an aellse anmen-
de pro subselUis gradnnm ipsorum.

8 In viam troneit] Ad plebem. Via
antem erat interstitinm qnoddam
inter ordines et cuneos. Vide Lip-
sinm de ampbitbeatro capi te citato.

10 Joctat] Dimidia corporis parte
sedebat Nanneios velnt eqnes, altera
vero stabaty ut designatori Lecţie ob«
temperaret, metnens oa et illinc
expelleretnr, ex qno Nannei aitn
risum captat Martialia.

11 Equiti eedere"] AHi addmit ee,
sed contra legem carminis. Eqniti
sedet, boc est, velnt eqnea. Inter^
pretes omnes sic explicant.

XV.

AD CiESARBM DOMITIANUM.

QuiNTUS nostrorum liber est. Auguste, jocoruro,
Et queritur laesus carmine nemo meo.

O Auguste, quintus libellus continet nostros ludos^ et woUue queritor offeneos meis

NOTiE
2 Ei queritur Itreusl Ubi enim lan* nit : at vero si împrobos carpat, fie-
dat aliquem, verum illius nomen po- tis nominibus utitur.

BPIOBAMMATUH LIB. V.

C^det honorato aed moltna nomine lector.

Cui Tictura meo mânere fama datar.
Qnid tamen heec prosnnt, qaamvis venerantia

Non prosiat: sane me tamen ista juvant

wnihu. AlwnititicUTtt lataaliir tamite ethoiuilalo,^iiuM/mm ampertiicra
JMMtar MM AnţjbM. Nihilomiiiat qtdd hat p n fic tMKl Uttl catntia wHmT

> Gaadtl IfWTdlw, Md MvJlajn earmliu Baverlmodi Mi. ioMrata, Nd Maltat
wiWMi codeK PulmMini. — 5. B Qwd (ravM kme frtnutl f«MNu MiHt«aH«
MMWcWMpnMoa.- MMttlie. ineod.Bodl. NnmmalmHt, m*,l[i.\a K\A.
jMit. Colin. &c. et lic diitinfrnl malil Aiiudc Rooj. ane eleginter cdnee*
AmUiwerTil. Vide Bam. adOvid. Heroid. Epial. xxi.SlS. NMlr.iBfrm
Ub. TI. Epig. S8.

NOT«

I Gwrfft tmuroto] Hoe est. Meii tiDlliim qaidein mlhi fnichin •B'«.
Carainibni tempiternam nomlnla me- ronţ, ied tamen me detectant, U*e
■orian mnttii conciliaţi. idem repatit Epî(r*nii»tc ae^nantl.

S Q«U Um*K kat\ Vertni mei

XVI.

AD LBCTORBM.

Seria cam possim, quod delectantia malim

Scribere, tu caasa es, lector ainic«, mihi,
Qni legis, et tota cantas mea Carmina Roma.

Sed nescis, qiianti stet mibi taJis amor.
Nom si falcifeii defendere templa tonantis, 5

Solicitîsque velim Tendere rerba reis;

OMri«lKtar,tMMtlUMNM(t, carmafiai eempnm rti juaniu, cam ft^m
graan, ţat loelvit, tt emil mtat Vrrtiu tata Rama : ai igwtat quanti HÎAi cnMil
W iatntltMia, Nan n plaetti iMoi adtt Tmaatu fataferi, rt vndtrc wrba

1 Beverlandi Hi. Mal*.— > Qm Ugi», *1 ouuU) eodeiTliuDeBi. QdkgiM,

NOTK

4 AdacKii] O lector, ni mei* Ter> «dim eaoiai perorate ■■ fbro, jniu
ilbni captem tuam brnevolenlisra, qnod Saliiroo falcem lereotidicaluin
■d Inopiam reillgar ; Ked alili ex atu- eTattcmplam, Ceate MacroUoSatnra.
dîia, qn«Dinilta,merGedGmconie<]De> lib. i. cap. 8.
rer ampliiilmam. t VauUri rtrbal C^atai agere.

& Ntm d fateiftri] Hm eU, SI
Dttpk. H Vtr, Cf». Marţial. t A

970

M. ¥AL. MAftT&AJUUi

Plurimiis HispaiiM mittet mihi naiite netieteSi

£t fiet vario sordidus enre siniis.
At niiBC ooayiTa est, comissatorqoe fiboHiiB,

£t tantam grattb pagina nostra placet.
Sed non hac veteres contenţi lande fuemnţ»

Cum minimum vati munus Alexis erat
fielle^ inqnis, dixti : satis est : laudabimur usqae.

Dissimnlas ? facies me, puto, causidicum.

nUmaik; wmlH nmifm mi me mUtmt mstnUâix fl it j iai i i, «t

^■VVWMVV Wv vV ■■%#B*^V ^^^ WBV ^^VW^V V^Vr^W VWPP^w ^iVwWV %^^^Wf W^V^^ ^v ^» w

hmim^ mm Akakt wnâ Puim wâmimmm rfiiiwii. llwlt iMiH.«fo
lAoMmâperpeimii^eremMr» Diniw m Uu ? opimor^wie

HjaeUiM in cod. Florent—S £t iSef Phmn» ■cribendrai miUbai Rstfenin.
Bt âiret vario codex Polnunnu— 9 Beverlaodi Mt. wi m tt iw rqiu Mofte—
11 MiMii €t 9tUre$ codex Thoan. iSM mtn ui veUrtâ codex Vaticanos. — It
B«v«ilaBdi Ha. fmmi al IcudaMaMt .

NOTiE

7 ilf(f<refai] Metretaro^ amphoram,
et cadom pro eodem genere mensura
a Romanii nsarpari Raderns conten-
dir, et capere 48. sextarioa exitti-
oiat. Alii aliter.

9 CoNtifMi/or] LiM mei apt! aiint
tantum conviviis et comeaiatiooi-
bas. Ett aatem coaetsatio, vel
comiuâtio/iotempeitiYum conTivinm,
pnetertim noctnrnnm et qatdem post
eoenam, cam non cibis tantmn, sed
et lasci?iK indolgerent Teteres.

10 EttaniuMgniui] Jn^enalIsSat.
Tii. 81. 'Gloria qaantalibet qoid
erit, si gloria tantnm est f Db. xii
Epig. 4. * Nescit saccnlns ista meoi.'

ia Munu» AUxit] Poer eleganţi
forma Virgilio donatns a M «oenate,
▼el PoUione, de qoo Virg. EcL ii.

14 Dtfttanilai] Sordos es, aee tU
intelligere me aliod poscere pneter
laodem. Vide Epig* M. infra.

FocMt Me] Cam nihil dones, cegei
me mutare stadia, et eanaaa agcrt*

XVII.

IN GSLLIAM.

DuM proavos, atavosque refers, et nomina magna;

Dum tibi noster eques sordida condiţie est :
Dnm te posse negas nisi lato, Gellia, clavo

Nnbere : nupsisti, Gellia, cistifero.

Dam reania promm atipu aiawn et nmina măgnm ; dma /€ir«iî« eş^mtfm
mitnmtrdimm; dmm diei» te fion f9iu nuberg nid lato chm ; O Cel/ia, mywtf
ciettfero,

4 Palmannos malit CeUibero. BeTeriaodâa coi^. oentiferOf L e. ptgUI, qii

RPIORAMMATUM LIB. V.

flicellom fert, «tia e«j«t cvitoelavieraiit ferrei. Virgil.' TariBa'bdaiijphini-
bo lotatOi ferroqae rigebant.' Tnrnebns AdversB. iii. SI. ctit^er».

NOTJS

i t Iiofo, Gellia, cloeo] Hoc eit, viro
Senatorii ordinii, cujot insigne erat
latns davnt, qoem tic describit Bu-
tens in Pandectai lib. i. Ex dictia
apparety inqnit, latom clavam toni*
cam fnÎBse purpnra praetextam, lati-
ocem tnnica Tulgari, longioremqne,
•c dUcinctam, cni toga tnperindaebap
tnr nt tonic». Soetonioi in Aogusto
94. ' Snmenti virilem togam tonica
latIckTi ez ntraqoe parte reanta ad

pedea deddit.'

4 Cittifero] Tnrnebns lib. iii.
21. legit eisHgero, quem pro contem-
tissimo et Tilisslmo homine poni ex-
istioiat: erat antem cialifer C^ImUm
sacrificolos, qoi ferebat cistolam, in
qna erant qoaidam Cybelea arcan».
Âlii JHdsaom inteliignnt, aynt^nt aii
Jovenalis Sat ni« * Cophlasiy ISot-
nmnqoe sopellex.'

XVIII.

AD QUINTIANUM.

QuoD tibi Decembri inense^ quo volant mappae^

Gracilesque ligulce, cereique^ chartaeque^

Et acuta senibas testa cum damascenis^

Praeter libellos yernulas nihil misi :

Fortasse avarus Tidear, aut inhumanus. 5

Odi dolosas munerum et malas artes.

Fmie exiiHmer panuâ^ «itf itmrbaaui; auod exeqttit Ubrii vemuU» ad U mkU
wM menu Decembrie quo majrpa circwnferuntury et lignUe tenuet^ ei eereif et
dmim^ ei ociUa tetta eum pmnia DmmeufKie veiMUtis. FnmMenim ei impnba

■^^'^^^>0>^>^^-^^^^

BFmrie amruM tidemr legont alii, probante Famabio.— 8 Brodasna legen dn in

NOTiE

1 Fotoni mappaf] Qoas patronis
nittebant clientes. Lib. iv. Epig. 89.

2 lÂguUe'\ Liogolam Grammatici
dicont lib. xiv. Epig. 120. qoam Oel-
lina aic definit lib. x. cap. 26. ' Ex-
iatioM lingulam Teterca dixisse gla-
^iolnm obloDgom in apedeoi lingnai
lactnm.' Ligola vero io calceis a li-
gando dedocitnr. Ligola est etiam

Plininm lib. xx. cap. 5. genns
lors ; bic antem puto somendan
naae pro gladiolo argenteo.

Căreique, ^Aorto^iieJDonaniniimni
qum mitti solebaot: lib.xiv. Epig. 10.

et 11. ' Cereos Satumalibos mnneri
dabanthomiliorespotentioribna; qnio
candelis paoperes, locopletea cereia
utebantor.' Featu»,

S Et acuta] Vas testacenm intellige»
plenom pronis Damascenis, qoonuo
nientioneni fadt Ptinioa lib. xiii.
cap. 6. Damascns, vel Da maac ni ,
Dobilis Syrlas ci?itaa : alii, Sckam;
aliiy Siam a Tnrds vocari affinnaBt.
Vide lib. xiu. Epig. 29.

4 lÂbeliM vermUat] Hoc est, domi
acriptoa.

372

M. VAL. MARTIAL18

Imitantar hamos dona : namqoe qiiia oeaci^
Avidam vorata decipi scanim masca 1 '
Qaoties amico diviti nihil donat»
O Qnintiane» liberaKs est panper.

mia domoruM mUti odioâm guui, Muiun imiimUwr k aw Mi : Heidm ţnk igmmrtif
tnridmn fcam» cireumvenin haiuia mtuca? O Qiititfi«a<, fiMiitt iMjw miUI iM

^^^^ ^^^^»»l»»

censet : Avidum v«nio decipi tearum mtiMt : i. e. «Igm ; nam Athensm lib.Tn*
Xo^Mi SI rp Târ fmdm rpoţf* 9A mă to^o» Bşptdtrmu GmidH «%tt Mwiy fwov

SOTJE

8 iSEmtimi] Piscem. Vide Itb. nr. nom ▼aleat;aDdeavaritiaettyii6dn

Epig. 56. haic simile. Uberalitas. Vide IiocratU Orado-

10 lÂberaUs eti pauper] Donaodo nem ad Nicodem.
eniin plot petere videtnr, quam do-

AD CJESAREM DOMITIANUM.

Si qua fides veri» prceferri» maxime Caesar»
Temporibus possunt saecula nuUa tuis.

Qnando magis dignos licuit spectare triumphos ?
Quando Palatini plus meraere Dei ?

Pnlchrior et major quo sub duce Martia Roma?
Sub quo libertas principe tanta faitî

^^i^^i^^>^««#^»^^^

l Si pui Jidee verie Beverlandi Ms. — 6 Pukkniar et

NOTiE

BeTerlandi

l Si pu fldea veţi] Immo, si qaa
fides adulationis.

S DignoM triumphoe] Id spectacalis
nempe ; nano de hostibos non retulit
triomphos nisi indignos, ut coliigere
est tx Soetonio io Doinitiano cap. 6.

4 Quando Palaitui] Hoc est, Quan-
do Jano, Minerva, et Jopiter qni co-
lebantar in Palatio» plus de nobis
neriti sunt, quam tu, o Caesar? Alii

aliter explicant : Quando majoribns
culţi fueront honoribns, quam nostro
sevo ? Summo quippe stadio Miner-
vam in Palatio colebat Doraitianas.
Eligat lector.

6 Sub quei] His Terbis DoanitlaDi
blanditur Poeta; nonquam enim mi-
nor fuerat lit>ertas, cnm nemini dt
Republica sermones babere liceret.

BPIORAMMATUM. LIB. V.

878

£st tamen boc vitiam, sed non leve, sit licet anaiii,

Quod colit ingratas pauper amicitias.
Qais largitur opes veteri fidoque sodali.

Aut qaem prosequitur non alienus eques ? 10

Saturaaliti» ligulam misisse selibr»,

FlammataBve togae scriptola tota decern^
Luxuria est^ tumidique vocant haec munera reges.

Qni crepet aureolos, forsitan unus erit.
Quatenus hi non sunt, esto tu, Csesar, amicus. 15

Nulla ducis yirtus dulcior esse potest.

«MJRniî, pmmvU rit imiim, quod mop$ obtervai ingratoi wtdam, Qm$ denot
dimiiăi veteri et fideli socio, vel quii dona accipit a vero eqwiie 7 Profum» ett^
mUiâse Ugulam ulibra SaiwmaiUue^ emt togem fmrjmream valentem deeem eerm»
ţmUâ integriif et Iute appeUoMtmr dona a mperbit dominii. Forte umu erit qni
mmeret aureoloe. 7W, o C^nar, eeto andeuif quandoquidem hi non nmi amici.
Ntdiavirtni Imperotorit poteeteoBO grotior largiute. O Germanice, jampridem

^»#>*^^^»^<»^^

Ms. — 11 'Hic Tiilgo facinnt novnm Epigramma: sed recte sotarnnt
Onifenis et Scriverins hanc partem et conclusionem e^se prioris.'
GroRovutt. — 12 Flammatate togee codex PnlmaoDi; Flammantne togm In
eodd. Thoan. et Florent. Pabnofitve togm, fel itola legi juMit Befer*
landas. * Palmata tnnica ' legitar apnd Festum. reriptda pro teript^a citat
idem Beverlandns. Alii, eetupnjla, — 18 Beverlandi Ms. timdiqut vocant Iute
mmnera regie. MoDeribos pacem sibi redimebant a Romaois reges timentes.

NOT^
10 Non aUenvâ eqnee] Triplex Rom» £pig. 1 22.

foit eqnitnm ordo. Alii eoim stirpe
.MM et censu erant eqnites, et quidem
Teri eqaites: alii qni eqoo stipendia
mererent, atqne opponebantur pedt-
tibns. Tertius deniqne eqoitiim ordo
■Qb Csesaribns primnm natus, qiiibus
hoooris cansa in qnatoordecim gradi-
bns şedere licebat, in quo numero
foit noster Poeta : Lipsins in Ampbi-
tbeatro cap. 14. Hoc ? ero loco non
oiîfinit eqnea stirpe et censu eques.
Seatos est: Veri equites neminem
proeequuDtnr donui. Alii aliter.
Eques Aon alienas, secnndnm Tnme-
bum lib. IX. cap. 24. est iile qoem
dives aliqnis censu equestri donatnm
-eqnitem fer erit : hoc est, quem pa-
troDum dedacit, quem regem corni-
tatnr eques factus liberalitate ipsius
regis sen patroni. Vide lib. xiv.

11 Satumalitiai] Lignla mensuns
genns est : hic ? idetur sumi ut sopr»
▼. 11. pro gladiolo argenteo, qni con-
staret selibra argentea sane, ut in
versn seqnenti loqnitur de toga, quft
eonstaret decem scrupolis : ioter-
pretes tamen snmunt pro mensura.

12 Flammatate] Togam purpuream
intelligit, a flammse ardentis simili*
tudine, qua micat purpura.

Scriptula [scrupule] decemil Auri
nempe ; nam decem argentl sem*
piilis non emerts togam purpureaa*
Estautem scrupulum Ticesima quarta
pars unciss; in libra autem 12. erant
nncise. De scrupolis jam dictam
lib. IV. Epig. 89.

14 Qui erepet oareo/ot] Nnmmoa
anreos clientibas numeret ; nan
dum nnmeiantur crepitnm cdont.

«74

M. TAL. MASTIAUS

Jamdadinn tacito rides. Germanice^ itfun :
Utile quod nobis, do tibi consiliom.

—17 Jamiitium adtmeo Jontina noitra in martine — 18 UHU pmd
vett. Femur. an. 1471. Aid. Jtiiit Colin. GiTpb. ăe. UHU şmd mH$
Yaticanai, eteptt. Serivtriî*

c4d.

AD JULIDM MARTIALBU.

8i tecam mihi^ care Martialis,

Secaris liceat fimi diebus ;

Si disponere tempus otiosum^

El Ter» pariter y acare Tit» :

Nec nos atria, nec domos potenţam,

Nec lites tetricas, foramqne triste

Nossemns, nec imagines snperbas :

Sed gestatio, fabulae, libelli.

Campus, porticos, umbra, virgo, therm» ;

Hasc essent loca semper, hi labores.

O dUede MtariiaUi, d mOt fa» Hi ieatm amnmert dU9 ftrftf, H fimi itmf9n
«MKVO, €t Hmud indmigere tera vita : nec cofiiorufemiif aaloat, nee adti âhUmm,
me tnttat moUtiaMf et forum mtedmmf nec fattoâoi imaginea^ Ai gttUiU, fnUâ m^
ittfi, ttmptUf jifi'f ii Ml wwbfUy tit^o^ ihemuff hetc perpetw9 enent Utn^ mi

^■»^»»»»»i»<^<^» »^

Ai M&nmUm uucribitnr in edd. yttu

NOTiE

1 Si Icewn] Vide lib. it. Epig. 64.
de eodem Jnlio Marţiali.

4 Ei verte] Lege lib. i. Epig. 16.
et lib. n. Epig. 90. Vera ? ita apvd
nettmm Poeiam aecipitnr, pro eo
tempore qno indnlgenms volopta-
Hbns honestis, at jam dictam est
supra.

7 Imaginea tuperba»] Hoc est, Non
coleremns nobiles soperims, qni de
longa steminatum, atqne imaginam
serie gloriantar. Lil>* ii. Epig. 90.
' Atriaqne immodicis arctat Imagi-

nihas.'

8 GMoNa] Signiâcat ▼ectio■ea^
qa» vel lectica Tel vehicale liant;
«ignificat quoqae deamlwdationeM
arboribas opacam atqne ■■■■■■.
Pliniosjnn. lib.i|. Epist. 17. « Oet-
tatio baao, aat rore marino, nbt de-
ficit bnxQSy ambitar.'

9 Virgo] Aqnam virginem Intel-
lige, de qua lib. \i. Epig. 4S. et Mar-
lianas lib. ti. cap. 15. et Piiniot Ub.
xxxu cap. 8.

EPIORAIIMATUII LIB. V.

Nane vivit sibi neuter» hen, bonosqne
Soles effugere atqne abire sentit;
Qai nobis pereunt, et imputantar.
Quisquam yivere cum sciat» moraturl

iimui, Niuter hem mme mbi vivU^ ăiqme inteUigU Mn atfiu f/kurt ikâ ffkce*^

quid sit tîU beata ?

NOTiE

11 HMMfictf] Nempe ad vifendam Hter abinniBUti. Ub. x« Epig . 44.

hilariter. < Oandia ta diffen, at non et stamin^

18 Et imfiiUmhBr] Hoc est, AKnt diflfert Atropet,ati|ae omaitacribitur

dies Doo redditnr, pro eo-quen iimtî* liorm tiU/

DJk APOtLONIO.

QuiNTUM pro Dedmo, pro Crasso, Regale, Macram

Ante salatabat Rhetor ApoUonias.
None atmmqae sac resalatat nomine : qaantam

Cora, laborque potest I scripsiţ, et edidicit.

ReguU^ Apo(SUmu$ Rheior tmtea miMăbai Qmnimm jpiro DeruMo, et Mătfum
fm Cnuao, Nune talutat utrumqme nt9 nvmime : qmiUum cm^i^ H labar p^dett
mn ţm t f it 0iiiicii>

1 Rob. Titios emendavit Maerum ; nam Marciu erat etiam pnanomeo Ii-
cinli Craâsi : et sic conj. Heraldas. Macri meminit Tiballos ii. 6. 1. ' Gtt-
tra Macer seqnitar/ &c. In antiq. ed. Argent. ex qoodam cod. ootatar
Bhcnam, — t Codex Tfananens : rketor Apollodonu ; unde Beverlandos leceii*
dom censet : rketor ApoUodotui, ' Memloi audire ex CI. V. îs. Vossio io nts.
esse, A]^oUododu$^ de qno dabitandmii oon est : rh'AwoKXiAnos repugnat leţi
T«n«ay nt et 'AjraAAi8«pot.' GrMMftes.--4 Be? erlandl Ha. t c nş tini H di*

NOTiS

1 QHÎNtam] Apolloninm Rbetorem dicat.
lacăte irridet, qoi fel dao amicorom
iMNBiBa tenere memoria nequiret.

Atatruml Alii AfororM, minus bene»
meo judicio : jocos est in nomiaibas
ot ostendat ioeptiam ApoUouti, qui
contraria, et secam prorsns pvgaantia

8 QiuaUmmCwrml Vide tnr allndftrt
ad iUnd VirgUiI : < labor omnia ytai*
cit Improbns/ ApoUoniaa
siduo labore odidlcil dno
nomina.

S78

M. val; marţial»

XXII.

IN PAULLUM*

Manb domi nisi te voliii, meniiqae Tid^e,

Sint mihi» Paulle, tu» lonţias ExqailiaD.
Sed '[Hbartiiise sam proximas accola pilas ;

Qaa videt antiqaam rastica Flora Jovem.
Alta Sabarrani vincenda ost semita clivi,

Et Dunqaam sicco sordida saxa grada :
Vixqae dator longas mulorum rampere mandras ;

Qaasque trahi multo marmora fune vides.
niud adhac gravias, qood te post miile labores,

Paale, negat lasso janitor esse domi.
Exitas hic operis vani, togulaeqne madentis :

Vix tanti Paullam mane videre fait.

o PmHUy H McWlMitcM, tiţiu opiam tmoM videre ie âerni, inet EatqmUim • mc
iuieni UmgtMâ, Sed hăbiie prepe pilam TîterliiMMi, ^tM ugreeiie fterm e pee Mt
Jevem veterem. Superanda eet uUa umUa eUvi SubwrroMi^ et «um mhmm m»-
fiunn fTodic eiceo, Et vix Ueet eupenre longas mandrtu muioruMf et manmem pm
eernU traki mmUi$/uniim. lUnd adkme rnoUetiue, o PauUe, pud peH mUle Iţtibeni
mihi defatigatojămiior reipondel ie non eeu demi, Hie est eventue - - - '
et toguUe wuuientii : vix ttuUi fini nume 'cernere ParnUum, OJjkioee

*^^*^^^^^^^^

I MeoM demi m ie mertd^ vehâque in qnibusdam vett. ilfoM demi «ut te nc-
rwLvoUtitfue Ferrar. an. 1471. Aid. Jnnt. Colin. Oryph. nieiie voim wutmfae
codex Palat Sed Farnabius censet rescribendam, wuiuu Volebat amicua
Tiiere, sed metaebat ne Paolus Tel domi non estet, vel negaretnr esse.— S
AmfmtAt codex Polroannl.— 7 Codex Paiatinas, rwmpere wHmdrae : in aliiSf vîn-
eere mimdrat.— II ExUmm Muc Aid. Jont Colin. Gryph. &c. ExUmg kk Palp
aaiini codex.

NOTiE

1 Niei te vettd, meruipie [ei ie wurui,
veUiipuJ Hoc est, Tna domns a mea
longins distet, non recnso tamen te
adire, si merear te domi reperire, et
tibi salotem dicere: niei te legnnt
aUi, id est, Mihl etiam longiosjter
•it SQSciplendnm, nisi merear, et
eopiam te videre. Eli^t lector. Ex-
qailias vero locos erat nrbis valde
distans a pila Tibnrtina, ubi erat
templam Flore, nnde Capitolinm ve-
tus prospiciebatur. Marlianns lib.v.
cap.^. et26.

5 Alia Sufnarani] Ad montem,

Exqnillnnm per Snbnnmni âieende-
bator.

7 Rmmpere fnandros] Ovliun, boom,
mnlornm septa et clanatra mandrse
proprie appellantur, hic vero mandra
significat longam maloma ■erlem et
mnltitodinem. Javenalis Sat. ni.
' stantis convicia mandras.'

8 Quaque trehi] Viarmn impedi-
menta eleganter describit JnnNMlis
Sat. III.

10 Negat laeee] Idem dizit lib. ii.
Epig. 5.

11 Hvv^tffM NMifeiKw] Vel plavU,

SPIORAMMATUM LIB. V.

S77

Semper inhumanos habet officiosus amicos :
Rex^ nisi dormieris, non potes esse meas.

mmci m^fkUH ; nequiteiae meut lUmimu, nisi dormieris,

NOTiE

▼el sndore propter loogitodînem
itineris.

ÎS Vix tanti] Vix susdpieodos
eiMt tantas Ubor, etiamsi certiis
easem te domi fatoram ; qnam ergo
nolcste fbram, post tot labores domi
aoB reperire te, jadices feliin.

14 ReXfUid] Si cnpis etse meus
patronas sea doniniM, dormi taa-
tisper, donec salotatam' te adveniam.
HIs verbis innnit Poeta Paalum sum-
mo mane exire, nt et ipte alios saln-
taret. Iib.u. Epig.18.

XXIII.

AD B\SSUM. ^

Hbrbarum fueras indutus, Basse, colores,

Jara theatralis dum siluere loci.
Qnsb postquam placidi censoris cura renasci

Jussiţy et Oceanam certior andit eqaes ;
Non niBÎ vel cocco madida, vel marice tineta 5

Veste nites, et te sic dare verba putas.
Qaadringentoram nuUae sunt, Basse, lacemae :
* Aut meus ante bmnes Codrus haberet equum.

O Batftfy tndiitfriasvettes kerhei eotoris^ dum abrogata fiurunt legea loci theatra'
Bi: fM« renmsari poettguam imperaiDit eura benigni cemoriSf et eqnee dUtinctMi
«MKf Occama» ; no» tplendee nin vestimento perfuMo cocco atque imbuto maincf, et
iU creii» impomere de^ignatori. O BoâUy nulla lacemm talent qiuidringentii :
emt meni Codru» eeset equee pra omnibuă.

i»»»^»^^»i^»i»^^^

S Ant. de Rooy conj. dum eiluere fori. Sic infra lib. vii. Epig. 6S. 'Jnra
Ibri/ An forte sub ocoliş habnit locom Aoctoris Elegiae de Morte Dmsi,
186. ' Jnra silent, routseqne jacent sine vindice leges, ^picitur toto pnrpara
B«Ua foro.' — 6 Codex qiiidam apnd Beverlandom : os^ro Modido. — 8 Csrdiit
•d. Yett. Ferrar. an. 1471. Aid. Junt. Colin. Gryph. &c. Codrue codex Pal-
maniii. Similis coninsio est in codd. Javenal. i. 2. abi vide CI. Raperti.

NOTJE

1 He r ha r n m /uenui] Vestes Tirides
iatelligit Poeta : legem Tero theatra^
Icm, qoa eqnltes a plebe in amphi-
tlicatro distincţi sânt, rcToca? it Do-
«iritianos, qoem l>enignam censorem
vocat. Epig. 8. et 14. siipra.
- 6 Veete nitee'] Ut ? idearis venis
eqoos.

7 QMdruigiiUerMm] Qaamvis fes-

tibns pnrporeis sis indatas, illts
tamen non sesdmantar qnadringeiitis
mniibns sesterthim, qnts eensnrn
eqaestrem constitnebant.

8 Aut nuut] Licet enim paaperri-
mos, nt vidimus lib. ii. Epig. 57. la-
oemam tamen coccineam posset sibi
comparare. Legont alii Cerdiia.

378

M. VAL. MARŢIALI»

XXIV.

DB HBRMBTB.

Hbrmbs Martia saecali yolnptas ;
HenneB omnibos eraditus armis ;
Hennes et gladiator, et magister ;
Hennes turba soi tremorqae ladi ;
Hermes, qiiem timet Helius, sed uniim ;
Hermes, cui cădit Advolans, sed vm ;
Hermes vincere, nec ferire doctus ;
Hermes supposititias sibi ipsi ;
Hermes. diviti» locarioram ;
Hermes cura, laborqne ladiamm ;

1»

UerwieidHieimMUrHm kHguiUmpmnM; Herwtm da Um §mm
Hmrma H giadutvr ei wnagiaier ; HermetpertwrbtUio et Umr miwdi; H«rMCf 9^
vereiur JEUuâf at âolum ; Hermue, a quo etemitmr AdtoltaUf ăi $^ ; Hermeiwdmţ
Mpcrore, nee percMtiewdo; Henmee fui eihi ipti tmMdhw ; Htrmet dhniim
•mm; Hermu awMr ei soUâiud^ kuUtarmm; Herme$ miferbttg Aofta

^ii»^«»»^#<#»»i»»»<»>»

5 JEliiu in edd. vett. in aliis ItttUm. Hkc nomiiia saepa conAmi a Ubrarib.
YidejVinetiiiii ad Sneton. Illustr. Oramm. cap. S. extr. et init. cap. 8. Oai-
lielm. QoKft. Plaatin. p. 239. Interpp. ad OelL x. 91. et Oadendorp.ad
Frontin* it. 5. 14. — 7 Herme$ viaeere te ei ferire Lipsins Epist. i. 5. cm /«-
fire in vnlgatia : nee ferire codd. Polmaonl, Capierii et Jnnli, probante Doaaâ
ad Petronium.— 9 Codd. Polmanni et Be? erlandi Jocanancm, Vide Salni. ad
Solin. p. 284. et Caelinm lib. xiv. cap. 28.

NOTJE

8 Ei gladiator'] U nempe et t qni in
arena spectante popnlo pagnat,
Magister yero gladiatorom Lanista
dicttur, qoi toţi familie praeest, il«
lamqne docet artem gladiatoriam.

4 Trenufrque Udi] Qiiem arma ge-
rentem reformidat onnis gladiatorom
teiiUa.

5 Quem Urnei HeUue] Gladiator
proximus ab Hermete.

6 AdwlaMt] Alter gladiator nobilis.

7 Nee ferire] Sicenimadrersariam
implicabat, ut sine icta iUorn vince>
ret, vel qni victo ad? ersario parcebat.
Vulgata lectiO| eed ferire.

8 SiqifoeiiUiiu] Oladiatores sap*
posititii erant ii qai defatigaiis et
▼ictis aliis suffieerentar: Hennes
vero pngnando nanqoam defatigaba*
tur, atque ita non indigebat soppo-
sititio.

9 Diniite isoariomai] Paaperes
qai loca commoda in spectacniia a se
occnpata divitibus tarde venientibai
locarent, locarii dicebantnr.

10 Lc^PffM Mianun] Uxores vel
amics gladiatoram Indic dicebaatar,
qaae omoes Hermeteos aaMbanI, eam-
que salvuro anxie cupiebant.

SnoftAMMATUM LIK' V

Hermes belligera saperbos hasta ;
Uennes asquoieo minax tridente ;
Hennes casside langaida timendus ;
Hermes gloria Martis aniyersi ;
Uemiea omnia solas, et ter anus.

em utuveni MartU ; HerwuââoiuM^wmiafHiirwniM,

NOT£

11 SuperkMM kmitî] Smniiltw aate
pugnam TÎbrabant haitas, qnoi aema-
JabiUar Hermes, atqae ut plansam
p«^li captaret, ia pmlosioiia bâataui
Mirifice Tibrabat.

19 JEftwr$0 mmaat] Retiariaa ni*
mlrmn, qni adversa» Mymitlloneiii
reti et tridente ntebatar. Javenalls
Sat.Tni. ' moTet ecce tridentem Post-
^laaaB .vibrată peadentia retia dextra
Vaqaicqaam effadit.' Araiatarani
reliarii exprcataiii vide apod lipsivai
lib« II. Sat. cap. 8.

It Henmu cosiufe] Hanc Tcrsom
explieat Lipsins Sat. lib. ii. cap. 12.
Ifartialem, inqnit, de Andabafa in*
terpreteryobi Uermetem gladiatorem
attoliity et fariU armis pngnaceai
Ibcit: qoid enim aliod sit langnida

illa cassis, qoam luee qa» teaebras
et langoidam caliginem indncît^ qua
nempe tegebantar Andabata^ qoi
caecoram niore pognabaat? Sic lip*
aiaa. Sed forte iatelUgitPoeta Her*
netem fbisse etiam egregiam Myr*
millonem. In Myrmillonis galea.
pictas erat piscis ; nnde corn retiarins
esset Tibratnms retia, aiebat, Nou te
peto, pticem peto* Hoae anten var-
iiua ita explicat nempe Heraietaai
fuisse tremendam, licet galea ejna
esset remissa et ? elnti neglecta, id
est tan^Ma^ cam ageret partes Myr-
millonis. Ergo erat minax cam mo-
Teret bastam, cam esset retiarias,
et aiiqaando Myrmiilo. Itaqoe solas
obibat officia triam gladiatoronu
Hînc liqaet sensos altimi versas.

XXV.

DE CHiERBSTRATO.

QuADRiNOBNTA tibi non sunt, Chasrestrate, sarge ;
Lectius ecce venit : sta^ fage, carre, late.

o CAtffsttrate, aoa habt» pudrimgeiUm, turge^ tn LectiM» odvcatt : s^Uy/sf «i

»^i^o»^>»»i»^^»

9 Codex Fiorent. «to, fuge, iurge, ta«e.— 8 In eodem codice, permadm$u

NOTiE

1 Quaâfingenia] Censns nempe 2 Lediuâ] Designator, qni ex qoa-
eqaestris, de qao lib. xi? . Epig. 67. taordecim gradibns expellebat eqai-
et Epig. 8. sapra. tes censn reqniaito eairentes.

M. VAL. MARTIALIS

Ecquis, io, revocat, discedaitemqne ledacitt

Ecqais, io, larg^ pandit amicas opesi
Qnem chaitis famaeque damas, popoliaque loqaeiidiim t 5

Quis Stygios non vuit totas adire lacns t
Hoc, rogo, non meHas, quam rabro palpita nimbo

Spargere, et effuso permaduisse croco ?
Qaam non sensuro dare quadringenta caballo,

Anreus ut Scorpi nasns abique micet? 10

O frustra locuples, o dissimulator amici,

HcBC legis et laudas ? quas tibi fiuna perit 1

fnperOf iiUtetet, EeauU^ tb, retrddi^ et redueit abeimiimf Ec^mU, <•,
9firi «Rplf* dMiiu 1 Qutm prmdietmdMM trwHmmt dimiU^ Hftmm^ H \
Qpti ««pjl M» Mwtff AMfi 7 £ne, fiurt*, iioiine wuUu» ni qmmm wrigmre
pimm rukrm^ H petfmmdi crtM diipin»? Qm^m immrt fUâdnngwnU âşm» i
MTty ui €ur€ua muiu Scorpi apUndetd uMque ? O megmaptam ifivcs, • oMkf
nmuiaior : evolvU hatCf ei probai : qiumifim Mmc» periU 7

l»»»»^»^»»»»'»!»»»^^

iMTo.— 10 Bolengerns emendat JErem, JErtdi iciUcet Scorpi statua. 8ed
stant a volipito omnet codd. et dicit alibi Notter lib. x. Epig. 74. ' dna
Scorpos una qnlndecim şravea liora Ferventis aari victor aaferat sjiccos.' Ni-
hil îgitor miram, tam diviti statnas anreai. Inqutt enim Poeta : Confen aa«
mm ad statuara eqaestrem Scorpi agitatoris, et neşli^s amicom noiHlem.—
11 Aid. Jont. Colin. Orypli. Jnnian. Delph. &c. o dustMato<ar — *

NOTiE

8 EcquUfio] Conqneritnr Martiaiis
CliKrestratam abeuntem a nemine
revocări; hoc est, a noilo divite ceo-
inro eqiiestrem illi soppeditari.

6 Quis Stygiot] Qnis omnt ez parte
perire non vuit, sed liberalitate no-
men snom immortaiitati mandari
cupit ?

7 Hoc, rog o] Sensus est : Nonne
prvstaret pecnnia famam emere,
qnam maximas impensas facere iu res
inanes f

Quam rubro] Croco scilicet am-
phitheatram spargere. Vide lib.
Spect. Epig* S.

9 Quam nou «eiînrro] Hoc est,
quam ponere statuas equo non sen-
suro.

JO ilareafl] Lib. x.Epig. 74.^CBm
Scorpns nna qnlndecim gravea hora
Ferventis auri victor afferat aaccoi.'
Unde mirum videri non debet aarean
illi statuam positam fuisse : nasaa per
iynecdochen sumitur pro tota atataa.
Legunt aliî JEreue ui Scorpi^ de qoo
dictum lib. iv. Epig. 07. et lib. iii.
Epig. 60. 58.

11 Ofrudn UeupUe] Qoi divitiif
uti nescis, meaeqne paupertatis do-
titiam dissimnlas. Legunt alli: O
disBimulaior amici,

19 Qua iibi] Qoantam famam tiU
comparare», mthi divitias largitos, ut
meis Carminibus somen toom poste-
rităţi commendarem.

BPIGRAMlfATUJi LIB* V.

881

XXVI.

AD CODRUM.

QuoD Alpha dixi, Codre, pasnalatoram
Te Duper, aliqua cam jocarer in charta ;
Si forte bilem movit hic tibi versus,
Dicas licebit Beta mo togatoram.

«KfM cktrta; n/mii hoecărmenUbi CMcUant incundiămf ptuirU m« iţpjMliorf
Băa togoitruM,

9 Temiper,aUpMdMM BeTerlandi Ms.— 4 Dicu liaHi vita in eodtm Mt.

NOTiE
1 QiMd Afpkal Irridet Codram» 4 DtMf <t£eMl]Ut paret •ânatjftiii
qoeni lib. ii. Epig. 67. dixerat Alpha me toca Beta tofatornm, hoe est,
pmalatonim, boc est mendiconim secondam inter egenos, qoi togam
piteam. ferebant.

XXVII.

IN PIGTUM BQUITBM.

Ingbnium, stadiumque tibi, moresque, genusque

Sont eqoitis, fateor : cetera plebis habes.
Bis septena tibi non sunt snbsellia tanti,
« Ut sedeas viso paliidas Ooeano.

Haftei iMfeniuMf ei Jliufmm, ei moree, ei $iiri*em e^iU, n^fiteor ; ta reU'
fs&i Tero pâ^enifl €i. Non facU teati ^iiatiiardedm eubtdH^ al pottidas 9ed§tu
e e mtpec io OeeoMo»

i»i^^^^i»^>i#<»>»^\^

' Inscripţio hnjns Epigrammatis in cod. Biblîotbecae Lngdanensis est, non
HJUium Equiiem; sed, De. non retfondenti naiaUlnu etât: molto meiior ? nl-
gata. Nec enim iste, qnicnmque est, inserebat se eqnestri ordini, onde non
eraty »€d corn eqnestri loco natns esset, Titabat tanien qaatoordecim ordines
propter deâcientem censnm : et id «qoo animo ferebat.' Groaooivs. — 8 Bie
eefiem tilnjmn non ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jont. Colin. Gryph. Calde*
rin. &c. Bi§ tepiena Obi non sini Bererlandi Ms. et sic est in codice Palatino.
Hoc distldion interrogatorie legit Farnabias, improbante Oronorio.

NOTiE

9 AmlffatVtt, faieor] Hoc per iro-
aiam concedit Martialis. A Uter inscri*
bit hoc epîgramma Oronovios, De
nan rdpoadfalt natoUlm» sais, et expli-
cat sic : Iste quicomqae est non inse-
rebat se eqnestri ordini; sed cam
eqnestri loco natns esset, vitabat ta-
men qaatoordecim ordines, propter
deficientem censom .

Ceiira pUhU habee] Hoc esţ, non
babes censom eqnestrem.

8 Bts oeptena] Non «estimas tanti
qaatoordecim snbsellia, ut paoper-
tatis conscins in iis şedere aodeas
▼iso Oceano desigoatore, de qoo lib.
III. Epig. 96. et qoatnordecim gra«
dîbos fose dietvm Epig. 8. et 14. sa-
pra.

M. VAL. MARTIALIS

XXVIII-

AD AULUM, DB MAMBBOO.

Ut bene loqnatur, sentiatqae Mamercofl,
Efficere nullis^ Aule^ moribus possis :
Pietate fratres Cartios licet TÎncas,
Qiiiete Nenras, comitate Rufloiies»
Probitate Macros, aDquitate Manricos,
Oratione B^ulos, jocis Paidlos :
Rabiginosis cancta dentibas rodit.
Hominem malignum fbrsan esse tu credas :
Ego esse misemm credo^ cai placet nemo.

O Awk^mM» mmihm mIms MfiMfin, ui Măumereui neta Imfwttmr ei
QmamvU jntiăit tup€r§$ Cmriio$/indre$, imqmUUâ^e Nerm»^ mMUtit i
hiiignUâi Mm^m, tf^iiitetf MaiirMif» âifmmlia R£gwh§^ âdiSmt Fmilm,
«Muta rMgmotiâ detUibmi. Tu fmitţuieâ hmmneM waaUHomam^ egu jwto
feUoem^ ad fmUuM urridH.

Ad Aukm codex Pnlmanni. /« MumaxwHi ecld. vett*— t Oaioe Ueeirmen
ed. aoti^. Ferrar. an. 1471. Aid. Jont. Colin. Oryph. Pnloian. LMg. Jvniaii.
&c. Cwno9 Hcei vincui codex Pulmaoai. Cwriwi ex ingenio dedit Doma, ae
claadicet Scaion, alioqain semper claadiis. Fallitor Ed. Delpb. can priflMa
in Cwriot per Ectasin posse prodoci patet. Talia Ectasit imUibi 'tP*^ P^^
Latt. reperienda est. — 4 Drumme$ pro Rutomea edd. Tett. AUi lO/MMi.— 7
* Pro Mareoi lese ifocrof, fide codd. intelUgit enim Raebiam Macrmn, ad
qneni aliquot Plinii Epistols extant/ GnUenu. Mmtm exliibeiit tdd» vett—
6 Fmdoi pro Pmdoâ Be? erlandi Ms.

NOTiE

pretea, ciţjnt mite ii U f ei iiui fiuMB
tcstatnr Xipliilinnt.

Comtfate Rwaiici] Alif^ DnmuUf de
quibos nihil reperi.

6 Afoamof] Junii Mînricl wuu^
tionem facil PliniiM Jnaior ttb. sv.
Epiflt 22.

6 Onakmt Reguloi] Vide lib. i.
Eptg. 112. et lîb. if. Epig. 10.

9 Ego €$$e miaerum] Vere quidea
niser est, coi nihîl placet, qoi noOoni
amat, nec a qooqnam amatar. Eptg.
Cl.infra*

1 SaOuifue] A pertooa Mamerci
Cijnadain raaledici oocasionem cap-
tat iandandi nobiles Romanomm Â-
niliat, qaamm cuique propriam quan-
dan virtutem tribnit Poeta. Aliilem-
na scribont, Ad AubaiL

8 Fraireâ Cwiio»] A Iii CurU$, sed
repugnat legi hajns carminis; nam
syllaba prima est brevit. JoTenalis
Sat. II. ' Qai Corios simnlant/ &c.
Attamen per Ectasin potset prodoci.
Itaqne jadicet lector.

4 Quiete Nervoâ] Nervam, qui Do-
mitiano taccetsit, intelllgnnt Inter-

8P10KAHUATU1I LIB. V.
XXIX.

AD OBLLIAH.

Si qaando leporem mittis mihi, GeHia, dicis,
Formosas Mptem, Maree, diebas eiis.

Si noD derides, si Tennn, hix nea, nairas,
Edisti naDqnam, Gellia, ta l^iorem.

NOT£
■ AftMMt] Vmlgl enrt«pM«,WMi xmn. ckp. ÎS. oxpUeil, qidi «
■«MptpcrKplendiMpalcbraafbM, dt lapoiii aalMrilwi.
gat cemedlnet leporem. Pliniu Ub. , 4 EduM] Q<d«d«farmiiei.

XXX.

AD VABBONBM.

Vakro, Sophodeo non inficiande cotbamo,
( Nec mioiu in Calabra siu^idaide lyra ;
Differ opiis : nec te focandi scena Catolli
Detineat, coltis aut Elegia comis.

rtmtt ia krra C

% AW. J—t. »t CoUw. h «Mbi* nt^finit lrm._I Beverbadllb. mi k
NOT«

1 Flarr*, Aptodn] Tragi cnin Poc- bni Borail EubId» Calaber, natn*
tim ftilne TaTroDcm cmiitii es 1i«c qiilppe Alelii, bodie, beri. jndlnt
S^inaiiinte idixttenimcoibDmam lectox.

8«ptiOcl>Dra, pro itjrlo Trai^co qno B âma CMK\ Mlmot forie Inlet-
ckndt SoFAoelet, da i|D* dktMictt Hgit a Catull* aeriplM. JareiaU*
lb.ni. BpiR.SO. SiLtiii. ' elMHamn afam at plwa-

9 fa Catoin] Per Calibram Ijrara m« CamUi.' Hoc eil, fabalam dic-
^I fnielligDDl Tcnni Ijricoi, qoonnn tam phaim*, id e>I, tpecimm, a Ca-
)n4Boa|M HoratJDi Vemwbiii* Cala. tallo MtBographo tcriptam. Rade-
bftM TiciDa>,nt ipietutalarii.Sat.l. ni Interpretat uriaavitaten ,*er*BaM

M. VAL. MARTIALU

Sed lege fainoso cod espernanda Decembri
Cannina, miUantar qam tibî mense sao.

Commodius nîsi forte tibi, potiasqae Tidetnr,
Satamalîtias peidere, Vano, ouces.

«nraafu. Ji chIm mtm* mm «Mitanf>iM /iBMM DMMlrf, firf ad li k
tmtwnttmt. Nin, o r^n, ^t t^irtmbm m grMu HM tUttwm

NOTA

4 CiUtU nU Ettgia] Stylnm enitaa Dliiiil,qi]i) «fOnturSatarnmlla.
reqnirit ElefU. Hioc enltai Tlbollni 8 iSatmMlittu] NitI inm*ft Ittdcr*
didtnr. bOU el penlere hdms. SLc HuiM*

5 Sedltgtfiimiff] Bocănim meDM deprimit ie Hmrtialli, qai noraa
caiet fbct», ci fiimnm millil. TCnDotn lecllonl etiam pncfercndu

n QmmMimammm] UBc.De*pc na|u oenterevIdeMrţHtpoiiuip-
EpifTBiiinela Iteto DeMubri coDie- Mt nagatorM cvplt.

XXXI.

DK LUDO FUKRORUM CUM JUVBNCIS.

Abpicb, qQam placidis insaltet tarba javencis,

Et sua quam facilis pondera taanis amet
Coroibus hic pendet snmmis : vagns iile per anaos

Currit, et in toto ventilat arma bove.
At feritas immota riget : non esset arena 5

Tutior, et poterant fallere plana magis.

r, tt pUnw pe—aU magu itdftre. Nit iwunu tUabatf at f»r

ParaMa Imiri lemma ui In cod. Florent.— S Âk /tritv in qnitwidam.
Adi. de Rooj cotţj. Ut frtUat immeta riftt I entn idinirationii ooia, at ap.
Terenl. Eud. ii. 3. 4S. ' Ut filiDi animi eil f Add; Hor. ii. Sat. 8. 61. Virf.
Cu. II. tei. et Noitr.lib. XIV. Eplg.109. Sed particnlamathaDdinelepiiMr
DOUDDagnam in admiratione adh<bitam Tldemn*. Oiid. Faii. ii. SM. el IU
Hcioi, Idcni Ant, cooj. etUun : At cmix inaula rigtt, h. e. Inienu, et«eU

NOT.E
1 JMalMIarial Piierornm nemp« S AI/trilM] Illî qnippe tauri m1
. Uiuii inudeotiDin. eerle defatigalt, vel potiw cruţ ci-

4 El IM Ceto] Hoc c»t, vibrat lela caret.
ea omnibai lanrornm parlibiu.

EPIORAMMATUM LIB. Y. 985

Nec trepidant gestas : sed de discrimine palmas
Secaras paer est, solicitumqne pecus.

€9i intui de periado victorutfpeeiu tero muniiM.

»^>^»»#>»»#»^»»»>#^

staty ne devolvantnr inhttrentes. Ovid. Met. vin. 284. Senec. Here. Far.
73. Deniqoe, his non conteDtot, proposoit : At arvix tMMota HmH, Cf.
lib. i.Epiff. 7. 23. et 106. et OTÎd.Met. i. 662.— 6 Orntenu legit : ftpolf-
rmU ; qnod exhibent etiam codd. Pulmanni, Thnan. et Florent. cam Jontina
aofltra in margine, et pottent ed. aotiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jant Colin.
Gryph. Calderin. Jonian. Lang. Sec. — 7 Nee trepidant gethu codd. Palmanni,
Thaan. et Floreot. qnasi diceret, pecns magU est solicitam pro homine, qaam
homo de seipso ; pueri non timent, et tiraet peeof : poeri cerţi sont de vic-
toria, ferm timent ne impediant victoriam. et nee dieerimme parvo Bever-
landi Ms.

NOTiE

6 E« poterani [£< poatent'] AUi et 8 SoUeîtnmfnepeeui} H6c eit^Faeri

peienmt. cerţi snnt de victoria; taori vero

f Nee trepidant geatn$[gret$M»'] Hoo timent ne victorim impedimentom

est, Tanros Incedens figit pedera tine afferant.
nlla trepidatione. Aii! legont geetue.

AD PAUSTINUM. DE CRISPO.

» ^

QuADRANTEM Crispas tabnlis, Faustine, supremis
Non dedit uxori : cui dedit ergo ? sibi.

o Fanetine^ Crispu» şao teetamento non denamt qnadraidem eei^ngL Cm erge
wMMOlI ? Sibt»

Hiyos Epîgrammatis lectionem non variant libri calamo exarati aat prelo
cxcusi.

l Quadrantem Crisptu] Niliil oxori decoxerat.
moriens reliquerat ; nam omnia vivas 2 Sibi] Hoc est, ventri sno.

IN CAUSIDIGUM.

Carperb caasidicus fertnr mea Carmina: qui sit,
Nescio: si sciero, vae tibi, caosidice. /

€kmiidieu8 dieitwr reprehendere meot Verent; ignoro qni eit. Si didkerOfVm Obi^

Neqae in hoc Epigrammate qaicquam variant ant exemplaria manascripta
aut imprcMa.

Detph. et Var, Clae. MttriUl. 2 B

M. VAL. MABTIALUI

BPITAPHIUM BROTII AD FRONTONBM PARBMTRM.*

Hang tibi, Fronto pater, genitrix Fhccilla puellaai»

Oscula commendo, deliciasque meas :
Fauhila ne nigraa honrescat Erotioa umbiras,

Oraque Tartarei prodigiosa caniş.
Impietară foit sext» modo firigora bmmm ;

VixU^et totidem ni minns iHa dies.
Inter tam yeteres ludat lasciva patronos,

Et nomen blaeso garriat ore meom.
Mollia nec rigidns cespes tegat ossa, nec illi,

Teira, gravis fneris : non fuit illa tibi

nUvtferni, JatiOttmque compkiwrmfidt textum aummf mm tUm thâMtă âex iut
Mtniif. Laaewm hidat inier tmm veiereâ jm^tmim, H gmriai «mw» wumm wt M-
hmiimtt, Nee gleba dura tegat tenen oMi, nec UU ponderoea fuerUf o leffiif , km
fuii iUa tibi ponderoi a.

^^^^^^

De Herotionte inseribitnr in cdd. vett. De Eretie in aliis vett. Ad Fnm-
tonem in codd. Leid. et Thnan. Epitapkiitm ErotH ud Fnntonem pairem nialit
Gronovios, qneai vide in Var» Notis. — 1 Aid. Jant. CoUn, ali« Tett
babent, FIaeiUa, — S Hlo noTom Epigramina orditnr in cod. Tlinan. cma
hac intcriptione. De Ervtimte: Ui cod. Leid. cnm Lemmate, Ep tf ^pfc î i m
Erotumie: in qaibutdam vett. cnm inscriptione, Ad Eandem, Scaligeri Venio
Orsca ntnim conjangit. PaiUdm nee nignu Aid. Jont. Colin. Orypk ali«
▼ett. Parvula nec nigrae codex Pnlmanni. Lectionem PaUida nec damnat Scfl-
▼erius, tanqoam a mala mana profectan ; et reponit Pamkda ne, ţc. At
PaUida valet h. I. ' consternata/ ut taepios. Cf. Senec. Thyest. 5(>S. Ovid.
Trist. T. S. 1. Sidon. Carm. v. 79. et Nostr. lib. vni. Epig.56. Ad! et
Wopkens. ad Paulin. in Mise. Obss. Nov. Tom. viii. p. 857. Henti^m in edd.
f ett. — 9 MoUia non rigidMi codex Pnlmanni.

NOTiE

* EpUapkiMm] Inacribnnt alii, De
JEroho, alii addont ţmetta, OronoTÎas
contenditcormptnm essehoc lenma,
et scribendam : EpUapkiMm EntU ad
Frontonempatrem. Et primam versnm
iic explicat: Ego Flaocilla genitrix
tibi, o Fronto pater, commendo nos-
trom Erotion, ita ut mater adhac su-
perstca deftincto marito conunendet
filiam. Sed hic sensas Tix congrnat
corn seqnente verso : Inter tam veteree^
ţe. Erotiom et Erotion dicitnr, nt
apad Terentinm Glycerion, et Gly-

cerîom. Alii primam disticbon divi-
dont a seqoenti, sed male meo jodi-
cio; qood ipse cohaerens yerbonni
•ensos demonstrat. Defonctis ergo
parrntibos poellam vemolam snam
coanuendat Poeta, nt tcUioet anfaMB
^os benigne excîpiant« iilamqne a
larvis et monstris inferis toeantor.

7 Luâwi polroiiot] Hoc cat, inter
patrem et roatrem antiqnoa dtfanis
m lodat in campis Elysiis.

8 BUm are] Balbntiaot tntn in-
fantes.

BPIGBAMH&TUM LIB. V. 887

NOT£

9 MtOia net rjfnlKt] Soleania Aiit pia preutloDe aBOTeri, credereat
hac bene preoodi moriuii formnls, veCeret; lerrunauttmlDCiiitatiigra-
* lit tibi tem levlt,' tam m Ora<Ii vem etM, nec facile aninK patera
qoaiB I,atiiiu Diurpata. înde f ero lier ad lepaleran In parentalibu ex>
ariginem înnuit, qnod Mpaltm rtt- iHrimabant. BrlHSBliM d« ^otasllt
cBotBtioiiibu«eHeobnoiiot,qaa(hae llli i ■ghiliiHumiiiailiiilfcMi

XXXV.

DB EUCLIDB.

OVM sibi redire de PatreDsibns fundis

Dncena clamat coccÎDatns Eaclides,

Cotinthioqoe plort de saborbono;

LoDgamqoe pnlchra slemnia repetît a Leda,

Et sascitanti Lectio relactatur: 5

Eqaiti superbo, nobili, locnpleti,

Ceddit lepeote mtţna de irina clavis.

N'aQqaam, Fabulle, neqnior fait clavis.

Cmfadida eaetaaim* t*ci/er4t0r it ftniftrt duM U m (s/mli» prirwltia*,
H pin tx mbitrbaat Corinlhi» ; tt incit Ingmm gtma a fmutm Ltda, tt retutU
i^riMfxpeUcafiilIiini ; nibUo nurMcfavuenini Jdjuawt igatlt arnjmK,ilb»
M,A«(i O Falmlit,*MiiquaM tlaU/M imprM»r.

1 CtmtUi n4in i* potrwlihu AM. JdbI. G«1iB. Orfpfa. Janlaa. Lang.
Delph. alt>. Dmt ribi rcdtre dt Palrauibut Bererlandi M«. Pro rcdiri
aliam Mlar« teciranem ecmj'tcia, qnan reperire nm poMom : MariiM aolRi
ed. Laogiana adjeclam iavenio, ■ it. redin.' Patmuifriu in qaibnodan «ett.
atale taglt CaldoriMu^-S i>a«ala edd, vetL Deacaa BeverlaBdi H*.

NOTJG

1 De PatrtnUmt [pOndOmi] Hoc 4 Â Lida] Hâtre Culorii et Pol-
cii, ei fundii relietie libi a fntribna luciu, cnjoa «alii nota bidoria.
patnNlibai dnccnta Miteitia perd- S £«clM]Deilfiiatart,cnJa(B]nmia
pere ae £eebat Eiielidei. Legnnt alii, erai anlcaiqae In llwatro locam at-
ei forte melini, PoIreajiAiu. Patra lignare.

antem orb* arat ad lionin Coriotbia- T Dt «aa darw] Qa« prodidit Eu-

nn. etldcii, oMaidliqM val e«M fcrTam,

fl Cttbt^»i] Vnle eocdnea hida- ifiri gMlabatcIaTM «dimv, Tef latten

twEpig. 94. inpra. egenmi, qnl hmalaia nan habMWt.

S Caiaf JUofBf 1 Alqaeex agro qdi ied n» dcumt etaTea JpM teatM*

en( In nbnrbio Coriolhi, qnla Ba- coptMnr.
eldet Corinlfain flngltar.

386 M. TAL. MARTIAU8

AD PAUSTINUM.

LAUDATU8 Dostro quidam, Faostine» libello
Dissimiilat, quasi nil debeat : imposuit

*>»^»^#»»^«»^»*»»

NttUam lectionU TarieUtein exhibent exemplaria in hoe EpigrunoiAte.

NOTJE

1 LnuMm] Sois Tertibot Romi^ de qno loqnitQr, finzit se neicire
■08 celebnbat Martialit, at ab illis danduoi esse PoeUe pivmianiy atfK
nannt aliquod acciperet ; hic vero, ita ipem ^ni disfrandavit

XXXVII,

DB EROTIO PUBLLA.

PuBLLA senibos dolcior mihi cycnis,

Agna Galeşi mollior Phalantini,

Concha Lucrini delicatior stagiu ;

Cui nec lapillos praeferas Erythraeos,

Nec modo politum pecudis Indicae dentem> 5

Nivesque primas, liliumque nou tactam :

PutUa mihi faiaotor senili» cycmi, temrior agna GoM PhalaKiimif dOimtif
ecmeha laau Lucrini : cui nec antepona» gtmma» Erythrtea»^ nec deniem eUphtadit
modo poUium, ei primat ntoes, ei Ulium Utibatum ; qua coma tnperat vMu gregit

De Berotionig pnelia Aid. Jnnt. Colin. Gryph. Sec. De HerUwM ftit^
Beverlandi Ms.— 2 Piki2afitiit edd. vett. PhaUadhhd cod. PoUnannL— 6 Be-

NOT^

1 PHiUa] De qna jam dictom et habitatom Tarentnm. Ergo bene

Epig. t4. snpra : tenes cycni eaimio legitur, Pkaiwidvni ; non, PKduuKL
pollent candore, et suavissime, ut S Lucrini atagni'\ Lacnt iile est ia

mnitis placet, ante mortem cantant. Campania prope Baias.

a Agna GaUn] Oalesiu est agri Ta- 4 LapiUot pnrferat] Pretiosoa nem-

rentini fluvias, ubi multae oves, qua- pe, boc est, gemmaa natai in Ifari

ram lâna est nobilissima. Lib. ii. Rnbro.
Epig. 48. DacePhalantorestauratnm

BPI6RAMMATUM LIB. V. 880

QuBd criae ticit Bsetici gregis vellas,

Rhenique nodos, aureamqae nitelam ;

Fragravit ore, quod rosarium Paesti,

Qaod Atticarum prima mella ceranim, 10

Quod succinorum rapta de mânu gleba ;

Cui comparatus indecens erat pavo,

luamabilis sciurus, ct frequens phoenix :

Adhuc recenţi tepet Erotion busto,

Quam pessimoram lex avara fatoram 15

Sexta peregit hyeme, nec tamen tota,

Nostros amores, gaodiumque, lususque.

Et esse tristem me meas vetat Pastus :

B€tiidy ei nodo» Rheni, aique auream nHelkm ; are eptravit idem ^hmI reea Pme^
tamm^ pud pima meUa eerarwm AtticaruM^ quod gleba eUetri estorta ex maim ; em
eaOatme paao erai deformtMy mtuavU seiwrus, et phemix ereber : EroHum adkae l«-
jMKtf 6111I0 reeentiy quam com/ecii lex avara faiarum imprebiuÎMarum aexio OHM»
me iamem abâdute, notinu deUeiae, et 2«f titam, et ludoe. Ei meat Peeta» frMbei

^^^»^^«^»^»#'^^>^

verlandi Ms. peearie IndicL'—7 Qauv erim vhuii Femr. ao. 1471. Aid. Juot.
Colio. Gryph. Jonian. Plant. Lang. Delph. aii». Qauv erine vidi codex Pol-
nuuinL vkii faciUime mîgrarit in cwtt, i. e. macii; et vena vice. — 8 Edd. veU.
aarMOR^e niteliam: codex Vaticanns habet mreajR^iw wnUeltam ; et sic coi\j. Cal-
deriDiu. * Aoreae mitellae meminit Optatua, 83. SS. qnem locom male corridt
Catanbonai: 'Fiebantist» mitellte (mitra) ex panno et lâna aurea.' lud.
Etym. Male Salmasias nUelam legit,ciim nitela, eo teste, idem sit ac sciunis,
quod seqnitur : qoam idem male a nitendo deducit prima prodacta. ad SoHo.
p. 816. Hinc Tlieocrito U4paai alok&iuroat. In Copa compitor prima in mi-
teUa. Sed tamen dixere qaoque ' mitrella' et 'mittella.' * NUetia, ic^UAvrrpoy/
Oloss. H. Steph. Sed aliud id ; namqoe nitela estdentlfriclnm, nt ex Apnleio
constat.' Beterland. In edd. antiqniss. qaibnsdam nidelam lagit Cagnerias ;
in aliis reperit, miceUam, i. e. parvam micam, qaae a Plioio soautor pro
lapiilis in littore oblique auri vel argenti specie ad solem nitenlft«s. — 12
Codex Pulmanuipomis sive poaiis. — 15 Codex Pnimanni et Beverlandi Ms.
iex oaiffra.— 16 * Fro peregit reponendam videri qneat, peremit ; nam sic
omuino iib. x. Epig.61. ' Hic festioata requiescit Erotion nmbra, Crimine
qnam fati sexta peremit hyems.' Sed ' peraeere' etiam pro ' perimere/ Val.
Flac lib. 1. < Fert gravis invito victorem Nestora tergo Monychas, ardenţi

NOTiE

7 B^iei gregit] Oves BeticsB na- limnm emittebant o^orem. Lncania
tivo colore rntihibant Vide lib. xiv, vero hodie dicitur, Prineipaaii cite*
Epig. 133. Baetis flovins in Hispania rleare in regno Neapolitano. Attica
hodie, Guadalquivir, regio abundat roelie optimo.

8 Rkeniq[ue nodoâ] Germani enim 11 Quod eaeeinerum'] Eiectmm ma*
Rheni accolae crines in nodnm coili- nu tritom bene olet. Lib. iii. Epig.
gebant. Lib. Spect. Epig. 3. 64.

Nitelam'] Nitelss sunt micae pulva- 13 Frequene pheenix] Erotium tam

rfs anrei inter arenas respers«. pnlchra fuit, ut Plioenice rarior Ti-

3 Raearium Pastt] Rose Pssti op- deretur, de qno diximns Epig. 7.

pidi in Lucania, hodie Peetif suavis- supra. "f

800 M. VAI.. MARTlAUl»

Pectusqae pqlMiiB, paritor ^t comn nilMB :
Deflere noa -te Temale podeţ mortem T 20

Ego coDJagem» inquit, extali, et tamea vivo,
Notam> snperbam, npbilein, locopletem.
Quid essQ Dostro fortius poteet PflDto?
Dncentics accepit» et tameo vivit

TirmMkt? Ego^inqmit €xtitU wx9rtm eogmUm,mmgmiUm iikiftrmm, iiftittm,ei
rttt'towliiwt TUfif, QM cmuimtiiu «ne poleft wodT9 PmUl mceefH ibwfiiiMti
H iamoi rejptrâf .

peragit Qjtm Actpr» qaercu.' Sie ImtfiTrwm GnecU.' Hfnlâm, Vide Epifc*
tS. supnu — 19 PectiiMque fulaai Codex Palmanni. Peetwifue fnlâem BeTcrlaiidi
Ms. et ctsM vtUtm codex Vaticanns : ' et ita omniBo l«g«Bd«ni ; Bempo inqait
Pstni vttat «t pulaein pactos. Ace' BVMrtenfof. Sed amal— errat liic Brar-
lMd«0y jiidieio CI. Wemsdorfii. * An versnt bio «d PntviB r«ftr«ii4tM« qai
•s îndignatiaM pectni palwrat, et comam velierat? pşm pot», Ad Poetm

X? at MW bana procadit oratio : Nm fc ţmâH pâkm ş mlm m t 0$ giann
10? Dieeadaai ruerat, niil «ie iMiiiia fallnat, Nm U ptâkmuim fnâtmAtm
«C «ouam vtUuUtm î 'Apok^KwBw itaqae statne ; vei OMcaai lega : fVctaayae
pidMtfy panier gţ comam veUi$7 D^fUrt ao» le vtrwAm fmdti wmritmt QnaM t
periona Psti dieentis : Tn pectns polsas ? Bec, quod propriomarat deifbBctof
logentiQin. Tide supra lib. ii. Epig. 11. (et infra llb, z. Epig* Ml.) et BJrcb-
nann. de Fnnerib. lib.ii. capp. 11. 13. J, Nicolai da Lac. Or. cap. It. qaibus
adde Tacit. Anoal. i. 29.* Ani. de Kooy.

NOTA
Im Dacealiea] Centana millia: ar- bsreditate accepta Ivtoanlmonxorit
gate irridat Pirtam, qni tam ampla mortem fcrebat.

XXXVIII.

IN OALLIODOBUM,

Cai^liodorus habet censum (quis nescit î) equestrem,

Sexte : sed et fratrem Calliodorus habet.
Qaadringenta secat, qui dicit o-uxec |tieV»C* »

Udo credis equo posse şedere duos ?

O &xle, eil eensfu equettria CtUliodoro (quU ignorai?) $ed etfrattr eot CUK»-
dMio: âeparat quadruigentaf fui dieU, dtndeflciu ; an ţmia» daoe poete ndert wno

t Qm^nguda «eca legcndnm censet Janiit Ratgers. Var. UteU Ub. ti.
cap. 11. Rescribeadum putat Petitutin MiscHUneie, Qaodnagieiila eecol, fai
tlieU ff6 K* ifU f !{*€, 9fc, Beverlandi Ms. vmow 1^' 'Efviţ. Proverbinm com

NOTJE
t Qaadrii^f«Rla] Seitertia oempe, cnm qao dividanda erant UU qnadria-
qate ceasum eqaestrem efficiabant. genta.
t* Calliodomt antem fratrem hababat Saita m^<] Hoc eat, diaide /cae

BPiGRAIflIATUIi LIB. V.

«NI

Quid cam fratie tibi/ qtiid cum PoUaoe motesto 1
Non esset PoIIax ai tibi^ CMtor ema,

Unus cum sitis ; âvko, Calliodore, sedetis.
Surge : soloecismum, CfdUodore, ftici3.

Aut imitare genus Leda» ; aut cum fimtre şedere

^ ' Non potes : alteruis, CaUiodoie, eede.

.'\

mm 7 fidd Ubi negotU eumfnUre^ qM cum imporimiQ PpXbm 7 <i non fta6crcf
F(rifau;a% «nu Coif^. O Co/dodore , iumni «e^c Iw, «îmi «t(if 4ii9« QCviMmş^
merge : fteU ioUnitmum. Aui Miafe Jttio§ Leda: tmi neqwU §edere ctmfnkrt»
O CModioTeyUdtiiiUnuiHm,

»^^»^x»^^»^^»#>^^

aliqaid io ▼!« reperissent : pro «o dloebtAt tmv^ i "S^t* 8ai(|< VMkl Pbpr-
nntam p. 28. loeptam PetitI conjectarani pronnntiat idem Beverlindus. — 7
Umm am dtii Jnnt. an. 1513. et ColUi* ap. 1538.

NOTiE
]PlffTtrbuiin hoc dMtur d« U« qui »itii duti] N^qoe enln Ucet dicert|

fitm f^rvam i4hti\ut livreditatem,
tioi tw«a iqtcr plorea codvredM
4ifi4ere cognntor,

4 Un» crţUi] OalIiodQros una cnm
Aftfe CMifom eqnestrem bab^bat:
ErgOy înqait Poeta, ti ex ceniia com-
Brani eitis equites, eqao pariter com-
niQiii şedere debetia, ct conunnni snb-
ieUlo, qnod ridlcnlam est.

6 Non euMei PoUux] PoUux et Cas-
tor fiiiîLedae ex Jove,qaornni iile pn-
gU, hic vero eques, unde in nominibas
facetos est Poetse losus.

7 UMtucwm$iiit; duo [Unu$, cum

UnuiMdetinî «ţtaineodfbtiittdîci.

Hpc est; Unim» UnUm debtrtti»
occapare sabselliuni, cam mHun iHk
be»tisQe«sumeqţiestrţ4ii. Apafeer-
gQy o Cidliodore^ fiupis loVscisiBMi.
Posset «llter i«ter|i«ii{|i| Uwu fim
Mii boc wt. ttqoM.

9 Aut tmttorf] Pollnx enim et Cas-
tor alternis diebns morinntur et revi-
yisconty nec unquam simal esse illis
concessum est: Calliodoras pariter
cam fratre simul eques esse neqal-
bat

IN CARINUM.

Suprem AS tibi tricies in anno
Signanti tabulas, Carine, misi
Hyblseis madidas thymis placentas.
Defeci : miserere jam, Carine.

O dmHme, tibi trîeies in mmo ngnmiH tatamentwm uM Uhu mmtm HyMcrit
ExkoMsluiiUM: O ChaHnc,jmm nnUeure. SUgmm rarios, «ol «toMl /se

SOTJE

8 Uybktiă madidoB] Melle Siculo mos decerpont apes. Videtur Poeta

imbatas. Hybla mons Siciliae, abi captatorem se fingere, qao argatiiis

thjmus vel tbyninui fnitex nobilis, captatoram artes patefaciat.
unde flores melli conficiendo apiissi-

■»

•M. TAIi. MARTIAUS

rarios» aut seroel fac illnd^
Mentitar tua qaod snbinde tossis.
Excussi locolosque sacculamqae.
CSneso diyitior licet foissom,
Iro panperior forem, Carine,
Si conchen toties meam comesses.

^^^»<»»#>»i^» ^ ^»

10 âi gmtkm in edd. veU. in qniboitdam aliii. Si «ondkfln. Cetera, milla
est ▼arietas in libris iBipraitb «nt mannicripcit.

NOTJE

4 Miâenrt] Id est, mortre, «ot ra*
rini icribe testimentam.

6 MnHtm' Im] 8»pini enim Interi-
tMB ton» poUidta ipem noi tram de-
IhmdaTit.

8 0«m] Lydlie rez fait ditiMimns,
ci^nt nota est liistoria ex Herodoto.

O Jri pwtpeHor] Fait Irus liomo
pauperrimosy de quo HoBems Od. 2.

10 âSconchca] Condiisfabsegenas,
sif e edalinm ex Aba. JnTenaBt Sat
iiT. 'Cujns eonehe tnmesP'Senns
est : Si qnoties signai teftamentam,
toties conchen tantmn, non Tero mei*
litas placentas misissem, ad extre-
mam tamen panpertatem etsem le-
dactns.

XL.

AD ARTBMIDORUM.

PiNXiSTi Venerem; colis^ Artemidore, Minervam :
Et miraris, opus displicuisse taom ?

PinxiMi Vinerem : O ArUtMiwt^ vmuraris Mmervam ; et
IMMM tivacandain/Miie?

SJMI

In boc Epignunmate exliibendo nnllo modo variant ant scripti aut im-
pressi.

NOTiE

1 PtMxUH Venerem] Cni antepone- Veneri deesse Veneres. Vide lib. i*
bat Miaervam, quam coleret Artemi* Epig. 108.
doras; unde mirum ? ideri non debet,

BPIQRAUMATUM IIB. T.

XLI.
IN DIDYMUM.

Spadone cum sis eviratior floxo,

Et concabÎDO mollior Celseneo,

Qnem sectns nlnlat matris enthese Galliu,

Theatra loqaeris, et giadus, et edicta,

Trabeaaqne, et Idos, fibulasque, ceososqae ; £

Et pnmicata pauperes mânu monstras.

Şedere io equitum liceat an tibi scamnis,

Videbo, Didyme : non licet maritorum.

CMMtii ţffamâmtur miM ipadeM, <l Micatiar Crinu* tauMao, ftem tt-
âftndwr auiratM GaUu ■■cerdoi aatrii Cjrtda, predicai Ikntn , ti fvAii,
<t «dieta,- ff (ratau, et IduM, «t jtfrvlu, H eriuw: alfW Mttadiâ igitm naMi
Int. CMMdnaia, aa Hbi fat ut idtrt Ut ttbtOlii» cfâiteai: mmfattwl NMTiv

iaj*

/■ DndiMot leu
iKdjnaaai, 1.

I. u. ifiii. I

na eit In edd. vett. /■ Didgmi .
. Dtniymmm, de qao lib. iii. Epig. 75.-
iiiuvi» in lenmate lll^'-* "-'--"

t El cMnMao] Aryo intellige pne-
TQiaftCybele inialniii. Cdo**] Urbi
Plirţgiic, in qna aatai eit Atyi.

■ Kalrif tmthea] Hac eit, Crbrlca,
■acerdotei nempe laoi in furorem
vertcDtii.

4 Theatra lopurii] Hac CBl,orB *«-
perbo •ermoDom facii de cdictil
Domiliani io theatra lervandii. Epif ■

B TnbtoM] De quibos Baţfios da
te Teitiaria cap. 10. Vetlet later-
pretar« parpareaa qiiai geitabaat
eqoitei, can Idibni JaliU, qao die
victqriam alm leporiaTerint, coro-
iuti fTondibni olea transTCherealnr,
inlUo pompK facla ab ade Martlt.

De hae pompa agit Dioajiiu HtUc.
Antiqoitalum Rom. Ilb. vi. et Valc-
riai Maiiraat lib. xi. cap. 11.

FUnlatqat'] Qaai In tnbea vel clita*
ni^de gestabant eqnitn at aobUltatii

e Et pawueala] Hac eat, pamice
polila mann per conlcmtam manatm
panperei.

8 Vidtbo] Ad tîi venii eqaei, ti
nempe deiignatorn permifetint W-
dere te In qnalaardecim inbiellIU.

Na» Uett} Şedere iu icamnla mări-
tarăm, qnia apado ei, rel effceminaua
nt apado. Ordinem tctd maritarun
ollm in theatra conatitneral AngaitM.
Soetoniaa Id Anga*to cap. ^^,

<*•

90i iU. VAL. MAmTIALIB

XLII.

AMICIS QUOD DATUR^ NON PBRIRB.*

Callidus eflfracta nainmos far anferet arca:

Prostemet patrios impia flamma Lares.
Debitor uşuram pariter sortemqne negabit :

Non reddet sterilis semina jacta seges.
Pispensatorem fallax spolUblt amica :

Mercibus exstructas obmet unda rates.
Extra fortunam est, qoicquid donatar amicis :

Quas dederis^ solas semper habebis opea«

Fw termiimi «bripUi mmmo» efimelm mta : igwuimşmMŢirtfigMt ^ânftUt'

JWVmr Wt^Wnt JWtmm WtmHm #f MncM • tifwr fMf IHi IVM WWt^mmm

««^^^

^«Kit «M dMMiufiMi inscriptiD est in Aid. Jont CoUn. Gryplu Patan. Jv-
aiaD. Laag. Delph. &c.

NOTiE

* Amieit, ifc. [Amicii etfe dommdiuii] eas qnaB donantnr aakis.

Inscribnnt alii Amicii pud datwr, nm 6 Diipenioiorem] Semis neaipc qal

jifnre. fkmiliaB rationei admiiiUtM, 4|MiiBi

1 CMdui ifracta] Partinm «nv- peeamam amicae donare potoi^

meratioDe probat Poeta divitias om- 8 Qiuf dfdcrîf] Memores aaldao-

nU generu casa perirc posse, pneter copta beneficia reponanţ.

XLIII.

DB THAIDB ET LECANIA.

Thais habetnigros, niveos Lecania, dentes.
Qaae ratio est? emtos haec babet, illa suos.

Thmdimgrinmt d€ntei,cimdidiLicania. Quadtcmua? Ha€ habd tmimt
UU vero iuoi.

i»i»»»^^^>^i^^^»»^

In boc Epifframmate nnllam lectionis varietatem produnt exemplari», aut
scripta aut ezcusa.

NOT^

l Thaii habet] De emtis deotibus 2 £iii<os Iute habft] Nimimro I^'
lib. 1. Epig. 73. et lib. zii. Epîg. 23. cania.

*^ * BP40fi4MMATUII UB. i^ 806 ^'^

I ■

XLIV.

IN DBNTONBM.

QuiD fiictnm est, rogo, quid repente factum ?

Ad ccenam mihl, Dento, quod vocanti

(Qais credat?) quater ausus es negare.

Sed nec respicis, et fugis saquentem ;

Quem ihennis modo qatcşere^ et tbeatris, 5

£t conclavibus omnibus solebas.

Sic est: captqs es unctiore coeqa, **

Et major rapuit canem culioa

Jam te : sed cito cognitam et relictam

Cam fastidierlt popina dives, 10

Antiqţia^ Teoios ad os3A coenas»

$uH fMter rfaifaremiAt invitanti te ad eeenoM 1 Sed nee rcapîctf, d vUm $e
Hm: ^utmcimmeveroMpimloante ruptirere tkermis^ H iJbcafm, ătqiu t Mi ft y •§«-
«ifviftM. lia $e re$ kabd : tdUchu e$ ama fUipdan, H nMaia wmf Uâ t -jim fl(-
iraxU ieeanem : ai cum popina loeupUs/adidio t§ habuirii Itrevi eognUmm it dnt»
UctuMf ndibii ad 08$a veterii ctnut.

7 Oraterni lei^ndam censet, ex tiibns codd. imcltoff mciiM ; et sic codex
Patanaimi. Saepias mfiiia et cana permntantiir. Vide ad lib. i. Epig. 104.

NOTJB

1 QmdfactufH] Facete irridet istam dedoci. Vide lib. ii. Epig. 14. Ca-

Dentonem ; qaater ad ecenam vocatos nem porro illam vocat, qnod colinaip

recnaaverat, qni alias per totam nr- nnctiorem odofdtas alUceretnr.

bem seqni Poetam soleret. Jocnm 7 UneHtrt ctmd] AMI, w mii on

etiam querit Martialls a apmine mfiiM.
Dcptoni»! qnod videtnr ex deotibos

XLV.

IN BASSAM.

Dicis formosam, dicis te, Bassa, puellam.
• Istad quas non est, dicere Bassa solet.

o Bossa, ieprtBdkoM puUkram ei pa^SUtm. Baa$a tolet pradiean hfc ptod mm

€S<*

^^^^ ^-^^^^^^^

9 îdwd iptod noH td ed. antiqniss. Ferrar. ao. 1471. Aid. Junt. Colin. Oryph.

•?

806 *lf. VAL. MARTIALIB

Pnlm. Jiuiiin. Lang. Delph. Par. in. 1754. See. Nottram lect. ex
•oii dedemnt Oratenis et Scrif eriosy probantibni VY. DD.

NOTJE

1 Băiâd] De qaa jam dictam lib. 2 Idwd qmm [fMtf] m» mij AXâ^
Yii. Epig. 91. JâM fiut mm att.

XLVI.

AD DIADUMBNUM.

^ Basia dnm noio, nisi qnee luctantia carpsi,
Et placet ira mihi plus tua^ quam facies :
Ut te saspe rogem^ caedo, Diadamene, saepe ;
Consequor hoc» ut me nec timeas^ nec ames.

JDiiM reeuBo awiik, «m ţiMt Kbmi ewuia ; el gnHor ut hra Im^ ^vm» mUm:
O Ditidiimini^âapttibiuMfWttiiaptexoretm, Sic hoe mi i ria pa r, irf if «<c w»»

^^^^>^>»«^^^^^^

1 Pahnannt codex : ntst put hutaiUia carpii, — S Janns Ratgeralat legit :
€ido o Diadumene, Vide Var. Notas.

NOTJE
S Ctfdo [eedti] Alii ctfdb. Lib. iii. Epig. 65. de Diadnmeoo dirimnt.

XLVII.

DE PHILONE.

NuNQUAM se cdenasse domi Philo jurat: et hoc est:
Nod ccenat, quoties nemo vocavit euin.

PkUojuni se nifiifawiii eenuiue domi: et hoc est veram, nam «OK ccemt^fmtiet
a nemiM intiiaiu» eA,

f*^-^^»^

Pro lemmate Beverlandi Ms. habet : De Philone Forieccma. Sic * domi-
ccena :' * cupidiceons' in OIom. Tfitx^cvyof . — 1 Ntuquam $e cenume Bever-
landi Ms.

NOT^

1 Nunquam m] Alii Nuai[uam, Phi- domi, cum Don habeat mide ccenet
lOy inquit Poeta, oon coenat qoidem

BPIORAMMATUM LIB. ?•

307

XLVIII.

DE ENCOLPO.

QoiD non cogit amor? secuit nolente capillos

Encolpus domino^ nec prdiibente tamen.
Pennisit^ fleyitque Padens : sic cessit habenis

Audaci questns de Phaethonte pater.
Talis raptus Hylas^ talis deprensus Achilles 5

Deposnit gandens^ matre dolente, comas»
Sed ta nec propera, brevibns nec crede capiilis ;

Tardaque pro tanto mânere^ barba, veni.

Ad quid non impeUii amor 7 Encolpui Mondii erineâ invUo hero, nec vetamte ta»
«eu. pMdent conce$nt, tt lacrymatut ui. Sie gemtor trtdidii habenat eonquetha
de temerario Phaethonte, Talis HyUu raptut, talie agnitut AchiUee Uetue al^eeii
cofiOoe metrente genitrice, At tti, o barba, necfeetina^ nec crede crimbue brevibuM,
et eera creece tanti don gratia,

3 Bew%r]AndiMs, non prohibente, — 7 Sedtune propera,brevibiune cede cofUm
Kt in Beverlatodi Ms. et cod. Pnlnanni : i. e. snccede, tit sitsensot : Semper
tn Encolpe %w brevis et similis capiilis tnis brevibiis, diuqne pner. y«l sie t
O barba tarda veoi et ne cede ; aed si venias, sis similis breTtbns capiilis.

NOT^

3 Encolpue domino'] Vide lib. i. Epig.
M. PIkeIm) capillos saos voTerat iste
pner, si quando Pudens snos dominus
primipilus fieret, nune exsolvit vo-
tnm, domino primipilarem dignitatem
adepto.

% Sie ceeeUi] Sic invito animo Phce-
bns permisit Phaethonti saam cur-
mm moderări. Nota bsc fabnia ex
Ovidio.

6 Talie raptue] Hercules monaerat
Hylam ne iret aqnatom, attamen
petenti'puero*recusare neqniTit, unde

raptus est a Nymphis. Lib. iii. ]^fg.
19. Alii aliter explicant.

Talie depreneiu] Nota Acbillis his-
toria, qui ab Ulysse apud Lycomedem
deprensus Trojam profectus est, lo-
gente Thetide, ut pote sciente qooi
fatnm roaneret Achillem.

7 BretibuM n$c crede'] Ez eo qnod
breves capillos habeat Encoipns, ne
credas, o barba, illum jam virum eva-
sisse. Delicaţi pueri comas tondebant
«nno decimo septimo.

XLIX.

AD LABIBNUM.

ViDissBM modo forte cum sedentem
Solnm te^ Labiene : tres putavi.

o Labiency cum forte paulo ante te epectaeeem eolum wedeniei^ : exieiimMti tta :

NOTJE

2 TVes putavi] Tempora Labieni erat glabmm ; atqne ita tria fuisse
enmtj capillata, roedinm vero caput capita facete dicit. Lib. x. Epif • Bt.

398 HM. YAL. MfARTlALld *

Calv» me numerus tace fefellit

Sânt illinc tibi, sunt et hioc capillf ,

Qoales nec pneram decere possint. 5

Nndam est in medio capnt, nec nUiiB

In longa pilns area notator.

Hic error tibi profnit Deeembri,

Tune, cum prendia misit Imperator ;

Cum panariolis tribos redisti. 10

Talem Geryonem faisse credo.

Vites, censeo, porticnm Philippi,

Si te viderit Hercnies, pemti.

mmenu ftuv m(mv $m dicefii. Habe$ exhăcet itta parU erkiet^faakimK pttăMi
9fmar§puenm. C^pitfinitfinReaf ittiiteitio,fltfeiittMpiJkf i^pccfîhirfa in^
Bic errmr tejm^ mense Ihawibri ; hmc am JmpeinA^ wiât ţnmlU : rttetmtf
«t aa» tribu pOMflotif. Eatultimo Girfomem fiAm^ tibi tMkm, Âfmm nt/îi-
gin portieum PUUppi : ti HtrcuUi te ospearertf, oecidM,

^^■^i»<#'^^^»^^»^

fi SoImm Uy idoritme Bevtrlandi Ms.^S QicIm td ptitnm eo4d. Thauu tt
FloreDt.

NOT^

6 Qmalei nee] Etiamsi ad ornanduai sportnlas referre debnit.

pueri capăt paucissimi recfiiirantnr. 11 Talem Gerţfonemi] Qui triceps

7 JW hnga otm] Hoc est, in simima tictns est ab Hercole. H«e nottf
calva. historia, de qna itenun infira Cpig.

8 Decembii] Hoc est^Saturnalibus, 65.

qnibnt ultro citroqne dona mitte- 12 Portieum] Ubi erat Herenfis

bantnr. statna. Jocns ele^ţani, qmesitiit a

9 Cwn prandia] Tanc enim Domi- calva Labieni ; ut enim Domitiamif
tianus opsonia plebi distribnebat : erravit in sportnlla distribnendis, ani
dnns antem Labienoi, eun triom bo- tibi tres largitns, ita errans Herca«
Binom speciem referret, tret qooque Ies te pro Qeryone invadet

IN GHAROPINVM.

CcENO domi quoties^ nisi te, Charopine, vocavi,

Protinus ingentes sunt inimicitise :
Meque petis stricto medium transfigere ferro^

Si nostnim sine te scis caluisse focum.

OChtsr9pwe,quaie»cenufdomi,mdUutmtam,ttQiimgrt^ immiâHm mUr^
cedunt ; et qucnis me tranaadigere edueto gladio, n novieit coiaitM matnmfiam

3 Meqtie păru strkto codex Palmanni. Meque telie etricto cod. Thoaa.

BPI08AMMATUU LIK. V.

Necsemelergomihi forţam GedanlîM^U) 5

Improbiaa nihil cat hac, Charopine, gnla.
DesinB jam noatram, precor, observare culinam,

Atqae aliqnando mens det tîbî verba coqnns.

Jfeţw fOa itrki» codex Florcntiimt.— « Codei Palmaniil «( B«f erlindl Ht.
NOT£

LI.

AD RUPUU.

Hic, qni libellis pra^rarem gerit laeram,
Notarioram quem premit chonis levis,
Qai codicillis hinc et înde prolatis,
Epistolîsque commodat gravem Tnltam,
Similis Catoai, TnlIioqDe, Brntoqae ;
Exprimere, Rufe, "fid icni (e Ucet c<^ant,

Htc fţd gtilal imiMncn tnulam fiMlw,f mm d
fM, fM aeeomatBdat gTore mpn-citnui epuMă, it codKtUf* Ume ti Urne Malui
r*t Cttmi, tt Cictmu, ti Brut* ; O tbfft, ftamrit JUinIm cagwf , nfM ţrt-

AA RBjTiM inicriptio eit in edd. ntt. et ilc vt. 6. R||f*^l Hie firi UcUii.
f t r ^n it t m in rdd. «ntiqnt». cnni Aid. Juni. Colin. alii*. D« permQlmtione
fttfXfi» vld« n« mI Tiball. 1. 1«. 68. ii. ». 74. iu. 1. 11. iv. 1. 17S. Duker.
•d Pbr. 11. 13. U. Drmkenb. ad Ut. iv. ST. S. vi. S. 4. Obu. Hiic. Tom.

NOT«

1 JV afriK w frrif] Libdloi vet In qnibni teUrM npremu ini* t».

(«ppllce* Tel accnMlorioi palini fe- Innuui KribebRnl, nan adhibitii il>

■«bal In *u Uc cauidteui, at neg»- lolenDiUllbai, qna In teitanaotU

ttefMi iDoniin mnitltndiann popnio reqnîrebanlar. Poiro codicM erant

otteatarei. De notario Tldciib. siv. tabnlta Kcne») mide codielltt dlctl, la

Eptg. SOB. qolbni (cribebant velere*.

9 Laia \la«u\ Mile tmi propter 5 iSauIif Caloai] Noa hamtailale

legeni eaimlaii. qnidem ant moriboi, wd orgatioram

1 Qn aduiJlu] Hac eit, <|nt al. lanltitodine et graiitate. CalOiTnl-

teate et inblato rapeieUlo anrei tina, et Bntai p«rcBM«r Ccufiii

pTBbet codldllu. Sont aoten cmIU TiriM«MtUiw).

cilii, puTi qDidiin et l^raTM wdiew, • mitrf*] Adaa Inw fc a aMi ••(, ni

400

H. VA.L. IIARTIALIS

Ave Latinoim x«f>' non potert Gnecmn.
Si fingere me istad pntas, salatemos.

fert^WMlMiimmfneex'up^GTtfcum. Si credii ameexeogiUaiuiwâf
illam.

Tifi. p. tST. Heins. ad Ovid. Heroid. zvii. 107. et ad Fut it. 940.^7 Am
Ldâhâim^ X^t'P* î» Jant. an. 1618»^nod Tcrbam nihili ett. Vacanin raUnqvitar
spatiom in Colin. an. 1628. — 8 Stjbigere iatud me codex Pahniini.

NOTiE

nec tormentis crndatna poMit addnd
ad reddendam salnteniy vel Onece vel
Latine. Radenis aliter: Hoc est,
inqait, adeo imperitnf ett bic canti-
dicui, ut ave Latinam qnidem pro-
feire possit, OraBcnm vero neqneat
X^pty id est, ace, Eligat lector.
FidicnlK qn» in tormentii nune-

rantiir,inqnitTanieboi lib. ir. cip.t.
Dihi Tidentor lasciria qoadam jod
nomen inreniaaei qiiod ut in fidiboi
nervi, item qnoqoe uţ iier¥i hinc et
indemnltit fanibusbomines distende-
bantur, ied et illa machina Auict
tnaltoi ut nertos babebat.

LII.

IN POSTHUMUM.

QVM mihi praestiteris memini, semperque tenebo.

Cur igitar taceo? Posthume, tu loqueris.
Incipio quoties alicui tua dona rcferre,

Protinus exclamat, Dixerat ipse mihi.
Non belle quaedam faciunt duo : sufficit nnos 5

Huic operi : si vis, ut loquar^ ipse tace.
Crede mihi, quamvis ingentia, Posthume, dona

Auctoris pereunt garrulitate sui.

Reeordor eornm quă in me amttderiSf et reeordăb&r m dttermim: cur erg^9aeo,9
PoHhume 7 quia tu loqueriâ, Quotiea exordior namtre tdicui tua mmmera^ Mătim
exclamat^ Ipne mihi narraverat, Quadam noRjIunt convenienter a dmobui^ uiuupţr
ett huic operi : ti placetj ut loquarf ipu tace. O Pottkum€f crede mihi, keet deţin-
gentiof intereunt ioquadtate tui auctorit.

^^^i^'^>^^«^<»i#»»^

In Pottumum, de numere Beverlandi Ms.— 7 In Aid. Junt. Colui. Orypb.
Pnlman. Jnnian. Plant. Lang. Delph. &c. Pottume, donet: in aliis dMMt.
LectioDem nostram dedit Grnterus ex cod. Palatino ; qnod none confinnant
codd. Thoan. et Florent.

NOT^

2 Tu loquerit] Lege Senecam de
Beoefioiislib.ii. cap. 10. et 11. Dan-
tem oportet oblivisci, inqnit Poeta,
meminisse vere solum accipientem.

7 Qwundt ingentia^ PotthuMt, dma

[donet"] A Iii : Qaomvts n^ciifM, PMt*
hwmef dona,

8 Pereunt] Beneficia enim a se col-
lata commemoranti noUa araplim
gratia debetur.

EPI6RAMMATUM LIB. V.

4M1

LIII.

AD BASSUM.

CoLGHiDA quid scribis^ quid scribis, amice, Thy^^n?

Quid tibi vel Nioben, Basse, vel Andromachen?
Materia est, mihi crede^ tuis aptissima chartis

Deucalion ; vel, si non placet hic, Phaethon.

o amice, quidcomponii fabnUni Medea et Thjfeite? O BoMe, qnd NiMmiU
Andronuuhe tibi materia est P MVii crede^ Deu^aUon ttt tuigumenium canvenia^
iigiiimun tuia tcripfii ; aut, n kie nmi tăridii, Piaethtm,

2 Quo tibi vel Nioben, Baue, vd Andrdmedem 7 in cpjdice Florent. Qno tibi
vel Ntobe, Basie, vet AndfomăcHe 7 in cod. Palat, et alifa. QM Hbi tef Niâben^
Bwu, vel Andromachen7 in quodam cod. apild Cagh^inm. QuiitiHvif NMi^
BoMUj vel Andronuuhe7 in ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Al'd. Jvnt, Coltn.
Gryph. Pulman. Jonian. Plant. Lăâgf. Delph'. Farnab. aliis. Qmo tibi vel iVto-
6««, Bone, vel Andromachen 7 Grateras ; qnem secutî sniot Sdriverita» et
Schrevel. Hoc loco tandem Edd. Bipont. textum SchreTelianiim non rece*
pernnt, data lectione codicis Cagnerii.

1 Colchida] Colchis, hodie Men-
greJUa^ patria Mede», pro qiia sumi-
tur : ejus vero historia, sicot et
Thyestae, satis nota, lib. iii. Epig.46.
et Andromaches uxoris Hectoris ex
Senena et Eoripide, Niobes in sasftiiki
conversae ex Ovid. Met. vi. Poeta
cârpit hune Bassum, qni argiimlsntum
snifi versibas conveniens nonuitmeret':
argntissime antem dicit Dencalion^
etPhaethontem materiam esse ido-
neam malo Poetae ; atqae ita indicat
Cannina Bassi vel aquis vel flammis
esse digna. Deacălioo fuit tempore

Dilîivii, et illnm ponit pro Dilnvio :
Phab'thon flammis periit, pro qnibns
hoc loco nsiirpatur. Simile est Epi«
gramma in Anthologia Ub. ii. Elf
ţ'ttypAipovt.

2 QHtd tiH vel Nioben [Niobe'] Le.
gont alii : Quid tibi vel Nioben, Bomu,
vel AndromăcHen? et snbintelligen-
dum, 'scriptio est:' boc est, qnid
scribii Nioben, &c. SicapndPlaotum
in Aulnlaria, ' Quid tibi meam tactio
est ?' hoc est, Qdid meam tangis ? Ju*
dicet lector.

LIV.

DE RHBTORB APOTiLONlO.

ExTBMPORALis factus est mens Rhetor:
Calpurnium non scripsit, et salntavit.

Extemporalie evatit meua Rhetor : non âcriprii Caipmrnintmf et taluiavit.

^^^^^■0^^^^^^

Hujiis Epigraromatis lectionem non variant codlces mannscripti aut Hbri
impressi.

NOTiE

1 Exiem^rali»\ Poeta irridet Apoi- 22. qoi adeo infelicis erat memoriv,
loniiiin Rhetorem, de quo supra£pig. ut nomina eonim« qnos erat salata-
Dti^h, et Var, Cla». Marţial. 2 C

402 »|. VAU MARTIAL18

NOT^

iaros, scriberet, ut ca ineraoriter tempore aliqiieni nomioare poMct,
editceret : jam vero tantum exerci- etsi nomen ejui antea son scripaerat.
tatione profectnm fecerat, ut ex

LV.

DB AQUILA PORTANTE JOVEM.*

Dic mihi^ quem portes, yolucrum re^a? Tonantem.

Nulla mana quare fulmina gestat? Amat.
Qoo caiet igne Dens T Paeri. Car mitis aperto

Respicis ore Jovem ? De Ganymede loqaor.

o mfhm ngum^ die mîU quMmfem 7 Jovem, Cwr mdhfiAmhui girii Mamf
Afmtreeaptiuett, QuaJUmmm uritMr DeuâJ Puai, CwrkwMMrafuuJootmen

i»<»»#>»«i»^^>»»»<»^^

De AquiU intcribitar in edd. vett. Cetera, nnUam lectionii varîetatem pro*
dant exemplaiia, ant tcripta ant iinpreMa.

NOT^

* De ĂquiUf ţc] Inscribant alii : 1 Dic mihi] t'er te patet hoc Epi-
CuM AqMita pertanie Jovem DiatogU- gramma : Aqoila enim Jovem portans
MM. a Poeta interropta respondef.

LVI.

AD LUPUM.

Cui tradăs. Lupe, filiam magistre,

Quaeris solicitus diu, rogasque.

Omnes Grammaticosque Rhetorasqae

Devites, moneo ; nihil sit illi

Cam libris Ciceroois aut Maronis. 5

FamcB Tutilium suae reliaquat.

O Lapf, aiixtiif fterquirit cui praeeptericommUtoiJUium^ eidiuperUulumfoeit,
SHodeovktfugiasomnet Grammaticoe et Rhetoraa: mm UgaJt Ubroe Ciceromie «ut
VirgUii: non cwret exieiimtitumemRMHlu: ti cemponii Carmma,averU illum a Pee-

2 Ed. antîqniss. Ferrar. Aid. Jnnt. Colin. Gryph. Joniao. Delph. &c.
Qiutrii toUcUuBy diuque tenioM. Lectionem nostram primas reposoit Oratenn»,
accedenlibns Scriv.^Farnab. Schrevel. Barbou, Sic, hanc firmant codd.
Florent. et Pnlman.— 6 RtUUium in edd. vett. pro TutUnan. Alii legunt

NOT^

2 Dni, rogtttque [diuque tentas] consiUnm affert per ironiam, qnod
Alii: QuarU aolicUue din, rogasque, tiinc Rome non esaet locna honestit
Scribitnr tolicitua atqiie tollicitus. artibiis.

S Oamei Qrammaticos] Hoc Lupo 6 Famee TutUhm IRutiiinml Vide-

EPI6RAMMATUM LfB. V.

Si versus facit^ abdices Poetam.
Artes discere vnlt pecuaiosas?
FaCy discaty citharoedas, aut choraules.
Si duri puer ingeni vide tur,
Praeconem facias, vel architectum.

403

si. An cupit diacere ariet quattuoios ? Da operam evadai eUharctdut aui ckoroMUa.
Si puer tiketur mentia aiupiditf effleias illam praconem aut arckUectum,

■^^^^*^^^»0 0^

Lucilium, qnod exhibet codex Polmanni. — 9 Fac Kiieai legit Janus
Oiiilielm. Veritimil. lib. iii. cap. 19. iraprobante Farnabio« ehoreâUmt Aid. '
JaDt. et Colin. chorauloM in alib.

NOTiE

tur LI esse quem commcndat Cicero de
Oratore lib. i. etSuetonius in Augus-
to cap. 89.

9 Fac diseatf dihartedus] Graecns
diceodi modos : boc est, discat fieri
citharoednii. Choraules is est qui
tibiam inchoro inflat : citharoedi vero
et choranlas ars tune snmmo fuit in
preţ io. Sic Pocta acute cârpit mores

sui temporis.

10 Si duri puer] Architeetns sane
ingenio vaiere debet, et mnltis sem-
per laudibus fuit celebrata architec-
tura. Sed boc invidiose dicît Mar-
tialis, quod plus architectis et prat-
conibuSy quam viris doctis et poetis,
faverent Romani.

LVII.

AD CINNAM.

Cum voco te dominum^ noii tibî, Cinna^ plăcere:
Saepe etiam servum sic resaluto meum.

o Cinnaj atm te appello dominum, no/t ie efferre : sic quoque crebro saluio tneum
urvum.

1 Codex Pulmanni : noii tibi, CimuLf plăcere: in edd. Tett. noh tiln^ —
2 Beverlandi Ms. sic resahUo tuum ; et sic legit Petru» Scriverins.

NOT^

1 Noii tibi] Alii nolo, miuus bene. vellet : sic et senrum appeUabat, vel
Cinnam dominum assentatorie voca- cum ipsi blandiretari tel cnm illum
bat Poeta,cum aliquid ab eo iropetrare irrideret.

404

M. YAL« MARTIALIS

LVIII.

jld postuumum.

Cras te victurum^ cras dicis, Postlmmey semper.

Dic mihi cras istud^ Posthume, qaando venit?
Quam longe cras istad ? ubi est ? aut unde petendnm T

Nnmqoid apad Parthos Armeniosque latet?
Jam cras istud habet Priami vel Nestoris annos. 5

Cras istud quanti, dic mihi, possit emi ?
Cras vives- : hodîe jam vivere, Poethume, serum est

nie sapit, qnisqnis, Posthume, vixit heri.

o Poâihamit perpetua prtedktucnuU fruiturum vita. O PcetkMmtf die mUâ
^maid4fUlnee3eitigtudcraM? iţmamproemi est crae tafttd, uHeet, mU mmie aceenm-
d»m2 NmmdeUteeeU «piui Parîhee H A rmeni m? Jom erm utad kabet attme
PrUampd^Neatoritk JHendkiqm^preHoittmd cra$eomparaHpoi$it? Crvviset:
UBrdmmeat, o Pottimmiyjtm veoere koâie. O Poetkmuy UU eapUmt eet ^uieqnt
vuniherL

S Qwam longe era» ittuâ ti6t ett Jnnt Quam longe eU crae legit ScrÎTerins.—
7 Poetkume, titrdmn eet codex Florentiaus.

NOTiE

1 Crae tel Idem est argrumentum
lib. I. Epig. 16. voluptatea nempe
sine mora esse percipiendas. Ludit
Poeta in freqaenti repetitione istins
era»,

4 Apud Parthos] Parthia Aşi»
regio, quam hodie vooant alii Arach^
alii Charaean, Armenia duplex:
Major hodie, TwrconuaUa ; Minor

hodie, secundum aliquos, Anaduole :
secundum alios, Pegian.

6 Jam crae istud] Moram vits hi-
lari interponens annos Nestoris vel
Priami assecntus es, qnornm aetas et
historia omnibus nota est.

8 lUe eapH] Idem dixit lib. i.
Epig. 16.

LIX.

AD STELLAM.

QuoD non argentnm, quod non tibi misimns auram,
Hoc facimus causa, Stella diserte, tna.

O Stellă/aeundef quod ad te non misineus argentum nec anrum, hoc faeiums ta

i^'»«»i»'»«»^>»«^<»^^

1 Pulmanni codex : quod non tibi mittimus atcncm.

NOTiE

1 Quod non] Hoc est, Ad te mitto ipse dicit Epig. 18. hoc libro : * Dolo-
parva raunera, ut facile, si volueris, sas monerum et malas artes.' Vide
par pari referas : odit enim Poeta, ut lib. iv. Epig. 56.

Bfl^ftAMMATiJM LIB. V. 405

Qui^qnis magna dedit, voloit sibi magna remitti :
FicUlibus nostris exoneratus eris.

tuamgratiam. Quiiquis dotumit ingentia, cupiU adu remitti iMgeniia: ActilitL
nottra te levabunt onere.

SOTJE

4 Exoneratus] Uberatns eris onere vaaa fictilU pirW fint aMineiiti.
ad me munera remittendi, cam nostra

LX,

AD DETRACTORBM.

Allatres licet usque qos et usque,

£t gannitibus improbis lacessas ;

Certum est banc tibi pernegare famam,

Olim quam petis in meis libellis^

Qualiscumque legaris at per orbem. 5

Nam te cur aliquis sciat fuisse?

Ignotus pereas, miser, necesse est.

Nod deeroot tamen hac în urbe forsan

Unus, vel duo, tresve, quatuorve,

Pellem rodere qui velint caninam. 10

Nos hac a scabie tenemus ungues.

QuamviM aUatres not semper, et semperprovocetperfidiotis gajmitUnts ; raium eat
f i6t reaaare hane exietimatUmemf qtmm jamdiu gtueris tu meU lUnitj wt qma&terr
ewn^e m nohu per wbem. Cur enim idiquis m^verit te vixiaH 9 O arwmmee^
aportet te mori ineognitum, Nihilomimu hae ta wthefwte reperientmrtmm, vel dmo,
aut tre»y aut quatuor, quibus pUtceut rodere peîUm catUnam, Nom eokUtemui uugues
ab hac scabie.

^^^»^i»^<»«^»^^^

3 Certum est mi tibi Jantîna noatra in margine. Certum est htmc mihi
Calderinas. — 5 Junt. nostra in marg. per urbem,

NOTiE

3 Gannitibus'] Hoc est, maledictis caniş, Ignavas advemuD Inpos ?'

etconvieiis. 11 Nos hac a scabie'] A libidijie

10 Pellem rodere] Hoc est, qui maledicendi me cohibebo, nec nn-

Telint te canem insectari maledictis ; quam meis in versibni legetur aomen

inridi quippe et maledici canibnit tunm, unde famam qualemcumqne

eomparantor. Horatins Epod. 6. colligeres.
* Quid immerentes hospites veiai,

406

M, VAL. M ARTIALIS

LXI.

IN MARIANUM.

Crispulus iste quis est, uxori semper adhaeret

Qni^ Mariane^ ta»? crispulus iste quis est?
Nescio quid dominae teneram qui gatrit in aurem,

Et sellam cubito dexteriore premii?
Per cujus digitos currit levis annulus omnes :

Crura gerit nuUo qui violata pilo?
Nil mihi respondes? uxoris res agit^ inquis,

tste meae : sane certus et asper homo est,
Procuratorem vultu qui praeferat ipso :

Acrior hoc Chius non erat Aufidius.
O quam dignus eras alapis^ Mariane^ Latini !

Te successurum credo ego Panniculo.

O ilfariafie, quis ett iste crisţmluM qui semper adharescit tute etn^jugi ? quis est
iste crispulus qui susurrat in tenerwn aurem domina nescio quidy et ineumbU catke-
dne culnto dexteriore^ per ct^us omne» digitos fluit letis annulus, ctijus crura na»
sunt polluta uUo pHo ? Nihilue mihi respondes? IstCy ais, administrat negaţia mea
catijugis : expertus quidem et gratis est homo ; qui frunte ipsa exprimat procurato-
rem ; Chius Aufidius non eHt asperior hoc crispiilo. O Mariane, quam wurebaris
cotaphos Latini ! ego puto te occupaturum locum PanniatU. Procuratne nego-

8 Beverlaodi Ms. sane cctcus,^9 * Scribendnm est ez codd. qui prerferat
eequo, Vulgo, qui preferat ipso : quod snbstituerunt iUi, (ţui non tam «quiU*
tem in procnratore reqniri putabant, quam ut acriter nitatur pro eo, cujof
negotinm gerit. Sed vuHu aquo est respondenti, referenţi, «qnali. Sic
«quitatem membrorum Augusti, pro «equalitate sen symnietria, lăudat Sne-
tonius/ Ita scribit Gronovius ad Stat p. 397. — 10 Aid. Juut. Colin, nou erit

NOT^

2 Crispulus"] Poeta irridct Măria-
num, qni inepte credcret, qneiulam
crispnlum, hoc e«t, mollem et capii-
lis crispis jnvenem, uxoris sua^ q*^sc
procnratorem.

O Qui ridlata pi7o] Ciijiis mira
levia sunt et depilata.

8 Saue certus] Hoc ent, ermiitu»
quem niilla ratio rei gf>renda> talii t\

10 Non erat Aufidius] Mocehus no-
tissimus ex Juvcnalis Satyra ix. 25.
Seosus est : Aufidius Cljius non esset

procurator gravior nec certior boc
crispulo.

11 Alapi* Latint] O digne, inqnit
Farnabius, qui in spectaculis thea-
tralibus risum moveas alapamm
contnmeliis exceptus ; non secns ac
Panniculus mimus, a Latino mcechi
partes agente caesus. Lib. ii. Epig. 72.
* Os tibi praecisum, quanto non ipte
Latinus Vilia Panniculi percutit ora

80D0.'

EPIGRAMMATUM LIB. V.

407

Res uxorid agit ? res nullas crispnlus iste :
Res non uxoris, res agit iste tuas.

iiă uxorh ? Iste erispuhu nuUa procurat mgotia : iate nou curai ret «xorw, ted

Jii^liintf.— ÎS Codex Pnimanni, resulUu; nempe deieU erat lineoUi qaun
vocali imposuerat librarins. — 14 In qaibasdam, res agii ipn tuag.

NOTiE
14 Ru 4tgit Ute tutu] McBcbiis quippe mariti partes aaitin^t.

LXII.

AD HOSPITES.

JuRB tuo nostris maneas licet> faospes, in hortis.
Si potes in nudo ponere membra solo :

Aut si portatur tecum tibi magoa supellex :
Nam mea jam digitum sustulit hospitibus.

Nulia tegit fractos nec inanis culcita lectos :
Putris et abrupta fascia reste jacet.

Sit tamen hospitium nobis commune duobns :
i hortos ; plas est : instrue tu ; minus est.

o katpe$t potes projure tuo commontri m nMtria koriit, si potes recumbere in
itm nudă : vel n tecum fertur magna supeOex : mea enim jam sustulit digitum
kotpUibus. NuUa eukitra nse detrita operii eublUa fraeta : et instita putrida jacet
ftme disrupto. NihUominus diversorium commune sit nobis ambobus : mercatussum
hsrtosyptuâest: tu mdorna^ mmus est.

^^>^^^»#>#<»<»^i^^

4 Beverlandi Ms. lectum sustuHt, et sic adjectnm erat in margine codicia
Polnianni. Vide Erasm. in Adag. 'Toile digttom.'— 5 NuUa tq^ fwrdu in
qoibosdaBi.

NOTiE

4 Nam mea] Hoc est, Mea snpellex
consnmta est freqaenti bospitio. Me-
tapbora est petita a gladiatoribus,
qni, cnm essent victi, digitnm tolle-
bant in signnm victoriae adversario
concesssp. Mea supeliex sustulit digi*
iUM hospitUmSf hoc est, victa est
atqae attrita ab bospitibus. Vel forte
haec Metaphora petitur a licitationi-
btts, in qnibos, teste Festo in verbo

* Manceps,' digito tnbiato emtorem se
aliquis proâtebatar. Et sensas erit :
Mea snpellex emta est ab aliit hotpi-
tibns, id est, alii bospites topellecti-
lem meam tanqnam a se emtam con-
samsenint. Eligat lector.

6 Puiris ei o^mpea] Fascia» lecti
sea institas humi demissss sunt,
mptis nempe fuoibiis qnibna fblcie«
bantur.

408 M. VAL. MAETIALIS

LXIII.

AD PONTICUM.

QuiD sentisy inqnis^ denostris. Maree, libellis?

Sic me solicitus. Pontice, saepe rogas.
Admiror, ajtapeo : oiliil est perfectius illis,

Ipse tuo cedit Regulus ingenio.
Hoc sentis ? inquis ; facial tibi sic bene Caesar, 5

Sic Capitolinns Jnpiter : immo tibi.

Maree, fnui cciiMt, ait^ de nonirii eeripUt 7 O Posltcf , crebro «utact «ic
me nUerrogoi. Admirar, etimeo ; nikU eet ekganHue tUit, RegiUme ipee primai iek
imm eoUrties, Hoent cefuee / ou ; ne uiaris propiHo CaKtre, eU Jove CapUoluie,

In hoc Epig^qiţQftte exlubeii4o pnllaip lecţHonis Tari^ţştf ff prodiwil Ubri
manotcripti aat typU impreisi.

NOT«

1 Qiiid jeitfu] Pontienm deridet, nsnrpatnr in precationibus. Ponticni
ciyns Versus nonnnnquam faudabat, precatur at sic Japîter bene faciat
nt ipsi blandiretiir, licet peasirops ju- Marţiali, ut de ejat scripUs bene sen-
dicaret. serat.

4 AfiptZiu] Caiisidicus celebris de 6 Imn» <t6t] Precationem Pontico
quo lib. I. Epig. 13« regent Poeta: mala enim erat, cam

6 Facial i}Jtnmc\ 'Sic ' particula s«epe mie seasistet de Pontici versibos.

LXIV.

AD 8U08 M1NI8TR08.

Sbxtantbs, Calliste, duos infu^de Falerni :

Tu super aestivas, Alcime, solve nives.
Pinguescat ni^io madidus mihi criniş amomo,

Lassentnrque rosis tempora sntilibus.

o CalUite^ u^fande duoe eextantee Falend : la, Alcine, tuper Falernom Jwtde
mwee «esItMs. Capilfşu ţofidetu amomo pisşgueeefU iptAi» et tetapora dt^^iOgeştmr

^^ ^^^^■^ ^ • ^■ ^ ^

9 Akmefwade nboee ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jnnt. Colin. Gryph.
PoJmşB. Junian. Lang. Delpb. &g. Alcme^ soire stMs codex florentinw ; et

NOT^

1 SextaMee] SextaDs est şexta pars 2 7^ 9iKper soire [/ţOM^] Hoţ est,

assis, atque ita dnabiis iinciis constat : Aqiişip gelidşin e oiTibuş esipressm

corn de meifsm-is agilMr, duos continet funde. ^\\\ legont, soirş.

cyatbos. 8 l'tJI^HfSMl] Ufigqentis nţfdidi

RPiORâM^ATUM LIfi. V.

Jam vicina jubent dos vivere Mausolea :
Cum doceant, ipsos posse perire Deos.

400
6

rosiff eotuuiU, Jam propinqua monumeiUa hortantur nos indulgere genio : cum ar-
gmmento âhU poşte wwri ipaoi D«o«.

«ic Onitertix. — 5 Idem Gruterns e codd. maToIt, Tom viemm, ţc. probante
Oronovio ; quem vide inter Var. Notas.

NOT«

et floribns coronati coovivabaatnr
veteres. Amomd] Hoc e«ty noguenta
ex amomo arbore odorifera expresso :
rosas vero ' Kntiles ' dixît pro corona
ex rosis facta et consota.

6 Jamvicinm] Hoc est, sepnlcram
Avgnstiy ad sirailitudinem Mansoiei
ab Artemisia exstrnctî, de qoo lib.
Spect. Epîg* 1* DOS invitat ad volap-

tates alacriter percipiendu. Legnnt
alii Tmm vieitM, qaod aepalcmm An-
gnsti proximam esset ei ioco, in quo
potabat Martialis. Virere bic est
volaptatibus indnlg^re. Lib. i. Epig.
16. lib. II. EpIg. 69.

6 Ipsoi Deoi\ Caesares intellige,
quos tanqaam Deos colebat popnlna.

LXV.

AD GiESAREM.

AsTRAy polamque dedit, quamvis obstaDte Doverca^

Alcidae, Nemeşa terror^ et Arcaş aper ;
Et castigatum Libyc» ceroma palasstras ;

Et gravis ia Siculo pulvere fusas Eryx :

ifereuUtftiett tiwercaimpedienief auecuhts e$i fuUra it cedam propitr victiim
leonem terrorem NemeayOique aprian Arcadia ; et pwntumcimwtapaLntrm J/H-

^^.#>^#»#<»»»^<»«»^

S ZAbya ceroma iu edd. vett. SUcuUb ceroma codex Vaticanas.— 6 Ducere

NOT^

1 Obeiamie mverca] Janone^ qu»
oderat Alcmenaan Ampbitryopis nxo-
rein, Jovii pellicenit et Herca|is map
trem.

9 Nemea terror] In Nenieaea sylva
Argolidis leo, in Arcadia vero aper
M^naiÂvs ioterfiectut est i|b Hercale.
Vida lib. Spect. ^ig.^.

f lÂbyca ceroma] Ant«nm intel«
lis«9 prf» qa9 P«r Mi^ţpnymian 4Mit

ceroma, id eat, nngaentom ex oleo,
pulvere, et cera Biixtun, qno unge-
bantnr atbletv. lÂkffcm ptl^rm]
In Ubya^nim cum Antwo ppgnavit
Hercules, coj ut carUunen fuae descri*
bit Lucanos lib. it.

4 Foiue Eryx] Veneris filius casstn-
um certamine in Sicilia victns est al»
Hercole. *

410

M. VAL. MARTI ALI8

Sylvarumque tremor, tacita qui fraude solebat

Ducere nec rectas Cacus in antra boves.
Ista tuae^ Caesar, quota pars spectatur areoae ?

Dat majora novqs praelia mane dies.
Quot graviora cadunt Nemeaeo pondera monstro ?

Quot tua Maenalios collocat hasta snes?
Reddatur si pugna triplex pastoris Iberi ;

£st tibi» qui possit vincere Greryonem.
Saepe licet Grăise numeretur bellua Lem»,

Improba Niliacis quid facit Hydra feris ?
Pro meritis coelum tantis^ Auguste^ dederunt

Alcid® cito Di ; sed tibi sero dabunt.

rwm, qm UUentibus doU* toUbmt ducere bmti avenoM in tpehmctu, LUl^ o CÂur,
9miaf»oHtoeilf««arciitf?laix nooaiiNiii«tfarAtMmiţ;ofticfitmitiM. Qmtijfondera
procumbunt graviora mcmttro Nemeao / qv^t nui MtenaUoi Hernii (im hâu 7 Si
triplex eertamen pastorii Iberi renovetur^ habes eum ţm ooleat Mmpawre Geryonem.
Quamviâ cr^ro prttdicetur bellua Lema Arcadiee^ quomodo Hffdra peMifera ptieit
comparări feria Nili ? O Auguttey DU pro taniii meritiâ celenitr donmenaU Uer'
culem coeloy at te donabunt tarde.

non rectas codex Florentinns, probante Farnabio. Alii legant : DneerenegUcUt,
— 14 Codex Vaticauns, quod facit ira feris,

SOTJE

C Caau] Vulcani filius, latro in-
signis, qui boves in antrum sunm
cauda retro traxerat, ne earnm ves-
tigia deprehenderentur. Hoc modo
bovem HercuH rapuerat, a quo de-
prehensos In Albano monte interfec*
tns est Virg. Mn, viii.

7 Ista] Omnia nempe Herculis
facta, o Cesar, cam tais spectacolis
collata qnotam partem efficientP

8 Mane dies] Mane cum bestiis
pugnabant gladiatores, post meridiem
Tero inter se. Seneca Epist. vii.
'Mane leonibns et ureis homines,
meridie spectatoribos snis objicion-
tur. Interfectores interfectnris ju-
bentur objici, et victorem in aliam
detinent caedero/ &c.

10 Collocat hasta^ Lib. Spect. Epig.
15. dixit Poeta : ' longo porrexit tuI-
nere pardum.' Ex hoc versn, et
daobus seqoentibuS) coliigunt Inter-

pretes hoc Epigramma referri ad
Carpophorum, de qao lib. Spect
Epig. 27. et Domitiano tribnit qnic-
quid venator ejos Carpophoms ficit.

11 Pastoris Iberi] Qeryonia nempe
trici pitiş TÎcti ab Hcrcnle in His-
pania.

12 Est tibt\ Carpophoms nimirom.

13 BeUua Lema] Lemm est Achais
locus, et palus in qna erat hydra
novis capitibus in locam abscissoram
renatcentibns pernidosa, qnam tamen
domuit Hercules.

14 NiUacU feris] Crocodilos tntel«
lige, qni in spectacolis exhibiti io*
terfîciebantnr, cnm quibns ipsam
hydram conferendam esse negat
Poeta.

16 Sed tibi sero] Majora sunt tua
gesta Hercttlis factis, atque dignior
es ccelo, qno tamen tarde donaberis,
ut din rempablicam administret.

EP16BAMMATUM LIB. V.

411

LXVI.

IN PONTILIANUM.

SiEPE salutatus, nunqu^m prior ipse salatas:
Sic erit 86temum, Pontiliane^ vale.

Crebro sututatua, nunquam ipu salulas prior : O PmUilianef ne erii ttlenmm
vale.

^^^^^^»^>»^^»^^

2 Sic eria atemum codex Vaticanus. DicerU atemum c6dex Thnaneiis.
Sic erit ; aternum, PoniUiane, vale malit Heraldus, ut ap. Virg. ^n. xi.
* Salve, mi maxime Paila, i£ternumque vale.*

NOTiE

2 Sic eriQ Sic solebant antiqui sit homanitas.

salotare'mortuos. Virgilius : < salve, PontUianel Qacm Poeta ut innr-

mi maxime Palia, i^teroumque vale.' baunm et agre&tem horoinem cârpit,

Sensns est : Te in posterum mortuum qui neminera unquam ipse prior salu-

existimabo, cum omois in te roortua taret.

LXVII.

DE HIRUNDINE.

Hyhernos peterent solito cum more recessus

Atthides, in nidis una remansit avis.
Deprendere nefas ad tempora vema reversae^

£t profugam volucres diripuere suse.
Sero dedit poenas : discerpi noxia mater 5

Debuerat: sed tune, cum laceravit Itym.

Cum kirundinet more »oHto peterent hyemalia receptacula, una votueru remanâit
ta tudie, JPrimo vere reveraa agnoterunt acetus, atque avei tua speciei diacerpU'
ruMt fugiHvam^ Tarde punita est : nefanda mater dilanianda erai : ai how, cum
dilaniavii Itym,

4 Codex Thuan. deripuere mam, Cetera nalla varietas.

NOTiE

2 Attkidis] Sic himndine^ dictse
•Qot a Procne Pandionis regis At-
tice filia, qnae in birundinem fuit con*
▼«na. Ovid. Met. vi.

S Deprendere nefai] Nefas vocat,
qnod ista hirundo ab aliarum more
detciverit, nec cum reliquis avolarit.

6 Noxia maier"] Procne in birundi-
nem conversa tanc, inqnit, fuit dis«
cerpenda, cum Itym suum filium
dilaniatnm Tereo marito apposnit
comedendum, ob stopratam ab illo
Philomelam suam sororem.

41â

M. VAL. MARTIAL18

LXVIII.

AD LESBIAM.

Arctoa de gente comam tibi, Lesbia, misi :
Ut sciresi quanto sit tua flava magis.

o Leabhf ad te min casariem ex âepienUrknali nottoMtf, ut cognMcertM t/mmio tas
tU mof^ flava*

^^^>^^^>^^«^^^^

In boc Epigraminate nihil variant exemplaria, aut manuscripta, aut prelo
excosa.

1 Arctoa de gente] Ez Germania,
qaas est sub Arcto ad Septemtrio-
nem: Germani vero flavam comara
alant, at Ronţae nigram alebant ma-
tronaB, flavam meretrices. Sic Poeta
LesbiaB impndicitiam ostendit, qnae

flaTos erioei affactaret. Javenalii 4e
Messalina Sat. vi. 121. * £t nignun
flavo crinem abscondente galero
Intravit calidom veteri centone lu-
panar/

LXIX.

IN y\. ANTONIUM.

Antoni Phario nil objecture Pothiiio,

£t levius tabula, quaiii Ciceronei nocens :
Quid gladium demens Romana stringis in ora?

Hoc admisisset nec Catilina nefas.
Impius infando miles corrumpitur auro : 5

Et tantis opibus vox tacet una tibi.

o Antoni, nihil opposit^re Photino Mgyptio, et minus nocens tota proscriptonnn
tabula quam uno Cicerone : O tiiMii^, quid edueis ensem in ora Romanorum f Nee
ipse CatiUna/ecisset hoc scelus. Impius miles corrumpitur improbo auro: et laala

^ ^»^^^^s»^ ^^ ^

1 Photino in edd. vett.— 8 Baderus legendum ceqset : Incipiunt omnes, ţc.

NOTiE

1 Antoni] Nota est Antonii tri-
umviri historia, qni multos cives Ro-
mano% proscriptione dnrante interfici

jnssit, scelus tamen minns alios omncs
înterficiens, quam unnra Ciceronem
opprimens admisit: Pbotinns ililgyp-
tins Pompeinm magnum jussu Ptole-
mei occidir.

S Romana stringis] Ultimam voca-
lem vocis prscedentis brevero pro*
duxit propter duas consonantes se-

quentis dictionis. Sic Virgilins:
* date tela, scandlte mnros.'

Romana in ora] Hoc est, in Cicero-
nem. Unde lib. iii. Epig. 65, de
eodem Cicerone: *Hoc tibi. Roma,
caput, cum loqnercris, erat/

4 Nec Catiiina] Notof ex Salloatii
Historia.

6 Miles corrumpitur] Percnaior Ci-
ceronis.

EPIGRAMMATUM LIB. V. 413

Quid prosunt sacrae pretiosa silentia linguas ?
Incipient omnes pro Cicerone loqni.

peeuma vox urut ailet tibi, Quid juvant cară silentia sacra Ungua ? Omms inci-
vUni loqui pro Cicerone,

NOTiE

7 FretioM] Hoc est, Magno pretio cum totns pOpnlas dicnf, quod jam
sileatiom frustra emisti, o Antoni, tacet Cicero. Lib. ii. Epig. 82.

LXX.

DE SYRISCO, AD MAXIMUM.

Inpusum sibi nuper a patrono

Plenum, Maxime, centies Syriscns

In sellariolis vagus popinis

Circa balnea quatuor peregit.

O quanta est gula, centies comesse ! 5

Quanto major adhuc> nec accubare !

Syriscus errans m seUariolis popinis eircum quatmor boinm eentumsit' cenâies InX'
«m nuper siin donatum a patrono, O quanta est heUuatio decoxisse centies ! quanto
nuyor adhue non accutnbere !

De Shffiseo inscripţio est in edd. yett. Cetera nihil variant librt,aut scripti,
ant impressi.

NOT^

2 Plenum centies] Centena scilicet non accnmhendo, nt mos erat hones-

sestertium niillla integra. Syriscos torum viroruro, atd sedendo ventri

itaque mamimissus dictam sumroam ind^ilgebant.

a patrono acceperat, quam breviter 4 Cirea 6a/?iea fuaiuor] Thermas Ne-

consumsit in popinis sellariolis, qu8R ronianas, Grylli, Titi, et Agripp», ut

taberose erant in quibus ganeones putant Interpretes.

LXXI.

AD FAUSTINUM.

HuMiDA qua gelidas summittit Trebuia valles,
Et viridis, Cancri mensibus^, algei ager,

Ubi uda Trebuia deprinut/rigidOM valies, atque ager vir^nsfriget mensibus Con-

NOTiE

1 Trebuia"] Vicns aut oppidum in ardet, Cleonoeus dictus, quia prope
Sabinis apstate frigid i»simum. Cleonas, oppidum Peioponnesi, Leo-

2 Cancri mensibus] Mense scilicet nem inter a»tra deinde relatum inter*
Jniio, quo Cancer signuta eceleste feoiHiercutat.

fervet ; et mense Augusto, quo Leo

414 M. VAL. MARTJALIB

Rora Cleonaeo nanquam temerata Leone,

Et domus iEolio semper amica Noto,
Te, Faustine, vocant : loogas his exige messes 5

CoUibas : hyberaum jam tibi Tibur erit.

cri ; rtara aam^mun viăUUa Clemuf Leane, et viUa semper ol^eeta Amin JEolk ie
intaUaif o FauMine : hi$ coUibuâ age Umgos diet eutnoi^jorn/rmeriâ Tibmtt hţmu
tempwt.

^^^^^^s»^^^^>^

6 Tif FwtthUf vecai Aid. Junt. Colin. Sfc,

iiOTJE

4 Neiei] Ventus meridianus plavio- ager adeo frigid os est, ut aestate non

ins. ^olint autem dicitur, qaod in jam frigido Tibnre, aed Trebnlc

ditione £oli sint venti. mantaras sit. Vide lib. iv. Epig. 57.

6 Hyfrenuan] Hoc eit, Trebolanns 60. et 62.

LXXII.

AD RUFUM, DE ORIGINE BAGCHI.

Qui potuit Bacchi matrem dixiase Tonantem,
Iile potest Scmelen dicerc. Rufe, patrem.

Cat HeuU vocare Jovem matrem Baccki, illi Ucet, o fîic/V, wcore Semden jm-
trem.

^^>^^^^^^^^^^

De origine Bacchi lemma est in Aid. Jiint. Colin. Grypli. Pulman. Junian.
Lang. aliis. — 2 Hic potuit Semelen Beyerlandi Ms.

NOT^

1 Qtâ potuU] ăifi-fn-np a Grecis fabula,

dictns est Bacchos, hoc est, habens 2 Poteet Semelen] Nam nt Jnpiter

duat matreSf Semelen nempe Cadmi vir et tamen matcr, ita Seroele licet

fiiiam, et Jovem, ex ciijus femore ftcmina potest dici pater, ant ii hoc

natus esse dicitur. Haec nota est absurdum, erit et illod.

LXXIII.

AD THEODORUM.

NoN donem tibi cur meos libellos
Oranti toties, et exigenţi,

O Theodm^, mtrarune cur non dem tibi meos Ubros toHes roganti aique expostu-

^^^^l^^»#S»l^l^^»»

Hic nnllam lectionii varietatem ezhibent exemplaria calamo exarata ant
typis excusa.

EPIGRAUUATUM LIB. V. 415

Miraris, Tbeodore ? magoa causa est :
Dones tu mihi ne tuos libellos.

U»li7 Xagna caiaaat,iulu mihidatnatUbtUBâ.

NOTjE
1 Nm dvntm] Fer se pitet hoc •iu. Epigramii» 3.
Epigrama», cui aimile plane eit lib.

LXXIV.

DB POMPBIO KT FtLIIS.

PoMPEios juvenes Asia atque Europa, sed ipsam

Terra tegit Libyes ; si tamen ulla tegit.
Quid nainim toto si spargitar orbe 1 jacere

Uno non poterat tanta ruÎDa loco.

Atiaalqiu Emvpx condiint PoMpriaijuefllM, ol («rra £ii^« camU iptiini Pom -
peiiim, n laMtn ullacondil. Qaid minim ti ilif*»<lU»T pmauvtriam lauiulam?
Toata niiuKeqHitaljacert km hct.

Hnjm Epijirammalii lectionem non wi^at exemplaria, ant nannicripta,
*Dt tjpia impreua.

NOT^E

1 Atia algiu Europa] Nobile elO' enim lepntinm fuiue Pompeinm, nt

gium Pompeii et filiornm. Coeios pal«t ex hoc dlitiiAo : ' Mannoreo

Pompeii mij-ni Sliut periit in Hii- in tamolo Ucinoi JMer, at Calo

pania ■ Cviare vicliis ad nrbem parvo, Pompein* nollo: qnh pntat

Hundam: Se^tlni vero a miiilibm eMeDtos^'

Antonii Hileti interceptus in Alia S Tota arbr] Hoc eit, in triboi

inlcilit : Ponipeiui pater in Africa ad orbit partiboi Innc cognitis, de qni-

Pelotium occisu) »t, de ciijui morte bui Pompeiua ma|;nns trinmpbarat,

jam dlcinm lib. iri. Epiţ. ss. te*te Cicerone pro lege Manilia.

t Si lamtH aOa Ugil] Non conilat

LXXV.

AD qyiNTUM,

QVM legis canaa nupsit tibi Laslia, Qutnte,
Uxorem potes banc dicere legitimam 1

o QmMe, poleine VBcart UgUimam *anrtn Ldian, qna libi nupul fnplrr
Ug*m1

S VMrim ftt* tmc inttrt Be* irlandi H(. Cetei» nnlla ««t varu'la*.

416

II. VAL. BIARTIALIS

NOTA

l QtuB ligii caută} Legem JalUm
in adulterot revocavit Domitianiis, de
qaa Jiiveoalit Sat. ii. * qui tone 1e|^s
revocabat amarau/ Lslia ergo adul-
tera Quinto mcecho nnpsit, ne piini-
retar. Legitima lucor dicitnr qiias

seamdam legea oabit : in qvo Terbo
ludit Poeta, cam metn legia Jelia
napsiffset adultera hme Lallai qi»
legi obsecuta aliqoo modo «lor
legitima videri poterat« Lege lib. ti.
Eplg.7.

LXXVI.

AD OINNAM.

Propbcit poto Mithridates saepe veneno^
Toxica ne possent seeva nocere sibi.

Ta quoqao cavisti coenando tam male semper.
Ne posses onqaam, Ciraia, perire fame.

Sitpe hauMio veneno consecuiut eti MUhridaie», ne virmerudeU potset
Tu eltam, o Cinna, eeeiumdo semper tam maU, prooiduH ne jwttet

tmquamnecan

1 Prt/ecit loto ex codice Florentino citat Beverlandos.

NOT«

1 ProfecU patd] Plinius lib. xxv.
cap. 2. ' Uni ei (Mithridati) exco-
gitatum quotidie yenenum bibere,
praesumtifl renşediis, ut consuetudine
ipsa innoxiam fieret. Primo inventa
genera antidoti, ex quibus unum

etiam nomen ejoa retioet. IlUni
inventum aotumant aangoinem ana-
tom Ponticarttm mfscere antidotis,
quoniam veneno vÎTerent.' De eo
agit etiam Oellios lib. xtii. cap. 16.

LXXVII.

AD MARULLUM.

Narratur belle quidam dixisse, Maniile^
Qui te ferre oleum dixit in auriculam.

o MaruUe, quidam rtfertur lepidi dixiste, qui âixU te instiUare oleum ta «art-

culam.

Ad Pedariflam inscribitur in codice Florentino. — 2 Qui te/erreeUnM^tyrtr»
landi Ms. * Lege tolenă vel potins to2es, quod nihil alind est qnam fiiuciuffl in-
âaînmatio et tumor. Ut enim illi qui toleă haboit in faodbus, Dim' possent

NOTA

2 Qui te ferre'] Assentatores enim, tur. Alii aliter explicant hoc ada^
dum potentioribus blaodiuntor, in ginm, et legont, im auricuia^ ut sit
eorumaurfei oleilm ioiiindeve' viden- senses: Maiiilhim' rigfdn et supioa

fiPIGRAMMATUM LIB. ¥.

417

loqui, iu nee audlre qui eas habent m amrienUt, lUqve ait ilkim noile
andire. sed semper loqni.' Beveriand, * Ingeoiota tatis haec coojectora
Beverlandi ; ied vereor ne toUg h. I. adrentim sit metro.' tfenudor/, Alii
legant, «artcuia.

NOT*

aore fniste, id ei t, omnia aversanteoi
et fastidieotem allonim dicta. Sic
lib. Yi. Epig. 42. ' Non attendis, et
aare me sapina Janidudiiin qiiaii
negligenter aadis.' Metaphora dacta
a ge»tn eorum, quibiu aliquid in
aurem infosom est; et, ne efflttat.

aurem snpinant. Qoi loqni non pot-
tet, apnd antiqaos dieebator olemn
ore gettare : ita qai niUl aadit, ride-
tar oleom ferre in aurlcula. Vel,
Poeta irridet Mamllom, iu capot in-
cunranteni, ac si in ea oleam tnlisset.
Eiigat lector.

LXXVIII.

AD TURANIUM.

Si trişti domiccenio laboras,

Turaniy potes esurire meciim.

Non deerunt tibi, si soles %p9whH¥,

Viles Cappadocae, gravesque porri.

Divisis cybium latebit oyis : 5

Ponetur digitis tenendus unctis

O TUr9m^Hkahe$domicanmntridemyUc€ttibieâwrir€ meei^ 5S aolcf prtpi-
nor^ foiU» CmpţadoetB, et porri succo gravi fim tiln dunaU. Qf^tam deUieâcH
•vitâcdi»^ cauticuhu mridi»qiii modo uUahu esi €x horto/rigido traoiwndui digiit$

Ad Toramum inscripţio est in edd. vett. — S No» dederini H aoU» profimqui
Beyerlaodi Ms. ti «o£» profnnqui habet etlam codex Heraldi. Nun dierimt
Hbi tdâiUt propinqute legendnm censet Merala ex vett. libris. — 6 Ei dioet
JSffcilmm in cod. Florent. Dîrww cibium Aid. Junt. Colin. &e, — 6 Ponetur
âigUie tenendus udis ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jnut. Colin. Oryph.
Orater. &c. unctU debetor Lip»io Epist. Qnaest i. 5. Cf. Pers. Sat. vi. 70.
Fior. II. Sat. S. 126. et Jovenal. Sat. ▼. 87. Ant. de Rooy tenubat wfu, ab
Immore se. qui succidis caulibos tenendo exprimitur. Quod epitbeton et

NOTJE

1 Ihmicemio] Nova vox lepide ficta
a domo et ccena. Toranins singnlaris
Mt noştri Poet» amicus, de quo
itemm epistola lib. ix.

S Esurire meeum] Hoc est, conten-
ta» eMO frugali mensa.
• S Si âoles vporlvciy] Nimirum tibi
mm deerunt quie bibendi desiderium
ezcitent. Merula legit : jYoa deenaU
Hbi MeisiUs ţrofriMqu^: hoc est, ses-
•iles lactucae ex virinis liortis, de

quibus lib. ui. Epig. 47. Plinius
lib. XIX. cap. 7. fadt mentionem
Cappadocarum. ' Diligentiores,' in«
quit, ' plura genera [tactucamm]
faciunt, pnrpareaa , crispat, Cappado»
cas, Oraecas.'

6 Cy^iam] Est piscis genus, ex
quo cibos conficiebator simol corn
ovifl modice secţia.

6 Vnă%»\ Teste Lipsio, propter in-
fusum canlibns oleum. AUi legunt

Delith. et Var» Cias.

3IartiaL

2 D

4t8

M. VAL. MARTIAUS

Nlgm canUcidi» ▼im» patoOa,
/klgentem modo qui reliquit hortma:
Et pnltem niveam premens boteUus,
Ct pallens faba cum rabente lardo.
Mens» munem si yolea aecundaa»
Maroentes tibi porrigentar nrtd,
Et nomen pyra qiUB fenmt Syroram ;
£t qaas 4octa NeiH[>oIis cieavit»
Lento castane» vapore tostn :
Vinam ta facies boomn bibendo.
Post h»c omnia forte si moyebit
BacchuSy qaam solet, esuritionem»
Succurrent tibi nobiles olivse»
Piceni modo qaas talere rami^
Et fervens cicer, et tepens lapinas.
Parva est ooenala, (qais potest negare?)

muţi» Qppaneiwr în nigra paielUf ci hotelkuimpomtmt ccaidiittfiâH, ti paUU^/ab»
CUM rubinie larido. Si dona nun»m ueundm tt^pkce6«if, martinU» uMttUnnif-
ponaUur^ ei pyraqua dewnninaniur a Sffris, et autanew ioetit cuUre m^deruto^
quoâ priduxii erudita Neapoti»: poiando ^rrobabia vimum esse ftoRvin. Pod kmc
MmMy M viJWfii exetiabii mUum /anuu^ ftr<B$taiUe$ mIo0 not pi fftto truni^ şut$
inmI» produxenmt oletf Pîenur, et firven» acer apponetnr, eitepeuMlupima, Esi'
gma nicttmda, (qui» fote»t imficiari ?J ai nihil dimmulabi», mec muiie» ^uieqaam

»^^^^^^^s»^^^

samiiio jora BannannaR yindicavit Nasoni Art. Am. l 662. ubi ^ micU' Mna
feliei ter ez nonaullia codd. defendit Heinsias. — 7 NigracoHeuhatlu eda. veU.
—ÎS Et nomen pira in iiidem.— 1& Codex Bodleiannt et Beverludi Ifa.
coeim, — 18 Beverlaadi Blli. f «cm »oiei exkamii»nem,'^%& Noc

NOTJB

u»ti»f propter aDtithesim algentis
horii.

g Ei jndicmi De pqUihas ecribit
Apidns Ub. t. cap. 1. Nivea dici-
tnr, boc est, ex farina tritici candida.
Lib. II. cap. 6. Sic botellnm deacri*
bitApicias: 'Botellnm sic facies ex
ovi vîtellis coctis, nncleis pioeis con-
cisisy qnilHis cepam, et porrnm con«
cisam, thnsqne cradum admiscebis,
cum pipere modico, atqne ita intes-
tiaum farciei, adjecloqne liqnamine
•t vino decoqoaa.*

10 Rubenie (ordo] Rubens dicitnr
laridnm vetus et fumosnm.

12 Marcenie» «Mi] AIU UileUîgBBt
maturas : alii, liqnore perteaiu

16 Ft««m tu} Hoc est. Si hUaiiter
▼inum meiim biberîa» <|iiatoauiiqnt
sit, ostendes tîbi sapere.

17 Si mocebU] Pr«?a vina bibebaat
antiqui, nt vomitu pargarent stoma-
chnm, qoo miyor deinde foret edeodi
et bibendi appetentia.

80 Piceni modo] De oli?is
dictam lib. i. Epig. 44.

BFIGRAMHATUM LIB. V.

419

Sed finges nihil, audiesve fictum,
Et voitu placidus tuo reeumbes ;
Nec crassam dominas leget yolaineD :
Nec de Gadibos improbin paell»
Vibrabunt sine fine prarientes
Lascivos docili tremore Inmbos.
Sed, quod non grave sit, nec înficetam,
Parvi tibia condyli sonabit
Haec estooenola. Claadiam jeqaem :
Qoam nobis cnpis eaie te prioreiiL

tacâgiâfOuMf €i «cadmiu frcmti tua «ereiay tuc kmi9 kgtt damm mIkim». nec
fnuriad€$ me fku puilm cr kteteu Ga£6iu ^ţritaimi |»dailaiif «• Umkşi iodXL
tremore: ai tibta pani condifUionabU, pută nec moluiuM ni, nee tffjjitrfiiw Hac
ett e^mida : aequerU Ctotdtain, quam tu optat adetaepriut quamnac.

>#^«*^.

kgtM codex Florentinus. — ^29 Sed qwod nec BeverUndi Ms. — tO In eodtaii
cMufyKf. — SI. S2 Claudiam eequerie QmbI noUt cupU e$H tmrpiarem in edd.
antiq. cum Aid. Junt Colin. Oryph. Sec. Claudiam âequerieJ Quam nuiUt
ciqriffcfte turpiorem legnnt alii. Hac e$t cetnula: credo Jam eetptkrU, Jamnobic
empie eui te priorem ; vel, CUmdiam eequerie Qme noMt amU oue te priarem le»
feodnm censet Herakint. Claudiam ei fumt Beverlanoi Mt. «ir te priorem
oodts Pnlnanai.

NOTJE

21 Ei feroene cicer] Oenns est pifti,
▼el ab igne cocti, vel natura fenridi.
Lnpinas ţepene dicitur, qaia aqna
tepenti macerabatur : est vero genns
legaoiinia.

22 Farva eai cmuM] Sed jocunda,
qnalU eise ftolet inter amicoi, in qna,
qoicqaid in bnccam venerit, qniaqne
garriet sine ullo delatomm tlmore.

24 VuUu iua] Hoc est, non cmn-
poiito in alterios gratiam : aec tibi,
inqnit, ero molestns longi voliuninis

ae De QaâibuM] Pe qnlbns lib. i.
Epig. 42. unde puellae saltatrieal»
levitate et lascivia famoaae Romam

dneebantnr. LIb. ii. EpIg. 42.

SO Tibia condyli^ Condylos tibicen
foiaae videtar. Alii putant loqni
Poetam de tibia qns parvom haberet
feranen instar condyli, qni proprie
nodos est in digitis incarvis extans.
Prior aensns nihi videtur melior.

ai jCtoidMMi] Hoc eat, Aderit et
Claadia a te amata, qoam libenter
seqaeris, et omniom primam adesse
eapis. Legimtalllt Qm» ftefrU «apţi
este te priarem^ Vnlgata lectio : Qimiii
iwMt CMiili tiM t«rpiaf«m.* ne illins
amore eapfadDnr, nt nempe tolnt eâ
pOiaria*

M. VAL. UAWtlALlB

IN ZOILUM.

Un DECI BS tma sorrexti, 2iOile, coena;

£t mutata tibi est synthesis ondecies :
Sador inhaoreret madida ne veste retentos,

£t laxam tenuis laedaret aura cntem.
Qoare ego nou sudo^qui tecam, Zoile, ccenol 5

Frigas enim magnum synthesis nna faoit

o ZoUi, mamxiMii mtdeeiii um como, aitpu wideeit$ wmUniiH Bţnthnm^
ine fiul0r retaOitt nrnt me r e t im vede perfiua^ et temUi mum lioeerH remkm
caii Cwr, ZeiUf ego mm eăde, qtd eemo teeumf Untt emlm epUketie ornat mC
nmgnifrigmi.

i» ^ #rf^»»«^^^»»i»

1 Undeciee wm «nrevii ed. antiq. Ferrar. Aid. Jao. Colin. Sec. Lecfio
nottn debetar Tornebo Ub. xxiii. cap. 18.~ 8 Et aiatate hbi S!ftitkem edd.
▼ett

NOT«

. 1 Uniedei] Zoilom honc, de qno
Jam lib. iz. Epig. 10. cârpit, qai alia
de cânta synUieiim non mntabat,
nisi nt snarnm yestinm copiam osten»
taret. Synthesis vestis est qna domi
ntebantur Romani in ccena, et foris
Satnrnalinm tempore, lib. ii. Epig.

46.

4 Laxam caton] Propter tndorem.

6 Frigue emm] Soins sndas, alii
frigent, qnippe nnns mnltas habes
syntheses, quai ostentarecnpif. Lib.
II. Epig. 16.

AD SEVBRUM.

NoN totam mihi, si vacabis, horam,
Dones^ et licet imputes. Severe,
, Dom nostras legis exigisque nagas.
Donim est perdeie ferias : rogamus,

Severe, HeHMmerUfConeedaaiKUdhnwmnmtatimţetheetaeer^
gnveeetamUtenetiaâmmevohuatqueexamuias neelnuineptia$fenmaepetimiM

1 Farnabins malit, vaoabii. Cetera, non variant codd. aut UbH impreitl.

NOT^

2 £1 licet impuiee] Hoc est, Per me debltorem facias,
licet nt me semibone mihi concesNs

BPIORAMMATUM LIB. Y.

421

Jactaram patiaris hanc, ferasqae.
Qaod si legeris ipse cam diserto
(Sed numquid sumns improbi ?) Secundo,
Plus multo tibi debiturus hic est,
Qiiam debet domino suo libellns.
Nam secanis erit, nec inqaieta
Lassi mânnbra Sisyphi videbit ;
Qaem censoria cum meo Severo
Docţi lima momorderit Secundi.

eifiroMhoc dammm, Quod ti evoleerU itia cum ehqumH Secmaâo (ai tmmmtU
mumutimpiitdetUes 7) Mc libellu» tibi debiiurut e&t nudio phu quaM mo OMeiori, Nmm
iuiMMeniyneeâpeeUibit tnauieta taxa dţfoHgaH Sityphi, qaem mamarderii ceaaaria
UaMoraSuSecamUtlmai cam mio Severa,

NOTiE

7 iSîMiiit improK] Hoe est: 'Nam-
^nid aam impudens, qnl te rogem ut
neoslibrot legai, cam tn graTioribos
negotiU operam des ? Secundi jam
meminit lib. i. Epig. 8.

10 Nee mfiotfia] Nota Sisyphi fa-
bula, qai in Inferis ingens saxam sine
oUa qniete movet. Sensns est : Mens

libellns non adibit Inferoe. Dicebnnţ
▼eteres poemata adire Inftros, et la-
terire, cnm bob iegerentur. t

ÎS lima] Egregia Metapbora.
Lima habet snos dentes,ande dieitnr
mordere ferrnm, cnm lllnd polit. Sic
erudiţi firi emendando Tersns fanpdlir
tos mordent sen polinot.

AD JEMILIANUM.

Sbm PER eris pauper, si pauper ea, iEmiliane.
Dantur opes nulii nune, nisi divitibus.

OJEmUian€,9emper eri$ egemu, d^emuei: mme nalU dammiiar 4Mim aid

2 Hoihiropef naUit Aid. Jnnt. Colin. Orypb. alisB tett.

NOTJE

1 Semper erit] Mores sui temporis Sat. iii. cnm de Codro paupere et
cârpit Poeta, quo soli divites rem Artorio dWite agit.
faciebant. Idem queritnr Ju?enaiis

M, VAL. MArriAlilS

Lxxxn.

IN OAU&UM.

QuiD pTomittebas mihi millia, Game, dacenta:
Si dare non poteras miUia, Graure, deoem t

An potes, et non vis? logo, nou est torpkui iatiid 7
I, tibi disperdas, Oanre: pmsilliis homo es*

o Gmtrtf €wr miki pMe^ăriâ dmuiiiă miUia ; H M^mte^ o G«iire, itrgiri it'
ţemnuUUi? Anp9i€ifetn9npUtc€t7 Namu iUtut, quigm^ nkamutuu nt 7 /, "

t. 4 AuU ft/te» <f iim Sdirevel. ed. ao. 1070. operinm lipi. Am. p i *n, <f
MU vif, fVfo? Non eai Ivrpnit titatf i8S tiM: JHtpertă»^ Gmire^ fmtUhu Amm m
correxit Lipsios Epist Qamt. i. 5. qo» lectio non minus intricaU est, jodido
Heraldiy qni proposuit: An poU»f H womvi§7 Rogo mm nt tarpwt uimi

tikif DHpenmu Govr^ţc. Ant de Rooy coi\i. AipoUBf Hnm wk: t^Vţt 4^ ^
lit ProleptlB. At dicet rbrusse, te poue qaidem ; uă son ^le. Cr. Ge.
Wmm. lib. ra. Epitt. S3. SI lîN detperăM eod. Pelmimii : fii HH etiam la
Fererlandi M •» Laetia aaetra debttar Scaligero. kmM 4tâ nctariaadi Bfi.

NOTram
enîm Imperatori exteramm gaatlnm
reges tribnta soWebant.

9 Toi immpkoe] De Dacis, Cattis,
et Sanaatia» da qaibafl lapri.

428 . M. VAL. MARTIALIS

Tot nascentia templa, tot renata.
Tot spectacula, tot Deos, tot nrbes :
Plas debet tibi Roma, quod pudica est

jiJkMy M templa nm», tot roHtultif toi jpecfoncia, tot Nfumnă^ toi cwUiiieo:
bH pUUfpLod catta ui,

VOTM

S Natcentia tewipld] Lege Saeto- Tolnit.
ninm in Domlt. cap. 6. Toi wrhe»] Popolorain qnos Ticit.

4 Toi tpectaada] Soetooius cap. 4. 6 Phu dibot] RevocatU legilmi

lib. T. Epig. 19. qa» impadicitiam coercerent, pbs

Toi Deo§] Ipram DomitiaDam in- meritai es de urbe Roma. Snet In

telligf , patrem cjas, et fratremTitnm, Domit. cap. 7. et 8. illas legea recca-

qaos in Deonim namerum referii set Vide Epig. S. rapra.

AD GiBClLlANUM.

RC8T10A mercatas multis sam prsedia nnminis:

Mutua des centam^ CsDciliane, rogo.
Nil mihi respondes? taciturn te dicere, credo.

Nou reddes : ideo, CaBciliane, rogo.

Jtfaitttiiiimiiiitf emi poioeidones rtutiea»: o Cacitiane^ oro mtUd deo cenjwmmmtm.
NuUMmnttkidaâresponiUMy puto te taciturn dicere: Nonreddeo: idcirco^ o Gmî-
UmUf oro.

'^^^i»^#^^^

l Rustica mercatua nkiuiiim «iun pnodia muUit Aid. Jant. Colin. Grypli»
Palman. Jantan. Laug. Sec, Nontram ordinem servant Orater. ScriT. FanÂb.
Schrevel. Barliou, &c. — 3 Ml mihi reapondeSf tacito te^ Ifc. Beverlandi Mi.
Nil rnUU reopondeSf taeitumy ţc. sine interrogatione in edd, Tett.

S Du centum] Miilia scil. sester- turus, non rogarem, quia non gratis
tinm. dares, sed poscerem, nec precibos

4 Ideo rogo^ Si enim essem reddi- uterer.

VI.

AD LUPERCIJM.

CoMCSDi tres sunt: sed amat tua PauUa, Luperce,
Quatuor; et xcofov PauUa vficanrov amat.

Trummi comadi : ai tua PauUoy oLuperee, awmt ^atwor: et PmdU orM per.

S0IMMI HMCtalll.

^^#>»'i^»»»i»^»#>^^

1 Codex Pnlmanni : ud ornai tna Paula Loptrcu,

EPIORAMlfATUM LIB. VI.

429

NOT£

1 Sedamat twa] Panllam irrident,
eam excnsat quod amaret qnatiior co-
Bcedof, nec eam facere prster legem
Dramatit osteodit : licet enim in Sce-
na tres tantnm coUoqni inter se con-
Teniat: Horat. \Nec quarta loqai

personalaboret:* tamenqoarta per-
sona potest iodnd, qnas Tei mnta «it,
Tel parce loqaatnr. Tacite tntelltgit
Poeta, omnei conxBdoi qnotqaot sint
a Paalla amari.

VII.

DE THELBSINA.

JuLiA lex populis ex qao, Fanstine, renala est;

Atqne intrare domos jussa Padicitia est :
Ant minus, aut certe non plus tricesima lux est :

£t nabit decimo jam Thelesina viro.
QosB nabit toties, non nubit : adultera lege est. 5

Offendor moecha simpliciore minus.

OFmuiiniy ex quo UxJuUa rnoeiOa ai In gratiam popmUtmMf et CutiUMJuua
«si tii^cdl damoâ, suni iriginia diet mi miiiiis, mi $ane mm phcs, ei Tktietimijam
mdrii decimo viro, Qua nubii ioHHf non tmbii : WMecka eti lege, AduUera piiUea
"i dispHeei,

^*0^'^>*>^<^<^>^0>^

Codd. Tlinan. et Florent. inscriptionem ita habent: De TheleeUlă. — l
Codices Palmanni, nt et Florent. et Vat. exlitbenţ : ex ţao Fausime relaia eti,
Ita etiam codd. Heinsii, qni Tnlcatam damnat in Notts ad Ovid. Fast. ii.
582. qnem Tîde tbtdem. — 2 In edd. Tett. eei in fine Tersus deest.— 4 Einubei
oodex Pnlmanni.

NOTJE

1 Mia kx] De qna Epig. 2. et 4.
tapra.

6 AduUera lege eti] Tlielesina enim,
B6 adnlterit accusaretnr, a marito
repudiata nnbebat moecho, atqne con-
jugi! nonitne pnetexebat adniterinm.

Sic erat adnltera legitima, nt dixit
Ub.T. Epig.76. et Epig.22. infra.

6 Meteka stinpttcMrf] lila qnippe
mullam firaudem facit legi, nec adai*
terat nnptias qnas non contrabit.

VIU.

AD SEVBRUM.

PRi£TORES duo, quatuor Tribuni,
Septem Causidici, decern Poetae,

Duo PraioreOf quaiuor Tribuni^eeptem Cauridiei, decern Poeia^ paulo anie roga-

NOTJE

1 Preeioree duo] Per se patet hoc plnris fieri: qnod jam dijut lib. v.
Epigramma, bonas nempe artes con- Epig. 57.
temni, Pnecones Tero et Citbarcedos

480 M. VAL. MARTlALId

Cajasdam modo nuptias petebant
A qnodam sene : non moratâs iile
PrsBcoiii dedit Eulogo puellam.
Digoum qiiid fatuo. Severe, fecit t

bont quendam »enem an^giuM aOutdam poell» 2 UU mm murm ir gt W i f
Praeoni Eulogo, O Severe^ quid egii dignum ttuUo 7

^^^<»»^^*»»>#i^»

1 Prtteonn duo Jantina nostra in margÎDe.— 6 DU mumqM ibidem.
mmquid fatu€ codex Thoaneos.

NOTJE

6 i>î^iiii» quid /ahuH Inuno ta- ores artei tpeniebmiitvr. Legint
pienter fecit ; nam tone Prvcoiiit ars alii : DU mmuşuid ftâwt^ Smrtfftckf
erat pecaniosa, ali« antem bonesti-

AD LiSVlNUM.

In Pompeiano doraiis, Lsevine, theatro :
Et qu^eris, si te suscitat Oceanas Y

IdtviiUy dormu in theairo Pompett : aitamen quererUj d Oeeam U nu*

citat 7

^^^^^^^^^^•^^

în hoc Epigrammate 'exbibendo duIIo modo variant aat scripti aot cx-
casi.

NOT^

2 Site tuHiiat] Bormire se simn- potest signiâcare, a aonmo excitat,

labat LsTions, ne ex qiiatiiordeciin Oceanas vero erat desIgMrtor, cui

sitbselliis ejiceretnr, cam censam e« carae erat unicoique locom snoi as*

qoestrem non haberet. Illam irridet tignare, de qoodixiBiiia lib. iii. Epig.

Poeta, et ladit in ambignitate hajot 94.
verhi sMctIat, id est, remoTet : aJias

PBTIT LATBNTER A DOMITIANO PECUNIAM.

Pauca Jovem nuper cum millia forte rogarem :
nie dabit, dixit, qni mihi templa dedit.

Omnuper forte peterem a Jote pauca milUay lUe donabit, inquU, qm miki âornw

SOTJE

1 Pa«M mUUâi] Sestertinm nempe. cnjus bonorem Capitoliam incendio
Noa latenter, immo aperte a Domlti- absumtam restituit Donitiaims. S«t-
ano pecuniam petit Poeta. tonias in DomitlaDo cap. 6.

S Qui mihi] Respondet Japiter, in

BPIO&AMMATUM LIB. VI.

431

Templa quidem dedit iile Jovi : sed niliia nofais

NuIIa dedit : pudeat pauca ro^asse Joveni.
At qaam non tetricns, quam noUa nubilus ira,

Quam placido nostras legerat ore proces !
Talis snpplicibns tribnit diademata Dacis :

Et Capitolinas itque reditque vias.
Dic, precor» o noştri dic conscia virgo Tonantis :

Si negat boc vultu, quo solet ergo dare ?
Sic ego : sic breviter posita mihi Gorgone Pallas :

Qnae nondum data simt, stulte, negata putas 1

vii tfdm. iUiqMem denavii tedem Jwi, sed nuOă millia largUui ett nobU: pu-
deââpeiUâ$iaJov€ paueu. 8td qmam non Qcerbn»^ qntvn nmUairaeundia nutihu
Ugerai nostras rogationesf TuU froiite ameedii Dacis alijectis cormam ; et petit
CapUoUuMj et redit, Die^ rogo, o virgo eonscia noştri Tonantis, si recusat hacfronte,
qnm igitursoUt domare 7 Sie ego q«erebam : sic paMcis PaUns respondit deponta
Gsrgons: Ques mondum donata smlt, o/istne^ eredisne recnsata?

^^>^^>^^ ^ ^ ^ >^^>0^

4 Codex Palmanni : pudet heu, panea, Beverlandi Ms. pndet ahy panea, —
9 Die precor^ o nostro dic conscia virgo TonamH malit Atit. de Rooy. Netcio

Îaam migorein elegantiam boc loco DatiTiu habet Vide Ondendorp. ad
acan. i. 80. et prscipne, qoem ibi lăudat, Hetns. ad Ovid. Mei. vi. 688. —
11 Sic ego: si breviter Jant. an. 1612. Sic ego: sic breviter posiia modo Bever-
landi Ms.

NOT^

4 Pndeat^ Alii pndet Ken. A mag^
irtt Tiris magna petere decet ; et fbr^
te, ot intelligere videtar, nihil dedit
Jnpiter, sen potlnt Cssar, qnod ni-
kil «Kgirani ipso petierat Martialis.

7 IHaiemata] Hoc e»t, Dacis victis
eoneessit nti snis legibns. Lib. ▼.

Epig. 8.

8 Et Capitolinas] Et talis trinm>

phans in Capitoliam ascendit.

O Conscia virgo] M inerva familiare
erat numen Domitiani. Vide lib. iv.
Epig. 1. Palladem astate interregat
Poeta, qaod ipsum Domitianmn in-

decenter interrogaret.
Nootri Tonantis] Domitiani.

11 Posita Gorgone] Hoc est, posito
clypeOy in ci\jns medio depictnm erat
capnt MednssB dinim ac ternUle,
qnod qni intnerentnr, statim in lapl-
des commntabantnr. Forte allndit
Poeta ad simnlacmm Palladis in Ca-
pitolio posilnm sine Agide: qnod
îactnm erat in gratiam Domitiani,
cojus statua iEgidem gestabat Lib.
XIV. Epig. 170.

12 Negain patos] Qnasl dieat : Jam-
jam dabit.

XI.

IN MARCUM.

QuoD non sit Pylades hoc tempore, non sît Orestes,
Miraris ? Pylades, Maree, bibebat idem.

AmmkwMtUnndetmr qnod hac esnowm eantiaiPffUsâisnecareiUs? O Maru,

M. VAL. MARTIAUi

Nec melior panifl toHhisve dabator Oresti :

Sed par atqae eadein ccena duobas erat.
Ta Lucrina Toras : me pascit aquosa Peloris :

Non minus iogenna est et mihi» Maree» gala.
Te Cadmea Tyros, me pinguis Gallia vestit :

Vis te purpareum. Maree, sagatus amem ?
Ut prsestem Pyladen, aliquis mibi prsBstet Orestem.

Hoe non fit verbis. Maree : ut ameris, ama»

PfUidtâ potete idem. N«c wulhr pams tmi twriuB n^poiie&flfinr (hretH: €t mmU
habetmni ^tqwlem etmtm mique emulem. Tu vtnu oitrea iMcrmn: wu Tero «iii
«9«oM Ptkria: o Maree, nen kabeo gidam numtu deiieatam, Cmdmeea T^v* ie veaHi,
Mf GmUia şuigwiB : o Aforct, pkieetnt mt ^o aagaiuâ ditigam te fmTmremmf AH»
qwis mUuvreâeti Orttigm, ni ţreebtoM^FffUuUin. Uoc non JU tertU: o Mmne,
^SUge Mt diligwrU,

«^^tf^#^«<#«^^«^

t Nee wMer rkomkm» ex codd. reporait Seriverînii : alii habent, Nec meim
pmm$, HeinshiB id Ovid. Heroid. EpUt vin. 9. ez daobsa TeterriBU
codd. legit : Nee wulior rhomlnUf turdueve dabttwr Oreeiat: ted omiiet irapreMi
hmbent, OreaH,

NOT£

1 QMod NON iii] Causam affert Po-
eta, cnr nalla esset vera amiciţia;
qnod nempe inter eot qai amici esse
coperent, nalla esset renim comma-
Dio. Vide lib. ii. Epig. 48. et lib. iii.
Epig. 69. Pylades vero et Orestes
inter fe faerunt conjonctissimi, qno-
mm satis nota est historia. Vide
etiam Epig* 11*

6 Tu iMcrima] Lacas Lacrini ostrea
optimi sânt saporis. Lib. iii. Epig.
«9.

AquMaPeUrie] Ostrei genus est Pe-

loris, qnam aqnosam dicit, boo est,
flaccidam ; nempe sine calio, nt ait
Raderns, qao multom commendaBtar
ostrea.

7 Cadmea Tyroe] Hoc est. Te vestit
purpura ex T^ro, me vero tegit sa-
gum GalUcum rade et crassifiiL Lib.
IV. Epig. 19.

10 Non fii vertnt] Sed re. Seneea
Epist. 9. ' Ego tibi monstrabo ama-
torium sine medicamentos sine berN,
sine allius benefic» carroine. Si vis
amari, ama.'

XII.

DE FABULLA.

Jurat eapillos esse, quos emit, suos
FabuUa : numquid^ Panlle, pejerat ? nego.

FabuUa Jurat $uot eete erinee, quoe mercaia e$i, O PonUt , NMannîd iUa pe-
jerat?

9 Ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Aid. JanL Colin. Orypb. âcc F«Mk: nmn-

NOTiE
1 Jurai] Lndit in bac voce waoe, bait, vel qood ab alio emi. Lib. ii.
Meam enim est quod mibi natura tri- Epig. SO. ' Nam qnod emaa, possis

BPIQRAlfMATUM LtB» VI. 48S

mud^ Paule, pp^r^f XaalUs: FâMte: m /mf Oâ ifţă, Pm^ţtjinâf fol, A-

jam viderant Orateras et ScrYvferins ; qnornm bic tanqtiani ipnrlmn dafima-
bat boc Epigramnia. Sapplebat tamen nego e daobaa codd. * Nec incomiiiode
legeres : Fmmtta : numqiidt Ptnde^ p^erat 7 rogo, Qaod verlbum in iitiosmodf
intenrogatione frequenter addtt Valertua : ut cnivU bsc Epigrammata toI-
▼enti centiet occurret.' Ani, de Rooy.

NOTiE

dicere jttre Umn.' Unde Faballa nec lioet crioes non natWos saot eate di»
jMjaraBdiuii, nec fidem negUgebaC» cerat

XIII.

DE STATUA JULIiE.

Quis te Pbidiaco formatam, Juiia, coelo ;

Vel quis Palladise non putet aitis opus ?
Candida non tacita vespondet imagine Lygdoiii

Et placido ftdget vivns in ore liquor.
Ludit Acidalio^ sed non maiiiM a^pera, nodo^ 5

Quem lapuit <»dlO| parre Cnpido, tuo.

OJttRa^qiidenMieredâltte^gUitamcah Pkidia, tmi ofm$ miU PaBadiăJ Cof
Udă l^gdM Hwudacro non eUenU retpondet, et nătmraHs pidekrUwio mImI im eft
eerem. Mamu ai tenera UdU baHtet Veiterte^ q^ium eripuU ex tw coUoy o feene

^^**^»^^.^^^^

Ad JuUam lemma est in codice PnhMmni. — 1 Qui$ te Pkidiaea /onMott ia
codice Florentioo.— a Codex Pulmanni ; nem pmiai artie opuB, — S CaaâUamon
iaeia in codd. Florent. Vat. et Pulman.— 8 Ferrar. Aid. Jnot. Colin. Orypb.
Alile : vhuM in ere deeor, Codd. Polman. Vat. alliqae : vivut ta ere Uquer i splen-
dor icUicet reatritans ex statua Jolift, tft fhlgor defloui ocolos prsettringeito.
T^HRb. Ilb. xun. cap. S8.— 5 JMil AUMaUe Jobt. an. 151S.— 7 Vî Artk

NOTiS

1 Quie te Phidiaed] Amore Jnlias, pne»entabfet, ut loqul Tideretaf.

nt vidimos jam Epig. 8. snpra, ardebat 4 In ore liquor [decor] Turnebns lib.

Domitianus, cui statuam miro artificio x x ni. cap. 28. legit, in ore liquor^ pro

elaboratam erigi curăţit. De Pbidia molUtodine qaadam et teneriute.

acolptore nobilissimo dictnm lib. iii. Oronovius vero sic explicat: «twf

Epig. 86. Uquor est soceiis iUe;et ftangola Vkciftl,

2 PaUadia artW] Pnestantiora ope- q«i splendet e viventi, viva, ?erâqne
ra Palladi, ut artium inventrici, tri- facie : iile fulget in bac statua : loqul
bauntnr. putes, et t ivo sncco os accendi.

8 Candida Lygdoe] Hoc est, mar- 6 Ladit Acidalio nodo] Hoe est,

mor candidissimum Lygdinum dic- blânda mânu Juiia gerit ceston Vene-

tmn, in monte Tanro repertum, Epig. f Is, qnss dîcU elt Acidalia ab Acida-

42. ittfra, qnod formam Jali» tic re- *io fonte ta Bmotia, ta qno «avafi

DelpA. ei Var. Oom. Martiai. 8 E

434 M. VAL. MARTIAL18

Ut Martis revocetiir amor snmmiqiie Tonantis,
A te Juno petat ceston et ipsa Venns.

Oqni*. Jw»eiipmVemu9i€pH0ib€Ut€umytdri96€iiwrmiit$rM€riUeitmfriai
J99U.

fţMmaHwr codex Florentinul ; non inepte, jadicio Farnabii.

NOT^

Orati» dicebantnr : in eo antem cin- ¥em libi conciliare Tellt, et Venni

gttlo omnes Oratias et Veneret ine- Martem, ntantnr balteo qno Domiti-

rant,quo qni percntinntar, percntien- anum percauit Jalia. Hîi Tcrbis in-

Vis amore aecendnntnr. dicat Poeta Jnliam este polcbriorcm

8 JwM j>e«a<] Hoc est^ Si Jnno Jo- Jnnone, et ipta Venere.

XIV.

IN LABBRIUM.

VÎBRSUS scribere posse te disertos
Affirmas, Laberi : quid eif o non vis t
Versus scribere qui potest disertos,
Non scribat, Laberi ; Timm putabo.

O Laberi, uueten» tepotte companert docta earwwta: curigUwr nâmţUăcd?
făt potett cimiere docta carmtaa, o Laberi^ non condat, exiotimabo enoi frinm.

Nihil in hoc Epigrammate variant libri calamo exarati ant typis impressi.

NOTJE

1 Vermuicnbere] Fictom estnomen nominis mi contemnat, et qni Tersas

hiyns Laberii: alterios vero minio* disertos cam possttscriliere, te tamen

nim scriptoris meminit Macrobint a scribendo cobibeat. Sic Lalierimn

Saturn, lib. ii. cap. 7. Snetonius in cârpit, qni sane a scribendo non se

Jolio cap. 89. alMtinnisset, si versus facere disertos

4 FtrKm putabo] Hoc est, fortis- Talnisset, utipse jactabat
simi esse animi eum putalM», qui famam

XV.

DE FORMICA SUCCINO INCLUSA.

DuM Phaethontea formica vagatur in umbra,
Implicuit tennen) saccina gntta feram.

Dmm formica errat in umbra populeaf guiţa eUctri intrieavU exiiem feram : tic

NOTJE

1 Dtcm Phaethontea] Dum formica quas converstB fnenuit sorores Phae-
reperet snb frondibns populonim, in thontis, in liqoorem inccini e populo

BP16RAMMATUM LIfi. VI. 43S

Sic modo qose fuerat.vita contemta manente, .
Funeribus facta est nane pretiosa sois.

fua pmUo oMie nMuM erat prHii dum viveret^ nmu etfiuit pntioâa «na mort€.

^^^^^^^^^^^^

De Formiea eleciro inebm lemma est in edd. Tett.— 4 BeTerlandi Ms. net

preiuua iui$, $

NOT^

IlaentU lapsa est, qao implicita Ince- argnmentum est de ape Epig. S2. et
bat nobilem sortita tamalom. Idem de vipera lib. iv. Epig. 69.

XVI.

AD PRIAPUM.

Tu qai pene viros terres, et falce cinsedos,

Jagera sepositi pauca taere loci.
Sic tua non intrent vetuli pomaria fures ;

Sed puer, aat longis pulchra paella comis.

r^*^

1 3Vi quifaUe rtnw tenes, ei pene cinttdat legendam censet Oronovias. Tn
qtd penm viros terres et falce in edd. vett. Thi qui pene codex Poimanni. — S
Orntems legendnm censet e codd. Sic tua, ţc. volgo legitar, Sed tua,-— 4 Sed
pner, etUmgi» codex Palmanoi.

NOTiE

1 FtfM <«rr«s, ţc.] Forte, nec fal- 2 JiffcrasepMtlt,^.]Hortani. Lib.

cern qnam oann geris, timentes ; sed iii. Epig* 68. vers. 47.

te cnstodem ki^pwrithi aversatos. Lib. 8 Sic \Seă\ tnd\ Gmtems legen-

I. Epig. 86. Ters. 15. Cimedoe] Mol- dum censet eMss. Sic eua jtţc,

let, sed falcem toam veritos. Orono- 4 Pner^ pueUa comie] Qui talione

▼ins bic legendum censet : 7^ qni Inant pcenas, si intrarint bortum,
feUce wbrot terre»y et pene cinadoe,

XVII.

IN CINNAMUM.

CîNNAM, Cinname, te jabes vocari.
Non est bic, rogo, Cinna, barbarismns?

Chmtane, vie oppiOari Cinna. Qtugeo, o CmiM, noime eet hic bmrUrimn»?

NOT^

1 Cimuane] Exemple Furii et Fu- genus snnm repeteret.

ris allato Poeta irridet liunc Cinna- 2 Bor^orismas] Est cum verbam

mam, qui detracta ultima soi nominis aliqood.vitiose profertor. Cinnanins

•yllaba Cinnam vocari se jabebat,nt tonsor fnit, de qno lib, vii. Epig.

oempe ab antiqaa Cionarnm stirpe Q8.

4S6 M. VAL. MÂRT1AL18

Ta si Fnriiis auto diotas esm.
Far ista ratione dioereris.

Si prim iu vetimfimtm Pwrimf kae miknt woeâteri9 Pm.
S lViiFiirtiit«rCeiMi0«tlfincodicePiikMUHiL

XVIII.

EPITAPHIUM 8AL0NIKI, AD PRISCUM.

Sancta Salonini terris requiescit Iberis,
Qaa melior Stygias non videt ambra domos.

Sed lagere nefas ; nam qui ie, Prisce, reliqait,
Vivit, qaa volait vivere parte magis.

Sanda umbra SaUmmi reqmeteii t» tenii Ibensy igua pfM^ mu eptOui aelet
TartareuM, At nou Uceimmritt; wmu, o PirUei, qui te ntifuH^vkM tufurteţm
magii cupUi vivere,

Ad Priieum de Salouino inscripţio est in edd. Tett

NOTJE

1 Saueta SaUmiui] Manea a veteri- mortaos in te, o Priace, qui altar ts
bus sancti proprie dicti sont. Vide Saioninns, titIt, etpneterearÎTitfk-
Macrobiani Saturn, lib. iii. cap. S. ma et gloria recte factorum. Sic
Iberus, Ebn, fluvins Hispani» Tar- Horatins iii. Od. M. ' Non «omis
racon. Booriar: mnitaqne pan aaei Vitabit

S Sed lugere M/at] Nam Saloninus Libitioam/

XIX.

IN POSTHUMUM GAU8IDI0UM.

NoN de vi^ neqae caede^ nec veneno,
Sed lis est mihi de tribus capellis.
ViciDi qaeroT bas abesse furto.
Hoc judex sibi postulat probări :

Habee c9utroveniam non de vi, nec oecinone, uee veneno, at de tribui eapelBi»
Escpoetuio hoideeme/mU pr^piuqui : judex petit prebaiimem ht^ farti. 1\i uuig-

^<»<»\^^^»»^^^>^s^^

In Pesihumum lemma est in Aid. Junt Colin. Oryph. &c.

NOTiE

1 De tribui aţp«2ljf] Fac Terba de nanun a noatra canaa eomaMiDora-
re cnJHS controrersîa movetnr, nec ticne Jndioei obtsBdat«
fignrarum tumora et Tana rerum alie*

BPIORAMMATUBI LIB. VI. 487

Tu Cannas, Mithridaticumque bellum, 5

£t perjuria Punici furoris^

£t Syllas^ Mariosque^ Muciosque

Magna voce sonas^ manuque tota.

Jam dic, Posthame^ de tribus capeHis.

na vocif et Mtk «mrm clama» Cosno^ beOtim BtUkrvlaiieumt el feţjwria Jwrwnâ
Pitnieif et ShfUae, et Marioe, et Maeiot. Jam^ o Potthume, fac verba de tfibu»
eapelliâ.

NOTiE

6 Carnuui] Ignobllis est ApoUas Ti-
cna, ad qoem funditos ab Haonibale
cKsi saot Romani: quam clademfnse
deicribit Lifius.

MUhridatieum] Oestum a I«ncnllOa
SoUa, alii Sylla, et Ponpeio contra
Bflthridatem.

O Et perjuria] Silias Italicas de
Bello Pnntco lib. i. sic cănit : * ter
Marle sinittro Jnratumqne Jotî foe-
dua fonventaqDe palrofli Sidooii fire-
getediioes,' ^c Oinntbus vero notnm

cifile bellnm iater SylUa el Ma-
rinm.

7 Mueioi] Porsense bellum intelli-
git, In qno Mncios 8c»ToIa mami in
ignem uniaiMa imoiortaleni giorian
consecntus est. Lib. i. Epig* 39.

8 Manuque tota"] Hoc est, omni co-
natn» totis viribos gestam agens.

9 Jam dici Invehitur in Cansidîcos,
qvi otiosorun controversîas Rheto-
ram % foro alitnas proponebant, sec
ad rem qnicqnam dioebant.

XX.

IN PHCEBUM.

MuTUA te centum sestertia^ Pboebe, rogavi:

CRm mihi dixisses^ exigis ergo nihil î
Inqoiris^ dubitas^ canctaris^ meque diebus

Teque deeem cnicias : jam rogo^ Phoebe, nega.

o Pktgbef a te petîei cenium sestertia mutue, poeteaqmam mihi dixerae, igUur
wikU pokulaâ 7 mquiri$jkaTe»y differe^et decern dielmsag^^ QPkahe^

jam oro, recuaa*

■^■^'^>^^>^^^>^>^^^^

a Anfiitrtt m qaîbnsdam. Cetera nnlla estlectiooia varielas in Ubris mann
acriptis ant prelo typographico excnsis«.

NOTJE

2 Exigi» erga nihif] His Yerbis ssb-
pîna Martiaiem bortatns faerat Pbce-
bns, nt ab eo aliqaid peteret : jam
▼ero cum iile petiisset centum sester-
tia, et qnidem mutuoi Phcebus non

autns aperte negare longa nora se et
Poetam cruciabat: itaque illnm P0>
gat MartialiSy ut tandem neget, cnm
nibil grafia» sit quam din pendere.
Epig. 42. infra.

48»

ir. VAL. MABTIAUt

DB 8TBLLA BT lANTHIDB.

Pbrpbtuam Sten» dom jangit lanthida vati

L»ta Venas, dixiţ» Plas dare non potoi.
HsM) coram domina : sed neqaius illad in aurem.

Ta ne qnid pecces exitiose, yide.
Scepe ego lasciyom Martem foribonda cecidi»

Legitimos esset cam vagas ante toros.
Sed postqaam meas est, nolla me pellice laDUt :

Tam fragi Jano yellet habere Jovem.
Dixiţy et arcane percassit pectora loro.

Plaga javat : sed tn jam. Dea, caede dao^

Dn^Vtmu Ulmii nş i iM ImUiidMiM p ir ft iw m cumfmU Adb,
fMphu d t m m n , Hme mmutâ iimim: ut garriit im mrtm tIM
l\i MM, o inp«6e9 M «M fcccM. Egi fiurmi er^kffenwMAkBKlm
€wm M|g«ref «r «tf e UsgUimmm Mwwfttmn. Atexţin mcm Mf , «m «e
MMuMiia; JwmujfimrtikibinJiitemUaîimpermUiWi. Lidimiiipti
Im Umt ar, Vmmmi pUtat : mt iu, o Dka^JoM peraUi dua.

: Nf

^>#<»>»»»<»'»«#^»«»«»

De Himiidi H StilU est lenuna In Aid. Jant. Colio. Orjph. Pataiui.
JaBlan. Sec De cmOmetimn SHUm fi HimUida in cod. Thaaneo.— 1 AikimtidM
oodd. Vat. et Florent.—S In iudem codd. ad nequimi HM tn Mre.— 4 Ber-
nMuni Ms. exiHMo. — 6 LegUima inet In aaibnsdam. — 8 Codex Florentinnş :
viUii kabere eînm. — 10 Codex Pnimannl : jEun^ Hm, pofM Dm, Codd. Florent.
et Vat cum doobui aliis : Jam^ Dea, para Da : i. e. deaine mnie loqnl de
JoTe.

NOTA

1 PirpHtum StiUăi] De StMla lib.
I. Epig. 8. qni Violantillam, cajus
imore jam din deperibat, dnxit nxo*
reai. VlolantUla antem Onace dicl-
tnr lanthU ab lor, «tok, et iifOo»,
JUi.

• C^rwn daMine] Violantilla.

4 NeqmdpaeaJ Amori Stellae in-
anltatVenus illnm monens, ne Vio-
lantUlflB anteponat aliam pnellam.

6 deidi] Cesto, de qno snpra
Epig. ÎS. nt acilicet mihl Martem
conciliarem.

6 Eaei vagwi] Alii, iuH vcgui, boc

eity cnm anteiioam ipai nnberemyma-
charetnr. Legitimnm Veneris mari-
tnm foisie Martem yIx reperiaa; ied
idem bic de Venere dici poaae exiiti-
mo, qnod de Didone Virgil. JEil it.
171. 'Nce jam fortimm Dido medi-
tator amorem, Conjnginm TOcat, boc
praetexlt nomine colpam.'

9 iifMna Un] Hoc est, cetto, cnjvf
erat arcane Tirtus. Epig. It. tnpnu

10 Plagajwai] Placet Stelte.
CtfdediiM] Utmntno amore ardeat

Violantilla.

BPI6RÂMMATUM LIB. VI. 499

XXII.

IN PROGULINAM.

QuoD nabis, Proculina, concubino,
Et moechum modo^ nune facis maritum ;
Ne lex Julia te notare possit:
Non nubis, Procnlina, sed fateris.

O Proadma^qtMd nubU nugeho, et macfaeit wuriium pauh «ale oduUirMM: im
UxJuUa queat U pmnire: O ProaUina^ «m nubii^ at amjUerii,

^i»»»»»<^»i^»«»i»^^

Hic nullam lectionit Tarietateoi prodaot exemplaria aot exema aot cala-
mo ezarata.

NOTJE

» Ne lex JuU€\ Qufle vetaliat adal- 4 SeA /ntcm] Te cum illo moBclia-
teria. Epig. 7. sopra, et Hb. i. Epig. tam fnUse.
75.

XXIII.

IN LESBIÂM.

StArb jabes nostrum semper tibi, Lesbia> penem:
Crede mihî^ non est mentula, qaod digitus.

Ta licet et maoibus, blandis et yocibas instes :
Contra te facies imperiosa tua est.

^»^<>^^«^^»»^^^

S 1^ Hcdt ei manibue 6(aadt«, iţe* interpangîtar in edd. vett. ot Moadu et
mwwhmM coojanganiar.

NOTA

4 Cerniră te faciet] Tanta erat Jn^en. Sat. yi. 195, nbi eadem eit
Letbias defomiitaK, ut vocibus blan- sententia.
du eacitare Poetam neqniret. Vide

XXIV.

DB CHARISIANO.

Nil lascivius est Charisiano :
Satumalibus ambalat togatus.

NikUpetMiMtiueeet CarMmo: togaiue ineedU 8eiurmUbut>

De Curiaiano inscribont Aid. Jnnf. Colin. Oryph. Piilman. Jonian.
Lang. Sec.

NOTA

3 SidurmilibMi] Quo tempore Eqai- et synthetim, id e&t, Tettem ceenato-
tes et Senatoret togam deponebanr, riam assumebant. Lib. xit. Epig. 1.

440

II. VAL. MARTlALia

NOT^
Cum Tero CarUianni pauper non ha- Poeta paapertatîs eansim atcribit
beret synthetin, ted tantnin togam, lasciviaB, qnasi lasciTÎeos cootra no-
ambnlabat togatoa. Lodens aatem rem incederet Cariaiano».

XXV.

AD MARCBLUNUM.

Marobllinb, boni soboleA sincera parentis,

Horrida Parrhasio qoem tept arsa jngo;
Ele vetos pro te patriosqiie qaod optat amiciis,

Accipe, et hsec memori pectore vota tene :
CSaata sil ot virtas, «ec te temerarios aidor 5

In medios enses, sasvaqoe tda ferat.
Bella veliat, Martemqne feram ratioois egentes:

Tu potes et patrise miles, et esse decos.

o Mwrtdiîme^ vera progeuUs pairU yroK, piem tegU wna horridm orfa iScptas-
triomU ; mdi gwM expeiat pro te iile mdiquuif et pairitu amiemâj ei eerva hme wf a
Mrde awaiort: itf vbrt¥» toa wU premân^ m ordor tewuraruu te fmpiti ia w udm
fiodtaf, et feru teta. Carentee ratume expetmt bella et âonum Mariem : tm petei
" I, «tariMMMnfiMijMlrkRi

^^^^^^^^^■^^^

3 Beverlandi M8.'9ti0d oi^ei omintt.— 4 In eodem: pedwrew^a tene, — 6 Ed.
antiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jnnt. Colhi. Oryph. Jnnian. Laag. Secme te teme-
rariu» ardor, Noitram lectioDem testatur codex Pulmanni. — 7 Jnot. an.
Iftia. ratiomU ageniee. — 8 7k potee et patrie milei et eae dmeie codex Palmanoi.
Vide Torneb. lib. xxt. cap. 27. Ta potee et patria ntHee et este dacii Fe^er-
landi Ms. 7V potee et patrie nuUe et eae decut citat Barboo. Beverlandat legit :
et eue tuat. Comiptnin esse banc locnin ait Aat. de Rooy ; et conj. Ta
poterii patria miUi eteeuucui: i.e. 'aliter/ veKetsi bob teanerariaa eapat
pericalis objectes, tamea patriam fortis miles defeadere poteris.

NOT^

1 Horrtda] Marcellinos iste mUita-
bat in Dacia, bodie ilfoidarta,ţc. Lib.
VII. Epig. 79. et lib. ix. Epig. 46. ad
eundem Marcellinnm : ' Et O etici tn«
leris sidera pigra poli.' Strabo lib.
▼II. rhas pkpy ro^s icpbs rhv Uâvrov
KwXifiiyovs, Kot wpht rV ^ ăâtetvs 9kf
rovf tis riitmrria «]pbt TtpftOMUof Kot
rkt rov "hrrpou rniyitSf obs oţuai Aadovs
KoKtiffBai rh woXoiSp, Geta fad vorem
Pontam et Orientem i$u:Unant: Daci
ţat in divenum ad Gemumiam et Jetri
fontei vergant, quoi puto antiquitui eae
Davoi appellatoi,

Parrkâiio jngo] Hoc est, Septem-
trione, nempe sub arsa qoe dicta est

Parrfaasia,ab Arcadis nrbe nnde erat
Calisto in ursam a Jove conunntata.
Vide lib. ly. Epig. 11.

3 Patrioique^ Ex bis verbis coUigit
Domitiiis Marcellinnm fuisae Hispa-
niim Martialis popnlarem, sed potins
a patre MarcelUni patrios amicns
fttisse mibi Tidetnr.

7 Bella f>elint] Hoc est, temere
pugnent furioşi; nec enim vetat
Marcellinam piignare, sed tsntum
monet, ne in hostes temere irruat.

8 Tu potee] Potes patria^ esse or«
namento tempore belii et pacis. Le-
gant alii : Ta potee et poirta aujft, et
eeee ducii ; qn» kctio pon placet

BPJORAMMATUM LI9. VI. 441

XXVI.

DE 80TADB.

Pbriclitatur capite Sotades noster.
Beam putatis esse Sotadem ? non est
Anigere desit posse Sotades : lingit.

^»»^^^#»#i^^i<^«^

S Anigere d^ poiee Saitân in codice Polmanoi.

1 SeUM] Qni crimeD admiterant Poeta, eam ctpîte pericUttri'. De
rei capitii dicimtar : com ore impnrq Sottde Poeta qaodam dictnoi lib* u*
Borigeraretot Sotades, feitiTe ait £|iig. 36.

XXVII.

AD NBPOTBM.

Bis vicine Nepos, (nam ta qaoqae proxima Fior»

Incolis, et veteres tu qaoqae Ficelias,)
Est tibiy qa» patria signatnr imagine Yultus,

Testis matern» nata pudiciti».
Ta tamen annoso nimium ne parce Faleroo : 5

£t potias ploios sere relinqae cados.

O Nepoe bU vieme^ (mm iu eftam kabUae in locis propinqMii Fkrte^ aique etiam
M mlifKM PieeUu^) kebeeJUiam teetem maierna eatHfmomttt pue r^m imagiuem
fgiend vuUuM, > Nikihmuita ne «mim ie obeiiniee a veieri Pakrno ; ei poHtu relniqiu

1 A\n legunif Fregeluu : tHil, FUeduUu : illad frigide sene et contra Ter-
snm : boc «qne olMcare ac FiceUat : mrine illae faerint an in nrbe. Alii,
Fieuleef. Vide Brod. Miscell. lib. z. cap. 28.-3 Eei fiM, pue patrU Aid.
JfnDt. Colin. Oryph. Pulnian. Lang. Joniao. Delph. Famab. Sec, palm Bever-
faundi Ha. et sic Orotems ex codd. Sed nt iilias elegantia intelligatur,
aclendom r^vaihit esse Accnsativnm ploralein : s^gaola oallMf polrja imtfgime,
eet, In ndtibns signatam patriam imaginem hal>ens. Notns Hellenismoa» —

N0TJ2

1 JUtflîctac] DnpUciroodo Nepo« ii.cap.9«

tem sibi esse Ticinuni dicit Poeta: 6 Tu tamen] Licet habeas âliam,

primo qnidem Rorase, circa templam noii tamen nimiom defraodare ge-

Florae, de qna lib. y, Epig. 28. tom in ninm : suActet enim si illi cados pe«

Sabtnis in Ficeliamm oppido, inter cnnia plenos reliqueris ; ipse porro

qnod et Nomentnm Martialis prasdi- bibe Memam a mvllîa annit Ireeoa^

nm babnit. Sic CluTerius Ital. lib. dlimm

442 M. VAL. MARTIALtS

Sit pia^ sit locaples, sed potet filia mastam ;

Amphora cum domina nune nova fiat anus.
Caecuba non soios vindemii nutriat orbos :

Possunt et patres yiyere, crede mihi. 10

eadoi pUtm pecunia. FiHa atf pta, «îl dna, ud MM wmdwm, A mp k nf «ne
ricent 8ene$eai emu dowunm. Cactia mmdmUa mm okf «oiM trbt: IketH ptdn-
lm$ vivtre, mki adkibefidem.

^^«»^»»»»i»»^»«»^»»

4 TaiU mtUirma noia Beverlandi Mb.—S In eodem Ms. «imc m»9m JUi ^p«f.

NOT«

7 MKffimil Hoc est, Tioam anno- ris curent, bibere TUinm Cscnban,

sum ne relinqnas fili« ; sed mastam, sed et iis qol liberos babent, lice&t

sen vlnani recens, qnod ipsa levent, hilariter Tivere. De vino C«cnbe

et quod curo ipsa sîmul conseooerit. vide lib. ziii« Epig. 116.

9 C^Kuba] Non solnm iii qni Ube-

XXVIII.

BPITAPHIUM GLAUClifi.

LiBBRTUS Melioris iile notus^

Tota qui cecidit dolente Roma,

Cari delicise breves patroni,

Hoc sub marmore Glaucias humatus

Juncto Flaminiae jacet sepulcro : 5

Castus moribus, innocens pudore,

GloMciM iUe eognituM Uberhu MeUoriSf qui interiit tota Roma m«reiif«, ddiâăt
brevei patroni dilecti^ koe tul» marmore Mepultut jacet tumulojundo via flaammr:

r^*

EpUapkium Glnuia ad viaiorem inscripţio est in qnibosdam vett. Lemma
nostrom exhibent Aid. Jnnt. Colin. Oryph. alie.— 6 Juxtta FUmimutJafet
oepukh^ , (i. e. Juxta F, j. aepulckrumy) exbibet margini ascriptom Jontina
nostra : mendose. Juxta Flamioiam viam Romanos soos mortaoa sepelire
solitos esse, bene notam est. Forte: Hoc tub marmore Glaueia» Aaaiiifai.
Juxta Flaminiam jacet eepukhro Cattuty ţc— 6 In Aid. Jant. Colin. Oryph.
Plant. Jonian. Piilman. Lang. Delph. aliis, integer pudore: in cod. Florent.
mnocene pudore, qood reposoerunt Gruter. Scriverios, Famab. Scbrevel.

NOT«

1 lÂberiui l^eUoris] Vide apnd Sta- StaUi < Arbor' et < Ptlttacoi.'

tiom Sylv. lib. ii. Epicedion in Olan- 5 Fiamini€e] Via nempe extra nr-

ciam Melioris. Melior Atedius vir bem, ad qnam freqoentes erant tn*

saue clarissimns foit, ad qaem snnt mali.

RPIORAMMATUM LIB. VI.

443

Velox ingenio^ decore felix.
Bis senis modo messibas peractis
Vix unam puer applicabat aonum.
Qai fles talia, nil fleas, viator.

maruM moribw, integer pudore, promhu ingeido, JlortwM pmkhriiudtMi. Puer ad^
pmgthtâ mx amMin omiiiiN dmodtcim WiumkmM pnh «tfe ^ImbUiâ. O maiwr qui
Ittgei eatmm ţjutmodi, mikU Uigeă» deinceps.

^»^>^^^^^^'^^>^>^

Barbooyet recentt.— 8 In edd. Tett mentUnta perueHi. *E vet. cod. iide
wmmUm reponi debet, ot ostendat decimnm tertium atatU annom vix attU
giate. Id coUigi potest e Staţii verhis in Olanciae Epicedio, nbi cănit: ' O
obi ventnne spes non ionginqoa jovenla.' Et panlo post, nbi poerum Ho-
meri atnimqne opns recitasse, stnpentibas parentibos et oiaţistris ait; qo«
rea in bimam pnerum non cădit.' PulmaiL — 10 Ni fles UJia codex Pulmanui.

NOTiE

7 Vdox higemo] Homernm enim
recitabat, stnpentibns omniban. Vide
Statinm loco citato.

8 Me$nbut] Hoc est, annis. Qni-
dammmlc legnnt, mmft^; namqaod

ingeninn bimnlo ?

10 NUflroi] Hoc est : O viator, qoi
mortem hujns pneri defles, opto nibil
habeai nnqoam deflcndnm: id est,
felix esto.

XXIX.

DE BODBM.

Non de plebe domus, nec avarae verna catastae,

Sed domini sancto dignas amore puer,
Manera cum posset nondum sentire patroni,

Glaucia libertus jam Melioris erat.
Moribus hoc forroaeque datum, quis blandior illo 1 5

Aut quis ApoUineo pulchrior ore fnitî

Puer fîiit non vernaptebeia donuu^ nefi amra catoita^ at dignueaoneto amore keri
•ni : GltMâajam erai Ubertue MeHoriM^ eum nondum poi$el inleUigere dona patroni,
Hoc eo n ee u u m moribuâ et pulchritudhUy quU iuavior tUo?a»U quU ApoUineo ore/or»

^^^^^«»^>»^»»>^^

S Muma cum pouet nondum p* stare pa!trono Jantina nostra margini ascriptnm
exhibet.

N0TJ2

1 Non de plehe domus] Lege Epi-
graaima prccedens. Olaucia, inqoit,
Bon erat de plebe servili, nec verna
▼enalitint, qni cnm reliqnis servis in
catasta exponeretur. Erat au tem
cntnsta locus, vei potins machina
lignea longa compedis instar, nbi ve-

nales servi exponerentor. Avaram
dixit, quia avari erant mangones, qoi
ex venditione servomm qusBstum fa-
ciebant.

6 Ăui qui$] Hoc est, Qnis vel etiam
forrootns nt ApoUo fnit pnlchrior
Olancia?

444 M. VAIi. MARTIALIS

Immodicis brevis est a^tas, et rara senectas.
Quicquid amas, cupias non placuisae nimU.

miotUrrfuit 1 Eximia «orHamtvr Wnem «faf€M| et twwm a ei m ciw . OfUi mi
mridere mmu quic(jmi dUigk.

VOTJE

7 /mmodjctf] Qnibot est pneeox qoacffdebutuitiqvliiia^tthMUMHi

ingeniom et gratistime inftntia, ti gloris Deos ioTiâere.

cito morinntnr. Hoc dicere Tidetar 8 Captat «m pto cn iit e ] Ne cito pe-

^octa secnndiui impiam opinionem, reat.

IN PiETUM.

Sex sestertia si statim dedisses.

Cum dixti mihi. Sume, toUe, dono :

Deberem tibi, Pcete, pro ducentis.

At Dunc cum dederis diu moratus.

Post septem, puto, vel novem Kalendas, 5

Vis dicam tibi veriora veris î

Sex sestertia, Paete, perdidisti.

Si sHbito donanet tex »ertertia, eum mUn dixitti, Aedpey ch/W*, Urjgwr ; o Pc<r,
€»iem tibi debitor ducenicrum. Std eum diu euneiahii mt49 d(mmen$Msi taUm^
opinor, vel novem menset; pUteetne tibi dieam aliquid verim veritate 7 O Pate,
aminatiâex âedertia.

^^^»>»»»<#<»^i»^»

i At maic etm dtderii dim rogeâm codex Floreatiniu.

NOT«

1 Six Mflerfia] Poetae datornin se 7 P€rdid%Ui\ Fere enirn DnUa est

promiserat Ptetus, qass si donasset gratia tarde ooneessa: at vero bis

slae mora, taatun illi debaisset Mar- dat qai eito dat.
tialis, quaotam pro ducentis.

IN CHARIDBMUM.

UxoftBM» Cbarideme» tuam scis ipse, sinisque
A medico ftatoi : yis sine febre mori.

^ IgriM M ^ I t eridbtnd» nollo nodo Tiriaat ant calamo scripti libri

EPIGRAMMATUM LIB. VI.

44ft

NOT£

2 VU aine] Id est, expilari : nun
omnia dabuntur medico: panperes
enim mortaos Martialis sspe appel-
Ut. Vel, frii Mori mm febre: td ett,
Nnnqoam vis «grotare, propterea

condnxMtiniedicmnliocnianera. CaU
derinus. Vel intellige Cbaridemum
metaisse, ne nxor amore medici capta
ftgrotaret, atqne idcirco |>ermisis84
nt ab eo subagitaretur»

DE MORTE OTHONIS.

Cum dabitaret adhoc belii civUis Enyo,

Forsitan et posset vincere mollis Otho :
Damnavit multo statunim sanguine Martem^

Et fodlt certa pectora nuda mann.
Sit Cato, dum vivit^ sane vel Caesare major : 5

Dum moritor, numquid major Othone fuit?

Cum Emfo beili eimHi euet ădkme H tmeiviH^ Hforîi ejfimltmitu Oik»fntH
n^eraref impnbavit Mm'temmnsiakamm mâ nutUoMMţuhUf et tranrfodii nmdum
pectM manM non dubia. Cato^ dmn vbrit^ tU kerele mq^er vel ipso Camn ; âmm
uUeriifUnfyU nugor Othone f

^»^ii»«^^^^>^^^i»^

1 Cod. Vat. eiviUi eripo, — 9 PonUan an paetU Beverlandi Ms. — S Damna-
vit wmUo âatnrmn jam iongtâne Aid. Junt. Colin. Otyph. Lang. Jnnian. &c.
Dmmunit mnUo eaiwraium tangmine in codd. FloreoC et Vat. Matwmm probat
Farnabius ; ' «tare ' enim pro ' constare ' dixit lib. iii. Epig. 74. vs. 8. —
4 EffodU certa pect9raMamaMm'BeyrtHaLnd\M9,

SOTJE

1 (hm diMaret] Enyo, id est, BeU
lona, Martbitoror, cam adhnc dabitft-
ret coi Tictoriam concederet, an Vl-
tellio an Othoni. Vide Suetoninm
in Othone.

S Da mnam t Bfartem] Hoe eit, bel-
Inm, ^nod stare sen cessare neqnibat
sine mnlto sangnîne, nisi forte swnas

fctare pro constare. SlaliinMi] Le«
gnnt alii eatunduMf vel safnficM jam,
)Prior lectio magis placet.

6 Nwnquid mtgor^ Desperatis enîm
rebus, meta hostium se interfecit
Cato : Otho vero prope integrts pec*
tns transfodit, nnde moriendo plns
giorias qnam Cato adcptns videtnr.

IN SABBLLUM.

Nil miserabilias^ Matho, poedicone Sabello
Vidisti^ qdo nil Isetius ante fdit.

^^>»^>»»»i^«»»»<»i»»»

Ad Maihomem lemma est hnjns Epignmmatis in eodke ^aluMnnl^^

446 H. VAL. MARTlÂLIi

Forţa, ttigBB, mortes servimon, incendia, loctos
Affligant bominem : tam mJser, et fntait

MMTf inedd.«*n. Vide TunMb.lib.zXT. Mp. SI.
NOTiE

1 âUdb] De qno llb. iii. Epig. mUenbllioi etiedicit Poeli: craii
96. VIdeetUb.H. Bpic.tl. Uuere teibnm mUtrabiUtă TtdeatBT referii
dep«ribat poero* SabeUiu, ied dil>- td boaomin jictormni, quwi piunt
pldalo patrinonio cotctoi ett amare erat înlicr Sabellni.
nmlierci: qna de cansa oii Babcllo

XXXIV.

AD DIADUHENVM.

Basia danobifl, Diadnroene, pressa: qoot, inqnisî

Oceaoi flactOB me aumerare j ubes :
Et Maris ^gaei sparsas per littora conchas,

£t qnse Cecropio monte vagantur apes :
Qnseqae sonant pleao vocesque manasque theatro, 5

Cum populns subiţi Ctesaris ora rideL
Noio qaot arguto dedit exorata Catallo

Lesbia : panca cnpit, qoi nameiare potest.

Diadnwiau, lt6a nsUi ojciiliiprmii : fwl, oii? Impema mt rccounijbK-
(w Oetan, et canckn tpwrtai ptr littora aarii Xgari, iffu aftu f ■« trrât ia
waatt Ceeropie, et vota et momi qua applndiaU plna Iheab^, nat p*p«lB Uat-
lar vnltam repaitimi Gnorit. A'oJo jiwi exanla Labia Ubteit cncM* Cridb :
poaca optat, ţaj poteM rectiuere,

\ l.aiigiiualiiqDe, {Mt âi4iu(7~4. S Si percodd. liceret, pnFfeiret AnL
de Rooy : £1 (Mt Ctvnpio mimte vagaHtar (vel tagtattr) ^f ; Qatl^m
tomaal (vel tonttit) pbaa, ţc. Of idlana repedtioK roî jml. Ark ăm. u.
611. leqq. 111. IW. Triit. T. 1.S1. et v. S. ».

NOTJE

1 Baia da nabii] De Diadameno lilett.

RPIORALMMATUM LIB. VI.

447

XXXV.

AD Ci£GILIANUM.

Sbptbm clepsydras magna tibi voce petenti

Arbiter invitas^ Cseciliane^ dedit.
At ta multa diu dicis : vitreisque tepentem

Ampuilis potas semisapinus aquam.
Ut tandem saties yocemqoe sitimqae ; rogamas^ 5

Jam de clepsydra, Caeciliane, bibas.

O Ctfa/toM, jiuiex nam Ubenter tUn potMmii magna voee conatmt nţdem dipt-
ydrat, Sfd iu fnro/en nmUa dim : et semisapiaua bibii vUreiâ pkiaUi Upeniem
aqmam. Ut tandem expUat vocem et sUim^ oramMSf o CaciUane^ jam paiet de
depttfdra.

^^^0^^*^^^^*

4 jMfwIlM pata» BemUapUua BeverUtDdi Ms.

NOT^

l Septem elepaffdraa'] ClepBydnfttn
hydrologiam, aqaariam est horolo-
gium. Vascahim qnippe ertt tut ez
Titro, aat ex alia materia, per quod
aqoa inclasa gnttatim deflaens dime-
tiebatar tempoB. Nam orantibnsin
foro ex more Atheniensioin praescrip-
tum erat tempas : attamen sape li-
berae erant actiones, nec ad ccrtom
tempas dicere jnbebaotnr patroni.
QaantQm Tero temporis dimensa fbe-
rit ana clepsydra, mitii coropertom
non eit. Sont qai singolas horas sin-
gnlia clepsydris definiant, in qua
••Btantiaest Calderinnt: alii clepsy-
dr« mediam tioram, alii tribos clepsy-
drU horam triboant Piiniat Junior
lib. u. Epist 11. sic de depsydra:
' Disi/ iiqnit, ' horii p»ne qainqne :

nam decem clepsydris qnas spatiosis-
simas acceperam, sont additae qaa-
toor/ Nisi liic locos varie legeretar,
rem definiret; etenim alii legant pro
decem clepsydris, vigioti, alii doode-
cim, alii tribns; tandem pro longo
temporis spatio septem clepsydras
hic posuit Poeta.

5 Vitreiagme'] Nonnunqoara aatem
comedisse et bibisse Oratores in ipsa
actione disce a Quintiliano lib. xi.
cap. nltimo : ' Bibere/ inquit, ' aat
etiam esse inter agend am, qaod maltis
moris fait, et est qaibosdam, ab Ora*
tore meo procol absit,' Sec.

6 Jam de clipaydra'] Aquam bibe»
ut ineptae tuse orationi finem breviter
imponas.

AD PAPILUM.

jKlilTirLA (am magna est^ tantus tibi^ Papile, nasus,

qgotiea airigis, olfacere.

'^^^i»»#«»

koe Epigraauna' in codice Palmanni.~l Pom-

• .1

MOT£
Hiil^pB iM^mMă Faplli BiBUHiaB.

448

H. TAL. MARTIAUS

IN CARINUM.

Secti podicis usqne ad umbUicnin
Nnllas reliqaiaB habet Carinas :
Et pmrit tamen asqae ad umbilicnm.
O qaanta scabie miser laborat!
Calam non habet, est tamen cinsddHS.

^*»^»*<^»<»«»^» »

Hlc nolla est lectlonU varietas in ezemplaribui iiapreisb aat Mam-
teriptit.

NOTA

S Ei prurU] Catamito tamen dif- roton pnirigo tarpitndînia. De
fitto et inntUi Me?it circa jecor nlee- rino jam dictam lib. i. Epig. T8.

XXXVIII.

DB PILIO RBOULI.

Aspicis, nt pamis, nec adhac trieteride plena

Regolus auditum laudei et ipse patrem t
Maternosqne sinus viso genitore lelinqaaty

Et patrias laudes sentiat esse suas ?
Jam clamor, centumque viri, densumque coronae 5

Vulgas, et infanti JuKa tecta placent.

Fatone wt pmrmM Regubu^ nee aHme irihtu mmh permetUj cOebtei et ipmtmii'
ium fcmiarcfa ; H ânefMtgremiumgeKUneu anupeettfuirtj altar inldl^gfaC r" —
_.. j Jaai jjmmr^ et tmUmm viriy ei pUk§ /ifniîim carfa, H

^^^^^■^■^^^^^^

2 In qaibnidam, loadaf ei ipu: cod. Pnlmanni, Aid. Jant. Colin. Oiyph.
aii», landei eiipee,^$ Aid. Jont. Colin. Orypb. &c. demttmţMe laiat. 6 Jm*
Im iriim codex Fiorentinas. Jalîc ien^ nuilit Ant. de Roiy, «t apad Orid.
Pont. iT. 5. 91. Stat SyW. 1. 1. 31. At et ieeia de saperbifl «dibns did notam
est. Conanle Broukh. ad Tibnll. iii. S. 3.

NOTA

1 Nec mikMe irieteriie] Qnm ett
spatiam trinm annonun.

2 RegubU] Filint sciL infkns Jam
Istabatnr cam orantem in foro patrem
aadiret. Vide PUninm Joniorem lib.
lY. Bpitt. 2. nbi describit mortem hn-
Jnipneri.

• CMmafnf th^ Enmt Jndices,

qnomm mnnnt describit Cicero de
Oratore lib. i.

t Jalîa ieeia \iemţla] AKi, Jalk
ieeia. Joliam basilicam IntelUge, ia
qaa scil. jas rcddebant iţftntam viri,
qnos ingens popnli mnititndo circnm-
stabat Lege Pliniam Jon. lib. ▼.
EpistSl.

EPIORAMMATUM LIB. VI. 440

Acris cqui soboles magno sic pulvere gaudet ;

Sic vitulus molii praolia fronte capit.
Di^ servate, precor, matri sua vota, patriqua ;

Audiat ut natum Regulus, illa duos. 10

iempla maUjucwnda infantu iSSc ftrogeniu forti» equi lataiwr magM ptthare ; ne
vUmlM tmera frânte appetU fmgtutm, O Du, ttrtait^ «ro, iM «tic fcmlrict, et
gemtarif ut RegukttmuUatftHump UUferoambw,

7 Acriseqm] Videtar respîcereillud 10 Audiat ut natutn] Orantem icili-

Horatii: 'Fortes creantar fortibns.' cet. lUaduot] Mater nempeaadiat

9 Diy aervate] Soleanis antîqnoruoi măritam, et aliqoaodo âliom af entem

bene precandi formala. caatas.

XXXIX.

IN CIN NA M. '

Pater ex Maitijla, Ciuna, factus es septem,

Non liberorum : namque nec tuus quisquam,

Nec est amici, filiusve viciui :

Sed in grabatis tegetibusqne concepti

Materna produnt capitibus suiş furta. 5

Hic, qui retorto crine Mauras incedit,

Sobolem fatetur esse se coci Santrse.

At iile sima nare, turgidis labris,

o CuuM ex MaruUa oxore $u$cepiiH septem non Uberoe^ namque netqmgquant
€Mi tuui, necJUiua amici, aui mâni; at eaneepti in grabatiM et tegetibui indkant
mbcapUibuâ aduUeria matri», Hic Maurui, qui ambuiat retorta comit, fatetur
m €9§efrogenum Cogimatret : aed iUedipnoM nare, tumidii tabrity ftatUliMiui eei

^^•^•^'^•^•^^^^^ ^

% Nm Ubertarum Aid. Jant Colin.— 3 Beverlandi Ms. JUiue nee rtom.—
7 Cogioantree pro coci SantnB Aid. Jant. Colin. Orypli.Plant.Janian. Palmao.

NOTJE

1 Peâer ex MamOa] Adnltcrla Ma- ces pro lecţii. Jnven. Sat. ti. de

nill« facete narrat, qaae aervonun a- Messalina Claodil oxore loqoeQs sic

moredebaccharetar. ait: <Aosa Palatino tegetem prs-

A Sed km gndmtiâ] Hoc est, lectis ferre cabili.'

servornm propriis. TegeHbui] Hoc 7 Coci Santrte [Cogututr^^ 8er?l

eat, roattis, qoibus otebantur meretri- Maari. Legnnt alii, coci Santrm.

Detph, et Var, Cla$, Mnrtial. * F

450 M. VAL. MARTIALI9

Tpsa est imi^ Pannici palsestritae.

Pistoris esse tertinin qnis ignorat^ ]0

Quicumque lippum novit^ et videt Damam ?

Qaartus cinseda fronte, candido vuita,

Ex concubino natus est tibi Lygdo :

Percide, si vis filium, nefas non est.

Hanc vero acuto capite, et auribus longis, 15

Qu8B sic moventar, ot solent aselloram,

Quis morionis filium neget Cyrrhse ? -

DasB sorores, illa nigra, et haec rufa,

Croti choraulce, villicique sunt Carpi.

Jamque hybridarum grcx tibi foret plenus, 20

Si spado Coresus, Dindymusque non essett

Pannieo paîattrHa: quU ne$cU tertiMM esu pUioris, ^icmmque eogwtmt ei ipeeUt
lippmm Dnmam 7 . . • Quiâ viro injicieiur JUium esae tatmumiâ Gpikm Amc
0aito capiu, atquf auribui Ungi», qua: $ie movemiur, ut »oUni tueUormmf dum m-
rore», illa nigra, et Iute r^fa genxUt awnt a Croto choraulUf aiqite « Ctfrp« rt/lic».
Jamque kaberes gregem plenum hybridarum^ ti Cercului et Dindymu» mm eteeui
epadanes 1 ,

Lang. Delpli. &c. Con^emiet Beyerlandi Ms. — 9 Vanuicki Be?eriandi Ms.—
11 QuaeuMii(ue iujium in eodem Mu. DamvMm iu edd. vett. — 14 Pneeideed,
«ntiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jnnt. Colio. Orypb. Plant. Juoian. Pulmaa.
Lanş. Farnab. DelpIi. aliae. Lectioncm nostraiu testatnr codex Floreotinos.
Sa^puBÎnie permutantur per et pne in compositiooe. Vide qee diximas ad
lib. II. Epig. 72. V. S.~17 QuU morionis JUium neget Gyrtlus Aid. Jaot. Colin.
Oirpb. Puimaii. Lang. Deipli. <&c. Gyrrhte legunt alii.— 20 Jam vemularum
codes Vaticanns, et sic Bodleianns in margine. Jam mobidarum codex Flo-
rentinus. Jam Niobidarum codd. quidam, teste Calderino, at referea ad fln-
meram filioruni Niobes ; ted placet prior scriptora. BeTerlandos legi jnbet :
Jamque Ombridarum grex, ifc, et nos mittit ad Scai. Varr. p. SOI. Ex obser-
vatione Scaligeri 1. c. 'Umbri/ 'Imbri,' *Ibri,' 'Ibridao' apod veteres spo-
rii TOcati sunt, ot apml Grscos dicti ifAfipUcaXoi. Ombridarum igitur, qood
hic fingit BeyerlanduN, idem erit ac kybridarum. Qnid aotem opus erat Mar-
ţiali antiqtium et obsoletum, si modo unquam extitit, pr» usitato et notiore
obtrudereP— 21 Si tpado Coreueue Aid. Junt. Colin. Gryph. Si epade CvreuiuM
Plant. Junian. Pulnian. Lang. et Delph, Si tpado choredue codex Florent.

NOTfi

O PaUettrit4g'\ Pannici dantis ope- est foetas ex imparibus parentibos, ot

ram palvstrt». LIb. iii. Epig. 67. ex apro et soe ; tic filios ex BM*re io-

11 El videt Damam] Tertios vero genoa et patre senro bybridas vo«»t

filins lippus genitus erat a pistore Poeta.

Dama, qni et ipse lipptis erat. 91 Si tpado Cmremu [Carcafas] AUi,

17 Cyrrha[Gyr1lHt] Alii, GyrrAtf. Coretut*

20 Jamque hybridarum'] Hybrida

BPI6RAMMATUM LIfi. VI.

451

XL.

AD LYCORIM.

F(EMiNA praeferri potuit tibi nulla, Lycori :

Prseferri Glycerae foemina nulla potest.
Haec erit hoc, quod tu : tu non potes esae, quod haDC est.

Tempora quid faciimt ! banc volo^ te voiai.

o Lifeorif nnUa olim nudier poiuU Hbi aiUqHmi, mUla nnnc nudierpUert anii-
pont Glffcera, HaejUt hoc piod t» et: hc nequi» eme piod luec e$i, QM eM"
ciunt temiwra I Hac phcet mihi, tu placuutu

^^^^»^^^>»^»^^^»^^

Ad Lyeorim, anum ex formota lemina est io Be?erlandi Ms.— 3 In eodem
Mf . §ed non poies etie.— 4 Tempora quo in eodem.

S Hae erit koc"] Fiet tnos.

NOT^

Tunanpottt] Fieri Jnfeais.

XLI.

IN RAUCUM POETAM.

Qui recitat lâna fauces et colla revinctus,
Hic se posse loqui^ posse tăcere negat.

Qui recitat gutture et coUo circumdato fana, hk afflrwwt ee luepoeu loquS, nee
poeeeeiUre,

1% nwctcm Poetam coUa Urna tegentem inscribitnr in quibosdam vett. — 1 Qitt
recitat lauro fauces ei tempora vinctue Beverlandi Ms. faueee et tempora uincta
codex BodI. et alias Oxon. ap. Faraab. — 2 In quibosdam, teste Farnabio,
tăcere; sed in BodI. aliisqiie,|M«f« tăcere,

NOTiE

1 Qui recitat] Rancum bone Poe-
tam cârpit Martialis : eteoim ctim
ine faocibos focale adbiberet, ne fri-
gore oorriperetnr, ostendebat se non
posse nisi spgre loqoi : ostendebat pa-
riter se tăcere non posse, corn iicet
rancos vellet recitare. Vide lib. iv.

Epig. 41. Oell. lib. i. cap. 15. de
Inani loqoacitate : * Epicarminm qoo-
qne iilud oon ioscite se babei: 0&
\4y«p Sfii^î, iiXKk aiyŞp iB^twros.
Ex qoo profecto somtam est : qoî
com loqui non posset, tăcere non po«
terat.'

492

M. VAL. MARTIAtilS

XLII.

DB £TRU8GI THBRMI8» AD OPPIANUBf.

Etrusci nisi thennulis lavaris,
niotus morieris, Oppiane.
NnlIsB sic tibi blandientar midac :
Nec fontes Aponi nides puelHs,
Noa mollis Sinaessa^ fervidique
Flnctus Passeris, aut superbus Anxiir,
Non Phoebi vadă, principesqne Bai».
Nosquam tam nitidam micat serenom :
Lux ipsa est ibi lonţior^ diesqae
Nallo tardias a loco recedit.

OffUMtf taUrihU iOUnt^ mn koerif ikirmaUâ EirwieL NwUm
paJpOuMtwr^ tuefnt€M Aponi imUcH pveUu, no» moUii SimuaMf ei e^iâijkteim
Paaatriit €mi tiUtu Anxur, mc wuia Phgbi^ el Baia nobUi$nwue, NnUUn teremU»
tammtidaipUndet: luxip9a4tilongiorilUc,nec seriuadieaalni tibmUo Uca, Omfx

De Hetruici tkermit est lemma io Aid. Jant. Colin. Gryph. aliit. — 1 In
iisdem hnerii, Palmaiini codex, /«varu.— 7 Codex Vaticanos, prmci|ntof,
i.e. DomitiaDi. — 8 Nu^mm tMm nitiium vaeat Beverlandi Mt. cam dob-
nnllisedd. vett. miati senrant Aid. Jont. Colin. Oryph. Pfant. JoniaB.
Palmao. Lang. Delph. Sec — 10 Pott imoc versam locam babet decimM
qnartns, Siccot fniif(Mi$ Oityx, tfc. in ed. antiq. Ferrar. an. 1471. Aid. Jiiot.
Colin. Oryph. Plant. Jnnian. Calderin. Pnlman. Lang. et Delpb. Nostrom
ordinem servant Orater. Scri?er. Farnab. Scbrevel. Barbon, Scc,—\i

NOTiE

1 £fniiciiim].PapUiiasSylv.lib. I.
balneoni Etronci fose describit.

2 IUotu$] AlisB enim aqiic sordet
tnas, et malam colorem, de quo lib.
VII. Epig. ti. eluere oon poteriint.

4 Nec /mUe$ Apmu] Juxta Pata-
vlnm. Snetonias in Tiberio, cap. 14.
* rudes puellis.' Cassiodorns lib. ii.
Epig. S9. ait lavaemni illnd singulari
pndicitls disciplina sanctom esse ; in
eam enim aqnam in qua viri recrean-
tnr, si mulier deflcendat, calore ex-
iiritnr. Vel forte Poeta respicit ad
Patavinarum piidicitiam, quam com-
mendat Plinins Junior lib. i. Epist.
14. et Poeta noiiter lib. xi. Epig. 17.

.) MoUin SinuetM] Urbs Campaniae

maritima, hodie, nt aiaut, Amm ii
Momingone, Tacitas Annal. xii. de
Claodio: * Refovendis viriboa molUtie
coeli, et salabritate aqnamm Sinaes*
satn perrexit.'

6 FbietMs Punerii] Aqnae blandis-
sime in Campania ad mare inferum» ut
patantinterpretes. De his nibilreperi.

Anxur] Hodie, remodiia, lib. v.

Epig. 1.

7 Pluxbi Mda] Comanom littns in-
telligunt Interpretes,abi nempe cele-
bre fiiit ApoUinis templiun, Virgil.
JEn, VI. Cluverius Italie lib. ii. cap.
2.intelligit aquas Apollinarcs calidas,
et nobiles, olim * Ceretana»* dictv»
juxta Caere Etniriae oppidnm.

BPIORAMMATUM.LIB. VI.

453

Illic Taygeti virent metalla,

£t certant yario decore saxa^

Quae Phryx^ ei Libys altias cecidit,

Siccos pingais Onyx. anhelat aestns^

Et flamma tenui calent Ophitse. 15

Ritus si placeant tibi Laconum,

Contentus potes arido vapore.

Grada Virgine Martiave mci^ ;

Qaaa tam candida, tam serena Încet,

Ut nnllas ibi snspiceris undas, 20

Et credas vacaam nitere Lygdon.

Non attendis, et anre me snpina,

Jamdudam qnasi negligenter andis.

Illotus morieris, Oppiane.

jmigwU tmUm tUcat fervorm. IlUe meiaiU TtţgeH v iracm dy ei MKafwleArilif.
dmi eoidmidKHi lapideâ^ quo$ ciltw exeidii PknfţţimM H Âftr^ eiftu OpkHtB ferveni
/aito igne. 8i mores Lieedtemmdorum tibi mridemdf conlfitfiif arido văpare p9tm
immergi imfrigiditm aqnam frirgimem «I^m Mwrtiam : tpm tam pura ti Um aâN-
da aitcflf, lU Muptcemniittaf esse ogiMf tific, e# ptitef tpUndere Lţfgdbmm nuurmcr
vacuum, Non auscuUas, etjam diu quan oicUanUr me auditmare negligente, Op^
piane, imieribii iUotus.

^»00^^^»0^»^

-^-Js nS'eitf Beverlandi Ma. — 14 Hune venuni, at exUt in edd. vett. traos»
potitam eise notavit Cagneriosi qai in antiquo codice enm post dnodecLmom
legerat insertcun.— 18 Afortiooe codex Florentinas.

NOTJE

11 3>sififet| Montis in Lacoma, in
qno marmor, qaod metallum TOcat,
cam tamen proprie non dicatur nisi
de fenro, auro, &c.

ÎS Q^a Pkt^x\ Hoc est, ex Phrygia
atqne ex Libya.

14 Pjflsprw Qay»] Genufl quoddam
marmoris de qao Piinius lib. xxxvi.
cap. 7. aiias gemma, et vas etiam un*
gnentarinm dicitur. Onydiem tamen
in his tbermis fnisse negat Papinios
loco tapra citato : ' Moeret onyx ionge,
qnerilurqae excituns opliites.' Pt»-
gyâ» dicitur, lioc est ' sudans/ inqnit
Raderus.

6Sccot iB9kui\ Nempe similes radiis
tolis.

15 Oph\Xaî\ Marmor nempe maculis
dtsttnctum instar serpentis.

16 BXiuM u Tfllaumd'\ Qoos expHcat
ipse Poeta versibus sequentibus : hoc
est, Si placet sudare sicca cella, fri-
gida vero lavare. De aqna virgine»
sic dicta quod fluens in urbem de-
cUnaret a rivo Herculis, jam dictnm
lib. V. Epig. 21. de qua Plinios lib.
XXXI. cap. S. et ibidem de aqna Mar-
tia, ab Anco Martio rege, deinde a
Q. Bfaniopraetore in urbem invecta,
ut aiunt Interpretes.

21 LygiiMi] Loctts nempe crat in
Tauro monte, ubi marmor candidisai-
mum.

22 Aure mm Jic|mia] Vide lib. v.
Epig. 78. Anris supina significat
babitum prope dormientis, qui capnt
in bnmeros Înclinat, et negligenter
auscnltat.

454

If. TAL. MARTIALIS

XLIIL

AD CASTRICUM.

DUM tibi felices indulgent. Gastrice, Baiae :

Canaqne sulfareis nympha natatur aquis :
Me Nomentani confirmant otia raris,

Et casa jugeribns non onerosa suiş.
Hic mihi Baiani soles, mollisque Lucrinus ;

Hic vestrae mihi sunt. Gastrice, divitiae.
Quondam laudatas quocumque libebat ad undas

Gurrere, nec longas pertimuisse vias :
Nune urbi vicina juYant, facilesquc recessus,

Et satis est, pigro si licet esse mihi.

O Cutrice^ dttmfrmrii «auniti Baiu; H wtfater Nffwnpkâ cmuk wmik uiV^um:
mda vUlm N^metUmus nu eomb^ n i^ H d^mtis «mi grtiiâ tmfimi: Hu frvor
Bmmma mUhm^ et wulU Liuruu : kk, o OiUricef fnur v€9tru •fibfu, OKm
plmcebai cwmre i/uâcmmque ad aquai cmnmendaUUf nee rţfwwiâitrt Umgvm Uir,
Nune McesnM /âeiUi, et loca juxta urbem placent^ et enffitU^ n/aâ ett

CMf.

^^ «^#^^l^<^^ ^ ^^ ^

1 Cum tibi Beverlandi Ms. — S Canaque 9ulphurei$ muda matatwr apâg. Non
omnino speniendam qnod margini ascriptnm exhibet Jantina nottra: Camamu
tutţkar^ Nţmffha jwaturaqui$.--5 Ho€ miki codd. Thoan. et Vat. — 6 Hu
mAi gunt ttttra codex Thnanens. Hie nottrw mUâ nmt in aliis. De pennnta-
tione nostra et vettraln membranis antiqaiA vide nos ad Catull. Lxvii. 7. 18.
Tibull. 111. 4. 4. et iv. 2. 24. Pro divUite Farnabius leţerit delitite^ qoe doo
▼erba saepe confasa a librariis.— 7 Codex Piilmanni, ^uaeunqme tîhebat,—9
NuMC urbii codex Florent. — 10 Beverlandi Ms. pign et Ueet e$$e mihi, Jantina
nostra in margine : pigrum «t licet eue miki ; male. Vide qne congesut
Heins. ad hune versnm Ovid. Heroid. Epist xiv. 64. ' Quo mihi commisio
non licet etse piam ;* nbi optt. codd. babent, ' pis.'

NOTiE

9 Camuque'] Sensns est: Natas in
aqna cana, quia snlfarea ; et Nym-
pham posait pro lympba, sen aqna.

S CemflnMmi] £x hoc verbo licet
coUigere Martialem foisse sgrotnm,
atque tone incepisse convalescere in
agro sno Nomentano non procnl ab
orbe, de qao lib. ii. Epig. S8.

4 ATofi 9nero9a\ Hoc est, pro modo,

et ratione ftradi edificata, nec nhnis
magna nec parva nimis.

10 £1 tatii etf] Olim cnrrebam
ad aqnas amoenas etiam remotiasimas;
niiDC vero me etate proTectnm, et
pigmm, jnvant loca urbi vCdna, et
snfficit, si mihi liceat otiosam vitam
agere.

BPiGRAMMATUM LIB. VI. 455

XLIV.

IN CALLIODORUM.

Festive credis te^ Calliodore, jocari,

Et solum malto permaduisse sale.
Omnibas arrides, dicteria dicis in omnes ;

Sic te convivam posse plăcere patas.
At si ego non belle^ sed vere dixero quiddam : 5

Nemo propinabit, Calliodore^ tibi.

o CaUiodore, putof te eavUlari lejride, et te KiiKm perfumm eue wmftiâfaeetiiâ»
Smbrideg amcii$, emiUationibus laceâtU cuneto», koe modo credii tam cwmvoajmnm»
di». Ai flt ego iMn/ocfftf, ted vere prohdtro ouiddam, o CaUwdort* nemo prapi-
fHUnitUn.

5 Ti âobm Scbrevel. an. 1G70.— 3 BeverlandI Ms. dideria dMM t»
«mut.— 5 'At ti €g9 nume vtUem tUn vere dieere in codice PnlmaniiL

NOT^

9 Permadume] Pntas te soliini esse tai imparitatem nemo tibi snam po-

facetum et jucundnm divitibus, quo- culnm tradet in quo btbas ; id eat,

ram coenam captas. nemo te invitabit ad coeoam. Vide

6 Nem» prtfmabU] Propter oris lib. ii. Epigr. 16.

XLV.

IN NUPTIAS LYGDI ET LECTORIiE.

LusiSTis, satis est ; lascivi nubite cunni :

Permissa est vobis non nisi casta Venas.
UsBC est casta Venas ? nnbit Lectoria Lygdo :

Tarpior nxor erit, quam modo moecha foit.

Lenma in edd. vett. est, Ad Leetoriam : in aliis, Ad Lmieritm ; ?el,
In Nmptua Lffgdi et LatorUt.—l Schre?el. an. 1670. cum aliis, iiii6t< Leeiwia
Lffgdo,

NOT^

l LauMiii] Legem Jnliaro, qua Lectoria coacta est nubere concubino

adolteria probibebantor, revocaverat Lygdo. Epig. S9* snpra : ' £x conca-

Domitianas, Epig. 7. snpra. Jiiven. bino natos est tibi Lygdo.'

Sat. 11. 32. ' qni tanc leges re?ocarat 4 Tkrptor] Napta eoim concabioo

amaras Oninibus, atque ipsis Veneri adniteriam fateri ?idebatar. Epig.

Martiqne timendas.' Ergo rocecha S2. supra.

456

Al. VA.L. MART1ALI8

XLVI.

AD CATIANUM.

Vapulat assidao Veneti qnadriga flagello,
Nec cnrrit: magnam leoii Catiane, facit

% Be?erlaiidi Ms.

NOTJE

1 F^nM] Quidain anriga ex Ve-
nelonun imctioM eqoot qiwdrţjngM
mMkAut wv^nhty nec tamen illi
proparabant : illam irrldet Poeta,
qnasi magnam rem fttdat» qni cnm
equos Terberibus disnimpat, non cor-
rant tamen ; ?•! qni cnm tall qnad*
riga andeat tenire in certamen. Eraut

antemqnatnorfactioncs: Veoetoram
nempe, qoi ccenilenm ferebant, ooelo
et mari sacri : Praainomm, qniviri-
dem, terrm sen teri et floribna dicati :
Rnssatomm, qni igni, et Marti : AW
bomin, qni albos viridi mixtos gere-
bant pannos. Sie Raderal. Plara
vide apnd Bnlengcma.

XLVII.

AD IANTHIDA NYMPHAM.

Nympha^ mei Stellae qa» fonte domestica puro

LaberiSy et domini gemmea tecta sabis :
Sive Namae conjux Triviae te misit ab antro ;

Sive Camoenaram de grege nona venis :

o Nfmpha mei StelUt^ qwp domeMticnJluis fonte puro, aiqueingrederis tedeigem*
meoM : rite mxor Numm te mmt a tpecu Diamg^ $€u tenis nonei de grege Mmmnm :

Ad Hitmtidi Nfwmkam inscribitar in edd. Tett.— l Nympka meo SieUa ia
codice Piilmanni. jifmpka AteUantein codd. Vat. ct Floreot. — 8 Codex Vtti-
canus : Trebiet te mint eJ> arnne. Florent. TVtrkr te nâmt mk oamt . Codex
Thnan. 7Vt6uv te misit ab antris. Io aliis ab anero^ vel, ab ajuris. In qni-
bnsdam: Trivia te misit ad Ânnnm. Tnmeb. lib. xxiii. cap. 27. emendat;
Tritia ie miait ab Amia ; et intelligit Dianam caltam Aricise ab Anna Peraona.
Et sic Calderini codex antiqtias. Janns Rntgersius legi vuit : T^rte te misU
«6 JitiHi, qnae Didus Tyri» fuit soror. < Sive Nwus coi^ux Trieim te misU «6

SOTJR

1 Nympka, mei Steike] Alii, meo.
Landat Stell» fontem, cujus Nnmen
sen Nynipham lanthidem appellat a
nomine IsDthidis nxoris Stellse, de
qoa Epig. SI. snpra.

3 SiceNumacoiyux]JEgtritLnemp%

de qaa Floms in Numa. Ovid. Fast.
III. agit de fonte £grriae: *iEgeria
est, quas praebet aquas. Dea gmta
Camoenis : lUa Nam» conjux, cousili.
umqne fnit.'
TVtruE] Hoc est, Diansp, lib. Spect*

KPI6RAMMATUM LIB. VI.

457

Exsolvit votis hac se tibi virgine porca 5

Marcus^ furtivam quod bibit aeger aquam.
Ta contenta meo jam crimine, gandia fontis

Da secara tai : sit mibi sana sitis.

hac virgine porca Marţiali» 9e liberat voiis tibi faetiâ, qui <egr9tMM fitriim htoMÎ
aqinm tmam. Tu jam placată meo ecelere expiato tuta praie ganuUă foniis tui :
mi miki aana ntii,

Amia: iUviri eraditi jtmpridem eroendanint, cam antea legeretur untro,
▼el, amne ; miomodo ribrietiam noonnlli, qiios inspeximns. Sed qnid est
Trimte Amiaj certe nemus illad ad Tyberim non longe ab Urbe sitnm erat,
et ea Janicalo «pectari poterat, ut Martialis dm doceL Alterum erat In agro
Lavinio ad Nomiciom flninen. Sic et Egeria daplici loco colebatnr : nani et
CanKanarom nemiis illi sacnim erat prope nrbenii et Aricimp qnoque Diane
■acris accensebatiir. Trioia igitiir Egeria potest dici, Amua non potest.
Codex Rottendorphii : Tibia te misii ab Amut, Lege meo pericnlo : Siee
Kmma eo^jux Tyria te miâii ab Anna. Intelligit aqas dactibot fontem bnnc
derifatam fuiftse ex Niimicio, qui est in Laviniensi agro, per nemas Egeria.'
Ita Heinsius ad Ovid. Fast iii. 675.-*-7 Tucouteuia modo laerymauiia codd.
Flbrent. etVat.

NOTiE

Epig. 1. qnae in valle Aricina cole-
batnr.

4 Sive Camenuurum'] Hoc e^t, seu
laberis ex fonte Mnsanim, vel seu
Tenis nna ex novem Musis.

5 ExoolvU'] Hoic Nymphae, sen
hoic fonti vota nuncnpaverat Marr
tialisy se nempe porcam intactam
immolaturnm, quod segrotus furtlm
bibisset aquam ex illo fonte. Hora-

tins III. Od. 18. baednm immolat fonti
Blandntiflp.

7 Gaudiu fon^] Hoc est : Tu, o
Nymplia jam secara, meo scilicet sce*
lere expiato, fac mihi copiam salu-
brinm tuamm aqnarnm. Vel aecura
refer ad gaudia.

8 Sit mihi eana iitis] Jam a morbo
recreatns none ita sitiam, ut olim
a^ger sitiebam.

XLVIII.

IN FOMPONIUM.

Quod tam grande sophos clamat tibi turba togata:
Non tu, Pomponi ; coena diserta tua est.

Qaod turba togatorum exclamat tibi tam grande eophoSf non tu, o Pomponi, $ed
contitium tuum facundum est.

In boc Epigrammate nil variant codd. aut libri iropressi.

NOT^

l Grande soplioa] De hac exclama-
tione egimus lib. i. Epig. 4. Versus
BiiOB corani amici» ad coenam vocatis
recitare solebaut veteres. Poeta
bone Pomponium irridet, qui non

laudaretiir propter versn», sed prep-
ter ccenam lantam. Sic Pertiua Sat.
1. *' calidum scis ponere sumen, Scis
comitem borriduluw trita donare la-
cema.'

458 M. VAL. MARTIAUS

XLIX.

DE SB PRIAPU6.

NoN sum de fragili dolatus uimo

Nec qu8B stat rigida sopina vena^

De ligno mihi quolibet columna est,

Sed viva generata de cupresso :

Quae nec saecula centies peracta^ 5

Nec longse cariem timet senectap-.

Hanc^ tu quisquis cs, o malus, timeto :

Nam si vel minimos mânu rapaci

Hoc de palmite laeseris racemos ;

Nascetur^ licet hoc velis negare, 10

Inserta tibi ficus a cupresso.

■»^^^^>^^^»^^^^

Ile Prîa|K» inscriptio est in edd. vett— 7. 9 Hanc, tu qwia^ii £9^ o amIiis,
timeto, HttHc: <t, tfc. Jnutina nostra in margine, cz quodani cckI. hand dabie ;
bvc etenim verba, ffmic et Nam, sspe in codd. permiitantnr. — 9 Heins.ad
O vid. Art. Am. iii.TOS. putat omnino scribendum 2f^m« ; non tttteris; qood
tmmeu editosacmanu exaratos, qnos vidit, codicet omnes occnpavit.

NOTiE

1 Non «iun] De Priapo hortornm qnentibns. Vide Epi|if. 73. tnfra.

custode actnni lib. i. Epig. 36. lib. 10 Nascetur] Tibi ficoso inseretnr

III. Epig. 58. et Epig. 16. tupra. vena mea cnpressea. Epig. 16.

4 Sed viva] Vitalităţi» cnpressi supra.
rationem addit duobns venibns se-

DE THBLESINO.

Cum coleret puros pauper Tbelesinus amicos,
Errabat gelida sordidus in togula.

Cum Tluletintu inopi observaret amieoi pudicos, iordiduM vaguXmhar in frigidm

^0 ^^s*sr^^ ^^^ ^

In Thelesinum ad Bithyniewn Beverlandi Ms.— 1 Gruteroi iegit tamvrei,

fiOTJE

1 Ckiii coleret pwroa] Sensas est: torpes, qnornm libidinis conscios fnit.

Nibii consecutns est Tbelesinus, dum Jnvenalis Sat. iii. ' Quis nnnc diligi*

oolttit amicos caitos ; at vero dives tur nisi contciu^/ &c.
factns est, statim ac coluit bomioei

KPI6RAMMATUM LIB. VI. 459

Obscoenos postquam coepit curare cinaedos^

Argentum^ mensas, prsedia solus emit.
Vis fieri dives, Bithynice ? conscius esto. 5

Nil tibiy vel minimam^ basia pura dabant.

f^9gula. Ex quo copil colere turpts cinadoiy iile unus mercatur argentum, mentai,
fimdoa. O BUhynice, eujris locupUiari ? cotuciua etio, OseuU pudica co^fenni
tibi nikiif vel miMimuin*

^^^^^^^^0000

probante Farnabio. — 3 Obseetnoi ex qmo Beverlandi Ma. eertare pro eurare
codex Polmanni. ' Oraterus es udo codice âertare^ qaod sit ' obser?are/
' colere/ B^pvwwUw, £go quidem scio boc ejiie ewrare : lib. xi. Epig. 18.

* Tnrba tamen non deent, sterilem qne ciiret aniicum/ Plin. Epist. lib. i. 6.

* Nec me praeterit esse Regulum Hwncaâaiperw. flst enim locnples, factioitniiy
curatnr a mulţi», timetnr a plnribu».' Sed non sertare boc sentn pro ' obser-
vare ' nufqnam legi. Meliores ergo codd. qni babenf , ewrare» Oronofiut.

NOTiE
4 Argenhan] Vel coelatiim, vel param.

LI.

AD LUPBRCUM.

QuoD convivaris sine nie tam ssepe, Luperce,

Inveni^ noceam qoa ratione tibi.
Irascar^ licet usque voces, mittasque^ rogesque.

Quid facies ? inquis : quid faciam ?* veniam.

O Luperce, excogUavi qno modo te IMam, ^nod «putem »me wu iăm ere'
tro, Succensebo, quamvii semper inrileSf el mitlaSf alque oree, Quid agei 7 aU:
qimdagmn? ibo.

00>0^00^^0000

S Irascor Ucet Mfţvf in qnibasdam.

NOTiE

1 Quod convtrorM] Carpii La per- 4 Veniam] Ccenabo apad te, atqne
cnm, qai raro eom ad ccenam invi- «varitiBe tnee pcenas dabis.
taret.

LII.

EPITAPHIUM PANTAGATHI TONSORIS.

HoG jacet in tumulo raptns puerilibus annis
Pantagathas, domini cura, dolorque sui,

PanlagalhMs mortuu» tmnie puerUilm$f amor et motrer md keriyjaeei in hoc eepuU
Epi, Panlagalhi lemma eat in qnibuadam Tett.->S Viâ iamgetde Jont. an.

4(J0

M. VAL. MARTIALIS

Vix tangente vagos ferro resecare capiUos

Doctas, et hirsutas excoluisse genas.
Sis licet^ ut debes, Tellus placată^ levisque ; 5

Artificis levior non potes esse mânu.

crOf tciena resecare erranie» crines ferro vix tangente, atque expoUre tmdu ptloMi.
O terra, quoMtumoU deinceps sii ilU placată et kviSf nequU eue Uviar mumu ar*
tificis,

1512. — 5 Sis licet imjMuUo tellua codex Pulmanni. Sie Heet inde sibi ieUiu Aid.
Jiint Colin. Oryph. PUnt. Junian. Ltne. Delph. Sec. barbare, jadido Par-
nabii. Nostram lectionem testantnr coad; Florent. et Tlinan.

NOT^

S Pantagaihue] Raptiu fato imina-
taro, amor nenipe domini dnm vi«
▼eret, dolor vero ex quo mortuus.
Ipsins forte Poetse fuit serfus.

5 Sis licet f ut debes [inde sibi] De
hac bene precandi formula vide lib.
V. Epig. 35. tellus sis sibi, hoc est, ei.

qui modas est loqaendi Onecos, qoem
et Latini usurpant. Alii legnnt, SU
licetf ut debes, Videat lector. Sentoi
est: O terra, quantumvis sis levis,
nequis tamen esse levior mânu Pao-
tagathi, dnm tonderet: qnte proprit
tonsoris laus est.

LIII.

DE ANDRA60RA.

Lotus nobiscum est, hilaris coenavit ; et idem

Inventus mane est mortuas Andragoras.
Tam subitse mortis causam, Faustine, requiris ?

In somnis medicum viderat Hermocratem.

Andragoras hetus latfit nobiscum, et idem ecenavitj mane repertus est defunctus,
O FauatiHe,rogascaitsamtamrepentiniinteritus? 3Iedicu8 Hermocratei apparue-
rat illi in somnis.

^ ^^ ^^'^S^^s^s^^^

Hic nalla lectionis varietas est in libris raanu exaratis aut excusis.

NOT^

1 Lo^MS nobiscum] Huic simile est tem, qui procnldnbio multos sgros
Epigramma Onecum Anthol. lib. ii. sua imperitia necaret.
Els *larpo6s, Poeta cârpit Hermocra-

LIV.

D^ 8BXTILIAN0.

tas si dicere Sextilianum,
t yrix tria y^rba miser.

^^9000»^*000

t Md. Mt Ubri impriasi.

EPIGRAMMATUM LIfi. VI.

4iil

Quid sibi vuit ? , inqnis : dicam, qaid suspiccr essc:
TantoSy et tantas Sextilianus amat.

NOTiE

4 Tantos, Sfv.'] Prapgrande» draiicos, eorumqiie raiidas.

LV.

IN CORACINUM.

QuoD semper casiaqae^ cinnamoque,

Et nido niger alitis superba)

Fragras plumbca Nicerotiana,

Rides nos, Coracine, nil olentes :

Malo^ qaam bene olere, nil olere. 5

O Coracinef irrides hm nihil fragranteM, quod tu temper unetus cttMa et ctnna-
Momo, et mdo avU superba, oles Nicerotiana phunbea : wuigisplacettuhiU otere, quam
bene oiere,

3 Fla/fraâ plambea Nicerotiana \eg\t Salmaslas. Fragraa ptmnbea Nieero-
niana Aid. Junt. Colin. Gryph. Labg. Sec, NoAtnim lectiooem e&hibet codesc
Pulmanni ; et sic etiam iegitTnrueb. Ub. xxv. cap. 27.

NOTiE

1 Quod eemper] Iste Coracinaa
yariis odoribas anims fcetorem com-
pescebat, qnibus doo opus est nihil
ol^nti.

Caeia duftamo^ve] ţratices sunt
odoris saavissimi.

8 Et nido niger] Hoc est, unctns iis
herbis odoriferis, qnibus nidum con-
llcit phcenix, nt aiunt Poeta?, qiiie
▼era esse negat Plinius Ub. xii. cap.
10. Videlib.v. Epig.7.

3 Plumbea"] Redoles unguenta, qiia;
vasis plumbeis in umbra, teste Plinio
lib. XIII. cap. 2. concoqnebantur.
Nicerotiana dicuntur a Nicerote uo-
gnentario, de qno lib. x. Epig. 38. et
lib. XII. Epig. 00. Alii, Nieeromana.

5 Nil olere] Cnr malit nihil olere,
explicnit Poetalib. ii. Epig.l2. <Hoc
mihi snspectum est, quod oles bene,
Posthume, semper : Posthume, non
bene olet qui bene semper olet.'

LVI.

IN GHARIDBMUM.

Quod tibi crura rigent setis, et pectora villis ;
Verba putas fam» te, Charideme, dare.

NOT^

1 Quod tibi cmra, ifc,] Crura et cepturmn faman qne de iiit mollitic
l^ctns hispida setosaque pre se fe- increbuit.
rendo, pntas te contra iturum et de-

469 M. VAL. MARTI ALI8

Extirpa, mihi crede, pilos de corpore toto,

Teque pilare tuas testificare nates.
Qa» ratio est ? inqais : scis moltos dicere multa. 5

Fac paedicari te, Chaiideme, patent.

5 Palmanai codex : teii nmUtu iken mMUi$. Vide Turneb. lib. XXT. c«p.
27.-6 Pkaridem* Jant. «d. 15IS.

NOT^

S Extirpa^ ţ«*] Lib. ii. Epig. 80. caot Oneci eleganter.
▼ert.6. 6 Fmc, 4^.] Henc qaait leviorit

5 Dieere tmUU] Loqai varie de tua criminîs siupidonem oppooe illi gn-

tnrpitadîDe. IIoAX^ «al rarroia di- viori, qnod te raapicantar *oiracţ«r.

LVII.

IN PHCEBUM.

Mbntiris fictos angaento, Phoebe, capillos,

Et tegitur pictis sordida calva comis.
Tonsorem capiti non est adhibere necessum :

Radere te melias spongia, Phoebe^ potest

o Pkabty unguento disiimii^ faUat eomaSf et tuqnâ coIm âperiiwr pieU
emmrii, Non at oput admovert t<m»orem capiii, O Pkibty epongia puteei ridere
te

^0 ^^^^^^^■^^^

Jn Phetbum tegentem calvam capiUis ioscribitur in Beverlandi M». — 1 Pro
fietot legendiim esse tadoe conj. Heins. ad O vid. Fast. iv. 740. jScto» tamen
defendi posse, putabat Ondend. ad Lucan. x. 491. Eroendationem Heinsii
fîmiat codex Thuan. oui faetot habet : forte tamen e recepta non inntiliter
timetot elicercA, qiiod (noc modo, ttctosy) exhibet Jnntina nostra in margine. —
8 Et tegitwr flctie conj. Aut de Rooy. * Volt Poeta/ inquit Iile» * Phcebuoi
tegi calvam sordidam galero, et boc modo mentiri capillosangaento tactos. —
3 Codex Pulmanni et Beveriandi Ms. adhibere neceen*

NOTiE

1 MfiUtm^rfMjTomebaslib.xxv. 4 Radere le] Hoe est, abatergere

cap. 27. Olim qni erant toto capite pictos crines, et delere potest spon-

calvi, sibi solebant nngoento perfuti gia. Radere non dicitar proprie nisi

velut fila capillomm imitări. Vide de novacola.
Epig. 74. infra.

LVIII.

AD AULUM PUDBNTBM.

Cbrnbrb Parrhasios dum te javat. Aule, Triones
Cominus et Scythici sidera pigra poli ;

O ÂwUf dw» HH pheet eanunus tpeetare Trieme$ ParrkoMiaaf ei toUrart aetra

EPIORAMMATUM LIB, VI.

463

O qoam psene tibi Stygias ego raptus ad undas

Elysiae vidi nobila fusca plagse !
Qaamvis lassa, tuos qnserebant lumina voltus,

Atqae erat in gelido plarimns ore Pudens.
Si mihi lanificse ducunt non pulla sorores

Stamina, nec sardos vox habet ista Deos ;
Sospite me sospes Latias reveheris ad urbes,

£t referes pili praemia clarus eqnes.

PM Seytkici ; O quam fere ego tiln raptus ad unda» Stffguu epectm aira nubUa
regimne Eltfsue ! Oeuiifticei grave», quierebojii twu wlliis, et geUdo ore eapteeime
hqmebar de meo Pudente, Si Umific4B eorore» trakuni mihi etamina nom nigra^ nec
itta vox pervenit ad surda Numina ; me salvo salvus remeabis ad wrhes Laiii^ atque
eques iUustris reportubis pnenUaprimipiU,

►^^^s»^

2 Seiftldci sidera ferre poli Aid. Jnnt. Colin. Orypb. Plant. Jnnian. Pal-
man. Lan^. Delph. Sec. Getici sidera pigra poli Beverlandi Ms. cam aliis
codd. — 4 Pro fusca Pontaniis ad Macrob. SaturD. i. 11. teDtabat flustra ;
sed frustra. Apad O vid. Met, v. 286. legilnr * Fusca repariţato fugiebant no-
bila ccelo :' nbi tamen mnltnni variant codd. Ant. de Rooy reponendom
hoc Noştri loco censet, nulnla furva, ' Farvus ' epitheton, qao iiemper de
rebus inferni» nsos eue aiictores, diidum monaeront Heins. ad Ovid. Met.
III. 273. et Broukh. ad Fropert. iv. 11. S. qaos ?ide.— 5 Quamvis lapsa tuos
Btfrerlandi Ms. lassa et lapsa sappe pemintarunt librarii. Vide Barm. ad
Orid. Trist. ii. 85. et Burm. ii. ad Propert ii. 15. 7. et iv. 4. 64.-4 Bever-
landi Ms. plurumu ore pudor, — 9 Codex Oxon. peoes Famabium : reveheris
ad oros.— 10 Pro clarus, alii magnus,

NOT^

1 Cernere Parrkasios] Gellius lib.
II. cap. 21. * Sed ego quidem cum
Lelio et Varrone sentio, qaiXriones
rustico vocabulo appellatos scribuot,
quasi quosdam teriones : hoc e%t,
arandse colend^eque terrae idoneos.
Itaque hoc sidus, qood a figura posi-
tnraqae ipia qnia simile plaustri ?i-
detur, antiqni Graecorum ipa^aif dix-
erant, noştri quoqne veteres, a bnbos
jnnctis, Septemtriones appellaront:
id est, a septeni stellis, ex quibus
qaasi joncti triones figurantur.' Vide
lib.iv. Epig. 11. et Epig.25. supra.
De AdIo Pudente Jam dictum lib. i.

£pi{;. 32. et lib. v. Eplg. 49.

2 Sidera pigra [/erre] Alii, sidera
pigra,

3 O quam'] Hoc est, quam pxne
mortuus snml

7 iVoa puUa] Quae mortem minan-
tur, lib. IV. Epig. 73.

10 Et referes] Hoc est, primipili,
seu primi centurionis legionis honore,
et eqnestribus omamentis decoratus
redibis : qui enim primipilus fiebat,
statim in ordinem equestrem ascribe-
batur, teste Lipsio de Miliţia Romana
lib. II.

464

M. VAL. MARTfALIS

LIX.
IN BAUGARAM.

Et dolet, et queritar, sibi non continger^ frigas

Propter sexcentas Baccara gausapinas :
Optat et obscaras laceis, ventosqne, nivesqae :

Odit et hybernos, si tepuere, dies.
Quid fecere mali nostr» tibi, saevc, lacernaey 5

Tollere de scapulis quas Icvis aura potest 1
Qaanto simplicius, quanto est humanias istud,

Mense vel Augusto sumere gausapinas 1

Baccara nutreţ atqve expostulat, se urni cmripi/ngore, prepier âexeemias guMM-
pina$: expetU dieânubihnj et ventog^ ti nive» ; odU et lUiM kybemoMj ti teţmere.
O acerbe, quid in te peccaruiU nottra îacenut^ quas levU aura paUtt emferre ex
kumerii? fpuado rimpUeiu»^ et quanto kumoMiuM iUud etiy «fi gaumpim» iet
Augutio,

^*^^^^^^^^^^

5 Edd. Tett. s«wa; alil Mne nt Baccara sit noraen viri : unt codex Vati-
caniis. — 7 In edd. ?ett. ţiiaalo eti humafwu» ilWdi in cod. Vaticano: fiiaato
eti Aauiumtiis iiloi .

NOT^

1 Et dalett et querihtr'] Iste Bacca-
ra doIelMt byomem non sflBvire, nt
posset ostentarf ţ^ansapinas, pennlas
nerope villosaR, qnibus iiterentur Ro-
niani liyberno tem porc frigido. Si-
mili morbo laborabat Zoilus, de quo
Hb. II. Epig. 16.

3 Obâcuraa luees] Hoc est, coeliim
nnbiliim.

5 Stevel AUi legnnt, Shna: nonen
est fictnm, inqnit Raderos, sen fce-
ininK, seu viri : place t acei pere pro
virili, ncAcio an fceminia gestat»
gausapin».

7 Quanto aimpHcuui] Hoc est, liti-
mauins facerea, si aperte fatereris
tnnm morbnm, gansapinaa geatando
vel media sestate.

LX.

DE POMPILLO, AD FAU8T1NUM.

RfiMfactain Pompillas habet^ Faustine: legetur,
Et Domen toto sparget in orbe sunm.

o Faustine, PompiUus gessil remfeUciter ; etoltetur, et âiffundet namen

^•4t^*^^^0^^^^

De PnmpiUo in edd. vett. Ad Faustinum in codice Palmanni. De PompuBo
in codd. Thuan. et Florent— 1 PompuUus habet in iisdem.— S Fit^aai

NOTiE

1 Rem factam] De hoc loqaendi sine dubio consecntnrum se qnod
modo dictiim lib. i. Epig. 28. et lib. optat.
II. Epig. 2G. dictnr de eo qui pntat

BPIOSAIIHATUM LIB. TI. 405

Sic lere flavonim valeat gama Usipioram,

Qnisqnis et Ausoniam non amat imperimn.
Ingeniosa tamen PompilU scripta fenintar ; ' 5

Sed fam£ş noo est hoc, mîhi crede, satis.
Qnam mnlti tineas pascant blattasqne diseiti 1

£t redimimt soli camuna docta coci !
Nescio qoid pios est, qaod donet seacola cbartla, .

Victorns GeDium debet habere liber. 10

ptr Mmm MndM» : iuvaIratgaumabilUfimcnamU^pianiM,ltflit^ilumfa-
ttt Iwiptrit RamimB, NUuUmimt ierifU PomfitU di<Mrii^ ngtMlMa. AtmiU
/den odAiic, lUc luia wjficil/ana. QiuaiiHUirbfiflanabaUliMaJrt Nattui/
Et leii etei mtaU vertMrrmliUt! Nndp fM pbu al, fmxt eateitiat immmtaU-

codex TliiiBn.— T BcTerlindi Mi. fbmtaiqM diwrfi.— fl Codex Tat. carmiaa
dada joci.— 9 Ntido fiUfUt lil Thimi. Nitti» g«U ph* i*t «d dewat
Val— IO FîrtKnutnmwiBeverlaDdiH*.

NOTX

t SUItve} Sic Tmleant boate* pe- ptIU: Ppiia rMpondel hec dod loffi-
pnli Romani, nt libri Pompilli; boc cereadcoD>e(|nend>in fumn.
««t,ntÎDini>ic pereant, ntlibriPom- 7 BUltm] Vernei qui rodunt li-
pilli prritari inut. Uiipii vero po- broa.
pflH tnalOeTiranlKRheniaceolBcz 8 Carmuta] Qntbiu adliccl piper,

hclto HliL IT. 4]ai eoi conjungit
cnn Cbaltii et Hattiacii; Ftole-
mnuB tamen Uiipioa ad Istront pooit.
Ita Raderni. Leiri diciintaT,qaod a
Homaaii defeciuent.

S lagaăia tamai] Imperiti nempe
ceDient insenioM este icrlpta Pom-

pliccf, et cetera ţ|tiiDiodl Învoi-

10 Gaiitmi Hoc eit, leporem, e(
giatiam nativam : unde Horatin» :
' Tn nihil Invita dicei fadeevc Hi-

LXI.

IN IKVIDUM.

La u dat, amat, cântat nostros mea Roma libellos :

Meqae sinns omnes, me maniu omnia habet.

Ura RsBM «litrei, tiSsit,ii ctut nottna lOni; tt vtmr i* gnm

Hojai EjHgTauimBtii lectionem nnllo modo Târiuit impreui ant ib
■raii libri.

NOT*
1 Mtm Rana] Hoc cat, mibi Muca et beoooli. '

Dtlph. d Vm. Ctw. JVarlial.

406 M* ^^^' MARTIALIB

Ecce rabet quidam, pallet, stopet, oscitat^ odit
Hoc volo : mmc nobis canmna nostim placeat

•■mtMii. Eece quidăm rubet,jmUă^ obitupenit^ 9fdMwrf liii. Hm «•!• :
vemumoitrimminMtJmimiL

NOT£

S Ecee rwbei] Detcribît PeSta «U- 4 Nwmc nMi] Nane, ia^t, mn

mi moţai quibat erucUBtur iavidi. mihi pUcenicarmitM^ eim ditpllecaat

Ofcîiot] Ore hiscit, qnod ligniim in? idiş.
est fkttidii.

LXII.

AD OPPIANUM.

Amisit pater unicmni Silanus :
Cessas mittere monera, Oppiane 1
Hea crudele nefas, mateqoe Parcae !
Cajus Yulturis hoc erit cadaver ?

SiUmuM geniUr perdidU wmiftmm: o Apiame, aa «oranf mUUre doma J Het
§eeku inh u tum u Mf atfue improba Parcm l ad vmuH enUitugH hoc eadmcer 7

■* ^^^^ ^^ *^^^ ^

Ej^phiuM ttd Ăpiamm incriptio est în codice Florent. Ad Ăpimnm ia
Aid* JaoL Colia. Oryph* Poiaian. Piant* Joaian* Laaf . &e« Ad Aşţikmm
Calderinus. Ad Oppimum in codd. Vat. et Tliaan.— 1 SaUauu Beverlandi
Ms.— 2 Oppitme codd. Vat. Florent. et Tliuao.

NOT«

9 CesMt miHerţf] Iite Apianiu, alii * JErico «f ro aliqoif ataidet, proba*

QppioMUt, qoidam fîiit liaBreditatam mas: at hoc ii haereditatis caasa

captator, qnem cârpit Poeta. fecit» Toltiur ett, cada? er cxpectat/

4 Cwjut fmUwrii] Seneca Epîst. 96.

LXIII.

AD MARIANUM.

Scis te captări: scis hanc, qai captat, ayamm :
£t scis qol captat, qnid. Mariane, velit :

MwrUm, MeUteaUUi: wuH aearamesie hme pd oUUit: et notH puaUmiM»

VOTJE

1 Scii U eapiari] Mariannm litioc 2 Quid velit] Nempe taam mortna,
Irridet Poeta, qai blanditiU et mooe* at possideat tua bona.

ribas allici se patiebatar.

£PIORâlfJiATUM LIB. VI.

467

Tu tamen hune tabnlis hceredem, stalte, sopremis
Scribis, et esse tuo vis, fariose, loco.

Manera magua quidem misit, sed murit in bamo :
Et piâcatorem piscis amaie potcat 1 .

Hiccine deflebit vero toa fata dolore î
Si cupis^ nt ploret : des, Mariane^ nihil.

tOwf fin ăUmi: mtkUommm iu, o demeiu, insiihiitU hme kmrtdm «iNMP Utk^
meniOf ei vU^ o vtatme, illnm Obi Muceedert. MM quidem wMgna doM, «1 mtfîl
iuhamo: eimitUpoiuihe diligere jriâcaimtm 7 Ankic UtgtkU immwmimven
mmrmn? O Marimu^ H pUuei ui JUui, nikU dona.

^^•^^^

5 Muueru magua tamen in eodd* Thaan. Vat. et Floreot* et sic in nonnalltt
edd. Lectionem nostram eshibent edd. vett.— 7 Edd. fettmea/afa. impro-
bante Faraabio : codex Pnlmanai, iua feU.

NOTiE

5 Sed mkni iu hame\ Vide lib. T. sine rifos eat. .AIB, num.

Epig. 18. 8 Dee mkiS] Vaiia caip«elatloM do-

7 Vere iua faia\ Ficts ernnt ejns Insas tanc vere flebit.
lacrym» ; hsredit enim fletns scpit-

LXIV.

IN DBTRACTORBlf.

Cum sis nec rigida Fabioram gente creatus,
Nec qaalem Curio, dum prandia portat aranti»
Hirsata peperit rabicunda sub ilice coDJux ;
Sod patrisad speciUam tonsi, matrisque togatae

Oua uee eie eriuudu» extetera/amUia FaMerum^ nee talis, quakm Curie geuuU
rubUuudauxer eub iHufreudeea, dum feri pmufiaipsi ariui; $ed JOim fmtrii

% BireuUpeperii deînrema MuJb iMoeBevurUmikU$,'-4k FiMui ei e^eeum codex

NOT£

eflttnimitl p«tii^ ^nl piioa TeHebU
ad specolnm, mollift Otbcait instar»
de qoo Jovenaiit Sat. i. * lila tcaet
speenlnm, patbki gestamco Otbonis/
Mairieqm iegedat] Hoc eit, adnl-
tern : fcemin» enim adnlterii con-
▼ictn togam ferre cogebantut. lik.
II. Epig. S9.

I Fabionm geuie"] Stvdiif belii
perrima et nobiliieiina.

II Curie^ M. Cnriam DenUtmn in-
telUge, deqao Cicero de Seneetnte:
' In hac vita (roaticana) M . Corinf ,
cam de Samnitibot, de Sabinis, de
Pyrrlio trinnphatsety eontnnisit ex-
tremnm etatis.'

4 Ad epeeulmm ietuS] Id ett, filina

468

U. VAL. MARTIALW

FilinSy et sponsam possit te sponsa vocare ;
Emendare meos, qnos novit fama, libellos,
Et tibi permittis felices carpere nugas :
Has, inquam, nogas, qaibus anrem adveitere totam
Non aspernantar proceres urbisqae foriqae :
Qiias ct perpetui dignantur scrinia Silî^
Et repetit toties facundo Regulus ore ;
Qniqae TÎdet propius magni certamina Circi
Lăudat Aventio» yicinus Sura Dianse :
Ipse etiam tanto dominus sub pondere rerum
Non dedignatur bis terque revolvere Caesar.
Sed tibi plus mentis, tibi cor limante Minerya
Acrius, et tenues fixerunt pectus Athence.
Ne valeam, si non multo sapit altius istud,
Qnod cnm panticibus laxis, et cum pede grandi,
Et rubro pulmone yetus, nasisque timendum^

foMt ad apeadum^ et mairii togatee^ et cnm f>o$sit epenea te appdlare gpnum ; tibi
focii polestatem corrigendi mein librae quoe celebrat fama, et iugiUandi felices «i-
gut: kas, inguam, ineptiae quibu8pr€ebere aurem non dedignantwprineipee wrhi» et
fmi^ et qna inchutuMtmr vnwrmariig immortaUa Siiii, et totiea ore dieerto repetuntur
« Reguiof et commendantnra Snrapropi$iqno Dianat Aventintt, qmi speetat propint
pugnaa magni circi: ipee etiam domimui Caear tub tanto pondere rtrum non oeper^
naiur bis et ter relegere, At tu habes pbu ingenii^ Minerva poUente tUn judicinm
aeriua, et nubiUea Atkena i^formarunt pectua tuum. Diapeream, ai non nmlto ol-
tiuM aapit iUtul cor, qnod cnm iMteatimia (axia, et cum pede grandi, et vetua pniaaone

Palmanni.— 8 Beverlandi Ms.fii» anrem.— 12 In eodem, totitna mMgni.-^M
Codex Vat. jvm Diana, — 17 Codex Piilmanni,./txfniji<, sive^/înxfnmi. Hor.
ad Pisones: 'qaamvis voce paterna Fingeris ad rectum.' — 18 Nec valeoMj
ri non maUto valet Beverlandi Ms. aapit aUiua Hlnd codex Palmannî. — Vide

S Et apamam] Quia efionioatni
es.

10 sat] De Silio Italico Poeta vide
ttb. IT. Epig. 14. de Regnio dictam
lib. I. Epig. ÎS.

19 Qm^m ffiddi] Sora Orator cla-
rittlaina hmbitabat io monte Aven-
tino, nbi Diana colebator, unde pote-
nt detpicere in circam maxiranm
vIeiiiBiii. Snna memlnit Snetonint
~ Domitiano cap. 18.
*> Cmmar] Oomitianus.

10 Sed tibi] Tu nempe unns om-
ninm Romanorum sapientissimn^.

17 Fixerunt Ifinxerunt] Alii minns
l>ene,/xerKfi#.

18 ZVe valeam] Hor. est, dispeream
si non plns sapit cor pecndis qnod
venale circnmtert lanins per totam
nrl>em* Legnnt alii Qnid cum minos
bene.

SO Naaiaqui timendum] Qnia patrt-
duiu.

EPI6RAMMATUM LIB. VI.

469

Omnia cnidelis lanhis per compita portat.

Audes praeterea, quos duIIus noyerit, in me

Scilbere versicolos/misera