(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Monumenta spectantia historiam Slavorum meridionalium"

This is a digitai copy of a book tliat was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past. representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long joumey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial iise ofthe fihs We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain froin automated querying Do not send automated queries of any sort to Goog!e's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use. remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

GoogIe's mission is to organize the worId"s information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the worId's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at http : / /books . qooqle . com/ 



t8fi$^ m M 




<\r >' ' *Jb:3 



MONUMENTA 



SPECTANTIA 



HI8T0RIAM SLAVORUM MERIDIONALIUM 



KD1DIT 



ACADEMIA SCIENTIARUM ET ARTIUM SLAVORUM 

MERIDIONALIUM 



VOLUMEN VIGESIMTJM SECUNDDM. 



ZAGABRIAE 1891. 

BX OFFICIMA SOOIBTATIS TVPOOKAPHICAB. 








tr khjiCarmioi jvannrjvrBK^ini akadvmijb (mmnPini TintAitK). 



Kazalo. 

Sbinit" 

God. 1463. 16. aieji^a, d Mleicih. — Naputak podieljen LJudevitu tle 

Caoali, koga se Satjfl Stjep&im lircegu bt. Save 1 

II. Qod. 145.1. 18. Hie£nja, u Mletcih. — Odlnlca, tla iTakomu je alobodno 
ostAviti HVuja iinanja komu lio6« 1 

III. Oo>l. 1453. 2*2. siefiuJH, u .Mlt^tdlL — Daje se odgovor na moloe poala- 
nika omiikib 2 

XV. (1(kI. U.'»^! '2. otujka, u Mletcih. — MIotAfko vio^e imenuje a&tnikom 

graila ^^ibenika Tomu TaviU<!a . ■ ■, S 

V. God. 1453 9. oftujka, u Mletcih. — .Salje se posIaDik korbaTAkim kne- 

toTom radi tvrdjo, pito nu htjell grflditl blizu Vrane, i odredjuje »e, da 

ae poboljSa Hlanje Nina ^. 4 

VI. Go)!. 14:^3. 'Jb. olujka, u Mletcifa. — Badi Stete oaDesoDe ^ibeniku od 

Orgum koeEA korMvakag», upuiSuiu »c griuIoTi ^ibeuik, Spljet t Trogtr, 

da ne medju nobom aloie. i tini onatrane Avak) oapodaj 4 

VII. God. 1453. 17. traTnja, u Mletcih. — Obdaroje ae Tiflrooflt Jakova Farini 

aadarakoga gradjaniDa sa otokom Veivada 5 

^LIl. Qod. 1453. 22 tmvDJa, ,u Mletclh. — Nalaie K kuesu trogiiskomu, da 

uhvati Antuna Mikif'-» Sibuui&iainB uIxmIu aragonekoea kralja .... & 
IX. God. 145jt. 24 travnja, u Mletcih. — Daju fle nicke odjTtete obdiDi 

kotorflkoj, 11 neka na»toji, da Htjepan Cmoeric! iiru£i DJeke flolnico . . (> 
X. God 1453. 8. avibaja, u .^lleicih. — Daje ee naputak Barluln MarceJlo, 

koj je odlazio kao poalanik k Turfinu 7 

XI. Ood. 14<'i:i. ^. mribDJa. u Mlet^-ilu — Prihvai^a ae, da miloit podieljena 

Radi<5u i Stjepauu is Paairovit^a prodje i oa DJibOTO baitjaike .... 7 
!CII. God. 1453. 5. lipnja, u Mletcib — rotvrdji^e se pogodba aUopljena 

aa korbavflkimi knuoTi, kujim ae dozvoljufe, da sToJe proirTode noae 

u mletajke zemije, i u Benj na aajam av. GJorgja & 

kUL God. 1458. li. lipnja, n ^tfetcih. — OdgoTara ae na molbe knexoTa kor- 

bavflkih 8 

IV. Go4l. 1453. 32. lipoja, u Mtelcih. — Rcpublika mleta^ka ol>daraje 
Augufltina Dragoevini ixgonjenika tibcni^-oga »a otokom Murterom i 
kacom u Sibemkn, Sto je flpuio fiibenidki kotar, ali pod uyjfltom, da 

ne flmije u oibenik II 

'V. God. 1453. 23- Itpoja, u Mletcifa — Upuifnje fl« knez flpljctaki, ocka 

nedtm ti pogodbu Jeuuoui skiopljeou sa uarodum u Krajmi 22 

;VI. (fod. 1453. 91.1, lipuja, u Mletcili. — Itepublika obavieft^uje papu o pro- 

pasti Carigrada, te ^ bodri na odlufioi odpor 13 

VII. Qod. 1453. 1:1. arpnja, u Mletcih. — Pri^laauju «e njeke naredbe na 

koriflt ob^ine 1 grada Nina U 

'III. God. 1453. 28. eipDia, u Mletdb. — Nalaie ae kapetnnn CBdaiakomn, 

da Drodjc u Spljet lao upravileli onon sradn 15 

lIX. Goo. 1453. 7. koluvoza, u Mletcm. — N^o£eoo komoram u Dalmaciji, 

da nepla^aju dueove za nikoga pod koznom od 5<X> dukata 15 

XX. God. 1453. 7. kolovoza, n Mletcm. — Poito ae einllo, da ^e naat&ti rat 

u Albaniji izabran je providur, da onamo podje 16 



VI 



xxxrv. 

XXXV. 
XXXVI. 

xxxvn. 

SXXVUL 
XX XIX. 

sxxx. 

XXXXI. 

XXXXIV. 

XXXXV. 
XXXXVL 

xxxxvn. 



Btiwk 

God. UrtS. 25. kolovozA, u Mletcih. — Daje ao n«log kDeznvom 
Zadr&, Sibenikft i Trogira, da o1)oru£aju gAlije, te tako i ka])etaan 

u Kreti 16 

L463. 18. rt^oa, u Mletcih. — Pile ie Skeaderbef^ ^'ospod&ra u 
Albaniii, brued uje^oru u£itovaDJe, da kani prijfiteljski ob(!iti aa 
inletafktmi gradovij i pnma se, da od poarvt^ujt: nur aadespotom 
nrhflkim 17 

Ood 14ri3. rujua u Koiuu. — Kaptol kniDslii po oalo^ podbima 

iwuiuje dvio zcuiljo ujekojim Hrvutom 17 

(to<l. 1463> 4. listopadu, u Mtetoih — NalojSeno liiKtviiDflkomu 
kn^u, iiftka oboruSa brod i fltavi kraj duhrnva^knmii kriom&renju ]B 
God. 1453. !). liBtopa'in, u Mletcih. — Hvali se Skenderbe^ za Dje* 
eovti mtrne ixjave, te ac dozvuljava, da ga prati aa putu u Itallju, 

ieski kuez Petar Jlarcello 18 

God. 1468. 6. Btudenoga, u Mletcib. — Odgovori na molbe bercega 
Stjopana 19 

God. M53. 15. atudenoga, u Mtetctb — Odgovarft sc oa molbe 

roalanika vojvode Stjepftnft Oooeriia 21 

God. 1453. 21. atudenoga, n Mletctb. — Primljeno. ria ne izsberu 
poalauici. koii 6e priaustTovati ienitbi aina hrcega 8tjepunu . . . !:!3 
Ood- 1468. 80. prottiuca, u Mleteih. — DozvoIJavaju ae kuesovom 

korbavskim njeke povloaUce 33 

God 14j&3. 31- proflinca, u Mletcib. — Ntklaie ae poalauiku izabrauu 

da pnsiiatvuje zonitbi herccga Stjepana, da oa put kri.'nu 24 

(Jod 1454. 21- siciiija. u Mletcio. — Odobravu »e vei^i Iroftak za 
dar, koj fte imao u^iniii bercegu Sijepanu prigodom njegove Senitbe 24 
God. 1454. 22. «ie^.nja, n Mletcth. — /apovjedntci grailova Kliaa, 
Sinia, ZazuJDe i Petrovca atavljaju ae pod zafititu mleiadke vlade . ii5 
God. 1454. 6. vetjaCe, u Mletcih. — TJBlicd glasa, da ^e Turci 
udarici na Albaniju, nalajie ae omlaSDjim kuczovom, ncka aloino 

rade aa Skenderbegom u tom poslu 27 

God. iA^A. S4 Telja6e, u Dubrovici na Braiu. — Pogodba za ie- 

mjenu uosjeda 27 

God. 1454. 25. Tti1ja£e, n Mletcih. — Kncx kotorvki oelobadja ali- 
kara l.ovriaca od ducvnc i Do^^^ne aluibu nit ntra^i 38 

Qod. 1454. 15. oiujka, u Mletcth. — Od-e^uje ae, da ae Damab 

oboruii^u tri galije u Dalmaciji 28 

God. 1^4 18 otujka, u Mlctcih — Republika odvra^fa Htjcuauu 
lu^egu Hv. Save, da je primila u avoju itaAiltu tiinove pok. oana 

Petra, jer joj ovaj bJaJe uviok pravim prijaUilJem 29 

God. l^.M- 4. travnja, n Mletcih. — Ualied molbe obi5ine fiihenifke 
imenuje ae za ondjefinjega kneza Marko lin umrvJiega kncza Leo- 

narda Veneria 80 

God. 1464. 4. travnja, u .Mtetcih. — .Mire uzete, da fle obrani Alba- 
nij» od Tiiraka. o kojih se drialo, da 6! nnvaliti oa Albaniju . . .10 
Ood 1464. 12. travDJa, u MJctcih. — ScpuUika nalaie svim kue- 
aovom u Dalmaciji, ueka ao prijateljaki aa kneaom krfkim Ivnnom 

ponaiaju, pofiui mu ona obrcKla btoJu zaStitn lil 

God. 1454. 12. sTibnJa, u .Mletcih. — Odgovori na molbe abdine 

Bibeni&ke 31 

God. 1454. 13. lipnja, u Mletcib. ~ Upu£uje se kuez zadaiaku 
neka dade uloriti Grgura korbBTakoga lcDeza, ih si pridToJi grad 

Ostrovicu troikom Dajvi&e od 600 dukata 56 

Qod 1464. 3U. lipuja, u Mletcih. — Neka knez Hpljetaki izpla6i 

najam xa kuf^u oa 60 dnkau hrcega Stjepiinu 36 

God. 1464. 4. srpnja, u Mletcih. — Odobrava ae nJnVi troKak uCinjeo 

od kneza apIiet«koga 87 

God. 1154. 16. arpnia, u Mletcib. — Bepublika mletaJ^ prizaiye 
zaaluge Danicla JuxKfa sibeoCanlna ... 37 



vn 



FXXXXYIII. God. 1464. ^i. n-pnja. d kI. Pragu. — U^ald lcraH Udiiilav po- 

tvnljujc DubroTfAuom povlaHtice daoe ujiin ud kralja Albarta . . 8) 
XXXXIX. God. 1464. ^ irpoja, u PraKU. — Ladtalav kralj Dg&rski sahTA- 

litye H DnliroTdaDom oa poalauo inu darove 

L. God. 1454 80. •rpnja, u al. Pragu. — Laditlav kn^j ugarski oa- 
lai« iiprftTit«lju i viei!n daUrovaSlcomu. da fie ii naprieda Dc-uaude 
imenovati nadtnBkiipoin ili gradjaoiDom ^oTJeka nepoanaU ili 

lumnjiva 38i!j 

LI. (tod. 14M. 'd. koloToza, u zl. Pragu. — VladialaT kralj ngamkj 
pifte Dubrovfaoom, da 6o jifa ojibovi poalanici obavlegtiti o mno- 

gnm, ilo jim JQ uxtmeno kazao 
od. ii^i. 4. kolovoza, u Mtet*:ib. ~ Kovatelj krivog uoTca mle- 

ta^kogn knez Martin ^eojaki pozTan na red 

LIU <iotl. U!A. 21. kolovoza, u Aadru. — U^avitelji Zadra imentgu 

Stjepana Ru^ci^a Hrvata zadjiTttkim graduminom 39J 

LIV. l^.^^ 2:1. ruina, u Mlct/zib. — Poaivlju m UubroTfiaoi, da naknade ] 

fttet« radi uDojntTa i <iiima£mo 4l' 

LV. Ood. 1454. Il>. lititopadn, u Mletcih. — Odgovara tie ua molbc 

poalanika plemi6i i puka xadarakoga 41 , 

LVl. yt>d. 1454. 31. prouinca, u Mleicih. — Po6to je Tnrfiin adiirio na 
SkenderbeK*) d»e ae nalog poninrak<imu podKapetaou, da oaaroo 
poia^e jedon guiiu ua ubraou Drw^a, ncpiw5ttju(i nt a dnigo atvari, 

koje ae ondje na Dlizu doradiaju 44 

LTU. Ood 1455. 6. veljaCe, u Mletcib. - Miet^aoi mole Stjepana Crnoe- 

Ti<Sa, neka povrati Budvnnoni xcmljo, kojc jira Je oteo 44 

LVUl. God. 1466. 15. veljn^e. u Mletciti. — Ugarski poslaiuci potivlju 

Mlet^ane n rat proti TunMnu i6 

1 IX. God. ]45.'i. 8. oiujka, a Mletcih. — Na ponude kralja bonanskoga, 
da n ozme Kiud, rcpublika odgovara, da ga ona ne^^e, a da ai 

Si on uzme alobodQo 46^ 
od- 14.55 8. odEaika. u Mletcih — Odgovora se na molbo pod* 

neAene od poalanika krbavakih 47'^ 

LXI. Qod. Ub^i. 8. ndligka. u .Mlftcih. — Podanici korbavikih kneaova 

na mlel. tlu neka ai traJ^ pravo kod za^larakoga koeza 60^ 

LXn. Ood. 1455. 13. oiujka, u Mletcib. — Di^ ne uaputak Ivanu Bo- 

laniu odrotljcnu za provtdura u Druju - ... 50 

LXnL God. 1455. 22. oiujka. u AUetcih. - Mleta^ka republika po^aiifuje 

fenitbu aioa hroega $tjep»ntt E^ 

LXIV. God. 1456. 99. otujka, u Mletcib. — Nalale ae knezu ninflkouu, 

da one atanoTuike pui^ti mimo uiivati svDJa zemljiita 65 

LXV. Ood. 14.'k^ 31. otujka, u Mletcih — Uatupyoje ae jedna galija { 

f tjcpauu hrcegu av. Save 66 

LXVI Gwd. 14.^5 oltnka, u Mlctcib. — Korbavaki knei Toma i njeeovi 
ainoTi Ivnn i Grgur mole republiku mleta^ku, dn jib primi u nroj 
aToiih prijatdja, a da 6e joj aluiiti proti avakomu onim krune 

Dgarake 56 

LXVU. God. 1465. oiujka, u PoAitelju. — Korbavaki knezovi Toma, Ivan 
i Orgur obvexuju m repuluiki lulctat^koj, da. primivbii jib ona 
medju ivoje prijatelje. sliiiit (c ju vjemo n avakoj prigodi svom 

STOjom silom proti svakomu oiim krune Dganike 66 i 

LX\nn. Ood. 14.W 17. travnja, u Mletdh. — Daje ae nalog giheniJkomn 

knezu, da obakrlH gmd vodom i popravi gradake 7.iaine i tornjere 67 
LXtX. God. H.^iS. 6. n-ribnja u Mletcih. — Odgnvori na mnlbe podaeteoie 

od bradkoga poslanika mletai^koi vladi 6&\ 

LXX. Qod. 1456. 22. «vibDJa. u Be(u. — Ladi»laT krnlj agarBko-hrratsk) 
zapovicda Saodalju, liosanakomu Toj'vodi, da puati Dubrovnik 

na niiru 59 

LXXL God. 1455. 19. «vibnja, n Mletcih. — MletaJka Tlada odobrava 
truftak u<^inJeo od na&mika ZAdanddh, da po&ate ieou hrcega 
Btjepaoa 6O1 



VIU 



Sinu* 
LXXIJ. God. 1455. 3€. lipnja, u Mlctciti. — ZabrAojcDO, filavoDce i Arba- 

nufl TO»ti n Mletkc □» prodaja SD 

UCXIII. Ood. 146^), 28. lipnja, u Ttirri<x:taTl. — Aironio aragoiuki I neil. 
kralj opra&da DuDroTfianom povriede nkgOTA zakoDa. te jtm po- 
vrB<^ predDJe slobocU^ine, koje jim raai onoj^a olco bio . . . . Bl 
LXXIV. (tod. 140-^1. 90- lipDJa, u Mlotvik. — &lobodl<!iu6 pudieljdne kroK 

proAla TTemeua KuezoTODi flenjekim 61 

LXXV. 14.^6. Ib. (irpnja, a Caii^rrA^o- — CariKradBld nadbinkDp i obi^i 

Satriarha pf>tvr(ljnje pravost mo4<i av. I&iltofora mu^«[iita ... 66 
'od. 1455. 18. erpDJa, n Mletcih. — Odgovara ne na toibe pod- 
Dtriieoc od poalanika aadarskofta nuka piitem Qjlhuva kneza . . G6 
LXXVn. Ood. 1453. 6. kolovoza, u .Mtetcili. — Kepublika mlelaau upu- 
^uje kneza libeoidkofca gledo onib Hgraaja, koje w nalaae pri 

moru, t o izvaianjQ ieljeu h Senja fi7 

LXXVIII. God. 1455. 6. rujna, o Vranini. — Moog| n^eita u Ronijoj Zeti 

predaJQ se Mlet^^om uk njeke Dviete 67 

LXXIX. (.}od 1455. 22. rujna, u Mlolcifa. — kriom^ib, koji polaze i% 

Senia i Uieke i iiiihove okolice za rJa viemena da ixbjegnn Btjati GS 
LXXX. God. 1456 7. stuoena, n Mletclh. — Odgovara se na mdbe pi>- 

■taoika Stjepana hrcega bt. Save 69 

LXXXI. God. 1465. 11. (itudQDoga, u Mletcib. — Sijep&n bencg av. Sare 

imeaovan mlela^kim plemil^cm )^a siuovt i mutiednici 75 

LXXXII. Ood. 1455. 13. BtudenoKa, u Mletcib. — DuM mlelx^ki UTJerava 

Stjepaoa hrcpga av. Save, da mu Je pravi priJAtctj 76 

LXXXIII. Gocf, 1456. 10 BieJoja. — Potavnuie «e razmirica ye^ od davna 
obfltoje^a medju »pIjetRlcim nadbitilnipom i obdnom spljetakom 

n pislu desetine 77 

LXXXIV. Ood. 1456. 6. oiujka, u Mletcib. — ObdariOa ae uutugc ojekih 

Kotorana .... 78 

LXXXV. God- I45fi. 14. Iravuja, u Mletcih — Zabranjeno davati obCinaka 

imanjft bez privole Benata i vie(H desotorice 73 

LXXXVI. God. I4.'>6. 26. travnja, u Mletcih. — Odvrai^a sa na molbe po- 

slaoika ob6ine zadarske 79 

LXXXVII. God. 1456. 26. travnJH u Mletcih. — Naputak Franji Veoereo 

odlazoiiem u Albaniju kbo providur 80 

LXXXVIII. (Jod, 1456. 30. travnja, u Mletcih. — Dozvotjeor) Zadrannm za 

sajmova izvaiati tz Rieke, SfDJa i Itakra evakojaku trKoviou . . iH 
LXXXIX. (lod. 1456. 6 BTitiuia, u Budimu- — LadiHhiv kralj itd. podie- 

tjuje kaeiu dubrovajkomn naalov nadkueza 84 

XO. God. 1456 6. svibnja. u Budimu — Ladixlav kratj ugarski do- 

zvotjuje koezu dubrovafkomu, da rabi orveni vonak u pe^tib . 85 
XCL God H-^G. 6. Bvibnja, u Undimn. — Kraij Ladialav dozvotjuje 

DabroT''aDom, da n sroj grb umetnu pticu Mmolet 85 

XCII. God. 1456. 6. avib^ja, u Budimu. — Ladialav kratj ovlai<*i^e 

Dubroviaoe, da mogu kovatt zlatoi novac 86 

XCyi. God. 1456. 3. lipnja, u Boaal — Kralj bosiintihj po ivojih poflla- 
nicib motl mteta£lni ropabtiko, da mu podioli pripomo<!| kojom 

bi odolio Tur£inu 86 

XCIV. God. 1456. 3. lipnja, u Bosni. — Kra^j busauaki moli rvpubtiku. 

da fllo^.no obraoe sinoTO puk. baoa Pctra od kneza i.-cl|«koga . . 88 
"'JJV. Ood. 1456. 14 llpnja, u illelcih — MtetiSani tHlgDvaraiu posla* 
nlkom kralja bosaDskoga, dn mn alobodno sldoDitt ae sad bode 

u mtet- zemlje, i da ai uxmo Enin po votji 89 

XCVI. God. 1456. 21. iipnja, u Mletcih — Odrcdjeoo, da «e Boji, tcni 
pok. Zakarije, koja je predala repubtiki svoj grad Daoj, obe- 

tfania dr*« 90 

XCVn. God 1466- 6- arpuja, u Mletcih — Ntistoji se o oboruiaoju grada 

Zadra radi ojogove vajiosti ft3 

XCVIII. God. 1456. 12. flrpnja, u Mtetcih. — Obaviet^fuje h« kuez bra^ki, 
da nitj DJegoTi prcd&astnid nl on sam neflmijfl podleljivati paiojake 
proti obstojcfloj zabraui 93 



Hl 

XCIX. Uod. 146r>. 22. irpnJA, u MI«U.-U). — O Huku Loago kipotiuu 

u Zadni, koj bJHie oadje umro 93 

C. Qod. UIJQ. Z. koUiTOKa, it Mlctcih. — Stjepao herceg s. Save 

Dagovorfl Kotor i Zuntii, diL <o atAve pod olrrilje tursko . . . , 9i 
OI. Cod. 1456. IS kolovou, n Mletcih. — MleCaeka vUds rxduje H 
kafdioalD «r. ADdjrla apoatolskom poflkniku u Ugarakoj r»li po- 

bjede uad Tar^tnom H 

GII. <iod. Il.Vt. 12. kolavos», u Alletcih- ~ K«pul>1ikH hvali Ivoou 

Hunjadu, Sto je pobjedio Turdina a5 

CIll. Ood. 1456 16. kolovoza, u Mletcih. — Oilgovor repubhke kuezu 

coljkomu ua obavicst, da jc imcuovaQ bio hrvattkim banom . . 9^1 
CrV. Ood. 1456. 20. rujua, u Mletcih. — Mlct^ani primaju u icailrtu 
koeKa Pavla kaiitelaDA kliAkoga i siuove pok. bana Petnt (Ta- 

lovitfa) 9G 

OV. Ood. 1456 ^. rujnm u Mletcib. — ^alie ae poslanik kiirdina'u 
BV. .\Ddjela, papinakom le^^atu u Ugarflxoj a obe^anjem, da lV 

i repubhka aa^jelovati u rutu proti Tur&iuu % 

CVI. God. 1456. 27. ruina, u Mlelcih.— Molbe kncia Pavla na mlct. 

vie<Je, i dotidoi odgovori 98 

LVII. iktd 1454). 16. proAiQca. u Mletcib. — Zadraui su flve&iDo tila- 

vili dan oelobodjenja od mlelafikoga nasllstva 101 

CVIII. Qod. 1457. U. o^.ujka, u Mletcih. — Bepublika odgorara na 

njoko luolbc Stjcpana hrcega hv. Bave 103 

CIX. (lod. 1 157 1*5. oAujka. u Mletcih. - Nalaie ec, da «e vojoidtvo 

fftanujui^e u /.adni, koje je radi kuge jako atradalo, toAoo izpla6i. 106 
CX. (!od. 1457. 'J». travnja. u Mifttcib — Mlet&ini Daetoje da (i^ura 

kneza korbnvelcoge odbiju, te Hi Ostrovicu priavoje 106 

CXI Q^-d 14.'»7. 2. avibnja, u Mltrtuih. — Upucuju »e zapovjcdnici 

ladarAki o tifula^QJem Atauju etvari (flede Oatrovicc 106 

CXII. <iod. 14.'i7 17. flv baja, u Mletcih. — Mleldani molo kraya bo- 
uii8ko>;a, ncka aa xapovjedDJcima tvn^avica u Cetini aklopi 

mir ili priinirje na dugo 1U8 

C.XLU. Qod. 1467. 1. erpnia, u Mlctclh. — Salje <w poalanik Btjcpanu 
hroega sv. Save, neka ga odvrati od aakaoe, graditi most na 

Ottoi lUil 

CXIV. Ood. 1457. 8 wpDJa, u Mtetcih. — OJgovori oa molbe poel • 

nika Hkenderbegova 109 

CXV. Ood. 1467 tS. arpnja, u Mletcih. — Odgovor na molbc opatft 
av. Marije Itote^e, u All)auiji, u kojih se spomioje knez .^llo- 

man arbaki i vojvoda Btjepun CrDoevic^ . ll*i 

Ood 1457, 11. rujua, u Mlctcih. ~ Pozvoljeuo FraDJu Peearo 
kuezu kordulaofikotoii radi bolp^ti dn dfnlje n Mletke, a da 

oitavi ODdjf nijoito ai-be bratit svog Nikolo 113 

Qod. 1457. 18. fujna, u Uietcth — Odgovori na molbe kralj% 
bosaoakoga, podncseov od ojcffova poalaoika Nikole Tevta . . lU 
God. 145(. l^ ruina, u Mletcib. — Radi tuntke oavale u mlet. 
.\ItianiJu republilia uput^uje avoga pualauiku kod turakoga 

dvora, kako da t .mu atavi crai 115 

(^XIX. Cod. 1457. 11. liHtopada, u Mletoih. — ObdarDje k korbavaki 

koex, tada u Mlctcih. »a zlatulm suknom 115 

CXX. Qod. Ii57. 15. liatopada, u Mhu-ih. — Priaia ae. da »c odpremc 

dva sindikB u Dalmadju i u Albauiju 115 

CXXI. (rod 1457. 15. liatopada, u .Mlctcib — Odgovori ua mDJbc pod- 
neaeoe mlcL vie^u od kneea Ivaoa 8i<is imeaa Tome korbAv- 

■koga u ime ovoga IIG 

OXXII. God. 1457. 15. Uatopada, u Mletcih. — Odvra6a w oa xahtjevc> 

poslauika hrcega Btjepana «v. Save 119 

CXXIII. <tod. 1457. la atuden ga, u Mietdh. — Odgovori na molbe 

Sabalije TrhovDoga ktpetana tarakoga 124 



CXVI 

OXVIl. 
CXVUI. 



Pte«nti 

CIXXIV. Ood. 14&& 13. 8ie«m'a, u Mletcih. — Po Dalogn mlct. viada 
bade ogloblieo kapetan lcaslat^Rtd zato, Bto je porobio bio mlo- 

ta^koga pooftiiika 121 

CXXV. Ood. 1458. SO. sie&JA. a Mletcib. — Bodanaki kralj po poRla- 
□ikn obaTieifnje Uletd&n^ da kani prodobiti hnatiiki baoal, a 
da si oni uzmn one gradove, kojc ho<!e. Od lac^a se, da radi 

kako mu volja 125 

CXXVI. Ood. 1468. 23- oiujka, u Mletcih. — D^ju sc ojcki nalozi sa- 

povjedDikom zudankim u puulu ubrano onoga gruda 126 

CXXVII- Cioa. 1458. 3. travQJR, a PrifitiDi — Stjepan Toma» boMOski 
kmlj potvrdjuje bra/i 0«toi<^ Petrii i Ivanti, i niou ov«za JtTO- 
limu povlAtttice podieljene njihovim prediaetnibom od Hole I ^*. 
i dntgib 126 

CXXVni. God. 14&B. M. trarnja, n Mletcifa. — Radi noToati uznemiruju£!h, 

koje Bu dolarjle iz Kotora o radu hrcega Stjepana i o AlDaniji, 

odpravlja se ku£i liepo ol>daren sin Btjepana Cmoevifa, i na- 

laie ne komoraiku u Kotoru. da Crnoevit^a podpuuumu iKplati VXJ 

CXXIX. Ood. 1158. 29. travnja, u Mlotcih. — Dozvoljeao pu^uuom ub<!Iui- 

hvankei da mogu trgalJ evoie groidje kad jih votja 127 

OXXX. God. 1458. 4. Bvibn,^. u Mlotcih. — Dopcw<^ se, da Ivan de 

CalciDa kao tuma^ u iiadru dobiva driavnu ^atfu 128 

CXXXI. C)od. 145ti 6. Bvibnja, u Mietcih. — Krato Butriiif imenovan 

tuma£em n Sibeniku 128 

God. 1458. 25. avibnia, u Mletcih. — Vlada mletaika priEuaJc 
potrebu, da njeki Mifio ix Modruie oatane u sluibi kod zadnr- 
Akoga upraTiteljst\'a, uz eve da ao Eakonom odredilo, da se svi 

Urvati odpuate 128 

God- 1468. 31. Bvibnja, u Mlctcih. — Zadrani na temelju zakona 

Ealitjevaju prttvo na izbor Ite^nika i u^itelia 129 

(iod. 14.5(i. 2. lipnja, u Mlett^ih. — RepublilcA odgovara ua molbe 

poslanikaMbenickih 129 

God. 1468. 17. srpnja, u Mletcih. — Dalje Be odgovara na drnge 
molbe podneflene od Stjepana Tcsla poi^lauika boEianskoga . . 131 
Ood. 1458. 18. kolovoza, u Jkflotcih. — njekom aavecu, koj 

«e imao ttklopiti m»lju republikom i Bkendrhegom 1S8 

God. j458. 11. rujna, n Mletcih. — Pruia se priponio<£ pogo- 

rielu iSibeQikn 135 

Cod. I45S. 3. stodena, u Mleteih. — OdgovarA ae na molbe 

paikogu poBlanika 13G 

God. 145'J. 19. veljace, u ir^kadru. — iMir nklopljen medja repu- 
blikom mIeta£kom i medj Ijckum Dukajiuom i brai^om .... 1S8 
OXXXX. God. 1459. 22. veljade, u Mletcih. - Mlcl^ini odsudjuju posla- 
nika dobruvu^kogn na izplatu Hoda naiieHcnih od 'lubrovatSkih 

podanika mletajkorou plemit^u 140 

CXXXXI. (Jod. 1459. 12. o2ujka, u Budimn. — KralJ URarski Matija po- 
tvrdjnie Dubrovdanom povlunUou podieljo jim od ujegora pred* 
feasluilca kmlja I^ialava 140 

CTXXXXII. God. 1159. 12. o^.ujka, u Dudimu. — Dubrovdani po svojib pu< 

nianicih u niidimu izplat^iiju danak ugarAko-brvatflkoj krani . , 140 

CXXXXIII. God. 14.M». B. flvibnja, n Venusiji. — Kerdinand kralj filcilie, 

Jerusolima i Ugareke podieljuje njeke povIaDtioe Dubrov^anom 141 
CXXXXIV. God. 1459. 15- svtbnja, kod ricke AuGdo - Ferdinand Hicili- 
Janaki kralj dozvoljute DubroT(anom pozvati pred sud sroga 
konsula n Biciliji onaeinje podanike nvoje dutnike 142 

OXXXXV. God. 1459. 25. evibnja, u Mletcib. — Kfe«eno, da svaki predtog, 
koj bi >e etavio u hvankom tjb^u proti obstoje<<.im povlasticam, 
uovriedi 14J 

CXXXXVI. God. 14r>9. 4. lipnja, a Lcea. — Skeaderbeg izrudt^e mletaJkoJ 

vlasti grad Sati, koga je OMo bio Turdinu 144 



CXXXXVir. Ood. 1459. 17. kolOToza, n Mletcih - Republika capovicda 
kncjtu kvankonin, neki, otMluinje pogodbe i povlAstice podie- 

Ijeiio onoinu gradu voi; od kada «e njoj podloiio I^ 

CXX.ZXVIIi. Gu«L 1159. 27. rujna, u Mletdb. — Oduziuilje se povlaal seuJBkim 

knCKOER, da mocu )s Markije dovcsti vina u svoje zcmljvpu vulji 14 
CXXXXIX. God. 115i) 10 Tislopada, u Mletcih - Zfthranjeoo i KioCaDom 

kao i ^enjanom doraiati vino, a tim ve''e ulje, iz Markije . . U 
CL. (fod. 14r>9. &, stodona, u Knina. — O pravu Dfts^edetva u 

Hn-atakoj U 

CLl. Qod. 1460. 14. aiejhija, u Mletcib. — Radi loU, Sto Turci prave 
U Albaoiji, neka podje jedan Kolomoiu iti 8kadninio k caru 
turskomu i moli ga, da dade obuAtaviti takove oerfde .... l^ 
OLIL Ood. 14f)0. 4. travnia, u MleCcib. — Otlredjeno, da ite icptati 

Skendrbegu, n koliko mu ae dnguje l^ 

CLIIL Ood. 146f). 11. travnja, u Mlttcih. — O njekili potbvih Ivaaa 

kutiKft korbavskoga, koji au se ticali i mleta£ke zemlje .... 141 
CLIV. Go<l 1460. 25. travnja, u Mlebcih. — PoTloitice te&jem tt©- 

mena podieljeot! oI>6ini bvarskoi l-l 

CLV. Ood. 1460. 2. sTJboja, u Mletcih. — Slodid, iubrui da podja 

D Dalmnclju, neka ■« hh put atave 14 

CLVI. God. 1460 6. tivibuja, u MK-tcih. — Molbe podneeeDO ud po«la- 

nika StiepHna Crnoevit!» niletadknj vladi 150 

CLVJl. God. 1460. 24. ovibnjo, u Mletcth. — Bepublika odgovura ua 

molbc knezovu «L-oisbb IM 

CLTJlt. God. 1460 Pismo bAna Pavla SpemD{i6L na kncKOve sadarnke 

D poalu njeke obatoje6e rumirice 1! 

CLIX. Qod 14i)0. 16. kolovou, uZadru. — O praTdi stanoTnika vnuiake 

tvrdjavo If 

CLX. Goif. 1460. 16. kolovozn, u Mlot4>ih. — Viedc mlcUfiko potvr- 

d ujc njcku itmienu u^ioieriu od knczn tivarakoga 159 

CLXI. God. 116"l. 17. kolovoza, u iCadni — f>indici i pn>Tiduri u l)al- 
mariji rieJaTaju njeke molba podoeseae jim od grs^jaastra 

sudarflkoga 160 

CLXU. God. 116(1. 9 rujna, u Mletcih — Mleta{ko vie<Se pytvrdjujc dar 
ueinjeo od kuoM hvarvkoga ojekoma Quidonu kaoouiku u 

Starom gradn na HTaro 162 

CLXIII. God. 1460. 30. Htttopada, u Mlctcib. — RepuUilca tu2i ugar. 

knUju bana Bpirinfil^, Atii ho£e da ioj otme Aolioake m inove . 162 
CLZIV. God. 1461. 7. iiie6Dj&. u Ninu. — Uz molbe kaptola nia^^kog» 
kncz ninHki ricSuva u o/H dt. AnKlma njekug:i Nbjauinri od 

Hmnrif kiixiii 163 

CLXT. God 1461. 7. ttie^nja, n Mletcih. — $«][£ ne poeUnik, da Inniri 

kralja hoaanikoga aa Btjepnnom hr<reKOin *^- SftTe 164 

CLXVl. Oodf. 1461. 5. velja^e, u Mlctcib. — Oaredjuie ae, daie odabraai 
poehinik, koj jc imao |<o<ii kralju bosanaKomu t hrcegu 8t<:- 

faou, obskrbi poirebitim novrpm IG4 

CLXVII Ood. 1461. 36 veljafe, u Mlelcih. — ^IletaAe primjetbe na 

molbe poiilantki kneEa Stjepana 165 

CLXVlll. God 1461 23. oJiUika, a Mletctb. — Rcpublika mietaAka oba- 
vieiduje avoga titjuiiLU u UgamkuJ o 8Vu}ib nakanah gU-do 

HrvBtoke 169 

CLXrX. Ood 1461. 23 oh^ka, a Mletcih — Poftto je kjjki knes obu- 
fttavio i r«zorio solnice nslied mlct naloga, dozvoljava mu ae 

TiOO mira iz kopanke •olDice 169 

CLXX. Ofxl. 1461. SA oiaika, u M'e(cib. — Sindict t proTiduii mle- 
ta£ki, po^Iani u Daun&cija i Albanij j, < dgovaraju na mo be pod- 

neiene iiai cd budvannkih p'mluaika 170 

CLXXI God 11^1. 23 o^ujka, u Mlctdh. — Rcpublika zahvaljiiic se 
kraljtt ugarskoma, no je o&lotio bftou Petru, ueka oa gnuiici 
minije » . i * 171 



xn 



OLXXtL 

OLXXIIL 

CLXilV. 

CLSXV. 

CLXXVIL 

OLXXVIII. 

CLXXIX. 

OLXXX. 

CLXXXI. 

CLXXXIL 

cLXxxm. 

CLXXXIV. 

CLXXXV 

iCLXXXVI. 

CLXXXVIL 

CLXXXVIIL 

CLXXXIX, 



CCXIL 

CXCIIL 
CXCIV. 
CXOV. 
CXCVI. 

CXCVIL 



8iruui 
Qod. 1461. 7. travoja, u Mtetcib. — Pavao MaurooeDO oslo- 

bodiou od dnbtotti, aa podje poRlnDikom u Bojidu 172 

Goa. 14GL 16. traToja, na llra£u. — Naredba hraSkora lcDezA, 
(ia staIc, lcoj Dotu OBobne terct«, iioa Doaiti i onaj jarnoga 

TOWika na 

God. Htil. 23. tTHvnja, u Ulotcih. — Daje w aalog kapetuia 
od kutfa, da prevcze uh odq strauu poslauika liroega StjepauB 

«V. Save 172 

Qod 1461. 5. Hvibnia, u Trogiru. — Sindici i providuri u Dal- 
nuiciji i Allmniji daju odgovor na proAnje poalanika trogfir- 

Bkoira puka 173 

God 1461. 28. iTi)>DJa, a Sibeuiku, — Obifiaa iibenidka dopi- 
tuje 6umu avomu aelu Dazlini ixkljndivo za ue^eojo gradj^^v- 

Doga le.^fa ^ ■ • ^^^ 

Ood. 1461. 2^t. lipnja., u Mletcih. — Nalaie ao knesovoni Silte- 
nikA, Troglra i Bpljeu, da i^poriEumDO bh roljicanj, odbiju na- 

padaje bana Petra 177 

(lod. 1461. 4 kolovoKa, u Mletcih. — Odgovara 8« Ivanu knuKu 

lcrdkouiu prijavi glede Rtek!.' 178 

God. 1461. 8. Kolovoca, u Dubrovniku. — OtNSioa dobrovaSka 

pripozQaje goapodBtvo mleta£ko nad morem 178 

liod. 1461. 'Ay. kolovou, u Mletoih. — PrimtjeDO, da bo pofialje 

f>0Hlanik u Boftnii, neka ^atJta Dovomu kralju 179 
iod. 1461. 20. kolovoza, u Mletcib. — Odgovani ae Da ojeke 

obaviesli ponlanika hruega StjepaaB av. 8ave 179 

God. 1461. 28. kotovuza, u Mlutcih. — UpudiOe M koex apUetiki, 
kaku da ee vloda m hrv. banom Pavlon^ u poelu Kliaa .... 180 
Ood. 1461. 28. kolovora, u Mletcih. — Halje se poilanik boaau- 

skomu kralju radi viie alvarib 181 

God. 1461. 28. kotovoza, u Hvaru. — OiHjnika Fra Tome To- 

DiaHiDia biskupa hvankoea i puslanika boiuasko^'» 181 

Ood 1461, 11. rujna, u Mletcih. — Mlet^oi odgovaraju jpoata- 
niku hrcega Stjepana av. Bavc, neka neudara na Ktu, jer ga 

DJim otoo oan, te na Djega imaju pravo 18B 

God 1461. 6. Ustopodo, u Mletcih. — Moll>e podnewne od po- 
atauika ttana hrvatekoga Pavla Spuraufl^a nilcta^komu vie^Jn . 188 
God. 1461. 6. lifltopada, u Mletcib — Odgovara «c oa molbe 

iioehuiika baaa Potni Sperondt^t 189 
Jod. 1461 5. etudciK»ga, u MIo dh- — Piio ae knczu spljel- 
akomii, Dcka naatoji nabaviti KUa, a upraviteljem sadarBkim 

OMtrovicu lyo 

GoiL 1461. 5. studeuoga, u Mletdh ~- Obavi(^iy'e se kae« 

apljeteld o molbah baDOvih pofllnnika 191 

tiod. 1461. 16. Btiideuoga, u Morrl — Kenlinand Bicilianski kralj* 
dozToIjava Dobrov^anom, da mogii dolaxiti svojimi hrodovi u 

luke nje>;ove kraljevinc u trRova£kum poalu 19] 

Gud. 1461. 1. proninca, u MJctcili. — Herco? Sljepan bv. Savu 
po poslonicih obaviei<Suj'e republiku o njekih etvarih, i moli ju 

za druge 192 

God. 1461. I. proiinca, u Mtetcih. — Odgavor na razoe molbe 

pDilHnika boMtusko^ lcralja 193 

God 1461. 1. proflinca, u Mlet<rih. — Odgovori nx pr^Ave 1 
molbe podoesenc od pofiliuiikH brcega iS^epaoa sv. Save . . . 1% 
(lod. 1461. 10 proDiuca, u oil»cniku — Dopili^e se solu Cmioi 

kotara ftibeniikogK gaj za pasti njekoje iivine 196 

God. 1461, 1&. prosiDCA, u t.ajitelmare. — Ziutupnici oMine 
dubrnvaSke i olwiQe aaragonake ugovar^^u naknadu za okra- 

diene dotiroTaClu) trj^Toa 198 

God< 1461. 31. proBiDoa, u Mletcih. — Zakoni Btvoreoi u ilbe- 
Di^kom vic<hi nemcde, ako aiau u mletafkom vio<Eu potrrdjonL 199 



xin 



StlUlA 

CXCVIU. Oofi. 1483. 4, we6ii«, u Mtctclb. — Mlctfaoi prikaiuja papi 
oeToljao BtADJe, u Kom »e Ugaraks n&lan, i bodre ga, ds joj 

priflkoji u ponio<! 199 

CXCIX. (lod. 1462. 6. veljaie, u Mtetcib. — Kazan xa krim oiiaega , aOO 
CC. Qod. 1462. 19 Teljii^, a Mletcih. — Mlet^uii nastoje, da do- 

bija u «voju vlMt ^rad KliS 901 

CCr. Qud 1463. 6. oiiijka, u Mlelcih. ~ Ropublika njcke utkone 

sastATljene u vie^u ftibenijkomu potvrdjuii^ a ojeke uniltuje 301 
OOir, God 1469. 12. oiujka, na Bra^u. — Pogodna o prodaji 7.eTDalja 

i ku<ia a02 

CCIII. God. 144)2. 24. oit^ka, u Mletdb. — Knez Matija PoljiiSki obe- 

daje predati u ruke mlelaJ!ke grad KliA uz njfku Dagradu . . . 202 
CCI7. Qod. 1462. 29- oiujka, u Mletcih. — Odgovara ae ugtirvkomu 

ptifllaniko 3(M 

CCV. liod. 1462. 6. traTQJa, n Mletdb. — MletSani ftalju poalanika 

Skeodcrbegu, da ga umiri 206 

CCVI. Uod. 1462. 27. travnja, u Mlctdh. — Vie& od deaetoriM uni- 
ituje sve prodnje i nHJmove driavDih dobara, D^iDJeoe od Inie- 
Eova fiibeni^kih od 1.3. Iravnja ]4o6 u naprieda ........ 307 

CCTI1. Qod 1462. :x evibnja, u Mletcib. — ftepuhlika obaTiMi^nje 
ivoga tajnika u Rimu o noToitih u Ugnrxkoj, Intje mu tifltove 
zu papu, i ovla££ujf ga neka obeda, da 6v pniilti a pomoO ngar- 

skomu kralju sraki mjeeec do MMtO dokata SOS 

CCVIll. God. 1462. .). «vibnja, u Mleicih. — O podpori, Ho se daTala 
UgHrBkoj u novcu; i da papa poinlje onamo tToga legata da 

hrfthri vojekii i nanxl 209 

CCIX. Qod. 14t>2. .'k. flvihQja, ii Mletoib. — Upm^nje 9e mleU tajnik 
Ugankoj o «vem, Sto je republika radila u Rimu na koriat 

Ugarske 210 

CCX. '-od. 1462. 22. fivibnja, u Mletcih. — Odgovara ne papiDSku 

nosliiniku Luki de Toleutiaa oa njegove ixjave ........ 2U 

CCXT. Mod. 1462. 31. (iTibnja, u Mletab. — OdgoTara »e na molbe 

ponlantka bndvanskih SIS 

CCXII. God. 1462. 2. lipnja, a DaboTid na Bra£u. — Pogodba radi 

innjeDe imanja S13 

CCXni. God. 1462. 12. lipnja, u Mlctcih. — Odgovori oa molbc pod- 

Dc4eDe od Zndraoa glcde prodaje rina u onom gradu Sl4 

CCXIV. (iod. 1462. 16. lipnja. u Mletcih. ~ Mlet^ni olgovaraju poela- 
Diku ugarakoma, da iim je Tcoma Sao, Uo Irgarska itrada; da 
nepre«taDo nagorarsju pspu, komQ od ide, neka )oj praii 

gomo^; itd 215 
od. 146*2. 28. lipnja, u Mletcih. — Piie se Ujniku u Rimu, 
da iu Turci Dlir,li d Vls§ku; da o tom ohsvieiti papu 1 uakloai 

f;a, da fim prije pripomf^ne ugarakomu krft\ju 216 
lod. 1402. 2K. iipnja, u Mlewih. — ObsTtelrfuje se tajnik u 
Lgarskoj o novca, fito ee neprestano jialje ODomu kralju u pri- 
pomo^ preko Zadxa, i kaku a« oastoji, da i papa i sva Ituija 

lifto tako radi 218 

CCXVII. God. 14G2. 28. linnja, u Mlelcih. — noxvoljflTs se, da njeki L. Daa- 

mile prodade lirvatom svoja dobra, U<> je imao oko OstroTice 

ili izmjeni sa posjedom, ftto sn om' imall a podruftju repablike 220 

CCXVni. Qod. 1462. 16. srpDJa, n Mtetcih. — ILepulitika bodri roJTodu 

.Stj'epana sv. fciaTe. cfa se brani proti Tarkom, a da 6e mu ou 

u popbelji pruiiti rsdo svuku pomo<J 220 

CCXIX. Oi>d. 1462. 18. srpnja, u Mletdh. — Republika ne<^o da le p«£a 
u Btvarili Kli^n radi knilja agarskoga, koj joj se prikazaje kao 

prijntelj 291 

CCXX. (iod. 1462. 19. srpnja, □ Mletdh. — Ob««aie so kralju o^ar- 
skomu, da 6e mu se poatati a pomoC Joft lu.000 dokmta, i da 
«e je ved u ime lib posUIo u ZaJhu- 4UU0 221 



XIV 



HtnM 

CCXXl. (}od. 1462. 12. koloTou, u Mletcih. — DozToljava se Tomi 
morejskonia despotD, dn DJeRova ieoB, ndova pok. roCkogii 
despota, moic po volji nastaoiti av u Xletcih i nn kopna . . . 233 
CCXXn. God. 1462. 12. kolovoii», u Mletciti — O kDrbavskih kuezovih, 

koji «a drjtali a zapta modra&koga biskapa. 224 

OCXXIII. God. 14)'>2. ;U. kolovoui, u Mletoih. — OboniJLi ae brod ii 

Kotoru radi kriom^iareDia. ii ouili «tr&uah 225 

CCXXIV. G(hL 1402. 2. rujna, u Mletcih. — Pi§e ae dubrovaJkoj obdinij 
da Dobrovdaoia zukupnik d!u5a a zemliah dkeDderbega proU 
obiiaju nedopuS<^i. Mlt-t^suom izvaiaU iLraou it ooih krajeva. 
Obavicfit^ujo se dakte ista obtfiua, da se dao ualo^ kapeUou 
kiiira, neka nzapt!i svako izvadiaiije hrane is oaih mjesta nezn- 

koniio u^njeno S2& 

CCXW. Ood. 14«2. 28. rvjaa. a SUetcLh. — Stav\ja «e uamet nadubro- 

vaSko «ukou, koje ne izv&Ealo po muru 236 

CCXXVT. Qoti. 11t>2. 13. etudenoga, u Mli^tcih. -- Holbe podneseite mle* 

ta^koj vladj od pofllanika Stjepiioa hv. Save 327 

CCXXVil. God. 1462. 13. «tudenoffa, u Mlettih. — Odgovor mletafike vhide 

na molbu podDeseoe joj od poetanika hrceKa Stjepana sv. Save 229 
CCXXVIU. Qod. 1462. 4. prosiuca, u Koau6u. — Karlo Iedvz korbavaki 
sviedo^i, da Je primio od knjeginje Margarite svoie matere u 
zAJam 160 dukatl, daju6i joj u zalog, dok ju neizplati, itvoj dfo 

od dva nela 230 

CCXXIX. God. lAtjH. lf>. Bie<5oja, n Mletcib. — Repubtika tahvaljuje se 

kralju M:itija£u na vienti o vlalkom vojvodi £K) 

CCXXX. Qod. 14ti3. \!). aie£DJ& u Mletcih. — Uslied papina poziva repn* 

blika sc o£ituje o bIhoJu jnvDih nviu-i 381 

CCXXXI. God. 11&3. 15. siofDJa. u Mletcih. — Hvali 8e hunik u U^ 
sk^j, Sto o evem, ftto se dogadja u onlh etfanafa, obavie&<5uje, i 

dalnjl mu ne naputak podjeliuje . 333 

OCXXXII. iiod. 146:^. a velja£e, d Mletcth. — (Mredjeno oboruiati Joft 

Jednu galiju u Splieta i u Kotoru 234 

CCXXXITt. God. 1468. 11. velja«t.-, u Mlotcib. — Daje se odKuvor poolani- 

kom hrcega Stjepana glede tunikih itvuri i dragib 234 

CCXXXIV. Ood. 146;^. 28. veljaV^e, u Mletcib. — Republika odvrwSa na 

obavieati i zabijeve poalaDiku bcMantikih 235 

(>CXXXV. God. 1463. 28. ve^jade, u Mletcih. - Poghuiici kralja boaan- 
akoga upui^'uju m]et»6ku repDbliku o turakih namjerjdi glede 

BosDC 287 

CC:XXXV1. (od. 1463. 3. oiQJka, n Mleicih. — Kalafo se poslaoiku u 
liimn, ni<ka iKni^.i pnpi i kardioalom listove it Ugarake, i obodii 

Jih na rad proti Turmnu 238 

CCXXXVU. (Jod. 1463. 17. oiujka, u Mletcih. — Pile ae fieafcoma kTaliu i 

druffim, da Ito prije priprave invoje vojike za boj proli l^iircinu 239 
CCXXXVIII. Ood. 1463. 18. (ravuja. u Mlcicih. — Dajc i»e naputak poala- 

uikn, koj Je odbizio u Ugamku 240 

CCXXXtX. God. IIO. 24. travnjn, u Hudimu. — Unljed xahljevft republike 
Dileta£kc, Matijafi uftarflld kraU aaloie krbavskim knezovom, da 

obustave utvrdjivanje grada Kticevca S41 

CCXXXX. God. 1163. 26. travuja, u Mlctoh. — Doxvoljava ae, da Bken- 
derbeg mofe s vojskom pnx^ u pomod Stjepaou hcrc^u av. Bave 

kroz inletiifke Mmljo 243 

CC^XXXI. Go<l. 1463. 15. Hvibiija. u Mloteih. — OsumuJiSent, a nckriri 

UHEanti, neflmiju se nikako globiti 343 

CCXXXXIT. (iod. 1462. .'i. Mvibnjn, u Mletcih — (Mgovara M na molbe po- 

BUnikii Dganikih, putujiii^ih n Him 2iH 

CCXXXXIII. (^od. 1463. 26. svihnju, u AUetcih. — MletatSka vlada xahvaljuje 

sp t^ilwoi^aninom za niihuni pripravnost i vivrDost 24i& 

CC^XXXXrV. OimI. 1463, 7. lipnja. u Atlelcil). — Mkt^niii ^kd.iiu dobiti u avoje 
mke KliS, obcraju^ bauu ohranu oHUlili ojegovih iuiaoja proti 
avakomu oaim Ugarske 945 



XV 



CCXXXXV. God. 1463. 10. Upnja, Q Klletcih. — PriRtaje oe na njeke molbe 

Toljiiana 

CCXXXXVI. God. 1463. 13. lipiyA, □ Hlfltcih. — UpnJaJe se Triioviii po- 
morski ktpetau, da je Turdin pmlobio Boanu, te da poknia 

oebi ti unpio u Moreji 841 

COXXXXVII. God. 1463. la lipnja, u MleWib. - RepoMika prima pod 

iivoju obnino bana hrTatokogA Pavla SuperAn{i<!a 

CCXX.XXVIU. (iod. Um. 14. lioDJa, n Mletcili. - VliulJi mletAfika oba- 
vieSt^uje sToga poBlanika u Kimu, da ic 'l^ur^in ne aamo pro- 
dubio Bo^na, nceo nhvatio i iama Kralja, te da je prodro 

(la^e u Krbavu do bliKU Senja 250 

OCXXXXIX. God. 1463. 14. lipnja, u Mletcih. - Republika obarieS(!Hie 

papu o propaHti Bovoe i o kraljevu zaeulojenjn STiO 

CCU Gm. 146.3. 14. lipnja, u Mlett^ib. — Nalaie ee kapeunn 

kuUa, neka Ra ^alijami saMti dalmatinske gradovo, o itu- 

£aju. da bi Toriin, piedobiTii Bosnu, oodjt: nasmuo .... 3I]*2 

CCLI. God. 14f>3. 17. lipnja, u Mletcih. — Opet se republika zahTa- 

Ijuje ^diikomu vie^u a Hibeuiku, Ito se obveiujo braniti grad 

proti Turfinii 252 

CCLII. ttod. 14G:t. 17. li^nja n Mleteih. — Poslantkom dobrovadkim 
doKTolj'eoo, da u prilMire u Jlletdh oniinika, omJ)a itd. t« 

jun M obefiqe avaka pripomod u tiluiaju po^bclji 263 

CCLin. QwL 14^ 19. lipnja, u Baru. — Tarantaki pnnc Ivau Antuo 
daje Dubrovfianom one BlobodAtine, koj'e su u£ivali tada &Oei- 

&tni u qjegoTih krajevih SS4 . 

CCLIV. God. 1463. 28. lipnia, u ^llotcih. ~ Od^Tara se na molbe 

Isoova podDe*eoo oo p»*lanikA dubrovadkih 

CCLV. tiod. 14CA 25. lipnja, n Mletcih. — Kepublifca piie svomu 

SoaUnikn u Itimu, neka naatoji. da joj papa dopita crkvenu 
eeetiou za potiebo rsta s Turci, i oeka papa pomirt krS(^aoKku 
vtadare i nve Hdruii na obranu kri^auAtva proti Turfiou . . 
OCI.VI. (Jod. 146Jt. 2.J. lipnja, u Mletcih. — Nalate ne koezo ftpljet- 

Hkomo, neka dade ir^ulMti olco grnda Stn ve<!e jame .... ^tH 
CCLVH. God. 146.-;. 28. li]>nja, u Mletcib. — Vilied molbe pashinika 
dubrovnfkih oilet. vie^e daje zapoviod zapovieduikum avojih 
galija, da, kad bi Turci udarili na Dubrovotk, pri»ku6e mu u 

pomo^ M71 

OCLVIIL God. I46a 28. Upnja, u Mletcili. - Upoduje »e p<mlanik u 
Kimu, oek» radi o tom, da [lapa obuovi mlr n Italiji, i po- 
Kove franoeakog kialja i bnrguiHUkog Tojvodn proti ob{!emo 

Deprijateljii 3&71 

CCXIX. God. 1463. 28. lipnja, u Mletdfa. — fiCet^ani bodre t potUi- 

nbkoga kralja, da ustane proli Turfinu 

CCI.X. Ood 1463. 29. Upojn, o MletcUi. ~ Mlota^ republika oudi 

krAlJu uearflkomu aavez nroti Tar6iou S&9 

CCLXI. Qod. 1463. 1. erpnja, u Mletcih. — NiUaie se zapovjednikom 
Kaliia, da 8« priHiie Dubrovniku i Koloru, poSto H glaaa, da 

■e Turci kredn pnuna onim stranam S59 

CCLXU. God. 1463. 7. «rpnja, u MletcUi. — Vie<Je mletaao oalafe 
iToiim capovjeduikom n SCadru. da povrate Tlaatoiko uxap- 

Ceni brod 2G0 

CCLXIIl. liod. 14*j:(. 25. arj oja, u Mlctcib. — >Ilotj«ni, o odgovor jia- 
pioakomu pokliBurn, htjcti bi, da ne p*pA poatari na 2elo 

podute^ proti Tor^iou 260 

CCLXrV. God. 1463. 1. kolovoxa, u Mletcih. — Primljeno n victfu, da 
le odpravi pofllanik hrcegu 8t)epaao, ujegoTu eiou I.adifl1avu, 
Skendrltegu 1 okoloatoj^im goepodaroni, da se obarieAti o 

ojihoTom fltanJD, i da jin umin i nlo^ 261^ 

CCLXV. God. 146^. 10. koIoTou, d Mletc^ih. — Odredjuie m, da kuez 

zadanki. koj se izabrati ima, oUde aa mjesoc^ dana .... 361 



XVI 



SUVOM 

OCLXYI. Qod. 1463. IS. koIoTou, u MlelcUi. — BosAoski pleini(<i mole 
mleUdko rieie, da jili To<li na predobiiSe BoflQe, a da Dei!« 

dracon Kospodara osim njcga 361 

OCLXVII. Go<L 1468. 14. kolovoza, u Mlelcih. — Repablika po avom 

pofllaoiku ^«t^lita kmlju ugArskomu. Sto Bc poulrio sa carein, 

I obaTiei(!iije ga, da je tef: pripraTna nATiestiti rit TDr^inu, 

te bodri kralja, da odluCno unnri nn ob<^eg dn^tnanJna .... *2C>S 

CL'L.\VIIL Ood. 146S. ao. kolovoza. u Mletcih. — Odgovor poslaaikoin 

Tnita napadnuta od Mlet6ana S63 

CCLXIX Go<l. W)i>. iK). kolovoxa. u Mlotclh. — Odeovori na molbe 

podnesene ud poslunika Ojorgja Kaatriotiifa Skeuderbega . . . 364 
CCLXX. i<od. ItGS. 26. koIoToza. u Mletcib- — Dozvoljeno Stjepaim 

Crnoevitfu, da zfiusme tvnljavu Medun 2GG 

COLXXL God. H63. 'Jli. koloToza, u Mletiili — Oaje ae napatak An- 
tuDU de Priolis odUizeiSemu kau portliuiik a& dvor hrcega Scje- 

Mca ■¥. 8ave 266 

CCLXXn. God 1468. 30. kolovout, u Mletcih. — Mlet£ani Salju NvogH 
po>>iaDik& Karamaou i Usodu Kaaanu, vladarom u Asiji, ila 

jih podifne proti Turfiinu S6!> 

CCLXXni. Ood 1468. U. rujna, u Mletcih. — Odgovara ae na molbe 

udove AreuitA, gospodarico u Albauiji S69 

CCLXXrV. God. im. i. nijn», u Mletcih. — Pribisav Vokotiii koe» hn-e- 

gova^ki imenovao Dutarajini gradjaninou mletojkim ^O 

CCLXXV. Ood I46a f> riyna, D Ml^tcih. — Bepublika !»lTt)i le h 
sinove pok. Daniela Juri6i .Sibeni<5uQina «voga veoma EaaloJE- 

Doga podanika S71 

OCLXXVL God. 1463. 'J. rojDa, u Mletdb. — Banica diye u ulog repu- 
bliki mleta^koj svojc tvrdjave, da iidcupi mu2a od Turaka 

Earobljona 271 

CCLXXVIL Ood. 146.S. 12. rnjna, « Penovanidinii. — Matija kralj agarnki 

ftklapa Bavfti Ha mlejajkom republikom protj TiirAinu .... S7S 
CCLXXVnL God. 1463. 12. raiwi, u VaratliQU — Matija knilj uganki po- 

tvrdiuje Iraoa Bragadina AOet&nioa za biskupa nioskoga . . 274 
CCLXXIX. God 1463. IS. rujna, u Mlotcih. — Odgovam se vojvodi Ivana 
bonanBkoniu, da mu ne Hrft^ nedaje; da mu nlobodno nasta- 
uiU 8c gdje mu drago; da sl uzme ku(5u □ bipljetu itd. . . . 274 
CCLXXX. Qod. 1463. VJ. rujna, u Mletcih. — Mleta£ka vlada zapovieda 
koexu i kapetanu a Zadra, ila uvede u po«jed ikradiDsko 
crkve FauUna deUa Vallo od pape imenovaQa m obfioga upra- 

vilelja iste crkve 275 

CCIiXXXI. (lod. 146.'}. 2.'». nijna, n Mletc.ih. — Ivan KiistriotitJ aln (ijorgja 

imeDoran mlctjidkim plemi<^cm 275 

CCLXXXII. God 146;}. 6. Itstopada, n Mtetcib. — O savezu medju Ugri i 

Mlel^iiui te da 6e «e papa ukrcaU na brodove 276 

COIJCXXin. God 1463. 13. listopadn, u Mletcih. — Odgovara ae mo- 

druikomti bi«kupu poslaniku ufiwiikoga kralja S78 

OCLXXXrV. God. 1463. 13. listopadft, u Mletcib. — Olgovara se posUni- 

kom I.adiilava niDa hrcegii 6tiepana av. Bave 278 

CCLXXXV. Ood. 1463. 17. hstopada, u Mletcih — Naputak za GavriU 

TririMito isabrana za providurd u Albaniji 279 

OCLXXXn. God. 1468. 19. liitopada, u Mletcih — Obavie«<?uje se poslanik 

n rgftrskoj o oeiniraTntMti viesti, da republika putem Ijadi- 

•Inva sioa hrcegA Stjepaaa radi o toni, <la si Doaou prisvoji. 281 

CCl.XXXVn. Ond. 1463. 9 «ttidena, u Mlelcib. — Odtu^no u velikom vieihi, 

da fie Bakupe galije, na kojib 6e se nkrcati pApa, burgundaki 

knes i mleta^ki duid 282 

(XJLXXXVni Ood. 1468. 16. «tudeooga, u Mletcih — Obavie&auje se pwU- 
nik u rgarskoj, da je republika sklopiU iavez proU TunSna 
u Rimo sa papom i biirguudskim rojvodom, i d* 6e pratitj 
Tojsku sam papa, do£d i voJToda 282 



XVIl 



CCLXXXIX. God, 1403. 18 itudenog&, u Mletcib. ~ Odgowa «e na molbe 

podaeaetie od poalaniks Stjepanit vojrode iv. Bave 388 

COXC. nod. 1463. 16. studcDojra, u Jlletcib. — Uputfuje se knes 

■p\jetsk) o raznib poBlovilb tifuifih ee Boine S8B 

CCXCI. God. 1463. 23. studenogu, u Mttricih. — Dajc se odgo?or Dad> 

TOJTOdi Albertu u pofllovih Treta 389 

CCXCII. God. 1468. 26. studenoga, u Mlctcih — Ixabran aa oovoga 

vrboTuoga pomoratcoga lcapetana Orsat JniUniano 290 

CCXCm. God. 1463 29. atudenoga, u Mleti^ib. — ObAvieJ<!uju se aapo- 
ijedDici Kodareld o saveza sklopljena sa burgundarim knezom 

i papom 291 

CCXCIV. Ood. 1463. 29. Btadcnnga, u Mtetcih. — NalaSe ae poalaniku 

u Ugankoj, da na sve pazi i obarieati 391 

CCXCV. God. 1463. 11. proainca, u Mlotcih. — DosToIjeno, da Ninjani 

nose Bvoje proiivode u Zadar 292 

OCXCVI. Qod. 1463. 12. proaiDoa, u Mletcih. — OdgOTori iia molbe 

dubroTa£kih poslantka 299 

CCXCVTI. God. 1463. ll prosinca, u Mletcih. — Poala&iku Bkeoderbega 

odgovara se oa njeke molbe 393 

OOXOVin. God. 1163. 13. proBinca, a Mletdh. — Daje se odgoTor na 

molbc poducsono od poBlanika Leke Dukujioa 2^ 

OCXCIX. God. 1463. 28. proBinca, a Mletcib. — Fniia se pomo^ u Toj- 

oicih ugarskomu kralju 996 

OCC. God. 1463. 30. prounca, u Mtetcih. — Ob<<ina hTanka Dudl 

MIet£anom, da ie sama oboru^ti joduu goliju 297 

OOCI. God. 146S 81. prosinca. u Mloloib — Republika po STOm 
poalaDiku u Ugarskoj iaprifuje «e, ito TiSe nemoie daToU 

kralja DTotn od 3000 dnkata 397 

COCn. God. 1464. 18. iiefioja, u Mletcih. - Jako boIesDomu koesu 
hTarskomu dozToljeao, da podje vao HTara, a da starl mjesto 

■ebe sToga lioa 997 

COCUI. God. 1464. 28. TeliaAe, u Mletcih. — Nolaie ie knezu spljet* 

skomu, da fiuje od banice zadujo rie4 gteile Kliaa 298 

COCIV. God. 1464. 2. oiajka, a Mletcih. — Mletdtini fialiu poalaDika 
krft^u unirekomu, da mu JSestita radi pobjeda u Bosni, da mu 

poDudi S).000 dukata. sko udari nn Turdina itd 398 

GCCV. God. 1464. 12 oSnjka, d >Uetib. — P»e u poalaDlkom u 
Ugar«koj, neka izramo ponude kndju 60.000 dnkata i praha 
za iTrdjave a Bosni po potrebi, i da milanezld Tojvoda diye 

8000 vojuika 301 

COOVI. God. 1464. 13. travnia, u Mletcih. — Poslaniku u Ugarskoj 
___ glcdc novca obc<!ana kralju i praha od kralja zahtjeT.ina . . . 802 
OOOVn. God. 1464. 26- iravnja, u Puteola. — Sieimanski kralj Ferdi- 

nand podieljuie DubroT^anom njoke poTlaflttoo 80ft 

OOCVin. God. 1464 2\. lipiua, u Mletcih. — Republika po BTom po- 

slaniku bodri krolja ugarskoga, da jediiom udari na Tur^ma 801 

CCdX. Ood. 1464 2L lipoia, u Hletcih. — OdgoTara se poslaoika a 
Rimu glede ono 20(X> krAtafia doSaTSih Iz Saske, i priobfinjn 

ma «e Tieati iz Bloreje 806 

OCOX. God 14^. 24 lipDja. n Mletcib. — Pod kasnom nolaie w 

sindikom, da se stAvc na pui za pomomiie zemljo 80$ 

CCCXJ. God. 146*. 25. lipnjft n MleMih. — Mietiani odgOTaraju po- 

slaniku agarskomu biHkufu knioakomu idu£em u Rim .... 806 
000X11. God. 1464. 28 lipoja, u MWtcifa. — Doxvoljava se komomiku 

fiBlkomu. da moie potro^iti 200 Utara na popravku avoga ataoa 807 
M. 14*'A- 19. ftrpnja, n Mletdb. — Pito wIomsq kotorvkomu, 
da popa Paltasica radi preTare pod dotanmi atraiora poAalie 
Q Mielie 808 

S 



XVIII 



Stnns 

OCOXJV. Ood. 14M. 33. erpnJA, a Ml«tcih. — pMlanikii pri papi: o 
ireteom dolazku p&po u Jaktn, i da iSfl Be duid Sti. tek. Bts- 

viU na put 808 

CCCXV. God. 1464. 2. koloToxa, u Mlolcili. — Po^laniku u UgRnkuj; 
da se du2d ukin^ t odlAzi ii Jakin k pnpi, odnkle 6e dalje, 
da je RultanoT brat n rukub paptaih, i da «e prah i norac 

poaULo u Sonj za kraljft 309 

CCCXVI. God. 1464. 24. Itolovoia, u Mlctcih. - Napuljski kralj Pcrdi- 

naud doivoljujo Dubrovuiku izvuz eolilra iz ujugove zemlji.' . . 909 
CCCXVII. God. MW. 2- rujna. u JitJetcih. — Posianiku u rgarskoi. da 
Be nastoji kuniti Klis, tc da o tom obavteflti kralja, je da bi 

li na to prirolio 3l0 ' 

CCOXVIU. God. 14&4. 26. rujna, u Mlctcih - U t.o»lu novaca krKoboja, 

koji lu 81' imali poslati iigarskoinli kralju Sll 

COCXIX. Ood. 1464. 29. rujna, u Mletcih. — ObavieSftuje se poslanik u 
UgATflkoj minih Btrarih, koje sa le dogadjale u zeniljab 

republlke 31S 

CCCXX. God. 14&4. S9. ruioa, u Mletcib. — Baaica hrvaUka nadi 

Mletaanom KUii 814 

CCCXXI. Ood. 1464 5. liatopada, n Mletcih. — OdgoTara «e STaku 
hrrateke banic«, koi je nudio na prodaju rcpuMiki onim Kliia 

joi dvie drage trrdjave, da je ona ngovaTala jedino za Klifi . 3IS 

OCCXXII. Ood. 1464 8. liatopada, u Mletcih. — Il«puhlikn obavie«i«ujo 
papu, da je novcc, koje on Salje u^arskomu kralju, poslaia 
mu putetn /adra, a da se kralj nalaxi u BosDi, gdje je Turke 
kod Jajca pohjedio 81B 

COCXXUl. Ood 1464. 9. listopada, u Mletcih. — Upu<*uje ae poalanlk u 
UgarBkoj, neka nii^toji, da kralj uztrnJL- u ptjdiircdu; kako da 
ne vlada u poslu Klisa; i da (e mu Isabrati naaliecinika . . . 317 

COCXXrV. Ood. 1465. 8. Bi«fin{n, a Mlndh. — O razmirioi obiitoje<;oj 

medJQ olMHnom i biBtopom osorakfan 319 

CCCXXV. Qod. 1465. 13. fie^nja. u Mletcib. — NaUie ae poBlaniku o 
Ugarflkoj, neka ^e^tita kralju ua postignute Dapjebe. \ zabTali 
tto je odbio ponude turake ca mir, te odobri, ito se povukao 
u xlmake «Knove 819 

COCXXVI. God. 1465. 17. v^ljafie, u Mletcih. — OvlaSC-aje ee dnidevp 
viete, da odgovori bb moll>o todueBene od pottlanika Ladi> 
•lava Hua hrcega Stiepana ev. Suve i drugth gmdova dalma- 

ttDBkih m 

COCXXVU. God. 1465. 26- voljade, u Naputju. - 8ialljaDski kralj dozvo- 

Ijuje DubrovJ^anom iiEvnz ilta 17. Pnlje . . , 830 

CCCXXVIII. God. 1465. 1. o^ujka, u Mletoib. — Aalje ee poalanik, da po- 

miri Btjepana hrcaga bt. Bave aa aiaom LadiBiavom ..... 320 

COOXXIX. Qod. 146&. 14. o^ka, u Mletcib. — Poelaaiku u UKankcu 
6alje ae |nBmo aa kraya, i oba^iel^ujo m, da j« ve6 imeoovan 
njegoT naalledDik 831 

OOCXXX. Ood 1466. 16. iraMija, u Mletcib. ~ Odgovor mletoacoga 

•enata «oalanikom agartkim 823 

COOXXXI. Ood. 1465. SO. traTOja, n Mletcib. — UMeDO, da ee namah 

dade d()0 dukaU poalanlko Leke DukBJioa 338 

CCOXXXil. 0«d. 1465. 23. travD^, u 311elcib. — Ma6t w acieoa na glani 

Ituib C'nioeTi<!a radi Teleixdaie 834 

CCGXXXin Ood. 1465. la svibnja, n Mlcluih. — Dozaadeiu tia Doroi za 

potlanika idn^ega hrce^ StjepaoB fiv, Savc S31 

OCOXXXIV. God. 1465 22. uT^bnja, n tfradcu. — Karlo, kneK korbavaki 

epovieda, da ie prodao igeko imanje. da namiri dug 8S& 

COOXXXV. Ood. 1466. W. BvibtOi, u Mletcib. — ^Uetafka repiihlika oba- 
«wMuw badfBMkoga iMi£olLik& o vdgovuru dauu poslaoikom 
0D6 obi!ine &S6 



xa 



Mruk 
CCCXXXVI Ood. 14«5. 27. lipnja, d Mleteih. — Prult ne prtpomod buto- 

liuiD b&nkonm, uiulDJeau imI iTanii CrnooTite, daisizlnipi 396 
CCCXXXVII God 146&. a nrpnjiwu MUtcib. — Dajeseodgofor JakoTude 

BoDA Diibror^DJDU, koi jo predlagao mir a ime cara turslu^ 336 
CCCXXXVin. (}od. 1405. :t. MrpnJA, u Mlotcih. — Drugi predlog o odgo- 
voni, koj w tmao djiti Jakova de Booa, koj je ti ime oara 

tunkoga predlagao mir 327 

COCXXXIX. Qod. 14^6. 4. srpuja, u MleUah. — l^a^je se pnpomo<> Kotorn 

proti Ivaou Criioevi<!u 829 

OCCXXXX. GtMl 1465. 16. srpnjo, u >Uetcih. — Naputah poalaniku od- 

laawiem u l^garsra 829 

CCCXXXXI. Uod. 14^. 35. arpnja, u Mletcih — RidieDn, da ae izplAti 
Nlkola de AlbertiB, koj ie je kao «odja spljetikfl giilijo hJujdo 

drfao 332 

CCCXXXXII. God 14C6. 13. koIoTosa- n Uletdb. - PoaUnici. koji idu a 
Mletkc r»di javnih poaala, dobit de nagrada, sa koju nepla- 

<Saju deBetine 338 

CCCXXXXIII. God. UG5. 13. mjna, u Mletcih — Odgovara se na molbe 

Skeodrbega 334 

CCCXXXXIV. Ood. I4G5. 17. rujna. n Mletcfh. — Polto je prietiU pogibelj, 
da Novo u Buki padno u tudje ruke, nalaie se knom lcotor- 
skomu, da diq pomogne, a kapclanu galije i^tarake» ila ouamo 
pro^jes da ga obrani. O sTem tom obarieM^je se hroeiK 

Sijepau ST. Savo 336 

CX;CXXXXV. Ood. 1465. 12. lidtopada, u &Iletcib. — ViU ae knez spljetaki, 
je U preuzeo Keretvn i kiajiDu dozvolom hruoKa 8ljepaDa; 
da mu itoii oa razpolagauje galija. koja se DaJasi koa Ko- 
tora; da ako se pribU£i kralj ngareki, potrofi oa daioTe do 

100 dnkata 337 

OCCXXXXn God. 1465. 17. Ustopads, u Mletcih. — Naredba, kako se 

imadu izkrfiivRti nove zemlje 338 

CCCXXXXVU Uod. 144;.'i. 18. liitopnda, u Mletoh. — Upntfme »e knez 
bibeniCki, kako da ae pooaia u slufiiO'^ *^> oodje aof^e knij 

ttgarski 840 

CCCXXXXVm. God. 146y 30. Ustopada, u Mletcili. - Bepublika potn^ 
djnje Budvauom povlajiticc podieljeuo Jim g. 1442., kad »n 

s« ajoj pftdloiili SU 

CCCXXXXIX. God- 1465. 24. lijitopada kod SsTe. - KralJ o^araki Matijo 
sapoTieda svojim cmovoikom, da oe dodijarmu DubrovM- 

Dom, Dego da jih braue 34i3 

CCOL Ood. l^G."^. 3. Btudenoga, kod Bave. — Ugareki kralj oba- 

viel^nje DabroT^ane, da je primio 1500 fbrmlfi 343 

CCCLL God. 1465. 5 iftudcuoga, kod 6ave. — Matij^, kralj ogarski, 

&alje vojike u DQbromik 843 

CCCLII. Ood l-£65. 7. studeooga, u KIIbicUl — Upn^aja se poslaaik 
u Ugarskoj o tefaju atrari gkde mira sa Turci, koji su ga 

traiili 3U 

COOLIIL 9od. 1465. S5. ataidenoffa, n Mleteih- — Neka daidevD vi^ 

odgovori na molbe poeuinika Neretve 345 

CCCLIV. God. 1465. 2.5. stadeuoga, u Mletcih. — UpniTlJa se poslanik 

hrcegu atjepanu sv. Save radi vainifa stTahb 345 

CCCLV. Qod. I465t 'Jif. BtodeBuga, u Mlekcai. — RepahUka usteie 
se Neretvane u svoja vlast primtti b«s dosTole breega B^e- 

SsDa iv. Sare 84fi 
od. 1466. 6. prosincA. u Mletcih — BepubUka mhtafta 
obftnei6^)« svuga poolaiuka kod ngarakoga kraljs. da je 
doevoloiD knega SliepaDa prinila n »t«m vlaat Nerelvu i 
Kr&jinn 916 



XX 



Stran* 

CCCLVn. Gcd. 1466. 23 sleCnja. n &Iletcih. — Naliiie se kncca epljet- 
•komn, neka razTidi, ima U banlca dozvola kn^jevu, da moie 

Srodati KUa M6 
tod. 1W6. 4. veljaie, u MletcJh. — Odgofnrft se na irolhe 
podiieaone od poslauika Vladislava Aina hrcega S^epnna . . . 347 
CCCLIX. God. 146G, 17. veljafie-, u Mletab. — K^publika imenuje uvojii» 

gl&vnim vod)om u Albaniji Vladialava aiUH brcega Stjepaoa . &46 
CCCLX. Uod. 1466. 17. veljaee, u illctcih. — Hrceg Stjepao sv. Save 
po Hvojib poalauicui oudi repubUki dvie svoje tvrdjave u luki 

kotorekoj S49 

CCCLXT. Ood. 1466. 1- oh^ka, u Mletcih. — Odlafieoo, da ae nelalje 
poalanik brce^ S^epaan, nego aamo da se odgorori na nje* 

Kove molbe 349 

CCCLXIL God. 1466. 9. ofujka^ u Mletdh. — Primljeoo, da knes xadarski, 

koj se imao ieabrati, AtAvt ne im put za mje^eR i pol dana . . 350 
COOLXni. God. 1466. 10. oinjkji, n iUetcib. — Slofbe hrcega Stjapana 

mr. Bave podnei^ene mletaikoj republici 3&0 

CCCLXrV. God. 1466. 10. oiuiks. u Mletcib. — Odgovara se ua molbe 

podneMne od pof^lnnika hroeffa Stjepana hv. 8ave 866 

CCCLXV. God. liriC. 17. oXiiika, u ailetcDi. — Republika obvetuje De 
brcegu Stjepanu ouorutati i braniti njegove drie tvrdjave u 
buki kotonKoi ua avoje troikove, i tHto tako tvnljavu Visut! 

kod Spljeto. Qloda se, da mir bude sa Ivuuom Crnoevidem . . 358 

COCLXyi. Qod. I4ti6. 18. oiujka, u Mletcib. — Naatoii le ivako po 

volji ujiiuiti Skendrbcgu, Kumo rU bude vieran 869 

CCOUCVIL God. 1466. 23. oSujka, n Mletcih. - Poslanik u Ucarskoj 
upudaje »e o uvjetih mira, u ttlu^aju da ne fin straoe UgarBke 

aUopiti imao aa Tnrci 360 

CCOLXVin. God. 1466. 18. travoja, n MletcQi. — Sprema se t^eSto vojske, 

da ee ujomo obskrbi grad Skadar 863 

CCCLXIX. God. 1466. Sa trevuja, u Mleteih. — Odgovara ae na molbe 

podoeaene od Skendrbegova poalaoika 363 

CCCLXX. God. 1466. 2. avibnja, u Mletcib. — OvUfiduje ee duMevo 
Tie<*e, da odgovori oa molbe poalantka Bljepana Crooeviifar 

Vladialava i olifiinc braCke 864 

OCCLXXI. God. 1466. 12. Hvibnja, u Mletcih. — Daje »e n naprieda Vla- 
diftlavu 9100 hroega Btiepana 300 dukata u ime obrane tndjaTe 

kliva^ke 354, 

CCCLXXn. God. 1466. 16. BTibnia, u Mletcih. — Po flavjetu kneza spUet 

ikoga gradi »v utvraa ne ostrvu Neretve 865 

CCCLXXm. Ood. 1466. 17. svibnja, u Budimn. — t>fatija kralj ugarski 
oh«viefti£uje Dubrov£ane, da tamo lalje ojlhova poelanikit lcod 
dTora Nicoln de Booa i magifttra Grgnrs, da pobiraju vojnike 

na rajon hroega S^epana bv. Save 365 

OCOLXXIV. Ood. 1466. 33. Bviboja, u Mletcih. — PiSc m kapetauu Jadran- 

ekofta mora, kako da ee vladii 865 

COCLXXV. God. 1466. 3. Hpnja, n Mletcib. ~ Mletjani odvra^ju poMla- 
niku utrarHkomu ; neka krolj ni aajmanje oevjerujo Dubrovfia- 

uum, Jer Jiin je lai f>rirodiena 368' 

CCOLXXVL God. 1466. 4. Upuja, u MletcUi. — Daju aa UIAiuJu 8ve, ftio 
mu trebfllo za obrnnu; a poEitv «e do^ulo, da «u Turei prova- 
Uli u AlbBuiju, nalaZe ^ pomonkim kapcianom, da se onamo 

uputo ua obrauu onih gnulova 366 ' 

CGCLXXVIL (rod. Mt^G. 15. lipnia, n Mletcih. — Repnblika po avom [«o- 
niku posivljc ugnrflkoga kralja, da u aminlu Mvesa ndarl na 

Turke, koji nu veti provaUli u AlbaiiiJn 367 

CCCLXXVni. God. U66. 19. Upnja, u Anelcih. — Nala2e oe knoaa hvar. 
akomu, da razpolaie a obifiasltim nnvcom saglasno aa grad- 
akim vietem, i ne dira u povlastice onoga grada 368 



XXI 



CCCLXXIX. 

OCCLXXX. 

I OCOLXXXI. 

lcccLXXxn. 
cccLxxxni. 

CCCLXXXIV. 

COCLXXXT. 

CCCLXXXVL 

cccLxxxvn. 
cccLXXXvm 

CCCLXXXIX. 

OCCLXXXX. 
OCCLXXXXI. 
CCCLXXXXII. 

occLxxxxm. 

CCCLXXXXIV. 
CCCLXXXXV. 

CCCLXXXXVI. 

occxaxxxvn. 

3LXXXXVIU. 
OOCLXXXXIX. 
CCCC. 
OCOOI. 

ooccn. 



Htnui-i 
tiod. 14e6. 9&. lipoJR, Q &a«teih. — O ponndah kralja Fer- 

diuods, da £e i od uatati proti Tai^u 3ti9 

Ood. 1466. 3. Brpma, u Bu^ima. — >Ulija kra^ uganki 
daje pravo dubroTaokomu knecu, da oost msj qs java . . 371 
God. MGO. 7. srpnja, n Mletoib. — OdgoTara »e oa molbe 

Sodaesone od poBlanika Skeodrbega 371 
od. 1466. 16. koloroza, u Uletcih. — Budnd Tard po* 
ajvli Valouu, 3Xlet(^i bodro Skoodrbega, da odanle pro- 

tiecft Tmke. a grad arufii 372 

God. 1466. 25. koloToza, u Mletcib. — U{)u<!aje se koec 

Bpljetski kako da pru2i pomw! baoid lcliikoi 373 

God. 1464). 29. koIoToKa, u Mletdh. — Kalaie ae knezu 
apljctskomu, da oi OD oi drugi kuezovi nedozvolc prolaza 

Tojflke ili iivoia po mleta^koj zemljl 374 

Oo<]. 146^. 17. tnjnA, u nmlimu. — Matija ugaraki kralj 
nalale korbaTBkomu knezu Iranu, da njeko imanje poTratlf, 

koji> bjaAe ol«o 374 

Ood. 1466. 18 rujna u Mletcih. — OdgOTor iigarakomu 

fioalanikn glede Ebfia 375 
ro(I. 1466. IS. rujna, u Mletdh. — Opazuje se ogarakomu 
poilaniku, da netreba, da Be kralj ■ Tojikom pribliluje Kliin, 

polto je rcpublika uviek ipremna, da f^ obrani 376 

Ood. 1466. 22. nijna, u Mlotcih. — Daje le uapotak knem 
Bpljetflkomu, kako dm ae vtada b Ugri, koji au obsjedali Klifi. 376 
(rod. 1466. 25. rujna. u Mletcih. — Predlog, da »e odgo- 
vori poBlAniku kralja ugarskoga, da ae repubUka tie<^ oikaJco 

?a^ti u otTari KliSa, neprima se 377 
>od. 1466. 11. liatopada, u Mletcih. — Naftoji ae akloplti 

mir sa Turd 978 

God. 1466. 21. lifltopada, u MleCcth. — Naatoji nc, da m 

Bklopi mir 9 Tord 879 

Ood. 1466. 25. liBtopada, u Mletdh. — PDflriedoTanjem 
jndnoga iidoTa naBtojt ropublika Bklooiti Turdna na mir . 379 
Qod. 1466. 11. etiidenoca, u Mletcih. — Kepublika uputfuje 
kneea kotorskoga kuk(> 'la !>klupi luir $a Ivauum Cmoe^l^Sem. 383 
God. 14G6. 29. atudenoga, u Mletcih. — Mlet^i iele, da 

se Skendrbeg povrati u SToje xemlje 3M 

God. 1466. 11. proainca n Mletcib. — Nalal« b« katxti 
apljetakomu, neka kraljicu boeaaiiku. oodje stAniijni^u a 
manaatiru av. Stjepaaa, odpravi u drugo mjesto, a dozidunje 

rradnkih bedema dokou^a 8S4 

God. 1467. o. Aie^JA. u Napiiljii. — Ferdtnand atciliianBki 
{tnOTa potTtdJnie DnbroTianom poThutice glede alooodna 

tigOTan}a I bToaareaja 3S5 

God. 1467. 11. sieipja, u Napulju. — lati Ferdinand aici- 
lijanaki kralj dozvoljaTa Dubrovauiom izvaEati zlato iz oje- 

f;ove zemlje u razmj'crju oj'ihoTe trgOTioe 385 
ii»d. Haf. 27. siotSnja, u Mletcih. — Daje ao Ivaon de Gri- 
■ogonis njeka zemtja mjeato one, fito mu otoo bjala Toma 

knez korbavski 886 

God. 1467. 24 «eljaie, u Napulj'u. — SicilijaoBki kralj Fer- 
dinand oolobodjuje DubrofSane od noTog nameta, potn^ 

diaje Jim stare povlaatice, i aove jim podjeljuje 886 

God. 1407. 3. osajkA, u Mletdh. — Daje ae d Dajam .lurjii 
8iagori£u joi za pet godina otok Zuri za 250 litara na 

SxUnu 387 
od. 1467. 2a oiiuka, a Mletdb. — Doavoliava a« Skeodr- 

begu njeito novca u ime godiinje isplate 3^7 

God. 1467. 3. IraTDja, n Mletctn. — Imennje ne doti pro- 
vklar la Alban^u 388 



xxn 



OOOCm. Ood. 1467. 11. tniTsja, n ^netdb. — Pile se ugsrekMira 

kra^ dx TuiGn aede mirm i da 0e obomjftva, te lU treba 

pnpraviU m na dojek 388 

OCCXTV. Ood. 1467. 21. traTii}a, n Mletcih. — Nalnieno duideru 
Tie<hi, da odeoTori na njeka piama proridura arbaDa^koga 
u posla ranmrice obatoj»^ medja onimi od JSenK' i IvaDom 

Cn)oeTii5em 889 

CCCCV. God. 1467. 30. BribDJa, n Mletdb. — Daje ae Eaponed 
TrboTDoma pomorvkomu kapetanu. du poulje 15 ^alija 

itarijib u AlDauiju, lumo se caie^ da 6e Tura provaliti . 388 

CCCCVT. f Jod 1467. 31. sribnjft, u Mletdb. — OdTrsda se ngarekoma 
pofllaniku, da e« drih vojaka □ Dalmaclji t u Albuiiji proti 
DepriJHt«lju, koj se pripravlja, da ovamo proTali, a dk le 

mir Dvie «kJopiti ber kraljeTe ptiToIe 390 

CCCCVn. Qod. 1467. 12. lipDJa, u aietcit. — Odgovara •« na njeke 

morbo poelanika dubroraAih 391 

CCCCVIII. God. 1467. 1. srpnja, n Mleicih. — Potvrdjnje ne aluiba 

Srevoditcya u Tro^mi Siaiiji La£it5u 393 
od. 1467. 4. srpojH, u Mletcib. — M&rin de Aodrd» iine- 

noTan kapetanom okolice trogirflke S9S 

CCCCX. Ood. 146i. 14. Brpnja. a Mletcib. — Daje ee napnuk po- 

Blaoiku odIaze<!em u 1'gankD 893 

OCCCXI God. 1467. 24. Arpnja, u Mletcib. — PiXe le poalanikom u 
Bimu, noku obaviepte papu, da je Tur£ia naTalio Bvom 
ailooi u Albttoiju, da ai otvori pnt za Itatiin. Xeka zahtje- 

Ti^u dTOMnike crkreae dcsetine 396 

CCOOXJI. God 1467. 38. srpQJa, u Mletcib. — Bodri se Skeodrbeg, 
neka hraol Skadar, Kroju 1 Dra£, a da 6e dobiti konja- 

oika i pje£aka u pomo<i 395 

CCCCXIII God. 1467. 21. nijna, u Mletcib. — Poelanici To^vode 

Vlatka zahTaljuju »e Mlet^nom, fiui je njihoT vojvodft 

dobioDJiboTom podporom od DubrovSaaa oatrag BOOOdukatA. 396 

CCCCXIV. Ood. 1467. 22. rujnJi, a MJetcib. - PoBvIiu se Dubrovftani. 

neka porrate vojvodl VlaLku poklade koa njih postavljeno 

od njeguva otca Stjepana 397 

CCCCXV. God. 1467. 19. Uatooada, u Mletcih. - Poilanikn n Upar- 

■koi o razmirici aa oanom kliikim i o primirju » Tnra . . 387 
OCCCXVI. God. 1467. 26. tistopada, u Mletctb. — OdgOTara ae oa 

molbe tSkonderb^ove 899 

OCOCXVn. God. 1467. 80. listopada, u ^tietoib. — D^e le napntak 

gMlanikn idoi^em k TurAinu 400 
od. 1467. .m liHtopada, u Mletcih. - Odredjeno iK&brati 

noToga proTidura za .Albaniju 401 

CCCOXIX. God. 1467. 21. studeuoga, u Mletcih. — Zapovieda »e knacu 
udarflkomn, da dade prepiiati sadareki zakonik, izpustiv 
njekoje komade, i da nelalje komomtka na otoke za u«ta- 

novljooje 6koda 403 

CCCCXX God. 1467. 1. proaiDca. u Mlctcih. — Ovlaw^je ee poalanik 

u Ugarakoj, da podpi^ primirje ve6 ntana^eno ...... 403 

CCOCXXI. Ood. 1468. 6. aieSnia, u Putheolu. — Ferdinand kraU dci. 
liJHOski uioli reptiblikn, neka mu «lozvoli poslati jedan brod 

Da Kieku 403 

CCCCXXII. God. 1468. B. Telja^, u Mletdb. — Republika dosToljiue 

kralju Kerdinandu, da poialie brod na Rieku 408 

CCCOXXIII. Go«r 1468. la Teyafie, u Mletrih. — Riidmi iimro Skeortr- 
Iteg, rrpublika odpravlja nadbigktipa draJkoga, i odredjuje 
iTe, Uo je trebovalo, da se Skendrbegova driava obrani, 
kad U na nju Turci Dapall 404 



xxm 



•- .- - 8U*nft 

0DCX3XXry. aod. U6& 17. Tel>a£e. u Mlelcfli. — Nfttafe hc kupzu ko- 
tonkomu, neka povraU imdaja i drogft dobra onim b[«dui- 
kom, lcoiim fu otetn bila u rrieine taia aa Crnoeriteffl, I 
oekn me^ju nje nucjjeli 26 perpe» 40A 

<XX30XXV. Qoi. I46H. 2. otujka, u Mietcih. — Poalaaiku u Ugarskoj 

B poilu primirjii m Turci 406 

CCCCXXVl. Ood. U(». 28 oJSBJka, u BUetcih — Primljeno u tioCu 

bvnrskomu, da 9c postaTi aadao u 6tarom gradu 407 

CCCOXXVII. God. 144>S. 1. svibnjs, n Mletcib. — Pieditojolkom Zadra, 

da proglu^e sktopljuui mir u Italiji 407 

COOCXXVIIt. Ood. 1468. 8. lipoja. u Mletcih. — Nalaie se vrbomomu 
kapetano na morn, oeka odari na Tarko, pc^to jih kuga 
Jalro oalabila, a lultaii u Aaiji borsTi 406 

CCCCZXIX. Ood. 14riA 24. lipnja, u Obrovcu. — Unala le ti iaTue knjige 
zadaraka izprava prodaje zemalja nfiinjeoa od Karlit kneza 
k<ffl>aTakoga '<Tomu podAuiku Ivanu Benkovi^u kaatelanu 
ZTonigrada Te au zt-mlje toiale u poiiruSju zadaraktim . . 409 

CCOCXXX. God. 1466. 24 Lipiiia, u Mletcih. — Zakon proti Uerikoffl 

prre atriinje radi njihoTe razkalaSeno«ti 410 

OOOOXXXL Ood. 1468. 23. wpnja, u Mletcili. — Radi nealoge obetoje^e 

medju bra^om rneza Beajftkoga, Turei £eato prova^uju u 

one fltrane, robe i pale. ^je ae poslanik, da jih pomiri . . 411i 

OCCCXXXTI. Ood. 146». 13. nijna. u Komi<^n. — KorhaTnb kiiex Favao 

obdaruje imaojem Ivana Quai6i radi ato£coih zaalaga a 

1)0Ju i drugako 

COCCXXXin. Ood. U68. \S. nijna, u Mletdb. — Predlog, da >e radi 

navala tiir«kih poSalje proTidor u Dalmaciju i njeito vojske. 4l2 

CCOCXXXTV. God. 11*J8. 16. rujna, u Mleteib — BudntS le papa do- 
zTolio Mlet^nom, aa aamo jednu crkrenn deseuou pobem, 
&ll6t£&ni ga mole i za drugn . 413 

OCCCXXXV. Ood 146a 8. liniopada, u Mletcib. - Mlet6ini zfthvaljnja 
•e papi na to, &to Jim dozvolio dvie dexctine; a molo ga, 

da iim dopniti tSTatati branu iz Marke ta boine sTrhe . . iU 

CCCOXXXVI. God. 1468. 17. atndeooga, u aHetcib. — Prim\jcuo u Tie<a, 
da se putalje poalaaik Ivanu knocu korbaTskomu ladi bb- 

flilja pofiiojena proti Mlct^oom ilA 

COOOXXXVIL Ood. 1468. 25. atudenoga, a Zadru. — Pogodba medja 
predstojnici Zadra i knecom iTanom korhaTflkun glftde oa- 

pasla njekih uzAp6enika 416 

OCOCXXXVIIL Ood. 1468 30. «tudenoga, u Korakiu. — PaTal korbavflki 
knez duruje Ivana Gud^u pok. Ivana od Jedratiuavca pjeki 
flvoj skup zemalJH radi zasluga ttofieoib a bojevQi i dragako 

na koriflt iitoga kneza 417 

CCCCXXXIX. Ood. 1468. 12 profliuca, u Mlelcih. — Daje »e Zadnuiom 
Tojni^^ prtpoiiio^ pron' navalam turflkim, l nalale se knoza 

pailkomu, da primi /.adranc u giad o Tri«ne- ku^e .... 418 

OOCCXXXX. God. 1466. 12. pro«nca, u Mfetcih. — Po4to je flibenifiki 
kotar uoiiten bio od Turaka, ftalje mu a« voJoi£ka pomo<! 

i drugo 419 

CCOCXXXXI. God. 1468. 18 prodnca, a Mleteib. — Po poalaniku aT«n 

fledajn Mlet^i. da aloto me^ju eubom knezove fieflfdbe i 
orbavske proti Turjina 420 

OOCOXXXXII. Ood. 146.^ 7. Hie£aja. n Mletcih. - Pofllamk. iiabran da 
podie n Korbareku, nije ■« raogao odr«!t te Casti pod 

kazoom od 10» dukata 430 

CCCCXXXXIII. Ood. U&^^ 28. firooinca. u Mletoih. — Izgon Franovaea 

boflanskoga Tikaryata iz Dalmac^e 430 

COCXXXXIV. God. 1469. 12. sie«oja, u Mlfltdb. — Mlfli&oi sahvaUuJa 



XXIV 



ccocxxxxv. 

CCCCXXXXVl. 



coccxxxxvn. 
ccccxxxx^nii. 

CXXICXXXXIX. 

ccccu 

CCCCLL 
CCCKXII. 

CCOCLUL 

CCCCLIV. 

CCCCLV. 

CCCCLVL 

CCCOLVU. 

ccccLvm. 

CCCCLIX. 

CCOCLX. 

OOCOLXI. 
OCOCLXII. 

• CCOCLXIU. 



M pofllaoLkom ug&nkopii kre^a, koj tklflpftju^ saves aa ara- 

SODakim kraljeiD, oilario mjeBU} i sa bjib 4S1] 
f d. 1469. 13. Aiefinja, n Zailni. — Salje se nraranom za 

podksrexa du omrvtega kneu 49ftj 

God. 1469. 1&. i}e£oja, u Mletcih. — Salje h vladiD ti^oik 
iz Mletaka seDJskim kDezovom, da jih piiTcde aa medju- 
sobni mir i ul>odri, aloino sa korbavakimi knesoTi, na 
obrauu proti Turfiou, a da «^ jib q tom r«publilca rado 

pomofi 4S2 

Ood. 1469. 16. sie^DJa, u xnetdb. — Repnblika po VTom 
poslaniku bodri papu, neka pruii pomw! HrvaUkoj, koja 

ju preAoo trebnjfl 438j 

God. 1469. 17. aietoja, u Storobii^a. — U posla razmiricc 

radi gTanica kod Vraut^ mediu repubUkom i HrvnUikom . 4S8J 

Go<l. 1469. 20. «iedDJa, ii Mletcib. — Salje se poalanik 

knezovom Beajflkim, da jib umiri 427' 

Ood. 1469. 31. aie^QJa, u Mletcih. — Primljeoo, da ae po; 
lalje u Sibenik £im prije 100 koDJanika, koji nu a« Dalazili 

tada u Frijulu 428 

God. 1469 9. velja^ u Mletc fa. — Odgovara ae C-eaara 
u poalu obraue pruti Tur£mu, i glede Ivana kneaa krCk<^ 439 
God. 146^f. '27. velja^, u ^lletcib. — NalaSe M pod kaanom 
knesu zadankomu, koj se imao isabrati, da sa dva nje- 

aeca Ima oti<!i na Bvoj'e mjeatu 

God. 1469. 28 veljaie, u ^lletdh- — Mleta£ko rie^e obe- 
6aje podanikom koesa Btj'epana Frankopana, da 6fl odmah 
odpraviti ooamo ivoga poalanik«, koj ie s ojim nstanonti 
naon a» obrauu xcmalja njeeovib i DJegove biatfe .... 430^1 
Qod 1469. 28. veljaJe, u Mletcih. — QdgoTara «e na 

molbe Vlitka vojvode st. Bave 431^ 

God. 1469. 38. Te^aAo, u Mletdh. — Daje ae odgovor na 

molbe korbaTikogft ksesa 

God. 1469. 9. otojka, u Mletcih — PredstojDtci zadareki 
uputfuju ec o odgovoru daou potilADikom korbavskoga 

knaia, te ueka se po tom vladaju 433] 

Ood. 1469. B. oiujka, n Mlelcih. — Nalaie ae vrhovDomu 
kapetaDu na moni, aeka se pred^tavi vi«6u dabrovafkomu 
i od ojefra zahtjeraf da poTrati Vlatku voJTodi sv, 8aTe 

Sikladc, koje ie stavio ojegov otac u DJibovu bUgajnn . . 438j 
od. 1469 l^. oiujka, u Mletcih. — DozvoljaTa ae An- 
tnnu DaDdolo, da ae ea oaam dana po srom povnUkn u 
pofllani£tva izjaTi, prima U laat kneza zaduakoga ili ne . 48A| 
God. 1469 1.*). ofnjka, a Fann. — Nadbiikup spljeUki, 
vrbovni zapoviednik Marke, moti pomor«kug upetana 
mletaikog, da dozvoU preno9 brane li Marke n lakn ces»- 
natifikn po moru 

God. 1469. 10. tramja. u MletciL — ^lje se poeUoIk 
krikim i korbaTskiu knezovom, t s Djho mnogo bojns 

sprave na dar 

tiod 1469. 1.5. traTnj*ft, n Mletdh. — Daje ae napDtak 

fioalanikn odloEe^em k seojakim i korbavakim knezovom . 435] 
rod 1469. 15- trAToja, u Mletcih — Poalaniku u Rimu 
o njekom RaTezu, tto Je papa snovao u Italiji, i da oaBtoji 
iTom mo6i podnpiratt molbe poelanika Benjskih knexora, 

koj dolazi u Rim 

Ood. 146^. 18 fiTiboja, u Mletcih. — Kalale ee upraTite- 
Ijem Z«dra, da ukloae razmirlco, obstoje<5D medju Sibeni- 
cani i banom, a da svi gradoTi pri«koie j'edan dmgomu 
n pouo£ n sTakoj potrebi 



XXV 



Bnu 
CCTOIJCIV. God. 1469. 16. fyibDJa, u Mletcib. — Itepnblika potrrdjtijo 

DDf(odba skluptjctiu iiipdju Sibenidani^i banom 440 

CCCCLXV. God. 1469 16. Bribnia, u Mletcib. — rWje se izDova t^e&to 

Tojske na obranu piiDetiika 442 

CCCCLXVI. God. 1469. 18. HTibnia. u Mletcih. — Opieuju ae kxa^u 
agarekomu raxboJDioko provalc bftoa u kneoijki kotAr, 
te so Hd]^'6Ta da bima ukroti i prisili na odltetu .... 443 
CCCCLXVU God. 1469. 2. lipnja. u MJetcth. — Daje se napntak pro- 

Tiduru odlaze^^em u Albanlju 444 

CCCCLXVIU. God. 1469. 2. lipnja, u Mlet^-ih. — Turci pTovalili do 
Ljubljane. iiepubuka ekuplia novn Tojikti u >riaalu, te i 

Ifltru oboruSa, da odbije ceste aupadajv 447 

COCCLXIX God. 146;t. 17. lipnja, u MletcUi. — NapuUk xm poala- 

nika odlazetia k cesaru i ka kraljti ugarskoma 448 

CCCCLXX. God. liCjiK 18. lipnja, u Mletclh- — Knez hvarski, koj 

«e imao ixabrati, neka se atavi na pat za miesec dana . . 46S 
CCCOLXXI. God. 1469. 31. lipaja. a Mletdb. — Fcniiuaod, flidlj- 
iaDski kratj, podjt4)uje ncke trgOTaAe slobodfttiDe Du* 

oroTdaooai 462 

CCCOLXXII. God. 1469. «7. lipaja. u Krbavakoj. — PoMvlja w Vlaai» 
koji su pobjegti bui \r. Tlosti koeza krbaTiko^^a ii vlasi 
mretaCku, da wlgovaraju pred Bod BadarskoKR nieza . . 453 
CCCCLXXUI. Ood. 1469. 6. arpnja, u Mletdh. — Predlog o dalojoj 

za&titi enibioe proti turakim navalam odfrDdJen 463 

CCCCLXXXIV God. 1469. 14. «rpDJa, u Mlctcih. B«publika Baije kneza 

Stjepana lOO Tojnika xa obraau ModniKa 454 

COCCLXXV. Qvd. 1469 29. •rpnja, u Mletcih. ~ Poiivaju »e po po- 
alaniku DubroT^aoi, da poTrate TOJTodi Vlalku qjegoTe 

DOTce, i moli ne papa, da o tom uzaaatoji 451 

CCCCLXXVl. Qod. 1469. 7 koloToza, n MJet^-ih. - Poelanik mleta^ki 
po caputku avoje vlade pozivije kapeiana magjarakoga. 

nekn puiti u miru seujsko kne£OTo 46& 

CCCOLXXVII. God 1469. & koloToza, u Mletdb. — Ivan. koTbaviki 
kncz, moli republika, da ma pozajmi 9000 dakaia, ali ja 

odbijen 4M' 

CCCCLXXVIII. God. 1469. 26. koloToia, u Mletoib. — .-^lje se u pomo^J 
Vlalku vojvodi «v. Save 506 mira hraoe oa la^un ly»- 

gove platfe 466 

CCCCLXXLX. God. 1469. 2&. kolovoxa, u JUetcih. — Nalaie se pOBla- 
niku UgarakoJ» neka prepomfii kralja itrari knezoTa 

M^jflkih 457 

CCCCLXXX. God. 1469. 39. kolovoia, u .Mletrih. - Neka se koes 
BpIJetald, kuj le imao izabrati, «tavi aa put za mjeaec 

• dana 467 

CCCCLXXXI. God. 1469. 7 rvijna, u Mletcih. — Bepublika pozivaU Je 

i papQ, da radi u kor)4t «eojskih kneaoTa 457 

CCCCLXXXII. God. 1469. 25. rujoa, u Mletcth. — Odgovara se poBlaoikti 

D UgarBkoj, i dalje ga le upo<!nje 457i 

CCCCLXXXni. God. 1469 22. listopada, a .Mietdh. — Zapovieda H 
poalaoiku u Svnju. tieka oatanc oa ivom mjcstu, i u sto- 
caja potrebe, uzrae ti pripomo<! od kaetova Istre i ije- 

^^ Twne Dalmacije 469 

OOOCLXXXrV. God. 1469. 10. •tadcnoga, a ^Dctcih. — Piie le po«l&. 
nika a Senja, neka naitoji pomiriti barem tri brata, i 
sklooi, da avoje zaatapoike poulju kratju, koj 6e Jih liepo 

Drimitt 4691 

CCCCLXXXV. Ood. 1469. 10. «tudeooga. a Mletdb. — EepnUika oa- 
la£e predttoJQtkom Zadra, da Luku PaTloTiila poetave za 
Bodca a KaMuOi . . 400] 



XXVi 



CCCCLXXXVI. 

CCCCLXXXVII 
CCCCLXXXVIII 
CCCCLXXXIX 
CCCCLXXXX. 
CCCCLXXXXI. 



BtntB* 
6od. 1469. 23. stadenoea, u Mletcih. — Mletaak& rlada 
obaTiefi<!qje HTOEa poBlaoika kod pape, kako m se 
Magjari izneuaM avukli u Senj, i zatferali ondaBoje 

knezoTO 461 

Qod. 1469 25. Btndeniea, u Mletcih. ~ DogodiTti ae boj 
medj Tojskom Majerblaia i ODom knezoTa aenJBkih, na> 

laie s« poBlaniku, oa ondje OBtane 461 

€h>d. 1469. 38 Btudenoga, u Mletcih. — Mletiani oba- 
Tie&(Suju papu o padu Senja, u ruke kralja, i mole ga, da 

pioTiai 462 

Qod. 1469. 28. Btudenoga, u Mletcih. — PiBe se posUp 
nikn u Hrratokoj, neka uaBtoji pomo^Si knezoTom u pre- 
dobi<!u Senja; a galje jim ae wjue spraTe putem £rka . 462 
God. 1469. 1 proBinca, u Mletcih. — Bepablika hToli 
poalanika u Baaki, fito se rjefito ponafia u poslu lenjskih 

cnezoTa, koji se obradaju i na ceaara za pomofi 468 

God. 1469. 21. prosinca, u Mletoih. — Uput^je se poaUr 
nik u Bimu, neka nastoji, da ae Bklopi mir u Italiji, i d* 
papa poSalje poslanika u^arskomu kra^u za to, da aeaj- 
skim knezoTom povrati ojihoT zaTi^, grad Seaj .... 464 



I. 6ed. 1453. 16. sieinja, n Mletcik. 

Naputak podieljen LjudevUu tU Canali, koga 8s kUje Stjepanu hrcegu 

av, Savt. 

Moooauj. die xvi. iannarii. Quod fiat commissio ser Ludovico de^Ca- 
ull cainerario Catari in hac foriDa: 

Nos Kraiiciscas Foscari dei gratia dux Venetiamm etc. Committimoa 
tibi nobili viro Ludovieo de Canali camerario nostro Catari, quod cum 
omni pOBsibili coleritate te conferras ad presentiam illuBtri» domini Ste- 
fani ducis sancti Save, coi presentatls noatris credentialibus literis et 
foctis convenientibus aalutationibus et obtationibus, uxponea, qaod sere- 
ni»«imu8 domitius rex Bossine pcr saos oratores, qui ad nos fuerunt, 
obtulit nnbts (iare locum Narente. fioa. autem, intellecta eorum oblatione, 
et memores eios, quod sua excellentia alias scripsit et dici fecit comiti 
Dostro Spaleti dc loco predicto Narente, coosiderantesque, quantumMnco- 
modi et damni esset Haguseis, quod [locam predictom haberemns, qaan- 
tumque seciiritati» et comodi afferret suo nostroque statui locus predictas 
propter vicinitatem terrarum suarum cum nostris. resi^ondinias dictis 
oratoribus, quod amicabilem et liberam oblationem^suam ac4:eptabanms; 
de qua quidem oblatione et responaioue nostra deliberavimus pro ofiicio 
et debito vere aniicicie et fraternitatis nostre, ac ut nibil fBciamas in 
materia ista nisi quod sibi gratum et acceptum sit. dari^facere'notidam 
gae excellencie, sperantes, qaod pro multa sapientia eios et pro soa 
maxima affectione erga nos contenta erit, et Bibi placebit, tam respectu 
Kaguseorum, qoam respectu multomm casuam,^qai occurrere possent, 
quod locus Narentc pocius ad manus nostras deveniat quam alicuiua 
alterius, qata si erit in manibus noetris, reputure poterit, qood sit in 
manibus suis. Kt cum his et aliis rationibos et verbia procurabis indo- 
cere suam excellenciam, ut contenta sit. quod habeamuB Narentam; et 
habita eius respoosione, solicitabis redditum tuum (-ataram, dando parti- 
eolarem noticiam comiti nostro, cui scripsimus, qaod de omnibus, que 
reportaveris, nos informet quanto celeriuB et particulariua fieri poterit De 
parte 73, de non 2, non sinceri 1. 

Smato, Mar. vol. IV, e. 165.^ u mUt. arkivu. 

n. God. 1453. 18. Bhtuji, a Hletcih. 

Odluktty da.Bvakomu je slohodno ostaviti evoja imnnja komu ho6e. 

MocooLn. die xvin ianuarii. Provi&um et deliberatum fuit in isto con- 
■ilio diel29. ianaarii 146o. ad instantiam aummi pontifids, qui pluriea 
Bcripsit dominio nostro, qaod quoddam etatutum editom in Tragurio, per 

spotf. xxn. 



1 



1 





qaod vetituin erat omnibuft civibas et habitatoribus Tragurii et diEtrictus 
p'ifiS6 legare et teslari bona saa atabilia et introitus ecclesiis et hospi* 
talibus, revoLaretur, ita at omnes de rebua et bonis suis in vita et in 
morte di8i>onere po&sint de cetero, sicut saluti animaruni suariim Qtilius 
esse videretur. £t in ci^itate Spaleti sit etiam unum eimile Etatutum. 
quod reverendissimus pater dominus arcbiepiscopus Spalatensis suppli- 
cavit revocari, sicut revocatum fuit statutum Tragurii pro reverentia dei, 
et honore dominatiouis nostre, que rebus ecclesie semper favere consue- 
vit. Et sit providendom de dicto atatuto Spaleti sicut provisum fmt de 
Btatuto Tragurii. 

Vadit para, quod statutum prediaum damnabilc auctoritatc buiuB con- 
silii non ae extendat, ncque intelligatur babere locum pro his, que per- 
tinere possint ad eccleaiam aut personas ecclesiafiticas civitatis et districtns 
Spaleti, liceatque unicuique layco io vita saa et in articulo mortis non 
obstante dicto statnto disponere de rebns sais, et illos constituere suos 
commi^arioti, qui et aicut melios ct utiliiig eia videbitur pro aalute ani- 
marum ^uarum. In reliquis antem vigorem habeat, sicque scribatur et 
mandetur comiti Spaleti et successoribus suis De parte 72, de non 11, 
non sinceri 8. 

Senato Mar. vol. IV. c. 166., u mlet. arkivu. 



m. Qod. 1453. 22. sie^nja, a Ifletcih. 

D(ye se odgovor na molhe poslanika omiSkih. 

MooocLii. die xxn. ianuarii in collegio ex auctoritate consilii rogatorum. 
Quod ad capitula porrccta per ambassiatorea comuois Almisii respon- 
deatur et piimo: 

Ad primum. Sereniasimo et excellentisaimo ducali dominio Venetiarum 
etc., devote et humiliter suppUcator per Vocas et Voctavos de Almissa 
tanquam niissofl comunis et hominum dicti caatri districtus Spalatensis, 
exponenles, quod quando dictum castrum se sponte submifut vestro do- 
minio, habebant in suo districtu et sub eius iurisditionem villas duu- 
decim et unam salinam, ita quod restat dicto castro vix una Titla de 
pauperioribus ; igitur expoliati iuiisditionibus et villis i^uia aine aliqua 
causa, cum semper foerint fideles vestre serenitati, supplicant, quatenus 
dignetur facere slbi reatitui predictas suas villas andecim et soam aali- 
nam, et niandet, quod amplias non molestcntnr. Nam per antiqua privi- 
legia serenisaimorum regnni Hungarie eaa semper tenuerunt, et poaside- 
runt; denunciando vewtre serenitati, quod si haberent dictas suas villas 
et salinam, poterunt aolvore et snstinere angarias positas per vestram 
serenitatem, aliter minime ullo modo. 

Uesponsio. l^st nostre intentionis ot volamus, quod comes noster Spa- 
leti, auditia tidelibns nostri Policii ct Almisii in facto dlctarum TiUarum 
et saline, ministrare debeat lus et iustitiam, et non permittere, quod eia 
aliquid iudebite usurpetur. 

Ad secundum. Item supplicajit, quod serenitas veatra sibi contirmet 
dicta aua privilegia, et quod restituantur ad priatinum statum et esae, 
quo emot, qaando se Bponte submiserunt vestre serenitati. 



RespODsio. Volumus, quod comea noster pro^ideat omnino, quod con- 
eerventur in eo stata et e&se, cnm quibus eos accepimus sub dominio 
nostro. 

Ad tercium. Item quod serenitas vestra dignetur sibi concedere, quod 
eias casttliaQus et quilibet alins, qui per tempora fuerit, possit miui- 
strare et facere fieri iaeticiam in criminali qnolibet modo, quemadmodum 
ministrat ius in civili, ne liabeant caoeam eundi Spaletum per tam iter 
longum. 

Hesponsio. Sumus contenti et coDcedimus, quod castellanus noster 
Almisii, et alii, qui per tempora ministrabunt iuH AlmiKsanis in civilibua, 
etiam ministrare debeant in criminalibus, reservata appellatione ad comi- 
tem noBtrum Spaleti; declarando tamen, quod nullo modo poesint facere 
sanguinem, quia hoc volumus esse reservatum comiti nostro Spaleti. 

Ad iiuartum et ultimutn. Itero quod serenitas vestra mander, quod 
non molestentur in suo molcndino, quod habent penes dictum suum 
castrum, nec in et pro flumine suo labente pencs ipsum castrum non 
dubitunt, quod velut sibi actum eat de dictis suis villis et salina, de 
facto ita fiat eis in reliquis. Ideo se recommittuat veetre iustis4me sere- 
nitati, quod possint gaudere iarisdictionibus suis, et libere vivere sub 
nmbra vestre serenitatis prout semper putarunt, et fuit de sua inten- 
tione, ac sporant procul dubio sic semper voluisse et velle ipsam vestram 
iustissimaro serenitatem. 

Responsio. Volumus, quod in facto eornm moleniUni et fluminis labentis 
prope castrom Almisii nullo modo molestentur per quemquam, sed con- 
serventDr in eoram iurisditione. libertate et consuetudioc. 

Et missa fuerunt supraacripta capitula comiti Spaleti . . et suecesso- 
ribus suis. 

Smato Mar. vol IV, c 166. i., u mUi. arkipu, 

IV. God. 1453. 2. ozujka, n Mletcih. 

Mleiaiko vieie imeHuJ€ BotniJcom grada Sibenika Tomu TavUiM. 

Franciscus Foscari dei gratia dux Veuetiarum etc. Johanni Nani 
comiti Sibenici. Concessum fuit capitaneatum istius civitatis per quatuor 
anoos Jobanni Tavilicb quondam Clemends, sicut ex litteris nostris vobis 
scriptis die 4 mai preteriti sitis, et boc propter merita precessorum 
suorum. Nuper vero eius firater Thomasius noti6cavit nobis mortem ipsius 
Johannis, rogavitque, quod concederemus ei gratiam ^atri suo datam. 
Nos iRituT proptc-r merita ipsiua Tomasii erga nos „ip&um ellegimas. et 
tenore presentium designamus et deputamaa c^ipttaneQm comitatus eius- 
dem civitatis nostre, postquam preseus capitaneus compleverit tempos et 
terminum offitii sui, pro annis quattuor, cam salario, utilitatibus et emo- 
lumeutis et ceteris aliis prero^^ativis et honorificentiis, quibus persona- 
liter utitur et habet capitaneus predictus, et que conceBseramas prefato 
fratri sao" : vobisque ordinamos, quod istam nofitram deliberationero ad 
efTectuin reducatis, et quod istas litteras registrari faeiati» in actis vestre 
cancellariae. 

Datum in nostro ducali palatio die prima martii, indictione prima, MODLni. 

Diplom, SUten. i» bibliolheea ^latitut Viennf. Cod. Supp. 541, p. 104. 



I 



i 



1 



1 



A 



y. God. 1453. 9. ezDjka, q l^Dekih. 

Salje 8e poslanik korbavakim knezovom radi tvrdje, Sto su htjeli ffradiH 
btizu Vreme, i odredjuje se, da ge poboljSa stanje Nina. 

Mcoocun. die nono martii. Quia, ul habetnr reladone daorum orato- 
rum Jadrensium. unus ex comitibus Corbavie, qui per tractatum quesivit 
a nobis accipere locom nostrum Aui'aue. querit bedificah facere qaoddam 
castnun propinquum loco Aurane per milliaria quatuor vel quiuque, et 
commemorant dicli oratores, at mittatur ad ipeiim comitem et fratrein 
unus nostro nomine, quoniam sperant, quod ab his desistet, potissime 

3uia frater snus de predictis contentus non est, et faciat pro nostro 
ominio poiius boiiia verbis rem aptare quiim alitor; vadit pars, quod 
per collegium eligi debeat unus noster nobilis orator ad dictus comites 
Corbavie, com iUis condicionibus, pena et commissione, que ipsi collegio 
vldeatur. 

Et pro maiori costodia et secuntate locorum nostrorum Aarane et 
Norigradus per dictum coUegium proviJeatur et fiant ille provisiones, 
qne ntileB rideantur, et inter cetera, quod page ipsorum locorum redu- 
cantur, si possibUe est, ut sunt page castri nostri Jadre. que recipiunt 
pagas Buas de per se, et non a ca&t«lIano vel comestabile. 

Et quia dicti oratores inter cetera commemorarunt, qaod babenda est 
maxima advertentia ad factum None propter ip»ius multam importantiam. 
et quod alias inceptus fuit quidam mums, qui comprebendit et capit 
partem ipsius terre, qui posset perfict, et illa pars custodiri. mandetur 
rectoribus nostris Jadre, ut unus eorum insimul cum oratore suprascripto 
mittendo ad comites Corbavie se conferrat cum persnnis intelligentibus 
ad dictum locum, et examinent factnm, et rescribat expensam, que cur- 
reret ad perfcctionem dicti muri, et utilitatem que ex eo sequeretur, et 
rector iturus scribat parere et opinionem suam, et orator in reditu auo 
etiam.suam reftrat, ut omnibus auditis oportune deliberare valeat. 

Et quia oratores None supplicant, quod cum sit quedam aqua unius 
iiumiiiis, que aterrat et facit ipsum locum malcsanum, ^cribere et pro- 
Tidere dignemur, qaod, ut babiliter beri pot«8t, dicte aque tiat certa 
reparatio, et detur alius corsus; mandetnr etiam, quod dicti rector ui 
supra itnrus Nonam et orator hanc materiam examinare et intelligere 
debeant, et scribat rector et orator in eius reditu referat expensas et 
utilitatem ac opinionem suam. De parte 13-1, de non S, non :<inceri 1. 

Electus fuit orator sur Nicolaos Baaadona sapiens ordinum. 

Senato Mar. toU IV, c. 178. t., u mUt. arkivu. 

Yl. God. 1453. 25. ozajka, a Mletcih. 

Itadi Stete nanesene Sibeniht od Qrgura kneza korbavakoffa, upitSuJH .<' 
gradooi Sibmik^ Spljet i Trogir^ da se metiju sobom shle, i tim odxtrant 

8tfaki napadaj. 

Franciscns Foscari dei gratia dux Venetiarom etc- nobilibns et sapten- 
tibas viris I>aurenlio Lauredano de suo maudato comiti et Benedicto do 
Uula capitaneo Jadre et . . . successoribus suis fidelibus dilectis salntem 



et ditectionis affectum. Per litteras comltis nostri Sibeoid fnimoB noviter 
infonnati. comitem Oregorium Corbavie viulenter damnifica£»e fidelee 
Dogtroa Sibenici in EmimalibuB et bonie pro bona sDmma pecumBrum, et 
licet per nuntios et litteras instlterit habere debitam satisfactionem, nitul 
tamen nisi verba generalia habere potuit; et qnoniaui cognoscimufi.hoc 
proccdere, quuni vos et alii rectores Sibeniri, SpaletJ et Tragurii\non 
liabeti^ invicem illam intelli^^entiam, quam habere deberetis circa secu- 
ritatem et bnnam tutellam civium et diBtrictualium nostrorum]|civitatDm 
illarum, volumns et vobis niandamus, quod, cura omnes subdilo» nostroa 
iddiferentar caros habeamus, tdem intelligontiam et modam*cam*recto- 
ribus civitatom noBtrantm predictarum capero et servare de cetero de- 
beatis ad bonam cautfllani et Ke('uritatem civium et diatrictualium no^^iro- 
rum taliaque presidia et favores invict-m vobis prebere, ijuod omnilius 
detur materia se abstinendi a damnis hdelium Bubditoram^nostrorum. 

Data io nostro ducali i>alatio die primo meusia martii, indictione 
prima, Hoooouu. Recepte fuerunt infrascripte littere dle xxv martii 
1453. 

DucaU € terminazioni. Lib. /. c. 124, u aadar. arkivu. 

Vn. M, 1453. 17. tramja, a Mletcih. 

Obtiaruje se viemoat Jakom Farini zadarskoga gradjamna sa olokom 

Vergada. 

1453. 17 aprilis. — Jac«bo Farini conceditor vita durante insQla 
Vergada ob malta sua merita, quum „et modo uuper precipnam Bue 
fidelitatis virtutem demonstraverit , quando quidem mensibus proxime 
exactis sua opera et interceasione conspirationem, que gerebatur de castro 
Aurane Jadrensis agri contra statum prefati illnstrissimi dncalis dominii 
Venetiarum. patefecerit et distraxerit.^' Subscripti: „Laurentius Lanre- 
dano comea, Benedictus de Mula capitaneus Jadrae, Nicolaos hasadona 
orator ad partea Corbavie, anctoritate consilii rogatorum;" 

Ducali e terminazioni. Liher L c. 134, u zadar. arkivu. 



VIII. God. 1453 22. tramja, o Mletciti. 

Nalaie se knezu trogirsk&mu, da uhvati Antuna Mikica Sibeniiamna 
uhodu aragonsktiga kralja. 

Franciscus Foscari dei gratia dox Venetiarum etc. Nobili et sapienti 
viro Donato Barbaro de sao mandato comiti Tragurii fideli dileelo salu- 
tem et dilectionis alTectum. Si per ingeniam vel prudenliam vel astutiam 
8ub vestro re{,'imine reperiri potest Aotonius Micliicbicorum de Sibinico, 
qui alias ad noatra servitia in liombnrdia fait caput aliquurum arceriorum, 
volumus et maniiamus vobis, quod illum capi facere et per vim et tor- 
menta ab illo diligenter extorqaere debcatis, quid per totam Dalmatiam 
atque S^am et Albaniam, atque etiam per Apuleam curo roge Ara- 
gonnm praticavit et tractavit aut cum comite Stefano aut subditis nostris 
contra statum nostrum, aut aliter. £t de omni confessione sua reddatis 



nostrniB dominiain informafam, tenendo illum sub forti et tuta custodia, 
qnoasque a noBtro dominio habueritis aliud siieciale man<tatQm. 

Datam in Dostro ducali palatio xxu apriUs. indictiono sexta uccccun. 

Ab extra: Nobili et fiapientl viro Donato Barbaro comiti Tragurii. 

Orig. Perg.y u mlet. arkivu. 



EL God. 1453. 24. tmnja, n Hletcih. 

Daj» ae njeke odSiete ohiini koiorakoj^ a neJca nastoji, da Stjepan Omoe- 

vi6 sruSi njeke solnice. 

Hooocufi. die zinn aprilia. In collegio ex auctoritat« con&ilii roga- 
tomm. Cum fidelissiraa comunitas nostra Catari per suas literas datas 
Tigesimo mensis mariU nuper elap&i supplicaTerit, qaod com sibi per pa- 
tentes nostras literas conceaserimus, quod ducati mille, quos expendit in 
conducendis Murlachis contra rebelles nostros de Zuppa, aibi restitue- 
rentur in duobus vel tribus annis de introitibus salinarum et villarum 
reductarum ad obedientiam nostram soluta provisione magnifici Stefani 
Cernoevich et alils expeuRis factis, et saline omnes de nostro mandato 
Dunc destructe et totaliter devastate sint, dignemur mandare, quod illudt 
qaod habere restat ex dictis ducatis mille, qnod est dacati v centum 
rel drca Bibi aolvantar per cameram noBtram. Item dignemur maiidare, 
quod tribus iudicibus suis, qui habent de salario ducati septem vel circa 
in anno, nicbil retineatur pro observatione privllegiorum et pactorum 
suorum, ma.\ime, cum omues tres habeant in anuo de salario ducati xxi 
et ab inde infra. 

Vadit pars, quod concedatur dicte fidelissime comanitati Catari, quod 
dicti V centam docati, qaos restat habere de dictis ducatis mitle, sibi 
solvantur in annis quatuor vel sex per cameram nostram Catari de 
pecuniis ommbus superhabundanUbus anno singulo in camera nostra, 
aicque mandetur comiti Catari et aucciessonbus suis, quod observaro 
debeant. 

£t pro obeervatione privilegioram et concessionum nostrarum, man- 
detur comiti Catari et successoribus, qnod nichil aliqoaliter retinere 
debeant de salario trium iudicum Catari si eorum sulariam non excedit 
ducatoB vit in anno pro quolibet 

Mandetur quoque prefato comiti Catari, quod praticare debeat cam 
magnitico Stefano Cernoevich capitaneo, quod contetiius sit, quod sue 
saline destruantur, recipiendo annuatim a camera nostra Cutari tantum 
salis vel tot denariorum, quot annuatim recipere poterat ex diclis salinis; 
in qua qaidem pratica debeat ipse comes procurare de avautagiando 
dominium nostrum quantum sibi possibile fuerit, et facta couclusione, 
debeat aubiio deetrui et fundilus evelli facere dictas salinas, taliter qiiod 
sine maxima expensa et longitudine temporis refid nou posfiint. De parte 
19, de Qon 0, non sinceri 1. 

Senato Mar. vol. IV, e. 185 t., u tnlet. arkivu. 



X. eo4. 1453. 8. srlbnja, a Mletcih. 

Daje »e napulak Bartuiu Marcello, koj je odlazio kao poslanik k Turcinu. 

1453. 8 mai Commissio daU BarthoIom«o eaoti ad Turchiim pro 
pacificando istum cum imperatoro ConstantinopoliB. Dicat Turco, dob 
audivisse intentiunem saam agjE^redi urhem (3on8taiitinoi>olifl, „f|uam tene- 
mus et reputamos esse no.stram propter iura et iurisdicione.s, ({uas i^emper 
habuiinus et de presenti hubemuB in illa; in itla enim elevatar publice 
vexillum noatmm, et tenemas nostrum bailam et rectorem cum mero et 
mlxto imperio, qui dacia et gabellae namine nostro eugit", ideoqae mit- 
tuntur ibi naves armate cum galeis Romaniae, etiam pro defensione illios 
civitatis tanquam nostrae. Dicat insuper, quod nos cum ipso Turco habemus 
pacem, cuius causa firmiter tenemus, quod abstineret se ab omni offen- 
aione C-otistantinopoIiB. 

Si Turcbus proponeret trenguas inter ipsum et imperatorem, da 
operam, at ipsae treuf?aae cumponantur; si vero bellum velJet, tuoc reverte 
ConstantinopDlim. GaJeae armantur. 

Senaio. Mar. vol. IV. c. 188., u mlet. arkivu. 

XI. God. 1453. 29. flTibnJa, a Mletcih. 

Briktfaia se, da milost podieljma Radihi i Stjepanu iz Pastrovi6a prodje 

i na HJihove InUinike. 

Hccooun. die xxvmi mensis maj. In coUegio ex aactoritate coTuilii 
rogatoram. 

Cum venerit ad presentiam dominii Steranua frater Radizii Gruba- 
cevich de PastroTicbis supplicans parte sua et Iladicii predicti, quod 
eorum provisio aageatar, quia cum illa, qaam habent. se substentare 
non poesant; et tvidem audita reepounione eis data conteatafi sit, quod 
eorum proviuo se extendat ad eorum tilios, et Hit in hoc eis compla- 
cendum; vadit pars, quod ex auctoritate attributa huic collegio a con- 
silio rogatorum, eonredatur predictis Radicio et Stefano Grabacevich 
fratribuK, quod proviRio sua se eo&tendat et tleveniat post mortem In tilios 
eorum, videlicet provisio Radizii in filios saoe et provi^io Stefani in filios 
suos mascuIoB tantum ad beneplacitum nostri dominii, non derogando 
iuribus alicuius filiorum fratrum suorum defunctorum. 

Et confirmentur fidelissimo nostro I-uce Pautino de Cataro litere 
patentes ser Andree Venerio olim provisoris Albanie, per quas sibi con- 
cedit,^quDd ipse et heredes sui habeant singnlo anno a camera nostra 
Catari sachos duos salis ad mensuram grossani iuxta contitientiam iUa- 
rum literarum. 

Et mandetur comld Scatari auctorltate attribnta huic collegio a con- 
Bilio rogatonim, qaod sab pena ducaioram c. subito rescribere et re.^ti- 
tuere dobeat ad solitam eius pagam et stipendiam fidelem nostmm 
Vitum Maluncio, cassum vigore partia capte in rogatia die xxz augostl 
MoocoLi., qaia est rescribendus vigore partis capte die xxvi novembriB 
ehudem miUeaimi : et si aHquis eius loco scriptus faisset, cassetnr. 

Maiidetur quc-que potestati nostro Antibari, qaod obeervare debeat fiUia 
condam Deecbi Juroevich iiteras noetras patentes eia eooeASMUI xxviu 




t 



tembris 1445 in facto Goraoe non obstante aliqna terminatione vel con- 
ceseJone facta per ser Jacobum Delfino; vemm si aliquid in contrariam 

fhaberet, debeKt noa informare, ut debite deliberare possimua. De parte 
17, de noa 2, non &inceri 1. 
Stnato^Mar. vol. IV. e. 191. (., u mla. ctrkiou. 
B> 
ora 
fin 



Xn. Ood. 1453. 5. lipiu'a, a Mletcih. 

Potvrdjuje se pogodha sklopljena sa korbavskimi knezovi, kojim se dczvo- 
Ijuje, da stfoje proizvode nose u ntUtacke zemlje, i u SenJ na aajam 

sv. Gjorgja. 

1453. 5 innii. Deliberatum „quod concordiam factum per dictam 
oratorem nostrum (bc. Nicolaum Basadonna cum comitibus Corbavie) con- 
firmetur et*approbetur auetoritate huiuB consilit cum bac modificatione, 
quod de vificis exist^ntibue in liUsera, Buper quibus petunt habere aucto- 
ritatem, respondeatur, quod licet ad oauia eis grata sumus inclinatis- 
simi, tamen bonis respectibus non videmus posso bue reqaisitioni satis- 
facere*'. Concessum etiam eiadem comitibus, qnod subditi sui Scrisii et 
Obrovacii posint conduc«re caseam, picem, castratos, fruinenta et farinam 
ad terras et loca nostra ot nobis conimeiulata et ad nacidiuas Segue 

tsancti Georgii et Arbi sancte Margarite, non possendo navigare ad partes 
Harchie vel regni ullo modo. De parte U1, de non 2, non sinceri 5. 
8enato\Mar. vol, IV. 194. t.^ u mlet. arkivu. 
vii 
no 
cii 
bi 
lei 
ipi 
ba 
na 
sii 



XIIL God. 1453. 14. lipnja, a Mlekih. 

Odgovara se na molbe knezova korbavskih. 

Copia ducalium litterarum Rcriptarum dominis comitihus Corbavie 
videlicet domino Charolo militi et domino Tomasio eius fratri. 

Rediens ad nostram presentiam nobilis vir Nicolaus Basadona orator 
noster, nobia particulariter retulit omnia praticata et conclusa vobiscum 
drca negocia per nos sibi comissa. Exposuit etiam aliqua, que specta- 
bilitates veatre a nobis cam instantia petant. Vidimus quoque et intol- 
leximus per licteras o-t capitula per vos nubis missia ])redicta umnia, que 
ipse orator verbo reportavit Quibu» omnibus intellectia et super illis 
habita couvenieoti consideratione. deliberavimos pro consueta aflTectione 
nostra ad vestras spectabiles amicicias acceptare et approbare respon- 
sionea pcr vos datas dicto nostro oratori, ac amplas promissioues vestras, 
Bicat in vestris litteris et capitulis continetur, in facto castrl Clicevaz et 
UteriuB castri, qaod hedificare disponebatis, ac refectionis damnorum 
DostrJs fidelibus Sibiiiici illatorum; sperantes et indubie tenente^f, quod 
magnificentie vestre integraliter et etlectualiter servabunt omnia pro- 
miiut noatro oratori et contenta in litteiis et capitulis vestria, quoram 
exemplom his inclusum mittimus et autenticum diligenter conservari 
bciemus et re^Mstrari in nostra cancellaria. 

Ad capitulum, per quod petitis, quod aubditi vestri Scrisii et Obro- 
vacii possint navigare etc, inclinaii ad omnia, que vestris spectabilibus 
amiciciis grata et comoda esse poesint, somus contenti et placet nublB, 



qnod subditi vestri So.risii et Obrovacti possint rondueero caseym. picem, 
castratos. frunienta et fatinara ad terras et loca nostra et nobiB c«nimoda 
ac ad nundinas Segne eancti GeorRii et sancte Margarite in Arbo; non 
poflsendo navigare ad partes Marcbie vel regni ullo modo. 

De sabditis vero vestris emtentibas in lerritorio nosiro in Luca, licet 
ad omnia vobis grata sinms sincere dispositi, attamea bonis respectibuB 
non Tidemas posse vestris requisitionibus satisfacere. 

Recepte ruemtit infrascripte littere die xxviiii iunii HocooLin. 

Kranciscus Foscari dei gratia dux Venebarum eic nobilibus et sa- 
pientibus viris Laurentio Lauredano de suo mandato romiti et Benedicto 
de Hula capitaneo Jadre fidelibus dilectis galutem et dilectionis afTettum. 
Relatione viri nobillB Nicolai Basadona oratoris nostri guem missimus 
ad spectabiles comites ('orbavie et Jadram pro causis vobis notis, intel- 
leximus verbo et in scripUs omaia praiicata et conclosa per eam cum 
dictis comitibus; super quibus bab^ta dtligenti cunsideratione, deliberavi- 
mus cam nostro consilio rogatonim acceptare responsiones datas per 
ipsos comites nostro oratori predicto ac amplaa promissiones saas con- 
tentaa in litteris et capitulis per eos nobis missia in facto castri Clicevaz 
et alterius castri, quod edificare disponebant, ac danmorum nostris sub- 
ditis illatomm; super quibus per nostraH litteras bi.s adiunctaa reBi>onde- 
mus dictis cumitibus, i^icut per copiam dictarum litterarum et capitulo- 
rom, quam ad vestri informationcm mittimus his inclusam partit-ularias 
Tidebitis. Volumus ergo et vobis mandamus, quatenus dictas littcras ipsia 
comitibus mittere studeatis, instando et procurando, quod coutenta in 
ipsis capitulis observentur per dictos comites» et universa eis observentur 
ea, qae ipsis concedimus per litteras noatras. Et pro informaiione suc- 
ceasorum vestrorum dcbeatis dicta capitula et litteras nostras re&ponsivaa 
regiBtrari facere in cancellaria deinde. 

Data in nostro ducali palatio die uiii mensis ianii, indicdone prima, 
Mooocun. 

Copia capitulorum, de quibus SQpra iit mentio: 

SereDissimo et illuBtrissimo prindpi et domino domino Francisco 
Fosouri dei gratia duci Venetiamm inclito etc doinino nobis bonoraudo. 
Tomas comes Corbavie nostro ac Johannis et Gregorii filiorum nostrorom 
uominibua ac Paulus Hlius magnifici Caruli comitis Corbavie gimiliter 
eiosdem patris ct fratmm nostroram camalium nominibuB. Notificamaa 
illastrissimc dominationi vestre, qoaliter foimua in loco nostro ScriBsie 
una rum magnifico et generoso dumino Nicolao Hasadona dignissimo 
vestre celsitudinis oratore. eundemque honorifice aadivimus, et ambassia- 
tam nobia pro parte vestra factam clare intelleximus. £t quum ckim ipso 
oratore vestro non potuimus aliquid concludere pro eo^ quia dicebat, 
comi)<£ionem aliquid concludendi nobiscum non habere nisi ruinetur locus 
Chlicevaz, quapropter intentlnnem et respotisionem nostram presentialiter 
Testre duminationi per dictnm oratorem Testrum mittimus sub hac forma, 
Tidelicet : 

Primo. Celsitadini vestre didmua et respondemus, sicut antecessoi 
nostri et nos hucufique fuimas optiini filii et fideles servitores vestri c 
mioii, eodem modo etiam temporibua preseutibus et futuris omnino 
;£rmiter volumus esse, et aic decreTimofl. 



)o 



I 
I 



Item nos Thotnas comee respondemus ftd illad, qnod eubditi nostri 
spoliaverunt quoBdaiu aubditos vestros in districta vestro Sibenieenfli, qui 
nobis clare debebant certos proventus et introttus nostros, et illuc aufn- 
gerant, et quod ipsi subditi nostri, sicnt nobia dixit orator vester, ettam 
quosdam subditofi vestros de Sibenico (dic). Qua de cauaa si ita factum 
eet, noblB valde dieplicet, nec fuit de nostra voluntate; luchilominu» tpsis 
subditis vofitris de ipsonim damnis et Documentis parati siimuB ptenam 
facere satisfactionem iustitia mediante. 

Item super facto deponeudi et ruinandi locum Clioevaa respondemus 
vestre domiuationi nos Tliomafi, quod boc ullo modo facere andemus, 
pro eo, si hoc faceremus, inimici noatri possent nos accusare serenissimo 
domino nostro regi Hunt^arie et eius baronibus, et ex hac r^usa de facili 
pcesemus incurrere in perpetuam infidelitatem. ac omnia castra et domi- 
nium nostrum velut in6deles perdere. Sed ad contemplationem vestre 
dominationis si forsam sngpicatis babere aliquod acaodalum vel dumnum 
de illo loco Chlicevaz, qui locus non potest vocari oppidum neque castnim, 
quia non est, pront clare scietis, dicimus et sic facere volamus et pro- 
mlttimuB, qnod dictum locum Chlicevaz nullo modo volunius neque inten- 
dimus ampliare nec fortificare ultra id, sicut nune est, nec ibi de prope, 
nbl aliud castrum construere disposueramns, nec alibi, neque facere ali- 
quam novitatem dominationi vestre, sed ut dictus locus Cfalicevaz rema- 
neat in eodem atatu et forma, prout nnnc stat; quia si locum ipsum 
traderemus ruine, indubitanter, nt diximus, incurreremus in infidelitatem 
noB et heredes nostri, de quo certi anmus. quod non foret contenta do- 
minatio vestra. 

Item dicimus et hoc finnit«r dominationi vestre promittimus et obli- 
gamnr, quod ex isto loco Chlicovaz non habcbitis ulo unquam tempore 
aliquod scandalum, damnum vel tractatum contra loea vestra uec aliquam 
novitatem, Imo tanquam boni vicini. amici, filii et servitores vestri inten- 
dimus bene et Bdeliter vobiscum vicinare, sed volumus, ut dominatio 
vestra cognoscat, quod non intendimus dictom locnm Chlicevaz alia de 
causa BEirvare nisi pro virio infidelitatis et propter Morlacos nostros, qui 
aepius nobis rebelavenint, 

Item dicimus et clementissime dominationi vestre promittimus, quod 
nos ipsum locum Chlicevaz ullo uuquam tempore dabimus uUo domino, 
qni vellet aut posset ex ipjo locu aliquod damnum sive iacturam locis 
nec subditis vestris inferre. 

Item dicimus pro favore oppidomm nostromm Scrissie et Obrovacii, 
que oppida ita constricta sunt propter devela vestra, quod iam quasi ad 
nichiluii) redacta sunt, propter «{uod valde gravamur et maximum babe- 
mtis damnum. Qua de cansa Bupplicamus humiliter illustrissimam domi- 
nationcm vestram, ut placeat vobis facere nobia gratiam spccialim, quod 
ex dictis locis nostris possint extralii et portari ad loca et dominia vcstra 
caseus, plx, castroni, fiumenta et farina similiter ad Wglam et ad nun- 
dina.<t sancti Creorgii et beate Margarite, ^t etiam portare lignamina ad 
loca Marchie, Bmcie et ApQlie, prout facinnt illi de Segna et de Flumine 

Item dicimns propter aliquos villicos nostros in Luca existentcs, super 
quibuB noD habcmas auctoritatem sicat habuerunt predecessores nostri 
et eandem nos. Quapropter (fupplicamns dominationem vestram, velitis 
obeervue antiquas consuetudines. 



11 



Pro quibns omntbua supradictis humiliter obsecraraus, prefatam illas- 
strissimam domitiBtionem vestram pUceat vobis ea nobis concedeie ex 
gratia apeciali, quia ista eront vobis slne damno, et nos contentos iuri- 
dlce fatietia. 

Et ud omnia, qne vobis snperius promittimus, sumus parati obser- 
vare et adimplere et non contrafacere ullo unqaam tempore. 

Ducali e terminaziotti. Libro I. e. 124—5., u zadar. arkimt. 

XIV. God. 1453. 22. lipnja, n Mletcih. 

Republika mleiaika obdaruje Au^tjna Dragoevida izgonjenika Sibenichoga 

sa otokom Murttrom i ku6om u SibeniMij Sto je^spasio Stbeniiki kotary 

ali pod uvjetomy da ne smije u Sihenik. 

Insnle Murtarii datio Augusttno Dragoevicb loco bonorum iiuorum 
facta. — Franciscus Foscari dfi gratia dux Vetietiarum etc. nobilibna et 
sapientibus viriB Joanni Nani de sjo mandato cotniti Sibenict et sacces- 
fioribua suis Hdelibus dilectis salutem et diloctionis atTectum. Signiticamns 
Tobis, qaod in nostro cun&ilio rogatorum die xvtti mensis iunii capta fuit 
pars tcQoris infrascripti. videlicet: cum civitas Sibenici perveniaset ad 
obedientiam nostri dominii, et comes Joannes de Cetina occupaiiact mo- 
lendina, possessiones et totum fere districtum, allegando, illum territorinm 
eise snnm, et onestando se apnd nostruro dominium, velle stare iuri, et 
non easet nlla via vel modus recu[>eraiidi (listrit^tum predictum, commn- 
nitas Sibenici pro recuperando tot bona sua et etiam noRtri communi^ 
que taliter occnpabantur, promisieset Augustino Dragoevich de Sibenico» 
tuDc temporis babitatorls Senie, qui solebat esse primus nobilis illius 
dvitatis, et sciebat omnia iura sui communis, quod ei volebat facere et 
procurare, quod districtUB Sibenici recui>eraretur, dicta comunitas sibi 
redderet bona sua, et eum ad gratiam reduceret, cum aliis raagnis pro- 
niissionibus ; et ipse Augugtinns cam salvocondacto communitatis Sibenid 
venisset Sibenlcum, reperit instrumr^nta imperatoruni annullantia aenten- 
tias comitis de Cetina, et sine nlla quesiione in nno die recuperavit 
omnia de plano, et petendo promiseionem sibi debere attendi, nihil stbi 
observatnm fuerit, sed .sibi oblate fuerint libre viginiiquiitqae in menae, 
illo stantfi extra Sibinicum. Cumque ipse Aagustinus Ktet^^rit bic Vene- 
tii:^ multis aunis petendo sunm vigore itiris et promissionis sibi fact«, 
ostendendo miseriam sue paupertatis cum qnattuor hliabus magnis et 
tribus filils hominibus expectando ius, potius volentes stare pro famulis, 
fflcut stant fideles sub dorainlo Venetiarum, quam stare curialea domino- 
mm comittim Croatie et Ilungarie, quiens petierunt el petunt ; et tandem 
advDcatores communis intromisis.sent ca.sum sunm. et vellent illum dncere 
ad consilium, et capita consllii decem prohibuis^ent pro non contrafa- 
ciendo capitalo promissionis olim facte communitati Sibenici in prima 
aqnisltione lllins civitatis, ila instantibus ambasiatoribus communitatis ; 
nnde convenit nostro domtnio debito honestatis et iastitie considerare 
servitia eius fidelia, et nti crga eum retributione, et servare ftiam pro- 
missionem factam communitati, vadit pars, quod luco bonorum suorum, 
que sibi non restituantur, qni redebant ducatos qnadringentoe et ultra, 



12 



detnr sibi, filiU et heredibas pro concambio insula Moitarii, serTata 
tameu omni tioncessioDe per dob aliis facta in dicta insula, et ultra huc 
restituetur sibi una sua domuB, qne preaentialiter est ia nostro commoni ; 
hoc tamen declarato, quod ipse Au^istinua imnquam posset intrare civi- 
tatem Sibenici, sicut commQnitati oonc«8sum fuit, sed bene possit stare 
in inBula Mortarii, que sibi datur, ct etiani in di&trictu, quia pcr indu- 
striam suam fait recuperatom; el si idem Augustinus haberet aliquam 
aliam promissionem, ex nunc intelligatar illam sibi esse ablatam et revo- 
catam. Quare cum suprascripto nostro conailio vobis expresse mandunms, 
quod suprascriptam partem et tontenta in ea ad plennm observare et 
observari facere ac exc^iui inviolabiliter debeatis, facientes haa nostras 
Utteras in cancelaria vcstra ad fnturorum memoriam deinde registrare, 
et ref^istratas pre>entaiiti restitui. Data in nostro ducali palatio die xxii 
men&ia iuuii, indictione p.ima ucdliii. 

Teuore buius ducalis cancellarius comunls Sibeulci Jobannes a Prato 
Vallis de Padua iuxta ordinem comitis ipsius civitatis Johannis Nani 
induxit ipeum Franciscum Dragoevicli in tenutam et corporalem posses- 
sioneia insulae Mortarii et domus in civitate Sibenici; io tidem quorum 
coniea Sibenici continnat ipsi Francisco pro se et beredibns suis ipsam 
possessionem, et praesens instrumentum relaxat. ^Anno ab intacte virginis 
letu HCDLnti. indictione prinia, die xxv mensis iulii iu predicta civitate 
Sibenici* etc. 

Dipl. Sihen. in hibliotheea potohno Viennae. Cod. »uppl. 541. p. 115. 

XV. M. 1453. 23. lipnja, a Mletcih. 

UpuAtJe se htez apljetski, neka nedira u poyodhu jednom skhpljenu aa 

tiarodojn u Krajini. 

HccccLin. die xxm. iunii in collegio ex aactoritate consilii rogatorum. 
Cum venerint ad presentiam dominii oratores fidclium nostrorum Crayne, 
Bupplicantes mnxima instantia, ut dignemur mandare comiti nostro Spa- 
leti, quod observare debeat privilegia ct concessiones per nos sibi factas, 
quaodo veneruiit ad obedientiam nostram tam in facto casiri Machar 
quam In reliqois omnibua. et ait in boc eis satisfaciendum : vadit para, 
qaod aactoritate attributa huic collegio a consilio rogatorum manilRtur 
comiti Spaleti, quod inteudentes servare privilegla et promissiones nostras, 
debeat omnino tieri facere fortllitium unum in loco Machar ad cxitensas 
et per modum contentum iii privileglo et litteris nostris, provideudo'de 
magisUis, murariif^ et marangonibus ad illud opus necesBariis; et si in 
Spaleto non essent magistri ad sufticientiani, mittat literas noiitras comi- 
tibus nostris Liesne, Bracle et Carzole, quibus acribimua, quod ipsi etiam 
oiittant aliquofi magislroe, quibus solvatur per illoK, qui solvere debent 
per formam privilegii . . , et nostri Crarne aniplius ad nos mittere nun 
habcant causa predicta. 

Kt maihietur comitibus Spaleti, Curzole, Liesne et Bracie, quod pro- 
videre debeant, quod per illis fidelissimas comunitates mittantur barcbe 
qualuor armato, videlic«t una pro loco pro mense uno, ad portum Machar 
ad custodiam loci, in quo fieri debet fortilicium, ut inierim locis ille 
ponatur in aliqua custodia. 



De s&le autem, quem petont vendl debere in loco Machar, at de 
tractu satisliant damni6cati8, non videtur nobis aliqaid innovare, donec 
fiat fortilicium Machax, qao £acto, &demas de rebus eis gratis et 
comodis. 

De eale vero, qni per niare condndtar ad loeum Bratar per mare 
contra consuetadinera, Bumus contenti et concedimus, quod conducentes 
dietum salem in mare, capi et intromltti (lossint per omnes subditos 
nofiiros cnm eorum barohis sale et rebua omnibus tanquam coiiductam 
contra banna nostra. 

£t mandetur comiti Spaleti, qaod sub pena ducatorum ii. centum 
Dullo modo taiigere aut dispensare debeat aliquam ex pecuntis exactis 
et exigenilis de reii»ibu8 (Jrayne, sed illos omnino conservare teneatur, 
et &<>ltun expendere ac distribuere in fabrica et hediticatione loci Machar 
tuxta concessionem per nos facttim fidelibus nostris Crayne. De parte 16, 
de non 0, non sinceri 0. 

Senato. Mar. vol IV. e. 196., u mlet. arkim. 

XVI. eod. 1453. 30. lipnja, a Hleteih. 

R&puhlika obaviei^je papu o propasti Carigrada, te ga hodri na od- 

odluini odpor. 

1453. 30. ianii. Sammo pontifici. Quamqnam existimemas, beatissime 
pater, Um Uteris rev. patris domlni arcbiepiscopi Uagusiensis, lei^ati 
apo^tolici hic exiHtentis, quam aliter sanctitatem vestram atiU" liaa for- 
sitan intellii;ere potui.sse horrendam et inlelicis^imum casuin urbium C-on- 
stantinopotis et I\-re, qaas immanisBimus Teucrorum imperator cum 
maxima Christianoram strage subegiL Cum tamen res ista tam gravis 
tamque periculosa slt, ut magis esse non possit, nfBdi nostri esse puta- 
mu8 beatitudiii vestre tamqaam summo Christianorum prindpi incredi- 
bJli aniaritudine mentis nostre renutiare exddium lacrimabile urbtum 
earutidem Sumus variis mndiK facti certiores, Teucrum iiiaum crucis 
persecutorem ■JH maii nuper eduxi dvitatem Pere, post asperrimum bellum 
illatam, suo imperio sabiugasse. omnibus cbristicolis ab annis sex supra 
in ea repertis gladio nequiter interremptis. Die vero sequentis videliret 
29 dfbellato portu Constantinopolia, omnique genere tormentorum belli- 
corum, mari terraqae dvitate ipsa expognata, tandem e&m incredibili 
clade devicit, pari modo omtithus Christiants ab anni.s sex supra ubique 
invenris crudeliasime trucidatis. Quanti mouieiiti quantiquo poiideris in- 
comprehen^ibilts, clementissime pater. res ista diiudicanda sit, quando- 
quidem totius Christiaoi nominis statam et vitam concernant, certissimi 
sarous sanctitatem vestram longe melius intelligere, quam nos referre 
posaemus. IHud tamen silentio nolumuis preterire, memores nos esse a 
madicis, ut ita dixerimas, annis citra, potentiam Teucromm terrestrem 
tantas vires totque dominia partam esse, ut sicut diverftis experientiis 
cogniUim est, diffidUimum ac dnrissimum fuerit sibi posse resit^tere. Nonc 
autem videmas, non solum terra sed mari etiam Teucroraoi rabiem et 
potentiam tantum auctam, ut si misericors deos noster vestraque sanctitas 
ac cetere potentie Christiane dto huic morbo pest^fero non accurrant, 



ma.\imuni excidiam incumbat toti ChristiaQe religioni. Lieereque ammodo 
videamuii, buic crudelissimo hoBti terra mariqQe patrare quecumque to- 
luerit. Adeptus est nunc precipue urbem Ounstantinopolis tam ratione 
sitos quam ex malttH aliie digiiis conditionibas aptissimam ac summum 
in modam accomodatam ad potentiam euam magnopere auf^eudam, ita ut 
ubique tenra ntarique de hoc potentissimo boate sit quam maxime dabi- 
tanduiii. Hec igilur cuni ita sint, ad sanctitatem vostram tamquam ad 
snpremum dominici gregis pastorem confu^imus, tiliali devofone nostra 
solita suppjicantea. ut huic egi'itudini, antequHm magis ultra ad iiiterri- 
tum proiahatur, dignetur omnibus illia rBinediis omnibusque sufragiis 
providere, que aamme vestre sapientie videbuntur, at longe maiora ac 
graviora pericala et excidia totius Christiani nominia evitentur; precipue- 
que oramas clementiani vestram, ut cum omni celeritate legato suo hic 
mandare dignetur, quod armentar et iiiiuiediate expediaiiiur ille quinque 
triremos, que dudum annari liecrete Bunt. Nam alie validiores ac poten- 
tiores proTisionea, que sunt penitus necessarie, 8accc8.^iv6 tieri poterunt. 
NoB enim pro quauto semper in nohis erit, nibil de poaaibilibus ommit- 
temua. ut haic aancle rei opem feramos, ac votts omnibus vestre beati- 
tadinis morom geramoa 

Secreta cons. rogat. lih. XIX c. 202., u nUei. arkivu. 

XVII. God. 1453. 13. srpiya, a Hletcih. 

Proglasuju se njekf naredbe na koHst oh6ine i grada Nina, 

Franciscas Foecari dei gratia dox Venetiarum etc Nobilibus et sa- 
pientibus viris Ijaurentio Lauredano de suo mandato comiti et Benedicto 
Mulla capitaneo Jadre et sua'egsoribug suis tidelibu^ dilectis salutam et 
dilectionis affectum. Significamus vobis. quod in nostro consilio rogatorum 
dle . . instantis capla fuit pars tenoris infrascripti, Tidelicet quod exaou- 
nato fluraine, quod discurrit in lacuni Konae per rectores Jadrae et p«r ser 
Kicolaum Basadona oratorem nostrum missum ad partes illas aimul cam 
nobilibus et civibus nostris Nonensibus, terminatum est, qaod mntando 
alveum dicti fluroinie taljter, quod discurrat iii mare per aliam viam, 
Bicut facile fieri poterit, civitas illa multuni sanior redderetur, et per 
consequens habitaretnr cum securitate illias et aogumento introituam 
nostrorum Sed aliqui dubitant, qood divertenda flumen, bucha portos 
Nonae atterabitur, et aliqui dicunt, quod non, sed remanebit prout est; 
et sit examinandum dictum opus per aliquem intelligentem ; vadit pars, 
quod sobito mitatar per collegium unus vel duo ingeniarii, qui diligen- 
ter videre et exaniinare debeant, si divertondo alveum tluminis predicti, 
bucba alterabitur vel non; et si terminabitur, quod nun, ex nunc|[captum 
sit, quod rectores Jadrae teneantur Bolicitissime procedere ad opus dicd 
fluminia sicut raelius et otilius videbitur. Et quum aliquae turres Nonae 
indigent reparatione, et nisi cito reparentur, indigebunt multo maiori 
expeoBa; ex nanc captum sit, quod concedatur rectoribus Jadrae posse 
expendere in reparatione dictarum turriom usque libraa undecim millia 
psrvurum. 

Proj^terea quia comonitaB Nonae conqaerittir de aliquibus vilUB t«Tri- 
torii 601 solitis contribaere com comonitate Nonae, qoe per fidelisaimam 




comaniutem Jadrae ab aliquo tempore citra uBarpato fuemnt; cx nui 
captuin filt, quod mandetur auctoritate liuiu» consilii comitibus .Tadrae et 
Nonae, quod viaiR iH exauiinatit^ privile^ii^ et iuribu8 comuniutis Jadrae et 
Nonae in facto dictarum villarum. terminare et deliberare debeant sicut 
ius et iastitia eis suadebit; et .si non possont esse coneordes, comes 
noster ituros in Arbum intrare debeat pro tertio, et illud. quod per 
ma^am p&rtem eorum cerminatum fuerit, et rutum sit. 

Kt quia ciTitas Nonae est pessime habttata, alias prOTiBum fuit, quod 
omnibus, qui irent ad Imbitaudam in Nona, daretur de terria comanis 
vacuis, prout in ill^ proviBtone et conces^ione noetra continetur, et ab 
aliquo tempore citra dicta provisio observata non sit propter certam 
partem captam in iato consilio, quia se extendit principaliter pro locis 
Qreciae et Albaniae; statuatur et ordinetur, quod conceasio per nos facta 
coniunitati Ninae in facto dictorum terrenorum nbservetur de cetero non 
obstante imrte suprascripta. tjuare auctoritate snpradicta mandaimifl vobis, 
quatenas suprascriptam partem observetis, et inviolabiliter observare 
facere debeatis in quantuui ad vos spectat, facientes lias nostras litteras 
in aciia cancetlariae vcstrae deinde ad faturonim memoriam registrare. 

Datum iu nostro ducali palatio die decima tertia iuUi 1453. Heceptae 
fuerunt die xxv iulii 1453. Simon Venerius notarias et coadiutor cance- 
lariae pretoriaJis Jadrae exemplavit, seqae subscripsit, et sigillaTiL 

Ex libro IV. ^PrmJ^gi deila magnifica comu»iM di Nona'* o. 35., 
u zadar, arkivu. 

XVIII. Ood. 1453. 28. srpiga. d Mletcib. 

NalaSe 3« kapeianu zadarskomu, da prodje u Spljei kao uprapitelj 

onoifa grada. 

H53. 2fi iulii. — ^Quom jier ea, que habetur. nepos comitis Jo- 
hannis Hungarie est ventorus ad partes Dalmatie cau>a acj^ipiendi ban- 
natam, et sit pro^idendum bono regimini et conservationi civitatis nostre 
Spaleti, donec eligatur uuaa comes loco ser Vlctoris Dellino novtter de- 
foncti" captam, quod ser Benedictus de Mala capitaneus Jadre se con- 
ferat Spalatum ad regimen istias ciTitmtis. 

Senaio Mar. vol. IV. c. SOO.y u miet. arkivu. 



XIX. God. 1453. 7. kolovoza, n Mletcfh. 

Naiozeno komoram u Dalmaeiji, da neplaeaju dugoce za nikoga pod 

kaznom od 500 dukata. 

1453. 7 augasti. — Nostrae camerae solent solvere debita camerarum 
In Albania. Captum, quod scribatur <>ameri8 Pagi, Cbersi et Auseri, Arbi, 
Sibenici, Tragurii et Spaleti .que ad cameram Jadre respondent^ quod 
non obstante aliquo alio mandato in contrarium disponente. non solvant 
alicui del)itum aliquod non ordinatum et solitum solvi per illas cameras 
nostras'' etia.ni ^i senatus ipse hoc ipsis jusserit, iu paena ducatorum 500. 
De parte 120, de non 2, non ainceri 3. 

Senato. Mar. vot. V. & 1,, u ndtt, arkivu. 



XX. eod. 1453. T.^koIoYOZA, n Mletcih. 

PoSto se cirtilo, da it nastati rtU u Albaniji^ uiabran je providur, da 

onamo podje. 

MooocLni. die septimo augusti. Quoniam per ea, que habentur a recto- 
ribos nostris Albanie et per literas Scandarbegi scriptaa baylo noetro 
Dnrachii est dubitaiidum de guerra et novitate in partibus illis, et faciat 
pro uostro dominio providere de evitando guerram et novitates pre- 
dictas, si possibile fuerit, maxime hoc tempore, quo sumas tot novitati- 
bas involuti; vadit pars, quod eligatur de presenti per scruptinium in 
isto consilio unuB noster proviKor ad partes Albaiiie, qui possic eligi de 
omni loco et officio, auditore sententiarum et iudicatu peticionum, cam 
salario, familia, expensa et omnibus coudicionibus, cum qmbos fuit ser 
Andreas Venerio. Teneatur respondere statim, si erit in cousilio, vel 
crastina die ad terclas. Kt vadit cum illa commissione. que sibi dabitur 
per istud consilium. De parte 144, de non '1, nou siuceri 0. 

Electus sor Carolus Mauroceno. 

Smalo Mar. vol. V. e. t i., u nUet. arkiim. 



XXI. 6od. 1453. 25. koloroxa, u Mlf^tcih. 

Daje 8$ natog knezoDom Zadra, Sibmika i Troffira, da oboruzaju ffolije, 
te talco i kapetanu u KreU, 

Mococi.in. die xxv. angusti. Quoniani per ea, que habentur, eat pru- 
videndam, qaod corpora galearum nostrarum Jadre, Sibinici et Tragurii 
parentar et aptentur tatiter, quod haberi possint semper, quando opus 
esaet; vadit parsiKquod mtindetur auctoritate huios consilii rectonbus 
Jadre. comitibu? ^binici et Tragurii, quod poni facere deheant subito 
in ordine corpora ^'alearum nostrarum illic exi^tentia ac omnia correda 
et munitiones illaruiii taliter, quod ad omne munilatum nostrum armari 
poaaint, et hia habitis eligere debeaiit supracoinitos. Ec scribatur regi- 
mini et capitaneo Crete in convenienti forma, laudando provisionemTper 
eoB factam in armando daas galea? et anam galeotam, et saadendo, 
quod corpora galearum, qne illic habcnt, et res omnes noatri arsenatus 
ita psratas et in ordine teneant, quod, si opus erit, subito armari poa- 
sint. De munitionionibus autem et rebus, quas ipsam regimen petit, «ibi 
8abveniatur*in illa quantitate^ que possibilis erit. Scribatur qaoque*dicto 
regimini, quod sicut per abas scripsimus, subito poni lacere debeant 
duas galeas novas in canterio, si illas nundum posuisaet, sulicitando illa- 
rum profectionem, quanto citios ficri poterit. De parte 135, de non 0, 
non sinceri 0. 




Senato Mar. vol. V. e. 3 t., u mlet. arkivu. 



XXII. 1453. 18. rnjna, a Hletcih. 

Piie se Skenderbeffu goapodaru u Albanijij kvaU6 njeyovo O(H7owin/0, da 

kani prijatelJakH ohHti sa mleiaikimi gradom, i prima se, da on posre- 

djuje mir sa despotom srOskim. 

1453. 18 aeptembris. MAgmfico Scandcrbego. Kx llteriB comitis nostri 
Scntari intelleximutt, qiiam amplis et immanissimis verbis vestra magni- 
6oencia per eius oratorem fecit exprimi et declarari suam optimam et 
Bincerissimam mentem ad obserrationem capituloram et coaventionum, 
quas nobiscum babet, ac bene et amicabiiiter vicinaDdum cam ipsu 
comite nostro ac cum omnibus rectoribus terrarum et locorum nostrorum 
in partibus illis. F.t licet de ipsa vestra ma^nificentia altter credere 
neque escugitare possimus, quotiens reram predictarum memores samas^ 
atiamen grattssimam nobis fuit hec omnia ab i]iso no&tro comite Soatari 
iatelligere, certiticantes eandem vestram magniiiceDtiam, qaod ad ipsius 
comoda et honores no.^ semper reperiet sincere dispoaitos; hortamar 
igitur el svademus, quoil vestra magnificencia, sicat (Ucto nostro comiti 
did fecit, et credimos esse sue intentionis, velit cum rectoribus nostris 
Albanie amicabiliter vicinari^ quum eis scribimus et dcclaravimus esse 
nostre dispositioniB, quod cum veatra magniticencia, quam singulariter 
diligimus. humanc ac amicabiliter se habeant. 

Kt qaum comes noster Scutari &cribit, prefatum &camderl>egnm obtn- 
lisse se interponiturum pro pacc inter despotum Servie et dominiam 
nostrum, et condiciones rerum occurrentium reqairantur, ut procuremus 
habere pacem cum ipso domino despoto. vadit pars, qaod scribatur et 
declaretur dicto comiti Scat&ri, quod sumuB contcnti, qnod per interpo- 
sitionem dicti magnitici Scamderbegi et aliter, ut melius sibi videbitur, 
facere possit pacem cum dicto despoto pcr illud longjus tempus, quod 
facere poterit hac condidone, quod qui habent, teneant. -|- 125 — 1 — 0. 

Setiato Mar. tol. V, e. 2, u mUt. arkivu. 

XXin. God, 1453. riuDa a Knini. 

Kaptol kninski po nahgu podbana izrttcuje dvie zemlje njekojim Hrvatom. 

Capitulum Tininiensis informat Ladifilavum regem liungariae etc 
recepisse litteras Tomae Boynichich de Plawna vicebani Dalmatiae et 
Croatiae tonoris seqaentis: ordinamus Tobis mittere in possessionem 
terrarum I^adyne et Nepchne iusta dispositioQes iam captas Panlum, Mat- 
tiam, Uadoslavum, Slephanum et Iwkonem. Si quis contradicerit, vocate 
ipsum ^in presentiam ma^;nitiL-e dnmine Klwige rcUctc ac Johannis et, 
Stefani tiliorum coudam magnitici domini Petri de Tballowec comitis Ce-' 
tine, regnoram Dalmatle et Croatie bani'^, at saa jura valere fadat 
„Datam in Lahovar feria tertia proxima ante festum beati Bartholomei 
apostoU anno domini 1453. Volentes igitur hanc ordinem exequi. depa- 
tavimus Blasium Cori, qui una cum vestro homine miserunt saprano- 
minatos in possessionem illaium terrarum Keiiuenti die ft^ati predicti 
Hartholomei apostoU. Datam sedecimo die diei statutionis prenotate alino 
domini 1453." 

V beikotn taj. dri. arkint ^Archino capUolare di ^mUUo'. 

•FOM. XU2. *L 



^ 
w 






XXIV. M. 1453. 4 

kaezm, mdaa 






1163. 4 octofariL 
■ittanC aaJU eeatrabim 
Aicn duDo ■cMtnxuB 



ct luptBBCnfis 



qood eoBM Botfm unet Wrhiin ad 

tSmato Mar, td, V. e, 8,, u mkt, arHtn. 
: 



^f» 



XXY. 6«d. 1453. 9. liAoiuuU, o Mletdh. 

//m/i $e Skmderbtg za njtgove mime ixjaeey U 9* 

prati na putu u Italiju, U»ki fav<s Ater M m \iM §<, 

1453. 9 octobris. Magnifice et potenti doamio Gfiocpo Caitriat] Oofo 
Ex liieris nagidficcncie TMtre Kriptis in Alexio die 29 kngaati pfx>- 
ifain lupta aA noK his dieboB det&tis jocuDdisnBM intellexianB optiiBaii 
ot sinc^nASiiiiaiTi eius menlein ad bene et amicalMliter TidiissdaB cbb 
omnibaa rectoribas terranim et locorum nostromm Albanie, iinnd qaidem 
per literas comitis oostri Scntari etiam intelleximu^. £t licet de ipsa 
restra magni6cencia aliter quam contineant vestre hbere credere neque 
exeogitare pf>sRtmu8, quotiens rerum pretefitarum memores Bumos. Atta- 
oien gratiKHiroura nobis fuit per dictas Testraa literas infonnari de hac 
optlisa mente magnifirencie vestre, qaam certiBcamus. qood ad eius 
eomoda et honores semper repcriet nos sinceze dispoeitos. Hort&mur igitur 
et Buademu», quod vestra magnificencia, sicot continent litere sae, et 
Hiciil: crediuias esae intentiunts eae, velit cum rectoribn^ nostris Albanie 
aniirabiliter vivere et ricinari, quam eis gcripsimas et ordinavimus, qood 
hoc idtlem cum vestra magniflcencia, qoam singulariter diligimus,| ol^r- 
Tare deb«anL 

Ad parteni antem. iiua HcribitiH de deliberatione vestra eandi Romam 
et NeaiHilim, Bt pHtiti^, qiiod licenciaro concedamus nobili viro Petro 
MBrrnilo proviKori nostro Alexii vcniendi vobiscum, licet oon sit de more 
nustro concedoudl, qood rectorcs Doatri a regiminlbas suis discedant, 
attamen ut magniticencie vestre complaceamus, iussimas dicto^oostro 
provlNori. quod rum magnlficencia vestra venire de.beat. 

Mt. (u iintic Hit raptum, quod auctoritate huios consilii 'mandetor 
dlcto i)r()viHt.irl Alcxii, quod ire debeat cum dicto Scanderbego, ducendo 
suium unum ux lumulls suis, et unnm ex stipendiariis castri Alexii ad 
expensas dominii noetri, hnbundo B&larium suum ac si staret in^^regi- 
nun», M loco sai remaneat iiobilis vir Marcos Salomono precesBor suaa 
cum dimiilio satarii consucti, quod recipiat a camera deinde pro illis 
dlebus, i|Uihuii (llrtUH proviftor stabit extra; et si ser Mari'U8 Saloniono 
non fH*i)t lllii?, renmneat vic.eprovi»or nobiliB vir ser Johannes de Canali. 
cum medletate salaril, ut supra. -f- 135 — 2 — 17. 

'Sfnato Mar. vol, K. c. 6., m mUt. arkivu. 




1« 



* 



I 



XXVI. God. 1453. 5. stndeuoga, n Hletcih. 

Odgovori na molbe hercega Stjepana. 

1453. 5 novembriB. Qood ad capitola porrecta per oratores illastris 
domini ducis Stefani BossiDe reepondeatur, et primo. 

Ad primam, per qnod notificant^ filiom suum comitem Wladislaum 
rediisse ad eius obedientiam et subiectionem, et regratiantur, quod ipsi 
comiti Wladislao non dederimus presidia neque faTores contra patrem^ 
respondeatur, quod non minus gratiBsimum nobis fuit et est intellexiffio 
ex verbis suis, comitem WladislaTum rediisso ad obedieotiam et devo- 
tionem patemam cum restitatiooe omnium terrarum et locomm, quum 
molestissimam nobis fuerit quando aadivimus, ipsum ex suggestione et 
opere aliquorum emuloram sue excellentie a devotione et reverentia 
paterna deviasse; nec opuB est^ at nobis gratias agant, si ipsi comiti 
Vladislao favores neqae pre&idia dedimus, quum nedam ipsi comiti Vla- 
dislao, cai nullum ius favLre potest contra patrem, sed nec alicui alteri 
daremus contra suam excellentiam, quam in fratrem et amicam preca- 
rissimam habemas. 

Ad secondum, de mitteodo nostros oratores ad nuptias filii sni, respon- 
deator, quod partecipantes in gaudiis et honoribus sue exoellentie, et 
optantes pro multa affectione nostra erga eum in omnibas possibilibus 
sibi complacere, mittemus nostram ambassiatam. qae in proximis festivi- 
tatibus nativitatis domini erit nomine nostro ad eongratulandam et hono- 
randum nuptias Blii sui. 

Et ex nunc captum sit, quod per oollegiani elligatur illa ambassiata, 
et cum illis modis et condicionibuSi ac cam iUis donis. que collegio 
videbuntor. 

Ad tercium, de misfifone oratoris soi ad regem Hungarie, quod non 
veilimus credere ip»um misisse dictum oratorem nisi pro obtinenda con- 
firmatione priWifgiorum .suornm, re^pondeatur, quod fraterne diligentes 
Buam excellentiam, non possemus credere, quod sua excellentia et ora- 
tores Bui quicquam praticarent vel tractarent, quod a nostra vera ami- 
cacla esset allenum; et de responsione per eum data oratoribus Honga- 
rie, qui querebant contra nos, sue excellentie frateme regratiamur. 

Ad quartom, per quod regratiatur, quod sibi conservaverimns Cray- 
nam. et petit, quod reatituatur, sibi res{K>ndeatar : quod loqucntea secum 
contidenter, sicut convfnit amicicie noatre, negotia Crayne aliter procea- 
serunt, quam dicant spectabilitates sue, quuni dictam Craynam libere 
nne ulla condicione babuimns, sed qnando etiam longo tempore iUam 
teDuissemus, suc excellentie complacere vellemus, propterea scribemus 
comiti nostro SpaJeti, quod declarare debcat hominibus Crayne, quod 
temimre novitatum comiti^ VladiHlai rontra patrem, eos tennimus et con- 
servavimus pro dominio nostro ne offenderentor ab aliquo, nonc compo- 
aitis rebus illis intendimus, quod revertantur ad ohedientiam sue exciel- 

Llentie, a qua bene et humane tractabnntur; rogamus ergo suam excel- 
lentiam. quod velit dictos omnes CraynenBes intuitu nostro faabere com- 
mendatos, sicat habet illos subditos, qui sibi magis fidetes sunt. 
Ad quintum, quod possit emere salem in Pago, solvendo qninqae pro 
centenario, reepondeatur, sicut meliuB et atilius videbitnr collegio, habita 
opportuna informatioDe a proTiBoribua noBtrift saliA. « 



I 
I 

I 

I 

I 



Die iqjtiBO Dovf9Bbri> is coQcigio avctorltftte oonBih ngrtoraB. Qmm 
itMtute, quod hnhfinm* iwriiMm earentuai smIx^ ito vt ofv Mt, 
qood ex lodi ranriNtg alem euant, ■ttiMOi! Nns eoslsnti, qtod 
pro ane atnU faeero pawt de Figo ■onloB 3000 >■&, com tohh 
tkae daeeten qoiDqHe pn renteMiio pro kae Tue tantam. -|- U. 

Vott qwxl uui<jJilii de BonkiB aBUe ■ohn, et pro i«tA Tice tan- 
tom. -f. 7 — — 0. 

Ad sextOB, qood meTcatiooei, qoe pofUntor et extnhtintar de Castro- 
nofo, non Mtvkm datfaiB are gahHhm Citari, RqwadeKtnr, qnod qoaa- 
qnaa ad OBnia rifai grata et comoda semper noe fiHllea et incmiatn 
htTeoent, rieat optiBe K«Bt eoe qwctibilitatea, qne ad noe plBrics 
fnenmt, qoia conceeriBnB anlta 6eri in Oastronoro. qne eont cnm Ba^ 
xima iactora et damno dvitatis nostre C&tari, et in boc etiam sibi oom- 
plaeere optaraana, attameo qoom et pro dncatiB sexeotis, qooft in Cataro 
gae «oiwialle dari rMiBWi, et pro &Iiis moltia maximlBqae expensis, 
qiM babet camera Dostra Catari. diScientibns datiis et gabelKs, non poaet 
Bspplere expenaia vcuuientibaa com maxima iactoia rermn DOstrarBm; 
bcvtamur et BQademos. qnod soa excellentia pro affectione, qoatn ad nos 
habet. DoUit tinutia petere a oobis, qai io omnibus conTenientibas sibi 
coBplaceR optanKU. 

Arl fl«ptimam et octavnm de rebellibas non tenendls tn terria nostria, 
respoDdeator, qood ai bene recordamor alias oonTenimus com sna exoel- 
lentia, quod nostri rebelles in terria suis, neqae sui rebeUes in terris 
oofitrii stare posBint, aicqae foit et est nostre intentioni&, quod obserre- 
tur, et itenun declarabimas comiti nostro Spsleti et scribemua, qaod ai 
aliqoem aaocaraaset vel feciaBet salvum condQCtom, prorideat illum 
retractsre per roodam, qnod ista conveDtio babeat effectum pro illis. qui 
pOBt dictam conTentionem Tenissent ad terraa noBtraa. — Facta fuit litera 
aperta die . . . novembria^ qaam babaerunt ipsi oratores. 

Ad nonurn^ de Bolotione sibi annaatim fienda de daeatis 600, quoe a 
cament Catan habere debet, respondeatur, quod scribemos c^miti Cit&ri 
et BQixesaijrihuft iti effitradBsima fonna, (luod de prfanis pecuniis ouinium 
intruituBffl nostromm Catari annoatim d&re debeant ^ue excellentie dicti 
600 dncati, qoia aic est omniuo nostre intentionis quod faciBnt — Facta 
fult littera die . . . noTembris. 

Ad dedfflom, de afficta sibi solvendo hic Venetils, donec emfttar sibi 
Qita domBB, respondeatur, qnod parati sumoB sibi dare consaetum aftiotom, 
donee talTenlamuB aliquam convenieuteDi dnmum pro excellentia sua, quam 
faactenns Invenire non putulmuK. Kt ex nunc sit captum, qnod domiiiiam 
teoeatar eis subitn dari facere quicqoid habere rest&t pro dicto afficta 
de quibnscamqae pocuniiB. 

Ad undecimum. quod Itadoe VainoTicb de Crayna, detento in Spaleto, 
relaxetur; respondeatar, quod Bcribemus comiti Spaleti, qaod ipsum subito 
relaxari Hbere faciat intaitu excelienlie sae. — Facta fait littera sab 
dlcto . . . die. 

Ad duodccimum, de sale retento et non integraliter restitato per 
comitem Catari, respondeatur, quod scribemus comiti Cat&ri par modon, 



31 



quod non dubitamus, quod integraliter rostitQet totum dictam ealem, 
qoia sic est ommao intentio nostra. Facta fuit littera ut Bopnt. -|- 105, 
-2,-0. 

80Haio, Mar. vol. V. c. 9., u tnlet. arkitm. 

XXVU. eod. 1453. 15. stvdenoga, n Mletclh. 

Odgovara se na molbe jtoslanika vojvode Stjepana Cmoeviia. 

1453. 15 novembris. Quod ad capitula porrecta per oratores magni- 
fid vaivode Stefani Cemoevich, capitanei no8tri ia Xenta, respoadeatur 
et primo. 

Sorenissimo et excelao principo iiamel et devotamente ee flnp- 
plica per parte del vostro tidelissiino servidor Stefano C^moevich per ta 
gratia de Dio e dela vostra serenita capetanio di Zenta. Et primo sap- 
ptica devotamente, chel ponto ano fato di vostro comaodamento nel suo 
privilegio li sia conzado, el qual ponto e questo, zoe, che la celsitudine 
vostra e conteata, che da la camera vostra di Cataro sia dato salario 
ili ducati siecento al anno al predicto vaivoiia SLefano. el qual salario 
chomenza rorer dal primo dl, chel riito vaivoda Stefano sabiui;aBse la 
Zuppa di Cataro et lo resto del distretto, e che chora per finR che li 
dicti laogi stia sotoposti ala vostra signoria. Adesso iUustrissimo prin- 
cipo li predicti luogi sono reduti in obedientia Tostra per dito vaivoda 
Stefano molto Tictoriosamente, cfaomo e noto ala Bignoria vostra; ma 
perche temu el caso fortuito che iH)ria intravegnir, zoe, ctie se mai ve- 
gnisse tanto forza e possanza, la qual cossh non voglia Oio, che rae descha- 
zasse dele mie terre et luogi, et tolesse a Cataro el :5uo distreto, a mi 
me convegneria fuzcr con U mei fioU e la mia fameia a Cataro, e non 
habiando quesio saluio, ne alguna cossa del mio, mi convegnerave andar 
ramengo e demandar lemosina per sostentamento de U miei fioli et mio. 
Per la qual cossa devotamente richiedo e supplico ala signoria vostra, 
la qual verso zasciino e meliflua e gratiosa, maxime verso vostri fidelis- 
simi servidori, cliel vi piaqua di concjedermi tal salario a mi et a li 
niiei fioli segondo che nel mio privilegio scrive, etiandio sel caso intra- 
vegnis-ie dito di sopra, perch6, excelso prindpo, le proposiio mio e deli 
mey fioU e de viver et morir soto le ale de la celsitudbe vostra. 

Responsio. Qoanquam nuUo modo credere possimas, qaod casoa iste 
sequi p(^&it et pro virilitate sua et pro provisionibus, quas omni tem- 
pore faciemu^, attamen OLCurrente casa, quod deus avert.at, quod status 
suus et Zuppa penlerentur, sumus contenti, quod currat provisio sua, 
cum hoc> quod obligatus sit et remaneat pro viriboH ."uis reaquirere 
Zuppam et aUa loca, remanentibasque firmis aliia obUgationibus, quaa 
nobiscum habet. 

Ad secundum. Item supplica ala serenitji vostra, che ad uno suo 
castello chiamato Falem, che sta su uno fortissimo passo, al tempo di 
besogno, zoe se mai vegnisae la hoste di de&poti contra de mi, chome 
questo anno passado le stada, il conte di Cataro meta per fina 30 per- 
sone Bufliciente e fedel ala serenit^ vostra ale spexe de la camera vostra 
de Cataro, azoche se caso inLravegnisse de mi o de li mei tioli, eJ dicto 
castello romagna in le man voatre. 

Kesponsio. Fiat ut petitar. 



I 



I 



I 



1 
I 



22 



Ad tercium. It^m suppEca, chel predicto, daspno che vene Boto 1a 
obedientia voBtra^ habiaiulo perso ztnqueceiitonovanta case de vilani, 1i 
fo toUi per la lioste di segnor despoti di Servia e bruxade e disiate 
onquecento e eetaDta caee, chome apar per uno scnto, e vegnudo in 
gTaadi&simo bisogno e qnasl poverta, priega la bcnignit& vostra, che tre 
ville, zoe Obltcb, Samarfii, Grise, cbe sono in Albania arente Scutari. 1e 
qaal sono al presente de la vostra signoria, cbe sodo sta del mio patri- 
monio, vi piaqua di conciedermi, chome la sereniti vostra nel dito mio 
privilegio ma promesso, zoe di darme c confermar a mi et a li mei fioli 
tato el mio patrimonio. 

Hesponsio. Licet optemus in omnibis nobis possibilibus facere de rebus 
sibi comodis et gratis, attamen sicut alias aue magnificentie di.ximu8, 
qaum tres predicte ville, quas petit, per nosira consilia sint deasignate 
castro nostro Scut&ri, in qno maguas expensas habemus, non possamus 
nllo modo de hoc sibi complacere. 

Ad quartum. Item la terra, cbe fo mia, cMamata Sabiach, ch e al 
presente di signor despoto, Ic ne la tal disposition per le grandissime aque, 
cho la impaza, che voiando la sereniti vostra, la poremo conquistar. Per 
la qual cossa supplica ala celsitudine vostra vi piaqua di scriver al conte 
di Cataro, di Budua, di Antivari, di Dulcifno, di Scutari, per fina ad 
Alexio a tuti vostri rectori, che quando fera de bisogno, mi dagaoo la 
Boa zente cossi di qaelli de le terre chome U vilani, Et anchora Bun- 
plico ata celsitudine vostra, vi piaqua di mandar a Sculari do de le 
vostre lombarde grande, che sarano de bisogno a questo fato; la qual 
terra habiando bavuta, chome fermamente spiero con aiuto de Dio e vestro, 
non haveremo pensiero pai de alguno nemigo vostro. 

Reeponsio. Qaum inpropter nuptias et parentellam secutas inter do- 
DiiQum despotum Rassie et ducem Stefanum, qai hostes sui sunt, si nunc 
Be moveret contra Sabiach, daretur principium multis novitatibus et 
gaerrifl, que ita de facili componi non possent, suadi-mus. quo<i velit rein 
banc differrc ad tempus ma^is aptuin, quum ad amplificAtionem statos 
sai noB semper repenet bene dispositos. 

Ad quintum. Item el prefato vaivoda, desideroxo di tranquilita et de 
la Boa religion devoto, suppiica a la celsitudine vostra, che li preti suo 
fichlavi e le cbiesie sono da Cataro per fina ad Alexio, non siano mole- 
stadi da ti vostri rectori, che vien in qaelle parte, ne che li sia ftta 
alguna innovation. 

Responsio. Scribemus rectoribus nostris Catari et Albanie, sicat petit, 
qaod nullam novitatem inferraut contra cccteBias et presbytcros sclavos, 
dummodo celebrent offieia sua, aicut per romanum pontiticem et coneilla 
eis coDceiisum est 

Ad ultimum. Item el prefato non habi&ndo onde forolrse de cosBe ne- 
oesBarie per la fameia, salvo da Scutari, sapplica devotamente ala beni- 
gnit^ vostra vi piaqua de farme exempto di dacio de le predite cosse, 
le qual mai non monta qaatro ducati al anno. 

Responsio. Sumus contenti et sic scribemus comiti noetro Scut&ri, 
quod de rebua, quas sua magoificentia emi faciet pro usa domus et curie 



8Ue suiKuIo annn in Scutaro, ne dura per quatuor ducaforam de dacio, 
sed usque siimmam ducatorum x. in anno dc datio nihil a magniticeutia 
8ua accipi permittat. 4- 105, — 4, — 0. 

Senato Jtfor. vol. V. c. 10, f., u tnlet. arktpu. 

XXVni. God. 1453. 21. stndenoga, q Mlekih. 

Primljeno, da se izaheru poalamei^ koji 6e prisustvovati ienitbi sina hrcega 

Stjepana. 

1453. 31 noverobris, in collegio ex auctoritate consilii rogatorum. 
Qaoniam est providendum de ambassiata roittenda ait nuptias filii illa- 
stris domiui Stt^tani ducis sancti Save, at tempore debito illic essc poa- 
sint, eicut ■&xx\& oratoribna promissum cst, vadit |)ara, quod eligatur de 
pre^enti per scrDptinium in iato collegio ana.s oralur ad nuptias pre- 
dictas, qui posmt eli^i de omni loco et officio in corpore Venetiarum, et 
reaenretur sibi omne officium, quod faaberet. Teneatur respondere statim 
vel cras ad tercias. Ducat ^ecum famulos sex computato notaiio cum 
famulo suo, et teneatur recedere, (|naudo Bibi mandabitur per dominiam. 
Vadat cum illa commissione et cuni illii) donis, que sibi dabuntur per 
istad coUegium. -]- 17, — 0, — 0. Electus ser Antonius Qoirino pro- 
visor comunis. 

Senato. Mar. poh V. c. 11., u mlet. arkitru. 

Xm. God. 1453. 30. prosiucs, n Mletcih. 

Dozvoljavaju ae knezovom korbavsktm nj^e povlaetiee. 

Franciscus Koscari dei gratia dax Venetiaruro etc nobilibus et sapien- 
tibas viris Laurentio Lauredano de suo mandato comiti et Henedicto de 
Mola capitaneo Jadre et . . . successoribas suis fidelibus dilectis salutem 
et diIectioni<! afTecturo. Venit ad prt.'sentiam nostram unas nunlius slve 
orator spectabitiam dominorum comitum Corbavie, et parte ipsoruro do- 
minorum comitum nobis presentavit tria capitula, et niaxima instantia 
petiit, ut de contentis in ipsis capitulis eis complacere vellemuB. Nos 
vero intellectis dictis capitulis et visa instantia nobis facta per dictum 
eorum nuntium volentes iu his, que lioneste possumus, aibi complacere, 
die X Instantis providimus cum nostro cousilio rc^atorum respondere 
Buprascripto oratori ad predicta tria oapitula, sicat inferius intelligetis. 

£t prinin ad primum, quod sabditi ipsorum dominonim comitum pos* 
sint conducere introitus suos ad terras et loca nostra et recomendato- 
mm nostrorum ac ad nundinas Segne, Arbi et Buecari. — Ue^pondimas, 
quod intentio nostra est, aiajue maudabimus omuibua nostris rectoribus, 
quod servare debeant concordium factum j)er sei' Nicolaum Basadona 
oratorem nostrum cum illis spectabilibus dominis comitibus. 

Ad secundum de sale conducendo jmt eos ex Pugo Obrovatium. — 
Respondiiiius, quod nullo modo pro nunc eis complacere possumos. 

Ad tercium, quod possint emere caratellos centum vini de partibus 
Marchie vel Appuloe, sex milliaria inter guadum et alumcn et battas 
tres olei pro cooducendo Obrovatiam. — KcspondimuB, quod Ucet hoc 
flit ciuD roaximo incomodo Babditoraro nostrorum, tamen ut rem sibi 



I 



I 



I 



I 



24 

gratam faciamaa, sumos contenti, qaod omni anno cnm navigiu noetriB, 
accipiendo bulletas et contralitteraa rectorum uostrorum Jadre, po&sint 
condcc«re Obrovatiam caralellos qnadraginta vini, buttas tre^ olei et 
milliaria tria inter Ruadum et alumen fecis, solvendo trenteeimum et alia 
datia nostra consueta. Et si contrafacerent in conducendo maiorem quan- 
titatem, ista concesaio nullius sit valoris. 

Qaare cura nostro conBillo predicto vobiR mandamuR, qnatonus supra- 
8cripta.s concesaiones nostras observare et observari facere inviolabiliter 
debeatis ; facientes has nostras litteras in cancellaria vestra ad futuronun 
memoriam regi&trari, et regiatratas presentanti leatitui. 

Data in nostro ducali palatio die xvii mensis decembris, indictione ii. 

In fronte. Recepte fuerunt infrascripte littere die penultimo mensis 
decembris moocouq. 

Ducali « terminazioni. Lib. h c. 127 — 8., u zadar. arkivu. V. 8e- 
nalo. Mar. po2. V. c. 12.^ u mlet. arkivu. 

XXX. God. 1453. 31. proHinca, n Mletcih. 

NalaS« $e poshniku isabranu da prismtvuje zenitbi hercega 'Stjepana, da 

na put krene. 

Hooooun. die ultimo decembris. Cum alias eaptum faerit de mittendo 
nostrum oratorem ad nuptias illustriB domini ducis Stefani curo illis 
donie, quo viderentor collegio, et tempos in&tet mittendi dictnm orato- 
reui, vadit pars, qnod subito emaotur brachia xx. pani de auro precit 
ducatorum s«x quolibet brachiu. Kt ex nunc captum sit, quod eoiisiliarii 
teneantur expedire nobilem virum Antoniam QuiriDo electum oratorem 

fier modum, qaod die Jovis in mane omnino discedere possit. Et ultra 
amulos sex, quos conducere potest, compntato notario cum famulo suo, 
pofifiit condncere alios daos famulos, in quornm numero sit unus inter- 

fpres pro honore domiiiii nostri. De parte 132, de non 6, non siuceri 0. 
Senato Mar. vol. V. e. 14 t., u nUtL arkivu. 
or 
de 
no 
do 
oc 



XXXI. God. 1454. 21. M^&, n Mlekili. 

Odohrava se veii trosak za dar, koj se imao udiniti herce(fu Stjepanu 
prigodom njegove ietiitbe. 



1453. 21 ianaarii. Cum captum fuerit in isto consilio pro expeditione 
oratoris mittendi ad ducem Stcfanum, quod emerentur brachia xi. pani 
de auro precio ducatorum sex quolibet brachio, et ad dictom precmm 
non reperiaotur pani conveiiientes honori nostre dominationis, que facit 
donum, vadit pars, quod consiliarii expendere possint osque dacatorum 
octo pro quolibet l)i-achio dicti panni de anro donaudi saprascripto duci 
Stefano, et t.sti denarii expemlendi de pluri accipiHnlur per illuui modumt 
quo acceptl fuerint vel accipientur denarii pro expeditione oratoris nostri 
mittendi ad dictum ducem Stefanum. -f- *55 — 4 — I. 
Senato Mar. vol, V. c 16.^ u mleU arkivu. 




35 



XXXn. God. 1454. 22. sie^nla, q Mletcih. 

Zapopjedttici gradova KUsti, Sinja^ Zuzitine i Fetrocca stapljaju se pQa 

zaMiiu mletaH-t: vtade. 

1453. 22 iRnuarii. Quom UhiBtns donainQs Stefanus dux sancte Save, 
defuncta uxore sua, nunc querit contrahere matrirooriium cuni nxore olim 
banni 1'etri pro babendo in manibuB suis Ciisaam et alia loca tilionim 
dictj quondam banni Petri. Kt civea Spaleti, dubitantes plurimum de dicto 
duce Stefano, qai omnino pretendit ad ducatum civitatjs Spaleti. miflenint 
ad presenliam dominii nostri troB oratores, unum post alium, solicitantes 
et inat&ntea com maxima efficacia et precibus, quod qaedam capitula et 
conventiODes factas inter comitera Dostrum Spaieti et castellanoB Clisii, 
Ifsigne, Za^uine et Petrovaz in accipiendo loca illa sub protectione iio^tra 
et recommendisia noetra nomine tiliomm quondam banni Petri contirmare 
dignemur pro evidenti comodo et Becuritate Spaleti et Trafinrii; ei omni- 
bas bene coDSideratis, Eit in hoc aatisfaciendum SDppItcationibus comaoi- 
tatis Spaleti, vadit parB, quod capitula et convcntiones predicte auctori- 
tate buiua consitii, proat reformate sunt, confirnientur, et mandetur comiti 
Spaleli, qui)d cum dictis castellanis concludere debeal secundum formam 
et continentiam dicloruni capitulorum pro castro Clisse solummodo, et 
non p'iH»endo aliter facere cuncludat etiam pro aliis caHtris in capituliB 
contentis. 

Et de hac compoBitione detuj noticia serenissimo domino regi Hun- 
gariae ac illustri domino Johanni vajvode in iUa forma verborum, que 
videbitur collegio, declarando, quod boc fecimns a<l finem boni, ne illi 
adotescentes f^uo dominio privarentur. F.t miltatur eopia literarum epis- 
copi Scardone circa ea, que petit dicta domina a dace Stefano. -f- H^i 
— 18, — U. 

Questi sono capitoli, li quali nay viceban Thomaso Doinicich, conte 
Zorri et conte Polio caJBtellani de Clissa, Ifsigna, Zazvina, Fetrovaz se 
ne vepnera per 1e man, e si non chastel de CUn daremo per Petrovaz, 
faremo e componemo cum miser lo conte de Spalato e /entilhomeni; re- 
zevando per nome de la illustrissima signoria de Venexia. 

Et primo prometemo nui tre chastellani antedieti levar quatro ban- 
dere de sau Marcho ad ogni requisition e comando de miser lo conte 
de Spalato, zoe una in CliBsai ^na in Ifsigna, una in Z»zvina, una in 
Petroraz se ne vegnera per le man, e se no 11 daremo Cbluz per Pe- 
trovaz. 

Itcm prometcmo de star ad ognl obedientia et comandamento e con- 
seio de la illustrissima siguoria de Venexia et de miser lo conte de 
Spalato prcsente e che succedera, fm Lanto cbe i nostri segnori conte 
Zuane e cbonte Stefaoo, fioli de condam ban Piero, vegua ad etade de 
anni 18. 

Item prometemo de non praticar mai cum alguna persona per li 
chastelli dcl chontado de Cetina, 7.oe CliliBsa, IfsiKna, Zazvina, Petrovaz, 
over Ctuzo in logo de Petrovaz senza volunta e sientia de miser lo conte 
de Spalato presente e futuro. 

Item prometemo de non dar ad nlgana pcrsona castcllo dc Tnlna et 
Lab sopra Zara per nesuno tempo seoza cooseio e saputa de miser lo 



26 



conte de Spfilato preeente e fhtnro, sempre salvanHo fedeTtfc dell nostri 
Bignon. 

Item prometemo de hon dar It dicti castelli a msuna persona deli 
noetri t>ignori, zoe al conte Zoane, ne al conte Stefano, ne li fioU de 
oondam ban Francho, ee li romagnisse la mita de qneste castelli, se no 
in prima minarli a Spalato e farli obligar^con sagramento, come ae 
liaTemo obligadi nuy. 

Item promclemo, che Re per caao manebasse uno de nui tre, ano 
debia lassar inchargo a1 altro. 

Item prometemo, ee chaxo fosse. che nai non podeseemo contra el 
forzo tegnir li predicti chastelli, del qual forzo loro non ne podease 
defendere, fazando la signoria de Venexia provisione ali nostri signori 
per li dicti chast^ili et ha nui per nostri servixi, i debiamo dar i dicti 
castelli ala illustriKtjima Bignoria de Venexia. 

Item prometemo de observar tuti li sopradtti pati e chapitoli, et 
star in qneii, obligando nni la fede nostra e la anima zurando sul sacra- 
mento de eanta Croxe, cbe tute le sopradite promesse observaremo senza 
algnna fraude o ingano sempre salvando nostra fedelta ali nostri sigDOri, 
et' observandone la nostra illuHtri&sima signoria quello ne promette. 

Qnesti sono li pacti, li quali fa misor lo conte de Spalato cum li 
zeutilhomeni, piazendo ala iIluBtris»ima signoria nostra, cum vizoban 
Toniaxo Boinicich. vir Juray e chonte Chia Paval 

Et primo adesso li dicti debia haver stara 100 de biava, e vegnando 
de Puia de tempo in tempo siamo tegnadi darli anchora stara 400, che 
sia 600, zoe mezo formento e mezo orzo. 

Item prometemo i)er adeaso darli 4 barille de polvere de bombarda 
per atuto de chastelli. 

It^m quando tornara e1 nostro amba^sador da Venexia, el qual andara 
per questo fato, el dito conte Pollo cnm li altri castellani debia haver 
dueati 300 d oro, over tante monede. 

Item prometemo a dito conte Polo, quando levera bandiera de 
8. Marcbo, zoe da puo conclusi e fermadi dicti capitoli, subito farlo zentil- 
homo de Spalato e darli chaxa per so stancia e possession a Ini e &li 
80 heredi iu perpetuum e provision. 

Item prometemo de far, chc i zentilhomeni de Poliza renderano tnto 
quello i have»&e tolto da puo la morte do ban Piero, zoe de terreni e 
robe fosse del dito condatn ban Piero, over de suo snbdiLi, siando resti- 
tuido a ditj Polizani el so. 

Item nui vedando lor bexognosi. che i non possano csser senza nostro 
ainto, i debiamo adintare et defenderli contra ogni persona apertamente 
et ocultamente, excepta la corona e barotii de Hungaria. K se nui saves- 
semo e vedessemo o atdissemo cossa, che fos^e contra el stado deli 
hert^di de condam bau Piero, )i debiamo aiutar e defender geaza alguua 
frauda o ingano del mondo contra ogni persoaa, excepti i &opra<Jicti 
corona e baroni de Ongaria. 

Senato Mar. voL V. c. 17., u mlet. arkimi. 



37 



XXXin. God. 1464. 6. ye^hh, d Mletcih. 

Uslitd glasa, da ce T\trci udariti na AUiamju, nalaze se ondasnjim 
knezovom, neka slozno rade sa Skenderbeyom u tom poslu. 

HoooGun. die sexto februarii. Quoniam per Hteraa magnifici Scamdu*- 
beoi et omnium rectorum nostrorum Albanie, ac per alias multas vias 
haBetar, Teucraoi omoino esse ventimim tempore novo oum potentissimo 
exercitu ad partes Albanie ad destructionem dicti Scamdarbegi, et ad 
acdpiendom omnes terras et loca nostra Albanie. Et ipse Scamdarbegua 
reqairat, ut Telimos mandare omnibus rectoribus nostris partiam illarum, 
qaod cum Bna magnificencia subito taliter se intelli^nt, quod sua magni- 
ficencia possit conservationi civitatam et salati animarum illarum parciam 
consulere, et in tempure providere; et coadunalis apud se omnibus viria 
nofitris, suis et aliornm dominorum Albanie, pofisit, auctore deo, resistere 
impetui dicti Teucri, et future eias furie. Et sicut omnea intelligunt, 
conservationi status nostri In Albania nulla alia securior neqae melior 
provisio fieri possit, quam ordinare, qiiod nostri rectores talem intelli- 
gentiam capiant cum dicto Scamderbego, quod omnes gentes et vires 
Albanie colligantur in unum ad oppositum dirti Teucri; vadit pars, 
qoo<l ad Uteras Sfamderbegi respondeatur in illa forma, que melior et 
atilior videbitur duminiu, laudanda tfaplentes et utiles conimeniorationes 
snas circa prorisiones ad oppositum Teucri^ et bortaQdo ac animando 
eioB magoificenciam ad potenter et magnanime se parandam contra illam. 
£t ex naoc sit captum, qaod mandetur omnibus nostris rectoribus Alba- 
nie, quod his habitis, omnea convetiire debeant in illo loco, qui comodior 
sit Scanidnrbego. excepta civitate Scutari, et cum sua magtiiHcencia con- 
ferre et deliberare debeaiit de remediis et niodis cum quibuB resisti 
poflsit dicto Teucro, et salvare terras et animas illius provintie, capiendo 
talem intelligentiam cum dicto Scamderbego, et aliis dominis Albanie, 
qaod omoes potentie illarum partium sint unite ad oppositum dicti 
Teucri pro honore dei et salute illarum partium. De parte 1 10, de non 
4, non ainceri 3. 

Senato. Mar. vol. V. c. 19. /., u mUt. arkivu. 

XXXIV. God. 1454. 24. velja^e. n Dabrovici na Bra^fo. 

Pogodba za i^tnjttm posjeda. 

In Cbristi nomiiie amen Anno ab eius nativitate millesimo quadra- 
gentesimo tertio, indictlone prima, die vigesima quarta raensis februarii 
actum in villa Dubrovize in domum ser Maihei Nisetich quondam ser 
Hichaelts, presentibus ser Cattarino quondam ser Nicolai de Frimis et 
Mr Stephanus Craruncich de villa Gradaz et Franciscas Micich, testibus 
Tocatis et rogatjs, ibique Mattheus Joannes Ciprianus Slropanich dede- 
nint, cederuut et libere perpetua venditione a ser Matheus Nisetich 
qaondam iter Mit-liaelis suprascripti nnum lUorum terrenam proprium 
▼ocatam Rasni Kavanci supra valle Ratohotice versus occidentatis e tra- 
montana infra hos confines, videlicet; incipiendo de vrilo ur Prodolza 
atqae monticulum vocatum Dogoe Baice ^ ab inde o pod zemgie Mattia 




26 

Niseticbia ter a Oorgne Bane et de Georgne Bane a Coromacischie u 
Ma&Iine terrena ip&ias ser Mathei et de Coromacischie po Itedich in 
domuncuLa dicti ser Matbei vocata Vidich Cuchiza meiu Glavizzamo, et 
ab inde u Rasohn Prodol. Item unum terrenum vocatum Varch od Ra- 
soi-he Prodolli infra hos confines de terrena domini ser Mathei at ftupra 
uaque terrena ser Mathei vocata Dolcina na Rapiu, et Unturo, quantum 
reperitur infra hos confinee cmn omnibus suia iuribus salvis versoribuB 
continis, faciendo pcr se suosque heredei^ et succeasores suos, et pro hoc 
supradictus ser Matheua dedit et pcrmutavit ad supradictos fratres Btro- 
panich unum terrenum vocatum sub Gracischie et una vallicella apud 
Strasenenich vocatam Pisehiach infra hos congnes: ab oriente maseria 
Bupra Glogoviza, a meridie via commiis, et ab aliis lateribus mons comu- 
nis et decem ducatos aureos. tantum extimavomnt do nornardu9 Slauco- 
vich de Dubroviza et Franciscus Mirich de Mustala et JoanRK Dobratich, 
et iuraverunt; quas permatationes partes supradicte promiserunt sustinere 
vel observare eub obligatione omnium suorum boaorum, et iuraverunt ia 
forma legum. Die 27 februarii publicatnm in villa DubroTLza et Oulmatii 
auperioria, die vigesima octava publicatum por preconem Michacl. Ego 
caiu-flllarius supraacri|)tus iuratus extraxi, et ut inveni in libro prinio 
re^iminis domini Francisci Barbarigo fnit comes insule Brachie fideliter 
transcripsi, iiignoque meo roboravi. 

£2r eodice pergameno apud familiam NisetH in vico Selce instdae 
Brachiae. 



XXXV. God. 1454. 25. YeljaCe, n Mletcih. 

Knez kotorski oslobadja sUkara Lovrinca od dnevne i noine sluzhe 

na strazi. 

1453. xzT februarii. Cum nobilis vir ser liUdovicas Baffo comes noster 
Cathari propter fidem, labores et laudabilia servitia magistri LaurentJi 
pictoris de Cataro, fecerit eum exemptum a custodiis diey et noctis, sicat 
apparot per suas patentes literas; vadit pars, qaod dicte litere comitis 
nostri Catari confirmentur eiilem LaQrentio pictori sieut iacent ad bene- 
placitum tioBtri dominii. De parte 93, de non I, non sinceri tO. 

Sen, Mar. vol. V., e. 22., u mlet. arkiou. 

XXXYI. Ood. 1454. 15. oinjka, a Mletclh. 

Odrediuje se, da se namah t^ruzaju tri gaUJe u Ddltr$aciji. 

ucoc{n.ini. die xv martii. Est providendum securitati rerum nostrarum 
maritimamm cum tali celeritate, quod Teucri, qui amodo sont in motu, 
non possint ita de facili procedere ad damna nostra; vadit pars, qood 
rectoribus nostris Jadro, Sibinici et Tragurii mittantur tria corpora ga- 
learam fulcita armis et omoibus neccessariis, et mittantur pro quoUbet 
dictorum looorum ducati roille quingenti, et nmndetur, quod de introiti- 
bas deinde tam dc pecaniis gubcrDatorum introituum et taxaurariorum 
novorum, quam de quiboscumquc aliis iiecuniis nostris, quas accumulure 
et aervare debeaut, sappleaiit ad aruiameutum dictarom galearum; et 



39 



scribatur dictis rectoiibuB &ubito per galcam georgiam, qaod eligere 
debeant seLQndam usum sapracomito», et paratos tenere hallistarios ot 
alio» liomines (.'aleanim taliter, quo<l applicatis jlluc dicti» galeis, quaa 
iiubito mittemus cum comite, patrono iurato et qnatuor naacleriis &ecan- 
dom U8um, sine amissione temporis pos^int eas armarc. 

Kt mandetur patrontB et prorisoribas nostria arsenatus. quod sabito 
poni faciant in aquam tres gaJeas parataa pro Dalmatia. De parte 125, 
de non 0, non sinceri 0. 

Senato Mar. vol. V. c. 25., u mlet. arkivu. 



XXXVn. G«d. 1454. 18. oEiOka. a Uletcih. 

RcpuhUka odvraia Stjepanu hrcegu sv. Save, da je primila u svoju za- 
ititu sinove pok. baua Fetra, jer joj ovaj hjaie uviek prarim prijateljent. 

1464. lU martii, lUustri domino Stefano daci Bancte Save, tUustris 
et excelse frater noster carissime. Diebus proxime lapsia habaimus vc^traa 
literas datas Poblati xx. die mensis ianuiirii nuper decurai, et ips&ram 
continentia particulariter intcUecta, auditisque his, qae verbo exponere 
volait Nicolaus nuncias excellencie veatre, dicimus, quod nou opus erat, 
ut illustris magniticencia vestra tautum nobia r^ratiaretur, si vestrii) 
oratoribiia dedimus grata responsa et conformia de-siderio vestro, qaum 
in omnibos, que ad noa et ree nostras spectamnt, semper vestre excel- 
lentie, qoam ft^terne diligimu&, libere complacuimus etiam cum ineomodo 
rerum et aabditorum nostrorum, ac oQini tempore cupimua facere de 
rebu^ illustri magnilicencie vestre gratiN et acceptis. Kespondentcs autem 
ad partem Cetine et aliarum terraram et locorum, que sant liliorum 
olim magnifici banni Petri, dicimaa, quod donec dictus bannas Petrus 
fuit in humanis, cum omnibus rectoribus et subditis nostris Dalmatie 
multum amirAbiliter se habuit, et in omnibus necesMtatibus et dobiia 
statUB sui aemper ad nos cuni summa spo recursum habuit, et nos, sicut 
decebat in bis, que honeste potuimas, sue magniticencie favimus. L>e- 
fonito autem ipso bauno Petro, ca&teU^ua Clisii et nonnulli alti castel- 
lani ad noe mii^erunt, aupplicantes, ut filios dicti banni commendatos 
baberenius. Nos antem, qui ronBueti sumus favere omnibus amids nostria 
et non minus filiis quam patribus, inteUecta requisitione dictomm castel- 
lanorum. cam ipsis castellanis convenimus sub certis capitulis, quod 
tenere et consorvarc debeant Clissiuni, Ifsignum, Zazvinum et PetrovajE 
nomine tiliorum dicti banni Petri sub protectione et recomendisia nostra, 
donec ipsi pueri ad decimamoctavum annum pervenerint, non iatelligendo 
ollo modo hanc recommendisiam contra regiam maiestatem et inclitam 
regnum Hungarie. Hoc eidem fecimus pro comodo dictorum puerorum 
sine iniuria alicuius, ne mendicare cogantur, persvadentes nobis, quod; 
oxcellencja vestra pro eius somma sapientia hoc gratum habere debett.' 
attento maxime, quod hoc idem erga filios omnium amicorum nostrorum 
occurrente casu servaremus. 4~ ^^"^ ~ ^ — ^- ^acta fuit die zx martii. 

Senato Mar, vol. V. c. 26,, h mlet. arkim. 



XXXVffl. God. 1454. 4. traTiga, n Mletcili. 

Vslied tnolbe obSine SibenOke imenuje $e xa ondjeSnjega kneza Marko sin 
umvrhga kneza Leonarda Veneria. 

Marci Venerio loco patris defancti ellectio in comitem ad instantiam 
communtB. — FranciscaB FoBcari dei Rratia dux Venetiarum etc. egregiis 
fidelibas nostris dilcctia indicibns, consilio et communitati civitatis noetraa 
Sibenici. Per litteras veatrorum iudicam diaplicenter audivimus casum 
interitus nobiiis viri Leonardi Venerio comitiB nostri Sibenici, videlicet 
pOBtqnam sic Deo placuit patienti animo toIIeraniJam est; et qaoDiam 
cum instantia petiistis, ut concedamus, quod vir nobilis Marcus Venerio 
filius dicti q. l«onardi loco patris aurrogetur etc nos cuptentes vobis, et 
illi fidelissime communitali nostre cumplacere, consideratiH etiam meritia 
ipsius patris sui, contenli sumtis, quod idem Marcus Venerio, quem habe- 
mua ad boc idoneum et snfficientem, illac veniat, et loco patris succe- 
dat, illudque regimen exerccat per unum annum integrum a dic quo 
illuc attigerit, cum salario, atilitatibus, modis et conditionibas, quibua 
erat eiaa genitor, sibique ju.^isimas, at citissime hinc recedat, et illuc se 
conferat, ita qaod saltem ad featam Paschatia resarecUonia Christi ibi 
sit, et regimen lllud intret. 

Data in nostro ducali palatio die quarta mensis aprilis, indictione 
secanda, hcduv. 

Diplom. Siben. in Inbl. paiatina Vietmat. Cod. supp. 541. p. 116. 

XXXIX. God. 1454. 4. traTnja, a Mletcih. 

Mire U29t^, da at obrani Alhanija od Turaka, o kojih se driato, da 

navaiUi na Atbaniju. 

MooooLiin. die quinto aprilis. Quoniam undiqoe sonat Teucrum omnino 
esse ventarum ad partes Albanie maxime contra Durachiumf cst provi- 
dendum securitati illius per omnein modum poBsibilem, et cum quam 
minori expensa nostra fieri potest. 

Vadit pars, qaod mandetur comiti nostro Catari, quod quamprimum 
senserit exercitum Turchonim attingere ad partes Albanie, debeat armare 
fti.stam nostram, caius sit (^apracomitus iiobilis vir AIuisiosTde Canalt 
camerarius Catari, et illam bene in ordine mittere Daracbiam cum 
ordine, quod idem nobilis noster attendut ad securitatem et con&ervatio- 
nem illius civitatis sicat melius et utilins sibi videbitar, habendo tamen 
bonam considerationem ad salutem dicte fuste et hominam. Et si Teacri 
se extendereut per Albaniam, deheat ire per ripperiam Albanie, atten- 
dendo ad hooam conBervationem illarum terrarum, sicut meIiaB*facere 
poterit. 

Mandetar quoque dicto comiti Catari, quod mittere debeat Daracbiam 
xn ex provisionatis et fidelibus noBtris Catari cam quam minori expensa 
poterit cam ordine, quod Btare ct serrirc nobis debeaot in turri b. Elie 
Durachii per duos vcl tres menses proximos. 

Et ordinetur, qnod patroni et provisores arsenatas teneantur et 
debeant per primum passagium mittere Duracfaium iUam maiorem 



Sl 



Bammam pnlTeris et Teretonornm, quam poternnt. Et naandetnr Baylo- 
Dnrachii. quod mittere debeat VeDedaa illam palverem et veretonoB, qui 
deTa&tati sunt, ut aptori possint. De parte 125, de non 2, non sinceh 4. 

Smato. Mar. vcl. V. c. 31. L, u mUtaSkom arkivu. 

XXXX. God. 1454. 12. trnnga, a Mletcih. 

Republika nalaze svim knezovom u Dalmaciji, neka ne prijaieljski sa kn»- 
zom krikim hanom ponaSaju, poito m« ona obrekla stfoju zaititu. 

Franciscus Foscari dei gratia dux Venetiarum etc. nobilibas et aapien- 
tibas Tiris Petro Baaadona dc sao mundato comiti et Bciiedicto de Mulla 
capitaneo Jadre et succeBsoribus euia fidelibus dilertis salutem et dilectio- 
nis afTectam. Quum servata solemnitate consiliorum nosiroruin assurapHi- 
mns et acceptavimus in recomendisiam et protectionem nostram nostriqae 
dominii magnificum ot potentem dominam comitem Johannem de Frangia- 
panibas nobilem civem nostrum, dominum civitatts et insule sue Vegle; 
cnpientes, qaod idem comes Johannes in eius posscssione et dominio pre- 
fate civitatis et insule ruc Vegle p-icifice conservetur, vobis scribimus et 
mandamus, qaatenas ipsum magniticum dominam comitem Jobannem pro 
bono et vero recomendato et nobile nostro liabero ct (ractare ilebt^atia^ 
ac eius subditos dicte civitatis et insule ^egle nmicabiliter et favorabi- 
liter et hum&ne in omnibus locis vobis commissis videre et expedlre, et 
Bi opus foerit pro favore et comodo ipsius magnifici domini et pro coii' 
servatione et defensione sua, ut ipsam civitatcm et insulam tenere et 
couservare possit. vestros favores et subsidia vestra sibi prestare et i>or- 
rigere debeatis Nam et ipse viceversa promisit et promittit dare et pre- 
stare omnes favores et subeidia sua cam persona, sabditis et fidelibus 
Buis dicte civitatis et insale Vegle nobis et noatro dominio pro conser- 
vatione ct comodo Btatas nostri ac civitatam, insalaram, terraram, loco- 
rum et Bobditorum nOBtrorum partium illarum maritimanim lanquam 
bonuB et verus recomt-ndatus et nobilis civis noster, ita ut hioc iod« 
hec adbetentia, recomendisia et protectio realiter observetur; facientes' 
has nostraa litteras ad futororam memoriam in actis vestri regiminls 
regiatrari. 

Data, in nostro dacali palatio die xii aprilis, indictione n, HooooLnti. 
F. de U Segia. 

In fronte: liecepte fuerunt infrascripte littere die xziui aprilis 1454. 

Ducali « terminazioni, Lib. 1. c 130., u zadar, arkim. 

XXXXI. Ged. 1454. 12. sribiya, a Mletcih. 

Odgopori na molbe obHne iiheniike. 

Capitula porrecta eccellentissimo dominio per oratorem Sicensem, et 
eorum responsiones. — Kranci&cas Foscari dei ^tia du.\ Veuetiarum 
etc nobiIibu.s et sapientibuB viris Marco Venerio vicecomiti Sibenici et 
successoribus suis tidelibus dilectis salutem et dilectionis affectam. Sa- 
piens vir Elias Lignicich, orator illius lidelissime communitatis nostre. 
nobia presentAvit nonnnlla capitula. ad que cum nostro coUegio ex aucto- 



32 



ritate nofitri consilii rogatorum fecimns nostras responslones, sicut ia 
6ne cuiuslibet eorum liuc: inferius [larLiculariter contiuetnr. Et primo 
ad primum 

I. Alla ducal eccellentia et a $uo pio et giustissimo conseglio Tostro 
narrando per parte della fedelissima communiU'! voatra de Sebenico, 
qnando la predicta commanit^ venne all' obedieDza della BerenisaimA 
signoria vostra, ve dedi la intrada usada, qual per el pasaado tutti i 
altri signori domiuauti si liaven habndo, ci6 t quella del sale e lo tren- 
tcsimo, e lo resto delle intrade de quella terra romase nel govemo da 
qaelli cittadini. Dapo nel processo dul tempo quelli cittadini per eaaer 
in mazzor gratidezza di voBtra signoria vi douf) tutto quel resto delle entrade 
de quella terra, le qual sono da lire quindicimillia in lire decissette 
millia all anno pib e manco come li datii cresce discresce, cum patto 
have con la vostra signoria, chi di quelle entrade )a vostra si^noria 
promcsse pagar li salariadi et of^ciali vudi dc quella terra, ci5 ^ al 
medicoti^^ico dacati ducento e la cana all' anno, al medico ceruico dacati 
cento e la casa air anno, al mistro de scola et dae canceleri, cio e uno 
alla corte mazzor e altro alla corte minor ducati ducento e trenta e le 
case air anno, a quatro zudesi della corte niazzor lire sie soldi tredese 
al mese per cadauno, a tre zndesi al civil lire cinqae al mese per ca- 
dauno, a tre zndici de campi di Sibeoico cum la Zonta li 0) (n.nch dapo 
lire cinquc al mesc per cadauno, all' armiraio di comun lire octo al 
meae, a doi procuradori de cominuu lire doi soldi un per bolecte al 
mese; ai dui capitauei de uocte lire cinque al mese per cadaunf a tre 
piazzeri et sie fanti de comun lire cinqae al meso per cadaun, a dae, 
spicieri salario competente, el qual doppo f6 dechiarido ducatti settanta- 
all' anno fta uno e 1' altro, come dilla dicta promision appar lettero 
ducal facte ai sette agosto MH ; e dopo per la voatra sereniBsima signoria 
sia Bia concesso, se debbia tegnir uno interprete da avanti al vostro 
rector cum salario de lire cento e quattro all' anno ; item dae offitiali 
chiamati gabelotti, i qual attende alla gabella delli sali della camera 
vostra in Sibenico cum salario de lire cento e cinquanta all' anno per 
cadauno; item ad un mcsurador delli sali alla camera vostra dicta lire 
cento e quaranla airanno; item ad an barbier, el qual e tegnudo al 
tempo de peste salassar le pcrsone, lire quattro aoldi tre per bolelta al 
mese. Item ad un capitanio del contado de Sibenico, el qaal si e teuudo 
tegnir certo numero de cavalli et faoti, e star alla diffeaa del contado 
de Sibenico lire trecento all' anno. 

£t conciosiach^ rector vostro de Sibenico questo feurer prossime pas-, 
sado habbia suspeiso tutti li denari della camera vostra di Sebenico, 
digando, liaver habudo in commandaniento della serenitk vostra, in el 
qual dici noo fa alcana mentione della detta promissione facta a quella 
commnnit^; et cum sit, che i dicti gervidori vosiri ne sono certissimi, 
che la vostra serenissima signoria li farA observar la predicta promission, 
considerando \ predicti salariadi et officiali esser neccessarii a <|uella 
oommunit^, et conHiderando, clie i dicti servidori vostri de Sibenico sjxm- 
taneamcnte senza esser astricti hanno dunado alla eccelsa signoria vostra 
non per un anno ne per diesi, se non perpetualnmnte piii de lire dieci 
millia, facte tutte le spese predicte ogni anno; aode per qaella fideU»- 



S8 



uma cAmmunitA TOfitra de Sibenico hnmelmcnte vien supplicado, Ti 
diRnate derhrarir, che ti predicti salariadi et Dftitiali se debbiano psRar 
d(«lle entrade predtcte date alla voatra sigiioria »1 modn come e dicto 
senza alcuna diminalion et retenzinn di alcnni la7:i over decime netti de 
cadaiina ^Tavezza cunie in quella promi.<>8ion ni appar (>on obstante alcana 
parte general o ver oprciul fata per serenisaima signoria voBtra. [it^Bpon- 
deattir: quod quoniam projitiT mnltas et maximas expenuiB nobia occor- 
rentes fecimtis hanc. proviHinnem deputandt pro annn i»to omne» introitus 
nofitros ad (^neiTam. non videmus |)osse sibi complaore; sumus tamen 
contemi, quod medici. maginter scolarum et cancellarii commumtatiB 
habeant salaria sua consueta iuxta promissiones factas communitaii Sibe- 
nici sine reientione terr.Htici vel d^cime, et alii Kalanati. qui babent a 
ducatis duobtis cum dimidio infra in men^e. similiter recipiant solutiones 
Buas, sicut faciebant antequam poneretur dicta pan. 

II Ad secuadam. Itcm vi di^iiate dechinrir che tntti quelli dore^Be 
baver dalla camera vostra de Sibenico ultra li satariadi ct ofticiali aopra- 
dicti per tatto decembre proxime pafisailo, che ^ fina al prender di qoe&ta 
nova parte, et non fosse pagadi, che el vostro rectnr de Sibenico li 
debbia paKar, non obstaute la dicta nova parte. Respondeatar : qnod ob- 
Btantihn.^ prnvi.sionihufi fartia circa recD[>eratinnem pecaniarum, non vide- 
mus sihi |H>8.se romi'lacere, sed in tine anni habebuut pecunias tmas. 

III Ad tertitim. Item concio^ia che ^econdo havemo inteao la dicta 
parte vostra dovia cominxar questo zener prossime pa-^ado, e le let'ere 
vostre sono vegnade a Sebeuico de febrer, et rectur vustro da Scbenico 
non sapiando di questa parte avanti el recever delle lettere di zener et 
fehrer proxinie passado, si habhia facto certi pauamHnti a quelli dovia 
baver dalla voetra camara pcr tutto decembre proesime passado, li qail 
al prci^ente si domanda in dredo, vi digtittte dechiarir, cbe qnello, che d 
sta pa;.'ado avanti el recever delle dette lettere a quelli, li quali dovea 
haver dallii vustra signoria ilel tem[>o, che la dicta parte non era preaa, 
che quelli tali non debbia moleatar ad alcuna restitation^ percht> dicti 
dinari. hanno ricevudo, sono spesi, et nun si poria pagar se non con gran 
interesst di quelli, li banno habado. Respoiideatur. quod iiiclinati ad 
eorum Cfmmoda sumTis (^ntenti, quud omnes pRtun e, que per comitem 
Rostnim fufrunt disiiensate illis civibus et hilelibus not^tris usque die 
mensis februarii, qao ipse comes habuit mandatam nostrum, remaneaitt 
diflpensate, sed ab eo die citra omnes pecuiue dispeosate contra ordinem 
nostmm, reatituantnr. 

IV. Ad quartum. Item vi dignate dichiarir. che vostro rector de Si- 
benico per ben e ntile della camara vostra di sali in Sebenico poHsi 
comprar e pngar li sali a quelli. dalli qual comprar^, e sf> . . , havii^si 
compi*aiio, qnelli pnssi pagar. Rf.^pondeatnr: qnod snmns contenti. quod 
llli cive-«, qiii vendent seu dabunt salem snam camere no.stre. de tracta 
dicti salis reciplaut aolationem suam de tempore in tempns secandum 
Dsom. 

V. Ad quintnm. Item. che lo reetor vostro de Sibenico possi spender 
in far reparar le due cistertie snno ncl ca-tello vostro do Kibeitico, per- 
che li soldadi vostri, sono in queila fortezza, non pono atar aenza aqua. 
Reepondeaiur, quod simias contenti, qaod due daterne arcis Sibenici pro 

■POM XXU. % 



81 



commoditate stipendiarionim aptentar, sed qaod in ill&ram ^}tatione et 
reparatione tiat qaam minor espensa fieri posBit 

V[ et VIl. Ad sextum et septimum. Item che lo rector Tostro de 
Bibenico pos.^i compir an^ torre maasizzE, che t^ nel dicto casLello da 
parte de terratinna, alla qual non manca se non el coridor e le merla- 
dore, e metter a coverto, perche non acondaTido, quella Btit a pericalo 
di averzirse dalle pioze, aci^ cbe non ai perda tanta spesa che e facta 
nella dicta torre, la qaal ha costado non pocn di denari. Item, che tl 
vostro rector de Sibenico possi compir tre torri dalla terra da parte di 
terrafirma. le qual altre volte la serenii^ vostra coQcesse, se doreBseno 
compir. delle qual ad uua di esse oon manca sd oon metter 1a cov^rta, 
et 1« due non mancha se non el coridoro et le merladure e metter a 
coverto, et hanno le prede condutte 1i al Ingo et in ptrte pagadi i mistri; 
perche accondando, quella serh perpetaal sigtirta del scado vostro et di 
quelli vostri aervidori, percbe primo quella commanit^ continava con la 
signoria de Hangari, adfsao comenza contiaar con li doi po&sentt, quella 
di Hungari e ijuella rtel Turcho Respondeatar, quod quidem non possu- 
mus contravenire provisiooibus factis circa recuperationera pecuniarum, 
non poasumos pro nane sibi complacere ; sed ne dicte turres devastentur, 
simus contenti, quod ttirres raassizza castri et alie tras turres a parte 
terre ponantur ad copertum cum quam minori expensa fieri possit, donec 
torres ipse possunt compleri. 

ViU. Ad octavum. Item, che il vostro rectcr possi pagar li Kuar- 
diani delli sali, 11 qual gunrda da contrabaudi al tempo, che li sali fttauno 
fora della terra, secondo come 6 usado. Respondeatur, quod sumus con- 
tenti. quod custodes salinarum. tempore quo colligitar ^, ne commit* 
tantur cootrabanna, babeant consuetam sotutionem, dummodo non habeant 
de salario in mense ultra ducatos daos cum dimidio, 

IX. Ad nonom. Conciosiii quella conimutiii^ de Sibenico haveva inteso, 
che la serenita vo&tra pensa armar una galia a Sibenico, rae fu com- 
messo a suppUcar, intravegnendo queslo, che la vo:ftra signorii se degnia 
conceder a qnella communit^ una galia bastarda, perche le zurme da 
8ibenico hanno graii j)08s&ii?.a et aiiimo, ma non hanno quella destrezza, 
che hanno altra zurme de qua usade, aci6 che bisoguando, possino far 
coD mazor animo quello concerne ad honor del stato vostro, dove iiab- 
biando galia vergula, non poranno far quello porianno far in la ^alia 
plti forte; e per altra raaon, perche le znrme de Sibenico porlano cum 
esso lor pid robbe, de quello portano questi puoveri huoroini de qaa, 
perche vanno in esse boni massari da qaella terra Uespondeatar: quo- 
niam deputavimos anam galeam, que iam aptata est, non poasumus 
retractare, qaod factum est, sed speramus. quod de dicta galea bene 
contentabuntar. 

X. et XI. Ad deciniam et undecimum. Item supplicann alla serenitk 
TOBtra, vi dignati dar quello comito, che altre volte hann.> habudo, perche 
le homo, che sh la lingoa schiava, et quello hanno provado per homo 
aufficieute et animoso in ogni gran fatto, el qual vien dicto Zorzi dalle 
Calce, della sufficienza dello qual ne ^ la magniflcenza de misser Ai- 
viae Ixiredan procarator. Item la screnitii vostra se degni conceder de 
gretia a quella coamiunil& per patron zurado ano Zuanne Testa, el qual 



36 



similmente ra U lioKua Bchiavfi, et ^ homo tuado io qaesta arte, ani- 
mofio in ogni gran bisogno, come molte volte ha ilemosirailo; de qaesto 
ne po <lar bona te8lim(miaD?.a el ditto magnifico misBer Alvise procan- 
tor, mlsaer Antonio Diudo advogador, e misser Anzolo de ca da Pesaro. 
Hespondeatur, quod Iibenter eibi complaceremus, sed qnoniun ante eiuB 
adventum hac iam ollegeramus et deputaveramus comitoa et patronoB 
jaratoa galearum nostrarum Dhlmatie, non videmue poRse satiRfacert^ sae 
requisitioni : speramus tamen, quod de comjto et patrono eis dessignato 
benc contentabuntur. 

XII. Ad duodecimum. Kl perche el reclor vofitro de Sibenico, non 
gapiando certamente, che la galia se doveaae armar a Sebenico, ba man- 
dato per me Elia lire mille novecento e trenta cinque, soldi sedese, delli 
qual m' ba ordinado dar a signori thesaoreri novi lire tricento e ottanta 
sette, Boldi quindeze; item a signori camarlengbi lire mille cento e set- 
tanta sette in tutto come ^ dicto, li qual denari ancora non ba dado, 
finche la serenit^ vogtra aon sapia, percbc que&to bo certo la ecceUa 
fiignoria vostra^ che a Sebenico bc. poo dir un soldo a poder dar a quesla 
galia, ai che la tdgnoria vostra ne espona de qaesti qufllu par ala sere- 
nitji vofitra. Respoudeator, quod proTidimas iam de dictis pecuniis Bicut 
petunt 

Xin. Ad decimum tertiom. Conciosia cosa che per la communiU de 
Sibenico nltra quclli capituli sono sta producti alla illustnssiroa signoria 
Yostra, vien esposto per parte de quella communitg, cbe in el dar delle 
inirade alla vostra aignoria, le qual erano iu le man di quelli cittadini^ 
per la vostra sereritssima signoria fa promeseo, quando la predicta com* 
munitji volesae mandar qaalche imbassada per li bisogni di qaella, fosse 
pagada dalle dicte intrade donade alla vostra signoria. vi dignate dechia- 
rir, qoando pci avegnir per qui-Ua commanitii de Sibenico sarft mandada 
qnalcbe ambasada qui a Venetia o ver altrove per i bisogni de qaella 
terra, se possi mandar et pagare delle dicte entrade alla Rerenis^ima 
signoria vostra donade at supra, como per la vo^tra iliastrissima signoria 
a qaella communitii e fita promesao, et come sin al presente d sta obser- 
vado. non obstante alcuna suspenaion delle vostre intrade havease &cto 
per avegnir faeeiiKe la sennissima Kjgnoria vostra, et che la spisa 
della presente ambasciada se debbia intender sotto la presente dechia- 
ration da dover esscr pagada ut supra. Itespondeatur ; quod de expensis 
oratorum suorom, qaos mittunt ad nos et alias pro negotiis iltius com- 
manitatis, sumus contenti, quod expense dictorum oratorum &oIvantar 
iuxta solituui, non obstante suprascripia parte capta circa recuperatione 
pecoDiaruro. — Quare cam auctoritate nostri consilii rogtitorura vobia 
mandamus, quatenus suprascriptas responsiones et deliberationes noBtras, 
prout iacent, observare et observari tacere inviolabiliter debcalifi, faeientPB 
has nostrns litteras in actis cancelarie regiminis ve»tri ad futurorum 
memoriam registrari, et registratas dicte fidelissime comrounitati rei<tilui. 
Data in nostro ducali palatio, die xij mensi.s maii, indictione ii, moduv. 

Diplomatahum aibinkeHse in biUiotheca paiatina Vimnae. Q>d. 
13461, olim 541 p. 116. 



86 



XXXXIV. God. 1454. 13. lipnja, u Mlelcib. 

Upuiuje se hiez saditrski, neka dade uloviti Orgura korhavskoga knesa, 
ili si prisvoji grad Ostrovicu troskom najviSe od 500 dukata. 

1454. die xui. iunii. Uectoribus Jadre. Ser Paulua Darpino, ser Tho 
masiuB MaripeLro, ser Antonius de Priolis et ser Alexander Bono, sapl- 
entes ordinum. — Littere veslre diei primi preaentis noblB rwiite foe- 
runt, per quas remaneimus particulariter informati de oblatione vobis 
facta de castro Ostrovize. <iuod habere speratis, si vobis concednmas, 
quod ducatos v centum et ab inde infra expenderc poseitis etc. Et rcs- 
pondentes vobis cuin nostro constlio rogatorum dicimus, quod pridie ad 
instantiam nobis factam per oratorem tiiielisvime comunitatis nostre 
Jadre propter insultus, rapinas et violentias comitum Ccrbavie vobis con- 
cessimus, quod pro capi faciendo comitem Oregorium, qui esl piineipali^ 
causa omnium malarum, expondere posfetis ducatoa v centum ile peruniis 
noslrts, et quomodo, si Iuibere jwssetis diitum comitem (Iiftgorium, habe- 
retis castrum Ostro\ii;e et omnia que vellenius. Attamen optantes secu- 
ritatem illius civitatis et quietem illorum fidelium civium nostrorum, si 
videretis, quod pratica babendi dictum comitem Gregorium ducerelur tn 
longum, sumus contenti, quod providere det^eatis de habeudo castriim 
Ostrovize. pos?endo cxpendere de pocuniis nostris a ducatis v centum 
infra, sicut mclius facere poteritis, babendo tamen bonnni adTertentiam 
non exbnrsandi ivecunias nisi habito caatro Ostrovize, aut habendo lalem 
cautionem, quod si negotium non haberet effectum, pecunie nostre non 
amittantur De parte 98, de non 12, non sinceri 24. 

Secreta com. rog. Itb. XX. c. 21. r., u ndet. arkivu. 

XXXXV. 6ed. 1454. 30. lipuja. u Mletcifa. 

Neka kne2 spljetski izplaia najam za htSu od 60 dukata hrcegu Stiepanu. 

1454. 30 ianii. Cum illastris dominus Stefanus dux s. Sabe habere 
debeat anno singulo a nostro donnnio ducatos lx. auri pro aftictu 
domus, que sibi accepta fuit, ilonec ^ibi provideatur de una alia conde- 
centi domo, et anno singuto dictus dominas du\ sub expensa dictorum 
Lx ducatorum mittat suam ambassiatam ad nos, per quam petit semper 
de rebus, que sunt cum damno et jactura introituum noatronim. Vadit 
pars, quod dlcti i.z ducati anno singulo sihi solvantur per cameram 
nostram Spaletl, donec «ibi provideatur per nos de una domo convenienti. 
Et mandetur comiti nostro Spaleti et successoribus suis, quod sub pena 
ducatorum centum in prupriis bonis eorum exigonda per advocatores 
comunis dare et solvere debeant prefato domino duci vel nuntiis suis 
dictos I.Z. ducatos per modum. quod ista de causa ampiius ad nos mit- 
tere non habeat. Et Hat eis buUelum de dlctis lx pro aftictu anni elapsl. 

Et quod oratores Istrie, Dalmatie et Albanie expediri possint et res- 
ponderi ad capituta per eos porrecta, sicat melius et utilius videbitur 
coliegio pro non impeiliendo uegotia istius consilii. -(- 135 — 4 — S. 

Senato Mar. vol V., u mlet. arkim. 



37 



XXXXVI. God. 1454. 4. arpDJa, n Mletcih. 

Odobrava se njfki troiak ttiinjen od kneza spljeUkoga, 

Tranciscns Foseari dei gratia dux Venetiarnm etc. nobilitius cl Bapien- 
libns viris l^etro Hafiadonna *!e siio mandato ctmiiti et B*'npdii.to de Mulla 
capitaneo Jadre fidelibas dilectis snlutcm et dilectionis atfectum. Samos 
contenti et placet uobiB, qaod pecunias per vos expeditas in donando et 
bonorando tilium Ulustria domini duds sancti Save, qui di^bus decuraia 
illic fuit i>ro eundo ad a M&ri&m de TiOreto, et in mittendo barcbam 
unam Venetias cum nobili virn ser Lodnvico Novagerio, poni faciatis ad 
computum nostri dominii et exburs&ri de pecuniis tllias camere nostre, 
quum cr^dimus, quod non excedat snmmam ducatorum quindecim auri. 

Data in nostro ducali palatio die quarto inlii, indictione n^ 1454. 

Dueali e Urmiuazioni. Lib. l. c, 132., u zadar. afkivu. 

XXXXVII. (iod. 1454. 16. 8rp"ja, u Mletoili. 

Republika mUtacka prizmje zasluge DanieUt Juri£a Sibntcanina. 

Franci&cQ& Foscari dei gratia dnx Venetiarum etr. Nicolao Diedo 
comiti Sibenici. Ob egregia et fidelia (^erviiia nnbts prestita a Daniele 
Jurich e Sibenico, ^qni in pariibos Lombardie et aliis diversis locis 
laudabiliter se evercnit, et taiidem constitntos, sic bw& exiKentibuB me- 
ritis, fuit capitaneua gentium nostrarom in partibus illis, ia quibus adeo 
viriuose et strenue ha ^etmH. quod per quoscnmque reclores nostros apud 
nostrom dominium de tempore in tempus fuit sin^^Iariter recomissus." 
Ipse poBsidebat duas villas Barbavessi et Gritze, quae liabait a nostro 
dominio. Volumus igitor. quod ipsis gaudcant etiam sui tilii legiptimi. 
QuBproptcr vobis iabemua ita facere, quod eius liUus Tbomasius habeal 
omnea proventus ipsarum. Data io noetro dacali palatio die rn iulii, 
indictione ii, ucduv. 

Viphm. Siben. in Oibliolhfca palatina Viennae. Cod. Supp. 541. p. 220. 

XXXXVUI. God. 1454. 26. srpBjs, n zl. Pragn. 

Vgarski kratj LaHidav potvt'd{uje Dnbroifianom povlastice dane njim od 

kvalja Alberta. 

„I.adisIaus dei ^acia Huogarie, Bobemie, Dalmacie. Croacae, Rame, 
Servic. Oalicie, Lodomerie etc. rex ac Aastrie et Stirie das etc" Com- 
parentea ad presentiam nosti/ini iiuncii civitatis Ragosii ^Jacobus Ma- 
rini de Gondola, Nicolaus Sarachoni de Bona et Patadinus Petri de 
Lucbari, cives nostre ciTitatiB Ragusiensis, oratores BimpIorant«s confir- 
mationem privilegii sibi concessi a rcge .Mberto (bic rclatom per esten- 
sum et Bdatum in eivitate no«tra Pragenfli peuultima die mensis iulii, 
anno domint millesiitio quadrigeotesimo trigesimo octavo); nos ipsum 
contirmamuB in totum, speciatim propter merita ab ipeis aquisita iii 
bellis contra Turcbum et tempore regiminis nostri, quum respublica illa 
gta&qoam scutom contimum regni noBtri Dalmade barbarids ac aliorum 



88 



Bacre cornne nostre emuloniin insultibue iuxta suum poBse non Bine gran-i 
dibos sumptibus et impensis obex facU, maximo regai ipeius fait tata-> 
mento" etc 

.Datuni Pnge eivitate regni nostri Bohemie per manus venerabilis 
viri domini iiOBtii Nicolai Baxias prt-pasiti ecclesie Agriensis aule nostre 
maiestatis vicecancellarii dilecti et tidelis nostri TJgeBima Hexia die meuBis 
iulii, anno domini millesimo quadrigentesiroo quinquafiesimo qaarto, rcgno- 
mm noptrorum anno Hungarie etc quintodecimo, Bohemie vero primo, 
VenerabiUbus in Christo etc. Jacobo RagusienKJ archiepisc-opo . . . Phi- 
lippo Boznenei . . . Demetrio Tininiensi . . . epi^icopjs etc. 

Oriyin, pergam. et autenticum notarii Barthotomei dd. 1459. ind. yu. 
<Ue 27 mensis ianuarii^ •« arckivio secrelo Viennae. 

XXXXK. fiod. 1454. 28. srpnja, u Pragn. 

Ladislav lcralj ugarski zahvaljuje se Dubrovcanom na posta^ie mu darot«. 

Ladislaua dei gratia Hungarie etc. rex. Scribit RagufieiB leto animo 
accepisfie per saos nunti<'S „Jacobum Marini de Gondola et Nicolauro 
Sarachini de Bona et Paladinum Petri de Lacharis pulcra munera iion 
Bolom reruro sed et fidelitatis ac devotionis vestre partc vestri maiestati 
noBtre offerentes, que uobis tanto graciosa fuerunt, qiianto de tam lon- 
ginquiB partibus allala et coram cetu nohilium buius regni nostri Bofae- 
mie, non sine optimi exeropli fiuctu. nobis presentata extiterTint", ipsisque 
gratias agit- Petitionibnfi nuntionim snorum assen.sum prebait. Nolalt 
juxta desideria sua apponere sno aigilla barnnuro, quum boc auctoritas 
regia non permittit, consuetadinem prosequendo. 

„Datam Prage vigesima octava die mensis july, anno domini mille> 
aimo quadrigent«simo quinquagesimo quarto, regnoram autem nostroram 
anno Uungariae etc. quintodecimo, Bohemie vero primo." 

Orig. cart, in forma lilterae in archivio secreto Viennae. 

L. God. 1454. 30. srpnja, n zl. Praga. 

Ladislav kralj uffarski nalaie upravitdju i vie6u dubrovadkomu, da se u 
naprieda neumd^ imettovaii nadbiskupom ili gradjaninom iovjeka nepo- 

znata ili sumnjiva. 

LadisIauB dei gracia Hungarie, Bohemie, Dalmacie, Croacie etc rex 
ac AuBtrie et Stine dux, nec non raarcliio Morarie etc. fidelibus nostriB 
nobiliba^f et prudentibus viris rectori et consilio civitatis nostre Ragueii 
salutem et graciam. Cum iiobis inter ceteras eollicitudines nostras eo 
maior cura sit conaervHudi status civitati^ iltius. qao eadem louKe extra 
ceteras terras uostras posita, ingruente casu ^inistro, hostium iiisultibas 
&ctUus patere potcat. Yit:ilantius ergo hiis rebus intendimas, e.\ quibus 
tranqaillitas civiam ac salus reipablice civitatis predicte condependent. 
Quia igitur In ea re et maius et primum est, at civitas ip^a suspectorum 
seu ignotonim bominum consorcio et commnnione ^acua propriomm et 
probatorom civium ac eciam prelatorum et clcricorum nota condicione, 
MOin concordia ac tuta pace, intrinaecas tranquilla Bit ; ideo decrevimus 



■ 



3% 



ac tideliUti veBtre snb debito oHediencie mandainus, qaatenns amodo 
deinceps ad nullius iiifitBnciara qnamcunque ir;notam seu Buspectani per 
flonam, ni^i coius fides, virtas et condieio vobis note et probate sunt, iti 
veetrum archiepificopum aut alium prelatum »ivt! eclam civem assumere 
et admittere presumatiB. 

Datiim Prage civitate regni nostri Bohemie pennltima die mensiB 
iulii anno domini millesimo quadringontesimo quinqua^^esimo quarto, 
regnorum nostromm anno HQngarie etc. qnintoileciroo, Bohemie vero 
prtmo. 

Orig. perg. eum $iffiUo in arehivio aecreto Vienae. 

LL. God 1454. 3. kolovoza, u xl. Frftgn. 

Vladi$lav kralj uffarski piSe Dubrovcanom, da ie jih njihovi poslanici 
obariestiti o mnogom, ito jim je ustmeno kazao. 

I>adislavu8 dei gratia Ilungarie etc. rex. Scribit Raguseis, qnod preler 
ea, quae in litteris eis signiHcavic multa alia viva voce communicavit 
oratoribuB et nuntiis sais Jacobo (iondola, Nicolao Bona et Paladlno 
Lucari ; ideoque vult, quod fidem prestant omnibas, que ipsi nuntii uomine 
suo eis exposituri erant. 

nDatum Trage tercia die mensis aagusti, anno domini millesimo qoa- 
drigentesimo quinquagesimo quarto, regnorum uoetrorum Ilungarie etc. 
quintodecimo, Boliemle vero primo." 

Orig. curt. in secreto archivio Viennae. 

LII. (iod. 1454. 4. koloToxa. a Mletcih. 

Kovatelj krivog novca mtetaiUoga kntz Martin Senjski pozvan na rtd, 

1454. 4 augusti. — .Quum certum babetur comea Martinus Segne 
cuniari et stampari fecit magnam aummam ducatonim, grosaetonua et 
aliarum moiietamm falsarum ad >itampam noatram, que per oameras 
nostras Dalmatie et per omnes illas parted roultuni difTuse sunt cum 
notabili damno, preiadicio et onere nostri domiQii", captam, quod mit- 
tator comiti Majtino nuntius, qai eum ud ordinem reducat -f- 152, 
— 0,-1. 

Secr, cons. rog. lib, 20, u nUet. arkimi. 

LIIL God. 1454. 21. kolovoza, a Zadro. 

Upravitelji Zadra imenuju Stjepana Rutieiia Hrvata zadartkim gra- 

djaninom. 

In christi nomine amen. Annoiucamationis eiusdemmilleaimoquadriQ- 
gentesimo quinqaagesimo quarto, indictione u , die mercurii vigesimo 
primo mensis augusti. tempore ducaios serenissimi principis et domini 
domini excellenti^.simi ddmini rraiicisci Foscari dei gratia incliti ducis 
Venetianim, nec non regiminis infrascriptoram dominorum rectoruro 
Qiadre. Laudabilis bemgne clementic offitium est, at priucipes et do- 



M> 



mini terranim illis ae faTorabiles et benignos prebeant, a quibus Teram 
sincerimamque fidem babent circa «^tatus eorum dilectionem. Ciira ergo 
vir nnbilis Stepiianus Rutidt-h c<indam viri nobili^ ser Ivani de Uwliglia, 
impreseDtiarum Ville Ceragne habitalor iuriadicttonis dominoram cimitum 
de Corbavia sompcr fuerit zelator honoris et bonetitii statua sereDia-»ime 
dncalia dominatiouis nostre Vcnetiarum etc. et verissimis quam apti>.si- 
mis eNpHrieritiiB hoc infiascriptia magnificta diimiiiis rectoribus nonque 
solum «ia sed prece«soribu8 et pn*dece8sarihua enrum, et prucipue poH.t 
recomissionem de eo factam per Utteraa illustrissiaai domint bani Petri 
domini tunc tociua Corvatio atque Cetine scriptas magni6co domino 
Georgio Gforgio tnnc pro prelibato ducali dominio Venetorum civilatis 
Jadre honorabili crmiti, et inotescat: et supplieaverit ilevote ac reve- 
renter, se auosque heredes huias egregio comanitatis et civitatis Jadre 
civem et cives procreari, cnm residium temporis sue vite penitus decre- 
verit consumare et pcrficere, nec noii atare, habitare et vivere ac mori 
sub umbra allarum iam diclo ducalis dominatiouis noatre. QuocJrca pre- 
dictis attentis et consideratis diligcnli consideratione, volentea ipsi Ste- 
phano suisque heredibus ob eius fidem et devotioiiem predictam compla- 
cere, cum ita dignum et laudabile esse censemus ; igitur nos Peirua 
Basadona c-rme-s et lienediotUH de Mulla oapitaneas j,'eneralis civitatis 
Jadre et districtus pro illustrissimo et excelleiitissimo ducali domimo 
nostro Venetiarum prodicto, sedentes pro tribunali in camera rosidentie 
noatre solite consilii secreti sita in civitate predicta Jadre secus logiam 
platee niagne, te vimm nobilem Stephanutn Ruticich predictam cam tuis 
omnibuB heredibus ex te le^ptime descendentibus in civem et cives huiuB 
egregie comunitatis et civitatis asRreganius, constituimus et creanius, ita 
quod de cetero quibu^^cumque houoribus, benetitiis, privilegiis, premiueti- 
tjifl, statutis, provisionibus, concossionibus ac quibuscumque haius egregie 
comanitatis indultis decetero gaudere possis et yaleas ac proinde si le^i- 
ptimas eiusdem egregio civitatis essea et essetis oriundi cives. £t propterea 
tenore presentium attente roRamus quoscnmque spectabiles dominos 
rectores, caRtellanos ceterosque iusdicente-s et ofliciales nostro prelibato 
dominio subiectos, quatenus ipsum Stephanam suasquc Hlios ac heredee 
Telint et placeant favorabiliter tanqaam verum et veros lidelissimos oives 
et servitores ciusdeni screniasime ducalia dominationis nostre in quibus- 
cunque auia negotiis et opirortunitatibus commendatos et commendatos 
suscipere. tract»nilo ipsum et ipsos tiim suis fide et meriii tum etiam 
ad aliorum exemplam benigne et gratiose, at cognoscat clarius et Integre 
benignitatero illu^triss imi ducalis dominii nostri antfnominati. In quorum 
omnium fidcm et testiraoniura has fieri iossimus, et Kigillo magno sancti 
Marci nostri regiminis pendente (niuniri). Kx caiicellaria Jadre magni- 
fici domini comitis saprascripti dio 22 augusti hocooluu. 

Nicolaas cancellarios. 

Ducali e terminazioni. JAhro I. c. 132, u »adar. arfcim. 



il 



LIV. 1454. 23. rnjnA, n Itnetdh. 

PozUlJu s« DubrofKani, da nakmnle stete rudi ubojstea i otitnaiine. 

1454. 23 sppteiiibria Communilati Kflgusii. Memores esfie dpbent 
amicirie vestre, (luam inmariter et iTiideltter prudens vir Jobarinea de 
Ueltrame Dragono venetus noster alias fuit per vcstios in inari et culfo 
nontro niortuus et derobatus, recordarique debetis, quantum casus iste 
noMs molestisRimuR fuerit, et vobis scnpKimuR ac cum vestriR oratoribns 
loqnuti fuerimuB plurieR, inBtanle» et r^quirentes pro debita satiafatione 
facienda here^libne dicti condam Jacobi Et licet propter alia' multa 
antuaqur- negntia nostra rem hactcnua dlasimuTaverimus, nnn tamen obU- 
vioni dedimuB ueque nc^ilfximiiB. Nunc videntea, quod proptcr silentium 
noBirum refi petracta eat et prothrahitur in dies nnn obstanlitius literis 
noBtris pluries vobis BcriptiB, ac his. que in I452 diximus vestris nrato- 
ribus, qui fuerunt ad noetram presentlam, instituimus pro maiori hone- 
state haa nostras vestris spectabilitatilius dure, et requirere ac hortari, 
quncl discreto viro Petro Drugnnn nepoti et heredl dicli ciiidam .Taitobi 
taliter satisfac#re placeat de damno predicto, quod com efftjclu saiis- 
factua rfmiineat, sirut jari et honestati convenit, e.t quod per hlia ron- 
vpntentia media ane indemnitati providere non habeamus sicut requirit 
immanitas talis homicidii et derobationia. Super quo per hanim dulato- 
rem re«ponsum cxpectamus 

Kt ex nunc captum sit, quod acribatar et mandetur comiti Curzole^ 
quod mittore debeat haa nostraR litera» per nunritim pro|}rium comunl* 
tati Ragusii, committendo eidem. quod pnrtet respnn.sionem, qiia haMta^ 
provideat quam piimum ad nostrum dominium transmiitere. -\- 116, 
-3,-1. 

SMOto. Mar. vol. F., u mht. arkivu. 



LV. God. 1454 16. liBtopada, n Mletdh. 

Odyovara »« na molbe poBhrnika pUmi6a i pulcn xadargkoga. 



i 



Franciscus Fo»-ari dei gratia dux Venetiarum etc. nobilibus et aapien- 
tibus virls Petro llasadona de suo maiidato cnmiti et Petrn ile Miilla 
vicecapitaneo Jadre ac successoribus sui» fidelibu.s dil< rtis aalutem et 
dilectionis affectum. Venerunt ad nostram presentiam sapientes viri Simon 
de Georgiia orator nobilium et Donatua Luce Subich orator popul&rium 
fidelia-^inie comutiitatl no.<itre Jadre, et nobis porre.\erunt nonnulla capi- 
tula, ad que mm collegio audoritate wm\x\ consilii rogatorum ffcimiis 
nostras rcsponsiones, sicut in fine cuiusUbet eorum particulariter con- 
ttnetnr. 

Kt primo serenisaimo principi et escellentissimo ducali dominio Ve- 
netiarum pro parte magnificnrum rcctorum Jadre et fidelL^tsime comuni- 
tatis et civiura ciTitalis Jadre supplicalur et petittir de gratia et munere 
speeiali. Primo ut dtcitur, qiiod reTetendos duininu.s archiepiscopua multis 
et variis viis querit coram serenisximum dnminium, nt poesessiones et 
bona st&bilia sancti Francisci, in quo sunt fraires dc observantia, appU- 



42 



centur archieplBcopatui Jadre, qae les displiceut civibos, qaia domua 
sancti Francifici maxima reparatione indiget, ita ut redditus vigmtiquinqae 
annonim non sufficenMit. Uem quia fmet f.ontra ultimas voluntates. Sup- 
plicatur, ut BereniBsima dominatio provideat, ne ista fiant, et bulla novit«r 
optenta a sununo pontitice et approbata per consiliam rogatorum execQ- 
tioni mandetur, at iastom est. — Hespondeatur: quod reverendas dominos 
arcbiepiscopua nanquam quesint nec qaeri fecit a nobis, quod poasessio 
nes ac terrena monasterii sancti Franci^ci applicentur archiepiscopatui 
Jadre, et dictam fuerit illi comunitati quicquid volaerit, immo est nostre 
intentionis et volamus, qnod possessiones et terrena monasterii predicti 
nullatenus alienentur, obligentur aat permittentor per quemquam, sed 
remaneant ipsi monasterio, ot de ipsarum fruciibus et proventibus ecclesia 
et monaaterium reparentor, Et at hoc omnino habeat effectom, scril^emus 
noBirifi oratoribus existentibus in curia, quod procarent optinere a summo 
ponlifice, qnod poss^ssiones predicte nullatenus vendantur, sed earum 
IractQS et proventus (Lonvertantur ad fabricam et reparationem eccleBie 
et monasterii predicti, sicut magnopere indigent, et quod revocare digne- 
tur ultimam breve scriptam reverendo dornino archiepiscopo pro pace et 
quiete omnium civiom et fratrum ac procuratorum ipsios monasteril. 

Quia clerici Jadre murmurant per civitatem, ponentes disseni^iones et 
Ecandala per populnm minutum, qaod arcliiepiscopus optinuit a serenis- 
aimo ducali dominio unum sei-retarium, qui veniet Jadram ad inquiren- 
dum, si omnt?s contentantur, quod fratrea de observantia, qui noviler 
de msndato summi pontificis et serenissime ducalis dominationis iutro- 
ducti in domom sancti Francisci, expulsis quibusdam conventoaLbuB, qoi 
Inxuriose vivebant, sapplicant. ot sereni&sima domiuatio taliter admoneat 
dominum archir^piHCopum. qood ponat silentium suis clericis, ut omnis 
rixandi materia ammoveatur, (|uia isti cives desiderant quietem et non 
dissensionem, ex qua multa mala oriuntor. Ft in isto casu male per 
rectores possit providere absque sue excellentie remedio opportono, et 
sic supplicant, ut provideat — Respondeatur: licet nollatenna credere 
poesimus, quod reverendus dominus ar< hiepiscopus talia scandalosa fecerit 
per suos presbiteros seminare, tamen faciemus declarare sae reverende 
paterniiatt. qaod si predicta vera sunt, nobis plurimum displicent, et 
quod a fiimilibns se abstineat, si charipendat gratiam noetrum. 

Quia apud vestram serenilatem por quosdani insinuatum est, ut no- 
biles Jadrae, qui et pauci sunt debitores >n maxlmis pecuniarum quanti- 
tatibos ecclesie sancti Francisci, idcirco illi qqesierunt, ut expelterentar 
conventaales et introducerentnr illi de observantia, et quia dicta perti- 
nent ad maximam infamiam tam rectorum preteritoram quam presenlium, 

3aod nolueriint iug petfntibus administrare, suppllcatur, ut serenissima 
ominatio provideat et statuat, quod pertinet ad purgandara infflmiam. 
Respondeatur : scribemua comiti nostro Jadre, qund cogere debeat omnes 
debitores dicti nionaslerii ad solvendum quia)uid dare debent, ponendo 
pecunias in camera nostra, donec dispensabuntur in fabrica et repara- 
tione dicte ecclesie et monasterii. et per hnnc modum dilucldabitur, 
atrum dicta divulualio sit vera nec ne, et erit satiefactum honori omnium, 
et uemo obloqui poterit. 



45 



Quia domaB sancti Francisci de Jadra habet unam poBseiwionem extra 
districtum Jadre in districtu Ostrovicie, et reTerendos d'>rainn8 ardii- 
episcopas Bequestravit tllos redditus in manibus Jacobi Banovaz rebeUis 
sereniasime dominationlB, quia Ostroviza suis dui^tibas ammissa est, ot 
eet In banno per totam Dalmatiam, Rupplicatar, ut serenissima dominalio 
provident et admoneat dnminum arcliiepiscopum, ut remaneat Bequestmm 
et interdictum, et ut se de cetero non Impediat, ut serenissime domina- 
tioni promisit. Respondeatur : qnoniam rovocatg breve apo<4tnlJco dirrectivo 
domino archiepiscopo erit satisfactum de^tderio dicte Hdelissime conkuni- 
tatis, non videtur nobis aliud innovare, donec habeator responsio a nostris 
oratoribus super materia brevis Bnprascripti 

Quia pro dimolitione sancti Petri de platea comonitatis Jadre expo- 
Buit pro privilegiis ducato^ triginta duos, supplicatur, ut posaint accipere 
illos lapides, et convertere in fabriram fossi ante portam terre firme. 
Item quia prope mumm civitatis prope citatellam et parte terre firme 
Bunt due ecclesie parve et derelicte, ex qaibus leviter pos^et ascendi ad 
maruu), quarum una est sub vocabolo ^ancti Antonii alia sanctornin 
Coame et DHminni, snpplicatur, ut aerenissima dominatio vestra scribat 
summo pnntifici pro baltenda licentia demolitionis, et ut lapides illi con- 
vertantur in fabricanc fossi. ex prediciis lucrabitur douiinatio vt-atra 
ducatoB quingentos pro fabricn fossi. UeBpondeatur : de la])irlibuH, <iui 
fuerunt ecclesie eancti Petri de platea demolite, quos petunt pro fabrica 
foBse, dicimuB, nostre mentis esse, quod in boc fist, sicat alidR delibe- 
ravimus. quum eos lapides habere non voluimuB pro aliquo laborerio 
nostro. De lapidibus vei-o eccte^iarum sancti Antonii et sanctorum ('osme 
et Damiani ruondaruui dlcimuH similiter, quod mtbia non videtur, quod 
lapides p.edicti, qui dia steterunt in fabrica deo dedicata, nunc conver- 
lantur in fabricam fo^se vel murorum, sed qaod ipsi lapides convertantur 
in aliis fabricis ecclesiarum vel monasteriorum, sicat utilius erit. 

Quia Benedictua de Galelis in Bervitiu vestro fuit c&ptivatus ad instan- 
tiam domini Thomasii et filiorum comitum Corbavie, et (laia c^mites 
Corbftvie dederunt ducatos quadringcntos pro redemptione, cam quibus 
non potait redimi, frater dicti Benedicti oaptivati impignoravit aliqua 
stabilia dicti Henedicti usquc ad ducatoa irecentos, supplicatur, ut dictus 
trater BenedicLl, sive Benedictus ipee possent consequi f^uas pecunias et 
daronom et interesse super bnnts dicti Thomasii et fiUornm, que bona 
sunt in districtu Jadre et Novigradi oppidi vestri. R.-9pondeator: com- 
missimus oratori no>tro, qoem misimas Segnam, <iuod procurare omuino 
debeat liberam relaxationem ipsius Bonedicti per muilum, quod speramus, 
quod ipRum libere lialjebit. Sed .si pro maiori talea ducatoruui oooc, quoe 
comites Corbavie exbursarunt, ledimetur, scribemas, sicot petunt, dictis 
comitibus Corbavie, qu>)d solvant illud plus, et comroittemus rectoribus 
Jadre, quod non solventibus dictis comitiboa illud plos, intrumittant tamen 
de bonis dictorom comituu) et subditorom suorum qoantQm sit pro intei,'ra 
sototiouc talee sotate pro r^demptione ipsius Benedici, sicut iastum esL 

Quare cum dieto coUegio auctoritate Huprasc'ipta vohis mandamus, 
quatenus suprascripta capitula et rcaponaiuneH nostras et contenta in eis 
obser^are et observari facere invioIabiUter debeatis ; facientes bas nostraB 



u 



litteres in actis cancellarie vestre ad ruturorum meinoriam registxari, 
presentaiitibus restitui. 

D»ita in nostio ducali palatio die xvi octobri». indictione ui, mocooliiii. 

Recepte fuerunt suprascripte iittcro die xru mcnsis novembris 1454. 

Dueali e t^rmitiaziom, Uh. 1. c 136., u zadar. arkivu. 
LVI. Ood. 1454. 31. prosinca, a Mletcih. 

Poiio je TurHu udario na Sketjderhega, daje se nahfj pomorskotnn pod- 

kapetattH, da onamo poSalJe jediiu galiju na obrami Draca, ttepaiaju6 M 

H drti^e {itvari, fcoje se ondje na hUzu dogadjaju. 

Hccccuiif. die uliimo decembns. Qucd scribatur ser Leoni Vcnerio 
Ticecapitaneo culB in hac forma. Nui semo informadi dal conte nostro 
de ^cutari et dai rectori nostri de Atbania, el Turcho haver mandado 
do de i principali suo bassa contra el magnifico ScandarbeKo. el qoal 
8ta in graodis^imo timor et fuga ; et per che el paese de Albania non po 
esser senza (umulto t^t diaturbi assai, ben che nostra intencion Bia de 
obeervar )a paxe, che nni havpmo con el Turco, e siamo ceitr, che lui 
etiomdio la vora obserTar a nni, non de men sian^io 1a cila nostra de 
Dura/o senza zente con pocha guarda et li altri luogi nostri non ben 
proveduti, volemo et comandtmove c*)n el nostro conseio de pregadi, che 
recevuda la preeente subito dobie mandar nel colfo nostro una de le 
g&Iie Dostre da Veniexia a vui commesse, qnal a vui mcio parei-a, con 
ordeiie, ihe zonta a Dutazo, et tolta per el patron particular informa- 
Uon de le condition del Albania, debia drezarse [>er i luogi nostri de 
lAlbania e star in Durazo segondo meglio e piu utile lui cognoscera 
per la s^alude et conservatinn de la cita et luogi nostri, non se impa- 
zando per alcun muodo nele imprexe dc Tuichi per non contravegnir 
ala paxe nostm con el Turcho, la qnal come e dito disponemo de ob- 
servar. 

Et ex nuuc sit captom, quod Ecribatur comiti Scatari et aliis recto- 
ribus no^tris Albanic in illa meliori forma verborum, que vidcbitnr col- 
legio, quod eervare debeant pacem. quam habemus cum Tcucro. et in 
novitatibus, que sequerentur inter Tencros et Scandarbegum se lialiere 
debeant per modum, qaod non contraveniant aliiiualiter paci, qaam cum 
Teucro habentaa. Et teneantur consiliarii sub pena ducatorum m centum 
pro quotibet in piimo con^iilio rogatomm fieri faccre olectionem provi- 
Boris Durachii cum conditionibas captis. 

De parte 160, de non 3, non sinceri I. 

Secreta conailii Roffotorum XX. c. 02 teryo^ u mlet. arkim. 

LVII. God. 145.5. 6. velja^e, n Mletcih. 

Mleilani mole Sijepana Cmoecida, neka povrati Budvanom eetnije, kaje 

Jim je oteo. 

X454. 6 rebruariu Venetiis. — Franciacos Foscari dei gratia dux 
Venetianim etc. mngnifiro Steptiano Cemo^-ich capitaiieo noBtro in parli- 
bus Xente, dilectis&imo Dostro, satutem et dileclionis affectam. Dilectia- 



sima universitas iioatra Badue fedt nobis exponi et Bupplicari, quod cnm 
magDiticentia vestra liabeat et teneat nunnnllas poBsessiones et terrena 
eoram, dignemur pro\id«re, quod rehabeant bona 8ua predicta; et licet 
nobis persviidere non possumus, qaod v(.'8trd ma^itirentia velit de bonlH 
fiubditorum itostrorum qiiiijquam indeblte tenere, ru^aum» beiie et aincere 
re({uirimuH n)a;;nificentifim vestram, quatenua placeat pro debito inris et 
iostitie et pi-o nostra com|>Iacentia taliter se componere rcm umver8itati& 
predicte in facto diotarum po8seA8ioQUin et terrenorum suorum, qnod ai) 
eis amplius non molestemur. 

Data iu nostro tlucali palalio die 6 mensis februarii, indictione 3, 14M. 

Originale in archivio ivneto. 

LVlir. God. 1455. 15. veljac«, a Uletdli. 

Ugnrski poslanici poziviju MleiHane u rat proH Turanu. 

Moooci.ini die xv februarii. Quod venerabili utriusqtie iuris doctori' 
domino Alberto arcbidiacono transilvano, oratori serenissimi regis llnngarie, 
et illustri^eimi domini Juhannis suprerai capitanei ipsiu^ regni ac aliorum 
baronum Hungarie, ac s^pectabili niiliti domiuo Juuio de Grodibufl, oratori 
illustri^iml domini despoti Seme, qui naper ad nos se coutulorunt, et sab 
litteris credentialibus explicaverunt nobis condttiones illarum partium ac dis- 
positiunem optiinmii, quam corona Hunt;arie et alii ilomini antedicti habere 
videiitur ad procedendam aimo isto potenter et magnanime ad extermi- 
niom Teucrorum, pro quibus ex (jrecia propulsandis necessariam esse 
asseverant maritimam clsssem nostram, ad quam parandam longo vcrbo- 
rum urdine no8 plurimum hoitati aunt, ut tam sanctum opus prutici 
poeait, quodque profecturi »unt ad romanum pontiticem et ad re^iam 
^iaaeatatem Aragonum et ad alias potencias etc. ad iroiwtrandos favorea 
iwaoRy sicut per serenissimum dominom ducem haic confiilio seriosius reia- 
tom est, respnnileatur: 

Qttod (la^niadmodum pruximis diebus diximus eis, profeeto valde 
libenter vidimus et intelleximus ipsos oratores tum resiMctu dominorum 
snorum, quibas ma^operc afticimar, tom respectu rei, pro qua mittan- 
tnr, que tam saloberima tam sancta diiudicanda est, nt nil sapra exco- 
gitari quest, quandoquideni bonorem omniputentis dni nostri ac gloriam 
cbristiane reli^ionis concemat. Nec satis ex hoc serenitate-Ti ac excellen 
tiam domiitoniin suorum possumas laudare. Nos vero non multum opus 
esse putamas aliter recenscre f^inceram ac perfectam animi nostn dispo- 
sitionem, quam experientia multarum rerum preteritanim satis omnibas 
documento esso [jotuit acque potest eorum, que continuis temporibua 
contra periidos Teucros spretis omnibus periculis et impfnsis agere conati 
sumus, iiunntamque etiam iacturam in miserando casu excidii Constan- 
tinopoli ntino uUimo ^iiscep^riniuK maxima cedo et destructione nostrorum, 
aliter declarare preterniittemus, (|ue omtiia maiorum nostrorum vestigia 
prowqueotes intrepidis animia semper lccimu." * 

Et qaoniam. aicut nobls retulerunt, profecturi stmt ad Bammum ponti- 
ficem. ad regiam mat-statem et ad ali:is potencias etc. dicimus. quod 
intelligetur tnuc, quid sua sanctitas ac aUe potencie facere volent, et 
&voreB, quos contribaere habebunt, et nos repperiemur ilUa^ bone mentia, 



46 



cains per elRpeum foimus, sicuti ctiam alias dici fecimus romano ponH- 
fici et sereniBaimo (loii)iiio romanoram iinperatori. De parte 16. 

Consiliarii : Ser AlvisiuB Foscarenua doctor; sapientes consilii : aer 
Nicolaus Bemardo, ^er Pasqualis Maripetro proc.. ser Orsatus Justus 
miles. Voluat partem Buprascriptam per totum usque ad * et postea 
dicatur: Ideoquo dicimus id ipsum, qnod allau explicari fedmus roraano 
pontitici et Berenisaimo domino romanorum imperatori. vidclicet quod 
rooTcntibuB se aliis poteQciis christianis contra Teacros. repperiemur illius 
bone mentis, cuius per elapsum fuimus. De parte 142. 

Sapiena conBiiii: ser Jacobus Lauredano. Quod differratur ad diem 
tnnc proxime futurum. De parte 10, de non I, non sincdri I. 

Seereta com. rogat, XX, c. 56 tergo, u mlet. arkivu. 

LIX. Gftd. 1455. 8. oinjka, a Mletcib. 

Na pOHude kraljft hosanskoya, da si uzme Knin, repubUka odgovara, da 
ga ona neie, a da si ga on uzme slooodno. 

14&5. 8 marcii. Quod egregio viro Nicolao Testa oratori serenieRimi 
domini regis Bossine, qui post salutationes et oblaciones advisat et de- 
clarat no&tro dominio de ambitione quam babet comes Cilie auferrendi 
nobis Dalmatiam, et de ipsiuB erga nos mala dispositione et intencione. 
Et propterea bortatur, ui accipiamns castrum Tnine, quod est caput et 
prinoipalis locus Croatie : et si qua de causa ipsum accipere nollemua, 
suaderi faciamus lieredibus comitis Hircbi per oratorem nostrum, ut ipsum 
castmm tradant dicto aerenis^.imo regl citiiia quam allcui alteri (um 
promia»ionibus ('onvenientibus eis i)er ipsutn sereniBsimum dominum roKom 
et noB tiendia. Kt quando etiam ipsum locum darent predicto comiti CiUe, 
esset contentus inhire nobi^cum ligam contra dictnni comitem Cilie et 
alios, qui contra ipsam ligttm in illis partibus facere veilent; et esset 
necesse, nt penes eins serenitatem nostrum baboremuB oratorem cam 
libertate rirca pratica», que nccurrerent, Re.spnn'ieatur: 

Quod audiv mus ct intelleximus ea. que prudentissinie nobis pxpoeult, 
et de advisalione et informatione parte illius serenisaimi domini regis 
nobis data de intentione et diB)>osltionc comitis Cltie et rebus Croatie 
Bue Bcrenitati maxime regraciamur, et similirer de oblatione nobiB facta, 
si attendere vnlumus nd habendnm caRtruni Tnine, nam cognoscimus Knam 
serenitait^m se movere es singulari eins erga nos frnternitate et amore. 
£t dicimuB, qaod ne nova suboriatur causa discensionis et sctindali int«r 
coronani Hungarie et noe, et aliis ratio lab libus re>p(>ctiljus non videtur 
nobis de dicto caatro pro nobis uoa impedire. Sbd aflecti prefato sere- 
niasimo d<imino regi Bosdine et ampliticati mem stjitua sui plus quam 
proprii exoptantea, nedum dicimus nnbis placere, sed liortamur et laa- 
damus, ut ipsuni castrum Tniiie liabere soliiitet. ¥A tenentes indubid, 
qiiod existente ilto in manibus soe Rerenitatis, repulare potorimus ipeum 
esse in nostris, parati sumus suaderi facere heredibus quondam banni 
Pircbi, quod si impotenles erunt conservsre per se caatrum predictum 
Tnine. cum dicto domino rege citius quam cum alio cifiicordium oapiant, 
lllud tradanl sue muestati. £t in hoc et in quibuscumque aliis pro eias 



47 



serenitate semper !Aciemus omnia, que honeste facere pos&umas, tan- 
qaam pro amico nostro carisaimo. Ue parte U3, de non 4, non un- 
ceri 3. 

Secreia consUH rogatorum XX., « miet. arkivu. 

LX. 6od. 1455. 8. o£aJka, a Mletcih. 

Odgomra se na motbe podttesene od poslanika krbavakih. 

Pro comitibuB Corbavie. Franciecus FoBcari dei graUa dux Venetianim 
etc. nobilibus et sapienlibns viris Petro Basadona de suo mandato comiti 
et Petro de Mula vic^capitaneo Jadre fideliboa dilectis salotem et dilec- 
tionis affectum. Venerunt ad presentiam nostram duo bonorabiles oratores 
magnificonim r.omitiB Thomasii et comitam Joliannis et Ure^orii filionun 
suorum. nobisque presentaveniut nonnulla CMpitula, ad que fecimus nostras 
rt^sporisiones, sicut per inclusum exemplum, quod ad vestri clarinrmn 
informationem tnittimus, panicularius videbitis. Quare volamus, quod dictas 
responsiones et deliberationes noatraa observare et obsermi facere 
debeatia. 

Preterea quam oratores predicti instantiasime supplicaverunt, ut clrca 
primum capiiulum sibi dari faoere velimua literas nostraa in forma auten. 
tiea, ut umne^ intelligant, nos eos acoeptasse ad gratram ei benivoleu- 
tiam Dostram, quia parati sont per suas literai^ patentes promittere et 
obligare se ad omaia contenta in capitulo soo; volentes eorura votis 
Batisfacere, vobis mittimus his adiuuctaa literas nostras patentes, per 
quas declaramus, eos acceptasse ad gra^iam nostram; qaas quidem literas 
volumus, quod dictis dominis comitibus vel eorum nuntio deBignari faciatia, 
poBtquam vobis consignaverint literas Buas patentes, per quas nobis pro 
mittant et se obligant de contentis in capitulo suo Buprascripto, quamm 
copiaiu penes vos retinebitis, et aatenticum nobia mittetis. 

Data in nostro dacali paJatio die vm martii, iiidictione m, HoooaLv. 

MooocLT, die vi martii, in collegio ex aactoritate consilii rogatonim. 

Qiiod oratoribos magnificomm comitum Tbomaaii Corbavie et Jobannis 
ac Gregorii filiorum Buorum respoudeatur in hac forma, et 

Primo. SffreniKsimo et tllustrisaimo ducali dominio ^uD<iue pio et glo- 
riosissimo consilio. per parte di devotissiiui amici o servidort delu excelse 
S. V. conte Thomaao de Corbavia, conte Zuaoe e conte Griguol suo fioli 
vien exposto: Cum sit, die da longo tempo in qua li diti conti sia sta 
boni auiisi e servtdori de la vostra S., et azio babiamo cason da mo 
avanti de ben in meglio seguir como li desidera, supplicano, che la V. 
I S se degni acceptarli per suo boni amisi e Bcrvidori, et haverll per 
recomandadi in tute le aue cason, oflerendosse li diti esser semper ad 
ogni favor e servisio dela V. S. como boni amisi e vlcini in tutte le 
coMe i porano far pcr utile e stado de questa S. contra chadauna per- 
wnn salvo contra la corona de Ungaria. Et ad ogni requisition dela V. 
S. li diti offerise mandar on di diti fioll a soldo e servicio vo^tro cum 
tute quelle sume de cavatlt e zente, che porano far, ovt^r tanto, qaanto 
piacera ala S. V. cum qualche provision, che parera ala V. S. es^r 
condegoa, et che la L S. V. ae degni de zo scrivet aXi rectori voatri, 



48 



azo li diti conti vostri poRsa anilar e. star in le terre e lao^ della V. S., 
come per lo pa^ato hanu ftito liberantente. — Ad primiin), quoil gra* 
tissimum iiobis foit et e&t intelligere ex verbis sa^s bonam eorum mentcin 
et dispositionem ad serritia et alia oDtnia, que dominio nostro grata et 
accepta sint, quum ipsis et magniftce domni sne Beinper fuimiis singula- 
riler afterti. et ad eorum comoda inclinali, sicquc in futurum esse dis- 
ponimus, nisi pro eig deficiat; et oblatioriem coioitis Uregorii in veniendo 
ad fitivitia nostra cum geniibus suis grate audivimus, et licet per dei 
gratiam ex omni partc pacem habeamu», tameii cum t<>mpuB eveiterit, 
memoreft eriinus hniuK oblationie sue, et providebimus facere de rebus, 
que sint cum honore et comodo suo. Vo!mnusque, qiiod ad terraa et loca 
nofltra omni tempore venire et stare p^tssint tunquam boni amici nostri. 
Sed Bvademus, qiiod ipsi ctiam Vflint nobiscum bene bonci^te vicinare, et 
providere, quod non Hant de reiius, que i>er elapsum facte faerunt. 

Item cum sit, clie per un soMado over castellan deli diti signori aj 
e sta prexo un citadin de Zara per nome Benedeto di Galleli contra 1a 
volunta e consentimeuto deli ditl signori, i qual de zo algonii notitia non 
havea, e dehoto sentido, che li bave quesio, li diti signnri mando dal 
dito castellan. cbe al tuto el dovete la^t>ar el dito Henedeto de Zara, el 
qual vfdeudo le intention loro, se kvo del castello una nocte, e meno 
el dito Bencdeto in uii capl^^llo del conte Doimo de Segiia, e li lo be 
tignnto e fato ecuoder contra la volunta et intention deli diti signori, IJ 
qual per recuperar e scuoder quel Benedeto per pieta, bano impiKna due 
Tille loro per ducati 400, li qual Lano dato per parte del rechato del 
dito Itenedeto, e qiiesto do mente, cJie |)er la V. I. S. se posses.-*e cognoscer 
el dcflfto de cbi e processo, e per cbe manilVstamente par, li dicti 
«gnori esser innocenti de questo. Irapero supplica, cbe le V. S sedegni 
proveder, cbe li diti signori uon babia questo danno, et che 11 denari 
per loro sborsadi, U siano tefati over dala S. V., over da qnel Bene- 
deto, over da cbi par alo V. S. de questo esser sta colpevole, perche el 
non seria rasonevole, che li diti wgnori havesse qiiPRto daumo, non 
habiando fallido. — Ad eecundum, quod sicat ipsimet fatentur, Tiene- 
dicttis de Gallelia nobilis noster Jadrensis fuit in territorio oostro per 
unum eorum caHtellanum, qni ipfiom pluribus diebus captivum dcttinoit 
in ippo ca^tro et per terras ipRorum comitum eonduxit ad terras et loca 
comitiB Doimi, non posset per quemqaam aliter did, credi neque exco- 
gitari, queque non do ordine suarum magnidcenciarum saltem de scientia 
et vuhtntate sua predicia omnia facta sunt Nos oi im multos castellanos 
habfniiis in rivitatihns et terris nostris, et non est ipsor'<m aliquis, qui 
auderet quicquani facere sine liceulia tiostra. Propterea nobi» vjdftur et 
voIumiiB, sic suadente iusiitia et iure, quod totam taleam preeentem m>1- 
vere debeant; et loqueiites cum ip^is dominis tanquam cirm bonis amicis 
et viciitis iiostris, suademus et consiilimus, qund pro lionorti et debito 
suo Batif^faciant integre i^olutioni taloe iropoKite dicto Itenedidn. et taliter 
procedant lontra dietum utstellanum suum, iiuod omoo-t intelligttnt, eia 
displ cuisse violenlia per enin commi^isa In teriitorio nostro. 

Item la V, S. se d^-gni concedt-r de grazia, chi> el nal e altre mor- 
cadantia [lossa audar liberAmeiite a Schrixa et Obrovazo, luogi a marina 
de i diti signori, pagando U datil cousueti como vano a Segna. — Ad 



^Ai 



■& 



49 



tertium quoniam sicut ipeimet sdunt, hoc «ssut cum totali iactura catnere 
DOfttre et introituam nostrorum, non vidimus posse ipsis complacere. 

Item cfae li diti signori possa correzer e castigar 11 suo Tillani per 
disobedientio et altre cativita, che li diti fesae contra de luro, licet ai 
siano in destreto de Zara, come sempre per lo passato hano fato come 
contj liberi ; remagnando pero piena tiborta ali vostri rectori do Zara de 
proceder io civil e criminal contra li diti villani per li delicti, cbe i 
fessero contra li subditi dela V. S. — Ad quartum licet vellemus in 
omnibas eis comptacere, tamen cam hoc cederet ad onus dominationlB 
nostre, que semper fecit jas et justitiam omnibus amplisaime minlstrari^ 
non possumus sibi complacere, maxime conaiderato, quod in Dalmatia 
sunt de aliis, qui hoc idem a nobis peterent. 

Itera conzoflia cbe li diti suo signori hano certi Morlachi. li qoal 
8ono loro subditi, e como schiavi de maxena li diti zenza special Iic«ntia 
deli signori non paol partir del suo teritorio, e sono obllgadi servir de 
certe regalie deputade ali diti slgnori, e per che da algun terapo in qua 
i hano coraenza a fuzir e partirse del diatreto de i diti signori zenxa loro 
licentia, e molti sono reducti in li distreti vostri de Zara e de Nona ad 
habitar in grande damoo e preioditio deli diti si^nori. Impero i diti 
signori humelmente supplica^ che la V. S. se degni scriver ali dicti rec- 
tori voatri dc Zara e de Nona, cbe qnelli tal Morlacbi como bomenj 
subieeti ali diti signori, li debia restitair e far tornar nel loro teritorio, 
e darao avanti i non deba acceptar quelli, clie fuclsseno zenza licentia et 
si par atar nel tegnir de le vostre signorie li diti volesse, cbe al men U 
sia tegnudi de le regalie usadl ali diti signori. -- Ad qnintura, quam 
de buiusmodi Morlacbis nuilam iaformationem habeamas, ecribemas recto- 
ribus nostrls Jadre, quod suis maguificeotiis ios et iustitiaui laciant, et 
non perroittant . quod de iuribuB et inrisdictionibus eonun quicquid 
accipiatnr. 

Itcm cum sit, che per lo re de Ungaria sia sta da ali diti signori 
tati li beni de un certo itifedel eubdito dela corona de Ungaria per 
nome Thomaso Tvardoevich, el qual e morto, e per clie parie di diti 
beni sono in destreto de Zara; impero suppUca e domanda, cbe le V. S. 
se degni in execution et observation deio concesaion del dito re de 
Ungaria fur ali diti sigoori dar i>o8Sesso e lassar usufructar li diti beni, 
che sono nel voatro distreto oome coBsa loro et a quelli attribuita. — 
Ad sextom quum Thomasius Tvertovicb mortuus est in terris nostiis, et 
per eius testaracntum disposuit el ordinavit ncgotia sua, non possemas 
aalvo iure ordinare, (luod de bonia dieti quondam Thomasii aliter fiat, 
quam fuerit voluntas sua, quum de bannu eibi dato io regno Ungarie 
non habefflos nos impeJire; tamen scribemus comiti noetro Jadre, ad 
quem raittt;re possunt, quod ius et institiam eis ministrare debeat 

Item cum sit, cbe al presente li ditl signori se truvano mal in ordene 
de monition in le bo fortezze, et per che i dubitano si del conte de Cilia 
come etiam de Turcbi: impero snpplica ata V. S. elo piaza imprestar a 
qaelli iin balestre 25 de veretoni, e barili -10 de iKiIvere de bombarda 
per segarta e deffesa dele sue forteze; e tute queste cosse diraanda dala 
excellentissiiDa S. V. dc giatia special. — Ad septimum quum propter 
gaerras Lombardie et propter claaAcm maritimam, quam costra TeucroB 

»PUM. IJU 4 



&0 



teoQimus et in fulciendo orania loca et eivitates nostras maritimaa con- 
sumpflnnos omoes moQitiooes nostras, doq videmus ullo modo, sicat opta- 
remos, posae eis complacere pro nunc, sed cum tempore nos reperient 
ad eonira comoda siacere dispositos. 

Ducali e termimziom. Lib, I, c. 140., u zadar. arkivu. 

LXI. God. 1455. 8. oziyka, a Mletcih. 

Podanici korbavskih fcnezova rui mlet-. tlu neka »i truze pravo kod zadar- 

skoga kneza. 

Franciscus Foscari dei gratia dax Veneti&rum etc. nobilibus et sapi- 
entibus viris Petro B&sadona comiti de suo mandato Jadre et saccesso- 
ribos suii^ fidelibiis ()i1ei'.tis salutem et dilectioniK afrectnm, Sicut nobis 
expostiit egregius vir Johannes Pthenisinich ad presens apud nos orator 
pro magniticifl comite TFiomasio et comitibas Jolianne ct Gregorio tiliis 
suis quotiens vnlt conveniri facere agricolas auos ville Vdrogoich coram 
vobis et offitio vestro, comes noster None dicit, quod coram eos debent 
conveniri. Et e converso quotienscumque artantur corani comite None, 
V08 dicitis ad forum vestrum spectare, et hoc inodo impeditur. quod 
contra dictos agricfllas ius habere non pot«9t. Unde supplicavit, ut digne- 
mar declarare et ordinare, ad forum caius veBtrum rccurere debet, ne 
ab altero impediatur Quare deliberamus cum nostro coUegio, quod ios 
suum contra dictos agricolas prosequi debeat coram iudicio vestro, et 
qaod comes None ullo pacto se impedire amplius debeat ; sicque volumus 
et vobis mandamus, quatcnus de cetero observare et observari facere 
debeatis. 

Data in nostro ducati palatio die viii mensis marcii 1455. Ilecepta 
die vn iunii sequentis. 

DucaU e terminazioni. Lib. I. c. 142.^ u zadar. arkicu. 

LXn. Ood. 1455. 13. oznjka, a Mletcih. 

Daje se naputak Ivanu Bolaniu odredjenu ea providura u Draiu. 

MccooLT. die zm. martii. Quod flat commisfiio ser Johanni Bollani 
ituro oratori nostro ad partes Albanie et provisori in Duracliio. 

Nos Kranciscus Foscari dei gratia du.x Venetiarum etc. Committimus 
tibi nobili viro Jolianni Bollani dilecto civi et fideli noatro, quod in dei 
oomine vadas noster provisor Durachii et orator ad partes Albanie. Kt 
qaoniam magnopere optamus pro sanitate et fortificatione civitatis nostre 
Durachii, quod tiant tales cavationes de marina ad baltam, qaod cres- 
centibuB aquis inaritimts intrfnt dictam baltam, et decre.^entibu6 exeant 
ad marc, volumus, quod accellcres iter tuum Dijraehium, ad quem locura 
quam primum applicueris, debeas esse tum baylo nostro, et fibi dare 
nuticiam de causa, propter quam illuc te misinius. Deinde dabis snlicitam 
operam simnl cum baylo nostro ac cum ingeniario, quem tecum mitti- 
mus, ac simul cum illis intelligentibus et tidis personis, que tibi vide- 
bnntur, de examlnando locura sive loca, in quibus fien debebunt dicte 
cavationes tAm a parte superiori quam inferiori dicte balte. El TactA 



51 



deliberatione de locis el modo dictarum cavationam, solicitabifi totis 
Tiribus tuh, sicut de tua pmdentia coi)iidimus, quod dicto operi in dei 
nomJne detur principium, mediam et optatus finis 

Operarios necesaarios ad dictum opus procarabi& habere de Durachio, 
de Scutaro, Hrivaato, Alexio et Dagno in isto principio, sicut melias 
bc«re poteris. Kt quoniam ex reeanatione aeris et fortiftcatione Duracbii, 
omnes domini et horoinea partiiim illarum recipient multa commoda et 
securitatem, volumas, si tibi videbitur, quod procures per illa media, 
et raodos, (lui tibi atiliores videbuntur, de inducendo mHgnificum Scan- 
darbegum, Amitam et Musachium Topia et alios dominos illanun 
partium, quod mittant operarios stios ad dictam opus; denotando tibi, 
quod oratores Musachi Topiu, qui ad nos fuerunt, obtulerunt, quod 
dictus Mosachi mittet opcrarios v mille ad dictam opus suis expensis. 
Quibus quidem operariis sumas contenti, quod providere possis de illo 
pane et vino vel de illis paucioribus pecaniis in die pro eoram expensis, 
qae tibi possibiles eiunt, et dictas expensas faciea de pecuniis camere 
noatre Durachii. quas qaidem pecunias volumus, quod in aliqua alia re 
non expendantur qaam in fabrica predicta, excepto SBlario bayli nostri, 
tai provisoris, ingeniarii, castellani, comestabilium et omniam stipendia- 
riorum et excepta provisione Scamderbegi et Musachii Topie. Kt si per 
nos etiam cum consilio roRntorjm scriberetur, quod tierent alique solu- 
tiones contra hanc commissionem, volumus, quod ipsas literas observare 
non debeas. 

Dare tibi fecimas badilia — acuta et vangas — assides — et Hbra» 
— ferameDtorum, ut commodias et celerius dicta laboreria lieri facere 
po8si$. 

Postquam dederis debitum ordinem et formam operi dicte balte, 
quando tempu^ aptnm et commodum tibi videhitur, VMlumus, <tiiod viu* 
tare debeas magniticam Soamderbegam, cai presentatis nostris credentia- 
libos literis et oblationibas, dedar&bis, quod doaiinatio nostra, que sae 
magnificencle afTecta eet et ad eias comoda inclinata, ordinavit, qaod de 
Scutaro, Alexo et Darachio sue magnificencie detur provisio sua annualis 
de introitibaa camerarom illarum pro observatione promiBsionum nostra- 
ram, qaas qaidem promt&siones sua magnificencia erga nos etiam debet 
velle servare, videlic-^t in providendo et ordinando, quod caravane et 
bomines illaruin partiam veniant ad accipiendum de sale nosiro, et ad 
conducenduin de rebus et mercationibus auis ad terras et loca nostra, ex 
qaibus sicut scit suam provisionem habere debct, quoniam deficientibas 
introitibus noetns inaruui civitatuai, non po^et habere pecuniaa sue pro- 
Tisionis. Et cutu hia et aliis verbis et rationibas, que tue prudentie vide- 
buntur, instabis et procurabis indacere suam magniticenciam, quod per- 
mittat venire cAravanas ad terraa et loca nostra, et amicabititer et humane 
ae habere cum omnibus recloribua noatris. £t ut hec omnia debitejuati- 
ficare possis, dari fecimus tihi copiam capitulornm concordii facti per 
nobilem viram Andream Venerio cam ipso Scamderbego, quoniam de 
capitulia per antea factis cum sua magnificencia in Scutaro plenam noti- 
ciam habebis. 

Si saa magDificeucia aliquid tihi diceret de capitalo pacia ultimate 
concluae cum Teucro circa receptum Don dandam in terria nostris hosti- 



53 



boB snis, juHtificftbiB diotam capitulum cum convenientiboB verbis et 
rationibus, sicut pro prQdentia tua facere poteris et Hcics. 

Visitabis etiam roagiiificos Musachtiim Topia et alios dominoi! partiam 
illarum aub nodtris credentiasibus literis, quas tibi dari fecimos, prori- 
dendo et instandu, si tibi videbitur, cum illis humanis verbi» ot rationi- 
bu8, que utiles tibi videbuntnr, quod 8ue maf^niticencie contribuant et 
mittant operarioe suos ad opus illud atilimum l^urachii, et permittant, 
quod caravane et hominea partium illarum stcut per antea veniant cam 
Buis mercationibuB et pru sale ad terrai^ et loca nostra. 

Quoniam in partibus illis moltas et maximas expensas habemus, qu« 
quotidie inutililer crescunt et iutroitus nostri diminuuntut-, volumus, qaod 
qoando aer erit intectua in Duracbio per niodum, ijuod ad opus illarum 
cavationum laborari non poseit, debeas te conferre Scutarum, et simul 
com comite nostro diligenter videre et examinare omnes introitus et 
expensas nostras, casaando omnes expensas inutiles, et limitando ac redu- 
cendo eas ad res atiles et nece&sarias, sicut de pradentia vestrum domi- 
noram conhdiraus. Dacia autem omnia nostra diligeuter etiam examinabis 
simul cum comite nostro, et providebis omni taa industria, qood auge- 
antur et araplientur pro utile et comodo dominii nostri. 

Et qaoniam alias providimns cam nostro consilio rogatorum, quod 
fieret nova descriptio omnium domorum existeatmm in territorio nostro 
Beatari et aliorum locorum nostrorum, et qood omnes ponerentur ad 
solutionem ducati, modii, brochi et socbi, sicut per copiam dicte partis 
particuIariuB videbie, volumuB, quod simul cum comite nostro Scutari 
omnino taiem ordinem et modum adhibeas, quod tiat dicta descriptio de 
villa ad villam per totum terriioritnn iScutari, et quod onities pouantur 
ad solutionem ducati, modii, sochi et brocfai, et de hac descriptione tenea- 
tar tam clarus particnlaris et ordinatus computus per camerarium Sca- 
tari, qood circa exactionem illios dominium nostmm deh^udari non possit. 
Preterea volomug, qood cum auctoritate nostra et nostri consilii rngato- 
rum tales et tam autenticas scripturas liert facere debeas in caDcellaria 
deinde, quod aliqais comes noster Scatari neque aliquis rectorum nostro- 
rmn Albanie non possit nec debeat de cetero concedere alicui aliqaod 
terrenum, nisi solveiido ducatum, modium etc, neque possint eximere vel 
exemptare aliquem a dicta solutione uUo modo; ymo volumus, qnod 
omnes exemptiones factas de solutione dicti dacati, modii etc. sine nostro 
coofiilio rogatorum omnino rcvocare et annullare (leheatis, ct illas, que 
facte esaeut, cura iio.stro consilio suspendere debeftti» ad arbitrium dominti 
nostri. Non intelligendo in hoc terrena proDiarioram, quoniam com suia 
eqois nobis servire tenentur. Freterea, quoniam snnt aliqai proniarii, qoi 
Jare proniarum suarum tenentnr nobis ut snpra servire cam buo equo, 
et habent in Scutaro fquos ad latinam et alit«r, et tsmen non serviant 
nisi cum ono equo, pro quo liabent duo slipendia contra meiitcm nosti'am 
et contra justitiam et honestaiem, volumus, qnod Mniul cum comile Sco- 
tari snbitu tieri tacias descriptioiiem omnium proniariorum nostrorum ac 
etiam omnium habentium eqnos ad latinam et albanensem, cBssando 
omnes cquos latinos et albanenses, qaos proniarii liaberent ultra equos, 
quos iure proniarom suHriim tenere debent Verum si aliqui proniarii, 
qui iare proniarum saamm non obligarentur tenere eqaos, haberent 



53 



eqaos latinofi vel albanen»es, eumus eontenti, quod illos habeant et eer- 
viant iuxta solitam. Sunt etiam aliqui, qui habi^nt equos latinoB et alba* 
nenses pro reistauro et aliis de causis, volumus, quod etiam istoe cassare 
debeatis, declaraoflo in si^riptis, quod tanto tempore liabuei-ant equoe, 
quod sant debite restaurati, et ideo eoe caBsaatia, quia ample eant 
aatisfacti. 

Expeditas de Scutaro, ibis Orira&tum, Alexium et Dagnum, exanii- 
nando introitaa et expensas omnee illorum locorum, qaas limitabis, caa- 
sabis et rcgulabie, sicut de Scutaro tibi diximuB. Et hoc idem observabis 
de descriptione domomin et exactiont^ ducati, modii, brochi et eoebi, ac 
de equis proniariorum ut |)arsimonizentur, et non proiidantar pecunie 
nostre. 

Ibis preterea Dulcignum, Antibarum, Buduam ot Catarum, exami- 
n&ndo onuica introitus et expensas dictorum locorum, caaeando et limi- 
taudo at supra expensas superfluas, que multe sant, sed in Cataro onmia 
facies unite cum comite nostro; et de omnibuf^, que feceria, soHcitabis 
nobis mittere unum extractum pro informatione noatra. Et quoniam in 
territorio r»ulcigiii, Scutari et aliorura loconim plantate fuerunt malte 
vinee pcr districtuales contra iormam privilcgiorum nofitrorum, et tamen 
ipsi districtuales nichil solvunt doniiuio nostro, volumus, quod limitarc 
et statuere debt^as, qoantum quilibet districtualissitlvere debeat annuatim 
cameris nostris. s^ in Scutaro et Cataro volumus, quod dictas Uniita- 
tiones facins simul cuni rectoribus nostris. 

In Dyrachio, .^iicut iutoriuati suiiius, bunt multe expense pagarum et 
equorum iiiutilium, que scanRari poterunt. voIumu.s, quod onines pedites 
et armigeros, ac comestabiles cassare et reformare debeas, sicut utilius 
cognoveris pro dominio noatro et secoritflte illius civitabs. Preterea quo- 
niam per camerarios Durachii jtecuuiH malc administrate fuerunt, et nunc 
Bumos informati, quod prudeus vir Marcus Maripetro constitutus fuitillrc 
camerarius, volumut^. quod circa illius cassationem et confirmationem 
disponas, aicut melius tibi videbitar, providendo, qaod rationcs pecunia- 
rum nostrarum clare teneantur per modam, quod dominium noetrum iton 
defraodstur. 

Quoniam sumus certi et confidimus in taa providentia, quod exami- 
natls rationibus camerarum no&trarum, et limitatis expenais, multas pecu- 
nias persimonizabis, quas habere poleris, volumu.^ quiul dictas omnes 
pecunias ^oIutJB eocpensis necessariis convertere debeas in fabricam dicta- 
rum cavationum simul cum pecuniis camere nostre Duracbii. 

Preterea quoniam donec stabis in partibus illis, multa videre et intel- 
ligere poteris, i|ue sunt cum damuo dominii noatri, volumus, quod omnia 
diligentor intelligere procures, damu^qne tibi libertatem providendl ad 
omnia predicta, aicut utiUus cognoveris pro dominio nostro. 

Com rectoribuB dictorum locorum uoiitroium Albanie ab Antiburo 
altni dabis |H)Mi;ilii]fm operam, sicut utUius cognoveris, quod de loctB 
predictis et districtibus Buis mittatur ad opus cavatiQnum DuracbU maior 
numeruii operariorum erit po.ssibi!i8 et sine oUa vel cuin quamminori 
expensa nostra tieri poterit. 

Et quoniam sumua informatj, quod multi diEtrictuales condemnati in 
pecunia pro rixis et aUis causis, stant et habitant in dictis territoriis, et 



t)4 



pro stando in domihuf^ suis dne ullo rancliore tibenter venireut ad labo- 
randam ad dictas oavntiones, si absolverentur a dictis condeDiiiationibajB, 
quas tamcn nuDqnam solvent, volamus, quod laboraTitibus dictis talibus 
pro illo loQgiori tempore, qaod tibi videbitur ad dictiun opus, eos absol- 
vere poBsis a condemnationibus suis. Preterea quoniam sunt multi ban* 
niti pro homicidiis et aliis delictis, qui stant ad continia territorii, de 
quo babent bannum, et multa enormia committant, volamus, qnod simul 
cnm cfimite noHtro Sciitari prondras, qaod eia dentor talia continia, quod 
alia delicta in illiij territoriis coiiimitt«re non possint. 

NobilJs vir Marcas Maripetro, qui foit castellanua Dulcigni, babere 
restat bonam sammani pecuniarum pro salario suo et pro pecaniis per 
eum prestitis caiuere nostre Alexii; et quoniam alias providimus cum 
noBtro consilio roKatonim, quod solutionem suam recipiat a camera Du- 
rachii. a qua nichil hactenus babere potuit, volumus, quod omnino pro- 
videas, quod ipse nobtlis noster habeat suas pecunias in Darachio. vel 
ab aliis cameris, a quibns citius solutionem saam recipere poterit. Et 
hoc idem dicimus de aliis, qui babere debent. 

Volumua, quod de factis Xente Superioris, que se dare volt dominio 
Dostro et non duci Stcfaoo, qui per omnem modum querit illam habere, 
conferre debeas cum comitibus nostris Scutari et Catari, de opinione 
quorum et tua in rebus illis soUcitus eria nos per tuas reddere informatos. 

Habere debes de salario pro primis sex mensibus ducatos quiugentos 
auri, et postea dncatoe quinquaginta auri in mense, liberos ab omni 
onere et gravedine ; et ai qaicquam solvere cogereris, dominiom nostrum 
Bolvat pro te. Ibis et stabis a!d tnas expeusas, ducendo tecum quatuor 
fiamulos, quibus providebie de salario et expensis. Scribimus tamen recto- 
ribas omnibns Albanie, quod tibi provideant de barcbis et equis pro 
eundo de loco ad locum ad expeosas nostri dominii, sed tu facics omnibuB 
expensas oris, et pccunias salarii tui accipies de tempore in tempuB a 
camera nostra Durachii. 

Daces tecum indostriosum virum magistrum . . . ingeniarium nostrum, 
cui limitavimufi salarium ducatorum . . . in mense, et ratione menais, 
stando suis expensis. Votumus etiam, qaod tecum veniat Durachiam 
venerabitis vir preabiter N»talis, qui erit utilis ad illas cavationes faci- 
endas in Duracbie, cui quidem presbitero Natali volumus, quod provideas 
de tempore in tempus de pecuniis noetris necessariis pro eipcm^is pro 
se et nno famulo, cui volumus, quod roservetur ofdcinm, quod habet in 
ecclesia noi^tra sancti Marei, ac domus. 

VolomuB postremo et tibi expresse committimu8, quod de omnibus 
pecuniis nostris, quas quomodolibct tanges, administrabis et dispensabis 
tam in iltis cavationibus et taboreriis, quam aliter quomodoUbet, teuere 
debeas clarum, particulare et ordinatum coraputum cum aliquo scoutro, 
per modum quod rationea nosbe sempcr clare videri poasant. De parte 
115, de non 0, non sinceri 3. 

Senato Mar. vol. F. c. 77. i., u mlet. arkivit. 



» 



LXm. 6»d. 1455. 22. «^njka, n Mletclh. 



MhtnfJcn npufttika pofaS^uje zenithu stuu Arcvya Stjfpana. 

1455. 22 martii Cum dax Stefanus sancte Save vaivoda Bosaine 
miserit ad dominium or&tores &uo& ad denotaadum, quod noviter con- 
traxit parentellam cum comile Cylie, nam unuti eius Hlius sccepit uxorem 
quaiidam ueptem prefati (!omitis, et bonum sit pio aliquali OKtenaloiie 
benivolentie mittere ad honorandum nuptias predictas; vadit pars, quod 
per colUgium eligi et mitti debeat unua noster iiobilis orator ad prela- 
tom ducbam cum illa comniissione, expensa et familia, que ipsi collegio 
videbitur. -f 102 — 5 — 4. 

iknato. Mar. vol. K, u tnletailcom arkivu. 

LXIV. Gfid. 1455. 29. oznjka, a Mletdh. 

Natvit se knezu ninskomu, da otie atanocnike pusti mirno uSipati svo^ 

amljiitn. 

Franciscas Foscari dei gratia dux Veuetiarum. Nobilibas et sapien- 
tibus viris I.eonardo Micbaeli de suo mandato comiti Noiie et successo- 
ribus snis fidelibus dilectis salutem et dilectioniR affectum. ScripsiBtis 
nobis diebus preteritis factam luis&e vobis conscientiam, <|aod per qnos- 
dani Noiienses .Ntve illam cnmunilatem None nounulla iamdiu occupantur 
territoria nobis spectantia, pro qua eansa prefata comanitas ad nos misit 
eiuB oratorem. Quare ut intellif^atis mentem noslram, vobis mandamos, 
quattenus in hac materie aliod noa innovatis, nec aliter eam immifsiatis, 
naiu iutendimQs illi sileutium imponi, cum desp^mamus, quod subditi 
iioetri de tam longo tempore non iiiquietentur vel uiolcstentur. Datum 
in nostro ducali psJatio die 29 martii, indictione 3. 1455. — Nobilibus 
et sapientibua virls Leonardo Michaeli comiti Nonae et successoribus. 

Preseutatae die 14 aprilis 1455 et registratae in protocolo ser Kctoris 
cancelarii et notarii iurati Nonae, nec non in actiK cancelariae supra- 
scripti domini comitis. Ego Simon VeueriaB notarins Jadrae iuratos supra- 
scriptnm exemplam ex alio exemptavi, et m*^ subscripsi. 

Pietro Ferrari Cupilli de Venotia auttoritii nodaro publico e giurato 
di Zara ha fatto eff^traere d' altra simile esistente nel libro ^Privileggi 
della magnitica comunita di Nona" et in fede sottoscritto e sigillato col 
proprio sigillo notarile. 

Ejc libro IV. „PntHtfif</i delta moQnifica comunitA di Kona*^ c. 37^ 
u zadarskmn arkivu. 



LXV. God. 1455. 31. oznjka, n Mletcik. 

(Istupljttje se jedtui gatija Stjepatui hrcegu sv. Save. 

1455. 31 martii. Cum oratorcs ducis Stefani sancte Save requirant 
et inatent babere secundam galeam, et offerant pro illius armamento de 
presenti exbursare duc 300 auri, et postqaam applicuerint Narentam, 
residaom expensarum factaram in armamento illias, qaod si non exbur- 
sarentf quod ponator ad computom cius, quod dominus dux habere debet 




* 

I 



t camera (.'atan de provigione Boa; vadit pan, qnod dlcto domino dud 
conc«datur una ex galeis nostris subtiUbug, videlicet illa, que cicitw 
habfiri pnterit, et awflptentur dieti 300 ducati, et illud plua, quod ^-xpen 
detur in dicta galea, si non babehitur in Narenta, ponator ad compatam 
eiQH, qaod habere debet a camera Catari de ratione sue proTisionis. 

Kt eligattir 8upracomiluB dicte galee cum illia salario, modis «t ocm- 
dicionibuH, que Jeliberabuntur in collegio. -4-104 — 2 — 8. 

Die primn aprilis in collegio pro executlone suprasmpte partis: qnod 
«upracomitun oligendus hal>eat dac. xv. pro toto isto viagio. H- 15 — 1 
— 0. Olo dicto in collegio. Electus supracomitus a«r FranciscuB Geiio 
condam sor Marci. 

Sfnato Mar. vul. V. c. 83., u mtei, arlttm. 

LXVI. God. 1455. oiajka, d ffletcilu 

Korbavgki hte» Toma • njeffovi sinofi 2wm i &rgur mole republUeu mie- 

tadku, da jih primi u hroj svojih pnjatelja, a da 6e joj aluHii proH 

gtmkomu oaim krune ugarske. 

FranciBCUB Foscari dei gratia dux Venetiarum etc. univerBis et sin- 
iiullii presentejt nostraft icspecturis deuotamus, qnod comparentibns coram 
nobis egregiis et prudentibus viris Petro Paladiiiich et Johanne Pothchne- 
flnlob, «ratoriba» magnifid comitia Thomaaii Corbavie ac raagnificorum 
comltum Jobanni» et Gregorii fratrnm de Corbavia tilionim dicti comitis 
ThoniftHll. et fxpooentibos ac sapplicantibus, ut ipsoe comites videlicet 
pntrein et (ilios admittere et acceptare velimns ad gratiam et benivolen- 
tlam noetrani, et eos aggregare ad nnmerum amicorum et dilecUssimorum 
noBtromm, eoaque commendantes habere, qaia parati sunt et disponunt 
'itmper ease et fctare ad omnia ser^itia et favores nostri dominii contra 
nuoKcumque excepta illustrissima corona Ilungarie, »c etiam mittere magni- 
licum comitem Gregorium cum gentibus miis ad stipendia er servitia 
nostra, gratissimum nobis fait intelligere ex verbis ipsorum oratorum 
bonani nientem et diepowtionem ipfiorum mapnificorum comitum, videlicet 
patriK et filiorum erga dommium nostrum, quum ipsis domims comitiba», 
^ imtri et fillis, magnifice domui sue semper fuimus singulariter affecti et 

■ iid eoriim commoda iDCUnati: volentes.» 
^l Vucaii e terminazioui. Libro L e. Ut, u zadar. arkivu. 

■ 

■ ikibui 



LXVII. God. 1455. oz^jka, d Pojfiteljo. 

iptki knezoei Toma, Ivan i Grtjur obeezuju se republiki mleiuiekoj 

nrimivHjih onn medju svaje prijatelje, sluzU h ju ojerno u aroto/ 

priffodi 80om svojom sUom proti acakomu osim krune ngarske. 

Rtsponsio magnificorum dominorum comitum de Corhavia concaasio- 

,^1^11 et littena eis per serenissimum ducale domimom nostraro Vene- 

X Offtell koin*d ove listine pokriva cma mata, i «ini », da je to navM 
^■^ TaWo '^''-'^P^^P'""***^'"^*^*"^" P» Prili" deset redaka. S]i«>di pako 



■ omI W«* 0P«"*'. "*^""' *!"*•<* «•ponsam donuoormn comitam de OorbavU 
" !S«v tt^ ••* ^^ «iffnaiB A." 




5T 



ti&nim etc. concessiB et factis, ut difnshjs m precedentl folio sea carta 
continetur, tfiioris proxime aubsequentiE, videlicet. 

Illustrissinie et excellentissiine dominationi Venetiarum eiusque |>ii8-| 
simo et f^Iorioeo conBilio ex parte fidelium amic«rum et famulonim ex- 
ceiRi domiiiii veatri, s. Tfaome, Jobannis et Gregorii comitum C^rbavie 
exponitur. Oum sit, quod a multis teniiwribus transactia in istis partibus 
prefacti comitea fuemnt boui amici et servitores veHtre serenitatis Vene-' 
tiarum habennt cauaam de iuch in anteii de boao iu melius perseverare, 
sicut atfectant, petunt, ut v. s. d. ipaoa 8u&cipiat et diKnetur illos habere 
pro suis bonis amicis recomissos in omnibus ipsorum neceesitatibus, offe-^ 
rendo se esse semper ad oninem atiUtatem et servicium v. s. prontoB et 
paratos tanquam bonoa amicos et vicmoe iu omnibns factis, que facer^ 
possQnt, et pro utilitate et Iwno statn v. d. Superdem oflemnt et pro- 
mittunt mittere unom ex ip.^iis fratribos ad stipendium et serritiuRi veslrum 
una cmn ipsonim nniversa gente contra quotUbet excepto contra sacran] 
regni Hungarie coronam, et ad omne preceptum serenitatis vastTe conij 
quam maiori numero i>oterant, vel quantas gentes serenitati vestre opor- 
tonaB viaam fuerit cmn possibili pagamento, quomodo vestre videbitur 
dominationi superinde. Per vestras litteras rectores et officiales suos in 
partibQfi istis informare di^etur, qnod prefacti comites in civitatibus 
v. d. atque tonuds libere stare possint ac ipsomm facta expedire, sicuti 
temporibus trangactia liberi fuerunt et expediti; dantes et concedeuteft{ 
uti ipsi comites libertatem et bailbni quibuscumqne subditis d. v. 
veniendi, standi ad eius loca et castra et in territoriis suis, et ibidem 
neROciandi ad Ubitum, et exinde descendendi libere et e.\pedite absque 
moiestia et condirtlone. In cuius rei memoriam presentes litteras nostras 
T. d, duximus conferendi pendentes sigilli nostri munimine roboratas. 
Data in castro nostro Pochicel anno domini koooolt. 

Ducali c terminationi. Libro I. c. 142, u zadar. arkim. 



LXYin. Ood. 1455. 17. trarnja, n Mletcik. 

Daje se nalog iiheniikomH knezu, dit oskrbi grad ladom t popravt tjradxke 

sidine i tornjete. 

Franciscus Foscari dei gratia dux Venetiarum etc Antonlo de ca da 
Pesaro comiti Sibenici. Die 13 currentis captam fuit in conBilio rogat»-^ 
nim, quod propter defectum aquae et debiUtatem murorum et turrium 
detur potestas comiti Sibenici, quod pro remedio liuius „expendere possit 
de denariis nostris communis libras (iaingenta.<i parvorom omiii anno 
usque ad annos quinque" sicut consulunt etiam Aloysius Venerio, Fan- 
tinus de ca da Pesaro et Jacobos (Tahriel oUm comites Sebenici. Obeer- 
vate et observari facite boc mandatum inviolabiliter. 

Data in noetro ducali palatio die xni. m6n6iH apriUs, indictione 

m. UCDLT. 

Diphm. Siben. in bibl. fiaiatina Pmwwm. Cod. «uppl. 541. p. l^I. 



58 



LXIX. God. 1455. 6. STibnjft, n Mletcih. 

Odgocori na mothe podnesene od hrackoga poslanika mhtaiko) vladi. 

Franciscus Foscari dei gratia dux Venttiarum etc. nobililMis et sapi- 
entjbuis viris Francieco Pizzanatio de buo mandato comiti Bracbie et 
Gncccssoribus suis fidclibtis dilectiB salntem et dilectiouis affectam. Veniens 
sd nostram preEentiam fidelig noater Thomas de Cranco orator illius 
fidelis commDnitatis nostre, presentavit tria c.ipitula sob vestris creden- 
ti&libus litteriSf ad que cum nostro collegio facimus nostras responsiones, 
sicuti in tioe cuiuslibet eorum particulariter continetur, videlicet: 

Quod ad laudem oninipotentis dei eiusque genitricis glortose virginiii 
Marie, evangeliste sancti Marci totinsque celestis curie reducetor et tiat 
principalis habitatio huius insule pro commodo et utile omniQDi habitan- 
tiuu) in faac \mu]& ad marinam iii loco, qni sit habilior, et quod maiori 
parti dicti confiilii videbitor aptior, in quo fieri debeant ecclesie et habi- 
tatio domini comitis, et habitationes omnium volentiiim ibidem babitare 
cum liccntia tantum veetri inclyti ducalis dominii Venetiarum, et quod 
pro hniusmodi reducto fiendo mittantur duo amba8Ciatore& ad predictum 
BerenisBimum ducale dominium ad impetrandam gratiam aut licentiam 
predictam ai^ suhventiont-ni pro conaerrando habitationem predicti domini 
comitis et ecclesias predictas; que par» capta fuit per ballotai^ ^exaginla 
de sic et viginti duo in contraiium. — Ad primum respondetur, qaod 
incUnati ad commodum illorum fidelium nostrorum, sumus contenti et eis 
concedimus, quod principalis habitatio dicte in5<ule reducatur ad marinam 
in iUo loco, qui babilior et commodior videbitur comiti nostro et maiori 
parti illius consilii, cum hoc, quod provideant de habitalione commoda 
pro communi nostro ; aed rcspectu expensarum nobis occuiTcntium non 
videmuB jjos&e eis aliqualiter complacere de trentesimo nostro neque de 
aliia pecuniis vel introitibus noetris. 

Item captum fnit in dicto consilio, quod si de cetero in hac inBula 
Iper aliquoe fuerit commissum aliqaod funum vel latrocinium tam in ani- 
malibu» quam in quacumcjue alia re, et fuerint plures latronea sive fures, 
qui comntiBsemnt dictum furtum vel latrocinium, et unua ex dictis Bociift 
Bi accusabit alios Bodos huic regimini de tali furto commiBBO et similiter 
de aliis furtis et latrooiniis commiasis usque ad preseotem diem et non 
purgatis aut manifestatis, (luod taljs accusator libere sit absoIutUB ab 
omni pena et coudemnatione tam facla quam fienda contra predictom, si 
fuerit, per quem veritas habeatur, et tenebitnr de credentia. Capta per 
ballotaa 73 et 9 in contrarium. — Ad secnndQm respondetur, quod sumus 
conteuti, quod de c«tero observetur, quod si comniittitur aliquod furtum 
vel latrocinium, in quo fuerint plures delinqaeutes, et unus accusabtt 
ftlinm vel aliofi, et per eius accasationem veritas faabebitnr, remaneat 
accusator abBoIutus ab omni pena, qna incurrisset occasione dicti fartl. 

AndarA parte, cbe coneioBia che siano fatti assaissinii latrocinii nel-j 
I* isolft della Brazza per piti persone, si etiamdio per It zentillmomini delb|i 
Brazza. e quelli non ostante ie condannasion non si contiene, cbe siano 

£rivati del conseglio, ac etiam non si tiene d'alcuii incargo de Bimil 
^ idronezzi ; et imper6 per oviar a tutte le cose predette et etiamdio per 
pita vituperio di loro; Tauder^ parte, che da m6 avanti se &i trovarA. 



6»^ 



alcuii zentilhuomo delta Brazza in ladronezzo, che li detti tali Biano 
appresso la sua condannasion privadi del detto conBeglio della Brazza; 
ac etiaiD; se a caeo occorrease, clie li detti fussero trovadi in ladroaezeo 
eome di sopra, et in le sne condaiinasion non si contenisse alla soa prt- 
vatione del detto conseglio, che niente di mcno i detti intender si deb- 
bano esaer privati del detto conseglio in la isola della Brazza, B0[)ra- 
deiti xentilliuomini c-<>ndennadi siano stridadl nel detto toni^eglio per 
ladri; et presa sta paite, sia aggiunta nel statuto della Brazza. - Ad 
tertium et ultimura respondctnr: vidctur nobis et volumas, quofl si ali- 
quis nobilis de consilio Bracliie coinmitteret aliquod furtum vel latroci- 
nium in insQla illa, sit in arbitrio et potestate comitlB nostri ultra con- 
demnationem et sententiam, que contra ip&om facietur, ipsum etiam pri- 
vare ab illo con^ilio in porpetuum vel per illud teuipus et terminum, 
qnod videbitor dicto coraiti secundum qualitatem furti commissi. 

Quare cuni nostro collegio et auctoritate nostri consilii rogalorum 
Tobis mandamus, quatenus suprascriptas responsiones nostras et contentu 
in eis observare et observari facore inviolabiliter debeatis. facientea hos 
nostras litteras in actibus cancellarie vestre ad futurorum memoriam 
regiatrari et registratas ipsi coinmunitati restitui. 

Data in nostro duc&li palatio die vi mensis mai, indictione iii, 1455. 

Ditersi pttbliei decreti ecc. Udine 1656. p. 56. 

LXX. God. 1455. 22. svibnja, n BeCu. 

Ladislav kralj ugarsko-hrratski zapocieda Sandalju bosanskomu tojtodi, 
da pusti Dubroi-nik na yniru. 

Commissio propria domini regis. Ladislaus dei gracia rex Hungarie, 
Bohfmie, Dalmacie, Croacie etc. Austrieqae et Stirie dux, nec non Mar- 
chio Moravie etc Spectabili Stcphano Zandalii vuyvode Boznensi salutem 
et graciam. Sepius scripBimus tibi et rogavimus te. ut cum clvitate Ra- 
goBieiisi viveres iu ea pace, que superiori tempore inter te et ipsam con- 
fecta erat, eorumque non vexares et non turbares civitatem illam; tu 
autem non coutentus supcrioribus malis per te ipsi dvitati illatis, deiii- 
eepa sihi bellum minaris. Quod certt? vehemf^nter dolemu», cum civitas 
illa noliis hucusque terroribus vel rainis a cultu noslro et corone aversa 
sit. Quamobrem hortamur te, et committimus tibi, quot habeas pacem 
cum ipsa civitate Ragueeorum, ita nt ab omnibus malia et detrimeiitis, 
quibus usque civitatem ipnam vexasti e*t tiirbaati, et preserlim eo bello, 
qaod nunc contra ipsam parai-e diceris, omnino desisias et abstineas, 
alioquin scias revera intentionem nostram adeo firmam esse, ut eam 
civitatcm, que, ut auperius retuhmns, corone nostre et nobis hdeiissima 
est, modis viisque omnibos contra te tuebamui*. 

Datum Wyenne, feria quinta proxima ante festom Pcnthecostes. Amio 
domini millesimo (luadringent^^eiino quinquagesimu quinto, regnoruiu autera 
Doetrorum anno Hungarie etc. qaintodecimo, Bohemie vero secundo. 

h izvoniika u tajnom arkivu u Beiu. 



«0 



LXXI. Ood. 1455. 19. svibpja. n Mletcth. 

MU(aikft vlada odoWam iroiak uSinje» od tiaienika zadarsfdh, da po- 
caste zene hrcega Stjepana. 

Franciflcus Foscari dei gratia dax Venetiaram etc. uobilibDS et aapi- 
entibus viriB Petro Basadona de suo m&ndato comiti et Marco Lor^ 
capitaneo Jadre fidelibus dilectis salutem et dilectionis affectum. Placuit 
nobis andire ex literis Tefitris, quod honoraveritis sponsas illuBtna dominj 
ducts Stepliani, (pie illic fuerunt cum galleis nostris ; et quia dicitis 
expendiviaso in rebus donatis per vos dictis sponsis libras lxxx parvorum, 
dictam expensam acceptamus, &Dmii£que contenti et volamus, quod pF&- 
dictas libras ukxz ad computom nostrom ponatis, et boItI facialis de 
peconiis illius nostre camere. 

Data in nostro ducali palatio die xTiui maii U55, indlctione m. 

Dticali e tenninaziotii. Libro 1. c. 140, u zadar. arkivu, 

liXXll. M, 1455. 26. tipnja, Q Mletciii. 

Zabranjeno Slavonce i Arbanase voziti u Mletke na prodaju. 

('opia partis capte in rogatis die 26 ionli 1455. Quum snnt et quo- 
tidie fiunt per dominium et collegiuni multe et opoitune provisionea, ut 
mediante gratia et bonitate omuipotentis dei bec civitas plena innutue- 
rabilibus personis preserrari possit a cootagione morbi pestiferi, que 
pTOpter tnobedicntiam multorum, qni non timcnt penas, qae imposite 
sunt, non sufficiunt ad evitanda discrimina, que undique imminent bmc 
civitati, iam in diversis Iolis infecte. Et hoc principaliter procedat ex 
copiosa conductione Sclavonorum et Albanensium, de quibus per multos 
tiant exprcsissime et inhoneste mercationes cnm maxima ignominia hnius 
statQs, et etiam non sine onere conscieutie nostre. Et necessarium sit 
huic tanto inconvenienti aalubriter providere. Vadit pars, qaod decetero 
per quempiam cuiuscumque gradus et conditioni.=t existat non poasit fieri 
bulleta sive concessio aut quocunqae alio modo dari licentia alicui pe- 
tetiti. et sit quis velit, de conducendo ex ipeis Sclavonis sive Alhanensibus 
tam masculis quam feminis ad hanc civitatem no&tram \'enetiarum sub 
aliquo colore vel preiextu, sub pena privationis ofticiorum et libramm 
centum cuilibet contrafacienti exigenda sub debito sacramenti per nostros 
advocatores comunis sine aliquo alio consiJio dividenda ut de aliis penis 
8)ii oflicii, et si faerit accusator, habeat medietatem, et alia medietas 
dividatur inter noBtrum comune et ipaos advocatores, nec possit fieri 
gratia alicui ex contrafacientibas sub ipsa eadein pena. Qui ordo et inhi- 
bitio durare debeat UHque ad proximam futuram nativitatem doraini, et 
tantum ptoft qnantam videbitur dominio. Patroni vero barcharum, et qui- 
libet alii, qui inventi fuerint conirafecisso huic intontioni nostre, incurrant 
ad penas standi mensibus tribus in carceribus et perdeodi eoram barcbas 
et na\-igia ac solvendi libras centum iremisibiliter ab ipsia aufert'iida, de 
quibus non possit fieri gra(ia sab penii^ et &trictaris sDperian apeciticatia. 
Kt committatur ufticiis nostris de nocte ac capitibus sexsteriorum, quii 
bunc ordinem noBtmm ioviolabiliter observeDt et faciant obaervui, m^ 



61 



de contrafacientibtiB fieri faciMt diligentissimani inqaisitioneni, ut penis 
8upra&cripti9 debite puniantur, de quibus babeant partem, sicat habent 
de aliJR penis Bui ofticii, silicet committatnr admirato castri aancti Nicolai 
liboris, <iuod liabeat et haberi faciat bona cuStoJia et diligentia, ne a]ii|uo 
modo contratiat huic parti et ordini nostro; ac etiam scribatur potestati 
nostro Clogie, Torcelli et ofticiali Mathemaaci, qaod si per portus iuris> 
ditionnm Buarum aliqai ex coQducentibus declinaverint, contra ipsos pro- 
cedere debeant sub penis et stricturis superius declaratis. Et quia multl 
ex ipsis DBUtiB, qai condncunt ipeos Sclavonos, veuiunt Venetias, scribatur 
ip&is rectoribuB, quod ud Uoc babeant bonam advertentiam, ne per hanc 
viani iiidirectam contraveniantur huie deliberationi noslre. Kt hec pars 
puhlicetar in locis solitis iaxta consuetudinem. Licentie omnes autem, 
que OBqae ad hunc diem facte sunt, minime observari debeant. Kt quia 
a quataor diebuH conducti Bunt roulti, qui vagantur per banc civitatem, 
provideatur, quod mittantur alio, sicnt alias provisum fuit in simili caau; 
et Bpecialiter provideatur, quod una barcha, in qua siint nonnulli ex ipsis 
ScIavoniB, sub penis supraBcriptis ingredi non permittantur. 

Sui^remeni referat na harli)i kod prof. S. Jyjubida. 

LXXin. God. 1455. 28. Hpnja, u TarriocUvi. 

Alffmso aragonski t sicil. kralj opraSca lHtbrot>ianom povrtede ttjeffova 
sa/conay te jim povra6a prednje globodSiine, koje jitn radi onoga oteo bio. 

Alfon»ua d. g. ArBgonlae, Siciliae etc. rex. Notum facit. ad sunm pre- 
sentiam advenisfe ambasciatores Frani.iscus de Beuessa et Bartholas de 
Gochi de Ragusio, rogando ipsam. ut condonct ipsis contraventioues ab 
ipsis factaa contra prohibitionem extrabendi aurum et argantum cx regno 
auo. Absolvit ergo ipsos ab omni paena, restituit ipsis pristinas liberlates, 
^edicttH et bannis tamen nostris de non extraendo auro vel argento in 
sao robore persistentibus". Exdpit vero ab ista gratia t&ntum quatuor 
mercatores ipsorum, .qui in fide itissione in presentiamm sunt, eo quoil 
conlra banoa et prohibitionen predictas pretenditnr eos pecaniaa e.stra- 
xisse, quam fideiussionem prestiterunt in pos^e ofticialinm graasie in nan- 
dinia ijuizani proxime preteritlB''. Vult ab omnibos hoc decretum obaer- 
vari in paena mille unciarum. 

.Datum in Turrioctavi die vicesimo octavo mensis innii, anno a nati- 
vitate domini millesimo quadringentesimo quiuquageaimo quinto. Haias 
dtra famm Sictlie regni anno vicegimo priino, alioram vero regnomm 
nostroruui anno quudrage^imo, Rex Alfonsu^ m. p. 

Orig. pergam. cum btdla pendenti in arehitfio secreto, Viennae. 

LXXIV. God. 1455. 30. lipnja, a Mletcih. 

SiobodS^ne podieljene kroz proSla vreniena hiezovoni senjskint. 

Preterea quia Veneti nostri babent in Segna et terria iltoram comitam 
ttultas prerogativa»<, nt patet per instmmentnm superinde confectum in 
Mocccvm die xxti mensls ianii, et in coUegio facte faerunt alique decla- 
rationes et capitala eonceaaionum, qoas habent illi comiteB a dominii 



6S 



nostro, ex nanc captQtn 6it, qnod mittatur copia supracomito galee nostre 
Quamarii, at iotelligat ea, que iacere et observare babeat. Cjuore cum 
8upra»cripto noetro conailio rogatorum niandamus vobis, quod sapra- 
scriptam partem et contenta in ea obBervetig, et iaviolabiUter fiadatis 
obseiT&ri. 

Data in nostro ducali palatio die xvii mensis septembriB, Indictione 
mi. Mccooi. qointo. 

Copia. 1455 die 30 ianii, in collegio. 

Infrasciipta sunt capitula concessa de tempore in tempua magnificis 
doniinis comitibus Segne, que ordinata et regulata fuerunt in collegio. 

Sumus coiitenti, quod Baa lignamiiia possint extrahi, sccundum quodd 
extrahi jwterant per elapsum, fiura (Nindictionibus, quod cum dictis ligna*j 
minibus alie mercationes extrahi non possint: quia si inveniremas, quodj 
mcrcationes cum dictis lignaminibus e.\trafaerentar, babebimu) lignamina. 
mercationes et oavigia fore pcrdita, et providebimu» etiam, quod lignaminaf 
non extrahentur. 

Sumus contenti, quod de terria nostria Dalmatie et Istrie ac de par- 
tibtis Apulee et Marcbie possint condnci facere ad partes Segne pro aau 
suo et subiiitoram tjaorum illani quantitatem vini. que eis erit necessaria, 
cum navigiia nostris ac cum litteris nostris bulla plumbea ballatis, m 
quibus contineatur ciuantitas caratellorum vini, ciuam cum quolibct na- 
vigio condaci facere volet; et si (luid aliud conduceret contra ordioa- 
menta nostra, 9it perditum. Et patronus navigii contrafaciens privetar 
perpetuo patronia omnium navigiorum et navium nostraram, et etet anno 
ano in carceribua inferioribus. 

De frumento et farina opportuna poesint ad eius loca conducl facere 
cam navigiis Venetis et cum nostris litteriH bullatis ut supra cam modo 
et ordiiie siiprascripto de partibus Apulee et Marcbie. 

De oleo autem necessario ad usum suim possint extrabi facere de 
terris nostris Dalmatie et Istrie; et ai illud volent extrahere de Venetils, 
samas contenti, quod possint de ipso extrahi facere sine datio cum na- 
vigiis Venetis, litteris nostris bullatis et cum modo et ordine suprascriptis. 

Barchofiii de Segna poesint Venetias ed ad terras et loca nostra irs 
cum suis mercationibus. et de dictis tems nostris et locis predictis extra- 
bere et conducere Segnam de rebus, que nascuntor in terris et locia 
nostris predictis; et si invenirentur portare illas res, quam rea natas in 
tenis et locis nostris predictis, habeantar pro contrabanno. 

Animalia sua, vina et salita possint extrabore de terris sais, et con- 
ducere, qao eis placebit, per mare; videlicet si cum animalibus condu- 
cei^ent res prohibite, animalia et rea habeantur pro contrabanno et sint 
perdita. 

barcho«ii de Vegla posaint ad libitum suum portare et conducere ad 
qnascumque partes pecora et omnia atia sua animalia et rasias, sed non 
pos^int reconducere ad dictam insulam aliquas res prohibitaa sub pena 
contrabanni. 

Possint magniGci domioi comites Segne coDdnci facere per mare ad 
loca sua aleum, cepes, anarantias et alioe ftactas comesabiles pro osu 
8uo et saorum» et quod res nate in locis sais posaiiit extrahi ab inde et 



63 



conduci ad loca, que placebunt conductoribaR «arum, non condocendo ulla- 
tenus res probibitas. 

Copia Hcccovm, die xxvi ionii. 

Hec sunt pacta et immimitateg ciTiam Venetoram ot conventiones, 
que debent obaervari inter partes. 

Primo. Devemo a vui nostro conaolD facto ot ellecto per i nostri 
VeDetiani et citadini de Venexia socundo come parera ala signoria nostra. 

Item che i nostri Venet'ani et citadini de Venexia non aia tegnudi 
de responder avanti algun iuditio, salvo che davanti e) nostro consolo, 
nl per algun criminal salvo de criminal fate de aangue, el qual debia 
andar al iuditio del conte. 

Item che qaesto signor non debia far salvoconducto in dar passo, 
aida, favor de zente ni de vituaita ad alguiia persona de che conditione 
voia se aia, li quil sia contra el comun de Venexia, decliiarando eel re 
de Ungaria se trovasse in novitade cum I& noatra sigiioria de Venexia, 
che dio non el voya, i non sia tegnudi al dito capitolo, fazandoli coman- 
damento sora zo. 

Item cbe nissun Venetian e cittadin de Venexia babitante in quella 

Sarte non sia tegnudi de far guardia ne de pagar colta algana ultra i 
atii usati; ma ^c guerra fosse, por la qaal la terra liavesse dubio de 
Bssedio li fosse fato. in quet caxo i sia tegnndi br goardia eutro dala 
tem. 

Item che tute cosse, le qual serano tolte da Segna per coiidur a 
Venexia e per tuto el suo colfo, nai serao franchi c liberi, e non devemo 
pagar alguna coasa, e devemo domandar parola de cargar e descargar 
dal tragovan, el tjual sia tegnudo de darla, e noii la dagando, Ba licito 
ai citadini de Venexia cargar e descargar, non cazando ad algaua pena. 

Item dovemo p«igar le biave zoe formenti soldi x pizoi 8 de trata 
de cadauno staro Venetian, et de altrc biavc dovemo pagar soldi 8 de 
pizoli per cbadauno staro Venetian. 

Item de animali vivi dovemo pagar al trar soldi 4 pcr testa, salvo 
che de cavali, di qual dovemo pagar el diexemo de quello i seiano 
stimadi. 

Item che tulti i legnami, che se trazera per condurli fuora del colfo, 
debia b per c. 

Item che de tute altre mercbadantie, che se trazera dele terre et 
territorii del dito conte per Venetiani ot citadini de Venexia, si che 
habita la come no, per andar fuora dal colfo, se debia pagar ducato uno 
e nno quarto per cento. 

Item che de chadauno Venetian et cit&din de Venexta, che havease 
navilio, debia esser francho de armizo e d altre coase ; cargando vera- 
mente romei, debia pagar de dano xv per o. 

Item cbe de tutte cosse, che se tmzera de Venesia e de tnto el colfo, 
et sera condute a Segna. dovemo esser liberi e franehi. 

Item cbe dovemo pagar de armizt de nostri navilil. che decliner& a 
Segna, per ogni ceuto moza de portada de sal soldi G de picoli. 

Item dovemo pagar de vin, che condoremo a Segna, vendando in 
Segna, soldi uno e mezo qer star de vio, e non dovemo pagar vm stara, 
chome paga i altri. 




G4 



Iteni dovemo pagar d« malTasia, che condnremo a Segna, vsaitiido 
in Segna, soldi 1 per star; de Romania Tenunente, TendandoU in Segaa, 
dov<.-mo pagar soldi 2 per star, et noo Teodando queiU, oon doTemo 
,pagar alcuna cosfia, condagando qaelle per la via de marina. 

Item dc tato ferro e metallo, ei qaal condoremo da Veneiia et per 
tato el colfo per la via de marina a Segna, cargando e descargando 
quello in Segna, non doremo pagar alcuna coesa. 

Item dovemo esser franchi ala porta de Segoa de cadauni cosaa, che 
portesBemo a Brogna et a Modrossa per cua nostra. 

Item dovemo pagar ala porta de Segna de cadauna soma de panno 
groBso ono, zoe pizoli 32. 

Item dovemo pagar in Bregna de cadauna soma de panni soldi xx 
de pizoli. 

Item dovemo pagar in Bregna per cadaana soma de merze soldi x 
de pizoli. 

Item dovemo pagar in Modrasia el quaranteaimo de quello, che le 
cosfie cofita a Veuesia. 

Itera se habiteremo in Modrosia et per quelle parte, semo francfai de 
colta, gabeila et ogoi altra angaria, le qaai se metesse a nai e ale noetre 

SosseAeion et uiercadantie, le qual bp condusese fuora de Segna de ca- 
aune parte o de Veuexia, Puia. Schiavonia over de altre parte. 

Itcm se voremo trar fuora de Segna merchadantie, dovemo pagar ala 
porta per balla p. xvi. et per soma grosso uno zoe pizoli 32. 

Item dovemo pagar a Vratemicho e iu Bregua per soma de merze, 
pevere, fustagno et altre mercadantie soldi x. De paniii veramente dovemo 
pagar fioldi xx per soma in Bregna, et in Modrusa el quarantedmo de 
quello, che U cossa costa in lo luogo, dove la e comprada. 

Item dele cose, cbe conduremu da Modruaa a Segoa, non dovemo 
I>agar niente aalvo in Bregna, dove dovemo pagar soldi 5 per soma, et 
al Vrateoicho soldo ano per sooia. et ala porta; altro veramente non 
dovemo pagar, possando trar !e ditte cosae faora de Segna dove ne 
piasera. 

Item che in caxo. che Etassemo in Modrussia, et condussemo alguna 
balla, bota over altre cosse fuora da Segna per marina, e volessemo 
descargar alguna balla per tuor alguna cossa fuora dela balla over bota 
per lassarla in Segna, dovemo andar al otitio zoe al trogoam de Segna 
e signiticario; le qual cosse non dovemo mover domentre chel tragozo 
sera anda o havera maiida el suo messo a vender le dicte cosse; el qual 
tragovan e tegnudu de andar o mandar, come d dito ; la qual cossa fata, 
dovemo reiigar le balle, e qaelle mandarle suso, dele qual dovemo pagar, 
come e dito. 

Item in caxo, che mandesemo algnna coesa da vender a Segna, et 
vendesemo, doverao pagar la decima, se non se acorda.^emo cura el tra- 
goam over cum el signor, possando trar de Segna liberamente per tanto, 
quanto pagesemo. Kt slmelmente se compresemo alguna cossa de mer- 
eadantie in Segna per mandarla a Modrusa, dovemo paj^ar la decima, m 
non se acordeHamo cnm el tragoam. Mo possemo liberamerte tanto trar 
e vender m Segnu, quanto serave quello, per che pageBemo. 



69 



Itom pndenio andar pcr 1a contrada dol dito siiErnnr. comprando e 
rediigando iii ModruBa liberauieiite, nou pagando nit^nte. Mo se compre- 
semo faora dela contrada, dovemo pagar de qaaranta ono, condugando 
qnelle in Modrusa; et podemo qaelle dicte cosse et mcrcadantie com- 
pradc da po condur in Seg^a e fuora de Segna non pa^ando algnna cossa. 

Item si staremo in Modnisa, podemo rnmprur in Segna vin e.t altre 
cosBe per nso de r^xa iioBtta, dele quai non duvemo pagar alguna cosaa] 
ala |)ort& de Segna. 

Item de maluntie e romanie, le qual fosse trate de Venexia, le quat 
noi fasemo condur fnora de Segna per marina per condnrle a Modrusa, 
non dovemo pagar alcuna com in Seftna al iotrada dela marina, salvo 
a portarle fuora de Segna. dove dovemo pagar per bota pizoli 32 ala 
porta et al Vralenicho pizoli .32, et in Hregna Boldi x et in Modruaia 
el ipmrantesimo. De quello veramente condaremo per uso dc caxa oostra 
non dovemo pagar alguna cossa 

Item podemo comprar e vender porcbi e ogni altro bestiame, e meter 
quelli fuora de Modru&ia liberamente, non pagando alguna cussa. Se 
Teramente manda-^^emn (luelli vini e mosti fuora de Modrusia per mandar 
a Segna, dovemo pagar soldo ano per testa et non altro, poRsando qnelli 
far alcider in Segna e galar e mandar fuora de Segna per condur a 
Veneiia, como ne piaxera penza pagamento dc alguno dano o tragorina ; 
se mandesemo buo o vacbe, doveroo pagar como pagemo di porci ; cfaa 
86 mandesemo buo faora de Segoa per mar, dovemo pagar aoldi 4 
per te«ta. 

Item marcadantj Venitiani o citadioi de Venexia, cbe habita in laa- 
gabna, o altri mercadanti, che passa Modrusa dele mercadantie, le qnal 
i condura fuora de Segna, non die pasar alguna cosaa in Segna, como 
fa mercadantia clie fa in Modmsa, ma paga in Modrasa de xxx. I uno 
de valor; te qual po recondur da po tute in driedo, non pagando niente 
a Modrusa, ma die pagar soldi 5 per persona a Bregna e soldo ano a 
Vrateiiicho e eoldo uno ala porta de Se^na ; e se i vora'vender in Segna 
de qnelle coBse cbe i condura in Segna, die pagar in Segna el diexemo, 
salvo se lor non se acordaseno cam el tcrzoan. 

Item si dicte partes nna in terriB alterius et altera alterius haberentj 
aliquam immunitatem maioris prerogative, quam contineatur in hoc instm- 1 
mento, que immanitas non sit inusitata vel revocata alias vel per pre"! 

ticntem contractum, ait et esse debeat firma et a partibus observari. 
Dueali e terminazioni. Libro I, e. 146—7, u zadar. arkivu, 
B 
d. 



LXXV. 1455. 15. srpnja, n Carigrado. 

Carigradski nadbishtp i ohH pntriarha potvrdjuje pravoit moH sv. KristO' 

fora muceitika. 

Genadias miseratione divina arcbiepiscopos Constantinopolitanua noyeJ 
Bofne et universalis patriarcha. Univeriis ctc. Notom facimus universiByj 
qnod post captam Constantinopolim a Turcis, Antonius Calocbneris, sacer- 
dos Artae, entravit in ipsam civitat«m. et cepit reliquias a. Christopboris 
e suo templo, et ipsas apud ne tenuit. Aliqaantam postea volene in 

SPOK. ZXII. 



66 



patriam rfdire .rogavit a noliia testirooniales litteros, qaibus constaret, 
predictas rfltquias saiicti Christophoii niartiris esae, prout sunt, qnod 
nobjs iDdubitatum est; cuius qaidem petitioDem exaudi^imus, existimantea 
faciuro!4 nos esse Doo et omnibus tidelibos rem fLdmodum gratam. Ideo 
per has nostras litteras indubiam omiiibQS tidelibiia tidem facJmns, eas 
reltquias non alteriua sancti esse quam f^ancti Cbristophori raartiris, vidi- 
mu& enim eas sepiua, et bene cognosdmua eas" etc. In tidem quorum 
fecimus apponere nostrum Bigillaui pluinheuin pendens. 

Datum Constantinopoli in domibas nostris anno domini mfllesimo 
quadringentesimo quinquagesimo qainto. die xv mensis iuUi. 

Diplom. aibm. in hibliotheca palalina, Cod, supp. 542^ p. 12L 

LXXVI. (Jod. 1455. 18. srpnjs, n Mletcib. 

Od^ocara ae na iuzbe podmsene od poslanika zadarskoya puka puUm 

njihova kneza. 

Franciscus Poscari dei gratia dux Venctiarum etc. nobilibus et sapi- 
entibuij viris Petro Basadona de suo maiidato comiti et Marco Longo 
capitaneo Jadre et . . . soccexsoribaa sui.s tidelibus dilectis salutem et 
dilectionis allVctum. Venerunt ad presentiam tiostram duo pro parte 
popnli minuti civitatis nostre Jadre, et nobis presenL^iverunt nonnulla 
capitula, quibas particulariter examinatis, declaravimns ipsis daobus, 
quantam nobis displicuerit, quod fecerint illam adanatiouem sine licentia 
et scitu vustro, et (luod nolebanius resiiondere ad capitula predicta; sed 
per literas nostras vobis declararfmas nientem et deliberationem nostram 
drca petitiones suas. Ad quns, ut particalariter intelligatis mentem et de- 
liberatjonem nostram, volumus, quod quilibet, qui personaliter serviet ad 
laboreria nostra^ habeat deceteru soldos iiuatuor in die, et illi, qui labo* 
rabant cnm persona et somerio, habeant soldos quinque in die, et illi, quos 
mittotts cum someriis suis in servitiis nostris Auranam ct Novigradum, 
sicut nanc habeiit soldos x, de ceteru habeant solilos xn. Quuni com- 
pelluntur ad portandam ad molendinum frumenta ofticialium vestrorum 
ab allquo tempore citra pro solutione soldorain quinqae, est nostre inten- 
tlonis et vobis expresse commitUmus, quod decetcro ud hoc nallatenus 
eos compellatiB neijue compelli i^ermittatis, et teneantur dicti ofticialeB 
vestri cam eia se concordare, proiit faciunt privati tives deinde. 

De palels volumus, quod servetur illad, quod hactenus servatam fuit, 
ailicet quod dicti lideles nostri liabeant a vobis et stipcndiariia vestria 
limura equorum loco palearam predictarum. 

Volamas. qaod predicti fideles nostri teneantur et debeant, quotiens 
opus erit, portare cum someriis suis uquam necess&riam ad usum domos 
vestri capitanei tantum et succeysorum suorum pro illo pretio iasto et ratio- 
nabili, quod taxabitar per vos comitem nosti-uui. 

De pigneribuH, que ab aliquo et aliquibas peterentur de voluntate, 
ordinamas et volamas, qaod accipiautar per precones. qui babeant soldos 
duos tantum; ct illa, que acdpientor per unum, accipiantur per comili- 
tonem vestrum, qut Iiabeant solutionem solitam dari per statuta sive 
antiquas cousuetadines deinde ; de HiU autem^ qai ponentur in carceribus, 



67 



b&beat dictus comilito ^ive cavalerias soldos x pro qDolibet Untum, et 
niliil amplius, sicut ab antiquo Holitum fuit servari. 

De lignLB, qae dicti fidelcs nostri conducant cam someriis suis in 
dvitatem pro asa famitiarum snarum, quod solvant, stcat solvere soUti 
sunt, et solvunt de presenti. 

DiBplicenter et maxiina cum molestia noatra intelleximos, quod per 
stipendiahos nostros dicti pauperes lideles nostri damnificantur in viii- 
darii» et ortis ac vineis eais de fructibus, berbig, latucis et aliis simiU- 
bos, et quod molestiua est, malta enormia et inhonesta committuntar 
per illoB coDtra uxorea et mulieres saas. Propterea volamas et vobis 
capitaneo expresse commitimus, quod taliter providere debeatis, aicut 
raelius et utilius cognoveritis, quod dicti fideles nostri nulla damna reei- 
piant a dictis stipendiariis in ortis et vineis suis, quam querelle huiae- 
modi nobis raoleKtiseime essent. 

De animalibuB, que per omne^ emuntur e^tra Jadram pro usu buo, 
volumas, quod oolvatur illud, quod solitum est solvi, et solvitar de pre- 
senti. Volumas et vobis mandamoB, quatenus vos et quilibet veBtram in 
bis, qu6 pertiiient ad rej::imcn et ofBeium suum, observare et observari 
facere inviolabiliter debeatie has deliberatioiies nostras; facientes has 
noatras literas in actis regiminis vestri ad saccesBonim vestronun memo- 
riam regiatrari. 

Data in nostro dacali palatio die xvin iolii, iodictione m, 1455. 

Dueali e terminaziotti. Lib. I. c. 144, u zadar. arkiim. 

LXXVn. God. 1455. 5. koloroza, a Mletdh. 

Repuhiika mletac.ka upu6uje kneza Silhmickoga glede onih nyradja^ koje se 
nalaze pri moru, i o igpairtnju ieljeza iz Senja. 

Francecus Fosc&ri dnx Venetiamm etc. Andreae Leono comiti Sibe- 
nici. Die 4 instantis c&pta fait pars huius tenoris. Ad instantiam nnncii 
comunitatis Sibenici petentis, quod destruantur omnes domus et maga- 
zina ad marinam, .qooniam impediunt marinam et multa inconvenientia 
faciont" delibeiatam fuit, ^quod de caetero allo modo fabricari nec con- 
stroi possit extra civitatem Sibenici aliqua domas vel magazina* vel aliud 
qaid in poena de^tnictionis ipsius fabricae et 100 ducatorum solvendonira 
ab illo, qui permissioneni daret. I)e jam exiatentibus informabit nos nobilis 
noster iu redditu suo ex illiB partibus, ^ut deliberare poaaimus sicat iuri, 
iustitie et equitati convenit". Comes permittat illis civibus e Segna ex- 
traere femim in illa quantitate, que necessaria est pro illa civitate, pro 
qao det contraliteras" et nihil amplias, ne damnificentur datia et merca- 
tores nofitri. 

Data in nostro ducali palatio die v. aagusti, indictione xv. hcdlt. 

DipUm. Sihen. in hibUother.a palutina {^ietinae. Cod. Sttpp. 541, p, 122. 

LXXVin. God. 1455. 6. rfljna, a VrsBlni. 

Mnoga mjesta u gomjnj Zeti predaju se MJHianom %u njeke uvjete. 

1455. 6 septembris. Pacla illorum de Xenta saperiori cam illostris- 
simo dominio VeDetiarum traasducta de sdavo io latinam^ die vi Beptem- 
bria xoocoLv. « 




I 



eM 1 



eM 



d VMB * ttB ffiMb 4e b Ti 



4*k 



de U il 



pR&ta 



de V< 



«I gnn 



tvto 



•I t i Mi iw to de XaJto de ■& 
le «& bOM iMle e <fad«r, i 
d* b mte TliMilii 
cbe tefeim k «MMi le 

Itca che elsiv 
«al te ifar e preMete 



de Vc 



■U 



ItcB dfae, ^ aon aa alg«a pffefie «for «eeeeie over 
1^0 aona le Mtre cUexie, ae (*« fi rina de le eflaCn iiBde 
de le opibe dbeDc; ct voi«M de qwk m podar enar nnTflecor»! 
tatlD Id Cruae, iwom deflce mflBO tfltropolHi de le fade SeBia, pflreUa 
quello bitropoliti dc Cnim el ae cfaiaaH b itropoBfi de Xenu, et lid 
ttete li oaiCri zagi at prcti« e seaza cdo naa podeso eoMr. 

It«D aJonie perBono, cbe sia eotto proniaro^ cbe Bon poau avflrj 
ndlido csm d aoo proQiaro d&nnti alcaa aiKBar, aalTO ae alani 
dttae cmD la raxon lo bomo del prooiaro, cEe GberameefiB chadauae 
poaea cfaiaaiar dafaati ei lignor over rai^oda a raxoD. 

Iten cbe riaoe oceptadi cdid bon e vero chuor aotto rombra de la 
illQRtriuima flignoria, et che siano lor servidori, e cfae siano Tisti cum 
bona voia, e de chadauna cossa i ne tegna chome chadanno de fi SBi 
boni Mrvidori. 

Item i quali sovrailicti aiano tegnudi de Tognir in hoste ai coman- 
damenti de la Pignoria fina a la Sadrina e Alexio, e doTe che serano i 
confini de la sigDOria com tulo resto del paexe de la aignoria. 

item cbc i dia i pagamenti de la signoria con>o anno dadi e pagad 
al tcmpo del si<;(;or Bulsa. 

Item i se offerisse cam sacramenti loro, che siano boni e fideli a la 
Dostra iltDstiissima Bignoria. 

ha sottoficripta sono le com[>agQie over comani, che se ofiTerre ai pati 
Bovradicti, Botto le (|ual ne sonu molte ville altre, de le qual non se b 
mention, nalvo da po conclnso tute se mandera in notta; e prima: 



Maragozi 


Goluboviito 


Svoie 


Lnbizi 


!Iot«ni 


Daibabe 


Merche 


FichBta 


Gerli 


Stanisauligi 


Kovizane 


Machalani 


Loxeni 


Cuposse 


Rogame 


Bacbsi 


Potgnriza 


Radotiesi 


Tazide 


Cniessi 


Grude 


StanBichi 


Pobreaani 


Ivaini 


Cuti 


Branovichi 


Nichsisi 


Arbenexi 


Piperi 


Colabovjchi 


Spitiba 


I>rBghi;;ne 


&uin<:hovichi 


lubiovichi 


Laslna 


Hinosfii 


(iernzii 


Luxane 


Buxichi 


Spatar 


Chathari(Oill 


Malonzichii 


Tignmiri 


Churezi 


itusati 


Bielopaulichi 


Nelmiza 


Sairivlage. 


Berisanzi 


Plenanzi 


Cheuclti 





Cotnmemoriali XV. c. 12^ u ndet. arkivu. 



m 



LXXIX. God. 1555. 22. mJDa, a Mletcih. 

kriomiarih^ kojt polate iz Senja i Bieke i ttjihove okolice za zta i>r«- 
ntena da izbjegnu straii. 

1455. 12 BeptenibriB. Sant aliqui habentes ferrum et alias roercationes 
Id Segna et FlDmiue, qai expectant tempora borearum. at cum navigiis 
grossis dictas merfationes ponduci faciant nltra mare contra banna nftstra, 
in grave preiudicium intruituum et mercatorum nostroram, qaia commisso 
contrabano impune veniunt et st&nt in Venetiia et in omnibua terris et 
locis nostris. 

Vadit pars, quod nmnes illi, qui decetero de locis Se-gne et Fluminis 
ac partium illaram conducent seu conduci facient aliquas mercationes et 
res ad aliquas partes et loca tam intra quam extra culfom nostrnm 
contra hanna nostra, poasint semper omni tempore capi et detineri, ac 
comprimi realiter et pertionaliter tam in Venetiis, quam in omnibtis locis 
et tenis nostris ad solvendum et aatiBfaciendum omnibus penis et bannis 
nostris ac si perwnaliter comprehonfi fuissent in contrabanno. £t de 
penis pecuniariis ac de valore contrabanni accusator babeat terciam, 
dominiam nostrum tercium, et tercim rectnres sive illi oniciales nostri 
lam iii \>netiiR quam extra, quibus ])rimo facta. fiierit consciam. F.t non 
possint aliqui ofticiales vel rectores nostri facere aliquam graciam vel 
remissionem penarum contrafacientibus sub pena solvendi et restituendi 
totam de suo proprio, qood exigatur per advocatores comunis babendo 
partem vei de aliia sui of6cii. Kt ad banc met condicionem et supra- 
scriptis penis subiaceant omnes illij qui conducerent de quibuscunque par- 
tibus Segnam mercatioDes contra baniia nostra. Et publicetur in sealis 
Kivoalti pro omnium intelligentia. Kt mittatur hcc pars omnibus recto- 
ribuR Dalmatie. 

Freterea quia Veneti nostri habent in Segaa et terris illorum comi- 
tum multas prerogativas, at patet per instramentom superinde confectnm 
in 1408 die xxvt. mensis iunii, et in collegio facte fuerunt aliquc decla- 
rationes et capitula conces^ionum, ({ua.s babent illi comitea a dominio 
nostro; ex nunc captum sit, quod mittatur copia supracomito gaJee nostre 
Quarnarii, ut intelligat ea, que faeere et observare debeat. -}- 92 — 9 
— 0. Poblicata die xv. aeptembria in scalis Rivoalti. Facte fuernnt litere 
aopracomito Qaarnarii ac etiam rectoribus Jadre et successoribus. 

Senato Mar. vol, P"., m mlet. arkivu. 

LXXX. 6od. 1455. 7. stadens, a Mletclh. 

Odgovara se na molhf. poslauika Sljepana hrcega ii\ Save. 

1455. 7 novembrie. Capitula illastria doniini docis SteCaiu. Qaod maRni- 
fico domino Vlatico filio illustris domini dncia Stefani sancte Save ail ea, 
qae in scriptis dari nobis fecit, lecta haic consilio, respondeatm*. Et 
prinio ad priraum capitulum buias tenoris, 

Item quod vfstra serenitas dignetur recipere ipsum dominuro nostrom 
dominiani ducem Stefanum una cum suis filiis et heredibus ipsorom in 
medio vestre nobilis magnificentie tanqaam tilios illustiU veatri principis 



70 



ac fratres Testros minores Bub vestra tutella in vera Ijga et iufita ami- 
citia cum omnibue chastris, castellis^ eivitatibus, terris, po^sessionibus, 
cuiusvis status dominii posaidendis et in faturum referendis, possidendis 
de modo in futuruni ; si);!ni6cantes quibuslibet, ip»os dominos nosUros 
contra quoslibet impeditores vel inimicos ipsorum iuvare, protegere etj 
facere tanquam pro ee ipsiB, et qnod predicte veatre serenitatis amicitiaj 
sit perp«tua, et quicquid hucusque illustris dominus noster dux eccessia-' 
set, ex amicicia et antiquo amore quibuscumque occasionibus vel cansa 
alicuius sospecionis per aJiquos inimicos intropo&ita, hoc petimas, ut d&- 
ponatur de f^hth veatra speciali; et si e&set neccsse illustri domino 
Qostro duci aut liliis suis nec non heredibus ipsorum 4[U0cumque tem- 
pore tioe oportunitatis iutrare Yenetias aut ubiqae in terris et dominia 
vestre serenitatis, essent semper sahi et securi personis, hominibos. rebaa< 
et bonis ipsorum veoire, stare, paasare ad ipsoium benoplacita. transirft 
quo ipsius voluntati placuisset sine impcdimento et mole&tia aliquali. Et 
si aliqiiis ex hominibus doniiui nostri ducis fugain daret alicubi ad terras 
vel civitates vestre serenitatis pro causa aliquali, ut ubi invenietur, ibi 
dcbeat re^titui ex mandato sercnitatis vestre. Alia oinnia, que concedet 
inperpetuum domino nostro duci, vestra serenitas in eudeiii privilegio 
slgnare et rescribi velitis. 

Responsio. Quod andivimiis et sensimus ea, que nobis eius magni6- 
centia exposuit, et exponi fedt, et subsequenter in scriptis dari. Et res- 
pondemus ad primum capitulum. quod continue habuimu& ac habomus et 
habere disponimus illustrem dominum ducem genitorem suuin in verum 
et dilectissimum fratrem et amicum iiarissimum, et sincerissimarn beni- 
volentiam uostram intendimus erga etiaui magni6cos natos et descedentes 
saos continois temporibus solidissime conservare, et pro ipsa eias excel- 
lentia, tiliis et de^cendentibus semper alacri animo facere oninia, que veri 
fratres pro fratribus et amici pro amicis facere possunt, sicut etiam certi 
esse videmur mentis et intentionis iUustris domini ducis predicti et magni- 
ficorum domiiiorum natorum suorum erga nos esae.* Kt pro declaratione 
optime dispositionis nostre contentissimi sumus^ quod idem illustris do- 
miDUB dux, filii et subditi posstnt tute libere et secure venire cum bonlB 
suis vel eHam sine, vel illa bona mittere et stare tn terris et locis nostris, 
ac recedere ad omnt^m beneplacituiu suum non aliter quam proprii nostri 
cives ac etiam faceret excollentia sua et ipsi lilii et subditi sui in suis 
propriis terris et locis; et si qui subditoram suorum ab cxcellentia aua 
discendentes ad aliqnem locorum nostrorum declinabunt, contra eos ius 
plenissinium ministrari faciemue. Non autem honoris nostri esset, ut per- 
sonas assignari faceremus, quum loca nostra semper tibera unicuique esse 
consueverunt. Nec credere possemus, quod exeellcntia aua pro fralerua 
eitts erga nos dilectione aUter petere vellet, cum non dubitemus, quod 
honorem et reputationem nostram non luinus quam propriam caram 
habeat. -|- 66 — 63. 

Volunt primum capitolam usque ad *. et postea dicatur: 

Et pro declaratione optime nostre dispoaitionis contenti sumus ad 

ligam cum illustri dominn duce siiprascripto devenire cum illin mudis, 

qui sint convenienles et honesti. dumiuodo aon contraveniamus pactis et 

capitulis, que habemus cum Teacro, quum quibascumque promisaiones 



71 



scrvare disponimus. Et insuper sumua contentisflimi, quod Jdem illnstris 
dominus dux^ lilii et Bubditi posfiint tute, tibere ec secure venire etc |>er 
totum, ut sequitur in eo capitulo- + 7i, 88,-2 — U, 8. 

Ad secundum, Item petimus pro domo. quam antecessores domini ducis 
et ipKe dominuB dux veslre donationis gratia possidetiant, ut Tellitis 
intuita predirte amicicie i\ms restitui facere, ut semper inveniantur suis 
operibus in medio veeire serenitatis Si autem pro aliciuo casu predicta 
domufl ipsoruin ipsis restitui non potest, ex tunc petit dominus noster 
dux afTectu cum instantia, ul sDmam pecunie. pro (jua siipradicia domus 
fait veudita, nobis ostendere velitis, at possimos aliam domum aoxilio et 
consilio vestre serenitatJB illustri domino nostro b loco bono et honesto 
comperare. 

Kesponsio. Quod pluriraum nobis placet, (piod haheat in hac civitate 
unam domum; et quia illa, quam habebat, ut novit, veudita fuit, eam 
sibi dare non poasnmus, sed contenti sumus, quod perquirant et nos 
etiam perquiri faciemus, de reperiendn unam aliam, que ei placeat, et 
parati sumuB tot denarios pro ipsius solntione exbursari facere per came- 
ram nostram, quot ex venditione illius, qoam habebat, in eam cameram 
pervenit. 

Ad tercium. Item pettmus a veatra serenitate uiiam litteram gratiosam 
civibus illuBtris domini nostri ducis in Nova Civilate constituiis, ut pussint 
ducere vel facere duci per mare fnimentau], vinum, cames et oleum et 
alia victualia^ qac ipsis sint necessaria de omnibus locis abicamque 
possint invenirc forum per se meliorem sicut et alii cives vel bomines 
vestre serenitati» ^ine mole>«tia et impedimento aliquali, et <|uod pos-^it 
illustris dominufi dux et ipsi predicti cives ducere et comperare lanam 
et gaadum pro pannis, et quod habeant securitatem nec possint impediri 
de aliquibuB capitaneis vel officialibus vestre serenitatis, ut possint pannos 
ibi laboratos ublque per mare et per terras portare secure, solvendo de 
omnibus supradlctis dacium consuetum et iustum, ubi venderent et ubi 
eomperarent; et qnod non sint impediti per homines de Ca>aro cam isto 
novo dacio, quod velent ipsi de Cataro super liomines illustris doniinl 
ducis et alios quoscumque intr&ntes civitatem novam acdpere et hoc 
preiudicium est valde magnum, et qaod illustris dominus noster dux de 
hoc etiara valde agravatus; et quod nullus liagutteus Venetiii ant in 
lerris vestre serenitatis ubique aliquem de nova Civttate nosira pnt aliquo 
debito suo sustirerc neque captivare posstt; et hoc totum de gratia 
vestra speciali amore autiqne et moderne amiclt.ie intra vestram soreni- 
tatem et illustrem dominiim dacem conclusa, et quod predicti civea siut 
recomissi in omnibus locis vestre serenitatis; et si aliquis ex ipsis por- 
tasset aliquod contrabannom, de gratia eis deponatar, et amplius nun 
sint aasi facere. 

Responsio. Qnod ex mnlta nostra afiectione ad excellentiam saam 
optaremus posae in cunctia sue excellentie complacere, sed obstantlbua 
legibos et ordinibus nostris in boc eius requisitionibus satisfacetc non 
possemas: et propterea rogamtis, ut nos libeat excusatoB faabere. 

Ad quartum Item petit dominus dux a ve^tra illastris ima signoria, 
ut vestra serenitas dignetur sibi restituere illum parvum locum, castellum 
Omix vocatum, quod vestra dominatio recepit et occai*avit de mauibus 



I 




iUastriB domini nostri ducis Hine csiasa aliqaalc, qaod caatellum illuBtris 
noeter dux cum magnis expensis et fatiga ac ^anguiuis effusione per 
comissioaem serenissime ac exct!lleii(iji.s)me bone memorie domiiiu Itar- 
bare m&tris illiifitri» domini nostri Vladislay moderui regis Hungarie et 
de manibus coudani Matchonis alias bani Croatie et fratriboB suis eisdem 
chafitellum rccepisse tanquam de manibus illo tempore vestri et nostri 
inimici. 

Responsio. Quod at excellentia sua novit, iusto bello castrum Almisse 
accepimus. et vere iUud non ambitione teuemoB, sed sie rcquirentibus 
fide et promissione per nos illis huminibus datis, quibus nisi cum de- 
Cractione houoris nostri contravenire uon possumus Quare et in hoc 
placeat nos excusatos habere. 

Ad quintum. Item si vcstra sereuitas complacebit peticionibus et ob- 
aequis illastris domini nostri ducis et filiis eiusdem, ipi^e dnininus noeter 
dux offerit se, filios et heredes suos vestre ostendere serenitati satiB 
bona voluntate omnem fiduciam et confidentiam et omne amoris instai^ 
tiam per qaemcumque niodum vestre placuerit serenitati, nec non po- 
tentia sna, &i esset necesse, in illis parlibus contra qaemlibet impedito- 
rem vel inimicum vestre sorenitatis perEonis et ^entibas posae saum 
facere, excepto solo uno imperatore Teucroium, cuius potentia non cst 
pOBse ipKonim, nisi dominus cmuipotens ac vestra serenitas et alii prin- 
eipes Xhri&tianorum possint de hac pena nos et alios, qui desideiant, 
eliberari. 

Responsio. Quod de sincerissima eius erga nos mente et intentione 
quantum plus possumus ei regr^tiamur, non dubitantes, qaod semper et 
in omrii casu non mitius facerct cum effectu quam verbis dicat, et tanto 
magifi nobi.s hoe suademus, quaiito ut iliximus pro eius excellenlie riliis 
et descendentibus dispositissimi sumus semper facere tanqnam pro fratre 
et amicJB carissimis. 

Ad sextum. Item pctit iUastris dominas noster dux a vestra sereni- 
tatc, ut vcstra serenitas dignetur sibi coucedere, ut poesit ducere sales 
de omnibus locis, unde potaisset meliorem forum tiabere, specialiter de 
Valona ad novam Civitatem. Si aatem vefitra serenitas de hoc agravatur, 
tnnc petit iltuatris dominus no.ster gratiam, ut posait ubique in locis 
vestris et terris vestris sales facere comperaie et duoere ad Civitatem 
novam et ad Nerentam, solvendo dacimn de centum v. et r. tiaboat tle 
gratia veatra B]>eciali, sicut et prius Iiabuit ad Neientam. Et hoc petit 
im|>erpetutim; si vero allquifi ctim fortuna et contrabanto venisset ad 
terraa nostraa, ut gratiam babfremus comperare. 

Ilesponsio. Quod obstantibus ordimbus nostris, qaod conducat ad loca 
sua alium salem quam nostrutn, a£&entire non poasumos; sed ut intelli- 
gat bonam mentem nostram, contenti sumus ei complacere, quod possit 
per annos quinqae futuros singulo anno levari de Pago et condaci facerc 
NarenUim vel ad eius Civitatem novam duomiUia modieta salis, pro qao 
Bolvat pro tracta duc. 10 pro quolibet centeniirio modietorum, uti noa 
etiam Bolvimus de eo, quod accepimus a subditiB nostris dtcti loci Pagi. 

Ad septimum. Itern cum sit, quod ipfi^ inustriB dominus dux Becun- 
dum formam pactorum, que habuerunt sui predecessores, et pret>entialiter 
i^e habait cum vestra serenissima dominatione, quod de camera Catari 



78 



onini anno habere debet ducntos GOO, a malto tempore altra iigque nanc 
ipse dominus dux nec ex ipais habuit neque recepit ab ipsa camera 
6ecundum dispoeitionem ut prius habuit; propterea vfstra excellentia 
dignetur nianaare veetris rectoribuB Catari, «luod dent et integraliter 
soTvant dictorum denariorum (|uantitatem prefato domino nostro riaci et 
fiiiis suis; et etiam dignaretur vestra serenitas committere, nt semper 
ijuccessive soivaitt de tempore in tempus, aicut fuit semper consuetum. 

Responsio. Qaod parati sumus per expressum mandare rectori nostro 
Calari, ut de introitibus illius eamere exccllentie sue nnnc et de tempore 
in tempua annuatini rontinue soWat et dari faciat duc. 600 provisionia 
siie solite, nam in cuntis convenientibus dispositi sumus libenti aninio ei 
complacere. Verum rogamus excellentium suam, ut proTideat, quod cara- 
vane cnm effectu tute vadant Oatarum, qunm, nt novit, pacta ot con- 
ventiones nostre idc disponunt, et hac de causa habet provisionem ante- 
dictam. 

Ad octavum. Item petit dominus dux unam litteram coinmendatoriam 
domino comili de Curzola, ut impendent et faciat solvere debita, "|ue 
obligantur aliqui ile illa civitate illostri domino nfistro duci pr» multis 
salia et aliis occasiouibus, videlicet saper Antonium Stanoevich et Franoo 
ac Antonio Saimir, qucd non semel vestra Berenita^ de prefatis debito- 
ribus fuit avisata. et literis vestris solvere commisistis, et omnimodam 
satififactionem sicut credimus, quod bucusque minime fererunt, et vestra 
serenitas de hoc etiam dignetur piovidere. Alia oretenus referemua vestre 
sercnitati, que adhuc habemus in mandatis. 

Itesponsio. Quod mandabimus efticacissimc comtti nostro Curzole. ut 
contra iUos, de quibas meutio fit in capitulo, et aliis, contra quos iure 
8U0 uti ei placeret, plenisRimum et expeditissinium iufl fadnt et ministret. 

Et iiuia dictOB dominus dicit, quod babita hac respoiisione habet etiam 
alia dicere, ex nunc captum sit, quod non dicente eo alia maioris impor- 
tantie, quam t^int snprascripta [ter eum dicta, ut citius expediatur, et non 
habeat causain diutius hic differendi. dari ei possit responsum coDforme 
respoDsionibus Buprascriptis. 

Nota qnod posiia fuerunt ultra ultrasrripta capitula insimul, excepto 
uapitulo siilis. per suptascriptos napienles et ad incontrum per ser Andreain 
Dandulo, ser Lanrentium Mauro et ser Marcum Donato doctorero. sapi- 
entes terre tirme et ser Dominicum de Criulis et Johanem Itoiio sapientes 
ordinum, fuerunt 

De parte ser Nicolai Bemardo sapiens consilii et Botiorum 65 - 63. 

t De parte ser Andree Dandulo et sotionim 74—88, de non 2, non 
slnceri 14 — 8. 

Succeaaive positum fuit capitulum salis ut sapra per ser Nirolaum 
Bernardo, ser Christofurum Mauro proc, ser Triadanum Griti et ser 
Jacobum Lauredano, sapientes consiiiii; ser Mareum Donato doctorHin 
sapieii» terre firme, et eer Bertucium Bondimerio, aer Thomam Mocenigo 
et ser Dominicum de Priolis, ser Johaniiem Bono et ser Sebastianum Ba* 
duario sapientes ordinum, et ad incontrum per ser Andream Dandulo et 
ser Laureutium Mauro, fnerunt. r>i> parte ser Nicnlai Itemardo .sapientis 
consitii et sotiorum ^l ; de parte ser Andree Dandulo et ser Laurentii 
Mauro, sapientum terre firmc, 55, de non 0, nou fiinceri 8, qui volebant. 



74 



quod per annos qniDque singulo anno habere posset duomillia modieta 
salia de Pago pro locis sui», excellentia sua solvente de tracta due. 
qujnquo pro qnolibet centenario modietorutD. 

Lecte autem fuerunt Buprascripte responsiones tribus nobilibtia pre- 
fati domini ducis per exr«lIenLiani suam mifisis die nono novembris U55. 
Qui petienint eam coplam, ac in scriptis de.denint infrasciipta quatuor capi- 
tula. Item petit dominusdux illustrissimam serenitatera vestram. utdignaretur 
vestra serenitas scribere unam literam magnifico Petro voivoda Paalo- 
vich, notificundo ei, quod peticionibus illustris domini nostri ducis reci- 
pitis ipsum in amorem et benivolentiam vestre serenit&tis, hucusque pre- 
dictus Petrus voivoda stabit ct tenebit se in liga et amore ac obedientia 
domiiii dui'i8 sicut modo siint, et propter hoc quod vestra serenitas in 
omuibDs possibilibus veletis sibi complacere, quia illustris dominus noster 
du.\ cum omnibus amicia et subditia suis semper est paratus vestre obe- 
dire aerenitati, si etiam esset neceaae et pugnare pro honore vfiBtre 
serenitatis. 

Item petit dominus dox, sicut et prius pluries per oratores et literas 
suaa naravit ve^tre sfrenitati, quod Stefanus Cemoevich cum hominibus 
suis cursaributi multa mala facii per terram et in dominio domini ducis, 
quod domino duci valde grave est audire, ct pro amore vestrc serenitatis 
semper sustiimit se ab ipso Stefano et ab hominibua suis; quia vestra 
serenitas benepotest recordari, donec erat filius predicti Stefani in ma- 
nibus domini ducia, ipse Stefanus stabat tanquam servitor suus; tamea 
vestra serenitas scit, qood duminus n(^ter dux amorc vestrc serenitads 
ipsum filiuni suum peticionibus veutris de carceribus fecit liberum, et 
vestra serenitas promisit predicto domino nostro duci, ut ipse StefanuA 
nec filius snus nunqnam erunt in allquibus facere contra bonorem domini 
ducis, quodmodo faciunt ; ideo dignetur vestra serenitas de hoc providere 
tali modo, ut ipsi non sint ausi amplius talia faceru, vel autem vestra 
serenitas non habeat pro malo, si alujuid dominus dux faciet et provi- 
debit eontra predictum Stefanum et Hlios suos. 

Item notum facit dominus dux vestre illustrissime serenitati, tiualiter 
ipse potuisset habere comitatum Cetine ex gratia et coocessione iUostris 
domini regis Vladislay Ungarie ctc., sicnt et prius avisavit vestram sere- 
nitatem, modo in manibus oondam filiomm Petri banni abitam, de quibus 
bene recordatur illuBtris dominus dnx, qualiter doniinatio vestra roisit 
sibi dicere, quod ipsi 6Iii domini Petri banni recoraiserunt se protectione 
et tutella vestre sereuitatis, nos vero a tcmpus per vestram serenitatcm 
avisatum tamen cauaain liabentes amore vestre serenitatis nihil ipsos 
impedire voluimitg, imo et omnem complacentiam eis facere desideravi- 
mus; modo autem, ai est possibile, petiinus gratiam a vestra serenitate, 
ut dignaretur nobis vestra serenitas concedere, incipere et procedere 
contra ipsos, quia speramus, si non esset contra vcstra sercnitas, 
nos bonam partem habere potnissemus, et illud, quod essut nostnim, 
esset vestre serenitatis sicut et alia boua nostra, qne oninipotens dominos 
nobis concessit; si autem esset contra voluutatem vestre &erenftatis, nos 
semper in omnibus desideramus vestre serenitati complacere, et nibil aliud 
fiacflre^ nisi quod est volontas vostre serenitatLs. 



75 



Item notum facit vestre Berenitati illustris dominus noster dtuc, qao- 
modo multi liominefl plora iLala dixerant sibi contra JohaDnem vaivodam 
et fratres suos, quod ipee voivoda et fratres sui oblignverunt se oct-isione 
capitiH ipsonmi non esse vero, el quod volunt testilicare in presentia 
nostri caro verbo vestre serpnitatis, at po^tquam ipse Jolianne^ et fratres 
sui reversi fuerunt ad dominum ducem una cuui filio suo, quod nunqaam 
aliquid audivisiset vestra serenitas aliquid (ractasse vel procurassc per 
predictofi nobiles contra bonorem doroioi ducis; igitur pro boc petit et 
obsecrat vestram screnititem dominus dux, ut ai aliquid ab aliquo ex 
parte ipsorum audivit veRtra Kerenitas, qaod e^set conii'a predirtum do- 
minum nostmm ducem, cx tunc dipnaretur vestra serenita^ dominum 
nostrum per nos avisare; si autem oon, ut sirailiter dignaretur vestra 
serenitas nobiB referi, ne mali homines crescerent et opera ipsoram, qoia 
non tantum hoc sed caput suura et filionim suorum confidet dominas 
dux super vestram serenitatem. 

Ad que vigore libertatis tradite collegio die x novembri« re.spousura 
fuit. Ad primum et secundum, qaod scriberetur, ut requireltant. Ad 
terciara vero, quod filii banni Pirchi erant recoramendati nostri dorainii, 
et rogabamus. ut ab ipsorum damnis et iniariis placeret excellentie sue 
se abstinere; et ad quartum, qaod revera a Jobanne vaivoda nil mali 
nobis relatum fuerat nec senBentmus. 

Kt quia de primis responsionibua oon contentabantur. potissimo ad 
aliqua pnnci])aliH rapitula, moJificate per collegium fuerunt ipse respon- 
sioneg, et i]isi domino lecttf>. et t&ndem conctOBum fuil die 13 novembris» 
ut in Uteris infrascriptis cavetor. 

Senato. Mar. vol. V., u mUt. arkivu. 



LX\XI. Ued. 1455. II. atudenoga, u Mletcih. 

Stjepan herce^ sv. Save imettomn mletackitn piemiiem sa sinori i rM- 

sliednici. 

1455. 11 noTembris. Privilef^um iiluRtrissimi domini Stefani dads 
8. Save etc, qui de nuraero nobilium maioris consitii cst creatus cura 
filiis et heredibas suis. 

Franciscus Foscari dei gratia dux Venetiarura etc. Univerais et sin- 
gulia tam amicis quam fidnlibus, et tam presentibus quam futurii; ]]resen8 
privilegium inspecturis salutem ct sincere dilectionis atTectum. Ducalis 
excclletitia ia liberalitatis operibus solita celeberrimo conver:>ari, tanto 
amplius personas et «Ugnitatis honore con.spicuas prevenirft studet liono- 
ribus et dotalibus arapliare favoribtis, quanto ducatui nostro amicabiliores 
nperibuB se ostendunt. Tnde cum illastris dominus Stefanus dux sancti 
Save ac regni Bossine magnus vaivoda etc. semper fuerit et sit dilectis- 
simus et perftctissinius amicus nostri dominii, sicut per laadabiles et 
notabiles efifectas ostendit, notmn tieri volumas unicuique, quod omiu 
inrifl consiltorum, nrdiuamentorum nostrorum nece.ssaria solennitate ser- 
vata. prefatura illustrem dominum Stefanum cum eiud filiis et lieredibus 
legitime ab eo desceudentibus ad numeram et de numero nobilium nostri 
maioris consilii recepimus atque redpimas, et de uostro maiori oonsilio 



I 




76 



fedmns et facitntis, atque pro nobile et He numero nobiliam nostri ma- 
ioiis con^ilii in YcnetiiB et extra uliltbet ease volumos et traccah, ipsum 
fiincere benivolentie bracbiis amplexantes, et tirmiter statuentea, quod 
eisdem libertatjlus, beneficiis, honoribus et immQnitatibos, quibas alii 
civee et nobiles nostri de no&tro maiori eonsilio gaudent et perfrd 
dignoscnntur. prcfatus illustris dominus dux Stefanus ac sui tilii et heredes 
predicti io Venetiis et extra ubifjue locorum plenif^imt! gauiieant per- 
petuo et utantur; nobis qucque idtm illustris domijius SteCanuB per 
magnificum doininam Vlatcham tilium saum ac . . . oratorea ec ountioa 
eiu^em ad evangelia tancta dei solemniter fidelitatia debitum prestilit 
iuramentum. In quorum oninium tidcm et evidentiam pleniorem presens 
privilegium fieri iussimus, et bnila ncstra anrea pendentc muniri. Datum 
in nosiro ducali palatio aimo dominice incaroationis mcooclv. die xi no^ 
Tembris, iiidictione quarta. 

SimiJe phvileyium factum fuit illustri domino Vladisavo iUaatris 
domini ducis Stefani sancti Save filio die xxvi februarii 1464 m. v. 

Commetnoriuli XIV, c. 172., u mUi. arkivu. 

LXXXII. Ood. 1455. 13. stndenoga, u Mlet«ib. 

Duzd mleiacki utierava Sfjepam hrcega sv, Save, da mn je pravi pnjaiel}. 

14&5. 13 novembris. Franciscus Fascari dei gratia dux Venetiarum 
elc. Univerftis et Bingulis notum esse volumus, quod licet inter illustrem 
dominuro ducem Stephanum sancte Save magnum vaivodam Bossine 
nosque ri^eat ct iamdiu viguerit bona ac sinccrissima fratemitas ct ami 
ctcia, ad omnes tsmen suspictioiies tollendas, que quomodulibet potuissent 
et possent occnrrere, et maiorem nostre mentis expressionem ad instan- 
tiam magnifici domini Vlachi ipsiujs illustris domini ducis filii, qai nnpe- 
rime ad nostram se contulit presentiam, hanim serie declaramus, quod 
s) esset forte ad hanc usque diem aliqua intervenisset dii^censio sive 
suspictio, non tamen propterea fratemitatem et amiciciam predictam ali- 
quiiliter violatam rcputamus, quiiiymo in solido et immutabili proposito 
nostro perseveramus habendi et habere dispouimua. Tmprimis illuatrem 
dominum ducem in dilectissimam carissiniumiiue fratrem et cum magni- 
ficia tiliis sue excellentie ac descendentibus suis continuis servare tempc- 
ribufl optimam amiciciam et benivolentiam, eosqnt^ et loea eorum ac 
terras, castra, fortilicia, que nunc teiient vel possident, et in futunim 
habituri sunt, amicabiliter tractare, nullumque eorum nec etiani de sub- 
ditis filiis ct homiuibus accipere vel ulio niodo snb nostro dominio accep- 
tare; nec ipsi illustri domino duci vel magniHcia tiliis sive locis soia 
predictis, etiam si qua interveniret suspictio, bellum vel novitatera inferre, 
nisi prius excellentie sue scripserimus, et de mente sua erimus certiorati. 
Imo 81 per aliiincm domiiium vel potentiam atatus ilhistris dicti domini 
ducis o^cnderetur, ex nunc contenti et parati sumus excellentie sue dare 
favores nostros contra huiusmodi oflensores, preter quam contra serenis- 
sinium dominuni Hnngarie regem, ac illastrero Teucmruro imperatorem et 
alios colligalos nostros. Queniadmodum prefatus magniticus dominus Vlachus 
ipsius illustris domini ducis filius excelKntiam suum assoruit erga nos 
esse servaturam, et per eias patentcs litoras hia cousimiles eaee decla- 



77 



r&taram. Et insuper contentisBimi samus, qaod illustris domlnas dux pre- 
(licLus magriiliriiiue tilii et Hubdili sui [ire.senU!8 et ruluri tutu, lil)ero et 
Becure cam boni» aut sine venire possint vel etiam ipea bona mitt«re, 
Btareqac in terris et locis nostris. ac ad eonun benoplacitum de eis rece- 
dere sine alicuius molestia vel contraditione. Ita tamen qaod ob predicta 
non contraveniHmu» capitulis pucifi, quam cum illuHtrJRsimu Teucronini 
impcratore habemas» cum bonor noater expostulet, nt unicuique promisaa 
servemua. 

Kt preterea qaia somme gratum nobis est et placet, nt prefatus 
illustris dominas dax Stefanus in hac uostra civitate babeat, at optare 
Yidetur, ODank convenientem domam, contentissimi sumas, ut perquirere 
faciat ct uoe perquiri faciemua dc una domo, que grattt eidem excellentie 
sit, et pro ipsius soluUone per cameram noHtram parati sumus facere 
exbursari tot denarioB, qaot ex venditione illius domos, quam per elapsuni 
habere consueverat, et que tempore belli vendita fuit, ad ipsam camertLm 
nostram pervenerunt Et ad poseessionem ipsias domos prefatum illastreni 
domlnum ducem ac magnificoe filios «t heredes suos perpotuis temporiboB 
consen'abimuB. Datum die xin noTembris U55. 

Setiato Mar. Ub. V.. u tntet. arkivu. lienovafae istae liUerae ducahs 
die XVIII. nMrtii, indictione VI, MCCCCLVIII ttf in Commfmorinli 
XV. c. 50. cum reformatione tantum m quantutn spectat fabricam casiri 
Radobiliae, in qua non teneantur praebere et aliquod auxUium, 

LKXXni. God. 1456 10. 8ie<^nja. 

Poravnaje se razmirica ceS od dama obstoje^a medju spljeteUim nadbi- 
skupoM I ohiinom sptjetskotn u poslu desettne. 

Exemplum sumptum ex Ubro InBtrumentorum Chrisoforis olim caocel- 
larii comitis Spalati ad car. 260. Die x ianuarii 1456. — In Christi 
numine amen. KevereodissinaB in Christo pater et dominus Ijaurentius 
Zane dei et apostolice sediB gratia archiepiscopus Spalatensis siio nomine 
proprio et archiei^iscopatus sui at: nomine et viee canonicorum et Kancte 
ecclesie sue metro|>olitane spalateoBis» a quibus obtinait plenisNimam 
libertatem et aactoritatem pacta et cartula inirascripta pertractandi et 
componendi ad omnem beneplacitum, ut de dicta libertate et auctorit&te 
ei data hodie app&ret scriptura publica scripta manu eloqaentis viri ser 
Jacobi Cabalini Carpeosis publici notarii et predicti archiepiscopi ^-cribc 
et cancellari parte ex unaj et magniiicus et generosus Tirdominuit Marcus 
Superantio pro illustrissimo ducali dominio Veuetiarum honorabilis vice- 
comes Spalati, nobiles:tae viri ser Marinns Pauli Borini, ser Mattheus 
de Albertis indices et ser Andreas Marci, et ser Michael de . . . . bio, 
Bjndici et syndicario nomine comnnis Spalati, et ser Nicoloas Marlcich, 
et Ber Xancins Spalati etiam iudices, et ser Mattheus de Papalibus, 
babentcs solenissimam anctoritatcm et libertatom In consilio generali nobi- 
Hom Spalati ail componeiidum, tractandum, et de bonis comunis obligare 
et servare pacta infra^ripta, ut de dicta auctoritale et libertate eis data 
a predicto generali c^nsilio oonstat in Ubro reformationam comonis Spa* 
lati scriptam manu OeorgU de Tarvisio notarii pablici et cancellarii 
supradicti domini comitis nec non egregie comuuitati<) Spalati vice can- 



78 



cellaiii parte ex alia. Volentes direrentias iam diu vertentes inter pre- 
dietum dominum archiepiF^cupum nomine .sui archicpiscopatas el capitulum 
ecclesie metropolitane predicte ac comunitatem civitatis Sfkalati occasione 
decimarum Spalati, quia non faciunt debitum suum in anime Bue pexi- 
calom et detrimentQm, nec aliquiB sacerdos eos ahsolvere potest. 

Itera occasione decimarum villicfirum ejttra civitatem iniusle per ipBOS 
villicos non solvunt in eadem damnatione. 

Ommissis allis. 

Primo circa decimam, quam solvit universitaa Spalati annaatim eidem 
domino archiepiscopo- capitulo ot operariis, videlicet ducatos ducentos 
duos auri in vi^lia nativitatis domini nostri Jesu Christi, et a malto 
tempore citra solverunt, de quo non est memoria faominom in contrariam, 
ipsam tenere, gaudere et u^ufructuare dnl^eant paciHce iuxta consuetudinem 
antiquam hactenus observatam ; tamen quia dubitator, quod hec decima sit 
aliquantum in periculum animamm civiom et subditorum, idem dominus 
archiepiscopus promisit facere cum offectu de obtinendis balUs a sanctis- 
simo (lomino L. papa de confirmatione i{>siu8 decime uniTersit&ti tam 
intas quam extra civitatem veridicas et non suapectas cum clausis oppor- 
tuois ita et taliter, quod numquam per se et succesBores suoa aliqua 
questio de ipsis decimis tam intus quam e.\tra moveri possit, per quas 
ballas siDc aliquo preiuditio animarum suarum et successorum suonim 
possint tencre decimas predictas ; et dominus vice comes prefatua et 
nobiles predicti promiserunt nomine comunis Spalati vigore libertatis ei 
attrlbute dare et solvere omnes et singulas expensas, quas faciet et susti- 
nebit idem dominus archicpiscopus in habendo et impetrando bullaa supra- 
dictas. Ktsi casas esset, quod idem domtnus archiepii^copus Iiabereet impe- 
trare posset bullas supradicfas, proraisit et solemniter se oblit,'avit nullo 
unquara tempore, quo presidebit iu dicto arcbiepiscopatu Spalatl Iitem aat 
qaeationem movere nec moveri faccre predicto civitati et universitati, aed 
Bolum consenare consuotudineni antiquam. videlicet accipere nomine suo, 
capituli predicti et operarie soium ducatoa ducentos duos auri annuatim, et 
ipsos modo aliquo alio non molestare nec inquietare, sed semper iaxta 
antiquam consuetudiiiem iustam cuui prefata coramiitate et universitate 
Be tenere et -lubemare. 

Super secundo capitalo de decimis villarum solTendis, intellige de 
Tillis suppoBitifl foro seculari promi:^erunt dominua dominus vice comes 
et nobiles operam dare, quod idem domiiins archiepiscopus et alii, (luibus 
ne(,'0ttum tangit, habebunt et recipiunt annuattm ducatos 202 auri, et 
plus vel minus secundum quod per dominum vice cemitem, ser Marinum 
Fauli Borini ct ser Mutheura de Albertis, quibus hec causa per ambas 
partes commissa est, deliberatum et terminatum fuerit. 

L. S. Ego Petros Bononia curie archiepiscopalis coadiator ex alio 
autentico exaravi lideliter, subscripsi et sigillavi. 

Copia autentica male cotiservata apud S. Ljubii. 

LXXXIV. God. 1456. 6. ozigka, u 3Uetcih. 

OhdaruJH se zasluge nJeJcth Kotorana. 
1456. 6 martii. Fideles nostri fratres „r)abi8inus ac roagister Nicolaus 
studens" q. Mer^ie de Cataro, „qai dum aJias esaet vaivoda despoti Rassie 



79 



temporc qno exerritus siius erat ad obsidionem Catari, rece&sit cum sqIb 
da illo exercitu et intravit, reducendo se ad devotionem nostri dominii, 
que res fuit una e\ causis liberalionis illius civitatis nostre, qae multum 
stricta erat et in periculo constituta ^et babuit pro tantis meritis 20 
pcrpera in mense, sed nnnquam fuerunt ei datae villae et terrae jam 
prninigsae, cuptum, quod habeat omnia, quae ei promissa fuerunt pro ee 
et hertdibus. 

Sniato Mar. vol. V., u mld. arkivu. 

LXXXV. (ilod. 1456. 14. travnja. a Mletcili. 

Znhranjeno davati ohSnska imanja bfz privole senata i vie^a deseiorice. 

McoLvi. (Ue XIV aprilia. Pars capta in consilio decem. Vadit pars, quod 
auctoritate huius consilii captum sit, quod non possit de cetero per viam 
gratie nec aliter dari de predictis rebus et aliis bonis nostri communis, 
nisi per istud consilium curo additione decem, habendo tres partes dicti 
consilii; et si aliter foret, non habeat looum id, quod factum est, et 
quilibet contrafaciens cadal in penam ducatoruin quingenturam etc. non 
intelligendo in hoc promis.'^ion(>8. que usque tu presontem diem facte 
fuiKsent per dominium nostnmi, cum consiliis, etc. 

Diplom. Sibeti. in bibliothfca palatina Vientuie, Cod. suppl. 541.p. 123, 

LXXXVI. 6od. 1456. 26. travnja, a Mletcih. 

Odt>raia se tia tnolbe poslanika oh6ine zadarske. 

MccccLvi. die xxvi. aprilis. — Quod capitula iniirascripta porrecta per 
oratores fidelissime comunitatis Jadre expediantur per dominium cum 
aufitoritate huius consilii, sicut ipsi dominio visum fuerit. 

IlluRtrift^imo ducali dominio suoque pio et graiioso c^nsilio, hnmele 
et devotamente se supplica per parte di vostri fedelissimi 8en'idori et 
subditi mercadaoti et populo de Zara, che la vostra cclsitudine per bene 
de qael sqo fidelissimo populo et de tuta la ciU se degni conciederli le 
cosse sottoscripte, et prima: 

Che niana persona, sia de che condicion se sia, non debia ne possa 
tegnir capanc fuora de Zara sal porto, salvo al tempo de fiere per octo 
zorni ; el ituelli volesaino tegnir agli e CBVolle, non possa tegnir salvo 
cum stuore, et qnesto al tempo de listade, e per alfpino modo non in 
magazen sul porto, ma li magazeni siano dentro da Zara. 

Fiat Qt petitur, excepto qaod forenses fieri facere possint capanaa 
altra tempus nundinanim solammodo per di<?8 octo iuxta ordinera dominii. 

Item che niuna i^etiiona imsa. nolizar, ni far nolizar altro navilio a 
sa) a Tago ni a Zara. salvo navilii de le terre de la illustrussima signoria, 
ne ad algana altra mercadantia e romei, perche gli subditi vostri sona 
sotoposti a galie et altre facion, bisogna ale terre voetre, e pero lor 
denono haver el comodo et non forestieri. 

Concedatur, quod nabulizari non poesbt navigia nisi veneta aut ter- 
ranuD nostrarom. 



80 



Itetn chel cancellier de misser lo conte non pos-ia far tre contra-^i 
letero, oome se ta a za^chun v& ala fiera de Fiume. Segna et Buchari, 
ma dcbia far un& eola cx>ntniletera dc tato quelo dira ol mercadaDte 
voler coiidur, si de landar chonie del ritorno, cam pagamento de Boldi 
fdlexe tantum et non soldi xxim come tuol al presente per tre contra- 
letere, perche voleno far uua de andar laltra de retorno, la terza de 
ferro e feramenta, et cusrI ogni zorno andera a sun modo cressando la 
Bpexa ai mercadanti ; ee paga per contraletera soldi quatro, et una se 
intende per tutc tre fa cl cancellier de Zara 

Cancellarii non faciant nisi unam contraliteraro tantum, et habei^ 
soldott xn tantum et non plures ullo modo, que contralitera sit tajnen 
tam pro eundo, quam pro redeundo. 

Item clie tuti quelli fano over farano mercadanlia a mcnudo over iu 
grosso, debiano esser sutoposti ale facion come gli altii mercjidanti de 
Zara e a lor tassadori, perche honesto e, che chi ha atilitade et comodo 
dela marcadantia, stiano anche ala Bpexa. 

Kespondcatur, quod sumus contenti et volumns. ut omnes babitantes 
in Jadra facientes de mercationihuB aubiaceant gravedinihus et factionibas 
Bicat petunt. Viandantes autem et non habitantes non suhiaceantf qaia 
conveniens non esset. 

Item clie gli vostri fedelissimi oiercadanti e populo de Zara, audando 
a Segna e Flame e Buchari cum sue mercadantie e intrade, zoe formenti, 
vini, olio ct altro asitado de portar. non posaendo vender a danari, pos- 
siano i^aratar a ferro duro e tenero e altre feramente e mercadantie ae 
nsa in dicti iuogi de Fiume, Segna e Buchari, e tanto mancho so porti 
dale fiere di dicti luogi, c sempre a presentar el dicto ferro e feramente 
86 condura agli altri tempi de lano cha dale tiere a miser lo conte 
de Zara. 

Habeant ex bouis respectibus pacientiam. (Concessom fuit at patet in 
fine mensis pcr literas missas comiti et capitaneo Jadre et saccc^soribus 
Mds.) De parte 116, de non ](•» nun sinceri 5. 

Senaio Mar. vol, V. c. 143. t, u mlel, arkivu. 



LXXXVII. God. 1456. 26. travnja, n Mletcili. 

Naputak Franji Venereo oMazeiem u Albaniju kao promdur. 

HooccLTi. die xxn aprilis. Qaod fiat commisaio ser Francisco Venerio 
ituro ad partes Albanie. — Nos Franciscos Foscari dei gratia dux Ve- 
netiarum etc Committimus tibi nobili viro Francisco Venerio dileeto civi 
et fideli nostro, quod in dei nomine vada^ noster provisor ad civitatem 
DTrachii et partes Albanie. Et quoniam magnopere optamus, quod cava- 
ttones et laboreria, ordinata fieri ad baltam Dyrarinl per olim nobilem 
virum Johannem Bolaiii de nostro mandato. omnino fiant et compleantur, 
ut crescentibus aquis inarinis, introiit dictam baltam, et decrescentil>us 
exeant ad mare pro sanitate et fortiticatione illias civitatis nobis fide- 
Uwime, volumus, (juod accetleres iter tuam Dyrachiam, ad quem locum 
cmn npplicueris, volumus, quod esse debeas cum baylo et ingeniario 
nofltro, qnem illuc miaimus, ac cum aliis, qui ad boc apti et fiili tibi 
videbuntar, et videre et examinare opus predictum, et dare talem ordinem. 



i 



81 



et poner^ talem modam, qaod i^\ inceptum est, compleatur. Si vero 
nundum inceptum fuisset, in dei numine detur tale principium, quod 
debitum medium et optatus fiois subs&iuatur. 

OperarioB neccessarios ad dictum opus procnrabis habere de Dora- 
chio, Scutaro, Drivasto, Alexio, Dulcioio et Daiiino in isto principio, sirut 
melius facer<^ poteris. £t quoniam ex re&anatione aeris et fortificatione 
iUius civitutis omiies domini et hominca partium illarum recipient multa 
commoda et securitatem, volumus, si tibi videbitur, quod procnres per 
illa media et modos, qui tibi Qtiliores \idebuntm*, de inducendo magnl' 
ficam ScandarbeRum et alios dominos partium illarum, quod mittant de 
operariia suis ad opus predictum, eicut se obtuleriit MasticbiuH Topift,. 
dum viveret. (|uibu3 quidem operariis sumus contenti, quod providere' 
posBis de illo panne et vino vel de illi& pautioribus pecuniis in die pro 
eomm expcnsis, t^ue tibi possibiles eruut 

Dictas expensas facies de pecuniis camere nostre Dyrachii, que quidemi 
pecunie volumus, quod in aliqua alia re non expendantur, quam in fabrica 
predicta, excepto salario baiuli nostri, tai provisoris, inKeniarii, casteliani, 
comestabilium et omnium stipendiariorum, et excepta proviaione Scandar- 
begi. £t si per nos etiam cum coni^ilio rugatorum scriberetur, t]aod 
liereiit alique solutiones cx>atra hanc commissionem, volumus, quod ipsas 
Uteras observare non debeas. 

Dari fecimus olim uobili viro Johanni Bollani precessori tuo badilia 
viii contam acuta. zappas ii centam. asses sive tabuUas ii millia, Ubrai^ 
mile fcrainentorum. clavoruni diverffarum sortium libras v millia, travf 
tulos XX, secures xx, badiliaque maKna a posta x, ut laboreria predicta] 
comodius et celerius tieri facere posset. Volumus ergo, quod res omn< 
predictas revidere debeas, et providere, qaod bene salventur, et nou dis-j 
perdantur, et solum in laboreriis predictis convertaiitur. 

Cum rectoribus locorum nostrorum Albanie et Antibaro ultra dabis 
possibilom opcram, sicut utiUos cognoveris, quod de locis predictis et 
districtibus mh mittatur ad opas eavationum predictarum mainr nunierus 
operariorum, qui erit possibiUs, et sine uUa vel cum quam miDOri ex- 
pensa nostra ticri poterit. 

Sumus preterea informati, quod multi districtuales condemnati in 
pfcunia pro rixij et aUis caasis stant et liabitant in dictis territoriis, et 
pro stando in domibus suis sine ullo ranobore libentcr venirenl ad labo- 
Tandum ad dictas cavatiunes, si absolverentur a condemnationibus suis, 
quas tamen nunqaam solv^rent. Volumus, quod laborantibus dictis con- 
demnatis ad opos dictarum cavationum pro illo lonRiori tempore, quod 
tibi videbitur, eos possis absolvcre a condemnationibus suis. Preterea 
quoniam multi banniti pro homicidiis ct aliis delictia, qui stant ad con- 
finia territorii, de quo babent bannum, et multa enormia committunt, 
Tolumus, quod simul cum comite nofttro Scutari provideas, quod ei» dentnr 
taUa confinia. quod alia delicta in illis territoriis committere non poesint. 

Misimus Dyrachium industriosum virum magistrum Peregrinum Cila 
ingeniarium nostrum, coi Umttavimus salarium ducatos centum auri in 
anno et ratione anni, stando suis expensis, ut supersit omnibu.s labureriis 
iUarum cavationum; volumos ergo, quod eum exerceas ad laboreria pre- 
dicta sicat meUus et utiUos cognoveris. £t qooniam eris personaUter in 
SPOM. xxn. 6 



83 



faeto, si tibi videbuntur alique provisiones faciende pro ccleriori et magiB 
votiva expeditione operis illanini cavatiouuin. samus <-onleniJ, quod eaa 
facere possis, dummodo non sint tale^t, de qoibas nostmm dominium git 
merito consiilendum. 

Postquam dederis debitnm ordinem ot formam operi dicte bfdte, 
quando tempus ad hoc aptum et accoinndatum tibi videbitur^ volamus, 
quod visitare debeas magni6cam Scandarbegum, cui presentatis noetria 
credentialibus literis, factisqae amicabilibas solutionibns et oblationibus, 
declarabis, quod dominatio nostra, que sue magiiiftci^ncie alTecta est et 
ad eius commoda inclinata, ordinavit, quod de Scataro, Alexio et Dy- 
rachio sue maKniHceneie detur provisio sua annuali-^ de introitibus came- 
rarum illarum pro obHervalione promi^sionum noatiarum, quas quidem 
promissiones saa magni6cencia erga nos etiam debet velle servire, sicat 
etiam per anas literaa nobis scripBit, et providere ac ordinare, quod c&ra- 
vane et hoinines partium illarum veniant ad accipiendom de sale no^tro, 
et ad eonduc«ndum de rebus et mercatioiiibut^ suis ad terras et loca 
nostr&f ex qaibus sicut scit, provisionem suam babere debet, nam defi- 
cientibus introitibus nostris civiiatuni illaram non posset itabere pecuniAs 
eue piovisionis. £t cuin bis et aliis verbis et rationibus, qun tue pra- 
dentie videbuntur, instabis et procnrabis indacere suam magnificcnciam, 
quod perniittat venire caravanas ad terras et loca nostra, et amicabiliter 
et bumane se habere cum omnibus rectoribus nostria. Et at hec omnia 
debite iustificare possis, daii fccimus tibi copiam capitulorum concordii 
facti per nobilem virum Andream Vencrio cam ipso ticandarbego, quoniam 
de capitulis per antea factis cum sua inagiiificencia in Scutaro plenam 
noticiam babetis. 

Si saa magnificencia aliqaid tibi diceret de capitulo pacis ultimate 
concluse cum Teucro circa receptnm nun dandum in terris iiOHtria hostl- 
bus sais, justificabis dictuin eapitutum cum convdDientibus verbis et 
rationibus, sicut pro prudentia tua facere poteris et scies. 

Vi^itabis quoque niagnilicos alios dominos ibi vicinos, et presertim 
mognificum domiuam Arenitum sub nostris credentialibos literis, quas 
tibi dari fecimus, cum humania et amicabilibus verbis, ut eos tibi et 
aliis rectoribus nostriB amicos et benivolos teneas et eoagerves ; et si tibi 
videbitur, procurabis eos induc«re, quod niittant et contribuant de ope- 
rariis sais ad opus utillimum illarum cavationam iJyrachii, et qaod per^ 
mittant caravanas et bomines partiam illarum, sicut per antea, venire 
cain suis mercationibus et pro sale ad terras et loca nostra Albaniej 
fflcut antea conaueverant. 

Quoniam multe et maxime cxpense, quas habemofi in partibus Atbanie, 
quotidie erescebaiit, et introitus nofltri dirainuebantur, dedimus in man- 
datis, et fecimus particularem rainmissionem olim nubili viro Johanni 
Bolaiii tam circa regulaliunem iulroituuni et datiorum nostrorum, et com- 
puta et rationes nostras ordinate et clare tenendas. quam circa scansa- 
tionee expensarum inatilinm, sicut per exemplum commissionis sue, quod 
tibi dart fecimus particularius videbis. Et quoniam u nonnullis e\ recto- 
ribus nostris Albanie et aliter sumus informati, quod propter aliqua datia 
seu dccimas. noviter impositas per ipsom condam ser Johannem, multa 
scandala et errores secuti sunt iuter et civea et districtuales nostros 



I 



I 




83 



partium illarum, optantus, quod omnia debite reformentur cnm comodo 
et utilitate remm nostraram, et pac*> ac quiete ciTium et districtoalium 
omuium noetrorum partium iUarom, volumas, qaod qaando aer erit 
infectoa aut suspertus in Dyracliio per modum, quod ad opus illarum 
CEYationum laborari non poBsit, debeas te conferre Scutarnm, et Biroal 
cum comite nostro diligenter ndere et examinare omnes introitue et 
expensas nostras inatiles et limitando ac reducendo omnia ad res utiles 
et neccessarias, sicot de prudentia vestnim duoruin confidimas; et simi- 
liter datia omnia nostra illius civitalis dilii^enter examinabi? simul cum 
prefato oj)mite noetro, providendo omni vestra indastria, quud augeaQtur 
et amplientur pro otile et comodo dominit nostri, ut^iue suppleri possit 
ad omnes expensas nobis occorreates in partibus illis. Volumusque. qood 
ftimul cum comite nostro predicto posais facere omnes aliaa provisionea, 
quas utiles et proHcuaa pognoveris ad statom uostrum et ad bonam secu- 
ritatem et conservationem illius civitatis; et similiter facies in aliis omni- 
bos civitatibuB et locis nostri^ Albanie, simul cum rectoribus nostria, 
dando nobia de omnibus noticiam. 

ExpeditUB de S«at&ro, ibis ad omnes civitates et loca nostra Albanie 
asque Catarom, in quibus omnibus et in Cataro prondebis simul cum 
rectoribus nostris locorum illorum, sicui de Scutaro tibi dixtmos. 

Et quoniam, ut diximus, olim ser Johannes Bollani imposuit aliqua 
datia ct decimas Tini. que nunquam amplius exacte fuerunt, de quibas 
et cives et dislrictuales nostri male contenti sont, et eas omnino solvere 
recosant, nec in aliquo looo fuerunt exacte decime predicte. ut informali 
sumos, preter qoam in Dulcinio ab aliquibus, volumus, qaod materiam 
istam diUgenter examinare dcheas, et dictas deciroaa ac inositatas gra- 
vedines revocare omnino vel confirmare possis, sicut tibi melius, utiliua 
et securius pro dominio nostro et rebos status nostri, ac pro contirma- 
tione sobditonim nostronun in solita fide et devotione nostra videbitur, 
aadiiis opinionibus rectorum nostrorum partium illarum ; et similiter 
facies de equis, pagix et provigionibus illorum, qui cassi fuerunt per 
dictom condam ser Johannem tam in Dyrachio quam in omnibus aliis locia. 

Qooniam nobilis vir Ilieronymus Fusculo habere debet docatos du- 
centos vel circa a magnilico Scandarbe[;o pro damnis sibi illatis per 
subditos suos, tibi expresse committimos. quod procurare debeas satis- 
factioni dicti ser Hieronymi sicut melina et utilius cogiMverie, Et hoc 
ideni facere deb«as de omnibus civibus nostris babere debentibus a dicto 
Scandarbego. 

Habere debes de salario pro primiK sex mensibus dacatos centum 
auri in mense, et pnstea dacatos sexaginta auri in mense liberos ab 
omni onere et gravedine; et si quicquam solvere cogereris, dominium 
nostrum s^jlvat pro te. Ibis, stabis et redibis ad tuas expensas, ducendo 
tecom qoataor famuloa, et tenendo equos quinque donec eris in partibus 
iUis, et teneris equitare per totani Albaniam, et ire ustiue Catamra, 
quotiens opus erit et tibi mandabttor per dominiaro nostrum. Scribimos 
tamen rectoribos omnibos Albanie, quod tibi provideant de barchis pro 
eundo de loco ad locom ad expensas nostri dominii, smI tu facies omnibus 
expensas oria; et pecunias salarii tui ultra pecunias, quas hic babuisti, 



I 

I 



I 



M 



84 



accipies de tempore in tempus a c&mera noetra Dyrachii, et ab aHifl 
cameris noatris Albanie. 

Sumas preterea cont«nti et concedimus tibi, quod tecuin conducere 
poesiis unum ex notariis nostris cancellarie cam uno famulo. pro f|Qomm 
expensis et &a]ario fomaU habere debeas a nostro dominio duc-atos quinquc 
in men.se ultra salarium tibi liinitatum. 

Kris Bolidtus sin^ulis diebns per omnia passagia nos previeos reddere 
de quibuscumque novis et rcbus quomodolibet occurrentibns in partibus 
iilis, ac de ordine per le dato circa fabricam et opus illarum cavationum. 

Kt ex nunc sit captum, quod dictus ser Franciscas teneatur reces- 
aisse de Venetiis pi\) eundo Dyracbium infra dics xv proxime, ad quem 
torminum si non recesserit, babi^re debeat singulo mense ducatos viginti 
minus de salario suo; et hoc commissiim sit nostriB ofBcialibus r&tionum. 
De parte 1:^6, de non 2, non sinceri 4. 

Settato. Mar. wt. V. c. 145., u mlet. arkivu. 

LXXXVin. God. 1456. 30. (ravnja, u Mlekih. 

Dozvoljeno Zadramm za sajmova isvainti «> Rieke^ Senja i Bakra wako- 

jaht Irgovinn. 

Comill et capitaneo Jadre et successoribus suis. Kescribantur huius- 
modi iitere interpoeita consilii rogatorum auctoritate per licentiam accep* 
tam a dicto consilio die xxti. apriliB 1456. 

In convenientibus complacere volentes fidelibus nostris Jadrensibas, 
qui necessitati Kont, ut clarissime intelli^imQS ad nundinas Segne, Bu> 
cbari et Fluminis, ferro et aliis necessariis so fulcire, contenti sumus et 
cam auetoritate nostri i-onailii rogaturum deliberavimus, ut non obstante 
altquo alio nostro mandato in contrano disponente de tempore in tempus, 
tempore nundinarnm suprascriptarum , bona habita consideratione ad 
veram necessitatem tllorum fidelium nostrorum Jadrensium, eis conceda- 
tia, eontraliterasque vestras tieri faciatis, quod possint ad ipsas nundtnas 
emere et conducere Jadram ferrom laboratum et non laboratum, ceram, 
curamina, tam laborata quam non, et quoque lahoreria caraminis, sellas 
et alia fulcimenta cquorum. merces, linum, ranipatias et laboreria lini, 
et queque laboreria lignaniinis et alia consueta pro usu ipsorum tidelium 
nostrorum, tamen habendo advertentiam singularem non concedendi eis 
ultra necessitatem dictarum civitatum, nec tantam quantltatem, quod 
valeant uUo mod» de eis ad alias partes conducAre contra ordines uostroa. 
Circa quod maxlme vos oneramus, vos advisantes, quod mandavimns 
capitaneo nostro Quarnarii, ut contralittTaa vestras plenarie debeat ob- 
aervare, et illis nultatenus contravenire. Datum die uliimo aprilis. 

Senato Mar. V. 143, 147., u iniet. arkim. 
lib. 1. c. 160.'*, u zadar. arkivu. 



V. ^Ducali e tenninaiionif 



LXXXIX. God. 1456. 6. sribDJa, a Badimn. 

Ladiilav kralj itd. podieijuje knezu dubrovaikomu mstov nadhteea, 
I.adi6laU8 dei gracia Hungarie, Boheraie, Dalmacie, Croacie etc. rex 
ac Austrie et Stirie dux nec non Morchio Moravie etc. fidelibus nostris 
uobiiibus et prudentibos viris rectori et consilio civitatis nostre Rag&sil 



Sft 



fialulem et grtciam. Ob coiwUntem vefltram tidelitjitem ergi (Njronam 
nostraiii ^universo consilio nostro approbante, inatituirou» tob civitatemque 
vestram ut optime meritam plBrimt8 et mngnis lionoribns, dignitatihus, 
BUffraKii^i favoribus deo nostro nobis vitam conredente, decorare etc." 
Kd ad riifficienda mala. quf prioribus temporibus sustulistis, quum tituH 
angent decorum prattpositorum .rectorem civitatis vestre ct consilti caput, 
proprio motu, et ex certa scientia nostra ac de prelatorum et baronum 
predictorum coiisilio et assensu, regia anctoritate et munificentia in arobi- 
retorem constitaimua, facimusque et sublimamus" pro se et SDecei^soribug. 

Datum Bade in feato ascensionis domini. Aimo eiusdem nnlletijmo 
quadringeutesimo (juinquagesimo Hexto, regnorum autem nostrorum anno 
Hungarie etu. sextodecimo, Bobemie vero torcio. Commisiiio proprla do- 
mini regis in cooBUio. Albertus prepositus qainqaeecclcsiensis. 

Oriff. pergam. in archipio secreto Viwnae. 

XC God. 1456. 6. sYibiya, a Badima. 

Ladi$t9p kralj ut/arski dozvoljuje knezu dubromiikomu., da r<ibi rrvmi 

vosak u p^colih. 

Ladislaus etc. fidelilms noetris nobilihos et pnideotihuB viris rectori 
et couiiilio civitatis nostre Ragusii. lU constsntem fidem, quam erga nos 
etiam in preterito bello ostendi^tis, debite collaudamus, cam jam rcctorem 
vestrum in archiretorem constituimus, credimus necessarium „et illius 
gradus dignitaii et cxinsilii vesbri nobilitati, ut deinceps in sigillis publicis 
rubea cera serTamini". 

^Datum Bude in festo asrenejonis domini anno eiusdcm millesimo 
quadringentesimo quimjuagef^imo sexto, regnorum tmt«m uustrorum anno 
Bungitrie etc sextodecimo, Bohemie vero tercio." 

Orig. ptrgam. m arohivio $ecreto Viennae. 

XOi. (iod. 1456. 6. 8Yibig&> a Badimo. 

KralJ Ladislav dosvoijuje Dubrorcanomj da u 9voJ grh umetnu ptieu 

aamolet. 

Ladislaus dei gracia rex Hungarie, Dalmacie, Croacie etc scribit 
nfideUbus noetris, rectori et consilio civitatis nostre Ilagusii* habuiBse no- 
titia de malis ab ipsis sablatis in istis ullimis temporibus, et quumodo 
.nulla bellorum graTitas, nulla periculorum magnitudo frangere et a vera 
tidelitate corone huius regni de<Jinare poinit. Ut igitur post diiro.'* hostiles 
impetus, quoa summa cum tidelitatis integrttate his superiorihus turbidis 
temporibus, nobis regno absentibus, sastinuistis ^repDrtetiB novum signum 
gratiae nostrae, cum i&m decoravimus" binis privilegiia nostris rempu- 
blicam vestram ,.id est* archirectoratus dignitate et cera nibea sigillandiB 
auctoritate, honoris cAusa .... placuit oobis preterea ad maiorem orna- 
menti vestri splendorem cum arrais novia insignire. Et aicuti vestra 
dvitaa inter alias Dalmabae sicat fenix sp1enite.soit, ita „nil Phenice, 
nobiliasima ave, in signDm tante veritatis vobis terenduni convenientius 
viaam eet". Ut ergo renuuieat postedB vivum testimouium vestraram 



86 



«etknmiB, confinnantet priadM fauigiift u ma n m Testre chitatlt, 
gimiu ipsu ^b&oc tam celebrcB foenie^m tt foTmx, hiFqoe oolvi) 
Iqotbiiis esM traditor et depingi solet, in campo celefltiDO digDO T«fltis 
pnbJtftte dipeo defereodun, coioi Bonmitati eonmtm aaream hhmmiImii 
m aigDum tantorum laborum, qooe pro Doetris coBtreqoe coroM flffor- 
tunU obBeqoiis forti aninio su^tinuistiB, quibns qaidem armis. ridencrt 
djpeo cum fenice cum oorona aturea super poeita, nec non ccm ima^iiie 
beallBsimi episcopi et martiris BlaEii Texiliferi et patroni reii>Qblice Testio, 
eimdem armorum clipenm com corona tenentis aliisque opportonis ipMnBi 
orDamentis, que admodum in capite presentium litfrarum mmUuiui 
pktoris arte suis spropriatis coloribus de{»ctft fait, vos vestrique ane- 
ceasores cives et comunitas volomus amodo perretoiB fl«mper futnris 
temporibuB in BigiDis, rexiUiB. cortinis, TeUiB, et generaliter in qmbas 
libet actibus atqoe locis nti et gacdere et ea deferre possitis com omni- 
bus prerogativis, honoribos et Ubertatibas, quibus aUe libere civitJites 
armis gaudent, et fruoDtar* etc. 

Datom bude tn festo aseenBioniB domini anno einsdem miUesimo 
quadritigentesimo quiuquagefimo aexto, regnorum autem nostrorum anno 
liungarie BciUcet seitodecimo. Bolemie vero terciu. 

Oriff. perg, in arcMivio seereto ViermM. V. Formulae aattimtt sijfli 
in cancelUtria regni Hungariae. ed. M. G. Kovachich. Pestini J799, p. 
549. n. 162., ted falso regni Mattiae attributum. 

XCn. M. 1456. 6. STibiya. a Bndima. 

Ladidao kralj oclaSHtje Dubroviam^ da mogu kocati zlatm novac, 

1456. 6. maii. LadislaruB dei gratia rex nungarie, Dalmacie, Croade 
etc. rectori et consiUo dvitatis nostre Kagnsii, scribit, quod propter eonmi 
merita insignivit eornm rectorem dignitate archirectoratus, inde permisit 
ipifl ,cera rubea sigilandi et arma fenicifi imagine deoorandi, et hoc ad 
nttnram aotce fidelitatia vestre memoriam. Nunc vero dat ipeis &caltatem. 
.Qt deincei)B monetam anream aeo florenos cum signis et imaginibas rei 
pabtice vestre codere vel cudi facere Taleatis" Testro iure et benepladto, 
tanquam signum regie UberaUtatiB, et hoc perpetao cam onmi utiUtate, 
qoe ex ipsa auri cussione a vobts capi poterit etc 

Datum Bude in festo ascensionis domin), anno eiusdem millefflmo 
qaadringentesimo quinquagestmo sexto, regnomm autem nostrorum anno 
Hungarie ctc. seitodedmo, Bohemie vero tercio. SubtaB: Commissio 
propria domini regis in consitio. Aibertos prepoaituB Q. 

Orig. pergam. in archtvio seereto Vxenwe. 

XCm. 6od. 1456. 3. iipnja, n Bosni. 

Kralj bosamki po scojih poslanicih tnoli mletaikit republiku, da m» po- 
die/f pripomoif kojom bi odolio TWdmu. 

1156. .3. iunii SnppUcatio com petitionibus porrectis iUastrissinio 
domino dominio per dominum Thomam episcopom pharensem et dmnimtm 
Nicolaum Testa, oratores ^erenissimi domiui regis Boesine. 



87 



Serenissime et exceltentiBsime princeps et illastnssimum dominiiim. 
No8 SteplianuH Thoroas. dei gratia rex Bosfiine e(c. per oratures noslros 
dominuni Thomani epi«copum pbarensem et dominum Nicolaum Testa 
fiignificamus serenitati vestre, qucd licet pluries miserimus ad dictam 
eerenitatem vestram notificando de rebiis occurrentibus, B|)ectnntibQ8 tam 
ad statum vestrnm quam nostrum, et hoc causa stngulaiis benivolentie, 
quam semper erga vos babuimus, ct nunc magis in dies babemus, nan- 
quam tamen tauta fuit neces^itap, sicut modo ad iirovidt^iiduni tt resi* 
fitenduro perveree voluntati huius scevissimi tmrini imperaloris Turcorum, 
qui totaliter intendit extorqaere a nobiB regnum noetrum. Et quamvis 
hucusquc sue insaciabili volontati ac aaorum predecessorum satisfecerimufi 
plurimis pecaniis cam maximo detrimento nostro nostrorumque subdito- 
rum, nucquam tamen gravavimoB aliquos cbristianos principes. Nunc 
antem non contentas solum peconiis, pctit etiam quatuor caBtra regni 
noatri, ut habilius itossit cccupare reliqnum domiuium regni noBtri pre* 
fatt. Quorum uoam cafitrum, videlicet Bystrychky, distat a Spaleto. Tra> 
gario et Sibenicho per unam dietam, cuius etiam c&fitri confines dlstaot 
a Jadra per anam dietam. Vestmm autem ost considerare, si reguDm 
idem sibl, uti conatur, subiecerit et occu|>averit, quid sequetar de par- 
tibus Dalmatie et htrie, que etiani Istria non multum diciat a confini- 
biis regni nostri antedicti. lu quo dominatio vestra dubitare non debet, 
quod aliter rea se habeat, quam uti vobis notihcamas, cam simus de boo 
veraciter edocti a nostris amicis ipsias imperatoris subiectis, quemadmo- 
dom etiam de Con.stantino[>olitana civitate fuimns certificati, vobisque 
Batifi tempestive notificavinius, sicut etiam evenit de eadem. Quamobrem 
ad vestram serenitatem tauquam ad singularissimos amicos misimus ora- 
tores a vobis consiliam et auxilium in hac ardua necessitate (Kistulaiites. 
Cum dicta necessitas iiievitabilis nos cogat alterutram facere, videlicet 
aut tradere eidem dicta castra, aut guerram ab eo sufferre. quoram 
atrumque nobis difticillimiun erit, precipne, si nobis apem auxilii a vobis 
et ab aliis christianli^ oriri non viderimus. Tam eiiim opportebit nos, 
dieta ei castra tradere. Caius rei causa, si prefata nece&sitas dos com- 
pellat ab eo imperatore suscipere guerram, tum necesse nobis ertt aliqua 
rumpere castra et ali^^ua reservare. Pro conservatione qoorum a vostra 
serenitate et amicitia petimus aliquoe balistarios et arma per aliqaod 
tempas liabile, cum his indigeamus ; fiigniticantcs vobis, qood si noe istud 
regnum amiseriinus, loca sub dominio vestro constituta in tuto et in pace 
esse non poterunt. Et si, quod deus avertat omnipotfns, per ipsius Tur- 
corum imperatoris guerram nos ex noslro regno exire opportebit, rogamus 
inatantissime ac petimus a vostra sereuitate acceptationem et secoritatem 
pro transitu aut mansione, usque ad tempus persone nostre, ac nostrorum 
ID terris et locis vestris. Insuper vestram amicitism Bingulariter depre- 
camur, quatenus dictos noetros oratores, quancitius tieri poterit, expedire 
velitis, vestram voluntatem eius declarantes, si aliquod nobis auxilium 
prestare intenditis, ut deliberare poBsimus, quid cum dicto imperatore 
agere del^eamus, maxime quia in suis altimis literis petit a nobis staria 
viginti millia frumenti videlicet deceromillia salmaa. Nam scribit, si secus 
focerimus, amplius pacem secum non habebimus. 

Secreta eonaiUi rogatorum lib. XX.j u mUL arkivu. 



I 



I 



88 



» 



XGIY. M. 1456. 3. lipi^a, n Bosnl. 

Krttlj bosanski moH r^ubliku^ da sloino ohrane sinovf pok, hana Petra 

od kneza celjskoga. 

1450. 3 iunit. Altera supplicatio eoramdom oratomm sercnlssimi 
domlDi regis Bossine. SereniaBime princepB et excellentLssime dnmitie, ac 
mDstrieainmm domininm. No8 Stepbanus Thomas dei gratia rex BosBine 
etc. Per oratores nostros dominam Thomam episcopum pharenscm et 
dominum Nicolaum Testa similiter Bigiiiticamus serenitati et amicitie 
vestre, quod qaamvis (luotidie imlesinenter rniiiam regni nostri nobis 
inferri a Tnroorum imperatore exceptemus, non tamen negligere intendi- 
muB cetera, qae concemunt statum vestrum et nostrom. Vobis jam aatis 
dare patet, quoniam comes Cilie totis snis viribns banatum Croade occu- 
pare interidit et e.\pellere pupillos illos Petri bani, qul se vestre sere- 
nitatl ac nobis strictissime recommiserunt, qui etiam sunt sub vestra et 
nostra tutella et protectione. Quaproptor res indigna et nepbanda nobis 
videtar, ot dictus eomes Cilie in di^pectum et detrimentum utringtjue 
nostrum dictum bannatum et comitatum Cetine atqne Clisie occuparet, 
qui comes iudicio nostro non minus molestie et gravamims inferre cona- 
retur vestris et nostris subiectis. quam ipse Tarcoram imperator, si facul- 
tatem tamen faaberct^ quamvis etiam satis tempestivc vobis notificaveri- 
mus, quod castrum Ofitrovi<;e pervenire debebat ad manus eiusdem comitis 
Cilie, cui provisio per vos fieri potuit, que tamen facta non fuit. Kt si 
dictum castrum Ostrovi^e ita esset in confinibus nostris sicut civitas Thi- 
nensis. non permiaissemus ipsum occupari a prcfato comite Ctlie, sicut 
dictam Tliininium non pei-misimos ab eo occupari, cum eius exercitum 
in obsidione dicte Thinini conBtitutum profugavimus. Et quoniam isti 
rectores ot castellani locorum dictorum pupillonin] vel potius orphanorum 
semper exceptionem et excusationeni aliqaam adivenientes dicto comiti 
Cilie exhibuerunt, dicentes, expectate nos interim, dunec rex veniat Budam, 
et cum venerit dictam Budoam, qaicquid nobis preceperit, illud faciemus 
oontinuo. Nunc autem cum idem rex prefatam Budam pervenerit, eidem 
cumiti Cilie privilegia prestitit et contulit super dictam Croaeiam, ac 
unum suom nobilem, nomine Simonem Coporoiuchi; modo mittit iu pre- 
£atam Croaciam oum pleiio suo mandato et potestate. ut eius Croatie 
poasessionem tradat in manus predicti comitis, credens ipaam posse obti- 
nere pacifice. Et iaro hucusqae idera Simon venisse debet Pro qua re 
nobis videtar, qaod nullo quidem pacto in boc aBsentiri detK-remas; per 
nos vero nihil in hac re deerit, si vos ex parte ve^tri idfiii facerf; volue- 
ritis. Et si vobia id aperte facere non videtur contra t*uiidem comitem 
Cilie, vestra serenitas faciat bono modo exhiberi favoreni et auxilium 
istis rectoribus, videlicet frumenta et alia neceiisaria sicat pulvercs pixi- 
dum et machinarum atque arma. Noe vero, uti predizimus, nostri ex 
parte faciemas omnia possibilia pro istis orphanls. Et in hoc postreuiam 
provisionem, quam vultts, modo efficero veliitis, quia isti rertures ulterius 
pati nequeunt, cognoscentes suam Impotentiam. Nam s\ firmam spem in 
vobis et in nobis non tiabuerint, ipt^i dabant eadem castra in manus sepe- 
dicti coinitis, cui rei valde bonum videtur modo tempestivc obviari, ne 
id seqaatur. Inauper alias etiam vobis reduximus ad memoriam, quod 



80 



Thininum est capnt Crnacie, qnBm ipse romeH rilie qaamprimum occa- 
pare intendit. Et si ipsam ultehus retinere non pnteruitt, ita quod eam 
pretacto comiti exliibere oportebit tunc pro mRiori dampno evitattdo 
nobi.s videtur. quod &erenitafi vastra inquirerpt Ip^ani Tliininum recipiTe 
in ve8tra« manu». Kt Ki vobi» non videtnr, ordinfmas bono niodo^ ut ad 
manos nostraa perveniat, quod in reBiduis caetris isti orpbani pcr vos et 
no8 conservcntur. Quum ai istud seqneretur, dictua comes Cilie reqaire- 
ret Thininnm a nobis; residue vero partea dictorum orpbanomm mane- 
rent in pace. Et si dicta Croacia et Tbininum pervenerit ad manas dicti 
comitie Cilie, certum ecitote. qaod mo\ omni morn poatposila inquireret 
mndum dampnlfirandi et occapandi eandcm rialmatiam, et iam nobts 
serniniiem pro lioc habuit, ut necum concordiam et unitalem faceremus, 
ut no3 intromittamus in hoc ne^otio pro vobis et pro ipso. Si vero aliter 
sepedictas comes Cilie vobiscum loquitur, quam uti vobig nanciamas, 
tantuoi gibi credita, quantum iudicio et sapientia veatra diBcernere [>o- 
teatis. Quod si vestra serenitas conBtitnerit rero banc anere pro bono. 
nobis apparet. at literoa vcstras diriseietis Stophano duci, ne Impedi- 
mentum pre^taret ipsis oriiltanis in favorem gepenorainati comitis Cilie, 
pro eo qood dicli orphani sunt sub vestra et nostra proteetione coustt- 
tati. NodlicanteB vohis, quod comea flepedictua est coniunctus tam unitate 
et amicitia quam afGnitate Stephano duci prefato, per cuiu8 comitis in- 
ductionem, uti alias vobis notificavimus, di':'ta.s Steplianua dux obtinait 
privilegium a reee Ilunparie prefato eupcr donatione Spaletl, et magis 
pro iata causa iuquirunt se appropiiKiuarl altt-r alteri confinibus. Nam si 
obtinnerit prefatug comes Ciiie dictam Croaciam, ipsorum contini er»nt 
coniancti, att cupiunt. 

Secreta cotmlii rogntorum Ub. XX., u mltt. arkivn. 

XCV. God. 1456. 14. lipnja. n Mletcih. 

Mtetcani odgovarajtt poslamkom kralja bQsanskoga, da mu slobodno sklo- 
niti se kad ho^t u mlet. xemlje, i da ai uzme Knin po polji. 

U56. 14 ianii. Qnod reverendo patri domino cpiscopo pharenst et 
domino Nicolao Testa milili, oratoribus serenissimi domini regis Ito&sine, 
ad ea, que dominio exposaerunt, sicut huic consilio lectum est, reKpon- 
deatar: 

Qaod serenitati sue multie ex causis aifecti aamos, et omnia comoda 
et felicitatea statos et regni aui uon seeua grata jucunda et desiderabiliu 
nobls sunt gravia et molesta, quamplus dici posset Kt propterea e^re et 
difliilicenter audiTimus qnecunque nobis retuleniiit. Sed quandoquidem ita 
■e refl babent. itaquc deo pro prcsi-nti plaoitum est Ad ea, que a nobis 
|tetierunt, respondemus. Kt primo ad parletu peninentem ad prefatum 
serenissimani regem, dicimus, quod contenti sumus, ut casu occurrente 
necassitatis serenitas sua iieri et ^oldizari possit in terria et locis oostris 
circnmTicints, ubt sibi magis libaerit. sais impenKls halli>ttarios usque 
centum, et eos conducere et exercere in sois negotiis et serviciis pro 
quauto tempore sibi fuerint neccesaarii. 

Dicimus etiam, si sor.s tukirit, quod dens aTertat, ut maiestafi saa, 
preroentibns hostibus, ex regiK) sao exire couTeniat, contenti sumua, ut 



90 



persona sua et omnes, qui secum Tenerint, et bona quecunqne portave- 
rint, grate et amice Buscipiaiitur, ab omnibus reetorihus iiostris optimeque 
et humaiiiBsime trattenlur, poesilque in locin iiostris residere et ire quo 
voluerit non sccus quam in propriis domibus et terrls et locis domiiia- 
tiones sue facere po^sent ; et sic scribemus et mandabimus qnibuficumque 
rectoribuB noetiiB Dalmatie per noftras patentes litteras, quod faciant et 
observent 

Ad partem spectantem ad filioR quondam banni Petri, didmus, pla- 
cere nobis admodum ea, que per maiestatem suam in re illa acta sunt 
et agere intendit, qui procul dubio vicinatus comitis Cilie et coniuctio 
finiDm ipsins comitis cum duce Stephano regno et atata sqo non nisi 
moleatie et inquietudini esae poseet. Et quum nos in nostro comuni non 
habemus frumenta, sumus contenti, ut gnbernatores iltius status emi 
facere possint de frumentis tam in bac eivitatc nostra quam in aliis 
terria et locis ncstris pro ubu et mumtioiiil)ug suorum locorum, quoram 
frumentorum Irat-tam nos libenti animo coni^edemns. 

Ad partem vero ad Tbininum perlinentem, dicimus, non videri nobis 
ex bonia resi>ectibas, sicut aliae ipsi domino Nicolao dixisse meminimua, 
noB imp«dire de loco illo, sed si maJestas sua modum haberet, locuiQ 
ipsum in preseiiti &ub dominio et obedientia prpdictoi-um tiliornm con-. 
servare, id bene suadere sciremug. Cederet eidem ad honorem et como-^ 
dum majestatis sue, nobisque gratiBsimum esse. Sed si sob ipsis pueris 
conscrvari non posset, in hoc casu hortari et landare scircmus maiestatem 
suam, ut castrum ipaum habere sollicitaret, quoniam existente eo in ma- 
nibus 8ue serenitatis, repntare poterimns ipsum esse in nostris propriie. 
Et ex nunc parati sumua snaderi facere heredibus qnondam banni Petri, 
qnod si imporentea erunt conservaie pro se caatrum ipsum Thininy, cum 
predicto fieienipfiimo rege citius quam eom aliquo alio contonlium eapiant^ 
et illud tradant sue serenitati. £t in hoc et in quibuscunque alii pro 
eins serenitate semper faciemas omnia, que honeate facere possumus tan- 
<juam pro amico nostro cariseimo. De parte 108, de non 1, non sin- 
ceri II. 

Seer. c«w. ro^, lib. XX., u mUL arkivu- 

XCVI. God. 1456. 21. lipnja, a Mletdli. 

OdredJenOy da se Boji^ ztni pok. Zakarije, koja je predala repuhliki 
svoj yrad Datijj ohel-anja drSe. 

HoooQtTi. die XXI iunii. Quoniam privilegia et promissiones facte domiae 
Boye Hlie condam Choye Zacharie, quando conaignavit dominio nostro 
locum Dagni, sibi non servabantur, nec dabatar sibi provisio sua per 
modum, quod non habebat modum satisfaciendi necessitatibus victus sui, 
magnificus dominus Petrus vayvoda in inferioribus partibus Bosine, gener 
dicte doroine, in 1452 misit buos oratores, qui porrexerunt certa capi- 
tnla, supplicantes, ut victui dicte domiue et obsfrvationi privilegionim et 
promiHsionum sibi factarum providere dignaremur; ad que quidem capi- 
tnla fuit reeponsam digne et pertiuenter cum auctoritate consilii rogato- 
rum, sicat per litteras nostrfta superinde emanatas aparet Et qaoniam 



91 



deliberationes et mandaia nostra executa non faerunt, ipsa domina coacta 
Came et necessitate, venit ad pre&entiam noairam, et ixirrexit aliqua capl- 
tula, snpplicanB, ut observationi suorum privilegiorum et victui buo pro- 
Tidere dignemur iuxta continentiam dictorum capitulorum et petirionis 
ine, et conveniat honori nostri dominii servare ca, que promiEsa sunt, 
et providere, qaod no.stnK mandatis detur (iebita execulio et obedientia. 

Vadit pars. quod m&ndetur coniiti et camerario Scutari, quod nullo 
modo poasit tangere vel tangi aut intromitti facere quicquam de fructibus 
et redditibus villarum dicte domine pro aliquo casu necessilatis, nisi 
prius sibi facta debita solutione, et cum consensn et voluntate sua; et 
simihter de rusticis posses&ionibus et bonis suis nuliatenus se debeant 
impedire, et de (y>ntracambio posfiessionam suanim omnino servare de- 
beant formam et continentiam privilegii sui, et omni mense dare debeant 
dicte domine provisionem dncatomm decem in mense, quam ex illa camera 
sibi dari facimus ante aliaa omnes solutiones in pecunia numerata. 

Item teneantur eomes et camerarius Scutari solverc sine diminuUone 
dicte domine inunitiones, quas dedit dominio nustro de tempore in tempuSi 
sicut continetur in literis uostris diei xvu augusti U52, et similiter 
totum id, quod habere restat de provisione saa, et in reUqais omnibus 
serrare debeant formaliter et cum integritate responaiones et delibera- 
tiones nostras lontentas in supraacriptis noatris llteria dic xvn au^sti 1 452. 

Licet aliaa sibi concesserimus ad instantiam uiagnifici vayvode Petri 
generi sul, quod domina Dorothea, que filia sua erat, remaneat heres 
8U0, quoniam hoc erat ex lege nature, non videtur tamen nobis aequfi 
intendimus bonis et honestis respectibus sibi conc«dere nunc, quod lilia 
8ua mortua est, qaod possit alium instituere heredem bonorum suoram, 
sed Tolumos, quod privilegia et promissiones sibi facte obserrentar 

De capella autem sancte Marie subtus Dagnum coliata per summum 
pontificem ani presbitero latino, libenter sibi complaceremiis, sed quoniam 
non possximus infringere neque annullare ballas apoi^tolicas, non vid^miiB 
posse sibi complacere, sed si mittere vult ad summum pontiticem, scri- 
bemas sumnio pontifici et reverendisaimis domini» cardinalibus in sui 
commendatione. 

Et quoniam dicta domtna principaliter conqueritor de jnobBervatione 
et inobedientia mandatorum nostrurum, sit providendmn, qaod nostra 
mandata et delibt-rationes huius cousilH observentur. Ex nunc captum 
ait, et tirmiter statatam sit quod mandetur auctoritate huius consUii 
comiti et camerario nostris Scotari et . . . successoribas suis, quod sub 
pena ducatorom v centum auri, exigenda per advocatorea comunis sine 
ullo consilio, ac privationis omnium officiorum et regiminuin nostrorum per 
annos quinque observare deteant saprascriptas deliberationes et mandata 
huius conailii prout iacent. Kt %i aliqnaliter non obedient, leneantur et 
obligati sint ad refectionem et emendationem oninium damnonim et ex- 
pensarum dicte domine Boglie, et teneantur con^iliarii committere et 
exnunc cummissa idt eorum et cuiuslibet eoram inobedientia nostris advo- 
catoribuB comunis. 

Mandetur quoque pr-jvisori Dagni et . . successoribuB suis sab j^enis 
et stricturis suprascriptis, quod nutto modo pro aliquo caso ut supra nou 
posait tangere, neque tangi facere, vel acdpi de fructibus et proventibui 



93 



dicte domine. nisi facta priua dobita solatione, et cum con&enBn suo, neque 
aliqualiter se intromittere nec impedirti vel moleatare rusticos, possessio- 
nes, et bona dicte domine. De part« 119, de non 1, noa Binceri 5. 

Senalo Mar. vol. V. c. 157., u mlet. arkivu. 

XCVn. God. 1456. 5. srpiya, a Mletcih. 

Nastoji sf. oitonizanju grada Zadra radi njegove vainosti. 

1456. 5 ialii. Omnes intelli^nt. quantam civitas Jadre propter nota- 
btlefi conditiones suas Etatni no^tro importet, et eicut ex liteiig rectorum 
noBtrorum ibidem lectis isti coiisiliu intelligi potest, rdt i>enilus necessa- 
riom providere &ecuritati et conservationi illius ciritatis, que prout 
habetor, fame et morbo gravis&imo plurimum opreasa est; ae etiam ex 
his, que scribuntur de comite CMIie et comitibus Corbavie, qai tractaro 
et baspirare videntur contra statum nostram in ipsa civitate, facit pro 
nostro dominio armare et expedire qnaroprimum galeam nostram, cnitis 
est electus n^upi acx^mitus vir nobilis Mapheus Leono, ut illuc accedere 
possit pro hortamine illorum fideliam no^trorum, qui in ipsa civitat« 
propter pestcm iu modico numero remanserunt. 

Propterea vadit pars, quod in crastinum galea predicta punere debeat 
banchum, et committatur ofBcialibas armameQti, quod eam cum omni 
BoIicLtudine amiaro debeant. 

lU([ue hubeatur pecunie pro armamentu et expeditione dicte galee 
exnunc captum sit, quod sicut etiam ciiptum fuit in isto consilio die octavo 
aprilia pro.\ime decarsi, per offidales nostros saper sale immediate dari 
debeant de pecuniis illius offidi spectantibus nostro dominio duc. n miUe 
V centum, ut galea ipsa celeriter et abs(]ue dilatione valeat expediri. 

Accipiantur etiani de presenti ab offitio nostro salis, qui subito mit- 
tantur Jadram pro subventione stipondiariorum nostrorum dae. miUe 
T. centam. De parte 90. 

Quod propter importantiam civitatia Jadre ad statum nostrum primo 
et ante omnia cum omni studio et eeleritate accipiantur ab officio nostro 
Balis duc. mille v. centum, sicut per partes iam captas deliberatum est, 
qui immediate mittantur Jadram pro subventione stipendiariorum nostro- 
rum. Preterea captum sit, quod positis ad tter istis ducatis mille v centum, 
goUcite etiam armari et expediri debcat galea Leona mittenda, accipianf 
turqae pecunie ob hoc oportune ab officio nostro salis. -f- 51 — 1 — 0. 

Secreta consilii rogatorttm lib. XX., u mlei. arkivu. 

XGVIII. 6od. 1456. 12. srpnja^ u Mletcili. 

ObatieUuje se knez braiki, da niti njegovi predSastnici ni on sam nt- 
smije podieljivati pasnjake proti ohstoje^j znbrani. 

Franciscus Foscari dei gratia dux Tenetiarum etc. nobilibusetsapientibns 
viris Francisco Pizzamano de suo mandato comiti Drachio et sucoeasori- 
buB suis tidelibua dilectia salutem et dileclionis alfectum. Suppllcavit do- 
minio nostro prudens fidelis noster Franciscus de Fnmatis orator fidelis- 
Bime oommunitatiB nostre Bracliie, quod cam contra formam privilegif 



per nos coneesei illi communitati, contra terminationes aindicorum nostro- 
rum et contra statuta ct contirraationea et antiquas consuetudinus illius 
loci et insule per noe approbatas et contirmatas per nonoallos precessores 
n(»tros, factc fuerint qaamplures concessioues et locationes Stanischiarum 
seu paacuioruiii illis fidelibus, ex quibua sequuntur quotidie mnlta scan- 
dala, inconvenieDtia et inimicitie, dignemur ad evitanda omnia predicta 
et multa mala, qae in diea emer^nt, ordinare, qaod non obstantibus 
dictis ooncessionibuB rectorum nostrorum, privilegia noslra, statuta deinde 
et consuetudines obserrentor. Intellecta igitur bonestate petitionis pre- 
dicte, et attento, quod precessores vestri non potuerunt facere aliquam 
conccssionem dictarum Stanischiarum seu pasculorum contra privilegia 
nostra, ctaiuta deinde et tenninationes stndicorum et conguetudines appro- 
batas, terniinaTimus et declaravimus, quod in facto Staniscbiarum sive 
pascalorum serventur privilegia et litere nostre scripte in 1443 preces- 
soribus veBtris, statuta deindc et terminationes sindicorum et consuetu- 
dines approbate, non obstantibus concesgionibuR factis alicui vel alifiuibua 
fldelibas nostris per precessores vestros, quas facere non potaerunt. Volumus 
idcirco ct vobis mandamus, quatenus banc teimitiationem et dcliberatio- 
nem nostram observare et obi>ervari facere penitua debeatis; facientes 
haa litoras nostras in actia cancellerie vestre ad futurorum memoriam 
registrari, et renistratas presentanti restitai. Date In nostro ducali i>alatio 
Idie 12 iulii 145C. 

Ex liifro ^Divtrsi puhlid dtcreti etc. Udine 1656 p. 61.'* 



XCIX. God. 1456. 22. srpnjs, a Mletcili. 

Siarku Longo kapetanu u Zndru, koj bjaie ondje umro. 

1456. die xxii iulii, indictione iiii. Ser Benedictus Baroci, ser Lau- 
rentius Lauredano, ser Jeronimus Donato, ser Victor Capello, ser Paulus 
Barbo miles, conailiarii. Propter mortem nobllis viri ser Marci Longo 
capitanei Jadre, cui deas parcat, considerata im|>ortatia illius civitatis 
ftd statum nostrum opus est celeriter providere. Ideo vadit pars, quod 
capitaneufl Jadre eligendus teneatar respondere die sabbati proximi ad 
tertiam et recedere omnino cum galea leona sub pena ducatorum mille ; 
et ut presto se possit ponere in ordine et rei'edere, ex nanc sit captum, 
quod dictus capitaneus eligendus ultra salarium solitum habere debeat 
dacatos ducentos auri pro toto illo regimine, libero.i et exemptos ab omni 
onere et ^ravedine. Et si per aliquo<l officium astriiigetur .solvere aliquid 
pro predictis ducatis cc centum, comune nostrum solvat pro eo; et ante 
eias recessam de Venetiis habere et recipere debeat de officio salis dictos 
ducatos cc, teneaotque provisores salis ante omnes alia^ solationes fiendas 
per illud offidum dare et solvere dictos ducatos oo auri de pecuniis, 
possitque dictus o^pitaneus eligendas tenere in suo regimine officiales 
dlcti ser Marci Longo, et non possit dicto CApitaneo elongari terniinus 
Bub pena dacatorum mille pro quolibet ponente vel consentiente partem 
vel gratiam in contrarium. De parte 360. 

Ser Zachariaa Valareso consiliarias. Vult partem suprascriptam per 
totumt excepto quod electue capituieas eligeodus teneatar Kabere in soo 



94 



regimine ofGciales dicti quondam ser Marcl, si stare voluerint, qoi stA- 
terunt tempore ^riculoBo et peBtiferOi siritt in gimilibus casibus solitum 
eet fieri. De parte 213, de non 25, non sinceri 13. 

Maiue consiUum. Regina c. 8, u mUi. arkivu. 

C. 6od. 1456. 3. kolovoza, n MletciL. 

Stjepan hrc«g av. Save nagoeara Kotor i Zentu, da se staw pod okrilje 

turako, 

1456. 3 augusti. Quuni caaus literarum Hcriptarum per ducem Stefa- 
nnm sancte Save subditis nostris Catari et Xente Buadendo, quod rece- 
dant ab obedientia nostra, et se adhereant Teucro, est maxime impor- 
tantie, et iiisi debite provide&tur, ipse dux posset as&omere libertatem 
et licentiam procedendi ad alia, que ibegotiia atatus noatri magna scan- 
dala et confusionem producere possent, et nobilis vir Aloisius de Canali, 
qui alias pro dominio nostro fuit ad presentiam dicti domioi, nunc iturus 
sit mercator ad parti;fi illus. 

Viidit pars, quod committatur dicto ser Aloisio, quod ire debeat ad 
presentium dicti dontini, et sibi dare noticiam de literis predictis, quaa 
liabuimus, et ipsum requirere, hortari ac suadere, quod velit a similibus 
se abstinere, et de negotiis nostri siatus non se inipedire, quia bene 
scit, quod sibi et statui auo multa comoda fecimus ; et circa hunc etlectum 
tiat sibi commissjo in illa honeata et modificata forma verborom, que 
videbitur collegio. -h 64 — 7 — 1. 

Senato. Mar. voL K., u mUt. arktvu. 

€1. God. 1456. 12. kolovoza, a Mletcili. 

Mletaika vlada raduje se karditialu sv. Andjela aix>8tolskom poslaniUu u 
Vgarskoj radi pobjede nad lurcinom. 

1466. 12 aiigusti. Heverendo dotnicio rardinali Raiicti Angeli legato 
apostolico in Hungaria. Ter taballarium reverendiasime paternitatis vestre, 
qni expeditionem suam et reditum in Ilangariam diltgentissime procura- 
bat, ncgabatque diutius hic morari velle, ad reverendis^imam dominatio- 
nem vestram scripsimus propter pestilentiam, (|ue in hac urbe nostra 
presenti anno viguit, non potuiase nos conBtlia nostra cogere, et ad ea, 
que celsitudo veetra ad nos acripserat, ordine rcspondere sicut optabamus, 
quod quanto citius fieri posset a nobis factum iri polliciti sumus. Interim 
autem supervenerunt litere a revcrendii^sim^) domino cardinali ^^trigonienBi 
et ab episcopo Sibinici cum infrjscriptis copiis Uterarum illuBtrissimi 
domini Jobannis comiiis Bistricensis uunciantibos fclicissima nova victorie 
sue de imperatore Turcorum turpiter in fugam converso, dissipato robore 
gentis sue, ammissis tormentis et bellicis machini.<! et navibus quascumque 
in fluvio Danubii liabebat partim captis et partim combustis, quam rem 
manu domini factam certo credimos, et que auimos noBtros tanto gaadio 
et tanta leticia affecit tantumque erexit, ut exprimerc difticile sit, ot 
cum reverendissiina paternitate vestra ampliBsime et uberime congratula- 
mor, neque esistimamus necessarium pro presenti ad ipsas litteras^ reve- 



I 



rendissime paterniUtis Testro aliud reepoodere, quum speramus in dies 
fructuB uberiores ipsius victorie et successus feliciores rerum cbristiano- 
nim andire, quod omnipotens deufi per suam laefabilera clementiam efti- 
cere dignetur, ut ('bristi nomen, quod liostihuH sui» contemptui et ludi- 
brio fuit, eisdem in perniciem et trepidationem eveuiat De parte — 26 
— 81. 

Stcreta ams. rogcU. iib. XX,, u tnl«i. arJdrm. 

CU. 6e<l. 1456. 12. kolovoza, n Hletcih. 

Republika hvali Ivanu Hunjadu, Ho je pobjedio 7\triina, 

1456. 12 augostri. liluRtri et magnifico domino Joanni de Huniad 
comiti Bistricengi ac regni Huugarie capitaneo generali. IlluHtria et magni- 
6ce domine. Audita novisBime per literas reverendissimi domini cardinalis 
Strigoniensis in regno Hungarie apostolice sedis legati ac per exemplum 
Uteratum per illustrem magniticentiam vestram revereodisaime [laterni- 
tati Rue scriptamm gloriosa excellentissimaque victoria contra imperato- 
rem Turcomm obtenta, tanto gaudio tantaqne leticia repleti fuimDs, ut 
nec Bcribi nec concipi poseet, pro qua omnes christi fideles in primis deo 
nostro miBericordi, qai plebem snam omneBque in se sperantea nunquam 
dcBeriC, et a quo cnncta bona procedunt, intinitaa gratias referre tenen* 
tnr, vestre aut^m excellentie laudem et gloriam ^jempiternam, per cnius 
virtutem, magnanimitatem acque prudentiam ea oinnia gesla sunt Nos 
antem, qai ad cxcellentissimam personam vestram singulari caritate 
aflecti somus, quibusve suprema virtus et strenuitas vestra vestraque 
naturaliB affectio ad tnitionem, salutem et gloriam nominis chriBtiuni 
dndum exploratissima fait et est, quive semper speravimus et a certo 
credimus, rempublicam cbristianam ubicamque excellentom magnanimam- 
quc personam veetrain csse contingerit, houorem, gloriam et victoriam 
Boscepturam, qaanto cordialius et efticatins possumus vobiscum tota niente 
coogratnlamur divine maiestati devotiasime snpplicantes, ut illastrem per- 
Bonam ve^tram per longioiu tempora conservare dignetur, faciatque eam 
ad totale excidium infidelinm et ad eublimationem tidei et nominis 
cbristiani de bono in melius prosperari. De parte 69, de non 1, non 
ainceri 2. 

Secreta eona. rog. lib. XX. ^ u mUL arkiiii. 

Cm. 0«d. 1456. 16. kolorosft, u MletcUi. 

Odffovor republike knezu celjxkomu na obaviest, da je imenovan bio hrvai- 

sArim banom. 

1456. 16 augusti. — lUoBtri comitl Cille. Ae^pimus literas illnstris- 
gime magnificencie veBtre diei xxviii maii proxime preteriii, per quas 
certiores facti sumus, sereni^simam regiam maiestalem Hungarie vobis 
contulisBe bannatum Croatie. Kt <iuura ma<;nificentiam vestram sempei" 
dileximns et sincere ditigimus. de qaibuscumqae rebus, que ad lionorem 
auum pertinent, plorimum gaodii et jucunditatia accepimoa, et vubiacam, 



■ dMet, 

hoatm ct tmiam ntUtttxm 
a rebofl hwiarii ««a diMedan iazU nmQrtiliiw 

— 1 — 3. 

Stertta cmtiUi royfMU^mm lib. XX^ u mUt. arkim. 

CrV. 6«d. 1456. 20. riJBa, ■ Mlet«ih. 

Mleteani primaju u zaitUu kneza Ftnim koMUlma Ui&oym i jmcnw 

bana Petra (TaiavUa). 

M56. 20 Mpteiijbru. Quod ad cap4tula porecU per ontong 
Pauli raj>t4fllani (.'liNii, atieiita maxima impoitaBtia lod illias &d boDant, 
tuttillam et conservationem ctvitatuni nosCraraiD Daliaatie, Bcat Bcribonti 
et inttantiBsiiiie suadeot et consolnat rectorei et eomanHates ooetre Spa-' 
leti et Tragurii, respondeatur: qood 8umos cootenti, memores fidei et 
devotionifl quondain magnifid banni Petri in domininm nostnim, aibi com- 

SlftCBre, et ipsum ac toios dicti quondam baoni l*etri com castro pre- 
lcto Bub protoctione et commendisia noetra acceptare, dummodo locOB 
ille non sit de baimatu Croatie sed de comitatn Cettne. 

Circa capitulum uibventionis, qoam petit gentium nostrarum* dicator, 
qaod Humua contenti 8QbTenire iu easibos oportunitatam Boaruffl. pro 
qtu (luidem «abi^ntioDe possit eis iHt»nitti usqoe ad summam baUista' 
rioruffl quinquaKiut^ ijuanto pauciores fieri poterit; concedatorqne nbiv 
quod possit elcvare vexillum nostrom sancti Atarci, sicut fecit a 1453 
dtra et facit d" presenti. Kt proeuretur nioditicare peticiones suas ia 
facto provisionis et aliarum reram, sicat melios fieri poterit prodominio 
nostro. Kt posait scnti comiti Cilie et aliis, qoi Tidebuntor coUegio ia 
illa forma, que melior magis joatificata et conveniens videbitur. 

Kt similiter ex|>ediantur capitula porecta per oratorem comonitaUa, 
Spaleti. -[- 61, C6 — 4, 3 — 3, 3. 

8wr. cow. rog. lib. XX., u mlet. arkhu. 

CV. 6«d. 1456. 20. rnjmi, a Mletcib. 

aaije ne poalanik kardinalu kv. Andjela, papimkom Ugatu u V^ 
8 obeMt\jetHj da (e i repubtika gitdjehmti u ratu proti Turcinu. 

MooooLri. die u septembris. — Quod fiat commissio circumspecto et 
prudenti seeretario ooBtro Tetro Tiiomasio Auro ad reverendisumum 
dominum cardlnalem sancti Angeli legatum in partibas Hungarie io hac 
forma, vidtdicet: 

Petre. Mandamiis tibi, quod omni diligeDtta et celeritate Btudeas te 
umferre ad purtes Hungarie, diri^cndo iter tuum versus Budam, ubii 
verisimilitor iiivenies reverendisuiiiium domiiium cardinalem sancti Angeli 
legatum apoBtolicum iu partibus illis, estque nostre intencionis et toIq* 
ms, ((uod vel Bude vel aJibi, abi sua reverendissima pateruitas se rep- 
iriet, esae debea-s ad eius pregentiam, exhibitisque donunationi auttl 

ris nostris crodeudalibuB tibi traditis, factisqoe illia deceulibus lala* 



•T 



I 



I 
I 




Utionibas et oblatioiiibus, qnas noveria conveoire nomino nostro, referes, 
qaod superioribus diebus per nuntiuin sae reverendissime paternitatis 
delate fuerant nobia litere t^ne, quas periocando animo vidimDs ac gra- 
ti&simas babuimuB, cognitis prescrtim apparatibus opera Eue reverendis* 
sime dominationifl inRtructifi ad conatoa cruci.s hoatinm oomprimendos et 
reliiiuis omnibua in eisdem litteris pnidentLBsime commemoratia, ad quas 
dum mstituLssemua quam primnm dare responsum, ut oftitio ac predpoo 
amori nostro in reverendissimam paternitatem suam satisfaceremufi, nan- 
tius ipse ex morbo hic sevienli exteritus, aut quia absque mora ttinc 
discedere disposuerat. recusavit aliquanto differre, neque nos etiam ex 
causa pestia eiasmodi absentibus civibus ad boc deaign&tis consilia nostra 
ita facile congregare valuimus; proJnde tunc solam ad reverendiftf^imam 
paternitatem saam Rcripsimus, quod per nuntium nostrum eidem seriosios 
responderemus. Interim autem Buper\'euit gloriosam ac felicissimum novura 
conflictua per exercitom christianam dati hoetibus fidei, pro quo qoidem 
tam salutifero novo universa christiatia rtrligio tantum letari debet, quan- 
tum facile cousiderari potest. liinc itaque factnm est, ut cum incert! 
essemas, an christianus exercitus mncis ultra progi-essurus essel, super- 
sedimas in exhii^endo responsum )iuiu:imodi, eo solum tine, nt intellige- 
remus. quod exercitus ipse factums esset. Camque in bae expectadone 
persisteremos, varils modia vutgatum est, iUastriBsimam et magnanJmum 
dominum Jobannem capitaneum exereitus Christi fidelium ab bumanis 
esse Kubtractum, qiiam rem profecto summa ac cordiallBsima mentisnostre 
diBplcentia intelleximaB. Subinde etiam modo novii^sime obita>^ eius con- 
firmatus ei^t pcr quemdam familiarcm sue reverendiBfiime paternitatis ex 
Uungaria redeuntem. qui c^asuni istnm locumtODenti nostro patrie Kori- 
iulii ac conditiunes et incommoda cbristiano exercitui occurrentia, que 
impedlmento ease possunt desiderato execationi istias sancti opens expli- 
cavit, sicut exemplo Utterarom ipsius locumtenentis. quod tibi dari iua- 
simus, quodque sue reverendiaftimH dominationis ostendes videri potest. 
Hec omnia efFeoerunt, ut ma^is dubii acque icnari bactenus permasfri- 
muB , quid certi sue revereniiissime paternitati respondere posaemufi, 
quando qnidem non intelligamua, si potentie chriatiane impresiam iKtam 
prosecuture sinu Rogare itaquo volumus reverendissimam dominationem 
suam, ut libct declarare nobia statum rerum illanmi, ac quibus in t«r- 
mtnis negotia illa constituta snnt, ut intellectis conditionibus ac disposi- 
tionibas rerom ipsarum pertinentium. sue reverendiftsime patermtati res- 
pondere poaomus. Coi notum esse volumus, qaod veluti Christi tideles 
maiorum noetrorum vestigia proseqaentes, ac pro observantia nostra ad 
ecclesiam sauctam proque honore et gloria nominis cbri^tiani semper 
promptis auimis, pro quanto in nobis erit, ana cimi aliis debito nostro 
s&tifitacturi sumos. 

De responso autem, qnod habebis a saa reverendissima patemitate ac 
de novis et reliquis occurrentibos noe tois litteris advisabis, remanebisque 
apud ipsam reTerendiBBimum dominum teg&tum nostrum, expectando 
nmndatum. 

Si forte conttngeret, qnod qaando te repperies in illis partibas Hun • 
garie, commode visitare possea filios quondam illustrissimi domini Johan- 
nia, sicut presertim defancti, qoia ee repperirent in civitate vel loco, ubi 
si>oti. XXII. 7 



etlftm tn esses, volmnus. quod istud facere debeiis illtB 'pertinentibns 
fifiectuoais et humanif) verbiR, que tibi videbuntur, dolendo te nomiae 
noBtro de casu dicti patris 8ui, quem singulariter diligebamus, ac offe- 
rendo nos et dominiQm nostrum in omnibus bonorem suum soaqae com- 
moda roncernentibus bonis et generalibas verbis, sicut noveris expedire. 
Volumus. quod si ita etiam noveris oj>us e»se, visitare deheas de aliis 
dominis et baronibos illantm partium cum illis bonis et hnmanis verbis, 
que tue prudcntie Tidebantar. De parte 68, de non 2, non siuceri 3. 

Secreta cons. rog. XX. e. 101., u mlet. arkivu, 

GVI. Ood. 1456. 27. rnJDa, a Mletcih. 

Moiht lcneza Pavla na mleL vieie^ i doticni odgovori. 

McoocLVJ. die utii septembris. — Questa e 1& eommission fata» data 
e formata per lo egregio homo meBser Paulo castetlano e governadore de 
Clisaa e del sao contado. La qual lai comette c vole, che eia e^tposta e 
ricetata por parte aoa, per 11 soi ambassatori et oratori alo conspecto et 
)i piedi de lo serenisfiim» principe setjnore e aegnore Francesco Foscari, 
dei firatia doxe inclito de Venexia etcetera. 

Et priroo, el prefato cont« Paulo se debia offerire et ricomandare 
cum 1a debita revorentla ali piedi de la prefata signoria, come sno fide- 
lissimo servitore etcetera. 

Secondo, che se debba narr&re ala eignoria predicta de li capitoli 
facti et confirmati per la dttta signoria al predicto conte Paulo ma- 
xime de dueati m... li quali prefata siguoria daxeva al predicto Panlo 50, 
a conte Thomaxo Boyniclcti l. a conte Vyrinray de Cothina l. Ma pfrche 
li ditti conte Thomaso e Viriuray par che hormai siamo acordati cum 
conte de Cilia, e questo conte Paolo e rimasto fermo et stabele in la bor 
promeasiL stabilita com el suo aagramento, pertat>to supplica et priega, 
che qaello aalario de ducati ol. sia dato a lui, e che li diiri fina ala 
morte soa. Intendendo che li sia resposto ogni anno a quatro in quatro 
meel per rata ala camera de Sibinico. 

Terzo che sia n:irralo, cbe per vigor de li capitoli preiticti li e stata 
datA ne la cita de Spalato ona caza, fo de Antoiiio de Cypriano, la quale 
per ma^ior p&rte mena ruina e quasi desfata. La qoal caxa ditto conte 
Paulo intende reconzare molto bene e IJve logare per habitAtion la soa 
dona cum tuta la famiglia. Et anclie per piu fenne/a et segurta de cora- 
prare aticora de piisseesion in la cita e cainpo de Spalato per mille dn- 
cati e piu. E perche per quelli capitoli ge fuo consiguata adesHO nova- 
mente una terra desatole e loutana del predicto Antonio de Cyprian, per 
t»ntu supplica ditto cont« Paulo, che le altro poche terre de ditto An- 
tonio, le qnal noo sono vendate, e si sooo ne le man Tostre, e non valeno 
oltra ducati n. al anno, siano date per la ser^-nitate voHlra al dito conte 
Paulu pfqietualmente et ali i)uoi heredi, non indiidando in questo ne la 
caxA ne nalino, fono de ditto Antonio. 

Quorto, che se expone ala signoria, ame duo fioli mascbi soiio rimaeti 
de ban Piero, de li quali el mauiore ai e circa de anni xl £1 se obliga 
ditto conte Paulo, che uon dara questo caatello de Cliua a neesnu homo 



99 



l 



* 



Tirente per fina tanto, chc qaesti puti, o 1 uno di loro oon Tcnf?a ala 
eta de anni Tnii, et ctie in questo mi'7.o lai non se parttra cum ditto 
castello dala obedientia de la stgnoria per nessun modo, anci stara fermo 
a tuti li comandi dela aerenitate predicta. Et quando 11 ditti fioli, overa- 
menie 1 auo di loro venira ala ditta eta, elie alora oon ge debba dar el 
caatello predicto per fina tanto, ehe elli non sc acordano cuin ta aignoria; 
intendendo, che eel magior mori>tr;e, el mlnore pur debba esser aspetato 
ala eta predicta. Cbe se tati dui manchassero. che diito Paulo per)>etaa- 
mente debba esser obligato cum el castello predicto ad ogni obedientia 
de la signoria. £ se per caxo ditto faulo morisae avanti ta etA di pnti 

Eredicti, allora cllo eia tenato elegere ano dalmatino fidete senritore de 
i signoria e an altro buo pareote, e meterli in castello prcdicto in suo- 
pe, a compire il tempo pre<licto e servire ala Rerenita etc. Reservando li 
altri capitoli per avanti convenati cum ditto conte Paulo in favor de la 
eignoria predicta. 

Che queste coase predicte ditto conte Paulo ptn commodamente possa 
mandar ad executione e diniostrare la .soa fe^lelta, domanda et supplica, 
che la serenita predlcta lo voglia fare et constituire suo defenaore capi- 
tano de qurl lungo in quelle parte e mandarge una bandiera indorata' 
cam San Marcho et una bacheta indorata simelmente a lor modo de 
Croatia, e scrivere ali rectori do Dalmatia. che in caxo li fusse de bisogno 
a doflender li sao contini contra cadauna persona et quandocunque per 
segurta sua et del castello predicto, lai mandasse a dimandare da i rec- 
tori predicti, ge debba eeser dato ogni subsidio de la gente quanta vora, 
perche ai^he lai vice versa se obliga et si promette, se la signorii 
havera bisogno del sao adiutorio per qualclie cita de Dalmatia, intendendo 
de Zara per fina a Spalato e Poliza inclosivamente, lui debba et sia 
tenuto andar ale soe spexe come capitanio de la sua giente cum dacento 
cavalcanti et mille pedoni, e forsa pia quanto bastara ala potentia soa. 
£t se la signoria mandaase qualcbe altro capitanio generale in quelle 
parte, che ditto conte Faalo debia esaer ad ogni obedientia del dito 
capitanio. 

Sexto, che qaelle eoaae, rille e poaeeaeion in conta de Sibinico e de 
Poliza, le qual ha tenato ban Piero tina la morte soa e anclie adesso 
li tengono o altri per toro, debiano tenire liberamente senza alcano im- 
pazo, e defenderle contra cadauna persona, non qui de sequeairo per 
quelli de SiI)4^nico. 

E perche per li tempi passati forsa sono 40. anni, che ser Saracin 
da Sibenico cum 11 heredi fo abandizato da quella terra ad instantia de 
quella comunita, el i>overo zentilhomo e mancato le hora gran tempo in 
exilio ai fattu mendico e meschino cura li suoi heretli, lassaudo n^ 1e 
man det predicto ban Piero doi puti picotini, doe Paulo et Agtistino, ti 
quali tati dui adesso sono su le spHle del predicto coiite Paulo, nou 
faabiandose dove altrove redure. Supplica adonqua dicto conte Paalo ala 
Bignoria predicta, che se degni de far questa singalar gratia per suo 
amore ali poveri ori>hanelli prediti de farli repatriare, cam qaesto cfae 
eia scrito al rector de Sibenico et a quel consfglio, che del>ano meter la 
parte nel conseglio predtcto, e siando cum loro bona volauta, li facia 
repattiare per la aactorita do ta signoria. 



100 



inUmo, concludando da parte del predicto Paulo. clie la Bi^oria el 
debba recevere cnm predif'to castelio ne le soe man e govemo, come e 
ditto di Bopra, e dcfendcilo da cadauno gencralmente, e specialmente 
dala corona e dali baroni de Ongaria. E se per caxo la dita signdria 
Tenisse fare quakbe pati o amvention cum la corona predicta o cam 
qaalcbe altro signore potente de fuora, che alora debia patezare e con- 
venire de lui e de dicto castcllo e del sao coibtado come de le altre sne 
terre de Dalmatia. 

Cum pridie captam fnerit, quod ad capitula porrecta per oratores 
comitis Pauli castellaui Clissii respondeatur pei- collegium, sicut in ipsa 
parte continetur; et omnibus bene consideratis sit dictis capitulis ditfi- 
nitive rBspondendnm cum isto consilio, vadit pars, quod ad capitula pre- 
dicta respondeatur et primo: 

Ad primum, quod ipsnm tanquani fideUBsimum et nobis deditissimum 
omni tempore carum et commendatum habere disponiraus. 

Ad secundum et tercium. Inclinnti ad commnda sua et dispositi, quod 
ea, que sibi promissa sant, integre eibi observentur. scribemus et man- 
dabimua expresse comiti nostro Spaleti et succcssoribus, quod sibi deai- 
gnari facere debeat cum integritate domum et omnia illa terrena, que 
fuerunt Antonii de Cipriano, que non fueriint vendita et snnt in comuni 
noBtro, sicut petit. Kt ai mtttet uxorem et fllios suos ad bahitandum iii 
Spaleto, eas et eos grato animn viden et tractari faciemaa. Oe ducatis 
autem cl. sumos contenti, quod habeat ducatoa l. in anno tanquam sti- 
pendiarius noster. 

Ad quartum. Sumns contenti sibi complacere ut petit 

Ad quintum. Sumus conteuti. quod sit capitaneus et stipendiariua 
noster in partibas nostris Dalmatie et sibi designari facere vexillum 
nostrum deauratum ac anam bastonum cum modis et conditioiiibus in 
capitulo i^etitionis soe contentis. (^irca subvetitionem autem gentium 
nostrarum ad tutellam castri predioti sibi promitti possint a ballistariis 
L. in&a quam paatiorea fieri poterit. Et ex nunc sit captuin, quod man- 
detur ofticialibus rationum veterum, quod fieri faciant unum vexillum ad 
fonnaui illus, quod babuit Stepbanus Cernoevich et Musa4:bius Topia ac 
anam bastonum, prout peiit. 

A(l sextum. Scribemus comiti Sibinici, qood revocet illud sequestrum, 
ai factum fait post concessionem capitulorum noBtrorum de 1454 pro 
observatione illorum. 

Ad septimam. Scribemas comiti nostro Sibinici, quod esse debeat cum 
illo consilio, ut si sine scandalo fieri potest, sibi complaceat. 

Ad octavum. Sumus contenti iiiemores fidei et devotionis qaondam 
magnifici domini banni Petri ad dominium nostrum accipere filius dicti 
quondam banni Fetri et ipsum comitem Paulum cum castro preiicto sub 
protectione et recomendisia nostra contra qaoscumque, donec predicti 
fiUi pervenerint ad etatein decemocto annoram. Sed bonis reBpectibas et 
causis non videtur nobis nominare atiquem. Sumusque contenti eos uomi- 
nare in onmi couventione et capitulis, que faceremus cum omnibns do- 
iniiiis et potentiis partium illarum. 

Ad nonum. Pro observatione capitalorum suprascriptorum de 1454 
aibi dari faeiemas nanc et de tempore in tempus pannoa vet alia pro 
iutegra satisfactione eius, quod iu pecuniis et frumento babere debet 



101 



Kt qaoniam dicU capitala sunt expedictura per modam sicut fieri 
potfifit, quod dominium noslnim bene iustifioatum remaneat apud omnes 
principea et dominia, ex Dunc capt'im Bit, quod illa capitula, quc per- 
tinent ad protectinnera et recommendatinnem, e^pediantur et fiant de per 
se; et illa qiie pertineant ad proWsionem^ vexillum et alias obligationes» 
fiant de per se et tanquam capitaDco et stipendiario nostro in partibiu 
^ illi8. De parte 47. 

^fe Die ultrascripto eer Zacharias Valleresso. Yolt responsiones omnea 

^F RUpraficriptas, et qaod protectio et rccomi-ndisia supraseripta fiat gene- 
H^ ralis, prout continetar in dictis reaponsionibut^, sed declaretur : Excepta 
^k corona Hangarie, cam qua (tumtis in hona ])ace et aDicitia. Kt ad quintum 
^M capitaluiD de capitaneatu, quod sumus contenti, quod sit capitaueus noster, 
^P sed bonis respectibus et de causis noo videtar nobis pro nunc dare sibi 
H Texillum predictum. De parte 10, de non 9, non sinceri 12. 

^^^^ Secreta com. roy. XX. c. 102 tergo, u mht. arkieu. 



CVll Ged. 1456. 16. prosinca, a Hnetcili. 

Zadram m areiano alavUi dan oshbodjenja od mletatkoga natUstca. 



U56. 16 decembris. Scribunt ad noa rectoree nostri Jadre, sicut lectnm 
est faaic consilio, quod in illa nostra civitate extat quoddam capitulare 
condiium tempore, quo civitas Jadre rebellavit domino no>tro, et se sub- 
misit regi Ungarie, in quo anmitata ^unt inter cetera capitula, que Iticun* 
tur in dedecuB dominii noetri, sicut iu ipsis capitulis lectis buic coosilio 
continetnr^ et consulunt ip.-ii rectoree nostri ipsa capitula extingui et perdi 
totaliter; quorum capitulorum tenor talis est, videlicet: 

Item, quod ad laudem et reverentiam omnipotenli» dei et beate vir- 
ginis gloriose genitricis eiuslem. et meritis et reverentia beatissimi et 
gloriosissiini martiris santi Grisogoni protectoiis et deffensoris civitatis 
Jadre. lu die qua civitas Jadre exempta futt et liberata a jugo tiratinice 
servitutis Venftonun: domini rectores Jadre relaxare et dimitt<^ro pouint 
nnum captivum de carceribus secundum ordinem et modum, qui bactenoB 
observiitus est et observatur in solemnitate beati Grisogoni de mcnao 
novembris. Kt insuper quilibet nobilis de concilio et quilibet popularia 
ascnptus cam nobilibus ad custodiani civitatis teneantur portare et ofTerre 
iu ccclesia sancti GriFo^oni ad altare eiusdem dicta die unam candellam 
ceream ponderis medie libre. 1359. die xni decembris. 

Item quod perpetuo in die, quo eivitas Jadre liberata fuit a jugo 
serritutis tiranice Venetoram. fiat annaatim processio cum clero et populo 
de Toluntate domini arctiiepiscopi Jadre, por civitatem Jitdre; et postea 
in ecclesja beati Grisogoui celebretur missa eoleranis, Kt qnod ad lionorcm 
et revorentiam redemptoris et matrls eias virginis glorioet' ac beati Gri- 
sogoni protectoris civitatia et civium Jadre habeantur et emantar de 
bavere comunis in dicta die dopleria quatuor libranim decem pro quo- 
libet, et portentur ad proceHsionem, et postea offenmtor ad altare beati 
Grisogoni cum una Ubra incensi, quod ematur de d«>nariis comiini». 

Item quod ad perpetuam rei memoriam immense libertatis et gratie 
habite et percepte die, quo civitas Jadre perrenit ad manos et potentiam 



M 



102 



nofitri domini naturalis domhi regis Unffarie, deincepe curratur ad duo 
bravia. Unum Tidelicet cum equia et eiiuestri, alind cum peditibus pe- 
deetri, et currns equorum sit a figura viridarii viridariBti, et asserisque 
ad portam terre; et in dictis duobus paliis curia, que pro tempore erit, 
iiabeat libertatem expendendi usque ad quantitatem flnrenorum izv., et 
abinde infr», prout eis vel maiori parti videbitur. Et insiiper qtiod illa 
die quilibet nobilis de consilio Jadre teneatur portare unum cereum pretii 
et valDri8 solidorum quinque parvorum pro quolibet ad altare maioria 
ecclesie aancti Grigngoni, eub pena Bolidorum xx. pro quolibet, et etiam 
pro una quaque artium civitatis Jadre per se unum doplerium prctii et 
valoris Bolidorum quinqnaRinta parvonitn. Et quilibet sindicatus insularum 
a quindecim persoiiis supra unum doplerium eiupdem pretii, et quilibet 
Buolt terre firme a quindefim perBonis supra. unum doplerinm pretli soli- 
dorum xx. parvorum ad dictam ecclesiam ct altare ofTerre et portare 
teneantur. aub pena libramm trium pro quolibet judicatu et Buoit. Cuias 
nene medietaa sit comunis, alia accusatoris, et quilibet possit contra- 
facientein accusare. uoocLxini. die quinto mensis martii. 

Vadit pars, quod auctoritate buius consilii scribatur prefatis rectoribus 
Jadre, quod provideant babere librog sive capitularia antedicta. et ea 
facere transcribi et accopiari absque illis capitulis nobis miBais, qoi 
sonant iu onoB dominii oostri ; et hoc facto faciant ipsos libros aive capi- 
tularia, in quibus Bcripta sunt dicta capitula, extinqui et perdi per modum, 
quod amplius non appareant, nec de eis habeatur notitia aliqaa. De 
parte 94, de non 1, non sinceri 4. 

Stc. C0H3. rog. lib. XX., u mlet. arkivu. 

CVUI. God. 1457. 14. «zigka, n Mletcih. 

BepubUka odgomra «a nJeUe molbe Stjepana hrcega sp. Save. 

1457. 14 martii. Quod ad ea, que exposita sunt per oratorem illuBtrifi 
domini Stefani ducis eancte Save et ad capitula per oum esibita, res- 
pondeatar, et primo: Serenissime princeps et illustrissimum dominium. 
Habiaiido jeri di matina comparso a la illustrissima et excellentissima 
signoria vostra nui conte Biasio ambaasador et orator del mio si^nor 
illuHtriHsimo duca Stefano de sancto Sava, e per suo parola eximst» ore- 
tenus quello me sta im|>osto per el dito nostro signor diicbs Stefano, el 
habiandone la vostra illustrissima ducal signoria risposto, dovessimo ex- 
poner et dar in scriptis la nostra oration et ambaxada, pero per 1a 
presente exponeremo a capitulo per ordinem, come qui inferius se con- 
tegnera, zoe prima Bopra el £ato de sali. Nui ve exponemo, cbome havemo 
mandado questo presente anno per volte tre a la camera vostra de Pago 
i nostri navilii per haver sale, et ogni volta si sono tornadi vuodi in- 
dricdo, respondando a nui el conte vostro de Pa^o, non haver sal pur 
per la dita camera vostra de Pago. Kt similiter habiando maudati i nostri 
navilii a la cittade voetra di Sibinico, ne d stado risposto, come fo risjfosto 
per lo dicto voetro conte de Fago, non habiando posBUto haver sal in 
alguna quantitade, per la qual caxon el nostro paexe 6 stado in gran- 
diBsima et estrema necessitade, et havemo patido nui Insiemo com tuto 



I 

I 

I 



103 



el Bostro paese Rrandi?3imi dessaxii e Benestrii per ttito qaesfo anno. E 
plui tosto havemo eleeto de ricever e patir quefito Beoestro, cb a far o 
vero comnieter cossa alguna, cbe spiacesae o ver fonfie contra el nostro 
serenissimo dominio. perch^ etiam come s& la signoria vostra, nni sempre 
habiamo tolto tuta queU saJ, e sta de besogno per nui e per el nostro 
pafxe nelli luo^hi e terre de la ilhistrtH^^ima signoria vostra come cor- 
dialis^iiui *• fe^leliseimi amici vostri, insieme coiiexi e ligs'!! in hfnivo- 
lentia e fideliude; ideo non possandone proveder de haver de sal per 
altri luo^hi e terre cba per le Tostre. Comparendo a la sereni&sima 
signoria voetra, ex[>onemo, quelta se degni tegnir tal modo e via e pro- 
visione, cbe nui insieme cum el nostro paexe non patiamo tal et si fato 
deaaxio de sal, ma che nui habiamo el dito sal chome hactenus habiamo 
havuio, quia nuUatcnua i>o»»iamo stir sienza sale; notilicando a la vostra 
serenita, cbe siandone sta promessa sal cbara 600 dal 8eretiis.Himo signor 
re de jVragona, nui non 1 ahiamo voiuda far condur, nisi primitus nui 
non dimandamo llcentia da ta vostra illustrisaima slgnoria, per tion far 
cossa li vegnesse dispiaxer; ut nupra dimandiamo per parola del dito 
nostro signor illiistrisBimo ducha Stefano a la vostra illustrissima ducal 
signoria, la qual a li soi amici mai non ha denegado sovecnirli ne li 
loro bisogni, ma sempre e siada benigna, grattoxa e pia qnelli soccorrer, 
che queila de lui solita clementia se degni concieder, nui posdamo far 
condur el dito sal chara 600 permesone da la maest^ del re predicto 
de Aragona senza alguno impedimento e datio ne li tuogbi nostri, zoe 
a Narenta. Ulterius dimandianm licentia, nui possiamo eomprar e far 
condur qud sal, nui compraremo in I avegnir, si el compravemo in alguno 
luoco non sia sotoposto a la serenit^ vostra e fuori de Dalmatia^ nel dito 
nostro luogo de Anarent^ pagandove e dandove ducati t per et centenar 
del sal de Dabnatia, el qual datio nui voUemo e se ofTerimo pagar, 
quamvis maj per preteritnm nui non habiamo pagado datio algun de et 
per ol sal de questi tal looghi. excepto per le terrc vostre. Et boc con- 
siderando la betiivolentia et amor et etiam ntiliti^ del vostro domiiuo. 
La qual ticentia babiamo e dimandiamo averla. 6n li luogbi vostri bave- 
rano .sal, e porano a nui sovegtiir, perclii> pltii tosto volemo tuor el vostro 
sal e dar utilitjt a la signoria vostra, e pagar quel datio, come la signoria 
vosira rimasa d acordo con el nostro fiol conte Vlaticho, che da niuno 
altro domtnio del mondo e luogo; avisando la signoria vostra, se a quella 
fosse dada alguna informatlon. nui bavessemo fato condur alguna infor- 
mation, nui baveHsemo fato c^ndur alguna quantitA dc sal per coman- 
damento nostro con reverentia de quelli havesseno dada tal information, 
dixeiiio non esser el vero, ma ben dixemo, come nui habiamo comprado 
el aal da collori, li qoali I hanno duta a auo risicho per easer ne sta 
forzio, et havenie grandissimu besogno de quella ut supra. 

Responsio. Quod volentee secundum con»uetudinem noatram in his, 
que boneste poasamns, sue exceilentio complacere, scribemus et ordina- 
binras, ncat reqairil excellentia domini sui, comiti nostro Tagi per modum, 
quod habere poterit illic siugulo anno illam snmmam salis et com illa 
solutione dacti, de qua fecimus concessioufm comiti Vlaticbo filio suo. 

Ad secundum Item come questa matina ne exponessemo a la vostra 
signoria per parola del nostro iltostTissimo siguor dacha Stefano sopra 



104 



el fato di denari, de haver el dito nostro sigtior da la camera vostra de 
CaUro, noy avisemo la signoria vostia. come mandassemo a Chataro 
a levar el conto de ia chamera vostra de quanto nui dovemo haver del 
nostra dreto dn poi che havemo fato paxe Insieme, et habiamo trovado 
segondo 11 quademi de la vostra cbamera in numero o ver conto dacati 
Moooxx d'oro pcrperi in 10766, grossi sye, zo6 de la moneda de C&taro. 
e questo tal debito avanza al dito signor nostro ducha Stefano in la 
vostra camera fina al presente milleaimo hccoclvi ad xxv decembrio. E 
por queeto tal debito per parola e per parte del dito nostro signor pre- 
giamo la vostra serenit^ faciatemelo haver. et consignarmelo uome ambaB- 
sador dito. E non fati el dito nostro signor mandi plui a la cainera de 
Cataro, percb6 la el dito nostro si^or non vuol dimandar niente; sel 
piaxe a la vostra illustriBsima signoria pagarne questo tal deblto, farcte 
gran Bervicio al dito noRtro signor, in caso clie no, sia al vostro honor, 
che non habia plui fati^a a niandar a Cataro el nostro signor. 

Ii.espon6io. Intendentes omnino, quod habeat pccunios, quas a camera 
nofitra Cathari habere debet, volentesque, ut diximus, in omnibus m^bis 
possibilibus sue excellentie complacere, sumas conteati sibi dari facere in 
pecuniis vel de sale nostro Catari pro valore eius, quod habere debet, 
de quo quidem auo credito volumus inforraari a comite nostro Catari pro 
observatione capitulorum, que sunt inter suam excellentiam et noe, tenen- 
tes indubie, quod sua excelleutia vollet servare dicta capitula, per que 
obligatur tencri facere stratas apertaa. ut omnes possint venire Catharum 
ad accipiendum de sale nostro, et conducendum mercationes suas, ex 
qaibus introitibas suam provisionem habere debet. lllud autem, quod annua- 
tim habere debet, sumus contenti, qnod scomputare possit dacio salis, 
quod singulo anno extrahi faciet. de terris et locis nostris. 

Ad t«rtium. Item, come questa inatina da ieri exponessemo a la 
signoria Tostra de Stefano vaivoda Cernovich, el qual ne fa datniio, de- 
spiaxer et assay incouvenienti ne li luoghi nostri da possa nui restituis^ 
semo al dito Stefano el suo fiol per esser amico lui de la vostra signoria, 
el qual havevamo in nostra potentia, solummodo a cumplacentia e reqoi- 
aition de la signoria vostra; per tanto dimandiamn a quella, se degai 
tegnir modo a far, el dito Stcfano non ue dagi plui moleE^tia. ne vadi 
daunizando i noslri luogi, e farne raxon del damno havemo recevutl da 
loi, e se lui non vor^ obedir a la serenitii vostra, punirlo over lassate 
vendicar a nui de luy. 

Responsion. Displicet nobis admodum, si magnificus Stefanus Cemoe- 
vich capitaneus nogter aliqua damua et novitatea intulit subditis exccl- 
lentie sue, cam qaibns dispoiiimiis, quod nostri omnes amicabiliter et 
pacitice vivant, scribemas ergo sibi et comiti nostro Catari per modum, 
quod speramus, quod excellentia saa de cotero nollam de eo querelle 
causam habeblt. 

Ad qaartum. Item cbome vi exponessemo a la serenit^ vostra sopra 
el palo del conte di Spalato vostro, el qual con li soi citadini fozando e 
desviando i homeni no^tri del paexe nostro Radobil, la qual confina con 
le terre de la aerenitjl vostra in modo, che na fato firau damno, diman- 
diamo per parola del nostru signor ductia Stefano la serenitii vostra 
debia scriver al dito vostro conte de Spalato ne restituischa i dsti 



101 



nostri faomeni, e siane rifati de nostri dvini avnti, cfae posBianio far raxon 
de diti nostri hoineni. Apreeso e1 dito vostro corite de Spalato ne ha 
fato questo despiaxer, cbe siando principiado de romper uno navilio me- 
nado per li homeni del nostro sii^iior e de la vostra ^ignoria, essendo 
pagadi tutt i diti homeni di danari del nostro duefaa, per una fortnna 
Tene avanti uadal passato suto uno scoio de Spalato, el qual uavilio era 
TQodo, e non e sta trovado niente, vodando i marinari el narilio se rom- 
])eva, loro scapolarono tute le loro persone insieme con tuti li coriedi, 
de li qoa] m.irinari )a mitade de lor trovarono una barrha, e sono andadi 
con tDti li cortedi a Liesna, e zonti a salvamento, credando esser se^ri 
per esser in la eit^ de la vostra signoria, & non dubitando de simi) roba- 
meiiti et assassinamenti, e) conte dn Liesna in persona vene, e feze tuor 
tuti 1 diti corriedi, e fezeli vender a suo nome e a suo propria utilitade, 
come per I avegnir la serenitfi vostra pora easer legitime certiHcada. 
Deinde el conte vofitro de Spalato manda do barche, le qual compirono 
de roiiiper el dito navilio, e fexe tuor tuto el ligname, e fexe far de 
quello iui volse Per tanto el signor nostro t^e lamenta multo de qaeati 
.rectori de la serenit^ vostra non per questo navilio, ch 6 nua piccoU 
eossa, e non fa stima de sime) co8«a. ma de la vergogna e paoca stima 
Tien fata de lui, non come signor. £ la signoria Tostra fazi sia refato 
ai diti marinari de damni scguiti de diti corriedi e navilio. 

Kespousio. Scribemns comitibus nostris Spaleti et Lie«ne per modum, 
quod intelligent, nobis summe di-^plicere omni.'m molestitim et danina 
suis subditis illatft, et quod restituant valorem rerum oniniQm, quas ba- 
buenint de naufragio Davigii soi, qaia nostre meutis est, quod amicabi- 
litcr et honeste ae habeant cum omnibuB subditis cxcellentie sue. Ad 
partem vero illoruni de Rodobligla scribemus comiti nostro Spaleti, quod 
restituat sae exrellentie subditos suos sine ullo damno; sed suademus et 
hortamur, qaod exceilentia prefati domini velir se ab^tinere ab omnl 
offensa et novitate in terris et lotjs iioetris maxime tontra tidelissimoe 
nostrus de 1'olicio, in quibus locis sumus veridice informati, quod per 
subditoB suoe niulta indebite fuerunt innovata, credimua contra mentem 
sue excellentie, quam indubie tenemus velle nobiacum vivere, sicot nos 
vivimus et vivere disponimus cum excellentia fiua. 

Ad quintum. Item ehome havemo exposto a la vostra signoria per 
parola del nostro sigaor, el qoal die haver algani danari da i vostri 
citadini do Curzola, i qual debitori spoQte per so voluntft non tdoI far 
cl debito suo ; ideo la vostra ^gnoria scriva al conte vostro de CurxoU, 
lui fazi dar spazamento al uostro messo et babi expedition de i diti 
debitori plui presto se por^ az6 el nostro signor sia satisUto del so 
integraliter. 

Ik-eponsio. Scribemus comiti nostro Curzole, quod sDmmariam ius et 
iasticiam ministrare debeat nuntiis sue exceilentie contra quoscuiuque 
debitores suoa cum celeris expeditione. 

Ad sextum et ultiiuum. Item ciiome havemo exnoato a la vostra 
signoria per parola del nostro signor ducha sopra el ftito de Forte da 
Curzola, el qual el nostro signor manda a la vostra signoria per el pas- 
aado. £ da poasa ando a Zenova. Da quel tempo in qui lui non h stado 
a caxa soa, habiando paura de la voatra aignoria e del conte vostro de 



106 



Curzola per caxon incogniU a nnl; diinandianio la si^oria Yoatra, fazi 
per amor del noEtro Eignor lui possi ve^nir liberameuti> a caxa soa, e 
niunn non li dia imimzo, e in iina ch el vegni a la vogtra &i(>noria, la 
qual. sel dito Kcrte haveri falido, lo punirA cKome servidor vostro. 

Responfiio. SnmuB contenti iDtnita et contemplatione sue excellentie, 
qnod Fortis de Curzola, non eundo Curzolam, veniat recta via ad uoetranQ 
presentiam, ut ipao audito, quud iuris et iusiicie fuerit, deliberare pos- 
&imu8. De parte 11^3, de non 0, non sinceri 0. 

Senato Mar. vol, VL^ u mlet, arkivu. 

CrX. God. 1457. 10. eii^ka, n Snetcih. 

NalaSe se, da se vo/mHvo stanufu^e u Zadru, koje je radi htffe jako 

stradah, tocno izpla^a. 

Hooonx.vn. die xvi mensis martii. Omnes intelligunt, in qaibus terminia 
et condieioiiibus reperitur civitas nostra Jadre propter novitatem morbi, 
quem graviter passa est, et providendum sit. quod stipendiarii nostri tam 
equestres quam pedestres, qui ad cius cust^diam deputati sunt, ita de 
pagis 8uis satisfiat, quod vivere poasiut. ne aliquid inconvenieiis, quod 
de facili propter hniusmodi dofleetum occurrere posset non aeqoatur; 
vadit pars, cum clarissime visum sit, quod camere deputate ad eorum 
Bolulionem non sufHciant, quod libre vni mille, que ad cameram nostram 
Jadre reperiuntur exacte ex ratione et spectantes officio nostro gubema- 
torum introituum, per ratam dispensari debeant per rectores nostros 
inter ipstts noHtros stipendiarios, et qiiod provisorea nostri salif* obligen- 
tur, dictas libras octomillia restituere es denariia sui officii nobis spectan- 
tibus ipsis f^bcmatoribus integre usque ad octo menses proxime ^tnros, 
Tidelicet singulo mense libras mille sub pena ducatorum centum cailibet 
ipsonnn contrafacienti. De parte 86, de non 3, non sinceri 3. 

Senato Mar. col. VI. c- 6. i., u mlet. arkivu. 

CX. fiod. 1457. 28. travDJa, n Mletcib. 

MlHiani «asloje, da Qergura Imeza korbavskoga odbiju^ tt si Ostropieu 

prisvoje. 

uooocLTii. die xxvui aprilis. Comes Gregorias Corbavie adeo contlnuas 
novitates et incuraiones faciebat ad damna tidelium nostrorum Jadre, 
quod iieces^arium fuit casKare Bernardum MaunKvno cum laiiceis ixv, 
et illuc mittere strenuum Georgium de Thienis cum lanceis xi- ac tres 
ex comestabilibus uoslris Lombardie cum peditibus ccntam viginti et 
angere numenini peditum in Aurana et Novi^rado. Et quoniam dictus 
coiiie.s Piregorias, notorius liostis dominii nostri, informstus de pratica, 
quam babent re^^tores Jadre cum castt-IIano Ostrovize de habendo castrum 
illud, quod fuit dominii nostri, cum personis glx villium personarnm 
fabricari facit quandnm bastitam contra dictam castrum, ut habcndo illud, 
teneat Jadram, Nonam et Anranam cum tota Dalmatia in continuis dubiis 
et periculis cum maxima impensa doininii nostri, et ad hec dubia sit 
occurrendam nunc, quod comoditas et aptitudo temporis babetur; vadit 
pan, quod respoodeatur ad literas rectorum nostronun Jadre, et mande- 



107 



tur, quod solicitare et instare debeant de concIudeDdo cum castellano 
Ostrovize, quod consignet fortilicium illud dominio nostro cqid conditio- 
nibu8, de qaibu8 a nobis mandatum habt^nt. Kt i&cta. conclusione, quod 
elevet vexilluni nostrum »ancti Marci, quo elevato, procurare debf^aiit per 
omnem modum pnssibilem de ponendo in dioto castro illom numerum 
peditum. qui eis viJebitur. Sed si propter comitem Gregionum, qui esset 
in ompo, hoc facere non possent, debcant mittere aliquem ex buIb ad 
dictum comitem ad fatiendum inslantiam, sicut melius et utillns cogno- 
verint, qnod pennittat pedites nostros fulcire caatmm lllud, quod alias 
noBtrnm fuit, et nunc notis se dedit. Si vero facta possibili expcrientia 
et instantia cum comite Gregorio ut supra non possent ponere ditttos 
pedites, debeant accipere de terris et locis nostris Dalmatie illum nume- 
rtUD bnminum, qui eis videbitur ad faciendam scortam dictis peditibus, ut 
sine impedimento vel dubio dicti comitis Gregorii possint fulcire locum 
illum nomiue dominii noBtri. Kt mandctur rectoribns nostris l>almatie et 
aliis nnbi^ obligatis, quod subvenire sublto df>beant rectoribus nostris 
Jadre de illo numero gentium, qui rcquiretur per ipsos rectores, quibus 
mandetur, quod de gentibus nostris armlgeris illic existeutibiis non debcant 
exercere in isto negotio nisi equitee l, dimitteudo reliquos in Jadra ad 
iUius custodiam. De parte 49, de non 61, non sinceri 62. 

1457. die II maii iten?m posita suprascripta parte, fuerunt de parte 
44, 43, 39; de non 1; non nncen ft. 7, 6. 

Die xxvra aprilis. Rectoribus Jadre. Proximis vestris litteris nobis 
8igni6ca8tis, habcre modum et medium per pecuniam obtineiidi nomine 
nostri dominii locum Ostrovize. £t quia locus ipse, ut clare potestis 
gcire, ma.xime cxtnducit t^tatui rerum nostrarum Dalmatie, utpote passu» 
et principalis quodammodo clavis illarum partium, ne tanta occasio pre- 
termittatur, vobis scriblmus et expresse mandamus. ut omnibus modis ac 
mediis, quibos facilius et utilius potueritis, proscqui debeatis piuticam 
vestram predict»m. et concludere cum illa summa pt cuniarum, que alias 
vobia Utteris nostris declarata et commissa fuit. In qua quidem re vestram 
exerceatis diligentiam et prudentiam cum omni celeritate, ut res sortiatar 
finem ad votum nostri dominii. Volamos tamen a vobis omnia fieri et 
tractari sine aliquo apparatu sen demonstratione apparatus allcuius novi- 
tatia, imo quiete et aine uUa ullins offcnsione. Quem quidem locom babi- 
tum et obientum debeatia fulcire et munire, aique pro nostro dominio 
custodiri facere diligenter omnibus melioribus et tutioribus modis. quibua 
poteiitis. Verum si postquam fueritis concordee et firmiter conclu^eritia 
cum illis, qui dictum locum se poUicentor daturos, inteUii-eretis, comitem 
Corbavie, qai dicitur aspirare ad occnpandam candcm locum, ullo modo 
tentare huiusmodi propositum irai^edire iiostrum, debeatia tunc ei bonestis 
et amicabilibus vcrfais suadere, ut desistat, cum presertim locus i&te 
Ostrovize iam fuerit uoster et iurisditiouis ooetre, et de iure ad nostnim 
dominium pertineat atque spectet. Quod si forte hoc pacto ailmonitus 
videretur nolle desistere, statim omni mora sublata vestris litteris nos 
debeatis particulariter de his omoibos reddTe certiores, videlicet: qaibus 
verbis et rationibas recusaverit lianc vestram requisitionem. quid intendat 
et qnibus modis ac viribus speret poe.se dictum loctim obtinere. Et si 
pro 60 ad hanc occupationem amitt^ur, au nomine et instantia altenus, 



ad ^itaam Moi' ni MbnMlioMB Mtti lon gntm et m 
Mrti, mAmi l»urim firiMHt mc fiMi |MiriftiiiiM MtitetM. 17. 

IlS* zzvm «pftti. QdmIsb attMCii Ui, qM dctB el lecte mbI koic 
0HHn» U fiMSii CMiMin <M ra Mkv IbiiiUI, tt pnnfc. 

mBBB MMlf VMK pUMf ^Md MlB(|Mn llbSW IB pSftinlui 

iiiar fai irta ntfaha. d«liberui debnt, ■ ia n iatnn debnt; ilM«Ji^{ 
il IM* Mibinbitsr. Temaior ad iitad eonafin dna ■odn, qidbw^ 
■jjbndu» ct froeedodmi st ad hebndaB lonn praBetma. De pBita 
72, 30, 38; d« BM 49, 61, 62; noa iiMflri 7, 11, 7. 

OXL God. 1457 2. srib^la, a MIet«ib. 

UpiUuju w zapoejednici zadareki o saduinjem stanju stoari yUde Ostrovice. 

I4A7. di« iecoTKlo maii. Rectoribai Jadre. Sapientee consilii, sapientee 
terre finne et aer Hieronimas Vallaresio Bapieiu ordintnn. ProximiB bta 
dt«bos ace«pimaB liUeraa vestras, qaibos e«HoM sigmficaBtis Dobis, qiutntam 
tunc osque oceniTftbat Tobis in factis OstioTize. InteUeximas qaoque 
rellqtia fjmnU In fjiidem litteriB Testris contenta; pro quibus pnidt^ntiam 
et dilt({i'.fiUam veHtniin roinmendamDA. £t rE^pondentes vobis cam no&tro 
con^ilio roKaronjm dicimoR, qaod considerare Toloimos Tarietatem seca- 
taii) in Itla materia O^trovize ex latere illius castellani. ConsideraTimos 
mio«|u«, ijuod, nicut Acribttis. contra ipsom locom sunt gentes comitis 
Uregorii, qai lo<;um ipdam obtinere pretendit. Preterea advertendum esse 
Mnsemus, (|uod si procederetar ita actaaliter ad rem istam, possent saper- 
Tenlre scandata et guerra in illis partibus nostris, que dudom in pace 
quiescunt, prout optarnua, nec oppositum videre vellemas. Ideoque dici- 
mtiB, NtantibuB tenninis, non Tideri nobis pro nunc aliud esse dicendum. 
Bed TOB, qai estiB proximi rebus iilis, cariosi eritis intelligere materism 
lllam, et tenero praticam in manibos. Et ai cum pace Tidebitis posse 
hahere locum pre-lirtum, cuntenti samuB, qaod iuxta alia mandata nostra 
ttum accipiatm. Et do succcKsibus istius rei, et de <iuanto sequetur, red- 
dttlB noB noticlte et continue Testris litteris certiores. Ad^isando etiam 
OM dfl potentia seu namero gentiam, quas secum habcre posset idem 
eooiM (iregoriuB. Ac etiam si existiiiiatis, quod in ravorem sunm alia 
potentla bo moTeret — 47 — 50 — 55. Facte littere die suprascripto. 

ikcreia oon»ilii rogatoTHm lib. XX. c. 122., u nUetaikom arkivu. 

CXII. God. 1457, 17. Hribnja, n Mietcih. 

MUlSani nu>le hralja hoaanskoga, neka sa zapovjedmcima tordjavica u 
Cetini akhpi mir ili printirje na dugo. 

1457. 17 maii. Sereniseimo domino regi Bossine. Litteris comitis nostri 
Sualetl pronimbi diebus ad nos redditia iiitelleximus, maiestatem vestram 
aa InBtanUatii et requlHttionem ipsius comitts nostri ileveniBse cum castel- 
lonii Cithine ad iuducias seu trcugaas duraturas per xv dies poet nun- 



109 



dinaa Rancti Doymi. Kt ciim clare cognoBMmus, hoc factura ewe per 
serenitatem vestram iare vetuBtisgime benivolentie nostre, ac ob eias in 
no8 fruternam affectionem, quam multifi modis e\ploratis8imam habemits, 
serenitati veatre Eincere regr&titimar. At vero eum goerre et novitates 
ille nollatenus conducant negotiis et neeces^itattbuB partium illaram, 
^jnaxime tempore tot novitatum et fiuctuationum, institoimoB per bas 
Bolita aticctione nostra hortari et suadere, quod serenitas vestra velit 
cum ipsis castellanis, qui ut nobis perBuademus, ab honestis non disce- 
dent, aut pacem, que nobis graUssima esset, aut tam diuturnaij treugoas 
fii*mare, que partes ille in pace quiescant, recisis novitatibus illis, re 
Testre serenitatis digna et nobis gratissima, non vulgariter nobis compla- 
cebit maiestas vestra, ad euius beneplacita nos offerimas. -\- 180, — 4, 
— 0. 

Senato Mar. col. VI., u miet. arkipu. 

GXin. Ood. 1457. 1. srp^ja, n Mletcih. 

Salje se poslanik Stjepanu hrcegn sv. Save^ neka ga odvrati od nakane 

graditi moU na Cetini. 

1457. l ialii. Quia illastris dux Stefanus sancte Save, quemadroodam 
habetur literis comitis nostri Spaleti ac relatione cuiu8(km oratoris Po- 
litii, hedificari fecit qnoddam fortilicium super territorio tamen suo Rodo- 
bilie prope tiumen nofftrum Ciiiiie RadobU, cam intentione fabricandi 
anam pontem super ipso tiumioe. ut habeat liberum transitum in vallem 
Politii in preiudicium imitim nostroruin et periculum statua nostri iltarum 
partium, «t sint servandi omnes illi modi, qni habiliter et mode^tte ser- 
vari possint, ne faciat dictum pontem; vadit pars, quod eligi debeat de 
presenti per scraptlniam in boc conailio unus noster nobilis orator iturus 
ad dictam dacem Stefanam, qai resjMndere debeat cras ad tercias, et 
vadit cum illa commissione, que ei dabitur, et cam illa familia, qut! ei 
limitabitur per collegiuni, et non possit refatare sub peua ducatorum 
Gentum. -f 72 — i — i. 

Senato Mar. ml. VI., u nUet. arldvu. 

VXIV. God. 1457. 8. srpnjft, a Mletcih. 

Odgomri na molbe poslanika Skenderhegova. 

1457. die octavo iulii. Quod ad cupitula porrecta pcr reverendum 
dominum (reorgium Pelino oratorem magnitici Scandarbegi, respondealur: 

Ad primum haias tenoris. Signor prothonotario voi andati a Venesia 
in viaiso. dio ve daga bon viazo. Inprima sapplicati a la signoria de Ve- 
nesia per la tnla provi.<iion chomo me la dano, et quello che me dano 
meglio saria a iio darraellH; mo supplicati a la signoria, che me aiutano 
in questo mio servixio qualche domillia ducati, zo6 "^ooo de la mia pro- 
vi^ion, et supplicati molto forte, se questo ve farano, accordatise per la 
sai choD lor, segondo ve ho dito; cbe non dayandome sora diti denari, 
mi non saro pagado mai a questo modo, che fazando altrameiite, faza 
como t piase, perch^ mi non posso pib durar a questo modo, perch^ mi 
ho abudo asay parole e pochi fati de qaeati rectori e dali proveditori. 



110 



Responsio Quod inclin&ti snmas stbi dari faciendi proTisionem Buam,' 
et iit ititelligat hauc bonam intentiuneiu nostram, ordinabimuB, qiiod ex 
Corpbou de sale novo mittatur Scatarum et Alexium de sale. Et de 
tractu dicti Balis mandabimus. quod provisio sua persoivatur. Verum n 
contentarctur acciperc de dicto sale eo pretio, quo venditur per camer&s 
no^trafl illarum partiuni, mandabimu», quod sibi dettir tantum aalis, quod 
integraliter tota provisio gua erit Eoliita. Db parte 23. 

Ad secundum. Quarda per i panni, i qnali me hauo promesso de dar 
dn vesti al ano, che me diano lo vesie, le qual son per mi, cbome hano 
dndo a li altri signori, perch^ dixeno, clie me po eeser de braza 16 do 
veste, de che signori gnarde quanti brazi de pano me pono e-^sere do 
veste, tanto me dadi, mo si^iDori, quello che piaze a la vostra sigooria, 
quello farete, et quello pano clie bexognera per mi. 

Re&punsio. Etsi i:apitulum sit danim. et aperte loquator, tnclinati tamen 
ad ea, que sibi grata sint, ordinabimns, quod sibi dentor brachia 18 
scarlutini secandum consnetudinem pro duabus vestibus pro magniticcDtia 
BUd; prout in capitulo continetur. 

Alia re8[>onHio ad primum capitulum. Quod inclinati ad ea, que sibi 
grata et comoda sint, sumus contenti et ordinabimus, qood proTisores 
nostri salis promittant ad terminnm ocfco vel decfm menses solvere illis, 
qai eis vendent vel dabunt de rebus et mercationibus, quas emere volet, 
usque summam ducatomm 600, et pro solntione residui eius, quod habere 
debet, conduci faciemos de aale nostro novo Corphoy, Scutarnni vel Ale- 
xium, de qoo si volet ad precinm, qao iUic vendetur, ordinabimus, quod 
de illo habeat usque integram solutionem suam. Sin autem, niandabimus, 
quod de tractu illias persolvatur provisio aua. De parte 42, de noQ 8, 
non sinceri 10. 

Ad tercium. Guarda per li ducati, che me dano a quaranta do, et 
noi ha voiudo, che me dagano a qaaranta octo quello, che no me bano 
dado, e che scrivani a questo clie acont&no, et che me danno quello non 
ne Ruo dado. 

HesponBio. Quod &crib<'mas et ordinabimus. qaod dicta provisio sua 
sibi solvatur ad illud precium, quo de ttrmpore in tcmpus valebit ducatua,, 
quando sibi dabitur pnivisio sua, quia sic honeBtuiu et convenieiis eet. 

Ad quartum. Perch(> non me dano pasBar io Xenta de subo, quelo foi 
despoti e cbe tien Turchi, percli^ se mi volesse passar senza la vostra) 
benedicion, io passuria, so me voleti dar a pasar con la vostra beaedicionf 
10 piissero, e se non me darete, io proveder6 meglio clie por<>. 

Itesponsio. Quod si magni6cetitie sue concederemus transitum ioi 
Xentam, daremus materiam Turcio veniendi cum exercita contra do^ et 
ipsum, que res esset plurimum danno&a et periculoaa magnihcentie sue 
et nostris illanim partium; et ideo non videtur nobi» concedere sibi 
dictuni transitum, persuademusque nobis, quod Bua magni£centia pro eiusi 
prudentia de hac reaponHione nostra bene satisfacta remanebit. 

Ad quintom. E perchd le duane, le qual me tiiiano a Venexia e per 
tuti questi logi, tatt, che non me siano tolte. percbd el mio padre non 
li pagava, non voio ne mi suo tiol pagarli, o quelU me hano lato gratia 
per qoesto al mio padre, chussi anche a mi, che non me toiano mo 
adesso; parlati, cbe non contrafazano, anzi che me confermano. 



111 



Hofiponsio. Quod ordinabimus et mandabimas rectoribns nostriB, et 
8ucces8oribus suis illarum partium Albanie, quod inviotabiliter ob^erveut 
Bttum priTilegium ad literam et prout iacet, et obserrari faciant. 

Ad Bextum. Cbomo hanno futo p&xe comcsso mi, e li capitoU confer- 
madi se me vegnera algima necessit^ a mi e a la mia fameia e a li m«j 
homeiii, che possano scampar in o^ni logo dove vorano, e adesso ho 
inteso, che hano fato aJtramente; mo dixete. se non me volete laBsar 
appresBO da lonzi o dove li piaser^ e questo che me confermano, e se 
non vorano confermar, che me f&zano a saver, az6 clie proveda per mi, 
e per tato provedera Dio. 

Besponsio. Quod libenter concedercmus m&gnlficentie sae veniendi 
com persona, facullatibus et familia sua ad tei'ras nostras, si por diclum 
eius adventum tute stare poB-iet in dictis terris nostris. 

Ad Beptimum. lo hazo mandado li mei homeni, et hano fato mal. et 
amazado in li logi vostri. et io po mandado stesso, e quelli non hano 
possudo per altro, ceto quello, che )io dito mi; per lo simele li vostri 
loomeni fo mandadi mie logi, et amazado, et fato mal in li mie logi, e 
io li bo dependo e perdonado, de cbe prego la voatra signoria che e val 
&ti, che perdoiiati a li mei homeni, e che li depenati, a/6 che vadano 
liberamente per li vostri luogbi, come ho fato mi a li vostri homeDi. 

Respon&io. Qaod si hoc concederemus magniticentie suc, e&sct caosa 
multarum inconvenienliarum et scandalorum in terris nostrid, et ideo 
hortamur et rogamus eius ma^niticentiam, ut deeistat a tali peticione. 

Ad octavum. Signoria mia. Quando se trova ben con ben. sempre se 
farci ben, de che me ho trovato coii pid homeni boni, i qual fo capetnmi 
Atexio. e quel che f» per ben, quello faaveano pnrlado e fato; mo, mi fazo 
piezo per ano homo. el qual havea tolto una schiava, ma non in voslro laogo, 
eceto in Boena, e quel homo medesimo andO e vend^ quela Bchiava, e 
mi voiando deliberar qnfla, schiava con lo vostm provededor de AlexiOf 
e mi ho piado piezo per quel medesimo homo, che vada descomprar 
quela medesima schiava, chc la chaveno de la man del diavolo e de li 
Turchi, et a i\aA homo tol«e el diavolo la schiava non descompro. Per 
lo simele el provededor vostro de Alexio me tobte alguni pani Uagusej 
per contrabaodo, e simelo torn6 lio che termenarJl la voBtra aignoria, et 
io de qaello non ho habado damno alguno, e qael scritto in cancelloria 
d'AIexio sora la dila caxon, e non hano dep^nado; de che prego U vostra 
signoria, se ve piaxe, fati depenar, e perche ve parlo cuss), non saria 
contento, che vegna qoalche official vostro provededor de Alexio, e ve- 
dando quele scripture, con mi averia cative parole c cativo animo, e aii 
Tedaodo, che lui me fa tal cosse, nou ^aria contento a iiitrar a la vostra 
signoria in mal animo; per zonde prego la vostra signoria, che le sora- 
scrite cosse sia depenade 

Uesponsio. Licet de iure migni6ceniia sua obligata sit ad solutionem 
fideiussiotiis per eum facte, tamen vnlentes ma^^nlBcentie sue complacere, 
samos contenii, qaod remaneai a dicta tideiasBione absolatas, sicque scri- 
bemuB provisori nostro Alexii, qood cancellari faciat tideiussiouem per 
suam magnificentiam de hoc factam, et similiter qaod cancelletur scnp- 
tura illnrum paimorum, quoB alias habuit ex liagUBio. Teram rogamus 
magnificentiam saam, qnod de cetero ampliaa non fadat conducere 





112 



dictis paniSj qaia si conduc^rentur, non possemas aliter facere, quam 
quod leges nostre mitterentur executioni. 

Ad nunam. Magnitici signori. li vostri recUiri, che son mandadi de 
qua per le vo8tre ^n'»tie, uni sono boni, e i altri meiori, e quel cfae vien 
sciito de la signoria Tostra £anne per la mia proviBioQ, e quando li 
mando le letere de la vostra signoria, lor non vuol far nulla^ e poi scon- 
vien, che U fazo gaerra a la signoria de qua; non faza dio. che mi 
conimenzo algun fato, ma alguni de li vostri rectori vol far guerra 
comesso mi^ e levando la boste, e vien suura per lina in mio paexe, e 
mi non guardo lor ceto, guardo la tferenita vostra, che se volessa fai 
guerra comesso mi, or meglio faria mi la guerru cbe loro, e che mi fa2o 
gaerra, quando lor non me vuol far el mio dover, e misero el mio 
paise e la mia caasa picola, qnella me ba dado dio, e non lassa andar 
negiim in le vostre terre, altra guerra mi non fazo; roa eignori prove- 
dete, che fazano el mio devere, che fazando el mio devere, Dio sa che non 
tocbo niente, e non fazando el mio mi iion posao far altramente mo a i^erar 
el mio paexe, et altra guerra non ho fato e non la farb. E signori mie, dio 
sa se guardasse alguni, zoche me fano, pur adesso mi farave altra gaerra 
comesso lor che non fazo, ma nou voio fiar, perch^ non voio che se diga, 
che ve fazo guerra, in fina tanto, cbe fa guerra altri in questo paixe, e 
80 che dio ve ha da che vui me intc nde meglio, cbe ve scrivo in quesli 
capituli, e lasao dio e la vostra yerenitA intender questo, a dar me spa- 
zamento a qaesti, che ve poriserfi qaesti capiiuU, az6 ciie me sapio rezer 
mie fati de qua. 

HesponBio. Quod saperioribus temporibas omnibus rectoribos nostris 
illarum partium semper mandavimus. quod bene, humane et amicabiliter 
cum magiiificentia »ua vivt^rent, qiiod f>i secus fec-erint, fuit preter velle 
et menlem nostram. P't [>arati Humus imprei^entiarum scribi facere recto- 
ribus nostris illarum partium in efficacissima forma, quod observetit dicta 
nostra mandata. Vero soademas magnihcentie sue, quod nolit tenere 
clausum territorium suam et pa-sas, sed permiitat venire buos et alioa, 
ut consaetam est, pro f:ale et cum mercationibus ad terras et loca nostrR, 
quod si faciet, non dubitet, quod habebit boc modo prorisionem suam, 
quando secua faciet, clure intelUgit esse alieuum a mutua amicitia et 
benivoleiitia iiostra. et quod hec est causa ileraoratiouiB sue provisionis, 
quia hoc modo introitus camerarum nostrarum taliter minunntur, qnod 
temi>ore debito sibi sua provisio dari non potest, ot est mentia sae et 
intentiunis noetre De parte 76, do non 2, non sinceri 4. 

Senato Mar. voL F/., u mlet. arfdvu. 



CXV. God. 1457. 8. srpnja, n Mletcili. 

OdifOpor na molbe opafa sv. Marije Rotecke^ » Alhaniji, u kojih se spo- 

minje knez AUoman srbsH i vojvoda Sljepan Omoeffid, fl 

1457. 8 iulii. Quod ad capitula porrecta per reveieadum presbiteram 
dominum Georgtum I^elinu prothonotar>um apostolicum comiiiendarium 
abbatie sancte Marie de Rotocio, respondeatur — — — — 



118 



Ad secundum. Item perche siando Altom&n in SenU, me fo tolte 
qaatro vile, e nzotite chun 11 Paf^trovichi ; avisando la vostra serenita, le 
dite vile esser comprade per i denari de 1& glexia per avanti. Rogat ut 
^e reedtaantur. 

Ad quartum. Perche vowoda Stefano Zernoy, tegnandome indebite 
contra deum et jusUcism una villa de la giexia de Hotezo, la qual el 
dito Dol spartir, e dar la mita a ona giexia crecha e 1 altra mita a certi 
bomeni proniari etc, Ilem ro^at, ut ipaa e^xlesiae reatituatur. 

Reliquae instantiae ad monasterium spectant. 

Sm. Mar. vol, VJ,, u tnlet. arkivu. 

CXVI. God. 1457. 11. rojna, n Mleteili. 

Dotooljmo Franju Pesaro htezu koriulanskomu radi bolesti da dodje u 
Mleike, a da ostavi ondje mjesto sebe brata avog Nikolu. 

U.'57. die XI septembris, indictione vi. Ser Nicolaus Superantio, ser 
Matheus Barbaro, aer Johannes Lauredano, ser Leo Duodo. ser MarinuB 
Valareso et ser Da»id Contareno. consiliarii. Cum nobilis vir ser Fran- 
ciscus de cha da Pesaro comes Curzole sit ^vjter infirmuB, et in lIliB 
partibus non ait medicus. qui fauiusmodi egritudini sue hucusque sciverit 
adliibere reniedium, et necesse ait pro i^ua sanitate providere, quod Ve- 
netiae veniat, et talia concessio non potest fieri nisi per sex consiliarios 
in consilio ro^tonim con^rcgato 120 et inde snpra, et talis numerus 
consilii non se reduxerit iam ultra mensem nnum, propter qnod necesae 
est per Utud consilium saluti illiuK nobilis providere; vadii pars, quod 
auctorltate huius maloris consilii concedator, quod dictus ser Frand>cus 
poseit venire Venetias pro liberatione persone sue com obli^atione ordinis, 
videlicet quod loco sui dimittat nobilem virum Nicolanm de cUa da Fe- 
saro fratrem suum vel alium, (|ui placeat noetro dominio. Et antequam 
fient littere presentis concessionis, Bolvatur procuratonbus sancti Marci 
Balarium uniuB mensis cum rlimidio. iuxta rormam purtis. quo tetmtno 
finito, teneatur reverti ad regimen suum. De parte 281, de non 16, non 
ainceri 9. 

Maius consilium. Regim c. 13. r., u mlel. arkitm. 

CXVn. 6od. 1457. 13. ngna. n Mleteih. 

Odgovori na molbe hraija bosanskoga, podnesene od njegova poslanika 

NikoU Testa. 

Mcccoi.Tn. die xm septembri^;. Quod spectabili militi domino Nicolao 
Testa oratori aerenssimi Uomini regis Bua-iine, qui sub litteris credentia- 
libns nostro duminio expoauit, uti relatom exUtit buic consilio, primo 

Lconditiones sui regni et terminos, in qaibus cum Teucris se repperit, 
requirit consilinm et favorem, et primo quod consentiamae, qood habeat 
pccunias per fideles nostros DalmHtie pro cruciata expo^itas; ac quod 1111, 
qui cruciatam asi^ainpserant in favorem soe maiestatis, se conferant; et 
tercio quod de terns noBtris Dalnutie balliatarios habere valeat ; et qoarto 
BPOM. uu. 6 






lU 



qood occorreate qno adeo opprimcretur, qaod in regno sdo stare non 
pot»et |K)tt>it in terris et locis oostris se redacere; et quinto et uitimo 
qaod contenti samm, quod bannatum acqoirere possit, respondeator: 

Quod aadivimas et intelleximas ea, qae prudentissiine nobiB exposuit, 
et respondemos et primo, qaod maxime illi serenisaimo domino regi de 
corouiiicatione tain humaue eius medio nobiscum facta de conditionibas 
Buis re^ratiamur ob nostram singularem ad eias maiestatem affectionem, 
honorem et commoda sua summe exoptamus. 

Kt ad partem peconiarum dicimus, quod eeraper posse vellemus eius 
serenitati ob cordialom benivolentiam nostram in cunctts complacere. Sed 
spectabilitatem suam advi&amus. quod samus pontife.\ misit ad predieaa- 
dum iu terris et Irx^is nostris Dalmatie et aliarum partiuro nostrarum, 
et hae intentione permisimos predicare cruciatam, et hac dispositione 
subditi nostri pecanias exbarsarant, ut com deliberemus, qnod quando 
occurret, quod poteotie chrlatiane armare disponant contra saaete crucis 
bofltes, sieoti eas facturas speranJum est, noa etiam, sicuti anus quisqoe 
tntelligit predecessores nostros semper fecisse, pl<;nis5ime facere bonorem 
et debitum nostrum pro conservatione christiane religlonis; et necesse 
erit, ut babeamus antedictas i^ecunias in aaxilium armate per nos fiende. 
£t ut Bcire potest, ipae pecunie sant depositate in loco condigno, et per 
leges nostras eet sub gravissima pena ordinatum, ne in aliqua alia re 
ulIatenuH valeant dispeusari. Kt ut clarius hoc intelligatur esse verum, 
ei di'notamu.s, quod dum quidam frater AUrianu!^ a nobls petiisset, posse 
de djotis detiariis cruciate habore ducatos ccntumdecem pro daobas equis, 
qaos volebat illi serenist-imo domino regl mittere, nos non valeiitea per 
dictas leges nostras id assentire, et gratum babentes, quod eius serenitas 
dictOB duos equoa haberet, ipsi fratn >£ariano de pecuniis nostris propriis 
dictos ducatos centumdecem auri feeimtis numerari. 

Kt tiicuti diximus de pecuniis, <iue erunt pro armata 6eQda nobis 
necessarie, ita etiam dicimus, quod et subditi nostri, qui cruciatam samp- 
serant , et balliBtArii locorum nostrorum Oalmatie in auxilium dicte 
armate erunt nobis etiam maxime opportunti. Igitur rogamus ipsum sere- 
nissimutn dominum regem, ut nos merito habeat considerata bonesta causa 
nostra excusatoB, st ei complacere in predictis non possumus. 

Ad pariem autem illam, (^ua petit, quod si ab hoatibus opprimeretur, 
possit He in locis nostris reducere, respondetnus, quod speramus in dei 
clementia, quod magnanime se prevalebit et conservabit in statu, ut tota 
mentc exoptamus; sed si occurrcret, quod deus avertat^ quod de regno 
Boo exire cogeretur, contenti sumas, ut alias diximus, quod persona sue 
maiestatis cum familia et quibuscunque bouis suis possit in terris et locis 
nostris se reducere. Nam semper eius serenitatcm faciemus humanissime 
et optimc pertractari. 

Ad factum bannatos respondomus, quod meraor esse debet spectnbi- 
Utatem suam anno preterito nobis exposnisse, quam bene illo serenissi- 
mns dominas rex dlspositus erat erga filios condam baniii Petrl, quod 
profecto maxime nobis placuit audire, quia ut non dubitamus maiestatem 
euara habere noticiam, ipsi sunt uostri recomondati, et loca eorura modo 
aliquo accipere nou deliberanius; sed at tunc diximus nisi locus Thinini 
posset sub dictis &Iiifl quondara banni Petri conservari, in hoc casu nobls 



115 



I 



placere, nt eiua sereniUs locum ipHuin haberet. Quoniani st in eius sereni- 
tatis inanibus esset, reputaremas eum esM in maoibaa noetriB propris. 
Be parte 98. de non 4, non sincfiri 7. 

Secreta cons. rogat. XX. c. 132., » mlet. arkim. 

CXm God. 1457. 13, rujnH, u Mletcih. 

Sadi turske navale u miet. Alhaniju republika upttSuje svoga poslanika 
kod turskoga dvora, kako aa tomu gtavi kraj. 

1457. 13 Bepterabris. Comes Scutari notnm facit reipubUcae die *J6 
angosti „qaod Tencri cucarrerunt super territoriis noBtris Scutari et alio- 
rom locorum, a^portantes nonnullas animas Bubditorum, et alia damna 
inferrentea.'* Scribatur baiulo in Constantinnpoli, quod exigat restitutionem 
animarura oo tempore captivarum, Bpendendo pro hoc in donis usque ad 
100 ducatos. 

„Kt quia etiam videtur, quod dux Stephanus impctraverat a dicto 
TcDcro (lentam, et ob hoc fertur, Teucros in ea Genta, que nostra est, 
venturum esse; scrihatar dicto baiulo nostro in illa forma, qae dicto col- 
legio videbitur, qnod instet apud predictum Teacmm, nt mandet dicto 
duci Stefsno, quod ab ipsa intromissione se retrahat et detiistat, ac gentes 
ipsius Teucri mandatom babeant de locis (iente, que per nos et noatroa' 
tenentur, non se inipediant, nec ea aliqualiter moleetent. De parte 88|, 
de non 6, non sinceri lO" 

Senato Mar. vol. VI., u nU^. arlnvu. 

GXE[. 6«d. 1457. 11. listopads, a Mleteih. 

Obdaruje ae korbavski knez, tada u Mletcih, sa zlatnim suicnom. 

1457. 11 oetobris. nQuod magnifico comiti Corbavie, qui ad nostram 
se contulit presentiam et confinat cam territorio nostro Jadrensi, et con- 
fert rcbus noetris, quod in bona nostra amlcitia conserretur, detur tantum 
pani auri, quantum sit pro valore docAtorum lxxx. in centum, aolvendo- 
rum per ofriciales nostros rationum veterum. + 77 — 2 — 3. 

Senato. Mar. coi. VL, u mlet. arkivu. 

€XX. God. 1457. 15. listopada, n Hletcih. 

/Vima ge, da se odpreme dva sxndika u Dalmaciju i u Albaniju. 

1457. 15 octobris nCum qnotidie diverse qaerimonie per subditos et 
fideles nostros Dalmatie et Albanie fiant de extorsionibus et rebus illi- 
citis, que fiunt per rectores et officialea nostroB «t eorum officialea" 
captum, qnod elipantur duo aindid et mittantur in Dalmatiam et Alba- 
niam. lltimi fuerunt an. I4Jfi. Electi: Petrua Corrario et Juliua Conta- 
reno.' De parte 89, de non 1, noo einceri 4. 

Senato Mar. wd. VI., u mlet. arkivu. 



' Badnc se ori odrekli radi aUbe ntgTade, opet sn 21. lipnjm 1458. ixa- 
brana drugm dva, te 17. koluvoza U59. druga dra, a 33. ozt^ka 1460. 
Antao Venerio, koj primi tu £aat 



ns 



GXXI. God. 1457. 15. listopada, n Mletcih. 

Odffowri na molhe podnesene mUt. vie^it od kneza Imna sina hieza 
Totne korbovskoga u ime ocoga. 

1457. die 15 octobri». Qaod &d capitula porrecta per nugniGcaDQ 
comitom Johannem Hliam coniitis Thuinasii de Corba^ia parte ipsius 
comitis Tliomasii et Bliorani Baorum respondeatiir. et primo: 

Ad primum. El domanda, che coiizosia che I abia seneslro per la soa 
chorte e ptr uso de quella de vino et oio, che la voetra fugnoria ae 
degna, che da la Marcha et Abruzo fl possa far condur ad au so logi 
a la marina, zo6 Scrisa e Obrovazo bote 100 de vino et bote 50 de oio. 

Kesponsio. Inclinati ad oa, qne suis magnificentiiB grata et comoJa 
8int, Rumus contenti, sicut iii \V)H de meiiHe dectimbns dixiiiius oratori 
8U0, qui fuit ad noatram presentiam. quod de partibus Marchie et Aiirucii 
conduci facere possint ad tcrras suas caratellos kl vini, buttas tre& olei, 
et miliaria tria intcr guadum et alumen, accipiendo contra lilteras a recto- 
ribus nostris Jadre, et solvendo pro illis trentesimum, licet faoc sit cum 
damno et preiudicio introituum nostrorum. 

Ad secundum. Item che i subdlti de diti sigitori possa condar per 
mar da Obrovazo e Montagna al dito sao logo de Scrixa formaio. ca^troni 
et altre cosse, cbe nasse in el sno paexe, e da Scriza poi le condar ay 
logi de la vostra iliufitrissima signoria. 

Responsio. Sumus coiitenti, quod subditi sai poasint couducere per 
mare de Ohravacio Scrisium caseum, castratos et alias res, qae nascun- 
tur in illa montania Untum, ct illaa postmodiiiu conducere ad terras et 
loca dominii noatri solvendo datia eoiisueta, sicut alias sibi concesaimus. 

Ad tercium. Item che diti suhdili po»8a usar rhon le soe merchadantie 
ft le fiere usatc per Dalmatia, zoe a Segiia, Fiume, Buchari, et altre liere, 
e de li possa condur le cosse a loro besognasse per la dita soa terra. 

Respous-io. Volumus, quod illud, quod iii eonim complacentiam con- 
ceS3imu& per oratorem nostrum vididicet. quod subditi sui Scrisii et Obro- 
vacii possint ire ad nundinas Segne. riuniinis et sanctc Margarite de 
Arbo cum caseo, pice, cAstralis, frumeiito et faiina, eis observetur. 

Ad quartam. Item che diti subditi p'>.ssa andar et usar si in la Marcha, 
come in Apruzo con le cosse e robbe nasse iu el vostro paeze, zoe for- 
may, custroni, liguami, et altre cosse. 

Responsio. Licct ad omnia eis grata .simua inclinatissimi, tameo ob- 
stantil)us legibus et ordinibus nostris nun po»>umus ullo modo sibi com- 
placere. 

Ad quintnm. Item cnmzosia che pcr dubito de Turchi ed altri aoi 
nemici i vosamo complir chon voluntii vnstra de murar uno ao castellOf 
cho ha nome Clizevas, az6 che i enbditi soy li se possa redar, clie non 
perisrano, che per questo la vostra illustrissima signoria non voglia 
pigliar ombra, che ad altra infencion non faiio, perch^ inteiidino de viver 
c morir chome fioli o boni amici e servidori de U vostra illuBtrissima 
signoria. 

Responaio. Sumiis certi, qiiod magnificentie sne meranres sint. qnod 
aliaa in 1453 uptantibus nubi^, quod admoveretnr oiintis materia scandali 
et novitatis inter nostrom dominium et soas magnUicentias, misimas 



I 



I 



nofltnini or&torem ad eo^, rogante« et suadeiites, guod muralf^an Clizevaz 
ruere et penitus destrui facerent, cum castmm pive locus ille fuerit et 
esset causa multorom malorum et novitatum inter nos et eos, at subditl 
utrin(|ue in pace iiuiescerent. Sue verum magni6centie ae excoftantes id 
facere non audere, ne apud coronam et barones Ilungarie accusarentur 
per emnlos saos, et perdereot proprium dominium, promiBerunt per suas 
litteras et scriptaras, qaas exemplari fecimus iu noBtra cancellaria. (luod 
amplios non reparari ne(]ue edificAri facerent in loou illn. Quod aatem 
ad prescns dicant velle dictum castrum reparari et fabricari facere respectu 
TeQcroram, miramur pluriraum, cam per dei Krati&m uon sit ad presens 
dubitanilum de Teucris in liis |)artibus Uogamus (frgo i<t fiuademus omtiibus 
bene considenitis, quod velit in facto dicti loci ("'li/evaz nihil innovare neque 
innovari faeere in iabricando vel reparando illud, sed serviire promtfisio- 
nes suas nobis tam solemniter factas, ne inter oostros anosque subditos 
quicqiiam emergere babeat, quod a pace et amieicla nostra dissendat 

Ad sextum. Item che tuti soi villani, i quali sono nel territorio vostro 
de Zara, che qaelli per i rectori vostri non sono molestadi ne angarizadi 
a far houra nissuna pcrsonal, chome sempre e sta uxado ezeto cbe pcr 
alguni vostri re^^tori de anni tre in qua. 

Kesponsio. Qaum non est nostre mentis, qnod aliquid innovator contra 
subditoa euos in Urritorio noetro Jadre, ecribenms rectoribus nostris 
Jadre, quod contra solitas et antiquas consaetudines nullatenus angariare 
vel molestare debtant vilicos sno», erga quos ser^*are debcant conBa<.'tu- 
ilines ab antiquo observataa. contra quas si quicquam innovatum est ab 
annis duobua vel tribus cltra, omnitio revocare delieant. 

Atl septimum Item cbome puol eaver la vostra illustriKsima ngnoria 
tuti 1i Morlachi abit&no I& montagna nostra ne sono subditi et obligati 
chome sono i vilani de maxenatu (Ie^ 1 tsola vostra de Candia, i qaali ne 
sono debitori, e quando li volemo far astrenger, li paxino nel territorio 
voslro de ^arB, per la qual cossa gran •Janno ne toma. K cliel sia el 
vero. quai:do li remetenio el dcbito e perdonemo, subito retoma a la 
dita nostra uiontagna. Donde pregemo la vustra illustrissima sigiioria, 
che quelli chome nostri homeni nel territorio vostru de Zara non siano 
azetadi, e che Biando azetadi, possamo far de quelli chome snbditi et 
homeni nostri. 

Ilesponsio. Dicimus, quod dvitat«e, terras et loca dominii nostri semper 
Uberas et securas &en'avimu8, omnibus ad illas confugientibns, coutra 
quam libertatem et sccaritateni nihil eis concedere pos^emus sine nota 
et derugatione dominii nostri, quod nancquam voiuit contra hanc digni- 
tateiu liberlatia quicquam alicui concedere, intelligendo de personis liberis 
et soluti». At vero cum dicant, lios Murlachos esse servos de maxenada, 
de quihup alia ratio est habenda, scribemus rectorihu-^ nostriB Jadre, et 
expres.ie mandabimuH, quod Murlachos omnes snarum magniticentiarum. qui 
fugi^nt ad civitatem et territorium noatrum Jadre, quos eis ronstiterit et 
cf^nosct-nt es8« servos de maxenada, eos reatitoere et restitui facere 
debeant, sicut iustom est; de aliia vero, qul non efisent servi de maxe- 
nada, volumuei, qund dignitas hec libertatis et s«cnritatis terranim dominii 
nofitri servetur pro honore et dignitatc dominii nostri, sicut faciunt alii 
prineipes et dominia mundi. 




118 



Ad oetaTum. Ttem chome pol intender Tostra illustrifisuna signoria 
e\ fuzi de qai ano vostro homo d arme per nome Nicolas. e cbonzose de 
qui con nui, e mittimo quello in uno nostro caatello per nome Ripac, el 
quai Nicol6 tegnando esser crcditore e dover haver da la voatra illustria- 
sima signoria per e1 suo servido de qui in Lombardia» contra la mente 
et intencion nostra prendesse uno vostro citadin de Zara per nomc Bene- 
deto de Galeti, e qucsto dicea per pagarse de quello restava haver da la 
vostra illustrissiraa signoria, e da quello have ducati 400, i quali dio sa 
lui, che e cogitor de le cosse oculte, che ne io conte Tomaxo ne mey 
fioli sapessemo ne cbolpeveli ne consencienti de queato caxo, anzi snbito 
venutone qaesto a noticia, chavalchay io conte Zuane in persona per 
retenir et pigliar dito Nicolas colpevele de qaesto fato, el qual non me 
aspettando, fazi in uno castello del conte Doymo da Segna, por la qual 
co^sa fo tanxado per lo dito, et si non puti haverlo; unde per t^tar bea 
con la vostra illustrissima eignoria non siando colpevele de questa caxon, 
impegnai tre ville mie pcr pagar quello io non era debitor per ben vixi- 
nar c star con la vostra iUuBtrisaima signoria. UndCt come e dito, prcgo 
la vostra illustrissima s\ come inocente de dita caxon a mi debi far resti- 
tuir dite ville, e che li denari siano exbuTKadi per la vostra camera de 
Zara, e per chi par a la eignoria voiitra, a la qual humelroeiite me rico- 
mando mi et tioli mei. 

Responsio. Diciinus, qaod ea, que facta sunt de ducatis 400 per Buaa 
magnificentias solatis, cum iare et iusticia processerunt, quum ut in capi- 
tolo suo dicunt, ille Nicolas, qui cepit dictum Benedictum proditorie in 
territorio nostro, erat eastellanus in castro euarum magnificentiaruni, et 
ad ipsum castrum conduxit dictum Benedictum captivum, licct postmodum, 
ut dicunt, ipsum condaserit ad terras comitis Do^mi de Segna; et quan- 
quam ipse Nicolas velit hanc eiua rapinam ymo proditionem paliare 
dicendo, quod creditor est dominii nostri de aliquibus pecuniis pro tem- 
pore, qao fuit ad stipendia nostra, dicimus, quod si fuisset creditor 
domiEiii nostri de aliquo stipendio suo, non aufugisset intideliter a nobis 
sicut fecit. sed petita licentia qiicsivisset a nobis pccunias suas, quas sibi 
dedissemus, sicut aliis oniiiil)us dedimua. Krgo quod nou ab aliis sed ab 
his, qui civem nostrum captum rccepenmt, et in suis lortiliciia castodin 
feceruDt peeunias suas querere habet, nos eidem iasticiam fecimus. 

Ad nonum. Itero per nezesso e charestia cbe ho in el castcllo mio a 
Obrovazo piaxa concedcr a la vostra illnstrissima signoria trar moza 
200 sal ogni anno per uxo de qael mio castello da I^ago, pagando el 
datio over trata consueta. 

Responsio. Licet in hoc sicut et in aliis libeQter sibi complaceremua, 
attamen obstantibus legibus nostris, non p088imuB sue requisitioni satia- 
bcere. 

Ad docimam et altimum. Item supplico a la vostra illustrissima signoria 
conzosia chc per el conseio de Pa^'0 el fosse azonto et tolto del deto 
sno conseglio uno condam Malbio Mircoviz da Scrixa e tioli soi legitimi, 
e qucBto fo confermado per la vostra illustrissima eignoria, cbome per 
fioe lettere apare; ma da novo e venato, clie per certa parte per loro 
pavesaiii messa nel <tito loro conseio voiano astrenzer diti fioli de condam 
Mathio vegnano ad babitar continuo a Pago, altramente i se intenda easer 



privati del dito loro conseio; et cum sit, cbe easi fioli uno sla maridado 
in Zara, et ono habia una de 1e soe done da Pago, e i altri nou lialia 
anchora dona, e perch^ diti fioli liabitano a Scrixa mo a I'ago, voleno i 
diti da l'ago pcr que&ta sua parte. cbe del lutto Ussa Scrixa raia terra, 
e vegna a babitar in Pago, che questo me saria dano asay per le mar- 
chadantie. che i fano in el dito nostro logo; per tanto Bupplico c prcgo 
la vostra illustrissima signoria, cbe a mia complacentia se degna de 
scriver e cbomandar si al coote de Pago chome a quel euo conseio, che 
questi tali firadelU possano star dove i piaxerft, e qaesto domando de 
gratia slngular. 

Hesponsio. In eius complacentiam sribemus et mandabinius comiti 
nostro Pagi, quod si dictue oltm servitor saus et eius filii legiptimi 
fuemnt per consilium Pagi creati nobiles cives de illo consUio et per 
nostrum dominium confirmati, liberi et ^ine uUa condictionc vel obliga- 
tione, non debeat permittere, quod allquid contra eorum concessionem et 
civitatem Innovetur. 

Et ex nunc sit captam, qaod dicatur et suadeatur dicto domino comiti 
cum illis verbis et rationibus, qoe videhuntur coUegio, quod velit taliter 
ordinare et providere, qaod sui pacifice et amicabiliter vivant et vjcinent 
com nostrif, quum sumus infonnati, quod per soofi (tepias molta romit- 
tantar contra subditos nostro^, tiue causa poesunt esse niultarum novita- 
tum. Dicatur preterea et suadeatur dicto magnifico comiti, quod placeat 
et velit solvere ct satisfacere nobili dvi nostro Pandulfo Contareno de 
dacatis 200, quos nobilis vir »er Marinos olim pater suus habere debebat, 
et ipse ser Pandulfus nunc habere debet iuxta formam et continentiam 
conventionnm Inter eos factamm; horteturqne, quod in re hac velit ser- 
vare erga dictum tiobileni nostrum iUud, qood erga suas u^agnificentias 
et subditos suos servari faceremus. De parte 105, de nun 2, non sin-^ 
ceri 5. 

S«tMlo Mar. lib. FX, u mlH. arkivu. 



CXXJI. God. 1457. 15. iisUpada, n Mietciii. 

Odvraia se na zahtjeve poalanika hrcega Sijepana »v. Save. 

1457. die ZT octobris. Quod ad capitula porrecta per spectabiles 
comitem Oeorgiom et comitem Paulum oratores illustris domini Stefani 
dueis sancte Save. Re^pondeator iit hac forma et primo. 

Ad primum. Credo aia noto a la illustrissima signoria voetra, che io 
habia fato e afadigatomc piti p(;r quolla che non el mio barba signore 
vaivoda Sandal, el qual sempre fo apto et di.s[>08ito per la predicta ex- 
celsa signoria voetra, a la qual sempre me arecomanao. 

Ad secundum. Siando io a chamix) avanti el castello de Ragosi con 
el mio exercito, vene da mi ambassatori da Cbataro per parte del conte 
e de la comunitii, che io congiuncto in amore e dileotione con la illuBtris- 
sima signoria voetra, volesse soccorrere el predicto Cataro oppresso da 
alguiii Albanexi iraditori de la predicta eNCellentissLma signoria vof^tra, i 
quaU molestavano d predicto Cataro in modo e via, che niuno non poteva 
inaire fora de la terra, cbe non fosse morto, preso, o robato e maImenato> 



1 



120 



E alora avegna foe&e molto oocupato per el mlo Btato, poctposo da 

fiarte ogni coasa, e manday el campo mio in aJato contra li traditori de 
a predicta illustriBuma siRnoria vostra, de li quali algani fone amazadi 
e impichadi davanti a Cataro, come 6 noto al conte de Cataro, cfae 
alora era. 

Che pib ho fato per la illastriflsima signoria vostra, aveva uno fio de 
Stefano mio traditore in presone; me fo domandado da la illn&trissima 
aignoria voBtra, bene e volentiera ve lo manday a presentare. 

Responfiio ad primnm, Hecnndum et terciain capitulum : quod non opus 
erat, ut excellentia sua iaboraret in narrando ita particulariter ea, que 
fecit in compIaceDtiam domtnii uostri, quam ea omnia mem<>rie tenemus, 
nihilqae aodlre poaaemua de suo amore et benivolentia in uos, quod 
BmpIiBeime non credamus, quotiuuB memoria repetimus ea, que pro soa 
excellentia et in eius complacentiain fecimas, que remnrari noliuiua, com 
rcciprocus amor et benivolentia nostra et sue excellentie et nobis ex 
ipsis etTectibus notissima ait. 

Ad quartum. AI presente I entrata me die esser data da Cataro e 
altratanto a Stefano Kegro zot; dncati 6U0; al predito Stefano se dato el 
tuto, a mi non me dato nuUa, se non a la fiada uno pocho di nale. 
Prego la ezcelsa signoria vostra, ciie la predicta mia cnirata de Cataro 
me eia data a Vinexia, et a hora e tempo, cbe non spenda li mey danari, 
e cbe piti a quella per mey ambassiatori non dia fastidio ne affano. 

Uesponsio. Fuit et est nostre metitis et tirmissime dis[K)sitionis, quod 
6ua excelleutia habeat a camera nostni Catari de annu iu aiuium ducatos 
600, quas ordinavimus dari sue illustrissime ma;;niHoentie vel nunciis; et 
B) illos non habuit, crcdimas hoc procesisse, quum non venientibus cara* 
vauLS Cat&rum, sicut per formam capitulorum et conventionum noetrarum 
Bua excelleiitia obligatur permittere et ordinare. quod veniant, non exi- 
giinlur per cameram illam peeunie, de quibus comes noster possit sue 
excellentie solvi facc-re. Kt ut hanc solutionem suam habere possit, ordi- 
oavimus et nunc replicavimus, sicut diximus oratoribus suis, qui ultiniate 
fuerunt ad nostram presentiam, quod de sale nostro Catari detur annaa- 
tim nuntiis sais tantam quantam sit pro valore pecuniarum, quas ab illa 
camera babere debet, quum disponimuB, quod vel in pecuuia namerata 
si erit, vel de sale recipiat pecunias, quas sibi dari farimus. Rogamua 
ergo, quod sicut nostras conventiones servare disponimus, gie sua excel- 
lentia ordinet et provideat, iiuod caravane veniant Catharum sicut sole- 
bant pro sale, et Bicut excellentia sua obligata eat. Pecunio autem. qoas 
ex Catbaro dari facimus Stefano Cernoevich, sunt pro soldo et sLipendio 
suo, cum stipendiariuB et capitaneua noster sit in partibus illis Xente, 
et sibi aolvi fadmus, sicut solvitur aliis stipendtariis nostris ubique loco- 
ram nostrorum. 

Ad quintum. Ceterum altre volte ho otenuto de uratia da la predicta 
iUuatriBsima signoria vostra, che da cadauno logo potesse venire victuarie 
al mio castello novo e marcliadantie excepto aule, e che li mey mercha- 
danti potease andar in ogtti loco, unde vauo li nostri. Concessi anchora 
la illostrissma signoria vostra a mio Bglio Vlaticbo e a mey zentil- 
homeni, cfae vegnando sale a le mie terre e logi. e sia unde se vogliat 
poetauo comprare per li miei dauari non mandando io per esso. 



131 



Responsio. Volumus, quod observentur omnino ea, que concMsimua, 
quod virtualia po>:sint ronduri ad castrum suum novnm, excejtto sale 
propter maximum damnum. quod patitar doniinium nostrum ; et similiter, 
quod mcicatorcs bui poB^nt exercere mercatoram secandum concengionem 
per nos aibi fartam. Ad partem vero, qua dieit, qnod concessimufi magni- 
fico YUticho &lio buo et euis nobilibus, qaod ai ad terras saafl condnoe- 
tur ex omnibus partibae de sale, illud emere po&sit pro suIb pecuntis, 
dicimus, quod ai sua oxcellentia liiligenter videbit respontionem nosti^am, 
qnam Hue magnilic«ntie dedimus in scriptis, intelli^et, qaod dixiraus 
tanc, quod obstantibus legibus et ordinibus noBtris noo poteramus assen- 
tire, qaod ad loca sua conducatur aliud sal quem nostmm; sed fuimus 
contenti, quod pro aunis quinque proxime extrahi facere possit de Pago 
et conduci Narentam \A ad Castrum novuro mozetos ^ihiO saliK cum 
solutioue dnc. decem, sicut nos solTimus pro eo, quod accipimus a sub- 
ditis noBtris; et sicut tunc diximas, ad pretens contirmamus, vt loqnentes 
fraterne et contidenter cum ezcellentia domini sui mirHmur, qu«d d<imi- 
natio Bua, que «apientiseiina est, talia a nobis petit, que excellentia t>ua 
Bcit oobis et iDtroitibas nostris esee danosissima, cara officium veri 
amlci sit, commodis amici consulere. 

Ad sextum. AI presente c achaduto venire a dito mio castello novo 
doy (lavilii de sale del priucipo de Taranto. Intrati nel iMrtu, posti li 
provexi in terra e legati « armizadi. da possa vene una ffalia vostra^ 
tolsi li dicti do; navily, e sopra posi le bandierc de san Marcho, I uno 
de li quali bnisomo e 1 alti^o menorno a Cataro. K avegna t-hc aveHse 
persone suticiente a defendere li predicti uavilii, visti li stendardi di 
sani-to Klarclio, non lio voluto fare cosa alguiia ne defesa. Di novo el 
dito principn di Tarunto me ha mandato a dire, che conzosia che duy 
Boi navilii siano intrati nel mio porto, e ligadi e armizadi, et io possan- 
doli defendere. non li habia defeso, intendo li pag» e satisfaza, lasso 
ludicAre a la illustrisisima si^inoria voatra, se iusto e raiM^nevele. 

Responsio. Dicimui^, quod excellentia domini sui ex veris effecUbus 
Bemper cognoscere i)otuit, quantum ad omnia sibi grata vt coniTiioda nos 
reperit sincere dispositoe; d«* ml\c auttjm, de quo principaliter habemus 
introitus civitatuni nostrarum Dalmatie, per responsiones nostras datas 
magnifico Vlaticho filio sao et aliis suis oratoiibus potuit intelligere 
meutem nostram, videlicot, quod non conducatur per queiuquam per loca, 
maria et iuriRdictiones nostra-s: et princi|)aliter commiasum e-t (ler nos 
omnibus capitaneis et suporcomitis ffalcarum et naviginrura nnBtroruni, 
qnod contra conducentes de dicto fude per maria et iurisdttiones nustras, 
principaliter int«ndant tanqtiam cnntra principnle.s damniticatores introi- 
tuam nostrorum. Itaque si aliqua f:icta sunt, ul dicant, per galcam nostram 
contra duo illa navigia Balifi onuBta, fac^ sont pro observatione iuris- 
ditionum nostraram. 

Ad septimum. Item affar le mie gabplle e vendede a Narenta al vostro 
servitore Forte da Curzola a liiasio de Itagusi. el tio de Forte fo preso 
pcr la n< stra siunoria. Biaxio scapo io la vostra terra a Carzola cbon 
li mei danari, del <|ual non posso liaver raxone, de che assai me ne me- 
raveio se a Ragoei fosse scampato, donde e le soe caxe me haveria 
babuto raxooe; prego U signuria voetn li commaiHU, me dia li mei 



132 



danari, con li qaali in la terra vostra e fazito, in la quale non pa6 
esser eecoro. 

Responsio. Est nostre intentionis et volumus, iiuod contra Plasium 
de Ragusio et alios debitores suos sibi ias amplijsaimum ct Eommaham 
ministretur; sicque scribemus et efficadter commitemus comiti nostro 
Carzole, quod ius Bummarium et expeditum ministret nunciis sue excel- 
lentie contra dictum filaeiam, ut petit, compellendo eum ad solationem 
eius, de quo sentenciabit ipsum esse debitorem. 

Ad octavum. Ancbora notitico a la vostra illustrissima signoria, cbomo 
lio otcnuto licencia dal gran Turciio a intrometere et aquistare o per 
amore o per forza terre e logi, che forono del conte Piero. Altre volte 
TOgliandomo intrometere ne le predicte terre, me mand6 a dire la illostris- 
Bima Bignoria vostra, non me impazasse, imperocb^ erano subditi vostri, 
et aracomandati. Habuta V imbassata vostra, viste le bandiere de san 
Marcbo, non me vulsi iuipazare. Sapiando questo el re de Bossina, che, 
io non me ne impazara, be ne la predicta cussa intromesso, et 6 intrato, 
et ba pigiiato la mazore parte del paeee, et ha fato piti bastie soto li 
predictj castelli; la qaalo cossa molto ma despiaxcsto ct dispiaeemef 
ch el predicto mio nemico se sia impazato in esse, siando el dito paeze^ 
contino chon una mia terra dicta Comsca, in la quale terra ho mold 
traditori, jier la qual cossa non voria, el predicto mio iuimico se aproxi- 
masse a essa; et molte volte li diti mei traditori anno desviato el mio 
figlio Vladislao, i quali non possano staro ne le vostre terro, como 6 dl 
paeto fra la vostra signoria et io. 

Responsio. Dicimus, quod magnificus bannus Petrus, donec vixit, ain- 
golariter fuit affectus dominio nostro, et similiter fratres sui, et post 
eius mortem memoros fidei et devotionis sue accepimos aliqua loca aoAj 
in protectionera nostram, ne ipsi pueri cum ad virilem ctatem perven* 
rint, vagare cogerentor; nunc autem samos informati, quod aliqai ex 
castellanis, habentea fortUicia illa in maDibos, deviavenmt a recommen- 
disia nostra et fide dictorum puerorum; displicet profecto nobis. Propter^ 
disponimus, qaod locus Clissii, et alia, que sub coromendi^ nostra sunt, 
observentur dictis pueris. 

Ad nonum. At preseute e1 dito re de Bossina e mey inimici e tra- 
ditori siando in Croatia ne le terre e paexe del dlcto conte Piero, con- 
fiigliando menomo el dito re per fabricaie ano castello suso el mio 
tereno, se cbiama Radobiglia, dandoli ad intender, se in si fato loco 
fabricasse uno castello, toria tato el terreno e paese dela mia terra 
Comsca. Abiando io per la dio gratia el mio champo in ordene, el fed^ 
el castello avanti chc lui, donde lul intendova fare pcr conseglio de U 
predicti mei traditori. Sapiaudo el re, che io haveva fato el castello, a 
U predicti mei traditori non volse dare provisiotie alguna, e qaesto vedando 
lo re, se redasene a Spalato, et al conte de Spalato detene ad inteudc 
molte zanze e boxie, si come de usanza de aimili homaui iniqui, e frt 
le altre cose dete ad intender, che la havea &to castello per fare uno 
ponte flolamcnte per guerizare con la illustrissima signoria vostra. De 
che veramente se e1 dicto conte de Spalato vole;»so ben comprendere^ 
presto intenderia, li predicti falsamente mentire. Im pero che su 1a 6a- 
maua ho paeaazi in La estate asay, e de invemo pur che non piova. Ma 



128 



dio non voglia, che mi z&mai Toglia prendere arme contn la illustrift- 
sinia signoria vo:«tra, la quaU' amo, perfecto core. A 1a quH.1 notifiuuido, 
che el sopradito conte di Spalato me stato molto contra, voglianJo si 
come del mio aiutare li predicd traditori. Li prcdicti traditori U poria 
havere, se bene foeseno da lonzi, a foriiori, fiando in lo loco ande enno. 
El predicto conte fazandoli spalle. si come de! mio, e inguxo el mio e 
al mio despeto se li mantene in certe ville sozete a Uodobilf^ia tanto 
tempo, e oontinemo ineeme, mai non fo divisione fra nui, se non per 
mezzo de questi trailitori. Voglio, considera t>ene la illustris^ima signoria 
voetra, sel pu6 esser vero quello, cbe falsamente dano ad intendere. Ab 
etemo trovandosse, cho t stato dgnore de Rodobil^ia, etiam dio ha pos- 
seduto le predicte ville. E avegna chi li predicti mey iniinicl e tradlLori 
li porria liavere de li/ere mente (le mano, resto quello fare per 6na 
baver6 resposta de la illustrisBima sigDoria vostra, ho habudo littera da 
la predicta, potere havere li mei traditori in le voatrc terre, non possan- 
doli havere, che me va le lettere, pare a mi niente. 

Responsio. Dispositi vivere et continuare cum sna excellentia in solita 
paee et fraterna henivolentia nostra cum .suo illustri domino, exi!<Umarites 
pluriniuro fortilicium, quod »ua excellentia conatrui facere disponebat in 
Kodobiglia, misimus nostrum orat^irem ad iilustrifLsiiuum ilominam Huum, 
qui per dictum oratorem nostrum plene intelliget mentem nostram tam 
circa castmm predictum quam illos de Kadobigla, quoe suos rebelles 
ap|i€llat. 

Ad decimum. AUre vulte me promesse la signoria Tostra darme una 
caxa tn Venexia ; pregone, che la promessa de tanta signoria vegna ad 
effecto et execuUone, e che per tito de la caxa me sia dato quelo, cbe 
mi resta. 

liesponsio. Disponimus dare eue excellenUe flninino in donum unam 
hjc Venetiis quamprimum poterit reperiri, et interim scribemus et man- 
dabimas comiti nostro SpafeU qood nunciis suia dara dobeat cum inle- 
gritate quiciiuid habere restat a mense iunii 1454 citra. et similiter de 
tcmpore in tempas quicquid habere debebit. Et ex nunc sit captum, qaod 
scribatur et mandetur comiti Spalcti et successorihus suis, quod siib pena 
duc 20U omnino dare et solvere debeat nunciis dicU domini, quioiuid 
pro tempore elapso habere debet, et de tempore in tempus habere 
debebit. 

Ad undecimum et ultimum. Item prego la predicta illastrissiraa Rignoria 
TOstra, che la pegola, ho dato a vendere in Venexia, me sia paeata a proxio 
poeso liavere da altri, o ver me diate licentia la predicta poesa vendere 
unde me pare e piaxe- 

Kesponsio. Didmna, qnod excellentia domini sui potest conduci facere 
Venctias pict.'m suam, et illam vendere seu vendi facere ad bcneplacitum 
8uum, quum noe de illa opoa non habemus. De parta 91, de non 3, non 
sinceri 3. 

Senato Mar. wl. VI- u mlet. arkivu. 



134 



(TXXni. God. 1457. 18. stadenoga, a Hletcili. 

Odgorori na molbe Sahalije m-koimogn kapetana (wrsA-oya. 

1457, die 18 novembris. Qood ad capitula porrecta per oratorem 
mftgnitici Saballie capilanel generalia domini sultani Turcborum reepon- 
deatur, et primo. 

Quello cbe io Demerdes bo ad refir da parte del mio signor Saballia 
a ta vostra aignoria oltra quello lui ve ha scripto per so lettere, si e 
f|ue8to. Che lui crede liaver fato aemxo a la vostra signoria perbavere 
diBfato do ctttade, le quale baveva fato Scaudarbego, e donade a castel- 
lani, zoii V una I ano pamto e 1 alti-a questo aiino, le qual citade era 
contra el ko segnor e la vostra signnria, de 1e ijual una era de qua da 
Durazo e 1 altra de la da Durazo, et una dQ»m se eliianjava capo de 
Fagona. Ancbora ne 6 uno castello apresao Corfti, el qual fe ano aignore, 
che a nome Symo, el qual haveria donado a castellani conlra la Btgnoria 
T08tra; et in ogni mndo el dito so uignor se vol far forte per andar al 
ditto castello e disfarlo. E per tanto prego la vostra E^ignoria, che 
conanda a1 reggimento de Corfb, che li dia tuti qnelli subditi, che i 
seri de besogno per diafarlo. 

Kespoiisio. Quoniam .snmus informati, dietuni Simonem esse rei-omen- 
datum serenissimi ilomini regig Aragonum, cMxa quo Bumua in bona pace 
ct amiricia, non %idemuB honeste poese sibi complacere. 

Ad secnndum Item havendo aquistado do volte el paese de Albania 
per nome de lo imperador, e mesei eignori in esso, e per li favori i: 
stato fato per li vostri subditi de dinari e pani a Scnndarbego, el payse 
ha rebeltJl al bo sigiior lo imperador; e per taiito dimanda, non H sia 
dato sotiorso al dito Scandnrbejjo. percho la hoste de lo imperador non 
fo dato algun subsidio, ne venduto ne pau, ne vino, ne cossa del mondo 
per li so denari. 

Kespiinsio. DicJmus, quod ultra certam provisionem, quam iam pluri- 
bus annis ipse Scandarbe^s a nobis habet, ut vivere possit et in pace 
quiescere, nibil unquam ipse Scandarhejus habuit a nobls neque sulKlitis 
nostns. Quod autem gentes sui exercitiis iiun potueiint liahere vidualia 
pro suis pecuniis de terris nostris, difiicile est nobis credere, quod hoc 
tactum sit, nisi propter damna et violentius gcntium dicti exercitus sab- 
diti nostri timneriiit eis dare de vietualiis suia. aut propter earentiam 
victualium, que erat in lerris nostris . . . ete. 

Senalo. Atar. vol. VI., h mlet. arkivu. 

CXXIV. God. 1458. 13. aieiSnja, u Mleleih. 

Po nalogti inlet. vlade hude Offi-obljett kapetan kastavski zato, itojc porohio 
bio mleiaikogn podanika. 

1457. die xm iannarii Cum pauper fidelis noster Franciscus Barotio 
fuerit captus per quendam llenricum liaymau capitaneiim Castoe subdi- 
tum domiMomm de Valse, qui sibi accepit duc. durentos, quos secum 
babcbat inter aunim et monetas pro emendis rasiis el pelauiinibus, et 
ultra dictos deuarios acceptos, sibi imposuit taleam duc. lxx. orcasione 
seu Bub pretextu aliquaram rassiarum, quas uuus civis vel babitator 



m 



Castoe dimiBenit liic Venetiis aqud diitum Franciscom, et per dominium 
hiit tcrmlDatum, quod restitQentur subditis ma^ifici comitiB Johaunifl de 
VegU, quibus ipse radfiie violenter (uerant accepte per servitores magni- 
ftci comitis >[artini de 8egna de nuiidinlB Se^ne. Et (|uamqimm (>er domi- 
nium Dostrum fuerit pluriee schptum magnitioencie dominij de Valse ac 
spect. Nicolao de Foramine capitaneo ipeoruni dominorum, et per ipsum 
capitaneum faerit senteiitiatum, quod dicto Francisco restituantur duc. 
Lxxii. sibi accepti pro talea, ac duc. xxv. pro aliquibus expensis, at con- 
stat in sententiis supurinde latis, et nichil tamen habere potaerit neque 
poasit ab ipso HenricA (ia}man, et quotidie compareat ipse Frauciscus 
coram doiiiinio, supplicandu, quod sibi cum iaslicia succurratur, et non 
patiatur, quod adeo riolenter et uotorie reinaneat suis bonis BpoUatas, 
maxime cum per domiuium nostrum fuerit coactus ad i^estituendum dictaa 
rassias. Kt convfniat honori et reputationi dominil no^tri providere satis- 
factioni dicti fidelis noetri, qui et per sententias capitanei Foramiuis et 
per probationes isrta.s provicoribus nostri comunis satis clare constitit et 
probavit damnuni sibi illatum de aaprascriptis denariis ac de duc. n. 
centum sibi acceptJs: 

Vadit pars, quod scribatur capitaneo Foraminis bc Henrico Ga>iDan 
capitaneo (^astoe iii illa magis efficaci et convenienti forma verborum, 
que videbitur collegio, requirendo et saadendo, quod velit cuin effectu 
reHtitaere et satl-^facere dicto lideli uosiro de omnibas pecuniis sibi ac- 
ceptis, quia non satisfaciendo sibi, non poterimos aiitcr facere quam pro- 
videre salisfactioni ipHius tidclib no^tri per illa media iuridica et boneeta 
qne mt^liora videbunttir. 

Et ex nnnc sit captum, quod non restituente dicto capitaneo Caatoe 
sQpraseripto Francisco pecunias omnea per eam vel aibi acceptas iu ter- 
mino menaium (juatunr proxime futui^orum, introinitli debt>ant de bonis 
ipaius capitanei et subditorum suorum ubicumque poterit reperiri usque 
integram satisfactiooem dicti Francifici. -{- 8:^ ~- 7 — 2. 

aeertta eonifilii rogatorum vol. XX., u mUt. arkivu.^ 

CXXV. eod. 1458. 20. sie^iOa, n Hletclh. 

Bosanski kralj po poslrtniku ohavifS^uJe Mhicantt^ dn kani predobiii 
hrvataki hanaf, a da si otii u^mu one gradove, koje hoce. Odcrafa se, da 

radi kako mu volja. 

1457. 20 tanoarii. Quod Bi>ectabili niiliti domioo Nicolao Testa de 
Tragario, orat<>ri serenissimi domini regls Bossine, qui, ati relatum fuit 
huic consilio per serenissimnni dominura ducem. secrete dominio nostro 
dici fecit, et postt-a etiam replicavit, <)uod idera serenissimas dominas 
rex accpjirere bannatom Crovalie pretendebat, gpetialiter ne nd manus 
inimicomm suoram et nostrorum pervenirot Kt ex nunc idem orator, 
tanquam nobis 6dtli8Riroii8, se offerebat faci-re et cum cffectu dare modum» 



* Die 7 inlii 1458 ordinatam f^it (^apitanciB in Istria et galearum seque- 
atrandi de bonis capitand Gaatnae et snbditomm aourum ad valorcm dnca- 



I 



tonim 22^ abirnmi|nR repBrirt-ntnr; die vero 12 
inisnm, bona iam sequcstraU Venetiafl mittere. 



oclobns Iterum oisdera 




126 



qaod Tolente nostro domimo unum vel plura fortilicia ipsius baonatas 
nos baberemus, ea, que nobiB placercnt ; qaodque si nolumus ad ea atton- 
dere, eius serenitaa vult illana intromiBsionem aecipere. Reapondeatur : 

Quod de notificatione predictorum et eios oblatione quam apertissime 
procedere cognoscimus ex singulari eius ad noatrum dominiom affectione 
et devotione, eius spectabilit&ti maxime regratiamar, eique certificamus, 
quod optamufi, quemadmodum a natura specialiter nobis datum est, paci- 
fice et quiete Tivere, sicqae facere intendimos, quia da finibus nostria 
contentamur. 

Kt ad partem, quam dicit, illum serenissimum dominum regem impre- 
fiiam bannatus summere velle, dicimus, esse certissimos. qaod ille sere- 
nie^imus dominus rex, qui in rebus suis multa cum prudentia semper 
procedere consuevit, eam capiet deliberationem, que sui lionoris et repu- 
tationjs erit Declarantes, quod de omni eius bono et prosperitate con- 
tinue Bingulariter letati sumus et semper letabimur. -{- 9G — 3 — 8. 

Sea-eta consUii rogatorum vol. XX., u mlei. arkivu. 

CXXVI. God. 1458. 23. ozDJka. a Mleteih. 

Daju se njeki nalozi zapovjednikom zadarskim « poslu ohrane onoga grada, 

1458. 23 martii. — Pasqualis Maripetro dei gratia dux Venetiarum 
etc. Andree Morcello comiti et Jolianni Trivisano capitaneo Jadre. Ordi- 
natur, quod in cu&tello Jadrae continuo stare debeat ad guardiam unus 
castellatius et unus capitaneus militum, et qnod nullus Jadrensis „qui 
natus fuisset in Jadra aut habuisset matrem sclavam vel baberet atinen- 
tes in Jadra, licet uatus fuisset ex patre italico aut ex alia natione, non 
possit habere soldum in Jadra** ; non permittant adunationem gentium etc. 

Ducali e tsrminaziotd. Lih. II. c. 2, u zadarskom arlcivu, 

CXXVII. eod. 1458. 3. tramja, u Pristini. 

Stjepan Tomas bosanski kralj pofvrdjuje bradi OsloiS Petru i Ivattu, i 
ainu ocoga JeroUmu povlastice podidjene njihovim predJkistHikom od Bele IV. 

i drugih. 

Nos Stephanus Thomas dei gratia Rasciae, Bosnensium seu IHiricorum^ 
Primordiae seu Maritimae partium Dalmatiae et Corbaviae res memorie 
comniendamus tenore presentium signiticando qaibu» expedit universis, 
quod quia fideles nostri comites Petros Ostoicb et frater eias Joannes 
cum Buo filio Hieronymo oriundi ex regno Bosniae nobis et nostria prae- 
decessonbus servii-ruut fideliter, et promiserunt dato iurameuto etiam 
deineeps sineeram fideui, fidelitatom veram observare, tenere et servire; 
iduo et intuitu praemissorum quam vero exigentibus eorum merjtis, 
nostram beneToIentiam cupiontes, ipsis et suis haeredibas ipsorum comi- 
tatus et privilegia data et concessa a nostris praedeceBsoribus necnon 
nobilitatem et privilegia suis antecessoribus data a Bela IV rege Hun- 
garico accordamus, confirmamusque, ut possint gautieie et possidt^re nmnia 
ea, que prius habuerant ; in cuius rei memoriam et tirmitatem perpetuam 
praesentoB litteras secreto nostro sigillo impendenti comunitas eisdem 
duximus concedendas. Datum Fristinae 3 aprilis anno 1458. — Locub 
sigilli pendentis. 



127 



Giacomo Botteri di OitU Vecchta A. Notaio Pablico ho dall' origi- 
ule in bergamena copiato, sottoscritto e si^llato. 

Raccolta di varie memorie antiche^ kod ^rof. S. LjubUa, Vjerojatno 
loi prevod is slavenskoga. 

CXXVm. God. 1458. 14. traTpJn, u Hletcih. 

Rfidi novosii uenet»iruju6ih, koje su dol^zile is Kotora o radtt hrcega 
Stjepana i o Alhaniji, odpravlja se fcudi liepo obdaren sin Stjepana Crnoe- 
vi6a, % nalaie se komormku u Kotoru, da Crnoeviia podpunoma izplati, 

1458. 14 aprilis. Quoniam per ea, que ex Catharo babeotur de hisi 
qm &dt et tractat dux Stefanus sancte Save contra domininm noBtrunit 
ac proptcr nova Albanie, faciat omniuo pro dominio uoBtro, (lund filtus 
magiiitici Stefani Cernoevich nostri capitanei, ()Ui liic est, celeriter rever- 
tatur ad patrem suum bene contentus et satisfactus a nobis ucat e&t; 
vadit pars, quod mittatur duobus supracomilis nostris. qnod dictum magni- 
ficum Georgium conducere debeant cum tribus famulis apud se Qsque 
Buduam, in quo loco euui deponere liebeant. faciendo sibi et suis expen- 
sas ons ad expensas dominii nostri. Kt mandetnr anctoritate baius con- 
ailii comiti et camerario Catari, quod omnino dare et aolvere debeant 
dicto magnitico Stefano qaicquid habere debet pro tempore elapso de 
Btipendio sno, et similiter illud, qnod habere debebit de menso in mense 
secundum formam capitulomm suorum. Et similiter Radosauo secretario 
8U0. + 138 — 1—2. 

SefMto Mar. vol. VI., u mletaikom arkivu. 

CXXIX. God. 1458. 29. traynja, u Sfletdh. 

Dozvoljeno pu&mom obiine hvarskey da mogu trgati scoje grozdje kad 

Jih volja. 

1458. 29 aprilis. Cam alias in 1454. die zxv. augusti terminatDm et 
deltbei-atum fuerit i^r dominium iiostrum, quod poimlare^ Liesne et alii 
omnes habentes possessiones et vineas in insula nostra Lisse possent 
Tindemiare uvas suas qnando et sicut eis placeret, uon obstante aliqua 
probibitione, que eis facta esaet vel tieret per nobiles sive consilium 
deinde> cum a iure nature concesi^am sit unicuiqne de fnictibas et pro- 
ventibns suis disponere ad libitum pro comodo et ntilitate sua; et sit 
provilondum, quod dicta insta et equissima termiatio ohservetur, ut iacet, 
ne dicti tideliRsirai nostri mole-stentur, et contra eoa nichil iu re hac 
ainplius innovetur; vadit pars, quod teruiinatio et deliberatio suprascripta 
dominii nostri iusU et bonestissima. aactoritate buias consilii contiruietur 
et approbetttf. Et addator, quod Hdeles nostri Liesne et Lisse nobiles et 
populares poeBint vindemiare omni tempore ad beneplacitum uvos suas, 
et replicentur libero cum dicta additione comiti LioBne et successoribuB 
quibuK maiidetur, quod eaa ubservai'e et inviolubiliter ohservari 
facere debeant prout iacent, et oontra hoc nichil fieri vel provideri possit 
sine deliberatione buias consitii congregatt oxx. et abinde supra, sub pena 
duc. 200 exigendft per advocatorea comunis aine ullo consilio a quolibet 
contrafaciente. + ^06 — 4 — 10. 

Senato Mar. vol. VI., u mUt. arkivu. 




i98 



CXXX. God. 1458. 4. sribnjci n MletciL 

Dopuifa Me, da lean de Cafcina kao tumac u Zadru doiiva drSarnH jAahi. 

1458. 4 maii. — Pasqaalis Haripetro dei gratia dux VeneUanini etc. 
Andree Marcello comiti et Johanni Trivisano capitanio Jadre . . . qoia 
oun^iaTimua Tobis cam nostro coogilio x, quod nalli DalmatiDo daretis 
stipendium, Irao oroues ca.^reti8" ; eed Jofaatin^ q. Donati de Calcina 
^interpres curie nostre Jadre habet ultra salarium unara pagam mortuam 
lib. xii io meiue pro oftitio interpretis"^ i^leo haec prohibitio in isto casa 
non valeat. 

Dueaii e terminazioni. LAhro I. e. 150, u zadar. arkivu. 

CXXXI. God. 1458. 6. svibnja, a Hletcili. 

Krsto Butrizi^ imenotan tumacem u Sibeniku. 

Pafiqualis Maripetro dnx Venetiamro ptc. Marco Zeno millti comiti 
Sibenici. Venit ad nostram prafsentiam Ckristofonu Lucae Hatrixich, 
rogavitqae nos, qaod iu considerationem meritorum pafcris eui .in aqai- 
sitiune civitatis nostrae Sibinici et Tragarii" ipsam in rilam interpretem 
constitaere dignaremur", qaod ofBciam etiam tenet a tempore comitis 
Andreae Leoni. Nos ergo constitaiinuE ipsum Christoformn „jn ofticio 
ioterpretis ad heneplacitam noetri domiuii*. Dala in nustro ducali palatio 
die 71. maii hodltiu. 

Diplom. sibenic, in bibliotheca palatina Viennae. Cod, Suppt, 541. p. 124. 

CXXXIL eod. 1458. 25. syibnja, n Mletcih. 

Vlada mletadka prisnaje potr^u, da njeki Miho iz ModntM ostane u 
tluibi kod sadarskoya upraviteljstva, uz 9Pe da se ealOMom odredilOy da 

se 8Pi Hrvati odpuste. 

Pro Micaele de Modruxa tabatore Jadre. — Pasqaalia Maripetro dei 
gratia du.^ Venetiarum etc nobilibua et aspiButihuH viri» Andree Mar- 
ci^vllo de suo mandato comiti et Jobaiini Trivigano capitaneo Jadre et 
BUcc<.*ssoriba8 suis fidolibus dilectis salatem et dileccionis affectum. Rea- 
pondentes literis veatris diei xv instantis. quibas dicitis. Uicaelem de 
Modruxa Sclavonum st^rvientem illi r^inuni Jadre, et lacit stridaa et 
prodaiuationes occurrentes, et habet unam pasam mortimm pro eius 
mcrcede, dicimus, quod aperiissime cognoscimus neceasarium in dicti 
Micaelia ofticio esse hominem Sclavonam. Et quum idem Micael aptus 
et fxpertus eet iu ipiio ofticio ut scribitia, aumus contenti. quod in eo 
remaueat cum paga aaa suproscripta, uon obstante quod Scla^onus sit 
Nani inteii<limas et deliheraroiis, «luud mm inteligatur nec comprehendatar 
in matidato, qaod vohis de<limaB, cassandi Sclavones. Sed eo non obstante 
idfm Micael habeat pro dicto suo officio dictam piigham, ut bucu^que 
habcre consuevit. Datum in nostro dacali palatio die xxv mensis maii, 
indictione vi, moooolviii. Hecepte die x ionii 1458. 

Ducali € terminazioni. II. c. 13., u zadar. arkivu. 



m 



rXXXIII. Tiod. 1458. 31. svibuja, a Mlptdh. 

Zadrani na tetnflju znkonn zfihljevaju pravo na izbor Uctnika { uiilefja, 

Fro medico et maf^stro scol&mm. — Paequalis Maripctro dei ^'ratia 
dox Venetiarum ete. nobilibus et 8apieiitibu8 viria Andree Morcelo eomiti 
et Jnhaniii Trivisano capitaneo Jailre fidplihuR dilff-ti» salutfm ei dilec- 
tionia afTectum. Nubiles ambaaatorea tideli» romunifalis nostre Jadre ex- 
posuerudt, in auis statutis eontincri unum capitalum, per quod ct&re 
oatenditur, ellectionem meiiici et maKistri scolaiom ad consilium Ipsorum 
nobilium spectare, et petierunt, ut illud autentice videatur. Quocirca ad 
reqaiBicionem capitum consilii x vobis mandamus, quod si nomine illorum 
nabilium petictur a vobis aliquod statutum sivc capituUrium seu ellectio- 
nii<|ua8 snper dicta materia, illud et illaa ad ipsa capita sub veatro 
"aigillo mitterf! detje«tiif^. Datum in nnslrn ducAli palatio die oltiino inaii, 
indiction« vr MococLTtii. Recepte octavo iunil 1458. 

^Ducttli e terminazioni* II. 12., u sadar. arkivu, 

CXXXIV. 1458. 2. lipnjfl, a Mletcih. 

RepuhUka odgQvara na tnolbe poslanika lHbenickih. 

Capitula porecta dueali dominio per oratores Sicense« et responsioneB. 
~ Pasqualia Mari|ietro dei ^atia dux Veuetiarum etc. nobilibns et sapi- 
entibua viris Marco Zeno militi de suo mandato comiti Sibenici et huc- 

)ribas suis fidelibus dilectis salutem et dilectionis aRectum Venerunt 
id nostram presentiam egref^ius doctor Ambrosius Michetich et Eiapiens 
vir (ieorgiua Liffnicich nobiles civcs Sibenici, oratores illius tidelissime 
noatre commmiitatis, fiui parte eiusdem commiinitatis prudcnter et acca- 
rate nobis exposuerunt et porexerunt certa capitula infrascripti tenoriSf 
quonim unicui"iue, ut in fine cuiuslibet videbitis, cura nostro colegio per 
auctoritatern traditam a noslro consilto rogatomm respondimus, quorum 
tenor talis est. Kt primo: cum est, chel castel de .Sebenico sia furle e 
inespugnabile, et 6 fatto con speaa intinita della vostra signoria, lo qual 
■empre u sta guarda con gran deligenza, aalvo cbe da ao tempo in <]ua, 
per esser in quello compagni da prezKo nisauno, e qual malamentc pono 
viver, percbe delie sue paghe non toccano mai un denaro, imperoctie i 
BQM c;istellani gbe da pane e vini: per tanto suppliremo alla si^^noria 
TOBtra, se degni redur el dilto castollo ala conditione di quel di Zara 
cuai delle provisioni o ver Balario de castcllani, come otiamdio del paga- 
mento de compagni; et Mmillter supplicamo, nia fatto alle due torri sino 
a1 porto de Sebenico, non intendando sia inovado alcuna cosa a quelli 
castellani se attrovano della allo presente, ma a quelli se farannn do cetero, 
perchij la sptdition de misser Tantin Copo, clie della <• in oftitio, in re 
vera non nierita per lo suo boti portamento alcuna inovation al tcmpo 
8.U0, e coai anco quelli altri terrecani, i quali havendo trova (iiiella 
usanzft, quaai le ata neoceasil^ a segnir quelle, avengha cum ptii agiunta 
m ba possnto. — Respondeatur, quod cognosccutes ea, que dicunt ct 
commemorant in facto ca^tri predicti, procedere ab integerima tide et 
devotione uuiverse illius hdeliasime commoiutatis in dominium nostrum, 
8P0M. rxn. '* 



130 



deliberavimus et volumua, quod BUfenssores presentis castellani, qui pe(j 
tempora fient et ellegerentur, nibil aliiiualiter dare, ven<lere popsint sociia' 
peditibus, qui erunt in costro, erga quos facere et observare debeiit illud, 
quod observatur per castellanos Jadre, silicet de cetero ultra libras 
qulniiuaginta, quas dictus casteIUnu8 habot in mense, habeat alios solidos 
viginti pro quolibet pedite in roense, qui difalcentar et aubtraliantur de 
stipendio dictorum pcditum caBtri, qui uullam aliam angariam habere 
debeant ab ip80 castellano, ueque solvere aliquod caput soldiim, sed reci- 
piant solutiones Buas, et tractentur prout tractantur pedites castri Jadre. 
— Secuudo. Percbe altre volt« per la signoria vostra fii provisto, che 
da parte della terra ferma delle mura de Sibenico sia fatto otto torre, 
e queeto, perche le mure sono debolissime da quel eanto, delle qual 
torre cadaun rector debba far una, tamen la paKsa piii de aiuii orto, chei 
non ^ sta fato cosa alcuna, e qnesto, perche li danari de quella camera' 
6 sta manda altrove per li commandamenti deile vo^tre signorie ; per 
tanto SQpplichemo, chel datio dei molini de Sibenico, che ai sol aftittar 
ducati ottocento alV anno, sia deputado alla ditta fabrica, et che non sl 
possa dispendere in altro fin al compimento de quelle, sotto quetla pena 
alli rectori vostri parerJi alla vostra signoria; o veramente che certi 
terreni vostri, dei qual parte e in terra ferma e parte in isole, delli 
quali se paga livelli e terratici, i qual terratici per el passado se soleva 
aftitlar piii de lire mille e trecento all' anuo, al presonte per la sterilitA 
de quelli non affita piii de lire trecento, e alla xornata va ancor calando 
in modo che in breve veniremo a niente; et piii stanno aneora a peri- 
colo d'esser occupadi, per esser alcuna parte de quelli despersi infra le, 
terre do special jiersone, che ti rectori della siguoria voatia li possa 
vendt-r a termini, aciu piii se possino veuder, e quelli denari sotto penaj 
ut supra non si posssa disperder in altru tin al compimento della dicta 
fabrica. — Respondeator: miramur et dolemus, quod comites nostri Sibe- 
uici tieri non fecerint turres per nos ordinatas tieri super maio a parte 
terre singulo anno; et intendentes, quod termitiatio dominii nostri in 
facto dictarum turrium oranino observetur, volumus et ordinamus aueto- 
ritate uostri consilii rogatorum, quod (luililiet eoraes noster Sibenici teneatur 
et debeat sub pena ducatorum n centum fieri facere uniim ex dietis turribna, 
et elargari facere coridorium, sicut in 1448, die xzix augusti captum et 
deliberatom fuit. — Tertio: perche nui babbiamo dado alla illuBtrissima 
signoria vostra el nostro commun speciale oltra qaello aspettava al signor 
doraiiiante molto dapoi U patti nostri cnm resaervation, che de quelU 
solainente ai debba pagar li salariaii nnstri, come somi: medici e can- 
celieri, maestro di scola e certi oftitiali del consegio nostro; e perche 
altre volte a contemplation della nostra communit.\ de Sibetiico fu e:cempti 
i Boprascritti salariadi de pagar le decime instituide per la parte presa 
in vostri consegli; por tanto supplicemo alla eccellenza vostra, se degni 
deliberar le ditte decime alli predicti oftitiali del nostro conseglio cnA 
come ^ sta facto alli aliri salariadi, dechiarando alla signuria vostra, che 
tutte queste decime delli preeenti oftitiali ascendano Tanno manco de 
ducati sedese, et questo reccbiede la nostra fedelti e la promessa fatta 
a quoUa commanit^ come appar nellt privileggi nostri. — lUspondeatur : 
volentea in omnibus licitis et honestis complacere illi fidelissime coromD- 



181 



iiitaU, &timu8 coiit^nti pf^stqaam dicunt, qao<l decima, quam eolvunt otfi- 
ciales de consilio suo, uon excedit summam ducatorum sexdecim in anno, 
qQbd oftitiales predicti rfmatieunt libere absoluti ab soluiione decime 
dictos ducatorum eexdecim in anno, sicut sunt absoluti alii '^alarifttl, 
nostri. — Quarto: ^upplichemo, clte la vofttra serenitiL se degni a conced 
per auctorit^ de quello consegio vostro de pregadi, che i ciltadini de 
Sibenico cum le contra lettere delli vostri rettori Bi possino fomir per 
U80 della terra a ogni tempo de feramenta e legnamc per vta de Scriasa, 
Segna et ^'iDme, aecondo 6 ntk concesso a qaelli de Zara. — Kespondeatur : 
inclinati ad commoda iUius fidelissime communitatis nostre, Bumu.s con- 
tenti et eis concedimus, quod de Segnia et aliis locis possint extraUcre 
in qaatuor vicibus illam quantitatem lignaminum et aliarum rerum eis 
concessanim [K>sse extralii cutn contraliiteras cnmitis nostri Sihf-nici, qula 
si ultra qunntitateui reniin predictarum eia concessam aliquid extrahere- 
tur, volumus, qaod babeator pro contrabanno, et iocurrat penas conten- 
las in parte supcrias capta, non possendo aliqua extrahere de civitat« 
sab penna contrabanni. — Qnare •■um nostro collegio ex attctoritnte prc- 
dicti vobii ntaiulanius, qaatenuR dictonim capitulorum responsioneH ipsi 
communitali SibL-iiici r^bseiTare et observari tacere invioliibiliter (Jebeatis, 
H facientes Has nostras litteras in actis cancelarie regiminis vestri ad futa- 
H romm memoriam registrari, et registrata», illi fidelissime comnmnitati 
H no^itre restitai. Data in nostro dacali palatio die ii ianii, indictione vi, 

H HODLVIII. 



l>iplom. isiben. in lAbliotheca palatina yiennae. Cod. Supp. 541^ p. 124. 

CXXXV. God. 1458. 17. srpnja, u Mletcih. 



Dalje 9e odgovara na druge molbe podnesene od Stjepana Testa pOi< 

nOca hosanskoga. 



4 



MOCCCI.VIII. die XVII mensis iuUi — Quod ad capitula porrecta per 
egregium virum St^pbauum Testa oratorem serenissimi domini regis Bos^ 
sine, respondeatur in bac forma. 

lo Stefano Testa orator dela maest^ del serenissimo signor re d« 
Bo8.^ina, qui soto notero cum breNit.a quello, che per psrte del ditto mio 
sigiior particulannente recltiedo dala illustnssima signoria voKtra. 

E prima reverentemente recordo a quella, che parando, che da certo 

• tempo la voetra signoria habia habudo la Corvatia, over parte de quella, 

H come per recommandada, che per tanto comprendando el dicto mio 

' signor, la dicta Crovatia e^ser seuza signor, e che Ungari pretende a 

voler sigttorezar quella, e che i non seriano boni vixini si per la signoria 

vostra come per lui, perche et la ditta signoria vostra et el mio aignor 

confina coii ditti luogi, et piu interesso seria al dito ancor, che non aeria 

ala signorii vostra; che per tanto per obviar ai inconvenienti potria 

seguir b excellentia vustra se degoi, non pretendaudo lei ad intravegnir 

in dicta caxon, volcr piii tosto che lui, che 6 amicissimo ot bon fradello 

deUa sigDoria vostra, come per experienlia Tha possudo intonder per el 

piwado oel &itto de Constantinopnli^ del qual a luogo et tempo debito 

el ne de avixo ala vostra signoria, et item del coute de Cil, quando el 




132 



fo de Osfroviza etc. concieder al ditto, cbe lai se ne poBPi intrometter,' 
dasandoli etiam qael degno alturio favor et conseio, che parera ad essa 
vo&tra gigrioria. 

Ad priniutii, i>or qiind dicit: illDm seroni8aimnm regem impresiam 
bannatns Bomere velle, dicimua esse certiBsimos. quod ilJM ser^iiisKiaiue 
domiQns rcx, qui in rebus suis multa cuin pni(ienti;i !*eraper procedere 
consnevit, eam capiet deliberationcm, que sui honoris et reputationis erit. 
DeclaninteB, quod de omni cius bono et prosperitate coiitinue sin^ulariter 
letari snmn^ et letabimur. Veram quia locus Clisii est recommendatua 
nostri domiiiii, et multum importat statui nostro in Dalmatia, et ut pro- 
prium reputamua, gratum nobia erit, quod de illo loco nihil innovetur. 

Insuper dimanda el dicto mio slgnor dala excellenliii vu8t.ni: conzoaia 
chel se retrovi quatro luogi del ordiue de san Francesco nel territorio 
dela pignorta vostta, zoe uno in Novigrado, ono in uno scoglio de Zara, 
uno in uno seoio de Sibinico, et an altro in e1 destreto de Spalato, i 
qual quatro luogi sempre sono eta sotoposti al vicariado de Bosaina etiam 
non siando re catholici, che pertanto siando el dicto suo signor re cbri- 
stianissimo et conzonto de vera amicitia et fraternita con la aignoria 
vostra, et item habiando de dicta caxon optegnndo per bnllo apostolice, 
che cussi siano sotoposti, la illuBtrissima signoria vostra se degni con- 
tirmai- anche sie questo medemo in Uvmonstration de amor et de bona 
amicitia et fraternita. 

Ad secundum de quattuor monasteriis fratrum observaniie sancti Fran- 
cisci (licimus, quod tupientes complacere prefate rcgie maitisteti scribimus 
rectoribua nostris Dalmatie, quod observent et faciant observari bullaa 
a[>(}stolica8 loqui^-nles de dicta materia. 

Item conzosia e1 sia sta sempre consueto, che quando la maestA del 
re manda per la saa specialita a comprar alcaua cossa in questa terra, 
el suol esser assolto da ogiii dacio, imperoche non per avaritia ma per 
honor del ditto signor et n caxon e1 mundo intenda la sna iiitegrita de 
vera amicitia esser aceta ala vostra signoria, cbe quella se degni eon- 
firniat' al dicto, che non obstante, che i datii dela e.xcellentia vostra se 
aflitti pretor consuctum, che pur el sia assolto da ogni pagamento de 
datio quoad personam suam. 

Ad tertium de non solvendo datlum pro rebus emendis pro speciali- 
tate dicti regis respondeatnr, quod non existtmantes impresentiarum minus 
amicitiam et fraiernitatem sue regie maiestatis, quam semper fecimus, 
non dubllet serenitas sua, quod de eo, quod alias Ribi complacuiniua, in 
futuriim multo largius complacebimus. 

K perche per intercession de quel signor un pre Zuane ettineute de 
miser Nicolo Testa ha optegundu certi beneticii in Spalaio per la via 
doln sede apostolica, et ha Iiabudo 1a possession de quelli con i favorl 
dela signoria vostra, et dapoi misser I arcivescovo habia cercado do haver 
dicti l^eneticii per uii suo parente, et liabia excluso el dicto pre Zuane 
per I;i via, che decliiarera «>! dicto ala vostra Bignoria, chel dicto pre 
Zoane per riapetto dela maesta del dicto signor re non debia esser inde- 
bitsmente expulso d*' dicti beneticii. 

Kopra tuto redagnndo a inemorra ala signoria vostra, ehe oorvati 
bano za dado Tenlna ad Hungari senza conseio e saptida dela vosira 




133 



excellenza; b cussi farauo dele altre cosse, se allra provision non vieu 
fatto sopra de zo. 

Super eapitnlo autem beneficiorum collatorum per t<DmmQm ponti6cem 
etc ut in eo contiiietur. captura sit, quod auctoritate hoius consiUi per 
collcKium illud capitulom videri et exaniinari debi-at at({aK e\[ie(liri, t^icuL 
ipsi collegio vldtibitur. De parte 112, de non 2^ nuu siiiceri 4. 

Seereta eons, rog. XX. c. 153., u mlef. arkint. 

CXXXVT. God. 1458. 18. kolovoza, ii Mletcih. 

njfkom saMsu, koj se imao Bklopiti medju repuhiikom i SScenftrhe}/om. 

MooociAiii. die xviii augusti. Cum ad presentiani dominii iximpanierit 
venerabilis dominus Georgiua 1'elmo prothonotarius et conimendatariua 
ahbatie Itotacii, orator magnifici domini Scandarbegi, et porrexerit infra- 
scripta capitula romposiia inter eundem dominum et comitem ac capita- 
neum noHtrum Stutari et provisoreni Albanie, retiuirens et instanK con- 
tirmationeu) eorum. Quibus diligenter examinatis. mnnifeetum est, quod 
due postremo particulc eecundi capituli, et .similiter tercium capitulum 
non fadunt pro dominio nostro ex omni bono respeotu. £t propterea 
vadit pars, quod capitulit ipsa confirmentur iu ceteris rebus rcformatis 
)>arciculis prodictis modo inftiistripto. Kt remuto tercio peiutus capitulo 
cum infraKciipta iustificatione- 

Ad Becundum- Oixeino cbe intrando nui io qaesta intelligentia cum 
el prefuto signor Scandarbego, ne pare conveniente et raxonevelc, cbe la 
fjuena se fazzi per intrunbe le pai te commiamente, et una non &e retrazi, 
et I altra proseguisca sola in essa guernu £t quando 1 occorrera, ebe comu- 
namente se trati u pratichi de In paxe, sia in liberta dela nostra eignorta 
sola venir in la dita paxe, et in questo effecto sia reformato dicto capitolo. 

Ad terciam. Che nui semo c«.*rti che habiando Lecha Duchayn mosso 
guerra ala naatra siguoria et mxuiiato per lurto td lui:o nostro del l)sgno, 
et persiKtendu tuta via actualnifnte in guerra con noi, el signor Turcho 
non n« fara far simel requi&itione. Et se pur soUicitato et importunato 
dal dlto Lccha lo facesse, non dubitomo puncto, cbe udite le nostre raxoB 
et iastiHcatioii remanera satisfacto. Kt [>ero non judicbemo capitolo easer 
necceKfiartu, nia del tutu da fsner levatu via. De parte ln, de uun 22, 
noii ^inceri 15. 

Comiti et capitaneo Scutari et successoiibos sais. Accepimas. qae nobii 
preseutavit revorendissimos pater dominus Georgiiia Peliiius prothonotariuB 
apoatolicu4 et commendatariOH abhatie sancte Marie de Rothecio extra 
Antibarum orator magnitici domini Scandarbejji capuuls inter voe et virum 
nobitem Franciscum Venerio proviBorem nostram Albanie ex ana, et 
ipHum magnilicum domlnum Scandarbegum ex altera inita et conclnsa 
coDtra Lecham Dnchajnum. que capitula vidimus ultimas particalait, qoe 
ambe in eadem reformatioue tiomprehenduntur. 

Che intrando noi In questa intelligentiit cum el prefato signor Scan- 
daibego, ne pare conveniente e raxonnvele che la guerra ae fazi per 
intraml)e le paite cummunameDte, et ana nou se retrazi, et I altra pro- 
segtiisclia sota in cesa gaerra. Et quando I ocorrera, cbe comunamente se 



I 
I 

I 



134 



trati pratichi U paxe, sia in liberta dela nostra gignoria sola venir ala 
dita paxe, et in questo effecto sia refoimato dicto capitolo, ct raconze 
dicte do particularita. 

Al terzo. Veramento ilixemo, che nui semo certi che Iiabiando Letha 
Ducbain moBSO guerra ala nostra «i^^noria, et occupato per Turto e1 loco 
nostro del Dagno, ct persistendo tuta via actualniente in guerra cura 
nui, el sjgnor Turcbo non ne fara fur ^imel requisitione ; et se pur soUi- 
citato et importunato da Lecha lo fa;ce8se, non dubitemo pouto, che nditc 
le nostre raxon e iustiHcatioii remanera satisfacto. Kt pero non iudicliemu 
que&to capitolo esser necessario, ma del tuto da esser lcvato via. 

Cetera autem capitula, prout iacent, admisimus et confirmavimoB, qoe 
vobis mittimus pre&entibus introclusa, vulentes et vobia mandantes, ut 
cum prefato mtignifico doinino Scandurbego praticare et vos intelligero 
debeatis, ut capitula ipsa reaptentur, et reformentur moiio snprascripto, 
de qna re Bi contentus fueris, fieri facite scripturas opjiortunas, obser- 
vando et observari in omnem eventum faciendo, quantum simul convenp- 
ritis, modo sit in forma superius expressa. £t quantum exegeritit}, nobis 
scribite. 

Capitula, de quibos sopra, immediate secuntur. 

El magni6co si^nor Scandarbey e venuto a pratica et composition 
con noi Benedeto Soranzo conte el capelanio de Scutari, et Francesco 
Venier provedador in Albania presentc el spectabile miser Luca Conta- 
rini provedador de Alexio, contra et adverso Lecha Dudiayn inimico de 
la illustrissima signoria de Veniexia cum i muodi et coudicion et capi- 
toU sotoscripti. 

Prima el dito magnifico signor Scandarbey die et promete con tute 
aoe forze et con ogni suo iogegno ron bon effeto et realinente far guerra 
al dito Lecha si insieme con lu gente de la illustrissima »igtioria pre- 
dicta come da per si, come meglio et con quella plui utilita, che sen 
per intrambe le parte cognosudo et deliberado tina ala total destrucJou 
del dito Lccha Duchain. Kt perche el se diu creder et sperar, chel dito 
Leclia sera chazato, et che nui aqoisteremo el paexe che lui tien o 
tegnisse, in questo caso aquistAndo parte o tuto. priroa i rogami tuti et 
quello tien o tignera la illustrissima signoria, el resto veramente ^e die 
partir de mitade fra la dita illnstrissima signoria se debia oomputAr ue 
la parte, chc a quella tochera. 

Secondo sel sit^nor Polo Ducliain non avra tulta I impresa, o nl^una 
cossa contra el dito magnifico signor Scandarbei, el dito magnitico 
signor Scandarhei non e tenuto far a! dito signor Polo alguoa gueira. 
Se vuramentti el dito signor Polo fara por favor del fiol, over altri 
alguna cossa cuntra e1 dito magnificn signor Scandarbei) da poi 
tolta questa impreaa, el dito signor Scftndarbei die farli quolla in- 
it«asa guerra che Alecha con ogni suo poder, si insieme con la Kentc 
dela illustriMima sigUQria chome da \m ai per plui beie de I impreea 
per le dite parte sera conieiado; dechiarando. cbe sel dito aignor Polo 
dara algun favor over socorso de gente, victualie over altre cosse al 
dito Lecha, ia qaesti casi over in Bimili el se intendi, cIk*! dito sijtnor 
Polo habi fato contra el dito signor Scandarbei. Rt simelmente sel dico 
ligDor Polo dara recepto nel bqo paeze al dito Ijecha et robe soe, et 




186 

altre sue gente, et robe de quelli. Ma sel dito signor Polo fesse gnem 
over arsalto nel paese de la illustrissiiiia signoria uver a suo zente, dove 
non fuase el dito magni6co Sc&ndarbei o suo gente, in questo ca&o el 
dito magoitico signur Scandarbei i&rli guerra comc de sopra e dito; ct in 
caso i-)iel se vegni a gueria insieme con el dito signor Polo, quello ae 
aquistera di quello e1 tignera, se de prima dar ala illustrissima signoria 
tuto quello fosse iuridition del Hagno e del Sato, segondo tegiiiva Tanus 
Ducain el grando el Lecha Zacharia, el resto se die dar h aiio over ploi 
de i fioli del dito slgnor Polo, nun intendando per algun modo Ijecha 
sorascripto. Ma in caso chel dito magniiico signor Scandarbei volesse 
haver del dito aquisto o tuto o parte over oltra quello che apecificada- 
mente die haver la illustrissima signoria, in quella volta so die partir' 
tuto per mita fra le parte. Dechiarando, cbe la parte coDtinaute con la 
signoria debbi a-^petar a quella. 

Kem nui prometemo al dito magnifico signor Scandarbei, che ben chel 
Turco mandas&e a dire, cbe non fassemo guerra al soprascrito I^cha 
Dueliain, over ne manazaBse, over inostrasse voler farne contra^ clie per 
questo nui non resteremo far guerra al dito Lecha, salvo de volonta de 
tute do le parte, et ciissi a lincontro el dito magnitico signor Scandarbei 
ne promete do fare. 

£1 dito magnifico signor Scandarbei die commenzar la goerra sabito 
venuta la confcrmation de questa coniposition et acordio de la illn^tris- 
sima signoria de Veniexia. Et se in qaesto mezo Lecha Dochain Kopra- 
scrito over el signor Polo et i soi conduxesse l'urchi cuntra de la 
illustrissima signoria, ei dito magnifico Scaiidarhei pe obliga contra i diti 
vegnir con le soc furze a i favori de la diota illustrissima signoriti. 

Promete luna parte a laltra, et laltra a lana observar tute le cosse 
soprascrite realmente et dretamonte senza algun ingano et senza alguna 
arte con dreto et sincero animo et bona volanta. 

Se verametite fata questa composition et concordio el dicto magnifico 
signor Scandarbei liavesse modo de retrar el sopradito Lecba Dueain 
dala obedientia et devotion del Turcho, si che cum verita da i Turchi 
el non havesse ni podesse haver socorso, over favor alguno si in dito 
come in fato, in qnella volta possa el dito magnifico signor Scandarbei, 
se cuasi li parera, trarse dala impresa et lassar, che nai soli con Leclia 
et Polo fa/amo la gaerra, prometando fiii da mo lui magnifico signor 
Scandarbei non dar algan socorso ne favor palexe over secretamente per 
alguu inodo ali diti Polo et Lccba no ad algon do i soi. 

Se veramente i diti sigiior Polo et Lecba insieoie volesse vegiiir a 
paxe, over cadaun de loro da per si, e contenti una parte et laltra vegnir 
a quella pace. che per tate do le parte sera deliberada et coaseiada. 

Smato Mar. vol. VI. c. 83.^ u mlei. arkivu. 

CXXXVfl. Ood. 1458. U. nuna, u Mletcih. 

Pruia se priponioc pogoridu ^beniku. 

wccccLviii. die XI septembris. Non solam compatiendum paoperibus et 
calamitosis subditis fidelissimis no.^tris, popul» et hominiboB Sibenici, 
qaorum domus, supellectilia et omnis penitas substantia igne consampte 




oartro opdB* anite. inri^laad» «t 



yiOfWoBcs B MMtn 



et ID 



illiBBCttlt& 



JMnBH tmtliin prondm eoaniU dtfacfftatr difnliir flb dfitu, 
wnplioii reaUaribitar cuoi aotabili fUmoo Dostro; proptem n^ 
inotl orAtoribw UliM Addtene comaniutit, qoi pro inpbmdo 
dfa» ad «onno Tietni •( plflbem in dritatc retmeaduB rman 
mMntivn doiBftiii no«tri, diri debeiDt tabale x. m.. traTatoli 2000,^ 
bftrilia xr> rUvcrum ciiiualibtt tortia, qai mittantur ad inaniiB oomitiB.j 
DoMri illiuR ciTitatU. dhidendo per ipeom inter illo-^ cives pro fabricm- 
tione domorum Mianim Item dan debeant Maria miUe tx fromeoto nactif 
dominii, quod cat in officio proviaonim nostrorum super bladis, diridea- 
dom per ipeum cmiit«m inter familiait Hecandam numemm boccanun et 
earum necceaHitatum Kt KCTibatur, ac mand«tor comiti predicto. qaod 
lam de ligoaniinitiua et claris ac framento predictis teneri faciat bonam 
et ordinatom comfiutum, ita ut Hemper rationes tiilig administrationiB 
vid«!ri pofuiint. 

Kt qaonlam pro liabendiB huiuiTnodi rebufl denariia opu8 est, ordine- 
lar. quod collegium habvat libortatem mittendi lif<namina predicta tam 
lU-^ SeKOii quam ilo hac civitate, Fticul utiliua fuerit pro nustro dominio, 
et ilenarioR accipiendi pro omnibus dictls rebos de qnocumi|Qe Iocd et 
onifjo, ei per omnrm aliom modum. imde et aicut meiius et citius fieri 
poterit. l>e parte IHi). de nuu I, nou biiiceri 1. 

SemUo Mar. vol. Vl, c. 66, t., u mlet. arkwu. 

CXXXVIll. tiod. 145H. 3. Btadeoa. q Mletcih. 

Odgovara ae h« moIf>e pa$koga poslanika. 

M..;.u i.viii difi tercio novembri». Quod ad capitula porrecta per . . 
uratorvm fidelis aimunitatia no«tre Pagi reapondeatur et primOt ad primQm 
liulun tftnoiU. 

HorcnJBaiino principo et excellentigeima Rignoria. per parte dala vostra 
fudDllsilma comunita do fa^o notilicho ala signoria vostra. cbome quando 
quellu liuvo el luogo de Tago trovo, che la trata del sal iera a dncati 
/inque |)or reuto de moza por cadauno Inogo, e quella camera 8co(leva 
du iii iu iitii niille ilucali a lanno, e (|ue8to perclie molte contrade vole- 
vano del tial di) quel luo;!0 chome e Nareiita, Apruzu. la Marcha, Ro- 
mugim el la i tvora di torra ferraa da Fiuine fino ad Obrovaz, che sono 
mla 130 de Uiviera. K la ttigiKiria vostra, pensando liaver piu intrada, 
fmm piutor mutacion de le trnte, at'.reseendo quelle per muodo, che quafti 
tute le dictt! contrade eono desviade d'i quella camera, et vano p«r li 
hhII nltrove, p<T muodo che la camera al presente rende da 4 in 5 mille 
ductitl, In quul 1'OMUi Fi i-on gran danno dela signoria vostra e desfacion 
et ruliia do i|uollt voatri fodi-liwtimi servidori. Unde h supplicado, che la 
ilgnoria voatra si.* lioiini de proveder sopra de zo, ozo cho li predictii 
di«Hvtndi daln voslra camcra pogBano a quelln rotornar Recordaudo ala 
aigiHirln viwtr», rhe voiando bien proveder, la necces.saria i^osBa far le aoto- 
K('ii|iu> proviMJoi). Kt primn rftnovnr lo conia^nlanientn lutndn a OorKola, 
dit« noii lasaiuQ passar Hali de Tuia iu Nareuta nc altri sal forestieci. 




iti^ 



181 



I 



ReBponsio. Qu(n\ fiat ut petitur curn hoc, quod bi fortasse reperiretar 
ob hoc aliquod contrabannum salis, tractum ipsius salis teneri debeat per 
ipfium comitem Curzolo ad requisitionem no^tri dominii, nec de ipso quic- 
quam facere debeat sine expresMa licentia nostri ilominii. 

Et quia opu8 est pro tollendis inconvenienttis, que de facili oriri poi- 
scnt ob ne^'ntium haiuf<mo<li salis, venire ad aliqonm composittoiK-m cam 
serenissimo domino rege Kerdinando, ex iiunc captum sit, quod factum 
eiosmodi salis ponatur in commissione oratorum nostrorum iturorum ad 
maiestHtem suam. 

Ad secundum. Per Abruzo e de necfsuta tminoir la trat& de docali 
10 in 5. K (|ucllo che torra qaelle contrade sara avanicado, che iiltra- 
mente quelle non se puo far retomar. 

Responsio. Qoud nobis mmime vidctnr in hoc sibi complacere posfie. 

Ad terciiim. lieDOTar el bando pt>r la Marcha et Komaf^na, ebel non 
possi ve^nir sali de Pula, coinaiidn.ndo alc vostre barche armade de U 
Marrhii et ala ualia del Quarner la guardia sopra de 20. 

Respoiisio. Qiiod fiat ut petitur. 

Ad quartum. I*er la riviern dela Montagna, zoe terra ferma, nova- 
mente la sif^dorja vostra de ducati '20 in 32 bavea cresudo li dacii, per 
la qual cossa la mhzor parte de li Morlacbi comenzando da Sclysa et 
Segna rina a KiQme hano tolto la viu pcr Istria a tuor sali, perche qaelli 
non sono dstiadi, et a volerli far retornar ali sali nostri, li quali por- 
tamo per la rivit^ra ali porti loro, le de nece8.sita tomar el datio a du- 
cati XX, cliauiL> era per avanti et etiam datiar li sali de Istria, c)ie siano 
pari o veramente poner (luak-hr; gabella su qael dc Kasparch a quelli, 
che vieno de verso Fiume et 6e^na per sali in Istria, azo cbe uon hal>iauo 
cason de vegnir. 

Kesponsio. Quod non vjdetar nobis saper hoc aliquid iunovare, sed 
servetur, quod hactenus servatum est. 

Ad quintum. Comandate alo capetanio dela i^alia del Quarnaro, che 
non lassi pasgar per mar de Istria verHo Se^ua, perohe Mraii parte de 
quelli sali ronduxeno quei Morlachi per mar de I Istria ale riviere de 
Fiiime et Segna, e segondo li ordeoi vostri, sal de Istria per mar non 
po navegar. 

Responsio. Quod fiat at ffetitur. 

Ad sextum. Oa ScriKsa versn siroclio fina Obrovazo la si^noria voslra, 
che sono mia 50, ha devedado, et qaesto perche cl fo dado ad intender,; 
cbe quelli MorUchi amlariano a Zara, e che la signoria vostra havi 
mazor atile, per esaer la chamera vostra do sal a Zara, e se bon questoj 
foese Hta vero, la qual cxissa u(m e che per avanzar qiiesta eigooria 
alguna eoKsa, non doveva ne doveria tuor a noi »1 nostro viver, el iioslro 
traff^go sempre u^^ado, perclie el saria grande iniusticia, dove che le e1 
contrario de quel clie fo da intender ala vostra signoria, chunK; e vero 
per tal devedo, quella camera de l'ago e de pezo de ducati 2 in 3 mille 
a lanno, cborae tuto questo se puol mostrar pcr i libri de le chamere, e 
quella de Zara non avanza ducati 200, che e gran danno vostro et des- 
faoion deli predicti vn.<;tri servidori. Kntirirando aU vnatra ai^noria, ehe 
a mala pena semo al presente la mitade de quelii che ierano, qiiando U 
Bignoria vostra have quel luogo. £ tuto questo e intravegnudo per haver 



Cs^ 



138 



perso i trafegi et viver nostro. K ae la signoria vostra non fosse jtiena- 
mente cbiara sopra alguna dele predicte cosse, la pora comnietter ali soi 
sindici, cbe vigitera a quelle paite, che de tnto se debia inforinar, et 
pienainentf examinar le co&ee predicte, azo che la BigiKTia vostra poeaa 
proveder sopra de zo matDraniente. 

Ke^ponsio. Quod non liabentes super re ista illam informationein, 
qoam vellemns, dabimos in mandatis sindicis uoatris ad illa^ partes ven- 
turis, quod miiteria ipea diligenter examinata et plene intellecta noatro 
dominio signiticent omnes illas provisioneii, qae sibi utile^ pro ooBtro 
dominio Wdebantur, et pro ipsis fidelibus noetris, ut convenientius debi- 
teque circa eiusmodi materiam salis provideri pussit. 

Preterea, cnm idem orator instantissime BU)'pUcaverit per dominium 
nostrum cnnfirmari qnedani sua statuta crimiualia capta in suo consilio 
Pagi, resp>ndeatur, quod huiusmodi materiam prefatorum capituloruia 
etiam commtttemus supraacriptis sindicis nostris, quibus super ea plenia- 
simam dab mus libertatem fadeadi quicquid sibi secundum deum et insti- 
tiam faciendum videbitur. Kt ex nunc captum sit, quod dicta materia 
statutonun committatur dictis sindicis. De parte 82, de non 1, non sio- 
ceri 4. 

Senaio. Mar. pol. yi. e. 97. f., u ^hUt arkim. 

CXXXIX. God. 1459. 19. velja^e, a Skadrn. 

Mir Bkhpljen medju reptthlikom mletaikom i medj Lekom Vukajinom i 

bradom. 

1468. 19 februarii Pax cum magniflco doniino Lecha Duchaino et 
(ratribus conclnsa in Scutaro per nobiles viros Benedictum Superantio 
comitem et capitaneum Scutari et Lucam Contareno provisorem Alexii, 
et Cresium de Molino ixitestatem Drivafti. 

In Cbristi nomine amen. I ma>:nihci et genernsi misser Benedeto 
Soranzo conte e capitanio de Scutari, misser Luca Contarini provedadorj 
de Alvxio et miseer Cresi de Molin podeeta de Drivasto in execution de! 
le lettere ducal a lor diri?;>:ade et dite adi xx novembris del MooocLvni 
per nome de la illnstrissima do^jal signoria de Veniexia da una parte, 
et el magnilico signor Lecha Duchain et fradeli de l altra parte sono 
venudi a bona et concluxiva paxe cum li modl et condition annotadi io 
capitoli infrascripti. 

Prima la iliustrissima signoria de Veniexia remete al dicto ^gnoi 
Lecha e fradelli ogni inzuria, offexa facta ad essa illustri^siuia signoriav^ 
et quelU accepta per sui cari fiolli et amixi carissimi. 

Item chel dicto signor I^ha Durhain debia dar c consignar al pre- 
fato mis&er lo conte e capitanio de Soutari over suo commesso per nome 
di' la prefata illustrissima signoria la Rogamema cum tute le ville, raxoi 
iurisdictiori, pertinentie et conHni et territorio del luogo del Dagno etc^ 

Item chet dicto sigaor Leclia Duchain debia consignar nt snpra el 
castello de Satii cum el monte et portinentie soe; et azo dal dicto segnor 
Lecha e fradeli sia intexo, che mai per algun tempo per el dicto castello 
nlcuna differentia over scandalo gi possa advegnir, fina da mo i dicti 



139 



reo.tori per nome de la prelibata illustrissima signoiia aono contonU, el 
dicto castellr sia ruinado el splanado aegondo el comandamento de la 
prefata illiistrissima signoria cim questo, chel dicto signor Lecha et fra- 
delU nc altre persone non poBsa quello castelto piii rehciificar no habitar 
BOpra osso monte aenza licentia de la pretibati illustrissima signoria de 
Veniexia. 

Item azo cliel dicto Ledia Dachain per vera experientia intenda e 
cognosca, che la prefata illustrissima signoria de Veniexia quello haver 
per bon tiol, quella srgnoria e contenta e i prelibali magnifici reciori per 
nome de essa sono contenti e cassi pronieteno, clie oltra le ville. che Ini 
tii-n ultra el moote del Satti, da la prefata illuBtrissima siKnoria lui 
babia et recognosca in feudo per si o soi heredi et aucccssori le viUe 
infraiicritte, le qual sono ala costa del raonte de Salti o de qua da esso 
miinte, ztoe la vtlla Palazo, Ainielli, Piera rossa, Sciramani, san Marlini, 
Fontanella, Cbimechichi, Laasi, Cragliano. Figta, lermixi, Caseglini et 
8te&n Progoni. La villa vcramente de Itrossani, perche le paaso, el dicto 
aegnor Leclia debia consegnar al prefato misser lo coute e capitanio de 
Scutari over a suo comniesso per nome de la dicta illustrissima signoria 
de Veni&xia. 

[tem ehel dicto segnor Lecba Duchain in el pian del Satti, zioe k 
Xadrima, la villa de Cholari, de Idarzi e la villa de i Crutti ultra e1 
fiume del Jadro habia in pbeudo ut sopra cum questa condition. che 
per reoognition de le cbosse prcdicte el dicto segnor Lecha cum soi 
lieredi et successori sian tegiiudi a dar e far comignar ogni anno in la 
iesta de san Marcho del mexe de avril al predicto messer lo conte et 
capitanio de Scutari et saccesBori aoi uno dopier de corra de pexo I. x, 
el qual mtaser lo coate e capitanio e suoi auccessori quello sian tegnudi 
de mandar ala prefana iIlQs'ri-&ima signoria de Venie.\ia. 

Item i-liel predicto fie^nor I^rha Duchain e fiadeli com tati lor sub- 
dili .siano tegnudi a tuor s»I ila le camere e lugi do la prefdta illuKtris- 
fiima signoria de Venie.xia e non da altre camere ne logi per alcun modo. 

ltt*m che se alcuni rebelli de la prefata illustrissima signoria de Ve- 
niexia se reduxe ali luogi del prefatn sejtiior Lecha e fradelli, che quelli 
ad ogni requisition de i rectori de la prelibat.t illustrissima signoriu die- 
biano esser piadi et niandadl pcr esso signor Lccba et fradeli a le man 
de 1 rectori de cssa prefata illustrbsima signoria, e que^to melemo per 
essi rectori debia easer facto ot observado verao esso eegnor Lecha et 
fradelli, se alcon rebello sao a le terre et laugi de la prefata illubtris- 
sima signoria capitasse over advenisse. 

Itom chel segnor Draga Ducbain el se intenda esaer iocluxo in questa 
paxe cum ogni ville e lu^^i, posse.ssion et bcni sui, rccomendado alla 
prefata illu!^tr!R.sima signoria de Venit^xia 

Item promete nna parte a laltra o 1 altra a 1 una de observar et far 
observar (luanto de sopra he scripto bona file et sine fraude. 

Kt per contirmation de le cosse predicte un» par^e et I altra cam 
suo sigillo ba sigillado i capitoli sopra-^cripti per con6nDation de quelli. 
In Scutari die xvun febmarii mococi.viu indictione sexta. 

Commemoriali XV. c, CO., u mUt. arkivu. 




MO 



CXXXX. (iod. 1459. 22. veljaCe, n Mletdh. 

J^letiani odsudiuju posJanika dubrovdthigti ua isplatu Skoda naHgsmu 
od duhfocaikih podnnika mhtaikomn plemiin. 

1458. 22 febraaiii. — Ve&it ad presentiam no&tram orator Raguseo- 
rum ad respoiidendum petitioni PasquallR Gradoniui in facto damni ei 
illati a subdiliB Ragusius. Pasijualis suam pctitionem testibus comproba- 
vit, orator minime. Oportet huic tausae finem imponere. Dicatur oratori 
Rar^useo. ,,qDod iustum et conveniens nubis videtur et ita requirimua, 
quod eius comunitas det predicto ser Pafiquali ducatos mllle infra ter- ■ 
mitmm meusiam sex proxime futurorum. -|- 3:1" (non capta). ^ 

Quod diota comunitas ei det ducatos hv centum ad terminuffl box 
iiiensium ut supra. -|- 71 (capta). 

Settato Mar. voi. P/., u mlel. arkipu, 

CXXXXI. God. 1459. 12. oznjka, ii Bndlmn. 

Krnlj ufjarski Matija potvrdfuje Duhrovmmm p^trlastire podieljene jitH 

od njegova pred^astuika kralja Ladislara. 

Mathias dei gracia rex Hungarie. Dalmacie, Croatie etc. facit maiii- 
festum, quod «d suam praesentiam comparaertint ^Jacohug Marini de 
Goiidula miles ac Franciscus de Beneaija et Paulus de l'ocza civeg civi- 
tatis nostre HaguBiensis, oratores scilicct et nuncii solemnes". et quod ei 
Itresentaverunt literas privilegiales regis Ladialan, roitantes eum, qu<»d ipsas 
approbare vellit. Maihias ipsas libenter confirmat: ^Nam civita.s ipsa 
B^^siensis cri&tiane libertati pro portu habi^tur. Ipsa captivonim e ma- 
nibus Turcorum nephandissimoriim iiberatorum profugia suscipit, et do- 
natos remuneratosque patrie condonat. Ipsa tanquam scnium confinionim 
regni nostri Dalmatie fiacre corone iiostre emuloriim insultihus est, et iu 
illa parte aliis Hdelibus nostris pro muro hiibBtur. Ipsa nun<[<iam visa esl 
deviare, aed sinceram fidelitatem pro se ferens, aliis bono exemplo sempcr 
fait etc. 

Datum Bude per manus venerabilis viri domini Kicolai Bodo prepo- 
siti ecclesie Albensis, nostre maiestatis vicecancellarii duodecima die 
mensis mariii aniio domini millesimo quadrinReQteRtmo qiiinquai^esimn 
nono. Veiierabilibus . . . Jacobo Ragusiensi archiepi-^copo . . . l'anio Bos- 
nensi . . . Thoma Zekel de Zent)in:erorgh priore Anrane . . . Petro de 
Zob itc Paalo Hor^vatb de Spyranotirith regnorum nostrorum Dalmacio 
et Croatie etc. 

OriginaU perffamenum i» arcftivio secreto VieHnae. 

OXXXXII. God. 1459. 12 oiojka, d Bodimu. 

Dubrovbani po svojih pmlaniiuh u Budimu izjda^uju danak ugarsko- 

hrratskoj kruni. 

Matthias rex Uungariae etc. cotifitetur, quod oratores ot nuncl „comu- 
nitatiH iiostre civit&tia Ragusiensis, Jacobus Marioi de Gntidolu mtles, 
Fraiiciscus de Benesija, Paulus de Po^a", qui venerunt ad preseutiuiQ 



I 



141 



I 



siiam ^rntione «t pretexto annni census nobis et fisco nontTo recio pro- 
Tcnire soliti" exhurBaverant in buo rrgio fisco sumroain florenorum acri 
3^00 titulo contribQti pro quinque annis proxime elapsis, id est ab amio 
1454 mense marcio iicque annum presontem 

Datnm Bade menMB mtirtii die dnodecima, anno domini milleBimo 
qDadrigentesimo quinquage^imo nono. . 

Oriffinale pergatrtenum in archivio stcreto Vimnat. 

CXXXXIII. God. 1459. 8. svibnjs, n Venasui. 

''erdimnd kralj Sxcilijet JermoUma i Vgarske podietjuje njeke porlaatice 

Dubroecatiom. 

Ferdinandus Siciliae, Jerasalem et Ilnngariae rex declarat, venisse 
ad fluam praescntiam ambasciatores civitalis ragufiiensi» .Tunius de. Gradis 
et Paladiuus de (iondola, rogantes, ut eis concederet sequentia privilegiu : 

«Cbe li mercatanti et babitatori dela dieta cita de llai;usi, clie ven- 
gono ale fiere o mercati in lo dicto reame de Sicilia, non siano tenutl 
pagare coKi alcuna ultra quello, clie pagano iii li tempi dele fiere o 
raercati qumdici d> poy fornita bi dicta fiera o mei^cato, si pcr mal 
tempo li dtcli dl t<eranno iinpacKati de non poter partire dela cita o 
terra dela tiera o mercatn bavessero comperato, et volesitero le caczare 
Tora lo dicto regno. Ma per quelle in li d!cti tempi siano francbi, come 
in li teiiipi, che dura la liera o mercato clie se facessoro. Placet dtc." 

nCbe le robbe et mercantie, che li dicti mercanti o h.ibitatori di 
Ragusi portassero ad altre parti che al locbi marittimi, si debbiano appre- 
czare per lo dobanero de lu cita o terra, dove sarranno in porto, £t dj 
de lo dicto apprecy.o non si contentaranno, iiiterveiiga ad appreczarle 
insieme collo dicto dobaneio lo maestro portnlano dela mae^ta del signor 
re, et secondo lo appreczo et extima de quelloro, ciano tenuti pagare li 
dicti mercanti overo dare la pregiaria da psgare quello sc dovesfie ala 
regia corte per rasone dela infundicatura dele dicte robhe, o per alire 
rasone, cbe spectassero ala regia corte secondo bi acciistuma in lo dicto 
reame Placet. 

„Clie li barcusi de Ragusei. che venaono in lo ditto regno, non aiano 
tenuti pagar altro, cbe uno arbi>ra;;io. Placet 

^Che li conaoli de Ragusei habiano qoella potestate, auctoritate et 
Jnrisdictione, che banno U consoli delle altre nationi in ipso regno" ; et 
si quis se opponeret, coDsuieB recurrant ..al maestro Portalano dela pro- 
vincia'*, cul spectet jus causam difiniendi et terminandi. Piacet. 

MCbe i mercanti iUguaei, che ven^ono alla fiera de Trani, tennti a 
portar le robbe ali magazeni delo episcopato de Trani, convenero col 
episcopo pauargli all' anno onzle tre per logbera et rasone deli dicti 
mipazt.'ni, cbe non s^iano quindi tenuii portarle pid ivi; ma p^jrche V opia- 
copo li molesta a pagare le dlcte tre onzie, et cerca pur che portiiio le 
robbe ai magazeni, e paglieoo per (luelle la loghera, cbe sia deciso, o 
che abbiasi o pigar le onzie tre senza postar la robha, o portarla e 
pagar le logfaere aolito e non altro. Flacet. 




142 



Quod inercatores non sint obligati „pagare raBone de tracta et de pana- 
tica Bimul, ma solum la una o tracta o panatiea, per la panatica o biv 
cotto che caczassero delo dicto reame per usu deli marinari de loro 
navi. riacet. 

Qaod naves sue male-ttatis, venientes llagusiam, non solvant aliqoid 
consuli 8U0 pro victualibus ibi venditia. Placet 

Quod Ragufiei tractentar ^in 1o dicto re^no dele gi-assie et victnvaglie, 
cbe caczassero fora lo reame prcdicto, sicomo Venetiani. Placet regie 
miiieetati de caniibus salitiK tantuni*' ; iii reliiiuo secundum consuetudincm. 

Quod Ragusei possint in regno Siciliae „pf>rtare arme de nocte sem^a 
pena quando partiesero delo loco, dove se trovassero, per andare ali bar- 
cusi, e da questi andando nella cittiL. Placet „eundo per viam rect&m et 
sine Bcandalo. 

Quod Ragusei, habentes bona in regno, solvant pro ipsis sicut alii 
sabditi. sed sint etiam tractati sicut cives et non uienigenae. Placet, 
quod travtentur iuxta consuetudinem. 

In tine rex iubet suis locumtenentibus in regno, omnia suprascripta] 
observare sub pena duc-Htorum auri '2000. 

^Datum in civitate Venusii . . . die octavo roensis may vu. indictione 
anno a nativitate doinini HOccct,Tnii. regnorum nostronim anno secunda. 
Rex FerdinanduB." 

Oritfimle pergamenum in arckivto secreto Vimnae. 

CXXXXIV. God. 1459. 15. svibnja, kod rieke Aufido. 

Ferdinand sicilijanski kralj dozvoljuje Dubrovianom pozvcdi pred sud 
sroga konsula u SicHiji ondeSnje podanike svoje duhiike. 

Ferdinantlus Siciliae etc. rex notum facit omnibus offii^ialilms sui regni'] 
recepi:>se ab oratonb is Raguseis Oianio de Gradis et Paladino de tion- 
doia seqnentem supplicatiotiem, quam ipse approbat, et vult, quod in 
totura exequatiir. 

„La infrascripta gracia si suppHca al i^erenisaimo et potentissimo 
signore (ion Ferrando re de Sicilia, Ilierusalem et Hun^^aria per li magni- 
tici et nobili Junio de Grandis cavaleri et Paladino di: Gundola amba- 
xatnri dela inclita ct magnifica cita de Kagusi, zoe, clie li dicti ambaxa- 
tori supplicano elo dicto serenissimo Fignore re, che conciosia cosa che 
la dicta eita de Ragusi sia multo meicatantevole. et li mercataoti et 
traficaturi de qaella spesse Hate piglieno rubbe et denari da li citatini 
et Iiabitiitoii de la dicta cita de Ragusi et sua fon,^ et districto, et 
multe volte rompono et fugino con quelle tanto in lo dicto regno di Si- 
cilia quanto in altre provincie et parte, sua maostas si degne de gracia 
concederli, che quelli. che fugfisero in lo dicto regno con denari o robt 
de citatini, incole et habitatori de la dicta cita di Ragusi et sua forga' 
et districto si possano constrinc^ere et convenire in lo dicto regno per U 
loro creilitori denanti lo console de Racusei, che per li tfm| i seta in !o 
dicto regno, non obstante salviwonducto, guidatico, assecurainento, pri- 
vilegii. lettere, recripti et qualunqae altra provisione contraria al pre- 
sente, die li dicti debitori impetraiit, overo da impetrarse in futi 



U3 



ali qunli Rim maeRtji si degne de eoa certa sciencia per la presente ex- 
presse demgare. Placet regie Tnaiestati." 

Itex in Bne commQnicat hanc Buam conce^ionem KagnBeiB factam 
filio fiuo priraoRenito Alfoneo Aragoniae dnci ('alabriao locamtenenti gene- 
rali in regno Siciliae, et itertim iubet oftirialibus regni eam exeqai eub 
paena suae indignationis et duratorum mille. 

^Datum in nostris feliclbus castris npud tlomen Aulidi . . . die xv. may, 
Tit. indictionis, anno a iiativitatc doniiiii KccooLrim. regnorum noi^trorum 
anno secundo. Rex Ferdinandtis m. p." 

OriginaU pergamenum in archivio sscrtt4> Viennae. 

CXXXXV. God. 1459. 25. svibnjs, n Mletcib. 

HieiatOf da souki pretHfH/^ koj bi se stacio u hvarskom viecu proU obsto' 
je6im povlasticam, nevriedi. 

14G9. 25 maii» Venetiis ra^qualis Maripetro dei gratia dux Venetia- 
TDni etc. nobilibas et sapientibus virls Marco Itarbaro de suo mandato 
ci^miti Le^ine et sutccssoribus suis fidelibus dilectis salutem et dilex^tionis 
affectum. Comparuit coram robis et capitibus consiUi nostri i prudens 
fidells nofiter iMicbaoI Nicolais quondam Caturini de L«sina orator illius 
fidelisHiine comunitatis iioslre, siipplicavitque nobis, ut partem nostram 
captam in consilio nogtro x dje 27 ionii 1444 vobis pro ipgius obscrva- 
tione mitteremus; cuias honeste sapplicationi inclinantes, eam vobis mit- 
timus his inclusadi. Tenor aatera ipsius per omnia sequitur et est taliSf 
videlicet: quud omiies partes posite tam de rectoribaa quam de qoa- 
cumque alia re contra pacta, privilegia vel concessiones per nossubditts 
nostris factas, sint revocate et pro revocatis habeantur in totum: et 
propterea ordinetur et i^tatuatur, quod de cetero poni non possit quid- 
quid oontra pacta, pn-missiones vel privilegia, que et quas subdlti nostri 
a nobis habent, et si ponerentur, nun valeant nec teneant, nisi positum 
sit per quatuor consiliarios et duo capita de xl ad minus et captom per 
ties partea consiUI; et ai quis contrafecerit, cadat de ducatis mille, et 
banniatur de maiori consilio, et privetur omnibuH officiis et beneficiis per 
quinque annos, et non possit presens pars revocari, suspendi vei aliter 
qIIo mndo poni, nec contrafacientibus fieri gratia, donum, remissio vel 
aliqoa compensatio snb eadom pena, et sic procedatur de peua in penam 
usqae in infinitnm ; et comittentar haec inquireuda et pene exigende a 
capitibus huius consilii. Qoare auctoritate huius consilii mandamus vubis, 
quatenufl suprascriptaiu partem et contenta in ea obeervetis et observari 
facere inviolubititer dtbeaiis, facientes has nostras in actis cancellarie 
Testre ud succes^orum inemoriara regi^^tiari ; intelligendo tamen de pactis, 
promissionibus vel privilegiis indultis lempore, quo dominium illius civi- 
tatis noBtre adoptj fuimas, que omnia ob^ervari intendimus. Data in nostro 
iducali palatio die 25 maii, indictione tu, 1459. 

K libello „Stampft nnhili e popolo di L^sini* p. 18, h zadar, arkim. 



U4 



OXXXXVI. 6*d. 1459. 4. lipnja, v Lesiu 

Skenderbetf teruruje mletackoj rlusli t/rad Satij koga je oteo bio Turiittu. 

1459. 4 tunii. Copim rebxationis terre Sati facte per magnificum 
ScandarbegDm op«ra et intenrentii Bpectabili^ domiiii Laurentii Haaro M 
capitanei culfi. " 

L' anoo de la incumtion de Christo hooocltiiu. ai 4 del mexe de 
zngiio in el castello de Alexio el honorando misser Lorenzo Moro capi> 
tanio del colfo, ambassador de la iUustriBsima sij^oria de Veniexia a rai 
Scandarbego per lo avixo dado per i rettori de 1 AJbatiia ala prelibaCi 
illuBtriasima ^ignoria de Veniexia, chc mi ho toUo la terra dtl Satti de 
le man de la ditta illuatrissima signoria de Veniexia, e1 qual me poato 
cussi fatto comandamento de la prt* fata iIlr)striBBima signoria de Veniexia, ^ 
che habtaodo fatto cussi, el debbia render la 'litta terra del Sati ne le ■ 
man de Ih prefata illustrissima signoha de Vcniaxia al conte de ScutaH. 
E qaesto non siando el vero, che mi 1 habia tolto de 1e man de la 
illustris^tma sif^noria de Veniexia, ma I lio tolto de le man de lo tnimigo 
de Lhristo et mio, niente de manclio per esser obediente alla illustris- 
tBima signoria de Veniexia, e non voiando irisir de niun dei suo com- 
mandamenti de essa tllustrissima si;.'noria de Veniexia, e cussi a eom- 
mandamento de quelia illustris&ima signoria de Veniesia o dado e1 castello 
e la terra de Sati al prefato oonte de Scutari presente el predicto misser 
Lorenzn Moro capitanio del eolfn prelihato. E per quelle ville io ho 
tolto de 1e man da I inimigo de Christo et mio. che mi le te^no in le 
man per tin '-h'io manda da 1a prefata signoria illustrissima de Veniexia, 
che 1a me faza raxon de queste, te le sera mie, siando la volunta de 
qnella illiistrisaima signnria dt! Venicxia, rhe me le debia lassar, e sel 
ge sera in piaxer de tuorle, che le toglia. K per ptu chiareza de qaesto 
ho dado )a mia fede al prefato raisser lo capitanio del colfo, che questo 
sera fvrmo et rato. Kt mettessemo el nostro solito sigillo a eonfermation 
de le snprascripte cosse. 

Commemoriali XV. e. 62.^ u mlet. arkivu, 

CXXXXVU. God. 1459 17. koloma, a MlHcih. 

RepubUka zapoviedn knezu hmrskomu, ueka obsluiuje pogodbe i povlasficei 
podieijene onomu ^radu se^ od kada *t njoj podloiio. 

Pascalls Malipetro dei gratia dox Venetiarum ctc nobilibiu et sapi*j 
entibus viris Marco Barbaro de suo mandatu comiti Lesine et successo- 
ribuB snis lid--libu9 dilectis SAliitim et dilcrtinniii atTectum. Scripsimua 
vobis auetoritate eousilii nostri decem, quod deberetls obserrare partem 
cousilii decem. qua reTocat omnia, que facta fsnnt contra pacta, priri- 
legia et concessionea per noa suhditis nostris factas ; et quia in illa parte 
additum est, intelligeiido de pactts, promissionibos et privilegiis iiidultis 
tempore, quo domininm illius civitatis acquisivimus, re^^cripsistis nostro 
dotninio, nobiles ci\itatis a?serore, omnia privilegia popularium a«e inciaa; 
et populum e contra conqueri, suas conccssiones nctn esse ineisaa, quoniam 
non demeruernnt, imo fideliorca sunt nostro dominio quam unquam; «x 




I 

• 



quo cum scandalum Bubortum «sset, vestra prudentia sedastis, et noluiB-j 
tis eoa ad nos venire propter istam causam ; quo circa laudantes inodDm, 
qnem servastis, resiKindeiiius vubis cum iio.stro consilio decoro, quod nostra 
intentio, furma et disiKisitio est servare comunitati Lesine illa pacta, 
concesaiones et privilegia, qae sibi concessa fuerunt, quaudo prima vice 
ad nostram obbedicntiam deTenerunt, quia illa suot, que revocari nolla- 
mns. nisi per stricturam ordinis consilii nostri dtcem. liem etiam volu- 
mus, quod omnes promissiones et concessiones, quas quocumque modo 
fecimus illi comunitnti post supra.si^riptas primas, in eo videlicet. quod 
non ciiiitradixit primi» concegsionibus et promb-sionibus, quas vos debeatis 
similiter ob^ervare et observari facere in eo, qaod ad vos spectat, quous- 
que aliud vobis specialiter mandabitur, quoniam de his altimis concea* 
sionibus factis post primas, quando prima vice ad obbedientiam devene- 
runt, nos reservavimus nobia arbitrium addendi, minui^ndi et corrigendi 
sic et qnando nobis videbitur. Data in no^itro ducali palatio die 17 augusti, 
indictione tii, 1459. 

E libello ^SUnnpa mhili « popoio di Lesina" p. 22.^ u zctdar. arJdv». 

CXXXXVin. God. 1459. 27. rnjnR, u Mletcih. 

Ofiuzimlje se povlaH seHJskim knezom, Ha mogu iz Marktje dovesti vina 

« 9V0}e zemlje po volji. 

MocccLvini. die xxvii. septembris. Concessum alias fuit comiti Segne, 
qnod de partibus Marchie posset conduci Segnam caratelli mille vini, et 
succes^ivc per partem captam in hoc consilio sub die xxvii octobris 1422 
deliberatum et cxtucesauin fuit dicto comiti, quod posset cum navigiis 
Venetie conduci facere ad terras dicti comitis de partibus Marctiie omnem 
quantitatem vini pro eius terris necessariam. Et clarissimum eit, quod 
tales concessiones maximum afTerunt nobia damnum. £t sit providendum, 
quwl tanto lionestiua fieri potest, quanto dicta concessio loquitur, quod 
facta sit comiti tunc vigenti, (lui nunc defunctus est. 

Vadit para, quod dicte concessiones revoceiitur in totum- Et si comites 
S^ne vina liabere volunt de Marchia, huc pro eia mittant De parte 10l>, 
de non 4, non slnceri 3. 

Senato Mar. vol. VI. c. 141 <., u mlei. arkivu. 



CIL. G«d. 1459 10. listopada, n Mletcih. 

Zabranjeno i Riecanom kao i Senianon dovaiati pino, a tim tt6e ulje^ iz 

Markije. 

1459. X octobris. Quod probibitio. que facta fuit non conducendi vina 
de Marchia Segnam, intelligatur et sic etiam pro Flumine, ad quem locum 
dicta non poasint conduci, quum sub cohoperta vini conducitur olenm in 
maximum damnam introituum nostrorum. Et si volent vina de Marcbia, 
huc pro eis mittant, sicut de Segna provisum est. -(-120 — 4 — 3. 

Secreta eoM. ro^. vol. XX., u tnUt. arkivu. 

VfOU. XXII. 10 



146 



GL. Cfod. 1459. 5. stadens, n Kninn. 

pravu nasljedstca u Urvatskoj, 

Pro fM Simone et ser Marclio de Nofidrogna. MaftniBce domiue amice 
noster. Ad requisitioneni eiusdem Tei>lre magnificfncie nobis littoritorie 
factam in faeto et consuetudine liuius regni C'rovatie in possessionibug 
vidflicet hereditariis, eviticiis et acquisitis, vestre magoificencie cenitica- 
nius. easdem cunsuettidines vobis nolilioamuH, qualiter def!cendniit here- 
ditaria et patrinionialia nobilium croliatorum, qnod omnes possessinnes 
omnium nobilium duodecim generationum regni Crovatic descendunt in 
prolem masculjnam gcmianis propitiquia de eonim pmle doacendentiuni 
de uno in aEtud, que posse^aionfs dictorum nobilium non sunt alieuande 
extraneia in eorum preiudicio, neque pro anima testare neque legare ultra 
tree gognaios: de posse&ficnlbus vero evititiis et acquisitis per antecefi-- 
sores nobilium sive per prcdecefisores eorum pro ut est descripiQm et 
postmodum relicte eorum faeredum, ipse pof>8easiones transire debent per 
omnes descendenlea ab illo a quo ipsa bona fuerant acquisita siraili modo 
et conditione pro ut alia bona patrimonialia antiqaa transeunt de prole 
in prole, ut supraacriptum cst. Itcn dc f o5i.seMiionibu8 eviciis et acqui- 
sitiB:, quod si aliqois nobilis ovici^et seu acquisivisset t^uo solo evicru 
et acquisitu, ipse nobilis faabet lit>ertatem, ipsa bona, per ipsum evicta 
et acquiaita, alienare, eo qnia ea, que &olus acquisivit, boIiib distribuere 
potest. Feroinina autem proles non habet partem in possessionibus patri- 
monialibus, sed de bonis rodbilihus debet adnrnari <-um transiverit ad 
inc. Qiias consuetudii es per preseiifes nosTas litteras vestre magnificencie 
declaramus. I>ata Thinini leria seniiida proxiiiia atite festum beati Mar- 
tini episcopi et confeasoris, anno domini M5l>. 

Micbael Sifcovich de Prozor regnorum Dalmatie et Crovatie vicebanuB. 
Jodices nobllium croatonim sedis Tininiensis. 

^Ducali e termhimioni** . II. c. 25., u zndar. arkivu. 

CLl 6od. 1460. 14. sieiSnja, 11 MletcUi. 

Radi Steta, Sio Turci pravf u Albiiniji^ neka podje jedan Kotoranin iH 
Skadranin k caru turfkomu i moli ga, da dad4 obHataviti takove rterede, 

' U59. U ianuarii. Cam sabas&i imperatoris Turchoram et alii sui, 
qai sunt in partibas Zente, mnlta damna inferant sabditis Venetis de 
Cataro et Scutari, vadit pars: quod unus civis Cataritius vel Scutarensis 
vadat cum literis dominii Veneti ad presentiam domini Turchoruin, qui 
preteritis annis tali civi Scutarensi dedit literas et mandata talia, quod 
multa iam ablata reslituta fuerunt, et ab inqaietatione ceteroram cea- 
satum fait. 

Seereta conttilii rogatorum lib. XX. e. S04., u tniet. nrkivu, 

€L1I. tiod. 1460. 4. trav^ja, Mletcih. 

Odredjeno, da se izplati Sketidrheg u koliko mu se dttguje. 

UfiO. 4 aprilis. — Venerunt iam maltis diebus ad presentiam noBtri 
doniinii duo ambasBiatores magni6ci Scandarbegi illius nomine inter cetera 
supplicantes, aaminaque instantia reqoirentes, qaod aibi dari facere digne- 



147 



mur certos denarios, quos de Bua annuali proviBione dac. 1400 habere 
reatat iuxta fonnam pacis, qoam cam nostro dominio liabet, nec«s8arium- 
que sit providere, eumque contentam tenere per ea, que in illia partibua 
de Tbeucria sonant, cum Hcandarbegus ipse utilia et ad coiiaervationeui 
fltatuB nostri ipearum partium plnrimum conferat. Vadit pars, quod ofG- 
ciales rattonum veterum de primis denariis nostri dominii, qui ad offi- 
cium pervenerint, teneantur singulo mense ad nostram piocuraiiain supe- 
riorem portare duc. L. eub pena dnc. •200 cuilibet eorum et precipue 
exigenti ad capsam et privationis ofticii. Qui denarii vel mittantur Dyra- 
chium vel hic dentur cui volaerit aupraflcriptus magnlficuB Scandarbegua. 
+ 147 — — 4. 

SetuUo Mar. col VI., u mlet. arkivu. 

ain. iiod. 1460. II. traviua, o MletoiL 

njekih poslovih Ivana kntza korbacskoga^ koji m se ticali i mUiaikt 

zemlje. 

Pro dominifi comitibua C^rbavie. Pasqualis Maripetro del gratia dux 
Veneliarum etc. nobilibuR et sapientibus viris Beneiiicto Venerio comiti 
et Georgio Val)are£so capitaneo Jadre fidelibus ililectia salutem et dilec- 
tionis affectum. Acceptis intfUectisque litteriH vestris, quibus scribitis, 
magniticum comitem Jobannem de Crobavia ad vos nuncios buos miBisse 
illius nomine exponentes; postqaam castellam Ostrorize impotestatem 
b^nni Crovatie pervenit, ipsum comitem querere statum suum tortiticare, 
nt si idem banus, qaemadmodum magnopere dubitat, eum offeiidere vellet, 
se mflius tueri possit. Ob hancque causam cum quadam nobile rauliere 
praticham habere, que sibi ccrtum suum caatcllam, quod plurimum tut^lle 
statui conferret, clare contenta est, loco cnius idem magniticua comes 
Johannea vult sibi dare certas possessiones sive villas, qaas in isto nostro 
agro Jadrensi poesidet. Auditisque etiam super boc nunciis Buis, vobis 
respondemua, nos nequaquam aiuentiri velle, quod eiiismodi posses&ioucs 
•OM pro ipso caatello commutet. Venim ai castellum ipsum babere inten- 
dit, ut aue magnitirentie morem gerarous, sumus contenti. quod in ista 
iuriaditione noKtra Jadre alias posse^siones et villas emere poesit, easque 
cam suprascripto cafitelio permatari, respectibos per vos in litteris vestris 
prudeQtis:jime tactis. 

Ad partem vero controversic inter suprascripium magnificum comitem 
Jolianneni et nobiles de Possid&ria subditos nostros verteutis c^usa illios 
paseas sive barcbanei ut vob appellatis, sumos contenti Tobisque manda- 
mua, ut voa super ea cognitorcs decisoresque sitis. Quam ob rem par- 
tibus ambabua auditiB earumque allegationibaH et iuribuB intcllectis, dif- 
finire terminareque debeatis, sicut iuste vobis convenire videbitor. 

Data in nostro ducali palatio die II mensis aptiliB, indictione 8, 1460. 

Ducali e terminazioni. 11, c. 25. relro, u zadar. arkivu. 



148 



• CLIV. God. 1460. 25. travnja. u Mletclh. 

Pot^tastice teiajem vremena podieljem ohcini hvarskoj. 

raequalia Maripetio dei gratia dux VeDetiarum etc. nobilibus et sa- 
pierittbus virts Maroo Harbaro de suo mantiato comiti et proveditori IL.esiue 
et succes-oribus suie lidelibus dilectis saluteni et dilectionis aiTectum. 
Venientes ad pre^entiam nostram dominas Luca Nicolini et Joannea 
Maihei tideles cives Lesine, ambasciatores et procuratorcs fidelig populi 
Lesine, e.xpciuerunt, quoil t-rirart vice pcst acqiusitam terram Lesine 
nobiles et populares veneruiit ad petendum piiina capicula a nostro do- 
minio U21 die 13 mitrtii; petitum fuit per illos videlicet: 

Qiiod introitun civitatis e^set n'>stn dotninii. Ltem quod ai nobiles 
possimt elligere comitem terre predicte. Item quod confirmarentur ala- 
tuta. Item quod comes Lesine de introitibus Lesine solveret creditoribua 
comunis. Item quod restitoantur sibi ducnti centam, qui de camera Lesine 
per supracomttum culphi fuernnt accepti. Item quod de vino suo solvant 
nnum ducatum cum dimirlin pro amptiora de daiio. Item quod poneretaE' 
sUentium popularibus impediendi se dc rej^imiiie et factis illius terre. 

£t noatra dominatio cum consilio rogatorum tunc respondit eis, qaod 
volebanius nos eligere rectorem et mittere. Item qaod introitus sue dvi- 
tatia essent illius comunitatis et non nostri dominii. Item quod de sta- 
tntis volebamus liat>eru respeotum Itfm de cre<litia camero non videba- 
tur iiubis posse sue r^quisitioni complacere. Item quod <lucati 100 resti- 
tiiantur sibi de tempore in tempus. Item quod de vino Iractarentur sicuti 
alii Dalmatini, Item quod rcctor, qui illuc per nos roitteretur, faciet tala 
regimen et talem prorifiioneiu, quod cessabunt scandaU, et Het iuBtltia 
et tioc nostri dominii. 

Postea voro 1430 de mense decembrisdie 7 cum nostro consilio roga- 
torum alia capitula conccs^imtis, rescrvando uobis libertatem addendl et 
miiiuendi. revocandi et mul^^ndi statuta sua, mmt dominio nostro per 
tempora viilebitur. 

item 144G do menso lonii die 10. concessimua populo ter e Le^ine pri- 
vilegium multaram coi:ce8sionum et specialiter, quod non valeat lex vel 
ordo aliquis factus per consiliam iiobillum, iiisi fuerit confirinatum per 
nostrum diminiuni, sicut in illo continetur. Item etiam 1450 die 'iO 
martii cum nostro consilio ro^atorum alias maltaa conce^siones in ano 
alio privileKio fecimus populo predicto, specialiter applicando et conlir- 
mando capitulum de tegibus non servandis sine uostra confirmatione, et 
non valentibus, gi tient in secreto. 

Item cum consilio rogatonim coiicessinios popul) 1450 de mensemau 
aiiud privile^iam super vemlemiis suia, quas omni temporc facere pot^sit.^ 

Item \ibiy de lueme iunii cum nostro cnnsiltu ro^'atorum dicto popaloJ 
qaod vina suorum redituum possunt cooduci I^esine. Item similiter facertt^ 
posnnt mariaarii. Item quod oratorea p<>pulares pos^unt venire ad domi' 
niom nostram sicut nobiles, et sicut in iUis disiinte particulartterque 
declaratur. 

CuQique ad instAnliam MichaeUs Niccolini q. Catharini do Lesina, 
nobilis Lesim» dle 25 maii 1459 vohis scriptum et mandatum fuit, qnod 
otkervare debeatis partem captam in conailio x. 1441. dle 27 iaoii. I&am 



149 



I 



quod primc conce^siones fa^te comunituti in prima a<[nisitinne dehpant 
observari, et contra illaB nihil valeat ne-c fie'i possit. idto quodcumque 
factam ej^eet, revocetur, evenit, qood ille Michael Niccolini et quidflm alit 
Tigore talis maiidati ultimi perturbant ct imfiediunt omnps snprnflcrjptas 
concessiones et privile(jia, que post prinia cavitula fuerunt concessa populu 
predioto, et licet in prima concessione capitulonira snprascriptorum facta 
tunc nobilibuB et popultuibus predictis non fuerat concessum tllis nisi 
duo tantam. Item de vino et de reBtitutlone ducatorum 100, aicut in ipsis 
legitur; et quod capitnla ft ]>riviIeFna suiira-cripta concessa populo non 
sint contra aliquod snprascriptorum capitolorum concei^sornm prima vice 
dictis nobjlibus et populaiibus. quotiiain non contradicunt datio vini con- 
ducti Venetiis, noque restitutionis duciitoruin 100, tamen ipse populus 
vigore dicti ultimi mandati molestatur et inquiet&tur quotidie, nec ob- 
gerTantor sibi multa capitula suprascripta. et propterea BupplicaTerunt, 
sibi Bobveniri. Quo circa intelleclis omnibus predictis, Tolumu£, et cum 
no&tro consilio x tidelitati vestre d^claranins Pt mandamus, quatenus non 
ohf>iantibufl uUiinls litti-ris nostris predirtis die 2b maii H59 debeant 
observari capitula prima et secunda et tercia ceteraque alia omnia capi- 
tula et conceii^iones, quas tam nobilibus quam popularibus concessimus, 
postquam sub nostro doininio devenerunt, qaoniam intendimus illa obser- 
Tari, exceptis tamen iUis sequentibus coneessionibus et capitulis, que ex- 
prcsse et particutariter contradicerent dictis primis conce-SHionihus nostris 
tam nobiribu8 quam i>opularihu8 prima vice concessis. Has autem litteras 
nostras in illa cancellaria vestra ad futororuni memoriam ret^istrare 
£acialis, registratss, presentanti restituiri Data in nostro ducali palatio 
die 25 aprilis, indictione octava, 1460. 



E libeih 
arkieu. 



,Stitmpa nobiii e populo Hi Lesina* p. 29., u zadar. 



CLV. God. 1460. 2. sribnja, n Mletdb. 

Sindicif izahrani da podju u Dabnaeiju, ncka se na put st^ve. 

HooocLx. die secundo maii indicrione Tni. Oxantt» inlelligunt, qoantum 
importat, ut sindici itori ad part^s Dalmatie et Albanie iamdiu electi 
vadant ad sindicatum sunm, instaDte presertim condicione et occasione 
presentis tomports. Nam in futons mensihus inaioiis caloris oh aeris 
intemperiem et insatnritatem i>ericu1o8ior boue valitodini et vite eorum 
esset profectio et mansio sua. presertim in Dirachio et locis circuatan* 
tibus. Ipsi antem nobiles eleeti parati sunt discedere, modo fiat provisio 
opportuna denariorum, de {)uibus ipsi modum reperiaiit, si illis aut ilU, 
qui denarios mutuaverlnt, obliKelur ofOciuDi nostrum Halis. Kt propterea 
vadit pars. quod predictis sindicis dari debeant ducati sexccnti pro parte 
Balarii sui et ducati ducenti pro expensis eorum. Et ilU, qui predictoa 
ducatos octin^'ento8 motoaTerint dominio nostro in hac necessitate et 
importanti rc, obligetur auctoritate huius consiHi ofticiara noBtrum saliB, 
per quod reatitoi debeant in capaa mcnsia inlii proximi de denariis do- 
itjinio nostro Bitectantibuft, sub pena illi, qui erit ad capsam preilit-tn 
mense, ducatorum ii centum in suis propriia honis. Et in contrarium poni 



150 



aut aliquo modo provideri seu Beri non |K)Bsit, nec presens pans revo- 
cari, suspeudi vel quoquo modo impediri sub eadem pena cuiUbet ponenti 
vel coiisindenti in contrarium. 

Notario autein, ituro cum sindicia predictis, dari debeant tantDni de 
denanls dominii nostri, quantum datum fuit iiutario, qui fuit cam nobi- 
libus viria ser Autonio (iradenico, et ser Laurentio nouoradi- De parte 
113, de nou 0, non sinceri 1. 

Senato. Mar. tol. Vh c. 166. (,, u miet. arkivu. 

CLVI. God. 1460. 5. svibnja, u Mletcih. 

Molbe podnesene od poslanika Sijfpnnn Crnoeci^a niUttickoi rladi. 

McccoLx. die quinta maii. Capitala. Quod ad capitula porrecta per 
oratores magnifici Stefani Cernovich vaivode etc. re»pondeatur : 

Primum ad primum, in quo descripta saDt per eum geata pro nnstro 
dominio in illis partibus. Nos ea omnia in memoria habere. Iteni tidem 
et devotioiiem suam erga dominium nostrum. Quamolivem eum diligimus 
et carum habeiuus, Bemp^r qui ad illiuH »uorumque iionores et comoda 
iiiclinati erimua^ mandabimusque rectori nostro Catari, ut ae iDformet de 
tempore, quo dicunt ipsam magnificum dominum Stefanum nostro dominio 
servisge ultra termiiium duotum mensium, quo servire obli^tus est, 
habitaque dc tempore ipso informatione, prorsas provideat magnificentie 
sue satisfacere adeo, quod autisfacta contentaque remanfat. Teiior priini 
capituli talis est: 

Serenissimo principo et excellentissima signoria. Chome per le scrip- 
ture de \& excellentia vostra et de mi Stefano Ccmovich hnmele servidor 
et vaivoda vostro me ubligai prima di tlarve tatto el paexe de la colst- 
tudine vostra revellado entro le man de quella e servir beu e fideliasi- 
mamente si mi chome mie 6uoli a la illuBtrissima siguoria vostra in per- 
petuo, e la vostra sublimita promesse a mi vaivoda vostro ducati 600 
d'oro a I ano, e oon me abandonar in vita mia ue i mie heriedi, come 
in le nominade scriptore pui largamente apar. lo dal canto roio prima 
ho inteso a la proferta nel principio, si che la signoria vostra have per 
lo mio adoperar el cotitado de Cataro tuto. Item oltra el contado de 
Catharo, Pastrovich, Cerniza. L'iatiza, Lexenich et Bogdesich haver obe- 
dientia. Item poi suce^sive el signor despoti de Servia presentido questo, 
per volerse vendicar, mand6 Altoman suo capetanio con oercha xn milU 
tra Turchi et Christiani oltra la possanza con graude astucia et presenti 
per contaminar el paexe, volendo ch el paexe mio i desse la persona^ 
mia entro le maii; non li veue fato, che si |>er el subsidio divino chomi' 
per aventura de la signoria vostra et bon portamento mio et de mie 
fiuoli: ne Iasa6 grandi parte di morti, et resto ^contiti ct rotti, ae parti 
infugado fo per questo el signor dispoti; et grandira mando so cugnado 
Thoma, che reprcsentava la pcrsona soa propria con xxv milla et piU 
persone fra Tarchi et Xhristiani, el qual subsidio de dio et de la signoria 
voatra et nostro bon portamento chazassemo a pizortondicion rnto et 
scontito pezo ch Altoman sopradito. £ damo haveria havuto personal- 
mete el dito Tboma entro le man, se non se meteva a abaraio de 



la iiamera chianaata Miimn, rlie pr&n fato fo ne porifcifl ; deinile fina a 
la dita tiumera c^nguiBtai per nome de la vostra excellentia tuta la Xenta 
de qua de la Muraza, onde io poBi et mi»i la bandiera de niisser san 
Harco dalame ptr «1 spettabele migser AIviNe Baffo, allora vostro rector 
de Catharo per nome de 1a voBtra ^^erenitii; et vedandn qiielli de XentA 
non tiaver piti alguna gperanza del dito aignor, Liberamente nltra el con- 
quiftto so dete a la feignoria vofitra, le ijual compagnie et catfaoni Bono 
tutti Malon\i()i et Plessivax et Bielopaulovich et titixani. Da poi qaesto 
e86f-ndo ancliora info^ado el predit» si^^nori despoti, essendo t<rnado 
dito Tboma suo cugnado rotu et &contito. comandu a uuo vaivoda Milos, 
el qual iera caatellan del ca8t«llo de Modon, et roandoli molta gento con 
expresao ordine, cli el vedease de vendicjirse de I» inzarie rczevute, et 
veder de recuperar el paexe, ch el havea perso, el qual za se haveva 
recomanda a la exoellentia vD8tr!i. Qiicllo eequi con gran astucia et forza 
vene contra de mi; onde per la gratia de dio ot de la serenitA vostra 
me misi al incontrn. et ohtene victoria per modu, ch el miBi iii fuga, fra 
qaelli prexi et amazi del suo exercito, per modo lane de gratia de 
scampar con la aoa persona nel dito castello de Modon, et li ben dentro 
serarse, percb^ tuto el paexe zoe el rwto dn Xenta de la Muraza con- 
qmstai per nome de la vostra sublimitA, metando la bandiera de san 
Marcho in mezo Podgoriza, ai che non vene n resiar altro noma )a dita 
rocha el Modon, che ae una torre con un barbachan, nel qual a peiia 
pnol habitar el castelJan con algnne guardie. Da poi questo el sopra 
sonse el spettabil misser Zan Bollani provededor de la serenit& vostra a 
Scutari, dal qual roandi ad avixarlo, chome i era passati i fati in favor 
de la vostra celsitudine E parendome non haver satisfato, andai personal- 
mente per plui chiaro suo a^iso, narandoli. cliome tutti chatoni e cim- 
pagnie de Xenta iera apparect-hiadi per es&er a la soa presentia, e zurar 
bona fedeltii a la vostra illiistrissima signoria. Kt qui fo dato ordene de 
trovarae a san Nicol6 de Vranina, che e soprn el lago, et li &ci vegnir 
i principal de la dita Xenta, i qual zur6 fedelt^ a la vostra excellentia 
con quella solemnilJt die far chadaun subdito a chadaun suo signore. Et 
e converso come appar per le scripture fate per qoesta cazon. Item da 
poi questo el signor d-'8poti tene el ca.stel de Modou za ani do, tin el 
qaal tempo el diio Mtlo.^ vaivoda et cantellan del dito disjoti per mio 
mezo de mi Stefano, azando e1 spettabil misser /an Barbo, allora vostro 
reclor a Cataro, do voUrli dar el dito ca^teno, se li pagava le municion, 
che dentro se trovava. stimadi per lui cerca ducati 200, e \m la dila* 
tacion del terapo, ch e) dito vostro rector me par ve Ecrisse £1 dito 
castellano non volse aspetar 1a resposta, segui ch e1 dito castellan de~ 
segni dito castello in man del Turcho per noroe del des[K)ti. KI qual 
Turcho fina la vegnuda del subaasi, el qoal al presente se truova nel 
dito paexe, ne ha mnndfi allri G de tempo in tempo per avanti, parte 
de quelU se ne sonn pailiti coii suo gran dishonor et damno. El resto 
se ne and6 senza niente. Ora questo septimo nominato Kerlslwgovich, 
haliiando trovado el pae.xe afamado et predolente per la vernada paseada, 
ha branchado parte de quelle cODq>agnie recomandade con iaramento a la 
vostra signoria, de parte de la qual 6na 1 anno passado d instade se sco- 
deva le bonoranze del duc&to, apartien a la signoria vostra per el vostro 



ttL 



152 






e«kim 



W£l« 



- .— - * * 

OCRBS 



ria b c^oa 



fir. 



On 



MOMO, cte M|gn w Bn boi. 

aab per «fidCar h gnarda fi 



d> J cu n ifc i t m qn, q» 



iM attroMle 



dek 



nardie, eC ■nlanifnfr M 



aal ganladi, e t 






cfae pooca w h TfDden io 



fcabslo ft> i rattori de lo tmc Tootre eaho dn del ^•'■tro re<:tor 4e Ok- 
taro, 'Ul qoal bare bomeai drcm ytt) p« tfmda de ibd mf», p«rcbe 



(erza. de Credo et fiuae ne 



e I nie 



COD i qoal 



•ohBOrtc Mm rotado, nc-n haiuo daaii podene aiotar. per eater stadi 
COtAofio lcnpo aespre in (nurdia, e io coa i mie fiooli son a U ati«(a. 
Onde Mpt^ttea prineipaJmeiite per el ben del stado de la Tistn iHostria- 
Rinu ftignuria dMoie per sab6teatam*>n(o de nii et mie tinoli ledduaaii 
de qoella se degni con la sca consoeta deaKoiia proreda'. ai6 
po«i rtibtcr, che cbome i ho cfaiara infonnation et vera, el Torcbo A 
"per mandar ad«aeo, et damo dabito, non eaaer aaonto lina (]Q &t ora 
poaaiMumo exerdto et sub«idio de genie et ricturie a p^ et dn cbavalo 
a f|ueato sobaari aooo de presente per voUr eonqaistar tutto qnefito paexe 
de la alKOoria Tostra, dico fina la marina, .e dio et el bon proTedimento 
de la TOAtra ceUitodine non i sarano contra. Arecord&ndo a qDelU, cbe 
damo te no«tre bnone ^ardie banno obviado, dagandone a far asBay, 
che fina qneito di non hatio possnto seguir la soa nala Tolont&; a^- 

lo iz Tottra serenitii contegnirRo ne ti privileuii, cbe bo con la ^ostra 
'^fjnoria, cbonif; lo sempre &on t«gnado de senrir (juella liberamenle con 
la persona mia ct con el mio exerdto fina al Drin per mexi do, da poi 
de la pcriona mia in fuora la Tostra signoria a proredcr. 

Ilesponfiio. Noa ea omnia in memoria babere, item tidem et dcTotionem 
aoam erg^i 'lominium nostrum, (juamfilirrm eum diligimus et rarum ha 
bemDH, semjterfiae ad illius saonmitue booores et comoda indinati erimus, 
roandabimuBque rectori nostro Cathari, ut sc informet de tempore, qao 
dif-tint, tpaam mattriificum dominum Stefanum nostro dominio Bervissu 
altra terminum duorain mensiam, quo servire obligatus eat, babitaque 
de tempore ip»o informatione, prorBus provideat magnificentie aue satis- 
faeere adeo. qaod ^ati^facta contentaque remaneat. 

Ad fierundam. Item con/osia che por lo mezo de Vuocb (iuriiaza- 
virh eon do altri muo fradelli Tuveho et Hadoxa de Zuppa de Cataro io 
bu Hrapulado la testa mia vi^nando de Catb&ro per uno Ar(;a>to roe 
yuleva easi-r tolta, da la qual per esaer in loro compagnia ghe nave 
apecial arixo, ai che i non me pot6 oflender. Fassato el pericolo, valsi 
haver qaelli over parte de quelli intro le man. Tiactoi con qnesto \'uot*o 
et fralolli, Ke me le deva in le man over parte de^^; io li proroisi 
Mpra lii fedo et |>er iiome de la signoria vostra di farlo trar di bando 
tnnonio con i diti Huoi fradelli de la citt<'i ct contad<r de ('alharo, et che 
I averia a liiTorar lc posaession I aveva prima coii quello medesimo paga- 
niento di el paKava K |>erchi> con effecto i uia fato haver duo di diti, 
I uno vivQ et de 1 altro me porto la testa, percbe I avea morto. K da 




1&3 



quel in (jua tegno i diti iii chaxa domente io mandato n la vostra sifntoria, 
la qual humili^timaiiicnte BUpplio), %q debbl iiK-liiiar ad attemlerli h txl 
mia promesBa i>er bon exempio de g\\ altri, et per lo tempo liano 
avegnir. 

UeF^ponsio. Nob saper t-iuhinofU re exilii nullam aliam liabere infor- 
m&tionei», idecque soribemus aimiti not^tro Catari, ul xuper ea doininium 
nustium inlormet. tiubitaijuo ill us infoimatioiie, providebimiis in quantura 
fifri |>oterit niagniticentie fue Kiilisfarere. 

Ad tercium. Iteni cbome appar nel mio privilevio el me conwsso 
per la signoria vostra, cbe >empre, che me veda a la streta, recbiedando 
a i vustii rectori de Cataio. el me mandl i er mio liesogno bomt^ni 30 
boni et sufticienti, cbe habia loro fnmeia dentro de la teria. et ijuesti 
per metterli per gnardia in duo mie chastelli, azo ^e nalla sfguisse, i 
castelli romagniBse re^uardati per la vostra Bignoria. Supplica i diti 
hiimeni xxx debhi haver de Cataro, sia partidi per mitt^ la mitt^ de 
Cataro et Taltra mit^ da Scutari, et qoeeto {>er hon reHpecto, perch6 
quelli de Cataru vegnerano comodi al castello del Falcon, et quei da 
Scotari »1 caatellu de Znbiach per lago seuza contrasto; e que^tostretta- 
mente sia comiindii iit-r la sigiiuria vostra ai vostri reotori. 

Heaponrio. Nos esse contfntos Bue requisitioni natisfaoce, proinde 
mandabimus uirisqoe rectoiibns Buprascriptarum terrarum nostrarum, 
quod ad omnem requisitionem suam quando opus erit numerum supra- 
scriptornm bominum miltant ad custodiam supniBcriptorum duorum luco- 
rum sQorum. 

Ad quartum. Item arecordo a la prelibata sjgnoria vostra U provision 
mia n*'n posso haver iuxta la proine.-i^a d*; la vostra excellentia, in modo 
che la faiiieia de chaxa m<a ne |>orta Beneatro non poco, die per fina 
qui me avanza cerca la provision mexl 20, i qual ^ quasi impossibile 
poterli haver da la chamera vostra da Cataro per la mala condicion del 
paexe, e cu^^si ne dice misser lo conte vostro; per tanto supplico la 
illu8tri8Bima signuiia v<iBtra se degni proveder con efTecto io bibia tal 
mio servito; el Bimile i mir tideli^^Mmi «^ecretarii Kadossno et Helia, 
percbe re^petto el tempo ne havemo summa et extrema ii< ce.*isii:L. 

Kespoiisiu. Quod ad presens maiidabimus ei dari ab ofticia nostro 
salis ducatos 400. KeIi(|ao8 vtTO duc. t^Oi) ab ofhcio nostro ratioiium 
veterum, scilicet singulo mense duc 50. £x nunque captuin si(, quod 
mandari deheat suprascriptis provisoribus sali» et oflicialibns rationum 
vetrrum, i]Uod eas pecuQias supraHcripto modo dare debeant. Kt prefali 
oftifialea rationum veterum singulo menst> teneantar ipsos ducatos i^ ad 
jirucuratiam depositare snb pena duc. '200 in suls propriis bonis coUibet 
eorum per advocatores exigendorum. 

Ad quinlum. Preterea che la prefata signoriH vnstra proveda. conzosia 
che ne i mie privilegii Be contieu, chc de mexe in mexe i sia papato ; e 
perch^ sempre io non me poeso pigliar con quelli aignori rectori, che 
reputo mie signori, suplico per obviHr tal inconvenienti, la sigiioria vostra 
se degni tonimelter a misBer lo conte presente. et quelli cbe per i tempi 
saranu, che tal mio pagamentu, e de i diti mie se^^retarii. mc fazino del 
dacio del tid, el qu&l sempre scntenda esser obliga per questu mio 
Bervir ut Eupra, come conTenientemirnte, e ctie la signoria ^oRtra sa et 
vede con etfecto el merilo del fidelissimo mio servir, et de mie tiuoU. 




164 



Beiponsio. Nos eese contentos ei 8&tisfacere. et ita mandabimas comif 
noBtro Catari et suoceBKorihus fmh, qood solQtionem eiusraoili auani sibi 
faciant de pecuniis eupra^cripti dacii vini. Item Radossavo et Helie secre- 
tariis supragcripti domini pro provisione, quam a nostro dominio habere 
debent, quos denarios comites et oamerarit Catari in nullam aliam retn 
dispeiisare posmnt ru)) pena duc 500 in Kui» propriis bonie cuilibet eorum. 

Ad sextum. Item perclie (|uaiido la Bignoria vostra Itavi^ Srut&ri con 
tuto 1 suo territorio et maximamente quatro monestieri sono in lago con 
tute sue iurisdicioo concessi per i signori antigi paesadi, da possa che 
diti moneatieri fo hedificati, onde «empre i hanno Iiavuto le sdo intrade, 
non obetante cli el paese sia sta retto per altri. Mo al presente me 
pareria haver gran peccato, havendo tolto Turchi nuovamente certa parte 
di diti lunghi non lo arecordar a la vostra signoria, azo quella proveda. 
Kl fiiinile rerte parte di terre apartien al mio castello de Zabiacb, le 
qual sono de le mie iurisdicion. 

IteBponsio. Qaod in accomodata forma Tbeucro scribemus, eumqae 
pro forma capitulorum pads nostre requiremus, quod ea monasteria Bire 
illonim introitus occtipata restitui facere velit inxta formam euprascripUh 
rum capitulomm nostrorum pacis. 

Item aiictoritate huius constlii e^ptuin sit, quod fieri debeat supra- 
scripto doniinn unum exenium, sicut dominio et collegio videbitur, ut in 
devotione et fide soa erga nostrum dominium persistere possit pro co- 
modiiate status nostri pariium suprascriptarum. De parte 132, de uon 3, 
non sinceri 7. 

Sm. Mar. vol. VI., v mlet. arkivu, 

CLVII. God. 1460. 24. svibnja, a Mletcih. 

Repuhlika odgooara na molbe kmzova senjskik. 

U60. 24 maii. Venerunt ad presentiam nostram tres oratores roagni- 
ticorum comitum Segne, qui dederunt nobis in scripiis capitula et con- 
ventioiieg aiitiquis temporibus habitas inler nos et patrem et progenitOEes 
BUOs; deinde etiam porexerunt tiobis in ecriptis tria, ad que cnm magna 
instantia petunt per nos eis responderi, sicut lectura est huic consilio; 
propterea vadit pars, quod eisdem oratoribus respondeatur, et primo ad 
primum capitulum huius tenoris. videlicet: 

Illu»trissimo et excellentisKimo principo, fi exposto humelniente per 
parte de tuti magni6ci signori nostri conti de Segna, devotissimi tioli 
de la celsitadine vostra cum sit li prefati magnifici signori nostri habiando 
iuteso e sentido et cognosudo, la celsitudine vostra bavere inhibito e 
devetato tuti li vini si soleano portare de la Marcha e de Poya e 
d Apruzo a gli paesi loro, de li qnali subditi di loro e servidori de la 
celsitudine vostra ne pigliava non poco f^ostentamento et adiutorio, suplica 
devolissiraamente a la celsitiuline vostra se degni di deponere rotal iiihi- 
bition et diveto, lo qnal h in grandissimo damno et vergogna de li magni 
fici nostri signori et devotissimi tiglioU et servidori dc la serenitade 
vostra, maximamente loro iion habiando fato cossa alguna verso la celsi- 
tudine vostia, per la quale meritas&e tanta iniuria e damno da qnela, 



156 



I 



I 



anzi pih tostx) imitando gli paterni vestigii, di «t nocte se hano in^e- 
gnado et inge^nasRe de servire a la celsitudine vostra in tute quelle 
coese sono state in augnroento et amplificarion del stato vnstro, per li 
quali RerviKii cu».ii roi choino de li antichi li>ro piii ti)f<(o i'lie la sore- 
nitade vostra de lo pruprio vnstro li dovesse aiutarll cha dauutiticare in 
qucllo clie da ogni razon e bona coisaetudirie per tuti li tempi passati 
It d stato licito et licito. Non vogli adonclia la serenitade \ostra, la 
quale a tuli sempre mai ^ stata gratiosa, benigna et iufita, a li vofttri 
devoti tioli e Bervidori fare tanto torto et iniuria, quanto ne li 8er\icii 
loromeriia, ni' anclie lasutntna henignit^ vostra lu Im mai permesfo avanti. 

Keaponsio. Quod licet honestis et decentibuB c'^u>is inhiliutirinius vinum 
de partibus Marchie et Aprucii ad loca Scgne et aliarum pariium cir- 
eumBtanlium posse conduci ; volentes tameii ub veterem afTectionem 
DOfitrtm erga mai^nificam domum suain et ipsos comites in his, que tieri 
possint, eis complaceie, contenti siimus, qtiod singulo anno, data de hoc 
noticia guI^ernatorihuK introituum, mnduci faeen' pofiAint com navigiis 
Venetis accipiendis et nabulizandis in hac civitatt' Venotiarum, et cuui 
contra literie nostris de partibus Marcbie et Aprucii ad loca Segne pro 
asa magniticentiarum soarum et Babditonim foorum caratellos quingentos 
vini, quartarum octo et inde inhra pro quolibet. Kt si qoid aliud condu- 
ceretur contia ordinamenta no<^tra. ^it }<en]itum. Que quidem concessio 
incipiat in fnsto saiicti Micliaelis proximc futuri, nam istud anteii conce- 
dere non possumus. ut non coittrafaciamDs promissionibus datiariorum 
nostroram. 

Ad secondum. Itom siipplica prefati magniHci signori nostri, che con- 
zosia che lo sopra comito del cotfu, deputado a la guardia de li contra- 
bandi. de mandalo de la serenitade vostra non bast^tndoli cercliare li 
conlrabandi a gli passi deputadi e statuidi a qnesto, pid de le volte 
iniuriosamcnte intra ne li rcrii nostri, ne li quali pi-r avante seinpre 
mai son stadi liheri, metando la schala in luogi nustri. molestando et 
gravando maxime li nostri citadini e subditi. e qaesto piti tosto per farci 
a not despecto e vergogna, cha a lui alguna utilitade, percbe come d 
manifesto a tuti li luogi nostri zot^ dentro de le terre non si puol fare 
algunu contrab»ndu, e che sia lo vero adimandasse tuti li ciltadini e 
mercadanti vostri abitano in predicti luogi nostri, e per el simile al con- 
solo vostro; e per tanto li magnitici signori nostri temeiio, che dio non 
Togll, che uuo di nun intravenga cuntra nostra volontji tra U liomeni 
nostri et quelli de la galia talle scandallo, che potr^ despiacere a la 
celsitudine vostra, et ancbora a li magnifici signori nostri, li quali non 
voriano in verana cisfla ofTendere ne despiaoore a la celsitudine vostra. 
imperoche degnasse la signoria vostra de comandare a lo prefaio sopra- 
comito vostro, che decetero se voglia et debia abi>tegnire da talle incon- 
veniente, et stare contento et fare li fati &o\ in oiare ne li Iuoki con- 
saeti per tempo paasalo, et non farci Canta iniuria et oppreseionu, anKi 
piti tosto ne debia defender e servare nui in tutte quelle libertadi e 
iurisditione e promes^e, le qual la celsitudine vostra, a la bona memoria 
de li magnlHci avi et padri loro, ampli&sima ut grutiosameiite ha con- 
ceeso segondo che pare ne gli patenti privilegii de la celsitudine vostra, 
de li quali lo tenore e la copia ve piaza de intendere. 




156 



Hora exoelso principo e vai illuGtrisBima signoria, la &ercnitQde vontm 
ha inteso li servisi et la devotion do li mazuri et atitichi iiostri, lia 
inteso etiamdio largisj^inie et liunianissiu.e pruferte. i>ati ti condicion 
bavete con la casa de li magnifici signori nostri, per qttal adoncha colpa, 
vero per quale ofiexa de li nostri magnifid signori vojjUati desinente* 
re et annullare tutti li fiervicii et tuta I afectioii et devocioii de qaellft 
percLti vogliate a soli iiostri niagnifici signori e liglioli vostri adem- 
pire li privilegii et pace et concessione vo»tre, per avanti mat a niuno 
violate. La ceUitudine vostra sempre mai he stada ^nitissima e Boprft- 
tuti recognoscenle de li bene6cii recevudi. La celsitudine vostra 6 stata 
Bempre mai lo summo fermunento et stabilissima collona de la fede. 
impromesse et privilegii vostri, voglia adoncha e dcgnasse per avanti 
maiitegnire gli Bglioli vostri ilevotissimi iu ([uella benivolentia e pietade 
patema, ne la ijuale per avanti la manteguuda. E dia la raxone a U 
rinagnjtici signori mei, che per avante sc sforza de ben in mo^tio augmen- 
tare et accumulare li servicii in ampliticacion et augumento de la sere- 
nissima sigiioria vnstra, a la tiuale Hempre mai devotamente ee ricomauda. 

Kesponsio. Dicimus, quod pro obviandis contr»bandiB capitaoeus galee 
noBtrc Quarnarii habet in mandatis a nobia diligenter Inquirere. £t si in 
maii reperiret aliquod navigium contrabandi, et eum insequendo ca[}eret 
illud in aliquo portu ipsorum i-omituru, id iuste et honeste fieri posse 
putamus. Quod vero galea nostra vadat preter consuetum, et stet per 
portus et loca ipeorum comitum damTiiHcando sen molestando subditos 
BU08, id preter mentem nostratn procedit; ideoque dicimus, quod circa 
hoc opportana scribemus prefato capitaneo, quantum expedire noverimus. 

Ad tercium et ultimuin. Item expone et supplicha gli majfnifici signori 
noBtri, che cum sit secundo, che la serenitade vostra die esser avvisata, 
U bano de Corvticia esser preso per qucUi de Corbavia, et lo re da Bos- 
sina insta con tuto lo^potere suo havere quelli castelli in mano, et ^mel 
mente il ducba Siefano nepote de Seudalia. I^a celsitudine vostra se 
degni comandare a U rectori nostri de Zara e Sibenicbo. et altri di 
Dalmatia, che si cbazo venisae ne hisogna qualche aiuto da loro, ne lo 
doVfSBe impendere et dare, considerando, ilie queUi casteUi, che sericn 
in man nostre, gli seria ad ogni hoiiore et comatido de la celsitudine vostra, 
cuBsi come per av&nte sono statl qoelU e questi, che havemo al presente. 

Resiionsio. Quud de omni statu et coiiiodo ma^niticcntiarum snarum 
Bunius, et erimuB semper bene coiitenti, possuutque mnguiticentie sue 
circa rem hanc deUberare et facere, sicut meliu:5 esse cognoscunt. Quod 
autem circa hoc prestemus sibi favores nostros etc. dicimus, quod ex 
honestis et rationabilibus causis nun videlur nobis et convemeuter fieri 
poBse. De parte 127, de uon IR, iion ainceri II. 

Senato, Mar. vot. VI., u mUt. arkim, 

CfOd. I4R0. 

Pismo bana Pavla Speranciia rta knezove zadarsk". u poslu njeke obsto- 

jeic razmiric«. 
^lagnifici <• posenti Fiignori.> llavemo receuta letera de la vostra aml- 
cicia, et havemoli bcn inteso, qucl clie iie scrive le vostre sigiiorie, che 
Beti pronto haver con nui plenaria amicicia et ben viver. De qaesla nui 




157 



I 



I 



ve repTaciamo. Por la qaal cosa sapia k» vostre maKnificende, como ne 
comanda el noatro illualrissimo re Mathias ile Ungaria, che debiamo con 
vui haver el vero amore e bona vixnanza cordialmente senza manca- 
roento, e 8i ne a maistra el prefato miser lo re, a che modo debiamo 
mandar i nostri boni homini dalla vostra illustris.-^ima siKnoria de vostrA 
apiena volurita di>I ben vlver tra nuy, e qufntn nuy faremo Bcnza induitia. 
V. de quel che ne scrive le vostre raagniticencie, che vol dar quelle 
biave, de le qual o&ta parlado, e che te vol meter dove a nuy piaxe, et 
chc i animali dali nostri sia restituidi ai vostri. Si che nuy ve pregamo. 
che qufsta biava debie dar in man al nostro conte de Ostroviza, e nai 
havemo fato el comandamento a lui, cho interegamente el debia restituir 
i animali ay vostri. Kt anche la intrada, de la qual vui scrivi afrancar, 
ma a questo moii i habiamlo e.s8a satisfacion da una parte :<l altra de 
tute questa coae scripte che deba star senza la spexa insieme intina 
tanto, che sera con rason a tutte queste cose bon iudixio et cognoai- 
mento Et de questo ve i^eservemo la vostra raaoii, la qual havesse in 
questo. Et cio signori mandemo da vui el noatro dilt^cto conte Nicolo 
Horicevich castelan de Ostroviza, che lai siando con le vostre magni- 
6cencie inaiema, in nostra persona debia elezer le bone persone dala 
Dostra parte e le vostre magnificencie simelmente dala vostra al zudigar 
et dechiarir de tute qaeste cose, lor siando insieme, quel che determi- 
nara e zudigara o quel chu cum raaon e uxanza a chi pertegnira, quelo 
Bla. E che a questo c-pn bon ordine se vegna a Hn tra nuy. 

Polo Spirancich conte de Cetina e de CIi.\a e ban de Dalmazia et 
Crovacia etc. 

A tergo. Magniiicis et potentibua Benedicto Venerio comiti et (jeorgio 
Valaresso capitanio Jadre tamqiiam amicis honorandis. 

^Ducali € terminazioni' vol. II c. 37., u zadargkom nrkivn. Sema 
datuma. Sliedi pako piimo od 17. kohcoza 1861. upraclje»o na ynri 
pomenute upractttlje sadarske. 

CIJX God. 1460. 16. kolovoza, u Zadra. 

pravih stanovnika ifranske ivrdjaee. 

Nos Julias Contarenus et Antonius Venerias sindici et provisores pro 
illnstrissimo e-X excellentiasimo ducali dominio Veneliarum ad partes Dal-| 
roatie et Albanie etc. Noiinulli homines Aurane eorum nomitiv et cete-! 
rorum fidelium nostrorum dicti toci et diatnctus coram nobis comparentes 
plurimum conquesti sunt, quod iam pluiibus annis elapsis eis interapte 
fuerant et in dies interrumpuntnr antiquissiroe consuetudines eorum ac 
privilegia et concessiones per serenissimum dncale dominium nostrum eia 
imlulte, inti?r cetera expnnentes. vt primo: 

Quod sicuti per elap^um solvere cons^ieverant datiariis Anrano sex 
ataria oLuy et quartueium anam pro quoque molendino oley, qui CJipiebat 
circiter quartaa centum et nginti olivarura, ita ab aliquo tempore citra 
per daciarios predictos compeluntur ad contribuendum sex staria et quarto- 
cium predictarum pro quartis sexaginta contra consuetudines, privilegia 
et conc688ione:j prodictas. Item quod diatrictualoe ipsius loci compelluntur 




168 



ad defTerendft btada et vina, qoe pro qoarta ct decima contribaQnt. da- 
ciariis antedictis Auranam et inde ad marinam. It£in quod .«icati in 
8Ci:«8sii eastellanorum et gtiiendiariorum ad costodiam Aurane depotato- 
nuii obli<,'antar eorum res et bona ouai mrwm palaustris defferre a marina 
8 prima rippa racci ct ab alia rippa Aaranam, et in recessa corum ex 
Anrana ad marinam preilictam cum solutione solumodo aolidorum duorum 
pro qaolibet palaustro, ita ctiam pro qnibuscumque aliis rebus, quaa pro 
tempore. quo ibi residcnt. ad marinam mittant Bolvere nulant nisi soli- 
doK duos pro qaolib'-t palaustro. Uem quod mnrarii. marangoDi et Cabri 
ipsiu.s loci cogiintur cotidie (>er eagtellanos Aarane ad facienda laboreria 
quamplara in castro predicto, de quibaa nallam solucionem percipiant. 
Item quod qaando l»borant daciariis pro diebad duodedm, qoibus tanen- 
tur illis laborare anuatim datia bibicione et comeetione, ipsis nichil d&re 
neqae sohere volant. Item quod quando fieri ojKirtet rast^llum Aurane 
bargi diBtrictuales oolunt quicquid contribaere. 

Qu'bas omnibuB et singulis capilulis visis et per optime inteUectis, et 
aoditia datiariis Auraue saper capitulis eis spectantibns, et quicquid ipsi 
super inde dicere et alegare voluerunt, ac nonnullis testibus nobis per 
hnmines predictos preditis; visis qaoque et lectia pririlegio per illustris- 
simuni ducale dominum nostram indulto die xvi. novembris mooooxxxi. 
nec non litteris ducalibuB diey uUimi ianii mcoocxlii. ac qoadom twmi- 
natione facta per magniticum domintim Johnnom de ca da Peearo tnnc 
conjitem et dominum Georgiam l^uredano capitaneum ac spectabilem 
dominum Petrum Foscharenum camei^ariam Jadre die ix decembris 
McccciLi , consideratisque omnibus et sinsuliB super inde raerito cona- 
derandts, uoanimes et concordes decl.iramus, terminamus ct deliberamas 
in huoc modum, videticet: 

Et primo. qood pro quinqoe annis proxime futaris, qaibus iara incan- 
tatum fuit datium predictnm Aurane, ipsi de Aurana contribuere tenean- 
tar prefatis datiariis sicuti eisdem quinque annis proxime elapsis con- 
tribuerunt; et dicarais annis quinque proxime faturis, in posterum pre- 
dicti de Aarana et districtas macinantes oliva^; tam in Aurana et burgo 
quara in toto districtu per totam incantam predictum de singulis lxxxx 
quartiti olivarum macinandanim predictis datiariis dare et contribuore 
teneantnr Hturia sex et unum quariucium oley. Secundo, quod liomineB, 
qai in locis dicti incantos propinqiiiuribus Aurane commorantur, nallo 
modo compellantor ad apportanda blada et vlna. quc pro quarta et 
decima contribuunt, alioqaam Aurana; illi vero, qui propinqaius marine 
habitant, blada pi-edicta et viiia conJucant ad mariiiam in barchis one- 
randa, iiuando per datiarios refjniniti fuerint, faciendo ipsis expenBas oris. 
Et si illa apportaveriiit, ubi per daciarios notiticatum fuerit eis. non 
inventis ibidoni daciariis sivc barchis, in quibus onerari debuerint, adeo 
qaod frustra veneritit, tunc et eo casu ipsis et corum cailibet ct qoalibet 
vlce daciarli solvere teneantur eorum mercedem pro ea profectione sive 
itinere ad rationem solidorum duorum pro quolibet somerio et solidos 
qaatuor pro qoolibet plaustro. Et si non allter solverint, excomputetor 
eia de lahoribus diernm duodecim, quibus obltgantur eisdem anuatim 
laborare. Tercio quod sicat in adventu castellanorum et stiponiliariorum 
Auranc tenentur cum eorum palaostris res suas conducere a marina ad 




159 



I 



lictim et Aoranam et Mniiliter in rnressa de Aarana ai| lacam et ma- 
rinam cam solutione soMoram duoram pro palauaustro, ita si pro ipsi, 
quo ibi resaideiit, aliquaa res mitant ad mariiiam, solvere t«neantur 
aoldoR quatuor pro paluastro, et aliter nllo mndn mnle8t<>ntur ; et etiam, 
quod niurarii, marangoni et fahri obligantar in castro Aarane pro uno 
die pro occurrGntibas nece^sitatibus dicti castri et robaa s;|>ectanlihus 
illustrJ8.<iimo dacali dominio nostro; et y'i opas Tuerit plaribu^ diebus 
Uborare, tanc nno alio die lubor nt gratis, pro qao sint exempti per 
onum alium diem laborare, quando opan esset aliis laborare in castro 
prcdicto vel extra pro comuni uttlitate dicti cnstri et districtos. Si vero 
laboraverint ultra dictos duoH dies, solvantur secundtim rj>nstietadinem 
obsorvatam. Quinto. (]aod qaando ipsi de Aurana et distnctas laborant 
datiariis pro daodecim diebus, qaibos tenentur anuatim laborare, prefatl 
datiarii teneantur et debeant illis dare bibicionem et comesUonem iuxta 
continentiam privilegii antedicti. Quod si non fecerint solvant pro qao- 
libet et qaalibct rice soldos duoe excomputandos in laboreriis predictis 
faciendis. Sexto, qood distrlctuales Aurane teneantar apport&re pallos 
pro facieiido rastcllos burgi dicti loei quocienscumque opas fuerit, et 
iiabitatores ipsias burgi ipsum aptare et perficere tenentur. Ceterurn cum 
fovea castri Aurane prope pontem Mt plena fimo per stipendiarios ibi 
proierto, teiminamus et vnlumus pro conservatione burgi et districtus 
Aurane pro hac vice teneantur illam evacuare et mundare, et quicunque 
de illo I xportaverit, id qaod portabtt, sit suum. Lt de cctero stipendiarii 
nuUo modo in fovea predicta aliquid proiciant sub pena .soldoruni derem 
ipsis iDferenda de atipendio eorum cuylibet contrafacienti ot pru qualil>et 
vice ; et de cetero non possint nec debeant cogi homines et vilici ante- 
dicti ad defferendam ledame, quod de cetero continget in castro pre- 
dicto. In quorum omnium prenitssorum fidem presentes &eri iossimus 
aigilli nostri sancti Marci apenstone munitas Datum Jadre apu I sanctum 

^Qrisogonum die xvi augusti hoooolx. 
„DttcaU e ternmuizioni* II. e. 56.^ u zadar. arkivu.^ 



CLX. tiod. 1460. 16. kolovoza, a Mldcth. 

Viefe mlelaiko potvrdjuje njeku izittienu uHttJenu od kneza hmrsko^a. 



1460. IG aagasti. Nobitia vir Marcua Barbaro olim comes Lieane pro 
recreatione comitnm illius loci accepit a presbitero Antonio primicerio 
Liesne unum orlum cum una dnmuncula ortnlanaria, in cambium cuiae 

■ ei dedit L-ertuiD alium looum sasosuni, sicut pablico instrumento ipstus 
ser Marci apparet, ac etiam per reeponsionem tam suam quam nobilis 
viri Antonii Manolesso olim etiam comitis Liesne clarissime patet, qaod 
licet comanitatis Liesne sit, pro Brmiore robore supplicat sibi per do- 
miniam nostram contirmari. Qaare cum eiusmodi Bopplicacio sua ho- 
K neata sit: 

^M ' Hec cApitnU approbata foenmt a veoeto aenatu dio penultimo msQ, 

^B indiotionH xn. 1464. Duoale ibidem. 



160 



Vidil pan. qood terrenom ipsani per nipnseripcam ooodtem oC 
■Qpra eoTKenam eideD primieerio KartnriUte huios coiuSfii coDfinueCar 
iuxla tonnam priTilegii de eo conscripti, remanente aflpra^cripio at aapra 
aecepto in noatro comuoi. -1-74 — 7 — 4. Facte fnerunt litere. 

Senaio Mar. vU. VI., h mlH. arkieu, 

CLXI. 6»d. 1460. 17, kftloms, n UAru. 

Sindiei i prQviduri u DdLmaciji rieiavaju njeJce molbe podnaene jim 
ffradjaHstva zadarskoffa. 

Capitala comQnitatis contra beccarios et drca aliaa pronsioaei. — 
los Jalius Contarenus et Antonius Veneriu» pro illuitriR-imo et exeel- 
fleiititsiron (tucali dominio Venetiarum etc. sindxi et provisores ad partes 
Dalmatie et Atbanie. Non nnlli egregil nobiles cives Jadrenses eorum 
nomine et coraunita'ia Jadre, illufitriFsimo ducali dominio nostro fidelis- 
simi, coram nobis et officio nostro graTiter conquerentes, non nulla capi- 
tula porrexerunt super contentis in eis de opportuno remedio prorideri 
humiiiter supplicantes. Quibus vieis et peroptime intellectis ac omnibus 
et sinuQlJF 8ii[ermodum merito considerandis, mature discussts et consi- 
deratjg, ordinavimus. providimua et terminavimus in hunc modum. 

Kt primo ad priiiium huius tenoris, videlicet. Al comspeto de tuj, 
magnifici et generosi segnori misier Julio Contarini et miser Antonlo 
Venerio per 1a illustiiBsima ducal signoria de Venetia honorandi sindici 
et proveditori etc. comparemo nny zintilomeni, mf^rchadanti, artesani. 
pftpiilo menuto, chiereci seculuri et religioai universalmente tnti zitadint 
liiabiranti in Zara, li quali cnntra ogni iusiitia et rasom et contra lozt, 
'Ordcni ot provesion fate da gran tempo e contra publice sententie facte 
per \y magnitici rectori de Zara cosi de di come de note ?iamo dani6- 
cadi da \y becari, de 11 quali gravemente se lamentemo, perche non 
cei^sano de danificar et totilmente deafar et ruinar le pos^^ession nostre 
poste dal monte per fina la marina. pa8cola<ido ly animaly soy per le 
dite poasession vif(nade, aratorie, olivate et lavorate; la quaJ cosa ne 
loro ne altri eotto certa pena ne le dite aententie et leze contegnuda 
non po far Et piu ali diti becari nnn bastano afarne danno cum 1i ani- 
mali per becbaria, ancora i tengono in lo borgo di «an Martin mandre 
de vaehe et de piegore, ly qnal portano utete, de manzi, agneli lane e 
late, a tanto che apresso al altro danno ozi may non se puo andar per 
le vie pufalice et magistrale avanti Zara, clie tate le niasare per 1y diti 
animali sono deifate et geta per terra in su le due vie, Bicome mani* 
feste se vede Ter la qual cosa noi tuti sopranominati liumelmante snpli* 
chemo ale vostre magniticencie se degni haver recomanda noy eervidori 
et subditi vostri in iusticia et rasone, e far per qualche diffinitiva deter- 
minstione, che le sententic de ty magnifici fiegnori rectori. zoe de mist 
Anilrea Quirino, contirmade per mi»er Heotor Panqualigo itein permifioi 
Piero BaHadona et per meser Zuane Trivi&am, le quat tute terrainando 
conclude, cbe neBsun de cbe condition ne vofclia el sia, non possa pasco- 
lar animali menuti ne grossi sotto ly olevari dal moote in zoso fina alla 
marina eoto pena in le dite sententie posta, le qual sentencie ale vostre 



lei 



I 



magnificcncie insietne cum noatri infrascripti capituli presentemo, invio- 
lahilmettte siano observate cusi ila li becari como da ly altri de le ville 
circumstante et da ly babitanti nel borgo de saii Martin cura quel raodo 
et orlene, che noy subditi vostri possiamo gaMor el nostro in pace. — 
Displic^ntissime andientett, quod in posHessionibus eorum et lionis immo- 
biliboa molestentor, cujiienteBque vehementer, preratos illostrisgime ducalis 
dominationis noatre fidelis!;imas, corum posseBsioncs et bona quecumque 
pacitice pnssidere, frui et gxudere decIaramuB, terminamus et deflinimas, 
quod daciariia liecarie sive i|uicum'|ue becarii nullo modo, forma vel 
ingenio audeant nec presumant cam conim animalibus cuiuscQnqae con- 
ditionifl in Yineis, terris laborativis, derris sive pascais et aliis qoibua- 
cunque poasessionibus predictorum cuiuscumque conditionis existant a 
monte citra U8qu^ ad marinam eitis aliqualiter introire et pasculare, 
ne<iue macfrias eoruin sive clausuras (|uascanquo aliquatiter devastare 
seu aliquod damnum inferre sab pena cuilibet contrafacienti pro qualibet 
vice librarum 25 parvarum et emendandi damnum per illos illatam ultra 
aliaa penas in provisionibua, sententiis alias per inagniticos rectores Jadre 
superinde editis et mandati**, qaas harum serie laudamos, approbamua, 
conArmamus et ratiiicamus, ac laudatas et confirmutas etiam dicimus et 
declaramus tantjuam beue, laudabiliter, iuste factas. 

Ad secandum buius tenoris, videiicct. Item perchd li nostri soldsti a 
tempo de prim:iviera mandano ly soy cavali a pascolar ne i luogi pre* 
diti soto li olivarl, dove li lor famegi fano capane et stano Iv de di e 
de note, et i|ai pascolano per le vi|;ne e tereni semenali e olivati cam 
grando danno nostro, ct piu per lo brusar tagliano ly nostri incalmi, la 
qtial cosa estimemo nou easer de volunta de la nontra illustrissima duc&l 
signoria de Venetia; e pero doinandemo ctjm instancia, che li a diti sia 
oviado per le vostre maf^niticencie ot per termioacionc comandata, che 
tal dano ly diti non ne debia far zoe che sotto li nostri olivari non 
debia pascolare segotido le dite sentencie, le quale non e-^cludeno niano. 
— Cupientes omnimodam eorum atilitatem et comodum, nullo modo 
permittere inteudentes ip^s in eorum pO!isessionibus aliqualiter molestare, 
sicut de bccariis diximus, ita per stipeudiarios antedlctoa observari to- 
lumus et iubemus. 

Ad tercium huius tenoris. Item perche a tempo de peste bona parte 
de nay citadini vostri dc Zara insi fuora et sta chl per le iaole chi per 
terra femia, dovn alo insir fnora non se puo portar de cose neceaaarie 
per viver, ma ala zornata ne convien andar over mandar a tuor de case 
nostre de Zara, et alcune volte non semo lasadi; quare saplichemo ale 
vostre magniticoncie. che intravignando el caso de peste in Zara, noy U 
quali Be trovemo de fuora. poRsiamo venire a case nostre al nostro bon 
piacerc sani, ct anche nou sani, et far ly f:»ti uostri Vi piace terminar 
questo per molti boni respeti. — VoIuiqus iuviolabiliter observari, quod 
tempore vigentis pestiferi morbi in civitate Jadre, ^it iu lihertate civiam 
predictoram et eorum cuilibet, qui propter metum pestis de civitate 
exiasent. civiiatem ipsam intrare qoantumcumque eia libuerit pro nego- 
ciis et necessitatihuH suls, dummo<lo Ipsi et omnes de corum familia sint 
a roirbo predicto liberi, et de pestiferia lucis non venerint. 




VfOU. XXII. 



U 



163 



Qaare Tolamus et aactoriUt^ nobis ab niastrissiroo dacali dnminio 
noBtro attributa reqairimas et mandarous, capitala et determinationes 
noBtras antedictas et contenta in eis invioIa.biUter obserrari et exccationi 
nitti debere. la quorum umninm iireniissorum fulem et robur presentes 
fieri ioBBiroas, et Bi^lli nostri sancti Marci impressioue maniri. Datam 
Jadre apal sanctum Grisogonum die xni augasti ■oooolx. FraociscQS 
TriTisanus c&nceliariua. 

„DuctUi e terminaiioni'' H, e. 5Jt, k zi^r. arkivu. 

CLXn. 69d. 1460. 9. rnjna, n Mletcih. 

Mletaiko vieSe potvrdjuje dar uHnJen od hteza hvarskoya ttjekomu Gm- 
donu kanoniku u Starom gradu na JJvaru. 

Per Dobilem virnm Marcum Barbaro olim comitero Uesne iuxta liber* 
tatem, quam habet, ciinee8.Hum est in Civitat*' veteri Liesne certum terw- 
nuin longitudiuis br&chiurum xxx et latitudinis brachiorum xvi pro fabri- 
canda nna domo fidelibos nostris presbitero Guidoni caoonico ipsins 
dvitatis nostre, fi-atribus et beredibus suia ob fidem eorumque devotionem 
in noatrum dominium, sicut publico instrumpnto suprascripti ser Marci 
Barharo apparet, ac responsione nobilis viri Antonii Manolesso oltm 
etiani coroitis eiusdem civitatis patet, ipsos fidelissimos nostro dominio 
esse, quod terrenum sibi confirmari humiliter petunt. Quamobrem attenta 
eorum 6de et devotione, vadit pars. quod idem locus sive terrenum 
eisdem anctoritate buius consilii conSrmetur ioxta form&m ipsius privi- 
legii. -i- 75 - 16—14 

Senato. Mar. vol, F/,, h mlef, nrkint. 

axm. 6od. 1460. 30. listopada, n Mletcih. 

RepuhUka luSi ugar. kralju bana Spirinciia, ito ko^e da JoJ otme sothiske 

mlinore. 

1460. 30 octobris. — Quia banuus Paulus Spirincich, qui nuperime 
obtinuit castrum Clisse, per ea que liabentur a comite nostro Spaleti, 
guerit occuparu roolendina et nonnulla, que sunt iurisdlctionia nostre 
Spalati, et sit proTiden'iam : 

Vadit pars, qnod mittantur per collegium unus ex secretariis nostris 
ad serenieMmura domiiium regem Hungarie, et unus allus ad dictum 
bannum occasione predicta, ad instandum et procurandam. quod ipse 
bannuB cesset ab Imiusmodi noTitatibu», et amicabiliter cum locia nostriB 
vicinare vellit cum illa comissionc, que ei dabitur per collegium. -}- 156 
— 3 — 3. 

Senato Mar. vol. F7., u mlet. arkivu. 

CLXIV. tiod. 1461. 7. 8ie5^iA. a Ninii. 

Ug motbe kaptola ninxkogn knez nitiBki rieSatra u oH sv. AnseUna Hje' 
koga Ninjanina od smrlne kazni. 

Nos FranciscnB Michael comes civitatis et districtus None oronihaB 
et singuliB presentes literas inspectaris Balutem in eo, qui est vera salas, 
notom facimuB et manifestum, quattenus sedentibus uobis in nostro con- 



168 



BOeto stallo in eccle-iia 8. Ambrosii nonensia ante alUre magnain ipsiii& 
ecclesie una cum nobilibus viris ser Androa q. ser Januarii, tjt »er Andrea 
Brascovich iudicibus nostre curie anno 1460, indictione vni. die lune 
Beptima mcnsis iannarii. astante populi NonK-nsis maltitudine, omnia infra- 
scripta laudante vt approliante, nemiiie i^ontradicente, venerabilis pres- 
biter dominus Tbomas Lalu&lavich arripresbiter ecclesie a. Anselmi et 
vicarius reverendissimi domini domini episcopi Nonensig, ana cum nobi- 
libus de consilio None, clero capituli eiasdem ecclesie s. Anselml con- 
gregati in dicta ecclesia s. Ambro^^ii in vigilia eiusdem pro veeperis 
solemniter cantandis, exposnit nubis et nostro officio : cum ex aiitiqua et 
approbata consuetudine, que pro lege reputanda est et habcatur in civi- 
tate None, quod qiiandocumiiue aut ta vigjlia iirescuti solemnitate 
vespertina s. Ambrosii aut in vigilia s. Ansclnii comfei^Borum et patro- 
norum civitatis Nonensis, capitulum vel comunitas requirerent liberari 
et gratiose relaxari (sine ulla multa) ex carceribus None uniim qaem- 
cumqae ream slve alijs bannitam ex quaeumqne causa et e^ quocumque 
exct&sa seu delicto, dummodo non sit sicariu» et proditor rei publicae. 
ille talis reus detentus deberet relaxari, dari et donari dicto capitulo 
gratiose et sine ulla malta ob revercntia dei, dictorum sanctorum patro- 
norum civitatis Nonensis; et propterea ipse dictus ven. Tbomas archi- 
presbiter et vicarius ana cum toto capitulo predicto ibi ut supra cod- 
gregato petebant, et devote nos c^mitem prcdictnm requirebant , nt 
diitnaremus dictam coimuettidinem observarc, et eis tradere, relaxare, 
donare et gratiow largire ob revercntiam dicte solemnitatis s. Ambrosii 
Jacobum filinm Petrionaz habenteni aliam liabitatioiiem in \il!a Camixe 
districtiis Nonae, tunc carceratus in Nona decapitandum pro bomicidio 
ab eo perpetrato in personam q. Giorgii Vlassicb de Camisa, et seu- 
tentia lata in et contra eum per spectabilem ser Lucam Contareno tunc 
temporis comitem die, mensp, millesimo et indictione scriptis in actis 
cam suis reg. sciose appr^net. Nos vero audita et optime intelecta dicta 
petitione et reqnisitione cum omnibus contentis in ea, comunicato con- 
fiilio cum anteriictis nostris iiidicibns, nobisciim ut supra sedenlJbua, con- 
siderato in opponiata non premeditato homicidii pretacti, quam et qaem 
dictus Jacobos, at nobis constat, amare fletur extra districtu Nonae cum 
maxima penitentia, conaideratis multis, que in premissis et circa pre- 
mifiHa cuiiflidcranda fuemnt, dictum JaCdbum homlL-idam de nostro m»n- 
dato et ex dictis carceribus reducluni et coni^titutum et geuuflexum 
coram nobis, manibus post terga Iigatis, et lacrimantem et petentem 
veniam buI criminis, ex auctoritate nobis conceasa et atribuita ab illastria- 
simo ducali dominio Veuetiarum prelibato. dedimus, tradimus, donavimua 
et graliose aeu i>er viam graliae largiti fuimus prefato ven. capitulo ad 
honorem altissimi domini nostri Je8u Cbriati einsqiie matris Mariae vir- 
ginis glorio^e jiro siTvanda cxjnsuetudiue pretacla incepta ob reveren- 
tiam prefate solemnitaii.'^ sancti Ainbroi^ii, liberavimus per totaliter 
eundem Jacobum ab omni pena corporali sibi danda ex prefata sen- 
tentia, et totaliter per admodom, ut antea stare et ambulare in civitate et 
dUtrictu Nonae, seu per civitatem et dtstrictum Nontinsem libere, secure, 
tote et sine ulla molestia sibi quoque modo Inferenda ex causa pre- 
fate sententie. 




164 

In coius rei tefltimonium presentea nostras fieri iassiroas. et sigilU 
8. Marci nostri regiuiinis appeiisione muniri. Data in cancclierift comitisj 
KoDe die, men^e, mille^timo ot indictione saprascriptis. Kgo Joiinnf 
q. Andreas Bisullum caDcellarius None omnia singala de ma.Gdado scripsi. 

L. S. Piftro Ferrari Cupilli di veneta antoritti nodaro publico e gta- , 
rato di Zara ho fatto estraere d'altra simile esistente nt;l libro privilegf ' 
della magnifica comaniu^ di Nona et in fede sottoscritto e sigillato 
proprio si(j:illo notarile. 

Ez libfo IV.: ^PriviUggi fidla magnifiea comunit^ di Nona" 
104, u zadar. arkiru. 

CLXV. God. 1461. 7. nie^nja, n Uletclh. 

^lje H poslanikj da izmiri kralja hosangkoga sa Stjepanom hrctgom 

sv. Save. 

U60. 7. ianaarii. Non est dubium, qnod dii^sensiones vigentes inter 
sereniasimom dominam regem Bosnne et ducem Stefanum de sancta Sava, 
nisi componantur et iiniantur predtcti duo domini ad curam salutis et 
conservationis utriusqae eoruin, erit causa perditionis et eTersionis status 
utriusque, nt de despoto Amoree secotum est; quod si seqaeretor, oltra' 
comune pericalum universe chrislianitatis facile etiam coniectari potest, 
quo in statu res nostre Dalmatie reperirent. Et propterea adhibenda est 
omnis opera, ut predicti duo doraini inter ae componantur, et ad pro- 
priam salutem suam uterque corum animotnr et e.\citetar. Idcirco vadit 
pars, quod eligi debeat de presenti tn tioc consilio unus noster orator 
ad predictos domiiios, qui rcspondeat statim, si fuerit in hoc eonsillo, 
aut cras ad tercias. Ducat secum illam familiam, que per coIle;,nan) 
limitabitur. Discedat, quando sibi mandabitur per dominiam, et vadat 
cam illa commissione, que sibi dabitur i>er hoc consiliam. Habeat orator 
predictus dono a nostro dominio pro hac le^atione duc. 20) auiiliberoi 
ab omni angaria. Kt si per aliquod otlicium compelleretur ad solvendani 
aliquid, dominium noHtrum solvat pro eo. -|- 50 — 1 — 5. 

Qaod orator predlctus eligendas non posslt refatare aub pena doc. 
500 auri in suis propriis bonis. Kt fli refutaret pro eundo extra, teiieatar 
transire alpea vel (luarnariura, et stare men^e quatuor. -|- 107. Electus 
aer Paulas Mauroceuo condam ser Kgidii. 

Senalo Mar. vol. F/., u mlet. atkivu. 



Cim Ood. 1461. 5. TeUa5e, i Htet«ifa. 

Odrtdjujr. se, da se odahrani poslantk, koi je inuto poci kralju &OAaN' 
skomu I hrcegu Stffiwu, ohskrhi potrebiUm novrem. 

U60. & februarii. Proviilendara est, ut vir nobilis Paulus Maaroceno, 
deaaignatus orator ad Bereni.ssimum dominuin regera Bossiiie et illustris- 
simam coniitem Stefanum, ct promptus ad obedienlura roandatis hnios 
consilit cito diacedere poasit; propterea vadit pars, quod coUegium habeat 



165 



libertatem accipiendi denarios ad expedilionem predicti oratoris necces- 
Barios, unde citias liaberi poterunt, et sicut eidem collegio Tisum fuerit. 
-I- 122 — — 1. 

Senato Mar. to(. VL, u miet. arkivu. 

CLXVII. (iod. 1461. 26. Te^aJ^e, ■ Hleteih. 

Mhtacke primjethe na molbe poslanika hifsa ^Jepana. 

HococLx. die zxvi (m. v.). Qaod spectabilibus oratoribus illuBtrisfinai 
ducis Stepbani, qui ad presentiam nostram se contuleruiit. exjKfnentes 
oretenus nnnnulla, qne etiam in scriptis nobis tradiderunt, et buic con- 
bUIo lecta sant, respondeatur : 

niustriBsimo principo et excellcntissima signoria, supplica vofitro fiol 
et menor fradello ducha Stepbano ale vostre ellustrissime signorie, come 
sa bem la voetra serenitA. come questo infedel pa^uno, zoe gram Torco, 
in quanto pizol tempo, si come meglio inttmde vostm sereniti^, quel che 
ha facto verso tanti signori, tolse Conatanlinopoli et tuto suo imi)erio. 
Kt siroelmente po considerar la serenit^ vostra, quante fo le richeze «t 
poasanza de slgnor deaposti de Servia, el qual non pot« subornar ne 
aadar gram Turco cam le sae ricbeze, ne resister cum la sua potentia, 
la sua signoria tolse; et simolmcnte da po la morte de conte Bianco 
tol>e tuta la Vlachia, la qual Fe tegniva cum 1i Hungari, la qual anchora 
signoriza al presente; deinde tolse 1a Morea et tuta sua aignoria. 

Adesso Ulustfissimu signor me par, clie se appropinqna queUo tempo, 
che me vora devorar, come ha facto de altri priniipi et aignorf, per che 
noslri termini no e gram montagne ne gram aque, el qual cum le iiiie 
richeze oon posso saciar ne cum possanza resister, et lui, confidando de 
le sDe force, e di^posto a tuor tuto quello, cliel pora et a chi pora. 

Et io serenissima signoria essendo vostro bon fiu et citadino ct fcdel 
amigo, come sa la vostra serenit^, non truovo mior reduto ne mazor 
flperanza so no in vui, potentissima serenita; et pertanto simmelniente 
supplico a le vostre signorie, che ve piaqua conceder soto la vostra 
signoria qualche castelln, cbe fusse in isola, et se non po»&o haver 
castello almen qualche ixola zoe o Liesna over Braza over altri segondo 
meglio par ale vostre &ignoric, dove serave salvo et guardado io et li 
mei tioU et mei subditi. 

Kt se per questa via non posso haver ne castello ne isola, almanco 
piaqua ala vostra screnita, che poif^sa baver per qualcbe prexio conde- 
cente, cbe fusse de vostro contento, et che io potesse satisfar ala vostra 
sercnita; la qnal co8»a lasso in eterno dio et in vustra iustissima signoria, 
che faza et delibera qu('I, che meglio parera ala vostra illustrissima 
signona. 

Quod diligentes fraterne excellentissimum dominum snum, sumus et repe- 
riemur semper promti in omQibus concernentibus eius honorem et com- 
loda ; si quid vero dubitationis aut molestic t^ibi occurrit respectu 
lomini Turci, id quippe nobis, qui illufitrissime dominationi sue plurimum 
afi^ecti sumuH, magnopere displicet, ncA confidinius in bonitate divina et 
in multa virtute, sipientia et magDanimiiate sua, quod^ quando caaus 



166 



uUus accideret, excellentia sna cons^rrare et manutenere stadebit fitatum 
Buam sicat buco&que fcdt, et sicot etiam per 6ui>eriora tempora proge- 
Ditores sui semper feceruiit. 

At qaoniaui idem dominus petit a nobis aliquem locum siye tnsutam 
sibi concedi, ut in cusu opportunitatis, cum fillis ct t>oni8 sois se redu- 
cere possit, dicimos, quod liccl speremns et contidamus, quod excellentia 
sua se prevalebit et conservabit in etatu suo, sicut tota mente deaidera- 
muB, tameu «, quod absit, aliter videretor posse occurrere, erimas 
semper bene contenti, quod cum ijersona. filiia, familia et bonis suis per 
terras et loca iiobtra se reducere pussit ad inf^ulam et locum nostrum 
Liesne; nam semper excellentiam suam libenter vJdcbimuH et iractablmus. 

La Tostra illustrifsima signoria cognoace et intende bem, come pregi 
la vostra serenita, che se degnasse mandar cl vostro ambassador a gram 
Turco, el qual pregasse per nome de la vostra excellentiBsima signoria, 
che non mandasse adosso de mi tanta ira et tanto fuogn senza la mia 
caxon, et maximamente per compiaxer ali mei nemixi; avisando vostra 
sereaita, come eBsaDdo ritornadi i mei ambassadori da la vostra 
serenila, mc avixa, come la vostra signoria volea mandar uno zentil- 
hoino de Scutari per certe vostre facende et le mie da gram Turco, 
donde i mei ambassadori, essendo stadi da gram Turco, non hano 
trovado ne visto ne aldido alguna cossa del supradito zentilhomo; per 
la qual cossa prego la voBtra illustrissima signoria se al preeente e ptr 
dover andar alguoo vostro ambassador verso cl gram Turco, i-iaqua ala 
TOfltra serenita lar avisar el gram Turco, et recomandarme a lui come 
Bom vostro bom fio st fedel amigo et vostro citadin. 

Circa partem, per qaam petit, ut caBu qao missuri simus oratorem 
nostrum ad Turcum, sibi loqoi faclamus in eius commendationem et 
favorem etc, dicimus, quod e.x fraterna benivolentia, quam ad excelleniiani 
Eoam gerimus, sumus semper cupidi sibi in cunctis pos^ibilibus satis- 
facere; et casu quo missuri simus oratorem ad Turcum, habebimus me- 
morie hanc rem suam, ct libentcr pro illustri domiuatione saa faciemas, 
quicqaid boni pos»ibiIe nobis erit, 

lo som certissimo, serenissima signoria, che la vostra serenita habia 
inteso meglio qneUo, che al preaeute notificai'0 ala vostra serenita, come 
algaoi mei fedL-I amixi, i qual sempre stauo ala preseutia de ^ram Turco, 
me hano avixado, come ala prima vera el gram Turco per^ionalmente 
peusa vegnir sovra Scutari, se pora far algana cossa a Scutari; et dapoi 
passera per Centa, et vignera de longo adosso Ragosi. 

Ancora, illu&trissima signoria, non me lassa in reposso mai qaesto 
crudelissimo tirranu, clie ])er ogni modo vorave haver Zazuina; et al 
preseute me ha mandado a diniandar, digaodo: dame Zazuina, perche 
vogUo haver paaso verso Chiervacia et verso lu Datmatia, promettandome 
ogni cambio che volesse, e mi non som disposto a fai' ne questa ne ne- 
Buna altra coesa senza couseio et volonta de vo^tra serenita. 

Fro advisationibus autem nobis datis de mala intentione et dispositionc 
Turchi regratiamur plurimam illustriosimo domino suo ; et quoniam 
asserit, Tarcum ipsum requirere ab eo castrum Zaznine, Buper qua re 
cousilium nostrum petit, dicimus, ()uod cognosciuius illustrissimum domi- 
num ducem titephanam BapieDtissimam, nec dubitaiuus, quoil semper 




167 



Tigjlans et inteDtoB erii. ad omiiia, que lioiiorem et bonum statam suom 
concernere babeant; loquentesque fraterne cum oxcellentia eaa, cupiditjue 
omtiis eins comodi, dicimns, (juod iudiiio no«tro una de prJncip^ilioiibns 
eL utilidrihuH proviftionibug ad continendam rabiein huius liostis esset, 
quod inter ipsuni ducem et regem Bouine l>onum c^ncordium seiiueretu*, 
per qaod dabitari non debet. quod preetaietur oiateria Turco persistondi 
raa^is in temiinis auis; et hinc est, quoJ moti zelo caiitutis et amoris 
nostri in ipsos dominof, iam clegimus et citu njssuri sumus ad eornm 
presentiam oratorem nostrum, a quo excellentia eiusdem ducis particu- 
iarius intelli^et optimam inentem nostiam 

Ancora la vostra illustrissima signoria cognosse et intende, quando 
ehel tio de Stephano Cemoevich iera in le mie mano, et habiandomelo 
dimaiidado gram Turc^ et eignor despoti, mal non 1i vuIki oonsontir, 
nia quando la vostra serenita me lo domandn, io ve lo doni dc bom 
amor et de bona carita molto volentiera iier far cossa, cbe fusse grata 
ala ^ostra serenita, ct alliora avi^^i vostra serenita de It suoi costumi 
albanesclbi ; et in qaclla volla voslra serenila me iinpromesse, n6 me 
feva al^uno oltrazo over dano, de doverlo castigar in siembre cum mi; 
onde molte tiade io me bo jamentado di danni et oltrazi, cbe me ba 
facto, et winpre la vostra serenita pnmii^tando dn farme raxon; adesso 
me ha facto tanto, cbe hora mai non lo posso i>iui sofrir. Ma se lo non 
guardasse la vostra serenita de niazor vaivoda cha de Stephanl/A, save- 
rave et porave far la mia vendeta; avi.xando vostra screnita che me ha 
facto de gram dani, et finalmcnt» ka niandatu la sua gente, et si me 
ha rubado perechie persone, et si la vendude in uno castello de gram 
Turcho chiamado .Mcdum. 

Ad factum vaivode Cernoich, respondemus: quod si (|uid per eum 
gefituni est, quod molestam sit et damnosani prefato illustrissimo domino, 
id profecto nobis vehementer displicet, et preter omnem nientem et intea- 
tioiifm nostram procedit: scribemus itaque, quaiii primom et efficaciter 
admoiiebinius ipsuiii Stepbainim. quod ab omni iniiovatione deaiistat ; et 
81 qaod damnum intulit, illud reficere dobeat, et se gerere in onmibtu, 
aicut requirunt fraternitas et bona amicitia, quam habemaa cum prefato 
illustri domino duce. 

Illostri.s^ima signoria, molte fiade i mel ambaosadori hanno suppli- 
cado ala voKtra serenita per parte nostra per facto de la caxa mia, et 
la vostra serenitaoKni volta Ha promcsso de voIprm»*la romprar; cuKsi prego 
voetra serciiita, cbe la mia caxa ^ia comprada. la niml al prest-ntt- rac xfl de 
gram bisc^no per fare i facti mei, azoche io podesse maiidar et salvar 
le mie cossn in ca.xa mia, et che i mie servidori poasa vegnir in la mia 
ca\a propria. 

Cin^ domura, quam sibi omere promisimua, profecto de^iderium 
nostrum fuit et cst in hoc libenti animo sne eM:eIlentie satisfacere ; sed 
ut ipsi Epectabiles oratores inlelligere potueront propter conditiones faaios 
urbis nostre nort reperiuntur nisi cum maxima difticultite domns Tcnales, 
maximeque de illis, qae illustn duci Stepliano conveniaitt; aed stabimns 
ad hoc attenti. et quamprimom tieri poterit, id valde libenter facere 
carabimu&: inteiea vero aumus bene contenti, qaod sicut sibi promisi- 



ll^ 



mus, haboat affictam domos predicte; et ita Ulom hic qaamprimum sibi 
d&ri faciemus. 

Ancora piaqaa intender ala vostra serenita de 600 ducati doro, che 
dio haver da la camera de Cataro, come apar per li privjlegii de 
vostra inclyta sereDita. Adesso molti anni sono pa&sadi, cbe io non posaoj 
baver i mei danari contadi, »e non vegno pagado eum ioX, de la qi 
Bal io non posso baver i mei danari contadi ; si che supplico a la Toetn 
iUustrifsima Bignoria, cbe possa liaver i me\ dauari contadi. 

Be pecuniis, quas excellentia ^ua, ut asserit, ha> ere debet a camei 
nostra Catari, dicimus equuni et honestum e&se ut prefat<j illustri domin< 
sati^fiat. Qooniam tiimissima intentio nostra est, qaecumque sibi proiuif 
integre observare et facere observari, scribemus itaque et mandabimoB' 
efficacissime comiti Catarl, ut omnino tam cnm pecuniis qnam cum sale 
provideat cum etfectu, qnod prefato illustri domino sati^fiat. 

£1 castello, che tulsi ali Hangari, chiamado Zazuina, baveva certe 
ville, le qual Juanis bani et Petar bani deti ali Polizani, e che li senra 
a diti Joaiiis et Petar bani, caasi etjam illabtrissima s^gaoria i sopra- 
diti Polizani, quando havi preso el dito castello, voluntariamente volsi 
vegnir da mi, e si me pr^a, cbe li desi le sovradite villo, ofTerandoBej 
de servinne et far tuto quello, cbe hano facto a Jovanis et Petar bi 
e le dicte ville io di eum quella condicion adesso lor non mepol 
et mantegnir i pacti mie; et pertanto io termino le mio viUe et mic 
terreni taor et darli a persone, cbe faza el ano dover segondo uxai 
del paexe. 

Ancora sapplico ala vostra serenita, che li 60 ducati, cbe debo haTer 
per affito de la mia caxa, prego la voatra BignoriBf che sia dadi a qaesti 
mie ambassadori. 

Ad partem villamm castri Zazuine, quns a Pollicenpibus rehaberftj 
velle videtur, lespoiidemuB, quod de re ista non habemus aliam infor- 
mationem, sed dabimus operam intelligendi materiam istam, sitque 
excellentia saa, quod non vellemas uoquam nisi ea, qae iasticie et eqot-^ 
tati conveniant; et in his, qae honeate poterimus, seuiper conabimur sue 
excellentie complacere. 

Kt ex nanc captum sit, qaod de re iata scribatur rectori nostro Spa- 
leti, ut nobis veram et particularem infoimationem debeat circa hoc dare. 

Ancora supplico a le vostre signorie cum sit, cbe uua volta voatra 
ser^nita me habia facto gratia, che possa trar el vostro sal de laogi et 
dtade vostre pa^ando el sal et li vostri datii segondo appar per uno 
privilegio, el qual have da la vostra sereuita; el io piUi tosto vora dar 
atilita ale vostre cita cha a le allre clta ; si cbe prego vostra serenit 
che me sia fato una leltera patente, azo non habia impazo ne molestia^ 
da algano vo&tro subdito. 

Ad ultimom de facto salis, quem petit extrahere posse de terris 
et loeia nostris solvendo dacia et cetera, iustificari et bonestari deboat 
res, ista iliis bonis et pertincntibus verbis, que magis utilia videbuntuTT 
coucludendoiiue, qood in hoc sibi complacere non possemus nisi cum 
magno damno et destructime caniyraru(u introituumque nostronmi; quod 
ut certi sumus, excelleutia sua videre non vellet. De partc 142, de non 
0, non sinceri 2. 

Swreta com. rogat, XXI» e. 31. tergo^ u mlet. arkivu. 



169 



• 



CLXVin. God. 1461. 23. oznjka, d Mletcih. 

Republika mletacka obavieiiuje sooga tajnika u Ugarskoj o svojih nakauah 

glede Hrvatske. 

■ccccLxi. die xxiii marcii. CiroumBpecto Tiro Petro Tbomaaio secre- 
tario in partibus HaDgarie. 

Petre, reddite sunt nobis littere tue dierum ultimi febmarii nuper 
decursi et secundi mensis instantiB, qnibus inter cetera novimus reditum 
Ijudam regie maiestalis Hungarie. Qiiantumque apud serenitatem suam 
in exeqationem mandatorum nostrorum per te actom e.vtitic, preiNertim 
eirca novitates contra subditos nostros illatas per bannum I*aulun) ('rifa- 
cie; inielleximus quoque gratum et humanissiuium responsum per eiUB 
mae&tatem tibi datum in ista materia; unde nobia porsuademus, quod 
per accessum nuntii, quem scripsisti nobis serenitatem soam mittere 
statulsse ad ipsom l)annura, cum ab eiosmodi innovationibue debere de- 
sistere et cum nostri^ amicabiliter esse vicinaturum. Volumus itaque et 
mandamus tibi, ut operam dare debeas adeundi presentiam ipsius »ere- 
nit^simi regis, referrendo sibi nostri parte gratias permultas de quantu pro 
sua iusticia et equitate proque affectione, qaam ad no.^i liabet, fecit in 
ista materia, utendoque circa hoc ilUs bonia et pertinentibus verbis, que 
tne prudentie videbuniur. Eidpm aulem eerenissimo ret;i scril^ere deli- 
beravimns per litteras alligatas, quarum exiuiplLm ad advisamentum 
mittimus his implicitum, ipsas litteras serenitati sue presentabis. Scribi- 
mus quoque magniticis dominis liainoldo et Joanni vaivodc Transihano 
iuxta commemorationem tuam, qnas litteraa 8imiliter auis magnificentiia 
exhibebis cum illis bonis et acconiodatis verbis, que videbuntur tibi. 

Intelleximus preterea, qaantum scripsisti nobis relatum tibi fuiese 
per illum dominum, quem non modice rcpuiationis e&se scribiB, in factis 
Croacie ponende io manibus nostris |)er aliqnod bonum mcdium et cetera; 
et respondentes tibi cum nostro consilio rogatorum, dicimus, quod st 
certiticatas eris verba ista processisse de scita et mente cerenissimi regiB; 
quoniam si aliter esset, nuUo modo volamus nec intendimuSi ut verbum 
ullum facias de re ista. Contenti suraus et placet nobia, quod captato 
tempore, secrete te reperias cum prcfato domino, dicendo sibi, quod ex 
officio et debito tao nobis noliciam tradidisti de quanto sua maguiticenlia 
tibi dixit in ista mateiia. qaodque tiabuisti responsum a uobis, quod 
regratiari debeas dominationi sue de quanto (ibi proposuit, eiimusque 
contcuti^ si ita placebit sibi. particularias intelligere menttm saam circa 
rem istam: et de quanco liabebis, curabis nos qufimprimum litieriB tuis 
ceriiores efticere. I>e parte 137, de non 1, non sinceri 1. 

Secreta consilii rogatorum XXI. c. 30, u mlei. arkivu. 

CLXIX. Ged. 1461. 23. oznjka, u Hletcib. 

PoHo je krcki knez ohustavio i razorio solnice uslied miei. naioffOj dfr 
zvoljara tnu se 500 mira iz koparske solnice. 

MocooLzi. die xxni martii. Provisum et captam fuit aliaa in hoc con- 
Bilio, quod diceretur magnifico ccmiti Joanri Vegle etc, ut salinafi, que 
(rant et facietant ^alem in dicta insula, dcberet qusm primum demoliri 



170 



et destruere iti at unplms non pxtarait ut Eaeerent fHfm. Et quod 
pro usQ 800 et dicte instile dAretar sibi de nJe aostri dcminn precio et 
mensora, quo datur DOfitris subditis. <Jat qaidem magiiificas comes piomptia- 
flime obtdivit juAsis Dostris. quippe <iui qDunprifflum deetnteodaa et de- 
molienda^ curavit dic-taa soaB «^inas. Ct iti continue obedire et obteo- 
perare mandatis no&tris iDtendit tamqoam filius obidientie et derotisBi- 
mus Doster. Venim qnia ad benignitatem nostri dominii pertinet utj 
aliqua munificentia erga dictnm (nmitem, respeetn maxime dicte Bue obe- 
dicDtie et de^otionia. vadit pars, qaod de sale nrstro Jo&tiDopolia ac 
decimanim nostnmm dentur et lar<nantar prefato comiti Jobanrd, filiis 
et beredibDS stria singiilo anno in JustiDopoli mozeti r centum salJa ad 
men^uram Pagi pro usu suo et dicte sue ingule. De parte 131, de Don i. 
DOD ainceri 2. 

Senaio Mar. vol. VIl. e. 3. t., u mtet. nrkicu. 

€LXX. (iod- 1401. 28. o^jka, n Mleteih. 

Sindiei i propiduri mUUida, podani u Dalmaeiju i AUtanifu, odyoraraju 
na molbe podnesew- jim od budatHskih posianika. 

Nos Jnlius CoDtarenus ft Antonios Venerios pro illostrissimoet eccel- 
lenlii^imo darali dtmiDto Venetiarum etc. ad partes Iialmatie et Albanie 
sindici et provisores. 

Ccmparentes corsm nobis non nalli cives Budue nomine comunitatis 
cinsdem, nobis infrai^cripta capitala poirexeniDt, ad que facimufi respou- 
sioues nostr&s pro ut in fine uaius cuiusque eorum particulariter oon- 
tinetar. 

Et primo ad primum huius tenoris. videlicet: Dinanti dt voi magni- 
fici et generofii siguori ineser Jnlio Contarini et meser Antonio Venier 
|)er parte delli servitori tideli e vasfali dell' iltustii»^inia signoria di 
Vi'netia Doi giudici et universilfi di Budua bumilime et rlvereDtemente 
exponemo alle prefate vostre signorie, conciosia che signorizando lo sig. 
Italsa. nai eravnmo suoi sudditi; et in quel tempo lo vaivoda Stefano 
Cemoi nulla havuta da fare daJIe montav,'ne in qua. Murto lo Balsa, 
Dui Duduani venissemo sotto obedientia de la vostra sifi^noria, lu prefato 
vaivoda s' acconoie con il signor despot, per la qual cosa lo detto vai- 
Toda se impetr6 li nostri terreai dallo prefaio signor despote. Da poi la 
Tostra prefata pigDoria oe rendete allo de.-^pot, et al hora lo despot com- 
mand6 allo prefato vaivoda, che ne rendesse le nostre posfessioni, come 

nino provare per privilegio del sig. d-^spote. Pocn pnasato certo tempo 
. refato voivoda Stefano ando a conciarse cod lo dnca Stefano: nui 
predetri Huduani ne rend^tisemo .'illa pretata illustriRsimii ^ipnoria. li pre* 
detti duca Stefario de Bosina et Stefano Cemoi ne vcnern adosso, ta^li- 
aadone le nostre vigne e bruBriandone la t»»rra, tenendone piu di asse- 
diati io rastello, la qual cosa qaando consegnassimo el cast«llo alli 
magiilticJ proveditori meser Marco Zen et Alvise Loredau ne promesseno 
fame render le nostre possessioni et terrcni. Unde venemlo lo prefato 
vaivoda ad olfcdieutia itella prefata signoria iiostra, piii lettere la prefata 
signoria Tha Bcritto, clie li renda li noatri terreni, et non Tha voluto 
ohedire. De cbe supplicamo la prelibata aignora vostra, cbe vi piaiicia 



171 



I 



■ 
I 
I 



rarne restituire li iiostri terreni el |io8seB»ione, cho ne tieiie mnzn rasone 
et per fnn». Hes|K)ndemu8 qiioii ad ec nobis nimis Bpectat, sed de 
bis iiabeant recursuni ad nostrum illustrissimum dominium. 

Ad secundum huins tenoris, videlket. Item supplicamo la vostra 
signuria, azo cbe fra li nostri cittadini non ^ia scandalo, cbe nullo nostro 
cittadino ne forestieru, che abbia posse^sione in quosla terra, habbia soldo 
ne provisione ne in castello ne iit tena, come nf fu promesso da pre 
fati proveditori meser Marco Zeno, meser Alvise Loredan. Ueutiondemus, 
quod fiat ut pelitur. 

Ad septiniom (sic) butos tenoris, videlicet: Item supplicamo alle 
Tostre signorif, conciosia che la povcrt^ 6 in questa teira, non possando 
a Vinexa ad appelar le nof>tre sentenze. cho le vostre magnificentie ne 
conceda pussanu andar alla cancellaria del conte di Cattaro ad appellar 
le nostre sentenze dapoi fornito lo rcgimento de miser Nicolu Itemundo 
a! prestnte nostro podest^. Kespondemus, quod fiat eis ut prtitur iu^ta 
contiiientiam eorom privilegii sibi indulti per dominum Ludovicum Laure- 
dano et dominum Marcura Geno militem. 

Volumus itaque et ex officio nostro requirimus, capitala et conces- 
siones nostras presentes inviolabiliter ob^enari et {^enitus e\t cutioni mitti 
debere In quaium fidem preseiitea fieri ia5Bimus, sigillique nostri sancti 
Marci appensione uinniri. 

Date Dudue die 28 martii 1461. Franciscus Trivisanus cancellarius. 

Zf prtpim u tniet. arkivu napoaeb. 

aXXI. (lod. 1461. 23. oznjka, n Mletcih. 

Kepublika zahvaljuje se kralju ugarskwnu, ito je naloSio hanu Petru, 

Mf/rM «0 (/ranici mirttje. 

14B1. 23 martii. Serenissimo domino regi Hungarie. ilabuimus novts- 
sime littera» circumspecti secretarii nostri Petri Thomasii iarapridi-m 
mifisi per nos ad vei^tram regi«m maiestatein, nuntiantes aobis, quanta 
humaiiitate eum intuitu nostit) serenitaa vestra viderit susceperitqne, ac 
quanlum preserlim moleste tulerit. <iiiod banns Paulus. pt*r CHUitudinem 
vestram in Crnaciam missu-;, ad novitates illas indebitas contra nostros 
procesfierit Kt enim quantnm de summa equitate et hoiiestate deqne 
roagna benivolentia vestra serenitas in nos nihil acceperimue novi, f^ra- 
tissimum tamen et iucundissimum nohis fuit quod nuntium suum ad 
bannum Paulum mittere instituerit, ut ab inhonestis modis per eum 
hucus<vie servatis, abstiueat, quos certissimi sumus preter scientiam 
prcten{ue umnein menteiit et intentiunem vostra serenitaa procesisse. Cum 
enim siiigulari et preuipuo quudam amore ilhistrem quondam geiiitorem 
vestrum recolende memorie semper proseculi fuerimus, ita et in regiam 
maiestatem vestram el omnes suos aervare sempor intendlmus. Nec 
dubium ollum facimus, hanc iiwam erga nos esse mentem et sententiam 
celsitudinis vestre, ut mntuu hec nostra beniv lentia et amicitia non 
solum perpetao c^nservctur, sed ctiam si quid super addi possit, continue 
de bono in melius aageatur. I)e parte 137, de non I, non ednceri 1. 

Sncreta conailii rogatorum lib. XXI., u mlet. arkiru. 




172 



CLXXH. M. 1461. 7. tranga. a Mletcih. 

Patao Mauroceno Oftlobodjm od duzitosti, da podje poslanilrom u Bosnu. 

1461. die m aprilis. CoiuiliariL Cuni Tir oobnis Faaios yaaroceno 
designatos faerit orator noster ad serenifsimum dominum regem BotsiM 
et (lomiLam duc«m Stefanom, et paratufi sit obedire mandatis ooetris. 
Sed qaia propter occupationes terre oundom potuit expediri et sdhac 
dubium est, an ire debeat ad legAtionem ipsam; non sitqae conrenieiUi 
()uod aic etet impeditus, cum pio eo nou de6ciat exequi mandati noetra; 
vadit pars, quod tdem ger Paulas ad oisnia eligi po^sit, £iait poterat, 
antequam fni&set elfctus ad dictam ambaxialam, sicut in divereta aliia 
lilnribufi nobilibu^ nostris oonce8.4um. £t si consilium vel capitalare etc 
I)e parte 818, de non 27, non sioeeri 23. 

Maius eonsilium. Re^na c. 30., u mlet. ariavu. 

CLXXnT. G«d. 1461. 16. tramjR, na Braio. 

Naredba brackoga kneza, da tvak, koj nosi osoIim ttrttf, itna nctiti i 

ona) javnoga poUtka. 

1461. die iovis 16 aprilis. Magnificus doirinus comcs «edens yTH tri- 
bonali ad eius solitom iuris bancum hora debita cau&arum, audita diffe- 
rentia vertente quotidie coram sua magnificeiitia occasione p('8ticorumj 
aententiavit et termina\it, quod <ine1ibet popalana persona, substinens 
ODera personalia in commani Bracbic, teneatar facere oftitiam postico- 
rum, dam contigerit eo8 esse poslicos, nec nllo modo posaint exemptari 
nisi propter senectutcra. Laus Deo. Preseutibos ser Georgio FJlippi et 
ser Lachino ToTras^ich. 

Petros Ant. Etertanus cancellarias Brachiae aliena manu extrtxit 
Buprascriptam terminationem, concordat, sabBcripsit et sigillavit. 

Exemplum ex volumim ciarissimi domini Marei MoHno oiim coinitis 
Brachiae, u zadar. arlcivu. 

CLXXIV. m. 1461. 23. IraTDJa, n Mletcih. 

Daje ae nalog kapHanu od kulfa, da prereze na onu stramt posianika 
hreega Stjepana st\ Save. 

UGl. 23 aprilis. nQaod in complacentiam illastris domini ducis Ste- 
phani saDcti Save, cuius orator. qui hic est, maximam facit inatantiam, 
qaod pro securitate persone huc et sui havf ris, cuni asseril multas peeu- 
nias liabere et alias res, levetar super his galeis nostris. Maiidetur capi- 
taneo nostro ituro ad culfum, at provideat dJctUDi oratorem levare cum 
rebua suis et cam duobus famulls, et conduoAtur in illum locam, qni 
habilior et coraodior i|>si capitanoo videbitm". -|- 123 — — I. 

ticmto. Mar. poI. V.j u ml^. arkivu. 



I 



OLXXV. fidd. 1461. 5. svibnja, u Troffirn. 

Sindici i providuri u Dalmaciji i Alhmiiji daju odgooor na proinjt po- 
sJanika trogirskoga puka. 

No8 Julius ConterenuB et Antonius Venerius pro illustrissioio et excel- 
lenU&sJmu ducali dominio Venetiarum etc. ad partes Diilmatie et Albanie 
gindici et provisores. Parte populariiira civitatis Tragurii noliis pr<'»en- 
tata fuenint capitola iufrascripta, ad que ftjcimus respouBiones nostras, 
pront in tine nniucuiusque eurum continetur: 

Kt priino ad primain huiusinodi, videliceti Avanti di voi raa?nifii!i e 
genurosisfiimi M. Julio Contatini et M. Antonio Veniero \»'r la noslra 
illuatrissiriia et ampli&sima ducale signoria di Venetia proveditori ct sin- 
dici dignlssimi ad pirtea Dalmatic et Albanie etc. sex elletti eon la 
zonta per universitii di vostro tidelissimo popolo di Tragaro ad esponer 
alle magnificentie rostre quello, che a noi esser fatto contra rason. et 
qnello che somma necessit^ cbe pcr com. decreto sia terroinato e dilu- 
cidato per boon e itacitic» viver di tutti Hdel subditi e servitoh vostri, 
et prima. Cum sit, cbe la nosLra illustrissima signoria per sua summa 
clemnntia ne habbi terminato, ctie uon possando masinar in altri molini 
della signoria per voler andar ai molini de Sibenico; ma se de invemo 
per cattivi tempi andar e tomar stentano zomi 15 e piti, e perchi^ anche 
mal 6 pericolosa via per mar della Plancha, avanticbe vegna de U la 
mitt^ e molte volte I poveri homiui consuma tutto qaello, che banno 
port;1 a masinar. Per taiito liumiliter siipplicano, detU termiirition slt 
dillucidata, che non possano roazenar i molini di Spalato, li <iuali sono 
in dioce^e vostra essendo o la intentiun del noUro supplicar etiam la 
iotention di nostra exellentissima signoria. — Uespondeatur, quod si qui 
deffectu aquarura mulondinorum Tragurii irent ad mulendlna Spalati scu 
Sibenici pro macinando, Tragurii nullom dacinm persnlvere debeant iuxta 
continentiam docalium litterai'um 5 aprilis U.^8 super inde di.sponentium. 

Ad Kecuiidum huius tenoris, videlicet. Iteffl liumitmente prcgamo la 
generositil vostra ve d^sgnati redrezar lo rapiiolo dell' incanto della ven- 
dition dlsola vostra di Baa. fatto per spetabil homo H Zuane Moro, 
cam ait noi abbiaroo impetrado la ditta isola, cd ^ concessa per V ex- 
cellentissimn consiglio di x , iii aquisto della qual havemo speso ducati 
dueccnto, comencando dal 1420 vel circa per fina ultima termination, la 
qual Isola in primaria concession, quando primamente vegnissimo alla 
obedienza vo.Htra, ne fu concessa per benignitii e clemenza vostra e per 
information del vostro dignissimo capitanio M. Piero Loredan et per 
nostra fedelt^, obedienza et amor, el qaal sempre avemo portado al- 
rillustnssima signoria nostra al presente inadvcntenter sup p. M Zuanne 
Moro ne babbia inlra altri capitoli intraclnso, ehe noi totti caltoTadori 
de detta isola debiamo portar al paltaxzo di nostri rettori tanta paglia, 
die htali per suo xmo e di suoi cavalli, della qual cosa noi sumamente 
se gravamo, perch^ questo vostro tidelisaimo popolo non fii no saril mai 
haoraini di portar strame alli cavalli, ne mai por la signoria vostra 
furono esercitadi, ma sempre sono stadi primi Dalmatini in la armata 
vostra e in galie e in galioni e in ogni fatto d'arme per vostro honor 
et vostro stado. E certamente magnifici signori, pifi tosto volsemr'' 




174 



/ 



aTle rnan ogni zomo con rinimici voBtri, che e<<8er chiamadi ragazzi e 
portatori di p^g'A\a. alli cavalli, lo qual nome 6na di d' hoggi habbiamo 
per luiti Inochi di Dalmatia. Per t&nto domandcmo la sipnoria vostra ne 
vogliate trar di t:il angaria indecorosa, e mctteine in queUo chc disse 
1a vostra lettera ducale, che disse, che detta isola possano i fedel soditi 
nostri, dantibus ipsi nostro dominio quantum eorum que recoligent et 
non altro, o non che dovemo portar paggie alli cavalli, non perch^ non 
restaxno 688er obedienti ai nostri rettori, ma per gran vergognia e gran 
manc&m^nto di nostro bonor. — Respondeatur, quod habitatorea et labo- 
ratores inaule Hue tantumodo conducere tenebantur asque ad ripam ma- 
rine civitatis Tragurii paleam, quam vigore capituli incantua ipsius insule 
condu''ere tenebaalur ad palatium domini comitis, et non possint aliter 
compelli sab pena librarum 50 cailibet rectori contrafacienti et qoali- 
bet vice. 

Ad tertium huius tenoris, vid<licet. Item hum liter csponemo, che son 
certi horti, li qual son in barbacari per intorno delli! mura della cittii, 
fatti per certi compagni et per vosfro cancellipr ser Picro di Rechanati, 
U qual horti impedisBero li andati delli muri di barbacban, per modo 
che li animali, li quali passano di U, non pu6 pa^ar. Per tanto la vostra 
aignoria porii vedor, che detto hoito de ser Piero non sta ben, et qaesto, 
perclid intrave^iniando fuogo, li pQveri homini non porrano baver luogo 
de logar la sua robba et proprie per»one presertim putti, U qoali non 
se puol agiu.-tar intravegniendo el caso, et per qunli liorti di barbachan 
intravegniando alcun bisogno, quod absit, sarave un grande impazzo. Per 
tanto hDmilmente dimandano socorso, che li detti horti sia rimessi. — 
Kcspondeatur, quod hli, qui babent hortos in baibachano predicto. illos 
ellongare debeant a murir^ civitatis per duus pedes cum dimidio 

Ad quartum huius modi, vitielicet: Item cum grave querella espo- 
nemo, cum sit, che li officiali sive cancellieri, cavallieri, piaceri, i ae 
pagano contra ogni rason ingordamente, cancellieri per le sue scritttire, 
instrumenti e «entenze, cavalUeri per 1c esseeution delle sentenzc e delle 
preson, piaceri per U saoi comandamenti, per U quali excedino ultra el 
modo in pagainenti; per tanto humiliter pregemo. che per vostro decreto 
li sia liniitado quello che ii giusto, accioi!!]t: sempre non siamo in Ute et 
in contesa. CanceUier babia (|tieIIo, ha Iiabuto el suo ptoeessordi instni- 
menti e delle sue copie di scritture ed altri atti. — Respondeatur, qood 
serrentur eomm aotique consaetudine^t approbate in faclo solutionum pre- 
dictarum, et contia eas nuUo modo graventur. 

Ad quintum huins tenoris, vldelicet : Iteni excellentissimi Bignori intra- 
vien, che uno tloveri dar ad altro Ure 20, over 10, over 6, e queato ae 
trova spesso volte, e convien hi citar, pagar la citation, cancellier e 
pagar sentenze per apportar, e cavarla da libro, e darla in man de 
cavallier intravien spesa molte volte de 8 over x. soldi, 24 e 25 soldi, 
in modo, cbe poveri sono disfatti. SuppUchiamo per vostro decreto sia 
terminato, cbe de debito liquido vostro rettor possa far rason Bamaria 
per fina lire 5, accif>ch6 noveri cittadini non sia dt-sfatti per tante Bpese. 
— Reapondeatur, qaod dominus comes Tragurii administrare possit et 
valeat Bine strepitu et figara indicu u-^qae ad summam soUdorum 20. 



176 



k 



Ad sextum huiua tenom, videlicet: Itcm prav&mo divanti le magni- 
ficentie vostre. cuiii sit, cho infmiie figlie de clttadini nostri honeste de 
Tita e de pareiilA, le quali per vodl e per devotion per Bf>rvar la Bua 
vila lionesta, etiam per aalvatii>n de anima sua, con grande aviditA vorlaii 
^Dtrar iu li moimsterii alli Bacri ordini, servir ad omnlpotenCe dio, fino 
di d'hoz2i niuna di quelle non d permtissa d'jntrar in alc>ino monasterio 
a&lvo ana, che |>ocln zonii in qua fu recevuda con grandi alTeiri e dore 
stente> la qual persTasion et per certa inhonest^ intravenne in monastier 
di s. Pietro anche qaella fu absolta, non po&sa piii star in monastier. 
Fer tanto pregenio la signoria vostra ve degniate di prv>ceder, che vostre 
figlie boni-Bte e dl buona fania possa intrar in li monasterii alli survitii 
del sommo Iddio, come anco la vostra illnstrissima signoria la fatto a 
Zara. K peichd noi habbiamo dalla vostra excelleatlBaima sigooria in la 
prlma concession, che iie promeLte de Iratarnu e manlegnir come tratan 
e nianteno raltri suoi suditi Dalmalini, [>er tauto huinilraenbe pregiamo 
la Bignoria vostra ve degniate per vostra termination adminlstrar la 
raaon, e questo sommo beneHtio, cl ijual ai 6 a lande et honor de altis- 
aimo Dio, posda essequir <iuelli, II quali sono prompti alli servitii di Dio 
per mezzo della signuria vostra, come t> giu^to, possano esser ricevnti in 
detti monafiterii. — Uespomleatur, qaod de monaateriis et monlalibUB 
predictis nullo modu nos impedire volumus- 

Ad septimum huius tenoris, videlicet: Item humiliter esporemo, che 
per la benigniiA e cleinentia della vostra inclita signoria vedendo summo 
btBOgno nostro e grandlBsima opportunit^ iie concesstr^ che per tutta uni- 
versit^ dt^ (|uesta nostra cittj^ concesse, che non poSSHmo haver delli 
denari della sua camera lire 300 per uno mistro de scolla, ol el qual 
prezzo havevD siato molti e molti anni babbiando mistro de Bcolla. cod 
el qual precio za un anno paasado per sua autoritii propria e per suo 
decreto hanno obligado (juesta univcrsit^, la qual cosa mlnime hanno 
potuto far. perclie habhi termin.ition de nostra excelletiti^sima signoria, 
che i zentilhomeni di questa terra uon possa metter parte nel sno con- 
Biglio, della qual populo non se contenta. e se sla mettesse, non possa 
haver esecution fiu t&nto, che quella tal parte non 6 aprovata p^^r la 
nostra signoria. Unde per nulla noa possamo a sentir questa tal zouta, 
ne eeser obligati per lorl, la qual zonta si <> lire 200, se detto mistro 
vol atar, con queKtn die de putti di scolla e de quelli, cbe iinpara sal- 
terio e donato, non dii haver zonta per tintanto, che cominza intrar iji 
Utini, e come ha intra in latin, paga la zonta per la ^ua ratta al ;. 
non TogUando dimandamo humilmentu la signoriit vostra ve degniate di 
far termination, che ogni uno sia libero, e che se urova uno maesiro di 
acolla per lire ^OO. come vuol la nostra illustrissima signoria, il quale 
fina mo se puol haver homo sufrtcipnte per detto precio. perch6 nul non 
pOBsamo pagar zonta per Nuinina povertii. — Ke8|K)ndt:atur, quod non 
videtur nobis aliqnid inovare; verom si qui^ se graTatura sentiet, volmnus, 
ut regressum babeat coram dominum comitem, qoi ^ibi iustitiam mi- 
ni^trabit. 

Ad octavum bulus tenoris, videlicet: Ttem magnifici signori appar. 
come la vostra inclita signoria babbia fato uno nostro cittadin per nostro 
Boprust&nte per suo consiglio iUustrisaimo de z. U tre anni primi, li quali 




17fi 



ha compido, postea ba fatto per anni dae et finiti, ordina, che il m;ig. 
nostro rettor debbia far on altro, fanno dae, e cosl gradatim de anni 
due in anni due, 8Uf>p1ic&ino ala aignnria vostra, rlie d'anni due detto 
Marin debbia compir in detto officio ; compidi iioesti, che per veatro de- 
creto e per viRor della termination della illustrissima Bignoria el vostro 
rettor debba crear un altro, acciochd ogni uao partecipi de honori c della 
utilit.\. — Retiimiideatiir, quod exequautur Iittere et inandita ducalia 
superinde disponentia. 

Ad nonum huius tenoris, videlicet: Item csponemoicam sit, che la 
vofltra illustrissima 8i<^noria comrede, se debbia tegnir in questa vostra 
cittA piaceri tre, li quali debbia esercitar et altender al suo offitio, et 
non impacarse in altro, par che questi nostri 11 quali sono al presente 
in oflitto, li sc habbia tanto diamentigado, che non cura qoasi pi& 
d'attender al suo oftitio, anci che piti se impazza di advocar che de 
altro; per tanto supplicamo la serenitfi vostra degnatove far termination, 
che de anni due in anni due U detti piaceri si debba mudar, accioch^ 
o^ni uno attendi meglio al suo offitlo, et che cadaun cittadtn partecipi 
do utilit^ et hoiiori. — Uespondeatur, quod prewmes comunis nullatentis 
advocare possiut pro aliquo, et si advocabunt, priventur oflitio suo. 

Ad decimiim liuius tenoris, videlicet: Item che tutti siimo e debbiamo 
eseer egualizati a far guardie in luoghi deputadi al anticho faora quelliT 
li quali sono esentadi per la vostra illustrissima signoria. — Respon* 
deatur, quod fiat ut petitur; vemm de hiis, qui habuissent exemptionem 
ab aunis 12 iiltra, nullo modo nos impedire intendimus rcBpecCu com- 
mi8.sioni8 nostre. 

Ad undecimam huius tenoriB, videlicet: Item humiliter pregano, che 
la migniticentia vostra debbia far decreto, percbd la termination della 
vostra dementissima signoria, che nui se posaami reddur insieme cum 
licentia de vostri rettori, quando vorerao proponer alcun fatto per la 
universiti^ d'avanti al rettor over uiandar ambasciatori d avanfi la vostra 
illa8tri8)ima signoria, clie li rfittori iion pii-fsa su^pender ne tegnir, e< 
ancora darne la lettera de credenza. Et perchf> li rettori assai voUe ne 
haono suspeei, in modo che non podemo andar alla signoria, j>er tanto 
pregamo, che per vostra termination fate comaDdamento, come ancbe la 
iotention della illustrissima signoria, i-he non posia ne debbia tenir de 
reddurse, ne maniar ambasciatori a Venetia alla signoria e tar lettera 
di credenza, etiam comandar a) cancellier senza alcun altro strepiio alla 
nostra illustrissima signoria quelle coso, Ic qual volemo uccusar ta pre- 
libata nostra ducal signoria, perchd inolte volte cancelieri recasa, percb6 
temono li rettori; a questo modo la nostra illustrissima signoria non 
vien accusata de molte cose mal fatte. — Respondeatur, quod serventur 
et penitas e^iequantur maQdata ducalia super inde di.sponontia. 

Ad teriium deciraum huius tenoris, videlicet: Item liumilmente sup- 
plichemo, cum sit che per molti anni per avanti cognoscendo i nostri 
rettori grande bisogno de snoi poveri subditi e cittadini, quando intra- 
vegniva, che bisognasse le sconte per lavorieri de vostra communitJi de 
fiiliricar, quelli tal era remunerati over 5 over G ovcr 4 soldi al giorno. 
II che i detti rettori cogno.^^ceva, che quelli tali non se podeva mante- 
gnir, perch6 lavorava tutto etl' zorno, qnando vegniva a casa la sera. 




non liaveva par pan da mangiar, e doman Begaente non podcv. 
a Ul fabricha; per tanto li proTeda el prctio soprascritto. Pei 
bumilmente aupplichemo, che la signoria vostra to provedete^ che i , 
reti i)Ossa sustentar la eaa vita el esser sempre alli servitii de qauiia. 
Unde subvention che par e piasc alla gratia vostra, alla qual bamil- 
mente se raccomandiamo. — Itespondeatur, quod relinquimus ilhHtrisaime 

tdominationi nostre eisdem sjlutionibus buiosmodi providere, sicut eius 
Mcellentie videbitur expediri. 
Volumus itaquc et ex ofStio nostro requirimus, capitula supra£cript& 
et responslonea nostras inviolabiliter observari et executioni mitti dybere. 
In quornm iidem presentes tieri iussioius, sigilloqne nostro b. Marci appen- 
sione muniri. 

Datum Tragurii t. meoais maii 1461. Franciscua Trivisan caneella- 
rias. L. S. 

Atti de sindici AvogudQri c. 6—9^ u aadare. arkivu. 

CLXXVn. 6od. 1461. 28. svibija, n ^ibenlkn. 

Obdina SibeniSka dopituje Sumn srointt selu Dazlini izkljuHvo za Bteienje 

gradjtvnoga Usa. 

Aasignatio gaj villae Dazline. Die xxrm mensis maii hodlzi. Com- 
parentes nomine huius villae ad praesentiam comitis et capitanei Sibe- 
nici Alexandri Marcello Toniasius Drazioh et Alessius Cucolich iudic«s 
ipsius vitlae, cxpusucrunt, sc non babere ubi incidere ligna ab opere pro 
8ua necessitate, rogantea, quod mandetur unns iadex curiae maioria cnro 
facultate assignandi ipsis unum gaj ad boc, ubi esaet omnibus proliibitum 
incidere ligna nb igne et ah opere sine permissione comunia Dazline. 
Comes, annuens petitioni, ordinavit Domlano Tobolovich se conferre ibi- 
dem, et cousegnare petentibus partem nemoris ipsius villae Dazlioae cum 
hoc, quod sit prnhibitum in posterum ibi incidere ligiia in paena viginti 
soldorum pro qualibet planta excisa. 

Tobolovich dio 22 maii se contulit Dazlinam, praebait TiUicis oemoa 
.incipiendo a monte Baliach, et eundo versus alium montem vocatnm 
Disvene, recedendo<iue a dicto monticulo Disvene, et eundo recto tramite 
versos alium montcm vocaturo Galaz, et a parte sirocali usiiue ad con- 
finia villac Rachitnizze, reservatis semper iaribus coromunis Venetiarum. 
Cui vero terminationi et assignationi prefalas dominas comes suam et 
communis interposuit auctoritatem et juditiale decretuin bs. 

Diplom. Sibenic. in biblioth. palatina Vimnae. Cod. $uppl. 541 p. 126. 

CLXXYIII. (iod. 1461. 23. lipiga, a Mleteifa. 

LNalaSe ae knetoiom Sibenika, Trogira i SMjeta, da sporazumno aa Po- 
Ificaniy odbiju napadaje oana Petra. 
bannu 
Utts 



1461. 23 iunii. — „Sicut ab ipsis frffectibos cognitam cst, postqaam 
bannus Paulua venit ad parte3 Croatie, nunquam cessavit multas novi- 
tatvs inferre terris nostris Spaletii Sibinici et aliis locis nostris illarum 

13 



apOM. xxii. 



p&rUum, asurpando iurisdictiones notras et multa damna et innQVftliones 
fadendo coiitra subiiiuis no.-tro.s; et inter cetera nititur occujtare salinas 
nost)-as proximas Spalato, ad roilliaria tria, non permittendo subditos 
nostros eas laborare cum gravi damno nostro introituumque nostrorum" ; 
et quamvis plaries ei et ipsi regi scriptum fuit Buper boc-, et ipsis mi»n 
faeront amba!iciatore8, et rex ei iussit, quod vivat in pace cum nostrts, 
ipse vero non pr&ebet aures, sed progreditur longe; ideo mandetiir 
comitibus Sibenici, Tragarii et Spalati, quod salinae predidae laborari 
debeant, ipsique comites se intelligant cum Polizanis, et irrupUones bani 
fortiter rejiciant. Datur de boc notitia segretario in Hungaria 
Secr. cons. rog. lib. 21., u mlet. arkivu. 

CLXXEL God. I46I. 4. koIo?oza, u me^idh. 
Odgomra se hanu knezu krckomu o prijavi glede Bieke. 

1461. 4 augasti. Quod vir nobilis Paulus Mauroceno respondere debeat 
magnifico comiti Joanni Vegle Renero suo ad liUcras lei^tas huic consilio 
in facto loci Fltuninis in hac form», videlicet: 

lo ho ricevuto lettere dela magniticenza vostra, et per quelle intexo, 
quel la sentito praticarse del luoco de Fiume, e de quella materia dato 
adviso a questa illustrissima signoria, la qual Iba havuto gratissimo et 
acceptissimo, cogQoscendo questo procieder da singular zelo et atfectione 
la i porta. Et ringratia grandemente ala magniticencia vostra. et molto U 
piaceria; e cussi conferto la maKniticoiicia vostra predictn, ene gli piai^a 
dar opera de intender quanto piu particular etdistincta mentn possibele 
sia questa materia, et de tuto daiizie noticia, perche gli possi dar adviso, 
pero cbe el me par quella seria coutenta et inclinata a devegnir a tate 
le cose conveniente et honeste. De parte 105, de non 1, nou sinceri 1. 

Secreta consHii royatorum lih. XXI., u mlet. arkivu. 

GLXXX. God. 1461. 8. koloTOza, n DnbroTnikn. 

OhHna dubrovacka pripoznaje gospodstvo mletacko nad morem. 

Kxemplum quarundam literRrum comumnitatis Ragusii, quibus faten- 
tar, culphum esse illustrissimi dominii Venetiai-nm. Serenissime princepa 
et exceIIentiB8ime domine, domine observandissime. Post bumilem com- 
mendationem ad sereiiitatis vestro pedes. Non fallit nos profecto opinia 
spesque nosira de clementia celsitudinis vestre erga nos; immo eam 
magis in dies liqaido perspicimus: quam et nuper dominatio vostra ptr- 
beniqne demonstravit humanissimis suis ad nos literis istic datis die 
xxvim meDsis prope docursi, qnibus serenitas vestra pronum in nos amo- 
rem ostendens, asaerit a mente sua alicnum pcnitus es&e, quod subditi 
illius Lieano, Corzole et Bracie in grave damnam introituum uostroram 
vinum conducant ad loca nobia supposita, nubis nolentihus et invitis, 
idqoe vendant, et multis insolentibus verbis et modi^ utuntur. Quod noa 
tam stngalaris gratie et doni loco ducimus, ut ipsi celsitudini vestre 
qaas possumus agamus gratias. Infinite vero sint, quas debomus. Ceterum 
cum ingenui animi sit iuxta Ciceronis illud: cui multnm debeaA, ei pla> 




rimuin Tello dobere, andemns nlterios progredi; et qaaiHTis ipsi dominationi 
vestre magis oneri simper Biroas quam commodo, eius ^ratiam in re 
uobia pernecessaria eflfiagitare. Discnrdia rerum Apularum facit, ut apud 
Dos annone caritado sit, et dnbitemus, ne in nos acris fames deseviat, 
cuffl in regno nobis non sit racoltas (^ani extrahendi, immo yi noBtrorum 
aliquem ad ipsus re^i partcR navigare oontiiigat, capitur, derohatur et 
maie tractatur per triremfg et biremes, que culplium dominatioois vestre 
audacissime excursitant, et liostilias in nos quam in ipsos Apulos bellum 
gerunt. Quare celaitadini vestre supplicamus, ut pro sua solita erga nos 
clementia dignetur nobis concedere, quatenus nobis liceat aliquam annone 
quantitatem ex locis Albanie extrabere et ad nos traducere, quod omnium, 
que a serenitate vestra nobis hoc tempore concedi queant, nobis gratis- 
siiuam eat, comodis^imumque futurum, eoquc magis quam dc Turcis 
securi non eumiis, qui dubitemus, ut si ex Tarcliia redeant, ne impetum 
in nos convertant, proptereaque studeamus e& parare, quibns saluti nostre 
et urbis nostro tutelle consulatur. Itagusii die octava meosis augusti 1461. 
Serenitatis vestre servitores rector ct consilium Kat^usii cam humili com- 
mendalione. 

A Urgo: Serenissimo principi et excellentisaimo domino observandiB- 
simo domlno Pasqu&li Maripetro dei gratia inclyto Venetiarum duci etc 

V mletackom arkivu. (^mara tli ConJiHi. Svezak: naniffazione deli 
Adriatico. Comnumonali XV. c. 75. 

CLXXXI. 6od. 1461. 20. kolovoza, u Mletcih. 

PrimljmOf da se poSalje poslanik u Bosnu^ neka cestita novomu kralju. 

M61. 20 augusti. Quemadmodum notum est. serenissimus rex Boaaine 
anteactis diebus ab bumanis subtractus est, et eius loco successit filius 
suus rex regni itlius. Et constderata veteri amicitia et benivotentia, qaam 
semper habaimas cam ipso rege et proKenitoribns snis, et ex omni alio 
bono respectu honori et officio nostro conveniat uiittere nnnum oratorem 
nostrum ad prefatum novum regem, tum ut indoleamus de morte patris, 
tum etiam congratulemor. quod assumptus sit in regem regni eiusdem 
et cet Fropterea vadit para, quod ])er scrutinium in i:oIlegiu ad bussulos 
et ballotas elligi debeat nnus noster nobilis orator ad dictum regem cuDl 
illa commissione drca efiectum predictum, que videbitur ipei collegio. 
-h 118 — 3 — 0. 

Secreta eons. rogat. lib, XXI, c. 54., u mUt. arkivu. 

CLXXXU. God. 1451. 20. kolovoza, u Mlekifa. 

Odgovara ge na njeke ohatnetiti poslanika hrcega Stjepana sv. Sav€. 

1461. 20. augusti. Quod Rpertabili oratnri lllustris dicis Stefani sanctii 
Save, qui ad presentiam nostram se contulit, et oretenus explicavit, ac 
ctiam in scriptis exbibuit, qnantam huic consilio notum est, resi)ondea- 
lur: quod pro his, que nomine illustris dnmini sui fr&terne et affectnose 
communlcavit nobiscum, plurimum sibl reuratiamur, si quidem illnstris 
eius fiUufi quidcumque fecit, quod molestum iuerit eidem domlno duci, 



180 



M profecto iure fratemitatiB et amicitie nostre nobie dispticet. Laada- 
mosque escellcntiam suam pro quanto in materia ista prudenter fecit, et 
certi rcddioiur, quod filius suur sibi obedien» esse volet, et a mandatis 
patemia tion discedet^ ut cum no8tri.s bene et quiete vicinare voleL 

Circa domum, quam petit, profecto desiderium nostram fait et est, 
8UC excellentie Ubenti animo satts&ieere; sed nt idem Bpectabitis orator 
potuit inttiUigere et videre, propter conditionea buiua urbis nostre non 
reperiuntur nisi cum maxima difticultate domus venales, et m&xime de 
illis, quo illastri domino suo conveniant; sed stabimus ad hoc attenti, ct 
quamprimum tieri poterit, id libenter facere curabimus. tnterea vero 
suiiius beiie contenti, quod sicut sibi promisimus, liabeat affictum domufi 
predicte, et Ita iltum bic qaam primum eibi dari faciemus. 

Ad partem tangentem banam Paulam Croatie dicimas, qaod intelle- 
ximus, quautum excellentia ducis Stefane fraternc dici nobis fecit. Estque 
rei veritas, quod ideni banus est homo scandalosus et illius coiiditionis, 
qnam dominus suus asserit. Qtioniam postquam venit in Croaciam, nun- 
qnam ceasavit motestare et inquietare dominos circamstantes et vicinos 
Buos; pro nanc vero ex bis, que nobis occurrunt, non viJemua, quid 
dicere poaeimus, sed bene certum esse volumus prefatum dominum ducem, 
quod cum sibi aiTecti sumus, eumque reputemus carissimum fratrcm 
nostrum, de omni exattatione et felicitate sua semper erimus bone 
contenti. 

Pro advisatione autem nobie data do praticis, qua prefatus dominus 
dux habet cum ilto capitaneo Turco, qui dominatur io partibos Servie, 
regratiamur similiter excetlentie sue, et laadamns modos i>er eam prc- 
dentissime servatos cum ipso Turco ex rationibns et respectibua per 
illustrem dominationem suam conunemoratia. Et demum sumus semper 
prompti ad omnia concernentia honorem et beneplacita excettentie sue. 
4-123—2—1. 

Seoreta coru. rog. lib, XXI. c. 55.^ u mUt. arkivu, 

CLXXXUI. God. 1461. 28. kolovoza, n Mletcih. 

Vpuiuje se knez spljelski^ kako da se vlada aa hrv. banom Pavlom u 

posl» Klisa. 

1461. 28 augasti. — Comiti Spaleti. Kx tuis titteris de die M et 
15 currentis scimus novitatcs, „que inferri velle videntur banno Pauto 
Croatie per itlos, de quibus agitis", et bonam lutentionem, quae batyet 
ipae banua erga rempublicam, et etiam res, (luae tangunt Clissam. Et 
quia Clissa est magtiae impoitantiae pro nobis, ut dicis, in illis partibuB 
„contenti sumus et volnmus, quod si idem bannus vel per mediura reve- 
rendis.simi doraini archiepiscopi illiua civitatis vel aliter quicquam vobis 
promoveri fecifiset, aut in futarum promoveri faccret de re ista, buic 
materic uures porrigatis et intelligatis quicquid vobis dici voluerit, dando 
nobis imediate distinctam et particularem informationem de qaanto habe- 
bitis, Qt exinde respondere vobis possimus, quantam nobis videbitur". 
4- 115 — 16 — 2. 

Secr. cons. rogat. lib. XXL^ u mlei. arkivu. 



181 




CLXXXIY. God. 1461. 2S. kolovoza, a Mletcih. 

Salje u poslanik bosuns/comu kralju radx vikt stparih, 

1461. 28 augURti. — Delitieratum foH suiwrioribus menmbaR de mit- 
tendo uno noslro oratore ad serenisKJraum regem Bossine per collegitim 
eligendo, qoi nostri donainii nomiue de obitu screnisaiini patris sui dole- 
ret, ac de succcefiiwie suu aerenitatis congratularetur, et nondum mis&us 
est, conferratque muUuni reba^ nostri dominii, cam propter lif^am sive 
intclligenti.^m, quam idem serenissimus re\ cuni itlustri duct^a Sttifano 
et magnifiois comitibus ('orbavie adversus comitem Paulum Sperancich, 
re«pertu maxime castetli ClisEe, quod ad proposituni civitatum no&trarum 
Dalniatie preeipue fa^it, tum etiam ob Tbeucros, cum quibus ideni (Inmini 
facile se intclligere possent. Vadit pars, quod in lioc consilio eligi debeat 
per scniptiDium unos noster orator ad ipsum reqem Bossine, qui eligi 
possit ile omni loco et officio, et tenoatur reepon<iere die domintco pro- 
ximo ad terctas »ul) pena ducat. 200 nec siib eadem pena possit difTeri 
aut prorogari idem terminus Kt teneatiir recedere ad xx diem septem- 
bris proxime sob suprascripta pena duc. trecentorum. Et haboat in totum 
eqaos XII in eorum numero computato uno notario com uno famulo, cui 
detur et fiat commissio por hoc consilium. -|- 130 — — 1. 

Settato Mar. vol. F., m mlet. arkivu, 

CLXXXV. iiod. 1461. 29. kolovoza, n UTarn. 

Opor%tka Fra lomc Tomasinia biikupa hvarskoga i poslanika boaanskoga. 

In nomine domini amen. Anno nativitatis ejnsdem millesimo quodri- 
gcntesimo sexagasimo primo, indictione nona, die vero sabbathi, vigesima 
nona mensis augusti, pontificatus sanctissimi iu Christo patris et domioi 
domiiii I'ii di^ina providentia papae secundi annu (|uarto. Pateat cunctis 
evidenter per boc praesens publicum instrumentum, quod cum revcrendus 
in Christo puter dominus Thomas dei et apostolicae sedis gralia epis- 
copus pharengis pro ordinandis ct dispDnendis suis et eccleeiae suae sive 
potins episcopatu9 sui factis atque negotiix, debita iiistantia et reverentia 
atque precibus adbtbitis intervenientihus, procurafset et obtinuisset, quod 
revcrendissimus in Cbristo ptiter et dominus dominus Ijaureritios Zanne 
eadem gratia arcliiepiscripus Spalatensis, suos et ecclesiae suae praedictae 
metrnpolitanuB et superior proxinms suo consilio et auctoritate atque 
praesentia corporali ipsius domini episcopi animum, intcntionem, ordina- 
tionem et dispositionem . omnimodam auctorizaret, laudaret, dirigeret et 
ordinaret sen umrirmaret, et potissimo de ultima voluntate teslamenti, 
quod ip&e domtnus episcopus per multos dies praemeditando composnerat, 
compositumque ct correctam et sua aianu propria subscriptum clauserat 
suoqae sigillo ponti6cali sigillaverat et CAetera. Ipsum ergo tstamentom 
claasum et sigillatum boc die in episcoqali palatio Pharense apud sanctnm 
Stephanum coram praefato domino arcfai^isoopo et praesentibas octo 
testibus et mc notario infraecripto. qui se sua manu propria a hTg» 
dicti testamenti pro cautione majori ascripsere ac astantibus multis aliis 
de familia, ccpitolo et clero praedicti domini episcopi mibi Jacobo de 



182 



Martinifl notario et caceUario infrascripto ipse dominas Thomas epiacopus 
nianu Biia tradiilit atque conBJgnavit, rugans et requiren» me notarium 
publicum inrrascriptum, quatenus iUud Ie8tamentum tideliter servare, et 
casQ Bui obitu:> accidento, aperire et publicare debeam secundum iaris 
formam et patriae consuetudlnem et cactera. Quod qnidem testamentum 
ego JacobuB notarius et cancellarius praedictus illud acc^pi, et secundum 
tabellionatus ordinem et iuris modum illud ad (luod requirebar et (eiiebar 
debitae executioni mandare promisi. Quibus omnibus et singulis prae-i 
dictis praefatUB dominos archiepiscopus auam auctoritatem metropoUtanam 
interposuit, et iudiciale decretum. Acta et celebrata fuerunt haec in 
inaula pfaarense in Civitate Nova loco modisque propriis superius expli- 
catis, praesentibus venerabili et eximio decictorum doctore domino Thoma 
arciiidiacono spalatense, domiiio eRregio atque generoso Leonardo Mon- 
tagna Veronense s. d. n. praedicti secretariu. domino fratre l^aurentiu 
praedicatonmi ordinis magistro . . . communis pbarensia» domino presby- 
tero Antonio Georgii de 1'faara, domino Joanne Thomeo praedicti domini 
arcbiepiscopi eancellario, nobilibus viris atqne egregiis dominis Doyrao 
de Papalibus et Joanne domini Simtoiiis liubanich et circunispecto viro 
ser Joanne Georgii de Spalato, teh^tihus ad )ioc vocatis, habitis et spe- 
cialiter rogatta et multis aliis. 

Postea vero anno sequenti in milleKimo quadrigentesimo sexagesimo 
secundo, indictione decima die vero Jovis, sextadecima mensis decembris, 
pontificatus praefati domini aofitrii papae Pii secondi anuo quinto, ipso 
domiuo Ttioma epi»copo iam vtam universae carnis ingreaso et a pluribus 
diebas tamulato, ad instantiam et requisitionem dominorum Paali Pala- 
dini archidiaconi et vicarii, canonicorum et capituli aique ecclesiae cathe- 
dralis et dioecesis pharensis tamquam eorum, quorum tum haenditario 
tum legaturio iure dicebatur per testamentum huiusniodi interesae, in 
praesentia, aactoritate et mandato praedicti domini archiepiscopi, predictoni 
testamentum aperoi et publicavi, ipso domino archiepiecopo mihi deman- 
dante, quatenas dictum testamentum in protbocoHo autentico registrare, 
exinde<|ue ipsam in publica forma exliibere deberem et toiierein toties 
quoties requisitas faero ab eo, caiua interest vel interes&e poterit quo- 
modlibet in faturam et caetera. Cajus qaidem teatamenti tenor ab into- 
riori p&rte de verbo ad verbum eequitur et est talis: 

In nomine patris et lilii et spiritus sancti et beatae Mariae, geni- 
triciB Dei et sancti Stephaui papae et martyriB, in cuius vocabalo ecclesia. 
pharensis sponsa mea dilecta fundata cst, atque dedicata, et totius col-' 
iegii supernorum. Ego Thomae dei et apostolicae sedis gratia eiosdem 
pharensis ecclesiae eidscopus, saniis meute et corpore licet debilis et 
antiquus, non ignorans oil esse certias morte nilque incertius faora mortis, 
per hoc praesens testaDientum nancupatiTum, quod sine scriptis dicitur 
significare, intendo et siguilico dispositionem meam de rcbus omiiibua, 
quas habeo ct hubitunis sum tam per ecclesiani aquisitis et aquirendis, 
quam aliunde quam prneter aquisita pcr ecclei^iam, plura eti&m liuias- 
modi aliunde, de quibus tamcn oninibus inteudo disponerst ol infradicam, 
non quidem, quod me illorum dominum constituain, cum rueiiin et sim 
administrator non dominus, sed quia hoc mihi concessuiu est pei feli- 
citer recordatam dominum N. papam, ot patet per pateatem bullam eios 




datam Romae imi Kal ialil, pontificatas sui anno primo; caius auclo- 
ritate ita dispono et ordino. Prirno animain suo creatori commendo, 
ocvpus autem, »i in diaecesi mea mori contigerit, sepeliutur in sepultura, 
qnam lieri feci pro cpiscopis in ecdesia sancti Stophani me^liam inter 
duas alias; si vero me alibi mort con igerit, tiat voluntas Itei. Item quia, 
pnntt appari^t in instnimentn donationia inter vivoa facto sub arino do- 
mini millesinio qbadri^^entemmo Bexagesinio, dic vero vigesimo quinto 
novembrifi, scripto per ser Nicolaum Nigreum notarium pnblicuui, donavi 
eccleaiae praefatae pharonsi cathedrali mitram aurifasiiUm et pulchram 
ac omnia alia paramenta, libros et res argenteas et alia pro ecclesia et 
cultum diviiium praepnrata; ideo ramdem donationem t:onlirmo et ratam 
e^sc volo et iare testauieiitario ratitico. Iteni iure legati cideni ecclesiae 
pliarenBi ultra eadem bona «lonata dimitto decrelales satis bonas et 
pulchras, sextani et clementinas, quae sunt in parvo volumine sine gloais, 
But. fiuper quarto et quinto decretalium in papiro, qaartum sententiamm 
Bancti Thomae non valdc pulchrum sed bonnm, valoris ducatorum duodecim^ 
et ultra Pisanellam satis correctam, eptstolaa sancti Ilieronvmi novas et 
pulchras, quaa sibi feci a presbytero Antonio de Curzola, et ultra hos 
omnes etiam alios, si quos liabuero et aquisivero In vita mea; cum hoc, 
<luod si quis ex ilericis dictae ecclesiae legere aut studere voluerint, 
habeant usum dictorum librorura com licentia cpiscopt et capituli, dom- 
modo non exportentur extra civitatcm idiarensem, servata tamon proprie- 
tate et dispositione erclesiae et capituli praedictorum Et rogo filiog 
dilectns capitulam, ut pro tuondis et conservandis illis singularom et 
dilipfntem curam adhibfant. ut fideliter omnia con>erventur, firavando 
tam tllomm, quiim rcvcrendis^imoram dominorum et patruuni meoram 
Baccessorunt conscientiaa super lioc Item quiaprimam partem saucti Thomae 
valde pulchrani et bonam, (|aae nnnc est apud me, emi antequam assumerer 
ad episcopatuTu, dum essem in ordine, volo et ordino, qnod si tempore 
mortis meae itla apud mo erit, mittatar fldeliter et conaignetur cooventui 
Eanctnriim JcjanniH et Panli de Venetiis, quia ad conventum illnm et non 
ad episcopatum spectat. Item quia iam donavi ecclesiae archipresbitcrali 
Bracensi planetam aoam viridem de damaschino figurato et strictam cuni 
dalmatica viridea de chamozza et anum pluviale, quod alias fuit in mo- 
nasterio Liasae et tabernaculum argenteam parvam pro deferendo corpua 
Chrifiti in processione, ideo haec omnia ut praedixi consignata et donata 
iure testamentario confirmo et ipsios ecclesiae esse volo. Item qoia iam 
donavi presbytero Miehaeli Jazich pharensi canonico et capellano ineo bre- 
viarium parvum, ideo illud suam esse volo et iare donatiouis et legatario 
dimitto et Mtilico. 

Item iore tegati dimitto omnia vasellamina praeter illa Marcilianae, 
de quibus dicavi quamdiu durabunt in usnm episcoporum Bucceasormn 
meorum et similiter pro eorum vindemiis torcularia, linas et alia similia 
pro vindemiis nccessariB, ticet dc t&libas et similibus nihil >>miiinu rep>.>- 
rerim, sed omnia de novo fieri feci. Jtem iure legati dimitio duobus 
capellanis meis, qui nanc mecum morantur et magno mihi tempore ser- 
vierunt. scilicet presbytero Michaeli Jaxich et presbytero Cipriano Vida- 
nicb anicuique eonim ducatoi viginti quinque. Item dimitto Lucae cle- 
rico dacatos duodecim. Item quia presbytcr Stephanus Antonii canomcua 



184 



carzoIensiB, ut in quaterno meo apparet, in pIurifanB milii pecuniis obli- 
gatur, ideo volo, ipeum de eis ab aliquo molestari pos&e, sed totam 
aebitutu suum sibi reinitto ei relaxo, <iuia satis ad iiistantiam et requi- 
Bitionem meam in pluribus viagfiiis et Bosnae et ruriae labontTit Item 
iare le^ati dimitto presbytero Georgio Ivanich de Bracia ducatos decem. 
Item dimitto fratri Micbaeli laico de Treniito duoatos deceni. Item qQia 
presbyter Steplianus Zecich in quaterno meo apparct debitor in dnc&tiB 
duobos et libris sexdecim cum dimidio, ideo volo totum debitum buias- 
modi sibi remitti pro nnima mea. Itcm iure legati dimitto cuilihel sacer- 
cerdoti aive saeculari habitatoii in diaeoesi me.i tempore mortis meae 
ducatum unum pro missis dicandis, ut illas dicant quanto citius tieii 
potcrit. Non sacerdotibus autem, sed in sacris eonstitutis, raedium duca- 
tnm. Tonsuratis vcro, non in sacris, quartnm partem ducati. Similiter 
cuilibet heremitae quartam partem. Miglchu autem in Bol ilucatum unnm, 
ut orent Deum pro anima mea. Item iure legati dimitto cuilibet hospi- 
lali circa civitatem Pbarae schiavinas quinque pro recipiendis ibidem 
paupeiibus. Item, cum babeam tres cruces argenteas parvas deauratas, 
unam eum catenula argenti dimitto ecclesiae cathedrah pro episcopis 
celebrantibus; alteram sine catenula iamdiu donatam supradicto Michaeli 
presbytero suain esse volo et eidem dimitto; tertiam autem parvam 
donavi archidiacono meo pro sua, quam reginae Bosnae dedi, et ita 
eidem dimitto. Item quia I'etrus Dilanico de Bas&ano con&obrinus meua 
obligatur mihi in ducatis oentum et viginti quinque, ideo illos omnes 
iure legati dimitto Jacobo iilio sno clerico, ot emat libros necessarios 
pro studio suo, ad qaod aptus videtur, et lioc pro anima mea. Itcm iure 
legati dimitto Marco de Finetis nepoti meo lectum magnum, qaem babui 
a sorore mea domina Vrsa, omnia va^a et suppelectilia, quae liabui et 
dimisi apud barbanum suum ser Ctiristopborum, et cultram de cendato 
et alia omnia, que remanserunt in domo sanctae crucis apud dictum 
barbanum sunm. Item din^itto iuro le;^ati doniino Paulo Paladini archi- 
diacono meo in signum veteris amicitiae et dilectionis antiquae unmn 
anulum aureum noviter &ctam cum unicorni et litteris meis, quem voto 
ut habeat in signum amoris praecipui et in memoriam mei. Itom inre 
legati fli tempore mortia meae erunt blada in domo ufiquo ad qnantita- 
tem stariorum quinquaginta, dimitto et volo. quod illa distribuantur 
paaperibus tam LeBinae qusm Lissae et Braciae et per diaecesim, et si 
non erunt. emajitur ct distribuantar tam dc frumento. si habcri poterit, 
quam de hordeo sive aliis bladis, quae haberi possent. Item iure legati 
dimitto, quod ecclesia in Bol Braciae aediticatur, ut propositi mei utit, 
et ot iam pro ea aediticanda posai barcam unam de calcina, et pro 
adiutorio eiosdem fabricae deputo et, ut praedixi, dimitto ex debitis, qaae 
habeo in Bracia, usque ad quantitatero librarum duccntarum pai-vorum ad 
minus. Item quia singularem habui afifectionem erga monastcrium cor- 
poris Christi Venetiarum, ubi etiam sepultae sunt mater et sorores meae, 
intendebam Ulitd beneficare. si pingaius beneiicium habuissem, sed adeo 
teone et miserum habui, quod illud me oportuit de novo facere. Do 
patrimonialibus autem ita fccerunt sorore» meae et mater, quod omnino 
nibil habui, nisi usuni domus sanctae Crucis in viUi mea; ex eccleuft 
vero mea paupexcola sabveDi aecessitalibus cognati mei et sorori domin&ei 



185 



Vrsae, que 8iip«r domibu» mm satisfaotum milii promiRit et ea*ksiae 
meae et ita in sao testamento, quod prias, vi?ente viro sno, fecerat de 
millcHimo quadrigentc.^imo trigfsimo nono gravissime infirmata benefi-. 
eiabat me et eccle^ir.m me»m iii ducatis quattuor centum. Postmodaiiii 
vero eanata, mutato pnposito et liabitu, ingreasa nionasterium, ibi domoa^ 
et omnia depatavit. solo asu doiiios sanctae C-ruciB iit vita mea mihi 
Itgato. Kt (|uia ii»se cognatus meus iii B(io quatemo apparet debitor in 
dacfttis dnceutis, ad quod debitum solTondnm ipsa soror mea lamquam 
haeres et re^duaria oblipatur: ideo quia posset dictum monasteriuni tam 
iii tbro CDiiscientiae quam in contentioso moleslari. voI<i, di6|H)n<) atque 
dimitto, quod a nullo ueque baeredibus, ncquo comissarils netiut^- sacces- 
soribus possint neqtie debeant molestari, sed siat in pnce et dioto mo- 
nasterto restiluatur quaternus debiti huiusmodi, qucm ex nunc annihilo 
et annihilatum decerno, recomittendo animam meam praefati monasterii 
sororibns. Item (^uia, ut in quatemo meo apparet, plures habeo debitore^ 
dispono et dimitto, quod in exit^endis debitis huiusmodi per commissarios 
meOB pauperibus debitoribus sive nobillbuB «ive poptilaribus t.im in Le- 
sina quam in Braciu hcu LiKsa et alibi non tiat aileo ^nivis molfstia ut 
desti uauttir ; sed si qai tales fuehut, potios aliqua |>ars debiti remittatur 
proat videbitur commii^riis et de reliqao »atisfaciant quanto citius com- 
mode fieri poterit plus aut minus sccundum eorum iud>gentiam et nece&- 
sitatem. Inter quos panperes pono quosdam Bracenses, qui, fi bene recor- 
dor, notali snnt in quaterno meo antiquo ad chartas viginti octo, quibtis 
etiHU) volo restitui pignora 8ua, »i ({uc sint fortass^ apud arcliipre»byte- 
rum r^raciae, cui credi potest et debet. Item pono ser Joannem Brato- 
vinich. Item quia apparirt senteDtia contra hBcredes ser Stipae Prodich, 
volo et dimittOf quod medietas debiti remittatur, et de reliqao satis- 
facjat Item int^ cnetera debita apparet debitnm Marci Stanoevich dictl 
Maraz, super quo, si bene recordor, est sententi^i ducatomm octo^inta 
cum dimidio ultra pretium pro domo danduro; volo et ita dimitto, quod 
casa quo dictus Marcus vel hltus eiua vellet rediniere domuin ab ipso 
emptam in Oogliava, quae emptio conditionata videtur, tnnc solvat me- 
dietatem debiti dictae tinem ducatorum octoginta cum dimidio. aliam vero 
medietatem retineat (.ro subvcotionc dotium liliarum suamm amore Dei. 
8i vero dictus Marcus exigere voluerit dictam domura, et se de dict«l 
conditi)>ne redimendae domus deposuerit, eo casu sibi totum debitum 
ducatonira octo;anta praedictomm reraittatnr, neque de ipso molestetur, 
sed totum illud deputetur et tribu&tar in adiutoiio tiliarum suanim pro 
anima mea. Item iure log&ti dimitto domom supraacriptam |>oaitam iiii 
Gogliava capitnlo phareasi presenti et quod pro terapore erit ciim con- 
ditione, qaod de redditibu^ sea affictu illius annuatim ematur totum 
oteum, qaantum sufficere possit pro lampade mea sou alia simili, quae 
est ante altare corporis Christi, ut dicta larapas ardeat continuc de 
dicto oleo : residauni vero dicti ajffictas exponatur in cera, ct iiant cnnde- 
loti pro missis maioribns in dicta ecclesia et pro candellarliB in proceB- 
sionibns, et ad evangelia portandis, praecipac in diebus festiTis, semper 
tamen servata proprietate dictac domu^ capitalo praefato, et hoc pro 
devotione et pro anima mea. Veruni quia emptio facta de dicta domo 
conilitionata vidctar, ut supra iam declaratum eat, volo et dimitto, quod 



186 



casn quo illam redimeret MarctiB aut filtus eius, omnes pecaniae, quae 
reciperentur pro illa per commi8sano8 meos ct baeredes. ematur aliquod 
fitabile, CQius reilditos exiHuiantur in supra-scripto opere, ut 8U|)ra ordi- 
natum est, i^ervata tamen prnprietate dictae rei stabilis dicto capitulo. 
Itesiduum vero bonomm meonim tam mobilium qtiaui immobiliuni, iDtium 
et actionum praesentium et futuiarum ubioamque existentium, maxime 
vineam, quam emi a ser (>torgio Vnlcliovirh, [K)sitam in Lisi^a in Dra- 
cevopo^'1ie, item barcam cum omnibus coredis suis, item roarciltianam 
cum vasellaniiuibus et omnlbus corcdis suis, item oinnia alia vasa argentea, 
de qnihus dispositiim non est, dimitto inre haereditario et legatario cano- 
nlcis et capilulu ecclesiae raeae praefalae, et ipsuui cai>itiilutn univer^a- 
lem haered^m institittio et esse volo. hac conditione interiecta, quod 
omnia praedicta iran^eant ad ipsum capitulum pK-no iure cum onere et 
mbvtntione infrascriptiiJ. Videlicet, ut ipsum rosiduum excepta vinea 
fiiprascHpta. immediate post obitnm meuni per commi&sarioa nieoa Hebeat 
Vfndi. ac de dcnariis inde extrahendis ematur aliquod stabile, quod con- 
veitientius et utiliuB vi!?um fuerit, cuius stabilis reditus et proveutue 
simul cnm introitibuR vineae prsedictae jipgregputur omni anno et dtstri- 
buantur inter canonicos et capitulum ecclesiae praefatae cuni aliquali 
portionc exinde fucJenda reliquo cleru. Qui omnes proinde teneantur 
facere onini aiino perpetuia temporibus unum soletnne anniversariiim pro 
nnima mea cum celebratione tot miBeanim qund reperiantur sacerdotes. 
£t st omnes illa die nequiverint celebrare, tunc scqtienti die tenoantur 
adimplere. Item non aegre ferant leveretidissimi patros mei successorcs 
epi&.'opi, i^i de omnibus hig boniH et rebua tam itiohilihu.< qnam stabilibus 
boc modfi diBposuerim et ordinaverim, qtiia Dei gratia ipsi aliter eccle- 
Bias et domoB in aediticiis et ornamentis. libris, calicibus, paramentis, 
argentis et alliis repererint, quaoi ego repeiTrim. quia, ut apparet ex- 
pre^se, pluta stabilia bona lieri feci, ut ecclesiatn (>t domus amplas pro[ie 
illam ac domum magnani in civitate et iUum in Hol in Rracia, quae 
si>ectabunt ad dominos et patreit meos futnros episcopos, cum sint etiam 
aedificatac super ttTiitoria ecclesiae. Quan- ipsos leverendiBsimos dominf>fi 
et patrea meos ac dilectos filios capitulum et reliquum clerum et omiies 
tam nobiles quam populsres utriosque aexus el pueros innocentes rogo, 
ut in missis et aliis orationibus suis ac piis operibus recomissam habeant 
animam meam. Commissarios autem meos et baius mei tefitamenti exe- 
cutores instituo et eese volo canonicos et capitulum phurense iii omnibm^ 
illis, in (|uibus dicttim capitulum et canonici concordes erunt inter ae, 
intelligendo semper maiorcm partem capitnli; in aliis vero, in quibus 
Don possent eoncordari, statuo et volo, quod archidiaconuB et archiprea- 
byter, qui pro tempore erunt cum uno canonico per arobos eligendo 
possint et valeant sine consensu aliorura exequi omnia et singula, quae 
pertinent seu perttnere possent ad orficium commi^^sariorum seu execa- 
tnrum teatamentaiinmm, servato Btraper ordtne per nie in hoc testa- 
mento expre^so. Quod te&tamentum esse volo pro ultimo et valere iure 
testamenti; et si aliquo casu iure testamenti valere non posset, valeat 
6alt(ro iure codicilli vel alio quocumque ture, modo. via et foima, qoibus 
melins et validiua valere poteet et debet. Subscriptiu propriae manas 
praefati domini episcopi prout sequitur. Ego Tbomaa Dei gratia epis- 



167 



copus pharenais praesens te^tamentum pro uUima Toluntate dieo et 
af/iimo cQDi subscriptioDC praesenti mauus meae propriae, oasBando alia 
testamenta, si qaa rei>e:iontar antea per me facta. Actara, apertom ct 
publicatum fuit teKtamentum prediclum Spalati in archiepiscopali palatio 
coram pratfato domino archiepiscopo preReiitibu!> supradicto domino Leo 
iiardo Monta^na veronen&e nunc cancellaiio credidi reveroiidi&simi domini 
archiepiecopi et aalariati cominunts Spalati. Nobili viro tlomino ilieionimo 
Thomae de Papalibus Spalatiense e Joanne de ProTintia mafnstro domaa 
et familiae praofati domini archicpiscopi, testibus ad bou vocatia, babitia 
et Bpecialiter rogatia et pluribus aliis. 

L. S. Et (luia eyo Jacobtis de Martinis canoiiicus smlaten^is pnblicus 
imperiali auctoritate notarius et iude.v ordinarius, cancellariuBquc et nuta- 
rius praefati reverendibsiini domini archiepisc •pi spalatensis et eius curiae 
atque capituli iuratus praesentationi tc(<tainenti praedicti, testium, supcr- 
Bcriptioni, siggillationi, decreti et auctoritatis, ut supra, interpositioui, 
post obitum dicti te&tatoris requisitiuni, consensui, mandato, publicationl 
et aperitioni omnibueque aliis et singulis praedictis, dum sic, at prae- 
fertur, agrrentur it fier«nt una cum pratm minatis testibu." pi-acsens 
interfui eaque sic tieri vidi et audivi, prout exprimuntur in duobus actis, 
diversis leni|K)ribus celebratis, eaquc omnia una cum traditione originaria 
testamenti praedicU in notam sampsi et descripsi; iximloque cum mea 
dicto testamento hoc praesens publicum instrumenttim exscripei manu 
propria et publicavi signo et nomiue meis sulitis tabfllionatu:^ more 
appo^itis in fidem, rubur el lestimonium oumium ot singulorum piae- 
missorum requisitus et rogatus. 

Oie xini martii 1561. ClariBsimas dominus Andreas Diedo coroes et 
provisor Lesinae sub die hesterno sic instantibus reverendis domints 
Vina-ntio de Petris et Paulo de Pace canonicia pharensibas procuraturi- 
bua et interveiiientibus pro rt^verendo capitulo phareiistt uli liaerede et 
bt^neficiato per testamentum suprascripti testatoris, in abscntia liaerednm, 
commis.sariorum, bonatcnentium et suo i)Uomodolibet inttresse putan- 
tium iii bonis et baereditate iguondam reverendissimi Tliomae episcupi 
pbart'nsi8 et brachiensis, tamen legitime citatorum, tt in cuiia, ut moris 
est, proclamatorum, citatis etiam ad hoc reverendis canonicis ecclesiae 
sancti Stephani ptuirensis si sua putant interesse, diccntibusquc ius tieri 
debere omni meliori mudo etc. sententiavit. landavit, ratificavit et 
approbavil teKtameiitiim praenuminati quoiidam reverendisaimi domini 
episcopi conditum sub die 29 augusii 1401, publiciitum im reverendum 
dominum Jacobum de Martinirj canoDicum spalaten.sem, notarimn pabli- 
eum, nee non tunc reverendissimi in Christo patria et domini domini 
I^iurtntii Zanne miseiatione divina arcliiepiscopi spalatensis, curiae atque 
capituli cancellarium iuratum, ut in eo, ipsnmqui- suae et lonimunis Le- 
sinae auctoritate paritfrque indiciali decrcto curroborando decrevit, exe 
quendum fore et esse ad literam et leecm, pmut stat et jacet, cnm ex- 
pensis. Prosentibua spectabili domico Silvestro Leporino et domino Hiero- 
nymo Quirino testibua. 

Pro praesenti cum originali, stridis et citat. VI. 18. 

L. S. S M. Ludovicwi de Lucaris coadjutor mandato. 

Ex antico jnaimacripto apitd S. LjtibU> 




188 



CLXXXVI. God. 1459. 11- rnjna, n Mletcili. 

Wetcani atfgovarofu jwstatiiku htcfr/a SlJepOHa sr. Saof, ueka neutiarn 
tia Klig^ jcr ya tijitn oteo ban, te na nieya imaJM yravo. 

1461. U fieplembris. — Inter cettra hts diebus eaptDm fuit in hoc 
consilio, qood in facto Clijise respondetur oratori dxiciB Slephani, qui 
bellum ^^errere querit banno Paolo Croatie, i|uod nos e^semofi eemper 
contenti de omoi prosperit&te 8ua. Et quum post ipsam deliberationem 
Tcs moltum variate annt, Bicot ex Utteris comitiim 8pali.^U et Sibinid 
habetur, ande non facit pro nostro dominio respondere oratori ducis 
Stipliani in fonna predkta, (|iium videremur essc contenti, quod acqui- 
rerel Clis«am, qoum statui noKtm illanim |)artium mulium importat; 
proptert-a vadit par'<, qaod prefato oratori, cui nondum fartum fiiit res- 
ponsum predictum circa lactum Clisse, respondeatur. quod licet cognosca- 
mus bannum 1'aulcm illius conditionia, quam dixit nobis, tamen comme- 
morare volomuK eidem oratori, qund ut cre^Iimns etiam notum illtiBtri 
domin» auo locus Clisse fuit noster seu recommendati nnslri, et in eo 
pretendiiiius ias habere. licet per comitem ['auluni fuerit occupatuG. 
Ideoque hortamnr ct rogamus prcfatam illustrom dueem, ut contra dictum 
locum CliBse aliam innovationem facere non velit tam ex his qae diximiu, 
qaam ex ooini alio bono respecta. -{-116 — 3 — 6. 

Secreta cotts. roy. lib. XXI., u mUi. arkivu. 

CLXXXVII. G«d. 1461. 6. liHtopada, n Mletcih. 

Motbe podnesetie od poslanika hann hrratskoya Pavla SperaniiSa mU- 

talkotmt vieSu, 

1461. 6 octobris. Uee snnt capitala porrecta per oratores banni raoli 
Sperani^icb Croatie etc. Kl nignor ban da noticia ala sereniia vnstra, clie 
llia commjindamento dal suo sigfor re do Hiingaria, chel debia haver 
bona visinan^^a, amicitia et amistade con la serenita vostra. £t el dicto 
signor ban sc ofTere in tnto obserrar la commission del soo aignor, et 
ultra se offerifise esser servidor de quella, dummodo el non sia contra 
1 honor de la corona de Uun^aria toto posse. 

Secundo domanda el dito signor ban, che la signoria vostra el togli 
iri protection et custodia sua con la peraona et con el dominio sno, et 
maxime i castelli de Cli&sa et OBtrnviza coii le sno pertinentie, perche 
quelli sono pia proximi ale terre de la signoria vostra. 

Tercio domanda el dicto ban, se cl fos.'e qualche difierentie over 
novita, de che fusse facte per i rectori over subditi de la Bignoria voetra 
over per ti banni passadi over per lor sabditi, cbe se possa riveder per 
boni homeni de una parte et de laltra, et achonz;irle et tiuirle ordine 
iuris, azo che nna parte e I altra po^i&a haver la saa iurisdition amica- 
biliter et benij^ne. 

Quarto domanda e1 dicto ban, che la signoria voRtra lo sovegni de 
qual laogo i piaxe de arme, ball^tre, polvere de bombarda, saitamenti, 
et altre cosse neceesaric ad suam defensionem, ei per la amicitia che U 
ha con la corcna de Hungarla, chome etiam percbe el dicto ban ae 



169 



ofTerisM et obliga f&r idtratanto a1 incontro p«r 1a signoria yostra, che 
Bia a satisfaction de lo adtuto el ricevera da ijuella Et clie la com- 
mandi a li suo rectori de Dalmatia, che io sovegni bisognandoU de anne 
_ el victualie per i sao danarl. 

^^ See. cons. rog. Hh. XXI., u mlet. arkivu. 



CLXXXVIU. 6od. 1461. 6. Ustopada, ii Mletcib. 

Odgomra s« na motbe poslattika bana Petra Speran^^a. 



1461. 6 octobris. Sapientes consilii. sapimites terre 6mie et sapientes 
ordinum. Quod ad capitula per Bpectabiles oratores magnitici bani raoli 
Spenincich Croatie etc. porrccta respondeatur. Kt primo ad primum man- 
datum, iinod dicunt, dominum suum a .serenissimo rege Hungarie liabuibse 
dc bona vicinitate cum subditis nostriB servamJa, nuKtro dominio noTum 
minime visum fuisse ob mutaam benivolcntiam quam dominatio nostra 
cam Berenjssimis precessoribus suis habait et cum saa serenitate habet 
et habere disponit. Kectorebque nostros omnes in mandatis a nostro dominio 
babere itidem erga sutxlitos sne serenitatis servare pro confiervatinne 
eiasdem veteris benivolentie. I)c oblatione autem sue ma;:niticenlie ei 
gratiafi agimu.s, ipi^am certificantes, dominutionem nostram niliil ab ipso 
domino bano velle nisi quod honestuna et conveniens sit. De parte 137i 
de non 0, non sinceri 1. Ballotatum primo. 

14G1. die 12 octobris iterum. Ser Nicolaos Beraardo procurator, ser 
Orsatus Jostiniano prucorator, ser Ouilellmus QiiirinO; sapientes consilii, 
ser Nicolaus de Canali doctor sapiens terre firme- 

Ad secundum, quod existentibus locis Clisii et Ostrovize in termino, 
quo sant, non vidcmus, quo modo loca ipsa in protectionem honeste acci- 
pere possiiiius; venim si circa locum Clisii aliquid aliud nobis memora- 
retur, quod honeste et convenienter per nos fieri posset, quQdque utriusque 
Dostmm commodum et utilitatcm rei^picere habeat, optime semper dis- 
positi et inclinati reperieraur. De parte 20. 

Ser ('aroIu>i Marino, ser Zacharias Trivisano D. «t miles, sainentes 
consilii; ser Albnnus Capello, ser Dominieus Georgio, sapientes terre 
tirme; ser Petrus Dandulo, aor Nicolaaa de cba du Hesaro, ser Andreas 
de Molino, sapientes oidiuom : volunt supra&criplam capitulam in toto et 
pcr totum, preterqaam in hoc loco, abi dicitur de aolo loco Clissii dica- 
tar: Verum si circa eadem loca Clissli et Ostrovize aliquid aliad nobis 
memoraretnr etc. 

Ser Jacobus Harliarigo sapien.^ ordinum : quod respondeatur ad secun- 
dam : dominationem nostram bonam pacem et amicitiam babere cum 
serenisaimo domino rege Uunguie intendereque eam cum sua serenitate, 
cam ipso banno et omnibus aliia servare, nec nobis honeatum videri ob 

Pconditiones temporum et rerum loca Clisii et Ostrovize in proieclionem 
accipere. Verum conservatjoncm status sui cupieutes, quia deliberavimus 
oratorem nostrum de proxinio ad sercnissimum regem Bossine mittere, 
^ qui dominii nostri nomine de obitu patris aui condolerfl ac de sue sere- 
B nitatis saccessione congratularetor, ipsum ob boc citius expediemus, et 
H tam com ipso serenissimo rege qaam illustri ducha Stefano, qtucquid 



190 



boni nobis pos»bile fuerit, fieri facienius pro componlniento difierentiarnn] 
et discordiarum guarom. Veram si buiueraodi oratoria nostri inteifiositio 
els non placerct, et circa lucu ipsa Clisii et Ostrovize aliqoid aliud ab 
eis memoraretur, quod honeste per nos fleri posset, quodque ad commo- 
dum utiiitatemque utriu^que tiOKiruni redimdare poitBe videretur, non dic 
sentiemus a rebus convenientibus et bonestis. Et si huiusmodi pars ca.pta^ 
faerit, fiat aubito Ecrutinium in hoc consUio, et eligatur unus orator ad 
BQprascriptum serenissnm regem Bossine. l)e parte 6, de non 6, non 
sinceri 7. 

Sapientes omnes Buprascripti. Ad tertium, dominationem nostram noi 
intelligere ditferentiam ali(|uam ad presens esse nec de iure eBse posse,^ 
cum saline et alie iurisdictiones, de quibus superioribos mensibus contro- 
versia erat, postquam civitas Spaleti sub ditione nostri dominii perTenit, 
pacilice et sine uUius molcstatione possesse fuerunt, ideo non esse opus 
aliquibuB comjKtsitoribus, quoniam tamquam rea nosiras ab eo tempore 
usque ad presens iuridiee luasesas, penitus tenere intendimus- 

Ad quartam, dominationem nostram ad ci\itates et loca eua Dalmatie 
munitiones misisse et mittere pro munitione eorum, non e^equo poa- 
sibile eis inde satisfacerc; vcrum sr e\ hac nostra Venetiarum civitate 
munitiones aliquas extrahere voluerint, erimus contenti, qnod eas cmere 
et extrahere possint. 

Postremo ab ipsis oratonbus jietatur, quod due ville per ipsum banum 
occupate iurisdictionis civitatis nostre Sibinici, in una quarum erat qaon- 
dam castellum unum, quo malte novitates ipsi civitati noetre inferreban- 
tur, sub illius iarisdictione permaneant, ac restituantur fidelisaimo nostro 
Gasjmri Jurisich, cuius sunt. 

Insuper petatur restitatio villaruni fidelissimi noetri TTemannelis 
Ualoti per ipsum banum indebite occupataruin. 

Preterea petatur relaxatio captivorum de Poliza per ipsum banui 
retentorum pro conservatione aniicitie et bone vicinitatis nostre. L>e parte^ 
107, de uon 2, non sinceri 1. 

Secreta cons. rogat. lib. XXI. c. 59., u mlet. arkim. 

CLXXXIX. God. 1461. 5. stndeuoga, n Mletdh. 

Piie ae knezu spljetskomUf neka noitoji nabaviti Klii, a Hpraviieljem 

zadarskim Ostrocicu. 

iicooouti. die qninto novembria Quod scribatur comiti Spaleti in hac 
forma: Credimus voa non latere, superiori tempore fuisse ad presentiam 
nostrt dominii nratores niagniftci coniitis hanni Pauli inter cetera requi*| 
rentea, ut prefatum bannum dominium suum et eiusstatiim in protection< 
nostra accipere et habere Tellemus; quihus tunc respondimus quod hocj 
£acei'e uon poteramus certis iustis causis et honestis respectibus. Sed si 
circa loca Clis&e et OstroTize aliquid nobis commemoraretur, quod utraqne 
nofitnini conveniret. id libenter audiremus. Nunc autem vobis scribere 
institaimus cum consilio nnstro roi;atorum, mandantes, r|Uod illis modls, 
qui ad condiicendam rem vobis convenientiores videbuntur, operam dare 
debeatis, si locus Clisse aut Ubere aat precio aat aiiquo contracambio 



191 



in ditionom nostri dominii baberi possit, illnm acripialiR, pro quo inci- 
piendo a ininore quantitate contenti e.ssemu8 expendere tigque ad summani 
ducatonim v. mdle in vi. mille. Quam praticam inire debeatis ut prcdi- 
xinms illo cautiori roodo^ qai possibile fuerit: et dc his. qae de tem- 
pore in tempus Tacere pot^ritia, noa ve.stra8 literas certiorare dcbeatia. 

Similiterque scribatur rectoribua nostris Jadre pro loco OBtrovize, 
dicendo tamen de dacatis iit. mille in jiti mille. De part« GI — 78. 

Secreta coh3. rog. XXI. c. 66 t., u mUt. arkivu. 

CXC. God. 1461. 5. stadeuoga, n Mletcib. 

Obameidtje se knez spljeiskx o molbah hanovih poslanika. 

MooccLXT die quinto novembris. Quoniam conditio locorum CliBsie et 
Ostrovize tatelle civitatum et locorura nostrorum Dalmatie pluiimum 
confert; vadit pars, quod aignificetur rectori nofltro Spaleti petiLio ora- 
torum banni et respnnain per nos eis facta, cui scribatur in liac forma : 

VidimoH lilteras vestras, quibus nobis Bcripsistis, rectores banni voba» 
signilicasse in mandatis habuisse vobis coni^i^nandoruro locorum Clissie 
et Ofitrovize, casu quo vid^*rent oa tenere non iwsse. Quibus intellectis 
considerataque importantia ipsorum locorum statui noatro, vobi» com 
nostro consilio rogatorum mandamus, qaod si videretis loca ipsa a pre- 
falo banno sea a commisais auis Iiabere posse sive precio usque sumniain 
ducatorum v. roille in vi. mille pro Clissia, pro Ostroviza vero usqae 
summaro ducatorum ii. milie in m mille stve in depositam, erimus con- 
tetiti illa acciperc ; verum si adhibita pr vos omni diligentia, bis modi^ 
nihi! proticere po.^^setis. et videreiis eos cupere, ut ipsa in nostram pn)- 
tecLionem acciperemas, sumus contenti ne in sinistrum vadant cum peri- 
culo status no^tri, quod illa in protectionem nostro nomine snscipiatis, 
quemadmodum alias suscepimus lociun Clisaie. De parte 37—30, de non 
18, non sinceri 13—20. 

Secreta consilii rogatorum XXI. c. 66. iergo, u mlet. arkivu, 

CXCI. God. 1461. 16. stadenoga, u Morri. 

Ferdinand sicilianaki kralj dozroljava Vttbrovianom, da mogu dolaziti 
evojimi brodovi u Iwce njegove kraljevine u trgovaikom poslu. 

„FerdinanduB dei gratia rcx Sicilie, Ilierusalem et Ilungarie. Tenore 
presentis nostri salvi conductus seu guidatici . . . plenario assecuramua 
magnificain communitatem Ragumi^ scilicet elus subilitoa, quoil possiut 
Ubere venire in hoc nostrum regnum cum navibus, galeis, barchis etc. 
mercibas oneratis vel non. „Propterea serenisaime regtne Ysabelle con- 
sorti carisaime ac illuBtrissimo ae carissimo filio nostro Alfonso dc Ara- 
gona duci Calahrie primogenito et locumtenentibos nostris generalibos id 
declarantcs" ordinamua omiiibus magistratibus huios regni, ne audiant 
eontra facere in pena 2oii ducatorum. 

Datiim in nostris felicibus castria prope terram Morre . . die sexto- 
decimo mensis novembris, anno a iiatiritate domini mocoo. Bexagessimo 
primo, regnonim nostrorum anno quarto. Ilex Ferdinandoa. 

Apographttm jiergamenum iii arckivio Secreto Viennae. 




192 



CXCII. Ged. 1461. 1. prosioca, n Mletcita. 

Heteeg ^jepnn sr. Save po posUinicih obaviestUije repnhliku o njekih 
sttHtrik, i moli ju za druge. 

14G1. I decumbris. Ambassata de lo Ulustrissimo dnclia Stefano etc. 

Sereoissimo principo et oxcelsa signoria. Kl vostro come bon fratello 
duclia Stefano de Itossina notifica a quella, cliomo dapuo la morte del 
re de Eiossina, el mo figlio Stephano tolse la mia Bgtia olim moglier. 
del re prefato pa&sato per sua madre ; poaaa mando da mi li soi ambas'j 
sadori, che io volesse far paxe con lui. lo, vista la bonta bdveri 
verjio la inia figlia, li fece la paxe. £ si li manda cl oonte Vilatichoj 
mio tiglio con li altri baroni per incoronarlo. Per tanto prego la Bignorii 
vostra, Togllate eseer contenti do tanta pace ; per tanto prego la iUuBtris- 
Bima signoria vostra, 11 voglia concedere quello doinandera per mio amore, 
e a mi sara cosa gratissima. G megUo sara, babiate a vostri commandi 
doi che uno. 

Item notiGco ala aignoria vostra, chomo etiam credo sapiate, chej 
dapuo che el gran Turcho aquisto tuta la Servia, ando verso TrabeBondt| 
a Sioopoli, e ha aquista quello paexe; etiam ha facto paxe con el redftj 
Ungaria, secondo Bentiamo. Non penso al presente altro, se non che 
vegna verso nui; per tanto se provedemo con dio e con li amici; imper 
tanto prego la prefata signoria vestra. me concediate tanti ballestrieri e 
schiopetieri, quanto piace a quella, al pagamcnto parte de nui et parte 
de la signoria vcstra, secondo a quella piacera, per guarda de U met 
caatelU. Aviso etiam a la signoiia vestra, che el gran Turcfao ha mazor 
paura de quella, che dc tutti Christiani. Per taoto se di novo vogliti 
lare pacc con quello, prego me voiate metere con vuy como vcstro bono 
fratello et citadino. 

Item altre volte bo domandato per mei ambasBadori, cbe 1a UhiBtri6-| 

sima signoria vestra Be degni concedermi alguni cAstelli, unde me possa 

ridure, se pcr fortuna o per mei peccati fosse expnlso del mio paexe. 

'£tiam di novo sni^plico a quella, se degni concedermi questo como a 

Jsuo bono fradello per tina che dio provedera meglio. Ktiani me guardi 

fda qucllo da tanto incouveiiientc. 

Itcm notitico alla signoria vestra, chomo 1 anno pa&sato el gran Torcho 
le vene adoaso con sao exercito. lo manda dal re de Hungaria Mathias 
ine desse adluto; me rispoxe, non poteva, per cbe era in Boemia con 
suo exercito. K cossi lui comando a ban Faual de Croatia, cbe in per- 
sona con suo exercito me desse socorso. KI me rispoxe, che non havea 
tante perdone bastasse per mio soccorso, e clie li desse danari, aico 
potesse 88oIdare homeni. lo li deti docati tremilUa. Vegnando lo exer- 
cito del Torcbo por el mio pacxe, non me dete socorso algono; per U 
qoal coesa me fu necessario fare paxe, e con grande mio danno, per che 
11 deti docati xl mille oltra la preda, che meno con lay. Etiam el pre- 
dicto ban Paual in la morte del rc Thomaxo involo uno rastello ai re 
Stefano de Bossine. lo roe lamenta al re Matbias de lo ingano rae havea 
facto; me rispoxe: vuy seti la a prcB<o, pagative al meglio che potete. 
La iniraicitia babia con la signoria vofltra non voglio dir nulla. Ma vogUo 
U conti in qoeUe parte de Dalmatia faza testimoniauza- Impertanto prego 



19S 



I 



et iam )a sicnoria voEtra me concedati ballestrieri, azo poesa Tenclirare 
del vostro inimicx) e mio. Kt prego 11 soi homeni non sia ricevuti in le 
voi^tre terre, et che noo li date vituarie ne socor^o a soi castelli. 

Iteni sa la illuatrissima signoria voatra, chome io feci el mio castello 
novo de consentimento de quella; acade, cbe le veatre nave per fortuna 
per altro ariva in Itocha de Cataro, vane li inci marcadanti per com- 
prare lane o aUre cOBSe, li ijuali noii i ne volfno vender, dipando, ehe 
non hano licentia de la signoria, Pertanto prego la prefata signoria 
vostra me concediate gratia, po&Bano comprare, o sopra de questo me dia 
una lettera a{K>rta con la boila voetra i>eidente. 

Item adviso la illustrissima signoria. chomo el mio ambaifsadore conte 
Trevislavo mio camerl^ngo, el qoal manda per el fato de ban l'aual, me 
ha Bcripto la riapo&ta li fece la aiguoria vostra, la quale ho molto ben 
inUxo, e as-sai me son maravogliato, per che non espectava aimile ris- 
poeta, s|>ecialinente de caatello de Clis. Unde dite, che Clis Paual la 
are«-omanda ala signoria voatra, de che sapiando, che sia vostro, non 
voglia dio li faza dispiacere alguno, ma anzi li faria piacere como a 
cossa mia, per che le mie cossc son vostre e le vostre reputo siano mie. 
Ma i>er che lo trovato in l^ man de ban Paual, io gli tio facto guerra 
como a vostro iuimico e mio, come li vostri roctori de Dalmatiji sano. 
K cQssi prego la prefata signoria vostra sia contenta, li fa/a guerra como 
a vOBtro inimico e mio. K cussi io per viu del re de Hunt^aria et per 
ogni altro modo cercharo de havere il predicto caatello de Clis. Imper- 
tanto etiam prego. nou li dati soccorso ne adiota K vogliando dio habia 
el predicto castello, sara a vostro piacere, como sono tutti li altri mei. 

Secreta cons. rinjat. Ub. XXI, c. 70., u tntet. arlcivu. 

CXCIII. God. 1461. 1. proslnca, a Hletcili. 

Odgoeor na rarne moWe ponlanika fmanskoga kra^ja, 

M6I. I decembris. Sapientes consilii, sapientes terre et sapientes 
ordinum. Quod spectabili oratori serenissimi regis Boesine, qui nuper ad 
presentiam nostram se eontulit et tam oretenus qtiam per scripturam 
explicavit nobis cApituIa lecta huic con»iIio, respondeatar : 

Quod gratissimo animo intelleximus. quantum spectabilitAS sua tam 
oretenus quam in scriptis parte serenissirai domini sui regis explicavit 
nobis, cum nm niaicstati sue pluriinnm atiecti sumus, sicuti etiam semper 
fuimuB erga .sereniAsimum (|uondam genitorem et predecessores aaos, 
certum eum esse volnmus, quod sumus reperiemurque semper cupidi in 
cunctis potisibilibas sue celsitudini complacere. Kt circa partem, per 
qaam petit assumi in nnmero nobilium nostrorum, dicimus, quod aequi 
intendentes hoc aincerissimum propositum nostrum in signum et demoD- 
strationem amoris nostri ia euui, contifuti sumua habere et redperc sere- 
Bitatem suam in consortio nobilium noslrorum. Kt ad eius libitum ei 
facere privilegium suum in ampla et meliori forma, aicut celsitudinem 
suam decet. 

De domo, quam petit in hac urbe nostra, vellemus sue maiestati 
satisfacere i>os8e, sed at optime videri et sciri potest, cam maxima dini- 

HPtm XXII. 13 




194 



caltate hic reperiuntur domuB venales, ymmo ut Terius toquamut. habert 
non poasunt, roaximeque de illJB, que digne sunt et alicuius conditionis, 
ideoque rogamiis celsitudinem suani, uL in hoc nos supportatos h&bere 
velit. £t quum petit etiam per nos sibi dari unam domum in Jadra, 
facti sumus certiores non ease in Jadra domos, que conveniant dignitatl 
et honori maiestatis sae, unde in hoc etiam habere nos potest merito 
excQsatos. 

Ad partem balliBtariorum et Bclopetariorom, qui petuntur casu quo 
atatufi prefati sereniasimi regis opprimeretur a Turco, respondeamus: 
quod licet pru multa virtute et magnanimitate maiestatis sue ac pro aitu, 
passibos et conditionibns locorum et territoriorum Buorum speremus ac 
tenemus, attcnta etiam eoninnctione et bona unione facta cum illustri 
domino duee Stefano, quod in omnem casum potenter et unitis viribus 
prevalere 3« pott-runt contra Tunhum, statumque ^uum coneervare. Ad- 
Tisamos tamen ipsum spectabilem oratorem, qnod sicut etiam aliaode 
scire potuit, priucipes et potentie Obristiane iam excitaiitur et diBponun- 
tnr ad procedendum potenti manu contra Turcum. Kt nos quoque |»ro 
parte noRtra honorem dei et comune bonuin christianitatis facere inlen- 
dimns, non parceiido periculis nec expensis. Et ultra qaod in satisfac- 
tionem prefati serenissuni regis sumns bene contenti, quod pro defen- 
sione status sui coutra Turchi.>m accipere et habere possit de terris et 
locls nostrls de balliBtariis, sclopeteriis et munitionibos pi-o pecuniis snis. 
Picimus etiam, quod si videbimus in opnortunitatibus maiestatis sue 
pre»tare sibi favores nostros, id semper fibeuter faciemus, quoniam et 
honorem sunm et commoda sui status nt propria nostra dcsideramuB. 

In facto \oc.\, queui [letit aibi concedi in terris nostris pro reductu 
8uo et suoruin, si, quod absit, per Torcum pulsus esset ete. responde- 
muB ; quod confidimus, prout diximus, iii divina clemeotia et in virtute 
ct potentia sua et aliornm predictorum, quod casus istc nunqnam occoret, 
immo teuemus, quod se prevalebit, ut tota mente cupimus, et quod 
Btatum et gloriam suam de bono in meliuR aropliabit Sed nihilominuB, 
ut serenitas sua intelligat affectionem et optimam mentem nostram, dicimus, 
quod &i forle casus iste eveniret, contcnti erimus, (|uod persona sue sere- 
nitatis cum familia, rebus et bonis suis et suorum ad terras et loca 
nostra se reducere possit, nam semper maieBtatem suam et suos teto 
animo Tldebimus honoriticeqiiu tractabimus. et in cunctis, qae a nobis 
fieri poterunt, sibi fraterne oomplacere curabimus. 

De bano Paulo Croacie, contra quem regia maiestas guerram movit, 
dicimus. qood in eiuB contemplatione ob amorem, quem stbi gerimus. de 
ipso bano et locia suis nos non inipedivimus nec volumus impeilire, sed 
solum de duobus loeis, videlicet de Ostroviza, que, ut notissimuni est, 
alias nostra fuit, et iii ea ius plenam habere pretendimus, et de Olissa, 
qne fuit in protectione noetra et recomtMidati nostri; dicimus, rogamns 
excellentiam puam, ut pro honore nostro de his duobua locis se impedire 
non velit> de aliis vero faciat. nt ei libet. 

Preterea iuxta requisitionem eiusdem serenissimi regis snmus bene 
contenti per litteras nostras i^cribere et agere gratiai^ illustri domino duct 
Stefano pro pace inita cam maiestate regis eiusdem, hurtarique eum 

tuose ad peneverandum etc. Nam profecto pro magna benevolentia 



I 



I 



1«6 

nostra in Hmbos ipsos doTninos concordiatn &Qiim Krati88in)aro habuimuB, 
qaoniaro sentiebamus oppositum, id quippe molestisaiumm nobis erat. Et 
ob id solnm ante tianc forum pacem cerlifK-ainus sermiitatem suam, <iu(jd 
elegeranius legationem ntjstram milt«ndam ad ipsos dominos, ut ex latere 
nostro nihil pretermitteremus pro pace predicta. 

lltimo loco dicimus: qaod dc assumptione et coronatione prefati 
serenissimi rcgia pacitica comunique omnium buronam et aliorum cun- 
sensa facta tantam congratulamur cam celsitudine sua, quantum poseu- 
miis pru sincerissima caritate et amore nustro iti maiestatem suam, cuius 
honorfm, amplitudinem et controodum videre semper desideramu». 

CapiUila sereitissimi et excellentiBsiroi domini regis Bossine, porrecta 
per magnificum oratorem sne serenisaime maiestatis illustriasimo dominio 
Veiietiarum, de quibus expositione per eius magniticentiam oretenua facta 
illustrissimum dominiuin prefatum debei essu optime et particulariter 
informatum. Ki primo: 

Tetit ec requirit idem BereDLBsimua dominus re.\ J^sine per illustris- 
simom dominiam antedictum creari nobilis Veuetiarum et de numero 
nobiliam suorum et sai maioris consilii, at intelligattir et cognoscatur 
ubique amor et sinceritas sue sereniseinie maiestatis ad boc illustrissimuro 
diiminium, quod liiet rex sit, cupiat et velit esse de numero iiobilium 
suoiiiro, et per consequens bic Ulustrissimus senatus roagis decoretar et 
honoretur ex a^gi*egazione et consortio sue maycatatis. Quod si at £acil- 
Ume coofidit, fiat sibi privilegtam ia oportuna et honorabili forma com- 
munlcatum et bullatum sicut fuerit oportunum. 

Item petit prefatQs serenissimus dominus rex ab ipso illastrissima 
doroinio habere anam domuni in hac civitate Venetiarum honorabilem et 
oondignam ^ae maiestati, de qua tiat oportuna et etlectualis provisio, et 
de illa liabeat privilegium bullatum in oportuna forma. In quo molto 
plos roagnifacit liberalitatem et muniticentiam illustrissimi doniinii pre- 
dicti et reputationem, qaod toti muudo innotescat roaxima eius beni- 
Tolentia erga suam maiestatem, quam preciam domus ipsiue, com dei 
mercede potentissimam sit nd emendum anam domum et etiam longe 
maiora. 

Item similiter petit idem scienissimus dominus rex onam aliam doroom 
in civitate Jadre sue luaiestati condecentem gratiose conceiii et elargiri 
per ipsaro illustrissimum dominiaro, de qua fiat pririlegiam buUatum in 
forroa convenienti, licet de hoc ip:>e magniticus dominus orator in eias 
expositione oreteims facta coraro illustiissimo dominio predicto ex pura 
oblivione niillam fererit menttoneni. 

Item petit prelibatui^ serenissimus dominas rex prorideri per illustris- 
simum dominiam antedictum dc ballistarils et sclopeteriis eius roaiestati, 
caau quo exigeret necessitaa et oportunitas, quia oprimeretur a Teucro^ 
at cum ballistariis et aclopeteriis ipsis oppida et fortilicia sue serenitatis 
munire |)u8.sit, et se et statum suum conservare contra potentiam ct in- 
vasiunem Team. In quo idein illuntrissimum duminium facere conten- 
tetur sicut faceret pro eius locis propriis et eoniro defensione; cum 
presertim idem &eteiussiroas domiuas rex ex nunc se otferat similiter 
£acere «rga illuBlrissimum dominium autedictom in bis omnibus, qae sue 
Berenisanie maiestati poBsibilia essent non aliter qoam pro se et regno 
ac statu suo proprio. « 




196 



Item petit serenissimna dominna rex prefatup, quod in casn qno etua 
maiestas a Teucro oi^nrimerelur et viribus mv s^rftiitatis et illustrissimi 
dominii s«pedicti ac aliorum resistere non poseet, ita (guoil regnum suum, 
quod deua avertat, ammitteret, illustriseiroum doniinium pre>lictum de 
Dno ex castris suis in his partibus providere velit sne maiestati ac pro- 
visione pecuniaria coiidecentibuK eius serenisHime maiestati pro ge et 
curia eaa, usque quo iuvante altissimo et validis operibns cbristianorDm 
ad eias regnum et statum restitueretur. 

Item petit predirtus Rereniseiraus dominus rex, sicnt superioribus tem- 
poribus vivente felicis recordationis serenissimo domino rege Tlioma eius 
patre, per illustrisBimum domiiiium iam dictam concessum et promissum 
fuit, qood caan quo :-ua serenitas deliberaret in banatu Croaiie recupe- 
rare et obiinere aliquoii caKtrum vel Ukotd bani l'atili, qnod id sibi 
plene liceat, et quod illustrissimum dominium non det vel dari permittat 
aliquod subi^idium ipsi bano de baUistariis, munitionibus, victualibus et 
aliis; quodque si in terris et locis eiusdem illustrissimi dnmiuii fagerent 
de sabditis eiusdem bani, non recij^iantur. Contentatur tamen ipse sere- 
nissimus dominus rex, quod de omnibus locis predictis aquirendis illuBtris- 
simum dominium profatam non aliter facere possit quam de omnibus 
aliis locis sae serenissime maiestatis. 

Item petit idem serenissimus dominus rex, quod illastrissimum do- 
mintum contentetur per suaa humilissimas lilteras regratiari illustri 
doniino duci Stephano pro pace inita cum f^ereiiissimo d«min'i rege Bos- 
sine antedicto, quodque hortetar ipsum ad perseverandam in ea, et 
deniqne ostcndat pacem et concordiam ipsam gratifsimam habnisse, cn~ 
pereque maiorem in modum itlam fore porpetuis tfmporibus duraturam. 

Ultimo denot-at is magnificus oratur, serenisi^imum dominum regem 
Bossine prefatum coronatum fuisse de regno suo predicto libero omniam 
eaorum principum et dominorum regni ipsius consensa moximoque applautsu 
et alacritate, sicnt etiam eius relatione oretenos facia coram illustrissimo 
domiuio antedicto plenius denotavit, quod intelligere potest, ipsum illustris- 
simum dominium sibi signiticari parte prefati serenii^fimt domini re^is 
tanqtiam ad tratreoi carissimum et amanti>&imum cum toto regno et 
statu suo ad bonorem et statum illostrissimi dominii sepedicti. 

S^crela cons. rogat, lib. XXI. c. 69., u mlet. arlcivu. 



CXCIV. Ood. 1461. 1. prosinca, n Mletcili. 

Qdffovori na pr^fave i tmlte poduesew od posianika hrcfga Stjfpana 

8V. Huve. 

1461. 1 dccembriB. Qaod Bpectabilibus oratoribus illustris ducis Ste- 
fani, qai in verbis et in Btriptis explicaverunt nobis, quantum huic con- 
silio notnm eet, respondeatur : 

Quod quippe dicere non possemQS letitiam et gaudium, quod sasce- 
pirous^ cum primum nobis innotuil, excelkntiam domini sai cum sere- 
nisfiimo rege Bossine ad bonam pacem et amicitiam deveiiisse. Nam ha- 
buimus semper ad ipsos dominos magnam benivolentiam et affectionom 
omnemque bonorcm et commoda sua, atatuumque suorum semper caris- 



197 



sima liabniimifl. Kt (|uando eontj^ id i|U(MJcumqac intelligebamus, erat 
nempe nobis valde molestam. Et binc pmeBsit, quod aiite concordiam 
istaro Buam elef^erflmus leKationem nostram profecturam ad ipsos domi- 
nos, ut nihll studii et diligentie ex parte nostra pretermitteremus pro 
pace predicta: pro qua reddore sibi volurnuH maguaft gratias, et nou 
dubitamuR e.\ hac uninnn sua multa bona subs^qni posse. Kicetque id 
non opportere putemus, hortamar tamcn excetlentiam saam pro multa 
affectione et fraterno amore nostro, ut in boc auo tain taudahili propo- 
sito de bono in melius perseyeret. 

Ad partem balistariorum et sclopeteriorum, qai petuntor respeclu 
Turcl, respondcmtis, quod licct pro virtnte et solita magnanimiiate illustris 
douiirtationis siie ar prn Hita, passihiis et conditionihas locorurn ct terrl- 
torium suorum non dahitemus, attenta etiam coniunctione et bona anione 
facta cum dicto refie, quod in omnem casum viriliter se prevalere pote- 
rnnt et tueri statum suam contra Turcum, advisamus tamen ipsos specta- 
itile» oratores, quod principes et potentie christiane iam excitantur ad 
procedendum potentcr cnntra Turcum, et nos quoqut? pro parte nostra 
pro comuni bono christianitatia et honorem dei facere intendimus, non par- 
cendo periculis nec expensis. Kt ultra quod iii ^atisfactionem prefati 
illustris domini ducis sumus bene contenti, quod pro tuitione sui status 
contra hunc Turcum de locis nostris habere possit de balistariis et sclo- 
peteriis pro pecuniis sais, dii-imus, qaod semper, quando videbimas iu 
eius opportunitatibus prestare sibi pos.->e favores nostros, id libenter 
facii.'mus. quoniam et honorem et comoda sua sicut propria desideramus. 
Licetqiie cnm Turco aliud concordium non habemus, nec ex his, qae 
videri possunt, habituri sumus, tamen ob id, qaod nobis dici fedt, si 
forte aliqao tempore aliter sequereretur, libenter facienius iuxta requisi- 
tionem saam. 

Circa partem locorum nosti-onim, que petantor casn quo per Tnrcum 
peleretur ex statu suo. dicimuB, quod contidimus, ut prediximua, iii divina 
clemeiitia et in virtuto et potentia sua et aliomni predictorum, quod 
casuB iste nunquam occarret, imo quod excellcntia sua se prevalebit et 
conservabit in statu suo, sicnt tota mente desideramas. At tajnen si forte, 
qaod absit, aliter videretur posse occurrere, eiimus semper bene con- 
tenti, quod cum persona, tiUis, familia, rebus et bonis sois omniumque 
Buorom per terra-) et lota nostra se reducere possit ad locom nostmm 
Liesne, sicut etiam alias sihi dici fecimas. Nam seinper excellentiam 
suam libenter videbimus et honorifice suscrpiemus, et in cunctis, que a 
nobis fieri poterunt, semper ei complacere carabimus. 

Ad factum iuBtllicationum pnfati dominl ducis contra Paalum banam 
Croatie, cui guerram facere intendit, petitque ballistarioa pro vindicando 
se contra eum, dicimus, quod licet voluntas et dispositio nostra optiina 
sit iii omne decus et commodum ipsius illustriH ducia, non videmus 
tamen stantibus terminis sibi salva honestate et honore nostro in hoc 
satisfacere posse. £t etiam, quod subditi illi sui venire non possint ad 
loca nostra, non videmus id iuste iitbiberi posse, quam loca et territoria 
noi^tra aperia et eotnunia sunt. Nec aliter abeque offensione honoris 
nostri facere posse videmus. 




198 



E^ro quanto autem 8pecUt ad b^IIum. qnod gegttinis est contra banam 
Paalam, cum simos traterne atfecti excellentie prefiat) dacis. nolumas nec 
volamus de eo dos aliter impedire neo etiam dc terris et locis Hlia soia 
Croatie, nisi solum de daobus, videlicet de Ostroviza que ut notum est 
alias fuit nostra, et in ea ius plenum habere pretendimus; et de Clissa, 
qae fait iii protectionc noBtra et recomandati nostri. Ideoque rog&mus 
excellentiam suam, sicat etiam altas ei dici fecimus, ut pro honore nostro 
de his duobus se impedire non velit, de aliis vero faciat, ut gibi libet. 

Circa partem, per qaam petit mercatores snos posse emere lanas et 
alias mercationes a navibus et navigiis nostrig in culfo Catari, vellemas 
lihenter i^ibi roraplacere iK>sse, sed adv)»;ainui! euni, per leges nostraa, 
qaibus c ntravenire noD possamas. esse inhibitum, qnod mercationes et 
queque res onerate extra culfum super navibos et navigiifi noetris vendi 
non poBsint nec conduci alio quam Veoetias, et licet sepe fueiimus reqai- 
siti a terris nostris propriis Dalmacie, quod eis concederemus id, quod 
nunc petit prefatns illustris dominus, tamen id semper denpgavimus. ob- 
atantibus nostris legibua predictis; qaare rogamus excellentiam saam, at 
no» habeat excusatos. -j- 151 — 5 — 9. 

Secreta c&MiUi rogatorum lih. XXI. c. 70 , h ml^. arkivu. 

GXGV. God. 1461. 10. prosinca, q Sibenika. 

Dopituje se selu Cmici kotara Sibenidkoya fftij m pasti njdcoje iicine, 

Assignatio gaj ville Cernizze. Die x decembris iicDi.iLi. Comparentes 
ad presentiam Alcxandri Marcello comitis et capitaiiei Sibenici Mattheus 
Kranuiovich et Petrus Uertissicii iudices villae CerriizKae, exposaerunt, 
indigere aliquo loro pro paR*eiidiH animalilxis ab aratro et somerios, 
roganles, qaod ipsis pro hoc assignetur unum gaj, prout et aliis assigna* 
tum fuit „qaam ab aonis viginti et citra positi fuerunt in comitata Si- 
benici", et qaod in isto loco profaibitum sit plantas incidere, herbas col- 
ligere et alia animaJia pai<cere. Die xxiu decerobris per ordinem comitis 
se contulit ibi Thoma Tomassevich iudex curiae uiaioris, et aasjgiiavit 
ipsis locum vocatuffl fioischia: „incipieiido in monticulo vocato Plano 
Bardo a j^arte sirocali versus magiKtralem ad montem Sigenizab, et 
deinde versua aliam monticulnm vocatum . . . , et deinde r&deundo et 
eondo versus boream ad moDiem positum super Boischia suprascripta 
Qsque ad viam, per qoam tenditur ad dictum Boisohia, et recto tramtte 
per dictam viani u.sqae ad monticulum Kuprascriptum PlanoBardo*. Ke^ 
servatis vero iuribus comuDis VeDetiarum. Comes approbat. 

Dif^m. aibenic. in hihliotheca palatina Viennae. Cod. mppl 542. p. 127. 

CXCVI. M. 1461. 15. prosincA, d Cafitelm&re. 

Zastupnid obcine dubromcke. i ohHne saragoske utfovnraju naknadu sa 
okratijene dubroraike trgovee. 

In nomine domini nostri Jesu Christi amen, Anno nativitatis eiusdem 
milleRimo quadrigentesimo sessagesimo primo. Regnante .ftcronissimo et 
illustrissimo domino nostro Ferdinando dei gratia rege Sicllie, Jerusalem, 



1»9. 

Ilungarie, in eodem regno anno qnarto re!iciter ameii, die quinlodecimo 
mcnBis decembrls, decime indictionis. Apud viam castellorum mariB, in 
praesentia iadicJe generalis, notarii, teBtium ad lioc vocatorum, facta lait 
conventio inter procurutorem comunitatig liagusii et comanitatis Sara- 
go»ae causa merclam lUgaseis ablatarum. 

Datum apad viam castellorum maris 14 decembris I46I. x Indictionia. 

OrtginaU p^jrgameimm ali'pwntitin cottSHminm in ardiivio secreto 
Viennae. 

CXGVII. (iod. 1461.31. proaincft, u Hletcih. 

Zakoni itvortni u hbenidkotH vie^u nevritde, ako niau u mletaikom rie^t 

potvrdjeni. 

Leges per nobiles Sicenses condite, non valeant nisi confirmentar. — 
Pasqualis Maripetro dei ^atia dax Venetiarum etc. nobilibus et sapien- 
tibus Tiris Alexandro Marcelln de suo mandato comiti Sibenici et suc- 
eeasoribus suis tidelibuR dilectis salutcm et dilectionis affectum. Vencrunt 
ad preRentism noBtram oratores illius tideli^isime communitatis nostre 
Sibeniei, expunentes et supplicantes, quod cum in litteris nostris sub die 
quarto aupusii proxime pretenti contin^atur, quod lege^; per nobiles posi- 
taa ac novas consuetudines non permittatis observari, quod posset inler- 
pretari, et intelligi contra privilegia et concessiones nostras in felid 
aquisitione promi<8aB, dignaremur ad hoc providere; ut aatem circa hoc 
mentem no&tram intelligatiR, cum conHilio nostro decem vobis declaramus, 
quod privilegia, vidflicet unum popnlo sab die xxx mensis octobris, aUt*- 
mm nobllibus die xxx mensis decembris mcdxh obserrare et observari 
fiu^ere debeatia; alias autem leges et consuetudioes per ipsos nobilei 
positas post dicta privilegia nostra Bupradicta. noluraaa observari nisi per 
no.strum duminium approbata et conlirmata fuissent. In ceteris autem 
part)bus ipsarum litterarum nostrarum die iv. aut,'U8ti. eA« cfervare de- 
l}eatifl, hlcque cum dicto consilio no^itro decem mundamus, quod obaer- 
vari et exequi deiwatis. 

Data in nostro ducali palatio die ultimo decembris, indictione z. hodlxi. 

Dipiom. sihen in bibliotheca paUttina Vimnae. Cod, iupp. 541. p. 126. 

CXGVni.fittd. 1462. 4. sie^DJa, n Hletcih. 

MUUani prikaluju papi nevoljno etanje, u kom se Uifarska naUmtij i 
hodre ffa, dn Joj priskoii u pomo6, 

HooooLxi. die quarto ianuarii. Qaod littere infraacripti tenoris mit- 
tantur ad summum ponti6cem. Accepimus hifl diebns litteras uecretarii 
nostri, quem tenemos apud regiam maiestatem Ilunf^arie; et quia vise 
sunt nobis non vulgaris ponderiH et momeuti, spectabili oratori BaDcti- 
tatis vestre oBt*mdenda^ atque tradendas censuimus. Geterum con.sidcrato 
discrimine reram pra magnitudine iQcambentis periculi, gi forte subsidii 
desperatione rex et.barones illius re^ni adducti, inducias aut aliquod 
concurdie genos cum communibus chrietiane fidei et rei.igionis hoatibus 
inirent, aon alienom existimsNimos exemplum ipsomm litterarum etiam 




200 



ad vestram beatitudinem mittere. IntelliRet sanctitas vestra pro sna ml- 
rabiti sapientia, quo \n ciirdine res illius regni veroentur. Nec dubita- 
nms, quin pm eua singulari iii rem christianam dileciione paterniqiie 
oriicii cura cogitationes et consilia sua bnc conversura ait, ut imprcsen- 
tiarum omni celeritate et diligentia ad aliquod particulare subsidiam 
veniatar, quo mediante rex ille et reguum illud paulo erHctiotibus animis 
ab omni pe&tifera et pemitiosa c-nncordia cum liuste rmturali et impla- 
cabili ineanda abstereantDr, atque spel pleni et auxilio freti, adver^us 
hostilea impetus et vafros conatus se lueautur, donec t-alvatoie et domino 
nostro Jesn ('hristo opilulante, opera. consilio et auctoritate beatitudinis 
vestre comporatis regum et princirum fidelium auxiliis ad expedilionem 
Banctissimam generaliter veniatur. Preterea videbit sanctitas vestra. que 
8oIi<:itudo et cura incussa Bit atiimis tum regis tum regni baronom ob 
suHpitionem futurarum novitatmn et perturbationuiu ex proposito isere- 
nissimi imperatoris: qne res, quam perniciosa sit, pro eo quod dubios 
animos facile impellere posset ad capiendum inducias, sea aliquod aliud 
geous concordie cum pcrlidia faostibuB sanctitas vestra optime intelligere 
potest. Quaniobrem obviam celerrime est eumlum, et peropportune pro-j 
videndum. Dignetur itaque beatitudo vestra, ad curam et auctoritat 
cuius merito pertinet de iiis providere. ita buic rei consulere, ui omnibas 
efficacioribus et commodioribus raiionibus apud serenisaimum imperato- 
rem instetur atque agatur, ut pro statu preseoti reram, prospectis malis, 
qae con^ieqai possent^ inducat tamlein aiiimum non rnodo ab aciualibu» 
ofTensionibus et molestiis illius regni abstinere, verum ijuoque ab omni 
[.fligno atque suspitione novitatiR; hisce de rebus, qua possumus devotione 

revercntia, opem et sapicntiam sanctitatis vestre studiosissime implo- 
ramua et petimus. De parte 162, de non 8, non sinceri 3. 

Secr. cons. rogat. voi. XXL c. 75., u mlet. arkivu. 

CXOIX. G«d. 1462. 6. reUaJ^, n Hletcih. 

Kazan za krim prisegu. 

De pena perjarii, quod sit amputatio lingne. — Pasqualis Maripetro 
dei gratia dux Venetiarum etc. Alexandro Marcello comiti Sibenici. Signi- 
ficarous vobis, quod in nosiro consiglio rugatoruin die primo decerobris 
proxime preteriti capta fuit pars tenoris infrascripti, videlicet: qui guber- 
naculis ctvitatum prefictuntur, maxime ititenti c?a^ debeiit. et peccata 
vetare, que omnipotentia dfi indigiiatinnem facile piovocare pOfisint. 
Quoniani nullum a clirifttianis detestabiltus haberi debet (|i)am perjurium, 
quo iustitia. que imaculata esse debet, pervertitur, et quod fcelestius 
est, fides Cliristo negatar; hisqne temporibus reperiantnr non nalli iniqui 
et pertidi bomines qni spreto honore et reverentia l)ei, pecunia et pro- 
missione corrupti, in tam execrandum scelus incidisse invfutus ftierit, 
non possit minori supplicio inci&ione lingue [luniri, p^r modum quod 
loqui non possint etc. sed maioris, si eornm conscientie videretur etc. 
secundum delinquentis peccati conditionem sub pena cailibet eoram in 
parte furantiam contenta. 

Data in noatro dacali palatio die vi. februarii, Indictione x. MODuq. 

Diplom. siben. in biUiolheca palatina Vientute. Cod. supp, 541. p. li 



20 n 



* 



CC 6od. 1462. 19. vetjai^e, n Mletdli. 

MtetcQtti nastojey da dohiju u sooJH vlasi t/rnd Klis. 

1461. !'.> febraarii m t. Ex litteris rf-ctorum nostroram Tragurii et 
Spaleti eonstat, illustrem ducem Stefanum sancli Save, aixersito auxilio 
BoMinenBiam et TnrLhorum, proTinciam ('roatie esse invasuruni, et im- 
primiB omne .studium )iot<iiurum ad nbtint^ndum oppidum CliBae Qao 
ioco occupato, quo in pericolo ille nostre civitates sint constitute, et 
qaemadmodum pateant ad omnem Turchoram irapetum facile ab omnibus 
intelligi putest. Qu&mobrem magnopere cavendum est, et omni opera 
et cura ^itudendam, at locus ille CUsse in maniis et potestatem nustrl 
dominii veniat : ideo vadit pars. 

Quod mandetur rectori nostro Spaleti, ut omni opportunitato et pru- 
dentia pcrquirat et det operam eive cum baiio raulo sive cum alio quo- 
canque, qui dlctum locam dare et effertualiter assignare posset, at aub:] 
venditione aat pignoris nomine liabeat ipsum oppidam Clisse nomine 
nostri dominii, pro qno promittere pos^it usque ad sQmmaoi dacatoram 
s mille et ab inde infra, dandorum et numerandorura designato nobis 
sepedicto oppido Clisae; incipiendo promittere u niinori summa, quem- 
admodum poluerit melius et hahiliua cum utilitate noatri duminii facere. 
Suj)er qua re prudenlie et fidei dieti nostri rectoris Spalati est conlideii- 
dam. Et eon>ittatur ei, qaod omnibus dexteris et utiliboa modis, qaibufi 
poterit, atatur consilio et favoribus et contributione tidfliom nostrorom 
civium Spaleti, quemadmodum alias ip.<e suis Htteria dominio nostro 
Biffnitiravit, ad bonam et votivam exectitionem huius voluntatis no^tre 
circa obtentionem oppidi suprascripti Clisse. -j- lUa, — 24, — 16. 

Secrfta cmsilli ro^at. tib. XXI. c. 76., u mlet. arkivu, 

CCl. M. 1462. 5. ozigktt, q Mletcih. 

Bepublika njeke zakone sastavljetif u vie^ iibeiildkomu potprdjuje a njeke 

uniSluJe. 

Pasqualis Marii^etro dax Veuetiarum etc. Alessandro Marcello comiti 
Sibenici et auceessoribus. Venenint ad nostram presentiam Jacobus Na- 
plavicb, Georgius Sisgorich et retrus Tolimerich, nuncii iatius civitatis, 
rogantes. ut confirm&remur aliquas le^es factas in eorum consilio anno 
1413. Examinatae ergo ipsae leges in oostro conaiho, fuerunt omnes 
contlrmatae exceptis quinque ^quanim tre« qnia itilioneste videbantur 
penitus abroga\imas l'rimam silicet: quod apottiecae in siileronitatibaB 
sancte Trinitatis et nativitatls apcite stare possnnt Secandam: t\md 
eqao in districtu teneantur, quodque anuB equus teneri possit. Tertium: 
quod rustici, eqaos tenentes, sint ab angaria exempti. Et reliquis duobuB 
derocavimus." 

iMta iu no.stro ducali pa'atio die v. martii, indictione x. mcdlxh. 

IHpIom. .^ibetu i» hihliotheca palatina Viennae. Cod. supp. 541. 
p. 129. 




CCII. 6od. 1462. 12. oinjka, na Brai^n. 

Foifodba o ftroiiaji zemaiia i ku^a. 

in v^hristi nomine amen. Anno ^nsdem natiTitatis inillej^imo qaadra- 
K«ntesiino BessBKusiroo secundo, indictione decinia, die daodecima martii„ 
aetum iii eancellaria eomunis Bracliie, presentibos eer Nlcolaus Cnuico- 
vicli, sor Antunius Simeonis, et ser Caltarino ser Nicolai de Primis, 
testihu» ad lioc rogatis et vocatis, ibi<iue Marinas Matievich quondam 
Matbei de Culmatio superiori pro se suosque heredes et saccessores 
titulo venditionis dedit. tradidit iare proprio et in perpetuo nobiii viro 
ser Matheo Niaetich de Dubroviza presenti stipulanti pro se suoeqne 
heredes et successoreB ementi et recipienti tt>rras suas cam daobus do- 
munculis iu districta Dubrovize in locodicto Tapatna sub Coprivice tntra 
hos contines: incipiendo da Zagomilie eando per confinia ser Jacobi de 
CriKaiio a parte meridionalis usque terrenum dicti eer Mathei positus 
Bupor Lusno Corito, ab indo eundo verus flquilonem usqae certam go- 
milnizam, ubi erant domancula dicti venditoris sab Coprovice, et ab inde 
euttdo semper sub Coprovice versos orieutem in capite de Zagomilie, et 
si qui v^riore.'' contines ad habendam, teneudum et poesidendum, qoid- 
quid eidem emptori deinceps placuerit perpetao facieQdum, cam omnibus 
«i singulis iuribuB, iurisdictionibus et pertinentiis sibi quomodolibet spec- 
tJLntibus et periinentibas pro pretio libranim doodecim parvomm et 
decero animalia femioa qainqoc capriua et qainqae pecudina de annis 
tres et duos castrones capriuos, de qua dictus venditor confessos fuit 
habuisse ot r*'repi8>e intefijam a dicto empton'. promittens per se sao«- 
qu« heredes dicto emptori et heredibus, dictam rem venditam sibi de- 
Mden et exctlumniare a qaibascamque homiaibus et personia, et sIq- 
gttla sQpra scripta perpetao tirma et rata habere et non coDtrafaco^ 
aHqua ratione ve) caosa. de iure vel de facto, sub pena contenta io sta- 
tato comanis Drachie; et iaravenint partcs. 

I>ie supradicto Michael plazariQs retalit proclamasse in villa NereKL 
Difl dedma tertia meneid predicti GiorKio^ plazarius rt-tulit proclunasse 
in vilU DobroTiie. Ef^ canceUarios dictus tideliter transcripsi instni- 
■entom i&tnd repertum in Ubro spectabibs Mard Molmi foit 
BncUe. 

ia mnuU hod Mtfji MadUm u Sttdk na Bralu, 

C€UI. 6«d. 1462. 24. oznjka, n Mletcik. 

Knes Hmtiim MjiAi o6c^ fmimti m ruin mUtlmiU frmd Klii u» t^tim 

iwyfpifii. 

MC3. M BiTtfi. Abai diveiM pnKfae habite rant pro Uboido cutaDo 
Oisii. et tthxBate dctibeiataa ftiit par koe iiMrtJiB fTMwhffH &nta»m 
ab octo «Moe i ■Se. ImiRVRatinM vcro eDBHi Mamm de Polia, 
AMiB MbataB mniu vhmm ai ■iMnna pi 
StiWcfc 4t Ihifat%th qd eartdhB ifBtm Uhtt it 
dm ttU fai ■uftVMalri i—lirfi. pomsM irta c^ttife. ct ff 
Mw «t Grcgvri» frBtrftan i 




203 




Riint multo minores et commodiores pro iiostro dnminio quam quas alias 
facere voluerimua. I'ropterea attenta caatelli predicti multa import&ntia 
ad res nostras Dalmatie, vadit pars, quod capitula et petitiones facte 
per prefatum cnmitero Mathonro nomine eiusdem Stepbani ct fratran) 
auctoritate huius coiiHlii admittantur et approhentnr, Hantque patentes 
littere. qiie mittaiitur ad manus c<imitis nnstri Spaleti cum maodato, ut 
volente eodem Stephano assignare castellum preiictum. mittere debent 
aceeptum tenutam illiuii nomine nostri doiuinii. ECt mittat Jacobum Ar- 
ditum commestabilem noBtrum cum saa societate et alios etiam, si 
necesse faerit, sab eodem Jacobo, cum tali modo et intelligentia, qaod 
res ad votum conticiatur. et remaneat castelltitn ipsum optiiiie custodi- 
tam, donpc nos alias fect^rinius proviKiones. Et accepta teiiiita illius, det 
et assignet fratribus sapradictis patentes litteras simul curo duc. ooc. 
luxta continentiam petitiunis eorum, advisetqae dominiuro suhito et im- 
niedlatc de rei successu. Copia vero predictarum litterarum detar supra- 
dicto comitj Matlieo, sicut n^quirit. — Comiti vero Matheo anctoritate 
huias consilii coneentiri et complaceri debeat de nonnunis eius honestis 
petitionibus, que sunt he. casu quo res ad effef turo perducatnr. — Poal- 
quam vero ciTtificati fuerimus per litteras comitis nostri Spal-^ti opti- 
nuisse et in manibas suis habere et tt^nere nomine nostri dorainii castel- 
lam supradictom, scribatur Petro Thomasio et ei roamletur, ut esse 
debeat cum illo serenissimo domino rege pro iastificatione huius materie 
cam illis verbis et rationibas, que tunc per boc eonsiliuro deliberabun- 
tur. -\- UV, — 2—4. 

Domande fano Stephano, Cuane et Zorzi Strisich fradelli de Ro^lo- 
billa per el castello de Clissa etc al conte Mathio per nome dela eignoria. 

Primo: che lo i sia dato una caxa per loro et per suo heredi in 
Dalmatia, dove li parera et piacera. 

Secondo che lo i sia dato per loro et sao hercdi in Dalmatia dove 
li parera et placera tante pnsseAsioiie, che vagliano ducati octocento. 

Tercio che p*^r cadauno de loro fmdelli et sao heredi gli sia dato 
lire CL. de przoli de provision a I anno. che sono fra tati tre lire ooocu 
de pizoli in qual luogo piacera ala signurla. 

Quarto che a:isignado el dicto castello in man de la sigiioria uver 
8U0 messi, sabito siano domiti a i diti ducati ooc. d oro^ zue ducati cento 
per cadaano 

Quinto: chul sia scripto a tuti i rectori de Dalmatia, et cussi debino 
far pnx-Ianiar, che alcuno subiiito de la aignoria non ardisca ne debi 
cbiamar i dicli fradelli ne cadaun de loro manchadori de fede, immo 
boni servidori de quella. soto pena de rebellione. 

Sexto: chel sia facto una lettera patente dele saprascripte concea- 
sione, la (|ua1 stia in maii del magiiifico conle de Spalato nver del conta 
Mathio su|)ra8oripto, Hnche la cossa hara bavatu executione, ma che i 
sia dato 1a copia ad esso conte Mathiu, azo lui la possi scriver iu 
scbiavo, et mostrarla ali diti. 

Petition del magnifico conte Mathio. 

Primo: ctae la provision la qual havca ol vaivoda Piero sao fradello 
de lire cento de pi^xili al auo, sia transferida in suo fioli apresso quella 
i banno che e lire xxv. al ario per tino fliclie i habinu 1e suo lire xxv. 
de pizoii per uno, et le ceoto del padie fra loro. 



.204 



Secundo: perche qnando qnesti de Poliza se fezeno Eubditi et servi- 
dori de la signoria. quella dete per provision al maguitico cante Polu 
SDo fratelo lire xx. de pizoU al ano, et da poi li cresete lire 60. de 
pizoli apresso le dite xx. Kt el niagnifico conte de Spalato cbe alhora 
era. intendando, che ne le dite lire lxxx. se comprehendesse le ptimc xx., 
non i pago se non lire lxxz. al ano. et cussi hano facto i suo auccessori, 
Dimanda et siipplicha. chel 8ia cniarito, che labia lire cento al ano, 
chome fu intention de la signoria, chome apar per suo lettere; ct cbe 
dcl passato el sia paga de quanto li e sta ritenuto per caxon dele ^te 
Ure XX al anno. Kt perche et dito sao fradello e conseiero del ducJia 
Stefano, et niolto conferisse ali fati dela signoria vostra, perohe el non 
se fa cossa in quella coite, che loro frateUi non el sapiano, per confer- 
marlo in qiiesto &uo bou pro[>06ito se deg»! quulla farU dar in queftta 
cita quLlIo avanzo i i^esta come e dito de sopra. 

Tercio: perche de i fadi et fede de esso conte Mathio et del com-] 
pagno la magnificencia de mis. lo conte vostro de tipalato scrtve ad 
plcnum, SDperflno aaria dir altro, solum i ae ricommandano ala signoria 
vnstra dicendo, cbe tutto qDeUo la i fara, sara facto a wi boni etfedel 
tenritori. 

Quarto: <-he la lettera, la qnal optene dala signoria vostra buo fra- 
tello quondam vaivoda Piero, directiva al ban Paulo per liberation de 
8U0 Hgluoli, sia facta apeita cussi chome le serada. 

Qointo: che per rispecto. chel dicto vaivoda Ptero sno fradeUo e 
morto laBsadi doi kuo figluoU retegnudi ne le man del ban, et che a 
loro etiam ali altri b-atelli et sorelle non sia rimasto cossa alcuna, perchi 
el dito ban li robo tuto quel mobele et stabele i havea, supplicha d' 
dito conte Uathio et la dona dol prefato vaivoda Piero, che azo essa 
dona con i fioleti et fiolete se possino alquauto sublevar, la «guoria 
voatra se degni farU dar la provlsion soprascripta de annt tre avanti 
tracto, zoe al presente. Et se ala sjgnoria vostra rispecto i pagamenti. 
la ha a far a quelli soldati da Spalato non paresse fargliU dar nel dito! 
luDgo, st> degni farglili dar qui, perchc la i fara una grandd elimosiiia 
et gratia Bpresfio i meriti del padre suo 

Secr. cons rog, Ub. XXI., « tni^. arkivu. 

CCIV. Ued. 1462. 29. ez^jka, a Mletcih. 

OdtfOtaf» se tif/ornKomn posfanikn. 

uooooi.xii. die xxvini martJi Quod magnifico oratori sereniBsimi regis 
Ilungarie, qui nuper ad nos contnlit, et post geoeraUa longo veiboiiun 
oriiamento conatus e.st deciarart^ nobis, qualis adversus christianoa ait 
perfidus aniuius et intentio Turci, quidve moliatur ct paret in oxitium 
et perdilioneni suam in i>attibuB Europe. utque presertim re^num Hun- 
garie debellaie poasit, deliinc facilius christianum nomen sabvertere. Com- 
memoravit quoque periculosas et calamitosas conditionea regni liangarie, 
ginvesqne iactiiras et clades a Tnrcis sur^ceptas; ultra quas ab impera- 
toria maicstate ininstum beUum regno ipsi inferrebatur. Sepius a pooti- 
tioe maximo regia maiestas Hungarie in tantis pericuUB implorare opem 



I 




Btnduerat, 8«d nihil unqattm Id proficere potnit, quia usiine adeo Bolum 
verbis fuerat saturatus. Uuraum maieatas rfgis sui mittere eum statue- 
rnt ad romanum pontilii^eni, motus presertim auasioiiihas noBtri^, fretiisque 
magtiu amore et affectione precipua, qaam continue novit gerere nos 
sanctitati suo, in qiia re spem et contidentiam snam in nos locaverat, 
nostraqne opera succursum et favorera impetrare posse, mbi persuadebat, 
multum (ligne et bonurifice de nobia locatus est. Habaerat namque in 
mandatis a serenissimo repe suo querumqiie sibi iniuncta rnmano ponti- 
tii-i referiMida prius comunitare iiobiscuni, omniaque ut Terbis suis utamur, 
reroiUere eonsilio, auctnritati et arbilrio nostro. Subinde orator ipse 
iteram ad nos regressue, multis hamanis et atfectaosis verbis commemo- 
rarit, quod si ad generalem expeditionem contra hoatero procedendam 
erat. neces^arii videbantur regie maiestati lx mille pugnatorum, sed 
de^cendit tandem ad nnnienim ftaltein militum ki. mille, quibus solvere- 
tur per potentias christianas solummodo per sex menses, nam ultra quod 
de victoria procaldabio sperandam erat, milites ex bello ^e ipsos ale- 
rent. Si vero universalis expeditio pro nunc fieri non ponset, erat penitus 
neceasarium, nt periculis rerum Mangarie de presidio peeaniarum quam- 
primuni provideretur, saltem pio hac eslate, at hostium impetus sasri- 
nere po^^^iet etc sicut per sfTcniasimum dominum ducem huic consilio 
relatum est, respondeatur : 

Longe nos ub officio deficerc vidercmur, si pro ii9, que magnificus 
Ipse orator noroine regie serenitatis Hungaric multa prudentia ct ele- 
ganiia nobis retQlit, preterirerous silentio, meritis euni laudiba» oom- 
roendare ; qnandoqaidem nihil pro nostra sententia superaddi posset, 
quod ornameato et gravitati sue attribuendum sit. Regie vero maieatati 
Hungarie pro his, que libuit tam digne tainqae hniioritice de nobis loqui, 
prnqae suo immenso in nos amore et affectione precipua, tantaa gratias 
nabeuius, qaantas aninius noster capere potest. Qui si illusiri quondam 
genitori suo felicis recordationis per continaa tempora sinsulari benivo- 
lentia et carit^te devincti fuimus, id mnlto magis, si magts diri possit, 
cum serenitate sua agere semper ititendimus. Qaid Turchus perfidis-iiraus 
hostis in eversionem christiani n^^^minis moliri videatur: quid prescrtim 
machinetur adversos regnum llungarie dudum bellis cladibusque oppre^- 
sum, intelleximiis optime. Testamur deum noKtrum, cui nibil ei^t abditam, 
Bempcr nos calamitatibus regni illius tantom indoloisse, quantam omni 
iare debemas. Ad id et fidei ardor et honor christiani nominis et pre- 
cipuas amor noster in regiaro celsitudinem semper nos quam maxime 
impulerunt ; cupidique fuimus, et sumus hanc animum nostrum experiri 
posse, et operibus commutare. Quippe iam tempus advenit, quo princi- 
pibus et potentatibas christianis permaltum Incumbit vigilandam esse, 
non amplius dorraiendum, si divinam religionem colunt, si communi 
Baluti consolendum est. Non possemus dignis extollere laudibas regiam 
maiestatein pro fervcnti magnanimoqae proposito suo juoque tani salati- 
fero eius institiito mittendi legationem suam ad pontiBc(.*m maximum, 
qnam divino aspiraiHe numine proressisse non dabitnmus, siqui'lem spe- 
ramos et certo conhdimua opiimam eam fractum parituram esse. At 
quoniam libuit serenisBimo regi nobiscom pria» in particulari comuni- 
canda esse, que pontiticj roaximo referenda »ui>t, consilioiiae et arbitrio 



206 

no»tro remittenda, agiinus etiam boc in loco niaximas gratias maie tati 
Bue j>ro tanta hiununitatt! et affectione in nos sua, nec sapientiBsimo con- 
silio suo quicquam addi poase arbitramur. Studia nostra et cogitatus. 
omneB, iamdiu cupide convertimuB, ut cohoperante deo, res sancte expe-' 
dilionis di^poni poseint; camque litteiis secretarii nostri ajiud serenisai- 
mum regem existentis iam pridem certiores etfecti es&emas de mente 
maiestatia sue deqae conditionibus regni &\ii, et per mediam omtoris 
summi pontidcis apud nos, et frequentibos litterii et nuntiis nostris cora- 
vimus, nihilque apud beatitadinem suam ommisimus, ut pcriculis cbri-1 
strianorum prei>ertinique remm Hungarie occuiTendum easet; ab sancU- 
tate fiua responsa optima habuimus. Nosque pro quanto ad generalein 
expeditionem pertinet, beatitudini aue, quicquid in nobis est magiio et 
furti animo obtutimus, gesturos apertum bellam et cum valida classe 
nostra iiihil omiiino pretermissuro:^. ut que contra hostem gerenda sunt, 
gloriose complecti possint. Scimus, poiitificem maximam studiosam operam, 
iam dedihso, ut inter imperatoriam maiestatem et re^iam serenitatein 
Hungarie inducie seu belli more conticiantur, quas sanctitas sua, ut nobis 
nuper scripsit, non dubitat haliituraa esse locum. Scimurf quoque ponti- 
ticem ipsam cum nonnollis aliia magnis principibus sanctum boc opus 
expeditionis tractare, dispunereque ; pro quanto vero Hd particularem 
opem et pecuniarum presidium serenissimo regi interea confereadom 
spectare potest, ut hosuum impetum formidjre uon haboat, cupidi oinnis 
bonoris et status ^ui, poteritis his diebus commemorandnm duumus, et 
per litteras Bcripsiciius roraanu puntitici, necessariutn videre nobis, quod 
oltra celerem miseionem in Hungariam unius legati, etiam per poten- 
tatuB Italie iaxta compartitionem per suam beatitadinem fuciendam men- 
suatim solverentur a&quc ad Bummam xii miile ducatorum, cum quibua 
in Huiigaria stipendio amperentur »altem equites itii roille, qui opein* 
rcgie maiestati sue ferre possent, utque sanctitas sua cerneret, quo animn 
id memorabimus, quamquam gravissimisque e.vpensis esscmus impliclti 
tum in classe noatra maritima contra Turcos, quam longe [wteutioreai 
Bolito instniximus. tum in munieudis locis nostris pattium orientis fini- 
timis husti, gentibus et presidiis: eramus tamen contenti contribaere 
illani partem istiuK expenso, que decens et honesta esset. 

Circa hec patefecimus libealer cor nostrum piefato niagnifico oratori, 
ttt omnia sicut nobis, sibi aperta sint. Speramu^ siquidem per hunc eius 
accessum omnia in melias succe^sura, felicemque exitum consecutura esse. 
Kt no8 ut que diximus, iam tandem perlici possint, nihil unqaam ex 
parte nostra pretemissuri sumus. De parte 158, de non 2, non sinceri d. 

Sec. cotis. rog. vol. XXI. c. 83., u nUet. arktvu. 



CGV. Ood. 1462. 6. tranya, a Mletcih. 

MUiiani Salju postanika Skenderbegu, da ga umiri. 

ucocrLxii. die vi aprilis. Comiti et capitaneo Scutari. Per litteras 
vestras et \m introclusam coptam litterarimi Scaiidarbtgi ad vos, intel- 
leximus animum giium er^a rea nostraa illius provincie male ditipositum 
esse. Kt pretendit idem Scandarbet;us aliquas causas, que multam dis-, 



307 



pllcent nobis, si ita est, ut ei date sint turbandl pacem et quietem sub- 
(litorum nostroiiim, et nientlB nostre ess^t, ut priusquam uila novitas 
occurrat, res ille aptarentur et componerentur. Kt proi>terea vDJuraua et 
vobis mandamus cum nostro consilio rogatorum, qood tst ad presentinm 
receptionem sentiretiB aliqnem oratorem aut nuntiam Scandarbegi snpra- 
dii^ti ud no» venu«e, ant certe venturnm in procintu esse illinc disce- 
(len<ii, de presenti materia, intentione et mandato nullam periitus faciativ 
demoDBtrationem, sed prudenter dissimulando operam date, nt res paci- 
tice traDseant, quoniam nos cum prcdicto oratore aut iiuntio omnia com- 
pon^re et res ad qaietem deducere procnrabimus- Si vero nullus orator 
sive nontius a prefato Scandarbego ad nos veuiBset ant venturus certis* 
atmc et aabito non intelllgeretur, est nostre intentionis, et ita com pre- 
dioto nostro oonsilio vobis mandamus, ut mittere debeatis pro reverendo 
domim Georgio PeMinu protonotario abbate Roiacii, qui nobis tidelis 
«sse consuovit, et ita esse impresentiarum non dubitamus. et nomine 
eiuBdem Scandarbegi alias fuit ail presentiam nostram, cui committite, 
nt ad prefatum dominum se conferat, et vestro nomine ei referat, quod 
dominatio no^tra informata per litteras vestras de verbis, quibns usus 
est, indicantibuB non bonam eius dispositionem erga loca et subdito^ 
noslroB, cansam intelligere non valens, sati^ mirari non potoit, quoniam 
cum eius personam sincere diligamu.s et conservationem status renimque 
suarum desideremns uti domini nostro dominio amici et devoti, non vide- 
tur nobis convenire, ut ipse alia in res et subditos noBtros voluntate et 
disjiot^itione sit; et si forte causam aliquam allegaret, ei dici fdcite : veri 
et boni amici et devoti debitum esse in omoes c&bub recursum habere 
ad principalem dominum, qui non est verisimile crederc, nt atiquid pa- 
tiatur inlionestum, et quid iure posait ledere aut rescindero antiquara 
benivolentiam et caritatem, quam erga amicos et devotos suos gerit. Et 
propterea hortetar idem protonotarius, procuret et inducat vestro nomine 
Scandarbegnm predictum, ut aliquem ex Bnis ad nos oiittat, quoniam 
certissimuA estls, quod dominium nostruro, sicut consuetnm est, a rebus 
coiivenientibns et bonestis non discodet; et iaterim date operam, ut res 
ille pacitice et qoiete transeant. Si vero protonoaiium ^upradietuiu 
habore non possetia, mittite alium quempiam ex subditis nostris. qui 
iroprimiB nobis tidelissimuB sit, et prudentia et existiroatione vaieat, et 
^md Scandarbegum predictum creditnm etiam et tidem habere possit, ei 
qni Tobis magis aptns ad boc et idoneuB vidoatnr, et quantum fueritjs 
executns, ad iios subito scribite. De parte 151, de non u, non siticere 1. 

Secreta coh9, rog, vol, XXI. e. 86., u mUi. arkivu. 

CCVI. God. 1462. 27. trarBJa, q Mletcih, 

Vieie od dtsetorice umifuje ave prodaje i najmove drzavnih dobarOj uii- 
njme od knezova Sibettiikih od 13. traonja 1456 u nQfrieda. 

Pasqnalis Maripetro dci gratia dux VtMietiarum etc. nobili viro Ale- 
xandro Marcello comiti Sibenici etc itelatuin fuit nobis, quod comites 
Slbenici contra ordinem 13 aprilis U5(j nustri consilii alienanint et 
dederunt in aftictom multa boiia et terras noBtri dominii. „Quare cnm 




nostro consilio decem vobis Tnandamas, qaod omnes concessiones, aliena- 
tioDes et qnoscanque aetus tacto8 per precessores vestros a fluprucripto < 
die xni aprilis modlvi citra fia)>er et de poB:§essionibas, icrrenis, domibus 
et aliis qiiibu^cumqae bonis, recepttft presentibus, cancellare, anullare et 
cancellari et annntlari facere debeatis" ita ut omnia redeaiit in dominiam 
nostrum. Si quis autem f»entiret se gravatum per istum ordiuem, valere 
faciat sua iura apud con^ilium Docem. 

Data in nostro ducali palatio, riie xxvn aprilis, indictione z. moolzu. 

Diphm. sibm. in bihlwikeca patatina Viennae. Cnd. mpp. 541. p. 129. 

CCVIi. Ood. 1462. 5. STibDja, n Mletcili. 

Republika ohavieiiuje »voga tajnika u Rimu o norostih u Ugarskoj, Mtje 
niu listove ea popti, t opJaS^HJe ga neka obeia, tUt ie pruiiti u j>omoe 
ugarskomu kralju srnki mjfsec do 5000 ditkata. 

HDocoLxii die quinto maii. Circnmapecto et sapienti viro Nicolao Sa* 
gunriino Eecretario nostro ad summum pontificem. Nicolae. Ex his, que 
iAmpiidem habueramus per litteras circum-tpecti secr.'tarii nostri Petri 
ThomaMi apud regiara maiei^tateiii Hungarie exi.stentis, scribrre statuimus 
romHno pontiBci 8ub die xx martii preteriti siciit per exemplum littera-i 
nim, quod ad tui ampliorem instructionem mittimus, his insertum Tidebia, 
ot ad ferendam opem rcbos Hnngarie in periculo coostitutis commemo- 
ravimus inter cetera, quatitum necessarinm patabamns, quod per poten- 
tatus Italie Bolverentur mensualim x mille iu xii mille ducatis, iuxta 
coinpartitionem per ipsuni suraraura pontificem faciendam, cum qaiboai 
accipereiitiir stipendio in Hangaria «^qoites iin mille, qui regno illi cont 
Turcos favori essent. Ab eius vero bcatitudine superioribus diebns ac 
pimus responsum cnins copiam implicitam his videbis; nosqae ad decU*'' 
rationes petitas per sanctitatem suam circa materiam istam respondimus, 
^cum etiani iam per exemplum litteiarum nostrarum diei x.\ii aprilis bis 
iclusum videre poteris. Xe-;ciinus autem, cum etiam iam eHuxus sit 
mensis, quori ad romaiium pontiticem se contulerit unus orator regie 
inaieBtatis Hun^arie imploratoras favores beatitudinis sue propter peri- 
cula regni illios, quid ipse consequi potuerit, in qua quidem expcctatione 
^manente.';, cupientes plurimum iutelligere, quid per sanctitatem saaaij 
' lecretum faerit, et quid nobis respopdere Ubuerit. Supervenerunt novif 
sime littere prcfati Becretarii nostri diei qaarti aprilis nuntiantes KravU' 
j)ericula regni illiufi, et quid Turcus pro illius subversione paret. Copiam 
irum litterarum Kimiliter ad infuniiatiunem tuain mittimus his implict* 
'tam. Nos pro pondere tante rei cum deliberatione nostri consilii rogatc 
rum scribere stataimus ad pontificem maximum per litteras. qnas ad t< 
miitinius his adiunctas, quarum etiam copiam presentibos insertam vid< 
bis, volentes et mandantes tibi, quo<I litteras li)sa» nostras quamprimuni' 
^resentare stadeas beatitudini sue, ut de omnibus sicut nos eertior liat, 
"per qnas sicDt videbis rnrsum optulimus sanctitati mn ducatx» m millo 
iu menite pro porttoiie nostra. Solicitamus quoquc boatitudinem suam ad 
missionetn onius lexati videlicet reverendidsimi domini cardinalis san<:ti 
AuKeli, sicut videbi» Ideoque volamus, quod m nondum sanctitan lua 



209 



» 



delibera^set seu fecisset conclusionefi necessariaB in ista matena, omne 
studium et diiigenliam toam adliibeas urca tioc, ut toUantur more, qne 
nonniBi summe nocive ac pernitiosissime esse possunt, utendo cum bea- 
titudine sua omnibus illis verbis et rationibus, qae tue prudentie vide- 
buntur. Sique compreiienderes. suromum pontificem dirficulta.re materiam 
istam, quia diceret eam concludere non po^se cum m roile ducatis pro 
portione nostra, contonti sunius, ut non restet concluaio tanti boni, quod 
ofierre poi^is nomine nostro aaDclitaii sue alios ducato v centam in menae, 
et non possendo etiam facerc tioc modo, usque ad summam ducatonim 
mi mille pro parte noatra; et si etiam cum dneatis iiii miUe fieri non 
posset, contenti sumus, quod promittere possis ad partem usque ad 
ducatos T mille per menm sex, ^icat continue dictuui sat. Nihil itaque 
ex latere tuo de possibilibus omittes pro votiva conclu^sione istios rei, 
quam habemus vaidc insitam cordi nostro, studea&que, quod sanctitas 
sua litteris nostris respondeat Et de omnibus quam celenime reddes 
iioe etiara tais litteris certiores. De parte 142, de non 8, non siiicere 16. 

Secr. cous. rogat. vol. XXI. c. 89., u mlet. arkivu. 

COYIII. God. 1462. 5. svibnja. a Mletcih. 

podpori, ito ae davala Uyarslcof u novcu; i da papa poiatje onav^o 
svoga legata da hrabrt cojgfcu i narod. 

MccooLxn. die quinto maii. Sommo pontifici Pio secundo. In respon- 
sionem hrevium sanctjtatis vestre dierum ti et vii aprilts nuper elapsi 
dedimus ad eandem litteras nostras sub die xxn meusis eiusdem, t)uibu8 
ad declarationea petitas beatitudini vestre mentem noetram nuntiavimus. 
Novisaime vero ab aecretario nostro in Hungaria existento accepimns 
litteras datas quarto aprilia, quarum exeinplum, ut agamus de consaeto 
more nostro, sanctitati vestre bis implicitum mittimus, ut sciat, quibos 
in termini& res Hungarie lonBtitnte sirit, et que pericula regno illi. sed 
veriuft chrietianitati, imminere videantur. Novimus 8emper sapieutissimam 
sanctitatem vestram, nec expedire nmltum putamus rei istius magnita* 
dinem, que honorem dei salatemque christiani nominis tantopere con- 
cernit, aliter patefacere ; quandtiqnidem hostis accenimus in christiano- 
rum exitium intentissimus, rfgnum Hiingaarie subvertere moliatur, de 
hinc facile sibi spondens cetera omnia imperio buo sobigere et pro insa- 
ciabili llbidine sua cliristi nomen calcare poa.se. ^roxima sunt, beati8- 
sifflc pater, et ut dixerimus iam in foribus ista pericula, celerrimam pro- 
visionem exquirunt; nec pacto nllo perauadeat sibi quisquaro regnam 
Hiing&rie variis calamitatibus afflictum diUaceratumque adversos tautum 
Turcorum furorem posse reaistere, nisi remediifi occurratar. No». ut sepe 
diximuS; necessariam iudicamus missionem citiRsiniam unius legati in 
Ilnngariam. Commemoramusquc fideliter reverendissimum doininuin car- 
dinalem sancti Angeli, ob eius eximiam prudentiam et remm illarum 
experientiam. Optalimus in presidium regni eiusdeni de sumina ducato- 
rom Tii mille per potentatus Italie solvenduruFn, mensuatim pro portione 
nostra ducatos m mille. Legati missionem signanter necessariam iudica- 
muB, ut ob eius reputationem, prelati et baroiies reftni magis fervontes 
orou. xxu. li 




210 



obedicntesqao reddaDtur, atqae pecunie iste in coDducendis militibas 
contra infideles utiliter dispensentar. Oramus itaque sanctitatem ve^tram, 
et Bumniis precibus supplicaraus, ut quam cito gravisgimJB periculis iHtis 
sanctitas vestra dignetur advertere, missionem le^ati accelerare, et cum 
aliis potentatibas rcliquum pecuniarnm presidii isdus, ut sibi equDm 
videbitur ad evitandum tantum exidium expedire. Id profecto vestre cle- 
mentie maxime laudi et eterne glorie attribuendum ent De part« 142, 
de non 8, non sinceri 16. 

Secr. cons. rogat. voL XXL c. 88., u mlet. arkim. 

GCIX. God. 1462. 5. svibnja, n Mletcih. 

Upu6uje se mleL tajnik u Vgarskoj o svem, Sto je r^uhlika radila u 
Jiimu na korist Ugarske. 

«ocooLin. die quinto maii. Cirrunispecto et sapienti viro Petro Tho- 
masio secretario nostro in Hangaria. Tetre, aecepiinus litteisstuaa datas 
quarto aprilis nuper eflajti; quiba8 displicenter iutelleximus quantum 
scribis de conditionibus regni illiuij, deque periculis gravibus, qae con- 
tigere posrant respeutu Turcorum, qui^ sicut illie habebatur, potenti 
manu contra Itdgradum proferturi erant, ut expugnationi suc etiacturia 
regni illiuB nihil du pos^ibilibus pretermittcreiit. Nos veru, qui regie 
maiestati Ilungarie ac bouo et quieto statui regni sui singulariter affecti 
sumos, et qui cupidi semper loimas et sumus in omnia, que commodum 
et gloriam suam coiicernere possint, qnemadmodum diximus oratori sae 
maiestatis, qui ad nos se contulit, dehincque ad romanam pontificem 
profectas est, sicuti etiam per Iitt«ras nostras diei secundi aprilis prete' 
riti tibi signifieavimus, nihil studii aut diligentie apud ipsum sununum 
pontiticem pieteroiiHimus. at rebus illis Hungai-ie quamciti.ssime provide- 
ret; optuIimu8que beatitudioi sue solvere mensuatim debitam porlionem 
nostram in favorem regni eiui^dem; commemorantes, quod uua nobiscam 
per potentatuB Italie mensuatim contribuerentar ducatos xn mille pro 
gentibas conducendis, que contra Turcos haberi possent, quod quippe 
fecimus quamlibenter, non obstantibus gravibus expensis nostris, qoibua 
impliciti sumus tam in classe niaritima, qaam longe poteutiorcm solito 
habemuH in mare, quam in muniendis terris noatri!! tinitiniis Turco gen- 
tibus et presidiis. Coomiemoravimus etiam sanclitati prefate celerem 
missionem anius legati in Hanf;ariam videlicet reverendissimum dominum 
cardinalem sancti Aniieli. Kt quamquam ex his, que habemus, spercmus 
bonani et oplatam conclusionem istius materie intelligere, cipidi t&men 
magis quam unquam, ut id indilate sequatur, nirsum scripsimus romano 
pontitici in efOoacissima forma. ac etiam per medium circnm.spccti Nicolai 
secretarii nostri, quem iam boiiis diebus misimus ad beatitudinem suam, 
nihil studii ct diligentie pretcrmittimuB, ut huic rei detar citiBsima ex- 

Eeditio, quam dietim intelliRere prestolamur. De quanto vero Kcquetur, 
tteris nostris te certiorem faciemus. ut omnia nostri parte quaniprimum 
rcgie maieatati nota facpre possis. Ad cuius presentiam volumus, at 
quamprimum adire studeas premisea Bibi signiticando, i^ubiungenduque, 
quod diligentes honorem et statum suum sicut nostrum proprium, ac io 



211 



re ista prevenire volentes, studiosam operam damus recuperandi ducatoa 
X uiille, quos vel per ^iam oambii vel aliter quamprimum mittero cura- 
bimua ad parte» illas, ot serenitati sue favori esse possitit contra Turcos, 
de qiionim luissione et p«r quos modos aliis noatris litteris explicitam 
noticiam tibi dabimus, ut omnia prefate sereaitati 6ue significare possis; 
qui X niiUe ducati iK)8tea excomputabuntur in pecnniis, que pro portione 
nostra solventur. sicut predictum est. Bene autem volumos, ut nostri 
parte rogare debcjis maiestaiem ^uam, quod ox muttis boais respectibus 
rem istam secretam tenere libeat. De parte 134, de non 28, non «n- 
c«ri 31. 

Secreta com. rog. vol. XXI. c. 88., u mlei. arkivtt. 

CCX. Gol 1462. 22. sribnja, v Mleteth. 

Odgorara dt papinsku poslantku Luki de Tolentisu na njegove izjave. 

Morooi-xji. die xin maii. Quod venerabili domino Luce de Tolentis 
arcliidiacono Curzolensi nuntio romani pontificis, qui nuper ad pre- 
sentium noBtratn ne contnlit, et sub brevi credentiali beatitudinis sue 
explicavit nobis desiderium et dispositionem, quam, ut asserit, summus 
pontifex babi-'t ad providendum per omnes modos possibilcs contra Turcos. 
in specie vero requisivit pecunias cruciate et predicationum alias factarum 
in partibuB Dalmatie, Albauie et Istrie, re^ndeatur : primotjue circa 
provisiones contra Turcos 

Quod certissimi sumus, summuro pontificem esse illius optime mentis 
et perfectiBsime dispositionii^, quam nobis dixit, ad faciendum omnia 
contra Turcom. sicut etium per multas litteras beatitudinis sue et per 
diversas experientias nobis constat, scripBimusque sepe circa hec sancti- 
tati sue, fiibique patefecinms bi>uam et ferventem dis|M)sitionem nostram, 
cum qua eliam in presenti materiam i&tam Turcorum tractamns et pra- 
ticarnus pro salute et commodo uominis cbristiani, ita ut circa hoc aliud 
dic«re non sit opus. 

Cirea partem tangentem pecumaa cmciate. respondeatur sibi per 
modoB aliaa ca])to8 per iKtud conKilium. vidHlic^t quod pecunl» iHte aliaB 
de mandato summi pontiticis Calisti diversimode date ot dispensate fue- 
runt, de quibus etiam nonnullas babuit frater Marianus pro rebus Bos- 
sine, ita quod pro quanto babemus, nihil &\ eis amplius restet. Kst 
qoot)ue rei veritas, quod multuro differens est cetula, quaro nobis dedit, 
a vera summa pecaniarum, qae ex cmciata tunc temporis collecte 
foerunt. 

£t quoniam etiam petiit por reverendi.s.simum dominum archiepis- 
copum Spalatensem in i^artibua nostrie Dalmacie predicari poaset crticia- 
tam, ilicatur sibi. quod habenda est consideratio ad conditiones terramm 
et locorum nostrorum. que sont proxtme Torco, propter pericula, qoe 
contingere possent; sed cum tempus expeditionis erit, et drca facttun 
istruii (Tuciatfl et circa oronia alia faciemus semper bonorcm dei, et qoic- 
quid possibile nobis erit. De paite 130, de non o. non ainceri 0. 

Secr. eons. rogatorum, vol XXI. e. 90., w mlei. arkipu. 




212 



GW. God. 1462. 31. svibnja, o Uletcih. 

Odgovara se na molbe poslatiika bndvattskih, 

ChrifitophoniB Maaro dei gratia dus Venetiarom etc. nobilibas ei 
Bapieutibas Tiris Andre« de Molino de suo mandato (loteslati Budue et 
successoribuB soIb fidelibus dilectis salulem et dilectionis aSectum. Ad- 
dierunt nostrum dominiam prudentes viri Nicolaus et Lucas de Budoa 
nantii et oratores istios fidelis cjmmunitatis noetre, et nonnulla capitola 
pocrexeruot, ad que cum nostro collegio ex auctoritate consilii rogatoram 
fecimua responsiones uostras, sicut inferius poterltis intueri. 

Tenor primi capitoli : Conciossiacch^ per i rettori nostri debbia e&ser 
conzade et tegnude le mura della terra in ordine e tutte altre cose neces- 
sarie per ben della terra, come per la signoria 6 sta concesso per i 
tempi passati, et perchi^ al presente le son in gran mina, per6 snppli- 
chemo, la se degni^ che sia proviato, che le sia murade quanto fa bisogno 
per bene del detto luoco. Ad primum respondeatur, dominationi nostre 
sumopere placere fortificationem civitatum et locorum suorum ; ideo qoid- 
quid ei promissumf et circa eiusmodi fortiticatioues mandabit exequi per 
poteatatem suum, ita ut supplicationi sue satisfactum erit 

Secundi capituli tenor est talis : Perch6 per li offidali nostri zo6 can- 
zelieri de tutte le sentenze, ciie fanno, i manza la mita, per modo che 
& nui 6 grandissinio danno, supjilichemo, che vostra t^ereoita se Uegii) 
commandar, che quello to i cancellieri di Cattaro per le seutenze, etiam 
sia tolto a nui per simil modo. Ad secundum re.spondeatar, nuliam noe 
in rem ipsam informationem habere; propterea committemus potestati 
proxime recessuri, quod intellectis consuetudinibuB Cathari et loci ipsiiis 
circa soluciones ipsaa nostrum domiaium particulanter informet, qua 
informatione habita, faciemus, quod iu.'<tum et honestum erit, et eo inte- 
rim non pennittat cancellarium suum aLliquid contra debitum et honestum 
accipere. 

Tertium capitulum est tale: Item delli vini dell' entrade no6tre'doman' 
demo di pagare quello, si paga d' Antivari et Catharo, 206 de vini, che 
si vende a spina. Ad tertium respondeatur, quod serveotur consuetadines 
antique. 

Quarti capituli tenor est. Item percli^ nui poveri homeni non poUemu 
haver della earne, che si fa in Budua, perch^ le son tolte per rettori et 
altri ofifidali; supptichemo. che fornido meser lo conte, il resto sia in 
libert^, come si (b. in Antivari et Cattaro. Ad quartum reapondeatnr: 
dominium noatrum velle, quod fulcito potestate nostro pro usu familie 
sue, cames sunt in libertate omniam generaliter in low ipso babitaiitium 
pro pecuniis suis; et hoc sopradicto potestati specialissime iniungemus. 

Qninti oapituli tenor est: Item perche li vilani de fora i vien a robbar 
Bu le nostre possessioni, e tal volta defifendeudo la nostra robba, ne 
ammazza et scampa alla montagna, et se amniazzemmo sui nostri co^- 
finl, semo in bando della terra nostra; perti sapplichemo la vostra sere- 
nit&, se degni proveder, ne siamo disfatti. Ad quintum respondeatnr. quod 
Bimilitor committemus eidem pote.t)tati, quod si quis eiusmodt casus acd- 
det, faciat quiciiuid ei vidubitur ruxta deum et iustitiam, quod diligen- 
tusime provideat, ne similia inconveoientia fiant. 




313 



Sexti capituli tenor est: Itom dmnandemo de gratia de poder com- 

Sirar de animali in piasza e ammazar in caHi nostra senza dotn&ndar 
iccnza a nostri rettori. Ad spxtura respondeatar, dominium no&tram 
velle confmetadines antiquas in croendis eiu&modi animalia penitas ser- 
vandas. 

Septimi capittilie tenor est: Item domandemo, che poseamo haTere delle 
biaTe da Durazzo, da Scatari et da Alessio. peruh^ le nostre possessioni 
ne eon sta tolie per il conte Sterano CernoTich, non podemo bnver da 
viver, perch^ i nostri rettori non obe<Ji8cono lo letterc vostre. Ad septi- 
mam respondeatur in efticaciasima forma. mandantes rectoribus I>urachii 
et Scutari com pena ducatoram c. cuilibet eonim, ut ipaas penitus exe* 
quantur. 

OctBvi c«pitiili tenor est: Item che per alcuni de nostri ^ stft fiatte 
alcane case in moote con le nostre fatiche, et i rettori nostri vuol, che 
nu paghcmo titto; preghemo la vostra sereiiitJL ai degni lassarne goldcr 
tal caae senza alcuna gravezza, azi^ jmsgamo viver. Ad octavuni respon* 
demus, quod si ita eet, ut supplicant, fiat ut petitur; si vcro alitcr se 
res baberet, infonnet potestaa dominium nostnnn, at hal»ta informatione 
fieri possit, quod iustum et honestum videbitnr. 

Noni capituli tenor est: Item che non si possi condor vini forestieri, 
mentre che dura quelli della terra. Ad nonum respomlemna, boc eis con- 
cedi non posse, quia verteret in maiumam damnum datiorum supradicti 
loci nostri. 

Decini capituli tenor est: Item perch6 alcuni soldati, che stanno nel 
caatello, hanno case et poseeasioni in la terra, dimandemo per pid nostra 
securti'! 8i:L piti tosto foreslieri clie quelli della terra. Ad decimum res- 
pondemus, dominatio nostra nolle quemquam terrigenam aive usconem 
de loco ip6o babentem stipendium pacto aliqao babere ioxta fonnam 
legum noBtrarum, ommiasis ceteris etc. 

Quare auctoritate supradicta vobis mandamns, ut capitula haee suas 
per responsiones in quantam ad tos apectat observetis et faciatia invio- 
labilitcr observari, et h&s noatras in cancellaria ad memorlam fnturorum 
registrari fadte et registratas ipsi fideli communitati restituile. 

Date in nostro duc&Ii palatio die 31 maii, indictione x, 1462. 

E codice in archivto fori adpellatorii Jadrae. 

CCXII. God. 1462. 3. lipnja, n DaboTici na Braj-n. 

Pogo^a radi izmjene imanja. 

In chriflti nomine amen. Anno eiusdem nativitatis miUefrimo quadra- 
geotesimo sexagesimo secundo, indictione decima, die secunda ianii in 
Brachia in villa Dubrovize ser Mathei infraacripti, presentibas ser Jnarnie 
Drucich, ser Cattarino ser Nicolai de Primis et ser Nicolao Xilich teati- 
bus ad hoc specialiter babitis, vocatis et rogatia, ibique Margarita quon- 
dam Francisci Milich et uxor Beni Slatiovirh de vwbo et consensa dicti 
eius viri permutavit et suu bona penes dictum ser Matbeom predicta 
obUgatione obligantis pro se et suos heredes dedit et transmutavit ser 
Hftraeo Ni&etich tres valicellos sub Selcc in Conoz penes Stomorice et 




314 



Tiam comunis et {tencs terrenotn ser Tomasi Vacosich. Item unam ter- 
renam poeitum na Stomoricah, incipiendo podam Dubocbe Stomorire et 
uaqoe teirenom dicti ser Matbei suh Selce et usque Plosno Gubno apnT 
Qgqae Masligne TerBus borcam uftque Saspa et usqne Calez et nsqae 
Duboca Stomorica. quibos in terris sunt vreteni iiuatiior. quanim eccle- 
sia sanctorum debet habere terraticum annuatim dum semincntur, vide- 
licct sextam partem, et boc Dcminatis, quia dictus ser Matheos trana- 
mutavit dicte Man^arite unum terenum vocatum Varbnizi penps viam 
comanis, qaa itur Gradcz Tersnfi, et penes terenam aer Jacobi Crisani, 
et duos boves cxtimatos ducatos octo auri pro suplemento dicti concambi 
ad habendum etc. promitentes dicte partes dicUun transniutationem in 
simul detendore ab omni homine et contra impedire volentea sub pena, 
et iuraverunt. Die predicto et millesimo retullt Michael in canceltaria 
proclamas&e supra.^criptuni instrumentum more ac locis solitis 

Millesimo dicto, indictione decima, die II. augusti in Bol In domo 
ser Nicolai de Cranco, presentibas Antonio Petrovicb et Simeone Kado- 
vicb testibus et aliis rogatis, ibique Micbacl q. Francisci Milich de Moa- 
sula, frater Margarite supradicte, aiwnte ratiiicavit et ciintirmavit supra- 
dictum instrumentum perrautationis, et promisit ac iuravit nunquam con- 
tralacero vel controvenirft dicto instromento neqae aliquam Htem inlorre 
dicto scr Matheo Nisetich et ibi presenti et pro se et suis heredibus 
stipalanti et recipienti sub pena in statutJB Brachie confenta Kgo sapra- 
scriptus cancellarius transcripsi ex libro supradicto, fidL'liter eitraxi, et 
meis solitis nota et signo roboravi, 

Ex apographo apud familiam Niseti6 in Sdze imulae Braehiae. 

OCXm. M. 1462. 12. lipnja, n Mlet«i1i. 

Odgovori na molbe podneiene od Zadrana glede prodaje vina u OHom gradtk, 

Ghristophorua Mauro doi gratia dux Veneliarum otc. nobilibus et 
sapientibus viris Ludovico Diedo de suo mandaio comiti ac Donato Bar- 
baro capitanco Jadro et succeasoribas suts tidelibus dilectis salutcm et 
dilectionis aflTectum. Signilicamos vobis, quod ad capitola nostro dominio 
porrecta nomine fidelium nostrorum nobilium et jiopularium Jadrensium 
cum nostro collegio fecimus rcsponsiones nostras prout ad unumquodqae 
ipsoruiii inft-nus videbitis continori. £t primo ad primum. 

Quoil vinum forfnse non possit conduci Jadram neque in districtu 
per totum mensem iunii snb pena perdendi vinum> sed meuso iulii ot 
aagusti possit vinum forensc conduci, solvendo datia consueta. — Rcs- 
pondeatur, qiiod sicutl sciunt datinm ciusmodl vini depntatam est ad 
fortificationem et custodiam ipsiuB civitatiR nostre; nec dubitamus pro 
devotiooe et fide foruni eos esse contentos, quod bene muniatur et dili- 
gentissime cu^todiatur. Quamubrem nun vid<;mus eis pro nunc s&tis- 
facere posse. 

Itom ad Bocundum ct tertium, quod vinum Jadrenee non possit vondi 
maioris precii unius soldi per totum mensem iunii; itemque qaod trans- 
acto mense iuDio, vtdelicet mense iutio, angusto, tam vinum forense quam 
Jadrense possit voudi pro libito cuioslibet. Respondeatur, nobis bonestam 



t 



netiuaqaam videri, quod coTuoetadincs antiqae iaro tot annis sorrate 
inrringuntur, Ideo inlentlonis no»tre est, <]uod penitas serventur. 

Iteiii qaod pio maiori lihertate omnes cives habentes [^ogspRsionea 
extra districtum Jatlren:^eni possunt conduci fac>re vinuin sunm oinni 
tempore, Hicut condacitar viuum Jadrense ex fhictibas suarum posacaaio- 
num; tantomodo emptum vero vinum non posaint conducere nisi »icut 
conducitur forensc. — Respondeatur, quod sicut optime sciunt, ai eis 
concederemas, qaod sapplicant, malti sub protextn concessionis eiosmodi 
emerent vinum, ip-sumque in civitatem cnnducerent cum iactura introi- 
tuam ipsias oivitotis nostre. Ideo non videtur nobla id eis concedere 
posse, nosque volle, qaod servetur id, quod iArn diu servatam est — 
Quare vobis &crihimu8 et inandamuA, ut dicta capitula observetis, et 
faciatis inviolabiliter ob»'rvari; facientes bas nostras in actis cancellarie 
nostre ad faturorum momoriam regiBtrari, et regiBtratas presentanti restitui. 
Datum in nostro dncali palatio cjie iit mensis iunii indictione x, HccaiLxu. 

A tei^o: uohilibus f^t sapientibus viris Ludovico Diedo comiti ac 
Oonato Barbaro capitauco Jadre et sacce^soribos auis. Recepta die jluj 
ianii 14C2. 

^DucfUi e termina^iom" II. c. 43.^ u aadar. arkivu. 

GCXIV. God. 146S. 16. Hpiya, a Hletcih. 

MUUani odgoearaju poilaniku ugarskomu^ da Jim je veoma iao, Uo 
Ugarska slrada; da ncyresUmo nagovaraju papu^ komn on ide, nekaj<^ 

pruH pomoi itd. 

Hcoooijui. dle XVI iunii. Quod mai;nifico domino T.Adl8lao Vexen baroni 
ilangarie ac mnresclialcho et oratori serenissimi re^s Ilangarie, qui 
nuper ad presentiam nostram ho eontulit, et post Keneralia commenio- 
ravit gravia et imminentia pericala rerum Ilangarie et cfariBtianorum 
propter adveutnm regis Turcoram cam potentissimo exercitu ad partes 
illas, nt omnia subvertere conetor. Coramemoravit (juoque maxiniam fidem 
et confidentiam, qaam regia maiestas Hongarie eapit de nostro dominio, 
et singularem suam in nos alfectioneni, instantissime rogans, at regno illi, 
dadum variis calamitatibu^ atiieto et in maximis periculis constituto, 
opem ferre volumns, oninique stadio procurare, ut romanas pontifex 
iaxta commemorationem alias per nos factam, celercm operam dare 
atudeat ad succursom regno ipsi indilate exhibendam, slcut est tantopere 
necessarium. quodque ob id Mpecialiter mittitur a<l beatitiidinem suara, 
contidens saper omnia de interpositione et opera nostra, quod citissime 
providebitur etc. sicut per serenisslmam dominum docem hoic con^Iio 
relatum t^i, respondeatar : 

Quod vidimus et gratissime iutellexiniuB ipsum magnilicum oratorom. 
Sique regia sereaitas IlunKarie pro sua benignitate et hamanitate de 
nobis ctmtidentiani capit, id ()aipi)e ampU^^sinie facere potest, quando- 
quidem sumu-» semperque es^*^ disponimas serenitati sue maxinia affec- 
done cordialitjue amore devnicti. Nibilque profccto magis cupiamus, quam 
bunc animam no«trum maiestati sue veris effectibus patefacere. Testamur 
deum nostrum, cum nihil est abditum, semper uos calamilatibus regni 



216 



fllhis Untum indoluiaee. qaantum explicari posset, tom ex ardore 6dei 
et bonoris Dominis cbristiani, tum ex precipao amore noetro in ngiam 
celfiitadinem. Laadamas qaoque nec digais laadibas estollere posstniiQS 

'regiam maiestatem pro optimo et fcrventi eios propoeito et nro delibe- 
ratione quam lecit mittendi legationes snas ad summnm pontibcnm, red- 
dentes nos certos eas optimam fractun] paritaras esBe. Nosqae profecto 
atudia et eogitationes omnes nostras iamdin cupide convertimu^, nt por 
beatitudinem suam qae capai est christianomm, perque poU^ntatus Italie 
re^oio Uangarie presidia et favores citifisime conXerantar, tam per mi»- 
sionem anias reTerendissimi legati quam per provisionem pecuniaram. 
Ijtteris fireqnentibus, nnntiis et oratoribus id incessanter apud romanum 

Fpontifioem faeere studuimiis, comniemorantes presertim neces;«arium videri 
nobOf quod per beatitudinem suam, et per potentias Italie contribueren- 
tur omni mense ducati zu miUe ioxta compartitionem per sanctitatem 
saara Gidendam, eum quibus in Rungaria acciperentur stipendio saltem 
eqiutee tm raille, qui opem regie maiestati ferre jK^ssent ; licetque magnia 
exi>ensi8 simus impliciti tam in classe maritima, quam continne tenemas 
contra Turcum, (|uaiu in munteudis terris et loeis nojtths tinitimis hosti 
gentibus et presidiis, ohtulimus tameri pro portione oostra mensnatim 
ducatoa m nuUe, nec defecimus nec defatori samas in aliqao, at celeris 
provisio rebus Hungarie tiat Sdmits. summus pontifex mi^isse oratorero 
saiim una cum oratore prefati sereiiissimi regis ad potentias Italas ad 
exeqaendum hunc etfectum ; iio8i|ue et per mediam secretarii nostri, qiiem 
ob hoc tenemus aqud beatitadinem Buam. et per coutinaas et assidaaa 
litteras nostras nihil omnino pretermittimua, ut qaotidie ferveotius ani- 
metur ad rem istam votive expediend&m, sicut sibi, qui princeps est 
christianornni, imprimis incumbit agere cum effectu, ut alii suo exemplo 
moti fa<!iliores reddantar ad omnia facienda, speramus et tenemus rem 
hanc optime succesfuram, hortamuniuf^ ideo plurimum magni6ceiiciam 
BOam, ut bono animo vadat ad Kummum p<jn!ihcem, cominenioret gravia- 
Bima pericala regni et chriatianitatis, snlicitetque ex parte sua huias rei 
perfeetionem, ac presertim debitam portioiieiu per beatitndinem suam 
faciendam. Et nos, acat prediximas, nanqaam defaturi nuUa ex parte 
sumus de iis omnibus. qae a nobis fieri possint. De reeponso et delibe- 
ratione predicta detur noticia Nicolao Sagundino, ut oau^ BDBmo ponti- 
fici nota sint. De parte I!j2, de non 10, non sincere 6. 

iSecreta eonsilii rogatorum col, XXI. c. 93. ^ « mlet. arkivu. 

GCXY. God. 1462. 28. lipnja, a Mletcili. 

Piie se tajniiM u Rimu, da su Turci uU^li u VJaSkn; da o fnm . 
viesti papu i nakhni ga, da Hm prije pripomogne tignrskomu kralju. 

Hocoouui. die xxvni ianii. Quod scribatur circumspecto Kioolao Sir 
gundino secretario nostro ad summum pontificeni in hac fonna. 

Nicolae. Postquam sub die xxii presentis significavimns tibi per litte- 
ras nostras adventum huc magnilict oratoris regie maiestatis nuiigarie, 
et quid responderimuH sibi circa presidia regni tlungarie, pro quibua 
ad roQianum pontificem proficiscttur, superveneront nobis litlere tae 



319 



* 




dieriun xti, xtiii et xtiiii einsdem, qnibus inter cetera iatelleximos reB- 
ponflum per aammnm jioiitificem tibi datam voleudi contribaore Id f&vo- 
rem renim Hun^'arie pro portione sna (lucAtos ii mille singulo menao, 
quodqae orator aae beatitudiniB simal cam oratore regiB eiu^em itineri 
commissofi erat ad poteotias italas accessurus. Saperrenerunt quoqae 
nobia littere circumspeeti Petri Thomasii uostri Becretarii iu Hungaria 
dienim xiiii. et xv. mensis haiiia, nuntiautes nobis, Turcoram regem po- 
tentiBsiiiio exercitu, traiecto flumine Danubii in partes Valaehie fecisse 
iDsuUum; cuius dominus tantoa impetus et coaalus austjnere non valens, 
ad refugiam montlum cum &n\i se redaxerat, ne in nepharias crucia 
hostium manus incideret. Cumque littere ipse peiora gravioraque peri- 
cula minari videantur, decrevimus pro maenitudine ot pondere DOTonim 
istonim ext-mplum earum litterarum is impUcitum ad te mittero, voIenteB 
et inaudantes tibi, quod de predirtiB oinnilius Kiudeas qaainpriinum poiiti- 
fici ma^imo plenam dare noticiam, ut beatitudo sua, que princeps et 
christianoram pater est, de onmibus, sicut decens est, certior tiat. Sique 
ad receptionem presentium prefatus magnificus or&tor serenissimi r^» 
Hongarie, qui proxituis his diehus a nohis discessit, illud atUgerit. seu 
cura primnm id erit, comunicabis etiam secum nova prediota, ac sibi 
declarahi8, i|uaiituin habuisti a summo pontifice qui contribuere conten- 
tus est, sicut prefertur, pro portione saa dacatos ri mille in mense. 
Kstque mentis nostre, el ita cum noatro consilio rogatorura mandamus 
tibi, quod tam simnl cum ipso magnifico oratore quam etiam separatei 
studioaus sis adire presentiam surami poutificis, solicitando, et nihil 
omiiino de liis, qwy apud beatitudinem suam lieri possint, preterraittendo, 
ut rebojB Ilungarie et conscquenter cliristianitatis in tanto periculo con- 
stitutis favores pecuniarum quamcitissime conferantur. Commemorando in 
specie beatitudini sae, quod gratis.sime intelleximua, quantum sua sanctilas 
tibi dixit circa contribationera pro portione sua dacatorum n mille sin- 
gulo mense, qa')dque nos polliciti BamQs ducatos in mille in mense, qaos 
ppymptoa hahemus o&errimusque in tam sancto et necessario opere. Sett 
cum provisifi istarum pt^cuniarum fienda reKt Hungarie multum iii cele- 
ritate consistat, (ardet namque ut videtur illis in partibus periculosiftsi- 
mus igniB) conditionesque regni illius tales sant, quales non dabitamus 
sanctitatem suam optime intelligere, sciremus reverenter hortari et filiali 
devotione beatitudini sue persuadere, ut pro aliquali refrigerio et remedio 
rerum iUarum sua sanctitas mitteret de prcsenti portioneni saam trium 
vel quatuor meii^^ium regi predicto, quonium et nos id ipsum pro oblata 
portione nostra fai^ere coutenti sumus. ('ommemoramus quoijue, nt cum 
sanctitas sua iam aliis potentatibus Italie exempluin tradiderit in con- 
tributione eiasmodi, frequentibus litteris et nontiis solicitare non desinat 
potentias ipsas ad contribuendam portionem suain, agendumque omnl 
celeritate quecumque gerenda sunt, ne regnum llungarie, sicut qaara^ 
maiirae dubitandum est, atit perire aut Tarcis succumberc compellatur. 
I)e Quanto autein in pr6mi&&ts fueris executas, et de quaato per summum 
ponlitieem agetur, per asHiduas litteras tuas nos certiores efficies. De 
parte 138, de non 1, non sincere 8. 

Volomus preterea et mandamos tibi, quod apud summnm pondiicem 
onmem honestam instantiam facere debeas drca expeditionem reverendia- 



218 



Bimi domini cardinalis s. Angeli legati profectnri ad partes HoDfoirie, 
coios accessuB Lantum fructnmus f.'t utilis erits qu&rtnm sapientififiimam 
sanctitatem saam longe melias quam nos intvlligere non dabitamas. 

Circa factnm domini Andree Detubo pro oanomcatu Fadue voIdiuua, 
qaod niliil ampliu& dicere debeas summo poniitici, nam pcr alias litteras 
nostras tibi spertiDs mentem nostrara declarabimus. 

Seereta cons. rogcUorum, vol. XXI. e. P5., u mlet. arhivu. 

OCXVI. God. 1462. 28. lipnja, o Mletcifa. 

OhavitUuje te tajnik u Ugarskoj o novcn, ii^ se neprestano Salje onomu 
kralju u pripomoi preko ZadrOy i kako m nastojij <la i pfipa i era 

hiiHja tgto tako radi. 

nococLxii. die xxnii iunii. Circumspecto et sapienti viro Petro Tho- 
mftsio, secretario nostro in nungaria. Petre. Reddite aunt nobis littere 
tue dierum xziii. et xv meDsis instantiB, qaibus intelleximiis gesta per te 
apud regiam serenitatem Hungarie in executionem mandatorum nostroram, 
ac Rova et reliqua occarrentia. Commendantesque prudeotiam et diligen- 
tiam tuam, respondemus tibi cum nostro consilio roKatoruro, placuisse 
ailmoduni nobis, i|iiod maieHta.s regis expediverit, ut scribis, die xv pre- 
sentis nuntium Bouni profectunim ad rectorein Jadre ad accipiendum illos 
ui mille floreiioB IIun^'aro8, de quibus per superiores nostras litteras ad te 
scripsimus. Nam pro magnitudinu amoris nostri ad celsitudiucm suam et 
ad commoda orania regni sui, cupidi semper sumas in omnibus sibi satis- 
facere posse. Et hinc est, quod perseverantes in hoc pro[iosito no^tro, 
niisimus etiam diei^us anteactis Jadrani ultia predictos m mille alios 
itii mille tiorcDOs llungaroa cum ordine. quod rcctores illi nostri eos similiter 
consif^narent nuntio prt>fati 8f)i*6nismmi regis; et lieet smpserimus tibi de 
mi&sione istorum iiii mille iiorenorum, miserimus<|ue ad manus tuascontni- 
signa duorum grossetorura incisorum, ut per regiam maiestatem trade- 
rentur nuntio, qui se conferret ad accipiendum dictas (lecnnias, sicut in 
illis litleris <)atis xii pre»enti8, quas te ucoepisse non dubitamus: advi- 
samus tamon te, quod pro accellerando tempus, ultra oidiuein predictam 
datum rcctoribos Jadre iniunximus etiam eis, quod si primus nantius 
regias lator m mille florenorum secum etiam defene vellet istos nu niille 
florenos, quos non dubitamus applicuisse Jadram ante expeditionem dicti 

Srimi nuncii, rectores ipsi nostri consignarent etiam sibi ipsos nn miUe 
orenos simul cum iii mille conduceudos prefute re^ie maiesiati, nou 
obstante quod non exhiberentur eis conirasigna ipsarum pccuniarum ad 
tu missa, sicut prefertur, iussimusque eisdem rectoribus, ut si opus esset, 
providerent de bona scorta usqae ad confinia Ilungarie prefato nantio, 
qui si omnes pecunias dictas secum talerit, benequidem; quando vero 
non, sccunduni nuntium regie maiestati^ cum conlrasignis nostris ipsos 
iiii millc floronos habiturum esse non dubiiamus, Ultra i)uas pecuoiaa 
lutttimua eii:im de prt-senti .ladram alios m mille tlorenos liungaros, qui 
flunl aupplementuni x mille Horenorum, pro quibii.s recipiendis per nun- 
tium regium videbis his insertam contrasignam unias grossoni incisi, 
euius aliam p&rtem miB^imas iuxta solitum ad rectorea Jadre. £ris itaqae 




319 




quantprimam ad preBentiam sereniBsimi regia, premisfta sibi significando, 
ut mitteri' possit pro pet.'unti8 igtis. dcolai^abisque vcrbia ampliBsioiia mHies- 
tali sae, quod moleste audivimu» nnva. que nobis aigniticasti de progrefi- 
fibuft Turcorum. Quantum sibi aftecti sumus. cupimuBque omiu-m mub' 
gloriam et commoda sui status, qaodqae nihil omciino ommisimus iiec 
omittimus, at sainmuB pontifex et aUi potentatas Italie absqae mora 
prestent favores suoa pro portione sua xu mille ducatorum in mense 
serenitati sue, sicut diximus m.^ffnifico mareschalcho et oratori suo, ijui 
his diebus, sicat etiam ad to scripsimas, expeditas a nobis, ad Bummuui 
pontifioem profectus est, ut apad seeretarium nostrum. quem illic liabc- 
mus, silicitet celerem executionem eorum, que circa hoc lieri habent; 
post cuias quidem regii oratoris recessam a nobia habaimus litteras ab 
prefato secretario, quibus nos ceitificat, summus pontifex dixisse slbi 
velle coQtribuere pro portione sua sint^uto mensc ducatos n mille. 
Quod<ia*i primus orator rei-ius cum oratore romani pontificis profecti 
orant ad alios Italie potentatus ad perficiendutn rcm istam. Nos vero 
indilate rescripsimus ipsi secretario, quod nna cum oratore re^ie maies- 
tatis, qni nunc ultimo Ulac ae contulit, studeat per omnes mudo:^ dore 
citiiisimam expeditionem hiiic facto, quodqae de presenti ex necessitatibus 
et periculis regni Ilunearie mittat regie maiestati portionem suam trium 
aut (juatuor nienHium, on'erent.'8 et nos facere istud idera pro parte 
iiostra. Et demum itihil inevpertum relinquimus, at sereDissimo regi per 
omnes modos, presidio et favori esse possimos. Llortaberis itaque nostri 
parte maiestatem suam, ut pro consueta sapieniia et virtute sua magno 
el forti animo se habeat in honorem snmmi dei nostri per[>etuamque et 
eternani gloriam celsitudinis sue totiusque regni sui ; quoniam per dei 
gratiam rcs iste Italie ad favores serenitatis sae npttme disponantur, et 
de bono in melius processure sunt. Kt nos de qaunto continue habebimus, 
mait^statem suam ceriinrem fariemus; quam in-itanter rogabis, ut factum 
pecuniarum, que per nos mittuntur, apud se pluribus dignis respectibus 
secretiBsimum tenere vetit Subiungendo serenitati sue, qaod at per 
eflectum int4:'IIi^'at, nns sibi in omnibus possihilibiH n-m esse defutaros, 
prepiirabimus alios vii millia florenos cito mittendos Jadram, similiter 
ul computum portioni.s nostre, ut sicat per alia.s ad te scribemos, maiestas 
sua pro illis mittere possit 

Placuit nnbis admodum iiitelligere, quod, sicut scribis, secuturus sis 
serenissimum r^em versus Segadinum, mansarus penes maiest<atem suam 
et exercitum saum ad unam dietam ; et ita volumus, qaod facere del>eas, 
Dt per continuas litlcras tuas de orcurrentihus solicitam nobis noticiam 
dare iMSsis, ita quud saltero tiiiguiis decem diebus tuas litteras habi^amuii, 
sicut plurimam cupidi somus, nec respiciiiB ad expensas cursorum, tiao- 
iiiam eis bic libeater solvi faciemus. Ue parte Ud, de non 8, non sin- 
cere 2. 

Volumus preteroa. quod prefato sereni&simo regi dicere debeas, quod 
apud romaoam pontiticem omnimodam instantinm facimus circa cclerem 
expeditionem reverendi.SKi!iii domini cardinalis s. Angeli, quem ad stia-^ 
siones nostras sanctitas sua mittere statuit legatum in Uungariam et ad] 
ipsam sereaiBaimtim regem. 

ikcreta cons. rogat, vol. XXI. c. 96.j h mlet. arkitu. 



CCXVn. 1462, 28. lipnja, v Mletcft. 

Doztfcfjam se, lia njeki L. Dasmile prodade Ufvatom »voja dol»Vj Ho 
je imao oko Ostroutce iU izmjeni sa posjedottij Slo au oni imali u po- 

drugu rtpuhWce. 

Christopliorus Mauro dei gratia dux Venetianim etc. nobilihuB et 
sapieiitibus viri» Ludovico Diedo de suo mandaLo comiti ct Bonato Barbaro 
capitaneo Jadre ac £ucce6ioiibas saiB fidelibus dilectis salutem ac dilectjo- 
nis afTectain. Inclinatis supplicationibus prud(*ntia lidelis nostri Laorentii 
Drasmile, qui ei pnterna eius hereditute habuit certas [>08e8siones in 
territorio Ostrovize, do quibus exire esoptat, et suum reducere sub nostro 
dominio. Audita oppinione viromni nobilicm Benedicti Venerio otim 
comitis et Georgii Valareaso olim capitanei Jadre precessorum vestronim, 
contenti sumus et mand&mus, quod permittatis tum ad omne eius bene- 
placitum vendere Croatis sive concambium facere de dictis posessionibus, 
quas habet in territorio Ostrovize, non tamcn secundum cartas et instru- 
meiita sua, sed solum id, quod ex eis tenet ad presens cum posessio- 
nibua illonim de Crovatia sitis in iuriwlictione no;*tra; addendo item de 
pecimiis suis, ut facilius dictas possessiones Crovatinorum liabere valeat 
UMiue ad summam duoatonim trecentorum vel circba. Et faoc nou ob- 
stante, quod alias per nostrum dominium scriptum fuerit, ne dicte poses- 
eionea Crovatinorum, que smit in territorio nostro, vendi possint sine 
liceutia nostra. £t Iias re^istrari faciatis et ex postea dicto Laurentio 
assignari. Datum iu nostro ducali palatio die xxviu iuuii, indictione X| 
1462. Recepta 23 octobris 1462. 

„Dttcali € tenninazi&ni" U. c. 54.^ u zadar. arhivu. 



CCXVm. Ood. 1462. 16. srpnja, a Hletcih. 

Repubtika bodri vojvodu Stjepana sv. Save, da se brani proti Turkomy 
a da 6e mit ona u pogibelji prusiti rado svaku pomoS. 

1462. die XVI iulii. Sapientes conailii, sapientes terre firme, sapientea 
ordinum, Quod ad capitula no^tro doniinio jwrecta per speet. oratorea 
illustris domini ducis &tepbaiii saocti Save reBpondeatur quemadmoduin 
saperiore anno responsum fuit, quod quamquam pro magua virtute etj 
magnanimitate escellentte sae, situ ct aliis conditionibus locorum saorumj 
non dubitemus, quod in omnem r.asum prevalebii; se, statumque saDm 
Tiriliter contra ipsum Turcura defendet, tamen si intelligemus aiiquod 
poriculum ei imminerc. omne.s possibiles favores nostros excellentie sne] 
prestabimus prestarique faciemus, quum et illius hoiiorem et cormiioda| 
et conservationcm status sui uon minus quam nostri proprii optamas. 

Et qunm alia capilula parvi momenti sunt, auctoritate hoius consiliij 
capturo sit, quod per collegium expediri possint De parte 16, de noii| 
11, iion sinceri 5. 

Secreta cons. rogai. lib. XXI. c. 97., u vtlet. arkim. 




m 



CCXIX. God. 1462. 18. arpnja, n Mletcib. 

Republika neie da se pa^a u stvarih fCltSa radi kralja ugarskoga, koj 
joj se prikazuje kao prijnteij. 

1462. 18 iulii, — „Quoniam non facit pro noatro dominio hia tem> 
poribus immisceri nos in negocio Clieii precipue gratia RereniBsimi regia 
Hungarie, qui nostro dominio amicua e«se ?idotur; vadit pars, qaod pars 
capta xxiui martii prope preteriti nuper ipso negotlo Cliasii revocctur in 
totum et pcr totum adeo, ut nalliofl vigoris vel efficatie sit. -{- 80. 

SecrUa cons. rogat. lib. XXL, u mlet, arkivu. 

COXX. God. 1462. 19. srpiija, n Mletmh. 

Obe^aje »e kralju ugarshomu^ da (5« mu se poslati u pomoc jos 10.000 
dukaiaf i da sc je ve6 u ime tih poslalo u Zaaar 4000. 

KooocLxri. die xnni iolii. Circumspecto viro Petro Tliomasio eecreta- 
rio nostro in Hungaria- Petre. Ternas litteras tuas accepimus datas 
xzYini iunii, primo et tercio presentiiii, qnlbus Intelleximus nova Hnngarie, 
et reliqua occorrentia. et quid preaertium di.xerit tibi serenissimuB rex 
circa favores sibi prestandoa contra Turcum. qui provincias illas Va- 
laeliie Hubvertere conatur, ut exiudo ad olteriora procodat; intelleximus 
quoqtiA ferventem aninium et optimam dispoHitionem reiifip maiestatis suc 
ad exeundum in castra coadunandumque exercitum, ut hostibus resistere 
possit. Nobia nt sepe diximus maRis molesta case non posaent, quecanque 
adversa conlingant, tum ratione siDcerissimi amoris et immensG earitatis 
iioatre in serenitatem suam regnumqiie istud^ tum pro commodo tutiua 
nominis cbristiani; iiec d gnis vidimas laudibus pos.-^e extnllere maiesta- 
tem suani, qnod ma^io et forti animo pnx:cdat. ut crucis bostibus ae 
oppODat cum immortjiji et etema tama celfiitudinis sue, salatefiue ct con- 
servatione regni sui. Nos vero, sicati etiam aliis 8U{>eriuribua nostri» 
litteria intelligere potulsti. in omne decus et commoda maie.statis sue et 
regni istius nihil prctermisimua, nec ex parte uostra pretermissnri samus. 
Misimus hacttinus Jadram ducatos x mille, qaorum vti nillle pluribus 
iam diebus babuit nuntius regius deferendos mniestati sue. sicut litteris 
rtectonira Jadre facti sumus certiores. Keddimusque certi, ante has, pecu- 
niaa ipsas »erenitati aue fuiase delatas, quodqae miseric pro aliis iii roille 
accipiendis cam contrasignis ad te miasis. Ultra quos z mtlle ducatos 
advisamus te, quod perseverantee in proposito et solita afTectione nostra, 
siciit proximis diebus tibi scripsimus etad ipsum serenissimum regem, ultra 
dictoB ducatos x mille nos missuros esse ducatos vm mille, ita mittere 
quamprimum intcndimas regie maiestati eue ducatos x niille, ita at a 
nobis accipiat dacatoa xx mille. F.t ita quamprimum aerenttati sue referes 
nostri parte, quam etiam advisabiiii, quod summus pontifex, sicat novis- 
»mis litteris secret&rii nostri apud eum existentis accepimus, deliberavit 
pro portione sua aolvere equites uiille eidem serenissifiio regi. Et ita 
respondit ultinio oratori maiestatls sue, qui illic fuit, et nunc ad ipsum 
regem regretisurus est Juasitque summua iKintifex, quod illi vi mille 
ducati, qui. aicut tu etiam acribis sunt apud reverendum cardinalem stri- 



222 



gonienMm, in boc subsidio rooferantur; deliberavitqae snpplementam sab- 
sidii predicti i^anctitas sua quamprimQm remittere ad paites illaa. Nofiqne 
ism Ecrip^imQB et apad beatitudinem suam omnimodam operam damos, 
quod Baitem remtttat alios vi mille dacatos. £t demum certificare poteria 
regitm maieatatem, quod nibil ex parte no&tra ommissari Bumiii, ut 
rebus suis per omues modos favere po^imus, prefato8 autem x HiOe 
dacatos mittemos, quo celerioB poterimus vel per prefatum ontorem 
suum. quem inter ho« dies hic expectamus, vel per aliam modum^ qDem 
celeriorem esse putabimus. 

AdiuDctaa litteris tuis accepimos litteras re^e maiestatis directiTas 
primo oratori suo, qui misaus foit ad potentatus Italie, quamm litterarum 
exeuiplum babitum ab ipso serenissimo rege etiam aii nos mifistl, f^ieat 
ipse tibi iussit Pro qua quidem re et [to multa tiumanilate et affectione, 
qoa in rebns omnibus nobiscum utitnr eius maiestas volamus, quod sibi 
nomine nostro gratias ingentes habeas, maximeque in ea parte, per qoam 
seribis, eam per ccdulam quandam in dictis litteris insertam mandare 
oratori suo, qaod tam in dilTerendo (juam in redeundo ad serenissimum 
r^em orator ipse sequi debeat nostram upinionem, que est ^olita aflfec- 
tione nortra loqQendo, quod ipee primus orator adhuc differat apud 
summum pontifi,c«D, ut una cum secretario nostro solicitet quecumque 
gcreuda sunt. Miaimas itaque prefatas litteras regias ad manns secretarii 
Do^tri predicti cum ordine. quod illaR reddat eidem oratori, slbique de- 
claret hanc opinionem nostram. 

Tu vero de surcessibns rerum iUaram studioBus eris continais litteris 
tuis nos ccrtiorea efficere. I^angratiam cursorem cum nostris Utteris ad 
te misimas pluribuft iani diebus, quem ad nos remiite^, ac etiam de aliis 
eursoribus illanim partium. Nosque si alio^ cursores praticos hic habere 
poterimus. eos ad te mittemus. De parte 127, de non 20, non sinceri 4. 

Post hec ad^isamos te, quod de samma x mille ducatorum, quos at 
prediximus eerentssimi regi mitttre statuimus mittimus de presi^nti 
Jadram floreuos ua mille bungaros, et ob id videbis his implicituni 
coDlrasignum medietjttis unius grossoni, qaod maieatati sue quampriinimi 
presentabis, ut nuntio, quem mittet Jadram, illad consignet presentandnm 
rectoribus illis nostris, qaibus misimus aliam partem grossoui predicti cum 
ordine, quod eidem nuutio regio ipsos im mille tlorenos immediate de- 
beant numerare. 

Secreta eons. rogat. voL XXI. carte 99,^ u mlet, arkivu, 

CGXXL God. 1462. 12. kolovozii, n Mletcih. 

Dozvoljava se Tomi morejskomu dfspotu, da njfgoca $ma, udova pok, 
raacoga deapota^ moie po volji naslaniti se u Mletcih i nn kopnu. 

HocoouuL die xn augusti. — Quod ad ea. que illustris dominus Tho<- 
mas despotuB Amoree petit, ut lectum fuit huic consilio, respondeatur : 

Kt primo (le navigiis et subditis suis bene tractandis, et quod babeant 
receptum in locis nostris. dicatur, quod ob mutuam benivolentiam nostram 
mandabimDR, quod fiiste et alia navicria sua a mercantia, damna aliis 
non inferentia per armatas et nuvigia noslra, ac in locis nostris amica- 
biliter et bene videantur atque tractentur. 




Ad fiecDndum et tercium dc victoalibus extrahendia fline dado Mono* 
TtBiam conducendis, reaiwndeatur, qnod intendentes in cunctig convenien- 
tibas complacere, contenti sunius, (luod sui et nostri po&sint victaalia 
etiam de locis nostiis extrahere Manovasiano conducenda, solvenUbus 
ipsis dacia consaeta, qaia, ut ncive poteftt, dacia nontra afHctata sunt. 

Ad quartum, qaod nostri dcfendant suoa a piratis illos dainnilicare 
Tolentibns, respondeatur, quod ut ab experientia intelliftat bonam inten- 
tionem et disjioaitioiiem nostram, mandabimus eapitam-o nostro maria, 
qucid pir&tis per mare eiue subdito» daranificare volentibu» obviare Htudeal. 

Ad qointam de galeota. que Jadre erat, respondeatur, quod vellemus 
excellentie aue posse complacere, sed ei denotamus, quod euI instantiam 
sumnii pontiticiR et reverendiasimorum dominorum cardtnalium Kuteni et 
Niceni iam scripsimus eam galeotam dari ct assignari cuidam nobili 
Amoree. 

Ad Bcxtum, qaod si quis ex fiuia aceedere vcllet Monovasiam, sive 
vnnire, leveiur super galeis noHtriB subtilibus cum uno famulo; respon- 
deatar, quod semper facere vellerous, qae grata essent excellentio sue, 
sed leges et ordines nostri omnino probibent, ne galee nostre subtiles, 
Ut continue reperiantur expedite, et nielius se exercere possint, levare 
aliqucm possint. etiam si es^et de propriis civibus nostris. 

Ad se}itimnm de ^-ubditia suis non convcniendis, dicatur, qnod con- 
tentj sumus, quod subditi sui pro contractibus inter se factis per elapsum 
conveniri non possint nisi in casibas in capitulo coutentis. 

Ad octavum, quod Eamilie sue in Corphoy bene tractentar, dicatur, 
quod parati sumus i^cribere et mandart>, ut familie sue et suonim, que 
ad presons suut in Corpboy, bene vjdeaotur, bamaneque et amicabiliter 
pertractentur. 

Ad noimm, de his. qaos petit de tcrria et locis nostris expelli, res- 
pondeattir, iguod vellemus posse in cuuctis eius votis satisfacere, sed ei 
denotamus. quod maior pars illorum, qaos uominat, et quasi omoes licen- 
tiam a nobia obtinuerunt, quod possint ad eorum libitum in locis nostris 
libero 8tar(> et conversari, qaibus, salvo honore nostro, coutravenire non 
poMemus 

Ad decimam xi. et xii. de iUustri nata sua consorte qnondam despoti 
Rassie, dicatur, qaod intuitu excellentie sue, et etiam quia ipsi domlne 
sumus aflecti, contenti sumiis, quod po.ssit ad eias libitam in hac civitate 
nostra et in aliis locis noBtris a parte terre, at maluerit, venire et stare 
cum robuB et havere suia libere et secure, nec ei fieri possit aliiiua mo- 
leatia aut qnicquam pcti pro damnis secutis ob guerras et novitates 
lacta.s per quondam eius S' cerum et consortem; sed pro debitis, que ipsa 
doniina cum civibus vel subditis nostris contraxisset, rationabtle est, ut 
satisfaciat et Bolvat, et de predictis parati samns ei facere patentei lit- 
teras nostraa. 

Et parati sumus insuper ipsam dominam facere magnifico comiti 
Martino et comanitati lUgusii nostris litteris amicabiliter recoraissam. 

Venini consrideralia his. que ad presen^ occununt, ut obvietur incon- 
venientiis, que de facili subsequi possent, ac aliis respi-ctibus, quas sua 
excellentia pro ipsius multa aapientia, ut iion dubittamns. intelligat, roga- 
mas et hortamur, ne sua excellentia et eias illQstris filius Cori>houm et 



»24 



ad alia loca noatra levantis se conferant. Si vero in futuruin res dirise- 
reiilur et aptarentur, liec mat«ria consoli pos&et sicnti opportunitafi tem- 
poris reqoireret 

£t huiusmodi responsiones nostre fiant oretenos et iustificentor et 
faonebtentm- com illis rationibus ct iu&titicatioDibos, qae cotlegio vide- 
buntur. De parte 62, 52, 42, de non 2, non sinceri II, 10, 11. 

Quod ad quatuor priora capitula illustris domini despoti Tbome rea- 
pondeatur, et oretenus, quod cxcellentia sua per ipsos veros effectus et 
rerum experientiam potuit intelligere optimam mentem et voluntatem 
nostram erga excellentiam suam et erga locum Monovasie. Et idcirco 
neces8ariam nobis nou videtur ire per viam capitulorum in hac mateha 
Manovasie. Excellentia namquc sua certam sc reddere potest, quod erga 
locum illum et erga honiines illtus loci nos semper faciemuB id boni, 
quod nobis lionestum fuerit et possibile, eicut semper fecimus per elapsuni. 

Ad qnintum vero et ad cetera alia capitula respondeatar de verbo 
ad verbum sicut in parte ser Aluisii Lanrcdano procaratoris et sociorum 
continetur, suadendo et inducendo prefatum domiuum, ut a conferendo 
se et filium suum Corfoum et ad alia loca nostra levands, bonis et 
rationabilibus causis et respectibus pro presenti se abstineat cum omni- 
buB verbis et ratiouibas in parte predictorum sspientum contentis. De 
parte 57. 61, 71. 

Secreta cotisilii rogatorum vol. XXI. c. 103., u mlet. arkimt. 

GGXXII. God. 1462. 12. koloToza, nHletcib. 

korbavskih knezonh, koji su drzali u saplu tnodntSkoga bifikupa. 

HOOooLxiT. die xii angusti. Mense preterito ad instantiam summi ponti- 
ficia, qni super faoc efficaciter ad nos scripsit, misimas Dominicuro Stella 
secretarium nostrum ad couiites Corbavie pro obtineuda liberatione reve- 
rendJbsimi domini episcopi modrusienf^is, retenti per ipsoB comitea, qui 
per redditum ipsius Dominici nobis referri fecerunt, quod contenti erant 
ipsom episcopum cuni rebus suis sue resiituerc libertati, cum boc tamBD, 
quod per litteras nostras patentes eis promittereiuus, qaod idem epia-| 
copuB nuUo unquam tempore faceret nec fieri faceret contra eos occa- 
Bione episcopatus Corbavie^ aut ob hanc eiu^ capturam et retentionem 
contra eoa non tentabit seu procnrabit aliquam novitatem ; et anteqoam 
ulterius in re ista procederetur, visum fuerit cnUegio de responso et 
promJHRione, quara petunt ipsi comites, dare noticiam romano poiitifici, 
quod sicut per breve aaam lectum isti consUlo intelligitur, contentus est, 
quod faciamas promissionem predictam etc. £t complenda sit opera ibta, 
propterea vadit pars, qaod prefatua secretarius noster remittatur ad 
comites Corbavie cum promissione prcdicta iuxta breve sammi pontificis 
facienda per litteras nostrus, et cam iUa commissione circa effectam 
predictum, qne videbitur collegio. 

Committatur etiam eidem secretario, quod cum sicat a regimine Jadre 
facti samuB certiores, in Sibinico sunt debitores nostri cxigibiles pro 
daciis el aUter de libria xmi mille, rem istam diligenter inteUigere) 
debeat, et omnimudani operam adhibere apud comilera noetrum ibidem, 




225 




qnod dicte pecunie exi^ntar, mittanturque sl non in totum, saltem in 
bona parte Jadram, sicot est quammaxime necessarium. 

Preterea quia bannas Paula.s Croatie damna et novitatea enbditis 
nosthfi intulit et infere non cei^sat, detur etiam sibi circa hoc illa com* 
missto, qae videbitar collegio. Ue parte 102, de non 0, oon sinceri 5. 

Secreta cons, rog. vol. XXI. c. 103., u mltt arkivu^ 

CCXXIII. (Jod. 1462. 3L kolovoza, u Mletcib. 

Oboruiuje m brod u Kotoru radi kriomiarenja u onih stranah. 

HoccoLxn. die xxxi. aagasti. Nobilis vir Faulus de Priolis comes noster 
Cathari quamplaribus llteris suis dcclavavit, et dcmum per nuntium 
ipaius fidelissime comnniLatis nostre nanciari fecit, quanta contrabanna 
salis quotidie fiunt, qai sal coniucitur ad locum Kovi iIlu8triB8imi docis 
Stefani sancte Save cum gravissima iaclura illius camere nostre, que 
superioribus temporibas reddere solebat yppcrpera xxxv mille in quadra- 
ginta mille, onnc reddit vix }-perpera zit milte, cui rei nisi provideatur 
penitus rnet camera ipsa cum gravissima iactura introituum oostri do- 
minii, et nulla alia provtsio acomodatior convenientiorque sit quam anuare 
fustam, quam liabet idem rector noster; vadit pars, quod mandetur 
suprascriplo cnmiti nostro Cathari, quod armare debcat fustani illam, ut 
eiasmodi contrabannis obviari possit pro comodltate ipaius camere nostre. 
Insaper quia habetur ex civilatitius et locis nostris partium Albanie et 
DalniAtie extralii magna salis qnantitas pro ipso loco Novi, captam siti 
quod raandetur comiti nostro D>Tacl)ii, Budue et alioram locorum, obi 
fit sal, quod nuUam ex ei^ salis quantitatcm extralil permittant sub pena 
ducatorum v centuin in sni» pro{irilR bonis per advoratoreH et sindicos 
sine ullo consilio exigendorum, qaorum tercium sit accusatoris, tercium 
nostri dominii et terciura &uprascriptorum advocatorum seu syndicorum. 
De parte 131, de non 2, non sinceri 3. 

Senato Mar. vol. VII. c. 60, u mleiaekom arkiou. 




COXXIV. God. 1462. 2. rnjna, a inekili. 

duhrovaikoj obiini, da Dttbrovcanin zakujmik dada u zetnljah 
iderhega proti ohtdaju nedopiiHfia Mlelianom izr<%zati hranu u onih 
krajetia. ObavieiSuje xe dakU ista obHna^ dt se dao nalog hapetanu kulfa, 
neka vsapii ecako isvazanje hrane t> onih tnjesta nezakonito u6in)eno. 

P' MoocoLxii. die II septembris. Comanitati RagnsJi. Intelleximus nuper 

ex terris et locia dominii Scanderbeghy inhibitnm esse nostri.s omnibua 
extrahere ik)SR4^ frumenta ad hanc presertim urbem nostram deferenda, 
processitque innovatio ista, siciit faeti sumus certiores, quia aliqui dves 

Ivestri dohanna» istAs acceperunt, conveneruntque cum Jomino Scander- 
begho talibus conditionibus, quod sub isto vellaminB noatri nullum fra- 
mentum extrahere possunt, neque hac condueere cum urbis nostre iactuiu. 
V&stri aatem frumenta pro liliito extrahunt quantacumqae foit et per 
viam maris et culpbi nostri ad alienas terras conducnnt. Res hec quam 
honeata sit spectabilitatum vestrarum iodicium esse volumus, et propterea 
spou. xxii 15 




Bcribcndas has nostrw ad vos duximus, pereuadente? vohis, nt !w 
(ianes huiusmodi rcvocari facere vfilitis, ita qaod pro solito veteri more 
etiam per noBtro8 frumerita ex terria prefati doraini haberi posseot. et 
ad hanc urbem nostram deportari. Volnnius qagtiue vestri» speetabilitA- 
tibus notum csse, quod vicecapitaneus noster culpbi, quem proximifl 
diebus hinc. expedivimus, iuxta formam preteritarum commtssionum, qnas 
per superiora teinpora capitaneis nostris culphi dari coosuevimus, habet 
in mandatis a nobis. quod queque frunienta reperict per culfura nostnim 
conduei preter prieeas con^^uetudineB et antiquos mores, pro concrabani 
tractare debeat, quam rem ad informationem spectabilitatibus veetris 
ticare volomus. l)e parte 12*2, de non 1, non aincm 0. 
Senato 31ar. vol. Vll. c. 82, u mlet. nrkivu. 

CCXXV. God. 1462. 28. r^jna, u Mletcih. 

Staslja se namH na tluhrova&co sukno^ koje se izvazalo po mfiru» 

1452. 28 septembris. — Quantum sit utile buic nostre civitati mliii- 

Bterium lane omnes facile intelli^unt. Nani ex eo nutriuntur multe familic 

pauperium personarum, que nullum aliud exercitmiu facere sciont, e( 

maxime familic qitam plnrium marinarioruni, qui ducti ac spe artis lane, 

dimittunt familias suas absi|U(> aliqua pecunia, contideutes, quod ex boc 

miniaterio vivere possent. Quo de&ciento cogerentar eis dimittere peca- 

nias stipendii sui cum maximo damno nostri dominii. Et tpsius minjsteril 

tane totalis destructio et ruina stint panni Ka^usei, quoruni maxima copia 

conlicitur iu civitate Ra^usii, qui conducuntar per culphum et inrisditionee 

nostras contra lege^ et ordines nostros ad loca et terras aliena.s. Quod 

nullo pacto tollerandam est, ymo totis vlribu^ providendum, quod mimste- 

rium predictum laiie augea'ur et amplificetur, ne lot familie, qaot ei 

eo vivunt, pereant cum iKiiominia nostra: vaJit pars, quod conBrokandQ 

omnes alias le^es et ordines nostos (irca hanc materiam pannonia] 

loquentes, statuatur et ordinetur, quod sicut dicti panni Ragusei, inKre- 

diendo aliqueni portuum nostrorum aut no.straram iurisditionum pei 

transitum tantum, solvebant decem pro ceutenario valoris quantitatii 

pannoram, qui conducebantur; ita decetero, antequam moveantar tui 

extrahantur de Ragusio. accipcre teneantur contra litteras suas in civitab 

nostra Caiari, ct solvere dicta dcocm pro ceiiteiiario .sub perdendi omiitM 

pannos, qui contra presentem ordinem reperirentur fuisse extracti ex Ra 

gusio; non possendo ponere pannos xl, non minori precio ducatorum novein 

et alios [lannos ab inde supra prei^io ducatorum xv. Quorom niedietai 

sit accu&atoris aut inveiitoris, et alta medietas dividatur inter nostra 

dominium ct roctores locorum, in qaibus aut in quorum iurisditionifl 

reperti fuerint. Kt possint dicti panni, contra huno ordinem nostnim col 

ducti, accipi tain per navi;:ia nostra arraata quam disarmata. Et ad biui' 

condicioiium sint panui loci Novi. Et publicetur presens pars super scali 

Rivoalti et aliis locis consnetis, ut omnibus nota sit, notiticeturque orani 

bus rectoribus nostris Oalmatie et Albanie, et addatur in eorum Goni 

misaionibuB, ut mandata nostra excqui valeant. et non possit presen 

pars revocari. suspenli, declarari vel aliter interpretari sub pena daci 




237 

tortun 200 auri cailibet contrafacienti, aat aliter providendi, exigenda ab 
advocatoribus comunis alifiiiue hUo ri)nsiliu. 

Fit ex nunc captiim sit, «laod nullus civis vel aubditus noster coius- 
cumque gradus vel conditionis existat, possit emere Tol extrahere de 
dictis pannis liaguseis vel loci Novi vel alicuiue alterius loci existentJB 
intra culphum nostrum non subditi nostro dominio sub pena ducatorum 
500 et perdendi omnes pannos ita emptos et extractos contra preseutem 
ordinem nostrum, qae pena exigi debeat per ailvocAtores noRtros conmnia 
absque alio consilioi liabenles partem ut de aliia sui ofticii. -j- 87 — 
21 — 19. 

Facte fuerunt littere infraBcriptis rectoribus et successoribus suia: 



Rectoribus Jadre 


Pagi 


Scutari 


Sibinici 


None 


Alexii 


TraRUrii 


Braze 


Dulcinii 


Spaleti 


Uesne 


Durachii 


CtaeTBi-Auseri 


Curzole 


Antibari 


Arbi 


Catari 


Badve 
Corfoy. 



Senato Mar. ml. VTl. c. 183., u nUet. arktvu. 




C€XXV1. Uod. 1462. 13. stadenoga, n Mletcih. 

Molhe podnesene mletaikoj vladi od poslaniha Stjepana sv. Save. 

1462. IB novembris. Capitula porrecta per oratorea illnstris domini 
ducia Sthefani. 

Excelsa ^^ignoria. Son certn Itaveti intexo, eome el mio tigliolo VladisBTO 
e andato contra !a mia volonta al im[>erador Turco, et digando al impe- 
rador, cbel mio padre me cazo del mio paexe, et non dagandome la parte 
de la mia heredlta, che mo apertien. Vw tanto prego la vostra signoria, 
et |ier queata caxun m» vegnudo a i pie de la vustra »ignoria, che me 
fate la parte de territorio de zo, che tien el mio padre duclia Slefana. 
£1 qual Vladisavo promctc alo imperador Turcho cento milia ducati et 
anche piia zo che eera al sao commando cuai el paese come i castelli. 
Al qual lo imperador risiK)se: donde haverai cento mille ducati da pol 
che tu e cazato fuora del tuo paexe c da tuo padreV Et Vladisavo li 
rispose, chc la signoria de Venoxia me imprestt^ru cinquanta millia ducati 
e i Kaguaei altri cinquanta millia. Per tanto pre^amo la vostra excelsa 
signoria, se i haveti pr<ime!^»i, non li dati, et s» non li liaveti prome^so, 
non U prometeti, perche ho manda a i Uagusei mei ambassadori. I.oro 
znrano, che non li hano promosso niente. et si non li promettera, per 
che bano mazor bixogno per li soi facti che per noi. Et oldando lo dito 
imperador le promesse del mio tiol Ladisavo, li dcte granditfsima Itoste 
de Turchi, che vegnisse eoura mi e soara lo mio paexe, commandandome 
lu dito imperador, che daga la mita del mio paexe al mio tigliolo. Kt 
in quello mezo sourazonse li Hungari a1 Daonbio; per qnesta caxon non 
ossoreno intrar nel mio paexe questi Tarchi cum mio fiolo. £t dapoi 
arquanti zorni mando Timperador g1 auo ambaasador a mi, digandomi: 



228 



el tao figUol me ba promesso cento milia ducati, per tanto dati me vui 
cento millia ducati, over date mi tre castelli, el primo Corobuch. el 
secondo Mizevaz, li qual do castelli sono a coDtiai de lia^^si, el terzo 
castello Zazevina, e1 qual e a c«iifiiii de Dalmatia. Et dagandome vui 
centomillia ducati overo qnesti tre castelli, io daro bona parte del mio 
paexe a to fiolo Vladisavo, et in el tuo paexc non tochero nientc Per 
questa caxon te domando questi caBtelli, per e&ser piiu apresso Venitiani 
e lUgusei. Per tanto excelsa signoria ho detiberado piiu tosto morir, che 
dar questi castelli, ne ceQtomiUia ducati al Tarco. £t cuBsi son certo, 
che queato anno nuovo vignera el suo exercito contra dc mi nel mio 
paexe. Per tanto prego la vostra exctdsa Rignoria, se per caxo me sera 
de bixopno, che la vostra signoria me sovegni de ballestri et de arme. 
et parte de soldadi, per chc sempre ve ho dito excelsa signoria el mio 
paexe et li mie castelli sono sempre a i vostri comniandi. Kt se la vostra 
signoria mandera al^no ambassador al Turcho, fate che el mio facU) 
ve sia recommandado. Et ancora excelsa si^noria supplica el ducha Sthe- 
fano ala vostra excelsa sig^noria, che quando el mio barba vaivoda Sandal.^ 
ha voiudo dar el tributo al gram Turro, et vui riiaveti conseiato, cfae' 
rii daga, et cussi prego la vostra signoria dati a me consoio zo cbe 
debio fare, pero che non ho mazor amlgo clie la vostra signoria. 

Et siando zonti nai ambassadori a Ragusi, et spectando al tempo de 
partirne, vene uoo zentilbomo del nostro signor ducha Sthefano, per lo 
qual ne mando digando: da poi ve partiati du. me. vene uno amba-^-sador 
de Turcij da mi, per lo qual me mando a dire^ e ho sentito, che ta te 
tiem cum el Fapa, et si te manda li suo ambassiidori, et tu li manJa i 
tao adesBo, et simelmente cum la signoria de Vencxia. £t per questo te 
commaudo, che tu non habi a far niente cum la si<^noria de Venexia ne 
cum el Papa- Kt io li respusi, cbe mio padre e mio barba sempre lia 
habudo per suo signori li Venitiani, et cussi anclie io li voio baver per 
mie fiignori. Per tanto prego la vostra signoria, se un altra volta me' 
mandasae questa ambassada, de me conseiar, clie risposta i deba fare. 

Signori in prima lio supplicado a la vostra signoria per li miei am- 
bassadori, lamentandome soura el conte de Cataro. come me ha tolto uno 
barcoxo cargo de sale, la qual sale fa coniprado nelle vostre cita pa^ando e] 
datio a pieno. Benche imprima per el tempo passado h vostra signoria 
me haveva facto de gracia de la mita del datio, et ades&o, quandO' 
compro el ?al, pago integrainentc tuto el datio. El qual barcoxo habodo^ 
le contra leltere da i rectori, dove e sta compra el sal. Ki io ho com- 
manda ai mie zentilhomeni et ai mie Morlachi sotu pena de perder zo, 
che i ha al mondo, che non comprino iiicnte de sale ne a Itagusi ne 
saso el auo territorio, excepto ohe comprano a Catharo et a Castel nuovo 
et a Narenta et a Spalato et per le altre cita de la signorla; et cusu 
la vostra excelsa (^ignuria ha scripto et commandato al rectur de CatarOt 
che me dovesse rendtT el barcoso cum la sal. Kl qual rector rispuse: 
non !a rendero niente, fino che non ho la lettera de la advogaria. £t 
per tanto signori io advogadori iioa so, ne mando ti mio ambaBSidori al 
avogadori, excepto a viii signori. 

8ear. eons. rog, lib. XXI, c. 127., u mUt. arkiou. 



229 




CCXXVir. fiod. 1462. 13. slndenoga, n MleU*ih. 

Odffovor mietadk^ vlade na tnolbe podneteiie joj od poslanika hrcega Stje- 

pana so. but;^. 

146'J. 13 uoveuibris. Quod oratohbus illustris duci Stefani, qui ore- 
tenus et in Bmptis explicaTerunt nostro domiQio, quantum huic coDsilio 
notum est, re.spondeatur; 

Quod agimus multas gratJae excellentie dumini aui pro omnibus, que 
nobisoum frateme comunicavit, que procedere eognoscimus ab amore et 
affe* tione iu nos sua. Kt quidcm nobis valde lionestum est, quod tiliuii 
suus fuerit et sit inohediens excelleulie sue, tenta^eritque quieumque, 
quod incommodum aut damnosum sibi esse potuiit. Optamus enim pluri- 
mom, qnod &it obsequeiis patri sao, sicut merito esse debet. Certamqae 
esse volumus dominationem auam, quod nos nihil unquam promisimos 
filio suo, nec in poBterum modo aliquo promieuri .sumus, nec eliam ijise 
a nobis quidcuoque requisivit; et si requireret, nos rc^pecta benivolentie, 
quam gerimu^i ipsi illustri domino, non prestaremus sibi aures modo 
aliqiio. 

Circa partem, per quani orator Turci requisivit ab ipso illostri dace 
aut centuni mille dacatorum aut illa tria caatra et cetera, dicimna: quod 
laudamuB plurimuni optimum propositum christianamque deliherationem 
eNcellentie sue, quam scimus esse sapientissimani et niagnanimam, et non 
dul)itiimiis, qaod pro consueta virtute sua t>e provalebit a machinationi- 
bu8 buslium suorum. F.t quuniam petit a nobis ballistas et arma ac etiam 
de Kentibus nostris pro opportunitatibus suis; dicimus, quod cupientes in 
cunctis possibilibus sue excellentie complacere, samos bene contenti, qacd 
ex hae ci¥itate uostra libere et absque alla solutione datii extrafaere 
possit et conducere ad loca sua ballisias et arma, que ad lihiturn suum 
hic emi facere potest. Sumus quoque contenti, iiuod ad stipendium acci- 
perc possit de peditibuB et aliis gentibus pro favore rerum suarum. 

Preterea inxta requisitionem suam dicimus, quod si occurreret, quod 
mittere haheremus oratorem nostrum ad Turcum, bono animo et libenter 
recomendari faciemus ne^otiu aaa eidem Turco, quoniam oninia commoda 
excellentit' 8ue non minus quam propria dt-sideramus, et etiam in omiicm 
casum oppurtunilatis Kue, qaud deus avertat, et evenire posse noii cre- 
dimus, !<emper acceptahimus et suscipiemos domiuationom suam saosqae 
et bona sua fraterne et amice, sicat sepe diximus et polliciti sumas uos 
lactnros. 

Ad partem, per quam petit consiliom nostrum, qood dirit nos etiam 
dedisse patruo suo olim domino Sandali, qai dcdit tributum Tarco, res- 
pondemus, qund novimus semper cxccllentiam suam .-tapicntissimam et 
christianam, et certi samus, qaod sicut iiucu^^que cum honore sao se 
guhernavit, prevaluitque ab hostibus suis. ita auctore deo fadet etiam 
in foturom; qaoniam sperandum et contidendum est, quod et summus 
pontifex et alii principes cbristiani etiam se excitare debeant ad facien- 
dum honorcm dei contra hostes fidei. 

Pro quanto vern pertinct ad factum salis, lustificetur res ista, qae 
etiam de novo intelligutur, et e.\inde per coUegiam respondeatur ipsis 
oratoribus eicat melius utiliusque colleffio videbitur. -|- 146 — — 3. 

Seereta com. rogat. lib, XXL c. 126., u mlet. arkivu. 



CCXXnn. God. 1462. 4. prosinca, n Komi^a. 

Karlo knes kcrbavski sviedoH^ da je primio od knjcginje Margarife svoje 
maUre u xajam 160 dukata, daju6i joj u zalog, dok ju neizpUUi svoj 

dio od dva sela. 

Pro domina Margarita coraitissa Corbavie. Die xmi iulii 14C5. Copia. 

Nos comes Charulus conies Cliorbavie etc. Notum facimus DmTcrfiis 
et sin^ulis, ad quoe presentes ijoatre littere pervenerint, quod magnincn 
meo domino comitissie Chorbavie domine Margahte nostre gratiose matri 
impignoravimus nostram portioDem Tarschiane et Bacbovichi pro clx. 
aureis iusti ponderis et boni auri mnndi. et quod nun possimus nos impe- 
dire de superius nominatis villi» Traschiane et Butchovichi nisi prias 
rcstituerimus enpradictos denarios 160 aureos supradicto domino domine 
Maigaritc nostri domiuo et mee niatri charissime, et ad lioc dedimos 
has nostras patentes litteras &nb iiostro sigillo pro m^ori credulitate. 
Date fuerunt hcc littem in Comich in die s. Barbare decembris die 
quarto, anno domiai 1462. 

Et ego lerouimus Paulus Vando Sacilensis p)ublica imperiaU aucto- 
ritate notarius et in pre^entiaruiu magnitici et preclari domiiii Lace 
Mauro dignissimi comitis Jadre vicitantis prescriptum privilegium scla- 
Tonice scriptum in diarta pergameiia cum bulla submuuitum ut supra 
item viJgarizatum de verbo ad verbum ut superius Bcriptum et per ser 
Simonem Damiani scribam ad camcram Jadre fideliter accopiavi, nil ad- 
dendo vel minueiMlo per quod mutet seni^us et variet intellectus, et 
ad maiorem corruborationem me sub^cripsi. 

„Ducali e lerminazioni'* II. c. 61, u sadar, arkivu. 

CCXXIX. 6od. 1468. 15. sieenja, n Mletcih. 

Hepublika zohealjuje se kralju MatijaSu na vieali o vlaskom rojoodi. 

HooGOLxu. die zv ianuarii. Serenissimo domino Mathie Uungarie regi. 
Libuit regie serenitati vestre litteris eius nuper ad nos delaii:* eignifi- 
caro infestum casum vayvode olim Valachie, qui adversus maiestatem 
Testram regnamque vestrum tautam facinus perpetrare molitus erat Noa 
Tero, qui amore precipuo ac singalari affectione serenitatis vostre de- 
Tincti bumus, et qui profecto felicibus rebus omnibus faustisi^ue suocea- 
sibus maicstatis vestre letamur quammaxime, adversis vero semper indo- 
lerenms, habemus gratias, et (|uidera infjentes, serenitati vestre pro comu- 
nicatione huiusmodi, quam a sua in nos immensa benivolentia processiBae 
Don dubitamaa. Nec satis laudare eam possumus pro adbibitis remediis 
proque provisionibus per eam factis tjtm iu partibus traimalpinis quam 
transilvanis et alibi, ut rebus regni salutique status vestri, serenitas 
vestra nun miitus opirartune qutim ^apienter consuluisse providisseque 
Tideatur. Reliquum est, quod maiestatcm vesiram certissiniam eese volu- 
mas, oam esse meatem nostram eumque animum semper nobis esse futu- 
rum, ut omnero sublimationem omnemque spleudorem et gloriam celsi- 
tudinis vestre non roinus quaiii propriam, gratissimam semper ac jocun- 
distiimam habituri fiumui^- De parte 143, de non I, non sinccre 0. 

iSecr. com. rogat. vol. XXI. c. 135., u mlet. arkivu. 



233 






f^ cardinalein de 
Ifierease, dicimua, 
g^jS-fesimani domi- 

^Jel^^^rara sibi 
*» &• o c: 4c;^am 




CCXXX. 6«d. 1463. 15. 

UsUed papina pozira repnblika se 

MOCOCT.III. die xv ianuarii. — Ser 
nostro ad aummum pontifieem. Inter 
a Tobis susceptaa ultime sunt diei xx 
usque dioiii mensis L'iu?deiii retente; 
et colloquia per vos faabita cum poi 
dominis coidioalibus ad id pro n-bt 
designatis. CommendanteJ»iue soiita 
rebus omnibns per vos adliibitum, 
dfmus vobis, volintes, ut operam deu» . 
romano poiitiiici. DicetiHquK aibi. quiMl ex olncio , 
nobia noticiam de (juanto ab eius beatitudine liabuistJH «•. . 
rendi^simis dominis c&rdinalibus deputatis in rebus pertinentibas au , 
visiones contra Turcnm capitalem hostem nomlnis cliristiani nece.sfiano 
facicndas, deque ferveiiti dlspositionH sanctitatia sue ad providendnm 
taliter, (|uod non sit persistendum super defensis, sod potius innitendaok 
offensioni sue ita iwtenter, quud de jartibus Knrope expelH valeat; signi- 
ficastis quoque nobis. qaanto amore et atfectione beatitudo sua nobis(!um 
utitur ia rebus omnibus nostris, non minas patcme quam honoritice 
somper se habens ; pro quibue quidem omnibus quamquam aciamus de- 
mentie sue gratias condignas habere non posse, chs tamen omnes aginnis 
sihi quas possumus; nec profecto videmus beatitudincm SQam meritis 
laudibos extollere pos^e pro tam aancto eiiia pruposito occurrendi per- 
tidis conceptibus istius insolentissimi hostis, qui nil magis cupit, nil 
magiH annellat qaam cbristianam tidem po^se extinguere, sicut e\ con- 
tinuis apparntibus et successibns snis clarissime iutelligitur. Neque dnbium 
est, qDod nisi saiictita.i sua et alii {K)ttiutatus huic morbo validis reme- 
diis 80 opponant, gravissima niala expcctanda sunt. 

At quoniam t&m ex verbis bt-atitudini.s sue (^uam rcverendissimoruin 
dominorum crirdinalium dt^putatorum comprebendimus, qaod sanctitas sua 
libenter intelligere vellet opinionem nostram circa provisiones et eirca 
ea, que gerenda forent, po^tqaam ita ei libet, roTerenter dicemus, que 
nobis occurrunt. I.auJamus i|Dam maxime, ut beatitudo sua pro immansa 
eius snpientia ac ri'raiii omniDUi experieiitia ex auctoritate a)>ostolica et 
per aling omni.'8 modos operam omneni adliiberet dispnneinli illas poten- 
tias christianas, que Lcces^arie videantur ad expeditionero i-ontra Turram 
ex Europa pellendum cumque regnum Hungarie, sine quo comune hoc 
desiderium adimpleri non polest, dadum muUis rapinis cl&dibusque Tur- 
corom depressum sit, pi esertim necessariam iudicamus, quod omnis opera 
adtiibenda sit, ut adiuiigantar sibi favores principum et gentium armi- 
gt^rarum, que msgis proxime baberi possint ad hoc sanctum opus amplec* 
tendum; pro quibus rebus mLlius disponendis, et pro evitaDdis etiam 
periculis regni Hungarie, que Ihic medio teinpore contingere possent, 
necessariam esse cognosclmos roissiouem uiiiua reverendiss^imi legati ad 
partee Ilungarie eura illa auctoritate et cum illis provisionibus, quas 
BOA beatitudu e.\pedire nuverit, per cuiua presentiam non cst dabiam 
plurima bona c<»ntici poterout. Kon solumiiue regnum illud roagais peri- 



230 

jonaerTabitar, Tcmm ettam habebitur ad execatioQeni 
CCXXJemoramas quoque tiliali devotioDe nostra, ut pro pacsj 
j- , . . .e beatitodo eaa in hoc tam salutari opere m interpooat, 

Lr za' ""*™ «ibristianarum qaammaxime conferre poteriu 
matere •* ^ q^ g^pg diximus in hoc quicqoid in nobia est prompto animo 
t', cumqae certifirati simus, Turciun aimo isto tonge inagis po-' 

Fro in mari ftitarum esse, quam unqiiam faerit. delibteravimoB et nos 

Ne vires nostras babereque anno isto triginta triremes in mari pro 
et 86ne &tatuB noetti, utque machinationibos hoius [>otentis6imi bo&tiB 
m^are poesimus. Neque dabium est qaod in clasee ista nostra, et in 
Jnuniendia terris nostris tinitimis Tarcbo, quibas opus est nobis proridere 
gentibus et presidiis oportunis, habemua et habituri sumus espei 
qu ammaximas. 

Kxplicari per vos fecimus romano pontifici gravia imminentia peri- 
cola Ithodi et Cbii. liespondit vobis sanctitas sua expcctare velle pro- 
fectionem ad eam oratorum Hhodi. Noeqae advi^amos vos, oratores ipsos 
huc aijplicuisae. recfssiBseque quamprlmum, ut ad cotispectum beatita- 
dinia sue se conferant; bortamor reverenter beatitudinem soam ad pro- 
lidendum circa res suas, ut opus eeaa noverit, et ad animandom eoa ad 
salutem suam forti animo conservandam, quoniam h (qaod abeit) loca 
illa Turcas subigeret, qaanta mala subinde facile seqni possent christta- 
nitati, sanctitati sue sapientissime declarure non expedit. 

Premissa omnia vohimuB, <|uod etiam conferatis et praticetis cam 
reverendissimis dominis cardinalilnts deputatis et cam aliis etiam eeorsain 
et unite, sicut pro vestra prudentia nieliua et utilius iudicabitis. 

Quid dixerit vobis pontiffx maximus de duuiinu Sigiamondo, deque 
modis j)er euui servatis, ut sub velamine nostro faveat rebus suis, intel- 
leximDS. £t quideni loquentes filialiter et sincere displicuit et dispLicet 
nobia admodnm, si ea fecit, que in litteris vestris caventur; que de 
voiuntate nostra mininie proce&serunt. At (jnoniam, sicut aliis nOBtris 
Utteris intelligere potnistis, ipse duminus veniam et gratiam beatitadini 
sue impetrare desiderat, petiitque proinde salvuenconductum mittendi ad 
sanctitatem auam, spt-ramus quod dignata fuerit cx^ncedere salvumcon- 
doctum buiuBmodi; quodque proficiscetur ad beatitudinem suam cum 
pleno mandato unas ex suis; que tandem sni miserebitur, acceptabitque 
dominum ipsuiii ad gremium clementio sue; et nibilominus certilR-abitia 
sanctitalem suam, iiuoil a|iud ipsuni duminum gruvavimus i:t doluimua 
noB de modis predictis, qaos moIeEt«s plurimam babuimus. 

Intelleximus quantum scribitis de ense et pilleo, quod sammas poo-' 
tifex vobis presentari iusait, dequc houore nostro reapectn multis modia 
vobis impenso; quare volumus, quod sapt^r hoc sitis cum beatitudiue sua, 
agendo sibi nostri parte eas onmes ingentes gratias, quas possumiis, 
uttjiiilo((ue circa hauc partem omnibiis ittis amplis utitibas et accommo- 
datis verbia, que vestre prudentie vtdebuntur. Modum autem )>er vos 
gervatum in recipiendo illic cnsem ct pilleam ipsum, ex causia et res- 
pectibas in litteris veslris contenlis, laudamus et commend&mos, sumusque 
bene contenti, quod feceritis seu factaiiis sitis ob tioc expeusam, de qoa 
Cacitia io vestris litteris mentionem. 



Circa partem tangentem revcrciidiBfimura domioum cardiitalem de 
ColumDa seu nepotem suum. qai cupit no&tria serviclis interefise, dicimus, 
quod ob atTectionem nostrAm preoipuam in eius reverendiBsimara domi- 
nationem cupidi sumus sibi in cuoctis posBibilibus complacere; scribemus 
de re ista magnitico capitaneo nostro generali, dabimusque operam sibi 
libenti animo coiuplacere. De parte 80, de non 3, non sinceri 4. 

Vult partem suprascriptam per totum, cum hae ctiam additione, qa( 
dici debeat summo ponti6ci, quod mitleiite beatjtndine sua legatum suam 
in Ilungaria, nosque contenti erimiu mittere unum oratorem nostrum ud 
parteni Ilungarie. Dc pnrte 31. 

Secreta ctinsilii roifal. ool. XXI. c. 135., u mlel. arkivu. 



CCXXXI. Clod. 1463. 15. siejfnja, n Mlelcih. 

Bvali M tajnik u Ugarskoj, Sto o svem, sto sc dogadja tt onth stranah, 
obapicS^NJe, i dalnji mu se uaputak podjeljuje. 

ucccoLXH. die xr. ianuarii. Circnmspecto et sapienti viro Petro Tho- 
ma»io secretario noslro in Uungaria. Tetre. Reddite sunt nobis littere 
tue dierum primi, lercii et xxvi. novembris. quas in eam usque dii^^m 
retinuis^^e scribis, quia sic visum fuit regie maiestati Ilungarie e\ caasis 
et respectibas in litteris tuia contentis. [ntelleximtis ex eis quecunque 
tunt' usqui^ uccarsa illis in partibus, ac caeum retentlonis Dr<i^'uli olim 
vaivode, circa quaro rem idem serenissimus rex etiam per tJaas littfras 
nobis scripsit; et rcspondeniea tibi, dicimus, quod laudantes prudentiara 
et diligentiam tuam, tam pro omiiibus quc nobis signlficastj, quam pro 
liis prusertim, que dixisti et fecisti apud suam serenitatem, est nostre 
intentionis et volumus, qaod esse debeas ad eias presentiam, Kuequeii 
maicstati presentare litteras nostras presentibus alligatas, responsivas ad 
eas, quas, .^icut premittitur, nubis scripsit; cuius quideni responsioniB 
nostre copiam ad tui informationem mittimus bis implicitam, iuxta quam 
in verbis, qae drea lios babebis cum sercnitate sua, voLumus quod te 
del>eas gubernare. 

Intelleximus preterea quantum scripsisti nobia habuisse ab sorenissimo 
rege et ab reverendo domino episr.oiM> Ceuadini numine maiesLatiM sue 
de optima dispositione sua procedendi tempore novo magnaitime contra 
Tarcum, nec expectare velle, qaod ab ipso Torco preveuiatur; intelle- 
ximuR qaoque, quautam maiestaa saa dici et suaderi fecerat sorenissimo 
domino regi Bossine ac illustri duci Stephano cirea unionem inviccm 
habendani, ut unite et magis potenter procedatur etc. Quodiiue regia 
lipa maiestas Ilungaric mittere institucrat ipsum domiuium episcopum 
Cenatlini oratorem sunm ad &uuimam pontiliuem et ad nos; ciri'a quam 
materiam respondentes dicimos, (|uod laudamus plurimum responsum per 
te datom, quoniam non est dubmm, quod si serenitas sua cum etfectu 
piocedet contra prefatum 'I^iixDm, iil ipsumqae facturi sint prefalus rex 
Bo49sine et dux Stephanus, indulde <^perandum erit maiestatem suam apud 
dcam et homines maximam meritiim, tau^Jcm et gloriam conse^utoram 

}, regDumque illud suum secare et quiete [>ossessarum esse. 



8S4 



Kt circa partem orstoris mittendi dicimas, quod intaita serenitatis 
sae Tidebimus gemper eam leto animo ot libenier, quando quidem in 
omnibas concernentibus honorem et commoda m&iestatis soe cupidi 
semper simua. 

VolamoR qaoqae, qaod prefate regie maiestati dicere debeas, qaod ut 
obviarc possimus machinationibus Turchi. annare deliberavimos et cum 
omij Etudio armamus tilreme.s triginta, quas anno iato iu mari omnino 
babere intendimos. 

Petiisti a nobis pecaniaa pro tui& expensis, coi rei ut satisfacjamna, 
advisamus te, quod vel per mediom Leonsrdi Desiderii vel per aliam 
viam curabimus tibi providere quo celerios poterimus. 

Preterea notam tibi facimas, qaod per litteras oratoris nostri ad roma- 
num pontifieem facti fcuraus ct:rti<res, beatituditic-m suam elegisse nuper 
qnatnor ex reverendisBimiR cardinalibufj, videlicet Nict^num, sancti Angeli, 
Rothomagensem et sancti Marci, qai providere habeant rebus Uangarie 
et aliis negotiis contra Turcum. 

Poet hec alias litteras tuas accepimus datas xmn deeembns. ad qaas 
atiud pro nunc non attinet respondere. De parte 143^ de non 1, non 
ainceri o. 

Secr. cons. rog. vol. XXI. e, 13?^ u mlet. arkivu. 

CCXXXII. God. 1463. 8. vdjace, n Welcih. 

Odretijeno oboruiati jo$ jednu ^aiiju u Spljetu i u Kotont. 

HcoocLxii. die octavo febrnarii. Deliberatnm est per hoc ronsilium 
facere potenleni arinatam, ut occurratur pravis (roncfi)iibus dotnini Ttiiicri, 
et faciat pro nostro dominio exj^edire cla-^sfni ipsara per omnes modus, 
qoi celeriores melioresquc sint. Kt sicat habetur comunitas nostra Spa- 
leti multtim cupiat armare etiam unam galeam, sicat fieri deiiberatum 
est in Sibinico; propterea vadit ])ars, quod mitti debcat Spaletum una 
galca munita rebus opportunis itixta consuotnm, nt solicite aniiari possit, 
et clrra Iioc scribatur coin ti Spaleti quantum opus erit. 

Preterea captum sit, quod mitti etiam debeat Catarum una galea 
nostra munita at supra, at illic similiter ceieriter armari poesit, sicut 
per informationeni, que habetur, optime fieri poterit. Kt scribatur illi 
rectori circa hoc iiuantum expedire videbitar I>e parte l:i7, de non 6, 
non sinceri 3. 

Senutn. Mar. tfot. VII. c. 102.^ u wlet. arkivu. 

CCXXXin. God. 1463. II. veljace, a Mletcih. 

Daje se odgovar poslamkom hrceya Stjfpana ylede turskik stvari i drugik. 

1462. 11 febiuarii. Quod oratoribus illustris ducis Stephani, qai vene- 
runt ad nostram piesentiam et iu rebus imperatoris Turcbnrum. et rpqui- 
sitioiiibuB sibi factis per Turciim, 8U[)er quibus conmlium nostrum petit, 
et circa alia etcet. exposucrunt ea, que per serenissimum dominum ducem 
huic cousilio relata sunt, respondeatur: 

Quud agimus miiUa.s firaUas excelleiitie domini sni pro fraternis et 
amicabilibuB comunicatioiiibus nobiM:um factis, quas procedere certi siunus 



285 



a consueta magna affectione et benivoleotia in nos sua. Responsani 
aatem ractum per iUuatreni doroinationem suam domino Teacro de bom- 
bardis, gentibufl etc. contra Ragufieoa, tanquam dignum catolico domiiio 
et non minus gravigsimum quam pradentissimum, pluriraum laudamus 

Ad partem consilji, quod sua excellentia a nobis liabere petit, pro 
peciiiiiis, (lUBS Turcus ab eo reqairit, dicimus, quod considerata beni- 
volentia, quam sibi gerimufi, cupimuB profecto iii rebiiB omnibus ei fra- 
tcrne consolere, que sibi honorifica et comoda eBse possint. Ideoque 
dicimuB, qaod attenta dispositione et perlidia Turchi, nnllo pacto sibi 
pogsemus consnlero, quod ei daret pecnnias auas, que facile converti 
pnssfnt ad datnna et iacturas exrellentie sue. Sed commemoramus et 
laudamus. quod idem illustris dominus pcr illos convenientes et pruden- 
tissimoB modoB, qui sibi Tidebuntnr, rem istam declinarc debeat, et con- 
servare sibi pecnnias iu opportnnitatibus suis. 

Circa ea, que pertinent ad adventam oratoris Toucri ad nos, dicimua, 
quod ex his, que nobis retulit, videtur eum ad nos venisse pro nonnullis 
ditforentiis particutaribus mercatorum riostrorum et aliquorum damnorum 
illatomrn, lirft nos exislimeranH, qiiml potius forte venerit pro exploran- 
dis rebus nostris, ut ipsa etiam parte doraini sui eomraemorarunt. Ideoque 
dicimuB^ i|Uod attentis artibus et versutiis suis, diligentcs prefatum domi- 
num sicQt carisuimam fratrera, laudamus plurimum. et hortamur eum ad 
se uniendum et bene intelligcudum cum Berenissimo rege Bossine, ut in 
omnem i-asum unitis viribuB stt tueii pcs^ent contra cummunem hoBtem. 
Laudamusque magnopere, ut id ipsum faciat cum serenis-simn rege Ilun- 
garie, ut potentiori manu se tueri ct etiam hoatem otfendere poftsint. 
Nam et nos advisamus excellentiam suam, quod apud surarnum {ivntificem 
damus oranimodam uperani, quod mittat subito in Hungariam mmm reve- 
rendis^imuro legatum cum provisionibus opportunis, ut ipsi regi augeantur 
vires gentium et lavores contra prefalum iiostem. In qua re nos etiam 
facimus et semper fai^turi sumuH. qiiidquld liuni a nobi»^ potmt. 

lits privilet^io seu patentibus litteris nostris, quas recontirraari petant 
pro domino suo receptaudo in locis Dostris cum suis, si cogeretur a 
potentia Tiirci diSLedere etc dicima>\ qnod confidiraQa in bonitate divina 
et iu virtute et magnanimit-ate excellentie sue, quod nunquam eveniet 
casus iste; sed tamen in satisfactionem requisitionis sue contenti sumiis 
reconhrraare Ubenti animo, que sibi alias [»romisimus citca hoc, et farere 
fiibl privilegium seu patentes litteras nostras in ampla et opportuna forma. 

Hec autem responsio nosira iustiticetur et honestetur curo predictis 
et aliis omnibus bouis et dccentibus verbis, que collegio vidcbuntur. 
-J_ 167 — 2 — 2. 

Seereta cohs. ro<f. lib. XXI. c. 141., u mlei. arkipu. 

CCXXXIV. God. 1J63. 28. veljice. o Mleteih. 

Rtpuhliktt odvraea m oLai^hsti i zahtjeve poslanika boaattakik. 

UfjJ. 28 febraarii. Quod oratoribus serenissimi regis Bossine, qul ore- 
tenufi et in scriptis exidirarunt ea, qtie huie con.siliu nota s\xx\i, respon- 
deatur; Qnod intelleximus, quantam ip.u spectablleg oratorea nobis pru- 




336 



denter expoeuerant parte sereniftsimi tlomtni sui; cni maltas gratiashabe- 
roas pro comunicatione nobiBcam facta et pro magiia affectiotie et amore, 
quem eum gcrcre Tidemns nostro dominio. Nosque maiestatem suam 
eertam esse volumus, quod eam sinoere diligimns, capidique sumos sibi 
in cunctis ijossibilibas complacere. Licetfine esse videamur in pace cam 
Turco, attentis ttimen conditionibas et pertidis modls suis pararimos et 
paramuB continae potentissimam elassem nostram cam graTissimis noetris 
impensis, ut possimas praTis conceptibus eiusdem Turchi. pro qoanto 
semper poterimos, obviare, qaoniam de eo non est nostro iuditlo confi- 
dendum. Kt ita etiam loquentes &oIita Einceritato cum ipso sereniBaimo 
rege, hortamur eum ad provideiulQin niagnanime r^bus suis, siciit catho- 
licum principem dccet. Laudamus quoque plurimum ad bene intelligendam 
et uniendDm se cum Ulustri domino duce Stephaoo et com aliis dominis 
illarum partium, nt iu omnem ca£um contra hostem unitis Tiribus se 
taeri possint. Id ipeum etiam ut faciat persvademus cum sereni^simo rege 
Hangarie, ut potentiori manu hostem offendere posstnt Kam et nos 
cei-tam facimas maiestatcm saam, quod per oratorem noetrum apnd 
Bunmnm pnniiticero damus operam, quod mittat illico legatos, alterum 
in Gernianiam alterum in Hungariam, cum provisionibas opportuuis, Dt 
ip«i regi, coartis undique viribus et auxiliis sine mora snccurratur, at 
contra Tnrium tani ipee quani sui se potenter tueri possint. Qua in re 
Dt ex parte nostra mbil omittatnr, delibcra\imus quamprimam mittere 
untm solennem oratorem nostrum ad ips^bra rcgem Hungatie, nt eollectis 
undique viciiioriim regnorum et iiostris |>o»<Aibilibus aiixiliis, regnum suum 
tueri ac etiam regnum Bossine ab omni molestia publevari possit. 

Circa partem mi&sionis ad Tarcum pro intelligendo animum suum etc. 
dicimos, quod ai id fieret, credimus, (|uod pocius esset nocivum quam 
utile; ^ siieramus et conlidimus in deo nostro et in his, quc iara tan- 
dem summus pontifex et principes christiaui brevi diBposituri aunt, quod 
cum snblimatione et gloria nominis christiani molta bona cito fieri pote* 
nint. Et nil minas, si forte cootingeret, quod aliijuid i^er dos fieret cum 
Turco, erimus libenter memores de quanto dixerunt; quos etiam advisa- 
mns nuncium Torchi huc venisse, at dixit solum pro certis particalaribas 
dilTerentiis mercatortim. licet tamen no» existimemaB, quod priucipaliter 
venerit pro explorandis rebus nostris. 

Verum, quum oratores ipsi, ut dixerant, ad sammum pontificem pro- 
feetori aunt, petunt*]ue si-ire a nobis, quid exposituri sunt, dieimusi, quod 
oognoscirous seieiiis^imum dominum suum prudentis^imum, nec dubitamiis, 
quod comiserit eis quecnnqae expedientia sint et ad propositum rei 
suaiimi, pro quibns etiam melius obtinendia offerimus nos s^'riptaro8 
oratoreiii nostrura in curia, ut tam apud summum pontifici'm quam aliter, 
at opus erit, eisdem oratoribus favere debeat et agere pro rebus anw, 
non minuK quam pro noslris propriis. In specie tamen videretur nobis,' 
quod a sanctitate sua implorsrent legatos ad serenissimum imperatorem 
et ad rcgem bohcmie, ct specialitcr in Uungariam;, ut re^^num iUad, 
collectis undiqne viribus, etiam consequenter regnnm maiestatis regni sui 
ab omni periculo et molestiH tueri possit. 

De municioiMbns eruciate, quas petunt, dicimus, quod ad requisiiionem 
ei instantiam summi poutiticis alias dari fecimas daci Steplmuo certu 



337 



munitiones ex t«rris et locis nostris Dalmucie, credimusqiie revcra, quod 
nihil aut parum restet e\ cis. At vero in complacentiam ipmus serenis- 
simi rt^gis, cui multam afficimurr contenti aumuH sibi ilono dari facere 
balistas. h. fulcitas capsis, l. guinquaginta veretonoram et barilia, l. pul- 
verifl a bombarda. 

Ad partein balistariorum, quns petunt, vellemns profecto serenissimo 
domino suo posse in rebus omnibus compUccre etiam propriis nostria 
oxpensis; sed ut norunt, tam in armata nostra quam in aliis multis pro- 
vistonlbus munitionum, victualium et (rtinLium iioaitanim in tfirris et locis 
nostris finitimis Turco m!iximas expensas patimur. E\ <|uibu8 omnib^is 
rogamas serenisaimum regcm SQum, ut nos habeat supportatos. Sed sumas 
bene contenti, quod in terris et locis nostris accipere possit stipcndio 
quoscunique voluerit balistarios, eosque in sais opportuoitatibus exercere. 
-f 151 — 1 — 0. 

Seereta eonailii rogatortm iib, XXI. c. Hl.j u mitt. arkivu. 

CCXXXV. Ood. 1463. 28. veljace, a MletciL 

Poalaniei kralja bosanakoga upuiuju mhiacku rrpuhliku o turskih namje- 

rah fflede Bosne. 

1462. 28 februarii. Capitula sunt hec videlicet porrecta per ambas- 
satores serenissimi regis Bossine. 

Serenissimo principe. F.l eerenissimo re de Uossina supplica a la 
iUastrissima signoria vostra, commem^irando caxa sua es^er stada semprc 
in grande amicitia cum la signorin vostra et senvta alguna differcntia. 
AdesMO oonBtretto de graude [iericoio et desegno, el Turoo fa contra de 
lui con deliberation occupar el huo reguo, decliiarando tal occupation 
esser summamente contra e1 stado vostro. E questo cri-da la signoria 
vostra eertamente, cl Tarco iiaver usado con la sua bocha propria in 
questa forma con uno suo conseier intrinsico, el qual ha dato notitia 
cautamente al re de fiossina, come e1 Turco ha deliberato per opmi 
mndo questa estade Tignir adoaio de lui e del duca Stefanu, nomiiiando 
anchor Ragoxi, oecapado che havero e1 reame de Bos&ina, fizando le 
bastie per dentro, non habiandu altro contrasto, questo faremo lezier- 
mente, andando mi in persona: poi subito fato questo, posso romper cum 
Veiietiaui da un di al ahro su tuti i suo confini per tina sopra Tlstria, 
et a questo modu el miu de.segno havera laogo. 

Per tanto excelso principe voia intender la illu^trissima signoria 
vostra, quanta ruina pensa tar el Turcho al mio regno, «^t per conse- 
quente al stado vostro. K de questo non prenda alcnna umbra la signoria 
vostra, chL' mi diga cum <iaalclie (iction, ne conzar i fati mei cum la 
signoria vostra. E questo se pol provar, die el Tarco ba deliberado far. 

Parechi anni sono, clie questa illustris.sima signoria ba dato noticia 
at Turcho per mi-sier Lorenzo Moro, comc el remne de Bossina e col- 
ligado con la signoria vostra, avanti cbe mai el Turdio venisse in Ho- 
mania. Adesso anchora se poria dir per provar et suo detiegno, re de 
Bossina easer mfmbro con la signoria vostra za taato tempo, non pero 
levando el tributo consveto al Turco. El vederete, se el Turcho vora 



338 



attender a tal parole, e non circhar a subiugar qaesto reame. Re nt 
crede, chc vora far non me segur i suo dcsegni. 

Per taiito dixe a la aigrtoria vostra: vuy rompando con el Turcho, 
non havera modo de tuor a mi la mia gignoria, ne etiam far contra la 
signoria vostra quel che pensa. Non rompando la signoria vostra, V havera 
el modo de far contra de mi e del ducba Stefano dnbito qael vora, per 
che el vignera cum tutta la sua posganza, e se pur non pora occupar 
cussi preato el noBtro regno, cerchara de haver quella parte, che pin 
fara aJ suo proposito in modo, che i suo desegni liavL-rano luogo. 

Ma se la signona vostra vuol roniper con lui al presente, e son con- 
tento, vut voiando, de esser in questa parte capitaueo vostro, et far per 
vui et per mi, non attendando ne ali partidi ne ale manaze de Turcbo ; 
e qael, che la signoria vostra faru per el vostro stado contra el Turcho, 
quando mi haveru per»o, cam manclio aifano et pericolo pora far, avanti 
dxQ m faavero perso. K qaesto se vede chiaramente, el Turcho se fia ala 
zornada piu grande per taxer i Cbristiani. 

Kcco anchora mando a la sanctita del papa, narandoli tal pericoU, 
con questo che la signoria vostra dia ordine a li mei ambassadori, quel 
e cbome de parlar a la sanctita saa circa tai pericoli. 

Anchora Ba la illustrissima signoria vostra, come la sanctita del papa 
bftvea dato al mio padro ceita moniiion de amianienti de la cruciata se 
trova in Dalmatia; ala signoria vostra non li parse di lasarlia quel tempo. 
Dapoi quelle monition medeme havete concesso al ducba Stefanu. Adesso 
a questi bisogni degna-^se la signoria vostra de farme qualche parte de 
monition vostre, quella parte par meglio ala iUustrissima signoria vostra. 

Ancora excelso principe se pur la siguoria vostra non vora romper 
apertamente con el Turcho, degnasse la signoria vostra darme alcana 
quantita de ballestrieri, azo che possa metter ne le ca-^telle per fin tanto, 
che la signoria vostra me includa con vai insieme o in pace o in tregaa 
con el Turcho, overamente apertamente cum lai rompera. 

See. COTM. rog. lib. XXI. c. 142^ u mlet. arktpu. 

CGXXXVI. Ood. 1463. 3. oznjka, n Mletcib. 

NalaSe se postntiifni u liimu, ttfka izruci papi i kardinalom Uslov* •'* 
Vgarske^ i ohodri jth na rad proti IVrcintt. 

1463. 3 martii. — Quod scribatur Heniardo Jnstiniano ambasciatori 
npud papam : sensimu^ tractationes vestras cum illiu quatuor cardinalibns 
deputatis ad res turcJcas, et requisitionem eorum, ^de liga com pontilSce 
m&ximo ineunda", vestramque dlligentiam laudamus. Expectamas nunc, 
qualis erit deliberatio papae, cui uaagiH quam aliis imcumbit christiani- 
tattra a periculis liberare. ^Quid autem de rapinis Turcorum et cladibus 
per eos miserabilitt^r adversus rh ristiaiios iltatis; quid perfidus cmcia 
hostis eontra regnum Hungarie «t jwr operara vaivode Valachie parars 
TJdeatur, videbitis per litteras novissime babitas a sccrctario nostro in 
Ilungaria.*' Istas litteras ostendile pipae et cardinalibns, dicendo: „quod 
si ullo Linquam temi>ortj necessaria extitit miaaio reverendissimi legati in 
Hungaria cum provisione pecuniarum, profecto inpresentiarum est", aliter 



239 



^regnum Ilungarie aut succumbere Turco, aut cum eo, qaalecumque 
poterit, concordiura capere compelleretur", utruratiue pro chiisLianis daju- 
noBom. Adiavet pni posse ambasciatoribus regis Bossinae et ducis St«- 
phani, qui Komam veninnt. 

Eidem eo^lem die. Dicat papac: «quod quum lacrimabiles et misera- 
biles sint clades ruineque non solum Ilungarie sed omninra christiaiiomm 
brevi temporis discursu future gamit;ia xua vt exemplo literarura habita- 
rum ex Hungaria et ex aliis multis slRnis optime intelligere potL-at. 
Quodque utinain adliibitum esset maius studium per omnes Christi fideleB 
in sedandis eoruni intestinis discordiis et succurrendia tam aftiictia ilun- 
garie rebus etc. Papa mittat buius causa legatam apostolicam in Uunga- 
riam ad sedandas discordiaa, potestates uniendaa etc. 

Secr. cons. rogat. lih. XXL^ u mUt. arkivu. 

€CXXXVn. God. 1463. 17. ozigka. a Mletcih. 

PHe se degkotnu kralju i dnipm, da sto prije priprave scoje pojakc Zft 

hoj prcti Tur6inu. 

MooccLxm. dle xvn uiartii. Serenigsimo ilomino regi Bohemio. Ilegrea- 
Bus ex galla spectabilis eques donjinus Antonius de (Jratiunopoli maie- 
Btatis vestre legatus. littcras serenissimi domini Franchorura regin nobis 
detulit, quibus intelleximus ardentisaimom et christianisaimum eius dosi- 
derium una cum regia serenitate vestra ac serenissimis regibus llungarie 
at Polonie duceque Bavarie procedendi terrestri manu ad exterminium 
sevissimi crucis hostis, quam rem profecto gratissimam ac iocuniissimaiu 
ultraquam posBemus expriraere iiabiiimus, qtiippe qui pro gtoria summi 
creatoris nostri proque honore chnstiane religionis nihii magis cupimus, 
nihllque macis necessarium esse cognoscimus, quam hunc atrocissimnm 
persecutorem nominia cbristiani. propulsari posse. Noe vero serenissime 
princeps maiomra nostrorum vestigia immitari volentes, sicut novissime 
scripsimus christianissimo Franchoram regi, ita et his noetiiB maiesiati 
vestre signiScare inatituiraus, nos inquara paratos ac promptos es^^e, dis- 
positis rebus, exercitibusque terrestribus per serenitatera vestram perqu^s 
hHos excelltmtissiraoB prmcipes anteactos contra perfidum hosteni, com 
potenti classe nostra, cihil omnino omittere, quod ia eius excidiom fieri 
posstt. Quaraobrem vrhementer bortarour, ac precihus, qui^as po.ssumns, 
maiestatcm vestram fx corde rogamus, ut festinet pertirere piisMimum 
opus inceptum, ut iara tandein saucta hec expeditio celebrari po^it. 
Interea vero laudamuB quammaxime, ut vestra sablimitas per lef^atum 
suum quamprimuro roittendum ad serenis^iraura Hungarie regem, exhor- 
tari eum velit, ut magno et forti animo se regnumque suum tueri stadeat ; 
pro qaa Bola caasa nos quoque quamprimum oratorem iiostrum ad ipsum 
serenifisimura rf>geiii expi^dituri suraas 

Similes serenissirao rcgi PoIIonie | 

sereiiissirao rev;i Ilungarie j mutatis mutandis. 
illu8tris£im() duci Bavarie ( 

De ptrte 166, de non 4, non sinceri 1. 

Stcr. cons. rogat. rol. XXI. c. 145.^ u mW. arkimt. 




240 



€CXXX\in. 6«d. 1463. 18. trantja, n Ttfletcifa. 

Daje se naputak poslanikit, koj je (xUazio u Vffarsht. 

MccccLxm. die ztiii aprilis. Quod fiat commissio Tiro nobiU JoaDiu 
Ayino ituro oratori nostro in Hnngariam in bae forma: 

Nos Chriatopliorus Maiiro dei gratia dax Venetianira etc. CommittJ- 
raus tibi nobili viro Joanni Aymo, dilecto civi nostro, qnod vadas hono- 
rabilis orator noRter ad ^erenissimum regem Hangarie, Rolicitando iteTi 
tuum quanta celeritate poteris versos Budam, aut ad iltum locum, obl 
intelliges maiestatem suam se reperire, ut Boiita prudentia et diligentia| 
tua exequi possis bec et aiia nostra mandata, sicat per conditiones rerum 
et temporum exjiedire noverimuB 

Quando adibis presentiam regie serenitatis Hungarie, postquam sibi 
exhibueris litteras nostras credontialeB tibi traditas, postque factas coo- 
gruas salutatiunes, oblationes et alia geiieralia, ^ient decori sae maiestatif 
et nostro convenire uoveris, nomine nostro referes: quod litteris Petrl' 
Thomasii circumspectl secretarii nostri, diebos snperioribus nobis redditis, 
facti sumuB certioree de mf^nanima deliberatione sue regie maiestatii 
coadunandi exercitum suum, exeundique in r^tra advers-is hostas fidei,^ 
quam quidem optimam disposilionem catolicumque propositum Berenitatis 
Bue, et 6i novum nobis noii fuerit, qui diidum muUi>i reriim preteritamni 
experimentis id plene cognovimus. tamen gratissnna intelleximus. Nec 
poesurous exinde sublimitatem suam dignis aut meritis extoUere laudtbus. 
Cnm vero maiestatem snam Bincerissime diligamus, statuimus, te ad eam 
mittere nratorem nostrum, ut Buam celsitaditicin honoremus, 6ui!^<|ue 
beneplacitis et commodis a^siBtamus, et in cuoctis nobis posBibilibus sibi 
ac regno sno simul cum aliis openi ferramus. 

Snbiudc dices, quod iani multis mensis exactis tenuimus ac tenemus 
eliam in prej^enti oratorem nostrum apud sommum pontiiicem, nallam 
studium preterroittentes, quod mittAt unum legatum de latere ad illas 
partes Hungaric. utque expeditioribus aiLxiliis succurrere veltt opportu- 
nitatibus regni iltius, et ita credimus eum esse facturum, sed hec cele- 
riuB locura habuissent, si oratores per maiestatem suam designati sd 
ipsum romanum pontificem simul cam nostro ad hec presentes fuissent 
fecisaenique unite apad heatitudiuem &uam instantins opportunas. 

Preterea expones, quod sereniftitimus rex Rohemle asserens intelligere 
se cum gerenissimo rege Pollonie et dace Bavarie, solicitavit per orato- 
rem suam clmstianissimum regcm lYanchorum et nos. quod viribua 
eorum principum ac nostria saccurri velit rebus chriatiunis et regni illiusj 
contra cnmunero hustero, ac procedi ad eins exterminium et rainam, 
jamque idem orator cum litteris prefate maieatatis Franchorum rediit 
t&m ad noB qusm ad principes antedictos, quemadmoduin certi Bumua, 
suam serenitatem litteris eiasdem maiestatis Franchorum inforroatam 
fuisse. Nos vero polliciti sumus vires nostras maririmas non solum pre- 
aentes sed et aliaK posi^ibilos in futuruni, casu quo unitis viribus proce- 
datur per terram ad excidium huius hostis. 

Interea vcro celsitudinem suam bortamnr, ut mBgnanime se habere 
Telit, conservareque regnum suum, et solicitare regtia et potentlas rircum* 
vicinas, videlicot Bobemie, Pollonie et Bo&aine et ducem Bavarie ad sua 



w 



auxilia et favores. noflqae licet HimiiH ^ravati magnia et cxceusivis im- 
perLsis in clnsse itostra «t aliis multi-; iintviHii.nil-us Rer nos factis, (anien 
contenti trlmus cum |>r< (iictis cuucairere pro portione noiitra Id oo, quod 
eiit rationabile et hone^tum. 

8tudioRu8 eris intelligere conditinne» regni illius, et in Rpecie volu* 
mns, (juod nos advi-ies. qualiter se habuit negocium T>raRuUi Vallachie, 
daiido etiam nobis advisationem de illo, qui impreseDtlarum reperitac 
vayvoda in partibu^ illis, et (jualiter se iritelli^it aut non intelliu;itcum rege 
HuuKarie. Signifii-abiB ijuoiiue nobiii proviniones factaB, et (jue de cotHro fient 
in regno iUo. £t si seDtirea, quod teneretur aiiqaa praticlia vel tractatas 
pacl-i aut Bufferentiarum inter regero et Turcum. diriges Bpiritns et cogi- 
tamina queque tua ad obviandum et tarbandum tractatus huiuamodi per 
omnea illoti prudentes, bono.^i et accommodatoa modos, qui videbuntur 
tibi. Et de omnibus curiosos eriD continnis litteris tuia nos certiores 
efficere. 

Mandamus itisaper tibi, quod posrquam tenueiis apud te prefAtam 
Petrnm Thomasium secretarium noatram per illud tempus. quoil tibi vide- 
bitur pro habendo informationes opjiortunas, eum licentiare debeaa. ot 
rcpatriare, et ad nostram presentiam se conione possit. De pute 164, 
de non 0, non sinceri 0. 

Stcreta cons. rogat. tn^. XXI, c, 147.^ u mlet, arkivu. 

CCXXXIX. God. 1463. 24. tranya, n Bndimn. 

Vsljed zahtjeva rcpuhlike mletaHv. Matijaf! ugarski ki-nlj tialaze krbavfikim 
hiezoix>m, da obustare utvrdjimnje grada Kiicevca. 

Christopfaorus Mauro dey gracia dux Veneciarum etc. nobilibos et 
sapientibus viris Ludovico Diedo de auo mandato comitf et Donato Bar- 
baro capitaneo Jadre fidolibus dilectis stilutem et dilectionis aflectum. 
Propter innovationem factain per comites Corbavie in fortificando castrum 
Clizanaz preter formam paciorum et convenlionum nostfArum, scribero 
dfliberavimus, sicoti scire debetis et providere per viam serenissimi regis 
Ungarie, ut operam adhibcret et taJiier scriberet et mandaret eisdeni 
coDutibus. quod desisterent ab innovatione predicta. Qaaii>obiem secutum 
est; a secretario nustro in Hnngaria existente accepimus nupcr literas 
siraul cuffl alligatis literis prcfati serenissimi regls directivia comitibua 
predictis. mandantibus eis eficnciter, quod desistere debcant a fortifica- 
tione predicta, et si quld inno^atum esset, removere et in statam pristi- 
num reducere, sicuti i^er copiam ipKarum literarain pcr eundem Bccreta- 
rium ad nos raissarn. quam ad ampliorem inrormatiouem mittimus his 
implicitam. Videbitis autem literas aatentbicas. quas s militer mittimua 
hia insertae. Volomus, quod per bonum nuncium mittatia eisdem cumiti- 
bus coiiHignandas cum ordine, quo<l iatentionem ipeurum doininorum 
comitnm inteUigere studcat, pariter in responsione eorum ad vos i-ema- 
nere; de quo red.iatis iios qQainplurime vestiis literis cerciores. Copiaro 
auteni haram prefati regis con.servahitiR diUgenter, ac etiam iUic i^strari 
facietis propter cdsus. qui contingere possint. 

Copia sive exemplum. 




sroM. xui. 



16 



342 



Matliias dey pracia rex Hungarie, DalTnatie, Crovatie etc Spectabiles 
et magniiici lideleB nobis sincere dilecti. Signiticaniu.s v<ibis. ab illustri prin- 
cipe domitio ('hristophoro Mauro duce Veneciarum aniic-o noHtro per 
medium circumspecti et sapientiH viri Petri TDmasii secretarii et amba- 
xatoris »ui acc«pimus, quomodo vos castrum in loco dicto Clicevaz situro 
ad confinia territorii Jadrcnsis, quod alias Tomas couieR Onrbavie con- 
struere inceperat. sed ad requisitionem illustrisflimi duoalis dominii Ve- 
neciamm ab eius constructione ces&averat, promiseratque amplias non 
fortificare, nirsu&que ex novo non sine suspicione et perioulo rerum 
ipsias ducalis dominii morare incepistis, et requisiti, ne id facietjs, atten- 
dere hucusque noluistis. Kt (luia nos, sicuti nostra ab tt\m, ita nec a 
nostris aUonun iura turbari volumus, ideo tidelitatibus Testris haram 
serie tirmiter preiipiendo mandamus. quaCenus receptii^ presentibus et 
fortificatiotie iilius municionis cessare, ttt innovata in statuni prifltinum 
reducere debentis, ac deinceps nil in preiudicium prefati ducalis dominii 
innovare presummatis, sed bene et pacifice caiu locis et snbditis ipsiua 
ducalis dominii vivere teneatls. Qnontam non est intentionis nostre, at 
Bincera Ula amicitie neces.situdo, qua prefatuiu dominum ducem et ducale 
dominium Venecianim prngecjuimur, per vos aut quempiRm subditorum 
nostrorum violetur. Serus igiiur non facturi. Datum Budue in fe-sto sancti 
Georgii martiris anno domini miltesiiiio quadringentesimo sexagesimo tercio. 

A tergo: Spectabilibus et magnificis . . . comitibus CorbiivisiensibuB 
tidelibus nostris sincere grateque ditectis. 

„Ducali e termincuiotti'* 11. c. 49., u mUiackom arkieu. 

CGXXXX. 6«d. 1463. 26. travitja, o Mletcih. 

Dozvoljava se, da Skenderhei/ moie s vojskom j^^oii u pomo6 Stjepanu 
hercegu sv. Sare kroz mletacke zemlje. 

1463. 26 aprilifl. Quod illustri <Inmino daci Stephano fiancti Save ad 
eiua litteras lecta-i huic consilio, respondeatur in hac fonna : r»iRj)Iicenter 
audivimus profecto ex litteris excellentie vestre 8 et -20 mensis martii 
prope preteriti datis, aliquam novitatem vel iiicommodum statui excel- 
fentte vestre occurrere; nani fraternc! ei affecti maxime optamua status 
Testri conaervationem. Kt ut nostram bonani int«ntionem clarius intelligat, 
inspectifi duabus requisitionibus &uis in dictis litteria declaratis, parati 
nmna in eiu.n complacentiam scribere. et iam scripsimna circa primam 
partem rectoribus nostris Alhaiiie iii opportuna farmi, ut ad omnem ipfiius 
excellentie vestre requisitionem eius desiderio satislaciant Et circa secun- 
dam, ex affectione nostra ad excellentiam veetram parati etiam sumus, 
omnem nobis instantiam possibilpm facere, ut ipsa excellentia vefitra eius 
coDsequatur iutentum. 

Et ex nunc captuiu .<tit, qiiod (ji>ribatur comiti et cupitaneo Scutari et 
aliis rectoribus Albanie, qui videbuntur, iii hac fonna: 

Scripait nobis Quperrime illustris dominus Stephanus dux sancti Save, 
frater noster carisnimus, magnificum doounum Scanderb^um sue excel- 
lentie se obtuIiBse accessurum ad eiu» favores, dummodo tran^tum pei: 
territorium nostram babere valeat. Qaare cum nostro con^o rogatorum 



m 




Tobis mandamus, qofttenus ad omnem requisitionem dicti illastris domini 
duciB paasum et transitum per territorium nogtrum dare debeatis dicto 
magninco domino Scanderbego eundi cum gentibus auis, vel eti&m suis 
gentiboB sine eo, ad 8ubsidia prcdicti domini dacis; habondo aemper 
taiDen bonam advertentiam ad securitatem «tatus et locorum noitronim. 

* Et circa trauaitum daridum gentibus predictie vos cum cetpris recto- 
ribos nostris Albanie, per quomm territorium transire baberent,. intelli- 
gere debeatis. 

Kt preterea ex nunc, quod per primam, que expedietur, colt^iam 
loqui faeiat cnmmunitati liagusii in iUa forma et illis verbis, que <licto 
collepio videantur. -\- 160 — — 0. 

Nota qaod additio facta litteris directivis comiti et capitaneo Scat 
videlicet a *, infra processit de mandato totiaa coUegU. 

Secreta consiUi rogatorum lib. XXI. c. 146., u mlet. arkivu. 

CCXXXXI. God. 1463. 15. STibnja, n Mletcih. 

Osumnjiiwi, a nekrivi ttaiaatt, neamipt se nikako gtobiii* 

NleolaoB Tronus dei gratia dux Venetiaram etc. Significamus vobiB, 
quod in consilio nostro rogatorum die 17 martii 146::» capta fuit pars 
tenoris infrascripti, videlicet : Accldit saepe numero, qnod propter aliquam 
suspicionem et denantiam, qua faciant rectoribus noetris tam parcinm 
terrae quam manttimaram, mittatur ad compillandum quamplures per- 
sonas delinquentee, quae compraehensae reperiuntnr pof^tea extra rationis 
culpam et liberantur, et nihUominus notarii et ofticiales depuuti ad cri' 
minalia recipiant solutioaem et emolumenta saa ab illia nou aUtcr quam 
ei reperti fuiBsent deUnquentea et culpabilee, quae res nec conveaiens 
nec boneeta est. Et propterea vadit pars, quod auctoritate huius conailii 
Bcribatar et mandetur omnibus rectoribus nostria tam partiam terrae 
firmae quam maritimarum, qnod quotienscunque acciderit liberare et 
relaxare aliquem captum praecedente saspicioiie et denuntia aliqua, vicarU, 
iudicancellarii, notarii, scribae, contestabiles Barodiorum, socii, milites 
et quicunque aln officiales deputati ad criminalia non babeant nec reci- 
pcre debeant aUquo modo solationem sen emolumentum aUquod pro dicta 
causa, si reperti non faerint culpabiles dirtj delicti sub pena perpetae 
privationis soonim of^ciorum; et addatur haec pars in comraissionibua 
omniam rectorum terrae tirmae et maritimae, qui sub debito sacramenti 
sint obligati observari facere contenta in dicta parte. (^uare auctoritate 
etc. Daue in noetro ducaU palatio die 15 maii, indicUone septima, UG3. 

Dieersi puhlici deertti etc. Udine 1656. 

GCXXXXIl. M. 1462. 5. sribnja, a Mletcih. 

Odg<wara $e na molhe poBtanika ugarskih, putuju^ih u Bim. 

MooooLxni. die xvu maii. Quod reverendo patri domino . . . episcopo 
Vesprimiensi, ac magnifiro comiti Stephano Segne etc., oratoribus sere- 
nissimi Ilungarie re^is, qai ad preeentism noatram venerunt, ezplicantea 
potentiam et magnitudinem Turci, ac pericala imminentia regno Hnn- 



m 



garie et christianitati, si huic hosti, qui nmnl conatu sao contra regoum 
il)Ram ae dirrexit, suc.cumbere comiHjJletur: commerauraverunt <)Uoque 
magnam afTectionem et oontidentiam, quam regia maiestas Hungaiie in 
nos repositaui habct; successive petierunt in&tauter auxilia no^tra ter- 
restria, ut resistcre possint; tercto loco dixcrunt, quod cum ad romanom 
pontiticem profecturi sint^ presidia 8ua imploraturi; similiter [^etebant 
consilium et favorem nostrom, iaxta quod, ut retulerunt, habuisse in man- 
datis a seronisBimo re^e, procedeot etc , sicut per sercnisftiumm dominum 
duccm huic consilio lelatum est, respondealur: quod gratiasimo animo 
intelleximus reverendam patemitatem et magnificenciara suas^ sique regia 
maicstas Hungarie de nobis confidentlam capit, id quippe amplissime 
facere potest, qui samus semperquc esse inteudimus serenitati sue singa- 
lari henivolentia et amoi*e devinr-ti. Addicinmsque deum noatrum in teatem, 
semjwr nos calamitatibus rejcni illius tanttim indoluisse quantum exprimi 
posset, tum ex ardore fidei et bonoris christiane reli;;ionis, tum ex pre- 
cipua affectione nosira in regiam ceLsitudiiiem suam. Scimus quoque non 
posse nos eam meritis extollere laudibus pro tam optima dispo^tione 
ferventique proposito buo roBiBtendl pro viribus crucis hoati, proque deli- 
beratione quam fecit mittendi legationem suam ad romanum pontiticem, 
quam tenemus optimum fructam parituram esse. Nos vero dudiim studia 
noBtra convertimas, ut per beatitudinem auam, que caput est christiauo- 
rum, regno Unngarie auxilia conferrantur. Habemusque impresentiarum 
ob id specialiter penes pontificem nuuimum oratorem nostrum. Nec dubi- 
tamus per appulsum domiuationum suarum ad urbem sanctam Baam^ 
qoam huic rei bene dispositam es-se scimus, provisuram esse. NoBque in 
hocetiam niiiil apud eam pretermissuri t^umus. at cticctosiste sequi habeat. 

At qaoniam magnificencie sue in specie auxilia terrestria nostra 
petunt, dicimuB, quud licet maxtmiB expensis Bimus impliciii tam in clasae 
Boetra, qaam continue tenemua contra Turcbum, et maxime nunc multo 
potentiorem solito, qo&m in muniendis tems nostris iinitimis hosti gen- 
tibue et presidiis, cupidi tamen honori.s et commodi serenissimi regis, 
conamur libenter suis beneplacitis satisfacerc, sumusqtie contenli con- 
tribuere maiestati sue duc^tos tn mille in mense per meuses sex. £t 
olterius, ai ex opportunit&tibus regni illius respectu Turclioi*um opus ease 
videbimus, quod subsidiuni nostiiim per magis longnui tempus fieri hiibeat, 
noo estimaute» minus pericula regni ipsius quam nostra, declarabimus 
in hoc etiam serenitati sae per veros etfectus, quantam aibi affecti 
sumus. 

Circa partem consilii pro suo accessu ad summum pontiticem dicimus, 
quod sapientiseimi sunt, nec opus habent consilio nostro; sed hurtamur 
magniticencias snaa, ut bono animo vadant ad romanum pontificem. Com- 
memorentque gravissima pericula regni et christlanitatis, ac solicitent 
aoxilia conferenda presertim portionem debitam beatitudiois sue, in qua 
re etiam oratur noster, at dixiraus, nihil de pofisibilibus omissurus est. 
De parte 164, de non 14, noii siiiceri 2. 

Seereta com. rogat. vol. XXI, c. 152., u mlet. arkivu. 




CCXXXXm. God. 1463. 26 Mvibnja, n Mletcib. 

Mletaika viado zahvalj^it se Sibfnicaninom sa nji/utvu pripratmost i viemost, 

KespQnsio dacalis (lominii data conailio Sicetisi contra Turcas. Ctirifito- 
phorus Mauro dei ^ratja dux Venetiarum etc. K^regii lideles nostri 
dilectissimi. Simul cum litteris comitia nnstri Sibenici reddite eunt nobiB 
littere vestre, quibus intelleximus, quantuin scribetis de novis Turcharum, 
deque promptitudine animi veetri et integenima lide, quam in oinnem 
casum pro honore ct tionQ statu iiostro ampliR^imi' nobis spnridetis ; 
lii-etqoe de huiusmodi ferventi et optima diapositionp vestra nihil luee- 
perimus novi, qui dudum novimus hdem et sinceritatem vestram, tamen 
litteras vestras grata^ admodum habuimua, quandoquidem certi sumus^ 
omnia semfier curatoros ac indefe>-8e facturos voe esse, que tideles sob- 
iectos et devotissimos cives decet. Circa partem provisionum per noB 
faciendarum, dicimus. quod certos vob esse volumus nulla ex parte defu- 
turoB non esac, que Iionorem nostrum et bonam conservationem statua 
nostri in partibus illis conc^rnerK [xissit, aicut semper et in omnem 
casum veris fffectibus cognoscetis. 

Data in oostro ducnli ])aIatio dic xxvi mai, indictione x. MCDLxiit. 

Kgregiis et prudentibus viris iudicibus et coimnunitati civitatis nostre 
Sibenici fidelibus noetris dilectiB. 

DipL $iiieH in bibliotfteca itaUUina Viennae. Cod, nuppl. tAl. p. 129. 

CCXXXXrV. 1463. 7. lipnja, n Mletcih. 

Mtetcani gtedaju dohiti u avoje ruke Klis, oherajui l^anu obranu oilatih 
njegovih imunja proti srakomu osim Uijarske. 

14G3. 7 iunii. Ser Andrce Venerio comiti Spaleti. Accepimus litteras 
vestras diei xxvri et penultimi maii. per quas distincte intelleximus que- 
cumque ad nos scripsistis de oovis Tnrchorum et Bossine, et multiim 
diligentiam vestram commendamos: volumosqne, ut per continuas vestraB 
litteras de snccessu remm illarum nos continue cortiHcatos teneatis. non 
pari-endii expensis nuntiorum et barcharum, modo de die in diem res 
lllas cnm veritate intelli^ere possimos. 

Vidimus qnantam per vestras litteras ad nos scribitis de reqoisitione 
vobis facta per bannum Paulom Sperancioh circa protectionem per noa 
Eccipiendam de statu suo contra Turchos et contra domjnos Bossine. ex- 
cepto serenissimo rege Tlungarie etc. Unde vobis respondentes cum nostro 
consilio roffatorum denotamua, quod desiderii nostri esset habere locara 
Clissii in manibuB nostris, si id ftliquo modo cum voluntate et consensa 
prefali banni Pauli fteri ponset aut sob nomine emptionis aut pignore, 
aut sub aliquo alio pretextu vel colore, modo locus illo in nostram po- 
testatcm devenial. Et meminimus. qaod alias, die videlicet 29 febniarti 
H'>1 cum nostro ronsilio rojralonun de re huiu^smodi vobia scppsimiis et 
tibertatem certam dedimus, ciiius copiam vobis mittimns presentibaB 
lntro''lasam; propterea volumus. ut pro prudenfia vestra operam darc 
debeatJA rcintegrandi praCicaui predictam et duvcniendi ad illius conda- 
eionem, si fieri potest, cum roodis et condttionibus, quam nutic vobiB 



bia n 

iusH 
llufl 
iri^ 



dodimas in mandatis; et ultra alias conditiones contenti etiam snmi 
daote nobis prefato bauno I'&a]o locum ipsum Clissii, ao:ipere eum p 
reaiduo status sui in protectionem contra quoscumque excepta Bemi 
corona ilun^^arie. Kt 8i quid aliud deeset ad rei coDcluaionem. nol 
Bubitu scribite, et oinnia neces&aria dedarate, quum subito vubia n 
pondebimuB. 

Si vero facta per vos omni po^sibiU experientia ad rem huit 
bannuB Paulu» attendere non vellet, sumus (^ontenti accipere illi 
protectionein contra quoscumque, excepta semper corona Hungarie? 
sumus contenti, Tobisque cum nostro consilio rof^atorum libertatem cc 
cedimu8 accipiendi et promittendi dictam protectionem cum tulibus « 
ditionibuB et capitulis, qund uos eliam ex statu illo per huiusmodi p] 
tectionc-m omnem possibilem cominu^litatem ad statU8 et res noati 
suscipiamus, sicut per vestras litteras scribitis vob iacile facturum esc 
pmdentiam et fidem veetram iamdudum novimufi, de qua debitam fid 
uam r^pientea, in libertate et arbitrio veatro relinqaimus tractandi et 
conclusionem reducendi rero hanc, sicut statui et rebus nostris coodu 
bilius fore intellexeritiB. £t nos qaanto citiufl qaantoqae diligeutius poi 
ritis advisate. 

Vos insuper advisamOB, quod armamus de presenti daas galeas, qi 
Bubito mittemos ad partcs ilias, et post illas aliaB duas, quas in partil 
illis perseverare faciemas pro hort&mine illorum fideliuoi nostrorum, ! 
parte 115. m 

Expedita barcha eodem die post dimissum senatum. ^ 

Eodem die. Ser Jacobua Lauredano sapiens eonsilii volt primum ca 
tulum litterarum ad comitem Spaleti excepta purticula de accipien 
residuum status eiasdem banni in protectionem, et postea dicatur: 

Si vero facta per vos omni possibili experientia bannus Paulas 
rem iatam attendere non vellet, volnmus, ut particularitcr intelligi 
eoretiB, pro quibus locis bannus ipse a uobis in protec.tionotii accipi de 
deret, et cnm quibus modis et conditionibus, Nosque de omnibua diBtini 
et particulariter per velodssimam bai'cham advisare debeatis, quum iuU 
tioiiem nostram re bene intellecla enodacius declarablmus. Interim at 
somuB contenti et volomos, ut bannum ipsum teneatis in bona s[ 
part« 35, de non 5, non sinceri 8. 

Secreta consUii rogaU>rwn vol. XXI., u mlet. arkivu. 

CCXXXXV. 6od. 1463. 10. lipnj», a Mletcih. 

Pristaje se na t^eke molbe Poljiiana. 

nooooLZin. die x iunii. Venit naper ad nostrum dominium 9pi 
comes StefanuB Gargurich nomine nobilium de Politia supplic^ns, qu 
apud alias Balinas struere possint daos aut tres chavidines. Respondi 
tur: nos esse conteutos pro comoditate sua. quod eos facere poasi 
Item nomine proprio supplicat, ot aibi concedere digncmur de provisiQ 
Nngolis annis libras centam parvorum, quemadmodum babent patrui 
fratree sui. Respondeatar : dominiam nostrum non minus devotionem 
fidem suam caram habentes qaam suprascriptorum pHtraum et 



247 



SQoram, ease cont(*ntuni Kupplicationi 8ue satJBfacere, et a camera uoetra 
Spaleti siiigulis aiiDis babeat libras centain de proTisione sicuti babent 
ipsi patrui et fratres sui. Tercio et ultinio petiit nomine 8|>ectabilia comitis 
Fauli patrui »ui, (jijod proviHionem librarum centum, quas singuliB aanis 
a camera nostra Spaleti habet, disnfmur tiliis suis post mortem suam 
coneedere. ltcspondi>atur : (tiiO(|ue dominium nostrum conlentum esse ei 
satisracfre, silicet quod i>ost mortem suam illu piovisio in tiliuH suos 
deveniat, ut in solita devotione et tide sua coiistanter perseverent. Ad 
bene|)lacitum nostri dominil supru&cripta omnia De parto 108, de non 2« 
non sinceri 'i. 



SeiMto. Mar. vol. VIT. c. i23,, u mlet. artdm. 



CCXXXXVI. God. 1463. 13. lipuja, a Mietcik. 

Vpuiuje i€ vrhovni pomorshi kapetaHf da jt Turiin predobio Jtomu, te 
(h pokuSoy nebi li uspio u Moreji. 

1163. 13 iunii. Ser Alvjsio Lauredano, procuratori sancli Marci, capi- 
tan«o generali maris.' 

M& per che al presente semo facti certi, el Tnrco easer intrado nela 
Boffsina, et tuta quella ha subiugado et prexo el 8uo re, et aiicha forai 
proceilera piu oltra a i danni noatri, Iiavendo presertim a luemoria el 
ricordo vestro del partid i de la Morea, ve decbiaiimo con el nostro c^n- 
seio de pregadi e^s&er de nostra intention, etie havute le preseute, debie 
attender a qaesto partido. se cussi per la prudentia et virtu vostra 
cognoBcerete esser el meglio et pia uUle del stado noatro et salate de 
rarmBdt et gente nostre. . . 

Seereta oomu rogat. lib. XXI, e. 15S.f u mUt. ttrkiim. 

CCXXXXVII. (Jod. 1463. 13. lipioa, a Mletcih. 

Hepublika prima poH scoju obranu bana hreatsko^a Pavla Superanii^n. 

ChristophoruB Maaro dei tn^tia dux Venotiarum etc. Universis et 
singolis tam amicia quam tidelibus presentes Utteras inspecturis notum 
esse volumus, quod cum magniticus Paulua Sperancich Croatie bannns 
ctc. egregium Georgioni Lechovich famili&rem suum ad nostrum domi- 
niuro misisset, nobisqne ma^nidcencie sue nomine infrascripta iiapiiula 
porrexis^iet, unicuique eorum rejnpon*)ionem fedmus, uti inferius patet. 

Kt primo ad priinum huius tenoris resiiondeatur : dominiam nostrum ob 
atTectionem, quam intelligebat magniticentiam suam ad statom noslrum 
habere, illam amare, verum intellecta huiusmodi nova oblatione sua, que 
nisi a summa devotione protiriHcitur in magniticenitaut auam optime dis- 
positum esse contentum retiuisitioni sue satisfacere, ac eum cum hliia 
legitimiB in aliorum nostrorum nobiliam oumerum sa8ci]>ere. 




* Hv&ti B», Sto je predobiu Halvaajju i Vatyu. Obavio&ctuo se o pripraTi 
vojake, koja mu se da^e. 



248 



Ad sei-unduiD rospondeatur quoque, domtnium no&trum esse routen- 
taiii c-i BatiHfact^re, velleque, quod subditi »ui ad uitftmquamque terruruni 
locorum nnstrorum libere venire, salve ac tute cnm iKinis et rebus 
m Btare} et ad Ubitura suum recedere, nun aliter ac cives noBtri fiKcere 

pOBBUUt. 

Ad tercium respondeatur fiimiliter. domininm nostiuni esse contentam 
niagnitieeittiani ^uani cani lotu slatu suo, ijuem ad presens tenet, in pro- 
tectionem contra quoscumque excepto serenissimo llmii^arie rege susd- 
pere. Verum quia de rebus futuris paiiim aut nihil intelligi potc6t, de 
statOK futuri protecUone aliud non videtur nobis esse re^pondendnra. 

Ad (luartum rcBpondeatur. quod tiat tit petitur, et <iuod ree suas non 
aliter quam nofitras proprias traetabimus faciemusque tractari. 

Ad quintum respondeatur. quod poatquam magnificentiam nuom in 
prutectionem cum ^tatu suo eusc^pirana, eam statumqun Huum contra 
quoecumque, i|iii ei bellum inferrent^ semper defendemus, excepta coroDet 
UaDgarie, quemadmodum nt supra respondimas. 

Ad aextnm respondeatur, quod nnllo fiacto dubitet, quod venientibua 
no1)i8 ad illam pacem cum Teucni ant aliis inimicis nostris, semper 
maguilicentiaDi suam meiiiorie habebimus, ac illam in contractu cuiasque 
pacis nominari ac includi fuctemus tanquam couimendatura nostrum. 

Ad septiniam reepondtatnr, dominium nustrum multum liducie in 
virtute et magnanimiiate magnificentie sue habere, sperareque ilLa uie- 
diante ac viribus et defensione nostra, quod statum sunm conBcrvabit. 
Verum si, qund dens avertat, casus accideret, magnificentiara Buam ob 
devotionem et ftdem ^uara seraper comnieDdatam habcbimus, ac ei con- 
decenter providebiraus. 

Ad octavum respondeatur, nos eBse contcntos, quantum petit, facere, 
ut inter dominium nosti-um et magnitioentiam fiaam sit illa unio atque 
concordia, que ob devotionem et fidem magnificentio sue ei^a duminiam 
uostrum. nostnimque in illam amorem, merito esse debet. 

Freterea accepiamus omnea alias ohlationes per maKnificentiani suam. 
nobis fai'tas, sirut coiistat per scripturam [>er supraacriptum oratorem 
suum iiostro dominio porroctam, cuius tenor 8ubse<iuitur -f 1H0 — — 0. 

Hec fiont capitula banni Panli sapraFcripti. 

Ban Pauio domanda dala seieuisBima signoria de Venexia, cfae sia 
recevulo per fiolo de ». Marcho, e per suo gentilomo e fradello del euo 
conseglio, <;ioe lui e li soi figlioli. 

Item (he li siano liberi cum lor persone et servidori io ogni luogo 
dc la ai^oria e con lor haver, venir, star et paitirse etc. 

Iteui che la signoria gli toglia in le sue man et in suo protectlon 
zoe lor et li suoi castelli e tuto lo lor baver et lor contado, e tor Beni- 
dori, e lor contado quello ano adcsso, e quello haverano per avenire. 

Item che la »ignoria non ge faza lianno ne oltrav^o per tempo algano 
in qupste cosse predicte. 

item rhe la signoria li defcnda et non li abandoni in tute le coBie 
predicte, chome fradelli et amixi suo, et come suo proprie terre contra 
cadauna persona de questo mondo. 

Item che ()uando la signoria fesse qualche paxe o triegna cam U 
Turclii over con aliri inimixi suo over del ban predicto, che la .sif^noria 
fazi casfii ct patizi per han Paulo e sao tiglnoli, chorao per ae medema. 




Item Bi per qoalche disgratia arhadesse, chtt ban Panlo perdesse la 
Boa fiignoria per qualche canon over occapation dcli Turclii, chu la 
Bignoria de Venexia gli faza tal provision in suo dominio, che possa 
inantenirse bene ot condccentemente. 

Item Bi achadesstf reaorzer qualche difTerentie fra nui e fosse al pre- 

Bente e non se {wdeBse achnnzar pf;r li ofHciali dela ^ignoria el del han 

redicto, che alora se debiano mcter bone per*one da una jiarte e I iillrj. 

quelle bone persone soto lor aagiamentu o fede debiano aceonzar ogni 

cosMi etc. 

He 8unt oblationes banni Pauli sapmBcripti: 

Paulo ban de Croatia intende de dar ogni fermeza au ta ftoa peraona 
medtaute lc aoe lettere alla illustrissima Bignorla vostra a ijuesto inodo; 
primo, che lui e li suo fi^Iuoli e de^cendenti siano gempre perpetaat 
servidori dela signoria vostxa e fioli del glorioso gan Marcho, et esser' 
in le man o protection dela signoria vestra. E qaesto offerisae el bun 
con ogni sao coi^dial amor e bona volunta et con tuto suo poder, ofTe- 
rendo la persoim e lo terre huo, e servidori suoi, e beni suoi presenti e 
cbe avenira. 

Item promelemo ala dicta aignoria. clie nni volemo in ogni n38sa 
senipre con tute le nostre forzc e })6rtinentie far e niantenir ogni debittj 
servicio et vera et cordial amicitia per ngni honor e utilita dela signoria 
predicta con tuto Qostro poder, eam nostra persona e dcli amici et ser- 
vidori nostri contra cailauu homo del mondn, non siando palexamente 
contro ta corona de Hnngaria. E se pur achadesse per qualclie tenipo, 
ctie re de Hungaria volesse far qualclie contrarieia ala signoria vostra 
over suo stado, che nny non saremo «ontra la signoria de Venexia et in 
favor de dicto re de Ilungaria, e questo sj^ecialmente per la defeusiun 
de la dicta signoria me fa contra el paganesmo, la qual cossa redunda 
adesso In favor de dicta corona e de tuta la christianita. 

Item prometemo ala predicta signoria, che mal di mo innnzi p«r indntta 
ne volunta d iilchuuo nuy nou faremo alcuua contraricta cum vohmla 
nostra contra Iii drcta signoria ne suo stado, ne nay ne H servidori nostjri 
ne amici nostri nc palexementc ne secretamente. 

Itera prometemo ala dicta signoria, che lor e i suo servidori per 
Og^ tempo et ad ogni modo pn>wa veuir stsr et habitar in le uostre 
torre et in le nostre parte con ogni suo baver con piena libcrta e fede 
nostra chome in poe terre proprie. 

Item prometemo ala signoria predicta, .se mai fosse de bisogrto a 
quella de la persona nostra e de li nostri servidori ali servieii de la 
signoria in le nostre parte over in altre parta qual se vo^ilia, chc nui 
sempre saremo aparechiadi ad ogni commando de la aignoria predicta, 
eecondo la nostra possibilita, siando achordati condecentcmente. e poa-i 
sando remanir in paxe cl paise nostro. 

Item prometemo, se alcuna volta fra nui alcnna ditierentia resorzesnj 
foese stada tiua mo. zioche non ae [wdesse. aclion/ar con li nostri offi- 
ciali e suoi, che se eU'?:anu boni homeni da uua parte e dal allra. K 
qnello faraoo e zudegerauo sia fermo e ruto per nna e I altra parte etc. 

Sfcr. cofi^. >og. Ub. XXI. e. 758., u mht. nrkiru 



CCXXXXVni. God. 1468. 14. lipnja, a Mletcih. 

Vlada mlftaika ohavitUHJc sroga poaluniht u Himu^ da je Tttrcin ne 

samo predobio Bomu^ «cyo tthvatio i satna kralja, ie da je prodro dulje 

u Krhavu do bUstt Senja. 

I4C3. 14 iunii. Oratori nostro ad summuni pontificpm Superioribna 
iitteris proxime ad vos scriptis intelliRere potuistis infelioia nova, qae 
de perfidiBsimo hoste Tnrco multis modis allata sunt, |>er cuius irigreBSQm 
in Bossinam omnea fere partes illas dominio 8uo subegerat. Reildimur 
certi, ijuod ante has acceperitis litteras noatra;^, et ea omnia ut iussimus 
et par e.st, rnniaiio poiitifici nota feceritis. Postea innltis modis variisque 
scribentium litteris certiores facti sumus, non solum regiium Bosainejter 
hunc sevissimum crucis hostem occupatnm fuisse, verum etiain ijisius 
regni r^em captum et in miserabilem Turcorum serritutem abductum 
fuisse, ita ut de rsE^no, de rege, deqae tot Christi tidelihus iam actum 
esse certissimura dici potest, Res quippe horrenda et omni cjimmiseratione 
dignissima. Frequentibus qnoque Iit:eris nuntiatom est nobis. «cerriinos 
hostes istos pio sua inBaciabili libidine dominandi penetrasse in partes 
Corbavie et pcr loca etiam comitum Segne, strages, rapinas, cedes et 
incendia plurima comisisse. Que omnia quantum ma^nifacienda sint, 
quantamque christiane saluti ronducant, qiiid ultra insolentissimus hostis 
facile sibi spoudeat, pro magnitudine rerum tacendum potius quam recen- 
senduni putamus. Qoando quidem Italie hostia amodo sibi pateant, iitque 
dudum machiiiatus est, in excidium eversionemque christiane religinnis 
explere posse conetur. Hec cum taiiti inomenti sint, ut quammaximo 
deploranda veniant, utinam in tempore a cbristianis principibus provi- 
deantur- Volamus proptorea pontifici maximo bec omnia quamprimum 
siguiticari, ut santitas sua, cui imprimis ista incombunt, ea considerare 
lilierareque possit. et pro siia immensa papientia et pietate occurrere, 
graviBsimis periculis. que iam in foribus dici posKunt. Noh vero. pro 
quanto semper in nobis erit, nee laboribos nec vite proprie parcere inten- 
dimus. Kt demum nihil unquam pretermissuri sumus, quod splendorem 
et gloriam creatoris nostri, salatemque christiani nominis noscamus po&se 
concemere. 

Uittantur litterae pro papa, et exponat etiam omnia cardinalibiu. De 
parta 151, de non 2, non sinceri 4. 

Secr. cons. rog. lib. XXT. c. 159.^ u mlei. arHvu. 

CCXXXXIX. flod. 1463. 14. lipnja, u Mlelcih. 

liepuhUka ohaviei^ijf. papu o proixtsti Tiosne i o kraljevu sasuSnjmJH. 

1463. 14 iunii. Summo pontifici. Sepenumero, beatissime (taler, impen- 
dentibus christiane rei animadvei^sis periculis ob superbi^aimi Iioslis Turci 
cupiditatHm et insobMiiiam. ut qui finitimi rebus essemus atque plerisque 
coniecturia et sigiiis de pessima eius voluntate deque apparatibus hellicis 
et tum niaritimis tum terrestribas alii)aid expIoratiUB haberemus, apuil 
sanctitatem vestram, sapremom Christiauorum principem et catholiee 
fidei defensorem nuntiiB et litteris anteaf pnstremo per oratorem e^OB 



flbl 



nogtrnm de pro^isione, qae tam acenimi hostis rogitatibus opportune 
opponeretur. Nunc vero, quod diu in suapicione habebatur, magna iam 
ex part« prorupisse in actum conspicimuB. Kcxe veoerandc crucia irifestls- 
simua Inimicufi, omnibus undique coactis copiis, perindu atqae nemo inter 
chnstianos reliquus sit, qni eius cupiditati atque impetai vel possic vel 
velit occQrroro, regnum Bossine est aggreasus. Gnes cuiua passim popu- 
latur incendio, ferro, cedibus cuncta dcva^tat. incolas misere divexat atque 
in direptinneni et predam suis 8at«litibus dat, potiora re^ni atque muni- 
tiora castella et oppida partim vi ct armis partim deditione iam cepit, 
ngera ipsum, quod sine dolure et lacrimis ne cogilari quidem animu 
debet, fede ac misere captum babet; quicqQid sui>ereftHe videtur illius 
regni, qaod parum est, tale est, ut facillime occapari possit, mptis iam 
reseratisqne claastrie, dissipatis regni custodibus, occupattH niunitioribus 
oppidifi, capto denique rege. Jam aditus undique ad insinuaiidum sese 
in christiane diUonis precordia liosti acerrimo patefacti sunt, nec est, 
quod cupiditatem eius sistat, nisi armis et vi perpropere obviam eatar. 
Jam hostilis exercitus. superatis regni Dossine tinibus, ad littora uscjue 
Segne, id e^t ad hostium et fores Italic infestiB armia gloriabundus irrum- 
pere non est veritus. Hec pro magnitudine cladis ad aiiren usque beati- 
tndinis vestre increbuisse non dubitamos. Nos qui hec cemimus, proprius 
et quorum ante occulos pene ver&ari cuncta videntur, pru virili parte 
saluti rerum prot>picient«8, periculosam hunc rerum statnm significandum 
imprimis beatitudini vestre delegimus. patri summo et principi omnium 
salvatoris et domini nostri Jeau (^hristi benedicti, caius de honore et 
nomine agitur. indubitato in terris vicario atque eeclesie ac ciiristiani 
ttominie; vigilantissirao defensori. Dubitare non possimu», quin magnitudo 
cladis et finitimi ac prope orgentis acerbitas periculi, cor piissimum san- 
titatia vestre zelo domua dei comed&t atque iocondat. et ad ea provocet 
atque invitet, que iamdiu conce[)erat anlau), eC ventura saplenter provi- 
derat. Jam beati.ssime i>ater apparatibuf^, viribus, expeditione celeri et facto 
indigent res. Non est ovile dei, non grex vestre rectioni divinitus crcditus 
in Unto discrimine dcserendus; non lupis et trucuK-ntisaimis bestiis in 
escam tradendus; quinimuio defendendus nmtiil^us viribus vestre nanc 
adniirande sapientie vestre insignis interegt pietatis. Vestra reqoirit potis- 
simum opera, qao rei christiane adversufi crudelee barbaroe, adveraus 
furiam iQBevientium hostium salaberime coDsuIatur. Nos pro virili parte 
beatitud» veatra nuniiuam deerimus. Vestra auspicia, vestram auctorita- 
tem sequimur, exercebimus vires, exponemus opes, sanguini et vite ipsi, 
st opus fuerit, maiorum nostrorum sequentes vestigia, dignitatis et debiti 
noD immcmores no^iLri, nequaquam parcemus pro dei omnipotentis honore 
et Uude et sanctiseime fidei defensiona De parte 151, de non 3, non 
sinceri 4. 

Seereta cons. rog. lib. XXI, c. 159. r,, u vUci. arkivu. 




962 



GCL God. H63. 14. lipnja, n Hletcih. 

Nalaze se kapetanu kulfn, nefcu m gnlijami zaMiti dulnuUimke gradove 
u giuiajUf da bi Tttrcin, predobiisi BosnUf ondje nosrnuo. 

1463 die xim iunii. Sapientes conailii, sapientcs terre firme, Bapi 
entes ordinnm. Ser Antouio Baxailona supraeoniito culfi. Per i advtei 
che ntii havemo de le parte de Dalmatia, molto se diibita, che Turchi 
i quali bano subtugado el re de Bossina et occupato quel regno 
aiano per venir in Oalinatia ai danni de quella provintia nostra 
E pero nui volemo et cum el noRtro conseio de pregadi ve commandemo 
che havato conferimento con quelli rectori nosth presertim con el conte 
et capitanio nostro de Scntari, se in quelle parte vuy non intendeiti 
esaer Turchi. o pericolo a!cuno pcr lo presente, dcbiate vonir eon opni 
oelerita per i luogi nostri de Spalato, Trau, Sibenico et Zara, et zon- 
zandovi con le altre galie nostre. cbe li troverete, attendete ala bona 
guardia e segurta de qnelle citta e laogi nostri ioxta la forma dele 
comi&i^ion e mandato dato per nui ale predcte aitre gatee nostre, fuzando 
la capitaneria e septimana overo a zornata chome in dicta commisaion 
se contien. De parte 175, de uon 1, non ainceri 1. 

Secr. eona. rogaL lib. XXI. c. 159.^ u mlH. arkivu. 

GGLI. God. 1463. 17. lipiua, a Mletcih. 

Opet se republika zahmljuje graiUkomu viehi u Sibeniku, Sto se obetzuju 
branili grad proH Turiinu. 

Responsio dncalis dominii data consilio Sicenai contra Turcas in belto. 
Christopliorua Mauro dei gralia dux Venetiarum etc. Kgrepii fideles 
nostri. Ex litteris tum comitte nostri, tum ex iis, qaas peculiariter ad 
nos de<listis, ac item ex sermonc pruflentis concivis vestri Nicolai Tavi- 
lich admirati isthinc nostri intelle>:imu.<i, qua promptitudine et allacritate 
animi parati estis, si casiis foret. adversus impetum ipsonim Turcorum 
dcffendere et propagnare istam uostram urbem, ac constantissime tidei 
vestre te&timoninm exhibere; enimvero et si nanquam nobis dobiam fujt, 
quin eadem constantia ot virtute prediti estis. quippe qui inler ceteraa 
imperii nostri civitates tideliseimi et constantissinii oonlinenter extitistts, 
tamon pergratum nobis foit hoc ipBum iis presertim temporibiis litteris 
ac nuntits vestris cognovisse, comendamusque provide vos et probamus 
summopere, nec est cur veroamini dabitetis, ne dc fedlHsimtf) barbaria, 
crucif) ar fidei nostn^ i^purciRfiiniis inimicis, nanquiim deerimua saluti et 
conservationi vestre et ceterarura Dalmatie arbiam; iamqne ad primum 
nuntium cladis boi<.sinensts solliciti, securitatis istias provincie opportone 
et salutariter prozspeximus omnibus vobis, et vestigio triremes emisimus 
ct armatas harcas, qni circument et preunt ore Dalmatie, bonum nnme- 
rum balestrarionmi et ad trecentos sclopitarioB dimietmus. qui in pr«si- 
dium istaruin urbium dispartiantur. municiones et cuiuscumque generis 
armas, nt abnnde habeatis. providimus, in diemqne providebimua, nec 
oessabimus omnia moliri et facere, qnod ad tutelam et conservaljonem 
istaram nostrarum urbiam pertineaot. Strate igitur seeuro et forti animc», 




I 



nQllufi V08 paTor sabeat, nuHioB rei tos cura et eolicitado sahflat, •luoniam 
Qt quo proposito et studio ante ac no&tro istius nrbts flefendendi' et cnn^ 
senrande fuistia peri>^tuo {H-rseTereas i&k) ; nos vero ad cetera quam oppor 
tone et salutariter providimos, bone 8[)erant«8 rarii, cum vestra tidee tnm 
rectoris noatri diligentia et cora, qoippe qai, ut ex relatione dicti Nicolai 
ac ex Utteris eins didicimos, mnlta prudenter effecit, et tn dies magis 
Eacere non cceaat ad eonservationem et custtKJiam istios noetre urbis. 
^L Data in nostro ducali palatio die xth itinii, indictione u. modlxui. 

^M Dipiom. 9iben. ih hibliotheea pahhna Viennat. Cod. xuppl. 54L p. 230. 

r 



€CUI. God. 1463. 17. lipnja. a Hleteib. 

I^slciHikotn dubropafhim dozroljeno, da ai pribave h Mlftcitt oruhtika, 
oruija itd. tr Jim ae obtCaje gpaka pripomo^ u alucaju potjitftji. 



1463. die xvn innii. Sapientes consilii : Ser Orsatus Jnstiniano miles, 
ser Paulus Bemardo, ser Jacobus Lanredano, ser Victor Capello ; sapientes 
terro finne: ser Panlus Mauroceno, ser Hierolimas Baduario, ser Can* 
dianns Bollani 

Qnod oratoribos ragu^cis, qui venerunt ad nostram prf-sentlam, et ex 
imlnentihus pencnlis Turcorum petierunt faomines vigintt aptos ad repatia 
et ad defensionem civitatis sue, ac arma et munitiones. Rogaruntciue nos, 
Qt concedamus eis tractam frumeuti de partibus Albanie pro istis neoes- 
«tatibQs snls, petenlos in his eorom pericnlis ci>nsilium nostmm etc 
sicut huic conailio relatum est, respondeatur: 

Quod diligentes civitatem Buao), ac magno[>ere cnpientee, quod ia 
omiiem eventum coiitra perlidi.-simum hostem Turcnm statum suura tue- 
antur, sumus bem- coutenti de bomtnibns, quos petuut, eis complacere, 
et quod ad libitum eos accipere possint. Hoc idem dicimns do armis et 
munitionibus, quas habere et accipere possunt in hac dvitate noBtra, de 
qaibns ex nnnc eia bonam licentiam concedimua. 

Ad partem frumenti respondemus, quod, ut non dubitamus eos opttmc 
intelligere. terre et loca nostra Oalmatie sunt ad ureeeus ad eiim ipsam 
conditionem, ad quam est civitas sua iUgusiL Et licet h»bere nos opor- 
teat in bac ro bonnm respectum et ob tianc nrbem nostram et propter 
cUasem nostram, quam allere habemus, tamen certiticamus eus, quod 
disponimus habere eos non minus caros qtiam propria loca nostra. Et 
iuxta 0{)0rtanitatem libenter providebimus eis, sicut faceremus terris «t 
lods uostris. Et si tirgen» necessitas ipsis occoirerct, sint ex nunc c«r- 
tissimi, quod cum etTectu satisfaciemus ipsiB de ea quantitate frumenli. 
que possibilis erit nobis. 

Circa conijilium, quod petunt, dicimus, qnod cognoscimua eos pni- 
dentcii, et non dubitamuB, qnod tamquam veri ChriBti fidele.s pro virtute 
sua in omnem casum contra hostem crncjs virihter se defendent. Kt ila, 
licet non git opus, hortainur eoa. Xowjue etiam, quod bonum atatum et 
congervationem suam optamus, occurrente casu sicut requisiti orimus, in 
omnibas salutem suam conceraentibus reperiemus semper optima mente 
diapouti, quemadmodtun et tenemos Hrmiter in omnem eventum ipeoa 
erga uos esse factaroe. De parte 42. 



U^ 



3t>4 



Ser nieronjrmufl Barbadico Bapiens conRilii, 8er Simeon Georgio Bapien»] 
terre, ser Nicolaus de cha da Pes&ro sapiens ordinum. Volnnt partem 
aliorum sapientum, usqae ad ultimam consilii, cains loco dicatar at iofira; 

Circa consilium dicimus, quod qaamqnara cogooscamas pro multa 
prudentia sua eos optime intt^lligere proximum periculum istiae comniiia 
bostis sui et nostri, et propterea omni studio providendum esse, t&nien 
pro nostra in cos benivolentia et pro comuni bono dicimas, si ita eis 
videbitur, quod invicem rios intelligere haheremus, olTfirimus nos ad omni 
possibilia pro c-onservatione status et iibcrtatis Bue. Si vero alius niodusl 
invicem servandUB etiam Tideretur, eos semper libeater intelligemas. L)6 
parte 112, de non 11, non Binceri II. 

Secreta consilii rogatorum Hb. XXI. c. 160.^ u miet. arkivu. 

CCIiin. Ood. 1463. 19. lipnja, n Bam. 

Tarantski princ Ivan Atitun daje Dubrovianom om sloboditine, koje stt 
usivati tada Mletfani u njeffovik krajevih. 

Joannes Antonius priocepa Tarenti, comes Licy, magQas commesta- 
bilis regni Sicilie etc. dicit Raguseos, nostros veterea amicos „et ideo 
pollicemus eisdem omnes illas immnnitates, franchicias. exemptiones et 
graciaa pro mercimoniis suis, quas habent in dictione noetra Veneti, et 
illustrissime dominationis Venetorum subditi". 

Datas in castello nostro Bari xvuu ianii xi. indictionis millesimo ooco 
sexageBimo terdo. 

Originale cartacceum in duplo in archivio secreto Viennae. 

CCLIV. 6od. 1463. 23. lipi^a, a Mletcili. 

Odgovara se na molbe iznorn podnesene od poalanika duhrovaikih. 

uocooLxm. die xxm ianii. Qaod oratoribus Raguseis, qui post respon- 
som cis datum iaxta deliberationem huius consilii redienint ad nos, 
pctentes habere posse pro pecuniis suis ex terris nostris Dalmatie de 
faomiiiilius et subditis nostris, quoniam ex his, que eis allata aunt, dubi- 
tant valde, qaod Turcbi non vadant contra Ragusium; petierunt quoque 
&voreB galearam nostrarum; tertio noe rogarant de tracta frumenti eis 
concedenda de partibas Albanie, quoniam si baberent expectare adventum 
TurcoiTim contra eos, tune tarde eis de frumento subveniri posset; quarto 
et ultiino petierunt per nos provideri pro danmo eis illato per rectorem 
Budue et pro sale et navigio ab eis accepto et cetera, respondeatur : 

Kt primo, circa fartum hominum et subditomm nostrorum Dalmatie, 
quos petant, et circa galeaif uostraa mittendaB ad favores suos, casu quo 
Turci irent contra RagaBiam, rcspondemus, quod stcut eia diximus ante- 
actiB diebus, libenter optamus in cunctis posse eis c^mplacere. £t pro 
quanto pertinet ad homines nostro-^ Dalmaiie, dicimus. quod, ut norunt, 
loca illa nostra satis inmunita et vacaa sunt hominibus ad tuitionem 
eorum, etiam propter galeas, quas io terria illis nostris armavimas et 
misimuB ad claasem nostram. propter quod fuit et est nobia neceasarium 
mittere gentes et alia preaidia ad partea illas, at ab imminentibus peri- 



257 

cnli» coTnmiinis liosHs conservari poesint. Unde non TidemDn, qtio modo 
in hoo eis BJitisfacere possimus; de galeis vero noBtris sumus bene con- 
tenti pro nostra in eos optima dispositione eis complacere. 

Sed quia, ut bene pro i^ua prudeniia intelligere possunt, re8 ista 
muUum importat, qnoniatri producere nobia habet apertum bellnm cum 
Turco, cumqae pericula ista eis et nobis vommania ease debeant, dicimns, 
vidcri nobiB iustum et boneBiam, qood ipai etiam decentes favores suos 
contrihuere nohiK debeant 

Ad partem fmmenti dicimuR, quod, ut norunt, neceasariam nohis est 
allerc banc urbem nostram ac classem ef terras nostras a parte maris; 
quo lit, at cam intoUexerimus in partibus Sicilie et C^alabrie de fnimen- 
tiB in copia haheri posse, iam provisionem fecerimus habendi de ipsis 
frumentis; et ita hortamur eos, quod facere velint; et nihilominus qaia 
ob aDectionem, quam gerimDs eis, libenter nitimar eia satisfacere, con- 
tenti samua. quod de partibus Albanle nobis non sabditis extrahere 
possint et per viam Dyrachii conducere Ragusium Btaria quinque milia 
framentl. 

Circa damnam illatum per rectorem Badoe et circa salem et navi- 
giam saum retcntam, respondemus, quod si per nostros quicquid minus 
qaam debite actum est conira buo&, id nobis displicet vehementer, pre- 
terqae inteotionom nostram procedit; et dabimus quamprimum operam 
utramqiie rem bene intelligere. Hint<iae certissimi, quod nulla ex parte 
eia deticiemus ab his, qae uisticiam et honestatem concemant De parte 
149, de non 8, non sinceri 3. 

See. cona. rog. XXI. c 161., u mlet arktvu. 




CCLV. God. 1463. 25. lipBJa, a Mleteih. 

Repubtika pih avomu poslaniku u liimu, neka tuMtoji, dajoj papa dopita 

crkoenu desetitw za potrebe rata s Turci, i neka papa pomiri lcrUannke 

vladare i «v sdrxiii na ohranu krUanstta proti Turhinu. 

1463. 25 iunii. Ser Bemardo Justiniano militi, oratori nostro apod 
summnm pontiBcem. Superioribus litteris scripsisse vobis recolimas miso- 
rabiles dopopulationes, rapinas. strages, quas seviasimus nominis Christi 
hofitis miserimo regno illo BosKine intulit, insuperque regem eius ab endem 
proditorie captum, in miserabili senritute deteutum esse. Nunc vero, ut 
per litteras ex Dalmatia liabitas certiores facti sumus, idem ipse truca- 
ientissimus hustis, nomen Christi &imul cum dei populo perdere festinans, 
a^gressus est Crovatiitm et parte» regni Roa>iine intV.riorea, iani iamque 
in faucibus Itatie omnia cede atque sanguine oplens, oppida, castella, 
urbea at<jiie munitissimas arees vi et armis expugnare contendit ; et qao- 
niam victoria una alterius est iDitium, et aoceshione virium quotidie in 
maiuH excreflcit, horribiliaquc magis. maKisque foda populo dei et minatur 
et infert, nos honoris et glorie dei et Jesu Chri^ti salvatoris nostri haud 
immemnres, iiisuiier et salulis nostre atque ecclesie sancte maiorum 
nostrorum vestigiis inherentes, qaamvis tantom oneris nos ^olos i^u.stinere 
posse non iadicamas. decrevimus tamen auctore deo statum nostruro 
defendere, et insoleatJam atqae vires tam acerrimi hostis qaoad possamas 



oeque copiis nllis aut exercitibos aut classi uUi nostre ant 
^ite parcere. Qu&mobrem at bec agere non aolum pro noatra 
jorum Christi fidelium salute posfiimus iiuousque per summum 
. et alio» cliristianos principe:^ vatidioribus reniediiHatque viribus 
r, volumus atque vobis cum nostro rogatorum coasilio manda- 
mui), . captato tempore, sanctitatem pontiticem maximum adeatia, et bis 
expositia, atqne ut de diligentia atqoe pruilentia vestia confldimus diU- 
geutias enarratis, quibu^ precibus et modis convenientibus poteritis, impe- 
trare curate, ut exactionem decimaram xx mar. et xxx mar. ac indiil- 
gentiarum ab omnibua nostre ditioni suppoi-itig aui.iuritutb apostolica exi- 
gendaium nobi» concedere atque larqiri dignelur. Nam nobis ipsis atque 
oniverse huic civitati nostre easdem decimas et tiliaa diveraas gravediuea 
et contribation(£ annoales imposuimas. In&aper aic exigente horum lem- 
porum conditione et totius eLclesie dci salute exposceute, ut sanctitas 
aua supremus christianorum omnium prinueps et caput animare dignetar 
singuloB tuu) Italic tum totius cbristiani orbis principes, rege^, comma- 
nitates, denique omnes, ut pretermi&sis odiis atque intestinis discordiis, 
iam rescipiscere velint, atque tante omnium cladi succurrere imperareque, 
ut arma capiant, exercitus classesque expediant et tanto bosti, tam cru- 
deli tamque truculento in faucibus Italie omnia igne ferroi)ue viistanti 
potentiori manu otius uccurrant. Kt si aliud non possunt, at saltem po- 
pulum dei ab miserabili servitute ruinaque defendunt. 

l'ro optineuda vero huiusmodi intentione nostra, si ita opus fore intel- 
lexeritis, volumus, ut, oti debcatis, &vore et upe illorum ex reverendis- 
simis dominis cardinalibus, qui Tobis \m fuerint, posse confene. 

De parte 150, de non 0, non sinceri 2. 

Secr. cotts. rogat. lib. XXI. c. i62., u mUt. arktvu. 

CCLVI. G«d. 1463. 25. lipoja, u &Uetcih. 

Nahie se knezu sjjljetskomu, neka dade izdubsti oko grada $(o veSe jame. 

1463. die XXV iunii. Sapicntes conBilii, sapientes terre et sapientes 
ordinum. Nulli dubiuin es^^e debet, quod civitas nostra Spaleti tara latione 
sitas qnam rcspectu murorum debilior est ceteris terris nostris Dalmatie^ 
et ob importantiam suam ad honorem et statum noetmm faciat pro 
nostro dominlo omni studio attendere ad fortiticationem suam; propterea 
vadit pars: 

Quod auctoritate istias consilii mandetor comiti nostro Spaleti, quod 
quamprimum intclliget^ cxercitum Turcorum ab illis partibas recessis&e, 
sicut iam eum feciase scribit, pro quanto fare potuit, attendere debeat, 
ac omni eius studio operam dare, qood fovee illiaft civitatis nosti'e de 
novo fiant et caventur quo magis late et profuude fieri poterit, habito 
parere illorum intelligentium, qui sibi videbuntur, cire^ lioc; qaod onus 
compartiri et tieri facere del)eat per illoa snbditos nostros ta.ni de intus 
qaam de extra communiter, sicut melius et coEiTcnientius facere posse 
videbit. De parte 175, de non 0, non sinceri 0. 

Secreta cons. rogat. lib. XXI, c. 161. r., u mUt. arkivtt. 



267 



I 



CGLyn. Gad. 1463. 28. lipnja, n Mletcih. 

Uslied molbe poslanika tiubrovackih tnlet. viefe flajc zapoaed sapoviedni- 
kom svojih ^a/yu, da, kad bi Turci udarili tui Dubrovnik^ prikkoie mu 

u p<ymo^. 

14(13. 28 iunii. — Redienint ad nos oratoree RapuBei, assorentes, 
11110(1 i;um liona et grata licentia nostra rcpatriare intemiebant ; cumi|ue 
dabitarent plurimum de adventu exercitus Turc-omm contra Hagasium, 
rugabant no8 iniitauter, qnod mandaremus supracomitis galeamm nostra- 
mm in partibas Dalmatie existentibus, quod casa qoo exerdtus ipse 
TurL-orum se conferret ad expugnaiionem Ragusii, cum galeiB eis com* 
missis ad favore^ &no8 accederent, si fuerint requiBiti. Kt conservatio 
iUiua eivitatis tantom statai nostro importct, qitantum facile intelli^itar, 
propterea vadit pars: quod iaxia dictam requisitiotieui i^oiDplac-.f^^Uur Ka- 
guseis, et circa hnnc effectum scribatur prefatis supracomitis noBtiis, 
quod advenionte caau facere debeant -}- 161 — ^J — 3. 

Secreta eoua. rog. lih. XXI. c. 163., u mlel. arkivu. 

GCLYin. God. 1463. 28. lipnja, n Mletcili. 

Vpu^tje se poslanik u liimu^ neka radi o tom, da papa olmovt mir n 
Italiji, i pozove franoczkoff krtdja i burgundakoij pojpodu proti obt^enm 

neprijateiju. 

Mcccrucni. die xxviir iunii. Quod Bcribatnr oratori nostro ad summum 
pontificem in hac forma: Per altre nostre qaesti zorni vc significliafisemo 
el lacr)-mo-H) caxo del re et regno de Bossina miBerabelmente occupado 
ot preso dal Turco, et non solo quel regno alienado da fideli, raa le 
forze de quetlo accresude ala potentia del commun inimigo de la religion 
christiana ; et de qnesto similiter ne scriTessemo a la saotita del papa, 
et mandiissemo la copia ne le vostre inserta; et considerado la instan-i 
tissima necessita de gli pericoU cbristiani, quali, indusiandosse i soccorsl,| 
se fano continue piui in-emediabili, et ricordandose quello ne i di paBsati 
ne significasti, videlicet, la sanrtita del papa haver dito, che bora chel 
re de Fran/.a era facto Iib«ro dale sao guerre, facilmente el {wria esser 
inducto al soccorso de le cosse cbristiane, se per i principi de Italia a 
cnsai facta opera, a loro et a luy tauto glorioBo, el fosse provocado, zude- 
gemo a qLesti cussi gravi e miKerabil p<-'riroli de feileli nisuua cossa 
poder piti conferir ne piti presto socorer, cha questo suo sancto e divin 
proposito, e necessario ne i tempi presenti, perche non solo com lo 
exempio de i signor de Italia la santita Bua condura quel christianiBi;imo 
re, el screnissimo ducba de Bory:ogna al sncorso et remedio de le cossa, 
cbristiane cum etema gloria de la soa beatitudine, ma necessario Ii 
divcitira ogui auo iiensier da le cosse de Italia, quando el se vedera 
chiamado da i signori italiani a cussi saiicta oi>era e tanto gloriosa ala 
saa maesta. non con persuasion de parole, ma cum ferma diuposition de 
prestar degni soccorsi. al honor et dignita del qual re non convigneria 
per forma alcuna recasar, |)crclie recusando, el saria caxun de ogui ruina 
de cluistiani, et consentando, con el boo exempio Thavera indur toti i 
8POM. xzn, 17 




258 



principi e signor 6deli a far el simile per salude de la santissima reli- 
gion cbristiana. 

De parte 148, de non I, non sinceri 0. 

8ecr. eottg. rotjal. XXJ. c. 163. retro, u mlet. arkim. 

GGLIX. 6od. 1463. 28. lipnJB, a Aneteili. 

MJetiani bodre i portugalskogn kndja, da ustane proti Turcinu. 

«ccccLxm. die uyiii iunii. Serenissimo regi Portngalie. Sdmus, sei*-] 
nissime princeps^ et niulti^ pretcritarum reruro documentis explorati^simuml 
nobis eat, quanto gemper studio et ardentissimo desiderio vestra maieBtaal 
eicelientissimorutn progenitorum suorum {^'loriosa vestigia adversus bar- 
baros pertidoe crucis hostes multa nedum preclara venim etiam etcma 
memoria digna confecerit ; neque est aptid nos dubium, serenitatem 
vestram, quemadmodiiin catolicum prineipem decet, iii eo ipso optimo 
sanctoque propositti persistere velle, tt pro Cliristi snlvatoris nostra gloriai 
proque salute cbristiane religionis nibil omir^suram esse Ilac iiaqae ratione 
ducti fretique,ea vcteri affectione et maxima benivolentia, qua no& nostrosque 
omnes regia vestra maiestas sempor prosecuta est, que pericula Cbristi 
fidoIibu:i immineant, quod calamitates et clades expectande veniant, niai 
buic moriio pestifero occurratur, serenitati vetitie nuntiamlum (tuxiraus. 
Kxercuit in tantam insolentiam tantamque dominandi libidinem inim8nt&- 
imus bostis Turcus. ut totus pcne orbis eum non capere videatur; ^>ost- 
quam enim proximis annis iatis quamplura impcria, regoa et provintias 
armis suis coactas in miserabilem servitutem deplorandamque tyrrannidem 
compulit, Buis pnncipibus et legibus partim extinctis partim fugatis; 
quibus in rebus qaot christianorum strages, cedes, rapine, aliaque exe- 
cranda ilagitia commissa faerint, animus quippe mcminisse horret. lUn 
non contentus cladibus truculentissimus bostis maiiu potenti regnnni bos- 
sinensem norissime aggreseus est; et nsqne quaque discurrens, cancta 
vastavit dirripucritque et militibus snis in predam concessit, iacendio, 
ruinis ferroque regnum occupatum habet, rc^emque ipsum, quod sine 
dolore ingenti preterire non possDmus, captivnm tenet, ita ut de regiio, 
de rege deque tot Cbristi tidelibus iam actum esse certissimum dici 
potest; hec omnia quantum inagnifacienda sint, quantum christiane salud 
condurant; quid ultra sevissimus hostis facile sibi spondeat, pro magni- 
tudiue rerum quisqne existimare potest; quandoquidem nisi deus miseri- 
cors rebus christianis a:isistat, nisi priiicipes catoltci et potentatus &modo 
excitentur, gravi>«ma et pene irreparabilia mala in eversionem cbri^ttiani 
nominis expectandi sint. Nos, qui tantas (.alamitates quoad vires patiantur 
nostre, amplius tollerandas esse periculosissimum arbitramur, ioter alios 
christianos priocipes bec presertim serenitati vestre patcfacionda duximus; 
cui notum esse volumus, quod nec opibus nec sauguini nec vite proprie 
in hac s&ncta expeditione parcere nobis est aniums, iamque paravimos 
et habemus instnictas in mari xl triremes et alia pleraque pre^dia, ut 
pro quanto in nobis est, eflfrenatos impetus potentissimi hostis continea- 
muB; propterca hortari et orare ex animo vuIumLS re^iam serenitatemj 
vcstram, cni certo ^cimug res fidei chri-tianorumque saluKm pie et cato- 
lice cure ease, ot cum ad uIciBcendam iniuriam ad propulsandam et 



259 



I 



I 




reprimendam audaciam comunia hostiB superbissimi barbari, maximis 
viribuB et longe amplioribos nostris sit npus in honorem et laudem 
redemptoris nostri perpetuamqae famam et gloriam maiestatJB vestre tam 
iasta tamque necesaaria arma sumere libeat; nos enim et classi BCreni- 
tatis veatre et bellatoribuH eius uBum eoruui, et quicquid favoriB et t'X)m- 
roodi impendi poterit, libenti animo poUicemur. De parte 170, de non 0, 
non sinceri I. 

Secr. c<m9, rogat. vol. XXI. c. 164.^ u mlti. arkivu. 

€CLX. God. 1463. 29. lipnja, n Mlekih. 

MUtaika repuhUka ttttdi kralju ugarakotnu savez proti TurHnu. 

I4fi3. 29 iunii. — Ser -Toanni Aymo oratori nostro ad Berenisnimum 
regem Hung&rie. „Venerunt ad nos oratorea serenisflimi regis, commemo- 
rantes gravissima pericula eiusdem regai, ac petentea favorea noatros." 
Postquam rex tirmiter delibemvit, sicut vobis dixit, ire contra Turcas, 
vobis notificamutt: .quod ex nunc bene contenti somas inteliigere nos 
cum magestate sua, devenireque ad apertum bellum cum hoste isto ex 
parte niaris cum triremibus quadraginta, quas habemus instructas" et 
cum atiis viribus nostris de terra, sed qnod ipse ponat omnes suas rircs 
per terrani. Si idem sercDissimus rex coutentus erit et conformabitar c.um 
hac conditione nostra, Humos contenti et volumus, quod in dei nomine 
concladatis. Ideoque mittimas vobis presentibus implicitum alndieatam et 
mandatDm nostrum in optima forma confectum possendi nostro nomine 
promittere et stipalare contractum. De parte 160, de nou 4, non stn- 
ceri 6. 

Secr, cons. rog. lib. XXI. c. 164, r,, u mlet. arkivu. 

GCIiXI. Clod. 1463. 1. srpnja, a Mletcih. 

NalaSe ae zapQvjedmkom galija, da se pribliie Bubrovniku i Kotoru, 
poito se glasa^ da se JUrci kre6u prama onim stranam. 

1463. 1 iulii. — Captom fdit saperioribus diebus in hoc consiHo 
pariter et mandatum supracomitis nostris, quod si Turcus adversus Ra- 
gusium proticisceret, ad omiiem requisitiunem illius regiminis eo cnm 
galeis sibi commisiiis ire deberent pro solamine et preeidio civitatis ipsius. 
Et quia tum fama tum litteris rectoram nostrorum sentitur, Turchum 
ipsum ad oppugnationem ipsius civitatis tendere, vadit pars, quod supra- 
comitis ips m andetar, ut versus civitatem ipsam Ragusii irc debeant, 
et Oataram e aliaa civitates et loca nostra Albanie, ubi pericalum esse 
aentirent iuxta progreasus Turci ipsias et nostri dominii ac suum hono- 
rem facere pro d^^fensione et conservatione civitatum et locorum ipsorum, 
quemadmodum de 6de et virtute sua confidimus. Comes Lesnae inngat 
suam galiam cum aliis. 

Secr. cons. rog. lib. XXI. c. 164.^ u mlet. arkivu. 



260 



CCLXIL God. 1463. 7. srpnja, u Mletcih. 

Viece mletacko tutiaie avojim eapoviednikom w Zadru, da povraU vlastniht 

uzapieni brod. 

Christopboras Mauro dei gratia dux Venetiarnm etc. NobilibDs et 
sapientibQS virts Ladovico Duodo de sno mandato comiti et Donato Bar- 
baro capitaiieo .ladre, tidelibus dileciia salatem et dilectionifi alfectum. 
Scrip:>imQ8 vobis per plures Hteras nostraa intentionem nostrum circa 
restitutionem navigii et mercationum ceterarumque rerum ablatanim 
Tobiae de Albicis cive aneoiiitano. £t ultimate die zxx. iunii illad idem 
replicanteg meminimus in literis ipsis scriptum esse, quod audiveraiiiuM 
vinim Dubilem Petrum Barbaro, sed dici vuluit rui8.st) auditum viriim 
nobilem Philippum Boldu, caraerariura illius civitatis nostre. Postea vero 
coram domioio nostro coraparena idem Tobias, exposuit nondum habaisse 
neque navigium neque cetera bona sua, quod cre^limus procefusse, quum 
responsionem nostram ad literas vestras saper materia illa expectabatis. 
Neque (lubitamus pro iide et obedientia vestra vos esse obedituroe. NU 
minus istas etiam scnbere non ab re iudicamua, mandantes vobis, quod 
restitulionem suprudictam subitu fieri laciatis, et navigium. quod audimus, 
castellanum illum noBtrum velle mittere ad partes Aprutii, volumos esse 
primain rem. (|uam rei^tituere liabeatis, satis namque siiperque est, quod 
bis navigium illud navigare fecit cum suo eraolumento Oratissimuni 
nobis erit, cum intellexerimus, Tobiam supradictam a vobis fuisse ex 
voto expeditum. Denarios vero, qaos diitlribuistigr per omnem moduiii 
dicto Tobie restitui faciatis. 

Datum in nostro ducali palacio die vu. iulii, iadictione xi. moooouuu. 

Ex originalif u mlH. arkivu. 

COLXIII. God. 1463. 25. srpnja, a Mletcih. 

Mletiani, n odgovor papinskonm poklisaru, Itijeli bi, da se papa postavf^ 
na £eh poduzada prQii Turcinu. 

1463. die xxv. iulii. Re.spondeatnr ninbasciatori papiili cardiuati Xi- 
ceano, qui olTert nnmine papae omne au.viUun) contra Turcas, quod poRt 
captionem Constantinopolis semper ma^ se extendunt; quod ab eo tem- 
poro rrspublica continue se reperit in bello cum ipsifi. ct „nulli dubium 
est, quod nisi fui.ssent hoc anno ohlationes et efrectnalea provisionee 
galearum. balistarum, sclnpeteriorum, munitionum, victu.-ilium factarnm, 
non soluni provintie nostre Dalmatie, sed civitati Uagusii, banato Cro* 
vatie, comitatibus Corbavie, Citine et Segne, Turchns multo penttius tn 
vi8(;era christianorum ingre.ssu8, vicinior factus easet porti^ et traiecto 
Italie, inter quam Italiam et ampliatam potentiam suam imediate amodo 
interpofiitus esl boIus status et clissis eetereque vires nostre tanqiiam 
murus et obex etc. 

Itespublica est semper parata ad ineandum bellum generale contra 
Tnrcum. Papa ad pacem Italiam reducat et sit modorator totius rei. De 
parte 133, de non 1. non sinceri 1. 

Secreia ronsUii rogatarum lib. XXI, c. 169., n mlet. arkiru 



261 



I 




CCLXIY. G«d. 1463. 1. kolovoza, n Mletcih. 

Primljeno ri p(>A(, rfo «e odpravi posUmih hrcaju Stjepanu, nj«ffomi itinu 

Ladialavu, SJwndrh&ju i okolostojeiim gospodarom, da se obaviesti o «/»• 

kopom slanju, i da jih umiri i sloii. 

1463. 1 augusti. „Faciat pro rebus nostris iiito!li;ii.'re cum veritate 
oonditlones statuum et rerum tam ducis Stefani et tilii &ui I.adislai, ijuam 
etjam Scanderbegi et dominorum circumstantium et domesticis suis, ac 
inter eos dissenMonibus adbibere omiie iMssibile romedium, propterea 
vadit pars, qaod ad prefatos dominos mitti debeat tmuB nobilis orator 
nosler etc, -f 161 — 4 — 0. 

Senato Mar. vol. Vll., u mUt. arkivu. 

COLXV. Uod. H63. 10. kolovoza. n Mleteih. 

Odredpije se, da knee zudarshi, koj te izabrati xma, otide za mjeaec dana. 

UG3. dte X augusti. Ser Marcus Oeno miles, ser Alexaiitter Marcello, 
ser Triadanus Gritli, uer Kicolaus Truno consillarii; ser MarcuR VenerlOf 
ser MarcQS Comario, capita l codb. Quod comes Jadre eli^endns teneatur 
i-es|>oniIere infra tertiam dicm, et recedere infra unum mensem sub i^ena 
ducatorum i)utiigentorum, et sub uadem pena non pOBsit i>ibi dictus ter- 
minuB elongari. De parte 784, de non 9, non sinceri 10. 

Maius consilium, Begina c. 45. r., u miet. arkivu. 

CCLXVl. God. 1463. 12. kolovoza, u Mleicih. 

Bosanski pUmici mole mletacho vie^e, da jih vodi na predohice Bome, a 
da neM drugoga gonpodara osim njega. 

1463. 12 augasti. Quod nobilibus bosinensibus, qui ad nostii dominii 
presentiam se contulerunt, subsidium nostium pro reaqoirendo regno 
liosine implorantes, illudquL' tam suo quam alionim nobilium nomine 
offerentes, cuid ilicant, et eos nobiles et omnes iucolas rcgni ip.siu8 nullum 
aliuni duminiuni velle nisi nostrum dominium ; et si non admitterentur, 
subicent se ditioni Turcorum; commemorantcs, quod oratorem nostrum 
ad iUustrem ducem Steph&nam sancti Save et alios dominos partium 
illarum mittere velimus. 

Respondeatur: nos iuxta recordamenta sua deliberaHse, oratorem 
nostruni ad ipsum illustrem ducham Stephanum ct alios dominos partium 
ipsarum mittere pro intelligenda iatentione eorum, et ad huriaiHlos indu- 
cendosqae eoe, at hoic exi>editioni favores buos impendere velint, cui nos 
a latere noatro minime deerimus, sed qaidqaid nobis possibile fuerit, 
fademus pro reverentia omni[>otentis \)t\ et cuiiservatione catholice hdei. 
-1-134—1 — 5. 

Secreta com. rogat. Ub. XXI. c. 175.^ u mlet. arkiru. 



362 



CCLXVll. 6od. 1463. 14. kolovoza, n Mletcih. 

Kepublika po svom poslaniku cestita kralju ugarskomu^ sta sepomirio 

sa carem, i obaviei6uje ffa, da je veS pripravna navieititi rat TwHwif 

te bodri kralja, da odluino udari na ob^eg duimanina. 

HccocLxni. die znii augugti. Ser Joanni Aimo militj oratori nostro ad 
serenissinium regem Hungarie. Voliimug, quod his habitis adeatis pre- 
Bentiam istius Berenissimi regis, cui nomine nostro dicetis, quod nuper 
multis modis ad notitiam nostram pervenit, maiestatem suam cum aere- 
nissimo imperatore ad bonum concordium et diligentiam devenisse, 
habuisseque coronam regni, de quo profecto singulare gaudium immen- 
samque letitiam assecuti sumns, cum enim Berenitatem suam aincerissime 
diligamus, omnisque eius honoris et glorie magnopere cupidi simus, nihil 
est, quod comoda et sublimationem suam conc«mere t>oesit, quod non 
sit nobis ita gratmn, ita perio<!undum, sicat in nos ipsos collatam esset 

Habuimus proximis diebus litteras vestras datas xtih et xvmi iulii 
prape decursi, quibus inter alia novimus refiponsum vobis datum per 
serenissimum regem in facto intelligentie secum habende, pro qua diebus 
superioribas ad vos Bcripseramus, Tidelicet quod maiestas sua contenta 
esset ad ipsam intelligentiam devenire, dummodo per nos sibi exhibe- 
rentur favores contra Turcum. £t respondentea cum nostro consilio roga- 
torum dicimus, esse mentis nostre, quod captatn tempore sitis cam sere- 
nitate sua, dicendo sibi, quod credimua nun opus ei aliter patefacere 
quantum maiestati sae affecti sumus, optamusque omnem eius splendorem 
et amplitudinem sui statas. Superflaum quoquc esse commemorare, quantum 
serenitas saa auiqae progenitores ac regnum istud semper christianissimi 
fuerint, et contra hostem fidei nihil unqaam de poesibilibus pretermise- 
runt, contra quem perfidissimum hostem si unquam tempas fuit, ut 
christianorum vires excitaxentur, id certe impresentiarum est, attentiB 
maximis successibus suia tam in Bossina quam alibi, in grave mani- 
festuRique periculum cristianitatis. Nos ista considerantee, quamquam 
dodam a parte maris tenuiremus claasem nostram, ut efreoatos impetuB 
auos ex illa parie contineremus non siue gravi nostra impensa delibe- 
ravimus tamen in honorem summi creatoris nostri, de cnius caiisa agitur, 
ultra triremcs qnadraginta, quas misimus ad partee Amoree, mittere 
etiam de gentibus armigeria et peditibus nosrris italicis in bono nomero, 
que ad paites illas iam apnlicaiase debent, ita ut cuai hominiboa trire- 
miam Dostrarum, et aliis Tiribus, quas ex terris nostria colligere statui- 
mas, babitori simas contra hanc hostem ultra xxx mi!le bellatorea, 
dccrevimua secum ad apertum bellam devenire, et nihil omniitterc pro' 
externiioio suo. Vereque dicere jwssumus ingressos nos esae expensis 
Ti centum iniUiam dacatorum io anno Notum preterea facietis serenitati 
aue pontilicem maximum omnino decrevisse rei Italie paccare vel per 
pacem vel per longas treuguas, et agere cunctis viribas contra ho«tem,i 
et ad ipsam etiam excitare et moTere potentias Italie. Ad banc osquei 
diem oratores illustris domini ducis Burgundie missi ob banc solam 
cauaam ad romanum pontihcem applicuisse debent pro concludendis his 
reboB, in quibus dux ipse tantum incensus est, quantum magis dici posset; 
Bcimasquo oratoree ipsos his diebua attigisse Florentiam. Misit ad nos 



pontifex maximns reTerendissimum dominum cardinalem Ntcendniim; lega- 
tum ob hanc unicara caosam tidei, nt quecumque gerenda sunt, expe- 
diantur, silicet iil apud nos non opiig erat, quandoquidem, ut diximuB, 
iam rumpere instituiremus L-ontra hotitem. Adhibetur quoque opera omnia 
Dostra. ut dux Steph&nas. dominus Scaudetbegus et alii domiiti finitimi 
agant contra serissimum hostem tam versus partes Bossine quam alibi, 
ut undiqae pro}.'ulsari possit: in qua re etiam cum^gentibus et Tiribos 
nostris, quas habemus proximas illis partibas, nihil di: possibillbus om- 
misHuri sumus. Hec omnia cum ita sint, regie serenitati^si{^'nificare volui- 
mu*, ut iam tandem intelligat, (iiioii per dei clementiam omnia dispo- 
nantur, nosque iam actualiter facimuB contra pertidissimum j^bostem. 
Saperest, quod et>i certissimi simus, maiestatem suam majjuo et forti 
aniiino ad h<K^ sanctiim opus processuram essa, tantoque magls, quanto 
cum imperatoria maiestate ad bonara concordiam et intelligentiam devenit, 
tamen pro magnitudine desiderii nostri hortemur et rt^amas eam, ut ex 
parte sua pro vetu^to more progenitoium suoruni magnanitne agere velit 
contra comunem liostem, quoniaiu dubitari non debet, 4{uod a diversis 
partibus propulsatus cogetur per diversa loca divertere vires saas, ^t per 
coDseqaens in divina bonitate spcrandum, quod e.xterminabitur ex Kuropa. 
Cam his autem ct aliis l>onis et pertinentibus verbis stiidebitis Jndocere 
et animare seicnitatem suam ad proscquendam impresiam. 

Verum si forte requiretur per niaiestatem suam favor iioster. vofumus, 
quod at diximus modestis et liumanis verbis rommcmorftiB gravissimas 
UnpeiuaB nostras, quas in hoc bello cum Turco habemus habituriqae 
snmos, et quod terra marique isti TJdentar nobia maiorca faToreSf qui 
regie maieslati sae conferri poasent. 

Preterea iiuia, sicut ex superioribus vestris litteria intelleximuB, vellctiB 
iiabere facultatem a nobis i>o:^sendi expendere alios quatiior ducatos in 
die ultra illos, qui per electionem vestram vobis concessi sunt, declara- 
mus vobis, quod non est nostre intentionis uec volumus, quod expendere 
poesitis nisi id, quod per electiuiiem vestrum et per legea nostras vobis 
statutum est. L>e parte 150, de non 0, non sinceri l. 

Secreta cony. rogai. vol. XXI. c. 177., u mUt. arkictt. 




CCLXym. 6od. 1463. 20. koloroza, n Mletcib. 

Odgovor pcslanikom Trsta napadnnta od Mletcana. 

MccMiLxiii. die XX angusti. Quod oratoribua tergestinis, qui nuper 
reilierunt ad nos referrentes ea, (lue huic consilio explicata sunt, resj^on- 
deatur: quod post novitates contra nos et subditos nostros per eos iUatas, 
at bene eoiisiiierare possunt, quanto honestius et patieutius cum eis nos 
habQimaii, tanto insoIeQtias et arn^antiua contra nos et noBtros continue 
Be gesserant. Uinc itaque factum est, quod iam tandem proTocati et 
laceaaiti tol eorum iniuriJH, iusta amia sumpsimits contra eos. Ideoque 
dicimus, qtiod eis aliud dicere nou habenius. 

Verum ex iiune captum sit, quod mandctar snpracomitis duarum tri- 
remium noatrarum, que sunt in Istria, videlicet Minia et Uaxadona, quod 
ae conferre debeaut conlra Tergeetum cum illo mandatu, quod eis dabituc. 



264 



per eoUegiuin. OollegiuiQ qooqae providere debeat fortificandi gentes 
nostras, que sunt in Tergestam per illos meliores et ceteriores modos, 
quod sibi videbnntur. De parte llo, de non 18, non sinceri 19. 

Secreta Coiis. rogat. vol. XXI. c, 179., « mlel. arkivu. 

CCLXIX. God. 1463. 20. kolovoza, n Mlet«ih. 

OdffOrori tia molhe podnesene od poslanika Gjorgja Kastriotida Skendcrbega. 

1-163. die xx au^asti. Quod ad capitala nobis exbibita per reverendum 
protboDotarium et abbatem sancte Marie de Rotetio, oratorem magniBci 
domini Scanderbegi, leota huic con&iliu. ac etiam uni alteri oratori ipsius 
domini, ()ui post dirtum protlionotarinm ad nos uiisHUS est, retulitque 
nobis presente ipso prothonotario collejia suo, quod dominus suub motus 
tMQis reBpectibuE potius cupit babere gentea nostras italicas cootra TmTos, 
quam quod eibi solvamus gentes, qaaa primo petiit 8ibi solvi ex auia, 
quas habet in illis partibns, sicot huic consilio relatam eati respondeatur, 
et primo ad priiitijm: 

Qaod diligenbes magnlficum domintim Scanderbegum nb virtutes suas, 
et quia contra hostes fidei semper forti animo pugnavit, sumas et rep 
periemur semper optime dispositi ad omiiia, (lue honorem et commuda 
saa coDcernere possent; et circa favores gentium nostrarum italicarum, 
quas petit, ut melius contra Turcum facore possit, sicut se facturum 
spoudet, dicimus, quod coutenti sumus et sibi promittimus gentes nostras 
italicaSj que sunt in partibu» Albanie, et ultra hec favores aliarum g<Mi- 
tiam subditonim et bcorum nostrorum ip$arum partiam; sumus quoque 
conbenti et ofiTerimas magnificencie sue pro tempore novo mittere ad 
fkvores suos equites v contum et pedites v centum italicos, ut potentiua 
bosti belluni inft^rri possit. Interim vero, videlicet pru hac hieme, sibi 
dari faciemim ciucatos n niille, at rebus suis melius satisfacere posait, 
quoasque at diximus mittemos gcnles predictas; qaarum gentium lam 
saarum quam nostranim contenti sumus iuxta requisitionem eia»<lem 
domini. (luod magniticus eius filios sit capitaneus, idem vero magnificos 
Scanderbegos gubemator. 

Ad secundum: quia cupidi samus in omnibus possibilibus sue magni- 
ficencie satisfacere, conteuti sumas, quod tn facto istarum pecuniarum 
non habcat agere cum rectorihus seu provisoribua nostris Albanic: nam 
mittemus hinc magniticencie suu dictas pecuniaa, in aliis vero rebus con- 
ferre habeat et consultare cnm rectoribaa et provisoriboa nostris, alten- 
dereque euis consiliis c-t ordinibas, sicut petit 

Ad tercium : certum ex nutic esse volumui^ dominum Scandcrbegura 
nos coiitinuR maxime stante bello cum Turco habituros esse in i^artibun 
Albanie et Dalmatie non unam sed plures triremes et alia navigia, que 
in omnem casam erunt ad omuia commoda terrarum et locorum tam sue 
magnificencie quam nostrorum. 

Ad quartum: dicimus, quod Bi quo temporc dcvenienius ad pacem 
ad concordiam ullant cum Turco, t^rimus semper libenter meniores magni- 
ficencie sae, et nominahimus et comprehendi faciemus eara cam .stata et 
sais sobditla in ipsa pace et concordio tamquam booum adhereutem et 



2fiS 



rerominendatam nostrum, ita quod in pace et bello sit unum et idem 
nobisitum. 

Ad quintom: contenti sumns ct gratnm admodum nobis est, qnod 
filine 8au8, sirut petit, Hat et Bit nobilis do nostro maiori cunsilio, \n 
qua re expedienda bene et votive procedemus iuxta ordines et leges 
nostras, sicat in his ca&ibue 6eri solitum est. 

Ad sextum: dirimus, quod speramus, r)uod in divina bonitate ronfidi- 
mus non esse modo aliquo eventurum talem casum immo procal dubio 
tenendum est, quod pertidue tiostis iste propulsabitur ex Koixipa, quoniam 
ultra vires noetrafl et ipsius domini, summuB pontifex et alii potentatua 
chriatiani disponuntur et parantur ad agendum ma^^naiiime contra Iiostem, 
ut ex omni parte potenter coinprimi possit; sed iiihilominus in satis- 
factionem prefati domini diciraus, quod si forte oc-urreret casus pre- 
dictuB, certus v\t, quod loca nostra sua semper reputari poterunt, et 
magnificentie sue taliter providebinms, quod de iiobis poterit merito 
contentari. 

Ad septimum et ultimum libenter et intcgre Bibi solvi et aatislieri 
faeiemoa de provisionn sna. De [larte 128, de non l, non sinceri 4. 

Ser PaluB Hernanlus sapiens consilii: vult partem Buprascriptaiu per 
totum, excepto qaod non vult promissinnem dandi domino Scanderbego 
ducatOB II mille, sicut in primo capitulo cavetur. De parte 31. 



TTec sant capitula oratornm magnifici domini Scanderbc^ — capitoli 
IMrti per el reverendo protbonotario et abbate de santa Maria dn Uotezo 
et lo egr^io Andres Snaticbo, ainba-^sadori del signor Zorzi Castrioti 
dicto Scanderbego signor de Albania per ctinservation del vostro et suo 
stado a guerizar e combater oontra i pertidi Tarchi. 

l*rimo : se offere star in campo cnm le sue zente, de le qual ne 
havera raxouevel copia Iwn in purito a danni de Turchi provistu per la 
llluBtrissima signoria de Veniexia et dadoli favor de Zeiite darme e fanli 
italiani in quidla quautita apara convcniente a la dicta signoria; cl qual 
favor vol esser pi-esto per i casi die puul. 

Secnndo: clie dc i>agamenti e denarri li fosse dati per tal pagamenti 
lui non habi a £eir cum vostri rectori ne proTededori de Albania, ma 
solo cum la aerenita vostra e pcr sno nome cum Tabbado de Uotczo 
over altri, da esser dcpatadi per el prefato signor, acio nun nas&a scan- 
dolo tra loro come per fl pa^sado, ma de tutte cos-<e liabia a conferir 
con i rectori e provededori de la serenita vostra, e attender ai suoi con- 
segli e ordeni. 

Tertio : che ogni anno dal principio de avril fin toto zagno, nel qual 
mezo tempo Tnrchi poriano vegnir ala desfation de i vostri luogi e bm 
ne i porti piti commodi sia tegnudo una galia armada e nna nave per 
reducto desso signur e homini vostri corae soi i>er honor, utelo e ben 
del vostro etado e suo. 

Quarto: che faciaodosse paxe cum Tnrchi, el dicto aignor non sia 
expulso, anzi messo in dicta pace cum tati soi homini et i luogi come 
vostro bon f<-del. 

Quinto: chel fiol del so signor, che al presente ha c«rcha aiini ¥iu, 
sia acceptado in el nomero de i vostri zeutilhomeni. 



266 



Scxto: cbe essendo expulso del suo pacse^ II sia depntado qnalcbe 
vostro luogo e teiTa cuui la provision se convugni al signor, ctiel poi^i 
viver cum speranza de tomar in suo staJo. che I altissimo idio lassi 
deliberar quello sia el meglio e la salude <Je cbristiani. 

^eptimo: che di qnanto el resta creditor per la sna provision li sia 
satisfacto in queata U^ra, per clie la signoria vostra inlinite volte ba 
comandado a provededori e rectori li sia satisfaclo, e li comandamentj 
vostri non sono sta al'lidi. 

tiecr. co««. roff. lib. XXI. o. 178., u mUt. arfdvti. 

CCLXX. eod. 1463. 26 kolovoza, a Ml^^toih. 

DozvoJjeno Stjepanu Crnoevidu, da zauzim tvrt/Jiwn Modon, 

1463. 26 nugtiBti. — Comes noster Catari nostro dominio nuper suis 
litteris declaravit, magnificum Stefanum Ceraovich vayvodam nostnim in 
partibus Xento summa instantia ct littfris et nuntiis se requifisse, ut 
fiibi licentiam dare vellet, quod Medonum oppidum in capite Euperioria 
Xente situm. arabarum Xentamm claveni, quod Teucri tenent, expugnare 
ac noRtri tloniinii nomine accipi-re possit, qno habito, de eiusmodi Xentis 
non erit amplius ilubitandura. (jiiamobrem vadit pars: (piod eidetn comiti 
mandetur, ut ipsi vayvode sigmticare dcbeat, noatro dominio de sua reqai- 
sitionc loci ipsiue accipiendi noticiam dedisse. esscque contentum, quod 
illiid nostru nomine accipiat. El in habendo illo suam intentionem citius 
consequi possit, iuxta illius requisitionem mittatur ex Scutaro una bom- 
barda. scilicetque est aut fuit Dagni ; quo expugnato, idem comes nostro 
dominio f^ine interrai^ionc temporis signiticare debeat, ac illo interim 
ililigencer custodire, donec ei respondebimus, qiiid de illo nobis videbitur 
facinndum. 

Et ex nnnc captum sit, qaod mandetur comiti et capitaneo noetro 
Scotari. quod bombardam, que erat ant est in loco nostro Di^;ni, ipsi 
vayvode omni celeritate mittere debeat, ac pulverem necessariiim, ut 
locnm ipsum ita stata nostro earum partium necessarium expngnare possit. 
Preterea mandetur potestati nostro Drivasti, quod bonibaniam unam 
groasara, quam ibi habet, Scntarum mittere debeat. + 127 — 1—1. 

Senato Mar. vol. VII., u mUtaikom arkivu, 

CCLXXI. God. 1463. 26. koloTOza, n metcih. 

Daje se na^nttak Antunu de PHoUs odlazeiemu kao poslamk iia dvor 
hrcfga ^jepana se. Snre, 

1463. 26 aogusti. Quod viro nobili Antonio de Priolis. oratori de- 
signato ad illustrem dominuui ducem Stephanum sancti Save, Hat hec 
commissii) : 

Cbristophorus Mauro dei gratia dux Venetiarum etc. ComittimuB tibi 
nobili viro Antonio de Prioli dilecto civi et MeU nostro, quod vadas 
hoiiorabilis in-ator noster ad illustrcm dnminum ducem sancti Save, et 
cum omni celeritate te ponas ad iter eiecatnrus cum diUgentia infra- 
scripta maadata nostra. 



267 



I 




Frimo naroque volumns, nt te conferas ad ciTitatem nostram Spaleti, 
obi conreras cum illo comite noKtro, et tam ab eo qiiam ab illi.s tidelis- 
sirois civibns et aliis, a quibus exactius et diligentios informari posae 
speraveriB. sumas omnem miDotam et particularcm infnrmationem de 
statu et conditionibuH provlncie Bossine, qoot in ea Turci sunt, quot 
loca et que ab illis occapata tenentur. quot et qae in manibiis aliorum, 
et qoi sunt qui oppida in provincia illa ultra Turcos possident; qui rootus 
«int in provicincia ipsa; que conditio videndi; et cuius auctoriUtia ac 
Tirjom est unusquisque illorum Bossinensium, qai Spalatum profugi se 
receperant, et ioter cet(>ro& hic, qui apad nos est, nomine Ivanis; et per 
qoornm medium novi aliquid iUic suscitari posset; et cum quibus viribus, 
cum quibus modia provincia illa irasset de mauibus Torcoraro recupe- 
rari; et sub cuius noinine res facilior factu esmet. Item de Kitu illius 
partiuroqne suarum; et bI quid in ea est passus aut vaUdom quoppiam 
oppidnm, quod pro dominio nostro faceret ad cuatodiam vel etiam tutelam 
rerum noatrarum Dalmatie. Item quot hominea nos ex Polizia et ex 
reliqua Dalmacia nostra pro favore iropresie conferre possemus, ac qoo- 
modo homines ipsi nostri apli et idonei essent et quo modo. sub quoruro 
ducto, ad que loca commode mitti posscnt. B!t (ic omnibus dili^ontissime 
com veritate intormatus priusquam ex Sp:ileto discedas. quecumque ttiis 
litteris nobis denotanda curabis, ct ita sufticienter, ut nitiil restet, qood 
clrca res illas a te desiderare possimos. III08 autem Bossinenses, qai 
Spaleti suni, bonis verbis euasos et contentos facere et tenere procurabis. 

De Spaleto expeditua, iter tuom accelerabis versas illustrem ducam 
Stefanum, ubi illum ease intellexeris, cui presentatis literis nostris cre- 
di^ntialibus, factieque salutatioiiibus et ublationibut^i pro moro convenien- 
tibns, dicere et exponere debeas : quod quando ad nos allatum fuit de 
oppressione, quam imanissimus liostis fidei ei statuique suo post regni 
Boeaine excidiom regisqoe trucidationero inferebat, dolorem et displicen- 
tiam snmpsimuR, qaam certe exprimere verbis non poasemus; tum ob 
amorem et studium nostmm in omnes cliristianos principes, tum vero 
ob singolarein caritatem, qoa precipne illustrem doniinationrm suam 
semper sumns prosecnti et prosequimur. Unde secota postea {ler divinam 
clementiam liberatione sua a predicta oppressione et subsequenter recu- 
peratione illarum rerum statos sui, qoas Turci primo impetu abreperant, 
magna sumns aifecti letitia, et cum sna excellentia amice et fraterne 
congratulamur. Reslat solunimodo, ut inposterls illustris dominatio saa 
se excitet, iugenium, auimum et spiritu» omnes buos dirigai: ad provisio- 
ncs, que non solom statum suum a tanto pericalo tutum reddere habeant, 
sed iUum et augere possint. 

Ad qae existimamuti futurom opportonissimom remediom recuperatio- 
nem regni Bossine naper perditi, quaro recnperationem satis facilem iudi- 
camus, modo excellentia sua ceterique domini et barones, ()ui auctoritatem 
et vires habent, huic negotio incurabant. Dominatus iuio tiranis Turci ia 
regno ipso nova et recens est. Barones, nobiles et populi illin^ peius 
contenti e^se non poaaent. quoniam in &evissimam et fedissimam serri- 
tatem se redactos et soDactos vident. Kon eet dubitandum, illos ad 
omnem motam insurrectnros, et pro se qoisiiue factoros quidquid poterunt 
pro exeundo ex tanta tiranide et acquirendo aUqaam portionem status 



268 



illiug. Non deerunt preterea vicini et alii (lomtni, qut partim benivoli^ntia 
in eum, i>artini odio iii Turcum et tiniore .suiniBt, sue e\L'ellentie fave^int, 
et Turcum ipsom in diversis partibus molestare conentur. Ptopterea non 
expectet iliustria dominatio saa, quod animi tcpefi&nt, et res Turci in 
regno illo diuturnitate temporie corroborentur. Ka preterea, qne Spalati 
Benseris et intellexeris de conditiunibns illis, et tibi ad propositum visa 
ftierint, sumus conteTiti, ut cum eo ad propositum conferas; ct his omni- 
busque aliis verbis et rationibut^^ que pnideutie tue vise fuerint, procura 
et nitere quiintum potes, ut excelleritiam snaro inanimB8 et mdacas ad 
se movendam contra Tarcos in illa provincia. Et ubi ac quomodo tibi 
magis utile et ad propositum convenieiitius visum fuerit, excellentie sue 
etiam dicas, quod nos quoque honestos et convenieates favores nustros 
ad liberationcm re^i ilUuis e\ manibus intidelium deesse non patiemar. 

Nescimus ad quem terrainum deducte sint dissensiones, quas cum 
lilio eius comite Vladislao habere consueverat, sed quoni^im bonam tran- 
quilitatem et quietem inter eoa huic negotio quam maxime conducere 
posse intelligimus, imo nisi int«r ipsos ceterosqae filios eiusdem ducbe 
et eundem Vladislaum sit bona concordia, non videmus, quoroodo ad rem 
hanc attendere possint Volumus, ut si inter eos concordia essei, illam 
conEirmare L-t corroborare diligentissime studeas per modum, quod onmes 
simul omnilius viribus intcr se optinie inieligentes deveniant ad impre- 
siam. Si vero inter ipKos dissensio et simultas adhuc vigeret, vohimus, 
ut prefato duche et similiter comiti Vladislao. ad quem cum nostris cre- 
dentialibus titteris te conferes, dicas nomine nostro et o^teudas, dissidia 
saa fuisBe catisam maximarum dadium et dessolationum dominii eortim, 
et eos oinnes ad extremuin periculum coiiduxisse amittendi uno momento 
statum et personas iiTecui^erabiliter, niBi sunimus Oeus noster per eios 
inefabilem clementiam misertUE eorum, iilos liberasset. i^ropterea depo- 
ncre velint omnem rancorem, et dominos ducha inducat aniroum amplec- 
tendi comiiem supradictum sincera paterna caiitate; comes autem ipse 
se filiali amore et observantia erga patrem se iuclinet. Kt sumpta, prout 
faerit opus, diligenti et particulari inforniatione diHerentinrum sujtrum 
et c^iasarum. nb quas desxidenC, onini studio et diligeittia tua nitere illas 
componere, et dominos ipsos penitus unire; ostendasque comiti Vladislao, 
pacem et concordiam cum patre pro ipso principalissime facere, at dircctis 
viiibus et studiis paternis et suis ad recuperationeiit regni Uo^ine, domi- 
natuin sunm ampliare possit. Nihil tandem intentatum relinquas, ut pax 
et coiicordia inter eos sequatur, si ulla via id possibile est. 

Factis exi)ositionibuB tuis et habita responsione. subito ad nos scribc, 
et reruu) omnium j>:irtie.uhirem inlortnationem de.s tam de coiiditionibus 
dominii eoraro qiiam de virihna suis, de ilispositione sua, de gentibus 
quas habent sive habcre possent, de modo quo impresiam capiendi habe- 
rent, de sais inter eoa dilTerentiis ot causis et rationibus^ quid aperas, 
quid credis ftilurum, et breviter de rebus oninil'us, quas verisimiliter nos 
intelligerL- debcre et opus esse intellexcris, prcsertim vero voluntatem et 
di.spositionem prefati duche, et modos ac vias, quas habet ad hoi'. nego- 
tium ab ea intelli^ere procnra, et nos advisa, et nodtrum iii partibuB 
illis mandatnm expectabis. -|- 134 — 2 — 1. 

Secreta coHsitii rogat. iib, XXL c. 181., u tnlet. arkiv». 




2«9 



COIiXXir. G»(l. 1463. 30. koloroza, n Mletdh. 

Mletcani ialju 9v0(fa poahtiikti Karatnanu i Usonu Kananu, vladarom w 
Asiji^ da Jih jmdi^ne proti Turiinu. 

Moocxn^itT. die xxx augasti. Sumus, ut omnes norunt, in bello cum 
TnTvo (K)tentis8imo hoste, cuius rei pondns et magnitudo facit, ut pro 
evidenti commodo iiostri .statufl et pm ravore impresie exquirendti ^int 
presidia et favores iUaram omnium, qui omni ex patre pertidum liostem 
istum propulsare possint: et propterua vadit pars, quod per collegium 
elUgatur quamprimum unus orator noster ad dominum (>aramanum et 
Usonum (^assannm et etiam ad dLVioa dominos tinitimos illanim partinm, 
qui eitpedire videbuntur. Vadat idem orator cum ilta familia, que doli- 
berabitur per isturl ronsilium; babeat idem orator pro hac legatione sau 
doiio dneatofl centum pro una veste. 

Idem autem orator niodo aliquo vel ingenio per se vel per alium ant 
alios quovismodo non possit facere nec tieri facere mercaturam aluminum 
aut aliarum qaarumcumtjae rerum, nec lotiui aut traetare seu traetari 
facere quicrjuani, qnod ad mercaturam pertinKrB poi^it, nec etiam per 
medium familie seu comitive sue aub pena ducatoinim mille Kuri exi- 
genda per advocatores eomiinis absqae aliquo con.<iilio et ultra lioc stare 
debeat uno anno in uno carcerum inferiorum. nec possit navigare seu se 
conferre ad partee levantis asque ad anaos decem, ei modo coiitrafecerit. 
De parte 13i>, de non 4, non sinceri 0. 



iSpcr. cons. rogat. col. MXf. c. 



182.J u mlet. arkicu. 







CCLXXIII. God. 1463. 3. r^jna, a Mletcih. 

Odgorara se na molhe udotte Arenitttj go.^podarice u Albaniji. 

1463. 3 septembris. Venit ad presentiam nostri dominii magnitica 
domina domtna olim uxor maii^niHci ilomini Areniii, et exposuit, quod ob 
pacem niiper cflehratam inter dorainum Turchorum et iiia^^nificuiii domi- 
nnm Scandfrbegum inter cetera capttula continetur, quod prefatus dominaa 
mittere teneatur hlium prefati domtni Arenili in exercitu cum prefato 
domino Torchorum quandocunqoe opns fuerit, et qaod considerata Hde 
olim magnitici domini Areniti viri sui, providere velimus; i)uod dictus tiliua 
8UU8 accedere non sit astrictus od prefatum Turcum inimicum cnicis. 
1'reterea quo<l si ad pacem cum Turco veniemn.«, vcliinus in capitulis pacia 
cam et .^tatum liliorum suorum cj^iumissum habere et in pace dfnomi- 
nare; postremo, quod de provisione sua talem operam adhibeatur, quod 
habere possit ita de preterito sicut de futuro. Itespondeatur: 

tjuod intelleximus ea omtiia, (|oe prudentissime nobis dlxit, et dici- 
mus, quod certiasima eanv. potest, quod habuimus et liatiemus eam tilins 
et slatum suum carissimnm, et molestissimum nobis esset, qaod tilias 
suus per maguiticuni ijoininum Sr^nderbfgum mitteretur ad Teucruiii; i't 
ut huic inconvenienti obviarotur, si opus esset, faceremus omnia remedia 
poBsibilia. Sed cum magniticas dominus Rcandertte^^us, licet fecerit pacem 
cnm Turco, attamen speraodum est, quod tanquam tidclis cbristianus 
arma contra Turcum ac(iplet Quain ob CJiusani CLjtsfLbit misnio lilii sui, 
et contenta remanere pote^t. 



270 



I 



Ad partem nominationis dicimiis, quod si ad aliquam pacem ctun 
Teacro deveniemus, profatam magnificam dominam, filios et statum SQum 
comisHum habebimus et denominabimaB in capitulis pacis, sicut conve- 
niens fnerit. 

Circa partem provisionis sue scribemus bainlo et capitaneo nostro 
Dyrachii in tali et adeo efficaci forma, qaod absque dobio providebit 
singulis mensibus provisionem puam pergolvere et ctiam de preterito 
eidem satisfacere. Verum quia de provisione predicta creditrix eet dominii 
nostri de ducatis circiter 1200, ex hac civitate nostra recedere non 
potest aUsque pecuniis; ex nunc captnm sit, quod de quibuscumque dena- 
riis nostri dominii et etiam de pecuniis depositi accipi deheant ducati ui 
cenii auri dandi prefate domine, et ponantur ad computum proviBionis 
Bue. 4- 119 — 2 — U. 

Seereta cons. rogai. libr. XXI. c. 184.^ u ml«t. arkhu. 

CaXXIV. God. 1463. 4. rajna, n Mletcih. 

Prihisav Vokoti6 knez hercegotfacki imenomn nutamjim fjradjaninom 

mletaikim. 

1463. 4 septembris Privilepiam civitatis de intus tantum pergratiam 
spectabilis comitis et milttis domini Pribissai Vocotich, qni foit orator 
illustri» domini duci» Stefani, cum suis liliis et heredibua. 

ChriatophoruB Mauro dei gratia dux Venetiarum etc. Uoiversi» et 
singuIiB tani amicis quam fidelibus et tam presentibus quain futuris 
presens privile^^ium inspecturis salutem et sinitere dilectioDis aflectum. 
Ducalis exceUentia nostra tanto benignius consuerit personas egregias et 
virtutum dotibus insignitas, sibi devotas et fideles honoribus prevenire» 
ac non modo laudibas verum ot dignis titulis decorare. quanto ducatui 
nostro devotiores no«trftque reipuhlice commodia proraptiores fide et ope- 
ribus se ostenduut. Attendentes itaque ingentis tidei et devotionis inte- 
gritatem ac optimam diBpositionom, quam spectabilis comes et miles 
dominus Pribissaus Vocoticii, qui nuper apud nos foit orator illustriB 
domini duds Stefani, fratris nostri carissimi, ad nos nostrumque ducalum 
et ad reipublice nostre omniumque civium noBtromm commoda, multis 
modis ab ipsa rerum experientia dadum habuisse et babere cognovimua. 
Volentes in eum aliquod gralitudinis ai^num oatenderp, uotura facimaa 
tenore prenentium uiiiversis, quod supUcationibus nobis sua parte por- 
rectis gratiosius annuentes, consiliorum et ordiuamentorum nostrorum 
necessaria soiemnitatc servata, prefatum dominum Pribissaum cum filiis 
et heredibus suis civem nostrum Venetum de intus tantum fecimuB et 
facimuB, ac in numero alioruni civium nostronim de intus tantum assumiwi- 
mus, ac tenore prescntium aggregamus. ipsum sincere tietiivolentie brachiis 
ampiexantes et firmiter statuentes, quod omnibus libertatibus, beneficiis, 
prerogativis et immunitatibus, quiboB alii Veneti et eives nostri de intos 
tantum gaudent et perfrui dignoscuntur, idem Pribissaufi, fiUi et heredes 
fiui i>erpetuo gaudeant et utantur, cum conditione, quod in fontico tlieuto- 
nicorum seu cum Theatonicis mercari non possit secundum formam con- 
silli Ideni quo<iue dominus Piibihsaas per eins legitimnm procnratorem 




ad evaagelia sancU dei solemniter fideliUtis debitam prestitit iuramen- 
tum. tn cuius rei fidem et evidentiam pleniorem presens privilefnnm fieri 
iussimoB, et balla noetra aorca pendente mumri. Data in nostro ducali 
palatio anno dominice incarnationia DocooLxni., indictione xii., mensia 
septembriB die quarto. 

Ex privilegiorum libro II. c, 46., u mUi. arkivu. 

€CLXXV. God. 1463. 5. rnjna, n Hletdh. 

Kepublika skrbi se za ainovt pok. Daniela JurtSa Sibmiianina svoga 
veoma zasluinoga podantka. 

ChriBtophomB Mauro dei gratia dux Venetiarum etc. Nobilibus et 
Bapiontibus viris Lodovico Baffo comiti Sibeuici et succeasoribu.-t suia salu- 
tem et dilectionis affectum. In conBiiieratione ma||i;iiorum meritorum Da- 
nieliH Jurich, „qui, setjuens paterna vefitigia, iii partibuK Lunibardie et 
in Albania et alio non dubit&vii virilissime se gerere, propriam viicim 
diversis periculis exponere" relinquens post se familiaoi suam in pauper- 
tate, „et (|aoniam idem q. Daniel ac Jacobua Jurich eins frater bafaere 
conBueverunt libras trecentaa de provisione ab hac camera nostr:i Sibe- 
nici, videltcel Ubraa centum et quinquagintu pro quolibet, et nos contentt 
fuimUB, ut pars dicti q. Danielis in suprasmptum Jacnbum divenirei", 
credenies, ()uod portionem faceret ex ipflis tiliis eiuudem Daniehs ,.quod 
seatimos minime locum habere; idco vobis prccipimus, quod Uebeatis 
indacere ip»aiii Jacobum, ut det filiis DanieliB quantum ipsis spectare 
potest, aliter „volamu8, ut vigore presenttum litteranim taxetis et termi- 
netis, et cum effectu tiliis supradictt q. Damelis de provisione Hupra- 
Bcriptaram librarum treceutjrum in anno det et contribuat anno ^ingulo 
id, quod convenien.i vobis videatar pro eoruni et ceterorom dicte familie 
q. Danielis sastentatione. 

Data in nostro ducali palatio die v monsis septembris, indictione xir. 
HnoLxm. 

Dipl. aiben in hiblinOwca palntina Viennae. Cod, supp. 54t. p. 130. 

CCLXXVF. M, 1463. 9. rnjna, n Mletcih. 

Baniea daje u zalog repuhUki mlctackoj svo/e lordjtfvef da izkupi muza 

od Turaka zarobljena. 

1463. septembris. — Qaod speetabiti militi doroiuo Nicolao Testa 
oratori msgnihce domine bannisse Croatie, qoi nuper venit ad presentiam 
nostri dominii, et parte prefate domin<> expoauit, vellc intelligere, ai con- 
tenti erimus pro redemptione msgiiitici banni viri sui a Tards capti 
mutaiire aliquam pecaniarum quantitat-.m, cum ipsa domioa contenla sit 
in manibus noatri dominii depoMtare de locis et fortiliciis sais pro secu- 
ritAte pecunianim per nos dandaram. Et casu quo dicttis magnificns 
banuB redimere non posset seu interficeretur, consideratis periculis stutus 
sui contenta est nostro dominto libere dare et assignare fortillcia baa- 
natus sai, modo eidem magnitice domine tt filiis suis providealur ita, 
quod convenienter in partibus istiB vivcre et dccfntem vitam docere 



9 



272 



possit Et altimo, qnod cum atatus eiosdem magnitice bannisse sit aub 
protectione nostraf ct a dumiiiis drcumviciiiid diversimode molestetur, 
provideatur, i{uod ipsi domini ee abstineant a faciendo novitatem terriB 
et locis BuiB; respondeatur: 

Quod audivimus ea, que nobis prndentissimc exposuit parte magnifice 
domine bannisse pro redemptione captivitatis magnifici bani sui viri, et 
dicimus, quod contenti erimus pro causa suprascripta mutaare illam 
honeBtam (|uaiititatcm pecnniarum, qne convenions fuerit, dante nt nobis 
obtulit, niagniticentia sua pro cautione iiostra de fortili(-.iis kuis^ dam* 
modo fortilicia ipsa nobis place&nt et sint ad propositom rerum noatra- 
rom Dalmatie. 

Cii-ca paitom dandi statum ipsius magnifici banni. casu qao de vita 
non eKset sperandum, dicimus. quod considerati» condtcionibos et peri- 
calis, in quibus constitutos est status prefati magnifici domini banni, 
erimus contt.nti accipere loca bannatus et Clisii, Tetiini et Ostrovize, et 
ipsi magiiiHce domine et tiliis suis providore ita convenientor, ut hono- 
rltice i:um (iliiB «uis vitani ducere poterit. 

Ad ultiinam vero partem dabimus operam, et cum effecta proridebi- 
mufi, quod domini circumvicini intelligentr statiim magnitice domine ban- 
nisse et Hliorum esse constitutum 8ub protectione nostra, quodque ab 
inc«nvenieiitiis ae ab&tincbunt. Et ex nanc captum sit, quod in exccu- 
tione eoiuui, que alias capta fuerurU per istud consilium, scribatur ei 
mandetur comtti nostro Spaleti, quod dominis illis dici Taciat in honesta 
et convenienti forma, quod ab inferrendis novitntibus se abstineant, cum 
ipsa domina bannissa ait sub protectione nostra. -|- 150 — — 3. 

iiecr. cons. royatornm, lih. XXI. c, 198, u mlct. arklvu, 

CCI.XXVIL God. 1463. 12. rttjna, n Petrovaradino. 

Maiija kralj uyar&ki sklapa savez ga mletackom repuhhkom proti Tariintt. 

14G3. 12 apptembris. Mathias di-i gratia Hungarie, Dalmatie, Croatle 
etc. rex. Ad futuram rei memoriam et stabilitatem signilicamus oniversis, 
quod quia perHdus Turcus cbristiani norainis perpetuus hostis vicUjrianim 
carsa vehcmeDtius elatus, atque in dies factus ittsolentior, nunchosnunc 
illos quadam sevitia poetius quam rei militaria peritia domuit, multasque 
cbrisliani orbis provintias et regna dicioni sue subegit, numquain quie- 
turus nisi et id, quod reliquum est christianitatis consueta sevitia aggre- 
diatur, opore precium videri debet omnii>u:i diristiane tidei proftissoribus, 
ul iam vcl poat plurima vuhiera diligentius intendant. si quo modo tandem 
piofaniB huius hoslis hiatibus obviani iri possit : inter quos cum nobts 
intentio liec precipue cordi esse debeat, qui hostis baius impetus et fero- 
ciora iacula assidue perferimus, ceterosque christianos a tergo nobis ab 
hoste relictos lateribus et vulneribus nostris prote^mus, oblatam divina 
inspiratione oppoitunitatcm ahquo modo negligere diguam non putavimus, 
Ue((Uisiii if.Mtur his dlebu^ e\ parte illustris-^imi ducalls dominii Vene- 
tjaruni per medium m. Johannis Xymo oratoris eiusdem ad ^vuscipiendajn 
amicitiam et societatem ipsius domtnii pro gerendo et continuando bello 
contra dictum comunem hostem, tanto libentius annaimus, quanto duuub 



273 



nobis ex hac unione et socieUte Bpes reustendi faoetibus et vincendi a 
Peo tribuitnr. Kius itaque nomine invocato. qui non deserit sperantes In 
se, et qui se siia virtute gloriantes humitiat, matiira deliberalione cum 
prclatis et baronibus regni nostri prehabita, cum illustrissimo domino 
Ciiriatoforo Manro dei grati& duce et cum ducali dominio Venetorum ad 
hunc compositionem, anioneni, intelligentiain et ligam contra infidum 
Tarchum optimo aaimo et gincera mente convenimus cum his pactis. 
capitulis, conventionibus promi&sionibu8 et obligationibus pro conserva- 
tione et defensione sanctissime christiane rcligionis et ampliticatioiie 
nominis Christi redemptoris nostri, uti hic iiiferius continetur. 

Prirao. IllustrifisimuB dominus dux et domtniDm Venotiarum, caius 
vicea et nomine prefatus m. Johanues Avmo miies, eius orator presens, 
qui circa hoc public«m auctorit«t\.>ra, liberlAtem et jwlestatem hHbet, 
sicut clare patet per publicum instnimentnni coram nobls ac prelatis et 
baronibus nostris viBum et lectum, se otfert ct proniittil illos perfidos 
Turcos in comune.8 hosies habere et tenere una nobiflcuni, i-t devenire ad 
apvnum bellum cum Turco et contra eum viribus suis guerram gerero, 
dunec nos in guerra erimus, et hoc facere pro comuni Becuritate et favore 
ambarum partium. Preterea idem dominus dux et dominium Venetiarum 
ac eius vice et nominc annotatus Johannes Aymo orator se offert et 
promittit devenire ad hoc apertnin bellum contra Turcum ex pai*te nioriB 
cum triremibu»j i|uadraginta optiuK' instruetis tioininibjs, armis et instru- 
mentis bellicis necessariis, el faoc pro comuni tiono et securitate utriusque 
partis. Item idem dominus dux et dominium Venetiarum et eius nomine 
et vice iamdictus Jotiannes Aymo oralor se ofTtrt ct promittit dcventre 
ad boc bellum contra loca et statum huius Turci comunis hostis cum 
omnibus gentibus suis armigeris t^^ui^tribus, quas in Peloponeso ^t aliis 
hominibus et subditis suis, quos liabet per loca ac maritimas et terrestres 
terras auas rt Dalmaiie tinitimas Turcis, et cum omnibus bellnm gererc, 
ut it>8i Turti a diversis partibus propulsati, cogantur per diversa loca 
divertere vircs suas, et quod exercitus corum minuatur. Kt hoc pro 
comuni bono regni nostri et staCns dicti ducalis dominii Venetiarum. Et 
nos teneamur ac debeamus tioc belliim gerere contra loca et siatum 
buius Turci comunis hostis a parte terre omni nostro conatn pro corauni 
bono, utilitate et favoie regni nostri et status iamdicti ducaJis dominii 
Venetiaruro. Intellik'endo in hoc, quod contra statam nostrum pre&tos 
dominiis dux et dominium Venetiarum nihil debeat innovare nec operari, 
et similiter nos contra statum ipsias domini ducis et dominii Venetiarom 
nihil debeamus innovare nec operari pro conservatione presentis lige. 

Item ima pars sine altera non jinssit devenire ad pacem, concordiam 
aut treuguam cum Turco, et hoc pro comuni hono Item tenetur et ser- 
vetur locus in hac presonti liga omnibus rcgibus, dacibos, prinripibua, 
comitibus et dominis cum suis coherentibus, vasalis et snbilitis posse 
ingredi in hanc presentem ligam et unionem contra hanc Turctium coma- 
nem hostem. Que omnia predicta ot qnevis promissormn sin?n!.i promit- 
timus in verbo nostro regio, proul et pretatu» (lorainus .lohaiies Aymo 
vice et nomine prenotati ducis et dominii Venetiarum proniisit cain 
omnibus promifiaionibus, stipolationibus, obllgatiuuibus, cUusulis et caa- 
tnllis necessuriis et opportunis ac com solennitatibas convenieudbos rata, 
apoM. xxu. 18 




m 



firma et grata habere et observare, haruni litteraioini noBtranun, quibus 
secretum si^lluin nostnini, quo at rex utimur, est appenBuro, Tigore et 
te.stim(>ino mir^diante. Dalum in Varadino Petri opido coniitatus Siry- 
miensiH xn die inensis septembris. anno domini Mooooijt tertio. 

Correetum in cancellaria; ad mandatum domiui regis iu con^o etc. 

Commemoriali lib. XV^ e. 88. 

GCLXXVUl. God. 1463. 12. riyna, o Varadina. 

Matija kralj ugarski potvrdjuje hatia Bragadina Mletcanina za biskupa 

tiinskoga. 

No8 Ifathias dei gratia rex Ungarie, Dalmatie, Croatie memorie 
comendamua icnore presentium signiticantes quibus expedit universta, 
quod nos observantiani sedis apostolice reBpeclum liabenlea ad virtutes 
et benemerita viri Jacobi Bragadini veneti artium et utriusque ioris 
doctoris, quibus idem teetimonto raagnifici JoanniB £mo militis oratoris 
illustris dominii Vmetiarium nieruit comeiidari, traslationi per sanciisai- 
mum in Chrieto [latrem dominum Pium divina providentia sacrosancte 
romane ac universalis ecclesie sumniun) ptmtiticem in persona eiuadem 
Jacobi Rragadini de ecclesia Scardonenei ad regimen vacantis ecclesiae 
Konensis, qui episcopatus Nonensis assendit de introitibus ducatorum 
auri romane curie octuaginta mille de annua solutione facta auctoritate nostri 
iuris patrouatus regi, quod sicuti in aliis omnibus ecclesiis cattiedralilius 
.xegniorum nostrorum. ita etiam in prefata ecclesia Nonensi more aliorum 
'Tegum llunf^arie predecessorum nostrorum liabero dimostramus, nostnim 
regium consensum prebendum duximus prebemusque, benevoljm pariter 
et assensum harum nostrarum, quibus secretum stgilttim nostrnm, iiuo 
ut rex Ungariae utimur, appressum est, vigore et testimonio litterarum 
mediante. Datum Vuarandino Petri duodecima dle mensis septembris, 
anno domini milessinio quadragesimo sexagesinio tertio. 

Ex Ubto IV. ^PriviUggi della magnijica comunit<i di Nona*' c 34,, 
w zadarskom arkivu. 



GCLXXIX. 6od. 1463. 12. rnjiia, n snetcib. 

Odtjornra se rojoodi Ivanu hosamk/tmu, da mu se Braca nedaje; da mtt 
slobodno nastanili se gdje mu drago; da si uzme ku6u u typljetu i(d. 

■cooooLxiu. dte xij septembris. Quod spectabili militi vayvode Juanus 
Bossinensis. qui contulit se ad nustram prespntiam, et presentavit nobis 
foleura lectum isto consilio, rcspoudeatur, quod vidimus libenter specta- 
bilitatem suam, et propter alfectionem. quam sibi gerrimus, optamoa 
8em|>er in cunctis, que a nobis fieri poBsiot, sibi complacere; et circa 
partem insule nostre Brage, quam petit, dicimus, quod quaudo insula 
ipsa sub dominio et ol>edientia noslra pervenit, promisimus t>er pateutes 
litteras et privilegia nostra conservare et tenere illos eubditos nostroaj 
nec eos aliqualiter alienare a noatro dominio, et ita obligamur et astricti 
sumns facere pcr leges vt ordines nostros, quibus contravenire non pos- 
Bumus. Idioque rogamus eum, at in hoc noa liabeat suppoilatos, bcne 



m 



I 



I 



autem cont«Dti samuB dari facare semper receptam ipsi vayvode et Buis 
ac etiam fierenissime regiae ct in insula Brazo et in aliis terris et locis 
nostris, in quibus aemper t>eiie honoriHi-t^que videbuntur. Speramosi^ue, 
et in divina bonitate conri(iiiiiUH, mediantibuB apparatibus, (\m uiidiiiue 
tiunt, ac etiam virtute sua et suorum, ((uod brevi recuperabit non Bolum 
ea, que amisit, Terum etiam de aliis rebns cum honore, reputatione et 
coromodo spectabilitatis fiue, quoniam, ut diximos, contidiinas cito in 
exterminium crucis bostium multa bona fieri posse. 

Ad partem domus, que est Spaleti. dicimus, qnod ob amorem, quem 
sibi gerimus, contcnti sumus sibi concedere domum ip:>am pro habitatioue 
Bua et Buorum ad beneplacitum nostri dominii, et ita scriberauu et ordi* 
nabimuB circa hoc quantum fuerit opportunum. 

Verum qnia idem spectabitis vayvoda offert se cum uii. centum per- 
BODis equeatribus et pedestribus aervire et se exercere contra hostem, 
dicimuB, quod ut i:^tud melius et promptius facere possit, et quia eum 
dili^imus et honoris et commodi sui cupidi sumns, contenti sumu<; sibi 
dari fiicore ducatos (x; de proviaione in anno, videlicet singulis menHia 
sex ducalos centum ad l>eneplacitam nostri dominii. De parte 151, de 
non 10, non sinceri 2. 

Secrela eotts, ro^at. vol. XXJ. c. 186,^ u mlet. ttrktvu. 

CCLXXX. God. 1463. 19. rnjna, a Hletcih. 

Mletaika vlada zapomeda knezu i kapetanu u ZadrUy da uvede u posjed 
skradinske erkve Fantina della ValU od pape immovana za obiega upra~ 

vitelja iste crkve. 

Pro ecclesia cadredalis ScardonensU. Ghrlstophoras Mauro dei gratia 
dux Venetiarum etc. nobilibus et sapientibas virie Donato Barb&ro de 
Buo mandato vicecomiti et capitaneo Jadre et successoribus suis fidelibus 
dilectis salutcm et dilectionis afTectum. Summu^ pontifex eius apostolicis 
bullis datis znti kalendas roensia aprilis mcgcclzu, ut videbitis, constituit 
vicarium generalem ecclesie Scardonenais in spiritualibus et temporalibus 
venerabilero dominum Fantinum de Valle cum aactoritate et liberiate 
amplissima exercendi qoeque spectancia ad verum dicti locl episcopum^ 
peiTipi«udo(iue fructus, redditus et proventus dicti fpiHropatiis. Propterea 
volumus et vobis mandamus, at in executione dictaram buUarum. quantum 
ad vos attinet, eum admitti curetis ad posse&sionem dictl vicariatus et 
de introitlbus, fructibus et proventibus ac reddttibus ipsius episcopas ia 
iurisdietione vobis commiBsa plenissime ei £acere responderi. Et in omni- 
bus exequi bullas antedictas. Et has registrari fadatis, et ex postea pre- 
sentanti restitui. Data in nostro ducali palatio die xviiii septembriSj 
indictione xii. HccccLxin. Hecepta die xx. ianuarii I4t>3. 

L„Dueali e tentnnasioni" 11. c. 52. reiro, u zadar. arkivu. 
COLXXXI. God. 1463. 25. riyna, n Mletcih. 
Ivan Kastrioiid sin Ojorgtja imenomn mletafkim plemit^em 
1463. 25 Beptembris. Privilegium magnifici et potentts dominl Juanni 
Castrioti, filii domini Georgii Castriotj, acceptorom ad dignitatem maioris 
consilii, 



27fi 



Cbiistopliorus Mauro dei gratia dux Venetiaram etc. UniTcrsis et 
singulis tam amicis ijuani fidelibus ct lam presenUbaa (\num foturt» 
preHens privileinum inspecturi^i salutem et «ncere dilectionis afTectnni. 
Lucalis excellentia nostra in liberalitatis nperibu8 solita celebernme con- 
Tereari, tauto amplius personas magnitiods ct dignitatis honore conspicaaK 
prevenire Btudet l)onorit)UH et dotalibu»4 ampliare lavoribus, ({uanto dncatui 
nostro amicabiliores operibus se ostendant. Uude cam magnihcas et 
potens dominus Juannoa Castrioti, filias magnifici et potentis domini 
Georgii Castrioti, nobtlia civi» Venetus de noBtro maiori consiliu, capitaneas 
expeditionis in partibos Albanie contra Teucros, semjer fuerit et sit 
dilectissimuB et perfectisslmus amieus nostri dominii, sicut per laodabileB 
et notabiies etfectuB ostendit, notum iieri volumus unicuique, qnod omni 
iaris, consiliorum et ordinamentorum nosCroruni necet^saria servata, pre* 
fatum magaificum dominum Juannem cum eius tiliis et heredibas legttime 
ab eo descendentibus ad oumerum et de numero nobilium nostri maioris 
consilii recepimus atque recipimns, et de nostro maiori consilio feciinus 
et facimus, atque pro nobile et dy numero ntibilium iiostri maioris con- 
silii in Venetiis et extra ubilibet esse volumus et tractari, ipsam f^incere 
beoivolentie brachiis amplexantes et firmiter statuentea, quod eisdem 
libertatibus, beDeficiis, honoribus et immunitatibns, quibus alii civeB ct 
Dobilcs no:>tri dc nostro maiori consilio gaudent et perfrui dignoscuntur, 
prefatus magnificus domiims Juaunus ac sai filii et heredes predicti in 
Venetiis et extra ubiijue locorum plenissime t;anileant perpetuo et utantur. 
In quonim omnium fidem et evidentiani ideniorom presens privilefjium 
fiori iussimus, et buUa nostra aurca pendente muniti. Uatum in nostro 
ducali palatn> aiino dominice incaimtionis dte vigesimo quinto mensiB 
septembris, indictione xii. HooooLxni. 

Ex iibro prwilcgiontm 11. c. 46., u mht. arUou. 

C€LXXX1]. (iod. 1463. 6. listopada, a Mletcih. 

aavezu medju Vyri i MletSani, U da 6e se papa ukrcati na brodoee. 

Mooocutni. die vi octobris. Ser Johanni Aimo militi oratori noetro ad 
serenissiraum rcgeni Hungarie Litteris vestris nnper ad noa delatia 
dienira xn et xvn. septembris prope decursi inlelleximua, quantum signi* 
ficastts nobis circa praticas habitas et modos per vos servatos, uti deve- 
niretis ad conclusionem inteUigentie sive lige cum rogia serenitate Han- 
garie iuxta nostra mandata, que omnia non minns diligenter quam pru- 
denter per vos gesta nahh plurimom placuerani, ac exinde laodamuB 
V08 et mignopere coramendamus Videbimua libenter capitula Use ipsins, 
que certi reddimur edita fuisse iuxta mentem et intentionem nostram, 
quam vobis nostris litteris denotavimus. 

Placait nobis admodnm intelUgere optimam dispositionem, ferventisBi- 
mumque propoftitnm sercnissimi regis agendi magnanirae contra Turcum 
comunem hosteni: nec SHtie in hoc celsitudinem suam pos^umus landare, 
cui volumus, ut no>tri parte dicatis, quod speramus, et in superna boni- 
tato confidimus advenisse tempus, quo bn^vi tenendum est. bostera isium 
(eterrimum cum eterna laude nominia christiani exterrainari po.sse, qno- 



m 




niam post adventum Romam orfttonim i1tii&tri8 domitii dQCti» Burfnindie, 
qui obtuleiuiit ipmim doniinuin suum iieiKonaliter pvofectuium ad hanc 
sanctam expedilionem cum putenti numero armatonim, pustqae nonnallas 

Eraticas com eis et com aliis oratoribus poteutatum Italie, ob id specia- 
tcr per sammum pontificem convocatis, landem divino aspiraote namine 
eu deventnm e»t, at etiaro |K)ntifex maximuH ad lianc ex{>editionem pre- 
sentialiter se conferre statuerit, collectis viribua suis et ccciesie sancte, 
ac alita viribus omnibu^, que presertim in Italia haberi potcrunt, dispo- 
situB omniiio ad tempus novuin cum viribus predictis trausitum facere 
adversus hostem prefatum. Dux vero Bargandie ofTert se tempore novo 
cum exercitQ sqo potenti transitQrum ad impreaiam contra Turcam. No« 
ut aliis nostris litteris intelligere potuistis, samQS in aperto et ardentj 
bfllo <-um Turco et euin j>olenti ciaase no^tra, cumque gentibu^ nostrla 
annigeris et peditibus ex Italia mUsis aliisque viribus nustris collectia 
in partibus orientalibus. in Amorea beltum gerimus contra hostem, et ex 
his, qae novi sinie habaimaa, gentes noatre ad loca Kximilii profccte, ea 
muria cingere et fortificare Btadebant, ut hoc £acto provindam illam 
facilius obtinere por^sent, in qua cum Tnrchis nostii conHixerant, coego- 
rantque eos partim exire extra Eximille. cum iactura et damno suo, 
partim ingredi civitatem Corinti. Studemus augere et accamulare vires 
in partibos illia tam gcntium armigerarum et peditum, quam eliam 
triremiam decem, quas de presenti armamus, ut vadant ad se uniendum 
cum alia classe nostra, que est galearum quadraginta. Kt nihil unquam 
pretermisauri samua, at pro gloria redemptoris nostri proqae Balato 
cbristiani nominis iiostis iste valeat propulsari. Et quoniam scribitis, 
BerenJssiiiiuni regfni statuisse inittere In Uossinam equites nii niille, lau- 
damus et commendamus plurimum miasionem huiusmodi, quoniam quanto 
magis hostis omni ex parte hoc tempore, quo nos facimus istud idem, 
opprimotur, tanto melias erit, tantoque magis conpelletur disperdere virea 
auas. £t demum volumus, qiiod por omnes illos mt^Uorea et deccntiorea 
modos, qui vestre prudeiitie videbuntur, solicitetis maiestatem suam, 
detisque operara, quod magnanime et potenter de presenti agat contra 
perlidi.>4simum lio«tem. Nos qooque de succesaibus reruni et de bis. que 
continue fient, vos litteris noetris certiorem faciemus, ut de omnibaa, 
sicDt dccet afTectionem et benivolentiam noBtram, serenitas sua infof' 
mata sit. 

Preterea vos advifiamus, diversis modis nobis nuntiatum esse, magnum 
Caramanum et Us4)iuini Ca»sanitni. qui aunt p<itente.s doniini iii partibUB 
Asie, bellum gererc statuisse contra statum Turci in partibus illis. 

Scripsistis nobis. cancellanoa regie maiestatis pcterc eis aolvi et 
satisfieri pro capitulia et contractu lige; circa quam rem reapondentes 
dicimus, quod contenti sumus. quod provideatis eis ucut meliui et, 
honestius facero posse videbitis usrtue ad summam ducatorum i.. In uc. 
De parte Uui, de non 3, non Bincere I. 

Comrapmoramus eti«m vobis, qnod caneellariam vestrum commenda- 
tum habeatis. dando honcstam operam, quud sibi etiam pro parte regie 
maiestatis decentcr aatisfiat. 

SecrHa cons. rofftUorum, vol. XXI. c. 192., u miet. arkiifu. 



278 



C€LXXXni. God. 1463. 13. listopada, n Hletcib. 

Odgovara se modruikomu biskupu posianiku ugarakoga kratja. 

MooooLxni. die xni octobris. — Quod reverendo patri domino episcopo 
Modrossie et Corl^aTie, oratori sereQissimi regis Hungarie, qoi nnper ad 
presentiaro nostram se contulit, commemorando magnam benivolentiam 
et atlectionem Bue maiestatis erga nos, ac quam prompto et bono aniroo 
devenerit nobi.s^^am ad intelligentiam et ligam ; successive dixit, qnod ex 
conditiontbus, in quibus se repperit, idem rex opus habet pecuniamm, ut 
melius contra comuoem hostem bellam gerere possit. Loquens tamen 
cirea lioc multum modeste etc. sicot per aerenissiroum dominum ducem 
liuic cousilio relatum est, respoiideatur, qnod libenter intelleximus, quantam 
Bua reverenda patemitas solita eius prudentia nobis cleganter exposuiti 
aKiniusqiie magnas et amplissimas gratias regie serenitati Huiigahe pro 
bumanissimis verbis suis proque multa afTectione et benivolentia, quain 
gerit nostro dominio, sed nos quoque certis^^imam esse volumus maiesta- 
tem suam, qaod SQmus sibi singulari amore et immersa caritate affecti, 
nmneque decus ot ampUtudinem celsitudinis sue non minus quam pro- 
priam airectamu.s. Quandoque bis diebus audivimus felices succe^uB suoa 
tam in regno Bossiae quam alitei-, profecto maximam iocnnditatem et 
letitiam sumpsimus. Et quanto progTe.S8US serenitetis sue feliciores et 
ampliores erunt, tanto siquidem nobis graliores. Ad ligam et intelligeo- 
tiam cnm sua maiestate devenimas optimo et sincerissimo corde, iu qua 
et in ailectione na^tra perpetoo persoverare disponiraus. 

Ad jyirtem lavorum pecuniaruni vellemu*! profecto et in hoc et in 
omnibus regie mitiestati complacere posse. sed sicut per oratorem nostrum 
dici fecimus serenitati sue por ingressum nostrum in bello cum Turco 
sumus ad presens io expensis dacatonim sexccntorum milium et ultra 
in anno tam in gentibus armigeris et peditibus ex Italia missis et qnos 
incessanter mittimufi contra comunem bo&tem, quam in potentisstma 
dM8A> qnam contiuue fortiticamus coutra ipsum hoetem. Hinc est, quod 
lieet Toluntas THntn in ceUitudinem soaai perfectiaBima stt, tamen non 
rit nobis possibile ficere, quod vdlemoB; ideoqm rogimos maiQBtatem 
Bnam, ut nos habeat supportatoa 

Commemoreturque ipsi oratori, qood bellam, quod potenter gerrimos 
eontra boetem, existimandam eet nudmnm presidium rebus sue sereni- 
tMtia. Comwemorentar etiui eo, qie iBpnBendarom pcr sDiuuim ponti- 
fiecB et per aBa» yoUmHtB diiwjj Mu i tw entra boelaB fidei oitaffBinaa- 
dum. Ft demum tmaSbm illis otilibas et pertinentibos Terbis, qoe expo- 
dire ridebuntur, mmaCai , quod de hoc iustificato et honesto 
MMro nateC beoe conteutus. De parte 153, de aon 0, noo sioeeri 

Ster. esiis, n§. weL XXI. c 19S^ u mUi, arkim. 

OOIXXIY. M. U63. 13. listopada. n Mletrik. 

^ xm ocMMl Qiiid ^peetafcStes entocftoi ffluslrii 

Stvphani. qui noper veoenmt id 



I 



LaatsUi m 



et i& bcto imle Bnce, qnim 



979 



dominoB saus petit per nos sibi concedi, et circa domam, qatm hic Veiie- 
tiis pro residentia doroini sni petunt. retulerunt ea, qae isti consilio 
nota sunt, respondeatur : 

Quod gratiHsime intelleximus, quantum ipsi »pectabile8 oratores nobis 
e.xposuerunt parte illustris domini sui carissimi fratriB nostri, cuiu3 excel- 
lentie quo magis possumuB re^ratiamur pro humanisaimis verbis et obta* 
tionibas suis, et pro his, quo commemorari uobis fecit de Buscipienda 
impresia regni Hossine. Kl respondentea didmus, qaod pro multa 
affGclione et amore nostro in dominationem saam sumus semperque 
erimuH magnopere cnpidi omnis honoris et amplitiidlnis sui statas, sed 
sicut diversis modis 1ia)>eiur, serenissimus rex Hunt^urie iam bonis diebaa 
fiUBcepit impresiam Bossiue, in quam gentes sue potenter ingres».- sunt; 
et fiicut facti sumus certiores obtinueruot Jaiciam, erantqae in procincta 
obtjnendi reliqaum. Ideoqae postquam res Bossine ita succedaut, nun 
videtar nobis aliter nos impedire. 

Circa partem insule Brace, quam petunt, dicimas, quod sumaB sincere 
atTecti illastri domino suo, cui cupidi eumus in cunctis possibilibus con- 
placere; SfA advisamus spectabilitates boaa, quod quando insula iila sob 
dominio nustro perrenit, promisimus per patentes litteras et privilegia 
nostra conservare et tenere illos sabditos noBtros, nec eos & nobis ali* 
qaallter alienare, et ita obligati et astricti sumus facere per leges et 
ordincs nostros, quibus contravenire non possamas; ideoque rogamas 
excfllentiam suam, ut in hoc nos habeat supportalos. 

Ad partera domus, quam petit hic Venetiis, refi|)ondemus, quod pro- 
fecto gratum nobis admodum esset satisfacere in hoc requisitiom soe, 
sed, Qt scire possant, in hac arbe cum maxima di£6cultate repperiri 
possunt domufi venales, que sint convenientes maxime ani domino, sicut 
est excellentia sua, neque in hoc volumus aliud testimoniuni, quam excel- 
lentia patris sui, cui nondum de una dorao sibi congraa KatisfacOFO 
potaimus. At vero semper quum habebimus modum poBseudi habcre unam 
domum condcccntem domino suo, id libenter faciemus. De parte 163, 
de non 1, non sinceri 0. 

Secreta com. rogat. vd. XXI. c. 105,, u mlei. arkit>u. 

CCLXXXV. eod. 1463. 17. listopada, n MletcUi. 

Naputak za Oavrila TrivUano izabrana za providura u Albaniji 

HocccLxin. die xni octobris. Kos Clmstopbonis Mauro, d^ gratia 
dax Venetiarum et cet. Committimus et in mandatis damus tibi nobili 
dilecto civi nostro (^iabrieli Trivisano, qtiod ire debeas honorabilis pro- 
visor noster ad lurtes Albanie, quo cum applicueris, volumus tibique 
cum nostro rogatoram consilio mandamas, ut esse debeaa cum omuibas 
rectoribus teiraram et locoram nostrorum partiam ipsarum, a quibuB 
sumpta omni accurata diligentique informatione de statu et conditione 
eoram et camerarum, cum eis studiose providebis circa ea omnia, que 
vobis utiliaf necesaariaque videbnntur, tam pro bona costodia et conser- 
vatione dignitatum et locorum ipsorumf qaam etiam pro bona guberna- 
tione cameraram ipsanim. 




280 



Gentes armigeras italicas, que ad presens ibi sant, et qaas mittemus, 
tibi decIaramuB velle, quod sint ad obedientiam tuam, et donec cis in 
partibu» eris, nullDS rectorum tiostrorum lie illiv se iinpeilire babeant, 
aed tu solus sis ille, qui de eis disponere habea^, ac monstras lacere, 
Bicuti tibi melius videbitor, qaemadmodam de solita pnidentia tua con- 
fidimus. Solutionefi vero fiant per camerarium nostrum Scutari cum 
liceutia et bulletis tuis, tencri facietido de eis coiiiptitum ordinataui, 
illtu&que copiam de tempore in tempus nostro dominio mittendo, ut rra 
nostras intelligcre posaimas. Gentes vcro, quc ad custodiam civitatum et 
locorum nostrorum sunt deputate, volumus esse ad obedientiam rectorum 
eiusmodi civitatum et locorum, qaando in eis erunt. Quando vero in 
campo essent, volamus esso ad tuam obedientiam. Kt similiter omnoa 
alifts gentes partium ipsarum, quando in eodem exercita erunt, qaas 
convenire et in exercitam veiiire facies. quando tibi videbitur opporten*. 

Inter cetera qae illis in partibus agere habes, maxime est. quod 
qaanto citius facere poteris esse debeas cam magnitico Scandarbego, 
saeque niDgnificentie exponere, nos ad illas partes te provisorem iioBtnim 
misisse precipueque ut sis cum magnificencia sua, et tiant ille provisio- 
nes, que necessarie videbuntur tara pro conservatione et aactione statuB 
sai, quem pro saa erga dominium noatrum affectione uon minus earam 
qaam nostruin habemiis, et etiam pro defensione et conservatione nostrt. 
Et cum bis et aliis verbis, qoibas pro taa pradentia ati scies, eurabis 
illnm inducere ad facienda omnia, que pro statu nostro tibi atilia vide* 
buntar. Signilicando de tempore in tempus nostro doniinio qnanto fre- 
quentius poteris de saccessii et statn rerum ipsarum. ut sepe per literas 
tuas informati rebus nostris consulere possimus sicuti opportere coKno- 
verimus. Freterea magnitic^^ntie .sue exponea, uti per reverendissimam 
prothonotarium oratorem suum sibi relatim) esse debet, ut adversua crads 
inimicum agere possit. Nos magDiflcentie sae promisi^se f;:enleis nostraa 
italicas, que illis in paitibas sunt. Kt altra eas, ad tempus novum mitterc 
penitus deliberaseo pro favure expcditioni.^f illius, eiiuiies quingentoe et 
totidem pedites italicos. Veram ut hac hyeme rebus suis providere poasit, 
ei per te mittimus ducatos ii. mille sicati saprascripto oratori suo pro- 
misirous. Kt ultra eos alios ducatos sexcentoii de ratione solite provisio- 
nis suo, quas omnes pecanias tibi consignari fecimus. Et iuxta reqaisi- 
tionem magnificentic sae sumaB contenti. nobisqne placet, qnod magni- 
ftcus filias suus sit capitaneus tam nostrarum gentiuiii, quam suaiiim. 
Idem vero magnitifus S<andarbegus sit guberiiator. 

Insu[er qaia illis in partibus bunt nonnulli doniini, partim nostro 
domiuio commendati, pariim qai erga atatum nostruni bonam voluntatem 
babere videntur, sicuti literis coniitis et capitanei Scutari de Alexio 
Spano nuper certiores facti sumus. Quamobrem te commonefacimiis, ut 
Buprascriptos commendatos omnibus modis et viis, quibus per bene pro 
tua prudentia uti scies in devotione et fldelitatt} iioslri domiiiii tenere 
debeas. Reliquos vero indacere allicereque, ut in nostram comraendatio- 
nem veniant, ut adversas crudeli^simum crucia iuimicum uuitls viribus 
potentius fortiusqne agi [tossit. 

Kt quoniam iiitelligimus magnificam Lecham Dachaynum mQUtini 
expeditioni chriBtiane conferre poase, si io amicitiam et pacem cum 




niRgnifiri) Scandarltcgo deilQci pofiset, volumas, tibiqne raaQdamus, ut 
orani tuo studio et diligentia euraro debeas, eoa in conconiiam et pacem 
deducere. Et si facta per te omni experientia et instantia eos coiiducere 
«t cuinpotifre non posges, curabis uo&tri domuiii nominc obtiuere, quod 
ab omni oifensione se contineat, et tavorea kuos huic chriatiane expedi- 
tioni exiiibeat. 

Visitabis preterea maenificum Stefanum Cemoevich vayvodiim nostrum 
in partibu8 Xenle cum illis txmis et bumanis verbis, que tue prudcutie 
videbuntur. 

Copiam capitulorum, que cum suprascripto magnifico Sc«ndarbego 
seu oratore suo habemus, fecimus tibi pro tua informatione dari, ut de 
omnibus inforraatus provideri possis, aiculi melius et utilius pro rebus 
fitatus nostri videbitur. 

Ilabere debes de salario in mcnse et ratione mensis ftorenos cetitum, 
ab omiii angaria libetos, et si quid solvere cogereris, dominiuiu nostrum 
ad eiusmodi solutiotiem pro te tenetur. Ducere tecum debes famulos octo, 
in quorum numero sit unus noster notarius cuui uno famulo, quibus 
omnibus expeneas facere tcneris, et salaria solvere, preterquam notario. 
Et dominium nostrum libi de passa^iiio providere debet, ut celerlter 
exequi possis mandata nostra. 

Solvere tibi poteris et salarium tuam a cameris suprascriptarum ter- 
rarum et locurum iiostrorum de sex in sex men&ibus acci[iere. De parte 
125, de non I, non sinceri U, 

Semto Mar. vol. VU. e. 134., u miet. arkivu. 

CCLXXXVL God. 1463. 19. listopada, n Mletcih. 

Obavieii^uje se poslanifc u Ugarskoj o ueisfpraimosti vieati^ da rcpublika 
fttitem Ladislava sina hrcega Stjepana radt o tom, da si Ihsnu prisvoji. 

1463. 19 octobris. — Ambasciatori Aimo in Ilungaria. Kxpectamus 
pacta initae confederationis Fuit hic ambasciator ungaricus, episicopus 
>lodrusiensi.s et Corbaviensis. „Memores sumus scripsisse vobis alias, 
quod attentis magnis processibus Turci tam in regno Bossine quain alihi, 
duliitantesque, quod res ille non tenderent in peius. ac «cientes discor- 
diam texortam inter ducem Stephanum et Vladislaum tiliun suum, qut 
adhesisi^e videbatur Turco, ut bellam gereret contra patrem et alios 
cbristianos, roittere deliheravimus unam oratorem nostrum ad illos domi- 
nos, ut ex[ieriemur, s\ eos invicem concordare po»semus. Ft ita misimos 
ipsum oratorero, qui, ut nuper nubis scripsit, dlfhcuttates illas composuit. 
Sed quum inter cetera orator ipse scribit, prefatum Viadislaum ingressos 
ease in lioasinaro, et nonnullas terras et loca obtinuiase, puhlicarique 
fecit, quud istud fecit et facit nomine nostru, qao iiiferre volens. quod 
nos pretendamos ad res llla& Bossine, et sibi ob id porrigamus favorea 
nustros, que fatiia non fuit vera oec est, immo istud cuin magna displi- 
centia audivimus, qui nunquam aepiravimus nec appiramus ad rea illas, 
sed nos tenemus, quod pro maiori lepniationc suarum rerum Vladislaua 
i|)80 famam i.stam sparserit, scribendas lias no.stias ad vos duximus, ut 
meram Teritatem intelligatis, ut que si fortc ad aares serenitatJB regis 
Uuugahe Bea suoruin ftmu ista pervenisset, que posset esse molesta 



.2S. 



282 



maiefitati sue, et qnicquam vobis promotam esset, seu vulgari sentieritis, 
possitis sollta prudentia vestra patefacere veritatfm, et illis utilibus et 
aocomodatis verbis, que videbuntur vobis, iustificare et lionestare rem 
istani, sicut bene facere poteritis et scietis.' Magiia letitia senBimus cap- 
tionem Jajce, de gua pa^iam subito certiorem fecirauB. -^- 161 — — 0. 
Sfcreta cons. rogat. hh. XXl.^ u mlet. arkiru. 

COLXXXVII. GDd. 1463. 9. stndena, a Mletcih. 

Odluimo u velikcm viedu, da se sakupe galije, na kojih ie se ukrcati 
papa, burgundski htes i mletacki duzd. 

H6S. die nono novembris. Ser Alexander Marcello, ser Angelus Gra- 
donico, Ber Leo Duodo, ser Jacobus Barbadico. ser Andreas Fuscolo 
ciip. XL. lo. eonsiliHrii. Non latet hoc excellentissimum consilium, quanto 
mentis ardore ac ferventiasimo zelo pontifex ma.\imas tam lileris stiis 
quam verbis reverendissimi domini canlinalis Xiceni legati bic existentis 
instanter requiral, ut Berenissirous princeps noster in sauctam expeditio- 
nem adversns perliduni Turchum una cum beatitudine sua et illusLrissimo 
domiiio Biirt^undie duce presentialiter proficiscatur. Hationes t;t oau.sa8 ad 
id sanctitatem suam movenles aliter reoonoscere non expe<)ii, iiuando 
quidem sapientissimis literia beatitudinia sue lectis baic consilio id amplis- 
stme constat. Quantum vero gloriam et dignltatero nostram deceat, a 
felicibua rerum gerendarum succeBsibus conferre possit, quod sereni&simus 
princepa noster acquiescat et annaat christiane sua&ioni romaui pontificis, 
et e cuntra .si aliter ageretur, que inconvenientie sequi possent, nemo e^t 
qai facile non (videat). Sua sublimitas circa hoc decenter iuterrogata pro sua 
consueta mansuetudine et pia religione proque paterna affeetione sua in 
patriam santissimum rosponsum prebuit, quod videlicet in primis omnem 
di»pO!<itionem suam iii volnntate summi del noetri collocaverat; pro quanto 
autem ad personam suam spectare poterat, fecerat professionem nostro 
domiiiio, cai facultates et sabstantias omnes suas dedicaverat. Non diceb&t 
magis unum quam aliad in re ista, sed decrutis nostris morem gerere 
semper conabitar. Propterea vadit psrs. quod in nomine Jesa Christi 
redemptoris nostri, de cuius causa agitur, et pro honore et gloria sanctis- 
sime tidei noatie et exaltatione nomtnia cbrisiiani persuasio ct requiaitio 
summi pontiticis acceptari debeat, et illustrisfiimua priuceps noster bono 
et prompio animo pemonam euam afTerat proficisci ad hanc sanctam 
oxpeditionem cum pontitice maximo et illastrissimo duce Borgundie. Kt 
circa hoc scribatur bcatitudini sae, ac respondeatur reverendissimo c&r- 
dinali legato in ea cunvenienti forma, que expedire videbitur. De parte- 
1007, de non 11, non sinceri 16. 

iiaius cmisUium. Begina c. 46. r., u mlet. arkivu, 

CCLXXXVHI. God. 1463. 16. studenog», u MhicWu 

Obavieihtje se poslanik u (Jgarskoj, rfo je republika skloptla sattez proH\ 

Turiimt u liimu sa papom i hurgHndskim vojrodom^ i da ie pratiU] 

rojsku sam pap", duid i rojcoda. 

uooocucm. dio 16 novcmbris. Ser Joanni Aimo militi oratori noslro 
ad serenissimaro r^em Uungarie. Ad officiam affectionis nostre in regiam 
serenitatem Hungarie pcrtinere cognoecimus, que nobis occurrunt cogni' 



tione dif;na, et que maxime nnn dubitamns maiest&fem suam perioruDdo 
animo auditurani esse, sibi Btgnificare; imntiamu» itai|ae vobis, quod pro- 
ximia diebus inter sereni^imam pontificem, illostrissimum domioum ducem 
Itargundie et noa in arbe Uoma, medio oratonia ipsius dumini duds et 
nofltrorum iatic existentium, hai)entium opportuna, conflusa et feliciter 
celebrata eat bona liga et intelligentia contra pertidissimum bostem 
Turcum, adversuB qaem etiam alii potentatus Italie dtsponuntur secaturi 
eanctitatem suam valldia viribus et (ifltentia. Promiserunt^iue aumus pon- 
tifex ac illostrissimuB dux prefatus^ boc proximo tempore novo preseo- 
tialiter ae movere, et cunctis viribus mari terraqne agere contra hostem, 
queraadmodum ct ros facimus et magno ot constanti animo facere polli- 
citi sumu--*, augereque vires nostrus, et nihil de [wasibilihus pretermittere 
in cxcidiam comuniu hogtis istius. Cumque nuper requisiti instanter, ac 
perHuaai simus a poiitiiice maximo, ut cum eo personaliter ad hanc 
sanctam expeditionem proticisci velimus noa licet reapectu senectutis et 
etatis nostre iam ingravescentis id diOicillimum esse noscamus, cupidt 
tamen in tam pio et necessario opere sue beatitudmi morem gerrere, 
collocantesque voluntatem et omnem dispositionem nostram in Bopemo 
redemptore noetro, sanctitatt sue bono et prompto animo pt-rsonam 
nostram obtulimus, profecturi cum ea et cum prefato illustriasimo duce; 
nifailquti demam pretermiasuri eorum omnium, que vires pationtur nostre, 
ut ita gloriosum et celeste opus, faveute altissimo, feliciter per6ci possiL 
De his omnibuB volumus, ut quamprimum notitiam detis prefato serenis- 
simo regi, dicendoque sibi, quod speramus et in divina bonitate confidi- 
mus adveuisse tempus, qao res chriatiane brevi bene feliciterqae succe- 
dent. Sed expedit eiiam, ut ad propulsatidam potentiam et rahiein tAnti 
bostis Berenitas sua pro virtate et magnanimitate sua ex latere suo viri- 
bus omnibus, quibas poterit, hoc proximo tempore novo res suas ad banc 
sanctam expeditionem disponat, at ad exterminandum faunc faostem pro- 
cedere possit per moduni. quod a diveisis partibus opprossus mclius 
facihusquo fugari possit. Preterea acc pimus nuper litteras a serenissimo 
Frau(-.orum rege, quibus in rp^ponsionem nostrarum deelarat nobia optj- 
mum animum et ferventcra diHpuaitioiiem suani facicndi contra TurcoB, 
aicut per exemplum litterarum soarum, quod vobis mittimus his impli- 
citum, videbitJB. Noa autem, ut confirmemus maiestateoi saam in bono 
proposito suo, utqae habeantur favores Bui, mittere statuimus ad soam 
screnitatem unum oratorem nostriim, (itiem expedira quamprimum stu- 
debimug; de qua re volumus, ut etiam prefato sereni&simu regi notitiam 
dare curctis. De parte 150, de non 0, non ainceri 0. 

Sccr, cons. rogat, vol. XXI. c. 202., u mlet. arkitm. 

GCLXXXIX. God. 1463. 18. stndeQoga, n Mletcili. 

Odffovara se «a molbe jtodnesetie od postanika Stjepana vojeode sv. Save. 

1463. 18 novembria. Quod ad capitala per oratons illustris ducis 
Stephani sancti Save nostro dominio porrect», respondeatur: nos intel- 
lexisse, que nomine iUastris domini sui prudeoter exposuerunt, excelleneie 
cuiua gratias aginius de salutationibus, oblationibua et donis suis. 



I 




284 



Ad part«m vero substdii pro recuperatione status sui a Tureho sibi 
abrepLi, doqiit: illius sobstentatione dicimus, quod amantes magniticon 
tiam suam tanquam bonum fratrem, et i^i quemadmtHJum intelligere 
potest pro pondere et magnitadine belli adTeraus Turchum teira niarique 
sascepti magnis impcnsia involuti sumos, tamen ut inielligat amorem 
nostrum ert^a excellentiam suam, sumas conteuti rectoribus nostris Dal- 
matie mandare, quod sibi morem gerrant, eique de illis peditibas, quot; 
iltis in partibus liabemus, inserriant pro recuperatione status sui; et boc 
idera dirimua de aliis genttbua, quas ad ipsiis civitates et loca nustra 
8umu8 mis«uri, qnod ad omnem excellentiu sue requisitionem illl inser- 
viant pro conservatione status sai. Qaantam vero abinet ail illius ex)n- 
servationem in faturum, dicimas, quod conaiderantibus nobis bellum anno 
futuro Turco inferreiidum ex partibua Uunj:rarie, Albanie et (Tre«ie & 
summu pontifice inustriKsimoque Burgundie duce, ciim quibas phedus et 
societatem inivimus, et a nobis et compluribus aliis christiauis potenta- 
tibus, et trans Kalipolis angustias, certos nos reddimus. quod de statu 
suo dnbitare nou habebit. Verum certus erit de adipiscendo dc illo ini- 
mici; nil)i!ominua accidente casu, quem deus ayertat. omnem op«m pos- 
Bibilem excellentie sue exhibebimus. Ei pro suo solamine declarantes, 
quod in ipsani expeditionem idem summus pontifex, illustrisRimus dux, et 
nos pro reverentia dei et defensione kathulice tidei adversus crucia ini- 
micum magnis apparatibus et viribus {jersonaliter accedemas. 

Ad rem tiiii dicimus^ quod cognoscentibus nobis clare dissenBionem, 
qufim cum eo babuerat, faisse causam daimi status sui. quando intelle- 
ximus pacem sae excellentie cum illo factam, letati non mcdiocriter 
fuimus. Verum quando postea nobis nantiatum fuit, ipsum filium non 
acquiescere, nec de pace ipsa Rtare contentum, dubitantes, talem discor- 
diani esse posse totalum ruinam Euam, pro nostra in illum benivolentia 
oratorem nostrum ad suam excellentiam misimus pro eiusmodi differeniiis 
componendis, ut statns suub tutus i^ecurusque redderetur, deque eiusmodi 
concordio non paruni contentamenti habuimus. CoDsiderantibusque his 
temporibus talem perturbationem maioiis scandali snscitationeiu eBse 
posse, animadsortentibiisque quid per discordiaa per elapsum acciderit^ 
quaiiiumciue deterius accidere posset excellentiam suam fraterne rogamus, 
quod postquam status ille in filii manus pervenit, qui causa salutis sne 
esse posset et aliter ruine maioris, quod pro presenti equo animo ferre 
velit, qoum in liei clementia et tot christianorum apparatibus speramas, 
quod tantum de inimici statu aquiretur, quod eiusmodi differentie per 
illius partitionem optari perhene poterant; pro quibus componendis facie- 
mus sempor quicquid boni nobis ptisaibile fuerit, ut iiit«r e.xcellentiam 
auam et filium sit illa unio et pax, que inter patrem et filium iare 
optimo esse deb«t. 

De loco Almisii dicimus, quod quando locus ille nostro dominio se 
sabfgif, promi.simus eos sub ditioiie nostri dominii conservare, nec vide- 
mns modum, quomodo excellentie sae honeste satisfacere possimus, quum 
Mset oontra promissiones nostras. Verum pro nostro in illum amore ei 
Ubenter (jfTerimus receptum in unaqueque terraruni et locorum tam I>ai- 
matie quam omnium aliamm civitatum et locorum nostrorum pro aoe 
exceUentie suorumque omniQm tatella. 



Dc Irireini dicimns excellentiam suam optime intelligere debere, 
quanlopere his temiwribus galei? opas haiiebamus ac maximo numero, 
ideo non posse lequiBitioni sue satislacerc. Verum si qais casus accideret, 
certam esse voIumu8 excellentiam suani, quod pro nostro erga illain 
amore ei adminns de mia galea providebimua, ot se sooeque salvare 
podSBit, sicut anno presenU fecimta. 

De btadis, que petit, et querella, qnam de potest&te Antibari facit 
pro farina et barctia etc. dicimus, quod diminio nostro canini e^set in 
omni casu sue excellentie rem gratam facere, cui declaTamus, quod ob 
deffectum bladorum, quem babemus, opns est nobis parce metih condi- 
tiones bladorum pro sustentatione classis noslre et exercitus, quem ia 
Peloi>oneeo habemus : preU^^rea non sine animi molestia aadisse, quid per 
suprasoriptum potestatem Antibari sibi f&ctum fueht Ideo ci expresse 
mandamus. quod omnia sibi integre restituat. Ex nunc quod cjtptiim sii, 
quod mandetur i[t&i potestati, qnnd accepto niandatn nnstro iiiira -ax diea 
restituisse debeat farinam et barcham seu valorem cum iiitef;ritnte sub 
pena dupli per advocatores comunis sine tillo couailio exigenda. 

Ad partem demum pacis, dicimua, qood si accideret, quod ad pacem 
cum ipso Turco venieinus, ob noRtrum in excellentiara siiam amorem 
memorie habebimns illum in ea includcre. Jdeo excellentie sue parifor- 
miter comiiiemoramus, quod si ad pacem cum prefato Turco deveniet, 
illam sine nnstro consensu non faciat, cum bonestaa ipsa velit, qaod pro 
huiusmodi oblatione, quam excellentie sue ficimas ad hoc prorsus obli* 
gata sit. De parte 124, de non 2, non sinceri 4. 

Hec sunt capitula siipr&scripti illustris domiui ducis sancti Save. 

Serenissimo principo et excel^a signnria etc, el vostro cime bon filgio, 
fratello e citadino signore nostro illuBtrissimo daca Stephano algune volte 
per tempo passato ha mandato ala prefata illuatrissima signoria vostra 
aoi amhassadori, dando ad intendere a quella, come qucsto cam Turco e 
voluntareso ingiutirlo e anco disfurlo de! mondo, come ba facto molti 
alth signori clrcumstanti ai come lione superbo, domandando ala prefata 
aignoria vostra, se degni prestarli adiuto de tleiiari e de soldati e altre 
cosse del vostro potere, azo non fosse desfacto siando apre^so ala pre- 
fata e habiando speranza in quella. (juesto sa dio e nui mtino al di pre- 
sente ha habiute bone e honorevel promissione^ altru no; qnando tai 
flcampo da la poaanza de li pagani ale mahue, trovo voKire gilie, le 
qual el salvo, e feciti bona compagnia, dit;ando li sopracomiti de le dicle 
galie : ve bisogna cnssa alcuna, nui habiamo commandamento dala nostra 
ittusthssima signoria de esser appatechiati e obcdire la screuita vostra, 
per la qoal eossa lui regratio la prefata serenita voetra, e cussi al pre- 
sente rende gratie. 

Item notiHca ala prefata serenita Tostra, che sa ben sapeti quello ha 
£icto dot re de Bossina e de alth signoh Bosenesi, e anche quello ha 
faclo a lui ; e come lui e soi figlioli per la dio gratia e soi cavalieri snn 
salvali da le mane de li pagani; ma et suo paese e soi fastolli ha liabiuto 
^ran daiino [>er respecto de alguni sni traditori, che era castellani in li 
dicti castelli, cbe li dette in mane del Turco cum el vatore de ta roba, 
che era dentro, e de la sua camera. Quando el passo la pnssanza de 
predicto cam per et ^uo paese, la«so Turchi castellani per signorizare 



I 

I 

I 

I 



286 



el paese; ma Ini cum lo aiutn de dio torno in to suo paese, e ave tl 
Boi casteili cxcepto tre, clie anchora son ia le m&n de li Turclii: se 
la poHanza del predicto c&n non torna presto indrcto, iia speranza in dio, 
che ancho hara li predicti castelli in le sue mane. 

Item notifica ala prefata serenita vostrs, che siando lui eoto uno 
Buo castello, bonibardolo c facandoli gaerra, e siando li Turchi dentro, 
vene da parte ile la prefata vostro ambass&dor honorado miser Antonio 
Priolo, e disse el vostro bon conseglio e conforto, e lagnandosse de 
questo gran Turco, e fra le altre coase disse: el me ha manda la mia 
signoria, che faca accordo e pase cam suo tigUolo Ladislao. Lui inten- 
dando, quello mandava la prefata sereiiita vostra, regratio cum molto 
perfecto amore, e al prescnte regratia de ogni boaa operatione verso lui, 
6 cufit-i djsse at prefato ambassadore vostro, che era contento de tato 
quello faria la prefata serenita vostra; etiam mete el suo capo in le 
man de quela, e tuto quello fara, sera contento, e si el tolle de hona 
voglia. Vero e, cbe tre mesi avanti era accordato cam et suo tiolo La- 
dislao in questa forma, che tolessc la quarta parte del suo paese e 
rastelli, che fusse de patrimonio e cuasi tolsse de bonavoglia; et el 
predicto nostro signore ha una copia dela lettera de sua mane propria, 
unde se conteni li pacti e el suo sacramento, che ha facLo de aaa volun- 
taAe senza comandantento del predicto nostro signore, e questi pacti e 
sagrameoto trovo lo ambassadore. Vedando el sao filgio Ladislao. che et 
padre era messo in liberta de la prefata serenita vostra, commenzo a 
sotilgiarise e dire, che non vole la quarta parte ma U terca de tuto e 
de soe scripture e sacramenti se tira indreto, che aveva facte in prima; 
el noBtro signore de quello baveva dicto in presenza de lo ambassadore, 
non se volse tirare in drcto, e cussi da la lihertade a la serenita vostra ; 
el suo tigliolo I^adislao ha scripto cum lo ambassadore vostro volere la 
terza parte del tuto> come e dicto, e al suo fratello Stephano menore 
ha tolto la sua parto, el qualo e cussi figliolo legiptimo come lui. e 
cussi tiglinlo de zentil dona come lai. Mo illustrissima signoria lui mete 
questa rasone denanti ala prefata, e che vediate, sel ve paro rasone e 
honesto; lui assai se cbiama contento de vostre scripture e promissione 
h& babiute, e cussi ba fede e aper&nza, le promissione ha facte la pre- 
fata serenita vostra non venirne a manco ne per lui ne per soi heredi. 
Etiam ha speranza non torite el tilgio in loco del padre, ne ancho et 
padre in loco del filgio; prima per la rasone de dio, la quale e in et 
mondo, I altra per respecto do le soe promissione; ehe dira li signori 
circumstanti, che aldira e ha aldicto si facta raaone, veda queste cosse, 
e faca questa rasone. 

Item notifica ala predicta, quando lori fece questa scriptura nova e 
per mezo delo ambaasadore vostro, in quella volta non li era presente 
el Buo figliolo Vlatico, che altre volte fo ala serenita vostra; ano mese 
av&nti lo aveva mandato in el paese suo ali confini del Turco, et e 8t& 
la ogni znrno facando guerra cum li Tarchi> et ba tornato indreto el sao 
paese e castelli, et ba tolto apresso de qoello cum lo aiuto de dio del 
pacse del Paulovlch bona p&rte e sei boni c&stelli, fra li quali e nno o 
el megtio baveesc; e apresso det paese de Covacevich ha habiute bona 
p&rte e tre castetli, uno de ti quati e apresao de Sebreniza, si che in 




I 

I 

I 

I 




287 

quella parle ba £actx> bene, et e sta solicito. Li Turcbi, che era nel paese 
predicto, parte ha morti parte son faclti. Se el mio fif;lioIo Vlatioo 
vedes&e qnello ba facto Ladlslao a suo fratello senza fasone, conzosia i 
babia tolto la eua parte del auu fratello Stephano, clie sta cum lui e 
Bcampaase dal Turco cum el paeee e castelli, questa seria una mala 
novella; ma questo non voglia dio, che el suo tigliolo Vlatico fesse simUe 
cossa. Kl manda ala prefata serenita vostra la copia de la lettera de Li 
pacti e znramento fe cl buo figliolo Ladislao, e prega qaella la intenda, 
bene. vui trovariti, cbe va contra dio e la rasone e de suo padre e de 
Buoi fratctli. 

Item notl6ea ala prefata illusirissima signoria vostra, cbe altre voite 
ha mandati soi amt^assadori per questo, e pregato zo, e che li concedessi 
el castello ha nome Ilomis, che lui aveva tolto al re de Hangaria, e vui 
el tollesti a lui, dio sa c vui per che casone et per fin al di presente 
non la mai potuto avere; per la qual cossa bumelmente prega la pre- 
fata serenita vostra li dia el dicto castcllo per I amore de questi tempi, 
cbe vai sapoti, azo potesse venire a quello cum soi tiglioli e cum lo 
havore e ricbezza, c)ie dlo gli ba prestado, e li condure el suo bavere 
per miglior guardia e scguranza; e so de qnesto castello role^i da lui 
pizaria o fede, Iui la dara. Questo castello sera comu in le roan vostre ; 
e 86 da poi la serenita vostra et volesse indreio, non li sera parola 
alguna, per che el restituera de bona voglia, vui sapeti lo atile ne baveti 
de esso. 

[tem notilica a la prefata, e dice: vui aveti aldito e vezuto, che 
tempi i son stati sopra de lui, e come e aempre arente le man del Tureo, 
e non ba naTilii a qaesti tempi che son de bisogno, per la qual cossa 
bumelmente prega la prefata signoria vostra, che in alturio 11 date aua 
galia cum li soi fornimeuti senza li bomini; e questa per simili bisogni 
son stati e possa tenire a Nerenta. iii la quale potesse salvare le sue 
persone. Se qacsto non puo esser piaza dar li una galia per la intrada 
a Cataro, che ha al atmo ducati vt cento. Son pasaati pareccbi anni non 
ha habiato alente de la predicta intrada come altre volte ve sta dicto 
per sua parte; el resta avere pini de ducati 4000; li vostri conti de 
Cataro per vostre letere non li ha voluto dare nulla, scampando lui da 
li pagani. Li Ragusei li mando una galia, e sopra de lui se son ben 
pagati. Lui sa ben, cbe bavete bisogno de galie al presente e de altre cosse. 

Item notifica ala prefata, come altre volte ba mandato ambassadori 
ala signoria voatra, dimandando, li concedesse victaarie a Castel novo, e 
cussi la prefata signoria vostra comando ali conti de Cataro e de Budoa 
e Antivaro, che non 11 sia dato impa/o pur non Bia cossa contro la signoria 
vostra. Li conti vostri non hanno voluio fare nulla. Per letere voetre li 
aveie mandato e commandamenti. lu ogni cossa li da impiizu. K adesso 
la prefata signoria vostra aveva deliberato, che non cotnprasse frumeoti 
ne biave in le terre vostre, olo per questa cason non ha volato in 
quelle mandar a comprare ne frumenti ne biave, ma aveva mandato da 
Scanderbech, che comprasse fnimenti in le sue terre, e cussi ne compro 
parte, parte dono del sao proprio. El vostro conto de Antivaro tolsc 
formento o farine e la harca. E el conte segondo ho inteaso soto man 
ha tolto la mita de le farine, e I altra mitade veoduta^ e la barcba, che 



I 




288 



valeva ducati 3r>, la venduta al suo cavalero per ducati 14. Veda 1« 
signoria vustra, a che iiitxlo lu tractadu. A lui le vo8tre lettere non li 
vale niente; ne li Tostn commandaraenti vole obedire. 8e de questo 
lUustrissima sjgnoria p3 esser qualche rasone, piaza de farla, perche 
sapia, che al presente li e de ^ran hi.<ingno. Dove cbe e pasKato questo 
cam per et suo paese, ha desfacto biave, vigne, solo ha la8.<«ata la terra 
nuda e desfacri tati li molini, e per questo averia mandato per la casa 
sua li fosse portata faiina masenada. Lai haveria creduto ali soi bisogni, 
se avesse mandate al conte de Antjvaro, che lai li avesse roandato del 
suo proprio. El conte de Antivaro de qaesto trova la scusa, e dise: 
qae^ta lettera non val niente, perche non scrive quelli dcl con?cio de 
U desi ne de lavogaria, e per questo ha mandato tute quesle lettere e 
sopra de tuto pensariti; e prega come fratello vostro, e bon citadino, 
sopra de tuto li sia facto spazamento. 

Item notifica como ha habiuto gran danno da questo can, c guarda e 
aspecca ogni zorno se non ha qualche provedimento da la signoria voalra 
et da ii boni christiani, hara ancor pezor danno. Per la qual cossa 
prega ve di^nate darli aiuto cum soldati o denari. Li lumimenti de li 
soi castelli son venuti a niEincho: a/.o qnesto caro non piglia suo paese 
e castelli, percbe el suo paesc e scala e passo a tuta Croatia e Dal- 
matia, poteti extimare, se perde el sao paese a che etiam prega, se 
questo cam cercasse fare pase cum la prefata signoria vostra, che anehe 
lui lo vogliate acceptar come vostro bon fratello et citadino. 

Secreta cons. rogat. XXI. c. 203.^ u mlet. arkitn*. 



GGX€. God. 1463. 18. stiideuoga, o Mletcib. 

Upu^uje se knez spljetski o raznih poslovih tHtUih se Bosne, 

HG3. 18 novembris. Comiti Spaleti et oratori nostro ad illustrissimum 
duceni sancti Save. Vostre letere fra le altre dade soto di xm. del pas- 
sado recevissemo, per le qual ne signiticasti per le summe instantie 
facteve per lo illustrissirao Ladislao, e dechiaration di suo pericoli, avevi 
aaentido darli tre nofitre insegne de s. Marco et a Juanus nostro pro- 
visionado fanti U\ de la qual cossa, quantamque ne fusse grata ogni 
persecution et expulsion de Tarchi et ogni recuperation de quelle parte 
per gloria del signor dio e salute de fedeli, tamen per rispecto de 1& 
liga e confederatiun facta cum la maesUY de re de Hungaria, quale h& 
delibera andar in Bossina, desiderosi non li cansar alcun sospecto, die 
pretendiamo aver alguna participation de dominio in rjuel regno, volemo 
che cnm quel bel modo ve sera poissibile dobia operar cum el dicto conte 
Ladislao, che le inse^'ne nostre non le volia adoperar salvo ne le terrc 
u laogi 8U0 paternal, per rieaperatinn di qual per I atTection li havemo. 
Non ne e ingrato li abia prestado dicti favori nostri. Vui veramente 
ambusador per che per aver satisfacti i nostri comroandamenti, ne ave 
|HU volte facto diroandar licentia, semo contenti debia repatriar ben 
informado de tutc nove e coiidition de quelle parte. A vni veramentc 
conte dechiaremo. che per cason dela confederation avemo cum el sere- 
nissimo re de Ilangaria non e de nostra mente, che in le cosse de la 



I 

I 

I 



btnwtt faca iJeiina cogfia senra exprcsso nostro ooinmandamento. Beit 
V6 porU tamen huniiuuunente cum lei. De parte Ult de noa 7, non 
anceri U. 

Secreta eona. rogat. Ub. XXI c. 208., u mM. arkivu. 

CCXCI. God. 1463. 23. stndenoga, n Snetfili. 

Daje se odyopor nadvojvodi Alhertu u po^lovih Trsta. 

McoooLzm. die xxm noTembrU. Ulustri domino Alberto arcfaiduci 
Austrie et cet. Illttstris et excelse frater carijssime. Ea est vetus aml- 
cicia et benivolentia noHtra in imlitam domum Austrie, nt qoecnmqne 
noblB veniant, ntm {>ossimu8 nisi in optimam partem accipere. Celaitado 
veetra iitteris suis per hunc nuntium nobis redditis de nobia plurimum 
que«ta est, granter et molestc ferens, quod presertim adversus Tergo- 
stinos arma Bampserimus, et queilam alia tentaverimua contra imperato- 
riam maiestatf^m. Nobis profecto magnopere displicet, iUiistrem domina- 
tionem vestrani ea de oobis coocepisse, que ab omni meiite noatra alieDa 
sunt. Cupidi semper fulmus cesaree maiestati in omnibus morem gt^rere, 
et excellentem donium Austrie omoi semper affeetu et amore precipuo 
prosecuti sumus. Neque coDBoevimns pro maiorum nostrorum more, nisi 
inviti et puLsi arma movere, quando quidem ct equitatem et honestatem 
colere studuimus. Poetquam enim Tergestini insolentissimi vtri preter fas 
et iu6 violente et facto in contameliam noutram iactursmque gravissimam 
Bubditorum nostrorum frt-gerunt occuiianintque stratas victualium et rertmif 
qne continue per euperiora temfiora Justinopolim et ad alia loca ooBtra 
conduci solebant , nanquam cessarunt verbis et factis impudentJuhne 
agere contra nos. Qnesivimus sepe per viam quietis differentias illas ■ 
toUere At qaanto cum eis bonestius agcre studQimus, tanto semper inso- * 
lentinB et protervius se gessemnt, indignis ct spurciBBimis verbis et 
factis nos qootidie provocantes. Successit ob id, qnod nonnullos equites 
ex nostris mi-imufi propo illa confinia, qui fluper nostro stratas cnstodi- 
rent, nemint inferrent iniuriam, sed at Musolacbi non cogerentur preter 
velle Buam cam victualibus magis ad unuin quam ad alium locam Be 
conferre. Tergestiai superbissimi in nostros equites soper nostro fecemnt 
inBultam, quorum plerique vulnerati et aliqui cesi sunt. Ex quibos et 
multis aliis violentiis et iniuriis laccessiti et provocati, tandem post incre- 
dibilem pacientiam nostram tolleratam ultra quam per annoa duoe pro- 
coflfeimus ad eorum proterviam propuIsanUam ; non quidem ut rem iogra- 
tam aut moleBtiam faceremus imperatorie maiestati, sed quia omnia divina 
et humana iura disponunt, ut vim vi repellere liceat Doluimus sepe 
Utteris Dostris et etiam cnm oratoribus maiestatis sue, qul ad noB foerant, 
de huiaamodi ineolentiis Tergestinoram, sed non profait nobis qaicquam. 
Tergeitini .sui iari.s semper esse voluerunL, nemiui uuqaam obedientiam 
presbterunt, omnia pro saa nequitia et levitate facere sempor conati 
sant. Nolamas. aut ulla ex parte contendere intendimus de duminio aot 
iorisditionc Tergestt, qui pro maxima affcctione nostra in serenitatero 
Buum inque excellentiam vestram tale semper cuperemas esse imperiam 
snam, quale ip:>amet deBidcrat. Hoc dixisse volumus, nt excellentta vestra 
iuBtam causam noetram, quamque honeste moti samoB, iotelligat. Sed qold 

aroM. xxn. 19 



m 



S90 



tandem in re ista Tergestinomm Becutain sit. paticia absolvemna. Romanus 

f>onttfex per medium reverendissimi domini cardinalis Niceni legati d« 
atere liic existentis pro rebus contra perfidos Turcos gercndis maltuai 
eshortari nos fecit pro paco Tei^estinorum. Nos, sicut a natura datum 
est nobis, decrevimus iniuriaram auaram oblivisci; et per operam reve- 
rendi&sime paternitatis sue veniam et pacem dedimu» TergeBtinis, iassi* 
musqac ^'entes nostras ab eorum obsidione Cistra movore. quod fccimuB 
eo tibentias, quo existimavimua, gratuiii id et acceptum admodum futurum 
eese prefat« imperatorie maiestati ac dominationi vestre. In bis quoqae 
Utteris suis excellentia vestra commemorat dilTerentiafl quasdam portus 
Naonis et Ij.trie. Pro his, que ad portum Naonia pertinet, nihil dicere 
opus eat, quoniam iam diu inter oratores imperiales et nostros, qui iUae 
ae coDtulemnt, soleniter facta fuit tranyactio et conclusio debita intOTi 
partes. Pro quanto vero ad diflerentias limitum et confinium Istrie spect 
poteat, iussimuB semper subditos illoa nostros cum Pisinensibus et aliis 
subditis imperialibuB quiet« et pacifice vicinare. Neque in rebas illts 
ToIuimuB unquam nec volumus nisi qaantam honestas et equitaa patiantur. 
Sumus deniquc in qucqtic grata ct placita celsitudini vestre omni tem- 
pore parati&simi. De parte 144, de nou 1, non i<inceri 1. 
Secreta coni. rog. tol. XXI. c. 206., u fntei. arhivu. 

COXGII. God. 1463. 26. stndenoga, a Mletcib. 

habran za novoga crhomojja pomoritkoga kaprtnna Orsat Justimano. 

McccCTJcni. die xxvi novembris. Unusquisque intelligere potest ex 
litteris lectiB baic cotisilio, quam necessarium et expediens Bit cum omni 
Btudio et ccleritate consalere et providere expeditioni nostre Amoree ac 
etiam securitati et conservationi statoa et remm nostramm partium 
levantis, ne propter tarditatem provhionum ipse vires nostre, que tautum 
iraportant, aliqnod incommodum patiantur. Kt vir nobilis Lndovicus Laure- 
dano procurator ecclesie sancti Marci, impresentiarum capitaneus noster 
geueralis maris pluribus litteris suia et nuvissime cum maxima instanti& 
requisierit, quod per noBtrum dominiura fiat eleotio et provisio eius suc- 
cessoris, tam propter scmum quam invalitadinem persone sue, et con- 
veniat benignituti nostri dominil non gravarc clves suos ultra quam pati 
poasiat. Vadit pars, quud in nomiue Jesu ('hristi salvatoris nostri et in 
l>ona gratia, crastina die eligi debeat unus capitaneus generalis maris 
loco predicti ser Ludovici per ^cruptiniam in coDsitio rogatorum, et per 
daas manus electionum in maiori consilio, qui possit eligi de omni loco 
et officio, et oflicio continuo, illis modis, salario, prerogativis et conditio- 
nibus omnibus, quibas electus fuit idem ser Ludovicus. Teneatur respun- 
dere infra terciam diem a die electionis sue, nec possit refut&re sub pena 
ducatorum v centum, et si refutaverit pro eundo extra, teneatur transi 
Alpes, aut Quarnarium et stare mcosibus sex. Post coius electionem 
teneatur collegium quamprimnm venire ad boc eonsilium pro providen- 
dam ad rccessum et commisaionem saam. De parte 160, de non Sj non 
sinceri 4. 

ElectuB ser Orsatos JustinianuB miles procurator sancti Marci. Ac- 
ceptavit. ^ 

S^. cont. rog. tol. XXI. c. 207.^ u mUt. arhtvu. 




291 



1 

I 



CGXCIIT. 6od. 1463. 29. stndenogft, n Hletcih. 

Obaoiei^uju te zapovjednici zadarski o savexu skloptjenu aa bur^tndshim 

knezom i papom. 

Pro felici confederatione contra Tcucrum. ChristoforoB Mauro def 
gratia dox Vt>netiaruin etc Nobilibus et i^apieatibus viriB Luce Mauro 
de 800 mandato comiti et Donato Barbaro capitanco Jadre fideUbus 
dilectia aalatem et dilectionis affectum. Potuistis torsitam iam antea intel- 
ligere contederationem et coligantiam solemniter celebrataa preteritiB bis 
diebus in Roma ioter summum pontificem, illuslriasimum dominum ducem 
Burgundic et nos adversns perlidissimum hostem Turcum, contra quem 
romanua i|>8e poutifex et dominus dnx cunctis eorum riribus ad tempuB 
novum personaliter profecturi eunl, ut nichil eorum omnium, que neri 
poBsint ad propulsandum et exterminandum eum pretermittatur. Nos 
quoque et si in presentiarum in aperto bello samus cam isto immania- 
aimo hoste, ad id te mpua cumQlatoribus viribus toti&qae conatibas oostris 
adversus eum proceBBuri sunins. UequiBitique nuper et persvasi a ponti- 
fice maximo, policiti ei sumus, cum persona nostra propria ad hanc 
aanctani expcditionem proticiscl. Et ita auxiliante deo cum effectu facturi 
BomuB, comittaturiqae beatitudinem suam. Erunt etiam in liac expedi- 
tione comitos, uL coafidimaB, de aliia potentibus chriBtianiB, ita ut favente 
altiasimo, cuius res sgitur, tenendum sit, Cristi fideles felicem exitun 
reportaturos esae. Hec vobis gignificanda duximufl, volentes, ut comuni- 
cato consilio iBtius fidelissime comunitatis nostre, ea sibi nota faciatia, 
quemadmodum ad ofticium nostrom in veros cives et fidelea nostros per- 
tinere existimamus. Datum in noetro dacali palatio die xu novemtjrlB, 
indictione xn., MoocoLxm. Kecepte die 29 novembris 1463. 

j,DueaU e terminagioni.' II» 51., u zadar, arkivu. 

CCXCIV. God. 1463. 29. Btndenoga, n MleteiL 

Nalaee te poslaniku u Ugarikoj, da na sw pazi i obaviesti* 

HooDOLxm. die xxvmi. novembris. Ser JoAnni Aimo militi oratori 
nostro ud sereni:;simum regem Hungarie. Delate snnt nobis littere vestre 
die XV noveml>ris presentig, quibus inter cetera gratissime intelleximuB 
adventam vestrum ad partem Sdavonie proximas regno Bossine, et regie 
maiestati Uangarie apud Jat^am existenti. Nam ferebatur, «luod ob inva- 
litadiuem persone veatre remanseratis in loco quinqne ecclesiarum, quod 
profecto nobis molestum erat tum reapecta persone vestre tum qaia per 
distantiam vestram a re^e non videbamuB iuxta desiderium nostram 
exequi per voe posse nostra mandata Uperam qaoque vestram et dili- 
gentiam per vos adhibitam, at idem serenissimue rex tranairet Savam, 
et ad impresiam illam Bos^ine se cooferret, laudamus plnrimum et 
merito commeodamuB, quoniam, ut non dubitamus, pro vestra pnidenti& 
VO0 optime intelligere, quanto mad^ procodetar ex omni parte ad infer- 
rendum bellum contra i>erfidum ho^tem Turcum, tanto melios tantoque 
atilius erit, ut a diversis partibus propalsatuB, et in Amorea et alibi res 
gerretide feliciorea succeasus reportare possint: circa qaun rem contenti 




I 



I 



I 



292 



snmuB ct TolaraDs, qnod apad serenilateni saam a|?&tis quioquld a Tobis 
ti«ri poesit. Advisantett vos, (luod onini nosiro stndio apud romanum 
pontincem accuratissimam operam adlijbemos, nt sua sanctitas tam per 
miBsionem unioa reverendiseimt legati ad prefatum serenissimum regem, 
quam per provisionem pecuniamm. omnes favorea possibilea impondat 
maieatati Bue, et pur ea, que habemus. tenemus ita cum efTectu geqQi 
debere per modum, qnod serenit&s Baa tenipore novo validis Tiribua et 
cum potenti exercitu, auxiliante deo, ad exterminandum hostem magna' 
nime procedere polerit, quema.dmodum etiam pontitex maximua ac iUus- 
trifisimus dominus dux Burgundie et nos personaliter, et eunctis viribua 
tam mari quam terra, duce deo factari sumua, sicut per alias Eeriosias 
vobis acripsimus. ConfidimuB namque in superna clementia, quod hostlB 
iste undique propul^^abitur cum eterna gloria serenilatia sue et aliorum 
prlQcipam chri^tianTum, qui ad hanc sanctam expeditionem profecturi 
sunt. Nosque oon cessamus continue coaduc^re et cxpedire gentes equestrei 
et pedestree, et aimiliter galeas, quas mittimus oontra hostem. Scimus 
etiam sammum pontifict^m reliquas euras umnes deposuisse, et siroiliter 
prefatum ducem Burgundie, et ad nibil aliud attendere, qaam ad hanc 
sanctam expeditionem. 

riacuit pret^^ nobis plarimum intcUi^ere, qaod fueritis et sitis 
vigilans et intentus proptor ea, quc rcgie maiestati [iotuerint seu possent 
refferri , quod pretendere voluerimua ad res liossine, et quod iustiBca- 
veritis et iustificatoruB sitis cum i>ropria virtute causam nostram, sicat 
BUperiohbuB noetris litteris vobis scripsimus. Et boc idem dicimu^ de 
bauatu Croatie. Deinumque volamus, quod de successibns rerum illarnm 
curioeius aiti» litteriK veslris nos certiores elticere. De parte 137, de non 
0, non sinceri 0. 

Secreta cons. rogat. eol. XXI. e. 208^ u tHlet. arkivn. 

CCXCV. 6od. 1463. 11. prosinca, a MleUni. 

VozvoljfttOj da Ninjani nose svoje proizvode » Zadar. 

Cbristopborus Mauro dei gratia dux Venetiarura etc. Universia et 
singulis QobiLibus viris de buo mandato comitibus et capitaneis Jadie et 
None ceteri&que rectoribus et oftitialibaa nostris Dalmatie preaentes 
litteras ius])ecturl8 fidelibus dilf^ctiB salatem et dUectioiiis atfectDm. Moti 
suplicationibus fidblissime comunitatis nostre None, cum nostro consiUo 
decem concessimus ac tenore presentiam concedimus, quod fonnantum et 
rarinam et quoscumque rt^dditus fiuoa e Nona Jadram delTerre et defierri 
facere poBsint ad libitum ipsius comunitatis. Quare cum dicto noetro 
consiUo Tobis Bcribimas et mandamus, quod aliquo aUo nostro mandato 
in coatrarium faciente non obBtaute, dictam concessionem noatram eiden 
civituti observetis, facientesque invioIabiUt«r observari: advertentes, ne 
pretextu huius nostro concessionis dicti reditus aUo delierrantur quam 
ad dictara civitaiem tioslram Jadre. Uata in no-stro dacali palatio die 
n decembris, indictione xn, moocxiuiii. L. S. Peregrious TiricoB ootarios 
et None canceUarius scripsit, sabscripsit et sigiUavit 

Kx libro IV: ^PriviUy^i delh maynifica eomuHitA di Nona' c i37, 
u zadar. arkivu. 





I 




OCXCVT. God. 14«3. 12. prosinca, v Mletcih. 

Odffopori na molbe dubrovaikih poslanika. 

1463. 12 decembris. Che se responda a Ragnsei in qiiesta fomi&: 
Come i hano per ejcperientia cognoscudo non haTemo auta menor cara 
de i pericoli sao e de la Balude e consmation soa de quella havemo 
anta del stado nostro, perche etiam avanti che foBsamo vegnudi alla 
guerra cum el Turcho. come da poi havemo facto per saiude de tedeli, 
commettessemo ale galie nostre havesaeno non menor cura de la iJofcu- 
sioii e &alude sua che de i luogi nostri. Et in el facto dt formenti non 
obfitante el grandisAimo biaogno nostro a siistegno de 1 armada no»tra e 
de t«Dti populi, tamen a caeon non fosseno prevcgnudi da caao Bubito 
concedesaemo a loro quello, que ad alcun di luogi nostri de Dalmatia 
non avemo voluto concieder, i quali erano in mazor pericolo cha loro. 
Hora asKendo mudade le condition de le cosse, e non sotn/aftendo loro 
ad alcun periculo, et essendo si 1 armada nostra come tute qaelle parte 
de fedeli tn gran necessita de formenti, dnbitando nui la causa christiana 
per tal mancamento non patisse senestro cum pericolo de tuti fedeli, et 
per questo postponendo la commodita de qnesta nostra cita, per segurta 
de qnella imiiresa havemo Cfjnvenuto per diverse parle del mondo pro- 
Ted«r a un ducato del staro e pin segondo el se pora aver. La qaal 
eoBtt ftTendo facta in nui per non infertr Incommodita e pericolo a qaesta 
aanta impresa, non saveaaamo ultramente e confortar a consegliar i^ueUa 
sua communita doves&e far, et roaxime esseudo certi^cati, haverge tracto 
bona qaantita de le parte de Albania. 

Ala parte de navilii dixeno esser sta retenuti. cureremo aTemc infor- 
mation da i rectori nostri, et auta et intexa la cosaa, li respoiuleremo ; 
e cum nuttte e qaelle altre parole aparera sia opacado el dicto ambaB- 
sador. + 137—1 — 1. 

Secrka consilii rogat. lib. XXI. e. 213., u mlet. arkivu. 

C€XCVn. 6od. 1463. 13. prosinca, n Mletcih. 

Poslaniku Sk^nderbega odgovara $e nn njeke molhe. 

HcoooLxin. die xiii decembris. Qaod ad declarationes capitulorani 
magnitici domini Scanderbegi, quas spectabilis dominus PauluB Ga&sulus 
miles illius orator nomine suo tisri petit, reepondeatur, ct ad primum 
de gente italica mittenda, nos esse conteotos mairnificencie sue «atisfacere, 
ipBamque gentem, sicuti promisimus, mittere, quam volamus durante 
bello cum Turco cum magnificeneia sua stare et per.sevcrare. nt adversus 
ipsum crucis inimicum magnaiiiiue faeere i^ossit, sicuti in solita virtote 
saa conlidimua, qoibus gentibus de duobus iu tribus meusibus de suB 
pecuntis patistieri faciemns, adeo quod atiliter sonrient. 

Ad secondum; quod peccnie ipse dentur nuutio. qaem idem migni- 
ficus Scanderbegus mittet ct dari ordinabit, respondeatur : nos niillB alia 
causa proTisorem nofitnim ad illas partes mittere statuisse nisi pro 
fadundis cuon m.^gniticencia sna provisionibus ad huiusmodi bellum uec- 
cessariis, cai pecanias Btipeudiarionim ipsorom mittemas, ut gentes ipse 
conteate diligeuter iaserriant 




394 



Ad tertium: quod reqnirit et supplicat, sibi diffinite responderi do 
galea et navi, quaiu petit, et sint ad petltionem magniticencie sue in 
aliquo convenientiore et accomodatiore pnrtu, qui magniticencie sue et 
prefectifl ipBius triremis et navis videbitur, responde&tur : quod quam- 
qnam primia capitulis nostris magniticencie sue supcr hac parte respon- 
derimus, noe in DaJmatie et Albanie parliliuH non unam sed plures 
galeas es«e habituros, quas ad omnem reqoisitionem saam esse ordina- 
visBemofi; tamen pro aatiafactione petitionis sue mittemus unam galeam 
comiti nostro Catari, qoam ad omnem requisitionem magniHcencie sue 
armatam sibi et in ordine mittere debeat. Ad partem navis etiam dici- 
mus, quod mandabimuB etiam ipsi coroiti nostro, quod et anum et duo 
et plura navi°ia de maioribus et melioribus. que babebit, sibi mittere 
debeat quoliens requisierit, ut rebuB suiH congulere possit, ad quem magni- 
ficencia sua mittere pnterit, quando sibi videMtur, quouiam galeam et 
navigia ipsa sine temporis intermissione habebit, quia idem comes ita in 
mandatis expresse habet, cui efficaciter scribatur. 

Ad quartuni : (|uod vult et supplicat, quod pax cum Turco fieri non 
poBsit nisi in ea ipse etiam inclodatur cum dominio, quod ad presens 
tenet, respondeatur: quod si ad pratieam aliquam pacis cuni Turco venie- 
muB, eam nuilo pacto concludemns nisi in ea incluso ipso magnifico 
domino Scanderbego taoquam nostri dominii commendato, qui versavice 
teneatur non posse com ipso Turco pHcem facere nisi cum consensu et 
voluntate nostra. Preter<>a teneatur ad omnem nostri dominit requisitio- 
nem Turcho bellum indicere. 

Ad quintum: quod vult diffinite particularitcrque declarari, si acd- 
dente casu, quem deus avertat, quod ex dominio peleretur, quam pro- 
TiBionem inustriasimum doininium sibi, uxori et heredibus suis faceret, 
et quo in loco esset intentio dominii, ut maoeret, reapondeatur: etal 
oobis persuaclenuiB et tirmiter t«neniu8 ob magnas provisioues, que ad- 
vereus Turcum fieiit, id non esse casurum, tamen ut intelligat domi- 
nium nostrum magnificentie suo eeae afreeinm, ei proiuittiQms, aceideute 
casu^ quem deus avertat, quod si e dominio (lelleretnr, ultra pro^isionem 
annualem quani a nostro dominio babet maxime pro defensione ci\itatum 
et locorum nostrorum partiuni Albanie alios ducatos v. centum singuUa 
annia dare, cum quibus magnificeDcia sua cum uxore, liberis et familia 
honorifice vivere poterit; de loco vero suinus contenti, ut aut in insuU 
nostra Liesne aut Cui-zole, ubi majiniticencie sue placebit, habitare poasit, 
in aJtora quarum 5tare statuet, aibi de convenienti habitatione provideri 
faciemus. 

Ser Jacobus Lauredanus, ser Victor Capello, sapientes consilii, ser 
Dominicus tieorgio sapiena terte firme. Volunt suprascriptam partem com 
bac eonditione. Kt qDouiam tam magnificus Scanderl>i*gus quam Lecha 
Duehaynus nuUam in capitulis suis de aquisitione aliqua mentionem 
faciunt, nitiil auper ea re dicatur, ymo verba in his et Leche capitulis 
posita amoveantur. De parte 93. 

Ser Frandscos Balbi consiliarios et sapientee ordinum. Volunt, qaod 
dicator: quod quicquid aquiret, stt suum, excepta Avalona, Chnnina et 
Pyrcho locis maritimis. De parte 28, de non 4, non Blnceri 1. 

Secreta eonsilii rogatorum lib. XXI. c 2U„ u ml«l. arkivu. 



I 




Daj€ st odgocor na moUte podtiesene od poslnnika Leke Dukajina. 

HorooLxiii. die xiii dec^nibris. Quod ad capitula porrecta per fratrBin 
Eagenium ordinis minorum et magistrum Petrum a Diploidis, nunlios 
magnifici Leche Ducbayni, respondeator: et 

Ad primuro : Nos arbitrari tidem provisionemque nostri dominii magnf- 
ficencie sne notam esae debere, quarn cuique inviolate Bervare semper 
curavimus. Kt sicuti nia^niticencia sua ecire debet, partem villarum. ob 
devotionem et fidem magniticorum qnondom Nicolai et Brage Duchayao 
erf:;a nostrum domininm, Mcolao Duchayno eoniffl nepoti conc^s^imus. 
Quamobreffl non videmus, quomodo, salvo honore et fide nostii dominii, 
eas 8ibi concedere poBsimus. Partem vero iurisditionis loci no&tri Dagni 
esse, sine qtiibus locus ipee nudas penitns maoeret; et Bicnti maunid- 
cencia sua memorie habere debet, ville ipse per formam paci.s, quam 
8U]>rascriptus frater Kugenius tiuiitiufi suus ad instanti^imaro requi.sitio- 
nem ma^rnificencie sne cum nostro dominio conclusit, nobis remansemnt. 
Et sicuti magnificencie sue pacem ipsam servavimus ac serrare pro more 
noBtro inlendimuB, convenlens est, quod magnificencia sua itidem en?a 
nos faciat, ac loca ipsa, que idem frater Kugenius parvi valoris asseve' 
ravit, pro commoditate ipsius loci nostri Dagiii dimittat Verum ut intel- 
ligat devotionem et tidem suam nostro dominio gi*atam ease, sumus con- 
tenti pro optima nostra in illum dispositione magnificencie sae singulis 
annis de provisione dncatos lu centum dare. 

Ad secundom re«pondeatur : quod licet teneamns id accidere non 
posse ob magnas et validas prorisiones, que adversos Turcum undique 
tient, taroen si casus accideret quem deus avertat, jprovidebimus ei de 
loco pro habitatione sua ac victai adeo, quod cum nliis suis bonohfice 
vivere poterit. 

Ad tertiom respondeatm*: quod si ad pacem ciim Turco veniemas, 
nullo modo eam concludemus, nisi in ea incluso ipso domino Lecha tan- 
quam nostri dominii commendato. Ipse vero versa vice cum Turco ipso 
pacem facere non possit sine voluntate et consensa nostri dominii, cui 
ad omnem nostram requisitionem bellum indicere teneatur. 

Ad quartum respondeatur: nos esse contentos reqniaitioni sne satiB- 
facere, id est, quod non sit sub inagnifico dominn Scanderbego .silicet 
sub provisore nostro, seu qaovis alio rectore nostro partium ipsarum. 

Ad quintam reapondcatur : quod fiat, ut petitur. De parte 127, de 
non 2, non sinceri 4. 

Hec sunt capitula suprascripti domini Leche Duchayni. 

Commissione a vui frater Eagenio e a vui maistro Piero de tato 
qaello havete u domaQdar a)a serenissima signoria de Venesia per parte 
de mi I^cha Duchayno. 

Primo domandate, che la prefata sereDissima signoHa me renda tnte 
quelle ville, le quale tenia avanti tolet-se la terra del Dagno, zoe la Zapa 
cum tuti li Boi t-onfini e tuta la Rogamania pertino ala preda tagliata, 
nomJnando particulannente tute le viUo, commeni^ando ala prima de la 
Zapa etc. 



296 



Prima Ranesa cum uncta Haria de Galina. 



item Pocerami 

item Selita 

item Fereri 

item la Baba 

item la mita de li grottj 



item 1i Grammisi 

item Malici 

Item Lixosi 

item base tre che aono ali Stounmchi 

item li TroBSani. 



Primo ti Dodice 
Lifisani 
U Virda 
Medoia 



Vile de la Ilogomania: 

Sacoli 

Venliui 

Merristi. 



Item doaiandaritl, che Begundo che Tnrchi mi discaciassino del mio 
paesp. che la prefata RlKiuma rae dia uno luogo che posBa stare cum 
mei (iglioli, e provcda al inio viver. 

Item che faciando paxe (um lo Turcho, che mi si incluao in queUa 
como 600 ricommandato. 

Item Don voglio esgere aoto Scanderl>eju;o; ma son ben contento esser 
soto qaalunqne rector o proveditore voglia la prefata signoria, e stare 
sempre a sua ol^edientia. 

Item domando, che se Scanderbego me feaae gaerra, che la nia sere- 
niBsima signrria me ilia aiuto; e simile se mi la fesse al dicto Scander- 
bego, 80 conteuto aiuti lui. 

Seereta cohs. ro^at. vol. XXI. c. 214., u mlet^ arfcivu. 



€CXCIX. God. 1463. 28. prosinca, a Mlet^ib. 

Pruia 86 p<mo6 u vojnicih ugarskomu hralju. 

HoooGuin. die utiii decembris. Confert plurimum seeuritati statiis 
nostri Dalmatie, ac amicicie et onioni nostro cum serenissimo repe Hun- 
garie et requisitioni per maiestatem suam facte eomiti iiostro Spaleti de 
pulvere a bombarda et gentibus, ^icut per virum nobilem Antonium de 
Priolis regressom ex partibos illis hoic conBilio relatum est. Propterea 
radit pars, qnod ex ballistariis et peditibus nostris, qui sunt in Sibinico 
et tipaleto, mittantur ad favores ipaius regis iiaqoe ol in cc. lob guber- 
natione Jacobi Arditi comestabilis nostrij et mittantor de presenti peeunie 
accipiende ex omui loco pro duabus pagis dictorum ballistariorum et 
peditum. Mittantur quoque de preaenti cnm una velocisaima barcba Sil>e- 
nicum et Spaletum barilia centum pulveris a bombarda videlicet quinqua- 
ginta pro loco. Et scribator rectoribus Sibenici et Spalett, qaod si rex Han- 
garie rtMV^ii^^t pulverem a bomliarda, subito mittero deboant ad fterenita* 
ten fuam libere et gratis vel totam dictam puWerem vel illam bonam partemf 
que eis videbitur. Mittant quoque balistarios et pedites predictos com 
omui ceteritate. Et scribant circa buc regi in bona et convenienti forma. 
Et Bcrihatur conoiti iSibenici, quod de balistariia de Pinuio, qoi iUic 
Bont, seqni sabito debeat, quantum ei acribet comea Spaleti. Laodeft- 




297 

turqae et commendwitur per literaa nostras, quantum rectores ipei feoe- 
runi in satisraciendo re<iui8i(ioni prefati regis. I)e parte 128, de non 4, 
non Binc«ri 4. 

Senato. Mar. vol. VIJ. e. 143., u nUtL arkivn. 

CC€. G«d. 1463. 30. prosioca, n Mletcih. 

Ob6ina kvarska nudi Mletlanom, da 6e aama obot-uiati jednu galiiu. 

14G3. 30 dec«mbri8. — Fidclifisima comDnitaa nostra Liesne nostro 
dominio obtulit armare unam galeam, supplicans, at illam aibi mittere 
dignomur. Quamobrem vadit pars, quod respondeatur, eiuemodi ublatio- 
nem suam nostro dominio fuisse praiisfimam, supplicationi cuius, orctir- 
rente casa, contenti erimus satisfacere, illomque sibi miltemus, ut armetur 
illis modis ct conditionibus, qoibas ansate fueront alie galeo nostrt: in 
aliia civitatibus nosths Dalmatie. -f- 146 — 10 — 0. 

Senato Mar. vol. VII. c. 143., u mlet, arktvu. 

CCCI Qod. 1463. 31. prosincA, n Mletcili. 

Htpuhlika po tvom poslaniku u Vgarskoj ispricuje se^ Sto viie netmze 
davati kralju svolu od 3000 dukatn. 

1463. 31 decembris. — Ser Joanni Aimo militi, oratori nostro ad 
serenissimum regem Hungarie. Reddite sunt nobis littere vestre diei 
Dltimi novembris decursi, qae nobia displicentiam non modicam attule- 
runt, intellectis his, que scribitiB de inurmuratiunilms factia de nobia in 
exercitu repie maieslatia Hungarie post reditura reverendi domini epiecopi 
Modrusiensis oratoris sui tam pro rebos Bossine, quam ex quo non dede- 
rimua favores allos pecuniarum eidem serenissimo regi. Intelleximas 
quoqae, quod retulerit vobis circa ree istas reverendi domint episcopi 
CoUociensis et YaradineoBis. Et reBpondentes vobis cam nostro consilio 
rogatorum dicimus, quod pro qaanto pertinet ad negotia Bossine supe- 
rioribus nostris literis aatis intelligere potaistis, &\ de rebus illis iiiipe- 
dire oos vulumus nec ne, sed de boc etiam experientia, que rerum ma- 
gistra est, omnea amodo certissimos reddere potest de sinceritate animi 
nostri penitos alieni a rebus illis. Comiii vero Vladislao tilio illutitrU 
dacis Stepbani sic instantissime requireoti, dati fueruitt per nostros aliqui 
modici et ut ita dixerimos roinimi favores, ut quedam loca patrimonli 
sui occupata per Tnrcos, recuperare possct. 

Socr. cons. rogat. Wt. XXI. c. 218. £., u mlei. arkivu. 

CCCII. Uod. 1464. 13. Bie£nja, n Mletcili. 

Jako bolesMomu knezu kvarakomu doseoljenOf da podje van Hmra, a da 
staoi mjesto sebe sv^a sina. 

146B. 13 ianuariii. — ^Nobilis vir ser risnci»«cQs Ragredo rom«8 
Liesne ob Uborea, quos Hastinait proximo tempore in novltatibus illarum 
paitiiua pro securitata et bouo iUioB lodi contraxit iQfamitaten graveM, 



398 



qoMm adhoc p<?ricDlo«« patitur, et ad hnmanitatem noftri doadnii per- 
tineat dare ei ci>modiUtem, qoa posait valitudinrm Bu&m curare*; ideo 
ei penDifisam inde eure, ponendo loco sui suam filiam Albanam Sagredo. 
-1-110 — 2 — 6. 

Senato Mar. vd. VII. c. 145., u mUt. orfeiFu. 

CCGin. Ood. 1464. 28. yeljaie, n MletciL 

Nalaie ae knezu apljetskotnu, da luje od hanice zadnju ried glede Kliaa. 

1463. 28 februahi. — Comiti Spaletl AudiTimDs .quantum scrip- 
siHtis nobia circa facta magniHce bani^sc et Clisse* ; sed contra ea, que 
TubiH Bcripsimus tuitea, nunc „vohimui!i, quod per illum cautum ct seixe- 
tum modnm, qoi prudentie vestre videbitur, detis operam intelligendi 
oltimam intcntionem dicte banifse circa modoa et condltionee, cam qoibos 
locum illum Clisse nobis consignari contenta sit*' -[- i^^ — ^ — ^* 

8ecr. ams. rogatorum, Ub. XXi.^ u mlel, arkivu. 

CCCIV. 6od. 1463. 2. oznjka, n MletcJh. 

Mletf.nni ialju poslanika kralju ugarskomu, da mu hsliia radi pohjeda 
K Bosni^ da mu pomidi CO.OOO dukata, ako udari na TnrHna itd. 

MccoaLxiiii. die secundo martii. Quod fiat commissio viro nobili Fran- 
cisco Jastiniano ituro oratori nostro ad serenisBimum regeoi Huiigarie in 
bac forma. 

Nos ChristopboruB Mauro dei gratia dux Venetiarum etc- Committi- 
mua tibi nobili viro Francisco Juttintano dilecto civi nostro, qood vadaa 
bonorabiliB orator noster ad serenissimum regem Hongarie, accelerando 
iter taum qaanto Btudio et diligentia poteris. Nam ut noaci. mittimos te 
principaliter, ut intersis conorationi regie maieatatis sae, qae in dominica 
proxima palmarum fieri decreta est: ideoque ut plane intelligis, ob tem- 
poris an^ustiam mapnopcre ucccessarium est, quod in solicitando viam 
taam nullum tempuB ammittas. 

Quando applicueria Budam seu ad locum, nbi se reperiet idem aere- 
nissimus rex, est nostre intentionis et volumus, quod cum verisimiliter 
ifltic etiam futorus sit rir nobilis Joannes Aymo miles orator noster 
apud sercnitatom suam. secum te reperire debeas, et sicut decens est, 
comunirare f^ecum lianc instniotionem tuaui, ut unite procedere poBsitis 
ad exequendum hec nostra mandata. 

Deide volumus, quod simnl detis operam adeundi presentiam sere- 
nisaimi regis, et sub litteris nostris credentialibus, qoas tibi focimus ex- 
hiberi, factis per te nomino nostro omnibus illis decentibus salutationibus 
et ampIissimiK oblationibus. quas noveria opus ea.se ad patefadendumsibi 
amorem et animi nostri sinceritatem, expones, quod firmavimus diu id 
institutum in nobis. ea affectione et inte^errima benivolentja per coa- 
tinua tempora regiam serenitatem suam proseqni, ut profecto omnem 
eiaa sublimationem et gloriam iocundisBimam semper non secus quara 
propriam babituri simus. Et quando iam pridem tam litteris oratoris 
nostri tum fama publica intetleximus prosperos eius saccessus in Bo8siD&, 



299 



I 




summum quippe gandiam et immensam leticiam Biimpsimu8 tnm pro 
bonore dei, coius causa agitur imprimis. tum (piia omiiiK spleiidoriB et 
ampHtudinis celaitudinis sue, pro magDitudine amoris nostri, magna ex 
parte vere partici|)es reputari iwssumus. Congratulamur itaque quantum 
posBumu» maiestati sue pro huiosniodi feticibus eius saccessibus. con- 
grRtulamiir quoque quammBxime, qaod optatum tempus advenerit, qua 
mentiB&imam eius coronnm fua aerenitas susceptura sit; pro quo quidem 
gaudio nustro apertios declarando apud alium oratorem nostnim mittere 
te statuimus ad eius presentiam, ut felici coronationi sue intersis, ntque 
nomine noatro ea omniu hk^< ^ue decua maieatatis sue consptcerc possint. 
Kt cum his et aliis benivoliK, afTectuosin et accommodatts verbis, que lnt>. 
prudentie videbuntur , exeqai qtia m diligentius curabis lianc nostram 
intentionem. 

Qaemadmodum nosci scripaimus anteactiR diebua ad preFatum Joan- 
nem oratorem noslram per duplicatas litteras nostras, quod offerre deberet 
serenissimo regi tlorenos ui. mille nomine nostro, eunte maiesfate sua 
cum exercitu suo extra regnnm suum contra pertidos Turco::} per iltos 
tcrminos, et sicut in litteris ipsts nostris i.avetur, quarum exemplum ad 
infurmatiunem tibi dari fecimus. Heddimur autem certi, quod oratur ip:!6 
noster litteras nostras acce|>erit^ et mandata nogtra omni studio adimplere 
curaverit. Sed nihilomiDus quia sammuin in niodum cupimus, quod rex 
ipse quanto celerius qaantoque potentius possibile aibi sit contra Turcum 
comunem hoBtem se paret, exeatqae in caetra tali tempore. quod liostes 
prevfuire possit, sicut ad «maequendam victnriam magiio]>ere necessarium 
esse tenemus, hanc commissionem ostendes prefato oratori nostro, itiimu^qut^ 
contenti et volumas, quod captato tempore esse debeas cum serenitate 
sua, abi etiam unite aecum eris, qaodque declarata per eum optima et 
sincerissima dispositione nostra itt serenitatem suam, commemnrataque, 
Bicut opus erit, oblalione nostra. studeat cum verbis et rationibus sepe- 
numero sibi acriptis, et cum de aliis, que expedire videbuntur. exliortsri 
et indticere maiestateiu Huam ad effectum predictum, et ad aolicitandum 
apparatus suos. at celeriter esse possit in castra ad propulsandum rabietn 
immauissimi bostis cum etema laode et immortali gloria saa. Certifi- 
cando aerenitatem suam., quod quanto possutnus studio caravimuB et 
i'uramu« tam apad summum pontitieem quam apud alios principes cristia- 
nos, ut et ipsi etiam favores suos prestent maiestati sue, ut potentius 
et moiiuB procedero posait, speramusque et contidima». operam hanc 
nostram bonum fructum parituram esse. Homanus quoqae puntifex res 
omnea auas disponit, ut ad sanctam hanc expe<litionem proficiscatur. Id 
ipsum iUuBtrifisimus dominos dux Burgundie facere studct. Nos qiioque 
ultra vires terrestres. quas tam in partibus Amorce quam Alt>anie quo- 
tidie incessatiter augere studemus, dixponimus cum persona propria auctii 
viribus tam nostris marictmis quam terreatribus ad lianc sanctam expe- 
ditionem auxiliante deo proficisci, et comite.s esse pontifici maxiroo ct 
prefato illustri domino daci. 

Habemus quoque apud serenissimum regem Franchorum unum ora- 
torem nostnim, qui litteria suis dierum uvin et xxviiii ianuarii decursi 
significavit nobis optimam mentem et dispositiunem maiestatis sue, qoo 
optulerat x mille bellatores armatos et bonanuo gentium ad tianc sanctam 



expedltlonem, sed neeeeM fore romniemorabat, quod Tel ooneordla vel 
treagoe seqaerentur inter serenitatem suam et regem Anglie, qoe exieti- 
mabaiitur locum habiturum wse, maximeqne interreniente mandato summi 
ponti^cis, inhibente regibus illis bellum snb censuris respectu fidei etc. 
Quam iDhibitionem papa iam fecisso tenemus. SequentibosqDe concordio 
aeu treuguis antedirtis, rex Anglie proculdubio mittere contentas easet 
Baltem t. mille bellatores eub ductu illustris ducii^ Bur^undie. Heman- 
serat insuper bone contentuB rex Franehorum, quod exigerentur decime 
in regno buo, indQlgeutie, et bulle summi ponti6cis publicarentnr, ex 
qaibus haberetur magna snmma pecuniarani. Cum itaque auctore deo 
omnia bene diaponantur, virtuti et magnanimitati regie maieitatis Uun- 
garie summopere convenit veluti catholico principi, omui atudio eniti, 
ut ex parte sua in honorem dei ^ternamque memoriam suam nihil de 
posdibilibas pretermittat, ut hostis iste ubique exterminari possit; pro- 
curate itaque pradenter exequi banc uostram iotentionem. 

Jassimus consignari tibi daos pannos deauratos, deferendos tecam, 
quOB Tolumas dono presentari serenissimo regi, quando et sicut et com 
illis bonis et ntilibus verbiB, que vobis oratoribus videbuntor. 

Quemadmodum nosci. ree nostre in partibus Amoree non niai bene 
succedunt, sicuti etiam scripsimus pridem oratori nostro, qui impreeen- 
tiarum est apnd prefatum regem. Verum quid demam acceperimus per 
litteras regiminla nostri Corphoy diei xiii februarii prope decurai, de cun- 
flictu dato Flambulario Amoree videbis per copiam litterarum, quatt tibi 
fedmus exbiberi, quod novum, ubi et sicut opus erit, comuDicari poteris. 

Et quoniam rcIatDm cst, sercniBsirram roginam eins consortcm de- 
functam e»Me, E>i forte id secutum esfie, volama.s, quod de casu suo con- 
doleatis cum rege nomine nostro, aicut noverttis expedire. 

PoBtqaam prefatui serenissimus rex coronatus fuerit, Bumaa hene 
contenti et volamas, quod decursis sex vel octo diebus, sumpta bona et 
grata licentia ab maiestate sua, studeas redire iii patriam de mente et 
intentione regis, de novis et aliis omnibus occurrentibus amplissime 
iufitructus. Volumus namque apud maicstatem suam remanero prefatum 
Joannem Aimo oratorem nostrum, ut soiicitare et exeqoi possit nostra 
mandata. 

Si forte aliqno casu non esset, nec ita cito esse posset apud sere- 
nissimum regem prefatus orator noster, eo casu volumuB, quod (u solus 
exequari» bcc tiostra mandata. 

Fecimus tibi conHignari nonnallas Utteras credentiales in tni personam 
ad tlloa dominoB, qui erunt penes regiam maiestatem, ut eoe visiUre 
possia sub litteris ipsis nostris cum illig pertiDontibus et ^actaosis 
verbis, qae tae prudeotie videbuntur. De iwrte M9, de non 1, non sin- 
ceri 4,. 

Secrela cora. rogat. XXII. c. 2., u mUt. arkitftt. 



»1 



I 



GOCV. Gtl 1464. 12. oznjtc», a Mletcili. 

Piie ae poslanikom u Vgarskoj^ neha izratmo ponude kralju 60,000 rftt- 
kata t praha za tt?rdjave u Boaai yo potrebi, i da miianexid vt^voda 

daje 3000 cojnika^ 

Mccreuxiin. dte xii martli. Ser Joanni Aimo mlllti et ser Krancisco 
JustiTiiano or&toribtts nostris ad serenipsimum regem Hungarie. Dclatfj 
sant nobis Uttere Testri Joannis dienim xvui et xxi februarii nuper 
docursi, ex quibus rignificastis nobis, quid tunc usque i^cribendum vobis 
occurrit. Inter c.etera vero per litteras xxi. intelleximus accepi&se vos 
litteras nostraB. quibus iu88irnuH vobis cum deliberatione nostri consilii 
rogatorum, quod essetis cum regia maiestate HuQgarie, sibiquc oflerre 
dcberetis lx. millc ducatoSf ut melius et potentios pofiset procedere contra 
Turcos, per illos modos et sicut in ipsis nostris litteria seriosius cavetur. 
Id ipsum aliis nostris rescripsimus vobis, et etiam per inBtructionein 
datam vobis Francisco plane potueritis intelligere. £t quamquam per 
dictas titteraa diei xxi. videamus, vcs Joannem super re ista fuis-se cum 
serenissimo rege pro exequeudis mandatia nostris, non tanlum , pro 
quanto scribitis, snfficienter inielligere poasumus, quod maiestati soe 
sp«cifice et clare feceritis obUtionem ipsorani lx. mille ducatorum, sicut 
fuit et est nostra intentio; quara inter cetera in eisdem litteris agitls 
mentionem. Quod si de aliis potentatibus cristianis contribuent regi 
favores snos, confiditis avantagiare nos do summa pernniarum, quam 
iu&.siriiU3 per vos offeri. F,t quoniaru cotiditiones rerum et temporum 
occurrentium instant solicitantque. ut cum omui celeritate et stadio 
agantnr quccunque agcnda sunt, nam Turcus in expediendis et oxeqnen- 
dis rebus suis lentua aut tardua esse non solet, scribendas bas nostras 
duximus, mnndantes vobis, quod si forte non fecisselis oblationem pre- 
fatorom li. mille ducatorum specifice et integre, sicut ad vos scripsrmus, 
eam facere debeatls per tcrmiDos. et sicut habotis io maodatis a nobis; 
quoniam ul optime intelllg&re debetis, quanto oblatio nostra liberior erit, 
tento regia maiestas promptior et expeditior esse poterit ad acceleran 
dum exercitum et validiores conatuB suos contra hoHtem Res bene leli- 
citerque gerende, ut edre potestis, potissimum in coleritate consistere 
solent Curate itaque quam diligeiiter exequi mandata no^tra. 

Si serenissimus rex mittet oratorem suum ad has partes, quemad- 
modum eam facturam esse scribitis, videbimns eum leto animo et libenter. 

Preterea quia scribiUis maiestattjni suam dixiase vobis de ut^cessitate 
pulveris a bombarda. quam patiuntur loca sua Bossine, dicimus, quod in 
opaleto et Sibioico babemus de pulvere a bombarda, de quo rectores 
Uli noatri libent«r et gratis dabuut. nontiia qui nomine sue sereuitatia 
iUic ad eoa se conferent; et ita contenti sumus et volumus, quod maie^tati 
Bue dicatie. advi&antes voe, quod iossimus rcctoribus ipsis nostris, quod 
usque ad barilia ui. libere dari faciant nuntiig maitistatts sue. 

Dict fecietis nobis vos Joannes, qood babetis opua duobus bonia equis 
pro persona vestra. Nos vero, Qt satisfaciamus vobts, conteiili sumust 
qood emi CaclatiB in illis partibus dooe bonos «quoB, ut eos in opportu- 
nitatibua veatria habere pOBBitis. 




909 



Notnm vobis £Bciiniis, illustrem dominum dacem Mediolani optufisse 
libero et prompto animo mittere ad hanc sanctam cxpeditionem Qnum 
ex filiis suiB legitiroiM!, ac dominum Tristanum filium suum naturalem 
cum equitibus ii mille et peditibus mille gentium it&Iicarum, bene in 
paocto, qu&B mittere optulit per Tiam Albanie contra Turcum. De qua 
re Tolumus, quod etiam noticiam detis serenissimo regi. 

AccepimuH inBtrumentum lige celebrate inter regiam maiestatem et 
Dos, quam solemniter et periucundo animo publicari faciemus dle dorai- 
nica palmarum, sicut voa Joannes ad noa Bcripsiatis. De parte 169, de 
non 1, non sinceri 2. 

Secr. cotts. r-offot. ml. XXII. c. 3., u mlet. arkivu. 

CGCVI. 6od. 1464. 13. travBJa, n Mletcih. 

Poslaniku u Vgarskoj glede novca obeiana kratju i praha od kralja 

zahtjevana. 

uooooLxiiii. die xni aprilis. Ser Joanni Aymo roiliti oratori nostro ad 
sereniBsimum domioum regem Hungarie. Blnas litteras vestras, ac viri 
nobilis Francisci Justiniano militis anite nobis scriptas accepimus datas 
xKVLiii. et XXXI. martii prope dccursi, quibos signiticastis nobis corona- 
tionem regie maiestttis Hungarie et reliqua omni^ gesta per vos in exc 
cutionem mandatorum nostrorum, pro quibus omnibus pradentiam et dili- 
gentiam vestram commendamus. 

Inter cetera autem intelleximus, quantum dicitis habuisse a serenis- 
simo rege circa roateriam pecuniarum, quas [^etit in.\ta oblationem factam 
per vos secundum nostra mandata, et etiam circa maiorem Bummam 
nuttendani Segnam pro hac prima vice ex causis et respectibns in litteria 
vestris contentia. Kt respondenteB vobis cum nostro consilio rogatorum, 
dicimus, quod sumus iiiagnopere cnpidi, quod regia maiestas inxta fer- 
ventem dispositionem et optimum propositum, quoil eam habere videmus 
procedendi magnaoime contra Turcum, cum omni celeritate {^entes et 
virea soas expeoire studeat; quantoque potentius et celerius istud £et, 
tanto iiieiius et utilius erit, nt in dei nomine cum etema laude et gloria 
serenitatis sue agere possit contra immanissimum hostero. Nos autem 
iuxta oblationem factam dabimus operam mittendi quamprimnm Segnam 
florenos hungaros xx. luille, ita quod per tolura {n-esentem men.sem 
pecunie ipse «runt Segne cum ordine. quod consigiientur iiuntio, quem 
idero sereuissimus rex cum litteris et mandato mittet illuc ad redpieo- 
dum pecUDias antedictas. 

Preterea quia maiestas sua habere cupit a nobis milliari