(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Nor Ktakaran tearn meroy Hisowsi Kristosi : hownakan bnagren Targmanowazh"

ււ6Թճա օք ււււ։ 

յ\ւ^տտՑօոստշէէտ 
յՅւօ1շ Օօօւշէ՝7 



Տշհօօ1 օք 1հՑօ1օց7 Լ\հռդ 
0^ց1օյ 1Հօ.1\ Զօօ՛ կ(շ.)/իՈ֊ ւքձք 

Հ ջւա՚ւկ 1է*յ>0 ՝ Հ V Հ&քՀ *Ւ( 

5սե–ք&աճյ ^Ո/Հ7՝օ .*. » /Գ իք. 

յյրաւօո •*: 

(յՐՕԱր "~. 

Լ&Ո§Ա&§6./Ա.Օ.յ>«.«*/ .^«/է^/Տք//*** 

յյ՚ւճԽօէ \Ւմէ>*ք*ո\ 

Լօօտեէյ ../ԼճյԼՏտ. *՜Ն՛ *«»ք~ 

(^օոէքոէտ յ^»*# ՜Խյէ՜1հ<7ՀՀ\1ԲէՀք՜. 

\՚6ՐՏ10Ո Ւ* էՏէ ճ<Հէ՝Ւէ0* 

I ՐԶՈտ1^էՕՐ 

Րսեե Տ եք(1 կ ձ, ,5. X։ 

1ճէ6 /.ք.է.7 

յ\.Շ065Տ1ՕՈ ^1օ. ~ք..1*$Օւ 

Ճ֊Շ06ՏՏ10Ո 1)ձ*€ ԻՀգ.Հ /ք /Ղ^ 



*նՈՐ 



Կ Տ Ա Կ Ա Ր Ա՚ե 



ՏեԱ-քհՈ, ւքե֊ՐՈՅ 



6ԻՍՈԻՍԻ ք^ԴՍՏՈՍՒ 



8ՈՒ1Ա.ԿԱ% Ռ՚եԱԳՐԷ֊՚ե Թ Ս. Ր4՝ 1ք Աէ Ո Ի Ա ծ^ 



\ Ո Ր ե Օ Ր Ք 

Ւ ՏՊԱՐՍ/եՒ ԱՍՏՈՒԱե-ԱՀՈ Ւ՚սՉՒ Ը.է, Կ Ե Ր Ո հԲ՝ե Ա% 



1867 



«ա,»ւ 



\* ք ւետաոա՚ն ոստ \\՝ատթէոսի . . ♦ "՚գէ1 28 Հը ա \* 

՝\^ թ ւետարան ոստ \\՝արկոսի . ♦ » ,, . 16 

\* ք ւետարան ոստ ( \ ուկասու. * * * * ,, 2գ 

\՝ ք ւետաոան րստ •ՀովՀսհւնու. * * • ♦ ,, 21 

Գ ո րկ> \ն*– ա –քելոց » 28 

\<հ՝ուղքՅ– <Հ\օղոսի \^ռաքելոյն 

ւաւ Հ^Ո–ա1յաւեոիս ^ 16 

առ \\որ1յթաչյիս \ Պ , ո 1օ 

աո– կորնթաչյիս \\ » \3 

առ 1 իաոատառրս ^ 

առ֊ \քփեսառիս ♦ ,, 

#/ւ/ւ ՓԽեսվսւհչյքւս ^ 4 

#///ւ \\ողոսաոիս ;յ 4 

*//#ւ \քՏՎ,սաղոհիկ1աւյխւ \* ք ո 5 

///« Հ^եսաոոնհկեոնս ք\ ♦ . ♦ . ք , Օ 

«#/ւ §իմհթէոս \\ ,, 

Օտոհ. ԷՀիմհթէոս \\ ,, 4 

ւ///# Հգրտոս ♦♦ ,> Օ 

ւ//ու <\>հլէէմոն * |Հ 1 

սսւկբբպքեցիս • ,, 13 

Ր՚նգՀա՚նր ակա՛ն \<\՝ուո(3– ՀՀակոբու » • ,, 5 

լ^ . ^՚նգ^անրական \&֊ուո1քՒ ^Հետրոսի • ,, 5 

ք\ ♦ ը՛նդհանրակա՛ն \<\*ուդ((Ւ ^Հետրոսի ,, 3 

լ^ . ը՛նդհանրակա՛ն ^ուղքքՒ (ՀոժՀ աս՛ն ու ,, 5 

ք\ . \<Տ՝՝֊ուոքՅ– \\ովՀ է ան < Նու. • ,, 1 

Դ» . \<հ՝֊ուոք(Ւ ^ով^սհւՆու ,, 1 

ը՛նդհանրական \(Տ՝*ուղ(3– (Հուդայի . ,, 1 

ԼԳայտնութ-իւն Լ\ոփ^ան՚նու. . ♦ ♦ ,, 22 



1տւ Տաււօւ*. 



ԱԻՆ^ՏԱՈՈ, ԸՍՏ Ս՝ԱՏք«>Վ՝հՍ1 



«1՝ԼՍԻ1» Ա 

I Քրիստոսի աղգաբանութիւՆը \^բրաՀամկն ժիՆչև. ՀՀովսԼփ է 18 Կ^/" \Ր ա րԻ աէ Րլ "Ր 
(Հովսեփի՚Ա նշանուա& Էր , \)ու֊րբ ՀոգիԷն կը յղանայ ։ 19 Հրևշտակշ Հովսեփին 
սխալ կւսրձ իրշ կ՝ ուղղ^Է , և. կը ժեկՆԷ Քրիստոսի անուններ/է » 

1 Ղ^Էբք Հքւքեդեան (Հիսուսի ՝\Հրիսաոսի ՚)\աւե^ 

թ ր որդւոխ ) ^բրաՀամի որղւ ոխ : 
2 ^բրաՀամ՝ եԿւաւ իսաՀակո ♦ ^սաՀակ ձնւսւ 

(ձակոբըլ ♦ ԼՀակոբ &Նաւ Լ\ուգան ճ ու աեոր եղ*, 
3 բայրեերր ♦ \\ուգա ե^նաւ փարէսո ու յԼ\արաԱ ճ 

\Հ\՝*֊ամարէխ . վ>արէս հձեաւ \^սրոԵո ♦ \^սրոն &եաւ 
4 \\րամր ♦ \^րաւՐ եԿւաւ \\յթնադաբո • \* ք սԴւեադաբ 

Ծնաւ ^\ է աասոնր . ^կաասոն &եաւ \)աոէքոնր ♦ 
5 \\աուՐո% հ&աւ \\ոոսր \\*ախաբէխ ♦ \\ոոս &Նաւ 

\\վբէդբ *Հո–ութէ*Ա • \\վթէդ ձ՚եաւ Լ\եսս1^Ա ♦ 
6 \\եսսկ ե՚Աաւ ՚Հ^աւիիԳ թ ագաւ որր . ՚Հճաւիթ 

թ՜ագաւորր &նաւ \\ողոմոնր \\ւ րիայի էխիկէքն . 
7 \\ողոմոԱ հքնաւ \\\ոբովամի ♦ \\\ոբա1աէՐ հքնաւ. 
8 \՝,բէ ա<1է ՚ 13/^"՛ օոեքաւ. \^սաե . լ^*#"# &նաւ. \\ովսա^ 

փաար . (Հու/սափաա հ^նաւ \\ովոամ՝ր ♦ Լ^ա/րաւՐ 
9 հքհաւ \\ղիաե . (| ւյէււււ ենաւ (ձովաԷԳաւՐր . \\ովա^ 

թաւՐ &նաւ \\քազը ♦ \\քաո հ/Ղւաւ \^զեկիան . 
10 ճ^զեկէսյ հՂտաւ \\՝անասէխ . լյ՝սւ^>#//«#^ &նաւ. \^մհ^, 

II ^/Հք . \^ւ/7ա հքնաւ (ձովոիաե . (Հովս/ւա &նաւ \\եօո^, 
Ղւիան ու անոր եղբայրները՝ \\աբիլոեեան գերո/ւ^. 

12 թ-ես/եր աաեսեերր . \\աբիւոե գերութեան եր^. 

թախէխ եա1ւ \\եբոեիա ծնաւ. \)աոաթ–իէւը . Ս*//~ 
13 դաթ-իէլ &նաւ ա Հ\օրաբաբէլը . ՀՀօրաբաբէլ հ^եաւ 

\^բիուգը . \* ք բիուդ Հքնաւ \ք դիակի մէ , \^ղիակիւՐ 



4 ՇԻԵՏԱՐՄե ՈՍՏ Ո»0»ԷՈՍԻ 

14 ն՚եաւ \՝ ռովբր . \՝գովր ն՚եաւ \)ագովկը . \)ագովկ 

15 ն՚Նաւ ւ^քի՚եչլ ♦ Աք/՛^՛ ™""– Նգե ոլ գր * Նգե ոլ գ 

ն՚նաւ \^ղիազարր . \քզիազար ն՚եաւ \\՝ատթա^ 
1 6 ^#« . \)՝ատթան ն՚եաւ (Հակոբր . Լ^ակոբ նԿւաւ 
(ձովսէփր \\՝արիամթե էրիկը յ ո ր^է ն՚եաւ (ձի֊ 
17 սուս , /1Հւ րսուեըաւ ^Հրիստոս ։ \՝ՐԳ՝ Բ Ո Լ Ո Ր 
ազգերր ^բրաՀասՂքե մինչև. ՚Հ^աւիիմ՝ տասեու^ 
չորս ազգ , Հւ ՚Հ^աւիքմէն մինչև. \\աբիլոնեան 
գերուքմիւեր տասեուչորս ազգ , #»^ \\աբիլո֊, 
*եեաե գերուիմենէն մինչև. ^Հրիստոս՝ տասեու^ 

չորս ազգ ։ 

18 1^ճ Լ\իսա սի ^Հրիստոսի հքեունգր աս կերպով 
էր . սհւոր ս*այրր \)՝արիամ՝՝ Լ^ովսեփին նշա֊, 
նուան , /^#ւ իրարու վՀով չեկան՜՝ \)ուրբ ^Հոգիէ՚ե 

19 յդա՚յան գտեուեըաւ ։ \քւ Լ\ովսէփ սհւոր էրիկր 
արդար մարգ րլլալով՝ ու չուզելով որ զաեիկայ 
խսւրոաո սւկ րեէ յ մտանեո որ նանկաբար ար֊, 

20 ձակէ զաեիկաւ ։ \^ւ ռս/եի որ սհտիկայ աս ֆա1շ 
կր մտան էր ) աՀա ^էրո^յըլ Հրեշտակր երազի 
մէ9 երէւսաւ սհւոր՝ ու րսաւ ♦ (Հո՚վսէփ՝ ՚Հ^աւիիժի 
"ՐԳԻ" յ "՛ի վաիսնար վէեզի աոհւել վ»ու \)՝արիամ 
1/եիկգ , ինչու որ սհւոր ներսի գիս ննանր \)ուրբ 

21 *Հոգիէ*ե է ։ \շւ ո րգի Ա՛ր պիտի ն՛ետ՛եի ) ու 
սհւոր սհւուեր Լ^իսուս գեես * ուս եզ ի աեիկայ իր 

22 ժոզովուրդր իրենո մեգքերէքե պիտի փրկէ ։ \շւ 
աս ամէնր եգաւ , որ կատարուի ՀՀէրոչմէե ր֊, 

23 սուանր՝ մարգարէրե ձեռբովր յ որ կ՝ րսէ * \^Հա 
կոար պիտի յզաեաւ յ ու որգի պիտի հ^եաեի յ եւ 
աեոր աեուեր \^սսսհւուէւ պիտի կոչես յ որ կր 

24 թ՜արգմսյեուի՝ \^ստուան մեզի Հետ ։ \շւ Հ\ով^ 
սէփ ռուե1քե արթ՜րե՚եալով՝ ինչպէս որ Տէրոֆը 
Հրեշտակր իրեե Հրամաւեզ յ ***յ1***^** րրաւ ^ ու իր 

25 Փ՚իկԱ Ք^/քն աուաւ . |>*. չէր գիտեր զաեիկայ , 
մինչ/ւ իր աեգրաեիկ որգին ն՚եաւ յ ու աեոր 
սյեուեր Հձիսուս գրաւ. ։ 



«ՒԼՈԻԻ՛ Ր՝ 5 

՚1՝Լ– I՝ 

I ^րև֊էւ^էն մհգերր ■ՀԼրէսսւոսէն կ՚երթան՝ աստղ/։ մր աււաՕնորգու (0 Լ ամ՚րո , \\ ե. երկրր^ 
ասւսղա ք<1 իւ՚Ս կ՝ ոնԼն անոր , ու. իրենց ր՚լձ սւՆԼրը կր մատուոանեն ■ ^4 &"մսէփ աոձւե^ 
ւոմ (ձիսու-սո ու. անոր մայրր՝ \յգիսլաոս կր փախչի ւ 1(յ Հերովգէս մանր աղաքչլ սպան^. 
Նեյ կու. աայ . 0() անոր մաՀշ ւ 23 &իսոլ.ս կղիպւոոսկն կքլ աարուի գ.ալք։քեայի ՝\,ա^ 
զարէթ– քաղաքը ւ 

ք|ճ. երբոր \\իսուս հձնաւ ^Հրէաստանի \\եթլէ^ 
ՀեմԱե ւ/ԷՔ *Հերովղէս թ՜ագաւորին օրերր ) աՀա 

2 արէւեւքէն մոգեր եկան \քրուսաղէմ՝ յ 1\ւ րսին ♦ 
ք \ Բ ւր տեղ է աս՝ որ Հ^րէաներուն թագաւոր հէնաւ . 
են Հու որ մենռ ար1ւելքի է/է 9 անոր աստղը տե֊ 
սակր յ ու եկանր անոր երկրպագութիւն րնելու ։ 

3 ք )*- երբոր Հ^երոգգէս /ժագաւորր ւսԼւյ յ Խո-Ոսե^ 

դ ղաւ ^ 1ւ բուոր \^րուսաղէմր իրեն Հետ . ^/ք֊ ժող^. 
ւ1եւա1 բուոր ռաՀանաւապետներր ու ժողովուրդ 
դին դպիրներր , Հարոուռ անոնղ՝ /ժէ ՝֊\Հրիստո^ 

5 սր ո բ ւր պիտի ձնանի ։ \՝Հնոնռ ալ իրեն րսրե ♦ 
ձ^րէաստանի իեթ-լէՀեմթն մէԳ* ինչու որ ասանկ 

6 գրուաե^ է մարգարէին ձեռռոմը ♦ |^#. գուն \\երՒ~– 
լէՀէւՐ Հուդայի երկիրր , (ֆուգայի իշխաններ 
րուն ս*է^ բնաւ տոտիկ մր չես ♦ ինչու որ ռեղսէ 
իշէսան մր պիտի եւլէ ին&ի ^ որ իմ \*֊սրաւէւ ժո^ 

7 ղովուրդս պիտի Հու/ուէ ։ \Հն ատենր Հ^երոսդէս 
ծ ած կար ար մոգերր կան չես , ու աոԼկ սր սա ու ^ 

Օ Գ ռռ անոնղմէ աստղին Լր1ւ ոած ատենր ♦ լ^#– ղա^– 
նոկր \\եթ՜ւէՀէմ իւրկեւոմ՝՝ րսաւ ♦ *\ ճԱյԱ Է–Ք րս֊ 
տոյգր իմաղէռ ***՝1 մանուկրն ւ/րայող յ ու երբոր 
գտնէո . րն&ի իմաղու ղէո յ որ ես աւ գաս անոր 

9 երկրպագութիւն րնեմ ։ \\լ երբոր անոնբ Թա^ 

գաւորէքն ***** Հ***1շ տեղին , գառին ♦ 1ւ աՀա սա 

աստղը որ ար1ւելքի մէ^ տեսեր Էին յ անոնգ 

աո–ՏԼւ1քն գնաս յ միւնչէւ որ եկաւ կեգաւ ւՈսնա կէւն 

10 եղւսԾ տեղին սրայ ։ \քրբ"ր տեսան աստղը , շատ 

II աած ու րաիտոտ ի) իտ՚նա/ ուրաիւաղան ։ \շւ տուեր 
ստնեւոս յ տեսան սանուկր իր ւ/օրր \\՝արիաւ/րԱ 
կետ յ ու րնկան երկրպագուեժիւն րըրն անոր յ 



6 Ա1՝ԵՏԱ1՝Մ1» ԸՍՏ ՓՏ80»Է11ՍԻ 

1ւ իրե՚նզ գանձերր բանալով՝ ոսԾսՒևեո սաւ 1ւ1ւ 

12 ւււ Յար ) ոսկի ու. կ՛նդրուկ էլ. զմուռս ։ \)ւ Հրամա՛ն 
առնելով երազի մէ^ որ Կտոր Է՛ս յԼ^երովգեսին չը^ 
դառնան , ուրիշ ՜ճամբով գաչյին իրե՚նւյ երկիրր : 

13 \\ւ երբոր անկէ գաչյի՚ն անոկք , աՀա ՀգԷրոֆը 
Հրեշտակր երազի ւ/Է^ երէւչյաւ ^"վ՚՚եփքէո՝ ոլ – 
րսաւ . \է ա ե՚ր ճ առ մանուկր ու անոր մայրր ) ու 
Եգիպտոս փախիր ) 1ւ Հո՛ն կեցիր մթնչէւ որ ես 
յլեզի րսեւՐ ) ռանգի *ՀերովգԷս պիտի վատռկ 

14 ատ մա՛նուկր կորսրնռրնելու Համար ։ \ Պ Հն ալ 
ելաւ , մս/նուկո ու անոր մայրր գիշերով աո աւ ) 
1ւ գնազ \^գիսլտոս * ու սբնչէւ Հ^երովգեսի՚ն մա^ 

1 5 Հր Հոն էր . \\ր կատարուի $էրո$մէ՚ն ոսուահ ր 
մարգարէէւն ձեռրովր , որ գ ոսէ . \^զիպաոսԼ՚ն 
կանչեզի իմ՝ որդիս ։ 

16 \՝Հս ատ ԷՀս ր երբոր տեսաւ Հ^երովդէս թ՜է Խա֊ 
բուեզաւ մոգերէն , սաստիկ սրգոզեզաւ , ու 
իւրկեզ Տարդեո իեթ-լէՀեմի 1ւ անոր ասՂ^ն սաՀ^ 
մասներուն մէշ դտնուաԾ բոլոր մսուր տգաբր՝ 
երկու տարուրսէս վար ) աս ժամանակի՛ն Համե^ 

1 7 մատ՝ որ մոգերէքն ստուգեզ ։ \Հն ատե՛ն ր կատա^ 
րուեզաւ \^րեմրա մարգարէին ձեռբով րսուա&ր , 

18 ո ր կ՝ Ր Ա Է ♦ \\՝ամաւի մէշ^ձայս մր լսուեզաւ ^ ոզր , 
լազ ու մե& կոծ՜ * \\*աքէլ կու լար իր տզոզր Հա^ 
մար , ու չէր ուզեր միսիէժարուիլ ^ էւնչու որ չըլ~, 
կայի՛ն ։ 

19 Ո*– երբոր Հ^երովդԷս մեուաւ , աՀա §էրո$ը 
Հրեշտակր Եգիպտոս երազի մէ$ \\ովսեփրն երԼւ^, 

20 զաւ , \\ւ րսաւ ♦ \ք/Ր Ր՝ աււ էՏւսնուկր ու անոր 
մայրր , 1ւ գնա \±սրաւէլի երկիրր յ ռանգի մեռան 

21 անո՚նր՝ որ մս/նուկի՚ն կեանքր կր վէնտռէրն ։ \Հե 
ալ ելաւ մանուկր ու անոր մաւրր առաւ , և֊ եկաւ 

22 իսրայէլի երկիրր ։ իսկ երբոր լսեց թէ \\րքե^ 
զայոս թ՜ագաւորեո Հ^րէաստանի վրայ իր Հ°ՐԷ\ 
Հ^երովգեսի՚ն տեգը , վաիւզաւ Հոն էրթալու ♦ ու 



«ՒԼՈՒ1» <1՝ 7 

երաղր մէ9 ՀրասՂսհ առնելով՝ 1 իալրլեայի կողմեր, 
23 ՈՐ գեառ ♦ լ^ււ եկաւ ^կաղսյրցթ րսուաձ ռաղառր 
բնակեղաւ ♦ որ մարգարէ՚հերուե ի/օսբր կաաա^ 
րուի՝ քժէ ^կազոմրեղի սլիտի կոչուի ։ 

<1՝Լ– <1՝ 

1 Գ-վՀաՆնեսի՚ն քարոզութիսհը , պաշաօնը , վարքը , և. ւՐլրառւ թ էւ%ր ւ ^ ՀՀււվՀաՆՆԼս 
կո յանգիմանէ փարիսեռի՚ներր , 13 ^– կր ՚/Լր՚ոԷ ւիՀրիսաոս գորգանանոլ մկ9։ 

1 \*Խ օրերր Լ^ոմՀամեէս մկրտիչր եկաւ ^ ու ^ր֊ 

2 րէաստահի ահապաաիհ մկ^ կո օարողէր , \ \ւ 

կ՝ րսէր ♦ \^աաշրյարեղէռ > իսչու որ երղհիղ լժա^ 

3 ղ ւա որա ի) ի/Նր մօտեղաԾ է ։ \\ ասն ղր ասիկա ւ 

ահ է՝ որուհ Համար \քսայի սարգարէէէե ձԼոբող 

րսուեղաւ > որ 1լ րսէ * \՝%ասլաաի մէ9 կահչողէ՚հ 

ձաւհր յ ՀՀէրոշը ՜ճամբաս պաարասստեղէռ յ ահ որ 

դ շաւիղհերր շրտկեղէո ։ \^ւ֊ Այս Լ^ողՀահհէսր որ 

Հահգերձր ուղտի մաղէ յ ու որ մէֆքր կաշրէ գօ^ 

տի ուհէր ♦ ււ որ կերակուրր՝ մարալս ու մաւրեհի 

5 մեղր էր ։ \*Հհ ատե՚հր \^րուսաղէմ՝ 1ւ բուոր ^ր֊֊ 

րէաստահ ու \^որգահահու բուոր կողմերր հրես 

կ՝ եւլէրն յ |^ւ կր մկրտուէրհ իրմէհ \^որգասասու 

7 մէ9 յ ու իրեհղ ւ/եո^քերր կր իւոստաեսհԼիհ ։ Հ\ւ 

երբոր սւեսաւ ւիարիսԼղի՚հԼրԼ՚ե ու սադուկեղրհե^֊ 

րգհ շատերր հր մկրտա 1ս Լահր եկաօ՜ յ րսաւ ա^ 

՚հոհղ ♦ Հ^ժերու հրհուեդհեր յ ող հմա ռուպ ձեղր 

8 գաւու բարկա ա եհ1՚հ փահ/չիք ։ \\ւրեեււ աաաշ^, 

9 իւարու հ1 Լան արժահաւոր պտուղ բերէռ * \քւ 

սի՛ րսորՀիռ գութ ձեր ՚եԼրոի դրե րււ1,ւ քօ՜է՝ \ք՝1աո 

յկ՚ձ Հայր \*որաՀամր ունրհբ * ոահղր կ՝ րսես 

ձեզի յ որ \ Պ ք ստուա& կարող է աս ոարերէս \*,բ~ 

10 րաՀամթհ որգի*հեր Հահեւու ։ |^# Հհ մա կ աղ հ՛եր 

Ծաո-երուե արմասւէէհ վ*ողԱ կր գրուհ . ու սահ 

ասՀՀհ Ծաու որ բարի պտուղ չբերեր , կր կտրուի 

11 ու կրակր կր ձգուի ։ \հա ձեղ քրոմ կր մկրաեմ* 

աաաշէսարութեահ Համար յ բաւղ իմ՝ ետեէս 

եկողյլ րնԾմկ ղօրաւոր է , ու ես սւհոր կօշրէլհերր 



8 1՝,ԻՆՏ1՝ՐՄ1» ԸՍՏ 0Ո8»էք1ՍՒ 

կրելու արժանի չեմ՝ . անիկաւ ձեո պիտի մկրտէ 

12 Հ^ուր ա/ \\րբոմ ու կրանաք ♦ ()/»/// 7/ Հե&անոսր իր 

ձեէՆրն Է , ճւ իր եալը պիտի մաբրէ , ու իր ւյււոԼ՚1ւր 

Համբարր պիտի ժողմէ , ճւ ւարգր չմարելու հր֊ 

րակոմ պիտի այրէ : 

\օ \Հե ատեՂւր (ձիսուս *\*ալիլեաւ1քն (խորդանան 

14՛ եկաւ \\ոմՀամնես1ւն > որ անկէ մկրտուի ։ \շւ 

Լ^ոմՀաննԷս գ արգիլցր անիկաւ՝ ու կ՝ րսէր . Հ՝Հն^, 

&ի պէտբ է որ ոեոմէ մկրտուիմ՝^ ու գուն թն& ի գ 

1 5 կու գաս ։ (ձի սուս պատասխան տուաւ ու րսաւ 

աս որ ♦ (ծ՝ոգ տուր Հիմա ♦ ինչու որ աւսպէս կր 

մայելէ մեռի որ բոլոր արգարուիմիւնր կատա֊, 

1 րեկր • ետքր 1*է աւ տուաւ անոր ։ \\ւ երբոր \ձի֊ 

սուս մկրտուեռաւ յ շուտ սր Տուրէն դուրս ելաւ յ 

ճւ աՀա երկրնբր անոր բառուեռաւ , ու տեսաւ 

Հ^ստու&ու ձ֊ոգիէն որ աոաւնիի պԼս կ՝ի$*նէր , ու 

\ / կու գ ա ր իր մ սալ * \/*– աՀա երկրնբԼքն ձայն սր 

#րտ± ճ որ կ՝րսէր • \՝,տիկայ է իմ՝ սիրելի \\րգիս , 

որուս կաւներ ես ։ 

«1՝Լ– ՛Ի 

1 Քր1"՚ւոոս օուՐ կր պաՀէ ու. կր փորձուի ։ \\ ՀրեաւակնԼրր անոր սաասաւորոսթիւ-Ն 
կ՛ընեն ւ 13 •քԼրիստոս կա փառն այ ուժի մկք կր բնակի . ՝\.7 կր սկսի թսւրողեւ , ՜\.8 Հ/* 
կաԱտկ Գ\եարոսր ու. \^նգրէասը , 2\ ՀՀակոբոսր և. (Հով֊Հս/են1. սր , 23 ու. կո բժշկէ– բոլոր 

՝>^ււ անղնԼրր է 

1 \*յն ատ Մեր Լ^իսուս անապատ ր տարա և ուա 

2 յ՜յ«–յ.^ յԼ^ոգի1քս ճ որ \\ատանատ1Հն փորձուի ♦ լ^ք. 

բաո-սուս սորեկ ու .րառսուն գիշեր &ոս պաՀե^, 

լէՆ ետբր ճ անօքօ՜եոսյլ : 
3 |^է փորձոոը անոր մօտե՚նալոմ՝ րսաւ * քծ ճ է որ 

գուն \՝ ստուձոյ \\րգին ես , րսէ որ աս ^քարերը 
4՛ Հուս րլլան : \**նիկայ պատասաան տուաւ ու 

րսաւ ♦ Լ \*րուահ՜ է իմ է ) \\՚ չ միայն Հացով կ՝ա^ 

պրի մարգ յ Հապա ան ասՂՀն իսօսքոգ որ \* թ ս֊ 

տա հ ու բերնէքն կ՝ եւլզ ։ 
5 |^/ աաե՚նր \)ատանան աււաւ տարաւ գանիկայ 



<1՝ԼՈԻ1՝՛ ՛Ի 9 

սուրբ ոապաքր , 1ւ կաւնեռուռ պանիկայ տա՜ճա^ 
6 ոթս աշտարակին փ՛այ յ Հ\ւ րսաւ անոր . ք<)՝^ ո ր 
դուն ՜^յսւոուհ՜ու \\րգին ես յ ֊Ք^Ո &«$ Գ՚Պ* ՚^գէ * 
ինչու, որ գրուա$Ւ է քմէ՝ \*Բ Հրեշտաս1ւերուն պի֊ 
տի սւպսպրէ վ*եպի Համար ♦ ու. ձեււբերնուն մոաւ 
պիտի վերցրնե՚ն վ±եւլ , որ չըլլաք թ՜է ուոքգ վ>արի 
7 պարսես ։ (Հիսուս րսաւ աեոր ♦ ՚\*արձեաւ գր֊ 

րուաձ է թէ՝ ^\Հու $էր \\ստուա&գ չփորձես ։ 
8 \\սւտանան ՚նոր/քն աուաւ Հանես պա՛նիկայ իւիստ 
բարձր ւԼռան մր մրայ ) 1ւ պապաս անոր սւշիւար^ 
Հի բուոր /ժագաւորու/ժիւն՚ներր ու անոնս ւիաո ֊. 
9 ,բր ♦ ք|՚– րսաւ֊ անոր ♦ \\սոնո ամէնր յ>եպէ կու 
տամ՝ յ /մ՜է որ իյ՛նաս՝՝ 1։*ն&ի երկրպագութիւե 

10 րնես ։ \*Ն աւոենր Լչիսուս րսաւ անոր ♦ \^տիս 
գնա՝ \\ատանայ . րնՀու որ գրուաԾ է քմ՜է՝ ^\Հու 
$էր \^ստուԾոյգ երկրպապա ա իւ*ն րնես | ու 

11 միտքն պանիկա ւ պաշտես ։ \Հն ատե՚նր \\ատա^ 
՛նան պանիկայ ւժոպուպ ♦ 1ւ աՀա Հրեշտակ՛ներ 
եկան ու իրեն սպասաւորուիՒիւն դ յսքէրհ է 

12 լ^#– երբոր /սեպ Լ^իսուս թ Է \\ոմՀանսԷս մատ^ 

13 սուեպաւ յ ե/աւ գնապ *\*աւէւեա ♦ \\ւ ձգեւոմ 
՛՜կա պ ա ր Է քժ ր I եկաւ բնակեպաւ \\ատաոյնայուս 
Ծոմեպերեաւ +***ղ»*+շ ^ յէՀաբուպոնի ու ՚՜կեփթ՜ա^ 

14 պէմի սաՀմասներուն մւ,Հ ♦ \\ր կատարուի \^սայի 

1 5 մարգարէրն ձեո֊բոմ րսու աե իւօսրր . յԼ\աբու^. 
պո՚նի երկիրր ու \քեփքժսւպէմի երկիրր > հրոմու 
՜ճասրոմ (^որգանանու անգիի կոպմր յ Հ^եթ-անո^ 

16 սապ *\*ալիւեաե • \\աււարի մէՊ՚նստոպ ժոպոմուր^ 
գր մե& 1 ո 1 ս աեսաւ չ ււ /ուս Ծսւգեպսււ անոնպ՝ որ 
մաՀուան երկրէհւ ու շուռին մէ9 կր ՚նստէի՚ն : 

17 \*տ*կհ ետււ \\իսուս սկսաւ ոարոպեւ ու րսեյ ♦ 
^պաշիւարեպէօ , թնչու որ երէւնիռ իՒագաւորու^ 
թ-իւնր մօտ է ։ 

18 \հՐԲ ո Ր \\իսուս *\^աւիւեապւոպ հոսուն ոոմերր 
կր պտրտէր յ տեսաւ երկու եպբայրներ՝ ^\ետրոս 



կո^ուած՜ \)իմոնը ) 1ւ անոր եղբայրը \Ղւդրէասը 

49 &ովը ուո-կա՚ն ձգաձ , ինչու, որ ձկնորս էին ♦ լ^է 
ըսաւ անո՚նց ♦ իմ՝ ետէւէս եկէվլ ) ոլ ^եդ մարգոց 

20 որսորդ ընեմ՝ ։ \^ևոնք ալ շուտ մը ու ոկսհւնԼրր 

21 Թողուցին յ ու անոր ետէւէ՚ն գացին ։ \^ւ ա՚նկէ 
առա$ եր/ժալով՝ տեսաւ ուրիշ երկու եղբայր^ 
՛սեր , յ(.\եբեթեան Լ\ակոբոսը ու սհւոր եղբայրը 
Լ^ովՀան՚նէսը ՚նաւիե մէ^ իրենց Հօրը ՀՀեբեգէո^. 
սին Հետ , երբ իրե՛նց ուռկա՛ն՛ները կը կարկը^, 

22 տէին . ու կանչեց ղանոնք ։ \Հնոնք ալ շուտ մը 
՚նաւր ու Հայրերնին իժողուցին , ու անոր ետե Լ՚ն 
գացին ։ 

23 լ^՛ ԼՀիսուս բոլոր *իալիլեա՚ն պտրտելով , կը 
սորվեսրնէր ւս ն ո՛նց ժողովարան՚ներու՚ն մէշ^ յ 1ւ 
արռաւուիՒեա՚ն աւետարա՚նը կը քարողէր ) ու 
ժողովուրդին մէքէ ամէն ֆզդ Հիւա՚նգութիւն՚նե^ 

24 րր ու ամէ՛ն ֆզդ ցաւերը կը բժշկէր ։ \շւ անոր 

Համբաւր բոլոր \\իւրիան տարա&ուեցաւ ) 1ւ բե^ 

, րին սհւոր՝ բոլոր Հիւանգները որ կերպ կերպ 

գալերով ու սքանչանքներով կը ՚նեղուէին , 1ւ 

դիւա^արներր ու ւուս՚նոտները 1ւ անգամալոյ&^ 

25 ՛սերբ ♦ ու բժշկեց ղանոնս ։ \շւ շատ ժողո^ 
մուրգներ սհւոր ետէւէ^ն կ՝ երթային՝ ^ալիլեայէ՚ն 
ու ՚\\եկապօլիսէն , 1ւ \շրուսագեմէ՚ն , ու Հ^րԷաս^ 
տա՛ն Է՛ն , 1ւ ՚Հորգանանու անգիի կողմէն ։ 

ԳՀ– Ն 

1 Քրիստոս կը սկսի իր քարողոլթիւնը լեռանը վրա/ , 3 "– կ՝իմացըսկ թէ որոնք են երա^ 
նելիները . 13 էր աշակերտները կ՚անուանէ երկրի աղ , 14 աշխարհի լըյս , չեռան վրայ 
կեցաձ քաղաք . 17 կը մ ա յտնկ թկ ինքը եկաւ. օրենքը կատարելու . 21 կը ըացատրկ 
թհ ինլ կ սսլանոսթիւձ. ընելը , 27 շնու.թիւ.ն ընելը , 33 երգողս՞ ընելը . 38 կշ յ"Ր֊ 
գորէ– Հարին Հակառակ չկենալ , 44 մինչև, անգամ՝ թշնամիները սիրել , 48 ■■ կատա. 
րեալ րյլալոս. շ\սնք ընել ։ 

\ \^ւ տեսնելով ժողովուրդները լեռը ելաւ ♦ ու 
երբոր ՚նստաւ Հ**1 ) իր աշակերտները սովը գա^ 

2 ղին * \ք՚– իր բերանր բանալով՝ կը սորվեցընէր 
ւմնո՚նո յ ու 1լ ըսէր . 



՚ւ՝ւյււ՝ւ՚՛ ն ււ 

3 \^րանի Հոգւոմ ագքասւներուէւ յ ինչու, որ երկ^, 
4 նիգ թագաւորու իժիւնր անոնսն Հ՜ : \^րանի սգա^. 

ւորներուն յ րնչու որ անոնո պիտի միւիխ՜ւււ^ 
5 րու 1ւն ։ \քրա1ւր Հեգեբուն յ ինչու որ սհւոնո պի֊ 
ւ^»^ ժառանգես երե որ ր ։ \^րանի անոնգ՝ որ անօ^ 

13՜ի ու &արաւ ես արգսւրու/ժես/ն յ խնչու որ 
/ անոնր պրսւր կշտանան ։ \^րասր ողորմած՛ներ. 

բուն յ րնշու որ անոնո ողորմու ւժիւն պիտի 
8 գտնես ։ \^րանր անոնո՝ որ սրտոմ սաքու ր ե՛ն , 

ինչու, որ անոնո պիտի տԼսնԼ՚ն ղ\^ստուա& : 

9 \^րանի խ ա գաղութ ի ւն րնողներուն ) ինչու որ 

10 անոնո \* ք ստու&ու որ դեներ պիտի կո + ու ե՛ն ։ \ք֊ 

բանի անոնո որ Հսււսւօ ուա$է ե՛ն արղ արա թ Լան 

Հասար , ինչու, որ երկնիգ թադաւորութիւնր 
11 անոնցն Է ։ \^րանի Է ձեզի՝՝ երբոր կբ Նախատե՛ն 

ձեգ ու եր ՀաւաՆեն , և. սուտ տեղը սւմէքն կերպ 

գէշ խօււքեր եր խօսի՚ն մըանիգ թն&ի Համար . 
12 Լ^ն^սւցէ^ք 1ւ ուրախ եղէք ) ի՛նչու որ ձեր մարձքբ 

շատ է երկինքբ . յօանղի աս կերպով Հաւա&եղխն 

ձեղմկ առսւշ եղած ւ/արո արԼ՚նԼրր ։ 
13 ք \ ճ "կթ էք ե րկրէ ա ղԸ • Հապա թէ որ աղը իր 

Համր կորսբնւյբնէ ) Ւ^-ՔԸ. ինչով պիտի աղուի ♦ 

անկէ ետ1ւ բանի մր չգար յ մեաւն թէ գուրս 

ձգուելու 1ւ մւսրգոգ ոտբխն տակր կոխուեւու ։ 
14 ՚\՝՝ Ոէ վՀ Է-Ք աշխարՀի լոյսբ ♦ ^բաղստ մբ որ յԼււ ա՚ն 
15 վբ ա յ կեչյաձ է ) չկր՛նար պաՀուիլ ։ \)լ ՜ճրագր 

չեն վաուեր 1ւ գներ գրուանի տակ յ Հապա աշ^ 

լուսնակի մրաւ ) 1ւ քուս կու տայ բուոր տա՚նր մէՊ 
1 6 եղողներուն ։ \Հնանկ թոգ լուսաւորէ ձեր ւոտսր 

մարգոց աո^գյ/ն ) որ տեսնեն ձեր բարի գոր&քե^ 

րր , ու փաս աւ որԼ՚ն ձեր Հ^աւրր որ երկի՛նքն է ։ 
17 \)՝ի կար&էվ* թէ ես եկայ օրէնքր կամ՝ մար^ 

գարէներբ աւրելոլ . չեկաւ աւրեւու ) Հապա կա^ 
18 տարելու : ^\Հանղի ՜ճշմարտապէս 1լ րսեւՐ ձեգի . 

\)՝ինչ/ւ որ երկինք ու երկիր անընխն ) օբէնքէն 



ւշ սԻՆՏսո՚/ւ, ոստ ատտԹէոօհ 

ւովտ մր կամ՝ ՛նշանագիր մր պիտի չանցնի , 

19 մի՚նչ/ւ որ բոլորն ալ կատարուի ։ ()/ աոի ով որ աս 
ամենափոքր պատուիրա՚նքներուն ^Էկը աւրէ յ 
ու մարդող անսհւկ սորմեղր1ւէ , անիկայ ամննա^ 
փոքր պիտի կոՀուի եր1/նիղ քժագաւորոււժեսյնըլ 
մէ$ ♦ բաւո ոմ որ րնէ 1ւ սորմեղրնէ > անիկայ մեհր 
պիտի կոչուի եր1իւիո իմագաւորութ եանր մէշ^ ։ 

20 ՝֊\Հա1ւղի կ՚րսեմ՛ ձեզի ♦ ք<)՝^ որ ձեր արդարու^ 
իմիւնր դպիրներուն ու փարիսեչյթներուն ա^^ս*^ 
յ.,,–յլյ.1^.1 աւելի չըլւ ա / ) բնաւ պիտի չմտնէք երկ^ 
*նիօ ա՜ագաւորուիՒիւնր ։ 

21 ] սեր էռ որ րսուեղաւ աո-աՊրսներուն ♦ \\պա^ 
՚նուիմիւն մի՛ րներ ♦ 1ւ ոմ որ սպանութիւն րնէ յ 

22 դատաստանի պարտաւոր պիտի Ր1Լ ա 1 ։ ^՚^/Յ 
ես ձեղր կ՝ րսեմ՝ ♦ \\ մ որ իր եղլւօրր պարապ տե^, 
ղը սրդողի յ դատաստանի պարտաւոր պիտի րլ^ 
լաւ . 1ւ ոմ որ իր եոթօրր Լ^իմար րսէ > ատեանի 
պարտաւոր պիտի րլլայ ♦ 1ւ ոմ որ \հ ՆղՀօՀշ \^"նմրտ 
րսէ ) գեհե՛նի կրակ/էն պարտաւոր պիտի Բ/լա/ ։ 

23 \\ւրես*ն ԹԷ որ ռու րն&ադ սեղանի՛ն մրայ բերես , 
ու Հոն միտքդ գայ թէ քոլ եղթայրգ քեղի դէմ՝ 

24 բան մր ունի , Հ^ոն ձգէ քու ոն&ադ սեղանի՛ն 
աո–Գ1ւր յ 1ւ գնա աո-աք եդբւօրդ Հետ Հաշտուէ , 
ու ետքր եկ ուր որ սու րնԾադ մատուղանես ։ 

25 ՝1^"^ ոսոիւիդ Հետ շուտող մհաբանէ ^ սանի որ 
անոր Հետ ՜ճամբուն մէ9Ն ես ♦ չըլլա յ որ սու 
ոսոիւգ քեղ դատաւորրն մատն է յ 1ւ գատաւորր 

26 գաՀի՜ճէւն , 1ւ բանտր ձգուիս : ՚շՎշմարիտ ղ Ր֊ 
սես քեղր , պիտի չելլես անկ է , սՂհւչււ որ մերշր 
նաքարակիտր չմ՜ճարես : 

2/ 1 սեր էռ որ րսուեղաւ ♦ Հ՚՚նութ-իւն մի՛ րներ : 

28 \\աւղ ես ձեղր կ՝րսեմ՝ ♦ \\ ՛մ որ 1լնիկ մարդու կր 
նաւի անոր ղանկանալու Հասար յ ալ անիկայ իր 

29 սրտին մէ$ շնութ՜իւն րոաւ սհւոր Հետ ։ \՝,ՐԳ՝ 
թէ որ քոլ ա^ աչքդ քեդ կր գայթակդեցրնէ \ 



<1՝ԼՈԻ1" V 13 

Հանէ ղանիկայ՝ ու վշեզմէ ձգէ ♦ ի՛նչու որ աղէկ է 
յլեղր որ անգամներուգ //էօո կորսուի , ու ոու 

30 Բ ո լոր մարմիւնգ գժոիւբր չձգուի ։ \^ւ թէ որ ա$ 
ձեռքգ Ք^ղ կր Գ ա յթ ^կղեչյրնէ ) կտրէ ղա՚նիկայ՝ 
ու ռեղմէ ձգէ ♦ ինչու որ աղէկ Է վլեղի որ ան^ 
գամներուգ մէկր կորսուի ) ու ոու բոլոր մար^ 

31 է/1ւ1ւգ գժոիւքր չձգուի ։ \*րաւ րսուեոաւ ի* Է՝ 
ք ) ՛մ որ իր էւնիկր կ՝ արձակէ յ թոգ անոր արձակի 

32 ման թ-ուոքէՒ տայ . ^\այո ես ձեզի կորսեմ՝ թէ՝ 
\\ մ որ իր 1/նիկր կ՝ արձակէ առանո պոռնկու^, 
Թ եան պատ՜ճառ ի յ րնռր պա ա՜ճ աո կ րւրււյ անոր 
ՀնուիՅ^իւն յւնելուն , 1ւ ող որ աս արձակու ած ր 
առն է , շնութ՜իւն կր գոր&է : 

33 ՚\*.արձեաւ էսեր էռ որ րսուեոաւ առա$1հտնե^ 
բուն ♦ \\՝ուտ երգուս մի՛ րներ | Հապա րրաԾ եր^ 

34 գումներգ մ՜ճարէ ՀՀէրոքր : \\այղ ես ձեղր կ՝ րսեմ՝. 
\^մեՆ 1ւի% երգում՝ մի՛ րեէո . ոչ էրկի՛նքի մրաւ՝՝ 

35 Ո Ր \*,ստու&ոյ աթ՜ոռն է , \^ճ. ոչ երկրի մրայ՝ որ 
անոր ոտբերուն պատուանգասն է ^ ոչ ալ \^րու^ 
սաղեմի մրաւ՝ որ մեփ \ք\^ագաւորրն ոաղաքն է . 

36 1^՛– ոչ ոու դմսուգ մրաւ երգում՛ րնես ) ինչու որ 
չես կրնար մէկ մառ մր ՜ճերսրկղւ(նել կաս ււե որ֊ 

37 ՛նեյ : Հ^ապա ձեր աօսոր րլլայ այոս այո յ I*» ոձր 
ոչ . ու ասկէ աւելրն չար ԷՆ յառաշ կու գայ : 

38 1 սեր էռ որ րսուեոաւ . \\չքի տեղ՝ աչք ♦ ու 

39 ակռայի տեղ ակռայ : \\այղ ես ձեղի կ՝ րսեմ*» 
Հ ն արին Հակառակ մի՛ կե՚նառ ♦ Հապա քմէ որ մէկր 
ապտակ մր ղարնէ ա\ Ծսօտիգ գարձուր անոր 

40 մի՚ւսՍ աւ ։ \^ւ մէկր որ կ ՝ուղէ ռեղր Հէա գատ 
մարել ու սու շապիկգ առնել > ի1 ող տուր անոր 

41 +**- մերարկուգ ալ ։ \շւ ոմ որ .րեգ պաՀակ բռնէ՝ 
ու մղոն մր ՜ճամբայ ռշէ , գնա անոր Հետ երկուռ : 

42 վՀեղմէ ուղողրն տուր յ ու երես մի՛ գարձրներ 
անկէ՝ որ 1լ ուղէ ռեղմէ փոխ առնել ։ 

43 1 սեր էյ* որ րսուեոաւ ♦ ^ՀՀու րնկերգ սիրես , 



14 ՇԻԵ8ՇՈ7Ա (լստ «՝ստԹԼ՝քԱ)Ի 

44 ու թշնամիդ, ատես ։ \\աւպ ես ձեպի կ՝ րսեմ. 
\\իրեպէո ձեր թշեասՂէեերր ♦ օրՀ՚եեպԷռ ձեպ 
ասրԾոոսերր . բարի րրէօ աեոեպ՝ որ ձեպ կ՝ ա^, 
տե*ե ) 1ւ աոօթ՜ո րրէռ սՒեոեպ Համար՝ որ ձեպ կր 

45 չարչըրկե՚ն ու կր Հաւա&ե՚ե . \\ր ձեր երէւեաւոր 
Հ^օրր որպիռր րւլաթ ♦ խեչու որ հր սւրէւր կր հ^սւ^, 
գեպրեէ քժէ շարերուս 1ւ ի* է բարրեերուե պրայ յ 
1ւ աեձրէւ կր խրկէ քօ՜է արգարեերուե 1ւ իւէ մե^, 

46 պաւորներուս մրաք : 1| աս1ւ պր քմէ որ գութ ձեպ 
սիրոպսերր սիրէռ ^ րոՀ փորձս ս ՝ ուեեսար ♦ չ1^ 

47 որ մառսաւորեերե աւ սուեր կ րեես ։ \հլ թ՜է որ 
մրար/ ձեր եպբաւրսերուե բարււ տար , ի եչ աւեւբ 
կ րեէո **- քքլ^էքէ^ ♦ $Լ որ սսւթսաւորեերե աւ սոյսր 

48 պ րեես : \\ւրեսե դուվ> կատարեաւ եպըք՝ իսչաէս 
որ ձեր երէւեաւոր Հրայրն աւ կատարեաւ է ։ 

՚1՝Լ– />, 

1 ՝%րէ*աոս կր շարունակ՛, իր քարոզու.իԴ իւնր լեռսւնր ւ1րաւ , ու. կր խոսի ոոորմհսթեաՆ , 

5 աոօթ՜ռ րնեւու. , \\ մեր եղռարռր ւանռանռր ներեւոլ. , ^6 Ծոմ՝ պակեւու. , )Ց մեր 

գանձր ուր պակելու. , 24 ^սաու&ոյ և. մամոնայի հ առաւու թ իւԱ րնԼլա վրայով . 25 կր 

ւորոորէ որ աշխարկսչւին բաներոլ. կամար Հոգ տոնենք , 33 Հ՚&պա ՚^սսւու&ոյ ի1 աղաւ ո ֊ 

րութիլ.նր խնգրենք ւ 

1 յՀ\գոյշ եպէլբ որ ձեր ոպորմւււթիւեր մարդ ոպ 
աո-Տեւր չրեէբ՝ աեոեպ երէւեաւու Համար . եէժէ 
ոչ ւ/արձր չէյ* աո՚եեր ձեր ^Հօրմէ՚ե՝ որ երկխեքե 

2 Է ։ \\/ սա/է երբոր ոպորմհւիՒիւե կ րեես , աււշէւդ 
փոո մի՛ ՀՀնչեռրներ յ ինչաէս որ կեպծ ատ որեերր 
ժոպոպարաեսերուե ու. փոպոպսերուե մէշ կ՝ րեես յ 
որ մարդոպաէ փաո-աւորուրե » ՜ճշմարիտ պ՝ րսես 

3 ձեպէ յ աեոեբ իրե՚եպ պարձոր առած կ՝ րւլաե ւ ^ոկ 
գուե երբոր ոպորմհւթհւե կ՝ րեես , ձախ ձեււբգ 

4 Թ ո պ չգիտեաւ աԳ ձեււբիգ հ՛եչ գործվելը ♦ \\ր օու. 
ոպորմուա-րւեգ գապտուկ րւլաւ ♦ և. ռու. Հ^այրգ 
որ գապաուկր կր տեսեէ յ յ*եպի ւաւտեաաէս Հսւ^, 
աուպում՛ արտի րսէ * 

5 \\ւ երբոր ապօիՒթ կ՝ րեես ^ կեպծ աւ որեերա՚ե 
՚եմաե չըլլաս , որ կր սիրե՚ե </ ոպա/ար ա1/եերա՚ե մէք 



«ՒԼՈԻԻ՛ />. 15 

ու \ր ււաւ արագներ ււ ւհ անկիւններր կաւնեւոպ ա^ 

ոօքմռ րնեւ , որ մարգոռ երէւնան . ՜ճշմարիտ 1է ր֊ 

սեմ՝ ձեռի , անոնո իրե՚նռ սարձռր ///// /ւ/«Տ կ՝ բոա՛ն ։ 

6 1՝"4՛ Գ Ոէ<ս երբոր աղօիժո 1լ բնես յ մտիր օու ՚ներ^, 

ռքէե սե՚նեակգ ) ու. գուո-գ գոըէ , Հւ աղօքմք բրէ 

օու *Լհ€>րգ՝ որ գաոտուկ տեղ ^ը գ*^»֊ |> . /է. ,ր ոլ – 

Հ^աւրգ որ ււ աո տա կր կր տեսնէ , վ*եռի ւաւտնա^ 

7 պէս Հատուկում պիտի րեէ * ք)*– երբոր աոօթռ 

կ՝ րնէռ յ Հեթ-անոսներուն պէս շատաիւօս մի՛ րլ^. 

/ար ♦ ժամս ոի կր կարձ ե՛ն Հ^^ Ւր^՚Ց շատ իւօսե^ 

8 ւուն Համար պիտի ւսու ի*ն : \\ւ րԼւ/ն անոնո չնմա^ 

՚^հք * իսչու որ ձեր *Հայրր ձեռի պէտռ եոա&ր 

9 գի ս1 է ճ գեու գուռ իբմէ չիագրահ X \\ւստի ա^ 

սանկ աոօէժթ բոէօ գուռ . 

ք) ^ *Լ^աւր մեր՝ որ երկինմն ես յ վ*ու սՒնունգ 

10 սուրբ րւլաւ ♦ ՝ք\/յ#– ա-աւլաւ որու 1օ իւ՚՜եո գայ յ օու 

կամռգ րւլաւ յ ինչ պէս որ երկրնօր՝ աս սակ աւ 

11 երկրիս Արաւ . 1)՝^/» ամհ^ս աւուր Հառբ այսօր 

12 մեռի տուր ♦ լ^#– մեռի սեր է մեր պարտօերբ ^ բնչ^ 

պէս որ ւ/եկր աւ կր նեբենօ մեր պարտականներ 

13 բուն ♦ ք)*– (/ձօ տորձուիյ՜եան մի՛ տանիր ♦ Հապա 

չարԷՆ մեռ աոատէ ♦ ինչու որ օուկգ Է ւժագա^ 

ւոբու/ժիւնբ 1ւ ռօրութիւնր ու ւիաոռր ւաւի^ 

տեանս ♦ ամէն ։ 

14 VI ասս ոի իմէ որ գուռ ՚ներէօ մարգոռ իբե՚նո 

յասռսաբեերր յ ձեր եբսնաւոր Հրայրս աւ ձեոի 

1 5 ^Հք Ղւերէ ♦ Հ^ապա քմէ որ գուռ չներէօ մարգոռ 

իրենց ւանռսյնմներր , ւ\/»/յ Հրայրն աւ ձեոի չներեր 

ձեր ւսհյոանքներր ։ 

16 Ո*– Խա&ր հոմ կր պաՀէօ , կեոհաւորներուն 

պէս տրտումերես մի՛ բլլաօ ♦ օանռի իրե՚նգ երես^, 

սերբ 1լ աւրե*ն որ մարգոռ երէւնան իմէ հոմ կր 

պա Հեն . ՜ճշմարիտ կ՝ րսեմ ձեոի յ անոնո իրե՚նգ 

17 փսոձռռ աո֊ահ 1լ բոան ։ \\աւո գուն երբոր հոմ 

18 կը պաՀես , գլուիսգ օհէ , #յ*. երեսգ լուա , ք^/ւ 



16 1;ԻԵՏՈՐՄե քՅ»8 «*1\ՏԹԷՈՍԻ 

մարզ այ &ո մ՝ սլւսցողի պէս չերեհւաս յ Հապա ռ ու 
^օրզ՝ որ ոաոաա 1լ տեզ 1լշ գ^է—Է յ եև ոու Հմայող 
որ գազտուկր կր տեսնէ , վշեզի Հատուռուս ԱէՒ֊ 
աի րնէ է 

19 \>րնրՒ ՚1 ոսյ 1 ՀեզԷ գանձեր մի՛ գիզէք ^ ուր որ 
ոեռր ու (I ուներ կ՝ ապականեն > Հւ ուր գոզերր 

20 էղ***^ կր «Տ աե/Տն ու եր գոզնան ♦ Հ^ապա ձեզի գան֊ 
ձեր գիզեցէք երկինքր , ուր որ ոչ ցեցր Լ ոչ 
ժանկր զ՝ ապականէ , ու ոչ գոզերր *ղագ եր 

21 ծ աեԼն ե. եր գոզնան ։ ՝^\Հանզի ձեր գանձր ուր 

22 որ է ) սերտերեհգ ալ Հոն պետի րլլպյ * \\՝ ա Ր֊ 
մքւնքւն "ճրաոր աչքն է ♦ Հապա թէ որ ոու աչքգ 
պւսւհ աո է , բոլոր ւ/աու/ինւլ լուսաւոր Գ Ր\Լ ա 1 • 

23 \\այց թէ որ վ»ու աչքդ վատ է , բոլոր մար֊ 
մինդ մութ է՝Ր/Լ ա յ * ուրեմն թէ որ ոու մէքդ 
եզած ւո ւս ր իւաւար է , *»լ ան խաւարր որչափ ^ * 

24 \\՝արգ մր չկրնար երկու տէրոԳ &աո–աւութիւն 
րեել . ինչու որ կամ՝ մէկր պիտի ատէ՝ 1ւ միւսր 
սիրէ ւ կամ՝ մէկր պիտի մե&արէ՝ 1ւ միւսր ար֊ 
ՀամարՀԷ * չէր կրնար &աուաւել \^ստու&ոյ ու մա֊ 

25 մոնայի ։ \\ւստի կ՚րսեմ՝ ձեզի ♦ ՚Հ Ո Գ ս" 1 ՛ Ը"էք 
ձեր կեանթին Համար՝ թէ ք՚նչ պիտի ուտէք , 
կամ ի՛նչ պիտի խմէք . ոչ ալ ձեր մարմթններուն 
Հա Աքար , թէ ի՛նչ պիտի Հագնիր . չէ բ որ կեանքր 
կերակուրէն աւելի է ) ոլ – մարմթնր Հագուստէն : 

26 \)այեւյէք էրկինքի թռչու՛նն երան , որ ոչ կր 
սերմանեն 1ւ ոչ կր Հնձեն 1ւ ոչ ամբարի մէ^ կր 
ժոգվեն յ ու. ձեր եր/չնաւ որ Հ^սչ/բը կը կերակրէ 
զանոնբ ♦ չէ բ որ գոկթ անոնցմէ աւելի լաւ էք : 

27 ձվէմա ձեգմէ ով կրնա/ իր Հոգ րնելովը իր Հա֊ 

28 սակին վըայ կանգուն մր աւելցրնել ։ \)ւ Հա֊ 
գուստի Համար ինչու Հոգ կ՝ րնէք . նայեց էվյլ 
զա շահ շուշանն ե բուն՝՝ ինչպէս կ՝ աճին ♦ ոչ զ աշ֊ 

29 խատին եւ ոչ կր մանեն ♦ \\այց ձեզի կ րսեմ՝ որ 
\)ոգոմհն ալ իր բ ո 1 ո Ր փաուաւորութեանր մէշ^ 



«ՒԼՈՒ1» է 17 

30 անոնւյմՀ մկկուն սլԼս չՀագուեցաւ ։ \\ւստի թէ 
որ զ աշտի իւոար որ այսօր կայ՝ 1ւ մաղը փուռր 
կր ձգումի յ \^ստուա& անա1ւկ կր Հագուեզրնէ , 
Հապա որչափ աւելի ձեգ թերաՀաւատ՚ներ ։ 

31 \\ւրեմն Հոգ մի՛ րհկվչ րսելով . ի Բ< եչ պիտի ու^ 
տե՚1ւո , կամ՝ 1՝֊^^ ա ի տ ի իւմենք յ կամ՝ \Հ*նչ ա է–՜ 

32 տի Հագնքէնո ♦ (\^նչու որ ատ բոլոր բաներր Հե^. 
թսհասեևրր կր իքս գրե՛ն .) մաս՛ն զի ձեր երկնա^ 
լոր յԼ^յյյրր գիտէ՝ քօ՜Է ատ բոլոր բաներր ձեզի 

33 պէ"1ք ռ< 1ւ ։ \\այո առաԳ ի/նգրեչյէռ \^ստու$Ւոյ 
թ ագաւորուլժիւնր 1ւ ստոր արզ արա ի) իւ՚1ւր , ու 

34՛ ատ բոլոր բահերն ալ ձեզլւ պիտի տրուի ։ ՀՀւս*, 
տի մազուան Հասար Հոգ սի՛ րեէօ . քէնչու որ 
մաոուան օրր իրե՛ն Հասար Հոգ պիտի րսէ * Հե^ 
րիբ է օրուան իր նեզուա՜իւնր : 

1 •%րէսաոս էր քարոզու-ԷԴԷւ-եր վերկաց ընելովդ կր յ ան ղ ի ւՈսն Լ անխոկևմսւրար գա աո ղու — 
թիւ-Ն ընելը . $ կ՚արգիլէ սուրբ րաներր շու-ներուն ւուսլր . ղ կր յորգորէ աղօթք րնել, 
13 ՛նեռ գո-նէն ներս մւոսեւ , 15 "ուա մարղարԼներԼՆ զգդ17 կեՆաւ , Օլ իր իւօսքր 
Ժիա/Ն րսոոներ չըւլալ՝ Հապա կատարողներ , 9^ ՚եմաԱեւու1 աևանկ մւսրգու. մր որ էր 
տունը վհ՚ֆ վր՚Հյ կր շՐ՚հ , 26 ^ "ձ. Թհ աւազի վրայ ւ 

1 Մ/՛ Դ ատ հք Ո Ր չգատուիք ։ (2) ՝\ՀաՍզի ի՛նչ 

գատաստանոս որ գատէո յ ***1**Լ պիտի գատուիք . 

և. ի*ոչ չափոմ որ չափէո յ ***Հ»Լ պիտի չափուի 
3 ձեզի ։ \^ւ ինչու, ոու եգբօրգ աչքի՛ն մէԳի շիւզը 

կր տես՛նես ) ու ոու աչքիգ մէՊի ւլ երա՚եի՚հ չես 
4 նայիր : \\աս թ՚նչպէս կրնաս րսել ոու եզրօրգ . 

\<Տ՝ոգ տուր աչքէգ շիւզը Հանեմ՝ . 1ւ աՀա ոու 
5 աչքիգ մկ^ը գերա՛ն կպյ ՝ \\եզիաւոր ճ առաԳ ոու 

աչքկգ գերանր Հանէ ^ ու ետքր պիտի ՛նայիս եզ*, 

բօրգ աչքէքն շիւզը Հանելու ։ 
6 \)ուրբ բանր շուներուն մի՛ տար ) 1ւ ձեր մար*, 

գարիտներր խողերուն առԳէւր մի՛ ձգէո , որ ոտ^. 
ռերնուն տակր չկոիյկրո-տե՚ն զ անոնս , ու գաո–*, 

սան ձեզ փառատե՛ն ։ 
7 \\քնգրեցէո Հ 1ւ պիտի տրուի ձեզի . փնտուեզէո՝ 



ւտ &ԻԵՏՈՈ7Ճ ա ւատԹէոտ՝ 

էլ պիտի գտնէռ . .յ.*– ♦*-,♦ զարկէռ՝ 1ւ պիտի բա*. 
8 *յ ո *–է ձեզի ♦ \1 յււսն զի ամկ՚ն ով որ կր ի/նզոէ՝ 

զաոսԱէ յ և֊ ով որ կր վթնտււէ՝ կր գտնէ , 1ւ ով որ 
9 »ր–»է– ♦*–ը կր զա յան է՝ պիտի բա զուի աս որ : ՚^էեզմկ 

Որ մարդր կայ՝ որմէ՚ն իր որզին Հազ որ ուզէ , 
10 "իր՛ է –Բ ա Ր պիտի տայ անոր . լ^ճ. կամ՝ քմէ որ 
11 ձուկ ուզի , միթ՜է օ Բ ձ պիտի տայ անոր ։ Հ\ւստի 

ելժէ դուր՝ որ չար է.բ յ ձեր զաւաէյներուն ազէկ 

րսԾասեր տալ գիտէռ յ որչափ աւելի ձեր Հ^այրր՝ 

որ երկրկքԱ է յ բարի բաներ պիտի տայ ա՚նոնզ՝՝ 

որ իրսէ կր Խնդրե՛ն ։ 
12 \\ւ ստի ասՂքն ի՚եչ որ կ՝ ուզէռ՝ որ մարզի կ ձեզի 

յւնեն , դուռ աւ անոնզ անանկ րրէօ * ռանզի աս 

է օրգնթր ու մարզ արԼ՚ներր : 
13 Ղքհ՚է դոն է՛ն ՛ներս մտէ^թ ♦ ի՛նչու որ լաքն է ան 

դուէւր ու րնզ. արձակ ան ՜ճամբան յ որ դէպ ՚ ի 

կորուստ կր տանի . 1ւ շատ լոր ե՛ն անոնբ՝ որ ան^ 
\դ կէ կր մտնե՛ն ։ \Հնչու որ ՚նեզ է ան դուուր՝ ու 

սեզուազո է ան ՜ճամբան , որ դէպ ՝ ի կեանո կր 

տանի . ււ ռիչւոր ես անսեր որ զանի կայ կր 

գտնե՛ն ։ 
1 5 յԼ\գոյշ կեզէռ սուտ մարգարէներէս որոնք 

ձեզի կու դան ոչիէարի Հանդերձ՛ներով , բայզ 
\\)ներսէն յափշտակոզ դայլեր ե՛ն : Հ^րենզ պտու^ 

զէքն պիտի ճանչնար զանո՛նր . միթ՜է փուշերէքն 

իյազոզ կր ռազեՂւ , կաս տատասկէ՚ն՝ թուզ . 
1 7 \\սանկ այ ամէՆ բարի ծ աո բարի պտուզ կու 
18 տայ » ե֊ չար Ծ՜առ, չար պտուզ կու տայ ։ \\արի 

Ծա որ չկյւնար չար պտուզ տաւ յ ոչ այ չար եա^ 
19 Ո-ր բարի պտուզ տայ : \^մէՆ ծ աո որ բարի "//՚~ 

տուզ չտար % կր կտրուի յ ու կրակր կր ձգուի ։ 
20 \\ւ֊րեաւ իրե՚նզ պտա զ1՚ն պիտի ՜ճանչնար զանոնր ։ 
21 Ոչ թէ ամկ՚ն մէկր՝ որ ի՛նձի ՏՀր Հէր կրսէ , 

պիտի մտնէ երէլնիզ թագաւորուքմիւհ/ր ♦ Հապա 

անի կայ որ իմ՝ երզնաւոր Հ^օրս կամբր կր կա^ 



<)՝ԼՈ1՝1» Ը 19 

22 աս/րԼ ։ Հ՛ ատերր ան օրր րնԾի պիտի լաԼ՚հ * 
^>Հ/» ^>^7*՝ Հ՛* Ո Ր վ* ոլ ֊ անուսոմդ մարւլարԼա ա ///*// 
րրր1գ> , Ա– վ>ու անուսոմդ գելեր ^աեեռքէկռ յ ու 

23 վ>ու– անունոմգ շատ Հրաշքներ րոէւնո : |^ճ. ան 
ատեսր անոնռ լալտնապէս պիտի րսեմ հ քսէ \հ& 
բնաւ ձեդ չէի ՜ճանչնար . մէկդի գառէռ ռ ու/էս 
դուռ որ անօրէքնուլժիւն կր գորհ^Էիռ ։ 

24 \1ՐԳ՝ Ո ՚*Լ Ո Ր աս փ** իւօսռերս եր լսէ՝ ու եր կա^ 
տարէ անոնռ յ ոանիկաւ արսւր ՚նսւսնորնեմ՝ իւե^ 
լառի մարդու մր որ եր տունր մէմե մրալ շէ՚նեո . 

25 |^«֊ անձր1ւներր ի շան , ու դետերր մառեռի՚ն , ու 
Հոմերր փչեոէէն , 1ւ ոարկի՚ն ան տանր յ ու չփլաւ . 

26 րնշու որ մէմր մրալ կաստատուա^ Էր ։ \*լ ով 
որ աս ես իւօսռերս կր յսԼ ու չկատարեր անոնռ Տ 
կր նմանի անիւելր մարդու մր որ եր տունր աւա^. 

27 "Է */րսյյ շր՚նեո . լ^<– ս/նձրէւներր եՊս/ն , ու գետե^ 
րր մաոեորն , ու Հոմերր փչեռրն ) 1ւ ռարկէէն ան 
տանր յ ու փլաւ ^ 1ւ աած Էր անոր կորհ անու մր : 

28 ք|^ երբոր ԼԳրսուս լմրնոուռ աս աօսռերր ) ժո^ 
ոոմուրդներր կր ռարմանալին անոր մարդապե^ 

29 տուլժեանր մրալ ♦ \Հնչու որ եշէսանուքմհւն ու^. 
՚նեոոոի մր սլէս կր սորմեորնէր անոնռ յ ու չէ քմէ 
դպիրներուն սլէս : 

՚1՝Լ– Ը 

2 Քրիստոս կշ ւՐսրրԼ– բորոսյշ , 5 կր թմշԿէ Հարիւրապետին ծառ ան , 14 Դ)եարոսին օո. 
քանչը , 1(յ և. ու֊րիլ շաա Հիւանգներ . 18 կշ ցուցշնէ թ֊է ինչ^ կերպովդ իր եաևէն եր^ 
Թ ա Լ պէ ա Ք է • 23 ձովուն աչէկոձոսթիւնշ կշ Հանգարաեչքշնէ . 2% երկու գիւաՀար^ 
ներէ գև-երշ կշ Հանկ , 31 Ա– զանոՆք կշ թողա, որ երթ ան խոզերուն մէ^ մտնեն է 

1 Ո^ երբոր «*1 լեոՆէքն վար իքաւ , շատ մոզո^ 

2 վուրդներ դաչյի՚ն անոր ետ1ւ1խ : |^ աՀա բորոտ 

մր եկաւ , երկրսչագութ-եւն կ՝րնէր ա՛նոր՝ ու կ՝ր֊ 

սէր ♦ ^^/՚՝ Թէ ո ր ուզես յ կրնաս ղիս մառ ր եւ ։ 
3 1^՛– Հասուս իր ձեո-քր երկրնչյրնելոմ դսլաւ անոր՝ 

ու լա ււ ս ♦ \\՝ ուռես ՝ մառրուէ . եւ շուտ մր անոր 
& բորոտութ-իւնր մառրուեռաւ ։ \^լ Լ^իսուս րսաւ 

անոր * Տ\գդ17 Ղ^ՅՐՏ՛՝ մէկու մի չըսես . Հապա 



շօ սւ՝ւ,՝տսո՝/ւ, ըստ ա^տԹէոտ՝ 

գնա վ>եռ ռաՀսւնայէէն գա գոլ ր , 1ւ \\՝ոմսէսթն 

պատուիրա& րնհ^ան տուր , անոնգ սկա յ ութ՜ իւն 

րլլատւ Հասար : 

5 \\ւ երբոր \\ափաոյհաւուս մտաւ , Հարիւրա^, 

6 սլետ Ար եկսււ ռոմր , կ՝ աոաչէր անոր , \\ւ կ ՝ր^, 

սէր ♦ $էր Ր" Ծսւռաս տայեր անդամա/ուԾ սլառ^ 

7 կաԾ չարաշար կր տանշուի : \ք^ \\իսուս րսաւ 

8 անոր ♦ \^ս կու գամ՝ ու գանիկաւ կր բժշկեմ՝ : \*ւ 

Հարիւրապետր պատասիւան տալոգ րսաւ. * է^/*՝ 

ես արժան/է չես որ գուն րս ւարկիս տակր մրտ^ 

՚նես . միայն քժէ իւօսբոմ որուռէ չ ու եմ՝ ծ աո ւսս 

9 պիտո բժշկուի . ^Հնչու որ ես ալ իշէսանուիհեան 

տակ մարգ մրն ես յ ու ի" Հ*աՏա1Հ« տակր գր^֊ 

՛Խոլորներ ու՛նի մ ♦ 1ւ ասոր 1լ՝ րսես * *\Հեա , ու 

կ՝ երիՒաւ ♦ 1ւ մէկա/քւն՝ իւէ \^կուր յ ու կու գաւ . 

10 ե– ձաււայիս՝ թ՜է \ Պ ," բսհւր րրէ ) ու կ՝ րնէ : (Հի֊ 
սուս երբոր /սեգ գարմագաւ յ 1ւ է» ետււէն գա^ 
գոոներուն րսաւ . ՜րՀշսարիտ կ՝ րսես ձեոէ , 1՝*«#^ 
րաւէւի մէ9 անգամ՝ ես այսչաւի Հաւատբ չգտայ : 

11 \*լ ձեոէ կ՝րսեմ՝ որ ար1ւեւ^ք1քն ու ար1ւմուտբկն 
շատեր պիտի գան , ու երէլնիո թ-ագաւորուքժեա^ 
՚նր մէՓ պիտի բասման՝ ^ռրաՀասՂհւ ու \>>սաՀա^ 

12 ԿԻ՛" "֊ \\ 11է կ ո ր1* ս Հետ ♦ Հ^սկ 13՜ագաւորուիհեսյնր 
որգիռր գուրսի իւաւարր պիտի Հասուիս * Հոս 

13 պիտի րլլաւ 1 ա է Ոէ – ակռաներ գճաւգրնել ։ \*ւ 
Հձիսուս Հարիւրապետի՚ն րսաւ ♦ 1 \Հնա ) ու բԱՀ֊֊ 
պէս որ գուն Հաւատագիր յ ***1ա1էլ թ՜ոգ րսաւ օէ^ 
գի . 1ւ Նոյն ժամուն անոր & առա՛ն բժշկուեռաւ : 

14 1^՛֊ (ձիսուս Պետրոսի՛ն տունր գալով՝ տեսաւ 
որ անոր ոորանչր ՊերսՂքն բււնուաԾ պառկաԾ էր . 

1 5 լ^ անոր ձեռրէքն բռնեց , ու ֆերմի (մոգ տուաւ 
ոանիկսւյ ♦ ան ալ ոտքի ԺրսԱ ելաւ , 1ւ անոր սպա^, 
սաւորութ-իւն կ՝ րնէր : 

1 6 \^րբոր իրիկու՛ն եղաւ ) շատ գիւաՀարներ բե<*, 
րրե անոր ) ու իւօսբոմ Հանես հ**է ոգիներր յ աւ 



«ՒԼՈԻ1՝՛ Ը 21 

17 Բ Ո Է Ո Ր Հհւաեդեեոր բժշկես . \\ր \քսաւի մարգա^ 
րէթն ձեո֊ռոս րսուաԾ իյօսքր կատարուի ♦ \*Նի^ 
հւ"1 մեր Հիւանգուիժիւհ/ներր մերգուգ ) 1ւ 4՚ր գա^ 
ւերր կրեց I 

18 Լ\/աա ււ իր բուորտիօր շւսւո ժոգոմուրգ տես^ 
՚նեւոմ յ Հրաման րրաւ որ մէկալ կողմր Լւփ) ւււե ։ 

19 1^՛֊ Գ ա իր **Ր մօտենաւոմ՝ րսաւ ւսեոր . 1ք արգւս^. 
պետ՝ ես ոու ետԼւէգ պիտի գաս յ ուր որ եր^ 

20 1սաս ։ \ք– Լ^իսուս րսաւ աս որ ♦ \*ոուէսներր 
որ\եր ունրն , ու. երսնիգ իք ււ »/#/ 1ւհԼրր բոյներ * 
լ՛ ա ւււ ՀՀրգրն մարդու գ^*է Հշ չուեր > որ ^ոս որ գր֊ 

21 ւուար գնէ ։ \^ւ մէկ ուրիշը՝ »յ» ասոր աշակերտ^ 
*ներէքն ^ յ րսաւ ս/ հոր ♦ ^Հ/»՝ ի՚Ն&ի Հրաման տուր ^ 

22 /»/» եր/ժաս աՈ-աՏ իս Հայրս քժաոես ։ Հձիսուս 
րսաւ ասոր . \քկուր րս ետեւէս ^ ու րյ՜ոո տուր 
է1Լ ռ եւհԼրուհ որ ա աոե՚հ իրենգ մեուեւներր ։ 

23 \\է– երբոր ՚նաւր մտաւ յ որ աշակերտներ ր հր 

24՛ ետէւկն գագին ♦ լ^^ աՀա աած ամկոԾոււժիւն մր 
(.ուա Ծոսուն սէշ > տնանկ որ նաւր աւքէք/1/ԼււԼ'հ 

25 կր &աե կուէր ♦ եսկ րնբր կր մնանար ։ \ք*~ աշա^ 
կերտներր մօտ գաորս ար/ժրնգուգին գանիկաւ՝ 
ու րսրն ♦ Փ^#»՝ սսւաաԼ մեո յ |.1<լ»է– *յ. աՇ,*ձ կր կոր^ 

26 սուքքկօ ։ \^ւ րսաւ սՒնոնգ . \^երաՀաւատներ՝ 
ինչու ***^***՝նԼ մաակոտ էո ♦ ահ ատեսր եւաւ Հոմե^ 
րուն ու հոգուն սաստեգ յ 1ւ մե& իւաոաոու^ 

2/ քս՜իւն եոաւ ։ Հ\լ մարգիկր ոարմագան 1ւ կ ՝ ր֊ 
սէրն ♦ Հ^՚՚նչպէս մարգ է աս՝ որ Հոմերր ու &ոմը 
ասոր կր Հ՚հաոահո իհ ։ 

28 ք|«– երբոր մէկաւ կոոմր 1 իերգեսաուոո երկիրր 
ահ ուա յ երկու դիւաՀար պա տա ՛Հեգան երես գե^ 
րեգմամներէքն ելւսհ՝ սաստիկ կատոահ , տնանկ որ 

29 Հք^ևար չէր ւ/էկու մր ահ ՜ճամբաւ1քս անցեիլ ։ \շւ 
աՀա աոաոակեոիՆ ու րսին ♦ (ձիսուս 1\րգի 1^– 
տուօ՜ոյ՝ գուԱ մեր Հետր քւնչ բան ուհիս . ատենէ՚ն 

30 աո–ա$ մեգ տանՏելու Համար Հոս եկար ։ \^ւ 



սհւոհոմկ Հեռու շատ իազերու երամակ մր կար . 

31 որ կ՚արաձ ու Լի՛ն : \\ւ դԼւերր կ՚ազաչէի՚ն հրե՛ն՝ 
ու կ՚րսէի՚ն * ք<)՝^ որ մեգ կր Հանես ) Հրաման 
տուր սեռի որ երլժանռ իաղերուն երամակ/Տն մէ^, 

32 չԸ Տք&)*Կ ։ \հլ– րսաւ անոնս * *\*աոէռ * ու. անոնր 
ելան ղասին իւոզերուն երամակրն մէքը ւ/ւոան » 
եւ աՀա բոլոր երամակր գաՀաղէժ տեոէքն հ^ոգը 

33 Աաաւեռէւն , ու Տուրերուն մկքը մեո-ան ։ \\ւողա^ 
րաԾներն աւ տաաան յ 1ւ րաղարր երքմալոգ՝ բո^ 
/որր աատմեսրն է ու գիւաՀարներուն ****** ******Հ***ֆ. 

34՛ բաներր ։ \ք֊ սւՀա րուոր րաղարր Լ^իսուսին 
գէմր ելաւ * ու երբոր տեսան զանիկաւ * ազատեի 
որն որ իրե՚նգ սաՀմաններւքն երւժա։ : 

2 Քրիստոս ս/Ագամալոյե– մշ կշ բժշկէ; . 9 Ա՚ատիԳԷոսշ աքաքսաւ որա ի1 իւ ն ընելէն իրեն կշ 
/ւանտԼ . ^0 մէսռսաւ-որեերու. և– մեղալորԱերու. կետ կ՚ուտէ . 14 Էր աշակերտներու.ն &ուՐ 
չսչաՀելը կ՚արգարաչյշնէ . 20 տեռատես կիսշ կշ բժշկէ . 23 (Հայրատի ւսոէիկր կը յարու.^ 
չյաՆ1, . 27 երկու, կոյրերու. աչքերը կշ բան այ . 32 Համր գիւաՀարշ կշ բժշկէ , 36 և կշ 
իւոճայ բազմութեանշ վջաւ > 

լ^ճ. *նաւր մտնելով՝ մկկալ կողմր անսաւ , ու 

2 եկաւ իր րաղարր : \շւ աՀա բերին իրեն ան^ 
գամալոյձ մի , որ մաՀի՜ճի մէ^ սլասկահր էր * 1ւ 
(ձի սուս անոնղ Հսււատբր տեսնելով՝ րսաւ ան^ 
գամալոյ&ի՚ն * ՝\Հաֆալերուէ՝ որգեակ , վ>ու֊ մհգ^ 

3 օերգ օեզի ՚ներուաձ ե՛ն : \շւ աՀա դպիրներէն 
ոմանք իրեԿտչյ Տ***+ր մկֆը րսք^ն . \* թ տիկայ ՀայՀո^ 

4 ւուեմիւն կ՝ րնէ : (Հիսուս ալ անոնչյ խորՀուրգ^ 
՚ներր իմանալով՝ րսաւ * ^Հնչու սրտերնուգ մգշ^ 

5 չար բաներ կր իւորՀիք ♦ վՀանզի որր աւելի գի*–֊ 
րի՚ն է . ՝ք\#յ#– մեգքերգ ՚ներուած– ե՛ն՝ րսե°լը ) թէ 

6 ՆլԻ՚ր ոլ Ք ա լՀ՝ ըոելը : \Տպյց որսլէս զի դիտնաք 
քմէ 1)րգին մարգոյ իշխանութիւն ունի երկրի 
Արաւ մեդքերու թ՜ողութ-իւն տալու , Լան ատե՚նր 
անղամալուհ–էւ1։ րսաւ ) ) \դի ՚ ր՝ մաՀի՜ճգ աո՝ ու 

7 տունգ գնա ։ \\ւ անիկաւ ելաւ իր տունր գնաց ։ 

8 ^ողովուրգներր երբոր տեսան՝ զարմացան ) ու 



«ՒԱ1Ի1» 0* 23 

փաո ւա որ Լոի՚հ ո\^ստուած՜ > որ մար գոռ սա անկ 
իշխանութ՜իւն տուեր Էր : 
9 |^է Հ\իսա ււ անկէ աււաՉ անմնելով՝ մարգ մր 
տեսաւ \^ատիմէոս անունոս ) որ մառս րնգու^ 
նեւու ա եղը նստեր էր , ու րսաւ անոր . \^տ1ւէս 

10 եկ ուր * ան աւ եւաւ աս որ ետէւէքն գնաս ։ Հ\ւ. եոաւ 
որ տունր սեղան նստաձ ատենր՝ աՀա ուրիշ շատ 
մաքսաւորներ 1ւ մեղաւորներ եկաԾ՝ ու. սեղան 
հեստած՜ էին Հյիսուսին ու ստոր աշակերտներուն 

11 Հետ ։ \\ւ փարիսեղիներր երբոր տեսան , րսին 
սյն որ աշակերտներուն ♦ \Հնչու ձեր ղարգապետր 
մաքս ա լորն երուե ու մեղաւորներուն Հետ կ ու^ 

12 տէ հ \\աւո ԼՀիսուս երբոր ւսեւյ , րսաւ անոնս . 
\^Ո–Ոո^ներուն բմիշկ պէտթ չէ , Հապա Հիւանգ^ 

\3ներուն : *\*ասէռ սորղեղէռ՝ 1մէ ինչ է ***** ^օ**փշ 
\\ոորմուքմիւն կ՝ ուռեմ յ 1ւ չէ թ է ղոՀ ♦ ինչու որ 
ես արգարներր կանչեւու չեկաւ յ Հապա մեղա^ 
ւորներր % 

14 \՝ն ատենր ԼԳողՀաննեսին աշակերտներ ր անոր 
եկան՝ ու րսին ♦ \Հնչու ւ/ենբ ու փարիսեղիներր 
շատ անգամ եոմ կր պաՀենք յ 1ւ ռու աշա^ 

1 կերտներգ չեն պաՀեր : \\ւ Լ^իսուս րսաւ ա^ 
նոնռ ♦ \\՝իքմէ կարելի 9 է որ Հարսնիռ1ւն տղա որ 
սուգ պաՀեն՝ ոանի որ տեսան իրենռ Հետն է . 
բաւղ օրեր պիտի գան՝ որ երբ փեսան իրենղմէ 

16 վերչյուի յ ան ատենր &ոմ պիտի պաՀեն : Հ\ւ 
մէկր չձգեր նոր րսթ ի կտոր Հին Հանգերձի մը~ 
րաւ * ոանղր ***՝** **հ անոր ւըութ եանր Հ***Տ*»» *Ւ*****– ***&• 
Լ , կ՚աունէ Հանգեր <\էն յ ու պատռուաԾռր աւ 

17 աւելի գէշ կ ՝ ՐԷԼ ա 1 * \\ք ա ք նոր գինին Հին տիկե^ 
րու մէԳ կր գնեն ♦ ե թ է ոչ՝ տիկեր ր կր պատռէէն՝ 
ու գէէնթն կր թ՜ափի , 1ւ տիկերր կր կորն-էւն . 
Հապա նոր գինին նոր տիկերու մէշ կր դնեն յ ու 
երկումն աւ կր պաՀուին : 

18 \7ՐԲ Ո Ր անիկա յ անոնս Հետ աս բաներր կր իւօ^ 



24 ւ՝,ւ՝ւ,՝տա՝Մւ> ոստ ատտքծէոսհ 

սէր յ աՀա իշխան մր եկաւ , երկրպադոլքժիւն 

կ՝ րնէր անոր՝՛ ու կ՝ ոսկր . \\ղ^իկս՝՝ ա 1 մրսչէւ Հիմա 

ւ/Լ ո սւձ է յ բա§ս եկուր ձեռքդ անոր մրաք դիր ) 
19 ու պիտի ապրի ։ \^ւ Լ^իսուս ելաւ , ու իր աշա֊ 

կերտներուն Հետ անոր ետէւէքն գնադ ։ 
20 1/^ աՀա տասուերկու տարուան տեռատես կին 

մր մօտեդաւ ետէւէքե՝ անոր Հանդերձրն ոոանռ֊, 
21 վէքխ դպաւ . վՀանղի իր Տ+Հ1 մէչ կրսէր ) $Վ 

որ մի ահ։ անոր Հանդերձին դպչէմ՛ ) պիտի բմրշ֊ 
22 կուիմ՝ ։ \\ա։ո ԼՀիսուս երբոր ետին դարձաւ ու. 

տեսաւ ռանիկայ , րսաւ . ՝՝\ՀաՏալերուԷ՝ աո^իկ , 
օու Հաւատքդ օեո բժ՜շկեց ♦ "– փ՚Ւնր ՛սուն մա֊ 

մէն բմշկուեռաւ ։ 
23 է)՛– երբոր \\ի սոլս իշքսան1ւն տունր եկաւ , ու 

տեսաւ փոոաՀարներր էւ իւռոմաձ բազմհւիժիւ֊ 
՝^1լնր յ \^սաւ անոնս ♦ \\՝Էկդի գաւյէո ♦ ինչու որ 

աոֆիկր մեռած՜ չէ , Հապա կր մնանաւ ♦ 1ւ ձ՜աոբ 
25 կ՝րնէին անիկայ ։ \\ւ երբոր բազմութ-իւնր դուրս 

եւաւ յ ինքր ներս մտաւ անոր ձեռք1քն բռնես ) ու 
26 աղԳէկր ոտք ելաւ ։ \քւ աս էու֊րբ ա *ս բոլոր երկի֊ 

րր տարա&ուեռաւ : 
27 ք|«– երբոր Լ^իսուս անկէ առաշ անոաւ , երկու 

կուր Անկան անոր ետէւէն . կ՝ ազադակէին՝ ու Կ Ր֊ 
28 սէին . ՀՀդորմկ մեդի՝ \\րդի Գաւթի : քիլ երբոր 

տուն եկաւ , կոյրերր իրեն եկան ♦ 1ւ Լ^իսուս ա֊ 

նոնռ րսաւ ♦ \\ր Հաւատաք Թէ կրնամ՝ աս բանը 
29 )հ՚ձ Բ"կ ♦ րսին անոր . \՝,յ*> $էր ♦ \Հե ատենր 

անոնս ա\բԼրան դպաւ ու րսաւ . ՚^եր Հաւատ֊ 
ՅՕվ՚ի՚ս պէ" ԸԱ՚Ղ/ ձեղե ։ Ո^ անոնց աչքեր ր բա֊ 

ոուեռան . 1ւ Լ)իսուս սաստիկ պատուէր տուաւ 

անոնս՝ ու րսաւ . ՏՀգո/շ կեչյէվ» ) "՚էկբ չէմանայ ։ 
31 \ ճ ՝ ա /դ անոնո ելան ան բոլոր երկրին մէ^ անոր 

Համբաւր տարաձ եոին : 
32 \\ւ երբոր անոնս դուրս ելան , աՀա մէկ Համր 
33 դիւ֊աՀար մարդ մհ բերին իրեն : \\ւ երբոր դե֊ո 



«ՒԼՈԻւ» <1> 25 

ե/սււ , Համ/էր իւօսեոաւ . 1ւ ժոոոսուրգներր ոար^ 
մաոան՝ ու կ՝րսէի*ն՝ թ՜Է \»սրաւկլր ս՚Էք բնաւ սւ^ 

34 սա՛նկ բան մր տեսնուաձ չէ ։ \\աւռ փարիսեոի^ 
Ղւերր կ՚րսէի՚ն՝ թէ \* ք սւիկայ դԼւերուն իշիւանովը 
գէւերր կր Հան է : 

35 1/^ \\իսուս կր պւորտէր բոլոր վշաղպքներր ու 
գեոերր յ 1ւ անոնռ ժոոոմարա՚ն՚ներուն մէ9 կր 
սորմեորնէր ) ու կր ոարողէր աբքւսւութեան ա^ 
ւետարանր , 1ւ կր բ^շկէբ բոլոր ախաերր ու. բո^ 

36 լոր Հիւանգութ՜իւն՚ներր ժոոովուրգի՚ն ւ/է^ : \քւ֊ 
Ժոոու1ուրգներր տեսնելով՝ անոնռ սրաւ խղճաս ♦ 
ի՚ն–>ու որ լողեսւծ ու ռիրուռան եոաՆ էրե Հու/րւ 

37 քունեոոո ոշէսարներու պէս : \Հն ատենր րսաւ 
իր ւսշակերտներուն * ^ունձքր շատ է > բաւռ մր^ 

38 շաէլեերր .րհք * \\ւստհ Հունձբէւն ՀգԷրոչը աղա^ 
չեռէռ , որ ւ1շա1լներ Հանէ իր Հունձքին ։ 

՚1՝Լ– <Ի 

1 ՝Հ–րէ"Ա՚ ոս էր տասուերկու առաքեալները կ/լ խրկկ՝ Հրաշքներ ընելու, իշխանութիւն աա ֊ 
ւոմ անոնռ . 5 աաւոու Լրնևր կու. սււա անոնց և. կյլ սորվեյյրն/,– թէ Ր՛"^ պարաէն ընեք . 
1(3 կր մխիթ-արկ ղանոնք Հալա&մհւնքներու վրայով^, 40 ^– օրՀնու-թիւս կշ խոստանայ 
ղանոնռ րԱգուՏեոոՆե րու՚Ն է 

1 |/#– իր է*ոմը կանչելու/ իր տասուերկու աշա^, 
կերտներր յ անոնռ իշէսանութ՜իւն տուաւ սլիո& 
ոգի՚ներուն սրաւ՝ որ ո անոսր Հանես > ււ աւ1կհ 
ռաւերր ու ամէ՚ն Հիւանգութիւն՚ներր բժշկե՛ն ։ 

2 1\ւ տասուերկու առարելոռ անուն՛ներ ր ասո՚նր 
ե՛ն . աո /Հ/0/////1 \\իւքոն ճ ^\ետրոս րսու ած ր , 1ւ ա^, 

3 ՛նոր եոբաւրր \Ղւդրէաս ♦ (Հակոբոս (\եռեգես/ն , 
1ւ անոր եւյբաւրր Լ^ոււՀաննէս . փիլրասլոս՝ 1ւ 
\\ար1ժուոէւ1էոս ♦ \<\\ոսսաս ււ \\՝ատլժէոս սաբ^. 
սսււոր » Լ^ւսկոբոս \*ւփեան ^ 1ւ ( \ եբէոս՝ որ \վՏ՝ա^ 

4 գէոս մակսհւուսւնեռաւ ♦ \\իմոն \\անանաւյի ճ 1ւ 
Լ\ուդա ՜\^սկարիու1տաոի ) որ ՚նա/ւ սաւոնեռ ռսւ^ 
նիկայ ։ 

5 \\ս տասուերկութր Լ^իսուս իւրկեռ , էլ անոնս 
աատուիրես՝ րսելոժ * ^եիՅ՜անոսներու ՜ճամբալ 



26 ՈԻԵՏՇՈ7մ Ը»8 1Ո։ՏԲ*1;ՈՍ1՝ 

մի երէժաք յ ու \\աէՐարաւմհւերու ռաղաօ մի՛ 

մւոնէք . յԼ^աաա աւելի ^սրաւէւքւ տւմնր կոր^, 

յ սուա& ոչխարներուն գառէո ։ \\լ երբոր 1լ երթառ , 

քարոզեցեք ու րսէք՝ թէ \^ր1չեից թագաւորու^ 

8 քմիւնր մհտեւյաձ է : Հ^իւանգ1ւերր բժշկեոէո ) 

բորոտներս մաքրեոէք ) գէւերր Հանեսէք ♦ ձրի 

9 առեր էօ , ձրի տՈէ ֊Է.Բ ։ 1)՝/՛ ստանար ոսկի՝ 1ւ 

ոչ ար&աթ՜՝ 1ւ ոչ պոէւնձ ձեր գօտիներուն մէ9ը ) 

10 \ I ՚ք ՜ճամբու հուսար տօպրակ յ 1ւ ոչ կրկր1ւ Հան^, 
գերձ յ ոչ կօշքւկ , ոչ գաւաոան . րնչու որ մր^ 

11 շակր որ կերակուրին արժանի Է : լ^ււ որ ոա^ 
ոաբ կաս գես մտնէո | ՀարոուոԷէշ 1ԺԷ ո°մ Է 
անոր մէշը արժանաւոր . ու ՀոՂւ կեոէռ սՂյնչէւ 

12 որ ***Լ1լԷ եւլէռ : Հ\ւ երբոր տունր կր մտնէո > բա^, 

\Տ ր/ւ սաուէռ անոր : \հլ I" է Ո Ր ւս<ս տունր արժա^, 
նւսւոր է ) ձեր բարււր անոր մրաւ գայ ♦ Հապա 
1ԺԷ որ արժանաւոր չէ . ձեր բարեր ձեոր գաո–^ 

\ւ\, € նաւ : 1^ճ. ոմ որ ձեո չընգունի՝ ու ձեր րսօսռերր 
սահս չընէ , երբոր ան տունգն կաս ոաոաոկն 
կ՝ եւլէք ) ձեր ոտրերուն փոշքքն քժօիժմեսէք : 

15 7Հ7 ԱքԱյ րհ 1ո կ՝ րսեմ՝ ձեւմւ . \\ոդոմաուոո ու *\*ո^ 
մորասւոռ երկրրն աւեւր գիւրրն պիտի րւլաւ դա^ 
տաստանէէն օրր՝ սան քժէ ան ո աո արին : 

16 1^^ ռս ձեո կր իւրկեմ՝ իբրէւ ոչէսարներ գաւ^ 
ւերու ւ/է$ ♦ ուս ահ օձեր ու պէս իարագէտ եոիո յ 

17 ^֊ աոաւնթներու պէս միամիտ : 1՝^^^ մարգոռմէ 
ոգուշաոէո ♦ ի՛նչու որ ձեո ատ էսա՛ներ ու պիտի 
մատնե՚ն ^ ու իրե՚նո ժոոոպարաՂւներուն մէչը ձեո 

18 պիտի ձեե՜ե՚ն . լ^/ւ իմ՝ ա1**֊«*՝14* Համար կուսակալ^ 
՚ներու ու թ՜ագաւորներու առ$1ւ պիտի տարուիք ) 
անոնս՝ 1ւ ՀեքՅ՜ա՚նոսներուն վկայութիւն րլլալու 

19 Համար : \\աւո երբոր ձեո մասւնե՚ն ) Հոգ մի՛ 
րնէո քմէ ի՚նտոր կաւՐ ի՛նչ պիտի խօսիք . ի՛նչու 
որ ձեոի պիտի տրուի ան ժամուն՝ ինչ որ պիտի 

20 խօսիք ։ \\ասն ղի չէ թէ գաք էք որ կր խօ֊ 



«ՒԼՈԻԻ՛ ծ* 27 

ս հք ) Հապա ձեր *Հօրր Հ^ոգին որ ձեր սերսի 

21 31 Ան կր իւօսի ւ \\ւ եղբայր՝ եղբաւրր մաՀուան 
պիտի մատնէ ) 1ւ Հաւրր՝ որորն ♦ 1ւ որդիս \$^*Հ 
ծնողաղր վրաւ արար եւլեն ու. մեռղրնեն ղա^ 

22 նոնբ Հ \^ իմ անուանս Հասար ամեՂւուն ատեմ 
պիտի րլլառ . բաւռ ով որ մհԿւչ1ւ կերշԱ Համբերէ , 

23 անիկա։ պիտի ապրի ։ Հ\ւ երբոր աս ռ աղաբին 
մէ9 ձեղ եր Հ սղած՜ են ) ուրիշ փ**գափ փախէռ . 
՜ճշմարիտ կ՚րսեմ ձեղի ♦ \*սրաաէլը ոաղամներր 
պիտի չՀատորնԷռ , մէւնչնւ որ \\րդին մար դու 

24 գ ա 1 ։ \ պ ,7 սյ Կ^Ր Ա1 Ր Ւր վարդապետէն աւեչի չէ , 1ւ 

25 ոչ ծ՜աուան իր տիրոԳմէն ։ Հիերիս է աշակերտիցս՝ 
որ իր վարդապետիկն պէս րլլայ > ու. ծ^աո-ային՝ 
իր տիրոջը պէս ♦ իմ է որ տանուտէրր \\էեղռե^ 
բուղ կոչեղին , որ չափ աւեւր անոր րնտանիռր ։ 

26 \\ւ սաի մի՛ վաիւնաբ անոսղսէ ♦ րնՀու որ բահ մր 
չկա/ ծ՜ած՜ուկ՝ որ պիտի չյաւտնուի ^ 1ւ գաղտուկ՝ 

27 որ պիտի չգիտղուի : \±սչ որ ձեղի սուիմի մէ9 

կ՚րսեմ , աէ^էլայ 1Ոաի մէ՛ 9 իէՕսեոէռ ) և. ՐԱք Ո ր 

ականշս բ կուր կր ւսէռ , տան իմն եր ուս վրայռա^, 

28 բոոեոէռ : լ^#– մի՛ վաիաառ անոնղսէ՝ որ մար^ 

մբնո կր սպասս են յ ու չեն կրնար Հոդբն սպան^ 

նեւ ♦ Հապա աւեւր անկ է վաիյղէռ դուռ ^ որ կրնաւ 

Հոգրն ու մարմրնր գեՀե^նրն մէ9 կորսրնղրնեւ : 

29 ՀՀ^ք որ երկու ՜ճնճղուկ մէկ դանկի կր ծաիւուին . 

1ւ անոնղմէ մէկր գետինր չքւբնար՝ առսւնղ ձեր 

30 *Հ ՐՐ ։ \ ճ ՝ %սյ 1 ռ ձեր գւէսուն բուոր մաղերն աւ ՀամՆ 

31 րուածր են ։ \\ւրեսՂւ մի՛ վաքսն աո ♦ Րհ*>֊ **հ շատ 

32 ՛ճն՜ճղուկներ էն ւաւ էռ դուռ : \*ոդ ՝ ով որ մար^ 

դող առ\1ւ ղրս կր դաւանի յ ես աւ անիկս։/ պիտի 

33 դաւանիմ իմ ձ^օրս առ91ւր՝ որ երկինքն է ♦ լ^ւ 

ով որ մարդոո աո^91ւ ղիս կ՝ ուրանա։ յ ես աւ անի^ 

կա/ պիտի ուրանամ իմ Հ^օրս առշԼւր որ եր^ 

34 կինքն է ։ \)՝ ի կարծէռ՝ իՏ՜է ես ռ րկրի վրա/ Խա^ 

ղաղուիՅ՜իւն ձգելու եկա/ ♦ իէաղաղուիյ-իւն ձգե^. 



28 ՈԻԵՏԱՐՄՍ ԸՍՏ՝ Օ^ՏԹԷՈԱԻ 

35 լու չեկայ , Հապա՝ սուր . \Հնչու որ եկաւ էՐարդր 
իր ՀօրմԷ՚ն զատելու. , ու. ազ^իկր իր մօրւ/Է՚ն ) ու 

36 Հարսր՝ իր կես ու լակ՛ն . |^ճ. մարդուն թշնամթներր 

37 իր րնտանիքր **Հէգ\ ըլւ.^ : |^> որ Հայրր կաւՐ մաւ^ 
րր ի՚ն&մէ աւելի կր սիրէ ^ ի՛նձի արժանի չէ . ե. 
ան որ տղան կամ՝ ազ^իկր ինձմէ աւելի կր սիրէ յ 

38 րն&ի արժա՛նի չէ ♦ |յճ ան որ իր խաշը չաււներ ու 

39 իժ՝ ետէւէս գար , ի՛նձի արժա՛նի չէ ։ \Հն որ իր 
անձր կր գտ՚նէ ) պիտի կորսրնռրնէ զանիկսււ . 
ււ ա՛ն որ իր ա՛նձր քւ՚նձի Համար կր կորսրնռրնէ , 

40 պիտի գւոնէ ուս՛ն ի կաք : \Հն որ ձեգ կ՝ րնգունի , 
գքւս կ՝ րնգու՛նի . Լւ ան որ զիս կ՝ րնգունի ) զէս 

41 իւրկոզյլ կ՝ րնգունի ։ \^Խ որ մարգարէ մի կ՝ րն^. 
գունի ժարգարէի անունոզ յ ժարգարէի ժարձօ 
կ աււնէ . լլ ան որ արգար մր զ րնգունի արգարի 

42 անունոզ ) արգարի ժարձօ կ՝ աունէ ։ \\ւ ան որ 
աս պզտիզներւ^ն ժէկուն սրաւն գաւա/ժ սր պազ 
քուր կր իւսորնէ աշակերտի անունոզ յ ՜ճշմարիտ 
կ՝ րսԼմ ձեզի յ բնսււ իր ժարձօր պիտի չկորսրն^ 

յը»է » 

1՝Լ– «ԻԱ 

2 &"վՀաննէս իր աշակերտները Քրիստոսին կր խրկէ– ։ ք Քրիստոսի վկաւու-թ֊իւՆո &ոմ^. 
Հաննեսին Համար I 18 ձ*ոզովլ։գոց կար&իքր (Հովհաննեսին ու. ■Քրիստոսի վրայոմ ։ 20 
•Քրիստոս կր նաիյատէ; քորազինր , (Հս ի7 ս ա ւ ի գան և \\ափաո նայա ւՐր՝ իրենց ապերախտ 
ւոութ-եանր և֊ անզեղԼ ւ/հսյյա ն Համար . 25 ե. կր փառաւորէ իր Հօրր իմաստութիւնր՝ 
\՚ ա ւ Լտւսրանր պարզամիտներումս յայտնելուն կամար . 28 իրեն կր կանչէ ամկն անոնս՝ 
որ իրենո մեղքին ծ անրու ի) իւ Նո կր զգան յ 

\ \^ւ եզսււ որ երբ Հ\իսուս լմրնռուռ իր տասուեր^ 

Լու աշսւկերտներուն պատուէր տալը , գնաս ան^. 

կէ անոնս ոազարներուն մէ9 ռարոզելու 1ւ սոր^ 

ժեզրնելու ։ 
2 \՝>սկ Լ^ոժՀան՚նէս բանտի՛ն մէքը երբոր րւԼո 

՝\Հրիստոսի գորձբերր , իր աշակերտներէ՚ն եր^ 
3 կուբր Խրկհ/ոզ՝ րսաւ անոր . ՚\\ուն ան ես որ 
4 գալու էիր ) Թէ ուրիշի մր սպասե՛նք ։ \շւ \\ի֊ 

սուս պատասիւա՚ն տալով՝ անոնս րսսււ ♦ *\*առէռ 



«1՝ԼՈ1՝1» <1՝Ա 29 

պատմեցէ՚ք \\ովՀան*ն ես ին՝ ի՛նչ որ կր լ ս էք ոլ կր 
5 տեսնէք . կուրերր կր տեսնե՛ն յ կաղերր կր քալե՛ն , 

րորոտներր կր մաքրուի՚ն յ խուլերր կր լսեն։ , *Հ&^ 

ո եքներր յարութիւն կ՛առ՛նե՛ն , #յ*. աորատներա՚ն 
6 //// ետարան կր քարոզուի ։ \^ւ երանի անոր , #^# 

իմ ւխայոփւ չգայիմակղիր : 
7 \\ւ~ երբոր սՒնոնք ո աո ե՛ն > (Հի սուս սկսաւ ժողո^, 

է/ո։ րո՚ն երա՛ն րսել (^ ոստան՛ն ես ե՛ն Համար . 1՝»^>* 

տեսնելու եւ ար ա՛նապատի՛ն մԷԳ . եոթգ մր ՀովԷ՚ն 
8 գարժուահր : +Հաաա րնչ սւեսնեւու եւ ար . փա^ 

փակ Հանդերձ՛ներ Հագա& մարգ մր * աՀսւ փա^ 

փա (յ ՀաԱաե»Հէ*Նէ Հագնոոներր ւժագաւորառ սաւ^. 
9 ՛նեոն ե՛ն : Հասարս րնչ սւեսնեւու ելար . մարգա^ 

րէ° . այո՝ կորսեմ ձեոի , \\՝արգարԷԷ մրն ալ ա^ 
\0 ւե/է : \Հեչու որ ասիկա ւ է՝ որա՛ն Համար դրուաձ 

է ♦ \%Հա ես իմ դեսպանս կր իւրկեմ քոլ երեսիգ 

առք/ւէ՚ն • որ ոու ՜ճամբադ պիտի պատրաստէ 
11 աՔ ոա – առԳ1ւԷդ : քՀշմարիտ կորսեմ ձեոի ) \Հնիկ^ 

՛ներկ՛ն ձքնա&ներուն մԷ^Ը (ՀովՀամեէս Աքկրտիչէ՚ն 

մեհ ր ելած չէ . սակայն երգերս իժ ագաւորու^, 
12 թեաեը մէ^ պիԿւտ պզտիկր ա՚նկէ մեձ է : \\ւ 

Լ^ա/ՀանՆէս սկրտի» (էն օր երգն սրնչււ Հիմա երկ^. 

՚նիո թ-ագաւորութ-իւնր ուժոս կառ՚նա ի , եւ ու^, 
13 ժեոներր կր ւատշտակեն անիկաւ : ՀՀնչու որ 

բոլոր մարգարէներր ու օրգն որ սրնչււ Լ^ոսՀան^ 
\1^՚նԷս մարդարէութիւն րրին ♦ |^*ւ եքժէ կ՝ ուոէք 
1 5 րնգուսիլ է անիկաւ է \^ոիան՝ որ պիտի ո ար ։ \*յն 
16 որ լսելու ականշ ունի յ իՒոո աէ ։ \\ասյ որու 

ս մաս որսեմ աս աո որ ♦ կր նմանի աո ալ յ որ շու^. 

կաներր ՚նստելոս՝ իրենո րսկերներուն կր կա՚ն^ 
17 չես > \\ւ և՝ րսես . Փ ոո Հ՛նչես ուռ քքնք ձեոի՝ ու 

չխաղացիր , ոդցւ կարդացի՛նք ձեոի՝ ու չլացիք ։ 
18 11 Ա՛սն ռի ՀձոսՀսհւնԷսր եկաւ , ոչ կ՝ ուտէր 1ւ ոչ 

կր իւմէր յ ու կորսե՛ն . ՚\՝ե– ն ա 1 անոր ՚ներսի 
19 գի" ։ Ռրգի" "^ՐԳՂյ եկաւ կ՚ուտէ ու կր իւմէ , 



էւ Ա րսե՚ն . ւ^"՛ ուտոէԼ նւ արբեցոդ մարդ մր 
մաբսաւորներու ու մեղաւորներու բարեկամ՝ ♦ 
1ւ իմասաա 13 իւ՚նր արդարացաւ իր տզոցսԴխ : 
20 \%ե ատենր սկսաւ ՛նախատել ան ոսյգաքներր , 
որոնց մէ^ գոր&ուեր Էի՛ն իր Հրաշքներուն շա^ 
21 տերր ♦ ոանզի չապաշխարեցին . \\յդյ վ1 եէ Լ ՝\Հ Ո ֊ 
բադին , վայ քեզ \\եթսայիդա . ինչու որ եխհէ 
§իւ րոսի ու \)իդոնի մէ^ եղա& րլլային ա՛ն Հրաշք^ 
՚ներր որ ձեր մէԳյլ եղան , շատո՚նցմկ քուրձով ու 
22 մոխիրով ապաշխարած պիտի րլլային : \\այց 
ձեզի կ՝րսեմ ♦ Տիւրոսին 1ւ \)իդոնին աւելի դի՛ ֊ 
րին պիտի ր/լայ դատաստանին օրր քան իժ է 
23 ձեզի ։ \^ւ զուն \\ափաոյնայում ճ որ մինչէւ եր^ 
կինքր բարձրացած ես ) մինչև, դժոխքր պիտի 
ի քնես , ի՛նչու որ եխՒԷ \)ոգոմի ւ/էք եղած ԸԷԼ՚դյի 1 ՛ 
ան Հրաշքներր որ քու մէքդ եզան ) իրաւ որ 
24 մինչև, աս օրս դեռ պիտի մնար % \\այց ձեզի 
կ՝րսեմ՝ որ \\ոդոմազւոց երկրին աւելի դի ւ րին 
պիտի ՐԱ ա 1 դատաստանին օրր ) .բան թ՜է 
քեղի : 
25 ՚՚Ն"/" մ ամանակին պատասխան տուաւ (ձի֊ 
սուս՛ ու րսաւ ♦ Հ՚նորՀակալ եմ քեզմկ ով Հ^այր՝ 
$էր երկնի 1ւ երկրի յ որ աս բաներր հատուկ պա^ 
Հեզիր իմաստուն՛ներ է՛ն 1ւ գիտուններէն ՚ , ու տր^ 
26 զոց հայտ՛նեցիր ։ \՝,յո՝ ով Հայր , ինչու որ քոլ 
27 առքիդ ասանկ Հա՜ճելի եղաւ ։ \* մէն բա՛ն ինձի 
տրուեցաւ իմ *Հօրւ/էս , ու մէկր չճանչնար \\ր֊ 
դիե՝ բայց *Հ"1/ՐԸ * "– ՚էէՀը քճա՚նչնար Հ+այրր 
բայց \\րդին , 1ւ ա՛ն՝ որա՛ն որ \)րդին կ՛՛ուղխ 
28 յ այտն ել : Նկէվ* իսհ՜ի Բ Ո Է Ո Ր յոգն ած ու բեռ֊ 
նաւ սրածներ , 1ւ ես ձեդ պիտի Հանգչեցրնեմ ։ 
29 իմ՝ լուծս ձեր վրայ առկք , 1ւ ինծմէ սորվեցէք 
որ Հեզ եմ ու սրտով խոնարՀ , ևւ ձեր անձերուն 
30 Հանդստութիւն պիտի գտնէք ։ ^Հնչու որ իմ 
լուծս քաղցր է ) 1ւ իմ բեռս թերի և ։ 



<1՝ԼՈ1՝1՝՛ €ԻՌ 31 

1 Քր1> սԱէոս կր յանդիմանկ փարիսեցսոց կու.րու.թ իւնշ շաբաթ– օրուան վըայով^ , 3 Ա՚՚՚՚ՐԲ 
Գէր.թերոէէ , 9 փասաուէ , 13 է ^/""չք"^ մշ ։ 22 \\ոյր ու. Համր գիսաՀար մշ կշ բժշկև ։ 
31 կ՚իմացշնէ թէ Աոսրբ Հոգիին գկմ՝ եղաե ՀայՀղյոսթիւ-նշ պիաի Հերոսի , 36 ^ թե 
գաաարկ խօսքերու Համար Հաշիւ. պիտի արուի ։ 38 Կ^ յանդիմանկ անՀաւաւոներշ 
որ նշան կշ խնդրեն , 49 ե– կշ ցու-ցշնէ թէ ոԼ է իր եդբայրշ՝ իր քոյրշ և. իր էՐայրշ , 

1 \Հս ատեւյր Լ^իսուս շաբաթ՜ օրր գնառ արտե^ 
րոտ՛ն մԷՀԷ՚ն ♦ 1ւ իր սւշակերսւներր անօթեռան , ու 

2 սկսան հ**հ^\ Հասկեր ւիրռրնել ււ ու սւեւ ։ <\՝>արի^ 
սեոէւներր երբոր տեսան ^ րսրն աս որ . |^<^«/ ռու 
աշակերտներդ կր գորԾսն իսչ որ արժան +Է դա֊ 

3 բաթ օրր գործել ։ \Հն ալ անոնռ րսաւ . ՚Հ^ե։ բ 
կարգասեր գառ ՚\\աւ ուժ րն րրածր ^ երբոր անօ^ 

4՛ թ՜եռաւ ինբր՝ ու անոնռ որ իր Հետն Էիւյ ♦ |^ ՚Ղւչ^ 
պէս մւռաւ \* ստուծու ւոու նր , ււ աււա\աւորու^ 
թեաս Հառերր կերաւ ^ որ ոչ իրեն օրրնաւոր էր 
ուտեք , ււ ոչ անոնռ՝ որ իր Հետն էքւն ^ բաւռ մի^ 

5 աքն ռաՀանաներուն ։ \\աս թէ՝ օրէ՚ւ/ռիՆ մէ^ 
հԸ շէ~Ք Կուրգառեր յ որ ռաՀանաներր շաբաթ 
օրերր տա՜ճար րն ւ/է9 շաբաթօր եր աո&են՝ ու ան^, 

սեռ են հ \ր֊աւո (ճեռի ս րսես որ աս տեոը տա^ 

7 ՜ճարէՆ սՂւԾ մէկր կսո ։ \^ւ~ թէ որ գիտնս/ւիռ 
թ է ինչ շ»էլ է ) \\գորմութիւն կզուգեմ՝ ու չէ 
թէ ոոՀ յ աս ատեսր անպարտներր չէիռ գոյ–՛ 

8 տասլարտեր . ՝–\Հանռի \\րգ1ւն մարդու շաբաթի՚Ն 
ւոէրն է ։ 

9 լ^՛– ո/նեէ երթ ալոււ ՝ եկաւ անոնռ ժոոու/արանր ։ 

10 1/՛– Հոն մէկ մարգ մր կուր՝ որուն ձեռռր չոր^ 

ըուԾ էր . 1ւ ՀարոուռէՀն անոր՝ ու րսի՚ն , թէ 

^^աբաթ օրր բժշկել արժան է յ որ անոր ւ/րայոժ 

11 ամբաստսյնութիւն րնեւյ ։ \Հն աւ րսաւ անոնռ ♦ 

՚^եզւ/է որ մարգր կաք որ մէկ ոչխար մի ունե^, 

՚ոույ , 1ւ անիկայ շաբաթ օրր փոսի ԺԷ9 ի ւնաւ , 

12 սլիտի չբոձւէ՛ ու վեր Հանէ զան ի կա յ ։ \ Պ ,րգ՝ որ֊ 

չատի աւելի է մւսրգր ոչխար1քն ♦ ուրեմն շաբաիժ 

13 °ՐԸ Բ ա ր1" գոր&՜ել արժան է ։ \Հն ատե՛ն ր րսաւ 



32 ՏհԵՏՇՐՄս ԸՍՏ ՄէՏք*ԷՈՍհ 

ան մարդուն . \^րկընցուր ձեռքդ ♦ ան ալ եր^, 
14 կրնոուց , ու ոդ^ացաւ մէկալին պէս * 1՝"^ 

փարիսեցիները դուրս ելլելով՝ անոր վոայ խոր^ 
Հուրդ կ՚րնէին՝ թ՜է ինտոր անիկայ կորսընցը^. 
նեն ։ 
\ 5 |^ձ. Լ)իսուս երբոր գիտցաւ , ղատուեցաւ ան^, 

կէ , 1ւ շատ ժոոովուրդներ սհւոր Լաե Լ՚ն գառին , 
16 ու ամէՀնր բժշկեց է \^ւ սաստիկ պատուիրեց 
17 անոնս յ որ էմթկքր 4^**" ^է Հյ այտն են . \\ր կա^ 

տարուի \յսայի մարդարէին ձեռքով ըսուաձ 
1 8 Խօսքր » \՝,Հա ի"*՝ ձաո-աս՝ որ ընտրեցի , Լ ^ւ/՝ 

սիրելիս՝ որուն Հաւհեռաւ իմ՝ անձս ♦ /ք«/ Հրողիս 

անոր մոաւ պիտի դնես ; /ւճ. ^Լա անոսննրուն 
19 իրաւունք սլիտի պատմէ : ք) չ պիտի վի՜ճի ) ԱԼ 

ոչ պիտի աղաոակէ ♦ /ւ ո՛չ մէկր պիտի լսէ անոր 
20 ձայնը Հրապարավներուն մէ^ ։ ^^աոիսխաե^ 

եղէգր պիտի չփշրէ յ ***- պլպրլաձ պատրոյդր 

պիտի չմարէ , մհնչէւ որ դատաստանր յաոքՅ՜ու^ 
21 Թեան Հանէ ։ \յ՝ւ Հեթ՜անոսներր անոր անուա^, 

նր պիտի ւ ուս սա : 
22 \^> ատենր կոյր ու Համր դիւաՀար մր բերին 

իրեն յ /ւ ռանիկայ բժշկեց , անանկ որ Համիր 
23 /**- հ ո 1ՐՐ ի><*սեցաւ ու տեսաւ ։ \^ւ բոլոր ժողո^. 

վուրդներր զարմացան՝ ու կ՚րսէին ♦ \*րդեօք ա^, 
24 սիկայ է ՚\՝աւիթի որդին : Հ\այց փարիսեցիներ 

րր երբոր լսեցին , րսին ♦ \ Պ ք տիկայ "^քքլ ք ***1»Լ չՀա^ 

ներ դէւերր բայց դե֊երուն \\էեդռեբուդ իշխանո^ 
2Ց վը. ; 1;*– \\իսուս անոնց խորՀուր գները իմանալով՝ 

րսաւ անոնց . \^մէն թագսյւորութիւն իրեն դէմ՛ 

բաժնուաե՝ կ՝աւերի ♦ 1ւ ամէն քաղաք, կամ՝ տուն 
26 իրեն դէմ՝ բաժնուաձ՝ չկրնար կենալ : 1/ճ. թ է 

որ \)ատանան՝ \)ատանայ կր Հանէ | իրեն դէմ՝ 

բաժնուեդաւ . ուստի ինտոր պիտի կենայ անոր 
27 թ ագաւորութիւնր ։ \\ւ թէ որ ես \\էեդոեբու^. 

ղով դէւերր կր Հանեմ՝ , ձեր որդիները թևքով կը 



<)՝ԼՈԻ1" <ԻՌ 33 

Հանեն . ուրեմն անոնք պիտի ր սան ձեր ո աաա^ 
28 է-Որներր ։ Ր՝*այո թ է որ ես \^ստու&ոյ Հ^ոդիոմը 

կր Հանես դււերր յ ուրեմն \ ք սաու–ե՜Ոէ էօ աղաւո^ 
29 րու իմիւնր ձեր մրաւ Հասափ է : \\ամ՝ ինտոր 

կր՚նայ մէկր ղօրաւոր մարդու սր տունր մտնեք ) 

1ւ անոր կարասրներր ւափշտակեւ ) իմէ որ աո-աՀ 

աս դօրաւոր մարդր չկապէ յ ու ետքր անոր տու^ 
30 ՛սր կողոպտէ : \Հն որ իմ՛ Հետս չէ , ինձի Հա^ 

կաս ակ է յ 1ւ ւսն որ խն&ի Հետ չժողմեր յ ղիրու^ 
31 ցան 1լ րնէ ։ \ Պ Հնոր Համար ձեոի կ՝րսեմ՝ . \^մէն 

մեղք ու ՀաւՀուուիժիւն պետի ՚ներուի մարգոո . 

բ ա յչյ 0*– & ՛Հոգիի՛" գէ^ &՚՚լ~^ ՀպյՀղյ՚՚լթիձ՚ը 

32 պիտի չսերուի մարդու) ♦ |^ււ ով որ \\րդւոյ մար^ 
դու դէս բան կ՝ րսէ , պիտի ներուի անոր . բաւղ 
ով որ *Հոգւոյ՚ն \\րբոյ գէս՛՝ կ ՝ ըսէ ) պիտի չնե^, 
րուի անոր ) ոչ աս աշխարՀիս մէ$՝ 1ւ ոչ գայու 

33 ***՚յ1»***^^ր մէշ^ ։ կաս հ^առր բարի րըէո , ու. անոր 
պտուղը բարի . կամ՛ ձառր չար րըէվ± > ու անոր 
պտուղը չար . ինչու որ &աո–ր պտուղ է՛ն կր ՜ճւսնչ^ 

34 Ը ոլ ի ՝՛ \՝մերու ՀքնուՍգեեր՝ թ%չպէս կրնաք բարի 
խօսիլ , որ չար էօ . ի՛նչու որ սրտին աւեւցուբէն 

35 բերա՚նր կր խօսի ։ \\արի մարդր՝ իր սրտին բա^ 
րի զանձէն բարի բաներ կր Հանէ * 1ւ չար . մար^ 
ԳԸ՝ քր **Հ**ր է ա Ր Գ՚ՀաՀւքէ՛ է ա Ր Բ ա<1 ՚հր կր Հւսնէ ։ 

36 \ր֊այց ձեոի կորսեմ՝ ) թէ \^մէն դատարկ խօսքե^. 
րու Համար՝ որ մարդիկ կր խօսին , դատաստա^ 

37 որն օրր Հա շիլ պիտի տան ։ ^Հնչու որ ռու խօս^ 
քերէդ պիտի արդարանաս ) 1ւ ք՚ու խօսքերէդ 
պիտի դատ ապար տուիս ։ 

38 \՝ն ատենր դպիրներ էն ու փարիսեցի՛ներին 
ոմանք պատասխան տուին իրե՛ն՝ ու րսին . \| ար^ 

39 դապետ՝ կ՛ուսենք քեղմէ նշան մի տեսնել ։ \*^ 
նիկայ պատասխան տուաւ՝ ու անոնս րսաւ . ՀՀար 
1ւ շ1ւացող աղգր ՛նշան 1լ ուղէ , 1ւ *–յքլ նշան պի֊ 
սւի չարա ի անոր յ բայս մհաւն \\ուէնաս մարդա^ 



34 շինտշրմա աստ տշտօ՚էոսՒ 

40 րէթ" նշսւնր : ՝\ՀաՍզի ինչպէս որ \\ովնան իրեր 
օր ու էրեք գէշհր կէ տ ձուկին փորի՛ն մէքն էր , 
սհւսհւկ ալ Հ\րդին մարդու պիտի Րլլայ երերիս 

41 սրտիկն մէ^ը իրեք օր ու իրեք գիշեր : ՚՚ԼքինուԷի 
մարդիկր դատաստանին տյ.շ» աս աղ գին Հետ պի֊ 
տի ելլես , ու. պիտի ղ ատապարտեն ասիկայ . 
ինչու, որ Լ^ովնա՚նի՚ն ոարոգուիԳեամբր ղեղ^ի 
եկան . 1ւ աՀա (Հուխանէն մեձ մէկր կ ա ք Հոս ։ 

գ2 յԼարաւ ի ա՜ադուՀին դատաստանին օ^շ աս աղ^ 
գին Հետ պիտի ելլէ ^ ու պիտի դատապարտէ 
ասիկայ . ինչու որ ինոր երկրի ձայրերէն եկաւ 
\)ողոմոնին իմաստութ՜իւնր լսելու . 1ւ աՀա \\ո^ 
ղոմոնէ^ն լ/եձ– մէկր կայ Հոս ։ 

43 Ո 1 – երբոր պիղ& ոգին մարդէ մբ կ՚ելլէ , ան^ 
Լ Ո1 ֊Ր տեղուանբ կր պտրտի , Հանգստութ^իւն կր 

44 վուտուէ՝ ու չգտներ ♦ \ Պ Հն ատենր կ՝ րսէ ♦ դաո֊^ 
սաս նոր էս իմ տունս ուսկիղ որ ել այ ♦ 1ւ սու 
գաք *^*^\\ ա յ կր գտսէ պարապ՝ սւսբրուահ՜ ու պատ^, 

45 րաստուաձ : \Հն ատենր կ՝ երթաւ՝ 1ւ իր Հետր 
ղ աունէ եօիժր ուրիշ ողիներ իրմէ աւելէւ չար , ու 
ստնեւոգ Հոն կր բնակրն . 1ւ սա մարդուն վերշը՝ 
առշինգն գէշ կ՚ր/լայ . ասանկ պիտի րլլայ աս 
շար աղգթն ալ : 

46 1\*~ .բանի որ ինոր ժողովուրդին կր իւօսէր , 
աՀա իր մայրր ու եղբաւրներր դուրսր կատեր 

47 էի՛ս ) և. կ՝ուղէին իր Հետր իւօսիլ : Հ\ւ մէկր 
իրեն րսաւ . |^*// ռու մատդ ու եղբայրներդ 

48 դուրսր կսնյներ են ) 1ւ կ՝ ուզեն Հետդ խօսիլ ։ \՝Հն 
ալ իրեն րսողբն պատասիւան տուաւ ու րսաւ ♦ 

49 է\ Ր մ է իս՛՝ մայրս , 1ւ ով են իմ եղբայրներս ։ \շւ 
իր ձեո-բր դէպ ի իր աշակերտներուն երկրնոր^ 
նելով ճ րսաւ , է^ա իմ մայրս՝՝ 1ւ իմ եղբայր^ 

50 ներս . \| ասն գի ով որ իմ երէլնաւոր *Հօրս կամՆ 
օր կատարէ ) անիկայ է իմ եղբայրս 1ւ ոոյրս 

ս մՐ 



ու մատս 



՚1՝Լ յ՝«Ւ 

3 \)երմանացանին առակը . 18 անոր մեկնութիլնշ ւ 24 Որոմին , 31 մանանեխին , 33 
իէմորին , 44 & ածկա ,աձ գանձին , 45 մարգարիտին 47 "՚– & »վր ձգո։.ա& ու ո .կահին 
առակները է 53 Քրի-աոս կ՚անարգու֊ի իր Հայրենակիցներին ւ 

լ^> օ/*/՛ (Հիսուս տա՚նԼ՚ն ելլելով՝ Ծովուն եկեր^ 

2 յ*Ր ՚նստաւ ։ \^ւ շատ մոկովուրգներ ռուլը ժող^ 

վա Լոսհւ յ անանկ որ րնոր սաւր մտաւ ու նրս^, 

տալ . 1ւ բոլոր ժոոոսուրգր Ծոսեոեոբո կալներ 

3 Էր յ 1\ւ֊ շատ բաներ իւօսեոաւ ա՛նո՛նս սսւաէլնե^ 

րով՝ 1ւ րսաւ » 

4 \* ք Հա սերս ոանոկը ելաւ՝ որ սերս ոսւնԼ . ու 

երբոր կր ոասէր՝ մէկ յօանրներր ՜ճամբուն սովը 

րնկան • 1ւ րյ՜Ո-շուսսերր եկան ու սեր աս ոանոնր : 

5 I;՛*– ուրիշներր ապաո^աժուտ տեոերու վրալ րն^ 

սան ուր որ շատ ^ոո չկար . ււ շուտ սր բուս աս յ 

() Հոկըլ աորունկուիՒիւն չունենալուն Հասար * \^ա^ 

կա էն արււուն Ծա գափ ատեսր ալրեոան յ ու ար^ 

/ մատ չունեսալնուն Հասար չորսաս ։ \ք*֊ Ո *–ՐՐ7֊ 

՚ներր թնկան փուշերու մէշ > 1ւ փուշերր ե/ան՝ ու 

8 Ւսեոգեորս ոանոնր ։ |^<ւ ուրրշներր րնկա՛ն սւոԼկ 

Հոկէ սէշ յ ու պտուկ սու տալիս որր Տ\.էլսՏԼ *էհ–դր 

9 Հւսրիւր յ Ո ՐՐ վաթսուն յ 1ւ որր երեսուն ։ \Հն 

որ րւ 1,ւ ա ականշ ունի յ Թ ոո 1 ս Է ։ 

10 ք)՛– աշակերտն երր մօտե՚նալով՝ րսէւն իրե՛ն . յ>%ք^ 

11 չու Համար առածներով կր խօսիս անոնո ։ \*խ 

ալ պատասխան տուաւ՝ ու րսաւ անոնկ • \*Հնոր 

Համար՝ որ ձհոր արա ած Է կիսհւալ երէլնիո 

իՒագաւորուլժեա՚նր քսորՀուրդներր , 1ւ անոնս 

1 2 արա ած չՀ ։ Հ\ սյսն կր ով որ ուհի ) անոր պիտի 

տրուի ու պիտի աւելնայ . 1ւ ով որ չունի > ունե^ 

13 ըածքն ալ անկէ պիտի աոհտւի ։ \*նոր Համար 

աո-աէլներով կր խօսիս՛՝ անոնս յ որ կր տեսնե՛ն՝ 

ու չես տեսներ , 1ւ կր լսե՛ն՝ ու չե՛ն լսեր , ու միտք 

1 4 չե՛ն ա ո՚ներ ։ \^ւ ա՛նո՛նո վրալ կր կատարուի 

\քսալիի՚ն մարգարէուեմիւնր որ կ՛՝ րսէ . | սելով 



36 ՇհնՏՈՈՅէ Ը«Տ տՏ80՝ԷՈԱՒ 

պիտի լսէո % ու պիտի չիմանաք , 1ւ տեսնելոս 

1 5 պիտի տեսնէւչ ու պիտի չտեսնէո ։ Հ^նչու որ 
աս <1 ոոա/ա ող 1ւ1ւ սիրար թ ւմնձրաոաւ յ 1ւ իր/*1/լւ 
սւկան^ներոսյլ Ծանր աեռրն , ու. աչվթերերե դո^ 
ւյԼոի՚ն յ որ չպլաւ քմէ բնսււ աչքերով տեսնեն ) 1ւ 
ականՊներոս լսեն յ 1ւ սրտոս իմանան յ ու գար^, 

1 6 ձի գան ) 1ւ ես անոնք բժշկեմ ։ \\այո երանի Է 
ձեր աչքերուն՝ որ էլր տեսնես , ու. ձեր ականՓնե ^ 

\ 7 բուն՝ որ կր լսեն ։ ^\Հանոի ՜ճշմարիտ զ րսեմ ձե^ 
ոի յ որ շատ մարգարէներ 1ւ արգարներ փափա ^ 
բեռան ձեր տեսաեներր տեսնելու ու. չտեսան , 
1ւ ձեր լսածներր լսելու ու չլսեռրն ։ 

18 Հ^իմա գուռ սերմ ո անողին աո ակր լսեոէռ ։ 

1 9 \Հն ամէնր որ իմագաւորուքժեան իա զրո եր լսէ՝ 
ու մի ւոր չաուներ յ չարր սու գո// ու անոր սրտիս 
մէ9 սանուաԾր եր ւափշտակէ . ասիկա յ ան է՝ որ 

20 ՜ճամբուն ոու/ը ոանուեոաւ ։ \հլ ապառաժուտ 
տեոերու Արայ ոանուաԾր ան է՝ որ երբ կր լսէ 
խօսքր , շուտ մր ուրախուիժեամբ գ րնգունի 

21 ոանիկայ ♦ \\աւո իր մէքյլ արմատ չունենալով՝ 
վ>իչ ժամանակ կր տե է ♦ ու երբոր նեոութիւն 
կամ Հա/աԾանռ րլլայ խօսքին Համար ) շուտ մր 

22 կր գաւ1ժակոի ։ \հ՚– փուշերուն սէ9 գանուաԾր 
ան է՝ որ երբ կր լսէ խօսքր , աշխարհիս օթաղ֊ 
մունքր՝ 1ւ Հարստուիժեան խաբէութ՜իւնր խօսքր 

23 կր խեղգեն , ու կրԱ՚^ք անպտուո ։ Հ^սկ ադէկ 
Հոռի մէք ոանուաԾր ան է՝ որ երբ կր լսէ խօսքր , 
միտք կ՝ աունէ ) Լւ պտուղ կու տայ՝ որր Հարիւր յ 
որր սա/ժսուն յ ու որր երեսուն ։ 

24 է\ Լ ր/՚7 ոտւսէկ մրն ալ յաուաԳ բերաւ անոնս՝ ու 
րսաւ . \քր1լնիո քժագաւորուիժիւնր նմանեւյաւ 
մէկ մարդու մր ) որ իր արտին մէ^ բարի սերմ 

25 ցանեո ♦ \\ւ երբոր մար գի կ կր քնանային ) իր 
քժշնաս"ն եկաւ , ու ցորենխն մէ^ որոմ չյանեւյ , 

26 ե. գնաս . \\ւ երբոր խոտր բուսաւ ու սլտուգբե^ 



«ՒԼՈհԻ՛ յ><1՝ 37 

2/ րաւ յ ա եղկ Լաէւ որոմն ալ Լրև ուա ։ (|/ ստի 
տանուտիրոջը ծ ւսո աահաերր աքօտեռան՝ ու իրԼ՚էւ ր^ 
սին ♦ $Էր՝ չէք ռր գուհյ ռու ասր առի գ մԷ9 բասրի 
սերս ոասեորր յ ուրեսն որոա/ր աաւսկիռ ունի ։ 

28 1/^ անիկա/ րսաւ անո՛նո . Ս՝4։Հ՛ թշնամի ա1արգ մր 
րրած Է ատիկաա ♦ ծ աո ասերր իրե՛ն րսի՚ն ♦ *Հիմսւ 
կ ուղես որ երքմազք ա՚նիկաւ մէեգի ռաոԼ՚նր ։ 

29 \Հե ալ րսաւ . Հ)է . ՀԸԷԼ 1 *՛/ Թէ որոմի ոաալաձ 
աառեսսիգ՝ ոորեսն աւ աս որ Հեառր փրռրնէռ ։ 

30 (ծ^աագ աոուէռ որ երկուքն ալ ա/էկտեգ ա՜ճին ս"ւնչ1ւ. 
Հունձքի ա ա I.՛ հր . 1ւ Հոահաձքխն աաե՚նր Հ՚նձոաանե^ 
րուն պիտի րսեաՐ . \^ուա9 որոմի օաոեռէռ > 1ւ 
անիկա ւ խուրձ խուրձ կասպեոէո այրելու Համար , 
իսկ սորեն ր իս ամբարս ժոոմեռէո ։ 

31 Ռ՚–ՐՐ7 ասաւասկ մրն ալ յառաՉ բերաւ անոնո՝ ու 
րսաւ ♦ \^ր1լնիո թ-ագաւորութ-իւնր մանանեխի 
Հատի նման է յ որս որ մարգ մր աո աւ՝ իր ար^, 

32 առի՛ն ա/է$ը ոանեո . \ \ր աաՌխ սերւ/երԼ՚ն սլոտիկ է , 
ու երբոր ա՜ճի՝ աա/է՚ն խոտեգէն՚ներէ՚ն ա/ե& է յ ու 
Ծաաւ կ՝ րսաւ , ա՚նանկ որ՝ երէլնիո խհաւչոահաներր 
կու գան , 1ւ աաւնոր ՜ճիւոերոահւ ա/րաա կր Հաաանգչը՚ն ։ 

ՕՕ Հ\ լ Րբ7 աո – ա կ ա/րն ալ ալլւու ոեո անոնո՝ ***• շ*****֊ ♦ 
\^րսնիռ ա աւլաւ որա 1մ իւ՚նր խա/որի ՛նման է ) որն 
որ կնիկ ա/ր աաւաա՝ իր եք գրիւ ալէւրի ա/է$ սլա^ 
Հեռ , մրնչ1ւ որ ամԼ՚մն ալ խա/որեաւաա : 

34 \\իսուս աս ասԴքն բա՛ներր աաւաէլներոմ խօսե^, 
ցաւ մոալոա/ուրգ1էն ) ու աո ա՚նալ առակի բան ա/ր 

35 չէր խօսեր անոնո ♦ \\ր կատարուի ա/արգարէի՚ն 
ձեռքով րսուաձ խօսքր . \* ք աւա1լներոմ պիտի բա^ 
՚նաաՐ իմ՝ բերանս . աշխարՀի սկիռբէ՚ն ՝ի ա/եր 
Ծա&կուահր բաներր յասաւաԳ պիտի բերեաՐ : 

36 \Հռ ատե՚նր ՀԳիսոաս <7 ոոոմու րգներր եմոոուս , 
աոունր եկաւ ♦ 1ւ իր աշակերտներր ա/օառեսաա/ն 
իրեն՝ ու րսի՚ն . \^րտի՚ն որոմներա՚ն աո ակր մհկ^ 

օ1 սէ ա/եալր ։ |^7> ալ պատասխա՛ն աոուաւ՝ ու րսաւ 



38 1>Ն՝ՏԱՈՈ» ԸՍՏ 1ՈՏՏՐ՝1;Ոտ՝ 

աեոնռ . \\արի սերմը գանոոը \\ոգրս մարդու է ♦ 
38 1/՛– արւոր աշխարհս է ♦ Ի ս հ Բ ա րէ Ա երմր անմեռ 

ե՛ն յ որ թագաւորութեանր որդիբն ե՛ն . /»//>/« 
39 որոմր չարին որգհքս ե՛ն . |^ճ. թշնամթն՝ որ անի^ 

կաւ ռասեռ յ \\ատանան է ♦ ու Հուն ձոր՝ աշէսար^ 

Հիս փևր^ս է • "֊ Հ՚նձողներր Հրեշտա1լներն ե՛ն ։ 
դ\) \՝,Րգ՝ Ւ՚սչսվհս Ո Ր որոմլւ կր ժոոմուի ճ ու երակի 

մէ$ կ՛՛այրի , աշէսարՀիս մերՓն ալ անանկ պիտի 
■41 Ր1Լ ա 1 ։ ՀՀրգրս մարդու իր Հրեշտակներր պիտի 

իւրկէ յ ու պիտի ժոգմես ստոր թագաւորութե^ 

՚ն/^ն բոլոր գայթ ակոութիւն՚ներր՝ 1ւ ւսնոնբ որ 
4՚2 անօրէքնութիւն կր գործես , \\ւ երակի ֆ՛եոդին 

մգշ պիտի ձգես ո անոնս ♦ Հոս պիտի րլլայ /ալ՝ 
■43 Ո1 ֊ ակռաներ կճրուդրնել ։ \Հն ատե՚նր ար1ւի պէս 

պիտի փայլըն արդարներր իրե՚նդ Հ^օրր թագա^ 

ւ որա ե1 եանր մէք ։ \Հն որ լսելու ակա՚նԳ ունի , 

թոդ լսէ ։ 
4-4 ՚\\արձեալ երէլնիդ թագաւորութիւնր արտի 

ւ/է9 պաՀուահ^ գա՛նձի ՛նման է , որ անիկայ մէկ 

մարդ մր դտնելոդ կր &ա&կէ . 1ւ ուրաիաւթե^, 

սկն գ երթ աւ բոլոր ունեռահ^ր կր ձաէսէ , ու ան 

արտր կր գնէ ։ 
4-5 ՚\՝արձեալ երդնիդ թագաւորութիւնր դաճա^ 

ո ակւսն մարդու մր նման է , որ գեոեգիկ մարգա^, 
46 ր ի աներ կր մէնտռ-է . \ք ՚^հկ պատուակա՚ն մար** 

գարիտ մր դտնելոդ գնադ իր բոլոր ունեդա&ր 

Ծահսեդ , ու գանիկայ գնեդ : 
4-7 ՚\*արձեալ երէլնիռ թագաւորութիւնր &ոմը 

ձգուաօ՜ ուո-կանի մր ՛նման Է , որ ամւքն տեսա^ 
4՚8 կէքս կր <յ՜ոգ*1հ ։ \\ր երբոր լեգուեռաւ ոամաքր 

Հանեգրն , ու ՚նստան աոԷ1ւներր ամաններու մէշ 
4՚9 ժողմեդթւ , 1ւ անշաՀր դուրս ձդեդրն ։ \* ք սանկ 

պիտի ր/լայ . աշխարՀիս մերԳյլ . Հրեշտաէլներր 

պիտի ելլե՛ն՝ ու արդարներուն մԷԳԷ՚ն չարերր պի<֊– 
50 ս՛ի դատե՛ն , լ^ճ. պիտի ձգե՛ն ոանոնբ կրակի Հր֊ 



«ՒԼՈԻԻ՛ ձ*Գ 39 

՚նոռին մէշ ♦ Հոն պիտի րյլսւյ /այ՝ ու ակո անեւա 

կճրււցրնել ։ 
51 Հ ճ սաւ անոնո Լ^իսուս . ^Լւսս/յս ուզբ աս ամւ^ն 

52 բաները . րսթւ ա՛նոր . \\մ" Տէր ։ Ն Լ անիկայ 

րսաւ անոնո * \*նոր Հասար ասկե դպիր »* երկ^. 

՚1ւիո ա՜ագաւորութ՜եան աշակերտեաւ ^ յ սման է 

տանուտէր մարդու մր որ իր գան<ճ1քն նոր ու. 

Հի՛ն բաներ կր Հսւնէ : 
53 1\՚– երբոր կատարեպ (ձի սուս աս աո աէլներր , 
54 անկէ մեւյնեոսււ . |^ւ. եկաւ իր դաւաո֊ր յ ու ա^ 

Ղւոնդ կր սորվես յքն էր՝ իրեՂւո ժողովարանին մէչը > 

լքքէն^ււ որ սր սարման այրն անոնո ու և րսէրն . 

\^սիկայ ու սկիւյ ունի աս իմաստուա՜իւնր 1ւ Հր֊ 
55 րաշՀքներր * \^սիկայ Հիւսրն որդիս չէ; . աս որ 

մայրր \\՝արիաս չը կոչուիր , ու ասոր եոբսւյր֊ 

՚ներր՝ Լ^ակոբոս , ււ Լ^ովսէս յ ու \\իմոն յ 1ւ (\ու^ 
56 դա ։ I)՛– ասոր ռուրերր՝ սւմէ՚նր մեր ըլովը չէտՂւ . 
5/ աւ րնռր ուսեի դ ունի աս սւմէն բսւներր ։ \ք*֊ ա֊ 

*նոր մրաւով եր դաւիմակոէիհւ . բաւս Լ^իսուս ր^ 

սալ անոնո . \՝արդարէ սր անպատիւ չէ բայս 
58 միայն իր գաւաո֊րն ու իր սւանր մէշ * լ^ճ– Հոս 

շատ Հրաշքներ չըրւսւ սհւոսդ անՀսււ ւստու ի) ՝ Լա^ 

*նր Հասար ։ 

■ւլ. յ՚ւ՝ 

\ Հերովդեսին կարե էվ>ր Քրիոաոսի վջ ա յ ո 4 » 3 ԳովՀասնէս մկրտչին գլխաաուելուե պաա֊ 
՜ճսւռչլ ։ 13 Ցիսուս անապատ ւոեո մր կ՚Լրթայ , 15 ուր ւոեո Հինգ Հազար Հ՚՚դք՛ կր 
կևրւսկրԼ Հինգ նկանակով ու երկու ձուկով . 22 ձ ովուն վրայ քալելով՝ իր աշակերտ^ 
ներուն կ՝ երթ այ , 34 ^– գեննեսարեթի էյւսմայյր եսելրվ՝ Հիւանգներր կր բժշկէ՝ անոնռ 
իր Հանգերձին ձայրին դսրԼլովր տ 

1 լ^1> ժասւսնակր ձ^երովդէս չորրորդսւպետր 
2 (Հիսուսին Համբաւր ւսևւյ ։ \\ւ իր հ աո^աներուն 

րսաւ ♦ \*Նիեաւ (ձովՀամնԷս մկրտիչն Է * անիեայ 

մեո-երւերԷՆ յարութ՜իւն սւո-սւհ^ Է ^ 1ւ անոր Հա֊ 

մար Հրաշքներ ւյ րւլսւն ււհւով ։ 
3 ^\Հսսւռի Հ^երովդԷս՝ (^ովՀսհւնԷսր բււնեյւ ) պա֊ 

՚նիեաւ կապեր ու բանտր դրեր Էր՝ իր եոբօյւր Փ/՛֊ 



40 ՈԻԵՏԱՐՄՍ ՈՍՏ »՝ՇՏԹԷՈՍԻ 

4 լիսլաոսխե էլեկաեր .Հերովգիայխե Համար ։ \\ասե 

ղի Լ^ովՀամեէս աեոր 1լ րսկր . ՝^\Հեղի օրինավոր 
5 չէ աեիկայ 1ֆԱ ուեեԿւալ ։ \\ւստի կ՝ուղխր ղաեի^ 

կաւ սսլսհհւել ) բայց ժողովուրգԷԿւ կր վաիաար . 

խետու որ իբրև– մարգարէ 1լ րեգուեկխւ ղաեիկայ ։ 
6 \\ւ֊ երբոր ձ^երովգեսխե ^մեգեսհւ օրր եղա։ ) Հ^ե^ 

րովւլ իաւի*ե աղֆիկր խաղաց Հան^վ խհաՀԷ՚Է մկշ^ > ու 
7 *Հերովգեսխե Հա՜ճելի եղաւ : \\ւստի երգումով 

խոստաղաւ որ տայ ւսէւոր ինչ որ ուզելու ԲԷԼ ա յ ։ 
8 1/*֊ աեիկայ աււա^ իր մօրւէկ՚ն խրատուելով՝ ր^ 

սաւ . §ու֊ր խեհրի Հոս (^ովՀաե՚եկս մկրտչի՚ե գլու^. 
9 իւր սկուտեղի մի վոայ ։ \շւ թ՜ագաւորր տրտմեի 

ոաւ ♦ բայս երգումեերուե Հասար՝ ու իր ^ետր 

՚եստողեերուե Համար՝ Հրամսհւ րըաւ որ տրուի ։ 
10 1^ «^րք խր&ելով՝ Լ\ովՀամեԷսր բանտին մէ^ գրլ֊ 
11 խատեղ ։ \շւ աեոր գլուիւր սկուտեղով բերուե^ 

սաւ ու տրուեցաւ աղք1լաեր ♦ աս ալ իր մօրր տա^ 
12 րաւ ։ \^ւ աեոր աշակերտ՛ն երր եկան՝ ու մարմին 

Ր ՚Ս՚ՐՑՐԱ^Ր՚Լ խԼադք՚ցխ՛ ♦ 1ւ Գ ա ցի էԱ Լ)ի"ուսին 

սլատմեոիե : 
13 \\՚~ երբոր լսեց ԼԳիսուս , աեկէ ՚եաւով աեսւ^. 

պատ տեղ մր գեաղ սյո^աեձրե ♦ երբոր լսեցրէւ 

ժողովուրդեերր ոտքով աեոր ետեւէխ գացրե քյ^շ 
ոաղաքեերէե ։ 
14 Ո«– երբոր դուրս ելաւ , շատ ժողովուրգ տես^ 

Կւելով՝ խղճաց աեոեց վ ոս Ս ) ոլ աեոեց Հիւաեգ֊ 

՚եերր բժշկեց ։ 
1 5 լ^*– իրիկուա*ե գէմ՛՝ իր աշակերտեերր իրեն 

եկան ) ու րսին ♦ <Հո« աեապատ տեգ մրե է ) և 
հ ժամաեակր ուշացահր է . արձակկ ժողովուրգեե^ 

րր , որ գեղեր ր երթան՝ ու իրենց կերակուր 
16 գեե% ։ \;ւ (ձիսուս աեոԿւց րսաւ ♦ ^արկ չէ որ 

ատոեբ երթաե . գու^թ տուկօ ատոեց որ ուտես : 
1 7 \Հեռնք ալ րսխե աեոր . *Հոս *\»քհ. ք *** ՚8 չուերեք , 
1 8 բ ա յ*ք միայն Հինգ նկանակի ու երկու ձուկ : \)ւ 



€ ՒԼՈՒ1» քի՚1՝ 41 

49 րստւ ա1»Լշ . *Հոս ին&ի բերէո ղանոն ռ ։ \հլ Հր֊ 
ուսման րլւաւ որ մողովուրդներր խոտին վրայ 
՚նստին * և֊ Հինգ նկանակր ու. երկու ձուկր առաւ , 
ու գէ ա Ւ երկ1ս՝ւօր ՛Սայելով՝ օրՀ՚նեց ♦ ու կտրե^. 
լով նկանաէլներր՝ սւշակերտներուն ւոուաւ ) 1ւ ա^ 

20 շակերտներր մոդովուրդին ։ \հլ ամէնբր կերան 
ու կշտազան , 1ւ տասուերկու կոդով լեցուն՝ 

21 աւե/ցած– կտորու աէզէներր վերւյա ցին ։ \հլ անոնբ 
որ կերա՛ն , Հի՛նգ Հազարի չափ էրիկ մարդիկ 
էին՝ 1լնի1լԱերէքե 1ւ տղպքներէքն ՝ի զատ : 

22 1^ շուտ մի աշակերտներ ր արտորցուց որ ՚նաւրլ 
մտնեն , 1ւ իրմէ աուա^ մէկալ կողմի անցնին , 

23 մինչ1ւ որ ի՚Կթր մողովուրդներր արձակէ : \հլ 
մողովուրդներր արձակելէն ետքր ի^ւթՐԼ լեռր 
ելաւ առա՛նձին աղօթք րնելու . ու երբոր իրի֊ 

24 կուե եղաւ ) Հո% մինակ էր . Հ^սկ ՚նաւր արդէն 
Նովուե մէքտեդը ալէկո&ութ՜եան մէ^ էր , ի՛նչու 

25 որ Հովը գէմ էր : \\ւ գիշերուա՚ն չորրորդ սլա^ 
Հուն (ձիսուս դէպ ի ա՚նոնց գնաց՝՝ ձովուն վրայ 

26 սալելով ։ \հլ աշակերտներր երբոր անիկա յ 
տեսան՝ որ ձովուն վրայ կր ռալէր , խռովեցան , 
1ւ րսին թ՜է աչքի երե^ոյթ^ բան մրն է . ու վաիւեր^ 

27 նուն կանչուրռտեցին ։ \հլ շուտ մր ՀՀիսուս իւօ֊ 
սեռաւ անոնս՝ ու րսաւ ♦ ՝\Հա$ եղէբ՝ ես եմ ) մի՛ 

28 վաիւնաո ։ *1\ետրոս պատասիւա՚ն տուաւ անոր՝ 
ու րսաւ . $^7»՝ Թէ ո ր դուն ես , Հրաման րրէ 

29 իեե՜ի՝ որ յ*եզի դամ քուրերուն վրայէն ։ \Հն աչ 
րսաւ . \^կուր . ԱՀետրոս՛ ալ նաւէ՚ն իշաւ ) չուրեր 
րուն վրալԼն ոալեո որ Լ^իսուսին օովը երիՒայ . 
բալո Հովը սաստիկ տեսնելով՝ վաիւցաւ , ու երբ^ 

30 որ սկսաւ րսկդմիլ յ աղաղակեց ու րսաւ . $էր % 

31 աղատ է զիս ։ \հլ (ձի աո լա շուտ մր իր ձեռքր 
երկրնզուդ , բռնես զանիկայ՝ ու անոր րսաւ . 

32 \<)՝երաՀաւատ՝ ինչու երկմտեցար ։ \\ւ երբոր 

33 նաւր ելան , Հովը դադարեցաւ ։ \քւ ւսնոնք որ 



42 ԱՒՆՏԱՐՄւ» ՈՍՏ 1Ո680»ԷՈԱհ 

նաւուն մէՓն էին | եկան երկրպագութիւն րրին 

անոր՝ ու լաի՚ն ♦ \*րաւ.ցրնէ 11/"//՛ 1**"*"**–^**/ ^" 

գուն ։ 

34 ()՛ ^էկ" 1 / Կ ո *ր1՝Ր անմնելոմ՝՝ Հ \՝–Լ՚մնԼէւարևթ ի 

35 հրքքք՚ՐԸ Հասսսս ։ \\ւ. երբոր ան տեղի մարղիկր 

՜ճանչցան ղանիկսւյ յ «^^<յ– իւրկեոթն բու որ շրԳակաւ 

տեղուանբր ^ ու բուոր Հիւանգներր անոր բերքին . 

36 1^*– կ ՚աղաչէին անոր ) որ միայն իր ^անգերձի՚ն 

օոանռռ1էն դսլչքւն * Լւ ա՚նոնո որ գպա՚ն՝ Բ^Րշ֊ 

կուեղան ։ 

՚ՒԼ– <1Փ 

3 ՝ք1րիստոս կր ւանգիմանէ գաիրներր և. փարիսեցիները՝ որոնռ իրենց աւանգութեանո 
։ւյաւ/։7\աո ալ. ռչսնռ կ՚րնէին \^ստու.&ոյ սլսյսւուիրաեբներր . \\ ու. կր սորվեորնէ ք^հ թե ֊ 
րանը մտած՜ րսՏեր մարգս չպզ&եր . 21 կր բժշկէ *քԼանանաոի կնկանր ադԼ/ւկո , 30 ^– 
ուրիյ շատ ժողովուրգներ • 32 եօթր նկանակովու. ,րանի մի ձուկով <.որս կազար Էրիկ 
"՚^ՐԳՒ^-^Ր կշՀՐ ա ցԲք՚հ ւ կնիկներէն ու տոաբներէն ՛ի զատ I 

\ \Հն ատենր *ձիսու.սրն եկան գպիրներր ու. ւիա^, 

րիսեռրներր՝ որ \^րու.սաղեմէն Էին յ ու. րսրն . 
2 Հ^նչու. ռու. աշակեր ասերգ Ծերերուն աւանգու^ 

իիիմնր ղանղ 1լ րնե՚ն . ի՛նչու որ ձեռոերնէւն չե՛ն 
3 ւուար յ երբոր Հաղ կ՝ ուտե՛ն ։ |^1> այ պատաս^ 

իւան տուաւ ու. րսաւ. անոնս . Հ^ապա գուռ րնչու. 

\* ք ստու&ու պատուիրանռր սանս կ՝ րնէռ՝ ձեր ա^ 
4 ւ֊անգուքմեսւնր ւղւււաճաո ւա : ՝\Հանղր \* ք ստուա$Ւ 

աատուիրես՝ րսեւող . ՝\Հու Հայրգ ու. մայրղ 
5 տատա Է ♦ |>*. ող որ կ Հայրր կաս մաւրր անի^ 
6 &Է , մաՀոմ և) ող մեոհւի : \\այռ դուռ կ՝ ՝ րսէո . 

\\ս որ կ Հօրր կամ՝ մօրր րսէ՝ բհ է \՝Հն բասեր որ 

ի՚ն&մէ պիտի շա^իս , |^«^"–^–»յ գաբ*, րնԾաօ է . ու. 

րէ ♦♦» իր Հայրր կամ՛ իր մաւրր չսլատա֊է յ ♦*♦ *յագ 

է ♦ 1ւ ա***ղ^4* ձեր աւ^անդոււժեանր աատ՜ճաո-աւ՝ 
7 \^ստու&ոյ սլատուիրանբր իւափս/նաԾ էռ ։ \\եղ^ 

ձաւորներ՝ աղէկ մարգսւրէուքժիւն րրաւ ձեր մը^ 
8 թ*սւ \քսայիս ու. րսաւ. . \^ս ժողոմուրգր վ***յ1 2 Ո Ր~ 

Թ ա՛կրն երոմր ղէս կր աատու.է . բաւղ րրե սո սիր^ 
9 տր Հեռացած ղատու աՏ է թն&մէ ♦ \\ւ պարապ 



տեգը ղիս կր պաշտե՛ն , մարդու* պատուիրահ 

բաներր $հ1~ վարդ ապետուիմիւն սորվեղրնելով ։ 

10 1/* մողովուրգներր իրե՛ն կանչելով՝ րսաւ ա^ 

11 ՚նոնռ ♦ \ սեռէո ու մի ար աո-էօ . ՀՀէ Թէ ի*սչ որ 

բերանր սր մւոնէ՝ կր սլո&է մար որ , Հապա հ*եչ 

որ բերնէքն 1լ ելլէ՝ ա՚նիկաւ կր պդ&է մարգր ։ 

1 2 V*" ատենր որ աշակերտ՛ներ ր եկան՝ րսխն իրե՛ն . 

*իիտե°ս որ փարիսեգի՚ներր գաւխհակդեռա՚ն՝ երբ֊ 

13 որ լսեոխն ան խօսբր : \Հն ալ պատասխան տա^, 

լով՝ րսաւ . \* սՂ^ն տունկ՝ որ իմ՝ եր1լնաւոր Հրայրս 

14 չէ տնկեր , պիտի խլուի ։ (<)՝/7// տուէօ անոնբ . 

\հ^+ կ ո 1Ր ռ< ն՝ կուրերու առաՉ՚նորգ . իսկ Թէ Ո Ր 

կդ/ՐՐ ^"/ր/՛" աոա^նորգէ , երկուքն ալ փոսր 

1 5 պիտի իւնսհւ : \^ճ. ^\ետրոս պատասխան տալով՝ 

16 անոր րսաւ . \\՝ե1լնէ մեռի աս առակր ։ (*սաւ 

1 / \\իսուս . ՚\\հ°ւո ալ տակաւխն անմիտ էռ ♦ \\ւ 

ք^քվ* Հասկանար ) Թէ ամհ^ն ի՛նչ որ բերսհյր կր 

մանկ յ փ ո ՐՐ V հրքօ^՜պյ՝ ոլ – արտաքնոոր կր ձգուի . 

18 \ ճ ՝ատ բերնէ՚ն ելաձ բաներր սրտԼ՚1ւ յառաԳ կու 

19 գան ♦ 1ւ անոնր կր սլղՏ 1՚ն մարգր ։ \Հնչու որ 

սրակ՛ն 1լ ելլե՛ն շար խորՀուրգներ ) սպանուիմիւն^ 

ներ ) Հնութ-իւններ է պոոնկութ՜իւն՚ներ , գոոու^, 

իՒիւն՚ներ ) սուտ մկայուիհիւն՚ներ ) ՀայՀոյու^ 

20 թ՜իւն՚ներ ։ \^սոնք են՝ որ կր պղձ //// մարգր ♦ 

բայց անլուայ ձեոքով Հայ ուտելը՝ չպդիեր մար^ 

գր։ 

21 1^ճ. Լ)իսուս անկէ ելլելով՝ ՀՀիւրոսի ու \)իգոնի 

22 կոդմերր գնաց ։ \շւ աՀա ^\Հանանաոի կնիկ մր 

ան սաՀմաններէՆ ելան՝ կ՝ աոաոակէր անոր ու 

կ՝րսէր ♦ ՀՀղորմէ՛ ի՛նձի $էր՝ որգի Գաւթի ) ագ^ 

23 $եկ ս գե.է՚ն սաստիկ կր չար չարուի ։ \շւ ինբր 

բնաւ պատասխան մր չտուաւ անոր . ու իր աշա^ 

կերտներր մօտե՚նալով՝ կ՚աոաչէին իրեն՝ ու կ՝ ր֊ 

սէի՚ն . \^րձակէ ատիկայւ ) վասն ղի մեր ետէւէ՚ն 

24 կ ՝ ադաոակէ ։ \^ւ ի՚Կթր պատասխան տա աւ՝ ու 



44 ՈՒԵՏՈՐՄՍ ԸՕՏ 1Ո»0՚ԷՈԱհ 

րսաւ . \^ս »»–"ք |^| «՚ը չրւրկուեսաւ՝ բայս միայն իս^ 

,25 րայէլր աանր սորս ու ահ ոչրւայւներա ՚ ն ։ \ք՚֊ ա֊ 

%իկայ եկաւ երկրպագութիւն 1լ ընէր անոր՝ ու 

26 V Ր ս էր * $էր ճ օգեէ րեե՜ր ։ \Հե "՚/ պատասիւսւն 
աո; սււ ու. րսաւ ♦ |^»^ձք չէ տոույ *աոր աոհւել յ 

2/ "*– շուներուն ձոեւ ։ \ք– անիկայ րսաւ. ♦ լ^ ##» 
$էր * ինչու որ շունեյսւ աւ իրենւյ տիրոջը սեոա֊ 

28 ՚նէ՚ն ի) ափահ փշըանքներէ^ն կր կերակրուէէն ։ \*կ 
ատեսր Լ\րսոէ ս աաաասլսան տուաւ անոր ու. » ֊ 
սաւ . \\Ա կին՝ –ԲաԼ Հաւատբգ մեե Է * օսւ ուռա*, 
սիգ պէս րսաւ յչեռր ♦ 1ւ սուն ժասէն անոր աո^ 
9եկր բմշկուեոաւ ։ 

29 (|*– (\իսուս անկէ գնաս՝ ^սւլիլեայի ձովեռեր^ 

30 .բՐ եկաւ , 1ւ լեոր ելլելոպ Հոն ՚նսաաւ ։ \շւ շատ 
ժոոովուրգներ իրե՛ն եկան յ որ իրե՚նո Հետ ունէի՚ն 
կասեր > կուրեր յ Համրեր , Հաշմանդամներ , ս. 
ուրիշ շատեր . ու ձգեչյիՆ ա՚նո՚նբ (Հիսուսի ոտքր , 

31 ե. բժշկես ղանոնս . \՝Հնանկ որ ժուլովուրգներր 
ռարմասան ) տեսնելովդ որ Համրերր կր իւօսէի՚ն , 
Հաշմանգամսերր կր բժշկուէին յ կաղերր կր ,բսւ^ 
չէի՛ն , ե. կ ո 1րերր կր տեսնէթն , #»է \՝*֊սրայէլի ^ս֊ 
աա ահ ր կր փսւոաւորէրն հ 

32 1/^ (Հի սո ւս իր աշակերտն երր վ>ովը կանչելով՝ 
րսաւ ♦ \\ր իւո՜ճամ ատ Ժոոովուրգ1էն ՚/րսյյ ♦ քւն֊ 
չու որ Հիմա իրեբ օր Է որ իմ ^քովս ե՛ն , 1ւ բան 
մր չունի՚ն ուտելու . ու անոնս անօթի արձակել 

33 չեմ ուռեր , քթԽ*Ա Ո Բ ՜ճամբան մարի՛ն : իսկ ա^ 
շակերտներր անոր րսի՚ն ♦ \\՝եււռ անապատի մէշ^ 
ուսկիւյ պիտի ունե՛ն ակր այնչափ Հաս ) որ այս^. 

34 չափ բառմութ-իւնր կշտաւյրնե՚նք : |^#– (\իսուս 
րսաւ ա՛նո՛նս . ՝֊\Հանթ ՛նկանակ ունիք ♦ անոնբ ալ 

35 ըսի" * Ն°Թր յ ոլ – վՀ ա ՚նի մր մանր ձուկեր : լ^ 
Հրաման րրաւ Ժոոոսուրգ1քն որ գետնրն վրայ 

36 ՚նստի՚ն : \\լ եօթ ր ՚նկանակր Լւ ձուկերր առաւ , 
գոՀասաւ Լւ կտրես ) ու տուաւ աշակերտներուն , 



37 աշակերտներն ալ ժոոովուրգին ։ \\երան ամէն^ 

օ/ւ՝ 1ւ կշտագաե , ու եօիՒր գաւ/բիւգ լեգուԵ՝ ա^. 

38 ւելցահր կտորուանէչեերր գերգուգրե ։ \շւ աեոկբ 

որ կերան՝ Հորս Հագար Էրիկ մարգիկ Էին յ կնիկ^. 

ներէն 1ւ աոաւէեԼր1*ե ր գատ % 
39 Ո*– երբոր ժոգոգուրգր արձակեգ ) նաւր մտաւ , 

ու. \\՝ագգաոաւի սաՀսամեերր եկաւ : 

յ Փարիսևոիք ՛նշան ւքի կ՝ ուզեն ւ (յ գիսուս կր սւաաուիրկ իր ա չակերտներում որ դգդյշ 
ըյլան փարիսեցւոց և. սագուկեցւոց խմորեն է 13 ձ*ողովուրգին կարձ իքը քրիստոսի 
վրայով , 1(յ և. Գ\եարոսի գաւանութ իւնր յ 2^ գիսուս կ՝ ՝ իմաորնկ աշակերսւներուն իր 
մւսՀր . 23 կր /անգիմանէ Գ\եարոսր՝ որ կ՝ ուղեր գէմ՝ կենաւ . 24 ե֊ իրեն Հեան-իւուօոււ. 
ներր կր խրւսւոէ որ իրենց խւԱՀր կրեն < 

|^է փարիսեգրեերր ու սագուկեգիներր ոոպր 
եկաԱ ճ փորձԼւոգ իրմգե կ՝ ուոէրե որ երկթեթ1քն 

2 նշան սր գուգրեէ իրենգ ։ \*նիկայ պատասիւաե 
տուալ ու րսաւ անոնգ ♦ \^րբոր իրիկուն կ՝ րլլաւ , 
էլրսէք թէ <*\արզ ղ\^\ ըըայ , ի՛նչու որ երկինքր 

3 կարսրա& է հ \հլ– աո–ւոուանռ ճ |^ յսօր սլւրիկ ղէ^է 
Լ1ձ***յ ) ԲԱՀ՛ 11 ֊ Ո Ր երկրեբր միգապատ ու կարսրաԾ 
է : \\եո&աւորեևր ճ երկքէնորե երեսր ^բննելր գի֊ 
տէո ^ բալո ժասանագներուն նշասներր չէ.բ կրր֊ 

դ սար 4^«յ»1«44լ : Օաո ու շնագոո ագգր սշաս կ ու^ 
գէ ♦ 1ւ ""՚քքլ սշաս պիտի չտրուի աս որ յ բալգ 
ԼչուԽաս սարգարէրն սշանր . 1ւ լժոգուգ անոեբ ՝՝ 
ու գեաո : 

5 \\ւ երբոր իր աշակերտներ ր մէկալ կոգւ/ր ան^ 

գան կագ աոնելա. մոուգեր Էրե : լ>ճ. \^իսուս 
անոնգ րսաւ ♦ ^կայեգէո ու գգուշագէո տիարիդ 

յ սեուոո 1ւ սագուկեգւոգ ի/ւ/հրէն : \*Հնոկբ մԷՊեր^ 
եիե կր իյորՀԷին՝ ու կ՚րսէին , Թէ ***, առ քբերր1յռ 

Օ ^ւհ-^հ^ւ** յ ]^«/Հ^ Հ\իսուս *սԼ»1շ Լ»»«^«– Հք՚շ գիտսա/ոգ 
րսաւ աեոԵգ ♦ \\՝ԷՊերսիգ ինչու կր ի/որՀիբ՝ թե^, 

9 րա^աւասաեր ) Թէ Հագ չառիռ : ՀՀակաւի՚ե յ1ք.ր 

Հասկրսար Լւ չէ^Բ //՛Հեր Հինգ նկսհտակր Հինգ 

10 Հաղարիւս , ու ռաե ի կոոոմ մերգուգիռ . \\ բ չ ալ 



46 ՈԻԵՏսռտգ* ըստ ս՝ստ0՝Լ՝ւաԻ 

եօթ՜ր ՛նկան ակր շորս Հաղարի՚ն յ ու քանի զամԼ 

1 1 բիւյլ վերցուցիք : ի բ նչպէս չէք Հասկրնար թէ 
ես Հառի Համար –րսի ձեռր՝ փարիսեռւոռ 1ւ սա^ 

12 գուկեռւոռ խմոր էքս զգոյշ կենալ ։ \Հն ատե՛ն ր 
Հասկրռան՝ որ Հառի խմորէքս զգուշա՛նալ չրսաւ յ 
Հապա փարիսեուոո ու սագուկեուոռ մարգապե^ 
ւոա ի1 Լ՚նԼ՚ն ։ 

13 |/է (Հիսուս *\>ԷՓ աաոս Է \\եսարիային կողմերր 
երքմաւոմ ) իր աշւսկերտներուն Հարոուռ՝ ու. ր^, 
սաւ . \\՝արդիկ ով կ՝ րսե՚ն թէ եմ՛ ես \\րգի մար^ 

14 Գ ո 1 ։ 1\*– ասոնբ րսէ՚ս • \\մակբ ^Լ-հ՝*** ^է ($ ո փ~՛ 
Հաս՛ն էս մկրտիչն \–* , ուրիշներր \^ոիան ) ուրիշ^ 
՛ներս աւ՝՝ \^րեմիան , կաս մարգարէքներկ՚ն մէկր : 

15 Հ Հ սաւ անոնս . Հ^ապա գուռ րնհի Համար ոմ կ՝ ր֊ 

16 սէ.բ ճ քմէ եմ՝ ։ \\իմ7ւն ^Հետրոս պատասիւան 
տուաւ ու րսաւ ♦ ՚\*ուն ես վՀրրստոս՝ կեսգանի 

1 7 \* ք ստու&ու \\րգթն : \^ւ \\իսուս պատասխան 
տուաւ ու րսաւ աս որ . \քրանի վ*եռ \\իմոն 
•Հոմն ա՛սրս որգխն > ինչու որ մւսրպւնր 1ւ արուն ր 
ռեռր չյաւտնեռ *****1\***յ , Հասլա իս Հրայրս՝ որ եր^, 

18 կքէկրս Է ։ \ք՚– ես է>եպր 1լ րսեմ՝ որ ՚\\ուե *$\ետ^, 
րոս ես յ ու աս մէմրն մրաւ արար շինես րս եկե^, 
ոեռիս , 1ւ գմոխբիա գո^ներր անիկաւ պիտի չր~ 

19 ւաո 1*1 //// : \\ւ երէքնիո թ-ագաւորուիժեա՚ն րա^ 
՚նալր՚ներր յշեոի պիտի տամ՛* 1ւ ի՚եչ որ երկրի 
մրաւ կապես յ երկիԿ/քի մէ\ կապուահ^ պիտի րլ֊ 
ւաւ ♦ ու ի՚Աչ որ երկրի մրաւ արձակես , երկրնռի 

20 մԷ9 արձակու ած՝ պիտի րսաւ ։ \Հն ատե՚նր աշա^ 
կերտներուն պատուիրես , որ մէկու մր չրսես 
թ՜Է Ւ^ՔՐ ՝՝\Հրիսս*ոմն Է ։ 

21 \*ՆկԷ ետէւ սկսաւ Լ\իսա ս իր աշակերտներուն 

ցուչյրնել թէ պէտք Է որ ի՚կքր \քրուսաղէմ՝ եր֊ 

քմաւ ) ու շատ չարչարանքներ կրէ ԾերերԷս և. 

ոաՀանայապետներէՆ ու գպրրներէս յ 1ւ սպան֊ 

22 ՚նուի յ ու երրորգ օրր յարա թ իւ՚ն աո֊նէ ։ \հլ 



<1՝ԼքՈ՝Ի՛ յ 1։ 47 

^եսարոս մէկգի աս աւ գահիկասա , էւ. սկսաւ. աահ^. 
գիմահեա ոա՚հիկաա՝ ու. րսեա * ՝՝\Հւսւ. քեգի վՀ ռւ 1 Տ^Բ՝ 

23 ասա բահր ռեպէ չըալայ ։ \ք*– քակոր գաաահւալոգ 
0\ևսարոսրս րււ աւ ♦ \քսաիս ււ՚հւս \\աաւււ1ւաւ ) էասԾՈ 
գաաւաա՚ակաաաաւ ա իւ՚հ ես աա աւա՚հ ♦ քան չու. որ \* ք ստու.Ծոա 
բս/հերր չես էէւոաձ Լր , –~ է աւսա ւ/արգոգ բասերր : 

24 \^ե աաաւԼ՚հր Լ\իսուս որ աշակերսահերոահւ րսաւ . 
\(Տ՝Է որ մէեր համ եսաէւէս գաք //ուռէ ^ Թ ոո . Ւր 
ահձր ուրս/հաա ^ ււ. որ իաաչը ա/երռրնէ , ու. իաՐ 

25 եսաէւէս գաա ։ \\ ասն գքա ու1 որ կ՚ուռէ իր ահձր 
ապրեգրհեա , պիսաի կորսրհգրհէ ս/հիկաա . և. աաաւ 
որ րեԾր կաաւար որ ասձր կր կորսրհորհէ յ արսար 

26 գսասէ ահիկայ ։ ՝\Հսւհգի է՚^շ կր շ^Հե աՐարդ աՐր 
աս է որ բոլոր աշէսարՀր ա1ասսարկի , 1ւ իր սհաձր 
կորսրսորսէ ♦ կսաաՐ իր ււահձրհ Հասար քւ՚ԱՀ աոասա^ 

27 ք/էվՏ պիաի սաաա աՈսրգ ։ \\ սահ գի \\րգին սՂսրգու 

իր ^ րը աիաո^բոավր պիսաի գաա իր Հրեշսաաէլհե^ 

բուհ <չետ . 1ւ ահ ասաե՚հր սւսՂքհ ւ/Լկաաա՚հ իր գոր&^ 

ոերուն ՀասեաՈսսա Հատուգու-այ պիսաի րհէ * 

28 ՚շՀշմարիսա 1լ րսեաՐ ձեղքա , որ *Հուա Ներկաա եգոգ^ 
սերէս ա/աէկ ռահրհերր կա՛հ՝ որաա՚հր աՐաՀոա^սհա Հա^ 
ա/ր պիսաի չաաա՚հե՚հ > ս"ահչ1ւ. որ սաեսհե՚հ \\րգի*ս 
"^ՐԴՂ/ ԷՐ Թ սյ գ սո ֊ ո Ր ո1 ֊Թի 1 ^ սՈէ յԸ ևկաձ ։ 

«1՝Լ– <)Վ՝ 

1 ՝ՀրԷ է "" ոս Է այըսկերպութ-Էւնլլ է 14 ■ՔրԷսս""՛ կր բքք-շկէ լուսևոար , 22 կր նախաձայնի 
էր չարչարանքները , 24 ու. երկգրամեան տոլ.րքր կր Հաաու ցանկ ւ 

1 |/ճ– ՛Ա՛Յ °Ր^ ս ետև. Հձիսոա^ս իր Հեսար աւ։ աւ 
^Հեսարոսր ու Լ^ակոբաասր և. ահ որ եգբաարր Լ\ոա1^ 
Հսհհակսր յ ու. ահաահր ա/ա\կ բարձր լեաւ. ա/ր ^ա՚հեաա 

2 աաա-սւհձրհ ♦ ^/ճ. ա ա ա՛հա ա՛հ աա աաւ.Պ1ւր ասակերպեգաւ. , 
ու. իր երեսր աիաալեգաւ. արեգակի պէս > ու. իր 

ձ Հահգերձսերր ՜ճելաայրկգահ ւա ՛սու պէս է \հլ սւ^ւս 
Լրհ ոա՚հ ա՛հա ա՛հ աւ \\՝ոա1սէս ու. \^աա(ասւ ) ու. իր Հ^եսար 

4 կր իւօսէրհ ։ ^Հասաասիաահ սա ու ւա "Հեսաբ ոս՝ ու. 
րսաւ. Հձիսոա աւի՚հ . ^^/՚՝ աաաէկ է որ Հոս կե՚հահո . 



48 ԱԻԵՏԱՈ՚/Ա Ը»8 1)՝ԱՏԹԼ՝քԱ)Ի 

թ է որ կ՝ ուզես ) իրեր խրճիթդ շքտեե՚եբ Հոս , մէկր 

5 .թեզի՝ 1ւ մէկր \)՝ովսէսթյ՝ ու մէկր \^զիայթե ։ \;ւ 

օտսեի որ աեիկաւ կր իւօսէր > ստՀա ւուսաւոր ասա 

մր աեոեռ գրատ Հոզաեի եզաւ ♦ ււ աՀա ամպէ՚ե 

ձատե մր հ\***– ճ րսելոմ ♦ \ Պ ^տիկայ է իմ՛ սիրելի \\ր֊ 

դրս ւ որուս Հատյեեր ես ♦ ատոր մտիկ րրէօ * 

6 \\*>ակերտեերր երբոր տսեզրե յ երեսեուե մրաւ քէե^ 

յ կան • ու իւիստ մաիւզաե ։ \^ւ \\իսուս մօտե՚եա^ 

ւոմ դպաւ աեոեռ՝ ու րսաւ . \դԷօ ու մի՛ մախ^ 

8 ՚եար ։ ^չքերեէտե մերոուռին՝ ու մէկր չաեսաե , 

Բ ա մՑ ՚ֆ՚Ղ/" Հձիսուսր ։ 
9 1\ւ երբոր աե ւեււեէ՚ե Աար Ա՝ հ^եէէւե յ Լ^իսուս 
պատուիրեգ աեոեռ՝ ու րսաւ ♦ \\տ տեսիլրր մար^ 
ղու մի՛ ոոուոէռ յ մի՚եչ1ւ \\րգրե մարգու ւՌո֊ել^ 

1 *էւհր1քն ւարու/ժիւե աււեէ : \շւ իր աշակերաեերր 
իրե*ե Հարզուգրե՝ ու րսրե . \\տ րեսե իեչու Համար 
գպիրեերր կ՝րսես՝ քսէ ^\էաո է որ ատւաշ \^զիաե 

11 գաւ : 0\աաասիւաե սւուաւ (Հիսուս՝ ու րսաւ ա^ 
*եոեռ ♦ *ձիր աւ –ի աււաՊ \քոիաե կու տլտււտ յ 1ւ ասՂքե 

1 2 բաե կարգի կր գեէ : \ ճ ՝*աւռ ձեզի ս՝ րսեմ՝ , որ 
\^զիաե արդ1*էւ եկահր Է յ 1ւ աեիկաւ չճաեչցաե , 
Հապա իսչ որ ուզեզրե՝ րոիե աեոր ♦ աեաեկ աւ 

13 \\րդք*հ մարդու աեոեռմէ պիտի չար չարու ի : \*Հե 
ատե՚եր Հասկրցաե աշակերաեերր , որ (ՀոմՀաե^ 
*եէս մկրտչթե Համար րսաւ աեոեռ հ 

14՛ ք1^ երբոր մոոոմուրգթե ռոմը եկաե , մարգ մր 
մօտեգաւ աեոր ) 1ւ հ^ուեկ չոբելոմ՝ ե՝ րսէր . ^4՜/*՝ 
իմ՝ որոտ ոտս ոզորւ/է՛ , որ կր լուսեոաի յ ււ չարա^ 
չար կր աաեԳուի ♦ ոաեզի շատ աեգամ՝ կրակի մէ^ 

15 կիքեատ , ու շատ անգաւՐ քր^րի մէք^ ։ \յ՚ւ. աեի^. 
կա է ոու աշակերտեերուգ բերի , ու չկրռաե զա^ 

1 6 ՚հիկաւ բմշկել ։ (Հի սուս պատասիւաե տուաւ ու 
րսաւ . \\մ աեՀաւատ 1ւ խոտորեալ ազգ՝ մի՚եչ/ւ 
ե°րբ ձեզի Հետ պիտի րլլամ՝ , մի՚եչէւ երբ ձեզի 
պիտի Համբերեմ* . զաեիկայ Հոս թեձ ի բերէվ> ։ 



«ՒԼՈՒ1» ւԻԸ 49 

17 \ք*– (Հհ սուս սաստեո անոր յ ու դէւր անէլէ ելաւ . 

18 հ. բժշէլուեոաւ տոան ՛հուն ժամէ/ն ։ \*Ն ատե՛ն ր 
ա^աՏլեբտներր առանձբն Լ^հսուսբն օոմը երէժա^ 
/ու/՝ րսհ՚ն . \\՝եզո րնՀու չէլրոանռ անհէլաւ կանեք : 

49 1/^ \\հսուս րսաւ անոնո ♦ ՚-^եր էժերաՀաւատու^ 
էժեանր կամար ♦ ռւսսոր ՜ճշմարհտ հ րսես ձԼոր . 
ք<) ճ է որ մանանեբւհ կատի չափ կաւատբ ունե^ 
՛նար յ աս լեռանս պիտի րսէո՝ \^սհէ անդի՛ն փո^ 
իէադրուէ , էւ ահ ար փոխադրածի . ու. բան մր 

20 անՀՀնարէւն ահ ահ չպլայ ձեոի ։ \\աէլաւն աս տե^ 
սակր »–հ\ լ Հ***1»**Լ Հեսեր , Բ ա 1*/ միայն աորէմբոմ էւ 
&ոմաաա < Հուէժեամբ : 

21 ք|#. երբոր անոնո 1 իալիլեայի մԷ9 հր սլտրտէին՝ 
(ձքւսուս րսաւ անոնո » \\րդբն մարդու ահտհ 

22 մատ՛նուի մարդոո ձեո-բր » \ք՚֊ սա՛նի հալ ահտհ 
մեո-որնես յ ու երրորդ օրր ւարուէժիւն ահտհ 
աունէ * ու Խիստ տրտմեոան : 

23 \էՐք լո Ր ոյնոնր \\ափաունալուս ե՛լան ^ երէլդրա^ 
մեան *ք»֊Հ–քշ աււնոոներր ^Հետրոսրն եհան՝ ու ր^ 
սիս * Զ,եր մարդասլետր երէլո րամեանր շԸ^Հա^ 
տա ոաներ ♦ **• անի ՛լալ րսաւ ♦ |^ լո՛ յ Լշ Հա*ք»֊շա%Է : 

24 ք|^ երբոր տունր մտաւ յ (ձիսուս անոր դէմր 
ելաւ ու րսաւ ♦ ՝՝\Հեռր բնՀսլԷս էլ երէւնայ՝ \\իմոն . 
երերիս լժագաւորներր որմէ բ ն ՚/աո՚նե՚ն Հարեր 
համ՝ տուրբր > հրենդ որդիաերէ^ն յ քմէ օտար^ 

25 սեր էն ։ *Հ\ետրոս անոր րսաւ բՒէ Լ՝)տարներէքն ♦ 
*ձրսուս անոր րսաւ ♦ \\ւ բեմն որդհբր ապատ ե՛ն : 

26 Ւ ա /՚1 լԸԱ ա 1 Ո Ր անոնբ դաւթ-ահոեդրնե՚կբ ) գնա 
ձողը էւ հարթ ՀգԷ > ու առՊի ձուհր որ է/ելլէ՝ 
առ յ էւ անոր բերանր բանալոպ սատեր մր ահտհ 
գտնես . ոանիհայ աո՝ անո՛նո տուր թն&հ էւ օե^ 
զի Համար ։ 

«ւ՝Լ– յ՝ւ; 

1 •քԼրիսաոս կշ աւլաաուիրկ իր աշակերաներուն խոնարՀ ու. Հեո ՐյԼ ա 1 • 7 գայթակդու ... 
թիլն չաալ, և. պղաիկնէրքլ չանարգեք . 15 4/1 ""րվԷցՐ՚՚Է ԹԷ ֆնչս/Էս վարու-ելոլ ենք 

4 



50 ՇԻԵՏՇՈ7|ւ »լ»Տ ՄՏ80»ԷՈՍհ 

մեր եոբայրներուն ՀԼա , երբոր անոնք մեղի գկմ՝ մեղանչեն , 21 և. թէ քանի անգամ՛ 
Ներելու ենք անոնց . 23 ասիկայ կր րացատրկ թագաւ֊որի մի առակովդ , որ Հաչի. »•.-. 
ղեց իր ձառաներէն , 32 "*– իր շեկերին ողորմհւ֊թիւՖ չըոլցրնողր պատմեց ւ 

\ ՚՜\ է ուն ժամանակր աշակերտներր Լ^իսուսին օո^ 
ւէր եկան՝ ու րսրն . \\գ Է մեօ՜ երկնիռ քժագաւո^ 

2 րութեանր մէշ : |/ճ. Լ^իսուս տգաւ մր և անձեռ 

3 իրեն յ գանիկաւ անոնգ մէշտեոր կաւնեգուռ , \\ւ 
րսաւ . քՀշմարիտ պ րսես ձեոքւ յ ք<)՝Հ։ որ դարձի 
չգաք 1ւ տղոչյ սլէս չըլլաք , երկնիւյ թագաւո^ 

4 րու/միւնր բնաւ սլիտի չմտնէո : \\ւստի ով որ 
որ անձր աս տգուն պէս իւոնար^եգ րն է , անի կա ւ 

յ է մեծ՜ երէլնիգ /ժագաւորու/ժեսար աէշ ւ \/ւ֊ ոգ 
որ ասանս ւոոաւ մր րնդունի րս անունոգս ^ որս 

6 կ՝ րնդունի : լ^ճ. ոս որ գայթ-ակգեորնէ աս պրո^ 
տիսներուն մէկր՝ որ րնԾո սր է աւ .ատան , աոէկ 
է ււաոր՝ որ որ աարանոգէն իշու աոառռր ոար 
սր կաիւուի յ ու Ծոգուն անդունդրն սէշ րնկոմի ։ 

7 11 ա/ աշրյարՀրս գաւիՒակգուլժիւսներու ււսսա^ 
՜ճաո֊աւ ♦ սասս որ Հարս է որ գայւժակոուրհիւն^ 
Ղւերր գան յ բաւգ գա/ սա մարդուս՝՝՝ որուս ձեռ.^ 

8 քովր գայթակգութիւնր կու գայ ։ \՝,րդ՝ թէ որ 
.բու ձեռքդ կամ ոտքդ վ*եգ կր ոամմակոեոր֊ 
՚նէ յ կտրէ ւսնիկաւ՝ ու. ռեգմէ &գէ ♦ ագէկ է յ*եգր 
կոպ՝ կամ աակասաւոր մտնել կեանքր յ բան 1ժէ 
երկու, ձեո֊ք՝ կամ երկու, ոտք ունենալ ) ու. ւաւի^ 

9 տե՚նական կրակի՛ն մէքր ձգուիլ : \շւ թ՜է որ 

աչքդ յ*եգ կր գայիմակգեըրնէ , Հանէ անիկայ՝ 

1ւ օեզմէ ձգէ ♦ ագէկ է ^քեգի մէկ աչքով կեանքր 

մւոնել , ոաե թէ երկու, աչք ունե՛նալ , ու կրակի՛ն 

գե^եանր ձգուիլ : 

10 ա Լ \գ"յԼ Կ^ցէք՝ որ չանարդէվշ աս պգտի1լներէ*ն 

ւ1էկր * յ^անգր և՝ րսեմ ձեգր որ երէլնիւյ մէֆ^ ա^ 

՚նոնգ Հրեշտաէլներր միշտ կր տեսնեն իմ Հ^օրս 

11 երեսր որ երկքէնքն Է : Հձնչու որ \լ)րդին մարդոյ 

12 եկաւ կորսա ած ր փրկելու ։ ՚\՝**նչպէս կ՝եր1ւնայ 

ձեզի ♦ թէ որ մարդ մի Հարիւր ոչխար ունենաք , 



«)՝ԼՈ1՝1« <)՝Ը 51 

1ւ անո՛նղ մէկր մո/որի ) թ/նսունուրնբ ո^ա^շ լեռ^ 
՚ներր Հը Բ ձգեր յ ու երթար սու որ ահ բ տնտռեր ։ 

43 1^ թէ Ո Ր գտ՛նելու Բ/լայ ղանիկայ յ ՜ճշմարիտ /Հր֊ 

սեմ՝ ձեղի , որ աւելի ուրախ կ ՝ ըԼԼ ա յ անոր վրտյ յ 

բահ թէ թքնսունուիՂ/նրն՝ որ ւՈոորաձ չես ։ 

14 \՝ ք սանկ ալ ձեր երէլնաւոր Հ+այրՐ ^ < >" , ^/ ^ / , ՝ Ո Ր աս 
պղտի1քներ1քն մէկր կորսուի ։ 

15 ք<)՝^ ո ր վ1 ոլ եղբայրդ քեղի դէմ մեղան չէ , 
գնա րւհտղ իւեսնէ անիկաւ երբոր դուն 1ւ աս մր^ 
՚նակ էբ ♦ թէ որ օեղի մտիկ րնէ > շաՀեռար .բու 

16 ե ղրայրգ ։ *Հապա թէ որ մտիկ չընէ 4–Ն*ձ ) վ± ՈԱ ~ 
Հետդ մէկ "՚*քքլ մր կամ եբկո՚ւո ալ առ յ որ երկու, 
կամ իրեբ մկաներու բերնէ ամէն բան Հաստա^ 

17 տոլի ։ \քւ֊ Թ՜է որ անոնղ «**լ մտիկ չընէ ^ եկեղե^ 
ղիի՛ն րսէ ♦ ի ս կ Թէ Ո Ր եկեղեղիթն աւ մտիկ չընէ յ 
Հեթ՜անոսի ու մաբսաւորի պէս թող րսաւ ոեղի ։ 

18 յՀշմարիտ կորսեմ ձեղի . \քրկրի ւքըայ ի՛նչ որ 
կապէո , երկրնռի մէշ կապուաԾ պիտի բլլայ * 
ու երկրի ւ/րատ ի՛նչ որ աբձակէո յ երկի՛ն ռ ի մէՊ 

19 արձակուա$Ւ պիտի բլլայ : ՚Հ^արձեսււ կ ՝րսեմ 
ճեղի . \Շ Ճ Է որ ձեղմէ երկու Հ»^\ երկրի մրաւ մհա^ 
բանրն ամէ՛ն իոչ բանի Համար որ էսն գրե՛ն ) ա ի–՜ 
տի Ր1Լ ա 1 անոնո իմ Հ^օրմէս՝ որ երկթնքլն է ։ 

20 ^\Հանղի ուր որ երկու կամ իրեբ Հ*գ\ ժողմուաձ 
բլլան իմ անունոմս յ Հո՛ն եմ ես անո՛նղ մէՊը ։ 

2\ \Հն ատե՛ն ր ^Հետրոս մօտեղաւ անոր՝ ու րսաւ ♦ 
Տէր .բանթ անգամ թ է որ եղբայրս ին&ի դէմ 
մեղանշէ՝ ՛ներեմ անոր ♦ մի՚նչէւ եօթբ անգամ : 

22 \\իսուս անոր րսաւ . վՀեղի չեմ ըսեր թէ սԴՐնչԼ. 
եօթբ անգամ , Հապա միաչէւ եօթանասուն ան^ 

23 գամ եօթբ ։ \^սոր Համար երկՆիղ թագաւո^ 
րութիւնբ կբ նմանի թագաւորի մր , որ իր &ա^ 

24 ռանեբէն Հա շիլ առ՛նել ուղեղ ։ \\ւ երբոր սկսաւ 
առնել , տասբ Հաղար տաղա՛նդի պարտական մր 

25 բերուեըաւ իրե՛ն ։ Ւպյց ա՛նի կա յ վճարելու \***^**^ 



52 ՇհեՏՈՐՄն Ը0Տ Ա՝Ո80*ԷՈՕհ 

դ»֊րէ֊1 չունե՚նալոմ , իր տէրր Հրամա՛ն րրաւ. որ 
ա՚նիկայ՝ 1ւ անոր երեր՝ ու որդիռր 1ւ անոր բոլոր 

26 ունեռաԾր օ՜աի/ուի , ու ղա^+շ մ՜ճարուի ։ \^ ո ե 
&աո֊ան անոր առշււր իյնալու/՝ երկրպագու1ժիւն 
կ՛՝ րնէր ու կ՝ րսէր . $^Հ»՝ ՀամբերԷ թե հ՜ի ) 1ւ ամհխր 

27 վ>եզե Ար Կ՜ճարեմ՝ ։ \շւ ան Բառայի՛ն տէրր մը֊ 
րան իւոճալոպ արձակես ռանիկաւ ^ ու պարտբր 

ձօ շսորՏհո անոր ։ \շ՝ւ սոլն Ծաո-ան ելաւ , որ ծ՜ա֊ 
ուայակիո՚ներԷՆ մէկր գտաւ որ իրե՛ն Հարիւր 
դա^եեան պարտս ունէր , ու ոանիկաւ բո^նելոմ՝ 
կր իւեոգէր յ ու և՝ րսէր ♦ \ք ՜ճարէ րն&ի ա՚նԼոահ՛ 

29 պարտթգ է \\ւստի անոր հ աո այակիոր անոր 
աո որ րնկաւ , կ աոաչէր անոր ու կ րսէր . ՀկասՆ 

30 Բ ե րէ ի՛նձի , ու քեղի կր վճարեմ՝ ։ \յ>ւ ի՚Կքր չէր 
ուոեր * Հապա գնաս բանար ղրաւ ոանիկաւ , 

31 մրնչււ որ պարտորր մ ՜ճար է ։ \^րբոր իր Ծաո-այա֊ 
կիոսերր տեսան եոաօ՜ բաներր յ իյիստ տրտմեի 
սան յ ու եկան իրենռ տիրոշը Հասկրռուորն րուոր 

32 եոահ ր : \Հն ատենր անոր տէրր կանչես ուսեին 
կաք ու րսաւ անոր ♦ Հ^ար Ծաո-աւ՝ ան րուոր 
պարտբր ես ռեսի շնորՀեոր աահ՜հ աղաչելուգ 

33 Համար ♦ \)ւրեւա սլէտբ չ^քր վ*եոէ ալ սու &ա֊ 
Ո-աւակռիդ ոոորմիլ յ րնչպէս որ ես ռեսի ոոոր^. 

34 մհռաւ : |>ճ. անոր տէրր բարկանալոպ գաՀի՜ճ֊ 
՚ներուն մատնեռ ոանիկաւ , մէւնչէւ որ բոլոր 

35 պարԱոբր մ՜ճարէ : \^սանկ ալ իս երգնաւոր 
Հրայրս պիտի րնէ ձեռի , քսէ որ ձեր սրտերէքն 
չէ.ր ՛ներեր յ ասՂքն մէկր իր եոբօրր ^ իրե՛նռ 
ւանռսՒնքներր : 

2 Քրիստոս կր ռժշկկ Հիւանգևերը . 3 պատասխան կու տայ կնիկ արձակելու վրայով 
փարիսԼյլյ,չյ րրա& Հարցմունքին . 13 մանը աղաքները կ՝ ընգունի . ^Հ կշ սորվևցընէ 
սլատանիին թ֊կ– ինւսլէս կրնայ ստանա։ լա։ իտևնական կեանքը , 20 և. թէ՛ ր*հ ընելու 
կ որ կաաարեալ ԸԱա/ • 23 իր աշակերտներուն կ՚ըսէ թե՛ ինւպկս գժուար է Հարուս^ 
տ ին ^սաուձոյ թ֊ագաւորութիւնր մտնել , 27 ե. վարձք կր իաստանայ անոնց՝ որ իր 
ետև֊կն երթ-աչոլ. Համար որ և իչյէ բան կր թոզոլ-ն I 



«ՒԼՈԻ1՝՛ <իք<>՝ 53 

1 Հ\ւ Լււաւ որ երբ ԼՀիսուս աս իւօսռերր լմրն^, 

ւյ ա տւ , *\*ա/ր/եայէ՚ն եւաւ , ու Սրա Հ^րԷաստանի 

2 սաՀման՚ներր Լ\որգանանու ա՚նգիի կողմր ։ \շւ 
ա՛ն որ եաէւկ՚ն շատ ժ ոգու/ուր գներ գա որս , ու. 
Հոն բժշկես ոանոեբ ։ 

3 |>ճ. փարիսեսի՚ներր ա՛ն որ մօտե՚նալոմ , գանի^ 
կայ կր փորձէէէն՝ ու էլ րսկթն իժ Է՝ \^րժան Է որ 
մարգ մր հր կԿւհկր արձակէ ամէքն պատճառի Հա^ 

4՛ Սար ։ \^էիկայ աւ պատասխան տուաւ ու. անոնս 
րսաւ ♦ Հ2^֊ր կարգասեր , քժէ ան որ սկիգթէքն 
ստեոծ Լո , սյրու էւ Էգ ստեգծ եւյ անոնս՝ ու րսաւ ♦ 

5 \^սոր Հաս՛ար մարգ Էհ Հայրր ու մայրր արար 
ձգէ ) էւ հր Անկան ր պիտի յարի ^ ու երկու որ 

6 մէկ մարմքւն պիտի րլլան ։ \\ւստի աւ երկուբ 
շե՛ն , Հապա մէկ մարմրն . ուրեմն ան որ \*,ս֊ 

7 ա ու ած միաւորեռ՝ մարգ Թ Ո Ո չգատէ ։ Հ ճ սի՚ն 
հրե՛ն ♦ Հ^ապա \\՝ոմսէս Հաքու, պատուիրես ար^ 

8 ձակման էժուգՕԺ տալ 1ւ արձակել ։ \ ճ սաւ ա^ 
՚նո՚նո . \\՝ոմսէս ձեր սրտերուն կարօ՜րու/ժեանր 
Համար ձեւմւ Հրաման աուաւ կնիկներնիգ ար^ 

9 ձակել . բայգ սկիգբէքն անանկ չեգաւ : \\ակաքն 

ձեւժւ է/րսեժ . \\պ որ ա ււ ւււ ե ււ պոոհէկուէժեան 

պատճառս հր սնիկր արձակԼ՝՝ էւ ուրիշ մր ասնգ յ 

շնուէժիւն կ՝ րնէ ♦ էւ ոմ որ արձակա ած ր աունէ 

10 շնուէժիւն կ՝ րնէ : \»ր աշակերտներր րսրն իրեն ♦ 

(ծ՝Է որ ատանկ բան կայ Էրկան ու էւնկան մԷՊտե^ 

11 ո էԼ Համուսնսյնաւը աոէկ Է : լ^<ւ. րնբր անոնգ 

րսաւ ♦ \^մԷՆր բաւական շեն ատ բանին . Հապա 

12 անոկր ճ որոնգ արա ած Է : \^նշու որ կաս ներ^ 

ոէէնէէներ , որ քրշ-^շ մօրր որոմայ՚նէ՚ն անանկ օ՜ր^ 

՛նան ♦ էւ կան ՚ներքէաէ/ներ , որ մարգոռմէ ներբրնի 

եգան . 1ւ կան սերոի՚նի՚ներ՝ որ րկԵգւթնռԱրե ներ^, 

ռինի րրի՚ն երէլնիգ էժագաւորուէժեա՚նր Համար . 

ոմ որ կոն այ տանիւ , էժոգ տանի ։ 

13 \^ե ատե՛ն ր մա՛նր տգաբ բերուեսան իրե՛ն ) որ 



Ա ՈԻՆՏԱՐՄւ, ԸՍՏ 1Ո՝,Տք<)՝Լ՝ՈՍԻ 

անոսռ վրաւ <տ.եռռ գնէ ս֊ աոօիՒբ րեէ > ու. աշա^ 
14 կերտներր կր յանգիէւսաէրս ռաեոկբ ։ \\աւո 

Լ^իսու.ս րսաւ. . \<\՝ոո տուէռ ****** մանր տոոռր յ և. 

մի՛ արգիլէռ ատոնր րնԾի գայէքե ♦ իՆչու. որ երկ^. 
1 5 ՚սէ՚է քմ ագաւո բութի ւնր ատանէլներուս՚ն Է : \հլ 

սհւոնռ վրաւ ձեռռ գնել1քն ետե՝ գսառ անեէ : 
16 լ^*– աՀա մէկր մօտե՚նալով՝ րսաւ. ս/եոր ♦ \\արի 

կարգապետ՝ ր՚եչ բարի Գ**գֆ* գործես յ որ ւաւի^ 
1 7 տեՂւական կեաեբր րեգունիմ : \^#– անիկա յ րսաւ. 

սա որ . \Խչու. պիս բարի ս աեուասես » մէկէքե 

1 ի ոսոո բարի էկաւ *. **ւ է \^ստու.ա*հ՜ . Հապա թ՜Է 

որ ս՝ ուռես կեասռր սան եւ յ սլատա իրա1ւո1ւերր 
18 պաՀԷ * Րսաւ. ահ որ ♦ \\րո°*կռ ♦ 1ւ (^իսուս րսաւ. . 

\* ք սոնբ . \\պասոււժիւՆ սի՛ լւներ յ Հ* սու/ժիւն 

սի՛ րներ յ *\*ոոու1ս–իւհւ սի՛ րեեր յ Աքքէօ» վկալու ^ 
19 ւսիւՆ սր՛ րներ ^ ^\Հու. Հաւրգ ու. մաւրգ պաաուՀ , 
20 Ա– ^\Հու. րնկերգ օու. աս ձիգ պԼս սիրես : ^1^///^ 

տասրԱ րսաւ. ասոր . \^տոէւբ ամէսր մւսսկու/ժե^, 

*եէս ՝ ի մեր պա Հեր եմ » աչ 1*՛"$ բանով պակաս 
21 եմ : ( ճ սաւ ասոր ԼՀիսուս . ք<)՝^ որ կ՛ուռես կա^ 

տարեալ րսաւ ) գնա ունեոաձգ &աիւէ յ 1ւ տուր 

աոյչատներուհւ , ու. երկր1ւոր գանձ պիտի ունե^, 
22 ՛հաս > 1ւ եկուր իմ ետև Լս : \քՐբ ո Ր պատանին 

***** իյոսթր ւսեո՝ տրտմած գնաս ♦ ինչու, որ շատ 

ստառուաԾր ուհւէր : 
23 1/*– *ձիսու,ս րսաւ. սւշակերտներուն . ՜յՎշմսւրիտ 

և՝ րսեմ ձեռի՝ որ Հարու սար գժուարաւ պիտի 
24 մտնէ եր1քնիո թ–ագաւ.որուքմիւյեր : ՚\\արձեալ 

կ՝ րսեմ ձեզի . ՚\\իւ.րքւն է որ ուգտր ասեղէա հ^ա^, 

կէքս անւիւի յ .բաս թ՜Է Հարուստր \՝ ք ստու.&ոյ 
25 թ՜ագաւորա.քմիէ*նր մտնէ հ \* ք շակերտներր երբ^ 

որ ւսեոքքս , շատ սար մա ուսն՝ ու. րսրն • \\ւրեսն 
26 ով կրնաւ փրկաւիլ ։ (ձիսուս ասոհւյ ՛նայելով՝՝ 

րսաւ . \^տիկաւ մարգոռ կոոմասէ սակարետ է՝ 

բաւո \^ստու.&ու կողմանէ ասՂքն բան կարելի է : 



«1ԼՈԻ1» ի 55 

27 \Հե ատե՚նր Հ\եարոս պատասխան տա ւա՝ ու 
րսաւ ահ որ ♦ ւ^*/՛ մե%ր ա ւ/կ՚ն բահ քժողուղէէնէչ 
1ւ օու ետէւէդ եկա՚նբ ♦ ուստի մԼոի թ՚եչ պիտի 

28 ՐԱ ա 1 ։ քքսաւ. սհւոսո Լ\իսուս . ՜շՎշմարիտ կ՝ր֊ 
սեմ՝ ձեղէ գ Թ՜Է գուռ որ իմ՛ ետէւէս եկար ) միւս^ 
անգամ՝ գալուստի՚ն երբոր \)րղին մարդոյ իր 
տաուաղ աէժոէւր Նստի յ դուր ալ տասուերկու ա^ 
ւժոոՏներու մ բայ պիտի նստիր * ^սրայէլքւ աասա ^ 

29 երկու ղեղերր դատելու ։ \^ւ ոմ որ թ՜ողուղ 
տա՛ներ ) կամ՝ եղբայրներ , կամ՝ ռոյրեր , կամ՝ 
Հայր , կաս մայր > կաս կքէ՚ն , կամ՝ որդի՛ներ , 
կաս արտեր իս անուանս Համար . Հարիւրապա^ 
տիկ պիտի աունէ ) 1ւ յաւիտե՚նական կեսՒնբ պի֊ 

30 տի ժաո֊ա՚նգէ : \\այւյ շատ առաԳի՚ն՚ներ պիտի 
րլլւսն յեսէի՚ն ) 1ւ ւետի՚ն՚ներ՝ աուսւ^ի՚ն : 

«1՝Լ– ի 

1 ՚ք-բէ"" 1 "" "Հքդհէ բանւ.»րեէրու. առ֊ակոմ կշ ըու-ցրնկ թէ՝ \ Պ ,ստուաձ՝ բնաւ. մկկ մարգա 
մի պարտական չի . 17 իր չարչարանքը կշ նախաձայնի . 20 Ք^եբեգէոսի որգսոչյը մօրշ 
պատասխան տալով՝ կր սորվեըրնկ իր աշակերտներուՆ խոնարՀ Ր11 ա 1 • 30 ՈԼ – երկու 
կոյրերու. աչքերը կր բանայ է 

1 վՀանղի երէլնիո թագաւորուքժիւնր տա՛նու^ 
տէր մարդու մի ՛նմա՛ն Է ) որ աււտուանղ կա՛նուխ 
ելաւ իր այ յ դիի՛ն Համար բանւորներ բունելու : 

2 \/*– բանւորներուն Հետ օրր ւ/Էկ դաՀեկանի մր 

3 իյօսք կապես յ ու ղանո՛ն ր խրկեղ իր այգին : \^ւ 
ժամր իրեքին ատե՚ն՚ներր ելաւ ուրիշներր տե^ 

4 սաւ , որ շուկայի՛ն մէ^ պարապ կախեր էթն . \\ւ 
րսաւ ա՚նոնչյ ♦ ՚\\ուք ալ գաոէռ \Տ այգիս ) էլ ի՛նչ 

5 որ արժան Է՝ կու տամ՝ ձեղի ։ \Հնոնռ ալ գառին » 
ու ՚նորէ՚ն ժամր մեոի՚ն 1ւ ժամի իհւնէհւ ատե՚ն՚ներր 

6 ելաւ ււհւււհւկ րրաւ ։ \շլ ժամր տասնքււմէկին ա^, 
տեսներր ելաւ , ուրիշներր դտաւ որ պարապ կալ^ 
սեր Էրն . ու սՒնո՚նո րսաւ ♦ \Հնչու Հոս բոլոր օրր 

7 պարապ կայներ Էվ> ։ թսթն իրե՛ն . \Հնոր Համար 
որ մկկր մեգ վարձվ* ով չբունեչյ . րսաւ անոնռ . 



Ց6 ՈԻՆՏՈՈՅէ 0»8 էՐԱՏԹԷՈՍԻ 

՚\\ուբ աւ աււյ հհ գաոէռ ^ ու Ի Աք որ արժան է՝ պի֊ 
8 տհ աոհւէօ ։ \շւ իրիկուն որ եոաւ յ աւռիթն տէրբ 
իր տնտեսրն րսաւ . \\անւորներր կանչէէ յ Լւ ա^ 
Ղւոնո վար ձոր տուր , եսաթոէԽեբէ՜ս սկսեւոմ մէւնչէւ 
9 աոշէաներր ։ \\լ երբոր եկան անոնս որ ժամի 
տասնա մԼկէւն ք***^հ^ հ1՝^ յ *"% ք*^*հ դահեկան սա հ՛հ . 

10 \/^ աոՏ^ն^ներր գալոպ կր կար&էի՚ն որ աւեւի պի՛- 
տի ա ունեն յ ու. անոնս աւ առիս մէ յմէկ ոաՀե^, 

11 կաս ։ \քրբոր սւո-րե յ աւմեր տիրոշը գէս՛՝ տրր^ 

12 տունԳ կ՚րնէին՝ ու կ՚րսէին քժէ՝ \՝,ա ետոի՚ն՚ներր 
մէկ ժամ՝ մի գորօ՜եոիս յ ււ անոնբ Հաւասար ր^ 
րիր մեռի յ որ օրուան Ծսարուքժիւնր ու. տաոու^ 

\Տ Թիւեր ո աշեորնո ։ \*նիկայ պատասիւան աուաւ 
անոնոմէ մէկուն՝ ու րսաւ ♦ \ ճ< նկեր ճ ես .բեռ չեմ* 
ղրկեր ♦ չ/ք որ դուն իմ՝ Հետս մէկ գաՀեկանի մր 

14՛ Խօսբ կապեռիր . |^ ռ. ոուկգ ու գնա , կ՝ ուռեմ՝ 

1 5 որ աս ետբրնրն վ*եոր *^*–ա^** պէս տաս : \)՝ի֊ 
քժէ ես իշրյանոււժիւն չունի ս իս բաներուս մրաւ՝ 
ի՛նչ որ ուռեմ՝ րնեւ ու ♦ կաս իժ է վ>ու աչքգ չար է՝ 

1 որ ես բարերար ես : Լ^ յսպէս ւետբններր ա^, 
ո^ա^ըՂւ պիտի բոաս յ 1ւ աուաշրններր՝ ւետրն ♦ 
ինչու որ կասչուաԾսերր ՛շատ ես ^ բաւո րնտ^, 
րուաօոսերր յ*իչ • 

17 Ո*– երբոր (ձիսուս \^րուսաոխմ՝ կ՝ելլէր , ՜ճամԼ 
բան տասուերկու աշակերտ սերբ Հետբ աո^աւ ա^ 

18 ո^անձի՚ն , ու րսաւ անոնս . 1՝^^՛ \^րուսաոէմ՛ 
կ՝ ելլե՛նք յ 1ւ \\րգի՚ն մարգոյ տիտի մատնուի ոա^ 
Հանայապետներուն ու գպիրներուն 1 1ւ ոանիկաւ 

19 մաՀուան տիտի գատասլարտե՚ն , լ^ճ. ոանիկաւ 
յ Հեիժանոսներուն պիտի մատնե՚ն՝՝ &աոր րնելու ու 

ծեծելու յ 1ւ իւաչը Հանե/ու . ու երրորգ օրբ ւա^. 
րուէժիւն պիտի աոհւէ : 

20 \Հն ատե՚նր ա է\եբեդէոսին որգւոոբ մաւրբ իր 
որգւոոբ Հետ եկաւ անոր ) երկրպսւգուիժիւն կ՝ ր֊ 

21 ՚նէբ՝ ու բան մր կր ի/նգրէր անկէ : \՝Հն ալ րսաւ 



«ՒԼՈԻ1» 1> 57 

աեոր ♦ 1^°^/ կ՛ուզես ։ \^սաւ աեոր » ք՝*#Հ՛՝ որ աս 
իմ երկու որզիոս մէկր ա^ կողմդ. ) 1ւ մկկալը 
ձահւ կոզմգ ԿյսէոիՏւ օու իմագաւորուիմեսյեգ մԷՊ ։ 

22 *1\աաասիւաե տուաւ Լչիսուս՝ ու րսաւ ♦ Հ)Լ ր գի֊ 
տեր՝ ինչ կր Ւ՚եգրԷյ* * կրնսլք խմել աե զա։ ա. 
քմր՝ որ ես արար րսմես ^ կաս աս մկրտու/ժիւ^ 
նովը մկրտուիլ որ ես արտի մկրտուիմ . րսին 

23 իրեն * \\րեաեո ♦ |^ճ– րսաւ աեոեզ ♦ \*մ գաւաքմս 
ահ ար ամէռ , 1ւ աս մկրտուլմիւեովը որ ես 
մկրտուելու ես , պիտի ալ րսաւ հր . բաւզ իմ աշ 
կոոմս ու ձարս կոզմս նստիլը իսս չէ տալը ) Հա^, 
պա որոեզ որ սլատրաստուա& Է իմ ձ^օրմէս : 

24 (|*– ռ ՐԲ ո Ր **էք***Լ տասր աշա^^^ւ^^շ լսեզին , աե եր^ 

25 կու եզթայրեերուե նեզաոաե ։ ^՝»՚սկ Լ\իսուս իրեն 
կսաչես ցասմեր ու րսաւ . *\*իտէո որ աո գառ 
իէքսաեներր կր տիրեն աեոեզ յ Լւ մեհամեհքեերր 

26 կ իշքսեն անոեռ . \\այզ ձեր մԷՉը աեաեկ պիտի 
չըլլայ * Հապա ձեզմէ ով որ մե& րլլալ կ՝ուզէ , 

27 քօ՜ոո անիկա։ ձեր սպասաւորր րլլայ ♦ \\լ ձեզւ/է 
ով որ աո-աԳթե ՐԼլալ կ՛ ուղխ , Թ Ո Ղ ասիկա լ ձեր 

28 ձաուաե րլլպյ * \^եչպէս \)րգին մարգոյ չեկաւ 
սպասաւորուիմիւե ր1ւո ուեեւա , Հապա սպասա^ 
ւորութ՜իւե րեելու ք 1ւ իր կեաեռր շատերուե Հա^ 
մար փրկանբ տալու ։ 

29 ք|^ երբոր աեոկր \^րիռովէն ելան , մեծ՜ բազ^ 

30 մուլժիւե սՒեոր եսաէւէն գեառ ։ \^ւ աՀա ՜ճամբուե 
^բովր երկու կուր նստած՜ էին ♦ երբոր լսեզի՚ե թ՜է 
Հձիսուս զ անռեի յ ազազակեզին ու րսին ♦ \\զոր^ 

31 մէ՛ մեզի Տէր՝ ո րգի Գաւթի : \շւ բազմութիւ^ 

Ռ ղԸ. յասգիո՚անէր ղանոնս , որ լռեն . բայչլ ա^, 

՚եոեր՝ ալ աւելը կ՝ աոաոակէին ու կ՚րսէին . \\ղոր^ 

32 մէ՛ մեզի §էր՝ "ՐԴէ ՚հաւթի ։ \շւ ԼՀիսուս կանկ 
աուեելով կաեչեզ զաեոեր՝ ու րսաւ * \^ ռ< եչ և՝ ուզէռ 

ձօ ո ր ձեզի րեեմ ։ Րսին աեոր ♦ ^^/»՝ որ աչ^քերեիս 

34 բացուիԿւ ։ \^ւ ԼՀիսուս խղճալով՝ աեոեո աչքե^ 



58 ոԻԵտսՐՄս ըստ ՄէւտԹէոա՝ 

րուէտ ղ սրա ♦ նւ շուտ սր անոնգ աչքերս բաոուե֊, 
ցան յ ու սՒսոո ետէւէքն գաղթս : 

«ՒԱ– ԻԱ 

1 վէրիսէոոս իշու. ՛Ա՛՛՛՛յ Հե&ահ–՝ \յրուսաղխմ՝ կր ։Ու։՚ն1֊ . \0, տա՚ճարէն գուրս կլլ վո ընաԼ 
առոստուր ըՆոոներր . | 7 թզենին կ" անիձ /, . 23 կր պապանձեցին Է ռականաներր ու. ձ ե ^ 
րերր , 23 և. կր յան գի ման Է օանոնք՝ օրինակ բերելով Հօր մի երկու, որգիներր , 35 ■*■ ■** 
մշակներր որ իրենո իյրկուաօՆերր սպաեսեռիս ։ 

1 \\ւ երբոր \^րուսագեսրն մօտեգան յ ու ես աս 
\ ճ ՝*֊եէժփագԷ գէա ՝ի Զիքժենեագ /եո^ր յ ան ատե֊. 
սր Լ)րսուս Է* աշակերտներէն երկուբր իյրկեգ . 

2 \)ւ րսաւ անոնգ ♦ *\*–ագէռ ատ ձեր գիմագի գԼ֊ 
գր յ ււ շուտ սր պիտի դտնէռ կապած Էշ սր՝ ու 
ս/եոր Հետ աւանաս սր * ար&րկեգէռ ա1»1,+ ու 

3 րն&ի բերէռ ♦ ^/– քօ՜է ո ր "ԷկՐ ձ֊եգր բան սր րսէ , 
րսէռ՝ բյ՜հ $էբ ո 9ը աէտբ ես ♦ 1ւ շուտ սր անոսր 

գ արտր իւրկէ ։ \^ս ամէս բաներր եգաւ հ որ կա֊ 

5 տաբուի սար գար էրն քսօսռր՝ որ գ րսէ ♦ \^սէյ> 
\Հիօնի աո^ևանր . լ^՚^ւ/ւ օու ւժագաւորգ յլեգր 
կու գաւ , Հեգ՝ ու իշա֊ ՚քրաւ Հե&ա& ճ 1ւ իշու ձագի 

աւ ւսնակի մրա է : Աշակերտ՛ն երբ գաորն , 1ւ բն֊, 
տոր որ ԼԳրսուս իրենգ պատուիրեր Էր ^ րրին . 

7 \\ւ բերէէն Էշը ե– աւանակր յ 1ւ անոնգ մրաւ րրենգ 
Հսւնգերձւ՚ներր գրէէն , ու *նստաւ անոնս մրաւ : 

8 \յ*– մոգոմուրգԷՆ շատերր րրենգ ^անգերձսերր 
՜ճասբուԵ մրաւ փռեգրն , 1ւ ուրիշներր Ծաո֊երգն 
՜ճիւոեր սր կտրէբն յ ու ՜ճամբուն մրաւ կր տարա֊, 

9 հ^էքէն հ \քւ֊ ժոգոմուրգներր որ առ\1ւ1քն ու ետ1ւ1քն 

կ՚եր/մ՜այքւ՚ն , կ՚ագագակէ/Տն ու 1լ րսէէւն ♦ \\մսան֊ 

՛նա որգւու ՚\ճսււթ՜ի . օր^սեաւ է աս որ Հգէրոշը 

անունոմր կու գա/ * Հ\մսսհւնա ՝ ի բար&ունս : 

10 (\ւ երբոր անի կա յ \^րուսագէս մտաւ , բու որ 

11 յ* աղա որ շարժեոաւ ^ ու րսաւ ♦ \\գ է աս * 1/ճ. 

ժոոոմուրգներր րսրն » \* ք սբնաա Լ^իսուս մար գա֊, 

րէ՚ն է ճ 1 իալրլեաւի ^քԱյգարեքմէքն ։ 

12 \/ճ. \\իսուս \՝ ք ստու&ոյ տա՜ճարս մտաւ > ու 



*ւ՝Լու՝ւ» ւ՝ւ՝, Տ9 

գուրս Հանեղ ամէն անոնս՝ որ տա՜ճարին մէ^ կր 
&աիւէին ու կր դնէին ) Լւ ստաէլ փոի/ողներուն 
սեղաններր՝ ու աղաւնի ե^աիաղներուն աի7 ոււնե^. 

13 րր կոր&անեղ ♦ լ^ճ. ր ււ ւա անոնս ♦ Հ իրուաօ՜ է ր՚է 
Ւ*/՝ տունս աղօքօ\բի տուն պիտի կոչուի ^ Բ ա 1Ո 
գուռ ատիկալ աւաղաէլներու այր Բթհք. ; 

14 1/՛– տա՜ճար ին ս*էք կուրեր ու կա ղեր եկան 

1 5 երեն , եւ բժշկես ղանոն ո ։ \^րբոր ոաՀանայա^ 
պետներր ու դպիրներր տեսան անոր րրա& Հր֊ 
րաշքներր , 1ւ տղաքր որ տա՜ճարին մէ^ կ՝աղա֊ 
ղակէթն ու կ՝ րսէին , 1\վսաննա որգւոյ ՚\\աւթի , 

1 6 ր արկ աղան * \\ւ լաին անոր . \\ր լսե՞ս՝՝ ինչ կորսեն 
ատոնր ♦ եւ ԼՀիսուս րսաւ անոնս • |^ յո ♦ բնաւ 
չհ°.ր կարգաղեր յ լժ է \^ անկանդ ու կաթնկեր 
տղա լող բերնէն գողուլժիւն կատարեղիր : 

1/ լ^՛– քժողուղ անոնո՝ օ աղ ար էն դուրս \\ելժա֊ 
նիա ելաւ , ու գիշերր Հոն կեղաւ : 

18 1^ առտուանղ երբոր րաղարր կր դաոնար յ 

19 անօթեղաւ ♦ Հ\ւ ՜ճասբուն ղոալ ա՜ղենի սր տես֊ 

նելող՝ ^բոսր գնաղ , 1ւ անոր ղոալ տեր1ւներէքն ր 

ղատ բան սր չգտաւ * ու րսաւ անոր * \^սկէ ետււ 

ռեղսկ պտուղ չըլլալ լաւիտեան ♦ եւ րսկոլն իժր^ 

20 ղենրն չորղաւ : լ^ճ. աշակերտներ ր երբոր տե^. 
սան ^ ղարսաղան ու րսրն > քսէ \նտոր ա ղենին 

21 շուտ սր չորղաւ : ԼՀիսուս պատասիյան տուաւ 
ու րսաւ անոնղ . ՚յՀշմարիտ կ՝ րսեմ՝ ձեղր ♦ (ծ՝է 
որ Հաւատր ունենար՝ ու չերկմտիբ , չէ (Յ՜է 
սրաքն ատ թ՜զեարրն ^ղաֆ֊շ պիտի րնէռ ) Հապա 
նա1ւ իժ է որ աս լեռանր րսէռ՝ \յք(թր ու &ու/ը րն֊ 

22 կիր յ պիտի բլլայ : \^#. ամէն ինչ որ ադօթքի 
ւքէ^ Հաւատքով կր խնգրէվ* , պիտի առնէ,ր ։ 

23 ք|«– երբոր անիկալ տաճարր եկաւ , ռաՀանա֊ 

լապետներր 1ւ մ ողովա րղ ին հ^երերր անոր ւ/օ^ 

տեսան՝ երբոր կր սորվեղրնէր , ու րսին ♦ \^ Բ նչ 

իշխանուքէՒիւնով կ՝ ընես ատ բաներր յ 1ւ ով տուաւ 



60 ոԻետշո» Ը»տ տտտ^էոօհ 

24 վթեզի ատ իշխանութ՜իւնր : Աատասիւա՛ն տուաւ 
(Հի սո լա՝ ու լա ւա անոնց ♦ \քս ալ ձեզի բան մր 
Հարցյչնեմ ) որ եքմէ ա՚նիկայ թն&ի րսէք , ես ալ 
ձեզի սլիաի ըսեմ՝ Թէ 1**1*4 իշէսսյնութ-իւնոէ/ կ՝ր~֊ 

25 ՛սեմ աս բաներ ր : (ՀովՀա՚ն՚նԷսի՚ն մկրտու թ ի/՚նր 
ուս կից էր ♦ երկի՛նք 1քն՝ թ՜է մարգոզմկ ♦ 1ւ ա՚նո՚նբ 

26 մէըՓփ% կր խորՀկի՚ն՝ ու կ՝ըսէխ , 1<հէ որ ՀՀ 
սե՚նք՝ \յ՚րկի՚նքէքն յ մեզի պիտի րսէ թ՜է՝ *Հապա 
ինչու չՀաւատազիք անոր . իււկ քմէ որ րսե՚նռ՝ 
\\՝արդոցմկ յ մոգովուրգէ՚ն կր մաի/նա՚նք , ի՛նչու 
որ բոլորն ալ Լ^ոմՀան՚նէսր իբրքլ մարզ ար Լ– կ՝ րն^ 

2/ գույնիս : |^#. պատասիւան տալ այ Լ^իսուսիՆ՝ ր^, 
սին ♦ Դե՚նռ գիտեր . 1ւ Անրր րսաւ անոնզ ♦ \հս 
սւլ ձեզի չեմ րսեր քմէ ի՛նչ իշիյանուքմիւնով կ Ր֊ 
սեմ աս բաներ ր : 

28 ^"(13 ք^՚^ք^կէ 1 * կ՝եր1ւնաւ ձեզի * մէկ մարգ մր 
երկու որգի ունէր ^ ու գնաս աո-ՊքաիՆ րսաւ ♦ 

29 ք) րգեակ՝ գնա այսօր այ դիիս մէք գոր&է : \Հեի^, 
կայ աատասիւան տուաւ ու րսաւ » ՚^եմ ուզեր 

30 հՐ***լ * Բ ա յց ետքր գզ$ացաւ՝ ու գնաց ։ \)՝էկա^ 
լին ալ գնազ ) // անանկ րսաւ • անիկա լ պատաս^ 
տան տուաւ ու րսաւ ♦ \Հ երլժամ ՝ տէր ♦ 1ւ չգր^ 

31 սազ է <^1^ ա ***** երկուբէքն ոբր Էհ Հօրր կամքր էլա^ 
տարեզ » րսի՚ն անոր՝ \^ււ$1ւնր . \\իսուս րսաւ ա^, 
*նոնզ . քՀշմարիտ կորսեմ ձեզը յ որ մարսաւոր^ 
Հներր ու պոււնիզներր ձեզմէ սւՈ-աՏ կր մտնեն 

32 \*,ստու&ոյ թագաւորութ՜իւնր : ^Հնչու որ Լ^ոմ*, 
Հան՚նէս սյր գար ութ՜ եաե ՜ճամբա յ ով եկաւ ճեզր յ 
1ւ գուռ անոր չՀաւատազիք . բայց մաքսաւոր^, 
Ղւերր ու աորլնիէլներր անոր Հաւատացի՚ն ♦ 1ւ 
գուռ տեսար՝ ու ետքր Հգ՚մԷ&՚&բՔ անոր Հաւա^, 
տալու ։ 

33 1) Լ բիշ առակ մյչն ***լ լսեցէք ♦ 1)՝Հ՜^ տանուտէր 
մարզ, մր կար՝ որ այգի մր տնկեց > ու ցանգով 
պատեց զանիկայ , 1ւ անոր մէքը Հ՛նձան փորեց , 



«ՒԱ1Ի1» 11՝, 61 

ու աշտարակ շքէնեչյ . 1ւ զանիկայ մշագսերու. 

յանձ՚նեչյ , ու Է՚ԿթԼՀ օտար երկիր մի գնաց : 
34 \էՐԲ ո Ր սլտուոի ժաման ակր մօտեչյաւ , Էր Ծա^, 

ո ւսներր մշա1լներուն իւրկեց , որ անոր պտուղ^, 
35 ՚եերր սյ ունե՛ն ։ \հլ մշակներր աեոր ձաո-աներր 

բո՚նեոին , էքԷէ/Ր ծեծեցին՝՝ միւսր սպաենեւյին՝ 
36 մէկ ուրիշը ^քարկոծեցի՛ն ։ \ ք որէքն "՚֊րիշ ծա^ 

ո ւէէնԼր իւրկես՝ աո-ՊրններԷն շատ ) 1ւ անոնս ալ 
37 տ՛նանկ րրի՚ն : \\^ ե ր$Ը իր Ոբգին խրկեց անո՚նց՝ 
38 րսելով ♦ <|>»»–«յ^ ամչնան իմ՝ որգիէս : \\այց 

մշակ՛ներր երրոր տեսան որգին ) իրարու րսին . 

\* ք սիկայ Է ժառ-անգր ) եկէ^ո ո անիկա ւ սպան^ 
39 նե՚նր յ ու աեոր ժաո^աեգութ՜եաեր տիրեսռ ։ \հլ 

առի՛ն ոաեիկաւ՝ այգիէքն գուրս Հւսնեոէէն , ու 
40 սպւսննեոէւ1§ ։ \\ւստի երբոր այգիրն տէրր գաւ յ 
41 1ւ՚նՀ պիտի րնէ ան մշա1չներուն ։ Հ ճ սին իրե՛ն ♦ \^ն 

չարերր չարաչար պիտի կորսրնորնէ > 1ւ աւգքւն 

պիտի ւա՚նձ՚նէ ուրիշ մշակսերու , որոնբ պտուո^, 

սերր իրենռ ժ ամանակին պիտի տան իրեն : 
42 \*սաւ անոնս Լ^իսուս ♦ \\նաւ չէն* կարգասեր 

գրռ1էն մէչ > \Հն ոարր որ շրնոոներր անարգես ին , 

անիկս/ւ անկիւնրն գւուար եոաւ ♦ ասիկաւ §է֊ 

րոշաէ եոաւ , ււ ռարմանատ է մեր ավերուն : 
43 \* Ք սո Ր Համար 1լ րսեմ՝ ձեոի , որ \^ստուծոյ իմա^, 

գաւորուիժիւնր ձեզմէ պիտի աոհտւի յ ու ա՛ն անկ 

ազգի մի պիտի տրուր որ անոր պտուոներր բե^, 
44 րէ ; 1^*– ոմ որ սյս ոարիս մրաւ իյնայ՝ պիտի 

կոտրտի յ ււ որու մրաւ որ իտնաք պիտի փսորէ 

ռանիկաւ : 
45 I)՛– երբոր ոաՀանայապետներր՝ 1ւ փարիսեռի^ 

ներր անոր առ ււմլեԼրր ւսեսքէն , իմաստն որ իրԼնո 
46 Համար կ՚րսէր : |/ճ. կր փնտռէին ֆէ ք՛ ^^շէ" բրո֊^, 

նես ոանիկաւ , բայս ժոոոմուրգէքն մաիւսան . 

ի՛նչու որ մարգարէի պէս կ՝ րնգունէին զանի^ 

կայ ։ 



62 շԻետշՐՄն ոստ ւատԹէոտ՝ 

«)՝Լ– ԻՐ՝ 

\ քհսւո ա։ որի որգւոյն Հարսնիքին սա. ակր ։ 9 Հեթ-աՆոսսերուև Լրկնիչյ ի՜) աո աւ որա ... 
ի) Լա՛ն Հրաւիրուիլը I 12 Հարսնիքի Հանգերձ չունեցողին պատիժ ր » 15 Կ՚Հէ՚՚րի՛" 
տուրք աալու վրայով^ ։ 25 ■ՀԼրիստոս փասաով կր Հրե սագուկեցւոայ մոլորոլթ իւնր 
ւարութեան ՚Խ՚քյ՚՚՚ք • 34 պաաասիւաս կոլ աայ օրինականին (Յ՜Է որն Է մհե՜ ու առա ֊ 
Օին պաաոլիրանքո ■ ^1 փարիսեցւոո Հարցմունք կ՚րնէ Հքեսիային վրսււով , ու կր սւա^ 
աաեձեորնկ ղաեոնք ւ 

1 ՚\*արձեալ պատասիւան տուաւ ԼՀիսուս՝ 1ւ ա^, 

2 ո֊ագներոմ րսաւ անո՚նգ ♦ \^ր1լնիգ իմագաւորու^ 
լժիւնր ա ագաւոր մարդու, մր Լր ՛նմանի ^ որ հր 

Օ որդւոյն կամար Հարսնիք քոաւ ։ \ք՚֊ իր օ՜աո-սւ^ 
սերր իյրգեգ՝ որ գանչես Հարսնիքի ՀրաւիրուաԾ^ 

4՛ սերր ♦ 1ւ անո՚նք չուգեգրն գալ է ^ԼյորԷ՚ն ուրիշ 
հ> աո անԼր ի/րգեգ՝ ու րսաւ . ^սգոլ ՀրաւիրուաԾ^ 
սերուն » |^^*/# իս ՜ճաշս պատրաստեգի ^ գա ա^ 
րագներս ու գէր կենդանիներս մորքժուա&՜ ե՛ս յ 

5 ե֊ ամէն բաս պաարասա է ♦ հարսնիք եգէռ ։ \քւ 
ա՚նոնբ սՒնՀոգութ՜իւն րնեւոմ գ ագի՛ն , մէեր իր 

արտր յ ու մգգաւը իր աււուտուրրե ♦ լ^#֊ ուրիշ^, 
սերր ասոր Ծաււասերր բււհեսրս , սաիւատեգրն 

7 ու սպաննեգրն : \^ադաւորն ալ երբոր լսեգ ճ 
բարգագաւ , 1ւ իր գօոքերր իւրգեգ՝ ու աս սպու՛նգ 
՚նոգ՚ներր սատեեգուգ , ու ասոնգ ռագաքր այրեգ ։ 

8 \*Հո ատենր իր հ՜աո անԼրա՚ն րսաւ ♦ Հ^արսնիքր 
պատրաստ է՝ բսււգ ՀրաւիրուաԾներր արժանի 

9 չէին ։ 1\ւստի գագէո ՜ճամբու գլուիՒներր , 1ւ ոմ 

10 որ գտնելու ըլլաք՝ Հարսնիքի Հրաւիրեցէք ։ \շւ 

ան ձ աո աներր ելան ՜ճամբաներուն մոաւ , ու ոմ 

որ գտան (մէ է ա Ր Ա– Թէ բարի՝ ամէն՚ն ալ 

ժոգմեգրն * ու Հարս՚նիքր Հարսն1ւորներոմ լե^ 

11 գուեգաւ ։ \հ*~ էմագաւորր երբոր մտաւ Հսւրս^, 

՚ն1ւորներր տեսնելու , Հոն մէե մարգ մր տեսաւ ) 

12 որ Հարսնիքի Հանգերձ Հագած՜ քէր ♦ 1/՛– րսաւ 

ւււ ե որ ♦ ^՛կլկեր՝ ինչու Համար Հոս մտար յ աո անգ 

Հարսնիքի Հանդերձ ունե՛նալու ♦ 1ւ անի էլա յ սլա^, 

13 պան ձԼ գալ : \՝Հն ատե՛ն ր իմագաւորր սպսւսա^. 

ւորներուն րսաւ . կապեց Էհ ասոր ոտքեր ք ու 



«ՒԼՈԻԻ՛ 1՝Ռ 63 

ձեւկբեոո ) 1ւ աէւՀռ ու ՀանեչյԷվ» ղւսնիկայ գուր^ 

սի խաւարր ♦ Հոն պիտի լլլլպյ լալ ու ակո^աներ 
14 կ՜ճււգրնել ։ \Հնչու որ կանչուա&ներր շատ են , 

ու րնտրուաեձներր վ*իչ ։ 
1 5 \^" ատենր փարիսեցիներ ր գաւյին խորՀուրգ 

րրին յ իմ Է ինչպէս անոր որոգայթ՜ մր դնե՛ն 
1 6 Խօսքոմ ։ \^ւ իրենգ աշակերտներր ձ^երոմգե^, 

սեաններուն Հետ մէկտեգ ի/րկեգին անոր՝ ու ր^. 

սին ♦ || արգաաետ գիտենք որ ՜ճշմարիտ ես ^ 1ւ 

՜ճշմարտուքժեամբ \^ստու&ոյ ՜ճամբան կր սորմե^ 

գրնես յ ու սկեու սր Հասար Հոգգ չէ . ռանգը 
17 մարգոգ երեսպաշտոււժիւն չես րներ ։ կ\ւստի 

մեռի րսէ յ վ*եռր ի նչսլէս կ ՝ երււնայ . \\աւսրր1ւ 
1 8 սալոր տալ արժան է՝ ա՜գ չէ է Լ^իսուս գիտնա^. 

լոս անոնս աորա մանկ ուա՜ իւնր րսաւ . ՀՀնչու 
19 *լե ս կր Փ ո Ր<ՀԷռ՝ կեգ&աւորներ ♦ Է)ուոուոԷռ ին^ 

ճի տուր օրն դրամր * 1ւ անոսր գաՀեկան սր բե^ 
20 իք*1* իրե՛ն է ք\ւ րսաւ անոնս * \\րուսն Է աս պատ^. 
21 կերր ու գիրր հ \ ճ սրն անոր՝ \\աւսրրն * ան ատե^ 

սր րսաւ անոնս ♦ \\ւրեսն ան որ կայսր ի՛ն՛ն Է՝ 

Լա լորի՛ն տուէռ յ 1ւ ան որ \^ստու€Ւոյն Է՝ \^ստու^ 
22 հ^ոյ 1*»>– Էփ ։ \^րբոր լ սեռիս գարմագան , 1ւ ա՜ո^. 

գուգրն գանիկայ՝ ու գառի՛ն է 
23 ^Ն Ո Ւ* °ՐՐ աս որ .ր ո գՐ եգան ս սյգուե եգրներր , 

որոնբ գրսեն րՒԷ ւարուլժիւն չկաւ ^ 1ւ անոր 
24՛ Հարգուգին՝ ^սելոգ . VI արգաաետ՝ \\՝ոմսէս ր^ 

սաւ . քէ)^Է որ մէկր աո անգ գաւակի մեռցնելու րլ֊ 

լալ ) անոր եորալրր աոսէւէ ստոր կնիկր , 1ւ իր եգ^, 
25 Բ°ՐՐ գա ւագ Հան Է ։ \*ոգ՝ եօլժր եգբայրներ 

Լատի՛ն մեր մէշը ♦ էլ աուջրնր կնիկ աո-աւ ու մե^ 

Ո-սյլ յ 1ւ գաւակ չունե՛նալուն Համար՝ իր գնիսր 
26 ձգեգ իր եգբօրր ։ ^ԼքՈյնաԷս ալ երկրորգր՝ ու 
27 երրորդր՝ մրնչււ եօրՒներորգր : \^մեսէն եարր 
28 են ինն ալ մեուաւ ։ \\տ րեմն յարուիՒեան ատենր 

ան եօթ^նէքն որո°ւն էլնիեր պիտի Րլլ ա 1 ♦ ինչու որ 



64 ԱԻՆՏԱՐԱՈւ Ը8Տ ՍԱՏԹԷ1 

29 ամէքկքն աւ ղանիկաւ Հվ\լ ունեոաս ։ \հլ֊ Լ^իսուս 

պատասաան ւոաւոմ անոսո րսաւ ♦ ՚\\ուր մուո^. 

րահր Հօ յ որ ոչ գիրոերր գիտէռ՝ 1ւ ոչ \^սսաու^. 
30 օ՜ու ղօրուիժիւնր ♦ ՝՝\Հանռր ւարուքժեսհտ աաԼ՚նր 

ոշ կնիկ կ առնեն 1ւ ոչ էրկան պո արա են . Հապա 

երկրնբի մէշ \* ք ստուօ՜ու Հրեշտակներուն աէս 
31 ե՛ն : \\աւռ մեսեքներուն ւարա Թ իւ՚ն առ՚նեյուն 

Համար՝ չ^Բ կարգաղեր \* ք ստու&մէ Հեռի րսուաօ՜ 
32 Խ°ոքր * \7 ս ռ " \*ռրաՀաւ/րհ \* ստուաԾր , 1ւ \*֊, 

սաՀակթն Հ^սսաւաօ՜ր , ու ԼՀակոբին ^ստուաօ՜ր ♦ 

\^ստուա&՝ մեււե էն երա՛ն ՜^սսաուաօ՜ր չէ յ Հապա 
33 եէա գան բներ ուն : \\ւ ժողոմուրդներր ւսետոմ՝ սր 

ղարմաեատր1ւ անոր սարգապետու1ժեսար մոաւ : 
34 \ ճ ^ սյ 1° փարիսեղէէներր երբոր ւսեղի՚ն՝ թ՜Է անի^ 

կաւ պապանձեղա ղ սաղ ա եԼոԱեԼրր յ է/Լեաեղ 
35 ժողմուեռան Հ \հլ անոնղմկ՜ մէկր օր բնական սր 
36 Հ ա րոուղ ) ոսարսաւ փորձեւոմ յ ու րսաւ ♦ VI ար֊ 

ղ ւսպ Լա՝ որ պա տոլի բան որ մեօ՝ Է օր^րեքբս մէ\ : 
37 1^՛– Լ\րսուս րսաւ անոր ♦ ՝՝\Հու $Էր \^սստուած^գ 

սիրես օու բուոր սրտոմգ ււ օու բուոր ա՚նձա/ո 
38 ու օու բու որ մսւբոմգ . \^ս Է առա^քա ու մեհ~ 
39 պատուրրանռր : Հ\ւ երկրորգր ասոր ՛նման՝ վՀու 
40 րնկերգ սիրես օու անձեղ պէս * \^ս երկու 

պասաուիրանքէս կաիւա ած ես բուոր օրգնօր 1ւ 

մարգարէներր : 
41 \\ւ երբոր փարիսեռքէներր ժողմուեոսւն ^ Լ^իսուս 
42 Հարոուղ անոնս՝ ու րսաւ ♦ ^\Հրիստոսի մոաւոմ 
43 Ր"չ սարԾրո ուներ ♦ ա%էէլայ որ ու որդրն է : ^սին 

երեն ♦ ՚\\աւեթ–քէն ։ Հ*սաւ անոնս աՀԷ»»–* . Հ^ապա 

ի՚նչպէս ՚\\աւրթ– Հ^ողիոմ ղա՛նիկաւ $էր կր կոչի՝ 
44 ու կ՝ րսէ * Հգէրր եմ՛ ՀՀէրոԳս րսաւ ♦ ՚՜կստէէ եմ՝ 

ա$ կողմս , սՂէնչէւ որ օու թ՜շնամքաերգ ոտբե^ 
45 րուգ պատուանգան րնեմ՝ ։ \\ւ րԼւէն քօ՜Է որ ՚\*ա^ 

ւիթ ղանիկայ $Էր կր կոչի , թ՚նչպէս անիկայ 
46 անոր որդի՛ն կ ՝ ՐԱ ա յ ։ Ն Լ ո՚Է^Ր քէր կրոար անոր 



՚ՒԼՈՒւ» Ւ«Ւ 65 

իւօսբ սր պաաասիէանել . ու ան օր է՛հ եա1ւ մէկր 
չէր Համարձակեր ա՛ն որ բաս մր Հարռրնելու ։ 

«ՒԼ; Ի<1՝ 

1 •Ք-րի՚՚տո։։ իւրաա նու. սւսւյ 6 ՝ ողովու րգնե րուն որ գսւրւսռ ու. փարիսեոէ .ոռ րարի վար. 
գաաետութեանո Հետևին , և. \Լ ի) I, անոնո ք ա Ր օրինակներուն . 5 նոյնաէս ալ իր 
աշաեերտնևրր սր ԷսրասւԷ– որ ռգոլշ Լենան անոնո փառ սաքւրու ի1 են1/հ . ՝\.Տ ոլ ~իյ՜ր ան^ 
գամ՝ վայ հու աա։ անոնո կե ոծ աւ որա ի) I. ւսնր և– կա րա իԴեանր • 34 "՚– Նր ոլ – ս ա ՚1 ՚՛ *^ 
սորօ՜անումր կր նախաձայնի ։ 

\Հն ատեսր Լ\իսուս իյօոեռաւ ժոոովուրգնե^ 

2 րա ե 1ւ հր աշակերտներուն ու րսաւ . \\՝ոմսէսր1ւ 

աա՜ոո-ր գսլիրներր 1ւ փարիսեռրներր նստահ՜ ես ♦ 

3 \\ւրեսն ինչ որ ձեռր կորսե՛ն՝ որ սլաՀէռ ^ աաՀե^ 

՚ւէք ու Րրէք > Բ ա յ օ ոԽոնո գորհքերուն պէս մի՛ 

դ րնէք ♦ ինչու որ 1լ րսէ՚ն ու չե՛ն բ՛ներ : ^\Հասոի 

Ծանր ււ տանելու գժուար րե ուներ կր եաաե՚ն՝՝ ու 

սր գնեն մարգոռ ուսերուն վրաւ յ էւ իրե՚նռ 

5 մատովը չե՛ն ուռեր ոանոնք շարժել ։ \հ*֊ ի֊ 

բե՛նս ամէ՚ն գործքերբ՝ մարգոռ երէւնալու Հա^ 

մար կ՝ բնեն . սր ւաւնորնե՚ն իրե՛ն ռ որասլա՚Տ՚ներբ ) 

ու կ՝ երկբնոբնե՚ն երե՛ն ռ Հան գեր ձ՛նե րոտ՛ն քբ֊ 

6 ղանցքներբ . ^՚նթ՜րհքներու մէք առաՉր՚ն բառ^ 

մոոներբ եր սիրե՛ն յ 1ւ ժոոովարան՚ներուն մէք 

սւո-ա^ն աիՅ-ոո՚ներր > ու շուկաներուն մէք բա^ 

յ րէւներր ) \^ւ մարգոց մէ \\\աբբի \\*աբբի կոչուիլ ։ 

8 \ ճ ՝այչյ գուք \\\աբբի մի՛ կոչուիռ . ինչու որ ձեր 

\\ւսուցիչը մէկ մրն է , այսքկՈ. վՀրիսաոս ) 1ւ գութ 

9 ամէ%քգ եղբայր էք ։ քխ երկրի վրա/ Հ\շ ձեզի 

՛Հայր մի՛ կոչէք . ի՛նչու որ ձեր ՛Հայրը մէկ մրն 

10 է յ որ երկի՛նքն է : \շլ գուք ուսուցիչներ մի՛ 

կոչուիք ♦ ի՛նչու որ ձեր \\ւսուռիչը մէկ մրն է , 

11 **Հ*ՐՀհ, վՀրիսսաս է \շլ ձեր մէքէ՚ն մեձր ձեր րս^ 

12 սլասաւորր սլիաի րլլայ : \)՚մ որ իր անձր կր 

բարձրաչյրնէ , սլիաի խոնարհի . և. ով որ իր ան^ 

ձր կր իւոնարՀեցրնէ ) սլիաի բարձրանաւ : 

13 Ւ ա յ9 ւ 1 ւ Ղ/ ^հզի կեղիաւոր գսլիր1յեր ու փարի^ 

սեչլիներ՝ որ եր/լնիչլ քմագաւորուեմիւնր մարգոռ 

5 



66 ՈԻԵՏԱՐՄՍ 0»Տ 1Ո1ՏԹԷՈՍԻ 

աո-Պե-Ո կր գողէս . ռանղէ դուք քէ-Բ մտներ ) 1ւ 

14 մտնող՛ներ՛ն ալ չէյշ քմոգուր որ մտնե՛ն : 1ք այ 
ձեոի կեղ&աւոր դպիրներ ու. փարիսեցի՛ներ՝ որ 
որբ/ւարիսերուն տուներր կ ուտէւշ յ ու Տ*ահհ.ոհ 
եր1ւնալու Համար աղօէմբր 1լ երկրնղրնէս ♦ սհւոր 
Համար աւեւէ դատապարտութ-իւ՚ն պիտո րնդու^, 

1 5 ՛սիր ։ 11 "V &հռ Է կեղ&աւոր դպիրներ ու. փարի^ 
սեղքւներ՝ որ &ով ու. ուս մար կր պարտիս մէկր 
՚նորաՀաւատ ււնելու . ու. երբոր րլլայ , ղանիկայ 
ձեղմէ երկու, անգամ աւելի գեՀե՚նի որգի կ՝ ր֊ 

1 6 *սէվ1 ։ 11 պյ ձեղի կոյր առաջնորդներ՝ որ կ՝րսէք 
քմէ՝ \\կ որ տաճարին վրայ երգում րսէ > բան 
մր չէ . բսււղ ով որ տաճարրն մէշր ոսկիրն վրաւ 

1/ երգում րնէ , պարտաւոր ղ րլլայ : \\կ ւիմար^, 
*ներ ու կուրեր՝ որր մե& է , ոսկի ս եւժէ տաճա^ 

18 րՐ » որ կր սրբաղւհւէ ոսկի՛ն : \^ճ. ա՜է՝ \\գ որ սե^ 
ղանի՛ն վրայ երգում րնէ , բան մր չէ , ("՚քԼ" "վ 
որ սեղանին վրաւի պատարագի՛ն մրաւ երգում 

19 րսէ ) պարտաւոր կ՝ՐԷԼ ա 1 ։ թիմարներ ու կուրեր՝ 
որր մե& է ) պատարագր եքմէ սեղսհւր ) որ կր 

20 սրբառրնէ պատարագր ։ \\ւստի ոմ որ սեղանին 
մոաւ երգում րնէ ) երգում և՝ րնէ սհւոր վրայ՝ 1ւ 

21 սհւոր մը աւի ւսմէն բաներուն մրաւ . լ>*. ով որ 
տա՛ճարի՛ն մրաւ երդում րնէ , երդում կ՛՝ րնէ ա^. 

22 ՛նոր մրաւ՝ 1ւ սհւոր մէ9 բնակողին վրայ ♦ \^#– ով որ 
երկի՚նրի՚ն վրայ երդում րնէ ) երդում կ՝ րնէ \ Պ ,ս֊ 
տա ծ ու աքմոււին վրայ՝ 1ւ սհւոր վրան ՚նստոգր՚էւ 

23 վըայ ։ \\ այ ձեղի կեղհրաւոր դպիրներ ու փա^ 
րիսեղքւներ՝ որ անանու իվհւ ու սամիլժին ււ չա^ 
մսւնէհւ տասսհւորգր կր վճարէւշ ) ու կր ձգէվ> 
օրենքի՛ն ձ ա՚նր հուհւր բաներր գատաստսհւր ււ 
ողորմուքմիւնր ու Հաւատքր . ասոնր պէտք էր 

24 րսհլ ) 1ւ անոնս չձգել ։ ^\դ1Ր առաջնորդներ՝ որ 

25 մժղուկր կր վշամէք , 1ւ ուղտր կր կլլէք * Ա,% 
ձեղի կեղձաւոր դպիրներ ու փարիսեցիներ՝ որ 



«ՒԼՈհւ» Ի<1՝ 67 

գաւալժրն ու սլնակէւն դուրսի եոոսււ կր ւ/աբրէբ յ 
ու սերսէքն ւափշտակուիյ-եասբ էլ անիրաւու^ 

26 լսեասբ քեռուս ես ։ \\ոյր փարիսեղի՝ աո^ա\ գա^ 
ւաիք-ի՚ն ու տնակի՛ն սերս ի կողլքր Սաբր Է ) որ ա^ 

2/ ՚նոնղ դուրսի կողսն ալ սար ուր րլլաւ ։ \\ այ ձեղքւ 
եեոծ ւսւ որ դպիրներ ու փարիսեղրներ՝ որ եր 
նսանիբ հ՜եփսւօ՜ գերեոէ/ասսերու յ որոնք դուր^ 
սԼ՚Տւ գեղեղիկ կ՝ երէւնան յ 1ւ ՚ներսէքն մեէւեիներու 
ոսկորներող 1ւ ատէն ֆշղ պղԾուէժիւնող ւեոուԱ 

28 ես ։ ^ՀյՈյեաԷս աւ դույլ դուրսէն սարսող ուրո ար 
ղ երէւնաօ յ ու սերսէքն կեղԾաւորուէժեասր էլ ա^ 

29 նօրէքսութեաւ/ր լեղուն Էռ : || աւ ձեղր կեղՆա^ 
ւոր դպիրներ ու փ ա ր ի ս ե ղ ի՚ն ե ր՝ որ ւ/արղ արԼ՚նԼ ֊ 
րուս տապասներր եր շհ՚նէօ > ե֊ արդարներուն 

30 գերեզմաանւերր կր ղարգարէվ* . \\ւ զ րսէվ» ♦ ք<)՝^ 
որ մեր Հայրերուն օրերր րւլաւրեբ յ ա՚նո՚նղ Հետ 
սարգարէքներուն արեանր սասնակիղ չէրնռ րլ~՜ 

31 լար ։ \\ւրեւ/ն դուք ձեր վրա/ կր վկ ա յէք՝ թէ 
անոնղ ղաւադներն է.բ ճ որ սար գար էքս երր կր 

32 սպաննէրն ։ \\– **^ դուբ աւ ձեր Հա/րերուԱ չաւիր 

33 ՓՑ ոլ Ց^4^ ։ 0^4/*՝ Ւ^երու ծ՛նունդներ ) թ՚նչպէս 
պիտի փաքսչ1ւբ գեՀե՚նիտ ղաաապարաու էւ) ե՛ս էքս ։ 

34 1^* /,/7 / 1 Հասար՝ աՀա ես կր էսրկեւՐ ձեղի մարդա^. 
ր էքներ էլ ի մաս տտ՚1§ներ ու դպիրներ , էլ անոնղմկ 
*%\ + ա ՝^1^հ^շ սլրտր սպանսէռ ) ու էսաչը Հա՚նԷօ , էւ 
մէկ քանիներր ձեր ժողովարաս՚ներուն մԷԳր ս/ի֊ 

35 ս*Է &եձրէք , ու քաղաքէ յչաղւսք Հալա&էք . \\ր֊ 
աէս ղի երկրի վրայ ի1 ափա ահ բոլոր արդար ա^ 
րիւնր ձեր վրայ գաք > արդար \^բելր՚ն արիւնէքն՝ 
մրնչէւ \\արաբիայի որդւոյն յԼ\աքարիայի*ն ա^ 
րրւեր յ որ տա՜ճարի՛ս ու սեղանի՛ն մԷԳտեղր սսլան^ 

36 ՚եեւյիթ : ՜շՎշմարիտ էլ րսեմ՝ ձեղի . \* ս ամէքն րա^ 
սերր տիտի գայ աս աղգիս վրայ ։ 

Օ/ 1 1 Վ \^րուսաղէմ՝՝ \^րուսաղէւք ) որ մարգարէ^ 

սերր կր ս տան՛ն Լիր , ու ռեղր խրկուաե^ներր կր 



68 ՈԻԵՏաՈւ ԸՍՏ Ա՝1ՏՏԹԷՈՍԻ 

ոարեոհ Էիր ♦ օանի ահ գաս օու տռամներդ 
ժոու/եւ ուզեցի՝ մնչպէս որ Հաւբ իր ձագերբ թե֊, 
38 ւերուն տակր կր Ժոզւ/Է , եւ դուք ^՚՜՚ԺցՒք ։ 11^"՛ 
ձեր տունր ձեզը աւերաս արտի սնաւ ♦ ինչու որ 
ձեզը զ րսես յ որ աւ ւսսզէ Լաս արար ՀտեմնԷռ 
զըս ) մմնչ/ւ որ բսէք . Լ^րՀւյեաւ Է ան՝՝ որ ԷգԷրո^ 
շը անունոզը սու գաւ ։ 

Գ՝Լ՝ Ի՚Ի 

1 ՚քԼրիսաոս ԿՐ նարյաձայսէ աաճարին կորզանումի , 3 ասեէ առա9 կասնելու ւՌ ձ թր֊ 
■>ու ւսո ւ։ւ ր) իւնՆԼրր , 29 ե. իր գատասաանի –գալուն Նշանները ։ ջ(յ |յլ. աս օրր ու ժա^ 
մի մեղի ա՛նձ ա՛ն օթ ո ուս ։ ա՛ն ֊֊ > ւսմւսր , 42 կ/՛ պաաոլիրէ որ արթուն սնանբ ան բարի 
ձառային աէս՝ որ ամկն վայրկեան իր տիրոֆր գալուն կը սսլասկ ւ 

1 լ^ճ. Լ^իսուս տաճարզն դուրս եւլեւոզ զեր/ժար . 
ու. աշազերտներր սա որ ոոզը գա որն տա՜ճար րն 

2 շԾկք ե ՐՐ Ւրե՚ե զուզրնեւու ։ \շլ (Հհ սուս անոնս 
րսաւ * *՝)1՜բ տեսներ ատ ասՂ^ն բաներր ♦ ՜ճշսա^ 
րիա ե՝ րսեմ՝ ձեռի յ պիտի չսււայ Հոս .բար սարի 
զըաւ որ չքազուի ։ 

3 ք,1#– երբոր սհւիեաւ Զիիժե՚նեառ քեռբ Նստեր Էր > 
աշաևերտներր իրեն եզան աո ւմնձր1ւ՝ ու րսրն ♦ 
( ճ սԷ մեռի՝՝ ե՞րբ պիտի բոան ատ բաներ ր ♦ 1ւ .բու 
գաատեանդ ու աշքսարՀիս զերշըն նշանր ի սչ 

4– պիտի րսաւ ։ \/ւ ՚ձիսուս պատասիւան տուաւ 
ու րսաւ սա ոնց . ՀՀգոյչ Կ ե ցԷք ԷԸԷԼ"^ "Ր ™>Խ. 

5 ձեզ իւաբէ ♦ \Հնչու որ շատերբ պիտի գան իմ՝ 
անունումս՝ ու րսեւյ յ քս՜է \քԱ ես ՝\Հրիստոսբ . 

6 ու շատերբ պիտի մւզոււոբհմն ։ \շւ պիտի լսէք 
պատերազսներ՝ ու պատերազսներու ւուրեր ♦ բզ֊ 
Գ"/2 նհոէք որ չըյռ-ոմըօ . ի՛նչու որ ***1 ասէն բա^ 
՚նեբբ պէտք է որ բլլան , բայց դեռ. վեբխ չէ ։ 

7 է| ասն զը ազզ ազգի սրայ պիտի ելլէ յ ու չժա^. 
գաւորութ՜իւն ի1 ադա։ որա թ եսհւ սրայ > 1ւ տեգ 
տեո սոսեր ու սւսՀտարաժաայեր յ ս֊ երսրաշար^ 

8 ժութ՜իւն՚ներ պիտի բլլան ։ \\այց ասոնբ ամէ՚նբ՝ 

9 գաւերուն սեիորն է՛ն ։ \*Հն ատե/յբ ձեգ նեղու^ 
թ՜եան պիտի մատնԱն , և. ձեգ պիտի ս պամն ե՛ն , 



«ՒԼՈԻւ» Ի՛)՝ 69 

ու իս անուանս ^ւսսար ամէքն առգերուն ատեյի 
10 պիտի րլլաք ։ \շւ աս ատե՛ն ր շաաերր պիտի 
գայթակոէ՚ն > ու մէկզմէկ պիտի մատնե՚ն , 1ւ. 
1 1 ւ/Լկու/Լ կ պիտի ատես ։ \^ւ շատ սուտ մւսրգա^ 
րէքներ պիտի ելլե՛ն > ու շատերս պիտի մոլորռր^ 
12 ՚նե՚ն ։ \շւ անօր1ք1էութիւնր շատնալուե Համար՝ 
1 3 շատերուս սէրր պիտի պաոր : \\այւյ ու/ որ մ1ւն^ 
14 չեւ վերքը Համբերէ , անիկա ւ պիտի ապրի ։ \շլ 
արռայոլքժեան աս աւետարանր բոմանգակ աշ^, 
իւարՀի մէշ պիտի ոարոոուի՝ բու որ առգերուն 
մկայութիւն րլլալու , 1ւ անկէ ետ1ւ մերքը պիտի 
գայ : 
1 5 ՀՀւստի երբոր տեսնէո սս.ե ր էՈս՚նո ի՚ն պոհ^ու^, 
թիւնր՝ որ ՚\\անիէլ մարգարէի՚ն ձեուբոմը րսու ւսհ 
է յ թէ սուրբ ա Լոր կր կեսայ . (ոպ որ կարգայ՝ 
1 6 թ՜ոո Հասկրնայ ♦ ) Հյս ատե՛ն ր Հ^րէաս տա՛նի մէք 
1 / եոոոսերր՝ ւեոյներր 13 աո փաիւչէ՚՚ն * 1^ճ. սա որ 
տանիռրն մըայ է՝ թոո չէք՚նէ իր տունէքն բան սր 
1 8 ա Ա՛ներս. . 1^*. աս որ արտէւն մէք՚ն է՝ Թոս ետ չը֊ 
19 դաո՛նալ իր Հանգերձ՚ներր աո՚նելա : Հ\այս պայ 
աս օրերր յոի եոոոսերուն ու օրի& տուոոսերուն ։ 
20 |>«– աղօթ-ք ԸՐԷ-Ք՝ Ո Ր ձեր փախ չիլը ձմեռեր չըլլայ ) 
21 ոչ ալ շաբաթ՜ օրր ♦ ՝^\Հանոի աս ատե՚նր անանկ 
մեհ՜ ՚նեոութիւն պիտի րլլայ ) որա՛ն ՚նւՈսնր աշ^ 
իւարՀի սկիռըէքն մքւնչէւ Հիմա եոած՜ չէ , ոչ ալ 
22 պիտի րլլայ ։ 1/^ թէ որ ան օրերր էք ի քնայի՛ն , 
բնաւ մէկ մարսրն սր պիտի չապրէր . բայս րնտ^ 
րեալներու1ւ Համար՝ աս օրերր պիտի ոի՚էւան ։ 
23 1^՛ ատե՚նր թէ որ մէկր ձեզի րսէ թէ ) 1^՛^՛ Հոս 
24՛ է ^\Հրիստոսր՝ կամ՛ Հոն , մի՛ Հաւատաբ , ^Հնչու 
որ սուտ ռրիստոսներ 1ւ սուտ մարռարցներ պի֊ 
տի ելլե՛ն ^ ու աած ՛նշան՛ներ 1ւ Հրաշքներ պի- 
տի սուռրնեն , որ եթէ կարե/ի էր՝ րնտրեալ^ 
25 սերն ալ մոլոր որն ե՛ն ։ \^Հա ձեռի առաք ուռ րսի ւ 
26 \\ւստի թ՜է որ ձեռի րսե՚ն թէ՝ \*,Հա ա՛նապատին 



70 ՇԻԵՏՈՐՄն ԸՍՏ ՍԹՏքծէՈԱԻ 

մէքն է , մի ելլէք . Լ ք&՝ \Հանեբքին սենեակ֊ 

27 ներուն մէքն է , մի՛ Հաւատառ ։ \\ ասն դի ինչ֊ 
պէս որ փայլակբ ար1ւելք1քն դ ելլէ՝ ու մրնչ1ւ ա^ 
բ1ւմհւտբ դ երեյնայ հ անւսնկ պիւոի բլլայ Հ\րգւոյ 

28 մարդու գալուստբ : ^\Հանդր ուր որ մեո֊աԾ մաբ^ 
մրն կայ յ Հոն պիտի ժոդդուին ար&իւներր ։ 

29 լ^*– շուտ սր ան նեդուէժեան օրերէն ետէւ ա^, 
բեգակր պիտի իււսւ .արի յ ու յուսինր իր լոյսր 
պիտի չտայ յ 1ւ աստդերր երկինռկն պիտի իյ֊ 
նան յ ու երգեի դ դօրուլժիւններր պիտի շարժին ։ 

30 1^ ան ատենր \\րգւոյ սար դու նշանր պիտի եր1ւ^, 

նայ երկինքի մէշ > ու ան ատենր երերիս բոլոր 

ադգերր կոօ՜ պիտի րնեն ^ ու պիտի տեսնեն ք)/»~ 

գին մարգոյ երկինքի ասպերուԱ դոայ եկաԾ դօ^, 

31 րոտ ի) իւնոմ ու մե& փառքով ։ \հ<֊ անիկայ իր 
Հրեշտա1յներր պիտի իւրկէ մեհոսձայն փոդոդ ^ ու 
պիտի ժոդդեն իր բնտրեալներբ չորս ՀոդերԷն՝ 
երկինռին մէկ &այլւէքն սՂհւչ1ւ մէկալ հոսյրր ։ 

32 \&ռենի1քե աուակ մր սորմեդէռ ♦ որ երբ անոր 
ոստերր սր կակուդնան յ ու տերէւսերր սր դդուին , 

33 գիաէօ ի* է ասաո ր մօտ է ։ ^\ ք ոյնպէս ալ գուռ 
երբոր աս ամէն բաներր տեսնէռ յ գիտդէռ որ 

34՛ սօտ է գռներուս ռոդր ։ քՀշմարիտ դ րսես ձե^, 
դր յ որ աս ադգր պիտի չան դնի , մրնչէւ որ աս ա^, 

35 մէն բաներր բոան : \քրկինռր ու երեիր ր պիտի 
անդնրն > բայդ իս աօսռերս բնաւ պիտի չանդնին : 

36 \* ս դ ան օրուան 1ւ ան ժասու֊ն Հասար՝ մէկր 
չգիտեր յ ոչ ալ երդնիդ Հրեշտադներր , Հապա 

37 միայն իմ՝ Հայրս : \՝այց ինչպէս որ "կոյի օրե֊ 
րր հղՀՀ՛ ) \\րգ՚– ո 1 մարգոյ գալուստն ալ այնպէս 

38 պիտի բլլայ ։ ՝\Հանղի ինչպէս էին ան օր երբ 
ԳրՀեդեդէն աո–ա9 ) 1լ ուտէին՝ կր իւմէին՝ կնիկ 
էլաոնէին ու էրկան կու տային , մինչ1ւ ան օրբ 

39 որ \քոյ տապանր մտաւ ) \քւ չգիտռան՝ մինչէլ 
որ 9րՀեգեգը եկաւ , ու ամէնբ մերռուռ . \\րդւոյ 



«հԼՈՒԻ՛ ԻՆ՝ 71 

40 մարդու գալու սան ալ աւնպէս պիտի րլլալ ։ \Հն 
աաէ/նր րԼ «ր երկու. Հ**Գ$» արտի մր մէշ րոան , մէկր 

41 պիտի առնուի՝ ու մէկալը ձգուի . լ^– ՀՀ* »ո երկու 
կ՛նիկ մէկ ագօրիքի մէ\ ագալու մրալ գտնուրն , 
մէկր պիտի աո*նուր ու. մկկաւր ձգուի ։ 

42 \\ւրեե*ն արթ ու1ւ կեգէռ . թնչու որ շէյ* գիտեր 

43 Թ^է Ո Ր ժամուն ձեր $էրՐ կու դայ ։ \\այո աս 
գիտգէռ ) որ եթ՜է տանուսէէրր գիտնար՝ իժէ Հէ^, 
^.^,♦♦–4^1 որ պարու՛ն գողը կու գալ ) արթուն կր 
կե՛նար ) 1ւ (ս՜ոգ չէր տար որ իր տունր ձ ակե՚ն : 

44 \Հ սո Ր Համար դուր ալ պատրաստ կեռէռ յ ռաեռր 
ՀՆւգի՚ն մարդու կու դալ անանկ ժամու մէ9՝ որ 

45 դուվչ քէվ* կար&եր : \\ւստի ոմ է աս Հաւատա^ 
րիս ու֊ իմաստուն ծ առան որս որ իր տէրր իր 
ծ առաներուն մրալ դրաւ յ որ ատեսրն անոնռ 

46 կերակուր տալ : \^րանի է աս <Տ առ ալին յ որն 
որ իր տէրր եկած ատենր՝ անանկ րրած պիտի 

47 գտնէ ։ քՀշմարիտ կ՝ ՝ րսես ձեգր յ որ իր բոլոր 

48 ունեռաօ՜իա մրալ պիտի կեգրնէ գանիկալ ։ Հ^ա^, 
պա լժէ որ աս չար Ծառան իր սրաի՚ն մէքը րսէ ♦ 

49 1՝*՝» տէրս իր գալը կ՚ուշաորնէ ♦ լ^ճ. սկսի իր &ա^, 
Ո-այակիւյներր ծե&ել ) ու գի՚նուքներուն Հետ ու^ 

50 ս՛ել ու խմել ) \*խ <Տ աո աւի՚ն տէրր պիտի գալ 
ա1***1էլ մէկ օր մր որ չսպասեր , 1ւ աԼաԱլ մէկ ժամ՝ 

51 մր՝ որ չգիտեր . \^ճ. գանիկայ մէ^տեղէխ պիտի 
կտրէ , ու սւնոր ոաժթնր կեգե աւորներուն Հետ 
պիտի դնէ . Հոն պիտի րլլայ լալ ու ակռաներ 
1լճո–որնել : 

€ 1՝Լ– ԻՆ՝ 

լ &ասը կու սա՚նաչյ առ ակր , \\ ու սւս/ռանգնԼրուն առակր ։ 31 վԼրքք-՚ե գասւասաանիՆ 

սսւորագբութիւՆո ։ 

1 \Հն ատե՚նր երէլնիը իժագաւորուէժիւնր պիտի 
նմանի տասր կոյսերու յ որոնք իրէէնռ լապտեր^, 

2 ներր առդնելով՝ փեսան դիմաւորելու ելան ։ Լ^ 
սո1ււյմէ Հինգր իմաստուն էի՛ն ) Լւ Հինգր յիմար , 



72 1՝,ԻՆ՝Տ՝Աք՝Մ1ւ ԸՍՏ օոՋռէոսհ 

3 \\ր ւհւքէէւրեԼրր աո֊ին իրենղ լապտերներր յ ու 
4 Հետերնին եղ չաո-էէն ♦ \\ա/ղ իմաստուններր 

իրենղ լաատերներուն Հետ ամաններ ող եղ ***լ ա^ 
5 ռին ։ \հլ. փեսան որ ուշաղաւ յ ամէ*սն ալ ւժոսՆ 
6 րեղան ու էլսառաս : լ>ճ. կէս գիշերին ձայն մր 

եղաւ ♦ ^ ք Հա փեսան սու գայ՝ ղանիկաւ դիմաւո^ 
7 րելու ելէռ ։ \՝ն ատենր բոլոր սուսերս ելան , ու 
8 իրենղ լապտերներր շէտկեղքէն ։ \շւ յիմարներր 

րսին իմաստուններուն . տուէռ մեռի ձեր եգէն . 

են չու որ մեր լապտերներր մարելու մբայ ե՛ն : 
9 *Հ\ա տաս/սան տուրն րսսւստուններր՝ ու րսրն . 

՚Հրսայ որ մեղի ու ձեղր +րաւ ականանաւ . աո 

բա Լա &ա քսուքն երուն գաոէռլ՝ 1ւ գնեղէռ ձեռք* 
10 Համար : \*րբոր անոսր դա որն դնելու փեսան 

եկաւ յ ու պատրաստ եղողներր անոր Հետ Հարս^ 
11 նիռր մտան , 1ւ դուռր գողուեռաւ : \^տբր մէ^, 

եաւ կոյսերր եկան՝ ու րսի՛ն ♦ ԷՀէր $^7»՝ Բ^ք մհ^ 
12 ռ ե ։ \ >%սյ 1° անիկա I պատասիւան տուաւ ու րսաւ ♦ 

քՀշմարիտ կ՝ րսեմ՝ ձեղի Թէ՝ \հա ձեդ չեմ՝ ՜ճանչ^ 
13 Նար ։ ք |# րեմն արթ՜ուն կեցէյշ յ ինչու որ ոչ օրր 

գիտէո , 1ւ ոչ ժամր : 
14 ՝\Հանղի թնչպէս օտար երկիր գաըոդ մարգ մր 

կանչեգ իր Ն առ աներ ր , 1ւ իր ունեռաՆր անոնգ 
1 5 ւանձնեո : \\՝էկուն տուաւ Հինգ տաղանդ , ու 

մէկուն՝ երկուո , 1ւ մէկուն ճ մէկ , ամէն մէկուն 

իր կարողու թ եանր չափ , ու անմրշապէս ՜ճամՆ 
16 Բ ս, ք եւաւ : |^է ան որ Հինգ տաղանգր առան 

էր յ գնաղ անոնղմոմ գոր& տեսաւ , 1ւ Ո1 ֊րիշ 
17 Հքքսգ տաղանդ շաՀեռաւ : \ 9 մանասլէս ան որ 

երկուսս *»*~աֆ. ^ յ ուրիշ երկուք ալ շաՀեչյաւ : 
18 1՝"^ «*» ո/յ մէկր առա& էր , գնաց գետթնր փո^ 
1 9 /*^՚7 > **՜ //՚ աիրոԳյլ ստակր պաՀեը : Հ՚^ատ ժա^ 

մանակէ ետ1ւ ան ձաուաներուն տէրր եկաւ , 1ւ 
20 անոնռմէ Հաշիւ ուղեղ : |^^ Հքէնգ տաղանգր առ^ 

նողըլ եկաւ ուրիշ Հթնգ տաղանդ, ալ բերաւ , ու 



«ՒԼՈԻ1» ՒԵ 73 

րսաւ * $էր *Ր"Գ աաղասգ յասճսեգիր րեԾր , 
աՀա ուրիշ Հրնգ տաղաեգ «*լ ասոեգ մրայ շաՀե^ 

2^ Յ ա յ ։ է\ սս "~ աեոր իր Տէրը ♦ \՝պրիս՝ բարի ու 
Հա ՚լատարի մ՝ 6 աո այ , ղուե որ .քիչ բասի՛ն մէ9 
Հաւ ատայւիւՐ եղար յ –Ք^ղ շատ բանեյաւ մրայ 
պիտի ղեգրեեմ ♦ ստիր ռու տիրոՊգ ու րաիւու «. 

22 յժեանր մէ\ է \քրեու տաղանգր ւսոՆոոն այ 
Լկաւ ու րսաւ . $Էյւ՝ երկու տաոասգ յաեձ՚եե^ 
գիր յա Ծ ի , աՀա ուրիշ երե ու տաղանգ ***լ ասոեգ 

23 ԿՍ ա յ շաՀեգաւ ։ Րսաւ սհւոր իր տէրր ♦ \*արիս՝ 
բարի ու Հաւատարիս ձ աո այ ^ գուե որ վ^ի* բա^ 
սիս մէշ Հաւատարիս եգար ^ –Բ^գ շատ բասերու 
մրայ պիտի եեգրսես * ստիր ռու տիրոշգ ուրա^. 

24՛ իւույժեանր մէշ է \^Էգ տաղանգր աոՂաոե այ 
եեաւ ու րսաւ ♦ ^^7»՝ զիտէի որ գուն իւիստ մարգ 
մրս ես ♦ չսերսանաԾ տեգէգ գր Հ՛նձես > ու չցա^ 

25 1ւա& տեգ էգ եր ժող մ ես ♦ \\ւստի մաիտեայոմ , 
գագի ռու տաոաԵգգ գետեէէե տաեր պաՀեղի • 

26 *♦- »*ք\ աՀա ռուեղ ռեգէ : ^\ատասիւաե տուաւ 
սհւոր տէրր ու րսաւ սհւոր ♦ ֊2 ար 1ւ & ո 11 &աո–աւ՝ 
գիտէիր որ չսերմանա& տեղ էս եր Հ՛նձեմ՛ , ու 

27 չցա՛նամ տեոէս եր ժողվեմ՝ , \\ւրես*ն պէտռ էր 
ռեոր որ իս ստաես սեղանաւոյհւերուն տայիր , 

28 որ ես եւյաձ ատե՚նս շաՀոմր առՆէի իժս : \*,ՐԴ՝ 
աո֊էռ ատեէ տաղանգր , ու տասր տաղա՛նգ ու^ 

29 սեգողի'% տուէռ ։ \Հսչու որ սո/Լ՚ն ունեգոո1ա 
պիտի արուի ) ու պիտի աւեյնայ . և. "ու՚եե/յոո/ւԿւ 

30 ուսեռաեՂւ այ անեէ պիտի աոհաւ քւ : \*ւ ատ ան^ 
պիտսհւ Նաո-ան գոլրսի իւաւարր Հսհւեղէռ ♦ Հոս 
պիտի րյլայ յսւլ ու աե որաներ ե՜ճուղյհւեյ ։ 

31 Ո^ երբոր \\րղքան մար գոյ իր փաոքովր գայ , //. 
բոյոր սուրբ Հրեշտաէյներյւ իր Հետր , աԱ ատե*եր 

32 իր փաուագ ա/ժոռր պիտի ՛նստի . |^«– ստոր առ^ 
չե֊ր պիտի ժողղուրն բոյոր աղգերր յ ու ղաԱոնբ 
իրարմէ պիտի զատէ ^ ի՚նչպէս որ Հոմիլ մի ոչ^ 



74 ԱՒԵՏԱՐՄՍ ԸՍՏ ա՚ՏԹԷՈՍԻ 

33 խարներր այ&երէ՚ն կր զատէ , \^ւ ոչխարները իր 

ա ճ Կ՚՚՚րքք՛ ս ւէ ա է հ**յ*՚^՚Ցւ1**է յ ոլ ՜ "Օ^^րռ ^ սւ 1 ս 

կողմի ։ 
34 1՜^ ատենր \ք\*ագաւորր իր աֆ կոդմր եղողներ 
բուն պիաի րսէ ♦ \քկէք> իմ՝ *Հօրս օրՀ՚նահ՚ներր , 

աշքսարՀի ս1ւիորԼ՚1ւ ձեպէ Համար պատրսատու աօ 
35 քՅ՜ագաւորուիմիւնր ժաո-անգեցէօ . \Հնչու որ 

անօթեռաւ , 1ւ ի՚ն&ի ուտելիք տուիր . ծ արաւ Լ^. 

ոաւ յ ու թևերի խմոուոիք ♦ օտարակա՛ն Էի յ /յլ ՚//՛" 
36 ՛ներս աուիք . |)՝^Հք^ (*$ , ^ ^** Հագուեչյոււյիք . 

Հիւանգ Էի յ /**. ի՚ն&ի տես եկաք ♦ բանտի մէ^ 
37 ^/՚ յ ^– ք*ն&ի եկար ։ \Հն ատե՛նր արդարներս անոր 

պատասիւա՛ն սլիտի տան՝ ու. րսե՚ն . ^^/»՝ ե՞րբ ռես 

անօթ^եոաե^ տեսան. \ր՝ ու կերակրեորնք , կաս 
38 &՜արւահ՜ ճ ու իււՈրս ոքէ1ւո ♦ 1//»/^ ֊թեռ օտարական 

տեսանք՝ 1ւ ՛ներս աււէէնո ) կամ՝ մերկ՝ ու Հագուե^, 
39 ցուցի՚նք . \/րբ վ± ե ՚Լ Հիւանգ կամ՝ բանտի մէ^ 
40 տեսանք ) ու ոեոի եկանք ։ \^ւ եմագաւորր պա^ 

տասիւան տալոմ՝ պիտի րսէ անոնս ♦ յՀշմարիտ 

կ՚րսեմ՝ ձեռի ♦ \\րոմՀետ1ւ աս իս եղբաւրներուս 

պի՚նտ պոտի1լներէքն մէկուն րրիք յ թեփի րոիք 5 
41 \*Հն ատե՛նր ձաիւ կոոսր եոոոներուն ալ պիտի 

րսէ . \\՝էկդի գաոէո էւնձրմէ անիԾեալներ՝ ւաւի^ 

տե՚նական կրակի՛ն մէ$ը > որ պատրաստուահ է 
42 \\ատա*նաւէէն՝ ու իր Հրեշտա1լներուն : \Հնչու որ 

էսնօքՅ եոաւ յ ^ ի՚ն&ի ուտելիք չտուիք ♦ հ^արաւե^ 
1$չ ոաւ յ #ւ*– թնձի չխմչյուչյիք . (վտարական էի , Հւ 

»^ււ ՛ներս չառիք . մերկ \–\ ) 1ւ ղիս չՀագուեչյուտյիք . 

Հիւանդ ու բանտի մէ^ էք ) ^– ի՚հ&ի տես չեկաք : 
44 1^՛ ատե՛նր անոնր աւ պատասիւան պիտի տաս 

ու րսե՚ն . ^^7՛՝ ^7*/՛ տեսանք .բեռ անօէժեոաԾ 

կամ՝ ձարւահ^ կաս օտարական կաս մերկ 

կամ՝ Հիւա՚նգ՝ կամ՝ բանտի մէ^ , /**- քլեզի սպա^ 
45 սաւորուիՅ՚իւն չրրԼոկբ ։ \^ն ատենր պսյտասխան 

պիտի տայ ա՛նոնս՝ ու րսէ ♦ ՜ճշմարիտ կորսեմ՝ ձե^ 



<ւ՝Լտ՝ւ՚՛ ի օ. 75 

ղի ♦ \\րով^ետ1ւ ասոՆռ սլի՚նտ սլղտի1լներէքն մէ^ 

կահ/ չըրիբ , թւծ-ի ալ չռրիք « 

4-6 1/*– ասոնբ պիտի երլժան յաւ իտե՚նակա՚ն տան^ 
շանբր , իսկ արգարներր յաւ իա1հւակւսե կեանռր : 

1 Իշ/սանՆե-րր իյոր^ուրգ կ՛ընեն •Հրիսաոսի գէմ՝ է (յ կնիկ մր եղով կռձԼ անոր ղւա խո ւ 
14 քՀուգա կր մաանէ– զՔրիսաոս է 17 ՝Հրիսաոս կ՚ոսաէ ղաաիկր . 2(յ կր սաՀմսւնկ իր 
սուրբ, ընթրիքշ • 36 ""Ը՚ք^՜Ք ԳՏք** պարտեղի՛" *"&ք. • 47 "– *է^ Համիու-րով մր ւ/աա. 
^յա «յձ ՝ 57 Ա"(յ1՚ ա Փ ա յի առՀին կր տարա ի : (|9 1)^"՛/"՛" կ՛ ուրանսո զՔրիսաոս ւ 

1 ք|է երբոր ԼՀիսուս լմրնղուղ աս բոլոր իտօսոերր , 
2 րսաւ որ աշակերտներուն . *\^իտէո որ երկու. 

օրէ՚ն եւոև. զատիկ կր/լայ ) 1ւ \\րգՏւն մարգոյ կր 

մատնուի իւաչը ելլելու ։ 
ձ \՝Հն ատենր ոականայապետներր՝ ու գաիրնե^ 

րր 1ւ ժողովուրգին հ^երերր ժողվուեղան ոա^, 

Հա՚նայապԼտի՚ն սրաՀր , որուն անունր \\այիաւիա 
4 էր ♦ \\ւ~ իարՀուրգ րրի՚ն՝՝ որ ՚ն ե՛ն գութ եսւմբ բուհե՚ն 
5 (Հի սուսր ու մեռչյրնե՚ն ։ \\այռ կ՚րսէին իմէ ) \\ չ 

***** տօ՚նիս մէ^ ) որ ժողովուրդ ե՛ն մէ9 իւռովու^, 

թիձյ չըլլայ ։ 
6 \\ւ֊ երբոր ՛ձի սա ււ \\եթ–սյնիա էր բորոտ \\իմհ^ 
7 ՚նրն ւոու՚նր յ \Հնիկ մր եկաւ անոր՝՝ որ ուսէր Նան^, 

բագի՛ն եղի շիշ^ ժր . 1ւ իմափեո անոր գլէսուն վը~ 
Օ ր ա / երբոր անիկայ սեղան ՚նստաձ էր ։ \^ւ անոր 

աշակերտներր տեսնելով ) գժուարեղան՝՝ ու ր^ 
9 սին . \Հնչու աս կորուստր րլլպյ * ՝^\Հանղի ատ 

եղը կրնար սուղ գնով հ^աիւուիլ ^ ու աղ^քատնե^ 
10 րուն տրուիլ ։ \շլ Լ^իսուս իմանալով՝ րսաւ ա^ 

՚նո՚նը . \ՀկչոԼ անհանգիստ 1լ րնէ օ կնիկր . ռան^, 
11 զի ատիկայ բարի դորձ մր գործես ին&ի ։ ^՝ձն^ 

չու որ աոքատներր ամէ՚ն ատե՛ն ձեր Հետր ու^ 
1 2 ՚սէք ) Բ"(յ& զե ս ամհխ ատե՛ն չունի ռ ։ \\ ասն ղի 

ատիկայ՝՝ որ ատ եղը իմ՛ մարմթնիս վըաւ թ՚ա^ 
13 փ ե *յ յ րք* իմաղմանս Համար րըաւ % քՀշմա^ 

րիտ կորսեմ՝ ձեզի թէ ) բոլոր աշխարհի մէ9՝ 

ուր որ աս աւետարսհւս ռարողուի , սւտոր րըա&Ն 



76 ՈԻԵՏԱՐտ» ԸՍՏ ՈՋԹԷՈՕհ 

ալ պիտի իւօսուի՝ իրե՛ն ւիշատակ րսասս Հա֊ 

մար % 
14 \Հն ատենր աասու երկու ՚ոԼ՚ն մէկր՝ որ ԼՀուգա 

\՝ակէէւրիուիուսւյի 1լ րսուկր ) գնաս ռաՀա՚նաւա֊ 
1 5 պետներուն՝ ու րսաւ . ^ բՀ նչ 1լ ուռկո ի՛նձի տսււ յ 

ու. ես ձԼւտքւ մւստնեմ՝ ոա՚նիկաւ ♦ 1ւ ւսնոնք Լրե^ 
16 սուն **\1>Լար&աթ՜ կշռ-եռ/էե ւսնոր : \շւ ւսլյկէ ետև. 

պատեՀուիմիւն մի կր փլյտռէր | որ սանիկաւ 

մատն Է ա1**՝ն~ : 
17 1/՛– բաոարշակերառ առ$ր օշշ աշսւկերտներր 

Լ^իսուսի՚ն եկան՝ ու. ւսնոր րսէան * \\°ւր կ ՝ ուռես որ 

վչեզր պատրաստե՚նբ՝ ոատիկր ուտելու Համար : 
18 1/՛ անիկա յ րսաւ ♦ *\՝*առկռ րաոարր այս ի՛նչ 

մարգուն՝ ու րսէո ւսնոր ♦ || ւսրգապետր կ՝ րսէ . 

^ամանակս մօտ Է յ սւշակերտներուս Հետ ւ/Էկ֊ 
19 տեո ոու ոոմգ պիտի րնեմ՝ ոատիկր : \^շա֊ 

կերտներն սւլ որին՝ ի՚նչպէս որ ԼՀիսուս իրե՚նո 

Հրաման րրաւ յ ու պատրաստես րն ոատիկր : 
20 \\՚– երբոր իրիկուն Լոսս յ տասուերկուբրն Հետ 
2\ սեոան սստաւ ։ \ք*– .բանի որ կ ուտէիս րսաւ * 

քՀշմարիտ 1լ րսեմ՝ ձեռի 5 որ ձեզմէ մէկր օրս 
22 պիտի մատնէ ։ \\ւ շատ տրտմեոան ^ ււ ւսնոնռ֊ 

աէ ամէ՚ն մէկր սկսաւ րսԼւ ւսնոր . ^^#ւ՝ մրլժէ ե°ս 
23 եմ՝ ։ \*Նիկայ պատասիւան տուաւ ու րսաւ . \^ն 

որ իմ՝ Հետս իր ձեռոր պ՛նակ ր իւօթեո , Ղւունր 
24՛ պիտի մատնէ; որս ։ ՀՀիրաւի 1\րգի՚ն մարգու 

ս՚երթայ՝ իսչպէս որ գրուաօ՜ է իրեն Համար * 

բաւս մա/ ա՛ն մարգուն՝ որա՛ն ձեււբոմր \\բգրս 

մւսրգու կր մատնուի , սւոէկ էր ան մարդուն յ որ 
25 ձոնաձ չրլլար : ^\ատասիւան տուաւ խուդան՝ որ 

ա՛նիկա/ պիտի մատնէր՝ ու րսաւ ♦ 1| արոապետ 

միթէ ե°ս եմ՝ ♦ րսաւ ւսնոր . ՚\*ուն բսիբ * 
26 1>*– .բանի որ անոնք կ՝ուտէթն ) ԼՀիսուս Հաց 

աո սո՝ օրՀլյեո ու կւորեռ յ 1ւ տուաւ աշակերտ֊ 

՛հերուն՝ ու րսաւ * \^ռէռ՝ կերէ^ք , աս է իմ՝ մար֊ 



«ՒԼՈԻւ» 1՝.օ, 77 

27 մրնս ։ \քւ գաւաթր աո֊աւ գոՀագաւ , ու տա աւ 
անո՚նգ՝ 1ւ րսաւ » \^մէ՚նքգ ալ իէմհգէո սակԼ . 

28 \^նչու որ ասիկաւ է րս արիւնս ՛Նոր ուխտի յ որ 
շատերու Հասար կր թափուի մեգագ թոգու^. 

29 թեան Համար ։ \\այռ էլ՝ ՝ րսեմ՝ ձեգէ , \^սկէ ետ1ւ 
որթ թև բերո՚քն րնաւ ահ ար չխմեմ՝ մի՚նչ/ւ ան 
օրր % երբոր ձեր Հետր ա՛նիկա/ ՛նոր խմեմ՝ իմ՝ Հ^օր ս 
ի1 աղ աւ որա ի1 Լա՚նր մէ\ : 

30 1/՛֊ օրՀ՚նութիւն մի երգելէ՚ն ետ1ւ ՚^իթե՚նեագ 

31 լեո-ր ելան ։ \Հե ատե՚նր ՛ձի սուս րսաւ անոնգ . 
՚\\ուո ամէ՚նռգ աս գիշեր իմ՝ մրալոմս պիտի գաւ^ 
թակ/լիք ♦ ի՛նչու որ դրա ահ է թէ՝ Հ^ովէււր պի֊ 
տի գարնեմ՝ , ու Հոտին ոչխարներր պիտի որ֊ 

32 րուին ։ \\այռ յարութիւն աո՚նեւԼս 1ւտ1ւ ձեգ^ 

33 մէ առաՊ *\*ալիլեա պիտի երթամ՝ ։ Պատասխա՛ն 
տուաւ *1\ետրոս ճ ու րսաւ անոր ♦ ՀԽէպէտ ամէքնբն 
ալ վլու վրայովգ ղւսյթ ակ ղի՛ն , Բ"(ա սս Բ"""– 

34 պիտի չգայթակգիմ՝ ։ (՝ սալ անոր ԼՀիսուս . ՜քՀրշ֊ 
մարիտ կ" րսեմ՝ ռեգի . \^ս գիշեր գես. Հաւր չխօ^, 

35 սա& իրեք անգամ՝ գի ս պիտի ուրա՛նաս ։ ^սաւ 
անոր 0\ետրոս . (ձ*է/ւ ռեգի Հետ մեռցնելու ալ րլ^ 
լամ՝՝ րնաւ .րեգ պիտի չուրանամ՝ . աս ա՛նկ կ՝ ր֊> 
սէրն նանւ աւ/Լ՚ն աշակերտներր ։ 

36 \Հն ատե՚նր ԼՀիսուս ա՛նո՛նռ Հետ տեգ մի եկաւ , 
որա՛ն անու՛ն ր *\*եթսեմանի էր , ու րսաւ աշա^ 
կերտներուն ♦ *Հոս ՚նստեռէռ՝ միւնչ1ւ որ ես եր^ 

37 իմամ՝ Հո՛ն աղօթք րնեմ՝ : \շւ իր Հետր առնելով 
0\ետրոսր ու ա է\եբեգէոսին երկու որ գի որ ) սկսաւ 

38 տրւոմիլ 1ւ վշտանալ : \*Հն աաԼ՚նր րսաւ անոնռ . 
1՝« անձս մեոհյելու չափ տրտում՝ է ♦ Հոս կեգէո , 

39 ե. ի՚ն&ի Հետ արթուն մնսյոէո : \\լ վ>իչ մի ա^ 
Ո-աշ^ երթ ալով՝ իր երեսի՛ն վչտայ ինկաւ ) 1ւ աղօթ ր 
րոաւ րսելով . \\վ *Հպյր իմ՝՝ թէ որ կարելի է , 
թ ո գ Ա՛ս գաւաթր խն&մէ անգ՛նի . բայգ չէ թէ 
ի՚նչպէս որ ես կզուգեմ՝ , Հապա ինչպէս որ գույն 



78 ՈԻԵՏԱՐտւ ԸՈ8 1ՈՏ8Թ՚ԷՈ0հ 

40 1՚*«–*է«՛ : լ^է եկաւ աշակերսաերուն՝ ու ռանոնռ 

ռ՚նաոաձ– գտաւ , 1ւ րսաւ <1|/, արոսին ♦ \ Պ ւդպէս 

մէկ &ամ՝ մրն սո չկրոաթ ի Հ եձ ի Հետ արիէ՜ուն կե֊ 

41 ՛նալ : Արթուն կեչյէք՝ 1ւ ադօթք րրէք յ ո ր փոր֊ 
ձա թ Լան մէ^ չմտեէո ♦ Հոգին յօժար է ) բոԱՅ 

42 մարմթնր ակար ։ ՚Հ^արձեալ երկրորդ անդաս 
գնաս աոօիէք րոաւ՝ րսելով ♦ \\*է ՚^ՂէՐ Ր հիւէ 
անկարելէ է որ աս գաւաիմր ինձմէ անցնի՝ ա֊ 
ո անւյ անկէ խմելուս , թո՛լ վ>ու կաւՐրգ րլլայ ՚ 

43 Ս 1 ֊ եկաւ ոանոնք ՚նորէ՚ն վլնացաձ գտաւ ♦ ինչու 

44 որ աչքերնի՚ն Նանրաըաճ էր : \շւ թոդուց ա֊ 
*նոնռ , ու ՚նորէքն գնաս երրորգ անդաս աղօիէք 

45 րրաւ %ոիտ իւօսքր րսելով : \Հն ատե՚նր եկաւ իր 
աշակերւոներուն՝ ու րսաւ անոնչյ ♦ լ^##^^ ետււ 
յՀեառէռ՝ ու Հանգչեռէո ♦ աՀա ժասր Հասաւ , 
1ւ \\րղ ին մարդու մեդաւորներուն ձեո֊քր կր 

46 մատնուի : \դէվ* ասկէ երիՅ-անք ) աՀա մօտե֊ 
ոաւ անիկս/ 1՝ որ ոէս պիտի մատնէ : 

47 1^*– դեու անիկա ւ աս որ կր իւօսէր ) աՀա Լ\ու֊ 
դան՝ տասուերկուքէն մէկր՝ եկաւ . 1ւ իր Հետր 
շատ բաոմհւթ՜իւն սուրերով ու բիրերով՝ ^քաՀա֊ 

48 ՚նաւասլետներէքն 1ւ մողովուրդին ձերերէ՚ն : \շւ 
պանիկա։ մատնոոը անոնս ՛նշան մր տուեր էր ր^ 
սեւ ով ♦ 1\՚վ որ ես Համբուրեմ՝՝ սՒն է յ բուհեռէո 

49 անիկա ւ X \^ւ շուտ մր (Հի սուսին մօտե՚նալով՝ 
րսաւ ♦ \\ո^ոքն վ>եռ՝ վարդապետ ♦ ու Համբուրեց 

50 ոանիկատ ։ \քւ (ձի սուս րսաւ անոր ♦ \ ճ ՚սկեր՝ ին֊ 
չու Համար եկար դուն . սՒն ատեսր մօտեցան 
ձեռր զարկին (Հիսուսին՝ ու բռնեցին ոանիկայ ։ 

51 1^*– աՀա (ձիոու֊սի Հետ եղողներուն մէկր ձեո-քր 
երկրնռուռ. ) 1ւ իր սուրր Հա՛նելով՝ զարկաւ .բա֊ 
Հանայապետին &աուային , 1ւ անոր ակսհւ^ը մէկ֊ 

52 դի Հանես ։ \*Հն ատե՚նր Լ^իսուս րսաւ անոր . 
\\ուրդ իր տեոը դարձուր ♦ էէնչու որ ամէն սուր 

53 աււնոոներր սրով պիտի կորսա ին ։ \\ր կար&ես 



Փ1 յ)Իէ» հ/Հ 79 

Թէ չեմ՝ կրնար Հիմա իմ՝ Հ^օրս աոաչել , 1ւ քէն&ի 
ՀասգրնԷ տասուերկու գունգէքն ւա Լմւ Հրեշտակդ, 

54 *եեր ։ \\աւգ թ*նչսլէս պետի կատարուրն գիոքե^ 
որ , ԹԷ ստԵ^ԴՌ է ասանկ րլլալ ։ 

55 \Հս ատե՛ն ր Լչիսուս րսաւ ան բագ մութ՜ եանր ♦ 
Հ՝–Բր քօ՜է աւապակի մոաւ եւ ար՝ սուրերոմ ու ոիրե^, 
րոպ կէս բս՛նելու ♦ ամԼ՚ն օր տա՜ճարին մէշ ճեռը 
Հետ կր ՚նստէի՝ ու կր սորմեգլւ՚նէի , 1ւ ռէս չթսնե^ 

00 ՚/իք ։ \ ճ ՝ %էս 1 է է աս ս՚մկն բաներր եոաւ որ կատա^ 
րուրն մարգարէիգ գի ոռեր ր ։ |^7> ատ սեր բու որ 
աշակերտներր /ժոոուգի՚Ն ա՚նիկաւ՝ ու փաիյաս : 

57 |/«֊ ա՛նոնս բո՚նեւլքցն ՀՀիսուսր՝ \\աւիաւիա րա^. 
Հանաւասլետրն տարիս յ ուր որ դսլիրներր ու 

58 Ծերերր ժոոմուեր Էրե : լ^ճ. ^Հետրոս Հեո-ուանգ 
սու որ ետէւգն գնագ մրնչէւ ոաՀանաւասլետին 
գաւիթ-ր յ ու սերս մտաւ սպասաւորհերուԵ Հետ 

59 սստաւ չ որ մերշը սւեսսէ : 1^"՛/ օաՀա՚նաւա^ 
սլետներր ու Ծերերր 1ւ բոլոր ժոոոմքր ՀՀիսուսի 
գէս սուտ մկաւութիւն մր եր տնտռԼի՚ն , որ ա^ 

է)0 նիկաւ մեո֊գրնե՚ն ♦ ( \ւ չգտան ♦ 1ժէ1ւ շատ սուտ 
սկաներ ալ եկան , բաւգ չգտան . ետրր երկու 

61 սուտ մկաւ եկան > \\ւ րսի՚ն թէ , \^սիկատ րսաւ յ 
\^ս կրնաս \* ք ստուԾու տաճարր ռակել յ 1ւ սա՛նի ^ 

62 1ւ ա 1 Ւրէք օրուսհւ մէք շի՛նել ։ \^ւ օաՀանաւա^, 
սլետր ոտք ելլելոմ՝ րսաւ անոր ♦ ^\ատասխան մր 
չես տար * բ՚հչ կր գկաւե՚ն ասոնր ռեռէ ո էմ՝ Հ 

63 1/՛– Լ^իսուս յուո կր կե՛նար ։ ^\սյ տաս քսան տուաւ 

օաՀանաւասլետր՝ ու րսաւ անոր ♦ \\ե՚նո.աէւի |^–^ 

տու&ոմ ռեգ էլ երգ Անորնեմ՝՝ որ մեռի րսես > թէ 

64 գույն ես վՀրիստոս ^\րոին \^ստու&ոյ ։ Հ՝սաւ 
անոր Լ^իսուս . ՚\\ուն րսիր ♦ Բ ա /° կորսես ձեզի . 
ասկէ ետեւ սլիտի տեսնէօ \\րգի՚ն մար գոյ Հ\օ^ 
րուլժեան ա\ կոոմր նստահ^ յ ու երսնիգ ամսլե^ 

65 րսւ֊ն մրաւ եկա& ։ \*Հս ատե՚նր ռաՀանալաաետր 
իր Հանգերձ՚ներր սլատռեգ՝ ու րսաւ ♦ Հ^աւՀոյու^, 



80 ՇԻՆՏՇՐՄ* ՈՍՏ ՕՋՏքծէՈԱհ 

թ-իւն րսաւ . ալ ր"Հ ԱքԷոկ* է մեոի սկաներ . աՀա 
66 Հիմա լսեցիք ատոր ՀալՀոյութիւնբ . ՚^եոի թ՛ել֊ 

պէս կ ՝ երե-սաւ . անոնբ աատասիւան տուրն ու 
67 րսին ♦ \\՝աՀասլարտ է ։ \Հն ատենր անոր երեսս 

իմուռ1ան ^ ու բո^ունռոմ Ծեձեորն անիկատ ♦ ոմանբ 
68 ա / ապտակ սարսել ալ րսբն . \\՝արգարէասիր մե֊ 

որ գուն ՝֊\Հրիստոս յ ոս է աս որ քեռը պարկաւ ։ 
69 1 >/# 7 Պ^՚՚որոս գուրսր գաւիթ՜ր նստեր էր . 1ւ 

մէե աոաիյթն մր եկաւ անոր՝ ու րսաւ ♦ ՚\>.ուն ալ 
70 Լ \՝՝ալ(ւլեասի Լ\իսուսի՚ն Հետե էիր * \ ճ ՝*աւս անիկա յ 

ամՍնուն աոՀ1ւր ուրառաւ ու րսաւ . ՚^եմ՝ գի֊ 
71 տեր գուն ի՛նչ կր իւօսիս ։ Հ\ւ երբոր գուռբ ելաւ ) 

ուրիշ ս*^աԼր Ար ոանիկաւ տեսաւ յ 1ւ Հոս եոոո^ 

ներուն րսաւ . \՝ ք սիկայ ալ (Հիսուս *1 ք առոմրեոիին 
72 Հետե էր ։ \շւ Հ1\^գհ»<* նորէն երդում՛ րնելով՝ 

ուրառաւ իմէ յ \^«# աս մարգր չեմ՛ ՜ճանչնար ։ 
73 \\ Լ յ*իք մր ատե՚նԼն ետեւ Հոս եղոոներր եկան՝ 1ւ 

րսին ՀՀՀետր ոսի՛ն ♦ (ձիրաւի գուն ալ անոնս մէ ես ♦ 

ինչու որ ռու ռըուոոււսհքգ ալ ռեգ յայտնի կ Ր֊ 
74՛ *եէ յ \*Հս՝ ատենր սկսաւ անիծել ու երգուս բնել 

աՀ^*»Լ քմէ յ |^«# ան մարգր չես ՜ճանչնար ♦ 1ւ իս֊ 
75 կոյն Հաւր իւօսեոաւ : լ^<ւ ^\ետրոս մրտբր բե֊ 

րաւ Լ^իսուսին Խօսբր՝ որ իրեն բսեր էր քմէ ) 

՚\\եռ Հաւր չքսօսաձ՝ իրեբ անգաս պիտի ուրա֊ 

նաս սէս ♦ ու գուրս ելլելոգ գաոնապէս լաոաւ ։ 

ԳՀ– 1Վ՝ 

\ աքԼրիստոս Գ\իդատոսի ձեռքր կր արուի կապա ահ– ։ 3 Գուգան խեոգամակ կ՚ԸԱ՚Գ/ ՚ 19 
»\իոաւոոս իր կնիկէն խրասաւահ՝ 24 ՐՐ ձեռքերը կր ւու֊աւ , 2(յ ու. իարարրան կ՚արձա^ 
կհ > 29 –Հրի-աոս վուշերովդ կր պոս. կա ի , 34 Կշ խաչոլի , 39 կի նախաաոսի , 50 Կշ 
մեռնի ու. կր թ֊աոուի ւ §($ •Քրիստոսի գերեզմանը ՀրԷայք կր կնքեն , ու. պահապան 
դինոլորներ կր գ՚եԼն ւ 

1 \^րբոր աո-սաւ եոաւ , բոյոր ռաՀանայասլետ֊ 
*ներր ու ժոոոմուրգէւն հ^երերբ ՀՀիսուսի գէս 

2 իարՀուրգ րոէւն՝ որ ոանիկաւ մեո-ոբնես ։ \հ՚֊ 
կապելոմ գանիկաւ տարթն , ու ^\ոնտաոի Գ\աաա~. 

տոս կա սակամւն ձեոոր տուրն ։ 



«1՝ԼՈ1՝1» ԻԱ 81 

3 \Հն ատե՛նր (Հուգա՚ն՝ որ զանիկայ մատնեռ , 

տեսնելով թէ դատապարտուեռաւ , ոեո^ը Սրա , 

ու երեսուն ար ծ աք է) ր ետ ղ ւսրձա ւյ ռաՀանայա֊ 

1\. պետ՛ն երուն՝ 1ւ ծ՜ երերուն , Հ\ւ րսւսւ ♦ \)՝եոայ , որ 

անմեղ արուն մատնեոր ♦ էլ ա՚նո՚նբ րսքքն . \\՝եոր 

5 /*°^ > գուե ՛նայ Է : \շւ աբհ աթ ր տա՜ճար ե՛ն մԷ9 

ձգես՝ ու գուրս ելաւ , Հւ գնառ քէ1ւոոքէնօր խեո֊ 

դեռ յ վՀաՀանաւաաեսւներն ալ արհ աԹ ր աո֊֊ 

՚նելով՝ րս1էն ♦ \ Պ ոժան չէ ատիկայ կորբանան մԷ9 

7 Դ^եւ ♦ ենչու որ ար Լան ղհն Է ։ \\ւստի իարՀուրգ 

րրե՚ն , Հւ սհւուԼ բրուտէէն արար հ ա/սա ստի՛ն՝ 

օտարներու գերեռմանատուն րլլալու Համար ։ 

8 \*,ս պատճաո–ոմ ճ ան արար \*ոեա1ւ արա րսուե֊ 

9 ոաւ մրնչււ այսօր ։ |^1> ատենր կատար ուեռաւ 

\^րեմհա մարգարԷԷա ձեոոոմ րսա.ահ իյօսբր ♦ 

լ^ք. աո-րն երեսուն արԾաէժր՝ գրս կաբա ահ ե՛ն 

գթնր յ որ Հ^սրայԷլի որգւոոմկ »$**%+ գե՛ս կտրե֊ 

10 °ր ս ) \\*~ տուրն անրկայ բրուտրն արարն յ բ^շ֊ 
սլէս որ քւնհ-ի Հրաման րրաւ $Էրր ։ 

11 |^է Հ\րսուս ճ կա ասկամւ՚Տւ աու\1ւր կայնեռաւ ♦ 1ւ 
կուսակալը Հարոուո ա՛նոր՝ ու րսաւ » ***րԼր ո 
ա՜ագաւորր գուն ես ։ \ք*֊ \\րսուս րսաւ անոր ♦ 

12 ՚\\ուն կ՝ րսես ։ \\ւ ոա՚Հա՚նայապետ՚նԼրԼ՚ն 1ւ &ե֊ 
րերէս ամբաստանուահ ատե՛նր բնաւ պատաս֊ 

13 րւան մր չտուաւ ։ \Հն ատե՛նր ^Հիոատոս րսաւ 
անոր ♦ ՚^ես /սեր 13 է որչափ յշեոէւ գէս կր մը֊ 

14 կայեն ատոնօ : լ^#. անոր բան մր պա ասա րւան 
չտուաւ յ մրնչււ շատ պարմաոաւ սա սակ այո ։ 

1 5 ւ^պյաէ կուսակալը սոմորութ-հւն ունէր ) որ տօ֊, 
նբն ատե՛ն ր կապա ահ մր արձակէր ժոոոմուր֊ 

16 գՐ" ) ող որ ուոէե՚ն ։ |^> ատե՛նր \Հ արաբ բա սՒնու֊ 

1/ սով աէկ երէւեմւ բա՛նա արկ Լալ մր ունէՒւն ։ \^րբոր 
ժոոմուեոան՝ րսաւ անոնո 0\հոաաոս ♦ \\ Բ ՐՐ 
կ ուոէո որ ձԼո/է արձակեմ՛ ♦ \\արաբբան , քմէ 

18 (ձէ սո *– ս ը ճ Ո Ր ՝–\Հրէստոս 1լ րսուի » վՀանզի գե֊ 



82 ԱԻՆՏԱՐՄւ, ԸՍՏ Ս՝ԱՏԹԼ՝ՈՍ1՝ 

տէր քմէ ՚նաիւանձի Համար մատնեռէէն ռանի^ 
կայ : 

19 \\՚֊ երբոր ս/նիկայ ատեանր ՛Աստեր էր , անոր 
1/նիկր Հկկշ իւրկեռ անոր՝ ու րսաւ . ՚\\ուն ան ար^ 
գարոս Հետ բան մր չունենաս . րնչու որ այսօր 
երաոըս մէ9 շատ գիպուա&ներ ասռսՒս ու էս էս 
անոր Համար : 

20 է^ա/ք վ>աՀանաւաաեսւներր և. ձերերր ժոոո^ 
վուրգր Համոռեռրն չ որ \\արաբբս/ն րյնդրե՚ս՝ ու 

21 ՀՀիսուսր կորսրնորնե՚ն ։ ^Հաաասիւան տուաւ 
կուսակալը՝ ու րսաւ անոնռ ♦ \^ս երկու^ռէս ո°րր 
ս ուոէռլ որ ձեռր արճակես * 1ւ անոնռ րււքւ1ւ յ 

22 \\ար աբրաս . Հ*սաւ ասոսռ ^\րոատոս ♦ Հ^ասլա 

23 ի սչ րնես Լ^իսուսր՝ որ ՝֊\Հրիստոս կ՝ րսուի ։ \*,~ 
սւքնրն աք րսրն անոր * \<\՝ոո ըսաՀուր ♦ 1ւ կուսա^, 
կալը րսաւ ♦ \\աւռ րնՀ Հար գորԾ րրաւ ♦ 1ւ անոկր 
1ւս աո-աւեք կ՝ աոաոակէքէն ու 1լ րսէրկ . \Հ)՝ոո 

24՛ իւա + ա ի : 1^ճ. ^\րոատոս տեսնելով որ օգուտ սր 
Հալար , Հապա ալ աւելի իւո-ովուրիիւն գ րլլայ , 
9 ուր աո-սսւ ձեո-բերր լուառ մոոովոլրգի՚ն առ^ 
քե^ր՝ ու րսաւ ♦ \հա ատ արո արին արիւնէքն ա*ն^ 

25 պարտ եմ՝ . գու^ռ մտաԾեռէո ։ \^ւ բոլոր մողո^. 
վուրգր պատասիւան սայլով՝ րսաւ ♦ \^տոր արեւ «, 

26 ՚նր մեր մը այ՝ ու մեր որգւոցր վրայ ը1Ա***յ ։ \Հ" ա ֊ 
տե՚նր \\արսյբբան արձակեց անոնչյ 1 1ւ (ձէսուսր 
ծեծելով՝ անոնռ ձեոքր տուաւ որ խաչուի ։ 

27 \*Հն ատ ե՛ն ր կա ս ակամա սքաուորներր պալա^ 
տքէն *ներսր աոիհ Լ^իսուսր , ու բոլոր *հՐ»֊**հԼ^–հ**֊՝1 

28 գունդր անոր վըաւ մոովեէյՀէն . լ^է զանիկաւ մեր^ 
կառրնելով՝ կարմիր վերարկու մր Հագչլուչյի՚ն ա^ 

29 ՛նոր ։ է)ւ փուչեր Է պսակ մր Հի լսելով՝ անոր գր֊ 
լուիւր դր1ւն ) ու եոէգ մր անոր ա9 ձեո-բր . 1ւ 
անոր առ9եր ծլնկան վրա/ գալով՝ հաղը գաաէրԽ 
զանիկայ , ու կ՚րսէի՚ն . ՌոքքԱ" ֊թ եւ է *~*րէէ& թ՜ ա ֊ 

30 գա ւոր : 1^ւ թքնելով անոր վրայ՝ եգէգր կ՚՚աււ^. 



«1՝ԼՈԻ1» 1Վ՝ 83 

31 ՚նէի՚ն , ու անոր գլուիյր կր ձե&էի՚ն ։ \\ւ երբոր 
ձ /յ/որ րրին անիկայ > վերարկուն վրայկ՚ն Հանե^ 
Որն , ու իր Հանգերձ՚ներր ՀագսուգիՆ անոր , 1ւ 
տարրս ոանիկաւ աաչը Հանելու ։ 

32 1/՛– դուրս ելլելով՝՝ կիւրե՚նաոի մարգ մր գտան 
\\իմոն անունով ) ոանիկաւ պա Հակ բո՚նեոի՚ն՝ որ 

33 տնոր իւաչը վերորնէ ; Հ\ւ եկան ^ոոգո/մա ր^ 

34՛ սուաԾ տեոԱ յ որ Է գանկի տեո ♦ |^ճ. լեորով Էսաո–^ 
նաԾ ո աո ալս տուրն ստոր որ իւմէ • ու երբոր 

35 Համր աո֊աւ ) իւմհլ չէր ուռեր ։ \շւ ոանիկսյւ 
իւաչը Հանելով , անոր ՀանգերձՆերր վէ՜ճակով 
բաժնեսին . \"ր սարգարէւքն րսա աձ ր 1լաաա ^ 
րո՚֊ի ♦ 1^«* Հանգեր ձ՛նե րս իրեւյո մէՊը բաժՀնեռթն յ 

36 Ա– իս պատմուճանիս վրայ վր՜ճակ ձոեոի՚ն ։ \ \\ւ 

37 սստեր անիկայ էլր պաՀԷիՆ ։ \շւ անոր գ/քսուն 
վր ա յ իր յա՚նչյա՚նքր դրա ած գրիս թէ , \^սիկայ 

38 է Լչիսուս՝ Հ^րէիօ րւագաւորր ։ \^ն ատե*նր ւսնոր 
Հետ երկու աւառակ իտաչուեոան ♦ մէկր ա1»» ա\ 
էլ սոսկն յ ու մէկր ձա/ս կոոմկ՚ն ։ 

39 1/՛– անոնր որ կ՝ անռնէթն՝ կր ՀայՀոյԷի՚ն անոր , 

40 գլուի/նին կր շարժէի՚ն ) \)ւ կ՚րսէի՚ն . ՚\\ուե 
որ տա՜ճարր կր ռակէիր , 1ւ իրեբ օրուան մէ9 
կր շբնէիր , րնբռիկթգ աւլաաԼ ♦ քմէ որ \* ք ստու^ 

41 &ոյ \)րգի՚ն ես , իքեր Ա՛տ ի՚ ա չէգ ։ ^Աոքսպէս Այլ 
ոաՀանա ւասլե ւոնԼ րր գպիրներուն ու ^երերուն 

42 Հետ &ադր ր սռ 1 ո վ ճ կրսէի" • ւՀւրիշեերր աոա^ 
տես , րնռորնռր չկրնար աոատել ♦ քմէ որ Հ՝–ս^ 
ր այ է լի թ՜ագաւոր է , Թ Ո Ո Հիմա իքնէէ խաչԷՆ , 

43 ե– իրեւյ Հաւատանբ ։ \^ստուծրոյ տւսառեր Է , 
Հիմա քսող փրկէ ատիկայ՝ եթ՜Է կ՚ուռէ ատիկայ * 
րնշու որ րսաւ քսէ , \հա \\րդի \\սսէուե՜ոյ եմ : 

44 1՝7* Հետր իւաչուաձ աւառա1լներն ալ ՚նունպէս կր 
նա լաս ակրն ոանիկաւ : 

45 1^*– վեչյերորգ ժամհխ մքւնչ1ւ ին՚ներորգ ժամր 

46 Բ ո է ո ր երկրի՚ն վրայ իւաւար եոաւ : |^«. ժամս ի՚ն^ 



84 սւ՝Ն՝տա՝Մ«ւ աստ էյէ&80»էոսհ 

՚եթն ատե՚ն՚ներր՝ Լ^իսուս ս*ե& ձայնով աղաղակեղև 

ու ր ււ ւա . 1^//՛ 1՝/^՝ /ամա սաբաբիժանի ♦ որ րսել 

Է՝ \^ստուա& իմ՝ \՝ ք ստուաԾ իմ , ինչու որս իՒո^, 
47 ոոլ ՚յՒր ։ \ 1 Հ ,ո * ս 1 1 1հ ոմանք որ Հոն Լայներ Էթն , 

երբոր ւսեորս՝ կ՝ րսէրն * \^տիկայ \^ղէան կր կան^ 
48 չէ յ 1/՛– շուտ մր անոնղմէ մէկր վաղեո սպունգ 

սր աո֊աւ ոաղաաով քեռուս յ ու եղէգի սր ան^ 
49 ղրոե/ով՝ աուաւ անոր որ իւմէ է Հ)ւ մէկա/ներր 

կ՝ րսէքէն ♦ քծ՝ոո տուր՝ տեսնե՛նք թ՜Է \^ղէան կու 

գայ ատիկայ աղատելու ։ 
50 1/*– \\հսուս դարձեալ մեծ՜ ձայնով աղաղակեց՝ 

ու Հոգուն աւանդեղ ։ 
51 լ^ււ աՀա տա՜ճարթն վարագուրր վերէքն ՚ ի վար 

երկուքի ՜ճեղյշուեղաւ ) ու երկիրր շարժեղաւ , 
52 ե֊ յ*ս*րերր աատռեղան : \ք*~ գերեղմաններր 

բաղուեղան . ու ՜շատ սուրբ սնշեղեա/ներու մար~. 
53 մէհաԱեր յարութ՜իւն առէւն » լ^ւ գեր եղ ման՛ն ՚երէքն 

1,ւ ւււ ս անոր յարու/ժեսէս եսւէւ յ մտան սուրբ 
ո աղա որ յ ու շատերուն երե ուսն ։ 
54 1^ սյ /° Հարիւրաաետր եւ անոր կետ ԼՀրսուսր 

աա^ողներր՝ երբոր տեսան երկրաշարժր ու ե^, 

ղահ^ բաներ ր յ շատ վաըսղաս ու րսրն ♦ ԼՀիրաւի 

ասիկա յ \)բգի \ Պ ,ստուձոյ էր ։ 
55 1^*– Հոն շատ 1յնի1լներ կայի՛ն որ Հեո–ու1քն կր 

՚նայէքէն , որոնք *\*ալրլեայէքն \\իսուսի Լաե 1/ե 
56 եկան իրե՛ն $Ւաո–այութ–իւն րնեւու ♦ \\րոնղ մԷՊ՚ն 

Էր \\՝արիամ \\՝աղ գաղենաղրն յ 1ւ (ձակոբոսրն 

ու ԼՀովսեսի՚ն մայրր \\՝արիամ յ 1ւ ա է\եբեգԷոսի 

որգւոցր մայրր ։ 
57 ք)«– երբոր իրիկուն եղաւ յ \՝ոիմաթ–իայ1քն Հա֊ 

բուստ, մարգ մր եկաւ որա՛ն անունր ԼՀովսէտ 
58 էր յ որ ի՚Կքս ալ (ձիսուսի աշակերտ էր ։ \՝սի֊ 

կայ <1\իղատոսին քովը երթալով՝ \\իսուս1էն 

սարսՂէնր իէնգրեղ ♦ ան ատե՚նր ^\իղատոս Հրա^. 
59 ման րոաւ որ մարսՂՒնր տրուի : լ^ճ. (ՀովսԷվւ 



<1՝ԼՈ1՝1» ԻԸ 85 

60 մարւՈւնր ւսուէս՝ սառ ուր եսաաւոս սլասւնեո յ \\ւ 
գրաւ իր ՛նոր գերեոմանրն մէշ որն որ օարէ 
ւիոյւած՜ էր * 1ւ գերեզմանեն գուռր մեհր օար մր 

61 գլտորռրնելոս գնաս ։ \հ*– Հոն Էր \\՝արիամ 
\^ագգաո ե՛ն ասրն՝ էւ սուս \\ք ՝ա րի ա սր դերեոմա^ 
՚նքէն դի մա էյ ր ՚նսաահր : 

62 |>է * ք Լաե Լա/ օրր՝ որ ու րլ*աթ 1*ե Լաե Էր յ 
ոա Հան այ ա սլ ԼսաԼյւյւ ու. փարիսեսրներր ժող^ 

63 Աու֊եռսհւ <1\իոաաոսին ^րովր ) \\ւ րսի՚Ն ♦ $Էր՝ կը 

յիշե՚նբ որ ան մոլորեռուոիչը իր կ/Տնդ անու ել) Լան 

ատե՚նր 1լ րսէր քմէ յ \*րեբ օրէ՚ն Լաե յարու^ 

64 Թ իւ՚ն կ՝ աունեմ ։ ք )/ սա ի Հրաման րոէ որ մթնչէւ 
երրորգ օրր գերեգմանրն սգուշու/ժիւն //////// . 
չալայ իժէ հր աշակերաներր գիշերով գան՝ գա^ 
՚նիկայ գոոնան յ 1ւ մոոովուրգէէն րսԼ՚ն (Յ՜Է յ 11՝^**՛ 
Ո-եքներէքս յարուլժիւն առաւ ♦ ու ետրր սոլորու.^ 

65 \մ իւնր առ-ԳԷհյփյ գէյ Ր1Լ ա 1 ։ Պիղատոս անոնս 
րսաւ . ՚\*ուր ուներ պահապան պընուոյւներ , 
Դ ա ՅՀք զգուչութիտհյ ըսէյչ իԿւչսլէս որ գիաէք ։ 

66 \տ*ոկՌ այ գաորն գերեոմանրն գգուշու/ժիւն ր^ 
Բա*" ) ■Ք Այ ՐՐ Գ^Ք^Լ ո1 լ ՈԼ աա^ՓաաԿ դԼհաւորնԼր 

գ՝լ« ւ՝<՝, 

1 Հրեշտակը կ՚աւետՀ– կանանց՝ քրիստոսի յարո։ թ իւձւր ։ 9 ■Քրիստոս Է՚ԿքՐ կ երևնւսյ 
անոնը ւ յլ ՀԼսյՀանայ ասլԼ տ՚եԼ րր ստակ կու. տան ղինուորներան որ ըսեն թէ անիկա։ 
իր գերեզմանէն գոզբուեցաւ ։ \($ •քրիստոս իր աշակերտներովս կ՝ Լրևնայ , \§ և. կը 
իյրկհ զանոնք բոլոր Հեթանոսները աշակերտելու, և. ս՛կրտելու, ւ 

լ^ճ. շաբաթ գ/՚Հ^՚ՐԸ՝ ո ր յէկշաբթ-քէն կր լուս^ 
*նար ) եկաւ \\՝արիամ ՛Ա* ՚՚ադդաոԼ՚նաոի՚ն ) ու միւս 

2 \\՝արիամր՝ գերեոմանր աԼսնԼյու ։ \քւ֊ աՀա մե& 
երկրաշարժ մր Լւյաւ . ի՛նչու որ ՀՀէրոԳը Հրեշ^ 
աակլւ երկթկքզս իջնելով , գնաո գոհէէ՚ն մէկդի 

Օ գյտորսուռ վ՚արր , ու անոր ւ/րայ ՚նսաաւ ։ \շլ 
անոր աԼսբր փայլակի սլէս էր , ու անոր Հան^ 

4 դերձ՚ներր ձիւնի սլէս ՜ճերմակ ։ \շւ անոր ւ1ա^ 
իւէ՚ն սլա-ՀապաէւնԼրր իւռ.ովեռան , ու մԼ ո ած ի 



86 շինտշրտ՚ս աստ աոտԹէոտ՝ 

5 պէս եզսհւ : ^\ատասիւան տուաւ Հրեշտակը՝ ու 

րսաւ 1լ1$ի1լներուն . ՚\*ուռ մի՛ վաքսն աք ♦ քլա՚նզի 

դիտեմ՝ որ կր վէնտո-Էռ ԼՀիսուսր՝ որ խաչուե^ 

6 զաւ . \Հնիկայ Հոս չէ ) թնչու որ ք յարուիմիւն ա^ 

ո աւ յ իՆչպէս որ րսաւ ♦ եկէռ տեսէս ան տեղը՝ 

7 ուր որ $էրՐ պառկահ– էր ։ \^է շուտ մր գաչյէվՀ 

ա՛նոր աշակերտ՛ներու՛ն րսէռ , Թէ անիկայ մե^, 

ուելներէքն յարութիւ1ւ առաւ ♦ 1ւ աՀա ձեղմէ ա֊ 

ռաք *\*ալիլեա կ՝երթ՜այ ) Հոն պիտի տեսնէ^ք 

8 անիկայ . աՀա ձեզի զրուցեցի : լ^*– անո՛նք շուտ 

մր գերեզմանէն ելան վախով ու մեձ ուրախու^ 

թ-իւնով՝ 1ւ կր վազէի՚ն աշակերտներուն պաւո^ 

մելու : 

9 \\ւ֊ երբոր կ՝ եր/մայի՚ն անոր աշակերտներուն 

պատմելու յ աՀա ՀՀիսուս անոնզ գէմր ելաւ ու 

րսաւ » \\զ$րքն ձեզ : լ^#– անոնբ մօտ ե՛ն ալով՝ ա^. 

՛նոր ոտբերր բոհւեզրն ^ ու երկրպագուլժիւն րրրն 

10 անոր : \*Հն ատե՛ն ր Լ^իսուս րսաւ անոնս ♦ \\՝ի 
վաիւնաո > գազէռ իմ՛ եզբայրներուս րսէռ՝ որ 
1 \*ալրլեա երքման ^ ու Հո՛ն զրս պիտի տեսնես : 

11 \*ՐԲ Ո Ր անոնք և ՝երթ այի՚ն՝ աՀա պաՀապան 

զր՚ն ուորներ է՛ն մէկ սա՛նի՛ն ռազարր եկան > ու 

ռաՀա՚նայապետներուն պատմեզթն բոլոր եղւսԾ 

12 բաներ ր : \^ւ ա՛նո՛նբ ^երերուն Հետ մէկտեւէ 
ժոզվուելով՝ ու իւորՀուրգ րնելով՝ շատ ստակ 

13 տութն ւմէնուորներուն , \\ւ րսի՚ն . \ ճ սէ^ք թ՜է , 
\Հնոր աշակերտներր գիշերով եկա՛ն ա՛նիկայ զող^, 

1 4 էիմ§* երբոր մՍնք կր վլնանայիէնք : լ^*– իմ է որ 
ատ բանր կուսակալին ական^յլ Հաս՛նի ) մեկք ա^, 
՚նիկայ կր Հաճեչյրնե՚նք , 1ւ ձեւէ ապաՀով կ՝ բ֊ 

1 5 ՚նե՚նր X \Հնոնք ալ ստակր առին՝ ու սորվա&Նուն 
պէս րրին . 1ւ աս ձայնր ՚Հրէիչ/ ՚^է^ տարա&ուե֊. 
ոաւ սՂէնչ1ւ աս օրս : 

16 1՝"^ տասնումէկ աշակերտներր գաչյի՚ն 1 իալր~ 
լեա ան լեո֊ր՝ ուր որ Լ^իսուս իրենց որոշեր էր ։ 



«ՒԼՈԻ1» ԻԸ 87 

1 / ք)*– երբոր զսՒնհկաւ անսաս , երկրպագու /է) հւ՚ն 

18 ՐՐՐ" ա՚նոր , ո ա ւււ ո սա՛նր տարակա սեոան ։ \ք*– 
Լ^/ւսուս սօտենաւոպ աօսեսաւ անոնս ու րսաւ » 
\^ւ/Է՚ն իշէսանութ րւն րնԾՈ արա ւեսաւ երկէ/նբի ու 

19 ե Ր^(րէ *1հ^ ։ 1\ւ֊րես*ն գաչյէվՅ բոլոր ազգերր ա֊ 
շակերտեռէռ . սկրտեռէօ ոա՚նո՚նր ւ անուն *Հօր 

20 ե. \)րգւոյ 1ւ ^ոգւոյն \)րբոյ » \)որվեչյուչյէք ա^ 
սոնռ որ ան աւ/Լ՚ն բաներր պաՀեՆ՝ հ՚նՀ ո ր ես 
ձեռր աատուրրեոր . 1ւ ա^ա աւ/էս օր ես ձԼո/ւ 
Հետ եմ՝ սՂաչե. աշխարհիս գերֆը : 



սԻԵՏւ;ո;՚ս ըստ ւո;աուո՝ 



«ՒԼՈՒ1» Շ 

1 Շու/^ս^՚նէօ մկրէոչքւն պաշւոօնը ւ 9 &ր"1"–" եթ մկրսւուէ . 12 Խէ Փ՚էՊ՛" է ՚ 14 Խէ Ք ա ֊ 
Ր"զհ ՝ 16 ԷրեՆ Հեաևելու. կյլ կանչէ ՝1\եւորո։ւր , ՝\^խգրէասյլ , (Հակորոսլլ և– ^ուէ^ւսմեկսյլ . 
23 Կշ Բ<1շԿէ գիւ֊աՀար մէ , 29 Գ\եարոսիՆ զոքանչը , 32 ՛՛ւ– շա՚ո Հիւ֊անգներ , 41 է կըլ 
ԱսւբրԼ– բոոոար է 

4 ^ստուԾու \\րգւուն Լ^իսուս ՝^\Հրիստոսի աւե^, 
2 տարա*նքէն սկիորր ։ Հհւչպէս որ \\՝՝արգարէիո 

մէշ գրուաձ՜ է ♦ |^քձ/ ես իմ՝ դեսպանս կր իյրկեմ՝ 

յշու երեսիդ աո–շ1ւգն , որ օու ՜ճամբագ արար 
3 պատրաստէ յլու աուՊէւէգ ։ \Հն ապատի մէՊ 

սանչոդ1ա ձայնր ♦ ՀգէրոԳը "ճամբաս պատրաստեի 
դ ՚յէվ* յ սհւոր շաւիղներր շիտկեոէռ . \\ոմՀսհհւէս 

անապատրն մէշ կր մկրտէր , 1ւ աաաշքսարու^ 

ա Լան մկրտուլժիւն ևր ռարոոէր սե ո.բ1,րա լժո^. 
5 ոա 1օ ես/ն Հասար : \^ւ բո/որ Հ^րէաստանի եր^ 

երրր՝ ու \քրուսաոե մառիս կ՝ եր/ժայրս սհւոր յ ու. 

ասՂքկքր կր մկրտու Հի՛ն սհւկէ ԼՀորգանան գետթս 
6 մԷՓ մեո.բերն1հւ իաստոմսհւելոմ ։ \^ւ •ՀոսՀաս^ 

%Էս Հագեր Էր ուղտի մառ , 1ւ իր մէշքր կաշիէ 

գօտի ♦ ու իր կերակուրր մարաիւ ու մայրենի 
7 մեղբ Էր ։ \^ւ կր ^քարոզէր ու կ՝ րսէր . \*մ՝եա1ւէս 

իՆ&մէ ռօրաւորր կու գայ , որ ես արժանի չես 

&Ո–ելու ու սհւոր կօշիվներուն կասլերր արձրկե^ 
8 չու : \հա ձեո ֆբով մկրտեցի , Բ ա )ց անիկայ ձեո 

\\ուրբ կոգիով պիտի ւ/կրտէ : 
9 ք)*֊ եոաւ որ՝ ///// օրերր Լ\իսուս Հ իալիլեայի \ ֆ ա^ 

ոարեթ-էքն եկաւ յ ու (ՀոմՀսհ/նէսէն մկրտու եցաւ 
10 (ձորգսքնսւնու մէ^ : |^ւ շուտ մր ^ուրէքն ելլելուն 



«հԼՈԻԻ՛ Ա 89 

պէս ճ երեքէնռր բաոուահ՜ տեսաւ > 1ւ Հրողի՛ն ա*, 
11 ղաձւիի սչէս՝ որ իր վոայ կ՚իթ՚էր ։ Ն Լ ձայ՛ն մր 

եկաւ երկթւբէ՚ն՝ ոհ Հք»կ ♦ Գուն ես իմ՝ սիրելի 

\\րգիս յ որուն Հաւներ ես ։ 
12 լ^ճ. շուտ մր Հրողի՛ն անապատ ր կանես ոանի^ 
13 կ ա 1 ։ \\*֊ օառսուն օր Հո՛ն էր ա՛նապատի՛ն մէ$՝ 

\\ատանաւփյ փոբձուահ . 1ւ գաղան՚ներու Հետ 

էր 1 ու Հրեշտաէլներր իրե՛ն սպասաւորուիմիւն 

կ՛՝ րնէի՚ն ։ 
14 1^ւ (Հովհա՛ն՛նեսի՛ն մատՆուելէ՚ն ետ1ւ (ձիսուս 

1 \*աւք§ւԼա եկաւ ^ \\ստուհ^ոյ արբայուիժեսւն աւե^ 
1 5 տարանր կր ռարոգէր՝ ու 1լ րսէր , ք<)՝^ ժամա^ 

՚նակր լոաոահ է , 1ւ \^ստուհոյ թՒագաւորութ-իւ^, 

՚նր մօտԼոահ է . ապաշիյ/սրեչյէվշ ու աւետարա^ 

*նի% Հաւատացէք : 
1 () \էՐԲ ո Ր 1 \՝՝՚ոյ/Խեաուոո հոսուն ռոմեր ր կր սլտր^ 

տէր > տեսաւ \\իմոնր ճ ու \\իմոնրն եոթայրր \՝Հնգ^ 

րէասր՝ հ՜ոմը ուռկան <տ.գահր յ ինչու որ ձկնորս 
17 էի՛ն ։ \հլ ՛ձիսուս րսաւ ա՛նոնս . ^մ՛ ետէւէս ե^ 

կէ-Ք ) ոլ – ռս ձեո րնեմ՝ որ մարգու որսորգ րլ^ 
1 8 1 ա Բ ։ \յսոկք ա 1 շուտ մր իրե՚նո ուռկան՛ներ ր 
19 ի1 ոոուոի՚ն , ու անոր ետէւէքն գաո1ւն ։ \հլ– անկէ 

յշիչ մր աուաՊ երթ՜ալոգ տեսաւ Հ\երեգեա՚ն 

Լ^ակոբոսր ու անոր եոթայրր Լ\ոմՀան՚նէսր յ որ 

անո՛կբ այ ՚նաւքէն մԷ9 ուո-կաններր կր կարկրտէ^ 
20 ին ♦ լ^ճ. շուտ մր ո անոնս կանչես . անոկբ ալ 

իրե՚նռ Հայբբ ա Հ\եբեգէոսր մար ձկան՚նե բու՛ն Հետ 

՚նաւիա մէ9 ձգելու/ ) անոր ետէւէքն գաղթն ։ 
21 \\ւ մտան \\ափառնայում՝ * 1ւ ի ս կոյն շաբա/ժ 
22 °ՐՐ մոգոմսյրանր մտնելոպ կր սորմեորնէր ։ \շւ 

կր զարմանային անոր մարգապետուիմեանր մըլ^ 
% բայ ) ի՛նչու որ իշէսանուիմիւն ունեոողի մր սլէս 

կր սոբմԼորնԼբ անոնս , ու չէ Թէ գսլիբներուն 
23 պէս : 1^4֊ անոնո մ ոոոմսյրանին մէ9 մարգ մր 

կար , որ սլիգձ ո գի ունէր իր ՚ներսի գի՛ն յ որ 



90 ՇհնՏՇՈճւ ԸՍՏ էՈԱԴՈՍհ 

24 աոաոակեգ՝ ր սել ով . \^ոգ աո ուր ^ դուն մեգ է Հետ 
րնչ բան ույերս՝ Լ^իսուս *՜\^սյգովրեգի . մրիմէ մեգ 
կորսրնգրնելու եկար . գիտես օեգ՝ ով ես յ 1^–^ 

25 սւուԾու \\ուրբր ։ \ք*– (Հիսուս սաստեգ անոր՝ 

20 րսելով ♦ ^\ապանձէ ու ել ատկէ ։ \^ւ պիո& ։։ղին 
սաստիկ գնգեգ ոանիկա։ յ ու մեհ^ ձայնով մր 

2/ աոաոակեգ , ու անկէ եւաւ ։ \ք*– ամէնքր գար^, 
մառան , անանկ որ իրարու Հարգուփորձ 1լ րնէ^ 
ին՝ ու կ՚րսէին ♦ \^ս րնչ է . 1*նչ ՛նոր վարոապԼ^ 
տութիւն է աս ) որ իշէսանուրՒիւնով պիոձ ոգի^, 
ներուն ալ կր Հրամայէ ) ու իրե՛ն սր Հնապանծ 

28 դքււ՛ ։ 1/*– շուտ մր իր Համբաւր *\*ալրլեաուոո 
ամէն կոոմերր ելաւ ։ 

29 լ^է շուտ մր ժոգովարանէն ելլելով՝ \)իմոնին 
ու \՝նգրէասին տունր մտան՝ Լ^ակոբոսին 1ւ 

30 Հովհա՛ն՛նեսի՛ն Հետ ։ քխ Սիմո՛նի՛ն զոքանչը թր֊ 
մէ բուհուաձ պառկած Էր , 1ւ շուտ մր անոր Հա^, 

31 մար րսին իրե՛ն ։ \\ւ *ֆյ>***~* մօտեոաւ անոր ձեո^^ 
օէն բոնեռ՝ վերռուը ա՚նիկայ » ճւ իսկոյն շերմյա 
թ՚ոո տուաւ ո անիկա։ ) ու անոնռ սսլասաւորու «, 
թիւն 1լ րնէր : 

32 \\*– երբոր իրիկուն եղաւ արեգակի՛ն մտահր ա^, 
տենր յ բոլոր Հիւանդներր 1ւ գիւաՀարներր իրե՛ն 

33 կր բերէիս ։ 1\ւ֊ բոլոր քագպքր գուււր ժողվուեր 

34 էր ։ Ն*֊ շատ Հիւանգներ կերպ կերպ չյաւերէն 
թմշկեգ , ու շատ գ1ւեր Հանես . ու գ1ւերուն իյօ^, 
սիլ ձէր տար , ինչու որ զինբր կր ՜ճան չնային : 

35 1^՛֊ առաւօտուն շատ կանուխ ելլելով գեււ չյլ^, 
լուսգահ՝ ելաւ ու գնագ անապատ տեգ մր , 1ւ 

36 Հոն ագօթք կրեէր ։ IV \)ի*քոն և. իր Հետր ե֊ 

37 գողներր գաղթն անոր ետևէն ։ Հ)ւ երբոր գտան 
գան ի կա յ՝ րսին անոր թէ , \^մէնր ք ե ՚է կր փրետ֊ 

38 ո֊են ։ \շւ րսաւ անոնց ♦ 1/^՛* երթանք մերձա֊ 
կա։ դիւգաքաոավշներր , որ Հոն ալ վշարոգես ♦ 

39 ֊թանգի աս բանիս Համար ելեր եմ՝ ։ \շւ անոնց 



ժոոովարաս՚ներուն մէ$ը կր ոարոոէր բոլոր 1 \՝ ա ~՛ 

լր/եայի մէ9 > ու– դէւեր կր Հան էր ։ 
40 Ս՝^^՛ բորոտ մր եկաւ անոր՝ կ՝աոաչէր ^ Ծունկ 

եր չոբէր՝ ու 1լ ՝ րսէր անոր ♦ ՀՀՏ^Է որ ուռես , կրր֊ 
41 ՚նւսս պես մաքրել : \^*– \\իսուս խղճալով՝ ձեոքր 

երկրնղուղ , ղ ււլւա անոր՝ ու րսաւ անոր . \\՝ ու^ 
42 ղեմ՝ մաքրուէ ։ \\ւ երբոր ***** րսաւ անոր յ շուտ 

մր բորոտուքժիւնր անկէ գնաս ^ ու մաքրուե^, 
43 սսս֊ * \ք լ սաստիկ պատուէր տալով անոր՝ շոււո 
44 մր դուրս Հանես անիկա։ , ու րսաւ անոր » \*ս֊ 

գուշ կեռիր՝ մէկուն բան մր չըսես » Հապա գնա 

քեղ քաՀանաւրն ղուղուր ^ լլ տուր քոլ մաք^, 

րուելուգ րն&ան ) որ \\՝ովսէս պատուիրեղ՝ ա^, 
45 ՚եոնո վկայութիւն րլլալու Համար ։ \\այղ անի^ 

կա/ ելլելով՝ սկսաւ շատ Հրատարակել յ ու բսՒնր 

տարածել ) անսաս որ՝ ալ Ւոկբր չէր կրնար ւաւտ^. 

՚նի կերպով քաղաք մր մտնել ♦ Հապա գուրսր 

անապատ տեղուանք էր , 1ւ ամէն կոոմերէՆ ի^, 

րե՚ն կու ղաւի՚ն : 

1՝Լ– ք՝ 

1 Քբիսաււս կշ բժշկէ անգամալոյձ– մշ . 14 էրեն Հետևելու, կշ կանտկ Ս՚ատթ Լ՛ոս ւՐսլրսա. 
ւ-որշ . լ,5 մաքսաւորներու. ու. մԼղւսւ որ՚Նևրու. Հետ Հաց կ՚ուսւԼ . 18 կ՝ արգարացրսԼ– իր 
աշակերտներուն &ոմ՝ չսլաՀելԱ , 23 և. շաբաթ օրշ ցորենի Հասկեր փրցշնել ուտեք , 

\^ւ ՚նորէ՚ն \\ափաոսնայում մտաւ +ա՝վ /•* օրէ՚ն 

2 ետէւ * 1\լ լսուեցաւ որ անիկ ույ տան մԷ9 է . 1ւ 
շուտով շատ մարդիկ ժոովուեոան , անանկ որ՝ 
ա Լ առ Գ էկ ա ր յ ոչ ալ դրանր ք ո վերր . ու կր խօսէր 

3 սառնը |**»«ք****^»յ| խօսքր : |/ճ. կու ղսււի՚ե իրե՛ն՝ 
չ ո րս մարդով վերսուաե՜ անդամա/ուե մր կր բե^ 

4 րէի**՛ ։ Ո^ երբոր բաղմութե՚նէխ չէիս կրնար ա՛նոր 
մօտենալ , վ*ակԼէյի՚ն ******1շ յարկր՝ ուր որ ԼԳԷ**»–» 
էր , ու ձակ մր բանալով՝ վար ի^եցուցի՚ն մաՀի՚ճր 

5 որա՛ն վրպյ պառկած՜ էր ա՛նգամալոյձ ր ։ |^ճ. 
Լչիսուս սւ՚նոնւյք Հաւատքր տես՛նելով՝ րսաւ ս/ն^, 
դամալոյ&ի՚ն . \\րդեակ՝ քոլ մեղքերդ քեղի ՚նե^ 



92 ՈԻԵՏՇՐԾէ 1»Տ ՄՏՈՈ11Ւ 

6 րուաձ են ։ Հ)ւ ղսլիրներէն մէկ քանիներր կա~ 
/ին՝ որ Հոն ՛նստեր էին յ 1ւ իրենց սրտերուն մէ^ 
7 եր խորՀէին՝ է*ե\*Լ • ի՞նչու Համար ասիկա յ ա֊ 
սանկ ՀաւՀոյութիւններ կր խօսի . ով կրնայ մե֊ 
ղաղ ի) ողու թ ի/՚ն տա է > ^ ս ԱՏ միայն ^ստուաՆ ։ 
8 |^է (ձիսուս իսկոյն իմանալով իր Հոգիին մէ^ որ 
անոնք այնսլէս կր խոր Հին մէ քերնին , րսաւ ա֊ 
նոնչյ ♦ \՝ ք տ թնչ կր խորՀիք սրտերնուղ մէ^ ։ 
9 \\ Բ րՐ աւելր դիէ֊րէ՛" է յ սյԽգամալոյ&ին ըսել՝ ՝՝\էու 
մեղքերդ ներուաձ են , եթէ ըսել . Նէե ր > մա֊ 
10 Հի՜ճղ աո՝ ու քալէ * \^ ա 1Ց որսլէս ղի ղիտնաք՝ 
թէ \\րղին մարղոյ իշխանուիմիւն ունի երկրի 
մրա/ մեղքերու իմոոութիւն տալու , ( ըսաւ ան^ 
11 գամալոյձին , ) ՝\Հեզի կ՝րսեմ , ՆլԻ ը > մաՀի՜ճգ 
12 *//#ւ՝ /քճ. տունգ գնա ։ \Հն ալ շուտ մը ելաւ , ճւ 
Ա մաՀի՜ճր առնելով՝ ամենուն առ^1ւը «^ »~ր* ռ լաւ յ 
տնանկ որ ամէնքր ասլշաձ մհաւյէհւ , Հւ փառք 
տա ին \^ստու&ոյ՝ ու րսին թէ , Ա*#«/^ ^ւ«/Ն «^* 
ամենէւին տեսան չենք : 
13 լ^՛– ելաւ նորէ^ն ձովեզերքր , /»*. բոլոր ժողո^, 
վ ոլ ՐԴԸ իրեն կու գային , /ւ ^հ» սորվեչյրնէր ա^ 
\1^նոնո ։ \)ւ երբոր կ՝ անցն Էր ) տեսաւ Ղ^Ա-ի 1^/–՛ 
փէոսեանր յ /ւ» մարս րնգունելու տեղը նստեր 
Էր ♦ ու րսաւ անոր ♦ \;կուր իմ ետ/ւէս . *//^# *#/հ 
1 5 ելաւ անոր ետ1ւ1քն ղնաւյ ։ Հ)ւ եղաւ որ երբոր 
սեղան նստաձ էր անոր տանր մէֆ , շատ մար*, 
սալորներ ու մեղաւորներ ալ սեղան նստաԾ էրն 
•ձիսուսի Հետ ու անոր աշակերտներուն Հետ ♦ 
ռանղի շատւոր էին , /»ճ. անոր ետէւէն ղաւյին ։ 
16 լ>է գս/իըներր ու փարիսեցիները երբոր տեսան՝ 
թէ անիկաւ մսւբսաւորներուն ու մեղաւորներուն 
Հետ կ՛՝ ուտէ , րսի՛՛ն անոր աշակերտներուն . \Հե֊ 
չու Համար մաբսաւորներուն ու մեղաւ֊որներուն 
1 7 ՚>^*/» էլուտէ ու կր խմէ ։ \հլ \\իսուս երբոր լսեց > 
ըսաւ անոնց ♦ \^ռող^ներուն բ^իչկ պէ"1թ չէ , 



«ւ֊ԼՈՒւ» (՝՝ 93 

Հապա Հիւանգներուն » ես արգարներր կանչելու 
ձեկաւ յ Հապա ժեգաւորներր ։ 

18 |>ճ. Հ^ովՀսհՒնեսթւ աշսյկերտներր ու փւսրիսե^ 
ոիներր &ոժ՝ կր պաՀԷի՚ն ♦ 1ւ եկան ու ր ս թ՛ աս որ . 
՚\Հն+ու ԼՀոժՀսյւքնեսի՚ն ու փարիսեոի՚ներուն աշա^. 
կերտներր նոմ՝ կո պաՀե՚ն , ու վ*ու աշակերտ^ 

19 ՚ներգ &ուՐ չեն պաՀեր ։ \հլ Լ\իսուս րսաւ անոնց . 
\\*իթ–Է կարելի Է որ Հարսնիքի՛ն տդսւքր ^քս/նի 
որ փեսան իրե՚նգ Հետն Է յ &ոժ՝ պաՀեն ♦ որչափ 
ժամանակ որ փեսան իրե՚նո Հետր ունին ) կարե^ 

20 լի չէ ՆուՐ պաՀել : \\այչյ օրեր պիտի գան՝՝ որ 
երբ փեսան իրենգժէ ժերգուի ) Հապա ան օրր 

21 ձոմ՝ պիտի պաՀե՛ն : \\՝՝էկր կարկրտան չձգեր ՛Նոր 
յա Թի կտոր մր Հի՛ն Հանդերձի Ար այ ♦ իժ է չէ՝ ***1 
՚նորր »»ք» ա՜ն որ լոուլժեանր ՀաՏայ. ^ջ****^. Լհ ^ Հրնգն 
կ՝ աո*նէ յ ու պատո-ուա&բր ալ աւելի գէշ կ ՐԷԼ ա 1 * 

22 \\ չ ալ նԴյկր ՛նոր գի՛նի՛ն Հին տիկերու ժէ^ կր գնէ . 
եթէ ոչ՝ ՛նոր գթնթն տիկերր կր պատո֊է յ ու դի֊ 
՚նին կր թափի , 1ւ տիկերր կր կորնչքւն յ Հապա 
՛նոր գրնքէն ՛նոր տիկերու ժէշ գնելու է ։ 

23 ք1^ եոաւ որ շաբաթ՜ օրր ի՚նռր արտերուն ժէչէն 
կ՝ ա՚նգ՚նէր , 1ւ իր աշակերտներր որ կ՝ երթային , 

24 սկսան հ»հ\Հ՚\ Հասկեր փրորնել : \\ւ փարիսեռի^ 
՚ներր րսի՚ն իրե՛ն » *՜\ 9 աւէ շաբաթ օրր բսչ գ րնեն , 

25 որ արժան չէ : ^^Կքն ալ անոնգ րսաւ ♦ ^Հնաւ 
չէ.ր կարգագեր գուռ ՚\\աւիթին րոաԾր՝ երբոր 
պէտռ ունեգաւ ^ 1ւ անօթեգաւ րնոր՝ ու անոնբ 

26 որ իր Հեւոն Էրն . \^"նչպէս ժտաւ \^ստու&ոյ տու^, 
նր ^ոիաթար ոաՀանալապետրն օրոսը յ 1ւ ա^, 
ուաշաւորութեան Հագերր կերաւ յ ու տուաւ ա^, 
նոնգ ալ՝ որ իր Հետն էրն ♦ որ Հ;\**՛– <քշ օրինաւոր 

27 չէ ուտել , բայգ մէաւն օաՀանաներուն ։ \յւ 
րսաւ անոնգ » Հ արարիր ժարգուն Հասար եոաւ , 

28 ու չէ թէ մար որ շաբաթ ի՚ն Հաժար ։ \\ւ րԼժն 
\\րգրե ժարգոյ շաբաթ ի՚ն ալ տէրն է ։ 



I Քրիստոս կը բժշկէ ձեռքը չորչյաձ– մարգը , 10 ե. "՚֊րԻլ շաա ցաւագարներ . 11 պ("/& 
ոգիները կը ւանգիմանէ . 13 ^/՚ տասուերկոլ. առաքեաչները կ՚րնարէ . 22 փասաով կր 

ցուցընկ որ անոնց ըսա&ը՝ թէ թ՚./>ր Ր-եեղոերուղով^ գևեր կշ Հան է , ՀայՀո/ութիւն է . 
31 ե. կ՚իմացընէ թէ որոնք են իր եղբայրը՝ քոյրը և. մայրը ւ 

1 |/ճ– սոոէխ (/ ոգոմարանր մտաւ ♦ ու Հոն մարդ 
2 մր պար յ որա՛ն <\.եով>ր չորգաձ էր ։ \^ւ հրեն եր 
սպաս է ե՛ն՝ թէ արդեօբ շաբաթ՜ օրր գա՛նի կա յ 
արար բժշկէ | որ եր մրայոմ ա Արա սա անութ իւն 
Օ րնեն ։ \^ւ րԿքՐ &եո–բր չորռաձ մարդուն րսաւ ♦ 
4 \դե՛ Ր մէշտեգը |«*7^՛ ւ ք|է– րսաւ անոնգ ♦ ^" արաթ 

°ՐԱ Բ ա Ր$Ք Ա" ե Լ Լս Ր < ^ լս<ս է յ /^՜4՜ է ա րՒք Ր*՚ ե Լ * 
Հոգի օր ապրեորնե°լ ) թէ մեռռրնել ♦ լ՚աւււ ա^ 

5 ՚եոնր լուռ կեւյա՚ն ։ \^ւ աՀԷ»»֊» բարկութեամբ 
շուրշանակի անոնգ մրայ ՚նայե/ոմ՝ անոնգ սրտե^ 
րուն կուրութեանր Հասար տրտմահր , րսաւ ան 
մարդուն » ՚^եո-ոդ երերնոուր . ան ալ երկրնգուգ ) 

6 "– անոր 4ճեռռր ոգ^ագաւ : Հ\ւ փարիսեգիներր 
Հ^երոմդէսեաս՚ներուն Հետ մէկտեգ շուտ մր 
դուրս ելլելու/ , անոր դէմ՝ իարՀուրդ կ՚րնէի՚ն՝ 
թէ ի՚նչպէս կորսրնգրնե՚ն անիկայ : 

7 \\աւո ԼՀիսուս իր աշակերտներոմը Հքոմեգերոր 
գնագ * ւլ շատ բագմութիւն անոր ետ ե է՛ն գառի՛ն 

Օ *\՝ալըլեայէն ^ ու Հ^րէաստանէն > |^1– \^րուսագե^, 
մէ՚ն , ու \ք դո մաշկ 1ւ Լ^որգսՈՆանու անդիի կոգ^ 
մէն յ ու անոնո որ Հգիւրոսի ու \\իդոնի շրՏակայ 
տեգերէն էրն յ շատ բագմութիւն երբոր լսեգին 

9 ^՚> ո ր գըհէր ) իրե՛ն եկան ։ \քւ իր աշակերտ^ 

ներուն րսաւ որ ՚նաւ ակ մր պատրաստ կենա։ ի^ 

րեն Համար ժոգոմուրդրն բագմութեանր պատ^. 

10 ՜ճաո-աւ յ որ գքւնոր չնեգե՚ն : ^\Հանգր շատերր 

բժշկեգ յ տնանկ որ գալ ունեգոգներր մրան կր 

II դիղուէէէն որ իրե՛ն դպչր՚ն : \շւ պիգ& ոգիներր 
երբոր գր՚նբր կր տես՚նէրն յ կ՛իյնային իր առՏեր Տ 

12 կր կանչուրո-տէիէն ու կ՝ րսԼԱն ♦ ՚Հ^ուն ես \^ստու^. 



«ՒԼՈԻ1» Գ 95 

ձոյ \\րգքւն . և. Ւ\թՐ սաստիկ կր յա՚նգիմանէր 

գանո՚նբ յ որ ղրկիր չյայտնեն ։ 
\ 3 |/ճ– 1 եո ՜Ր ելլելով ) իր ուգահքներր իրե՛ն կանչեց . 
14 ու գա ռ //// անոր ռովր ։ \^ւ տասուերկու Հ՞Հէ 

որոշես ) որ իր Հետո րլլան , ճւ #»հ» անոնք իւրկէ 
1 5 ճ> ա Ր ոռե լ ) \\ւ իշէսանուէմիւն ունե՛նալ ցաւերր 
16 բժշկելու. , Հւ գեւերր Հանելու. ։ \\ւ \\ ի մոնթն 
17 անունր *1\ետրոս դրաւ ♦ 1/ճ. Հ\ելէեգեաս Լ\ակո^ 

բոսթն՝ ու. *ձակոբոս1էն եոթօրր ԼՀովՀա՚ն՚նեսի՚ն՝ ա^ 

՚նո՚նո ա՚նուններր \\աներեգէս դրաւ. ) որ րսել Է՝ 
18 \Հրդիք որաաՐսւԱւ . \^ճ. \՝ՀնգրԷասր ) ու վ)իլիպ^ 

պոսր , և. \\արթ–ուգիմէոսր ) ու \\՝ատլժէոսր , ււ 

Հ&ովմասր յ ու \*ւփէոսեա՚ն Լ^ակոբոսր > ււ \&ա^ 
19 դէոսր ) ու \\իմոն \\անանառթն ♦ 1/#– ԼՀուգա ^ս~, 

կարիովտագթն յ որ ՚նաէւ. մատնեռ ռանիկաւ : 
20 $/*էՆ ւՐր եկան ) և. ՚նորէիւ ժոդովուրգր ժող^ 

վուեգաւ , ա՛ն ա՛նկ որ Հաս ուտելու ալ յ.***Տա՝1ս*1լ 
21 –կրոան էի^Հ^Հ \\ւ երբոր իրեՂւներր լսեւյին , ելա՛ն 

որ դէ^ւԲՐ բունե՛ն , վշանզի կ ՝րսէին իժէ խելըյո֊ած 
22 Է : 1^ ան գպիրներր որ \^րուսադեսԴխ ի$եր Էին ) 

կ՝րսէին թէ , \՝,սոր ՚ներսի դի՚ե \\էեգգեբուղ կայ , 
23 ե. դէւերուն իշխանովը գէւերր կր Հանէ ։ \շւ 

իրեն կանչելով զանոնք ) աո֊ա1լներով 1լ րսէր ա^ 

՚նոնո ♦ ^ բ նչպէս կրնաւ \\ատանան Աատանայ 
24 Հանել ։ \\ւ Թէ որ մէկ թ-ագաւորութիւն մր 

իրե՛ն գէմ՝ բամՂւուի , ան իՅ՜ագաւորութիւնր 
25 չկրնար կե՛նալ ։ \^ւ թ՜է որ տուն մր իրե՛ն գէս 
26 բաժնուի , ան տունր չկրնար կե՛նալ ) \\ւ րյէ որ 

\\ատանան իրե՛ն գէմ՝ ելաւ ու բաօՂւուաճ է , 

անիկա ւ հ կրնար կենալ յ Հապա անոր վերչը Հա^ 
27 սա& է ւ Ս՝ է կր չկրնար զօրաւոր սւսրգու մր 

տունր մտնելով՝ անոր կարաս րներր ւափշտակել ) 

թ՜է որ աո-աք ան գօրաւոր մարգր չկաւգէ , ու 
28 ետրր անոր տունր կողոսլտէ ։ յՀշմարիտ կ ր^ 

սեմ՝ ձեգի որ , \՝,մէն մեւլքերր սլիտի ներուի՚ն 



96 ԱԻԵՏւ՚ՐՄս ԸՍՏ ՍԱ1ՊՈՍ1՝ 

մւսրղող որգէւներուն , 1ւ ՀայՀոյոււմիււն՚ներր 

29 որչափ որ Հայհոյեն . իայց ով որ ձ^ողւոյն \)րը֊ 

բու ղէմ՝ ՀայՀոյէ յ յաւիտեա՚ն թողուիժիւն Ավհ.֊ 

տի >ու՚1/1,՚1ււււյ . Հապա յաւիաե՚նական ղատաս^ 

30 տւսնի պարտաւոր պիտի րլլայ ։ \\ աս՛ն ղի կ՝Ր–՜ 

սէիՆ քմէ . **\Ւդ^ ո գՒ հ ա 1 ա<սո ր ՛սերս Է դրհ ։ 

31 ^"ւքՐ անոր մաւրր ու եոթաւրներր եկան ^ 1ւ 
դուրսր կայնեւող $**հ՝Է ի/րկեոի՚ն ու կր կա՚նչէրն 

32 պանիկա/ ։ \շւ ժ ողովուրդր անոր բոլորւոիքր 
՛Նստեր Էր ♦ ու իրե՛ն րսի՚ն իմէ , 1^"^**՛ վէ ոլ ~ ^"(յրԳ 
ու եղբայրներդ դուրսր Հ***յն)֊Հ ^1՝ I֊ վ^եդ կ՝ ուզե՛ն ։ 

33 1/*– ա՚նիկայ պաաասիւան սւուաւ անոնս՝ ու րսաւ . 

34 \\ Բ վ Է հ*1՝ մայրս՝ կամ՝ եղբայրներս ։ \\ւ իր բո^. 
ւորտիօր ՚նստողներուն ՛նայելով^ րսաւ . |^<>**/ իմ՝ 

35 մա ։րս ու իմ՝ եղբայրներս ♦ \\^ասն ղի ով որ \՝ Ա֊ 
տու&ոյ կամքր կր կատարէ ) անիկայ է իս եդ^ 
բայրս 1ւ սուրս ու մայրս ։ 

<1՝Լ՛ ՛Ի 

1 Աերմանաոանին առակր , 14 °– ա ՚ ն աոյսկին մԼկնութիւնը ։ 2^ \Րենք պարաաւոր ենք 
մեր գիաութեան լոյսշ ուրիշներում ալ Հաղորգելու. ։ 2(5 ՚&ա&ոէ-կ աճեցուլ սերմին , 
30 և. մանանեխի Հատին առակը » 35 Քրիստոս կը Հանգարտեցընկ ծովաՆ ալէկոձ֊ոէ — 
թիւ֊նը , 

1 ՚\\արձեա/ սկսաւ սորվեորնել ծ ովեղերբին վը֊ 
րայ ♦ ե– շատ ժողովուրգ անոր օովը ժողվուե^ 
ռաւ յ տ՛նա՛նկ որ՝ ի՚նռր ՚նաւր մտաւ , ու ՚նստաւ 
հրովուն վրայ ♦ ե– բ ո Է ո ր ժողովուրդր չյամաքր 

2 հրովուն եօեռքն Էր ։ \;ւ անոնը շատ բաներ կր 
սորվեորնէր առավներով ) ու 1լ րսէր ա՚նո՚նչյ իր 

3 վարդապետուիմեա՚նր մէ^ ♦ \Հւեցէվչ աՀա սերմ՝ 

4 ղան ողը ելաւ որ սերմ՝ ոանէ : \\ւ երբոր կր ցա^ 
՚նէր , մէկ սանի^ն ՜ճամբուն ք"վը թեկաւ , 1ւ 

5 թ՜ուՀուն՚ներր եկան ու կերա՛ն ղան ի կա յ ։ \շւ ու^ 
րիշը ի՚նկաւ ապառաժուտ տեղի վրայ , ուր որ 
շատ Հող չկար . 1ւ շուտ մր բուսաւ , կողը խո^ 

6 րունկուիԳիւԱ չունե՛նալուն Համար . \\ակայն ա֊ 
ր1ւուն հրագաձ ատե՛ն ր այրեւյաւ , ու արմատ 



«հԼՈԻԻ՛ ՚)՝ 97 

7 *>ուն1անալա՚ն Համար չորսալ ։ \քւ ուրիշը 1ւնկււս 
փուշերու մԷ9 , ե– փուշերր ելան՝ ու իտԼ/լղ Լոի՚ն 
8 ղանիկաւ , ու սլտուգ չտուաւ ։ \^ւ ուրիշը խնկաւ 
աւմկ Հողի մէք յ ու սլտուո կու տար ^ որ ելաւ 
ու մե&ղաւ , 1ւ կր բերէր մէկուն տեղը երեսուն , 
ու մէկուն տեղը վաթսուն ^ 1ւ մէկուն տեղը Հա^ 
9 րի՚-Ր ; \\ լ կ Ր ս էր * 1^՛ Ո Ր լսելու ականՀ ունի յ 
թոգլսէ ։ 

10 \\ւ– երբոր աոանձին էր յ իր ոովը եղողներր 
տասուերկուբրն Հետ մէկտեղ՝ Հարղուղրն իրե՛ն 

11 սհւ աո ակր ։ \քւ րսաւ անոնղ . ճ ^,եղէ տրուահր 
է գիտնալ \*^ստուհրու թ ագաւ .որա.թ Լաեր խոր^ 
Հուրգր յ բաւռ անո՛նո՝ որ գուրսէ՚ն Լ՚ն յ ամէ՚ն 

12 բան աո֊աէլներով և՝ րսաւ . \\ր տես՛նելով տեսնե՛ն՝ 
ու չտեսնեն յ 1ւ լսելով լսես ու չիմանան ♦ որ ՀԸ/֊ 
լալ քսէ դարձի գան ) 1ւ իրե՚նղ մեղաղր իՅ՜ողու^ 

\օ թ՜իւն Ր1ւ ա 1 ։ Ո՚~ րսաւ անոնղ ♦ \^ս աո ակր չէո 
գիտեր ♦ ուրեմն ր՚նչսլէս սլիտի դիտնաբ ասՂքն 

14 աո^աէլներր ։ \\երմ՝ չլան ողը խօսբր կր ղան է : 

1 5 1^ ՜ճամբուն ոոմքւ՚ն՚ներր անոնո ե՛ն՝ որոնղ մէք 
խօսբր կր ռանուի . ու երբոր կր լսե՛ն , շուտ մի 
\\ատանան կու գաք 1ւ անոնղ սրտերուն մէՊ ղա^, 

1 6 ՚նուաձ խօսքր կր Հանէ : ՚՜կոյնսլէս ալ ասլաււա^ 
ժուտ տեղերու մրալ ղանուաեՀներր անոնո ե՛ն , 
որ երբոր կր լսե՛ն խօսքր շուտ մր ուրախուքմեամբ 

17 կ ՝րե գունի՚ն ղանիկայ . )//, իրե՚նո մէքը արմատ 
չունե՛նալով՝ յբիչ ժամանակ կր տէւե՚ն . ետբր 
երբոր նեղուլժիւն կաս ՀալաԾ անռ րլլալ խօսբիՆ 

18 Համար , շուտ մի կր գատթակղը՚ն : \>ձ. փուշե^ 
րուն մէշ ոանուա&ներր անոնո ե՛ն՝ որ երբ խօսբր 

19 կր լսե՛ն , \^շրյարՀիս ղթաղմունքներր ու Հարրս^. 
ԱէուԹեան խաբէութ՜իւն՚ներր ) 1լ ուրիշ բանե^ 
րուն ոանկուխՒիւն՚ներր մէ$ մտնելով՝ խօսքր կր 

20 խեղդե՛ն յ ու կ՝ րլլալ անպտուղ : 1^ճ. աղէկ Հողի 
մէ9 սա՚նուա&ներր անոնո ե՛ն , որ խօսբր կր լսե՛ն՝՝ 



7 



98 ոԻՆՏշոՅն (լս8 օ՚շաոսՒ 

1ւ 1լ՝ ր1ւո ո։՚նի*ն , ու պտուղ կու տաս՝ մէկուն տե^ 

ոը երեսուն յ 1ւ մկկուն տեոը սալժսուն յ ու. մէ֊ 

կուն տեոը Հարիւր : 
21 լ^ք֊ րսաւ անոնս ♦ \\՝իքժէ ՜ճրագր դրուանիՂյ 

Լաս մաՀի՜ճրն տակր գրուելու Հասար Լա. գաւ . 
22 չէ^ որ աշտանակէւն սրայ գրուելու Հասար ։ \^ն^ 

չու որ հրաԾոսս բան սր չկաք > որ պրտի չյաւտ^ 

սուր ♦ 1ւ գաոտուկ բան սր չէ եոահ՜ որ երէւան 
23 պիաի չելլէ : $ Ճ Է որ մէեր լսելու ականՊ ունի , 

թող լսէ ։ 
24 1/^ րսաւ անոնս . ՚\ 9 աքեցէք ինչ կր լսէք ♦ ի՚եչ 

չափոս որ դուռ կր չափէռ յ ՝^**յ^ լ«*^*^է պիտի չա^ 

փուի <Տ.եոի ♦ ււ ձեռի՝՝ որ կր լսէռ չ պիտի աւել^ 
25 սալ ։ \\ ասն ոք։ ոս որ ունի , անոր պիտի տր^. 

րուի . 1ւ ոս որ չունի , ունեռա&ն ալ անկ է պիտի 

աոյնուի ։ 
26 1^՛– 1( Ր ս էր * \*,ստուե–ու թ ագաւորութ՜իւնր ա֊ 

սանկ է յ որպէս քմէ մէկ մարգ մր Համա մէՏը 
2/ սեռս Հգէ ) \\*– մնանալ 1ւ արլժլանաւ գիշեր ու 

սորեկ յ 1ւ սերմս բուսնի ու սեԾնաւ յ **- րնռր 
28 չգիտեր քմէ ի՚նչպէս ։ ՝^\Հանզի Հոդը րնբիրւքէքե 

պտուո կու տալ ♦ առաՏ իւոտր յ ետբր Հասկր յ 
29 անկէ ետէւ մռուն ոորեՂւր Հասկին մէք * ք|«֊ երբ^ 

որ պտուոը Հաս ուս՛ն ալ | շուտ սր ման գառը կր 

իյրկէ յ րնչու որ ՀունՀռի ատենր Հասաօ՜ Է ։ 
30 1/*– կր ս Էր ♦ \*յսսաւհ~ու լմագաւորուլմիւնր րնչ 

բանի նմանս րնենո • կաս իսչ առ ակ ալ անիկ ալ 
31 բաոգատե%բ ։ \\՝անանեխի Հատի՛ն նման Է յ որ 

Հալը մէշ ռանուաԾ ատենր՝ երկրի սրաւ եոաԾ 
32 սերմերուն ամէ/նգն պստիկն Է . \\ւ երբոր ոա֊ 

՚նուի յ կր բուսնի , 1լ ասՂքն աոտեոէններզն ալ 

մե$Ւ կ՝րլ/այ , ու մե& ՜ճիւոեր կ՚արճակէ յ անանկ 

որ երէլնիո իմ ո֊չ ուսն ե բուն Հերիք կ րլլայ ստոր 

շուքի՛ն տակր բնակելու : 
33 1/*– ասանկ շատ առ.ա1լներոէ1 կր իյօսէր անոնս 



<հԼՈԻ1՝՛ » 99 

34 Հետ իւօսքր որ չափ որ կրնայի՚հ ւՐւոիկ ըսել ♦ \\ւ 
աո անւյ աո ակի ուսն մր չէր իւօսեր անոնս ♦ բայս 
առանձին հր աշակերտներ ուս կր մե1լնէր ամէ՚նր : 

35 \քւ*նոյն օրր երբոր իրիկուն գրԱԱէր , րսաւ ա֊, 

36 ՚եոնչյ . \ք$՚+ $.»^»–1 մկկալ կոգմր աս/խթնք է \^ 
՚նոնբ ալ ժոոոմուրգր իժույ տալոմ աո րն որն֊, 
որ էւնչսլէս որ Էր ՚նաւուն ւ/Է9 ♦ ե– ՈԼ ԲԲ՝ք ՚եա֊, 

37 ւ աէխԼո ալ կայի՛ն աս որ Հետ ։ \\ւ Հոմի մե& 
փոթ՜որիկ մր եւլաւ. ) 1ւ ալէքներր ՚նաւուն մրայ 

38 կու դայի՛ն յ անանկ որ գրերս՜ է լեռուն էր ։ \\ւ 
ի*1ւոր սաւուն ետււի կուլս ր բարձի մրալ կր ոնա֊ 
՛նար » արթ՜յադուդրն դանիկայ՝ 1ւ դ րսէրն ւսսոր ♦ 

39 \\արդասլետ՝ Հոգգ չ1ք , որ կր կորսուինբ ։ \\ւ 
ելլելոմ՝ սւսստեռ Հոմիս յ 1ւ Ծույուն րսաւ ♦ ՚Հ\ւս֊, 
գարէ ճ լուռ կեռիր . ու Հոմը գագարեւլաւ յ ււ աած 

40 Խադադուիմիւն եոաւ ։ Հ\ւ րսաւ անոնս . \Հնչու 
ատանկ մաիւկոտ էո յ ի նչսլէս կրոայ որ Հա֊, 
ւաւոր չուն իր ։ \հ*~ անոնբ իւիստ մաիւոան ^ ու 
կ՝ րսէրն իրարու ♦ \*րգեօի ոմ է ասիկա լ , որ Հո֊, 
մը ու ծ՜ոմը աս որ կր Հ՚նադսւնգէւն % 

«1՝Լ Ե 

1 ՚ֆրէ—ոոս չէգէոն ունեցող մարգը կչլ բժշկէ– . ^3 և– "՚Նկէ ելլոո գԼ ևրր իյալերու ն մԷ9 
կր մտնեն | 25 –ք.րէստոս կր բժշկէ տեռատես կնիկր , 35 և. (Հայրոսր սւոք/ւկո կր ւա ֊ 
րոլոանև; է 

\^ւ եկան ծ ո սու՛ն մէկալ կողմր Հ \^ադարաուոո 
2 երկիրր ։ Հ\լ երբոր րնռր նաւէն ելաւ յ գերեդ֊. 

լքւսններէս \*ը**ֆ՛ մարգ մր պատաՀեոաւ իրե՛ն յ որ 
3 պիոԾ ոգի ունէր . \\ր ւսնոր բնակած տեգն ալ 

գերեզմաՂաերուն մէՓն էր . ու շդրՅ՜այոմ ալ մէկր 
4 չէր կրնար դանիկայ կապել ♦ \\րոմՀետ1ւ շատ 

անգաս ոտնակասլերոմ 1ւ շդրՅ՜աներոմ կաաուեր 

էր ) բայո անիկա յ շոքմ՜սւներր կտրեր , ու ոսհւա֊. 

կասլերր կոտրտեր էր ) 1ւ մէկր չէր կրնար զանի֊, 
5 կաք ՚նուա՜ճել ♦ |^է միշտ գիշեր ու սորեկ գերես֊, 

մնհւներուն մէք ու լեոհւերուն մէ9 կր կանչուրռ֊. 



100 1՝,1՝Ն՝ՏԱՐՄն ԸՍՏ ՄԱՐԿՈՍԻ 

տէր յ ու իր սարա/բեր ռարերոս կր ՜ճեոբււտէ ր ։ 

6 \7ՐԲ Ո Ր Հեռուանգ –Լ\իսու սր տեսաւ , զաոեգ ու 

/ ե ՐԿՐ սլա ՚գո ւքժ ի ւն րըաւ անոր ^ \^՚~ աած ձայնոս 

լքբ աղաղակես՝ ու րսաւ ♦ ՚\*ուն էս Հետս քւ՚սչ 

բան ու՚եիս Լ^իսուս՝ \\րդհ \*,ստու&ոյ բարձրելոյ . 

վ>եո \* ք ստուհ՜ոս ս ՝ երգտւղրնես , ղրս մի՛ տան^ 

8 9 ռ Ր ։ (^\Հանղի 1լ րսէր անոր ♦ Պք՚Դ&~ "Գէ՝ ^՚Ժ՚Ր 

9 աա մարգէ՚ն ։ ) |^#. անոր Հարղուղ քօ՜է՝ \Հնունգ 

բԱՀ է * ու– րսաւ֊ անոր ♦ \՝ս անունս Հ էգէոն է ^ 

10 ի՛նչու որ սՂ/նբ շատւոր ե՚նռ ։ \^ւ շատ կ՝ աղա չէ֊, 
/ւն անոր՝ որ ղէրենռ աս երկրէն դուրս չրյրկէ ։ 

11 լ^*ւ Հոս լեո֊անբ սօտ չսոռերու աՆծ երամակ սր 

12 ^«ւ/#ւ՝ որ ս ՝ արած՜ուէին ։ Հ\ւ բոլոր դււերր աղա֊ 
չեղբն անոր ճ ու րսրն . \\՝եո ւսոռերուն արս է ^ որ 

13 անոնս մէշը մտնե՚նբ ։ \^ւ֊ \\իսուս –շուտ սր Հր֊֊ 
րաման տուաւ անոնս * ու երբոր պեոհ ոգրներր 
ելաս Խոռն բուհ մէշը մտան ♦ 1ւ երամակր գա֊ 
Համէժ տեղէքն &ոաա ղաղեղ յ ( երկու Հւսղարի 
չափ կայե՛ն յ ) ու ձոմուն մէՊը իւեղգուեղան : 

14 1^*– բյոպարաԾներր փա ասա յ ու պատմես լա 
ոաղւսթր ու ագար ասն երբ ♦ սւ ք*»ՀԳ՚\\ եււսս տես֊ 

1 5 *նելու թ՜է րնչ բան է որ եղաւ : ք\ւ եկան (Հհ սու֊ 
սին յ 1ւ տեսան գի լա Հ ար ր՝ որ / էգէոն ունէր յ որ 
ՀագուաՀք ու ւսելքր սրան եկւսԾ նստեր էր յ ու 

1 սարյոան : լ^է անոնբ որ տեսեր էրն > պատմե֊ 
ղիս անոնռ ճ Թ՜է հ^դ եոաւ գիւաՀարէւն ♦ *նա1ւ 

1 7 իաղերուն մրաւոմ : |^*. սկսան աղաչել անոր յ որ 

\% իրե՚նռ սաՀմնյն*ներ1քն երթ՜այ ։ \\ւ երբոր անի֊ 
կաւ նաւր ստաւ ) դիւաՀարր կ՚աղաչէր անոր որ 

19 Հեւոր րսաւ ։ \^ւ Լ^իսուս Թ՜ոռ չտուաւ անոր ♦ 
Հապա րսաւ անոր . ՀէՀԱա ռու տունգ օու րն֊ 
տանիներուգ ) ու սլատմէ՛ անոնս բնչ որ –$էրՐ 

20 վւեոի րըաւ , 1ւ ոոորմեռաւ ռեսի : \^ն ալ գնաս ) 
1ւ սկսաւ ՚\*եկասլօլրսի ւ/է9 ո>արոզել ք՚սչ որ \\ի֊ 
սուս իրե՛ն բըաւ . 1ւ ամհխր կր ոարմանայ/Տն ։ 



<1՝ԼՈ1՝1" Ե 101 

24 \\ւ երբոր Լ^իսուս ՚նաւով ՚նորէքն $•*$»*-% մկկալ 
կողմի ա՛հ ուա ) շատ բապմութ իւն ժողվուեըաւ 

22 սհւոր քովը , և. ր+շ ձովե գիրքն էր : \շւ աՀա 
ժողովրգապեսհւերուն մկկր կու գար է որոտ՛ն ա^, 
՚նունր Հ^այրոս էր ♦ ու երբոր տեսաւ զսհւիկայ , 

23 սհւոր ոտքր քքեկաւ– ♦ |^#. շատ կ՝աղաչէր սհւոր՝ ու 
կ՝րսէր թէ , իմ՝ աղջիկս մհունելու մօտ է ) որ 
գաս անոր վըայ ձեււր գնես ) որսլէս զի ազատի ք 

24 ու. պիտի ապրի : |/*. գնաց սհւոր Հետ ♦ ու. շատ 
բազմհււմիւե իր ետև-ԷՆ կ՚երիհայի՚ն՝ ու կր Ղւեղէ^ 
ի՚ն զի՚նքր ։ 

25 1/*– Փ՛ին ՚քր՝ Ո Ր տա սուեր կու տարի ար իւն ի 

26 տեռատես ութ-եսհւ մէ^ էր , ք|*– խիստ , վչտաւյահ– 
էր շատ բժիշ1լներ1քն ) 1ւ իր բոլոր ունեւյաձր 
վատներ էր , ու օգուտ մի չէր գտեր ) Հապա 1ւս 

27 առաւել ղայրաըեր էր , Նրբ"ր (Հիսուսի՚ն վրա^ 
յով լսես յ ետէւէն եկաւ բսւգմհւթեսհւր մէ^ ) ու 

28 սհւոր Հսհւգերձին գպւսւ . ^Հսհւզի 1լ րսէր ) \<Տ՝Է 
որ միայն սհւոր Հսհւ գեր ձ՛նե րուե գպչիմ՝ ՛յ պիտի 

29 բժշկուիմ՝ : \յւ շուտ մր իր արիւնին ագթիւրր 
գամքեռաւ ♦ ու իր մարսԴհւի՚ն մէ^ իմաչյաւ իմ է 

30 տսհւքսհւքէ^ւ բժշկուեոաւ ։ \շւ (Հիսուս շուտ մր 
դիանալով իր անձին մէֆ սհւ գօրութիւնր որ 
իրսՂքն ելսււ ) գսւրձաւ բաղմուիւՒեսհւր մէշ^ ու 

31 րսսււ » \\ Բ վ գպաւ իմ՛ Հան գեր ձ՛նե ր ուս ։ \շւ իր 
սւշակերսհւերր րսքհւ իրե՛ն . \\ր տեսնես որ բագ^ 
մհւեմիւնր քեգ կր ՚նեղէ ) ու կ՝րսե°ս թէ՝ \\վ թս&ե 

32 գպսււ : \*ւ իր բոլորտիքր կր ՚նաւէր որ աս բա^ 

33 "Ր րնողբ տեսնէ : \\ւ էհւիկր վաիյգաւ ու գո^ 
գաս ) ի՛նչու որ գիտէր քմէ իրե՛ն ի՛նչ եղաւ . 1ւ 
եկաւ սհւոր առ$1ւր ի՚նկսււ ) ու բոլոր ք«**էք ը շիտ^ 

34 կէ շիտակ ղոուռեռ սհւոր ։ \շւ ԼԳԷ»»֊» րսսււ սհւոր . 
\ Պ ,գ^էԻկ ճ վ*ու– Հաւատքգ քեռ բժշկես . գնա իւսւ^, 
ղսւոութ-եամբ ^ ու բժշկուաե՜ եղիր քու տա՛ն*, 
իհւքէգ I 



102 ոհՆտշան ըստ մարկոսի 

30 ՆրԲ ո Ր Ւ^-ՔՐ Դ ռո ֊ կր իւօսԼր յ մողովրգապե^. 
Աքի՛ն տունգն **Տա՝1փ եկան՝ ու ու։ էհ» թ՜Է յ \^Դ$.եկգ 
մեռաւ յ ալ ինչու սարդապետր կր ւոգնեղրնես ։ 

36 1՝"^ Լ^իսուս րսուաԾ իւօսքր լսած րհ սլէս՝ ժո^ 
ղողրդասլետրն րսաւ ♦ \$*ր սաի/նար ^ մի ալ՛ն ա Է 

37 Հաւատա է \ք*– ս՚Էկր Թ ոո Հաուաւ որ Հևար եո^. 
իմալու , բայղ միաւն ^Հետրոսր ու ՀՀակոբոսր 1ւ 

38 ԼՀակոբոսի՚ն եղբայրր (ձու/Հսհ/նԷսր : \\ւ ժո^, 
ղողըդաաետէէն տունր զալոս՝ սւեսաւ աղմուկ ււ 

39 սաստիկ լազողներ ու աղաղակողներ : |,՝/ սերս 
մտնելու/՝ րսաւ անոնզ » \Հսչու խռովեր Էվ± ու 
կու լաք ♦ մանուկր ։1Լ ո ահ չէ , Հապա կր մնա^ 

40 *եաւ ։ \շւ հ^աղո և ՝ րնէէէն անիկա։ . բաւո բԿքր 
աւ/Էնր գուրս Հանելու/՝ որ Հետր աո..աւ մանուկրն 
Հաւրր ու մայրր՝ 1ւ անոնր որ որ Հետն էրս , ու 

41 մտաւ Հոն՝ ուր որ մանուկր սրսռկած էր ։ \հլ 
մանուկրն մԼես-բԼ^ե բո-նելող՝ րսաւ ասոր * ՀՀալր^, 
իմա՝ կումի , որ կր քմարգմանուի ) \\ ՚ո^հկ՝ Լ^րե^ 

42 ղի կ՝րսեմ , ) ելի՛ր ։ \շւ իսկոյն աղ^Էկր ոտք 
ելաւ , ու կր օալէր > րնչու որ տասուերկու տա^. 

43 րեկան էր ♦ ու մեծ՝ ապշուիմեամբ ապշեցաս ։ \հլ 
սաստիկ աատուէր տուաւ անոնզ որ մէկր չգիտ^. 
՛նայ աս բանր ♦ ու րսաւ որ ասոր ուտելիք տան : 

«1՝Լ– .<>, 

1 Քրիստոս անարդութ իւն կր կրէ իր քաղաքակիցնե րկն . 7 տասուերկու. աշակերտներ 
բուն իշխանութ֊իւն կու տայ պիղե ոզիներր Հանելու. » 14 ՏԼանազան կարձ-իքներ 
Քրիստոսի վրայով^ւ 27 (Հովհաննես մկրտիչ^ կր գլխատուի , %% և. կշ թաղու֊ի « 30 
Առաքեալներր իրենց քարողա թենԼն Գիսա սի կր դաոնան I 34 Հէ՚՚՚Գ Հ ա 81՛^՛ "*" Ր~ 
կու. ձուկին Հրաչեր I 48 •Հրիոտոս ձովոլն վրա) կր քալի . 53 *■ ամեն իրեն գպչբ՚լ 
ցաւագարներլլ կո բժշկէ » 

1 |^ճ. անկէ ելլելու/՝ եկաւ իր ս րկիրՐ > ոլ – ասոր 
2 աշակերտսերր իր ետե.1քն ղաղրե : |^/– շաբալմ 
օրր Հասնելուս՝ սկսաւ մողողարանրն սէշ սոր^ 
յեղրնել ♦ ու շատերր լսելու/՝ կր զարմանային ու 
կ՝ րսէթն ♦ Ասիկաւ մւսկիղ ունի աս բաներր յ կամ 
աս բԱՀ իմաստութ-իւն է որ ասոր արա ած է > որ 



«ՒԼՈԻ1» .<* 103 

3 ասս/նկ Հրաշքներ 1լ րչլան ասոր ձեո֊քովը ։ \^սի^. 
կայ Հիւսը չէք , \\՝ ար իա է/թե որգի*ն , 1ւ ԼՀակոբո^ 
սիԿւ ու (Հովսեսի՚ն 1ւ Լ^ուգային ու \)իմոնի՚ն եղ֊ 
բաւրր ♦ ու ասոր ֊թդյրերր Հոս մեր .բովր չես . 

4 ե– անոր վոաւով կր գայթ-ակղէթն : \\այց (Հր՛– 
սուս րսաւ անոնո » \\՝արգարէ մր ա՚նպատիւ չէ՝ 
բայս միայն իր երկրէւն մէ9 , ու իր աղգակամնե^ 

5 րուն ) 1ւ իր տանր մէ^ : \\ւ չեր կրնար Հոն մէկ 
Հրաշք մրն ալ րնել ) միայն թ՜է վշա՚նի մր Հի֊֊ 
ւանգներու վրաւ ձեո-ք գրաւ , ու բժշկես ղան^փ : 

6 |>ճ. ս/նոնռ անՀաւատութեանը վրայ կր ղարմա^, 
՛նար ♦ ու շոԳակայ գեղեր ր պտրտելով՝ կր սոր^, 
վեցրնէր : 

7 1^*– իրե՛ն կանչես տաս ուեր կուռ ր . ու սկսաւ 
երկու երկու իյրկեւ ոանոնր յ ու անոնո իշէսանու^, 

8 քմիւն տուաւ Ավիդ& ոգէաներուն վրայ : լ^ճ. պա^, 
տուիրեռ անոնո՝ որ ՜ճամբու Համար բան մր չառ^, 
՚նե՚ն , բաւս միաքն գաւապան մր ♦ ոչ տօսլրակ , ոչ 

9 Հառ յ ոչ ստակ գօտքքներնուն մէ9 * Հ^աաա Հո^, 

ոաթափ Հագնթն * 1ւ կրկին Հանդերձ մի՛ Հագ^, 

\0 < նիք ճ շ**ա֊ ։ ք|ճ. րսաւ անււնռ ♦ \\ ր տուն որ մոտ֊, 

11 նէք ) Հ ո<ս կեցէք մի՛նչև, որ անկէ ելլէք ։ կւ. ա֊, 

%ոնր որ ձես չե՛ն րնգունիր , ու ձեւմւ մտիկ չե՛ն 

ըներ յ երբոր անկէ գելլէռ յ ոտբերնուգ տակի 

փոշէքն իմօթմեոէս^ անոնո վկաւուիմիւն րլլալու 

Համար ։ ՚յՀշմարիտ կ ՝ րսեմ ձեսր . \\ոգոմագւոո 

ու *\*ոմորառւոռ աւետ դիւրրն պիտի րսաւ գա֊֊ 

տա ստ ասրն օրր՝ օան քժէ աս ռ աղա որն : 

12 1^ճ. անոնք ելլելով՝ կը քարողէի՚ն , որ ձգք^ 

13 ապաշխարեն ։ \քւ շատ գ1ւեր կր Հանէէէն , ու 

շատ Հիւանգներ եղով և՝ օձէէւն՝ ու կը բժշկէին 

ղանոնս ։ 

14 1^*– *Հհրովգէս թագաւորր լսես , ( ի՛նչու որ 

անոր անուն ր ւաւտնի եղաւ , ) ու կ ՚րսէր , բյէ 

\ՏովՀսՒմնէս մկրտիչը մեո–ելներ1քն յարուքմիւն 



104 տԻԵտշոՅն ոստ ւքսաոօԻ 

աո 1,ր է , ու անոր Համար Հրաշացներ 1լ ՝ ուլան ա^ 

1 5 ՛Նով *՛ \\ լ րէշ^ ե ՐԸ կը ս էի" ճ թ է \քդիաե է . ուրիշ^ 
՚ներն ալ կ՝ րսէի՚ն իմ է՝ \\՝արգարէ մրն Է ) կամ՝ 

16 մարգարէիւյ մէկուն պէս : \\այո երբոր ձ^երոմ^ 
գէս լսեց յ լասս ♦ \^սիկայ Լ\ոմՀ ա՛ս՛ն էս՛ն է՝ որա՛ս 
գլուխր ես կտրեռի ♦ մեռելներփյ յարա 13 իւ՚ն ա^, 
ռեր է ։ 

17 ՝՝\Հանզի Հ^երոմգէս հ՚կբր «ծ*քք Խրդգց % Լ\ոմՀան^ 
սէսր բււնեզ յ ու. կապեո բանար *»«•*»»• իր եղբօրր 
Փի/րպպոսի՚ն էլնկանր Հ^Լրոփլ իայթն Համար > ի՚ն^ 

18 ք&%– որ հրե՛ն կ՛նիկ առեր էր ւլանիկայ ։ Հ\ ասն զր 
ԼչոմՀա՚ս՚նէս *Հերոմգեսին կ՝ րսէր . ՝^\Հեզի օրթնա^ 

19 ւ֊որ չէ է>ու եղբօրգ էլնիկր ունե՛նալ : \շւ Հ^երոմ^. 
դրա ուս ունէր ա՚նոր գէմ՝ > ու կ ՝ ուզէր անիկաւ 

20 մեռռրնել ^ ու չէր կրնար * \Հնչու որ ձ^երոմգէս 
կր մաիւնար \^ա/Հսյննէս1^ն յ գիտնալոմ իՅ՜է անի^ 
կսյյ արգար ււ սուրբ մարգ մրն է ♦ 1ւ անոր բե^, 
րսւնր կր ՚նաւէր , ու անկ է լսԼլոմ՝ շատ բան կ՝ ր֊ 
սէր յ ււ ռաղցրութ-եամբ անոր մտիկ կ՝ րնէր : 

21 \\ւ երբոր գիսլուկ օր մր եղաւ , որ Հ^երոմգէս իր 
ձոն՚նգեա՚ն օրր րնթ^րիօ 1լ րնէր իր մե&ամե&՚նե^ 
րուն ււ Հաղարապետ՚ներուն՝ ու *\՝*ա/րլեայի երււե^. 

22 լքաերուն * \շւ Հ^Լրոմո իայի՚ն աղ^էկր ՀաԼգէվ սըաՀշ 
մտնելու/ խաղաղ յ ու Հաճել է եոաւ Հ^երոմգեսիս 
1ւ իր Հեւոր ՛նստողներ ոտ՛ն . թ՜ագաւորր րսաւ աւի, 
շըկա՚նր . \\քնգրէ խնեմէ րԱք ո ր և՝ ուռես ^ ու պիտի 

23 տաս ռեղր է \քւ֊ անոր երգուս րըաւ շ**հ\^Լ* \*է*ք 
որ գուն րնհրմէ իւնդրես , պիտի տասռեղր , մրնչււ 

24 թ՜սւգաւորութեանս կէսր : \^*– ա՛նի կա լ գուրս 
ելլելու/՝ իր մօրր րսաւ ♦ 1՝՚°^>չ ուզեմ՛ ♦ ան ալ ր^, 

25 սաւ ♦ \\ոմՀան՚նէս մկրտչէա գլու֊խբ ՚ \հ՚– շուտ 
մր արտորալու/ 13 աո աւ որին օոսր մւոաւ ու 
իւնգրեո ճ րսելոմ ♦ \\՝ ուզեմ՝ որ շուտով սկուտեղի 
մր մրսւյ (^ու/Հան՚նէս մկրտչի՚ն գլուխր տաս ի՛նձի ։ 

26 \քէ– թ՜ագաւորր խիստ տրտմեցաւ ♦ բպյց երգումԼ 



«1ՎՈԻ1» .<>. 105 

*ներուն Հասար՝ ու իր Հետր ՚նս աուլներ ա՛ն Հա^, 

27 մար՝ չուոեգ որ անոր \*նէֆէ+շ մերժէ ։ \^ւ լժա^ 
գաւորր ի ս կոյ՛ն գաՀի՜ճ խրկեչյ ) ու Հրամա՛ն րրաւ 
անոր ոլուխր բերելու ♦ ան ալ գնաս բա՛նտին մէշ 

28 գլքսատեգ գանիկայ . լ^ւ. սկուտեղով մր բերաւ 
անոր գլուիւր ու. տուաւ աղ^1լանր , էւ աո^իկր 

29 գանիկայ հր մօրր տուաւ. : \քւ անոր աշակերտ^, 
ներր լսելու/ ^ եկան անոր սՂսրմ/ոնր վերըուըթն , 
ու գերեզմանի մԷ9 գրի՛" ։ 

30 1^*– առառեալներր ԼՀիսուսին վ>ովը ժոգվուե^, 
պան , ու պատմեգին անոր՝ ամկն Ւ՚^՚է Ո Ր էՓլ՛ "՜ 

31 ին* որ սորմեգուգին ։ \^ւ անիկայ րսաւ անոնո . 
\^կէռ գութ առանձին՝ ա՛նապատ տեգ մր , /յւ .րիֆ 
մր ՀանգչեգԷօ ♦ ռանդի շատերր կային՝ որ կու 
գայի՛ն ու կ՝երքմային ♦ 1ւ Հ***շ ուտելու ալ ժամա^ 

32 *նակ չհէքե ունե՛նար ։ \շւ նաւոս անապատ տեգ 

33 մր գաղթն աո ա՛նձին ։ \\ւ յ.**ղ»վ**֊ ր^էրը տեսան 
գ անո՛նո որ ս եր/ժաւին յ 1ւ շատերր ոանիկայ 
՜ճանՀցան . ու ուոբույ բոլոր օաոաքներէն Հոն կր 
գաոէրն յ ււ անոնս սկ առաշ Հասնելու/ անոր ռո^ 

34 ԿԱ ժ ոոգուեգան է \\ւ Լչիսուս երբոր գուրս ելաւ , 
շատ ժոոոսուրգ տեսնել ալ իսյ՜ճագ անո՛նո սոայ . 
ին+ու որ Հոսիւ չունեգոգ ոչքսարներու պէս էիս * 
1ւ սկսաւ շատ բաներ սորսեորնել անոնգ ։ 

35 |1«– երբոր ժաման ակր շատ ուշագաւ յ իր աշա^. 
կերաներր իրե՛ն եկան՝ ու րսրն ♦ ^** անապատ 

36 աեո մրն է յ ու ժամանակր ուշագաօ՜ է ) \*ոձա^ 
կկ յ.»ղ»Հ»– «(յ.1յ.յ.յ. որ երթ ան բոլորտիքի ագարակդ 
%երր ու գեոերր ու իրենգ Հագ գնեն յ րն+ու որ 

37 ուտելու բան մր Հունրն ։ \\այո սՒնիկայ պա^ 
տասի/ան տուաւ՝ ու րսաւ անոնգ ♦ ՚\\ուբ տուէռ 
ատոնգ որ ուտե՛ն : |^*. րսի՚ն իրեն . \^րքժանօ 
երկու Հարիւր գաՀեկանի Հագ գնենր ււ տսսւր 

38 ատոնգ որ ուտե՛ն ։ \ Հ սաւ անոնգ * ՝՝\Հասի նկա^, 
՚նակ ունիբ . գաոկօ նայեսկօ ♦ ու երբոր գիտ^ 



106 ՇՒնՏՇՐՏն ԸՍՏ Ս՝1՝ՐտՍ1՝ 

39 ուսն՝՝ րսթն » Հ^քքնգ , ու երկու ձուկ ։ \շւ Հրաման 

րրաւ անոնո՝ որ աւ/էնր կանանչ աոտրն վըաւ 
40 գունգ գունգ ՚նստեորնէ՚ն ։ \շւ գաս գաս ՚նրս^, 
41 տան՝ Հարիւ րակւսն ու յիսունակա՚ն : \շւ Հինգ 

՚նկա՚նակր ու երկու ձուկր աուաւ՝ ու գէսլ ր եր^, 

կինբր ՛նա լել ով յ օրՀնեզ * 1ւ մանրեց ՛նկանակդ 

՚ներր՝ ու տուաւ իր աշակերտներուն , որ անոնո 

աուՀէւր գնե՛ն ♦ ու երկու ձուկր ամենուն ալ բաժ^, 
42 ՛Նե՛յ ։ 1#*– ա *&ՀԿք.Ր կերան ու կշտացան * (43) 1/՛– 

տասուերկու կոդով լեցուն՝ կտորուանքներր վեր^, 
44 զուզին յ 1ւ ձուկերէքն ալ : \շւ սՒն ՀացերէՆ ու^ 

տողներր Հինգ Հազարի ^"փ ԷրԷՀ մարդիկ Էի՛ն : 
45 1/*– շուտ մր իր աշակերտներր արտորռուո որ 

՛նաւր մտնե՛ն , 1ւ \հ^հ աուաՊ մէկալ կողմր \\եթ՜^ 

սա լի զա անզնին , մքւնչէւ որ թնթր ժոզովուրգր 
46 արձակէ ։ \^ւ անո՚նզմէ զատուելով՝ լեո-ր ելաւ 
47 ազօթօ րնելու է \\ւ երբոր իրիկուն եղաւ , նաւր 

ծովուն մԷ9տեզն Էր ) ու թնռր մինակ զա մառն 
48 Էր ՝ 1^՛– տեսաւ անոնր որ կր տագնասլէրն ՀոՀՀձ– 

թի ռաշելու ատե՚ս՚նին ) ի՛նչու որ Հովը իրենց 

գէմ էր ♦ 1ւ գիշերուան չորրորգ պաՀուն ատե՚ն^, 

՚ներր՝ ծովուն վըաւ սալելով կու զալ անոնո յ ու 

49 կ՝ ոլ ֊դէբ անոնոմէ անզնիլ ։ \Հնոնբ երբոր տեսան 

որ ծովուն վըաւ կր վլալէր ) կարծեցին թէ աչքի 
50 երե. ութ՜ բան մրն է , ու կա՛ն չու բուտ եցթն ։ ^\Հան^ 

զի ամ1քնբն ալ ոանիկաւ տեսան , ու իյուովեցան . 

1ւ ինբր շուտ մր իյօսեզաւ անոնո Հետ ու րսաւ 
51 անոնո . ՝\Հա$ եղի էլ ես եմ , մի՛ վաթնաք ։ \յւ 

՛նաւր ելաւ անո՛նո ,րովր , ու Հովը գագարեցաւ . 

1ւ անոնռ մւոր երնուն մԷ9 չափ է գուրս ապշած 
52 էին՝ ու կր զարմանալին ։ է| աս՛ն զի Հացին վրայ 

^■ղ**»ֆ. Հշաշփշ չիմացան * ինչու որ սիրտերնի՚ն թրմ՜ 

րած՜ Էր ։ 
53 II* մէկալ կոզմր անցնելով ) € իեննեսարեթի 
54 հրկիրր Հասան ) 1ւ նաւր տեզաւորեցթն ։ \\ւ 



«ՒԼՈԻՒ՛ է 107 

երբոր ՚նաւէքն ելա՛ն ) ա՝1 «ք*է<^ ^***^է\\է իսկոյն ՜ճանչ֊ 
55 օաե ո անիկա։ * \^ւ~ ասղէւն անգիծն մաոելոմ բոլոր 
շրՀակայ տեոուանթր , սկսան մաՀի՜ճ՚ներոմ Հհ֊ 
56 ւանգներր բերել ուր որ կր լսէթն թէ Հոս է ։ \հլ 
ուր որ կր մտնէր՝ գեղերր կամ՝օաղսւօներր /լամ՝ 
ագարաէլներր , Հրապարապներուն մէշ եր դր֊ 
՚նէթն Հիւանգներր , ու կ՝ աոաչէրն հրե՛ս՝ որ գոեէ 
հր Հա՚նգերձին ողսւնռօի՚ն գպչիհւ ♦ Լւ որոնր որ 
գսլսՒև , բժշկուեոան ։ 

1՝Լ՛ ե 

1 ֆարիսեոիվէ կր մեղադրեն ֊ՀԼրիսւոաւի աշակերտները՝ անչոսայ ձեռյէուք Հ<"0 ու.ԱէեչնուՏւ 
Համար ։ § \՝"կ Ր՚՚՚֊/՚Ր ^է ՝ ասլաւչու ւււսՆԼ– թե; անոնռ մարգոց աւանգոսթ իւնները բււևերւվ ՝ 
^սաուձ-ոյ պաաուիրանքը կ՛անարգեն . 14 ե. թհ կերակուրս մարգը չաոիեր ւ 24 Փ^՛ - 
նիկ թլսորի կնկանը աղքիկը պիղ& ոգրկ մը կ՝ սւզաւոկ , 31 ե. խոււ ու. գժուարաիւօս մարգ 
մը կշ բմշկէ ։ 

1 |^#– հր .բոսը ժոոմուեռան փարիսեոի՚ներր , ու. 
դպիրներ է՛ն ո մա՛նր՝ որ \^րուսաոեմէ՚ն Լկած էթն : 

2 ք|ճ. երբոր տեսան որ անոր աշակերտների* ոմանր 
պիղծ՜՝ այսրնքն անլուաւ ձեռռերոմ Հաս կ՝ ուտէի՚ն , 

3 մեոագրեռրն ։ \Հնչու որ փարիսեռէքներր ու բո֊ 
լոր +Հրէաներր սՊւնչէւ որ աոէկ մի ձեռռերնի՚ն 
չլուտն > Հաշ չե՛ն ուտեր ♦ ոանզի 6 երերուն աււսն֊ 

4 գուքժհւնր կր բոհւե՚ն . |>ճ. շուկայէ՚ն ^\***ձ– ագ^%1ր, % 
քսէ որ չլուառուի՚ն > չե՛ն ուտեր . 1ւ ուրիշ շատ 
բաներ կա/՝ որ րնգունահ^ ե՛ն ու կր բռնե՛ն , *»յ«ր+՝Լ 
գաւաթ՚ներու 1ւ փարչերու ու սլդնձէ աման՚նե֊ 

5 րու Լւ անկոոԼհւներու լուառմհւԱտչներ : \*կ ատե֊ 
՚նր փարիսեցիները ու դպիրներր Հարռուռի՚ն ա֊ 
սոր թէ , \Հնչու ռու աշակերտներդ ձերերուն 
աւանգուիմեանը սլէս չե՛ն երթ՜ար , Հապա ան֊ 

6 լուայ ձեււքերով Հաց 1լ ուտե՛ն % \Հն ալ պատաս֊ 
խան տուաւ ու րսաւ անոնս . \^ղէկ մարգարէու^ 
թ՜իլ՛ն րրաւ \^սայի՝ ձեզի կեղծ ՜աւորներա ո Հա֊ 
մար ) իՆչսլէս որ գրուած՜ է . \^ս ժողոմուրգր ^***յս 
շրթ– ունքն երովըլ էլիս կր սլատոլէ , Բ ա 1/1 Ւր ե<ս 3 

7 սիրտը Հեուառահ՛ ղատուաձ Է ին&մէ ♦ \\ւ պարապ 



108 ԱԻՆՏԱՐՄօ ԸՍՏ Ո՝.Ո1ՈՍՒ 

ւոԼոր պհ ս կր պաշտեն , մարգոց պատուիրաԾ 
բաներր \՝Էւ^– մա ր գա պետ ութ ի ւն սորվեչյրնելով : 

8 ք| ասն ռէ \^ստու&ու պատուիրանոր թոս տալոս 
մար գոռ աւ աեո ու թ հւնր կր րՈ-սԷո , ք^՚լ^է՛* փար^ 
չերու եւ դաւաթնԼրա. լուասմունքներ . եւ ասոնո 

9 նման շատ ուրիւ բաներ 1լ րնէո : Ո*– րսաւ. ա^ 

նոնս . \* ք դԷկ կ՚անարգէ^բ \* ք ստու&ոյ պատուի^ 

10 րանոր յ որ ձեր աւանդութիւնր պաՀԷս : ՝\Հան^ 

զի \^ոմսէս րսաւ . ՝\Հու. Հայրդ ու. մայրդ պա^ 

տուէ . 1ւ \\Ս որ կ ^» ս ԱՐ1Լ ն աս *՝ "Պ1ՐՐ ա<ս ի^է յ մւս^ 

11 Հով թող մեռնի : \՝պյչյ գ ո ^ք Հ՝Ա Ա էք * Թ4՛ "Ր 

մէկր \հ հ ^°ՐՐ կ աս *՝ մօրր րսէ յ \Հն բանր որ րնՆմկ 

պիտի շաՀիս , \ Պ , 4 *^**՜^**յ գ+՚Հջ*՛ կորբան ^ , \ ո ր 
12 ՐՏ՚եէ Է՝ րնԾաւ հ) ***ղա*ք 1լ ԼԱ***յ անէՀայ ♦ |^լ ալ թ՜ոդ 

չէ.բ աար անոր բան մր րոել իր Հօրր կամ իր 
13 մօրր յ Ո*– ՜^յստուհ՜ոյ իւօսբր կր խափանէո ձեր 

ա ւ ան ո ու թ ի ւն ո վ ք ր , որ 1լ աւանդէո ♦ 1ւ ասոր 

՛նման շատ ուրիշ բաներ կ՝ րնէօ ։ 
14՛ \ք*– Բ Ո 1 Ո Ր մոզոմուրդր իրե՛ն կանչելու/՝ րսաւ 

անոնո . 1 սեզէս թւ&ի ամէնբդ ճ ու Հասկրցէո ։ 
15 \\ան մր չկա/ որ դուրսէքն մարդուն ներս ր մտնէ յ 

ու կարոո րսաւ զանիկայ սլոհ Լլու ♦ Հապա ան 

բաներր որ անկէ 1լ ելլեն , անոնս ե՛ն որ մարգո 
16 կր պզ&՜են ։ \\փ Ո Ր լսելու ականՊ ունի , Թ ո, է 

լսէ ։ 

17 է\*– երբոր ան ր սյո մու թ 1 ե՛ն Էն *^ագ**ա.1.^*Լ ճ տուն 
մտաւ , իր աշակերտներր Հարչյուռին իրեն ան 

18 առակին Համար : \\ լ րսաւ անոնս * ՚\^ուք ալ 
ատանկ անմիտ Էս . չ^°օ Հասկրնար թ՜Է ամէն 
ինչ որ դուրսէքն մարդուն ներսի դին կր մտնէ , 

19 չկրնար անիկայ պղիել » \| ասն զի չէ թ՜Է անոր 
սրտին մէքը կր մտնէ է Հապա փորը ) եւ արտաք^ 
նոսր կ՝ելլէ Տ ու բոլոր կերա&ներր կր սւսքրէ Հ 

20 ^«– կրսէր թ՜Է՝ \&Գ "Ր Կ՝ ե լւէ մարդուն ներսէն , 

21 անիկայ կր պոձէ մարդր : \5նչու որ ներսէքե 



«ՒԼՈՒ1» է 109 

մարգոգ սրտէն 1լ ելլե՛ն չար էսորՀուրգներր ♦ շնու^ 
22 Թհւն՚ներ ) սլոռնկութիւմներ , \\աանութիւն^, 

սեր , գոոութրւն՚ներ ) ագաՀուիՒրւն՚ներ , չա^ 

րութ՜իւն՚ներ գ ՚նե՚նգութ-իւն ^ գի՜ճութ հւն , չ սյ Ր 

աչք ) ՀաւՀուուա՜րւն յ աս սարա ատ անոտ ա րւ 1ւ , 
23 ստնռգասուքժրւն ։ \^ս բոլոր Հար բաներր սեր^ 

սէն ս՝ ելլես յ ու կր աո ծ ե՛ն սարգր ։ 
24՛ լ^*– ասեէ ելլելով՝ $հտ րոսքտ ու \\րդոնր սաՀ^ 

սան՚ներր գնաս ♦ ււ տայս սր էՈոնեւոս չէր ուռեր 

որ լքէկուն ւաւտԱուր , բալո չկրռաւ Ծաօրկուրլ . 
25 ^\Հանոր էլն եկ մր՝ որուն աո^Էկր ահղ& ո գՒ ու1ւէր 

Է» Գ^հՎ քՐ յ / Ա հո անոր վրստւով յ ու եկստւ աս որ 
26 ոտ որ քէնկաւ ։ \շւ սա սնիկր Հեթանոս Էր՝ ատլ^ 

գով (\>իւնիկ \՝ ք սորի , ու և՝ աղա չէր անոր՝ որ գե.ր 
27 հր աո^յւկէ՚ն Հանէ ։ \քւ \\եսուս րսաւ տսնոր ♦ 

ք<)՝/յ» տուր որ առա\ տոարր կշտանան . ռանռը 

աոէկ չէ տոոռր Հառր աււնել , ու շուներուե ձգել ։ 
28 \ ա ^ ս հէ սյ 1 սլատասաան տուաւ՝ ու րսաւ անոր . 

լ՛՝ ւո՝ $էր ♦ րնչու որ շուներն ա։ սեոանրն տակր 
29 տոոոր փշրանքներէւ՚ն կր կերակրութն ։ \շւ րսաւ 

անոր . \ Պ ,տ հւօսռեգ Հասար գնա , վ^ա֊ աո չեկէգ 
30 գհ-Ր ելաւ ։ \շւ Ր1\շ էր տունր էրթ՜ալով՝ 

գտաւ որ գեւր ելած , ու սւո^րկր անկոդ1ւնրն վոայ 

ա առկա ծ էր ։ 
31 \շւ նոր/^ն §րւրոսհ ու \\րգոնր սաՀսւսսներէն 

ելլելով՝ եկաւ 1 \*ալրլեաւե հ^ովեոերոր ՚\\եկասլօ^ 
32 լհ ս Ւ սահման՛ներ ուն մէՊէքն ։ \շւ ւ/էկր բերեն ա֊. 

՛նոր առշէա՝ խոտ լ ու գժուարաեւօս , ու կ՝ ՚աոստ^, 
33 չէր" Ո Ր անոր վրա/ ձեուբ գնէ ։ \ք՚֊ ժոոովուր^ 

գէ՚ն մէկգհ առնելով ոանհկատ , իր մատերր անոր 

ստկան^ներուն ւ/է9ը խօթեո՝ ու թուրաւ ) 1ւ ա^. 
34 սոր լեգուե՚ն գսլաւ ) \\ւ երկքւնոր ՛նայելով՝ Հա^ 

ռաչեգ յ ու րսաւ անոր * \հ՚ փփաքժա յ ( որ րսել 
35 է՝ բաւյուէ ) ) |^ ի ս կոյն անոր ակսւնՓներր րա^, 

ցուեցան , ու անոր լեզուե՚ն կապր օակուեռաւ յ 



ա շիետշոՀա ոստ էրոաոօհ 

36 ե. շիտակ կր չսօսէր ։ \\ւ սլսւտու երես անոնռ՝ որ 
մէկու մր չըսեն . 1ւ որչափ ե՛ն որ եո պատուերէր 

37 անոնռ յ սաոնբ աւ աւելր կր ռարոռէրն ♦ \\լ չա^ 
փէ գուրս կր զարմանային՝ 1ւ կ՚րսէին . \^մկն 
բաներր սւզէկ րոաւ ասիկաւ յ *** իւուլերա՚ն /սել 
կու տաք ե. Համրերում խօսիլ : 

՚ւ՝Լ– *՚, 

1 Քրիստոս Հրաշքով կր կերակրէ ժոոովուրգր . \\ փարիսԼու-ոո խնգրսւօ– նշանր չուռեր 
տալ • 15 Հր պատուիրէ իր աշակերսւներուն որ զգոյյ ր/լան փարիսեըիներուն խմհրէն և. 
Հերովգեսեաններուե խմհրէն . 22 կուրի մի աչքերը կր րանայ , 27 կր եանուռաեկ թկ 
ինքը –Քրիստոսն կ , որ պիտի չարչարուի ու. յարուիԴիւձւ առն/,֊ . 34 "– էր աշակերտները 
կր ւ՚'Ր'1 "րԼ որ Համբերեն , երբոր Հա/աձ ու ի՚ե աւետարանի գալանութ-եանը կամար լ 

\ \Հն օրերր ժոզոսուրգր Խիստ շատ րլլալոս ^ ււ 
ու. տել ու բան մր չուն են ալով > Լ՚ՀՀսոա.» հրես կան^ 

2 չեռ իր աշակերտն երր՝ ու. րսաւ անոնռ ♦ \\ր իւրզ^. 
՜ճամ ատ ժոզոսուրգրն սոաւ . րնչու որ ^իմա 
իրեռ օր է՝ որ իմ ռուքս ե՛ն ) և. բան մր չունե՛ն 

3 ուտելու . լ^ճ. բյ՜է որ ատոնռ անօիհի իւրկեմ երենո 
տուհերր ^ ՜ճամբուն աէշ պիտի Սարեն յ ինչու 

դ որ ատոնզմէ ոմանո Հեո-ու տեոէ եկահ են ։ \^ւ 
որ աշակերտներր պատասիւան տուրն երեն . \*,ս 
անապատ ես ւեէշ ուսկիո կրնալ սէկր Հազոս կրշ֊ 

5 տազրնել ատոնռ ։ \հ՚֊ Հարզուռ անոնռ . ՝–\Հանի 

նկանակ ուներ . ու անոնռ րսրն . \^օ/ժր ։ \ք*– 
Հրաման րըաւ ժոզոսուրգրն՝ որ գեւոնրն սո՛աւ 
նստեն . ու առաւ եօլս՜ր նկանակր , գոՀազաւ յ 
ււ կտրես յ ու տուաւ աշակերտներուն ^ որ ժո^. 

7 ոոմու րղ ք^ն աո–Պ1ւր գնեն . 1ւ որթն : \\ւ ռանի 
մր սանր ձուկեր ունէէւն յ 1ւ օրհնես | ու Հրա^ 

Օ սան րրաւ որ անոնռ աւ դնեն «ՏԼ^գ առշւլր ։ \ք– 
կերան ու կշտառան յ ու աւեւցաԾ կտորուանռ^. 

9 ՚ներր ւՏերոու ոե՚ն եօ/Յ՜ր սասբրււլ է \ք*֊ ուտոո^ 

*ներր չորս Հազարե չափ Էհն . ու արձակեց զա^, 

\Հ)նոնռ ։ \շւ շուտ մրնաւր մտնելու/ աշակերտներ 

րուն Հետ ) եկաւ ՚Հ^աղմւսնութ-այի կողմերր ։ 
11 \^ճ. ւեարեսեռեներր ելլելով՝ սկսան սհւոր Հետ 



վի՜ճաբանութիւն լլնել , 1ւ գանիկայ փորձելով՝ 
\%իրմկն նշան մի կ՝ուգկին երկինքկն ։ \շւ անի^ 

կայ իր Հոգիին մկ^ Հառաչելով լասս . հ՞՛եչ կ 

որ աս ագգր ՛Աշան կ՝ուզկ ♦ ՜յՀշմարիտ 1լ րսեմ՝ 
13 ձեզի որ աս աուլի՛ս ՛նշան սլիաի չարուի ։ Հի 

գանոնք Թոո տալով՝ նորկն նաւր մտաւ ) ու գր֊ 

նաո ֆ–»վ»աա% մկկալ կողմի ։ 
14 I**– Հ> ա Բ առնելու մհռցեր Էի՛ն , ու նաւուն մկ^ 
15 իր ե \° Հետր միայ՛ն մկկ նկանակ մի ունկին : \շւ 

կր պատուիրկր անոնչյ՝ ու կ՝ րսկր ♦ ՚Հյպյեչյկք 1֊ 

զգուշաըկք փարիսեցւոց խմհրկն , ու *Հերովգե^ 
16 սին խմհրկն : |յթ. իրարու Հետ կր խորՀկին ու 
1 7 կ՚րսկին քմկ , *Լ, 111ք 1 չունեն ալն ուս Համար ^ ՚ \՝ ս կ 

• Հի սուս *»%»%« Նո»ՇքՈ–> »^>յ» գիտնալով՝ րսաւ անոնը ♦ 

ՀՀնչու կր խ ո րՀիթ թէ Հ ա 3 չունիք ♦ տա կա լին 

չկք Հասկրնար , ու չկք իմանար . դեռ. սիրտեր^ 
1 8 նիգ թմիաձ կ ♦ \*,Հթեր ունիք , ու չկք տեսներ , 

Լւ ականթներ ունիք , ու չկք լսեր , 1ւ չկք յիշեր : 

19 Նրբոր Հինգ նկանակր Հինգ Հագարին կտրեցի , 

ռանթ կոոով լեսա՛ն կտորուանք վերէյուչյիք » ր~ 

20 սին անոր ♦ ՀՀասուերկու : \\ւ երբոր եօթր %1լ**^ 

1ա1լշ չորս Հագարին \<գհՆ$\ յ քանի՛ գամբիւգ լե^ 

սուն կտորուանք վերըուցիք ♦ անոնր ալ բորն . 
21 \^օթր ։ \\ւ րսաւ անոնց ♦ ,,Հաղ*« ինտոր չէք 

Հասկրնար ։ 
22 1^ճ. \\եթսայիգա եկաւ , ու անոր առ^1ւր կոյր 

մի բեր էտն ) ու կ՝աոա*կին իրեն որ գպչի անոր ♦ 
23 1^է անիկա յ կոյրին ձեռքկն բռնելով՝ գեգէն 

դուրս Հանես , ու անոր աչքերուն թքնելով՝ 

ձեռքր անոր վրսչյ գրաւ , ու կր Հարչյրնկր անոր՝ 
24 թ Կ բան մի կր աեսնկ . \Հն ալ նայեցաւ ու կ ՝ր֊ 

սէր . վարդիկներ կր տեսնեմ՝ ձառերու ակս՝ որ 
2§ եբ սլտրտին ։ *\ ք որկն ձեռքր անոր աչքերուն 

վըայ գրաւ , ու անոր նայիլ տուաւ ♦ և֊ ոդյաչյաւ 
26 ու ամկն բան Համարձակ կր տեսնկր ։ \շտքր 



ա ոիետարմս ըստ օ՞տաոօհ 

ղսհւիկայ իր տունր խրկԼյաՐ րսաւ . Ղ^եոը մի՛ 
մտներ յ ու գեղի՛ն մէԳ մէկուն մի՛ ըսեր ։ 

27 1/*– Հձիսուս իր աշակերտներովս Հետ մէկտեդ 
Հ\>ր;իապոսի \\եսարիաւէւս գեոԽթՈ ելաւ. » ու ՜ճամՆ 
բուն մէք կր Հարղընէր իր աշակերտներուն՝՛ ու 
և ՝ըսէր անո՛նո ♦ \Հնձի Համար ով 1լ րսե՚ն մարգիէլ 

28 Թէ եմ՝ ։ \հլ անոնո պատասխան տուին՝ »- շ**ր » 
1\Տա1+ ճ Լ^ովՀամնէս մկրտիչը , 1ւ ուրիշները \ք֊ 

29 ւմէան , ուրիշներն ալ մար գար Է՛ն եր ԷՆ մէկր ։ \քւ 
իկյբր րսաւ անոնո . Հ^ասլա գութ թնձի Համար 
ոմ կ՝ րսէւչ ԹԷ եմ՛* պատասխան տուաւ 0\ետրոս՝ 

30 ու րսաւ անոր . ՚\\ուն ես ՝֊\Հրիստոսը ։ \^ւ սաս.֊. 
տիկ պատուիրեգ անոնո՝ որ իրե՛ն Համար մէկու 
մր չղրուղեն ։ 

31 1\ւ սկսաւ սորմեռրնել անոնո իմ Է , ^\էտբ է որ 
ՀՀրդի՚ն մարդու շատ չարչարանքներ կրէ ւ ու 
երէղներէ՚ն 1ւ ռաՀա՚նա յա պետ՛ն երէքն ու գպիր^, 
՚ներէքն մերժուի , ու ս պա՛մն ուի , 1ւ իրեբ օրէ՚ն 

32 ետնւ ւարութ՜իւն աա՚հէ : \\ւ ***** խօսքը յայտնի 
խօսեռաւ * 1ւ ^\ետրոս մէկգի աււաւ ղա՛նի կա յ , 

33 ու սկսաւ֊ ւանգիմանել ղսւնիկայ ։ \շւ բԿքՐ 
դարձաւ ու իր աշակերտներուն ՚նաւելող յ ւան*, 
դիմանեո Հ^ետրոսր՝ ու րսաւ ♦ \շտիս գնա՝ \\ա^ 
տան այ , ի՛նչու որ գուն \^սսւուեոյ բա՛ներ ը չես 
մաահ Լր , Հապա մար գող բաները ։ 

34 1^՛– մոգոմուրդր իր աշակերտ՛ներուն Հետ ւ1էկ֊ 
տեղ իրե՛ն կանչելոմ՝ րսաւ անոնո » \\ղ որ ղուղէ 
իմ՝ ետէւէս գալ յ ի^ոգ իր ա՛նձը ուրսհւայ , 1ւ իր 

35 իւաչյլ վերցընէ , ու իմ՝ ետէւէս գայ ՚ \\ասն ղի 
ոմ որ կ ուղէ իր սՒնձր ապրեղրնել , սլիտի կոր^, 
սրնղրնէ անիկա I ♦ ճւ ո՛մ որ ի՛նձ ի ու ատ.ե տարանին 
Համար իր անձը կորսընռընէ , պիտի ապրեցընէ 

36 ա՛նիկա յ ։ ՝\Հանղի թ%.է օգուտ է մարգուն՝ որ 
բոլոր աշէսարՀր մաստրկի ) 1ւ իր անձը կորսըն^, 

37 ՀքՓ՚հ ♦ \\ամ՝ իր անձի՛ն Համար ի*սչ աղատչէք 



«ՒԼՈԻԻ՛ ք<)՝ 113 

38 պիտի աաւ մարդ ։ \\ ասս սի ոմ որ օրս՝ ու իս 
խօսոերս գ.ա֊*4*1էւլ ամօ/ժ սեպէ աս շնասոո ու 
մեոաւոր առգիս մէշ > \\րդր1է մարդոյ աւ պանի^ 
հ՚ւ՚ւ էիա–>ա1Հս> ամօրՒ արար սեպէ՝ երբոր գաւ որ 
Հ^օրր փաո-ոոսը սուրբ Հրեշտասներուն Հետ ։ 

39 1/^ րսաւ անոնս . ՜քՀշսարիտ կ ՝ րսես ձհոի յ որ 
Հոս ՚ներկայ եոոո՚ներէՆ մէկ օանրներր Լաս՝ 
որոնք մաՀուան Համր ահ ար չաունեն , սՂւնչէւ որ 
տեսնես \* ք ստուԾոյ աասաւորաաիւնր ոօրու^ 
թ-իւնոմ Լկած ։ 

1 ՝^րէ""">ռի այլակերսլութիւնր I ^\ ՀՀԼրիսաոս իր աշակերտներուն կր սորւքեռոնէ \յոիայի 
գալուն վրալով, 24 խուլ և. Համլ։ գև. մի կր Հանէ . 30 կը նախաձայնէ իր մակը և. յարա ... 
թ-իւնր . 34 Կ(Լ ,/"ՐԳ ո րԷ Էր աշակերտներս որ Հեռ ըլլա՛ն . 38 &• կր պատուիրէ անոնց որ 
իրեն կակաո-ակ \եղողներո Հարգիլեն , ու Հաւաաառեալներուն դաէիՅ^ակոութ-իւն չտան ։ 

1 1/ճ. ՚ր՚ւյ օրգն ետև. ԼՀիսուս որ Հետր աււաւ 
0\ետրոսր ու ԼՀակոբոսր 1ւ ՀՀոմՀան՚նԷսր , ու ա^ 
սոնր մէկ բարձր ւ1.ո սր Հանես աո ա՚նձի՚էւ > 1ւ 

2 անոնս աս$1ւր այւակերպեռաւ ։ \\ւ հր Հան^ 
գերձևսերր եղան փա սուն ահ սա ՜ճերմակ յ անասս 
որ երկրի մրայ իժափիչ սր չկրնար այնպէս ՜ճեր^ 

3 "ՐկՅՌ^^Լ ։ II 1 ՜ ճէՈե* 1 ՛" \\՝ոմսէսի՚ն Հետ երէւռաւ 

4 անոնց , էլ ԼՀիսուսի՚ն Հետ կր խ օսկի՛ն ։ \շւ 
ԱՀետրոս պատասխան տուաւ ու րսաւ ԼՀիսու^ 
սին . \\\աբբր աո Էհ Է որ Հոս հե՛ն ակր * ու իրեբ 
խրճիթ շի՛նե՛նք ; ւէէկր քեզի , 1ւ մէկր \)՝ովսէ^ 

5 սին , ու մէկր \*ոիայի՚ն ♦ է| ասն ո(ւ չէր գիտեր 

6 (3՜ է ի՛նչ խօսի , էանչու որ ոարՀուրեր Էին ։ \շւ 
մէկ ասա սր Հոսանի եոաւ անոնս մրայ յ ու ձայ՛ն 
սր եկաւ ամպէն՝ րսելոմ ♦ \՝ ք տիկայ է իմ՝ սիրելի 

7 որդիս ) ատոր մտիկ րըէյշ ։ \^ւ ւանկարհ՛ ասդթն 
անդրն որ ՛նա ւե ուսն յ աւ ուրիշ մէկր չտեսան , 

8 Հապա միէնակ Լ^իսուսր իրե՚նռ Հետ ։ \\ւ երբոր 

լեոձյէն մար դհՏՈևԷոԱ , պատուիրեռ անոնս որ 

աեսաձ նի՚ն մէկու սր չպատմ1/ն , բայդ միայն 

է\րգրե մարդոյ մեռելներէն յարուբՒիւն աուեե^, 

8 



114 ԱԻՆՏԱՐՄւ» 1108 ՄԱՐԿՈՍԻ 

9 էգն ետև ։ \^ւ ւսնոնո ան խօսբր պա ՀհոԱււ ) ու 
աԷյերեոԱ Հարոու փորձ 1լ րնկէւն՝ ԹԷ ւ1Լ ո ԼիւԼրԼ՚ն 

10 ւարութիւն աոհւեւը թնչ Է : \շւ իրեն Հարզու^ 
չքին՝ ու րււիԿւ . \Հն քէնչ Է որ գպիրներր կ՝ րսեն 

11 թէ > Պէ՚Ոբ է Ո Ր առաԼ \շգիան գայ % \՝խիկայ 
սլա տաս էս աս աա աւ՝ ու. րսաւ ւսնոնո ♦ սիրալի 
առաք \^զիան կու ՚1 ՚"ք յ ո֊ ամէն բան կարգի կր 
դե Է • ււ թէ րնտոր գրուահ^ Է \\րգւու սար դու 
կամար , որ շատ չարչարանքներ պիտի կրէ՝ ու 

12 անարդ ու ի . \\աւզ ձեզի 1լ րսեւՐ , որ \^զիան եկաւ 
աւ յ 1ւ ինչ որ ուզեզրն՝ րրին սւնոր . րնչպէս որ 
գրուաԾ է ս/եոր Հասար ։ 

13 II*. աշակերտներուն սովը դաւով տեսաւ շատ 
ժոզովուրգ ւսնոնո բուորտիռր ևւ գպիրներր > որ 

\դ վի՜ճ ՝սյ բան ութ իւն կ՝ րնէրն անոնզ Հետ ։ \քւ֊ շուտ 
սր բուոր ժոզովուրղր երբոր տեսան ունիկալ՝՝ 
իւիււտ զարմազան , ու աււաշ վազելով՝ բարււ 

1 5 կու տալոն աս որ ։ \շւ Հարուս ո գպիրներուն 
թէ յ ՜|՚* նչ վի՜ճաբան ութ իւն կ՝րնէօ անոնս Հետ : 

16 I)*– ժոզովուրգէն մԼկր պատասխան տայով՝ ր^ 
սաւ* \\ արգապետ՝ իս որդիս ոեզի բերի ^ որ Համր 

1 / ո Գբ ունի » \քէ֊ ուր որ սւնոր Հասնի , զանիկալ 
գետրնր կր զարնէ ♦ ան աւ կր փրփրի ) 1ւ իր 
ակուաներր կր կ՜ճո-զրնէ յ ու կր ոսւմրի . ււ .բու 
աշակերտներուդ րսի որ զանիկաւ Հանե՛ն , ու 

18 չկրդան : Պատասխան տուաւ անոնս՝ ու րսաւ * 
\\վ անՀաւատ Ա՛զգ մքւնչէւ ե°րբ ձեզի Հետ պիտի 
րլլաւՐ , միւնչ1ւ ե՞րբ ձեզի պիտի Համբերեմ՝ • ին^ 

1 9 ե՚հ բերէռ անիկաւ : լ^ճ. զանիկաւ բերին իրեն . 
երբոր «յ»<շ«*1 տեսաւ զանիկաւ յ շուտ սր քաշ ոգին 
զնզեզ անիկաւ . ու գետինր էւնկաձ կր թւսպրլ^ 

20 սւրկէր՝ ու կր փրփբէբ * Ն^ ք$է*–« Հարցուց ա^ 
՛նոր Հօրր՝ ու րսաւ ♦ \\ ռ րք ա փ ատե՛ն է՝ որ ատ 
բւսնր ատոր եզսււ ♦ ու անիկաւ րսաւ , §ղաւու^ 

21 թեն էն ՝ի վեր . 1/ 1 ֊ Հատ անգամ՝ կրակի ու քուրի 



€ 1՝ԼՈԻ1" ք<)՝ 115 

ւ/է9 կր Ղւետէ ատիկայ՝ որ կորսրնորնէ ♦ րաւո թ է 
որ կարոոուքմիւ1ւ մր ունիս , օգնէ մեզի յ խդճա^ 

22 ւոմ մեր ւ1ոաւ ։ \շւ Լ\իսա ս րսաւ ս/եոր ♦ (<)՝^ որ 
կարոո ես ՝ ք աւ աաաւա ^ ամէն բան կարեա է ա^ 

23 ՛նոր՝ որ կր Հաւատաւ ։ \քէ֊ աո ա՛հ Հայրր շուտ 
սր էսոաոակեո՝ ու արոունբոմ րսաւ » 1|#ւ Հաւա^ 

24 տաս $Էր ) օգնէ իս ասՀաւատուէժեանս : \Տր֊ 
սուս երբոր տեսաւ որ ժոոոմուրգր սրան սր գի֊ 
օտ֊ր յ սաստեո պիքյձ ոգիի՛ն՝ ու րսաւ անոր ♦ 
Հ^ասր ու քսուք ոգի՝ ես սր Հրամայես ռեոր յ ետ ր 

25 ատկէ յ ու մէ յմրն աւ չմտնես ատ որ ՚ներսր : լ^ւ֊ 
կանչ ուր Ո-տեւոմ՝ սաստիս ոնոեգ գանիկայ ^ ու 
եւաւ . 1ւ *^ղ***1 մեռեւէ աԼս եոաւ . անսաս որ շա֊ 

26 տերր րսի՚ն իմ Է , \\՝եռաւ : \շւ Լ^իսուս անոր 
ձեո֊ռ1քս բո՚նեւոմ՝ մերռուգ ոանիկայ ♦ ան աւ կայ^ 

27 սեռաւ ։ Հ\լ երբոր ի՚1/րր տուն սւոաւ յ որ աշա^ 
կերտներր աո ա՛նձի՛ն Հարգուորն իրեն՝ շ**հւՀ՝Է * 

28 Ս*եկօ քան չու չկրգանբ Հանեք ոանիկայ ։ \շւ րսաւ 
անոնս . \՝,տ տեսակր կարեւէ չէ **–րքլ բա՛նա/ սր 
եւլեւ յ բայո միայն աոօիմռոմ ու ԾոսւսպաՀու^ 
ա Լամբ ։ 

29 1/*– անկէ եւլեւոմ՝ ^աւիւեաւի մէՊ/^ն /լսՒնգ֊ 

30 սէրն . ու չէր ուռեր որ մէկր դիանա ւ ։ ^^նչու 
որ կր սորմեորնէր իր աշակերտ՛ն երա՛ն՝ ու կ՝ րսէր 
անոնս ւժէ ^ \\րդրն մարգոյ տիտի մատնուի 
մարգոո ձեորր յ 1ւ ոանիկայ պիտի սասանես * 
ու երբոր սպաննուի յ երրորգ օրր յարուէժիւե 

31 պիտի աոՆԷ ։ \^լ ա՛նոնռ չէիս Հասկր՚նաբ ան 
խօսքր ) ու կր մաիւնայի՚ն իրե՛ն ՀարորՆելու ։ 

32 \ք*– եկաւ \\աւիաունայոււ/՝ յ ու երբոր տուն մր֊ 
սայլ յ Հարռուգ անոնռ . \^՚նչ մի՜ճարանա թ իւ՚ն 

ՕՕ կ ընէհք ՜ճասբան իրարու Հետ : \^ւ անոնր լուռ 
կեռան ♦ րնչու որ ՜ճամբուն մէ9 իրարու Հետ մքւ֊ 

ՅձւՀաբա՚նութիււյ կրնէի՚ն՝ թէ ով մեձ է : Աւ 
երբոր նստաւ ^ կանչես տասուերկուբր յ ու րսաւ 



116 սԻԵտսՐՄօ ըստ ւա՚աաւ՝ 

անոնզ . ք()՝^ որ մէկր 1լ ուզէ աո–ա9քա րլլալ , ա֊, 
մՍնուն յետրնր պիտի րլլայ յ 1ւ ամեՂաւն սպա֊, 

35 սաւորր : \\ւ տզայ մր աո֊աւ կայնեզուզ անոնզ 
մԷ9ը ♦ 1ւ որ դիրկր աոհւելոմ զանիկաւ՝՝ րսաւ ա֊, 

36 նոնզ ♦ ք| մ որ ասանկ տզոզմէ՚ն մէկր րնդունի իմ 
անունոմս յ ոէս կ՝ րնդունի ♦ 1ւ ոմ որ զիս րնդու֊, 
*նի , չէ ԹԷ ռ ե ս կ՝ րնդունի յ Հապա զէս իւրկոզյլ : 

37 ^\ատասիսան տուաւ անոր Լ\ոզՀասնԷս ճ ու րսաւ . 
\| արդապետ մէկր տեսակ ր որ ռու անունոզզ 
ո 1ւ Լր սր ՀանԷր յ ու սեր ետււէս չպտրտիր յ էւ 
զանիկաւ արգիւեորկռ՝ սեր ետււէքն չպտրտելուն 

38 Համար $ |/է ԼՀիսուս րսաւ . \\՝ի արգիլէո զա֊, 
՚նիկայ ♦ թնչու որ մէկր չկաք Ո Ր րմ^ անունոմս 
Հրաշք գոր&Է ) ու կարե՚նայ շուտ սր ղիս ՀայՀո֊, 

39 /Խ ♦ ^ՀՀանզԷ ան որ մեզի Հակառակ չէ , մեր 

40 կոզմէն է ։ Հ\ ասն զի ոմ որ ձեզի գաւաթ– մր 
քուր իւմզրնէ սյս անուեոմս՝ քմէ դուր վՀրիստո֊, 
սին՛ն էռ ) ՜ճշմարիտ կ՝ րսեմ ձեզի 1 \Հնիկայ իր 

41 մարձռր պիտի չկորսրնռրնէ ։ \^ւ ոմ որ գայ֊, 

քմակզեռրնէ աս պզտի1լներ1քն մէկր որ թն&ի կր 

Հաւատան , աւելի ազէկ էր սւնոր՝ որ իշու֊ ազաբ֊, 

ոի վ>ար մր իր միզէքն կաիսուէր , ու եոմյլ ձր֊, 

42 գուէր ։ \շւ թէ որ քու ձեռքդ քեդ կր գա/֊, 
իմա կզ եզրն է , կտրէ անիկա ւ . ազէկ է ոեզի պա֊, 
կասաւոր մտնել կեակռր յ ռան թէ երկու ձեռ֊ռ 
ունեւյալ՝ ու դեՀեանր երթալ չմարելու կրակիս 

43 ՚քէ9ը * \\ Լ Ր Ո Ր անոնո որոր չմհունիր յ ու կրակր 

44 չհարիր ։ Ն լ թէ ո ր վ֊ ոլ ոա քգ ք ե *լ կը դ ա յ֊ 

թ ակդեռրնէ , կտրէ անիկ այ . ազէկ է վ՚եզի կազ 
մտնեւ կեանռր ) վլան իմ է երկու ոտք ունե՛նալ ու 
45 դեՀեանր ձգուիլ չմարելու կրակին մէֆը ♦ \\ւ֊ր որ 
46 անոնց Ո ՐԳԸ չմեոնիր , ու կր ա կը ք^՚ՐէՐ ։ I՝ 4 " 
թէ որ յլու աչքդ քեդ կր գայթակզեցրնէ , Հա֊, 
՚նէ անիկայ ♦ ազէկ է վ>եզի մէկ աչքով \* ք ստու&ոյ 
թ-ագաւորուիմիւնր մտնել , ռան իմ է երկու աչք 



«ՒԼՈՒԻ՛ <Ի 117 

47 ունե՛նալ ու կրակի՛ն գեՀեանր ձգուիլ . \\*֊ր որ 
48 անոնղ որ դո չմնո֊նիր , ու. կրակր չմարի ր : \^1ւ^ 

քու որ ամէ՚ն մարգ կրակով պիտի աղուր , ճւ *//.., 
49 ՚/^ ^"^ աղով պիտի աղուի : |՝^/» ագէկ է ) բայց 

քմէ որ աղը ասՀասսաւ յ ր1ւչով պիտի Հասովցր^, 

*նէո . ձեր ասձրն մէշ աղ պաՀեղէռ ^ 1ւ իրարու 

Հետ իյաղաղուիՒիւն րրէօ * 

«)՝Լ– ( Ի 

2 Քրիստոս կը վի՛ճաբանի փարիսեցիներուև Հետ՝ կնիկ արձակելու վրալով^ . ՝\.Տ էրես բե ֊ 
րու աձ տղաքր կ՚օր՚ֆէ . 17 4՛ Բ՚^ՕԲ^Է Հարուստ սՂսրգու մը իԴկ ինչ^ ընելու կ որ յաւի^ 
տենական կեանքը ժառանգէ . 23 Հարստութեան վտանգը կը ըուցընկ իր աշակերտներ 
րան . շ§ վարձք կը խոստանա։ անոնս՝ որ աւետարանին կամար իրենց որ և. իոհ բաները 
կը թոռուն . 32 կր նախաձայնի իր մաՀը և. յարա թ ի՛նը . 35 երկու փաո ասԼր աշա^ 
կերտները կը խրատէ որ աւելէ իրեն Հետ չարչարոլիը։ մտաձեն . 46 ե. կոյր (ՀարտիմԼււ . 
սին ւսՀՀէե որ կը բանալ I 

\ \քՎկ անկէ ելլելով՝ Հզւէաստանի սաՀմսհւներր 

եկաւ \\որգանանու անգիի ղողսէս ^ ու ՚նորէ՚ն 

մողովուրգներր սՒևոր ռովր կր ժողվուէի՚ն • 1ւ 

ինչպէս որ սովորու/ժիւն ունէր , գարձեաւ կր 

սորվեգրնէր անոնղ ։ 
2 1\ւ փարիսեոէէներր ոովր եկան , 1ւ ղա%իկաւ 

փորձելով կր ՀաողրեԷին սՒնոր թ՜Է \*ոժան Է որ 
Տ Էրի^Ր հ Փ՚/՚ՀՐ արձակէ ։ \շւ ւսնիկաւ պասւաս^ 

խան տուաւ ու անոնռ րսաւ ♦ \\՝ովսէս ձեղր քե°%՝ք 
4 պատուիրեո ։ \^ւ աեոնռ րսիՆ . \\՝ովսէս Հրա^ 

սաս տուաւ արձակման գիր ԳրԽ յ ոլ – արձակեք ։ 
լ^ճ. Հձիսուս պատասխան տալով՝ անոնս րսաւ . 

՚^եր սրտթն կարհ րու ք(1 Լււ/եր Համար գրեղ ձեղր 
6 ատ պատուէրր . \\աւո ստեղձ ագորհ ու ի7 Լան 

սկիղրէ՚ն \* ք ստուա&– անոնռ արու 1ւ էգ րոաւ յ *- 
7 շ»***– * \՝ ք սոր Համար մարգ իր Հայրր ու մաւրր 
8 պիտի ձգէ , 1ւ իր 1լնկանր պիտի յարի . \\ւ եր^ 

կ ո ԿթՐ "էկ մար պան պիտի րլլան . ուստի ալ եր^ 

9 կ ո Կք ^" ) Հապա մէկ մարմին ♦ \\ւրեմն ան որ 

10 \՝,ստուաե– միաւորեռ ) մարգ Թող չղատէ ։ \^ւ 

աունր իր աշակերտներր *նոր1քն ՚նոքն բանր Հար^ 



118 շիետաոտն աստ օ՞շաոսհ 

11 ււ ու ււ //// իրե՛ն ։ ք| ք րսաւ֊ անոնո . \\գ որ իր կր֊ 
*1ւիկր արձակէ՝ 1ւ ուրիշ սր ասնէ , ս/եոր գէս 

12 Հնութիւհւ կը՚սէ ։ ք»փ կնիկ մը թէ որ իր էրիկէՆ 
սատուր ււ ուրիշ էրկան սր րյլաւ ^ շնուիժիւն 

կըսէ։ 

13 1^ սանր աո սւ ր բերրն իրեն ^ որ անոնո գա չէ » 
րաւււ աշակերտներր կր ւանդիմանէրն բերոոնե^, 

14՛ րր ♦ ԼՀիսուս երբոր տեսաւ , սրգոոեւոպ անոնո 
րսաւ. ♦ \<)՝ոք. տուէո ****** սանր ւոոոոր որ րնօ՜ի 
գան յ 1ւ. մի՛ արգիւէռ ատոնբ . ինչու որ \* ք ստու^ 

1 5 ե՜ոյ թ՜ագաւորուիմիւնր ատանէւներումն Է : ՜7\Րշ֊ 
մար իա կ՝ րսես ձեռէ . \\կ որ \*,ստու&ոյ ւժա^ 
ււ ւա որա ի) ՚ ///*//// պստիկ աղու, սր պէս չընգունի , 

16 ր1աո պիտի չմտնէ անոր մգշը ։ \հլ անոնո գիր^ 
կր աո ւա յ մրանրն ճեպռ գրաւ > ու. օրհնես ռա^, 
նոնբ * 

1/ քք*– երբոր անիկաւ դուրս 1,ւաւ ՜ճամբուն մէշ , 
աՀա սւյկ մարգ սր մառես՝ ու անոր տուշեր Ծունկ 
չոբեւոմ կր դարորնէր անոր՝ **- ^ը"է"ք ♦ \^ %սյ րի 
մարգապետ՝ ք*"Հ րնես որ ւաւիտենական կեւսն^ 

18 .րր մաուանգես ։ \քւ Լ^իսուս րսաւ. անոր ♦ \Հն^ 
չու պէս բարի կ անուանես ♦ սւյկէքն ի ոատ բարի 

19 շկ ա 1 ) **1 է \* ս*ոուա&– : Ա\ատուիրա*նքներր գի֊ 
տես ♦ Հ՛ ՚նու/ժիւն մի՛ րներ , Ապանու/ժիւն սր 
րներ գ *\^ոոոււմիւն մի՛ րներ , \\ուտ սկաւու/միւն 
մի՛ րներ յ յՕոկանռ մի՛ րներ , ՝֊\Հու Հաւրգ ու 

20 մաւրգ պատու Հ : Հ^նիկաւ պաաասիւան ւոուաւ ու 
րսաւ անոր ♦ է| արգապետ՝ ատոնբ ամէնր ման^ 

21 կութ՜ե՚նէս ՝ի մեր պա^եր եմ՝ ։ \հլ (Հիսուս անոր 
՚նաւերւմ՝՝ սիրես ոանիկաւ ) ու րսաւ անոր . լ)՝^ճ՛ 
բան մր պակաս է վ*եռէ ♦ գնա ունեոաԾգ Ծսւիւէ , 
քլ. տուր աովքասւներուն % ու երկի՚նբր գանձ պիտի 
ունե՛նաս , և֊ իւաչը մերոուր՝ ու եկուր իս ետւււէս : 

22 1/ք. անիկաւ ***** իւօսքիՆ Համար իւոժոո-ելուԼ 
տրտմաԾ գնսւռ ♦ ոսչու. որ շատ ստառուա&ր ու^. 



«ՒԼՈԻԻ՛ քի 119 

23 *"էր ։ \ք լ Հ^իսուս իր բոյորտիոր նայելուլ րսաւ 
իր աշակերտներուե » ՀՀ՚րՀափ գժուար է ասոնղ՝ 
որ Հարստութ իւն ա՚նէյն ) ^ստու&ոյ քժագաւո^ 

24՛ րութ՜իւՅնր մտնեք ։ \քւ աշակերտներր ղարմառեր 
էին ւսնոր իւօսբերուն ՚Խպյ ♦ Բ ա 1՚1 Լ^իոուս նորէն 
պատասխան տաւող անոնղ րսաւ ♦ \\ րգեասեեր 
որչափ գժուար է քյ^շ Հարստուիմ եւսնր յուսա^. 
ղողներուն \* ք ստու&ոյ թագաւորոյ Թիմեր մտնել ։ 

25 ՚\՝իւ.րին է Ո Ր ո՚֊դտր ասեղաձև ձակէն անցնի , 
.բան քմէ Հարու սար \* ք ստու&ոյ բյ-ագաւորուբՒիւ֊ 

26 նր սան է ։ \հլ անոնո իւիստ շատ կր ո արմանա ւրն 

27 ու կ՝րսէին իրարու ♦ \\ ոմ կրնայ փրկուիլ ։ \հլ 
Լ^իսուս անոնղ նայելու/՝ րսաւ ♦ |^*ք$«*յ մարգող 
կողմանէ անկարելի է > Բ լԼս էՈ ո է \ պ , սաոոէ ֊^ ո / կ ո ղ֊ 
մանկ ♦ սան ղի Հ^ստու&ոյ կողմա՛նէ ամէն բան 

28 կ ա րեւէ Է ։ ՀկԼարոս սկսաւ ոաւել ւսնոր . լ^#/# 
մենս ասՂքն բան 1մողուղթնք ճ 1ւ ոու ետււէգ ե֊ 

29 կանք ։ \քւ֊ (Հիսուս պատասիւան տալոմ րսաւ ♦ 
՚յՀշմարիտ 1լ րսեմ՝ ձեյլի , \\՝էկր »կայ որ բ* ոոո ՚~Բ 
տուն յ կաս եղբայրներ , կաս սուրեր յ կաս 
Հայր յ կաս մայր ^ կաս կին յ կաս որորներ յ 
կաս արաեր՝ ին&ի Համար ու աւետարանրն 

30 Համար է \\ր պիտի չաունէ Հարիւրաաատիկ Հի֊ 
մա աս ատեսս՝ տա՛ներ ^ ու եղբայրներ ^ 1ւ ռոյ^ 
բեր յ ու մայրեր , 1ւ որորներ , ու արտեր ^ա֊ 
ւած անաղ Հետ ♦ էլ գայու աշիյարՀին մէշ յաւի֊ 

31 տեսական կեանռր : \\այղ շատ աուաՏիններ 

պիտի րլլան յետրն յ ու յետրններ աււաՏրն : 

32 \/*– անոնո դէպ ի \^րուսաղէս ղ ելլէրն ♦ **- 
՜ճամբուն մէ$ն էին ♦ 1ւ Լ^իսուս անոնոմկ աուաՊ 
ղ երթ ար յ ու անոնո կր ղարմանայրն , ու ետււկն 
երի) ա՛ո ւ/՝ կյւ մա իյ՛նայի՛ն ։ \քւ նոր Էն ^թովը այլ֊ 
՚նեյույ տասուերկուբյէ յ սկսաւ րսեյ անոնո ինչ 

33 բաներ որ իրեն պիտի պատաՀԷրն . ք|– շ***»֊ , 
\՝Հա \^րուսաղէմ՝ էլելլենք , 1ւ \\րդին մարդոյ 



120 ՈհնՏՇՈ&ս ԸՍՏ ՄԱՐԿՈՍԻ 

պիտի մատնու ի ր աՀան ա յա պ Լ ււհւ Լ բո ւ*Ա ու ԴՐ֊ 
պիբներուն , 1ւ ոանիկայ սաՀուան պիտի գա^, 
տապար տես , ու ոանրսսյւ Հ1՚ի՜1 անոսներուն "//՚֊ 

34 "՛ր մատսեն ♦ |,՝/ ռանիկայ ե՜աոր պիտի րնես ու 
Ծեփեն յ ձւ անոր սրաւ պիտի Թյշնեն ^ ու ոանի^ 
(չայ մեո-ռրնԱն ♦ ու երրորգ օրո յարա 1(1 /// // պի֊ 
ահ աոհյէ ։ 

35 1^*– աս որ ոայր գառրն \\ակոբոս ու Լ^ոսՀան^ 
՚նէս՝ Հ\եբեդէոսի ոբգիռր , ու րսրն * \\ արգա^ 
պետ՝ կ՛ուռենք որ +հղ^ Ր^է Ո Ր խնդրենք ) մեզի 

36 յւնես ։ \Հն այ րսաւ անոնռ ♦ 1՝՛°^՛/ դ ուոէլռ ) որ 

37 ձեռի յքնեմ ։ \\ւ անոնս յւսեն իրեն . ՀւյորՀ1Է 
մեռի որ *նստխնբ ճ 4"լ4* ^Էկր ա 9 գողաէգ > 1ւ մէկալը՝ 

38 ձախ կոզմւյ օու փառառգ մԷ9 : \քւ \\իսուս 
րսաւ սհւոնռ ♦ Հշե ր գիտեր՝ ինչ կր իյնդրէք . 
կյւնսւո խմեյ ան գաւաթ՜ր՝ որ ես կր խմեմ ^ ե սհյ 
մկբտութիւնոմը մկրտուիյ՝ որ այ ես կր մկրտուիմ։ 

39 1/ 1 – անոնռ րսրն իրեն յ \\րնանռ ♦ ու ԼՀիսուս ր^ 
սաւ սհւոնռ ♦ \Հն գաւաթ՜ր որ ես կր Խմեմ՝՝՝ պետի 
խմէռ յ 1ւ աե մկրտութ-իւնոսը որ ես կր մկրր^. 

40 տուհս արտր մկրտուիք ♦ \\այո իմ ա\ կոոմս 
ու ձախ կոոմս ՛նստի էր՝ իմս չէ տալը . Հապա 

4-1 որոնգ որ պա աո աս աո ւ ած Է ։ \\ւ երբոր ^\***Լ 
տասր աշա^Հ^՚ւ^Հշ յսեռրն , սկսան Լ^ակոբոսին ու 

42 Լ^ոմՀսհհւեսիՆ ՚նեոանայ ։ \՝"կ \\իսուս իրեն 
կսհւչեգ ո անոնռ՝ ու րսաւ անոնգ . Ղ^իաԷք որ 
առգաո իշխան սեպուաԾսերր կր տիրես անոնռ յ 

43 ս֊ անոեռ մե&ամեհՂւերր կ՝ իշխեն սհւոնռ ♦ Հ\այռ 
ձեր մէ$ը անանկ պիտի չըլլայ . Հապա ձեռւսէ ու/ 
որ մե& րյլայ կ՝ ուոէ , անիկայ ձեր սպասաւորր 

44 Ր1Լ ա 1 ♦ Ո*– ձեռմէ ով որ աո-ա^ին րէլալ կ՝ուզխ , 

45 անիկայ ասՂ/նուն հ աո այ րլլպյ • ^\Հանռի ՀՀրգխն 
մարգոյ այ չեկաւ սպասաւորույժիւն րսգունեյու յ 
Հապա սպասաւորուեՒիւն յւնեյու յ Հւ իր կեանռր 
շատերուն Համար փրկանք մր տայու : 



<1՝ԼՈԻ1՚՛ <ԻԱ 121 

46 1Ի եկա՛ն Նրիթով . ու երբոր \ 7 րիքովէ՚ն էլելլէր 
աշակերտներոմը 1ւ շատ բաղմհւթիւ՚նող ) $ի֊ 
մէոսի որղի՚ն կոյր \\արտիմէոսր ՜ճամբու՚ն վ>ովը 

47 ՛նստեր էր մուրալու. ։ ք\ւ երբոր լսեց՝ թէ (>ի֊ 
սուս ՚՜կաղոմոեղէւն է , սկսաւ աղաղակել ու. ըսել * 

48 (ձիսուս՝ որղի ՚\*աւթի՝ ողորմէ՛ ի՛նձի ։ \հլ շա^ 
աերր կր յ ա՛նդ ի ման է թն զանիկայ > որ լռէ . բայը 
անիկայ՝ ալ աւելի կ՝ ադսւղակէր ) \\րդի ՚\՝ա*–թէ ճ 

49 ողորմէ՛ ի՛նձի ։ \քւ (\իսուս կանկ առնելով՝ ր^ 
սաւ որ անիկայ կանչեն . կանչեցի՛ն կ ո /րը՝ ո՛- 
րսին անոր . վՀա^ եղիր , ելիր՝ քեղ կր կա՛ն չէ : 

50 1^ անիկայ իր Հանդերձր ձգելով յ ելաւ ու եկաւ 

51 (\ե սուսի՛՜ն : լ^4. (\իսուս պատասխան տուաւ՝ ու 
անոր րսաւ . 1՝՛°^ կ՝ ուղես որ քեղի րնեմ . կ ո յրէ\ 
րսաւ անոր . \\*աբբունի՝ որ աչքերս բաչյուի՚ն : 

52 1/՛– Հ\իս ուս րսաւ անոր . 1 \Հնա՝ քու. Հաւատքդ 
յ>եղ բժշկեղ . ե. շուտ մի անոր աչքերր բաչյուե^ 
ղան յ ու ՜ճամբան (^իսուսին ետեւէ՚ն կ՝երթար : 

•ւ՝Լ– <յ՝ս 

1 Քրիստոս իշու, վր այ Հե&աձ՝ \յրա.սաղկւՐ կշ մտսկ Հասգկսով^. 13 անպտու.ւլ թ զենին 
կ՛ա՛ն ի եկ . 15 տա՜ճարր կը մաքրկ . 20 կշ € /"Ր՚է ո րէ՛ ՐՐ աշակերտները որ Հաստատ կա^ 
ւատբ ունենան , և. իրեսս իՅ՜շնասրներու֊ն Ներես • 27 ^– Իր րրաե բաներու֊ն օրինաւոր 
րյյալյլ կր Հաստատկ գովՀասսեսիս վկայա-թեամիշ , որ ^սսւուձ-մկ խրկոլահ– մարգ 
մրն կր » 

1 Ո*– երբոր \քրուսաղեմէէն մօտեղան՝ \\եթփազէ 
ու \\եթանիա՝ գէսլ ի Զիթե՚նեառ լեո֊ր յ *ձ\***՚~» 

2 իր աշակերտներին Լրկարր արկեղ ♦ \/^ րսաւ 
անոնղ . *\՝աղէռ ատ ճեր ղիմաղի դեղը ♦ 1ւ անոր 
մէք մտնելնուգ պէս՝ պիտի գտնէո կապած ա^ 
ւան ակ մր յ որ ուս մրալ մարգ մր նստած չէ . 

3 արձրկեցէվլ ա՛նիկայ ու բերէք . |>ք. թէ որ մէկր 
րսէ ձեզի թէ , 1> թնչ կրեէք , րսէք թէ՝ Տէ֊ 
րո$ը պէտք է . 1ւ շուտ մր Հոս պիտի իւրկէ ղա^ 

4 ՚նիկաւ % Դ^առրն՝ 1ւ գտան աւանակր գուրսր 
փողողի՛ն մէք գրանր քոմ կասրսծ , ու արձրկե^ 

5 ցթյ ղա՛ն ի կա յ : |/ձ. Հոն կսլյնողներին ոմանք ր^ 



ա ւ>Ե8ւ;ր(յ* ոստ էքսաոտ՝ 

սին անոնս . 1՝՛°^ Փք**՚էվ& Ո Ր Հ՝ ա Ր*1ԼՀԷվՀ ատ 

() աւանակր : լ^<֊ անոնս րսրն անոնս ինչպէս որ 

Հ\իսուս պատուիրեր էր . ու իրենս Թ ո ղ տութն ։ 

7 1^*– աւանակր (ձիսուսին բերի՛ն ) ու անոր վոայ 

իրենս Հանգերձներր գրին ) ու նստաւ անոր սա֊, 

8 բայ : լ^#– շատերր իրենո Հանգերձներր ՜ճամբուն 

Արայ ւիռեոին ) 1ւ ուրիշներր ձաո-երէն ՜ճիւղեր կր 

9 կտրէին ք ու ՜ճամրուե փթԱԱ կլլ տարա&էթն ։ \;ւ 

աուքէւէն ու ետ1ւէն գացողներր կ՝ ՝ աղագակէին ու 

կ՝ րսէին . \\վսաննա . Հ)րՀնեալ է ան որ §էրո$ը 

10 անունովյլ կու գալ . ՕրՀնեալ է մեր ՚իաւիթ 
Հօրր թագաւորութ՜իւնր որ կու գաք ♦ \\վսաննա 
՝ ի բարձունս ։ 

11 լ^ճ. (Հիսուս սՂոաւ \^րուսաղխւՐ ճ ու տա՜ճար ր ) 
1ւ չորս կողմր ամէն բաներր աչքէ անըուց ♦ 1ւ 
արգէքն ժամանակր իրիկուն րլլալով՝ \\եթ՜սւնիա 
ելաւ տասուերկուբին Հետ սէկտեգ : 

12 Ո~ Հետէւեալ օրր երբոր \\եթ–անիայէքն կ՝ ել֊, 

13 /էի*" > անօթեոաւ . |>ք– Հեո֊ուսւնո տեր1ւալիչյ 
թ-ղենի մր տեսնելոմ ՝ եկաւ որ գուսէ անոր վրւսյ 
բան ւ/բ գտնէ ♦ ու երբոր անոր .բոսԱ գնաս յ 
տեր1ւներ1քն ՝ ի պատ բան մր չգտաւ ♦ ինչու որ 

14 գեռ֊ թուղէ ատեն չէր • լ^*– պա տաս էսան տուաւ 
ու րսաւ անոր ♦ \^սկէ ետէւ ւ/էկր օեդմէ պտուղ 
չուտէ ւաւիտեան ♦ է– իր աշակերտներ ր լսեոթն : 

15 |"|4Լ եկան \^րուսաղէս ՚ ♦ 1ւ Լյիսուս տաճարր 
մտնել ոգ սկսաւ գուրս ^անել անոնբ որ տա՜ճա֊, 
րին մէ9 կր ձաիյէին ու կր գնէին » 1ւ ստակ փո֊, 
իաղներուն սեղաններր , ու աղաւնի Ծաիւողնե֊, 

1 6 բուն աթ՜ոոՅներր կորզանես . |/ճ. (մոգ չէր տար՝ 

17 որ մէկր տաճարին մէ$1^ն աման մր անորնէ : լ^#. 
կր սորմեորնէր ու կ՝ րսէր անոնս . *\>.րուաԾ չէ որ 
1՝*/՝ տունս աղօթշբի տուն պիտի կոչուի բոլոր 
աոգերուՆ ) բա/ս գառ ատիկաւ աւաղաւլներու 

18 ո՛ւր Րրիք ։ \^ Լ գպիրներր ու սատանայապետ֊. 



«ւ՝Լու՝ւ» #ռ 123 

՚ներր «*» լսելով՝ կր ւթնտո-էի՚ն թէ ի՚հչպէս կոր֊ 

սրնցրնեԿւ զանիկայ , քանզի անկէ կլլ վաիհւային . 

ինչու, որ բոլոր ժոզովուրդր զար մարեր էր անոր 
19 վարգասլետութեասր վրպյ ։ I)՛– երբոր իրիկուն 

Լւրա յ քազաբէքն դուրս ելաւ ։ 
20 |^ճ– առա ու ահ էյ երբոր *•%$ կ՝ահչյհէրհ > քժզթհրհ 
21 տեսան արմւստէ՚ն չորսամ ։ Հ\ւ ^\ետրոսին միտ֊ 

որ եկաւ ու րսաւ ահ որ ♦ \\\աբբի՝ աՀա քժզե՚նին՝ 
22 որ ահիձեըիր , չորցեր Է X \շւ (Հիսուս պատաս֊ 

իւսհւ տաւա1՝ րսաւ ահոհւյ ♦ \յստուեոյ Հաւատքր 
23 ուհեոէք : ՝\Հահզի ՜ճշմարիտ 1լ րսեմ ձեզի . ք| ՚վ 

որ աս լեո^ահր րսէ՝ \քէԻ՚ր ոլ – ե^ովը ք^^իր > "– իր 

սրտին մԷՀը չերկմտի յ Հապա Հաւատայ քմէ ի՛նչ 

որ րսէ՝ կ՝ըլլայ յ պիտի րլլայ անոր՝ ինչ որ րսէ : 
24 \^սոր Համար կ րսեմ ձեզի ♦ 1՝». ՚նչ բա՛ն որ տորթ֊ 

քով կր իւհդրէք , Հաւատառէք ի* է պիտի աո.֊ 
25 նէք յ ս– պիտի ըչլպյ ձեզի ։ քխ երբոր ադօթքի 

կր կաիյիռ յ ներեոէք թ՜է որ մէկուն գէմ բան 

մր ունիբ ♦ որպէս զի ձեր Հրայրն ալ որ երկինքն 
26 է ) ներէ ձեզի ձեր էահւյանքհերր : \*սկ քմէ որ 

դուք չէք Ներեր , ձեր Հրայրն ալ որ երկինքն է , 

պիտի Հհերէ ձեր ւյանռանքներր ւ 
27 |^#֊ նորէն \^րուսազէմ եկան , ու. երբոր տա֊ 

՛ճարին մէք կր պտրտէր , քաՀանայապետներր 
28 ե. դպիրները ու ծերերը սՒեոր եկան ) \\ւ ըսին 

ահ որ ♦ ^ Բ նչ իշիւանութիւնոմ կ՝ րհես ատ բահե֊ 

րր ^ 1ւ ոզ տուաւ քեռի ատ իշիւանուլժիւհր > որ 
29 ատ բահեր ր րհես : ^\ատասիւսՒհ տա աւ. Լ^իսուս 

ա րսաւ անոնզ * \քԱ ալ ձեզի բահ մր Հարսրնեմ ՚, 

ու ր^" "X 1Հն&ի պատասխան տար , ես ալ ձեզի պի֊ 

տի րսեմ ԹԷ Ւ՚ԱՀ իշիւանոլքմիւնով 1լ րնեմ աս 
30 բաները հ (Հովհաննեսին մկրտութ՜իւնը երկ^ւն֊ 

քէ՚ն Էր՝ թ՜Է մարդոռմէ ) պատասխան տուէք 
31 ինձի հ լ^ք. անոնք մէշԴրնին կր խորՀէին՝ ու 

կ՝ըլսէի*ե ♦ ք()՝^ որ ըսե՛նք՝ \;րկինքէն , պիտի րսէ . 



124 ՇԻեՏՇԹն է*8 ՄՈաՈՄհ 

32 ^Լաււլա ի՛նչու չ^աւատագիռ անոր * 1^"^ քմ է որ 
րսե՚նբ՝ \\՝արգոգմէ ♦ ժոգոմուրդէ^ն կր գախնայրն ♦ 
է՛ն Հու որ ամէՆքր ղիաԼ1ւ1ւ ա^ոգՀամնԷսր քսէ 

33 ՜ճշմարտապէս մար գար է էր ։ \քւ պատասիյան 
տալով՝ րսի՚ն ՀՀի սուսի՛ն ♦ Դենր գիտեր ♦ 1ւ Հ$ի֊ 
սուս աատասիա/ն տու աւ * «/ րսաւ անւագ * (,՝</ 

ւա ձեզի չեմ՝ լա հր Թէ /՚՚"է իշի՚ ա<սո1 –Թի լՀԱՈ ՚1 Հ ԷՀ֊ 
սեմ աս բահեր ր ։ 

«1՝Լ– <)՝Ռ 

1 Քրի սլ " ո " կր նախաձայնի ՀրԼից ւՈ.րժ ա իլր և ~,Լ թ ս/նոսաո կոտումր՝ ապերախտ մշակներ 
րուն ձեռ֊քր յւսՆձ՚Նուսյձ աւզիին առակովր ■ \՚ձ պատասխան կռւ տայ՝ կայսրին կարկ 
տալու վրա/ուէ . 18 կր ցուցրնե սագոլկեւյւոէյ՝ իրենց մհլորա թ ի, նր յարութիւն չկայ 
րսեւնուն Համար • 28 աււաՀին պատուիրանվ>ին վըայով կարոբնոո գպիրին խնդիրս կր 
չուձէ . 35 կշ Հրե ա ՚" կար&իքր որ գպիրները ունեին Քրիստոսի վրայով^ . ՀՀ ե կը պա. 
սաւիրե ժողովրգոռ որ ԳԳդ/ք Ր1Լ՛"՝" անոնո փաււասիրոլթենեն և. կեղ&աւորութենկն I 
41 Քրիստոս կր գովե երկու լումայ տուոդ աղքատ որբեւարին է 

1 լ^/. ս/լսւա աո ակ՚նհրա/ իւօսիլ ասոսո կետ »՝Հ 
է**^Լ* Ս՝4՜^ մարգ մր այգի տնկեց , ու ահ որ բո^ 
յ որա իբր գանգ օաշեգ յ 1ւ ստորաՀնձան փորես , 
ու աշտարակ շի՛նես . եւ գանիկայ մշակՆերոլ 

2 յանձ՚նեց . ու 1*ԿքՐ օտար երկիր մր գնաց : \շւ 
ատե՚նի՚ն հրաո֊այ մր իւրկեց մշաէլներուն , որ մր֊. 

3 շա1Ւներ1Հն ա բլիթն ատուգ^ն սա՛ն է ։ իսկ սհւոնք 
բունեգի՚ն՝ &ե&եգ1էն գանիկայ , ու պարապ ՜ճամՆ 

4 բեռիա ։ ^կորէ՚ն Ո1 ֊րիշ &աուայ մրն ալ իւրկհր ա^ 
՚նոնգ * 1ւ գանիկայ ռարկո&ելոմ՝ գլուխր վիրա^ 

5 ւ ոբհոի՚ե , ու անարգու ած ՜ճամբեցին ։ \շւ գար֊, 
ձեալ ուրիշ մր իւրկեց ♦ ու գանիկայ սսլան՚նեցի՚ն . 
1ւ շատ ուրիշներ «*լ |»յ» ֆշ , **Հ**1՝շ մէկ վ>անի*ներր 

6 ծ հձ եւլի՚ն ) ու մէկ ռան1ւոներր սպան՚նեցի՚ն ։ (|/ «֊ 
տի մէկ սիրելի որգի մրն ալ ունե՛նալովդ ) վեր^ւս^ 
պէս գանիկայ ալ խրկեգ անոնո Ր ս "է ո1 Լ * Ղ^՞՚՜շե 

7 ամչնան իմ որ դի էս ։ \\այչյ ան մշա1լներր րսին 
իրարու ♦ \\սիկայ է ժաո-սհւգր , եկէվլ գանիկայ 
սպաս՛ն ե՛ն բ ^ ու ժաո-անգուիՅ՜իւնր մերր ըւլայ : 

8 1^*– բո-նեգթն գանիկայ՝ ու սպս/ն՚նհոի՚ե ) 1ւ այգիգն 

9 գուրս Հա՚նեւյի՚ն ։ | ի ատի ալգիի՚ն տէրր 1ր*ք ՊՒ՛՜ 



տի րնէ ♦ ա Ւ ա Ւ Գ ա յ ճ ոլ կորսրնցրնէ մշաէլներր ) 

\0 1ւ այգի՛ն ուրիշներու սլիտի տայ ։ \^ւ աս գիրը 
չ^Ք կարգացեր թէ , \Հն քարր որ շի՚նողներր 
սհւարգեսթւ , անիկայ անկիւնքէն գլուխը եղաւ . 

11 \՝, ս էկ ա 1 §էբ ո քմէ եղաւ , և֊ զարմանալի է մեր 
ավերուն ։ 

12 1/–ւ կր վւնտռէի՚ն՝ թէ ի՚նչսլէս բունե՛ն զանիկայ ) 
բայզ մ ոզովա ուլ է՛ն վախ լյա՛ն . քա՛նզի իմացա՛ն 
որ ***1 աո ակր իրե՚նո Համար րսաւ ♦ 1ւ ձգեւյին 
անիկայ ու. գա որն ։ 

13 1>€. փարիսեցիներէխ ու Հ^երովգեսեանն երկ՛ն 
քա՛նի ւՐր Հոգի խրկեչյին անոր յ որ խօսքով բրռ^. 

14 ՚նեն զան ի կա յ ։ \^ւ անոնք եկա՛ն՝ ու րսխն անոր . 
է| արգասլետ՝ գիտե՛նք որ ՜ճշմարիտ ես , Լւ մէկու 
մր Համար Հոգգ չէ ♦ քա՛նզի մարգոց երեսսլաշ^ 
տութիւն չես րներ ) Հապա ՜ճշմարտութեամբ 
\^ստուծ՜ոյ ՜ճամբան կր սորվես րն ես . \\այսրխն 
տուրք տալ արժան է՝ թ՜է չէ ♦ տանք՝ թէ չտանք ։ 

15 լ^*– ԼՀէ* ո *" զիտ՚նալով ա՛նոնս կեղ&աւորութիւնր 
լասս անո՛նս * \Հեչու. գէս կր փորձէք յ բերէք 

10 խն&ի մէկ գաՀեկան մր որ տես՛նեմ ։ \շւ անո՛նք 
բերին ♦ ու րսաւ ա՚նոնզ . Հ\րունն է աս պատկեր 
րր ու գիրր ♦ 1ւ անոնք րսխն անոր ♦ կայսրի՛ն : 

17 լ^ Լ^իսուս պատասխան տալով՝՛ րսաւ ւսնո՚նզ ♦ 
\Հն որ կայսրխս՚ն է՝ կայսրի՛ն տուէք յ 1ւ ան որ 
\* ք ստու&ոյն է՝ ^ստու&ոյ «յ»*«–^՚ք ♦ ու զարմազան 
անոր վրայ : 

18 \^ւ անոր քովը եկան սագուկեզխներր > որոնք 
զրսեն թէ յարութիւն +կայ ) 1ւ անոր Հարռու֊ 

\Գ ցիւե ր սելով . \| արգասլետ՝ \)՝ովսէս մեզի գրեց 
որ եթէ մէկուն եղբայրր մեռ՛նի՝ ու Անիկր ձգէ > 
1ւ զաւակ չձգէ > անոր եզբայրր աոհւէ անոր ելնի֊ 

20 կր յ ե֊ իր եզբօրր զաւակ ՀսՒնէ : \*,րգ՝ եօթր 
եղբայրներ կայի՛ն ♦ 1ւ առԳի՚նր 1լնիկ աո-աւ ու մե^, 

2\ ռաւ յ 1լ զաւակ չձգես : \\ւ. երկրորգր աո֊աւ 



126 ՇԻՆՏՇՈ9Ա ԸՍՏ՝ աԱՊՈՕհ 

ոաեիկալ՝ ու ւ1Լ ո աւ. , // աս //// ուա ակ չձգես • 

22 ՚եոքեպէս ալ երրորդր : Հ\ւ. եօթ՚ն ալ ռաեիկաւ 
առին , // ոաւ ակ չձգեորե ♦ ասռսէս ետ օր սեիէլե 

23 ալ մեռաւ ։ \\ւրեսՂւ յարա ի1 եաե ատենր՝ երբոր 

ւարութ-իւս աո՚էւէ/ե , աեոեռմէ որուե 1/եիկր պի֊ 

տ Ւ ՐԱ ա 1 * բնչու որ եօրիե ալ ռաեիկաւ էլերս 

24 ուեեոաե հ \քւ֊ (ձքւսուս պատասիւաե աալոպ ա^ 
*նոնռ րսաւ ♦ \^աոր Հասար չ1^ որ մոլորած Էո , 
որ ոչ *\՝ՒբՔՐ գՒ ա է~թ > "– "է ^, սս1Ոէ ֊^ ո յ ոօրու^, 

25 թիւեր ։ ՝^\Հաեռի երբոր մեո-ելեերէքե յարու-թիւե 
աուեե՚ե ) ոչ էլեիկ կ՝աուեե*ե , 1ւ ոչ Էրկաե կր տր^, 
րուի՚ե ♦ Հապա երկի՚եքի Հրեշտասեերուե սլէս ե՚ե ։ 

20 Ւ ա 1 ռ մեո-ելեերուե Համար՝ ի* Է յարուիժիւե 
կ՝ աունե՚ե յ \\՝ոէ1սէս1^ե գլւրի՚ե սզշը չ1քվ> կարդա^, 
ռեր սորԱեիրե ւլոալ > իեչպէս \^ստուած^ աեոր 
իւօսեռաւ րսելով . \հա եմ՝ ^ռրաՀասՂէե \^ստուա^ 
&ր , ճւ \^սաՀակիոն \\ստուած^ր , ու (ձակոբթե \ Պ ,ս֊ 

27 աո/ ած ր ։ \*Հեիկաւ մեռեէեերուե \^սսIուած^ր չէ , 
Հապա կե%դաե1^եերուե ♦ ուրեսե գուռ իփսա մո^, 
լորաձ Էք : 

28 1^ դպիրեերէխ մկկր եկաւ. > ու. մտիկ կ րեէր 
աեոես՝ երբոր մի՜ճսյբաեուքմիւե էլրեէրԱ , որ երբ^ 
որ աեսաւ. իմէ աոէկ պատս/սխաե աու ւսւ աեոեւյ յ 
Հարռուռ աեոր՝ ոխ. շ«ա֊ ♦ ք^՚/ւ^> Է բոլոր պաաու ի^ 

29 րաեքեերուե աո-աԳի՚եր ։ \հլ \\իսուս պաաաս֊ 
իւաեեպ աեոր . \\ոլոր պատուիրաերեերուե ա^, 
ուաքինր աս յ. . 1 սէ ո՛վ իսրայէլ , մեր $էր \՝,ս֊ 

30 տուահր մէկ $էր մրե է . 1;*ւ քու $էր Աս^ 
աու ած գ սերես ոու. բոլոր սրտէգ յ 1ւ վշու բո^, 
լոր աեձէգ յ ու սու. բոլոր մտթէգ > ե– յլու բո^ 
լոր ոօրութե՚եէգ . ասիկայ է առա^ե պա^ 

31 տուիրաեքր ։ \\ւ. երկրորգր ասոր ՚եմաե՝՝ ՝\Հու 
րեկերգ սիրես ոու աեձիգ պէս * ասոեւյմկ մեծ^ 

32 Ո1 ֊րիշ պատուիրաեք չկաւ ։ \քւ֊ ԴԱվիրՐ րսս"– 
աեոր ♦ \\ոէ1լ վարդապետ , շէտակ խօսեցար թէ 



«ւ՝ւյււ՝ւ» <յ՝ր՝ 127 

\* ք ստուաձ մէկ է , և֊ անկէ ՛ի զատ ուրիշ մր չկայ * 

33 Ն^ բ ո լ ո ր ս ր տ է ) ո ՚֊ բ ո լ ո ր ՚^ւթէ > "– բ ո լ ո ր ա<Ա ձէ ւ 

ու բո/"ր ղօրութե՚նէ ա՚նիկայ սիրելը , ու րնկերր 
իր ա՛նձի՛ն պէս սիրելը՝ ամէ՚ն ողքակէղներէ ու 

34 զոՀերէ աւելի է ։ կւ Լ\իսուս տեսնելով որ ա^ 
՚եիկայ իւԼւաոա ի1 ի է՛ս ով պատասխան տուաւ , ր֊ 
սաւ. անոր ♦ \ Պ ք ստուձոյ թագաւորութ-ե՚նէ՚ն Հեո֊ու 
չես . 1ւ ալ ուրիշ մէկր չէր Համարձակեր անոր 
էան Տշ Հարղրնելու : 

35 Ս«– (ձի ո ուս երբոր տա՜ճարի՛ս մէ^ կր սորվեց ր^ 
՚նէր , պատասխան տուաւ ու րսաւ ♦ ՚\\պիրներր 
ի՚նտոր կ՚րսե՚ն , թ է ՝\Հրիստոս գաւիքժի որ գի՛ն 

36 է • հ*. Ի՛՛՛ՔԸ Գաւիթ \)ուրբ կոգիով կ՝րսէ ♦ Տէ– 
րր իմ՝ ^էրո^ս րսաւ . \ ք ստէ իմ՝ ա^ կողմս , 
սԴւնչ1ւ որ քու իժշնամթներդ ոտքերուդ պա^ 

37 տուանդան րնեմ՝ ։ \\ւրեմն Գաւիթ ի՚նքր որ 
ղան ի կա յ $էր կր կոչէ , թ՚նչպէս անիկայ ա՛նոր 
որդի՛ն կ՝ՐԱ ա 1 ♦ և– ժողովուրդն շատեր ր յօժա^. 
րութ՜եամբ մտիկ կ՝ րնէթն անոր : 

38 1/^ իր վարդապետութեա՚նր մէ^ կ՚րսէր ա^, 
՚նոնց . Հ\գուշացէք դպիրներէքն , որոնք կ՝ ու^ 
զե՛ն փաււաւոր Հանդերձ՛ներով պտրտիլ , 1ւ շու֊ 

39 կաներուն մէք^ բար1ւներ \շ ՀՆ^քվ՚Լ ) *Հլ ժողո^ 
վարան՚ներա՚ն ւ/Էֆ աո–ա^1հւ աիժոռներր , Լւ րն~ 

40 Թրիքներու մէ^ աո-աֆի՚ն բազմոըներր ։ \\րոնք 
որրե սյրի՚նԼրա՚ն տուներր ղ ուտես ^ ու Հ***Հ՚Հ**շ 
երէւնալու Համար աղօթքր կ՝ երկրնցրնես . ա*^ 
սոնբ աւելի դատապարտուքժիւն պիտի րնդու^ 
՚նի՚ն ։ 

41 \/*– (Հիսուս զանձանակի՚ն դի մաս ր ՚նստահ^ կր 
՚նայէր 1ԺԷ ինտոր ժողովուրդր գա՛նձա՛նակին մէ^, 
քը ստակ կր ձզէ . 1ւ շատ Հարուստներ շատ բան 

42 ձգեռին : \)՝էկ ադքատ որբեւարի մրն ալ եկաւ 
ու երկու լումայ ձգես , որ մէկ ՛նաքարակիտ մր 

43 կ՚րեէ ։ \ք*– իր աշակերտներ ր իրե՛ն կա՛նչելով^ 



128 ԱԻՆՏԱՐՄս ԸՍՏ՝ ՓԱՐ11ՈՍՒ 

ւււա/1 անոնռ ♦ յՀշմարիտ 1լ՝ րսԼւՐ ձեոէւ , որ աս 
աո ուս տ որբեարրն գանձանակր ս*^աէլ ձգողներ 
44 րուե ասես Էս աւԼլի ձւլ Լււ « ^Հսչու որ ասՂքնբր 
իրԼնռ աւելցա&Էն *\գեգին , բաւռ ասիկաւ որ 
չքաւորութ ե՚նէքն՝ ա՚նԼւյաձ ի"ն Բ Ո Է Ո ՐՐ ^գեց՝ Ւր 
բոլոր ասլրու սար հ 

"ՒԼ • <Ո՝ 

1 Քրիստոս կր նաիյաձայնԼ– թ Լ տա՜ճարր պիտի կոր&ասի . 9 Թ Հ՜ աւետարանի՚ն Համար 
կւսլա&աէտՍեր պիտի րլլան . \\ թէ մեեամեձ՝ թ •>/>■ ւսռ ա թ իւձ/եԼր պիտի գան ՀրԼհո 
վրայ . 24 եւ քմհ ինքը Ի՛") կերպով դատաստանի պիտի գայ ։ 32 ՀՀերՀին ժամի բնաւ. 
մկկա՛ս ւաւտնու.աՕ– չըսաւուՆ կամար՝ Քրիստոս կր պատու-իրե; արլժուե սենաւ ու ա^ 
ղօթ-ք ընել ւ 

1 \\ւ. երբոր տա՜ճար 1՚ն գուրս էլելլէր , հր աշա^ 
կԼրանԼրԱ՚ն մէկր րսսս– հրե՛ն ♦ լք արգապետ՝ ՚նաւէ 

2 հսաո՚ր ոարեր ես , ե ի՛նչ Կ^րպ շէ^նռեր : ՜|յ>#. 
(ձի սուս պատասխան տալով րսաւ ա՚նոր . \\ր 
տեսնես ատ մեհ՜ շ1քնռերր ♦ .բար սր օարի գըայ 
պիտի չսԳայ որ չքակողի ։ 

Օ ք.|«– երբոր ասիկաւ Զի/ժենեառ լեռր տա՜ճարիս 
գիմագր ՛նստեր Էր , ^\ետրոս ու \\ակոբոս էւ 
\^ոէ1^սհէնէս ու \Հնգրէաս Հարոուոի՚ն իրե՛ն ա^, 

4 ո֊ա՚նձի՚ն * \ Հ սէ մեռէ հ°րբ պիտի րլլա1ւ ատ բանե^ 
րր յ ե /ւ՚նչ նշան պիտի րսաւ՝՝ ատ ասէն բանե^ 

5 րուն հատարուեւու ատԼ՚նր : \հլ ՀՀիսուս սլա^ 
տասիւան տուաւ անոնո՝ ու. սկսաւ Ր ս Խ * Տ\Գ"17 

6 կեցէք չռլւպյ ո ր "՚էկչլ Հեղ խաբէ . \Հսչու որ 

շատերր պիտի գան իս անունովս ու րսես յ բ՚է 
\քս եւք ՝֊^Հ^**գ**4*շ յ ու. շատերր պիտի մոլորռրնե՚ն : 

7 1^*աւռ երբոր ւսէօ պատերառւաեր հ. պատերազմի 
՚ներու լուրեր , մի՛ իւո-ովէլբ , ի՛նչու որ պէտբ է 

8 ըլլալ ♦ բայը դեռ վերխ չէ : \\ասն զի ազգ ագ^ 
գի վոայ պիտի ելլէ , ու. ի1 ագաւ որա թ իւ՚ն թ՜ա^ 
դսս որու.թ Լան վրայ , ճւ տեղ տեգ երկրաշար^, 
ժութ-իւն՚ներ պիտի րլլան » սովեր՝ ու. իւո-ովու^ 
թիւն՚ներ ալ պիտի րլլան * ասոնբ ռաւերուն 

9 սկիզթներն ե՛ն : ա Հ\գուշառէվշ ձեր անձԼրուն , 



<1՝ԼՈԻԻ՛ քի<1՝ 129 

ռանդի ձեդ ատեաններու պիտի մւստնեն > ու. 
ժ ալ ո մա ր ՚աննե րո ւ*1ւ մէշ ձեդ պիւոի ձենեն յ ււ իււ 
ա1 »֊ ***% » կամար կուսակա/ներու ու ա՜ագաւորնե^, 
րու աո$/ւ պիտի կենար՝ անոնդ մկաւուիժիւն րլ^ 

40 լա/ու Համար . 4^*. աււաԳ պէտք է որ աւետարա^, 

11 նր բար ււ ււ ու ի բոլոր ադգերուն : \\աւդ երբոր 
ձեո մւստնելու տանի՛ն , առաքուո Հոգ մի՛ րնէվ> 
1ւ մի՛ մտա&էռ թէ Ւ^ք պիտի խօսիք . Հապա 
ան ժամուն ի՛նչ որ ձեզի տրուի ) անիկայ իւօսե^ 
ցէք • ինչու, որ չէ թէ գուք էք որ կր խօսիք , 

42 Հապա աԼոդին \^ուրբ : Հ\ւ եղբայր՝ եղբայրր 
մակուան պիտի մատնէ ^ ււ. Հաւրր որորն ♦ ււ 
Ո ՐԴՒ՚Ք հ^V &նոոաոր մրաւ պիտի ելլեն՝ ու. մեււ^, 

13 որնեն դանոնբ ։ \շւ իմ՝ անուանս Համար ամե^, 
նու1ւ ատեմ։ պիտի րլլաթ , բայդ ույ որ մինչււ 

44 մեր9ը Համբերէ ) անիկայ պիտի ապրի ։ \\ւ 
երրոր տեսներ աւերմհւնբին պդհրութիւնր՝ որ 
՚\\անիէլ մար գար էին ձեււքոմր րսուաԾ է > թէ 
արժան չեոա& ւոեոը կր կենայ * Լոս որ կարդալ 
թոդ Հասկււնաւ ♦ ) ան ւստենր Հ^րէաստանի մէշ 

4 5 եոոոներր՝ լեււներր թոդ ւիաիւ+րն * \քւ֊ ան որ 
տանիթրն մրաւ է՝ թոդ տուն չրշնէ , ու չմտնէ 

4 6 իր տունէքն բան մր առնելու ♦ 4^ճ. ան որ արտրն 
մէ$ն է՝ թոդ ետ չգաււնայ իր Հանդերձր ւսււնե^, 

4 7 /ու֊ ։ \^ սյ /դ ՚/**՚յ ան օրերր յդի եդոդներուն ու &ի& 

48 տուոդներուն : \^ւ ադօթլբ րրէվլ որ ձեր փաիւ^ 

49 շե/Ա ձմեււր չպլայ ♦ ՝^\Հանդի ան օրերր անանկ 
նեդութիւն պիտի րլլայ , որուն նմանր \^ստու^, 
հ^ոյ ստեոԾսւհր արարահ ոո սեիորԼ՚ն մինչււ Հիմա 

20 եգաձ չէ , ոչ ալ պիտի րլլայ ։ \;ւ թէ որ Տէրը 
ան օրերր չկարճեսրնէր , բնաւ մէկ մարմրն մր 
պիտի չապրէր ♦ բայդ րնտրեալներուն Համար 

24 որոնք րնտրես , ան օրերր կարճեդոււյ ։ \^ւ ան 
ւստենր թէ որ մէկր ձեզի րսէ , 1^՚>"՛ Հոս է ՝\Հր֊ 

22 րիստոսր՝ կսււՐ ւսՀա Հոն ) մի՛ Հաւատար ♦ \Հնչու 



130 շիետշո» ըստ ւա՝տտ՝ 

որ սուտ ռրիստոսներ ււ սուտ ւէարո արԼ՚եԼր պի֊֊ 
ւոի եւլեն գ ու. նշան՛ներ 1ւ Հրաշքներ պրտի ոու^ 
ռրնե՚ն յ որ եթէ կարելի Էր՝ րնտրեաւներն աւ մո^ 

23 ւորորնե՚ն ։ \՝սկ դուռ զգոյշ կեռէօ , սւՀա առա^, 
9ուս րսհ ձեոի ասՂՀնր ։ 

24 \ ճ ^ ա 1° ս ^ ս օրերր ա՛ն ՚նեոութեսգն ետււ արե^ 
ււ ակր պիտո իւաւարի , ու. ւուսրնր իր ւուսր պիտի 

25 չաաւ * \ք լ աստոերր երկի՚նբէ՚ն պիտի թսւփ^ 
թրփթւ , ու. ԼրԱնիո մԷ9Էւ ռօրութիւն՚ներր պիտի 

26 շարժի՛ն : \քէ– ան ասւե՚նր պիտի տեսնե՛ն \\րգէւն 
մարգու ամպերու մէշ եկան յ մեն ոօրութիւնոս 

27 ու. տառ ռոււ : ^ճ. ան ատե՛ն ր իր Հրեշտա/ւներր 
պիտի իւրկէ , ու. իր րնտրեաքներր պիտի Ժոու/Է 
Հորս ՀոսերԷս երկրի նաւրէն սրնչււ երկի՛ն ո ի 

28 նաւրր հ \()՝*ոենիէն առակ մր սորււեռէո * որ երբ 
աս որ ոստերր կր կակուղն ա՛ն ^ ու տերէւներր կր 

29 ռ Բ ո ՚֊րե ) գՒ տ Էյ* թէ ամււ/ո ր մօտ է ։ ^կունպէս 
աւ դուր երբոր աս բաներր Լուսն տեսներ > գիսւ^, 

օՕ ռ էք. Ո Ր մօտ է գաներ ույն ոոաա ։ ՜րՀշմարիտ կ ՝ ր֊ 
սեմ ձեոի հ որ աս աո որ պիտի Հանսնի , սրնչև. 

31 որ աս սււ/էս բաներր ր սան ։ \^րկրնռր ու երկի^ 
րր պիտի ւսնոսիս ■ բսււո իմ իւօսբերս բնսււ պի֊ 

32 տի չանոնին ։ ^սկ ան օրուան ու ժամուն Հւս^ 
մար՝ մէկր չգիտեր ) ոչ երկթւքի ԺԷ9 եոոո Հրեշ^, 
տակներր յ 1ւ ոչ Հ\րգի՚ն յ Հապա մրալ՛ն Հ^աւրր ։ 

33 ՀՀգվ/1 Կ ե ցէք > արթուն ւաաչյէք , 1ւ աղօթք 

34 Րրէվ* * ի՛նչու որ *>է.բ գիտեր ատե՚էւր երբ է * \Հնչ^ 
պէս օտար երկիր գառոո մարգ մր իր տունր կր 
թոոու > ու իր նառսւներուն իշէսանութիւն կու 
տաւ , 1ւ ամհխ մէկուն իր գորնր . ու գո՚նապա^ 

35 ՚նքւն կ՝ապրսպրէ որ արթ՜ու՛ն կե՛նալ * \\ւրեմն սւր^ 
թուն կեռէռ . ի՛նչու որ չէ.ր գիտեր թէ &րբ կու 
գաւ տանու տէրււ , իրիկունր թէ կէս գ/՚Հ^՚ր/՛"՝ 

36 թէ Հաւաիւօսի՚ն՝ 1ւ թէ առտուանո . ճ –^ՐԱ ա 1 Ո Ր 
սսն կարն ակի գաք ու ձեգ սուն ի մէ9 գտնէ ։ 



«ՒԼՈՒԻ՛ <Ի՚Ի 131 

37 1^*– ի՚Ալ Ո Ր կ ըսեմ՝ ձեղի յ ասԴ/նու՚ն էլ րսևւՐ . \՝,Ր֊ 
թու՛ն կեցէք ։ 

\ ՀրԼիո ղ.աւ.ա&ասութ իւՕւո •քրիստոսի դԼմ՛ « 3 ^\ի ս "Ղ՛ ա՚նոր գչխռւն վրա։ կր թափէ 
շիշ ՚Ո՛ աատուակաս եո ւ 10 ք&"՚֊գաՆ իր Տէրէ\ կէ\ &ախէ ստակով ւ յ§ ■ՀՀրիսսւոս կո 
ձ ս/նու ցա՚եԼ թկ իր աչակԼլսո՚սԼրԼ՚ն Ա՛էկը գ/ՀէբԼԼ պիտի մաւո՚սկ է 22 Հէատիկր պատրաս^ 
ւոու.ԼւԼՆ և. ու.տուեչէն ետև. , •Քրիստոս ՀաղորգութեաՆ խորՀո։ րդ ր կըլ սաՀմանԷ . %§ կո 
՝ն ա խ ա ձա քն Լ իր բոլոր սւշակերտներուՆ ցրուիչըլ , և. Գ\եսւրոսի ոլրառու ք<) իւՆռ ւ Հ^ ($"< - 
գա Համբուրեւոմ կր մատն. Է օ*\Հրիստոս ։ 46 ^րքէ*աաա պսւրտէզին ս*ե.9 կո ր.ո.նու.ի , 55 
սու ա վկաներԷՆ կ՚ամիաստանոլի , և. ամբարիշտ վճո-ոմ կո գատասւարտոսի ՀրԷի՚է 
ատեանէն ։ ()5 ՀըԷ"Հ1Ք անարգասզք կր չարչարեն ղՔրիսաոս է §§ <\\ետրոս իրեք ա՚և . 
դամ՝ կ՛ուրանա ւ իր Տէրշ « 

|^#. երկու օրկն 1.ա1ւ զատիկ ու բաղարՊակերո 

Էր ♦ 1ւ ոսւՀանայաաետներր ու. դաիրներր կր 

ւի՚նտուէի՚ն թէ ի՚նչաէս ՚նե՚նգութեամբ բոհւե՚ն սա֊ 

2 ՚նիկայ ու մեռչյ ընե՛ն : ^այց կ՝րսկի՚ն թէ յ ք|՚չ 

***** տօնիս մէշ , որ ժողա/ուրգին մէ9 իա ոմա ^ 

թիլ՛ն չըլլայ տ 

3 \\ւ երբոր թնքր \\եթանիա էր բորոտ ^իմոնթն 
տունր սեղան նստաԾ > ղնիկ մր եկաւ որ շքւշ մր 
աատուակաս սուղ նարգոսի եո ուեէր յ 1ւ կոտ^ 

4 րեո աս 7րշը % ու անոր ղ մսա՛ն մրաւ թափեռ ։ \^ւ 
հայր. ւ ոսւսսռ որ կր գժուարէին ու կ՚րսէիՆ ♦ Հ^ս^ 

^ու Հասար եղաւ ատ եղր՚ն կորուստր ♦ ՝֊\Հսաղի 
ատ եղը իրեռ Հարիւր գաՀեկա՚նէքն աւեւէ կրնար 
հ՜աաուիլ ու աղ.քա տներ ուս տրուիլ ♦ 1ւ սաստիկ 

6 կը յա՛ն դի մա՛ն էի՛ն ղսւեիկաւ ։ \\այռ Լ^իսուս ր^ 
սալ . \ծ՝ոո տուէո ատոր . թսչու սհւՀանգիստ 
կ՝ 1Ր*էվ1 ատիկայ ♦ բարի գոր& մր ղորհեղ ի՚ե&ի ։ 

7 \Հեչու որ աղքասւեերր ամէ՚ն ատե՛ն ձեր Հետր 
ունիր յ ու երբոր ուզէռ՝ կրնաք անոնղ բարիռ 

8 ըսել * բովյց զիս ամէ՚ն ատե՛ն չունիր : \^տիկայ 
իսչ որ ունէր՝ րրաւ . առա^ուղ իւՐմարսՂյնս օծ՜ճ՜օ՝ 

9 իմ՝ թաղմանս Համար . ՜յՀշմարիտ կ՝րսեմ* ձեղր ) 
թէ բոլոր աշ/սարՀի մէՀ՝ ուր որ աս աւետարանս 
վ>արողուի ) ատոր րրա&ն ալ պիտի խօսուի՝ իրե՛ն 
յիշատակ ըլլալու Համար ։ 



132 շԻետշոո րյյտ «ռոտա* 

10 լ^#. ԼՀուգա \^սկարեոմաաոիհ տասուերկուբէքն 
տէկր գնաս ռաՀանաւաաետներուն յ որ ռանի^ 

11 հայ մատնէ անո1ւռ : \*Հնոնբ աւ ւսեւոպ ու րաիւա^ 
ուսս , ա իրեն ստակ ասս իւոստառան ♦ ե հր 
ւիհւտռ-Էր՝ ԹԷ ի՚նչսչէս սլատեՀուքմիւնոմ մի 
մատնէ ռանիկաւ ։ 

12 լ^ճ. բաոարշակերաո աո–\ի / , / , ՝ Ո Ր պատրեր կր 
մհրթ-էթն յ ա՛հ որ աշակերտներր րսթն իրե՛ն » \\ Բ ւր 
կ ուռես երիՒանբ աատրաստեզբ որ ուստրեր ու^, 

13 տես % \քւ եր աշակերտներէ^ն երկուբր արկեո յ 
ու սաս/ ա՛նոնս ♦ *\^առէռ ռաոառր յ ու. ձԼւյր 
մարգ ւ/ր պիտի պատաՀի ^ որ »-**$* Հջ***յ Տուրի 

14՛ սատոր մի եր տանի . գառկռ ստոր ետէւգն . լ^է 
ուր որ մւոնէ , տա հր տիրոշը րսէօ ♦ լ| արգա^, 
տետր կ՝րսէ . ք)՛ *֊/» է օիՒււանր՝ որ Հոս աշակերտ^, 

1 5 ՛հերու ս Հետ մէկտեո ոատրկր ուտես : |*1» աւ 
ձեոր ոարղարա ահ »<- պատրաստ ԺԷծ մերհա^ 
տուն սր տետր ոուորնէ . Հո՛ն պատրաստեոէռ 

16 սեռը ։ \հ*– հր աշակերտներր գառրն ^ ու ոա>, 
ղաթր մտան ^ եւ րնչպէս որ իրե՚նռ րսաւ այԼաէ» 
գտան » // ոատրկր պատրաստեռին ։ 

1/ ք|*– երբոր իրիկուն եոաւ տասուերկուբրն Հետ 

18 մկկտեո եկաւ ։ Հ\ւ երբոր սեոաննստան՝ 1ւ կ՝ ու^ 
տէթն > րսաւ \\իսուս ♦ քՀշմարիտ 1լ րսեմ՝ ձեոր , 
որ ձեոտէ մէկր որ գՏա իս Հետս կ՝ ուտէ յ ոքա ա Ր~՛ 

1 9 ար մատնէ ։ \շւ անոկր սկսան տրտսհւ յ ու մկկիկ 
մէկիկ Ր Ա ել աեոր . \\՝հքսէ ե°ս եմ՝ հ 1ւ ուրիշ մի ճ 

20 XV հր՛ է ռս Ա ս ։ \ պ նիկաւ պատասիւան տուաւ ու 
րսաւ ա՚հոհո . |^*#» տասուերկուռէգ մէկր՝ որ թն^. 

21 ձի Հետ քյ. )հ*–+շ "է" ա ^Ը. 1" ք^ ե Ց ։ &Էր ալ Ւ \\րդ1^՛ 
մար գոյ կ՝երեժայ՝ իսչպէս որ գրուտօ՜ է իրե՛ն 
Համար . բաւռ գաւ աս մարդուս՝ որ ա՛հ ձեսրոմր 
\\րգէա մարգու կր մատնուի . աոէկ Էր ան մար^, 
գուն որ հրնաԾ չտլար ։ 

22 1^«– սանի որ անոնռ կ՚ուտէի՚ն , (Հիսուս Հառ 



«ՒԼՈՒ1" ք) ՛Ի 133 

առաւ օրՀ՚նեո ու կտրես ) 1ւ տուաւ ւսնււնո՝ ու 
23 րսաւ ♦ \^ռէք > աս է իմ՝ մարմի՛նս : լ^<ւ զաւա^ 

քմր առաւ գոՀառաւ յ ու տուաւ անոնզ ♦ 1ւ ա^ 
24 սՂքնքն ալ խմեցին անկկ ։ 1)ւ րսաւ անոնզ . |^ 

Աիկայ է իմ՝ արիւնս ՛Նոր ուխտի ) որ շատերու 
25 Համար կր թափուի ։ յՀշմարիտ կորսեմ՝ ձեզի . 

ասկէ ետև. որթի՛ն բեոբէ՚ն բնաւ պիտի չխմեմ՝ 

մԱնչե. ասս օրր երբոր անիկաւ ՛նոր խմեմ՛՛ \ Պ ք ստու^ 

&ու թագաւորութեանր մէ9 ։ 
26 1^՛– օրՀ՚նութիւն մր երգելէքն ետԼւ ՚^իթենեառ 
27 լեո-ր ելան ։ \շւ (^իսուս րսաւ անոնս ♦ \^մէՆքգ 

ալ աս գիշեր իմ՝ վբայովս պիտի դաւթ ւսկղիր ♦ 

ինչու որ գրուաեր է թ՜է՝ ՚Հովիւր պիտի զարնեմ՝ , 
28 ու ոչխարները պիտի ցրուին ։ \\այս յարա ^ 

թ-իւն առնելէս ետէւ ձեզմկ առաք Հ իալիլեա պի֊ 
29 տի երթամ՝ ։ ^ոկ ^\ետրոս րսաւ անոր ♦ (ծ^Է֊ 

պէտ ամէնբն ալ գայթ ակզին յ Բ ա 1՚յ շէ թէ ռս ։ 
30 1^*– ԼՀիսու֊ս րսաւ անոր ♦ յՀշմարիտ 1լ րսեմ՝ օե^ 

զի յ որ գուն «*լ աս գիշեր գեռ Հաւր երկու ւսն^ 

գաս չխօսւսհ ) Ւրէբ անգամ՝ զիս պիտի ուրա^ 
31 նաս : \\այչյ <1|^*յ«յ.է»* աւելի կր պնգէր՝ ու կ՛՝ րսէր ♦ 

(ձ՝էեւ .թեզի Հետ մեռնիլ պէտք բլլայ խն&ի ) բՐ֊ 

Ղւաւ *թեգ պիտի չուրս/նամ՝ . նոէնպկս կ՚րսէի՚ն 

ասՂ^նքն ալ ։ 
32 Նկ ա<ս ուն տեգը որա՛ն անու՛ն ր Լ \*եթսեմանի 

Էր յ ու րսաւ իր ւսշակեր տներ ուն . Հ^ոս նստե^ 
33 ցէվ1 մինչէւ որ ես ազօթք րնեմ՝ ։ \*ւ իր Հետո 

առնելով ^Հետրոսր ու ԼՀակոբոսր 1ւ Լ^ովՀաննԷ^ 
34 որ յ սկսաւ խռովիլ 1ւ վշտա՛նալ : \*խ ատենր րսաւ 

սՒնոնց ♦ \^մ՝ անձս մեռնելու չափ տրտում՝ է ♦ 
35 Հոս կեցկվՅ՝ 1ւ արթ՜ո՛ւն մնացէ^ք : ք)՛– Ք֊իշ "0՛ 

առա^ էրթ՜ալով ) ^ \չ$«ր կ***յ գետխնր խնկաւ , 1լ 

ագօթք րրաւ ) որ եթ~է կարելի է՝ ան ժամի իր֊ 
36 մկ անցնի : \շւ րսաւ . \^բա Հ^այր , ամԼ՚ն բա՛ն 

վ*եգի Հ՚նարաւոր է ) աս գաւաթր խնձմկ աե֊ 



134 ԱհՆՏԱՐՄւ» 08 1ՐԱՐԿՈՍ1՝ 

գուր . բաւգ չէ քմէ քւնչպէս որ ես ւլ ուգեմ՝ յ Հա^ 
37 պա քւնչպէս որ գուն Հո֊հԷ» ։ \*ւ. եկսււ ու. գւսնոնռ 

վլնագաՀք գւուսւ ^ ււ. ոսււս ^Հէտրոսրն ♦ \)իմո*ն՝ 

կր .բնանաս * չկրգար ժաս մր արթ-ուն կենաք է 
38 Արթուն կեցէվլ և. ագօթք Ը ո Է֊թ ) Ո Ր փորձող 

իժեան մԷ9 չմտնէռ . Հոգի՛ն ւօժար Է յ բաւգ 
39 մարւՌէնր տկար ։ \հլ. ՚նորէքն գնագ ագօ/մբ րրաւ , 
40 սուն խօսռր րսեւոմ ։ \հլ գարձաւ ու գւսնոնռ 

նորէքն րնաոահ գտաւ. » ինչու, որ աՀքերնրն Ծան^ 

րառաԾ Էր ^ 1ւ չէք^ո գոտեր բյէ ի ոչ պատասխան 
41 տա՛ն անոր ։ \*րրորգ անգամ՝ ալ եկաւ > ու ր^ 

սաւ. անոնգ . \* ք սկէ եւոււ ւլնագէռ՝ ու. Հանգչեի 

գէյ* * բաւական է , ժամր Հա սաւ. * աՀա (\րգբս 

մարգու մհգաւորներուն ձեո^բր սր մատնուի ։ 
42 \7էէվ1 երքժանբ յ աՀա մօտեոաւ. անիկա է՝ որ գէս 

պիտի մատն է ։ 
43 1^*– գեռ ւմնիգաւ ***** որ կր իւօսէր է իսկոքն հՀոլ^ 

գան՝ տասուերկուոէ*1ւ մէկր եկաւ , 1ւ իր Հետր 
ոական ա ւապե տնե բուն 1ւ գպիրներուն ու. հ^երե^ 

րուն գոգմէՆ շատ բագմհւթ իւն՝ սուրերոմ ու բի֊ 
44 րերոմ ։ \շւ. գա՛նիկաւ մատնոգը անոնգ ՛նշան մր 

տուեր էր՝՝ րսեւոմ . \\ ՛մ որ ես Համբուրեմ ■ ան է , 

բունեգէռ ա՛նիկա ւ՝ և. գգուշութեամբ ւոարէռ ։ 
45 ք|«– ա՛նիկա յ գաւոմ շուտ մր մօտեգաւ. անոր՝ և. ր^ 

սաւ յ \\*աբբի ճ \\\աբբի , ու Համբուրեգ գանիկաւ ։ 
46 1^*– անոնռ իրենգ ձեոռերր անոր մրաւ ձգեգիս 
47 ու. բրւնեգթն գանիկաւ ։ \շւ. ռոմր կաւնոդներէքն 

մէկր սուրբ ոաշեգ՝ ու. գարկաւ ռսյՀանաւապե^, 

տրն &աո–աւրն յ ու. անոր ականշր մէկդի Հսւնեգ ։ 
48 1^՛– \\իսուս պատասիւան տաւոմ րսաւ անոնռ ♦ 

Ւբր քմէ աւ ֊ապակի՜ մրաւ եւ ար՝ սուրերոմ ու. բի֊ 
49 րերոմ գրս բունեւոլ . \^մէՂւ օր ձեր ռոմն էի ^ ու. 

տաճարի՛ն մէ9 կր սորմեգրնէի ) ճւ գէս չթոյնե^, 
30 ցիք * Բ ա յց "րպէ" գե գ/՚ՐԲ ե ՐԸ կատարութն ։ \Հւ 

ատենր բո/որ «♦շ^էյ^է՚յը քժոգուգիս գանիկաւ ու. 



<)՝ԼՈ1՝Ի՛ յ՛)՝ 133 

51 փախան ։ \հլ. մէկ երիտասարգ մր անոր ետեէքն 
և ՝ երքմար՝ մերկ Տա»յՀւր մրայ կաաւ մի առած ♦ ու 

52 երիւոասարգներր ղանիկայ բռնեչյի՚ն . \՝Հէւ ալ 
կաաւ ր 1էհողուղ ճ ու մերկ փախաւ անոնոմէ ։ 

53 1^՛– տարթն Հ\եսու սր օաՀանայասլետրն . ու 
անոր ռոմր ժողմուեոան բոլոր ռաՀանայապետ^ 

54 *եերր , 1ւ ձերերր ու. դաՒրեերր ։ \^ւ ^\ետրոս 
Հեռուանղ անոր ետեէքն գնաղ մքւնչէւ *հերսր ռա^ 
Հանայապետխն գաւիքմր ) 1ւ սպասաւորներուն 
Հետ *նստաւ , ու մաո ած կրակին .րովր կր աար^ 

55 ՛նար * Ն ս ն վ՚տՀա՚նայասլետներր ու բոլոր ժո^ 
ղոմքր \\իսուսի դէմ՝ մկայու/ժիւն կր ւրնտռէրն 

56 որ ոանիկաւ մեռղրնե՚ն > 1ւ չէի՛ն գաներ . ՀՀնչու 
որ շաաերր սուա մկայութ՜իւն կր մկայէրն անոր 
գէմ՝ յ ու մկայուիմիւն՚ներր 1՝Հ*Ւջ»– Համաձայն 

57 քհք՚ւ՛ ։ 1/՛– ոմանք Լսււ1ւ սուտ մկայուէժիւն կ՝ Ր֊– 

58 ՚նէթն անոր գէմ՝ ճ ու 1լ րսէխն ) \ծ՝Է մենք լսեցինք 
ատկէ ճ որ կ՚րսէր . \հա ատ ձԼռաղործ տաճարր 
ար ահ ռակեմ՝ , 1ւ հրեք օրուան մէ\ ուրիշ մր 

59 պիտի շ1խեմ՝ առանռ ձեռագորՆի : \\այչյ անանկ 

60 ս^լ իրենղ մկայութիւնր Համաձայն չէր ։ \շւ 

ոաՀանայապետր մէՉտեղը ոար ելլելոմ ^ Հար^ 

բուռ քՀհսուսհ՚ն՝ ու րսաւ ♦ 0\ատասխան մր չես 

61 տար . խ՚նչ կր մ կայե՛ն ասոնր վշե ղի գէմ՝ ։ \ճայո 
աեհկայ լուռ կր կենար , 1ւ պատասխան մր չէր 
տար . ռաՀանայապետր ՚նորէ՚ն կր Հարւյրնէր 
անոր՝ ու ե րսէր . ՚\\ուն ես ՝–\Հրիստոսր ճ օրՀսեսէէ 

62 1՝***յ»"*–^»յ ՈրգԻ" ։ \է՚– Լ\էսուս րսաւ ) \հա ես . 
ու պիտի տեսնէռ \\րգապ մարգոյ յ(.\օրուլժեան 
աԳ կողմի ՛նստած , ու երէլնիռ ամպերովը եկահ : 

63 1/*– յչաՀանայապետր իր Հանգերձ՚ներր սլատ^, 
ո֊եչյ՝ ու րսաւ ♦ \^լ խ*նչ սլէտք է մեղի վկաներ : 

64 ւ՚^է»"^ ՀայՀոյութ՜իւնր լսես իք . ձեղի խ*նչպէս 
1լեր1ւնայ . 1ւ ամէ՚նքր գատապարտեռրն ղանի^. 
կայ ճ թ՜է մաՀապարտ է ։ 



136 ՈԻՆ8ՈՐՈ ԸՍՏ՝ ՄԱՐԿՈՍԻ 

65– 1/՛– ոմանք սկսան Թքնել անոր ) ու երեսը 
Նա&կել ) 1ւ բռունոոմ ձե&ել ու րսեւ ♦ \\՝արգա^ 
րէաորր * ու սաասաւորներր ապա ակ կր ռար^ 
սԷոԱ անոր ։ 

66 1/*– ^Հետրոս մարր գաւհթէն Էր յ ու քաՀանա^ 

67 ւապԼա1է1ւ աոահվհւներԼ^ն մԼկր եկաւ , \\ւ տես^ 
*1ւելոմ ՕՀետրոսր որ սր տար սար , Նաւեոաւ սա որ՝ 
ու րսաւ . ՚\\ուն ալ (Հհ սուս ՝ Հ ք ա ո ով ր է, ո ի //// Հետս 

68 ԷՒր ։ \՝^ սյ 11 ո/նհկաւ ուրառաւ՝ ու րսաւ ♦ ՚^ես 
դիտեր 1ւ չեմ՝ Հասկրնար՝ իժ Է դուն ի*նչ սր իւօ^ 
սիս ♦ ու երռոր դուրս ե/աւ՝ գաւիիժրն էէյա&շ աու^ 

69 շե֊ր , Հաւր լսօսեռաւ : \ք՚ւ աոաարնր նորէն աե ^ 
սաւ ոանիկաւ > ու սկսաւ բոլորտիքր կաւնոոնե^ 

/Օ րուս րսել իմէ > \ Պ Ք Ա *»լ անոնռմէ է ♦ ւէյ«լ անիկա ւ 
սորէրյ ուրառաւ : \\ւ քիչ Ար ատենէ՚ն եւոթր՝ 
սոր1քն բոլորտիքր կաւնոոներր րսրն ^\ետրոսրն . 
\\հրաւր ք»֊1՛ «**լ անոնռմէ ես . րնչու որ *\^աւր^ 
լեառի ես յ ււ քու պոուռուաօքդ աւ նման է ա1»1շ ։ 

71 \^*աւս անիկաւ սկսաւ ււհւիհ Լլ ու երդուս րնել՝ 
րսելոմ ի1 է յ \ք Ա ա " մարդր չես ՜ճան Հնար յ որուն 

72 Հասար գուռ ս րսէք : |^*. ոսկուն երկրորդ ան^ 
գամ՝ Հաւր էսօսեռաւ ♦ ու ^Հետրոս մոտոր բերաւ 
սա խօսքր՝ որ ՀՀիսուս հրե՛ն րսեր էր քմէ > ՚\՝եռ 
Հաւր երկու անգամ՝ չքսօսած–՝ դուն հրեք ան^ 
գամ՝ պիտի ուրանաս պիս . ու սկսաւ լալ • 

1 Գի սա ս կասլո, ւսձ կը տարափ Գ\իղատոսին առՀևը և. կ՝ ամրաստան ո լի յ 15 Պ^75" ա "" 
ժ ողովու րգի՚ե մե& աղաղակին նայելով^ մարգասպան ք^արաբբան կ՚արձակէ , Լ Գիսա . 
սը ձԼոք կու. տայ որ խաչուի « 17 Փ ու շիրէ պ–"կ մէ կը գնեն Հիսուսի դչուխշ . 19 
անոր երեսր կշ թքնեն և. ղանիկայ &աղր կ՛ընեն . 27 խաչը կը Հանեն երկու, չարագործ, 
ներռն յկ1աեղըլ . 29 Հրէ"ԱՔ սասաիկ նախատինքներ կու. տան անոր . 39 Բ"Աց ^"՚֊ 
րի. րապևտը կը խոստովանի թկ անիկա յ Աօսւուծո/ որդին կ , 43 &»վչքէփ աատոէ-ոԼ 
կը թաղէ ղԳիսոսս I 

1 1^/. առտուանո շուտ մէ քաՀանայաաետներլլ 
հ– երերուն ու դպիրներուն Հետ՝ և. բոլոր ժողովքն 
ալ խորՀուրգ րրքէն , ՀՀիսուսը կաաեչյի՚ն՝ ու տա^ 



<1՝ԼՈԻ1" 1&12 137 

2 րէն մատնեոէն *1\էդատոսէՆ ։ \շւ <Հ\էոատոս Հար^ 

սա ռ ա՛նոր՝ »•֊ շ*****– ♦ ՚\\ուն ես Հարկից քժագաւո^ 

որ . անէկաւ ալ պատասխան տալով րսաւ անոր . 

3 ՚\՝ուն կ՝ րսես ։ \^ւ քաՀանայապեսւներր շատ 

4 աւ1՝րսուաա1ւա ք(1 եւ՚հ կ՚րնԷԷն անոր վրայով ։ \\ւ 

<1\իոաաոս ՚նորէխ Հարչյուչյ աեոր՝ ըսելով . ^\ա^ 

տասխան մի չե՞ս տար . ՛նայ Է որ չափ քեղի դէմ 

5 կր վկայե՛ն ։ \քւ ԼՀէսուս տակաւէ՚ն պատասխան 

մր չտուաւ ) մքէնչէւ որ ԱՀէղատոս ղարմաըաւ ։ 

6 \\աւռ տօ՚նէն ատե՚նր կապուաճ մր կ՚արձակէր 

7 անոնս , "ՐՐ Ո Ր էրե՛նք ուզխ1էն ։ \^ւ ՏԷէլշ կար 

որուն անունր \\արաբբա Էր ) խո-ովարարներուն 

Հետր կապա. աճ > որոնք Է/ռովուլժեան ատեսր 

8 մարդասպանութ-էւն րրեր էէս : \շւ ժողովուրդ 

որ աղաղակելով՝ սկսաւ էսն դրել պէ ՀԱֆ րնչպէս որ 

9 մէշտ կ՝ րնէր էրե՚նս : \/ճ. <1\էղատոս անոն/յ պա^ 

տաս/սան տուաւ ու րսաւ . 1| ուզէք որ Հ^րէէց 

40 Թագաւորր արձակեմ ձեղի : ՝^\Հանղի գէտէր 

որ քա^անաւապետներր ՚նաէւանձէ Համար մատ^. 

41 ՚ներ էէ՚ն ղանէկաւ ։ \\աւո քահանա ւապեւոներր 

ժողովուրդր գրգռեռխն »յյ ^1*^^*1 ւաւէտ \\արաբ*^ 

42 բան էրե՚նղ արձակել ։ ^կորէ^ն ^Հէղատոս պա^, 

տասխան տուաւ ու րսաւ անոնո ♦ Հ^ասլսւ Հ^րէ^ 

էո Թ ադաւ որ րսաձոնէդ ր՚նՀ զ ուզէք որ րնեմ ։ 

43 1|* անոնք ՚նորէ՚ն կ՝ աղաղակէխն ք \\սսչԱ Հանէ ա^ 

44 տէկաւ ։ ^\էոատոս րսաւ անոնո . \\այո ր՚նչ Հար 

գորճ րրա& է ատէկաւ » 1ւ անոնո ալ աւելը կ ՝ա^ 

4 5 ղաղակէխն՝ »֊ ^է**հ^ * \ Հ1լս չը Հանէ ատէկաւ ։ \^Հ– 

0\էոատոս ժ ողով/ո ող ր գոՀ թնպ ուսելով՝ \\ա^ 

րաբբան արձակես անոնս > ու ԼՀէսուսր ծ՜եճելով՝ 

ձեռք տուաւ որ խաձուէ ։ 

46 լ^*– ղքէնուորներր ՛ներս տարէ՚ն ոանէկաւ գաւէ^, 

Թ ր աւսքէնքն պալատր ♦ 1ւ բոլոր գունդր մէկտեո 

47 կանչեղէա * \\ւ Հագոուռէ՚ն անոր ճէրանէ՚ներ ^ 1ւ 

18 փշ ռ ո1քն պսակ Հէւսելով՝ անոր ^լ^-^ը ԴՐէ**՛ * է\ 1 – 



138 շԻԵտոաե ւ*ատ աաոսւ՝ 

սկսան բարէւ տալ անոր՝ »<- շ"հլ* \\դ$րԽ –Ք^՚ք "ՀկՒ՝ 
19 րԷԷց թագաւոր ։ \^ւ անոր գլուխր եղէգով կր 

ծե&Էին ) ու կր թոխէին անոր , 1ւ ծ՛նկան վրա/ 
20 Գ ա Է ո վ^ երկրսլագութիւն կ՚րնէին աեոր ։ \\լ 

երբոր հոսղբ րրին զանիկաւ ) ձիրանիներր վը^ 

րայէն Հանեոին ) 1ւ իր Հանդերձներր Հագղու^, 

ցին աեոր ) ու դուրս Հանեոին ղանիկաւ՝ որ խա^ 

չը Հ աեե՚Ա : 
21 |^«. \)իմհն կիւրենաչյին՝ \Հդֆք սանդր ոսի՛ն եւ 

\\*ուփոսին Հայրր ^ որ անկէ 1լ անղնէր արտ/շն 

եկած՜ , սլաՀակ ոոսնեռրն որ աեոր իյաչը վերղր^ 
22 նէ ։ ք)ճ. տարին անիկաւ 1 իողգո/մա շսո֊աֆ. տե^ 
23 դԸ ) ( որ կր թ-արգմանուի՝ 1 իանկի տեղ ♦ ) 1^ճ. 

անոր ոմքււռսոտ/ Խաո՛նած գինի տոլին՝ որ Խմէ , 
24 բայո թնոր չառաւ ♦ \\ւ իւաՀԱ Հանեգէոն ղանիկաւ ♦ 

1ւ անոր Հանդերձներր բաժ՚էւ եղի՛ն , անոնղ վրայ 
25 մի՜ճակ ձգելով՝ քմէ ով ինչ պիտի աո՚նէ ։ (իամր 
26 իրերն էր , ու իւաչյլ Հանեղէէն անիկաւ : 1^#. անոր 

յանցանքի դիրր դրուաձ կր , Հ.Լ ՚ՀրէԽ թ 1 "֊ 
2/ դաւորն ^ : \\ւ աեոր Հետ երկու աւագակ Խաչը 

Հանեոին ♦ ս՚էկր անոր ա$ կողմէն > ու մէկր ձախ 
28 կողմէն ։ \^ւ կատարուեգաւ ան դիրր՝ որ կ՝ րսէ ^ 
29 Թէ \Հնօրէ՚ններուն Հետ սեպուեգաւ ։ \^ւ֊ անոնռ 

որ ղանմնէրն՝ կր ՀաւՀուէին անոր յ ղւա Խ՚նի՚ն 

կր շարմէին՝ ու կ՚րսէին ♦ \* ք ւադ որ տաճար ր կր 

քակէիր , 1ւ իրեր օրուան մէ^ կր շինէիր . 
30 \*ԿքգբԿքդ աղատէ ) ու եշե՚Ր ատ Խաչէդ ։ 
31 ^ԼքՈ/սաէս ալ ոաՀանաւապետներր դպիրներուն 

Հետ իրենգ մէ$ը ծ՜աղր րնելով կ՝ րսէ /էն ♦ \\ւ~րիշ֊ 
32 ներր ագատեգ | 1^1Բղէբկբր ձկւ^ սսյ Ր առատեւ ։ \^գ 

՝\Հրիստոսր \»սրաւէլի ի1 աղաւորր՝ թ՜ող Հիմա 

իյաչէքն վար իշնէ , որ տեսնենք ու Հաւատանր . 

1ւ իր Հետր խաչըլ ելլողն երր կր նաիւատէին ղա^, 

նիկայ ։ 
33 (1«– ՀԽյֆբքէրԳ մամի Հասածին պէս , բոլոր 



€ հւյւԻ1" *Հ» 139 

1,րկր1ւ1ւ ւ/լաւյ խէւա ար եղաւ մէհւչեւ րններորգ ժա^ 

34 մր ։ Ն լ իններորղ ժամուն՝ Լ\իսուս մեհր ձւսյ֊. 

Նով աղաղակեց ) ու րսաւ . \հԷ°Ի ճէթք* լո՛մա սա^ 

բաքթանի . որ կր թարգմանուի ) \՝ ք ստուա& իմ՝՝ 

35 \՝ստուա& իմ՝ , ի՛նչու զիս թողուցիր ։ \^ւ քո^ 

վը կաքնովներէքն ոմանք երբոր լսեցի՛ն՝ կ՚րսէին 

36 թէ , Նղիւմն կր կանչէ : քի "Գկը Վ աւ էԿ սպու՛նգ 

մի քացախով լեցուց , ու եղխգի մի անցրէտելով՝ 

աու սՅւ անոր որ խմէ ) 1ւ րսաւ ♦ \ձ՝ոգ տուր տես^. 

՚նենք՝ թէ կղիան կու գայ ատիկսց վար իքե^ 

ցրեելու : 

37 1^ (ձիսուս մհձ ձայն մի Հանեց , ու Հոգի 

38 տուաւ : (\ւ տաճարին վարագոյրր երկուքի 

39 պատուեցաւ վերէն ՛ի վար ։ \շւ Հարիւրապետր 

որ անոր գիմացր կեցեր էր ) տեսնելով որ այս^ 

պէս աղաղակելով Հոգի տուաւ ) րսաւ . (Սիրալի 

40 \\րգի \՝,ստուձոյ էր աս մարգր : \Հնի1իւեր ալ 

կային՝ որ Հեո-ուսհւց կր ՚նւսյէի՚ն ♦ որոնց մէշն էր 

\)՝արիամ՝ \\՝ագգաղենացին , 1ւ սլղտիկ ՀՀակո^ 

բոսին ու (Հովսեսին մայրր՝ \\՝արիամ՝ ՚, 1ւ \)ողով^. 

41 մէ . \\րոնք՝ երբոր (Ա**–* *իալիլեա էր , իր ետե^ 

ւէն և՛ երթայի՛ն ) 1ւ իրեն սսլասաւորութիւն կ՝ր֊ 

՚նէին . 1ւ ուրիշ շատ 1լնի1լներ ալ որ իր Հետր 

\էրուսաղէմ՝ ելեր էին ։ 

42 Ո՛^ երբոր իրիկուն եղաւ , *»\ տհհ ուրբաթ՝ այս~ 

43 թւք 1 ՛ շաբաթին աո-ֆի օրր ըլւ ա լով ) Հ1 ո վ ս էփ 

\*րիմաթացի երէւելի խորՀրգական մր՝ որ ինքն 

ալ \\ստու&ոյ թագաւորութեանր կր սսլասէր , 

եկաւ՝ ու Համարձակութիւն րնելով՝ <1\իգատոսին 

քովը մտաւ ) 1ւ (Հի սուսին մարմինր ի/նգրեց ։ 

44 ք1«– ^\իղատոս ղարմացաւ որ արգէքն մեռած՜ րլ^ 
լաւ ♦ 1ւ Հարիւրասլետր իրեն կանչելով Հարցուց 

45 անոր թէ՝ (" ատ ատեն է որ մհռաւ ։ \)ւ երբոր 
*«յ*»յֆը իմաղաւ Հարիւրաաետէն ^ մարմինր \\ով^ 

46 սեփին շնորՀեց ։ \^ւ Լ՚Հ՞էհՀ կտաւ գ1՚եց ) ու ղա~ 



140 սԻՆտա՚Մւ ըստ ա՝,աոտ՝ 

՚նիկայ վար իՀեչյրնելով՝ կտաւոմը փաթթեց , ու 
գրաւ գերեզմանի մր մէ$՝ որ ոարէ փորուահր էր * 
4/ 1ւ –Բ ա Ր ՚ Ր գլսարգուգ գերեզմա՛նին դուո.ր : )՝սկ 
\\՝արիամ Ս՝ ւսոգաոենւսորն յ ու. Լ^ոզսեսի՚ն &»քք» 
\\՝արիամ տեսան ան տեղը յ ուր որ գրուեզաւ : 

«1՝Լ– <)՝.<>. 

I Հրեշաակ մլլ ■ՀԼրէսաոսի յարու֊թ֊իւն աո՚եԼւր կ՝ աւ ԼաԼ 1՚րևք կ՚եիկներու ւ 9 –Հրէսաոա 
կ՚երևտնայ \բարիամ՝ \քագգաղե՚եառիիՆ , 12 արար գացուլ երկու, սւշակերսւ՚սերուն , \^ 
եաքր ա ո ավ>Լ ա ւն Լ ր ու Ն , \ , յ որոնք կր ԷսրկԷ աւ Լ աւււրաեր քարոզելու, լ ^9 ՝\1րր՚"ոաւ եր ֊ 
կրԿբՐ կք> ՝)ամրաոնայ է 

1 ք |ճ. երբոր շաբաքմր անզաւ յ Ա՝արիամ \\՝ագ*^ 
գազենագրն 1ւ Լ^ակոբոսիս ^***յ^շ \\՝արիամ 1ւ 
\\ոզոգմէ տունկեր Ծա քսու աո-ին ^ որ գան օծԵա 

2 անհեաւ ։ \ք*֊ մէկշաբքժի աո-տուանռ շատ կա^, 
նուիւ արււր որ կր հագէր՝ եգան գերեզմանր յ 

Օ \\է֊ իրարու գ րսէրն * ՝֊\Հարր ոգ պիտի գլտորզր^ 

դ նէ մեգի գերեզմանին գոհտէքն ♦ ( \\ւ նաւեզան տե^ 
սան որ ոարր գլտորգուաԾ էր ♦ ) ինչու որ շատ 

5 սՂաԾ էր X \հլ֊ ՛ներս գերեզմանր մտնե/ոգ՝ երրտա^ 
սարգ մր տեսան որ ա\ կոզմր նստեր Էր ՜ճերմակ 

պատմուճան կա գահ յ ու գարՀուրեզան X \հլ 
անիկաւ րսաւ անոնգ * \\՝ի զարհուր հո . \\իսուս 
՛կա զովը նոթն կր ւթնտո-էո , որ իւաչուեռաւ . ա^ 
նիկաւ ւարու/ժիւն սա աւ յ Հոս չէ . /// *ւււ ան 

7 տեգը ուր որ դրի՛ն զանիկայ ։ Ւ ա յց Գ ա Ց^Ք 
րսէռ անոր աշակերտներուն 1ւ 0\ետրոսին ) թ՜է 
***Հ*ձ ձեգմէ աո֊աԳ Հ իալըլհա կ՝ երթ աւ , Հոն պիտի 

8 տեսնէռ անիկաւ՝ թնտոր որ ձեզը րսաւ ։ \քւ 
անոնբ դոզով ու ապշոււժեամբ բոյնուաԾ ելան 
ու փախան գերեզմանքին • 1ւ մէկու մր բան չը~ 
սին յ ռանգը կր վաիւնամՀն : 

9 Հ^«**– «♦ մէկշաբթի առտուանո յարուքժիւն ա^ 

ռ–աԾ ճ առաԳ \\՝արիամ ^ագգագե՚նառիի՚ն երԼւ^ 

10 ց աւլ ) ո ր անկէ եօթր գէւ Հաներ էր ։ \Հնիկայ 

գնազ անոնգ պատմեգ՝ որոնք անոր Հետն էրն , 

II երբոր սուգ կ՚՚րնէի՚ն ու կու լային ; \՝սկ անոնբ 



ԳԱՈ4» <)՝.«. 141 

երբոր ւսեգթն թէ եե՚նգանի է՝ 1ւ թէ բրեն երէւ^, 

ււաւ , **//// ււսւ1 ա ո Ի ե : 
12 ^ԱՀքր ՈԼ Րր7 եերասարաԱբոս երււգաւ սա ո սոսկ 
13 երկանքին՝ որ ոաւեւոմ արտր 1լ եր թատթյ ։ \^ւ 

ահոհր ո աո1ւհ ուրիշներուն պատսեգրն ♦ ու. ա^ 

՚նո՚նգ այ չՀաւատագրն ։ 
14 11 եր9Ա ա աս հու ւ/Լեքւ՚հ 1,ր1ւ ոաւ ) երբոր սեղան 

՛նստած էրն , ու երեսնրն գարեաւ հրենս սաՀա^ 

ւատութիւնր ճւ սրտերնուն եարԾրութիւնր ^ 

սասն գէ որոնռ որ րնսր երււգաւ սեռեքներէ՚ն ւա^. 

րութիւն առած , իրենս չՀաւա տագրն ։ 
1 5 լ>ճ. րսաւ անոնս * *\՝ագէռ բոյոր աշէսարՀ յ ու 

աւետարանր սարոռեգէո բու որ սաեոծ ուած՚նե^ 
10 րուն : \Հն որ Հաւատայ՝ ու մհրտուի յ պիտի 

լիր ես լի չ և. ան որ չՀաւատաւ , արտի գա տա֊ 
1/ պարտուի : |>*ւ անոնս որ եր Հաւատան յ աս 

՚նշան՚ներր անոնս Հետ պիտի երթան . \^ս անու^ 

՚հո§1ս գէւեր պիտի Հա՛նե՛ն , ՛նոր լեգուներ պիտի 
18 իասքւն ♦ ՚Հէեռբերնէէն օձեր պիտի բռնեն . 1ւ թէ 

որ էՌսՀառիթ ՚հՆ՚լ Ա՛ր իւմեՆ ^ իրե՛նս պիտի չւխա^, 

սէ . Հիւանգներու գըաւ ձեռռ պիտի գնե՛ն ♦ ու 

անոնս պիտի աո ոո\ւսնահ : 
19 \^Րգ ճ $էրՐ ասոնգ Հետ իէօսելէքն ետրր երեթն^ 
որ Հասբարձաւ ^ ու ^ստու&ոյ ա\ սոոմր ՚նստաւ : 
20 1՝^ անոնս ելան՝ ու ամէքն տեգ եր ոարոգէթն ♦ 1ւ 

$ԷրՐ ***1***)՚շ գոր&աեիո էր յ ու իւօսբր եր Հաստա^ 

սւէր ան ՛նշա՛ն՛ներ ով՝ որ էս՚նոնո Հետր ե՝ երթ այի*ն : 



ւ՝ւ՝ւ,՝*տա՝ւ՝/ս ըստ ՚սււ՝ւս։սոՒ 



1 ՚Լու֊կասոլ. աւեսւ արանին յ առածաբան ու. թիլն չլ ։ 5 Նղք՚սս՚բեթ֊ին , 2(5 ու. կոյս Ս՝"՛֊ 
րիամին յզութիւնշ « 39 հղիսաջւե թին և. \րարիասրն ւՐարդարԼ ո, .թ իւնը Քրիստոսի 
վրայով^ ւ 57 &"վՀաննէս մկրտչին ծնունդը և. թ լփւստու թ իւ-նր ւ (>7 Ջ^Ք՚^ՐՐ՚^քՐ մար֊ 
գարէութիւձը Քրիստոսին , 76 "– (Հովհաննեսին վրայոմ ։ 

\)րովՀետ1ւ շատերր մեր մէ9ը Հաստատ դիտ^, 
չյուաե՜ բաներուն վրացով ^*բ*ձ– սլաաւԲա թ իւ՚նր 

2 կարգի դնելու, ձեռո զարկի՛ն . \Հնչսլէս որ սկիո^ 
բէ՚ն աչքով տեսնողներր 1ւ խօսքի՚ն սսլասաւոր 

3 եղողներ ր աւ ա՚նղեւյի՚ն մեղ է . \հա ալ որ սկիղբէն 
ան ասՂխ բաներուն ՜ճշդուիԳեամբ տեղեկաղեր 
էր , յարւՐար դատեռի կարդալ գրել վչեղը ճ ով 

4– սլատուական ^էոփիլոս . \\ր սորված՜ բաներուդ 
ստա ղու իէրւ՚նր իժանաս ։ 

5 Հ^րէաստանի *Լերովդէս թ՜ագաւորին օրերր՝ 
\* րիայի ղ ասակարղա թ Լ՚նԱն ա Հ\աքարիա անու^ 
՛նով ոաՀանաւ մր կար * ու անոր 1/նիկր \^Հարո^ 
սի աղ^րղներկն էր յ ււ անոր անուն ր \^ղէսարեթ՜ : 

ք)«– երկուքն ալ էստուհ՜ու առՏււր արդար էի՛ն , էլ 
Հ$Էրո\ը բոլոր աատուիրանքներուն ու իրաւունբ^ 

/ սերուն սէշ անարատու/ժեասբ կր ռա/էին : |^ճ. 
ւլ աւ ակ չունէրն յ ի՛նչու որ \^ղիս աբեթ՜ ասուլ էր ♦ 
ու եոեութն ալ օրերնրն անղուոաօ՝ էրն X 

8 \\ւ֊ երբոր սւնիկալ իր ղ ասակարղոտ 1ժ Լան օրե^, 
րր Հասնելուն ոաՀա՚նաւակաս աաշտօեր կր կա^ 

9 տարէր \* սաու&ու աոՊևր յ ^\ՀաՀանայութեան 

սովորութեանր աէս ճ իրե՛ն իսկաւ որ ՀՀէրոՀը 

10 տաճար ր մտնէ էս՛ն կար կութ ի ւն րնէ X \քԼ– ժո^. 



«ւ՝ւյււ՝ւ» ո 143 

ոոմու րղի՚ն բ ո է ո ր բազմութ-իւնր գուրսր սւղօիմ^, 

11 .բՒ կա քներ էի՛ն ի/ ու՛նկի՛ն ատե՚նո : \\ւ երէւռաւ 
ա՛հ որ՝ Տէրոֆը Հրեշտակը , որ կայներ էր խունկի 

12 սեոանքքն աՓ կ ո Դ^՝Ր ։ 1^*֊ ա^\ ս ՀՔ սյ բէ էԱ երբոր տե^ 
սաւ շփոիմեռւսւ յ ու անոր սոաւ մաիւ մր թնկաւ : 

13 1/*– Հրեշտակր ր աււ / անոր ♦ \\՝ի մաի/նար՝ յԱ^ա*. 

ոարիա յ քէնչու. որ ռու աոօ/ժբգ լսուեռաւ , 1ւ 

.բու, կթնգ \քոիսալւեթ– վշեզի որդի մր պիտի &ր^ 

\1±՚նանի , ու անոր անուն ր (^ոմՀսյն՚նԷս գնես : \շւ 

ռեսի ուրաիւուէժիւն ու մն&ուէժիւն պիտի րւլաւ , 

1ւ շատերր անոր ծՂւանեւուն սոաւ պիտի ուրսւ^ 

1 5 Խանան . \Հնչու որ ԷգԷրոչը աո–Պ1ւր մեհր պիտի 
րւլաւ , 1ւ գքւնի ու օղի պիտի չխմէ ♦ 1ւ գեռ իր 
մօրր որոմաքնէքն \\ուրբ Հրալիով պիտի ւեոուի . 

1 6 1)ւ իսրայէլի որգւոչյւ/է շատերր իրե՛նց $էր Հէս^ 

17 տա ձ ՜ոյ՚ն պիտի գարձրնէ ։ \քւ րնոր անոր առ.^ 
$1ւէ՝ն պիտի գայ \քգիաւի՚ն Հոգիոմը ու ոօրու^, 
թիւնոմը , Հաւրերուն սիրտերր որգւոռր մրաւ 
գարձրնեւու , 1ւ անՀնաոասգներր արդարներ, 
րուն իմասսւութ՜եանր , որ Հգէրոշը բարեկարգ 

18 ժոոոմուրգ Ար պատրաստէ ։ \հ*– ա Հ\աքարիա 
րսաւ Հրեշտակրն ♦ \Հնչոմ գիտնաս ատ բանր . 
որա/Հետե, ես &եր եմ՝ > ու իմ՝ կի՛նս իր օրերր 

19 անոուոաԾ զ X \քԼ– Հրեշտակր պատասիւան սւա^. 
/ոս՝ րսաւ անոր ♦ \^ս ես ^Հ^աբրիէւը որ \^ստու^ 
Ծու աււշևր կր կայնիս յ ու իւրկուեոաւ յշեոքւ 
ոոուռեւու , ււ աս բաներուն աւետիսր ոեոր տա^, 

20 ւու ։ \հ*~ աՀա Համր պիտի րւլաս գուն ^ ու պի֊ 
տի չկրնաս իւօսիւ մրնչււ ա՚ն օրր՝ որ աս բաներր 
րսա՚ն . ոանռր չՀաւատառիր իս աօսքերուս ^ 

21 որոնբ իրեսո ատենրն պիտի կատարուին ։ Հ\ւ 
ժոոոսուրգր ա Հ\աքարիաւին կր սպասէր > ււ կր 
ոարմանաւրն անոր տա՜ճարէւն մգշ ուշանալուն 

22 սոաւ Հ \\ւ երբոր գուրս եւաւ յ $էբ կրնար իւօսիւ 
ա՚նոնո Հետ . 1ւ ի մա ուսն որ տաճարի՛ն մէ9 տե\^ 



144 շինտոո» ոստ գլտ՝տ;սոԻ 

սիս* մի տեսած է * ու ի՚Կթք՛ ՛նշա՛նովդ կր խօսէր 
23 ա՛ն ոնց Հետ ) 1ւ Համր կր կե՛նար ։ քք<ւ եդաւ որ 

երբ ւսհոր պաշտօնեւ1ւ օրերր ։մր1ւոան ) հր տունր 
24 գնաս : |^*– ***** օրերէ^Ա ետքր անոր կրեր \7դե~՛ 

սաբԼթ ւդառաւ յ ու. Հթնգ ասրս րնքդէոյօր կր 
25 պաՀէր ; Լւ կ՝ըսէր * \՝յ ս պէ ս է\րաւ ի՛նձի $էրը 

***** օրերս *. որ ԷՏ կ***» նաւեռաւ սաաատրնռս մար^ 

գոց մէֆէ՚ն վերչյրնելու ։ 
26 Ո*– Աեոերորգ ամսուն մէ9 *\*աբրիէլ Հրեշտակր 

\^ստուծմէ իյրկուեռաւ *\*աւրւեաւի աէկ ^րաոարր՝ 
27 որա՛ն անու՛ն ր \ ք աղարէթ՜ էր , Ս՝4^ հՂ1 ս է ա ՂԼ 

մարդու սր սշանուաԾ > որուն անունր \^ոմսէտ 

Էր՝ ՚\\աւի/ժի տունէքն ♦ էւ ան կուսրն ա՚նունր \^ա^ 
28 րիաւՐ Էր : \\ւ Հրեշտակր անոր գաւոմ՝ րսաւ . 

\\դն\Ւ –Ք եէ Լ "4. շ^որՀըսկալ \»հ ՚ Տէրը –ք ոէ – 

29 Հետդ է ♦ դուն կանանդ մէ\ օրՀնեաւ ես : լ^ււ 
ա՛նիկա ւ տեսնելով՝ անոր իյօսքի՚ն մրաւ շփոթեի 
ռաւ. ) ու ի՚նյյնիրԼ՚ն կր մտաՆԷր՝ իմէ ի՚նչպէս բան 

30 պիտի րս ա 1 աս ոոքոյնր ։ \^ւ Հրեշտակր անոր 
րսաւ * \\՝ի մաիւ՚նար՝ \\՝արիաս ) քան չու որ \*,ս֊ 

31 տուծմէ շնորՀռ գտար ♦ լ^ճ. աՀա պիտի ։դա^ 
՚նաս յ ու որգի պիտի ծ՚նա՚նիս , 1ւ անոր անու՛նր 

32 Լ)իսուս պիտի դնես ։ \Հնիկայ մեծ պիտի Ր/լայ , 
ու \\արձրելոյն \\րդի՚ն պիտի րսուի , 1ւ §էր \*,ս֊ 
տուած պիտի տայ անոր՝ իր Հօրր ՚\\աւիիժրն ա^ 
էմոո^ր . ու ԼՀակոբի՚ն աա՚նր մրաւ ւաւիտեան պի֊ 

33 "՛ի Թագաւորէ ♦ լ^է անոր թ՜ագաւորութ-իւնր 

34 վերք պի*"ի չունե*նպյ : \)ւ \\՝արիամ՝ րսաւ Հրեշ^, 
տակի՚ն * \^"նչպէս պիտի Րէլաւ ատ բանր , որով^ 

35 Հետե, ես էրիկ մարդ չեմ՝ գիտեր ։ \^ւ Հրեշտա^, 
կր պատասիւան տաւոմ՝ րսաւ անոր * Հմուլին 
\)ուրբ պիտի գպ/ .քեղի ) ու \\արձրելոքն դօրու ֊ 
թ՜իւնր օու վրագ Հոմանի պիտի ըլլպ/ * ուստի 
ան օեդմէ հրնանելու սուրբր \\ստուծոյ \\րղի 

36 պիտի րսուի : |^1– աՀա քու ադդականդ. \<պէ^ 



<1՝ԼՈԻ1" Ա 145 

սաբեքմ՝ էււ՚ե եկ այ ալ իր պառ.ւութ–եա1ւ ատեՆր 

արու ղաւակով մի յղե է ♦ ու ասիկայ ան ամուլ 
37 րսուաձխն վեցերորդ ամիսն է . ՀՀնչու որ \^ստու^. 

ձ ո ւ օովը բնաւ ւէէկ րսհւ մի անհ՛նարի՛ն չըլլար : 
38 Ն՛ \\՝արիամ րսաւ . \՝,Հ ա ՝՜~ Տէր ո ^Ը աղախի՛ն՛ն 

յ./ , յշու րսաՆիդ սլէս թող ըլւ"1/ րեե՜է ♦ ու Հր ռ 2֊ 

ա ակր ւմնոր օովէն ղնաց : 
39 \Հկ օրերր ելաւ֊ \\՝արիամ՝ ու արւոորնօք լեո֊^ 
40 ՚նակողմր Լ^ուդայի ^ Ք աոա ՔԸ Գ նա Ց ։ I* 11 ՚Տ" 1 ""^ 

յԼ\աքարիայխն տունր , ու \քղրս աբեթ՜ի՛ն բարէւ 
41 տուաւ ։ \շւ եղաւ որ երբ լսեց \շղիսաբեթ Ա՝ա^ 

րիամթն բար1ւր ) մանուկր ւմնոր որովայն խն մէշը 

խաղ աղ ) ու \^ոիսաբեթ \)ուրբ Հ^ոդիով լեցուե^, 
42 պաւ . լ^*– բարձր ձայնով մի կանչեց՝՝ ու րսաւ ♦ 

Հ)րՀ՚Նեալ ես ղուն կա՛նանց մէ^ ) և– օրՀ՚նեալ Է 
43 յ*ու որովայնիդ պտուղը ։ \շւ֊ աս ի՛նձի ուսկից 
44 եոաւ , որ իմ $ԷրոՀս ո՚պ/րը ի՛նձի գայ . \\ասն 

ոի աՀա երբոր վ>ու բար/ւիդ ձայնր ականթիս 

եկաւ , ւՈսնուկր որովայնիս մէֆը խաղաց ուրա^ 
45 խութե՚նէ՚ն ։ \^ւ երանի անոր՝ որ Հաւատացեր 

է թէ պիտի կատարուի ան բաներր որ $էրո^մէ 
46 րսուեղաւ իրե՛ն ։ \^ւ \\՝արիամ րսաւ . իմ ա՛նձ տյ 
47 կր մեձռրնէ ՏէրՐ * 1^*– ք"^ Հ ո գ1՝ ս ուրախացաւ 
48 իմ ՓրկԽ \*,ստուհրովս : \Հնչու որ իր աղախին 

՚նխն խոնարՀուիմեանր ՚նայեցաւ . վչանղի ա^ա 

ասկկ ետև. բոլոր աոդերր թնձի երանութիւն պի֊ 
49 տի տան ։ \\ ասն ղի *Հո°ՐԸ թ՚ձի մհձամեհ՜ բա^ 
50 *ներ րըաւ . ու անոր անունր սուրբ է : \շւ անոր 

ոոորմութիւնր իրմէ՚ն վախցողներոււն վըպ/ է 
51 աղզէ աղդ ։ \*Բ բաղուկովը ղօրուքժիւն ցուցուց . 

ռիրուռան րըաւ ամբարտաւաններր իրենց սրը^. 
52 Աքի՛ն խորՀուրդովը ։ յԼ\օրաւորներր քր ^շ աքժոււ^ 

՚ներէ՚ն իԳեղուղ , ու խոնարհ՛ներ ր բարձրառուց : 
53 \^նօթխներր բարիքներով լեղուղ , 1ւ Հարուստ^. 
54 *ներր պարապ ՜ճամբեց ։ Հ^դնութիւն րըաւ իր 
10 



146 շհետոոՅճ ըստ ՚սո՝ա՝,սա՝ 

\^սրամլ &առայի՚ն ճ Էհ ողորմհւիժիւնր միտք բերե^ 
55 1 ո *յ • ՀՀ՚շսւհս Ո Ր Ւ^-ՔՐ Խդսեոաւ մեր Հայրերուն՝ 

^ռրաՀամիւն ու անոր սերունոէւն ււա իւոԼւււհ ։ 
56 1/^ \\*՝արիամ՝ անոր քովը հրեք ամիսի Հափ կե^ 

ուա յ ու որ աո։ հր ղ արձաւ ։ 
57 \\ւ֊ \էոէսաբեթ–1է1ւ ծ՚ւ/անե/ու մամանակր լեղուե^. 
58 ղա* , ու որոր սր Ծնաւ ։ \ք՚– լսեղին անոկբ որ 

անոր բոլորտիռր սր բնակէիս ու անոր առգա^ 

կսհէներր յ որ ՀգԷրր սոնոր վրայ որ մեհ^ ողորմա ^ 

էմիւնր ռուռուռ * 1ւ անոր Հետ ս՝ ուրախանային ։ 
59 Ո՛֊ եոաւ որ ութերորգ օրր ու ղան թլփատելու 

եկան . ե ղասիկաւ որ Հօրր անունովը յԼ\աքա^ 
60 րՒ ա կր Կ ո էէր1* ։ Ն ս Կ անոր մաւրր պատասխան 

տուաւ ու րսաւ ♦ Դէ > Հապա ՀՀովՀան՚նէս պի֊ 
61 տի կոչուի ։ \քյլ անոր րսին բհէ՝ ՝\Հու աղգա^, 

կամներուգ մէ9 մէկր չկայ՝ ո ր աս անունով կո^, 
62 Հ ՈԼ Ւ ։ \ Պ ,Հ՝Ք կ՝ րնէՒ^ անոր Հօրր՝ քմէ ի՚ԱՀ ա՝1»֊՝1է*Լ 
63 և՝ ուղխ որ սՒնիկայ կոչուի ։ \Հն ալ տախտակ մր 

ուղեղ ) ու գրեղ՝ րսելով . Հ\ովՀաս*նԷս Է աւոոր 
64 անունր ♦ ու ամէքնքր զարմացան : \շւ իսկուն 

բաղուեղաւ սոնոր բերանր ու անոր լեզուն յ 1ւ կր 
65 խօսէր՝ ու կ՚օրՀ՚նԷր ղ\* ք ստուաե– : \>*. վախ մր 

թնկաւ ան ամՄնուն վրայ՝՝ որ ակր անոնս բոլորտիք 

որ կր բնակէխն ♦ ու աս ամէՀն բաներր Հ^րԷաս^ 

66 տանի բոլոր լեունակոզմր կր զըուցուէր : |^ճ. ա^ 

մէՆ լսողներր իրե՛նց սիրտերուն մէֆը դրի՛ն , ու 

կ՝րսէին ♦ \ Պ ոգեօք աս տղան խ՚եչ պիտի րլլայ . 

ու ՀգէրոԳը ձեռքր անոր Հետն էր : 
67 1^՛֊ անոր Հայրր է.\աքարիսՒն \)ուրբ ^Հոգիով 
68 լեղուսւհ^ մարգարէաղաւ ու րսաւ * ՕրՀնեալ 

ըլւ ա յ Ն ս ր ա յէլե Տէր \՝, սս ՝ ոլա ^լ\ , որ այցելու^ 

թեա*ն ելաւ , 1ւ իր մոզովուրդխն փրկութիւն 
69 րոաւ . \\ւ մեղի փրկութեան եղ^իւր մր Հանեց 
70 իր ՚\՝֊աւիքմ &աո–աւթն տունէքն . ( \Հնչպէս որ 

սուրբերուն բերնովը խօսեցաւ , որոնք աշխ ար Հի 



«ՒԼՈԻԽ Ռ 147 

սկիղբէն ՝ի վեր անոր սՂսրգար1քներն Էին . ) 
71 վէրկութճ՚ճ» մեր թ շնա մթներ Էն , 1ւ բ ո Է ո ր *&*է 
72 ատուլներուն ձեռքէն . \\ղորմութիւ1ւ ընելու 

մեր Հայրերուն վրպյ յ ե իր սուրբ ուխտր միտք 
73 բերելու. ) ( \Հն երգումը՝ որ մեր Հօրր \՝յ*րաՀա^ 
74 մԱն րոաւ , ) մեռի տալու. , \\ր մեր իմ շն ա միւն ե ^ 

րուն ձեուքէն աղատուելով՝ աո աԱչյ վախի ղա^ 
75 ՚^իկպ) պաշտենք , \)րբութիւնով ու արդարու^, 

թ-իւնոմ ստոր առքեր՝ մեր ֆէա^շ բոլոր օր երա՛ն 
76 մէք ։ \քւ դուն ով մանուկ՝ \\արձրելոյն մարգա^ 

րէն պիտի կոչուիս . ինչու որ $էրոխ երեսին 

առԳեէիյ պիտի երքմաս՝ անոր ՜ճամբաները պատ^ 
77 րասաելու , \Հնոր մոոովուրգին գիտւյրնելու \հ\&*) 

փրկուքմիւնը իրենո մեգքերուն թ-ոոուիժիւնո^ 
78 վը ) XV՝ եր \* ք ստու&ոյն գթած– ողորմհւիմեանր 

Համար՝ որով \^ագոգ ա^^աէլշ վեր էխ մեղի ա յց ռ ֊ 
79 լուիմեան եկաւ ) \\ւաւարի ե մաՀուան ստուերի 

մէք ՚նստոոներուն լուս տալու ) *- մեր ոտքերը 

խաղաղու ի1 Լան ՜ճամբուն մէ^ շիտկելու : 
80 1/՛– տղան կը մեձնար ու կը ղօրանար Հոդիով , 

ե անապատներում մէ^ն Էր մինչէւ ան օրը՝ որ 

ի՚Կքր իսրայէլին երեչլաւ : 

՚ՒԼ • Ռ 

է Օգոստոս կաւսրր կը Հրամսյւ1, աշխարհագիր ընել իր բոլոր տԼրութեա՚նը սկք^ է 6 Ք/^– 
րիսաոսի ձԿւուՆոր ւ 8 Հրեշտակ մի աւ֊եաիս կու. տայ ՀովքււՆերուՆ է 13 ՆրՀնայիՆ 
զօրաց բազմութիւնը կ՛ օր՚ֆեն ռ^ստուաձ–՝ Քրիստոսի ձննգեանը ՀաւՐար է 21 Քրիս^ 
սաս կը թ-լփատուի , 22 տա՛ճարը կը տարուի ւ 28 ՀՀիմկօն և. \\Նսա կը մարգարեանան 
Քրիստոսի վրայով ւ 40 Քրիստոս կը զարգանալ իմաստութ-եամբ , 46 տաճարի՛ս սէշ^ 
Հրհիչք վարգապետներուն Հարցմունքներ կ՚ընէ , 51 "֊ իր հՆողացը ՜Հւազանգ կը էքնայ է 

1 \\ւ եղաւ որ ան օրերր Օգոստոս կայսրգն կը֊– 

2 րաման ե/աւ՝ որ բոլոր աշքսարՀ գրուի : ( |^ւ/ 

աոձի աշԷսարՀադիրր եղաւ \\իւրենոսին \)իւ^ 

րիաւի վրայ կուսակա/ուքմիւն րոահր ատեսը ։ ) 

3 |/«– ամէնքր կ՝ երթային աշիւարՀադիրր մտնելու՝ 

4 ամէն մէկր իր քաղաքին մԷԳ ։ Հ\ովսԷփ ալ 

1 իամւլեայէն \ ք աղարէթ– քաղաքէն ելաւ գէպ ՝ի 



ա ԱԻԵՏԱՐՄս ըստ ՚սս՝ա՝,աո՝ 

Հ^րէաստան ՚\±աւ իւժի քադաքր՝ որ ^ե1ժ§ԷՀԷմ՝ 

կ՝ րււ ա ի յ ( րկքր ՚\՝աւի1մի տունէ՚ն ու ադդ ա*. 

5 տոՀմԷ՚ն րլլալու՚ն Համար ) ) \ Պ շխարՀադիրր մոտ^ 

*նելու \\՝ալւիւա1էւ1ւ Հետ ւ/ԼկաԼո , որ ան իր *Եշա^ 

6 ՛նա են էր յ 1ւ յդի էր ։ \\լ եդաւ որ երբ անոնք Հոն 

7 էրն յ անոր հ^նսՒնելու օրերր ւեոու եռան * \հլ֊ հր 

անդրանիկ որդի՛ն հձնաւ , ու. խանձարուրով 

փաիժթ եո ) 1ւ դանիկայ մսա րէւն մէ$ը աառ^ 

կեդուռ ♦ ինչու որ իԳ1ւանէէն մԷ9 իրե՚նդ տեդ չը*, 

դար Հ 

8 \/է ան աԼդր Հոմիւներ կայթն դաշտի մէ9 կե*, 

դ՚՚՚ծ՜ , որոնք իրե՚նդ Հօտերուն գիշերուան աաՀ^ 

9 պանուիմիւնր կ՝ րնէի՚ն : |/#^ աՀա ՀՀէրոԳը Հրեշ*, 

տակր անոնդ դոայ իքաւ , ու ՀգէրոՉը փառ օր ա*, 

սոսդ բուորտիքր Ծագեդաւ ♦ ու. իւիստ շատ մաիւ*. 

10 ուսն : \շւ Հրեշտակր րսաւ անոնո ♦ \\ր մաիւ*, 
նար ^ րնչու որ աՀա ես ձեդ/ւ մեօ՜ ուրաիւութեան 
ւա I, ւււրււ կա տաս ՚, որ ոուոր ժոդոմուրդրն պիտի 

11 ուրու ♦ 1| ասն դէ ձեդի այսօր Փրնէք **հ &նաւ 
Գաւիթի քաղաքին մէ^ , որ ի՛նքը (Հեեալ $էր 

12 է : 1^է աս ձեդի ՛նշան մր շ\\է**յ * մանուկ մր պի֊ 
տի դտնէք իւսւնձարուրոդ փաքժւժաԾ , *- մսուրի 

13 մէշ ււրւա կահ X \^ւ֊ իսկոյն ան Հրեշտակրն Հետր 
Լ/ւ կ՛նայի՛ն դօրքերու բադմուիՒիւն մր եդաւ յ ո*, 

14 րոնք դ\* ք ստուաե կ^օրՀ՚նէի՚ն՝ ու կ՚րսէին . 1/քլ*&> 
բարձրութ ես/նր մէ9 \\ստուեոյ ւիաոք , ու երկ*, 
րիս ԿՍ ա 1 իսսդսւդա ա իւ՚ն . մարդոդ մէշ Հա՜ճու*, 

1 5 Թիւն : \)ւ եդաւ որ երբ Հրեշտաէյներր անոնռմէ 
երկքէնքր մերդան յ Հոմիւներր իրարու ոսին . լ^, 
կէք մի՚նչ/ւ \\եթյէՀԷ^ երքմանք , ու տեսնենք 
ֆհ 1°^%. հ աս եդաե՜ բանր , որն որ $էրՐ մեղի բա֊֊ 

1 6 ց ոէ ֊° ։ \ Հ 1 – եկան արտորնզբ , 1ւ գտան \\՝արիա*, 
մր ու ԼՀոմսէփր էւ մսուրին մԷ9 սլաո-կաե մա*, 

17 ՚նուկր ։ \\ւ երբոր տեսան , իմադ ուռ րն ան իւօս*, 
քրն մբայոմ ) որ աս մանուկէէն Համար իրենց 



«ՒԼՈՒ1» I* 149 

48 զբու֊ըուեցաւ ։ \քւ ամէ՚նքր որ կր լսէին ) կլա 
զար ման այ թե ա՛ն բաներուն վրայ ) որ Հովիւներր 

19 իրե՛նց կր զբուչլէի՚ն ։ \^այչլ \)՝արիամ աս ասՂխ 
բաներր կր պաՀէր , ու իր սրտի՛ն մէխ կր մտա^ 

20 &էր * Ն՚~ Հովիւներր դարձա՛ն ) կր փառաւորէ^ 
ի՚ն ու կ՝ օրՀ՚նէթն զ\* ք ստուա$Ւ ան ամէ՚ն բաներուն 
Համար՝ որ անոթն ու տեսան , ինտոր որ իրե՛նց 
որա զուահ էր ։ 

21 \)ւ երբոր ութ օրերր լմա՛ն եղան ա՛ն ի կա լ թրլ֊ 
փատելու , ա՛ն որ անուն ր (Հի սուս դրուեչլաւ ) որ 
Հրեշտակէ՚ն կոչուաձ Էր՝ դեռ. ի՚Կքր &րը որովայ^ 
՚նթն մէ^ չյղաւյաձ ; 

22 \\՚֊ \\՝ովսէսի՚ն օրենքի՛ն Համեմատ՝ երբոր ա^ 
՚նոնռ մա որա ի՛) եա՚ն օրերր լմրնչլաւ , \^րուսաղէմ 

23 ՛տարի՛ն զանիկայ Տէր ո 2գ առ^էւր Հանելու , ( \Հեչ֊ 
պէս որ դրուաձ է ^էրոխ օրէ՚նքթն մէէ թէ , |^ 
մէ՚ն արու որ արգա՛նդ կր բանալ , ^էրո^յլ սուրբ 

24 րսուի , ) Ո^ Տէր ո $Ը օրէ՚նքի՚ն մէ^ րսուա&ի՚ն պէս 
րնհ ւսլ տալու զո/գ "՚հ տատրակ կամ աղաւնիի 

25 երկու ձագ ։ \քւ աՀա \^րուսաղեմի մէ^ մարդ 
մր կար , որ ույն անունր \\իմէօն էր . ու ան մար^ 
դր արդար ու աստուա&ավաիւ էր , 1ւ ^սրայէլի 
մխիթար ու թ Լա՚եր կր սպաս Էր ♦ ու \)ուրբ Հ^ոդրն 

26 անոր վրաւ Էր ։ \հ<– ա՛ն որ յայտ՚նուաձ Էր \\ուրբ 
Հ^ոգիԷ՚ն՝ թէ մաՀ պիտի չտես՚նէ , միւնչ1ւ որ §է֊ 

27 լ">9ը Օ&եալը տեսնէ ։ \քւ Հոգիով տա՜ճարր 
եկաւ . ու երբոր ձնոոքր բերի՛ն (Հիսուս մանուկր 
որ օրէքնռի՚ն սովորութեանր պէս անոր վրայ ր^ 

28 ՚եե՚ն , \ձևքն ալ զանիկաւ իր գիրկը առաւ , 1ւ օրՀ֊ 

29 ՛սեռ զ\\ստուա&՝ ու րսաւ . \*ւ Հիմա ով $էր՝ ար^ 
ձակես ռու Ծառադ խազազութիւնով ռու խօս^ 

30 յ*իգ Համեմատ . 1| ասն զի իմ աչքերս տեսան 

31 ռու փրկութիւնդ , \\ր բոլոր ժողովուրդներուն 

32 առ$1ւր պատրաստես իր , \ ոլս մր Հեթանոսներ 
րր լուսաւորելու , 1ւ փառս ռու ^սրայէլ ժոզո^ 



150 ՈԻՆ8ՈՈ7Ս Ո11Տ ՚ԱւասՍՈԻ 

33 */ ոլ Րգք՚Գ ։ \>*– \\ Ոէ 1 ս էփ ոլ ասոր ւ/ւսւրր ււարւՈււ^ 
գաօ՝ Էրն ան բաներուն գրաւ ) որ ւսնոր Հասար կր 

34՛ ԽօսուԷի՚ն ։ Հ\ւ 1)/"^°^՛ օրՀ՚նեգ գանոնռ ) 1ւ ա^ 
՛նոր սօրր \\՝արիասհն րսսււ . լ^^*// աս Տ»*՝ն»ա. է» 
\»սրաւէտ սէշ շատ սսւրգոգ իւնաւուն ու եւլեւուն 
Հասար յ ու Հակառակուքժեսւն նպատակ /ը շըաը– 

35 Հասար կեգաԾ է * ( |^հ. յ*ու սրտէգ աք /ժուր սր 
արար անոսր յ ) որ ա«ա11լ**Լ շատ սրտերէս էսոր^ 
Հուրդներր ւաւտնուրն : 

36 \հլ Հ**1> Էր \*Հն*նա մարգարեն <\>սյնուեւէւ ագ^Էկր՝ 
\* ք սերբ գեգէն . ասիկաւ որ օրերր շատ անռու ոահ 
էր ճ էրկանր Հետ եօքժր տարր կ1հ.ւաւու1 որ կու^ 

37 սոււժեանր ժասւսնակէն > լ^ճ. որբււարի էր գրե^ 
(օ՜է ուքժսունուչորս տարուան » որ տաճարէն շէր 
գատուեր ^ Հապա ծոաոա ււ աոօրՒքոս \*,**^»~ ֆ՚»յ 

38 ^աո^աւուԹիւն կ՝ րնէր գեշեր ու֊ գորեկ : \շւ ա^. 
սիկաւնոքն ժասուն եկաւ յ ու էգէրոշը գոՀութ՜իւն 
սու տար յ ու անոր գոաւոււ սր չսօսէր աս աժե ., 
սուն յ որոկբ \^րու սաոևւփ մէշ տրեոււժեաս սր 
սպասէրն ։ 

39 ք|«֊ երբոր ասՂՀն բան կատարեռքւն ԷՀէրոչը օրէքն^ 
վ*բ1ւ Համեմատ , ՛նորքին ^Հ^աւէւեա գարձաս իրենգ 

40 *\ 9 ագարէթ՜ ռագաբր ։ \շւ մանուկս կր մե&նար 
ու Հոգիով կր գօրանար՝ իմասւոուիժեամբ ւե^, 
գուաօ՜ յ ու \^ստու&ու շնորՀօր ասոր մոաւ էր ։ 

41 1/*– անոր հրնոո^քր ասԴՀն տարի սատկի աօ՚նի՚ն 

դ2 \քրուսագէմ՝ կ՝ Լրքլ) աւհ՚ն : Հ\ւ երբոր անիկաւ տա^, 
սուերկու տարեկա՛ն եգաւ , ւոօնէւն սոմորութեա^, 

43 *նր պէս երբոր անոնս \քրուսագէմ՝ ելան , լ^ււ ան 
օրերր որ ւմրնգուգքւն՝ ու Ղւորէն ետ գարձաս , 
\\իսուս մանուկր \^րուսագէս սնաո ♦ 1ւ Լ^ոմսէփ 

44 ու անոր մաւրր չէթե գիտեր . Հ^ապա կար&ե^, 
լով թէ անիկաւ ՜ճամբորգներուն Հետն է ) մէկ 
օրուան ՜ճամբաւ ու ատի՛ն . ու կր գւնտոէրն գա^, 
՚նիկատ \հ\Հ*հ ասս ակա՛ն՛ն ե բու՛ն Լւ ՜ճան չւորնե բուն 



«ՒԼՈԻ1» <1՝ 151 

45 *1Է9ը ։ \\ք– երբոր չգտան , ՚նորէ՚ն \քրուսաոխաՐ 

46 դարձա՛ն՝ անիկայ փնտո-ելու ։ Հ\ւ եղաւ որ իրեր 
օրէ՚ն ետբր տաճարի՛ն մէքը գտան զանիկայ , որ 
մարդապետներուն Հետ ՛նստեր Էր , անոնս մտիկ 

47 և՝ րնկր , ու անոնց ֆ*»Լ կր ՀարչյրնԷր ։ \շւ ամհխ 
ա Կար ակւսնԳ գնոոներր կր զարմանայի՛ն անոր 
ի մսատու ե) եանր ու սլատասխան՚ներուն զրայ * 

48 ք|^ երբոր տեսա՛ն ա՛նի կա յ ) ապշահր ւ1նաւյի՚ն . 1ւ 
անոր մաւրր րսաւ. անոր ♦ \\ րդեակ՝ ինչու. Հասար 
մեզի ա յդպհ ս ըբիր • աՀա վ>ու Հայրդ ու ես 

49 իփստ վշտացած վ՛եգ կր փ՚նտո-Էի՚նք ։ \շւ րսաւ 
սհւոնռ . Տ\իս ինչու կր վ/նտռէիք , չէ/կ* գիաեր 

50 Թէ թև&ի սլէտք է որ իմ՝ *Հօրս «է»*»– *ը րլլաէՐ ։ \յ~ւ 
սաոնք չՀասկրցան ան խօսքր որ իրե՛նց զբու֊. 

51 քեռ ։ \շւ իԳաւ անո՚նց Հետ՝ ու գնաց \ 9 ազարԷթ– , 
և. անոնս Հ՛նազանդ Էր . բայց ա՛նոր մայրր աս 
ասՂխ խօսքերր իր սրտի՛ն մէ^ կր պաՀէր ։ 

52 լ^*– (ձիսուս կր զարգանար իմաստուիմիւնոգ ու 
Հասակով յ Լւ ^ստու&մէ ու մար գոց մէ շնորՀ^ք 

«1՝Լ– <1՝ 

1 8ովՀաննեսին քարոդութիւնր և ,Ոլրտու ի1 />. ՛հր . 15 անոր վկայութ իւնը Քրիստոսի Հա^ 
մ՝ ա Ր ՚ 20 Հերովգէս կշ րաՆաարկկ ղֆովՀսյն՚նէս I 21 Քրիստոս կը մկրաուի , ու. եր^ 
կինքէն վկայոսթիւ֊ն կ՚ըԱԱվյ իրեն Համար « 23 &ի"՚"–՚՚ի աարիքշ , և. անոր ազգարա. 
նութիւնշ ֊^ովսեփկն մինչև. ԱգաւՐ եԱելոԼ I 

1 ՀՀիբերիոս կայսրի՛ն թագաւորութեա՚նր տաս֊ 
՚նուՀխնդերորդ տարի՛ն՝ *1\ո*նտացի <*\ի դատ ոսին 
Հ^րէաստանի մրաւ կա սակաւա րՅ՜իւ՚ն րրաՆ ատե֊, 
՚նր յ ու +Հերոմդեսի՚ն՝ Հ \՝*ալրլեացւոց ՚Խ"^ չորրոր֊. 
դաաետուքմեան ատե՛նր , 1ւ անոր եղթօրր <\>իլրա~ 
ա ոսի՛ն՝ \»տուրազւոզ 1ւ ՀՀրաքոնացւոց երկրրն 
մրաւ Հորրորո ապետա ա եան ատենր ^ 1ւ \էււսա֊. 
՚նիաւի \*ոիւր՚նազւոզ մրաւ չորրորդաաետուիյ-եան 

2 ատե՛նր , 1/– \Հն՚նայի ու \\այիափայի քաՀանայա^ 
աետութ-եան ատե՛նր՝ \^ստու&ոյ խօսքր եզաւ 
ՀՀաքարիայի որգւոյն (յովՀան՚նեսին վբայ՝ ա֊. 



152 ոիետարո* ըստ ԴԱ1Իա։ււոԻ 

3 սապատին մէ9 * \ )ւ անիկաւ Սրա \\որգսհւանու 

բոլոր կողմերր յ սւ ապաշքսարութեա՚ն մկրտու ֊ 

թ իւ՚ն կր օարողէր ւ/Լ ղաո ի1 ոոու էէ) եան Համար ♦ 

4՛ ^^շւկէս Ո Ր \ք սա /Ր մարգարէին իւօսքերուն գրր^ 

վ՚բս "կ9 գրուա& Է ճ րսելոմ ♦ \Հաաւլաաի մԷՊ 

կանչողին ձաւնր յ ՀգԷրոշը ՜ճամբան պատրաստեի 

5 ցէք յ աեոր շավիղները շիտկեցեք . 1՝ «/^ <^"/» 

արտի լեղուի յ ճւ ամէ՚ն լեռ. ու ուա ր պիտի ոա&^ 

նալ , /5ւ Ծուո-ր պիտի շիտկուի ^ ու իյորտու բորտ 

6 տեղերր Հարքմ ՜ճամբաներ պիտի ր ուսս * \հլ֊ 

աւ/ԷՆ մարմքւն \^ստու&ոյ փրկութ-իւ՚նր պիտի 

տեսնէ : 

7 ք|«– իրմէս մկրտուելու ելլող մողոմուրգներուն 

ու։ ւա ♦ \*ժերու ծնունդներ՝ ոմ ի մառ ուռ ձեղքէ 

8 գալու բարկա թ ե՚հէ՚ն փախչիլ ։ \\ւ րԼմե ապաշ^, 

իւարուիՒեան արժանաւոր պտուղներ բերէռ յ 1ւ 

ւՀ^՛ սկսիռ ձեր ՚ներսի գին Ր ս Խ Թէ > Ս՝^*^/> մեղի 

Հայր՝ \^բրաՀամր ունինբ . օանղի 1լ ՝ րսեմ՝ ձեղի , 

#ւ#» լ^«#ւ«/ււ–«/^ կարող է աս ոարերէս ^որաՀամի՚ն 

9 որգիներ Հանելու : \՝ւ Հիմա կաղի՚նր ձաուերուն 

արմատեն ռոմը կր գրուի * ուստի ամէն &աու որ 

բարի պտուղ չբերեր , կր կտրուի ու կրակր կր 

40 ձդուի ։ \հլ ժողովուրգներր կր Հարռրնէի՚ն իրե՛ն՝ 

11 ու ղոսէրս ♦ \\ւրեւքն ի՚եչ րնե՚նր : ^Հատասխան 

տուաւ ու րսաւ անո՛նղ . \\՚ մ որ երկու Հանգերձ 

ունի յ քմ՜ ո գ Փ1է չու՚նեղողի՚ն ասս ♦ 1ւ ոմ որ կերա^. 

12 կ ՈԼ Ր ունի յ սունպէս րնէ * \\՝աթսաւորներ ալ 

եկան մկրտուելու յ ու րսրն անոր ♦ \| արղ ւսպԼտ՝ 

1 3 մենր ի նչ րնենռ : \*Հն ալ րսաւ անոնղ » ՚^եղէ 

14՛ Հրամաւուա&1քն սյւելի բան չպաՀան^էօ ։ Տ\ի֊ 

սուորներն ալ կր Հարղրնէ11ն անոր՝ դւ կ՝ րսէին . 

1^*. մե՛նր ի*եՀ րնե՛նռ . րսաւ սւնոնռ ♦ \\՝էկր մի՛ 

ՀարստաՀարէո , 1ւ ^\»֊ «քը կ***յ ղբպարտութ-իւն 

մի՛ րնէռ յ ու ձեր թ՜ոշակոմը բաւակա՚նառէռ Հ 

1 5 \/Րբ ո Ր ժողոմուրգր կր սպասէր յ 1ւ ամէզբր 



«ՒԼՈՒ1» <1՝ 153 

իրե՛նց սրտերուն մէ^ կր մտահէքւն (ՀովՀա՚ն՚նե^. 
սիԿւ Համար՝ թէ աս Է արգեօթ ՝\Հրիստոսր , 
Հ^ովՀսհԽԷս պատասԽան տուաւ ամսնուն՝ ու ո^ 

16 սատ . լ^«# ձեւէ ֆրով կր մկրտեմ ♦ բայց ի՚ն&մէ 
ււս Լքի ռօրաւորր կու գա/ յ որ ես անոր կօշիէլնե^ 
բուն կապերր ռակելու արժանի չես՛՝ . անիկա յ 
ձեգ պիտի մէլրտէ *Հոգւով \)րբով 1ւ կրակովդ . 

17 \\րուն ՀեՆանոցր իր ձեոքն Է ) Լւ իր կալյլ պիտի 
սՂսռրԷ ) ու ոորե՚նր իր ամբարր պիտի ժողվխ , 1ւ 

18 յ ա ՐԴԸլ չմարելու կրակով պիտի պյրէ ։ \\ Լ րիշ 
շատ բաներ ալ կր վչարոզէր՝ ժոդովուրգր յոր~ 
գորելով ։ 

19 ք՝՛^/^ ՚^է՚րովգէս Հորրորգապետր անկէ րսն^ 
դ իմանուեւով իր եդբօրր 1լնկանր Հ^երովգիայթն 
Համար ) 1ւ բոլոր չարուիմիւմներուն Համար՝ 

20 որ յ,ՀերոմգԷս գոր&եդ ) \՝Ն ամե*նուՆ վրայ աս 
ալ աւելցուո , որ Լ^ովՀա՚ն՚նԷսր բանտի մէ^ գո^ 

Յ ե 3 ։ 
21 Հ\ւ երբոր մկրտուեռաւ բոլոր ժոդովուրգր յ ււ 

(ձիսուս ալ մկրտուեյով՝ ադօքժո կ՝ րնէր , երկինդ 

22 *ԲՐ բառուեռաւ . 1/*. \\ուրբ ^Հոգի՛ն մարւքնաւոր 

երէւու/ժով ադաւնիի պէս անոր վրաւ իշաւ ^ ու 

երկէէնբէքն ձայն մր եկաւ որ կ՚րսէր » ՚Հ^ուն ես 

իմ սիրելի ՀՀրդիս , քեղի Հաւնեչյալ ։ 

23 "1/*– րկբր \\իսուս սկսեր էր գրելժէ երսուն 

տարեկան րլլալ յ որ ( թնչսլէս կր կարձ՜ուէր ) ի՚ն^ 

ռր (ձովսեփրն որորն էր յ որ ան Հ^եդէքւն ^ որ ան 

24 \\՝ատաթ–իա յ \\ր ան ( \ Լւիի՚ն յ որ ան \\՝եոյ>իքէն յ 

25 որ ան (ձասնէին է որ ան (ձովսեփի՚Ն > \\ր ան \\՝ա^ 

տաթ իայրն յ որ ան ^մովսրն ^ որ ան ^կաւուսրն , 

26 որ ան \*սզէրԽ , որ ան ^Հյս/նգէթն ^ \)ր ան \\՝ա^ 

աիժքքն , որ ան \^ատսյ/ժի ալի՛ն յ որ ան \\եմէի1ւն , 

27 որ ան ԼՀովսեփրն յ որ ան \\ուգաւքէն , \\ր ան 

\\ովՀասնաւրն յ որ ան \՝եսալթն յ որ ան յԼ\օրա^ 

բաբեժքն , որ ան \\սւոաիժիել1էն > որ ան ^\ 9 երիէւն , 



ա սւ՝ետա՝Մօ ըստ ՚սււ՝ա՝,աււ՝ 

28 Ո/՛ աե \)՝եղքիի՚ն , որ աե \ Պ ,գգիին , /»հ» /ս7/ \\ով^ 
29 սամթն > //// ////> \քոսոսգագրս ^ որ աե Հ^րրն յ Ո/՛ ***^՛ 

(Հոսսեսրե , /»/ւ «ա \^ոէաոարրե յ որ աս Լ^ոսր/է^ 
30 ՚^^» յ ^/՚ ^՚" Հ^աաաքժաք > /*/» *//7> ՚| էւ/էթե յ ք )// «#ւ> 

\\րմԷօերե յ /»/» ///#/ Լ^ուգաւրե յ որ աե ՚^ոսսեփրե , 
31 /*/* *//*> \\ոէէեաերե յ #ւ/ք ///// \քոէաերսրս յ Ո/ 1 "^ 

\\՝եւեաւրե , //// #ւ/7/ \\*՝աէեաերե ^ որ աս \\՝ատա^, 

և1 ա տԱե , //» ///// ^\)աքՅ–աս1էն ) որ աե ՚Հ^աւիքՁ-էւե , 
32 Ո/» "^ \\եսսէէւե ^ /»// ///// \\ւ/բեգ/ւե յ /»// ///«/ ք\#ք/յ«^ 
33 ՚ք/՛*՛ ) "Հ* աս \\աոսոսրս յ որ աս ՚՜կաասոերե յ \\ր 

աե \^ս"։Նագաբ/ւՆ , որ աս \*ոասրե ^ որ աե \քԱ֊ 
34՛ րոսրս , որ ւսե (\)արեսրե յ որ աս \^ուոաւրե յ \\ր 

աե Լ^ասոորե յ որ աե \^սսյ^ասրե ^ որ աե \*որա*^ 

Հասրե հ որ աե \()^արաւրե ^ որ աե *՜\յառոսորե , 
35 \\ր ա< ն \\երուգ1աե > որ աե \\*ագաւրե յ որ աե <\)ա^ 
36 ոեկքքե ) որ աե \^բերհՆ յ որ աե \\աղայրե , \\ր աե 

\\աւեաեէւե յ որ աե ^ոփաոսադէէե ) որ աե \\եւՈէե , 
37 որ աե ^Լքոյ/ւ՚ե , որ աե ( \ ամհրէւե , ք\ր աե \\՝ա^, 

քժուսաոաւրե , ///* ///*/ \Հեոմքրե յ //// <///> Լ^արե^ 

դքէե ) որ աե \\՝աոաոէւ1>ւ1ւե > որ աե \\աւեաե1ւե , 
38 է)ր աե \քեոմս1էե ) որ աե \\եքժ1էե յ որ աե \* ք գա<*, 

մրե յ որ աե ^ստուօ՜ու ։ 

<1՝Լ • ՛Ի 

1 ՀԼրիստոս ձ-ուՐկր պաՀԼ և. կր վարձուի . 13 Հի է ք"ւԹէ վատանային • 14 կր սկսի քա^. 
րոզեա I 1() ՚Հյազարեթի մարգիկր կր ղաըմաեան անոր շնորհալից խօսքերուՆ ւ/ր՚՚չյ I 33 
գիսուս կր բժշկէ գիւակար մլլ , 38 ^եարոսին զղթանչււ , 40 ^– "՚-բեէ շ՚սաո Հիւ ւս՚ևգսԼր ւ 
41 ՚\ճև Լրր կր (սոսաովանին (>1Հ անիկա։ Է •Քրիստռսր , լ՚ււււս կր /աՆղ իմանա ին ւսնկէ է 
43 քրիստոս կր քարոսկ քաղաքներում ժհԼ » 

\ \հլ Լ\իսուս Հ^ոգւոմ \\րբոս լեոուաե^ \\որդա^ 

՚եսՒեէ^ե դարձաւ , ու ^ոգհէքե աեաաատր աա^ 
2 րա եռաւ , լ^՛– ոաո^սուե օր \\ատաեայ1/ե փոր^ 

ձու եռաւ » ու աե օրերր բաե ւ/չլ չկերաւ ♦ ս. աե 

օոէրը /ւ/ր՚ե՚եաւ/՜ե եա1ւ աեօ1ժեռաւ. % 
3 Ո՛ \\աաաեսա րսաւ աեոր . \<Տ՝Է որ \* ք ստուձ–ոյ 
4 քքէբո֊/ք" ռս յ Ր ս Է աւո ռար/է1ւ որ Հաո րԱա* ։ \քւ 

(Հիսուս պատասխան տուաւ֊ աեոր՝ ու րսաւ * 



«ՒԼՈՒ1» ՚1՝ 155 

*\*ոուաձ է թէ ) \\չ միայն Հացով 1լ ապրի մարդ ) 

Հապա \* ք ստուԾՈւ ամէս իւօսրովր ։ 
5 1/՛֊ \\ատանսւն մէկ բարձր լեռ մր Հա՛նելով պա֊. 

՚նիկաւ , աշէսարՀի բոլոր թագաւորութիւ՚ս՚ներր 
6 Յ ոլ Ց ուլ Ց ա<սո Ր ՚քէՀ վայրկեա՚նի մր մէ^ . \/ք. |)^/«^ 

տանան րսւսւ անոր . \ Պ ք ս ամէ՚ն իշէսանութիւ՚նր 

ու ա՚նո՚նղ փաոքր քեղի պիտի տամ ) ի՛նչու որ 

իաձի յա՚նձ՚նա ած է . և. որու որ ուզեմ՝ կու տամ 
7 անիկայ . \\ւստի թէ որ դու՚ն իմ առֆիս Ա1ա» 

երկրպադութիւն րնես , ամէ՚նր քեղի րլլայ * 
8 լ^#. ֊ձի սուս պատասխա՛ն տուաւ անոր՝ ու րսաւ . 

*իրուա& է թէ , ՝\Հու $էր \^ստու&ոյդ երկրպա֊ 

գութիւն րնես ) ու միայն ղա՛նի կա յ պաշտես ։ 
9 |^#– ղա՚նիկսո տարաւ \^րուսաղէմ , ու տա՜ճա֊. 

բին աշտարակի՛ն վրայ կաւնեըուը ) ու րսաւ ա֊, 

՛նոր . ք<)՝^ որ գուն \^ստու&ոյ \\րդի՚ե ես , Ք եւ է 
10 ասկէ վար ձգէ . \Հնչու. որ դրուաձ է թէ ) 1՝/» 

Հրեշտաէլներուն պիտի ապսպրէ քեղի Հասար 
11 Ո Ր 4*1*1 պաՀե՚ն ♦ \\ւ ձեոքերնուն վրայ պիտի 

վերցրնե՚ն քեռ , որ չըլլայ թէ ոտքդ քարի ղար֊, 
1 2 ՚նես : 1^ւ Հձիսուս պատասխան տուաւ ու րսաւ 

ա՚նոր ♦ Րսուաձ է թէ՝ ^\Հու Հ$էր \՝ ք ստուաձդ չը֊, 
43 փորձես : \)ւ երբոր \\ատանան ասՂխ վարձու֊ 

թիւնր կատարես , ատեն մր ետ կեցաւ սՒնկէ : 
14 1^*– \\իսուս Հ֊ոդիխն ղօրութեամբր *\^ալիլեա 

դարձաւ . ու անոր Համբաւր ան դւսւ ..աո ի՚ն ամէ՚ն 
15 կողմերր տարահ ա եւրա : |^/– Ւ՚^ՔՐ ա՚նո՚նչյ ժո֊, 

ղովարան՚ներուն մէԳըլ կր սորվեռրնէր ) ու ամե֊, 

*նէխ կր փառաւորուէր ։ 
16 \)ւ֊ եկաւ \ 9 աղարէթ ) ուր որ խկքր մեհ՜ւցաԾ 

էր » 1ւ իր սովորութեանր պէս շաբաթ °ՐՐ մր֊, 
17 տաւ ժողովարա՚նր , ու ելաւ որ կարդայ : |/*֊ 

տու ի՚ն անոր \^սայի մւսրգարէի՚ն գիրքը • ոլ – երբ֊ 

որ գիրքր բաղաւ > դտաւ ան տեղը ուր որ գր֊ 
18 րուաձ էր . Տէրո$Ը ՛Հոգի՛" իմ վոաս է ♦ ի՛նչու որ 



156 ԱհՆՏԱՐՄւ, 1918 ՚ԱՈ՝»Ա։ՍՈԻ 

գէս օ&եգ աոքասաերուն աւ ետարան սարսռելու . 
////// րւրկեգ կոտրաԾ սորտ ու՚նեգոգներր սժ շկե^ 

49 / Ոէ ~ * *\՝՝երրներուն 11/11111111111 ի) խ ե | 1ւ կուրերուն 
տեսութ իւն օարոգելու ^ Հարստաբար ութ իւն 
կրոգներր առատ Արոգ տալու ^ Հ$Էրո\ը րնգու^ 

20 ՚սեէի տարթն ռարոգելու ։ ՚ \/լ գՒբքՐ Գ ոա քելու/ Ճ 
ււա/է/11 սաասաւորթն ու լյստսւլ ♦ 1ւ Ժոգու1արանր 
եգոգներուն ամ/քնր ///՝-. րԼո *նթն ս/նկաձ անոր կր 

21 սայէթն ։ \շւ սկսաւ ւսնոնգ ր//1./ ♦ լ^ 1 սօ Ր սյս 
գրուաԾր կատարուեգաւ յ ♦»- ձեր ական^լյերր 

22 լսեցթն ։ \հ<– ասՂՀնռր անոր ւ1րայ եր ւ1կաւէթն , 
ու. կր գարէԲանատթն անոր բերնէլյ ելաե՜ շնորհալի 
խօսքերուն վբայ՝ ու կ՝ րսէթն ♦ \՝ սիկայ Լ,ովսեփթն 

23 որորս չէ՛ : \շւ րսաւ սհւոնգ ♦ \*րաւ որ գուռ թն^ 

&ի արար րսէռ աս աո ակր , է^մ՜իշկ՝ վ>ու– անձգ 

բժշկէ ♦ որչափ բաներ լսեցթնբ որ \\ափ /սո՛նա ^. 

յո/ ւ/ր սէշ եգսււ յ Հոս աւ րրէ յ* ոլ – վլագաքիգ 

24 Ա*Է9 յ 1^*– րսաւ * քՀշմարիտ կրսԼմ՝ ձեռի Թէ > 
Ա՝արգարէ մր իր ռագաբթն մգք րնգունելի չէ : 

25 1/*– ւՒրս՚՚՜Ւ կ՝ րսեւՐ ձեռի , էժ Է շատ որբէւարթներ 
կայթն \քղէայթն օրերր ^սրայէլի մէ^ , երբոր 
իրեբ տարր ու Աեգ ասրս երկթնբր գոգուեգաւ յ 
տնանկ որ մեծ՜ սա/ եոաւ բոլոր երկրթն մէ9 ♦ 

26 \ր*&ք*ք ճ^ղե* 1 ՛" անոնգմէ մէկուն չէորկուեգաւ > Հա^ 
, պա մթնակ \\իգոնացւոց \\արեւի1ւ) ա +***ղա+ր մէ9 

27 որբէւարր 1/նկան մր ։ \քւ շատ բորոտներ կայթն 
\*սրաւէլէ մէշ \^գէսէ /Ոսր/լարԼթն ատե՚նր ♦ ու 
անոնգմէ մէկր չմաքրուեգաւ , Հասլա մթնակ 

28 ^կէեման \\սորթն ։ \^ւ մողոմարանթն մէ9 ա^. 
սՂ^նքն ալ բարկութ-իւնոմ լեգուեգան՝ երբոր սյս 

29 իօ»փ^Հշ լսեցի՛ն . \\ւ ելան ա՛նիկա/ օագւսրէն դուրս 
Հանեգթն , 1ւ տարթն ոանիկաւ մթնչէւ սՒն լեռ անր 
ցռուա& ձաւրր , որուն ՚Խպյ Ւրե՚եց յւաուսթր շք>~ 
սուաե՜ էր ) որ ոանիկաւ բարձր տեոէ^ն կար ձգես : 

30 ^"(13 Ւ՚^ՔՐ անոնւյ մէքէւյ անուս ւ գնաց ։ 



1'ՍՈԱԽ ՛Ի 137 

31 1/4. իքաւ *\՝*ալիլեայի կավւաոնաւա մ ոաոաոր ♦ 

32 ու. շաբաթ՜ օրերր կր ոորվեռրնէր անոնո ։ \շւ կր 
ռարմանաւրն անոր վարգասլետոլքժեա՚նր վրայ . 

33 ինշու որ իշքոանուիյ-իւնով էր անոր Խօռռր ։ \^ւ 
<ք ոոովարանքէն մէշ մարգ մը կ ա ր յ որ սւեւլձ գե֊ի 

34 ոգի ունէր յ ու. ւ/եձ՝ ձաքնով մը ագաոակեո՝ Հ ճ սե^ 
լա/ . \<Տ՝ոգ տուր ) գուն մեռի Հետ թնչ բան ուհիս՝ 
Լ^իռուռ *\ է ապովոեռի ♦ միքմէ մեգ կորռրնռրնելու 
հնար . գիտես վ>հո ով ես ) \՝ ք ստու&ու \\ուրբր ։ 

35 1/4– \\իսուս սաստեչյ անոր՝ ըսելով ♦ ^Հասլա՚նձԷ՝ 
ու ել ատկէ ♦ ու գս֊ր ռանիկաւ 1^^**; ԳգԱոաո^^աո-Հ 
մէքտեդԱ գետինր ռարկաւ յ 1ւ ելաւ անկէ , ու 

36 վնաս մը չտուաւ անոր ։ \քւ զարմանք եկաւ 
ասենուն վրաւ ♦ և. իրարու Հետ կր իւօսէին՝ ու 
կ՚ըսէին ♦ 1^4/ թնչ խօսք է , որ իշխանու թ իւնով 
1ւ զօրութ՜իւնով կր Հրամայէ սլիւլի ոգիներուն , 

37 ու կ՛ելլե՛ն ։ \շւ անոր Համբալը տարահ ուեոաւ 
շբշակայ գաւաււին ամէն տեոերր : 

38 Ո*– մոգովարանէն ելլելով՝ \)իմոնին տունը մր^ 

39 տաւ : \\իմոնին որքան չն ալ սաստիկ Գեր մով կր 
տան^ուէր , ու անոր Համար աոաչեռին իրե՛ն : 

40 1/4. (^*»–« անոր վոայ կայնելով՝ սաստեռ Հերւ/ի՚ն ) 
որ լժոոոււյ զանիկայ ♦ 1ւ շուտ մր ելաւ , ու անոնո 
սաասաւորուիմիւն կ՝ րնէր : 

41 1/4. արէւր մարր մտաձ ատենը՝ ամէն ա՛նոնս որ 
ունէրն տեսակ տեսակ ռաւերով Հիւանգներ . 
իրեն բերին ռանոնռ ♦ ինքն ալ անոնռմէ ամէն 
մկկա՛ն վբպյ ձեով> գնելով՝ բժշկեւլ ռանոնռ : 

42 ՚\՝/ւեր ալ կ՚ելլէին շատերէն , կ՚ագագակէին ու 
կ՝րսէին իմ է , ՚\՝–ուն ես ՝^\Հրիռտոռ՝ \\սաու.ձ ու 
1)րգին . 1ւ ի՚Կբւրկը ռաստ էր՝ ու իմոգ չէր տար 
անոնց որ խօռին ) ինչու որ գի տ էին իմ է ինքր 
^\Հր ի ռ տոռն է : 

43 Ո*– երբոր ցորեկ եռալ , ելաւ ու գնառ ա՚նա^ 
պատ տեգ մր ) 1ւ ժողովուրդները կր ւինտուէին 



158 սհՆտաո, ըստ ՚սս՝տ՝,աո՝ 

գանիկայ . եկան մթնչ1ւ անոր , ու կր ստի պկի՛ն 
գա՛նիկայ որ իրե՚նցմէ չերթայ , բայց անիկայ 

44 րսաւ անոեռ ♦ ^\էտք է յահ-ր՝ որ ուրիշ վ>ագառ^ 
՚ներու ալ \^ստու&ոյ թագաւորութիւնր վշարո^ 
ւլԼւՐ ՚. ռանռի աս բանիս Համար իյրկուած՜ եմ* ։ 

45 11*– *\՝՝ալէլեայի մոոոմարան՚ներուն մէ9 կր .բա^, 

ր ո ղէր ։ 

Գ՝Լ« Ն 

1 Քրիստոս ՚կետրոսի նալը նստած–՝ կր սորվեոընէ ժողովրգոց , վ և. ձկանո կրւսշաւի որսով 
մը կր ոա ոընԼ– ի^հ ՛Պետրոսը ու անոր ընկերները մարգոց որսորդներ պիտի ընէ ւ Ս 
Քրիստոս բորոտը կը մկքրէ • 16 անապատ տեղ մը քաշուաձ՜՝ աղօիԳք կ՚ընէ . 13 ան^ 
գամալոյհ– մը կը բժշկէ . 27 իրեն կը կանչԼ յ$՝ատթէոս մաքսաւորը . 29 մեղաւորներու 
•Հետ Հա ո կ՝ ու տէ . 34 "– Կր նախաձայն/, ի) I; իր կամլւաոնալԼն ետև–՝ սւ ռ արև ա լն և ր ր նե ֊ 
ոոլի) իւն պիտի կրեն ու. ձ ոմ՝ պակեն I 

1 \\ւ եգաւ որ երբ ժոգոմուրդր անոր բոլորտիռր 
դիգուեգաւ ՜^յստուհ՜ու իյօսռր լսելու Համար , 
էէեռե ալ *\\ե՚ս՚նեսարեքմի հոմակէէն ռոմը կեռեր Էր : 

2 Հ\ւ տեսաւ երկու ՚նաւեր՝ որ ձոմակին ռոմը կեռեր 
Հի՛ն , 1ւ ձէ/նորսներր անոնռ մԷՊԷ՚ն ելահ՜՝՝ ուուկան^ 

3 ՚ներր կր լուաւ1*ն : \Հնռր ան ՚նաւերուն մէկուն 
մէքը մտաւ որ \)իմոնին՚ն Էր , 1ւ աղաչես անոր՝ 
որ վ>իչ մր սամառէ՚ն ֆյ*/էի% մէքը տա՛նի ♦ Լւ ՚նստե^. 
լոմ՝ ՚նաւ ա՚ն մէքէն ժողովուրգներուն կր սորվեի 
ցրնէր : 

4 \\ւ֊ երբոր իւօսե/է՚ն գագարեռաւ , րսաւ \\իմո^ 
նին . \\ո–աք տար 1***֊շ գէ ա Ր ի՚որունկր յ 1ւ ուո–^ 

5 կսհհւերնիգ ձգեոէռ )»~\ որսալու : լ^ճ. \\իմոն 
աատասիյան տալոմ * րսաւ անոր * Հ\ արգապետ 
բոլոր գիշերս աշըյատեգանռ ) ու բան սր չբունեի, 
ռքէնռ . բաւռ ռու իւօսռիգ Համար ուռկանր <\ր^ 

6 գեմ՝ Հ 1\ւ երբոր աս րրի՚ն , ի/ի սա շատ ձուկեր 
ժոգմեգի՚ն մէ9ը յ ու իրե՚նգ ուուկանր կր պատրռ^, 

7 տէր * 1^*– աչթ կ՚րնէի՚ն մէկալ ՚նաւուն մէք^ եգոգ 
իրե՚նգ րնկերներուն՝ որ գան օգնե՛ն իրե՚նչյ ♦ 1ւ 
եկան , ու երկու ՛նալերն ալ լեռուոին հ մինչէւ որ 

8 րնկգմելու մօտ էքէն : \\իմոն ^Հետրոս երբոր տե^, 
սաւ , (ձիսուսի Ծունկերուն թնկաւ ու րսաւ * $Էր 



<1՝ԼՈ1՝1» ե 159 

իս ռոմէս մէկղի գնա յ ի՛նչու որ ես մեոաւոր 

9 մարգ մր՚ն եմ՛։ \\ աս՛ն ռի ապշուիժիւնր պատես 

ւււ հհկ աւ 1ւ աս որ Հետր եղոգ ամէ՚նր ) ահ իրե՚նո 

10 րո՚եաձ ձոէ կհրու՚ն որսին Համար . ^կունպէս աք 
ա Հ\եբեգէոսի՚ն որգիոր Լ^ակոբոսր 1ւ ՀՀոմՀա՚ս՚նէ^. 
սր յ որոնք \\ի մոնթն րնկե բներն էթն * ու. Լ^իսուս 
րսաւ \\իմքսնքէն . \\՝ի մաի/նար յ ասկէ հաս մար^, 

11 Գ ոռ որսորդ պիտի րւլաս ։ \^ւ՚նաւերր ոամւսքր 
Հանեւոմ՝ ամէ՚ն բան իժոոուորն յ ու անոր ետէւէ^ն 
դացի՚ն ։ 

12 \\ւ եդաւ որ երբ թկքր քաղաքի մր մէ^ Էր , 
աՀա մէկ մարգ մր բորոտուքժիւնոմ լեսա՛ն՝ երբ^ 
որ Լ\իսա սր ահսսս , երեսի մոաւ իյնալոմ աոա^ 
չեո անոր՝ ու րսաւ * $Էր՝ ԹԷ որ ուզես ) կրնաս 

13 ոհ ս մաքրեք ։ \շւ Լ՚ՀԷ–»–» իր ձեո֊քր երկրնռրնե^ 
ւոմ ՝ գպաւ անոր ^ ու րսաւ ♦ 1| ուռես մաքրուէ » 

\դ էւ շուա մր բորոտու/ժիւ1յր անկէ գնաս ։ \\լ ին^. 

որ պատուիրեռ անոր որ մէկու մր չըսէ > Հապա 

շսաա. . *\Հնա .քեռ քաՀա՚նայրն ոուոուր յ սւ \\՝ոմ^ 

սէսրն պատուիրաերն պէս յ*ա֊ մաքրուեւուգ րն^ 

Ծան տուր՝ սՒնոնռ մկաւուիմիւն րւլաւու Համար : 

1 5 1^ անոր մրա/ոմ Խօսքր աւելի կր աարաձ /// Լր . 
ու շատ ժոոոմուրգներ սր ժոոմուէրն մտիկ րնե^ 
լու , 1ւ անոմ իրե՚նո Հիւանգութիւն*ներ1քն բմրշ^, 

16 եուեւու ։ \\ւ իՆքր անապատ տեոուանք կրոա^ 
շուէր յ 1ւ աոօէժք կ՝ րնէր ։ 

17 (\*– եոաւ որ մէկ օր մր թնքր 1ւր սորմեորնէր յ 
ու փարիսեորներ սւ օրիսաո կարգապետ՛ներ ՚նրս*^ 
տաԾ էրն յ որոնք Հ \^ւսմ1ւհաւի ու Հ^րԼասւոանի 
ու \^րուսաոեմի բոյոր գիւոառաոաքներէքն ժոո^ 
մուահր էթն ♦ ու §Էրո\ը ոօրուիմիւնր ^հ^\***յ Էր ա^, 

1 8 ՚նոնո բմշկեւու : 1/յլ աՀա +***1Է Տշ մւսրգիկ՝ մէկ 
անգամաւուԾ մարգ սր սաՀի՜ճոսԱ բերրն յ 1ւ ՀՀ***հհ 
սր փնտուէթն քմ՜է րնչպէս ոանիկաւ ՛ներս խօթ-ե՚ն , 

19 ու գնե՛ն անոր աո$1ւր ♦ Հ\ւ երբոր բաոմհւ/մե՚նէ՚ն 



160 ոինտոոյ* բյա ՚Ս11՝Կ1։ա1Ի 

ձաՏֆայ չԼքէե գսաեր՝ որ անկէ ՛ներս խօթ՜ե՚ն անի^, 
եււււ , տսւսհբօե վլա/յ ելան , 1ւ պանիկաս կրո^ 
։Ահ։տրներուն ւ/ԷԳԷ՚ն մա^ի՜ճովԱ մԷՀտեոը \\ի սոլ –֊ 

20 սի՚ե առ^էւր բշեօույօբս : \շւ անիկա։ տեսնելով 
անոնս Հաւատբր՝ րւտաւ սա որ . \\գ մարգ՝ ռոլ 

21 մեղբերգ վ*եզի ՚ներուաձ ե՛ն ։ \շւ գպիր1ւերր ու 
փարիսեռիներր սկսան իսւրՀիւ ^ ու րււԼտ ♦ \\ Բ վ Է 
ասիկա։ ) որ ՀաւՀուուէժիւն՚ներ կր իւօսի . ով կրր֊ 
նա։ մեոառ լժոոույժիւն տա։ ^ բաւռ միալն ^ ք ս֊ 

22 տուաԾ ։ \հ*~ Լ^իսուս իմանալով անոնռ ի։որ^ 
կուրգներբ պա տաս էսան տուաւ ու րսաւ անոնռ . 

23 \\րտերնուգ մէ^ թ%չ կր խորՀիք : \\ Բ րբ աւելի 
գիւրի՚ն Է . ^ք^/ւճ. մեգքերգ օեոէ ՚ներուաձ ե՛ն 

24 ըսե՞լը , թէ Նլհ՚ր ոլ ք ա լէ շ սռ լը ։ \ ճա յչյ որպէս 

զի գիտնալշ Թէ Ռրգ/՛" մարդու իշէսանութ-իւն 
ունի երկրի սրա։ մեո^քերու իժոոուէժիւն տալու ^ 
( րսաւ անգամալուԾրն , ՝) ՝֊\Հեոի կորսես , \^լէ՚ր 

25 մաՀի՜ճգ առ՝ ու տունգ գնա ։ \*ս ալ ի ս կոյն ա^ 
՚նոնռ առ.\1ւր ելաւ յ ու սրան առաւ րնչ բանի 
սրա։ որ պառկած էր ^ 1ւ գնառ իր տունր յ ու 

26 \* ք ստու&ո։ փառ-ռ կու սայր ։ \քւ ասէկբր ապշաօ՜ 
մնառի՚ն , ու \^ստու&ո։ տառս կու տային ♦ 1ւ 
ժախով լեռուած՜՝ կ՚րսէի՚ն իսէ > \^ 1 սօ Ր նորս/նշան 
բաներ տես ակր : 

27 1/՛– աս րանել։1՚ն ետև. ելաւ ***^\Լ֊ , ու տեսաւ մէկ 
մար ս աւոր մր՝ որուն անունր *\ ււի էր , որ մառս 
րնգունելու տեոը ՛նստեր էր յ ու րսաւ անոր . 

28 \^տ1ւէս եկուր : \Հն ալ թ՜ոոուռ ամէ՚նր 1ւ ելաւ 

29 գնաս անոր ետեէ՚ն ։ Հ\ւ ( \ /լի անոր մե& կոչունռ 
մր րոաւ իր տսՒնր մէ9 * 1ւ շատ բառմութ-իւն 
կար մւսռսաւորներու 1ւ ուրիշներու որ անոնս 

30 Հետ սեղան ՛նստեր էէւն ։ \շւ անոնչյ գպիրներբ 
ու փարիսեռէէներր տրտունԳ 1լ րնէէէն անոր տշա^, 
կերտներուն ու կ՝ րսէթն ♦ \Հնչու կամար մաբսա^ 
ւորներուն 1ւ մեոաւորներուն Հետ զուտէռ ու կբ 



<1՝ԼՈԻ1" .օ 161 

31 Խմէյլ * \է՚– Լ\հ** ոլս պատասխան տալով՝ ուա// 
անոնս . \^ոսէո^ներուն բժիշկ պէ"1թ չէ > Հապա 

32 Հիւսհւ դներ ուն ♦ \^ս արդարներս կանչելու չեսայ , 
Հապա մեոաւորներր ապաշքսարուեժեան ։ 

33 \*^ 1ո< Կք սյ / րսրս անոր . \Հնչու \\ոս< է ասնեսրն 
աշակերտներր շատ անդամ՝ Հքոմ՝ կր պաՀե՚ն , 1ւ 
աոօթյշներ կ՝ րնե՚ն ) ՚նունպէս ալ փարիսեուոռ 
4*»շ44.ւյ.~«ք.1յ.–է» ♦ էլ ոուկրններդ կ ուտես ու կր չսսեն : 

34՛ \^ , Ւկ լս 1 ա 1 րսաւ անո՚1ւո ♦ \Նւնաօ Հարսնիօրն 
տոոոր &ոմ՝ պաՀել տաք սա՛նի որ փեսան հրենս 

35 Հետ՛ն է : \\աւո օրեր պիտի գան՝ որ երբ փեսան 
իրե՚նսւքէ փերռուի ) Հապա ան օրերր ծոա պիտի 

36 պաՀե՚ն : \^ս–սւկ սրն աւ րսաւ անո՛նս թ է յ |)՝^^ 
կր չձգեր ՛նոր լալժի կտոր Հի՛ն Հանդերձի սրաւ ♦ 
ետ՜ է ոչ ճ ան սորր պատո-ուաԾր աւ կ՝ րնէ յ ու. Հրն^, 
գաԾրն Հետ աւ չ Արաբան իր ան սոր լ**|1^1 ես ահ՜ 

37 կտորր ։ լ>յլ սէկր նոր գինին Հիս տիկերու սէշ 
չդներ ♦ եքժէ ոչ՝ Նոր գի՛նի՛ն Հի՛ն տիկերր կր 
սլւստռէ , րնբր կր /ժափի , ու տիկերր կր կորն^ 

ՕՕ Հլա . Հ^ապա նոր գինիս նոր տիկերու սէշ ոսկե**. 

39 1 Ո ՚ է > ոլ – երկունքն աւ կր պաՀու րն ։ \շւ1 սէկր 
Հի՛ն ք1՝^1"՝ ս իյմելէն ետե՝ անմրՏապէս ՚նորր չուռեր . 
օանռր կ՝ րսէ 1ԺԷ Հ^րնր աւելէ աաորժելէ է ։ 

<1՝Լ .<>. 

1 ՝ք1րիսաոռ շաբաթ օրուան պաՀաանութեանր վրաւոմ փարիսեցւոց կուրու֊թ իւ-նր կր 
յանգիւքանէ \\ ոլ րբ Ղ*Ր ո յյ Ժկաւու.թ եամոր՝ փաստով և. կրսյշ^ով • ^3 սայասոայերկոՆ, աո ա ֊ 
վէեալները կ՚րնտրէ . 17 Հիւանգներշ կշ բժշկէ . 20 մողովըգոց աո֊ջևշ իր աշակերտներ 
րու-Ն խօսելովշ կր ցու^ցրնկ թկ որոնց կշ վայբկ ԼրանութիւՆշ Լ որոնց վայր . 27 կբ 
աաաոո։ իրԼ թշնամին սիրեէ , 46 "– ^.սաու&ու խոսքին ՝Հ։ ա ո ան ։։/• ։ ա1 ՝ բարիք գորՕ՜եք , որ 
չրւչաւ թգ՜ աո֊անո կիման *^ոոի վրաւ շքւնուաԾ սւան մի ակս կոր&անինք փորձուի) եան օրր է 

1 \\ւ I. ու/ււ որ երկրորդ աո-աշքքն շաբաթ՜ օրր րն^, 

օր արտերուն մէչէ՚ն 1լ ա՚նսնէր ) 1ւ իր աշակերտ^ 

ներր շ*յ.յ.1^ Հասկեր փրոր1ւեւոմ ^ ձեո֊բ երնուէւ սԷ9 

2 կր շփէի՚ն՝ ու կ՝ուտէի*ն ։ $\ւ փարիսեսրներէքն 

ոսազբ րսրն անոնս . \* ք տ ր*նք բան կ՝ րնէռ յ որ 

3 արժան չէ րնել շաբաթ՝ օրր ։ \ք*– ՀՀիսու֊ս պա^ 

11 



162 ւ։ւ՝ԵՏԱՐՄւ* ըստ ՚սո՝ււսաս՝ 

սւսւսիւաե աաւոս աեոեռ րսաւ . ք )/ք#> կարդա^ 

սեր դուռ ՚Հ^աւիթրե րրւսհ^ր յ երբոր աեօԹեռսյլ 
4 ի՚կռր՝ և֊ աեոկբ որ իր Հեւոե էի՚ե * ^՚եչաէս աեի^ 

կաւ \* ք սւոուԾո։ սաուեր սւոաւ , 1ւ աո–ւս\ւռւոբու^ 

բյ եաե Հառերր աո ս։տ ու կԼրատ յ էլ. ւոուաւ աեոեռ 

աւ՝ որ որ Հետե Էրե ♦ որ •^♦՚– Հւ» օրիՆաւոր չէ ու^ 
5 ւււեւ յ բաւռ սիաւե ռաՀաեաեերուե ։ \շւ րսաւ 

աեոեռ . \\րդրե մարդու յաբաիյ ի՚ե աւ ՀգԷրե Է ։ 
6 ք|«֊ եոաւ որ ուրիշ շաբաթ օր ւ/ււե աւ քէեռր ժո^ 

ռոսարաեր սւոաւ ու. կր սորսեորեէր ♦ 1ւ Հոե 

սարդ սր պար յ որուե աՏ ձեո֊բր չորռաօր Էր ։ 
7 1/^ դպիրեերր ու ւիարիսեռէւեերր աեոր կր սպա^ 

սէթւ՝ որ շաբաթ՜ օրր զաեիկաւ բժշկէ , որպէս ոի 

ասբսւստաեու թ Լւսէւ «4*^–^ Տ» գսւեե՚Ն աեոր դէմ՝ * 
8 1՝*՛^ Ր^-ՔՐ գիտեաւուԼ աեոեռ իւորՀուրււեերր , 

րսաւ աե մարդուե որու՛ե ճեռ օր չորռաԾ էր . 

\քլրր ճ մէշտեդը կաւեէ . աե աւ եւաւ կաւեեռաւ : 
9 \Հե ւստեՂւր (Հիսուս րսաւ աեոեռ . ՚^եոի ֆ***1 Տ֊ 

Հարորեես . ^ սւբաթ օրր քէ՚եչ ւսրժ աե է . բա^ 

րիյ* րեել , թէ չարիք Ր՚եեւ . Հոգի մր ապրեռր^, 
\ ՚եե՞լ , /ժէ մեո-որեել ւ \հլ. շուրԳաեակի ասՂ/եուե 

ւ/ըաւ եաւեւոս րսաւ աեոր . ՚^եո^ռդ երկրեռուր . 

աե աւ աւեսւէս րրաւ ♦ ու աեոր ձեռռր ոողառաւ 
11 սէկաւրե սւէս : լ^ճ– աեոկբ կատաոութեասբ ւե^ 

ռուեոաե յ ու իրարու Հետ կր իւօսէրե ի* է ի"Հ 

րե՚աե (ձիս ուս բե : 
12 լ^#– եոաւ որ աե օր երբ ւեռր եւաւ սւոօթռ րեե^. 

ւու յ ու բուոր գիշերր \^ստու&ու աոօթո րեելոս 
13 ասք ու ո % \\ւ երբոր առտու եոաւ ^ կաեչեո իր 

աշակերսւեերր , ու ա1ւոեռւ1է տասուերկու Հ**քէ 
\դ րեսւրեռ յ որոեբ աուաբեաւ աւ աեուաեեռ ♦ \\իսո^ 

եր՝ որե որ ^Հեսւրոս աւ աեուաեեռ , ււ աեոր եո^, 

բաւրր \*Հեռրէասր ) Լ^ակոբոսր ու Հ\ոսՀա1ւեէսր , 
1 5 Փիչքւպպոսր 1ւ \\արթուոիմէոսր ) \)՝աաթէոսր 

1ւ Փ՝ու/ւ/ասր ) \*ւփէոսեա*ե Հ^ակոբոսր 1ւ ՚՜կաաաե^. 



«1՝ԼՈԻ1՚՛ .« 163 

40 ձաւուդ րսուահ^ \)իմհնր ) \\ակոբոսէէ1ւ հ*^***յ^շ 
Լ\ու դան ե. \*֊սկարիոմտադի \\ու դան՝ որ ե. մատ^ 

\1 ՛նիշ եդաւ. ։ \^ւ սհւոնդ Հետ իշնելոմ՝ մէկ տսւ^ 
փարակ տեդ մր կււ։ խԼւրա ♦ սաս. իր աշակերտ^ 
< 1/1.րա Հ 1յ ժոդոմը՝ ու. մեհ՜ բադմոււժիւն մր ժոդո^ 
է/ոէ րդ՚ներա ռոտոր Հ^րԷասւոանԷն յ ու. \^րուսա^ 
դեմէն յ ե. $Խ րոսքէ ու. \\իգոնի &ոմեդերքէ*ն * 

18 1)Ր"ԿԲ եկան անոր Աօ»+^Հշ մտիկ րնելա , ու. իրենդ 
Հիւսագու1ժիւններ1քն բժշկուելու . 1ւ պիդ$Ւ ոգի^. 
ներէն *նեդուա իւն կրոդներն «*լ ^***՝^ > ու. կր բժրշ^ 

19 կուէթն ։ \քւ բոլոր ժողովուրդ ր կ՝ուդէր իրե՛ն 
ղ ււրԽ ♦ ինչու, որ դօրուիՒիւն կ՝ելլէր հու/Լ՚ե յ ու 
ամէնր կր բժշկէր ։ 

20 1/*– ք՚՚Կքը է՛ր աչ֊քերր գէպ ի էր աշակերտներ 
րուն վերդուռ՝ ու. րսաւ. ♦ \^րանի 3^*^ ադ^ատնե^, 
րուգ ) րնչու. որ ձերն է \^ստու^ու իժագաւորու^, 

21 թիւնր ։ \^րանի 3^՝ որ Հիմա անօիմի էք , ին^ 
չու. որ պիտի կշտսհւար ♦ երահի $<$* որ Հիմա 

22 կու. լաք ) ի՛նչու, որ սլիւոի իւն գաք ։ \^րա*նի է ձեզի՝ 
երբոր մարդիկ ձեդ աաե՚հ ) ու. երբոր ձեդ քէ^֊շ 
շԼԼյ-ջէ֊յւէ՚սԼ՚ւ մերժեն՝ ոԼ ՛նախատեն ) և. ձեր մոաւոմ 
գէշ անուն Հանեն \\րգւոյ մարդու պատճառովը ։ 

23 1\ւ֊րախ եղիք դույլ ւմե օրր ու. ւյն&աւյէյլ , որ 
աՀա ձեր վարձքր շատ է երկինքր . մասն դի 
իրենց Հայրերր այգպէս կ՝րնէի*ն մար գար էն ե^ 

24 րուն ։ քլ\այլլ վայ ձեդի Հարուստներուգ , ինչու. 

25 որ ձեր միյիիմարութ-իւնր առա& Էո ։ \\ աւ ձե^ 
դի որ կուշա է^ք , ինչու, որ պիտի անօ/մենար . 
վայ ձեդի որ Հիմա կր ձիձաղիք , ինչու որ սուգ 

26 պիտի րնէվ* ու լաք ։ \\յգյ ձեդի՝ երբոր մարդիկ 
ձեր վրայով ադէկ իւօսին , ինչու որ իրենռ Հաւ^ 
Ր ե րր այգպէս կ՚րնէի՚ն սուտ մարգարէներուն ։ 

27 \^այւյ 1լ րսեմ՝ ձեդի՝ որ մտիկ 1լ րնէռլ ♦ \)իրե^ 
*յհվ± ձեր ւժշնսյմրներր ♦ ձեդ ատոդներուն բարի 

2օ րրէվ* * Զեդ անի&ողներր օրՀնեոէ^ք , ձեդի *նե^ 



ա ՈԻԵտա՝Մէւ աստ ՚սո՝ա՝աււ՝ 

ղոլքժիւն տուոզներուն Համար ազօէմռ րրէռ ։ 

29 1^> որ քո՛– մէկ ձնօտիդ կր դարնէ , մկկալն ալ 
մօտեցու ր անոր . 1ւ ան որ քու վերարկուդ ռեզ^ 
ւ/Է կր Հանէ ) մի՛ արգիլեր անկկ շապիկգ ալ : 

30 1^՛ ամՍնուն որ քեզմկ կ՝ ուզի՝ տուր , ու քոլ 

31 բաներդ աոհւոդէն ղա1»1+ մի՛ պաՀան^եր ։ \շ–ւ ին^ 
ւոոր կ՝ ուզէք որ մարդիկ ձեզի րնե՚ն , դուռ ալ 

32 անոնց տնանկ րոէք : \շւ թէ որ դուք ձեզ սի^ 
րողներր սիր է է»՝ է^^է 7^ ,#, / ,Հ > կ՝ ունե՛նաք . ի՛նչու որ 
մեզաւորներն ալ կր սիրեն զիրենռ սիրոդեերր : 

33 1^*– քմէ որ դուր ձեզի բարի րնոզներուն բարի 
Ը"Էվ> ) Ր՚ԱԷ ^""րՀ Հ ՝ ունենար • ինչու որ մնղա^, 

34 ւ֊որներն ալ նոյն բանր կ՚րեեն ։ \քւ քմէ որ ա^ 
՚նանկ մարդիէլսերու փոխ տառ՝՛ որոնզմկ /ուս Փ~*> 
"իր աոհւելու , ի^՚ոչ ^""րՀ կ՛ունենաք ♦ ինչու որ 
մեզաւորներն ալ մեզաւորներուն փոիւ կու տան ^ 

35 Ո Ր նուս չաւիոզը ետ աո֊նեն ։ Հ^ապա սիրեզկռ 

դուռ ձեր լմ^ւսմրներր ^ ու բարի րրէռ ♦ 1ւ փոիյ 

տուէք աււանզ փոիււսրԼ՚նի մր սպասելու . էլ ձեր 

զարձռր շատ պիտի րլլայ յ ու \\արձրելոյն որդի^ 

ռր պիտի րլլառ * րնՀու որ անիկաւ բարերար Է 

36 ապերաատներուն ու չարերուն ։ \\ւրեսն գլմաԾ 

37 եզիք ինչպէս որ ձեր Հրայրն ալ դիմաՆ է ։ \)՝ի 
դատէք , ու պիտի չդատուիռ ♦ մի՛ դատապար^, 
տէք » ու պիտի չդատապարտուիք ♦ ներեզէք ^ 

38 ու ձեզի պիտի ներոտ ի . Հգուէռ՝ ու ձեզի պիտի 
տրուի . ազէկ չափոզ կոաուաԾ զնզուաԾ լեփ^ 
լեզուն պիտի տրուի ձեր գոգր . քանզի ան չա^ 
փուքը որով դուռ կր չափէք , ձեզի պիտի չափուի է 

39 ^"֊"՚Հ մրն ալ րսաւ անոնս . \\^իի^Է ^ԼՂէՐէԼ հ ո մ~ 
րին կրնաւ աո-աշնորդութ իւն րնել * չէ որ եր^, 

40 կումն ալ փոսր պիտի իյնան ։ \* ք շակերտր իր 
վարդապետէ՚ն մե& չէ . /»ս/#» ամէ՚ն կատար ելա^ 
պէս մարմուա&ր իր վարդս/պետիս պէս կՐՌ"^/ ։ 

41 էքէ ինչու քոլ եդբօրդ աչքի՛ն մէֆի շիւ֊դը կը 



<1՝ԼՈԻ1՚՛ Լ՝ 165 

տեսնես յ ու. յչու. աչբիգ մէքը գերանին + ես նա^ 

42 ւհր * \\ամ իսչաէս որսաս րսեւ ռու. եոբօրգ . 
\/ոբաւր ճ Թ Ո Ո ու ուր որ աչքիդ. ո՚ԷԳի 7Ր ԼՈ Ը Հա^ 
*նեմ <, եւ գուն ռու աչքիդ մԷ9ր ո երանր չես տես֊, 
՚ներ . կեդԾաւոր՝ առաՓ ռու սւչքէգ գերանր Հա^ 
*նէ , ու ետռր պիտի ՛նայիս ռու֊ եոբօոգ ա*>քին 

43 ոՂհԳԷ շե՚-ՈէԼ Հանելու. ։ ^^նչու որ "կաք Բ ա րՒ &առ 
մր՝ որ չար ւււււաւ ւ։ բերէ . ոհ աք Հար Ծառ մր՝ որ 

44 ԲարՒ պա ա ո բերէ ♦ \| ասս որ ամէն Ծառ որ 
պւոուդէս սր ՜ճանչցուի ♦ ինչու որ փու-շերէրւ իք ու ո 
չե՛ն ռադեր յ ու. ւէոքւ1՚1ւի1՚ն իւադոդ չեն ժոդմեր ։ 

45 \\արր մարդր որ սրտրն բարի գանւՀԷն բար ու–֊, 
իժիւն սր բդէսէ յ 1ւ չար սարդր իր սրտին չար 
գան<\էն չարուէժրւԱ սր բոէսէ . ինչու որ հր բե*֊. 
րանր սրտին աւեքոոււյկն սր իւօսի ։ 

46 1>ւ ինչու զրս $էր $էր՝ կր կոչէք , ու րսաԾ 

47 բաներս չէվ* կատարեր ։ \Հն ամէնր որ րն՝ե՜ի կու 
գաւ՝ ււ իմ իւօսռերս կր /սէ՝ ու ա՚նո՚նր կր կսււոա^. 

48 րէ ) ֊Հեռի դուդրնեմ Թէ որ ու. կր նմանի ։ \Հնի^ 
կա/ տու՛ն շէ՚նոդ մարդու մի կր նմանի ) որ փորես 
ու. իւորունկռուո ) ու. Հիմի վէմի սրաւ գրսււ . 1ւ 
շուրերուն ւորդստԾ ատենր՝ գեսւր դարկաւ ան 
ւոանր յ ու. չկրդաւ դանիկաւ շարժեք ♦ ինչու, որ 

49 դէոՂւ մբաւ ՀաստատուաԾ էր ։ \\աւդ ան որ \Տ 
յ»»*Հէ»յ« կր ա Ա է Ո լ չկատարեր ) կր ՛նմանի ան մար*֊, 
դուն՝ որ Հողի ւ/րաւ աո անռ Հիմի տուն կր շէքնէ ♦ 
որուն գեսւր ոարկաւ. յ 1ւ շուտ մի փւաւ յ ու ան 
տանր կորԾանումր սՂւԾ էր : 

՚յ՝Լ է 

1 Քրիսաոս ալ և լի մե& Հա։ աւղր կշ ղսո՚ս1, Հեթանոս Հարիւրապեաի մշ վրպք քան թհ Հշ^ 
ԸԷԷՅ ՚/ը՚՚Ա • 10 "՛նոր ձ առան չտեսաե կշ բմշկէ • լլ ՛կային քաոաքկն եոոո այրի կըն֊ 
կան մի դասակը կշ յարու ւյանԼ . 19 էր Հր՚"շ^ներշ յիշելոմաասւասէսան կա. աայ (Հոմ 
կաննեսին խրկաձ– մարգոցը . 24 &ովՀաննեսին վըայով իր ունեցահ դազափարշ կշ 
յայանհ ժողրվոսրգին . 30 կշ յանգիմանկ Հրէաներշ՝ որ ոլ Հովհաննեսին Ն. ոլ իր 
վարմունքովը Համհզուեչյան . 36 կը Ձ ու ՑԸ^՛^ Թէ Թ-ԲՐԼ բարեկամ՝ է մեղասորներուն , չէ 
թէ զանոնք մեղացմկ^ պահելու , այլ ան ոնց մեղքերշ ՛ներելու. , երբոր անոնք զէդէե՝ 
գան ու. Հաւ.ատան I 



166 ՇԻԵՏնոոյ ըստ ՚սս՝տ։ւաւ՝ 

1 1\ւ երբոր իր բոլոր իւօսբերր ժոգոժուրգթհ ա^, 

ԼստհՓհերուհ ^9«քշք լմրհգուգ չ մտոաւ կատի առ՛ն ա ֊ 

2 տում ։ \շւ Հարի ւրստպե ստի մր հ աո այ &ահր Հի֊ 
ւահգագահ՝ տ/օտ Էր ւ11. ո եԼւու ^ որ սիրե/ի Էր 

3 ւսհոր ։ \^րբ"ր \\իսուսի վրատոժ / Ա եգ ) *Հ*րԷ ա ֊՛ 
՚հե րէ^հ +***՝՝վ Տշ ձերեր իւրեելով ^ ւսգաչեգ աս որ՝ որ 

վք գաք հր հաո-սհէ ասլրեգրհէ ։ \^հոհբ այ եեաե 
\\իսուսրհ ււ տժաիտասձահգթ գ աոաշէրհ ւսհոր ^ 
ու. գ րսէրհ ւժէ > \Հհիսատ արժտսհի է՝ որա՛ն աս 

5 շ1*է»^ը աիտոի րհես . ^^հշու որ մեր ագգր հր սիրէ ^ 

ու. ժոոոտւարահր տսսիսատ շէտսեգ մեռի ։ \շւ \\ի֊ 
սուս ահոհգ Հետ գհստգ . երբոր ստուՆէքհ շատ Հե֊ 
ււու չէր ) –Հարու րապեէոր իւրգեգ ասոր +***1Է Տշ բա֊ 
րեսասհեր , ու րսաւ ասոր . $Էր Ար /"Գ^Ւր > 
իհ+ու որ ես արժաեր չես որ գուս իմ տարսիս 

7 ստակր սւոսես ♦ \*Հհոր Համար ես րհքգ1տ1տօս ալ ար֊ 
ժանի չսեպեգի սեպի գալու. * Հապա իտօսքոժ գը֊ 

8 րուգէ յ 1ւ րս Ծատւաս արար բժշսուի . Հ^հչու որ 
ես ա/ իշքսահուլժեսյհ տաս դրուաԾ մարգ մրհ 
ես յ ու րս Հ^աՏան^» տասր գրհուուտսեր ունրս . Լւ 
ասոր գրսեմ՝ 1 \Հհա յ ու գ երի) ալ . ււ սէսալրս 
13 է՝ \քեուր յ ու եու գաւ ) 1ւ ձ ատա տտտտիս քժէ՝ \ Պ ,էւ 

9 բսւհր րրէ յ ու գրհէ ։ Լ^իսուս աս բահերր լսե֊ 

/ոտք՝ գարմագաւ ասոր գրաւ » ււ որ ետւււքհ գա գոգ 

(է ոգոգու րտլ //// տա արձատ ու րսաւ ♦ ՚^եգէ գրսես , 

որ \՝սրաւէլէա սէք ահգստմ ես ատսշաւի Հաւաստռ 

40 շգսւատ ։ Հ\ւ աաստգատւաւորհերր սորէհ սաուԱ 

ւտ արւճան ^ ււ Հիւահգ Ծատւաս առոգշագաօ՜ գստահ ։ 

\\ \\ւ եգաւ որ Հետեւեալ օրր ոագտսբ մր գեր֊ 

տժար , որուս ահոտ հր ՚՜^տւտտրհ էր . ււ ստսոր Հեստր 

ե՚եր/ժատի՚հ իր սւշաեերստեերէքն շսւստերր ^ ու ժն& 

12 բագտՌտւիժիտհւ ։ \\ւ երբոր վշագսգտրԵ դրանր սօ^ 

սաեգսււ յ ա^ա մեռել մր դուրս գր Հաեէիս > իր 

մօրր տ1էե Հաստիս ստգտւհւ ♦ 1ւ ասիգաւ որբ1ւարի 

էր ) ու ոագառրն շատ ժոդովուրգր ահ որ Հետե 



€ ւ՝ւյո՝1" է 167 

43 էր ։ \քւ $էրՐ ււ՚ււիկայ տեսնելով՝ իւղճաց անոր 

14 վր՚՚՚ք , ու րսաւ սհւոր . \\՝ի լար ։ \ք՚֊ մօտենա^ 
/ով՝ դագաոէա ւրւրա ) ու. տանողներ ր սասս ա^ 
Ո-ին . 1ւ ւ։ ււ ււս . \\Վ պատա՛նի՝ վ>եղէ ղ ըսես 

\ 5 \^ւհ ր ։ 1\*– մեո^ե/ը ելսււ ՚նստաւ ) 1ւ սկսաւ իւօ^ 

16 սԽ ♦ ու տուաւ ղան ի կա յ իր մօրր ։ \շւ ասՂիւքն 
ալ վախով բոնուեոան * ու ղ\* ք ստուա& կը փա^ 
ո֊աւորէի՚ն ըսելով Թէ ) \\՝ Ա հր մարգարէ մր ռ է ռ ր 
է մեր մէքը * և֊ Թէ՝ \^ստուաձ իր ժողովու րղ ին 

17 այղելութիւն րրաւ : \շւ աս ձայնը իր վրայով՝ 
բոլոր Հ^րէաստան ելաւ ) ու բոլոր շրջակալ ւոե^ 
ղուանքր ։ 

18 1^ Լ\ովՀա*ն՚նեսի՚ն սլա աս՛եցի՛ն իր աշակերտ՛ներ 

19 րր աս ւսմէն բաներուն վրայով ։ (ձովՀան՚նԷս ալ 
իր աշակերտներէն երկու^բր իրեն կանչեց յ եւ *ը**^ 
1*1+ (ձիսուսի՚ն խրկեղ՝ րսելով ♦ ՚\*ուն ան ես որ 

20 գալու. Էիր , ԹԷ "՚֊րիշե ՚1հ սպասենք ։ \շւ. ան 
մարգիկր եկան անոր՝ ու. րսրն ♦ Լչով^ասնԷս 
սՂլրւոիչր մեղ իւրկեռ ոեղր , ու 1լ րսէ » ՚\\ուն ան 

21 ես՝ որ գալու էիր > Թէ ո *֊րիշե ս՝ը սպասե՛ն բ ։ \հլ 
՚նուն ժամուն շատերր բ^՜շկ^ հ^^ Հի՚֊ա՚նգու^ 
թ-իւն՚ներէ՚ս՝ ու Հարուա&՚ներէՆ՝ Հւ ^"՚Ր ո գբնե^ 

22 րէ՚ն յ ու շատ կուրերու տեսուլժիւն շնորՀեգ : լ^է 
\\իսուս պատասխան տալով՝ անոնղ րսաւ . *\*ա^ 
բէվ± (Հովհան՛նեսի՛ն պատմեռէռ ի՛"^ Ո Ր աեսաբ 
ու լսեղիօ . որ կուրերր կր տես՛նե՛ն , կագերը կր 
սալեն , բորոտներր կր սւսթրուրն յ իւուլերր կր 
լսե՛ն յ մեււելներր լարու իՒիւն ս՝ ա ունե՛ն , աղ^ատ^ 

23 սերուն աւ Լա ՛արան կր ոարողուի » լ^#. երասի 
անոր յ որ իս վրաւովս չգաւ/ժակղրր ։ 

24 ք յ՛֊ երբոր Լ^ովՀաս՚նեսի՚ն խրկաձ մարգիկր գա^ 
ղիս , աֆյ,»»*.*» սկսւսւ ժողովուրգներուն րսել ԼՀով^ 
Հան՚նեսի՚ն Համար . ^°՚նչ տեսնելու ելար ա՚նա^ 

25 պատի՛ն մէ9 . եղէ՚գ մր Հով է՛ն շարժուաձ ։ Հ^ա^ 
պա 1*"1ւչ տես՛նելու ելար ♦ փափուկ Հանդերձներ 



168 ՈԻԵՏսՐՄե Ըււտ ՚սո՝ւս՝ւաւ՝ 

Հազաձ մարգ մր . աՀա անոնռ որ փաո֊աւոր 
Հագուստներու ու փափկուէմեան մէք են , թա^, 

26 գաւորական պալատներն են ։ +Հաաա ք^նչ տես^, 
նելու ելար ♦ մարգարէք . այո՝ կ՚րսեմ՝ ձեզի > մար^, 

27 գ ա րԷԷ մրն ալ աւ Լլի ։ \Հնչոլ որ ասիկաւ Է % 
որուն Համար գրուաձ է . |^<>**/ ես իմ՝ գեսաանս 
կր իւրկես ոու երեսիգ աու$1ւէն , որ ոու ՜ճամՆ 

28 Բ ա Գ պիտի պատրաստէ ռու աո-ք/ւէգ ։ ^\Հանզի 
1լ րսեմ՝ ձեզի • \Հնի1լներէն ենա&ներուն մէքը 
Լ)Ո§յ Համն էս մկրտիչէն մե$է մարգարէ $կ ա 1 • ոա^ 
կաւն \^ստու&ոյ ի1 ագաւ որա ի) եանր մէք պինսա 
պզտիկր անկէ մե& է : 

29 |^«– Բ Ո 1 Ո Ր մոզոմուրդր ու մսյբսաւորներր երբ^ 
որ լսեզրն յ արգարազուզրն զ\^ստուա& յ որ 
\\ոս հասնես րս մկրւոուքժիւնոմը մկրտուեզան : 

30 \^ ճԱյ 1 է 1 փարրսեսրեերր ււ օրինականներր իրենզ 
անձոե գէս \^ստուծ՝ու իւորՀուրդր անարգեզրն , 
որ անկէ չ սկրտուեոաե : 

31 \\ւստի որա. նմանզրնես աս ազգին մարգիկր ^ 

32 I*֊ որու կր նմանրն : 1|#ւ նմանին տզոզ ^ որ շու^ 
կաներր նստելու/՝ իրարու կր կանչեն ^ ու կ՝ րսեն » 
<\)ոզ ^"Հհոուորկբ ձեոի՝ ու չիւազազիռ , ոզբ կար֊ 

33 գազի՚կԲ ճեպի՝ ու չլազիռ ։ || ասն զի \\ոմՀան^, 
նէս մկրտիչը եկաւ , ոչ Հազ կ ՝ ուտ էր 1ւ ոչ գինի 
կր իւմէր ) ու կ՚րսէօ . ՚\^ե֊ կ ա 1 անոր ներսի գին : 

34 \\րգԲ& մարդու եկաւ կ՛՛ ուտէ ու կր իւմէ , 1ւ կ՝ Ր֊ 
սէօ ♦ |^«/# ուտոզ Լւ արբեզոզ մարգ մր սարսա^ 

35 ՚ որներու ու մեզաւորներու բարեկաս* X»*– րմաս^ 
ա ա ի) իւնր արդարազաւ որ բու որ տզոզմէն : 

36 վէարիսեռիներէն ւ/էկր կ՝ազաչէր անոր՝ որ իր 
Հետր Հք*գ ուտէ ♦ ան ալ փարիսեզիրն՛ տունր մր^. 

37 տաւ ու սեղան նստաւ : |^ճ. աՀա ռաղպքին մէ^ 
մեզաւոր զնիկ մր կար , երբոր իմազաւ լմէ անի^, 
կոյ/ Փարիսեզիրն տունր սեզան նստեր է > մէս 

38 շիշ մր անուշաՀոտ եգ բերաւ ♦ \\ւ Լա և ի կողմէ՚Ն 



1՝ԼՈԻ1« Լ՝ 169 

անոր ոտբերուն ոովո կեռեր՝ կու լար , 1ւ ար^. 

ռունբովր սէլւււա անոր ոտքերր Թրքել ) ու իր 

գմսուն մապերովը կր սրբէր ) և– կր ՀամբուրԼր ա^ 
39 ՛սոր ոտքերր յ ու եղով կ՝օձէր ։ \\ւ երբոր տեսաւ 

փարիսեռին՝ որ զանիկայ Հրաւիրեր էր ) կ՝ րսէր 

իր մտքին մէ^ ♦ \\սիկայ իմ է որ մարգարէ րրար > 

պիտի գիտնար Թէ ով՝ 1ւ ինչպէս կնիկ կ իրե՛ն 
40 դպչոոը ♦ ինչու որ մեոաւոր է ։ \շւ (Հիսուս պա^ 

տասիւան ւոուաւ ու րսաւ անոր ♦ \\իմոն՝ ոեոէ 

բան ս՚ր ունի մ րսելու ♦ ան ալ րսաւ ♦ \*սէ՝ վար֊ 
41 գապետ . ք– շ«***~ . Ս՝^7 փոա տուոո մր երկու 

պարտական ունէր ♦ մէկր Հինգ Հարիւր գաՀե^, 
42 կան պարտք ունէր , ու մկկալը՝ յիսուն ։ \հլ 

որովՀետէւ Հատուոանելու 1լ***Հ**ղ**֊րյ.– X չունէին յ 

եր կուռի՛ն ալ շնորՀեո . Հիմա զրոււյկ , ^նոնոմկ 
4-3 "ՐՐ աւելը պիտի սիրէ զանիկայ : Պատասխան 

տուաւ \\իմհն՝ ու րսաւ . ՀՀն&ի ասսՒնկ կ ՝ եր1ւնայ ) 

քմէ որա՛ն որ շատ շնորՀեո . ան ալ րսաւ անոր ♦ 
44 է\ Լո րո գատեռիր ։ \\ւ դառնալով գէպ ի ան կր֊ 

նիկր՝ րսաւ \\իմոն1էն . \\ր տեսնե՞ս աս կնիկր » ես 
ռու տունգ մտաւ յ գուն ոտ բեր ուս \ուր շտուիբ ♦ 

բաւո ասիկաւ |>յ. արռունռովո ոտքերս Թբշեռ > 1ւ 
45 իբ մառերովո սրբես : ՚\\ուն թն&ի Համբոյր մի 

չտուիր . բալո ասիկաւ Հ» է « մտնելէս ի վեր ոտ^ 
46 .բերս Համբուրելկն չգագարեոաւ ։ ՚\\ուն իս 

գլուիյս ձէ/ժով չօ&եռիր . բաւո ասիկաւ իս ոտ^ 
47 յ*երս անուշաՀոտ եոով օծԷո հ \* ք սոր Համար 

կ՝ րսեսոեռր . ^Լքերուա^ են ասոր շատ մեգքերբ յ 

ինչու որ շատ սիրես . բալո ոբու որ .բի$ կր նե^ 
48 րուի յ անիկաւ քիչ կբ ս իրէ ։ \\ Լ րսաւ անոր . 
49 ՝՝\Հու մեոքերգ ներուաձ են ։ \^ւ անոր Հետ սե^. 

ոան նստոոներր սկսան իրենո աՂհՊա րոել ♦ ք | մ է 
50 ասիկաւ՝ որ մեոաո թ–ոոու1ժիւն ալ կու տայ ։ \շւ 

ինբր րսաւ կնկանբ » *\Հու Հաւատքգ յ>եո փրր֊ 

կես , գնա իյաոագութեամբ ։ 



170 ոիետարմս ըստ ՚սւասաո՝ 

՚1՝Լ– Ը 

լ կանայք իրենց սաաչյուաօքով/է ձսյռայութիւ֊ն կ՛ընեն քրիստոսի ։ 4 Քր/աաոս կը 
ոյւուօէ սերմանաչյանին , 1 (յ է ՛ճրագին առակը ՚ 2\ կ՚ի՚էաչ/ընէ իԴկ ով են իր մայրը ու 
եղբայրները . 22 կր սասսւԼ կովերուն . 0(յ և. աէկ մարգկ մը գիւառ լէգէոնը գուրս <>ա ֊ 
Նեյով՝ թ՜ոո կա սւաւ անոնո որ իյոոերու-ն երամակը սանեն ւ 37 ՚իէ՚րո ե սաոիր չեն րն^ 
գունիր զրնքը ւ 43 Գի–"՛–" աեռասւես կինը կը բմշկէ , 49 ՚֊ Տ՛՛ԱՐ՛՛՛՛Ի աո Լրկշ կշ յ ա ֊ 
րուցանէ ։ 

1 \\ւ. եոաւ. որ ասկէ ետհ՝ այ րեթր ոաոարԼ ռա^ 
Ո՚ւլր ու. գեոէ ււ 1,։ւ պտրտեւոս կր ռարոոէր ) հւ 
\^ստու.Ծու Թ աո ւսւորու ի) ՝ իլյևր կ աւԼ տարաս Էր . 

2 ու տասուերկուռր հր Հետե Էր » ^\ 9 ահ. ռասի մր 
կսիկսեր որ շար ոգրսերէ ու Հիւասգոււժիւսսե^, 
րէ բժշկուեր էրե . \\՝արրաս ճ որ \^ագգաոեՂւա^. 

Տ ցի կ՝րսուէր ) ուսկից որ եօթր դև. ելեր էր ) \^ւ. 
Լ^ոմ^աՏւսսւ՝ Հ^երոմոեսրե տանր մերակառուրե 
՝՝\Հու.ոաւրե կսիկր , ու. Հ՛ ուշ աս ^ հ շատ ուրրշ^ 
սեր յ որոկբ իրեՂւո սաաոուաԾրոսր անոր Ծա^ 
ոաւոււժիւս ս րհէրս ։ 

<4 ք|«– երբոր մհ& բաոմու/միւն ժոոսուեռաւ ^ հ. 
շատ ոաոաբներէ հրե՛ն եկաս > աո ահա/ մր րսաւ. 

5 «*1»»1.յ ♦ \յերս ռւսսոո մր եւա/ւ հր սերմււ ոասեւու. » 
ու. ռասաԾ աւոեսր՝ մէկ ոա1ւրՆ ՜ճամբուՆ ռոմը 
իհկաւ. , հ. »*ք+է *է*«^լ հոհւուեռաւ. ^ ու. երհրՆքր 

6 /օ՜ոչուսսերր հերաս ոաեիկաւ ։ \^ւ. ուրիշը ապա^, 
Ո-աժհ մրաւ իսկաւ ^ ու. բուսաօ՜իս պէս չորսալ 

7 Հ**ղճ. Հի Լ ր* չուեեՂւաւուն Համար ։ \հլ ուրհշը փու^ 
շեր ու մէշ իսկաւ , ու. փուշերր սա որ Հետր բուս^ 

8 ՛սելով՝՝ հւեոոեռ/ւՆ աեիկաւ ։ \հլ ուրիշը աոէկ 
Հո որ մէ\ րսկաւ յ ու. բուսեեւոպ Հարի ւրապա տիկ 
պտուղ տուաւ . երբոր աս բասերր հր որուոէր ^ 
հ՝ աոաոահէր . \*ե որ ւսեւու. ահսաշ ույեի յ ր՚ ո Դ 
լսէ ։ 

9 1/՛֊ իր սւշսւհերտեերր հր Հարորսէին իր ես ր^ 

10 սելոմ թ՜է ) ^ բէ եչ պիտի Ր Ա՛՛՛յ ս*ե առակր ։ \Հե 

ա§ րսաւ. . ^եո/ւ տրու.ա& Է գիտսաւ \* ք ստու.ԾՈ1 

աաոաւորոււսեսար իւորՀուրդեերր յ բայս ու.^ 



<1՝ԼՈԻ1" Ը 171 

րիշներուն աո ակներով 1լշ իօ«ԷՏ ♦ որ տես՛նելով՝ 
չտեսնե՛ն յ 1ւ լսելով՝ չիժանան ։ 

1 1 \ Պ ,/՚Գ՝ աո֊ակր աս Է . \)երժբ՝ ^ստու&ոյ իւօսբն 

1.2 Է « ք|*– ՜ճամբուն ոովէ՚ն՚ներր անո՛նռ էհւ՝ որ կր 
լսե՛ն ) ու. ետբր \\ատանան սու Գ ա ք ա1ւոսռ սրտէ՚ն 
եր Հանէ իւօսռր , որ չպլայ թէ Հավատան՝ ու 

13 փրկուրն ։ \հլ ապառաժին վըաւրն՚ներր սձոԼփ \ՀԼ % 
որ երբ կր աե՛ն , ու րաիյուբՅ եաժբ ղ րնգու1$իհւ 
աօսռբ > բաւղ արմատ չուերն ♦ ատես ժր որ Հա^, 
լատան՝ ու ւիորձու ի1 եսւն ժաժանակր որ Հեո-սւ^ 

1 4 ՛նա՛ն ։ \ք*~ փուշերուն սէ9 րնկաԾր անոնռ ե՛ն՝ որ 
կր լսեն յ բաւո Հոգերով ու կարստոււժրւնոս 1ւ 
***** կեանռիս ղանկու բյ իւններովը ղբադաԾ րլլա^ 

15 լոս՝ սր իւեղղուի՚ն , 1ւ անպտուղ կ՝րլլա՚ն ։ ^սկ 
աո էս ՚^ողր սէշ շ***1»–***ձ–շ անոնռ ե՛ն՝ որ բաբե էլ 
յօօ ար սրտիւ լսելով լսօսքր՝ կ՝ րնդունի՚ն յ ու 
Հասբերոլքժրւնոս պտուղ սու տան X 

16 Զն ա 1 Ա՚Է եր Ո Ր ՜ճրսւգր վաո֊Է՝ ու աժան ի ժր 
տաղ կաժ ժաՀի՜ճրն ՚նեբօեր գնէ . Հապա աշ^ 
տանակի ժրայ սր գնէ ) որ սերս ժտնողներր լո/սր 

1/ տեսնես ։ \\ ասս ղր չԿ ա 1 Ծա ծ ուղ բան ժր որ 
պիտի չյաւտնուի , ոչ ալ գաղտուկ բան ժր որ 

18 պրտր չգրտղուր՝ ու երււան չելլէ : \\ւստի ՚նայե^ 
9^41 թէ ինչպես կը լ ս էք • քաԱպի ով որ ունի՝ 
անոր պրտի արուի , ււ ով որ չունի՝ ան ալ որ 
ի՚նքր կր կար ծ է թէ ունի ) անկէ պիտի աս՛ն ու ի : 

19 1/^ անոր ժաւրր ու եղբաւրներր իրե՛ն եկան ) ու 
բաոժութե՚նԼ՚ն չէին կրնար անոր սովը երԹ^ալ : 

20 1/՛– անոր իժաւյուոի՚ն՝ րսելով . ՝ք\/»*ւ ժաւրգ ու 
եղբայ բներգ գուրսր կայներ ե՛ն , ու վ>եղ տեսնել 

2\ կ ուղ են : \^ւ անիկայ պատասիւան տալով՝ րսաւ 
ւսնոնո . ^մ՝ մա ւրս ու իժ եղբայրներս ասո՚կբ ե՛ն յ 
որ \^ստու$Ւոյ իւօսռր կր աե՛ն ու ղսհտիկա։ կր կա^, 
տարե՛ն : 

22 \\ւ եղաւ որ մէկ օր մր ՚նաւր ժտաւ իհլռր 1ւ իր 



172 սհՆտսՐՄհ րյյտ ոյէԻւասոԻ 

աշակերտներն ***լ , ու. րսաւ. անոնգ * \^ովսւկրն 

23 մէկալ հար՚ր անոնր1ւք . և. ՜ճամբայ ելան : ք)*– 
երբոր ՚նաւ֊ով կ՝ եոքժայրԵ յ քակոր մնագաւ , /ւ*. 
Հովի փոթ՜որիկ մր իշաւ. Ծովակրն վրայ յ /1ւ 1"».–.. 

24 ^/» էեէքուէր , /ււ իրե՛նք վտանգի մԷՀ էի՛ն : \)՝օ^ 
տեգ սու արլժրնգուգիս անիկայ՝ ու րսրն . 1| ար^ 
գապեա վարգասլետ ***Հ*ձ կր կորսուրնռ . ///7> ալ 
1,1111/ սաստեգ Հովրն , //ք. շոսրերոլյն իւռովու*. 
էժեանր ^ Հւ Հանգարտեգան , #յւ իւագագուլժիւ-ն 

25 եգաւ. : \քւ րսւա անո՛նգ ♦ ք|՚°^/» ^ Հ^/յ Հաւատբր . 
Հւ անոնո վաիւի մէշ րնկաԾ գարմագան յ //ւ իրա^. 
րու. կ՚րսէի՚ն . \*ոգեօո ով է ասիկայ ) որ Հովե^ 
բուն ու. Պուրքւն ալ Հրաման կու. տայ . /է. ճք#ւ ^^#11/^ 
պանգքէն ասոր : 

26 Ո 1 – *նաւեւոմ ի շան 1 \^ագարագւոգ երկիրր , /յ#* 

27 Գալիլեայի՚ն դիմացի կողմս Է : |^ւ ի\թյլ ցամա^ 

որ ելլելուն սլէս՝ ասս ոագաբ1քն մարգ մր ելաւ 

գիմագր՝ որուն ներսր շատ ատ են է ր կեր գււեր 

կայթն . ու. անիկա յ Հանգերձ չէր Հագներ , ոչ ալ 

տսհւ մէ9 կր բնակէր , Հապա գերեգմաս՚ներու 

28 *^^ ։ 1^*– ԼՀիսուսր տեսնելով՝ ագագակեգ > /»*. 
ի՚նկաւ ասոր աււշււր յ ալ բարձր ձայնով րաա * 
՚\\ուն իմ Հետս ի՛՛՛նչ բան ու՚նիս \\իսուս՝ \\րգի 
Հ^ստուԾոյ բարձրեայ , կ ՝ սւգաչեմ ւ*եգէ՝ գէս մի՛ 

29 տանտեր » ( ^^նչու որ Հրամայեգ սլիգձ՜ ոգիի՛ն՝ որ 
ան մարգէքն ելլէ » որովՀետԼւ շատ ատէէն էր՝ որ 
գսհւիկայ յափշտակեր էր . 1ւ սհւիկայ շգլժա^, 
Ղւերով յ ու. ոտնակաաերով կապուսւԾ կր սլսւ^, 
Հուէր ) բայգ կապերր կր կոտրտէր յ ու. գււկն 

30 անասլատր կր ոշուէր ♦ ) Հ^արւյոււյ անոր (Հի֊ 
սուս՝ ու. րսաւ ♦ \*Հնու՚նգ թ՚եչ է ♦ ան ալ րսաւ ♦ 
^ էգէո՚ն » քւնչու որ շատ գէւեր մտեր Էրն անոր 

34 ՚ներսի գին ։ \քւ կ՚ագաչէի՚ն անոր՝ որ անգուն^, 

32 ԳՐ երթալու. Հրաման չընէ իրե՛նց ։ \^ւ. ա1ւ տե^ 
գը շատ իւոգերու. երամակ մր կար՝ Ո Ր էեսր ես*+* 



<)՝ՍՈ՝1" Ը 173 

րա&ուէեՆ ♦ ու աղաչես/էն անոր՝ որ իր1քնո Հրա^ 
ման ււ։աւ անոնգ մէշր մտնելու . 1ւ Տրասսա տուաւ 

33 ա1ւոնռ ։ (\ւ գէւերր մարգԷՆ ելլելով՝ խոգերուն 
մէքր մտան ♦ 1ւ երամակր գաՀավԷԺ տեոԷՆ ծ ո^ 

34 վ ա կր վապեռ , ու խեոգուեոաւ ։ \շլ խոսարած ֊ 
Ներր ***** եռած բանր տեսնելով՝ փաւսսհւ յ ու 

35 պատմեռէւն ոագարր ու ագարաէլներր ։ |># Տ*****^ 
*բ\Հ ելան Լսած բանր տեսնելու. , ու. եկան (Հհսու^ 
սհՆ ) եւ գտան ան մար դո՝ ուսկից որ դ1ւերր ելեր 
ԷհՆ , Հագուահ ու խելքր վրան ՀձիսուսԷ ոտրե^ 

36 րուն ռովր Նստած , ու վախոան ։ \/ւ անոՆք որ 
տեսեր ԷհՆ , պատմես հՆ անոնս՝ լժէ րՆչսլէս 

37 Ո հւաՀարր առատեոաւ ։ \շւ *\*֊ադարառւոո շրր֊ 
Հակալ տեգուանբր գտնուոո բոլոր բագմութ րւ^ 
Նր կ՚աոաչէր անոր , որ իրեՆոմէ երթայ . ինչու 
որ մեծ^ վահավ բոյնուաԾ էրն » ան ալ Նաւր մրտ^ 

38 Նե/ով՝ ետ գարձաւ ։ \^ւ ան մարգր՝ ուսկիո որ 
գ/ւերր ելեր ԷհՆ ) կ ՝ աոաչէր անոր՝ որ Հետր րլ^ 
լալ ♦ բալո Լ^րսուս արձակես սհւրկաւ ու րսաւ . 

39 ՚\՝արձհր ոու տունգ ^ ու սլատմէ՛ բՆչ որ \^ս^ 
տ ուա ծ՜ վ>եգր րրաւ . ան ալ գնագ , ու բոյոր ռա^ 
գաթրն մէշր ռարոոեգ ) րոչ որ Լ^րսուս րրեՆ 
րրաւ ։ 

40 ք|«– երբոր Լգհսուս ետ գարձաւ , ժողովուրգր 
ղանհկաւ րնգունեռ . եՆչու որ ամէՆօր անոր կր 

41 սպասէհՆ : \շւ աՀա Լչաւրոս անունով մարգ մր 
եկաւ յ ու րՆոր ժողովարանին եշէսանՆ էր . 1ւ 
(ձր սուսրն ոտքր իւնալով՝ կ՝ աոաչէր անոր յ որ 

42 հր տունր մտնէ . \Հնչու որ մէկ *աաեկ աողրկ 
մր ունէր գրելժէ տասուերկու տարեկաՆ , որ 
մեռնելու մօտ էր ♦ ու երբոր անհկաւ կ՝ երտժար , 
բագմհւ/ժհւնր կր Նեոէր գանիկաւ : 

43 1^*– Փ՚ք՚կ "Ր՝ Ո Ր տասուերկու տար ի է ՝հ վեր 
արրւնր տեռատեսուիՒեան մէք էր > ու հր բոլոր 
ունեգա*Նր բժրշս1ւերուն հ՜ահւո րրաԾ էր ^ 1ւ հրեՆ 



174 ԱՒՆՏԱՐՄւ» Ը11Տ ՚Ա11՝1Ա։ՍՈ1՝ 

44 մէկէ ՛էր բմշկուելու ՜ճար մր եգաձ չէր , \^տ1ւէ՚ե 
մօտե՚նալով՝՝ անոր Հանդերձի՛ն քղանցքին դր֊ 
պաւ , 1ւ իսկոյն հր արիւնին Հոսումր դադարեի 

45 պաւ ։ \^ւ (Հիսուս րսաւ . \) Բ վ Էր ան որ թն&ի դր֊ 
պաւ . երբոր ամէքնքր կ՝ ու բանայի՛ն յ րսաւ ^\ետրոս 
ու. անոր Հետ եգոգներր . ք| արդաաետ՝ բազսու^ 
թ իւնր քեռ կր Հր Է ու կր նեղէ , ու կ՝րսե°ս քմէ՝ 

46 \\ Բ վ ին&ի դպաւ ։ \$*– \\իսուս րսաւ . \\՝Էկը ին֊ 
&ի ո աաւ ) ուսն գի ի մառ այ որ ին&մէ գօրուիհիւն 

47 ո՛ր ե/աւ ։ \քՐԲ ո Ր աեսաւ Մնիկր որ ք ա՚նշ ***^\Լ՛ ՀԱ֊ 
պաՀուեգաւ , դոգալով եկաւ ու անոր տողեր 
իԿ/կաւ ) 1ւ բոլոր ժողովու բդին առ^էւր անոր 
պատմես՝ թ՜Է ինչ բանի Համար անոր դպչեր Էր , 

48 ^ թէ ինչպէս ինքը Է ա ^1ՂՒ՛ Բ^շկո^չյաւ ։ |>*ւ 
Տ^սոքաո րսաւ անոր . ^ՀՀաԳալերուէ՝ աղ^իկ , .բու 
Հաւատքդ քեգ բժշկեց , գնա իւադաղուիմեամբ : 

49 ՆրԲ ո Ր էնքր գհո֊ կր խօսէր ) ժողովրդապետ 
տին տունէն մէկր եկաւ ու րսաւ անոր ♦ \*,ղ^իկդ 

50 մեռաւ, ա^վարդապետր մի՛ յոդնեցրներ : \\այց 
(ձիսուս երբոր /սեռ , պատասիւան տուաւ անոր 
ու րսաւ* \§՝ի վաիհւար ) միայն Հաւատա , ու պի֊ 

51 տի ապրի : |^*֊ երբ տունր մտաւ ո *֊րիշ ՚ՀէգԱ 
թ՜ող չտուաւ որ մւոնէ ) բայց միայն 0\ետրոսր ու 
Լ\ակոբոսր 1ւ Լ\ովՀաննէսը ) ու աղջկա՛ն Հայրը 

52 ու մայրը : \՝,մէնքն ալ կու լային ու կ՛ ՛ողբայի՛ն 
ա՛նոր վրպյ • ս֊ ինքը րսաւ ♦ \\՝ի լաք ♦ անիկայ 

53 մեո֊աձ չէ , Հապա կըքնանայ : |^ անոնք ձաղբ 

կ՝ րնէին գանիկայ ) քանդի գիտէիՆ՝ իժէ մեոաւ : 

54 \\*– ինքՐ ասՂիւն ալ դուրս Հա՛նելով ) բունեց ա՛նոր 

55 ձեռքէն , ու կա՛նչեց րսելով . \Հդ$Փկ՝ կեր * Ն՛ 

ա1ար Հոգի՛ն դարձաւ , ու ի ս կոյ՛ն ոտք ելաւ . և 

Լ՜Հէսոա.» Հրամա՛ն րոաւ որ ուտելիք տան անոր : 

56 11^ ա՛նոր ենոդքը ապշաձ մնացին , 1ւ ինքը ա ^ 

նո՚նց պատուիրեց՝՝ որ եղաձ բս/նր մէկու մը չղԸ֊ 

րուգես : 



«ՒԼՈԻ1» Թ 175 

1 Քրի"">ոս իր աշակերտները կը խրկէ. Հրաշքներ ընելու և քարոզելու ւ 7 Հերովդէս կր 
ցանկաք Քրիստոսը տեսնելու , 17 Քրիստոս Հինգ Հազար Հոգի կը կերակրկ . \9> կը 
Հարցընկ քժէ մարզիկ իրեն Համար ո՞վ է կ՛ըսեն . 22 իր Հարդարանքները կր նախաձայնի . 
23 ամենուս սլատու Լ ր կու "՚"// "Ր էր օրինակին Հետևին լ 9§ քրիստոսի ււ/ յ ւակե րպո ■ 
թիւնը ւ 37 քրիստոս կը բժշկէ։ լուսնոտը . 43 գարձեալիր չարչարանքը կը նախաձայ^. 
նէ իր ա-էակերտներուն . 46 &Բ աատուիրէ; անոնց որ խոնարՀ րյլան . 51 ամենուն Հետ 
քազորութեամբ վարուին՝ առանց վրԼ ժխնզ րու ի) Լ ւսն < 57 վք՚նի մը անձինք կ՛ուզեն 
Քրիստոսի Հետևիլ , սակայն սլաւմաններ կ՝ առա^արկեն ւ 

\քւ֊ հր աասու Լրկու առառեալներր մէկտեո 
րրԼ՚ն կանչելոմ յ անոնգ ոօրութ րւե ու. րշէսանու^ 
թ րւ1յ ւոա ւա բոլոր գււերույն մրալ յ ճւ ալստերր 

2 բժշկելու, հ \հ1֊ ոանոնռ եւրկԼւյ որ \* ք սաուօ՜ոյ քժւս^, 
գաւորուլժրւնր ռարոոես յ ու. Հրւանդներո /՚*՛ /՚7–՜ 

3 կԼ՚ն : |^#ւ րսաւ. անոնգ ♦ յՀամբու. Հասար բաս 
չաոսնէռ ^ ոչ գաւառան՝ 1ւ ոչ տօսլրակ , ոչ Հաո՝ 
1ւ ոչ ստակ , ոչ այ կրկհ՚Ն Հանգերձ ունենար : 

վյ \^ւ որ տու՛ն որ մտնէռ Հո՛ն ԱնաոԷռ ^ ու. ււհւկԼ 

5 ելէռ ։ Հ\ւ. սՒնոնռ որ ձեռ չե՛ն րնգունրր > երբոր 
ահ , բ աո ար Աս կելլէռ , ձեր ոտբերուն փոշի՛ն 
անգամ՝ /ժօքմմեգէռ՝ երԼ՚նդ գէս մկաւուլժրւյն 

ր/լա/ու. Համար : \^ւ. ա՚նո՚նր ելան՝ ու. գեոէ դ1,դ 
կր պտրտէրն ) և. ամկն տեդ աւ Լտարանր կր ոա^ 
րոռէե՚Ն յ ու. բժշկութ իւն կ՝ րնէքէն : 

7 1;*– Հ^երոմգէս չորրորգաաետր անոր բոլոր 

գորԾոերր լսելու/՝ տար ակութս անառ մկշ էր ♦ 
որովհետև– ո մա՛նր րսաձ էթն քմէ ) \\ոմՀան՚1ւէսր 

8 յարուքժիւն աո-աւ. մեռեքներԱն . լ^ւ ոմանք 1մէ՝ 
\^դրան ւայւոնուեգաւ. . 1ւ. ուրիշներն ալ քմէ՝ Լ^–՛ 

9 21՛ մար գար Աներ է՛ն մկկր յարա թ իւԿւ առաւ. : |/^ 
Հ^երոմգէս րսաւ. , Օ^ովՀսհւնէսր ես գւխաւոեոի . 
Հապա ասիկաւ ոմ պեաե րւլաւ ) որուն մրաւոմ 
ասանկ բաներ կր լսեմ՝ ♦ ու կ՚ու.ռէր որ աեսնկ 
զան ի կա ւ : 
10 1;՝՛– աո-աքեալներո դարձա՛ն , ու. պաամհ դե՛ն 
անոր՝ րսչ որ րրրն . ե. աււաւ ոանոնր՝ աո ա՚նձ/ւ՚1ւ 
անաաասւ տեո սր օաշուեոաւ. բաոարր սր ռոմ ^ 



476 ԱԻԵՏԱՐՄՆ ԸՍՏ ՚ԱՈ՝ա;ա1Ի 

11 որուն անունր \\եէժսայիդա Էր ։ \*լ ժոդո^ 
վուրդներր երբոր ի մա գան , աս որ ետ1ւէն գա^ 
որս յ ու գանոնո րնդունելով՝ կր խօսէր անոնգ 
\* ք ստուԾու եք ագաւ որա ե7 եանր վրա/ով . 1ւ որոնք 
որ բժ շկուիժեան կարօտ Էին , եր բմշկէր ։ 

\2 \\ւ երբոր օրր սկսաւ որրեւս աս մհտենալ ^ տա^ 
սա եր՚լաոր եկան ու րսրն անոր ♦ \*ո<\ակէ ժոդո^ 
սուրդներր , որ շրշակայ գեդերր ու ադարագնե^ 
րր երլման ր\1ւսւնրն յ ու կերակուր գտնես . րն^ 

13 քոա. որ Հոս անապատ տեղ սոս ենք ։ \^սաւ ա^ 
սոսս . ՚Հճուբ տուէռ ատոնռ ուտելըք . անոնբ ալ 
րս/՚ն . \\՝ենռ Հինգ նկանակէն ու երկու ձուկէն 
աւե/ր բան չունրնռ , լժ Է որ չերքժանք ատ բու որ 

14՛ ժոդովուրդրն Հա սար սերաեուր չգնեն ռ : ( ^\Հան^ 
զԻ Հինգ Հագարի չափ Էրիկ մարդիկ կայի՛ն : ) \\ւ 
րսաւ իր աշակերտներուն . \^տոնք դաս դաս՝ 

1 5 ւիսուն ւիսուն նստեգուգէո : լ^ճ. աս անկ րորն , 

1 6 ու աւ/Էնն աւ նստեդուդին : \^ւ ան Հինգ նկա^ 
նակր ու երկու ձուկր աոՅնելով՝ ու դէպ ի եր^, 
կինքր նալ ել ով յ օրՀնեգ ղանոնր ու կտրես ) 1ւ 
կու սայր աշակերտներուն , որ ժոդովուրդրն աո–^, 

17 9^Ր գ֊֊֊-% յ 1/*– կերան ու կշտադան ամէնքն ալ , 
ու աւ եւ է) ահ կտորուանքներր տասուերկու կոդով 
վերչյուչյին ։ 

18 ք)*– եդաւ որ երբ ինքր առանձին աղօքժք դ Ա֊ 
նէր ) աշակերտներն աւ իր Հետն Էրն , 1ւ Հար^ 
դուդ անոնգ՝ րսելով ♦ ^ոոովուրդ1ւերր րնԾի Հա^, 

1 9 մար ով 1լ րսեն՝ թ՜Է եմ ։ \*նոնք ալ պատասխա՛ն 
տալով՝ բոխս ♦ \\Տ»Հ.+ Ճ Լ^ովՀաննէս մկրտիչը , 1ւ 
ուրիշներր՝ \^դԼւան , ուրիշներն ալ թէ \^Ո–շի 

20 մար գար էն եր էն մէկր ւարուիմիւն աո֊եր է ։ \շւ 
ինօր րսաւ անոնս • Հասարս դուք ին&ի Համար 
ով կ ՝ րսէո՝ Թէ եմ ♦ պատասխան տուաւ 0\ետ^, 

21 րոս՝ ու րսաւ ♦ \^ստու&ոյ ՝\Հրիստոսր : \շւ բկբր 
սաստիկ պատուիրեդ անոնս՝ որ աս բանր մէկու 



<1՝ԼՈԻ1" ք<)՝ 177 

22 մի չզրուցեն ք քխ րսաւ թէ , ՊՀ՜ս՚բ Հ "/» Որ գին 

մարդու շատ չար չարս/կքներ կրէ * եւ Ծերերկն ու 

օաՀա՚նայապետ՚ներէ՚ն Լւ դպիրներէքն մերմ ուի , 

ու սպսւն՚նուի , /*ճ. երրորգ օրր յարութ-րւն աո–^, 

23 Ն^ յ լ^է ամհնուս կ՝ րսէր ♦ (<)՝^ /*/» մէկր կրուպի; 
իմ՝ ԼաՏւ Լււ գալ ) Թ Ո Պ Ւր անձր ուրանայ , 1ւ ա^ 
սԴխ օր իր խաչը վերչյրնէ ) ու իմ՝ ետեւէս գպյ : 

24 11 աս1ւ ռի ով որ 1լ ուղէ հր անձր ապրեցրնել , 
ււլ հա ի կորսրնդրնէ անիկաւ , 1ւ ով որ րնԾր Հա^ 
մար հր անձր կորսրնդրնէ յ պիտի ապրեւյրնկ 

25 անիկայ ։ ^Հանռի թ՚եչ կր շաՀի մարդ մր թէ 
որ բու որ աշէսարՀր վաստրկի յ 1ւ իր անձր կոբ^ 

26 սրնդրնէ կամ՝ վնաս է ։ \\ ասն ■ դի ով որ ղբօա 
ու իմ՝ խօսօերս ք«*֊ա1էւՀ ամհ/ժ սեպէ , \\րդիս 
մարդու ալ ոանիկաւ ղ.***–***1^Հ^ ամօլժ պիտի սեպէ 
երբոր դաւ իր ու Հ^օրր 1ւ սուրբ Հրեշտադներուն 

2/ փաո-բովը ։ \\ա։դ ՜ճշմարիտ կ՝ րսես ձեոր , որ 
Հոս կայնոո՚ներէ՚ն մէկ օանրներր կան՝ որոնր 
մաՀուան Համր պիտի չառ՛նե՛ն , մհ՚նչէւ որ տես^ 
նեն \^ստուԾոյ քժագաւորուրՒիւնր ։ 

28 Ո լ եղաւ որ աս խօսօերէ՚ն գրե/մէ ուիմ օր ետ*. 
.րր ճ ^Հետրոսր ու Հ^ովՀսւն՚նէսր և– Լ^ակոբոսր աո–^, 

29 ՚նելով՝ լեռր ելաւ աոօիմօ րնելու ։ \\ւ երբոր ին^ 

օր աոօիօ\բ կ՝րնէր , իր երեսի՛ն տեսրր Ո1 ֊րիշ 

կերպ Ս՛ի Լոսս յ ու իր Հագուստր ՜ճերմակ **- 

30 փայլուն եոաւ ։ \հլ աՀա երկու մարդիկ իր Հե^, 
տր կր խօսէթն ) որո՛նր \^՝ովսէս ու \քոիա էրն , 

31 <\՝>առօով երեդ աճ յ 1ւ անոր ***** ֆան+է** ելլելուս 
վրայյով կր իւօսէին , որ \քրուսաոեմհ մէ$ պիտի 

32 կատար ուէր ։ \\աւդ 0\ետրոս 1ւ անոր Հետ եոոդ^ 
՚ներր ռունով ձ սարա սահ էի՛ն , ու երբոր արլժրն^ 
դան յ տեսան անոր տառ օր ) 1ւ ան երկու սար^ 

33 գինր՝ Ո Ր ուեոր սովը կեդեր էին ։ 1\ւ եղաւ որ 
երբ անոնօ դատուեդան անոր օովգն ^ ^\ետրոս 
րսսս Հձիսուսթն . 1ք արդապետ՝ աղէկ է որ Հոս 



12 



178 ոԻետշաւ ըստ դլու՝*աաւԻ 

պէԽակօ . ու ՒրհԲ– Է՚Ր՜^ՒԹ՝ շէաե1ակբ \ մէկր յ*եգէ ) 
1ւ *1էկր \1՝ովսէսի՚ն ) ու մէկր ^ոիսւյթն ♦ մասն գի 

34 չէր գիտեր ի՚եչ կր իւօսէբ ։ \*ւ բանի որ սւնի^ 
կաք աս բաներր 1լր իւօսէբ , ամպ մբ եկսււ ու 
սւնոսգ սրա է Հոսանի եգաւ , 1ւ ււ/ւ/ււ/ե.՛/ սաակր մււ^ 

35 տափ ասաեսնին մսւիւգան : Հ\ւ ձայն մբ եոաւ. 
ւսմպէ՚ն՝ րսե/ոմ . \^սաիկսււ Է իմ՝ սիրելի \\րդիս յ 

36 ատոր մտիկ րոէօ է \քւ աս ձսււնր որ եոաւ յ Լ)ի֊ 
սուս սբնսւկ գսանուեգաւ : \\ւ իրեսո /ուու կեռան Տ 
Լւ իրե*նո տեսա&ներէ՚ն՝ ան օրերր մէկուն բան մբ 
չպսւսամեգիս : 

37 1\*– եոաւ որ Հետե^եա/ օրբ՝ երբոր անոնս /եո֊^ 
*նգն կար իշան ) շատ մոգոմուրդ սւնոր դէմր 

38 եւաւ ։ \;ւ սւՀա մոգոմուրդէան մԷՉԷ՚ն մէկ մարգ 
մբ ագագակեգ ու րսաւ . \| աբււ ապեա կ՝ առաքես 
քեգի՝ ՚նայէ իմ՛ որդիիս , քանդի իմ՝ մէկ Հա^ 

39 տիկս Է ♦ \քէ֊ ւսՀա ոգի մբ կր բոհւէ գանիկաւ . ***1 
ւ//ւ ււսնկս/ր\ կր կանշուրււտէ յ ււ գւսնիկսււ ռրն^ 
գե/ոմ կր մարփրգրնէ , ու Հսւգիւ կր ղատուի սւն^ 

40 կէ՝ Ջարդուբուրդ րնելոմ գանիկաւ . |^ւ վ* ո1 – ա ֊ 
շսւկ եր սան ե բուդ, ագաչեգր որ Հանես գանիկաւ , ու 

41 չկբգան ։ ^\աւոասիւան սաուաւ Լչիսուս՝ ու րսաւ ♦ 
\\գ անՀաւատ ս. հա սար ես// ագգ մբնչււ երբ ձե^, 
գի Հետ պիտի ր/լամ՝ ճ ու ձեգի Համբերեմ՝ ♦ Հոս 

42 բեր վ*ու որգիգ ։ \\ւ երբոր գես. կր մօտեՂւար , 
դեր գանիկաւ դեսաէանր գարկաւ ու սաստիկ ռբն^ 

43 գեգ * 1՝*^ \\իսուս սսւստեռ պիդձ ոգիի՛ն ) 1ւ բբ֊ 

1\.1± մշկեգ սագան՝՝ ու գանիկաւ իր Հօրր սաուաւ ։ \շ՚ւ 
ասՂՀնօր կր ուս րմւս1ւա մա՛ն \ Պ ^սսւուծ^ու մնեասՂւԾ 
դորհվչեբուն մոսււ : 

\\ւ սանի որ ամ1ք1ւոր կր գարմանաւբն Լ^իսու^ 
սի՛ն րոա& բո/որ դորհ^ռերուԱ մոսււ , սւնիկայ րսաւ 
իր աշակերսաներուն . ՚\\ուբ աս իւօսքերբ սւկանշ^ 
՛նեոնիդ դրէօ , մասն գի \\րգի՚ն մւսրդոյ պիտի 

45 մատնուի մարդոգ ձեււբր ։ \\աւգ սւնոնռ չէ/ 1 " 



«ՒԼՈԻ1" Թ 179 

իմանար ան իւօսօր ^ 1ւ ա՚նււնղմէ &ած կուաձէ Էր՝ 
որ •>* աս կր՛նա՛ն * ու կր ղաիւնաւէքն աս ու օ սորս 
Հաւ/ար իրե՛ն Հարորնելու : 

46 \\ւորՀուրգ մրն աւ մտաւ անո1ւո է/Է9՝ քմէ ար^ 

&7 գեօր իրե՚նզ է/ԷԳը ով Է մեհր : \՝սկ \\իսուս ա՛ն ո՛նց 
ււրաի՚ն իւորՀուրդր իմանալով , աո այ մր աո աւ՝ 

48 ու ղանիկաւ իր օովր կաքնեոա ղ ) \հլ րսաւ ա^ 
՚1էո1ւռ . \\մ որ աս աղան իմ՝ անունովս կ՝ րնդունի՝ 
ղիս կ՝ րնդու՛նի . 1ւ ան որ ղիս 1լ լհւդունի ճ անիկա յ 
ղիս իտրկողը կ՝ րնդունի ♦ ղասն զի ան որ ձեր ա^ 
մեյնուն մէքը պզտիկ Է ) անիկա յ մեե պիտի ՐԱպյ ։ 

49 ^\ատասիւան տուաւ (^ովՀան՚նԷս ու րսաւ ♦ 
1ք արոապետ՝ մէկր տեսանր որ սու անունովդ 
դ1ւեր կր Հանէր ) 1ւ ղանի կա § արգիլեցիքնո , ոԱ֊ 

50 չու որ մեր Հետր չպտրտիր ։ \խ Լ\իսուս րսաւ 
սՒնոր ♦ \\՝ի արգիլէռ ♦ ռանգի ան որ ձեզի Հա^, 
կաո֊ակ չէ յ ձեր կոզմէն է ։ 

51 1\՚– եզաւ որ երբ իր աշ^ա^Հ^» վեր1ւալու օրերր կր 
կատարուէր ) քէնբն աւ Հաստատ որոշեց \^րու^ 

52 սաղէմ երթ աւ : |^է իր երեսի՛ն աու^էւէ՚ն պատ^ 
գամաւորներ իւրկեզ , որ երբոր դառնն՝ \\ամա^ 
րաղւող մէկ գեղը մտան որ իրեն Համար պատ^ 

53 րաստու թ իւն մի րնե՚ն ։ \հլ չընդունեցին զանի^ 
կաւ ) ինչու որ ա՛ն որ երեսր գէպ ի \^րուսաղէս 

54 երթ՜ալու <ձ^ոա.ա^. էր : \^րբոր իր աշակերտներր 
Լ^ակոբոս ու \\ովՀաննէս տեսան , րսրն . §էր 
կուզե՞ս որ րսե՚նր , ու երկի՚նբէ՚ն կրակ իշնէ 1ւ 
սատկեղլւնէ անոնո յ րնչպէս որ \^ղիան աք րըաւ X 

55 1^ գարձաւ ւա՚նղիլքանեղ զանոնյռ՝ րսելով* Զէվ» 

56 գիտեր թէ ի՛նչ Հոգիի Գ կ էք դուք . \\ ասն զի 
\\րգթն մարդու չեկաւ մար գոռ Հոգիներր կոր*., 
սրնցրնելու , Հապա փրկելու . 1ւ ուրիշ Գ^գ մր 
գտցթն : 

57 1\*– երբոր անոնք ՜ճամբան կ՝երի) ային , մէկր 
րսաւ ա՛ն որ . ^Հ։/»՝ վ>ու ետէւէդ գամ ուր որ եր^ 



180 ՈԻՆ8ՏՈ7Ո ԸՍՏ ՚Ա11՝ա։տ1հ 

58 թ՜աս ։ \հլ Լ\իսուս րսաւ անոր ♦ \\դուէսներր 
ո Ր$եր ունի՚ն • ու Լլմխիւյ թ՜ո֊չուն՚ներր բու՛ներ , 

բ ա յչյ Արդի՛" մն՚րգդյ *&% 4 չ ոլՀ "Ի > "/» ՚>^ հ գր֊ 

լուիւր գնէ ։ 

59 1)՝^^ ոլ Րրշե "՚ր 1 ՛ ա Է ըեաւ. . \քկուր իմ՝ ետէւէս ♦ 
ւսն ալ րսաւ » $Էր՝ ի՛նձի Հրաման տուր ) որ ա^ 

60 ո֊սւ^ երթամ՝ իմ՝ Հայրս իմաղեմ՝ ։ (Հիսուս րսաւ 
աեոր . ք()՝//#ք տուր մեո-ելներուն որ թաոե՚ս իրԼ՚նգ 
մեո֊ելներր ♦ բայս գուն գնա \* թ ստու&ու թ աո ա^ 
ւորուէժիւնր ռարոգէ ։ 

61 1)՝^^ ՈԼ Րեն մը** ա Է րսաւ . $էր՝ ես ռու ետ1ւէգ 
պրտի գաս ♦ բայռ բեՆհ Հրաման տուր , որ ա^, 
ռա$ իմ՛ տանս մէ^ եդողներուն Հրաժարական 

62 ոոԳուն տամ՛ ։ Լ^իսուս րսաւ անոր ♦ \\ չ մէկր՝ որ 
ձեռռր մաճին մբա) հր գսէ ու֊ ետք^ն կր ՛նայի ) 
\՝ ք ստու&ոյ քմաղա։ որա 1(1 եււհւր ւարմար Է ։ 

*ւ՝Լ– <յ՝ 

1 –%րիսսւոս եօթանասուն աշակերտներ կր իւրկհ ՀրաշագորՏ՜ութ իւն ընելու և. քարոզելու . 
17 կը սլաաուիրէ– անոնց որ խոնարՀ ըոան , և. կրմաոընէ թէ թն* բանի Համար պարաին 
ուրախանալ . 21 շնորկակաւ Ղ՝ քԼԱԻՂ) Հ°ՐՌ՝ ա ՚"որ 2**որՀ,աըը Հաս՛ար • 23 երանութիւԽ 
կու "՛՛՛չ/ իր աշակերսյներուն երջանիկ վի՜ճակին . 25 կր սորվեորնէ օրինականին թէ 
ինչ ընելու Է որ ւաւիտենական կեակբը ժաո^անգէ . և֊ թէ– "Կ՝ որ իր ողորմհւթեանը 
կարօտ է , անիկա։ իրեն ընկեր սեպելու է . 41 կր յանգիմանէ Ա՚արթ^ան , ու անոր քոյ^ 
րը ւրարիամը կը գովի , 

լ^«# բաներէքն Լտե §Էրր ուրիշ եօթ՜անասու՛ն 

ալ որոշեգ ♦ 1ւ գանոնռ իր աո–^1ւէ՚ն երկու, երկու 

իյրկեգ բոլոր ո աո ար՚ներր ու տեգերր ուր որ րն^ 

2 վ*ր պիտի երիմւսր ։ \հլ կ՝ րսէր անոնգ . յԼ^ունձբր 

շատ է յ ու մշաեներր .բիչ ♦ ուստի Հունձբրն ^^«֊՚ 

րոշը ագաչեգէռ ^ որ մշաէլներ Հան է իր Հունձդ 

3 վ>րհ ։ Ղ^աոէվւ * աՀա ես ձեգ կր իւրկես իբրււ 

4՛ գաււներ՝ գաւ/երու մէՓ ։ Հ^ետերնիգ ոսակ մի՛ 

աունէո յ ոչ ալ տօպրակ յ 1ւ ոչ կօշրգներ ♦ ու 

5 ՜ճամբան մէկու մր բարէւ մի՛ տար ։ \հլ որ տուն 

6 որ մւոնէռ յ աո^աՊ րսէռ . \\արէւ աս տանս ։ \\ւ 

թ Է որ Հոն բարե ի արժանաւոր մարգ կայ ^ ձեր 

բարեր պիտի Հանգ+ի անոր մրայ , Հապա քսէ չէ 



«հԼՈԻԽ ւԻ 181 

7 ձեզի ւււ ի ւ/ւ ի դաոհւայ : Լ^ճ. ան տանր մէ9 մնա^ 
ցՀվՀ ) ՈԼ անո՚նչյմկ կերէք ու խմեչյէք . ի՛նչու որ 
մշակր իր վարձռ/էն արժանի է * տունէ տուն մի՛ 
8 փոիաւիո ։ \ք*~ որ րազար որ մտ՚նէռ յ ու ճեռ 
րնգունքէն ^ Ւ՚՚Հ Ո Ր աոՀևւնիգ ռրուի , կերէռ ♦ 
9 \\ւ֊ բժշկեչյէք սյն որ մկքի Հիւա՚նդներր , 1ւ րսէք 
սՒնոնո . \^ստուԾու թ ագաւ որա ւժիւնր ճեռի մօ^. 

10 ա 1.ււ 1,ր է ։ \\աւո որ րաոար որ սւոնէո ու ճեռ 
չընդունեն > անոր Հրապարաէլներր եռելով՝ րսէօ ♦ 

11 \Հկ փոշէւն սո որ ձեր ոազառէն սեր *4յ»^յ.յ.*–.1 ւիա^ 
կաԾ է յ ձեզի կր լժօթվեսո ♦ միաու 1ԺԷ աո գիտ^ 
՛նար որ \^սաու&ոյ լժագաւորուէժիւնր ճեռի մօ^ 

12 տեզեր է ։ ՚^եզի և՝ րոեմ՝ գ որ ա՛ն օրր \\ոգոմի 
(^«♦♦ք4 44*«4ք.4441ը ա / Լլի դի ՛ւ ր րն պիտի ր 1(11/1 յ ոան քժէ 

13 ան քաղաք քան : 11^"Հ/ վ> եէ Է ^Հորազին յ վայ քեղ 
\\եթոայիգա ♦ ի՛նչու որ եթէ էգիւրոոի ու \)իգո^ 
՚նի մէ9 եոահր ր /լայի՛ն ան Հրաշքներր՝ որ ձեր ւ/է^ 
չը եղան յ շատոնռմէ քուրձով՝ ու մոխիրի մէ9 

1 գ ՛նստելով ապաշխարած պիտի րւլաւքքն ։ \\աւո 
գատաստանէւն օրր ԷՀի/ լասի՛ն ու \\իղ ոնխն աւելի 

1 5 գէւրքք 1 ՛ պիտի ըյլայ , քան թէ ձեզի ։ \շւ գուն 
\\ափաոյյաւուս ճ որ մրնչե. երկրնքր ր/սլւձր////լ///ձ 

16 ես , մ1ւնչ1ւ դժ ոխքր պիտի ի Գ՛նես ։ \*Հն որ ձեռի 
մտիկ կ՝ ՝ րնէ | ի*ն&ի մտիկ կ՚րնէ ♦ 1ւ ան որ ձեզ կր 
մերժէ , ղէս կր ւ/երժէ ♦ 1ւ ան որ զիս կր մերժէ յ 
զիս խրկողյլ կր մերժէ : 

17 1^*– եօիժանասուն ա^ա1լ\.^^՝1)–^շ զ /որձա՛ն ուրա^ 
խուիժեամր ու րսի՚ն . $^Հ»՝ քոլ անունովգ դէւերն 

18 սյլ մեզի կր Հ՚նա զանգին ։ \^լ րսաւ անո՚նռ ♦ Ս^/^ 
աանան փայլակի պէռ երկի՚նքէ՚ն վար էէնկահք կր 

19 տեսնէի ։ 1^^՛ ձեզի իշխանա էՅ՜ի/՚ն կու տամ՝ 
օձերու ու կարի՜ճ՚ներու 1ւ թշնամիի՛ն րոլոր զօ^, 
րութ՜եւսնր վբայ կոիւկրուտելու * ու բնաւ մէկ բան 

20 ս՛ի ձեզի պիտի չվնառէ ։ \\այչյ գոկթ անոր վըայ 
մի՛ ուրախանաք որ ^*»յ» ոգիներր ձեզի կր Հ՚նա^ 



ա ՇհԵՏՈՐՇՆ Ը«Տ ՈյՈԻ1ւԱՍՈՒ 

ոանոին յ Հա ւււ ւս ուրաիւաոէռ՝ որ ձեր անուններ, 
րր երկինռր գրոււսԾ են ։ 

21 \Հն նոյն ժամուն Լ\իսուս Հոգիով ուրաիտառաւ 

ու րսաւ . Հ նորՀակալ եմոեռււկ ով *Լ.ււ/յր՝ $էր 

երգեր ււ երկրի ^ որ սյս բաներր Ծա&ուկ պաՀե^ 

օրր իմաստուններէքն 1ւ գիտուններ1^ն յ ու տոոռ 

յայտնեռիր . այո՝՝ ով *Լայր յ ինչու որ օու աուլիդ 

22 ասանկ Հա՜ճելի եոաւ ։ \^ս"քն բան ին&ի տրուե^, 
ոաւ իմ *Հօրմէս , ու մկկր չգիտեր քժէ ով է \\ր~ 
դին , բայը միայն Հայրր , 1ւ թկ ով է Հտ/րր , 
բայռ միայն \)րդին . 1ւ ան՝ որուն որ \\ոգրն 1յ ու^ 

դի մ ա յ տ<եե ւ ։ 

23 1/^ աշակերտներուն դաոնալու/՝՝ աո. անձին ր^ 
սաւ . \^րանի ան ավերուն՝ որ ձեր տեսա&ներր 

24՛ եր տեսնե՛ն . ՝^\Հանոէւ կ՝ րսեմ ձեդէ ) որ շաա 
մարգարէներ ււ ի7 ադս/ւ որներ ուռեռին ձեր տե^ 
սածներր տեսնել , ու չտեսան յ 1ւ ձեր լսածներր 
ւսեւ | ու չլսեդրն : 

25 լ^ճ. աՀա մէկ օրին ասան մր ելաւ , ու դանիկայ 
Փորձելով՝ րսաւ ♦ \| արգապետ ի նչ րնեմ որ 

26 յաւիտենաեան կեաՏլրր ժառանգեմ ։ \ Պ Հնիկայ աչ 
րսաւ անոր . (^ր/քնռին մէ9 ի՛՛ք գրուաձ է ♦ ին^, 

27 տո°ր եր կարդաս ։ *^\ասւասաան տուաւ անի/յայ՝ 
ու րսաւ . ՝\Հու $էր \^ստուա&գ սիրես ոու բոլոր 
սրտէգ ու սու բոլոր անձէգ 1ւ օու բոլոր ղօրու^ 
թ ենէգ ու ոու բոլոր միտբէգ , 1ւ ւշու րնկերգ ***լ 

28 վ>ու^ անձիդ սլէս ։ \շւ ի՚Կբր րսաւ անոր . Հ՛ ի^ 
տակ սլատասիււսն սաւ իր . ատիկայ րրէ յ ու պի–^ 

29 տի ապրիս ։ \*սկ անիկայ ուզելով ինքդինքր 
արդարադրնել յ րսաւ \\իսուսրն ♦ \\այռ իմ րն^. 

30 կերս հ°վ է : Պատասխան տուաւ ԼՀիսուս՝ ու ր^ 
սաւ ♦ Ս՝4^ մարգ մր \քրուսաղեմէն Նրիբ ո վ Հ % Փ2օ՜ 
նէր ♦ ու սս աոակներա )և՚–+ ինկաւ ) որոնք մեր^, 
կադուդին դանիկայ՝ ու վիրաւորելով կիսամեռ 

31 /ժոդուդին ու գառին : 1^ճ. պատաՀեռաւ որ ոա֊ 



Հանաւ մր սա ՜ճամբաւկն կր\սէր , ու ոանիկաւ 

32 տեսնելով՝ ունդ ի ի կոոմէքն սւնոաւ ։՛ *ՀյՈէԱաԷս 

աւ ՚\ /ւ ա ա որ մր աս տեոը Հասնեւոս՝ գնաս ու 

33 աեսաւ ) էւ ս/նգիի կոոմկ՚ն անոաւ : \\աւո \\ա^ 

մարառի մր որ ՜ճամբորգուա իւն էլ րնկր ) եկաւ 

34 անոր ոոսր յ ու ոա՛նիկաւ տեսնեչա/ ճ իւո՜ճառ . |>#. 

մօտեոաւ աեոր սէրռերր փաքժւժեռ՝ սրան <ճկ13 

էւ գի՛նի թափեւոս ♦ ու. իր որոասւի՚ն մրայ գնեւոմ 

տարաւ անիկաւ մկկ պանդոկ սր յ էւ անոր Հոռ 

35 տարաւ * ք|^ Հետէւեաւ օրր երրոր կ եւլէր սւնկէ, , 
երկու, դահեկան կանես պահո ոկաւսԼ աի՚ն տա աւ , 
էւ աս որ րսաւ . Հ^ոգ սայր աաոր , ու րԱշ որ աւե^ 
ւր ե աիւր րնես է ետ գաունաւուս՝ ես օեոր կր մր*, 

36 ՜ճարեմ՛ X *Լխ/նւ սհւ իրեոէքն որր օեոր էլ երէւնաւ 

Օ/ րնկեր րւլաւ աւասակներուն )հ>^+շ իւսոորն ։ \ք* 
անիկաւ րսաւ * \Հս որ անոր ոոորսոււժրւս րրաւ ։ 
\*Հն աաԼ՚նր \\րսուս րսաւ անոր . *\Հնա ճ գուն աւ 
այսսլէս րրէ ։ 

38 \\՚֊ եոաւ որ երբ անոնս կ՝ երթաւրն յ րնռր գեո 
սր մտաւ ♦ 1ւ աէկ սնիկ սր \\՝ար/ժա անունով՝ 

39 ոանիկաւ իր տունր րնգունեո ։ \շւ անիկաւ օուր 
սր ունէր յ որոտ՛ն անու՛ն ր \\՝արիամ էր . որ \–Հ***~ 
\\իսուսի ոտթերուն սոսը նստաւ . ու անոր եւօււ «, 

40 –թհրր մտիկ կ՝ րնէր ։ \\աւռ \\՝արթ^ա շատ սպա*, 
սաւորոււժրւնոս որ աո ահ կր . եկաւ **•%»» ^րոմր՝ 
ու րսաւ ♦ ^^Հ»՝ յ>ու Հոգգ չէք , որ իմ ռոյրս ոիս 
մինակ իմողուո սպասաւորուիմեան մկՊ » ուստի 

41 ւստոր ռրուչյկ որ ի՛նձի օգնէ ։ 0\ատասխան սւուաւ 
\\իսուս ճ ու րսաւ անոր ♦ \\՝արթ–ա \\՝արթ՜ա , 
գուն շատ բաեերու Համար Հոգ րնեւա/գ կր 

42 տագնապիս . \\այչյ մկկ բան մր պկտք կ ♦ 1ւ 
\\՝արիամ ան աոկկ բամինր րնտրեռ , որ իրմկ 
պիտի չաունուի : 

՚ւ՝Լ– յ՝ս 

1 Քրիստոս էր աշակերաներուն կշ սորվևչյընէ աղօթք ընել , Լ կշ պաաօւիրՀ՛ որ սակպ 



184 սԻետսՐՄւ, ոստ ՚սո՝ա՝,աո՝ 

էսղօթք ընեն . 1՜1 Հաստատելովդ որ այսսլէս՝ Ասսւա աձ իրենց բարիքներ ւսիւոի րևկ . \^ 
Համր գև– մը Հանելով^ կը յանգիմանև; ՀայՀոյիչ փարիսեցիները , 2§ և կը ցուցընէ թէ 
որո՞նք են երանելիները . 20 ժողովրգոց կը քարոզէ , 37 *■ Կը յանգիէՐանԷ; վարիսեցւոց՝ 
գար աո և. օրինականաց կե ղձ ա։ ո րե ա ւ սրբութ իւՆը ւ 

\\ւ եզաւ որ մէկ տեզ մր ազօթէք կ՝ յհւէր . ու 

երբոր գազարեռաւ > հր աշակերտեն ր1Հե մէկր 

րսաւ իրեն . ^>^7»՝ մեզի ազօթհք րեէե սորմեզուր , 

թետոր որ (ձոմՀամեէս ալ իր աշակերտեեյաւե 

2 սորմեզուզ : լ^ւ րսաւ աեոեզ . \^րրոր ազօէմո 

կ՝Ը"էվ> > Ը ս ՀվՀ • \\վ *Հ ա յՐ Քգ՝ Ո Ր երկթեքե ես , 

ռու աեուեգ սուրբ ր/լայ . սու. իժազաւորու^, 

թիւեգ գայ , վլու. կամքդ րլլայ , թեչսչէս որ եր^ 

3 կթւՔՐ՝ աեաեկ ալ երկրիս մրայ . \\՝եր ասՂքե 

4՛ աւ֊ուր Հազր օրէ օր սեռի տուր . լ^յլ մեզի ՚եերէ 
մեր մեզ^քերր ♦ թե չու որ մսեր ալ կր եերե՚եր աե 
ամեեուե որ մեզի պարտական ես . ու մեզ տոր^, 
ձուլժեաե մի՛ տանիր . ^աաա Հարկն մեո ազատէ ։ 

5 |^#. րսաւ աեոեզ . ՚^եզմէ ոմ է անԱայ յ *յ. բարե^ 
կամ՝ մր ուեեՂւայ > ու կէս գիշերուաե մէ\ եր^ 
1ժաւ աեոր՝ 1ւ րսէ աեոր ♦ \\արեկամ՝ թեռի իրեր 

6 ՛նկանակ տոիւ տուր ♦ \^եչու որ իմ մէկ բարե^, 
կամս ՜ճամբայէ թե&ի եկաւ յ ու բան մր չուն ի մ 

7 աեոր առ–Տ1ւր գնելու ։ \՝նիկայ ալ եերսէս պա ֊ 
տաս/սան տաք 1ւ րսէ ♦ ա է\իս մր յոգնեզրեեր , 
արզ Լ՚ն գուռեր դոռուաԾ է , ու տզաբս իս ռոմս 
անկոզէաի մէ9 ե% ^ չեմ՝ կրնար ելլել ու օեզի 

8 Հ***շ տալ ։ Զեռի 1լ րսեմ . \<\՝է1ւ բարեկամհւ^. 
թ եաե Համար չե/լէ տայ աեոր ) սակայն աեոր 
իմաթաեձսւեքթե Համար պիտի ելլէ ու պէտք 

9 Լզած ր տայ աեոր ։ \հա ալ կորսես ձեռբ * \\ււլեդ^. 
րեոէռ ճ 1ւ պիտի արուի ձեզի * վւետո^եւյէ^ք ու 
պիտի գտեէռ * <շ.»–,«–ը ռարկէռ՝՝ 1ւ պիտի բաւյուի 
10 ձեզի . \| ասն զի ամհխ ով որ կր իւեզրէ՝ կ՝ ՝ աոհւէ , 
1ւ ոմ որ կր ւթետուէ՝ կր գտեէ , 1ւ ոմ որ <ք »♦- *«–ը կր 
41 զարեէ՝ պիտի բաոուի աեոր ։ Զեզմէ ոմ է աե 
Հպ/ՐՐ՝ որմէ՚ե իր որգթե Հաը որ ուզէ ) միթՒէ 



*1՝ԼՈ1՝1» *4* 185 

ռար պիտի տայ անոր . կաս քժէ որ ձա կ »- լ)–– , 

12 մհթ՜է ձա կի՛ն տեոր օձ պիտի տայ անոր . \հլ 
Լամ՝ (մ է որ ՀաւկիիՒ ուոէ յ մի/ժէ կարի՜ճ պիտի 

13 տա) աեոր ։ \\ւստի եիժէ դուռ՝ որ Հար էռ ) ձեր 
ոաւակներուն աոէկ րնծաներ տա։ գիտէռ , որ^ 
չափ աւեւր ձեր Հ^աւրր երկրնբէն \\ուրբ Հ^ոգրն 
պիտի տայ անոնռ ^ որ իրմէ կր իւնգրես : 

\դ է\՚– գե. սր եր Հանէր ♦ ե. անիկա։ Համի էր ♦ ու֊ 
եոաւ. որ երբ Գ"~Ր եւաւ յ Հասիր իւօսեոաւ ♦ ե. 

15 ժոոոմուրգներր ոարմաոան ։ \\ա։ո անոնգմէ 
մկկ ռանրներր րսրն . \* ք տիկա։ գէւերու1։ \\Էեգ^ 
զեբուիս իշրյանի՚ն միՊոռոմր գե֊երր եր ՀանԷ ։ 

16 \\ լ Ր իր՛երն ա 1 փորձեւոս երեբկբէ^ս ՛նշան սր կ՝ու^ 

1 / "Էին անկէ ։ \\ա։ռ րկթր գիտնաւոմ անոնռ իար^ 
Հուրգներր րսաւ աեոնո ♦ \^մէն /ժագաւորու^ 
/ժիւն իրեն գէս բաժՂյուաԾ ս աւերի ♦ ե. տուն 

1$ սր իրեն գէս ք ***ձ՚՝1»֊ ***ֆ.՝ եր եորհ՜սւնի . *Լաւսա քմէ 
որ \\ատանան իրե՛ն գէս բաժնուած է , անոր 
ւժագաւորուիժիւնր րնտոր պիտի կենա։ . որոմ^ 
Հետե. 1լ րսէո 1մէ՝ \\էեոոեբուոոմ գեերր եր Հա^ 

19 սես % \*սկ իմէ որ ես \\էեոռեբուոոմ գե.երր եր 
Հանես յ ձեր որգրռր րնչոմ եր Հանե՛ն . ուրեմն 

20 անոսր պիտի րւլան ձեր ո ատաւ որներր % \\ա։ո 
ես է որ ես \^ս տուծո։ մատոմր եր Հանես գէւերր , 
ուրեմն \* ք ստուԾու իՒագաւորուիժիւնր ձեր մրա։ 

2\ Հասած է ։ \^րբ ո ր ոօրաւոր Տ*»հ ղ. Ար ոէնռերր 
սրան առԱւԾ իր գանշ բակր եր պաՀպանէ > անոր 

22 բաներր իւսպաոա ի1 Լա՛ն մէ$ եր մնան ♦ \\ա։ռ 

երբոր անկէ աւ 1,/էւ ոօրաւորր սրան գաւոմ յաո^ 

չժէ անիկա։ , անոր ոէնքերր ե՝ աուէւէ՝՝ որոնո ի^Կքր 

։ո։ սառեր էր յ ե. անեէ ա*.«*ֆ. կոոոպա աո եր բաժ^ 

23 *եէ է \*Հն որ իմ՛ Հետս չէ , ինծի Հակառակ է . 
ե. աս որ ինծի Հետ չժոոմեր , ոիրուպան կ՝ րնէ : 

24 \7ՐԲ Ո Ր արդծ ոռի՛ն մարգէ մի կ՝ եւլէ ) ան\ուր տե^ 
գուանո կր պտրտի , Հանգստու քմիւն կր մէրնտ^, 



186 ՇԻՆ8ՇՐ19Ա ԸՍՏ ՚ԸՈԻԿԱՍՈԻ 

քլէ ♦ ու երբոր չգտներ ) կ՚րսէ . ՚Հ^֊աունամ նո֊ 
25 րԼն եմ* տունս՝ ուսկիգ որ ելաւ . |/ււ կու գաք հհ»֊ 

^1***յ մաքրուաօ՜ ու պատրաստու ահ կր գսւնէ ։ 
26 1^՛ ատենր ե՝երէմայ ճ 1ւ \հ Հհ^շ 1լ աււնկ եօթր ու֊ 

րեշ ոգեսեր իրւէկ աւելէ չար յ ու մտնելով՝ Հոն 

եր բնակին ♦ 1ւ ան մարդուն վերշը աո-Հքւնէն գէշ 

^ Կւ\Ա ա ւ ։ 

2/ \\ւ եգաւ որ երբ անիկաւ աս բաներր եր իւօսէր , 
ժոոոգուրդրն մկշկն մէկ պնիկ մր ձաւնր գերգուգ՝ 
ու րսաւ ա՛ն որ . \^րանի ան որոսայնին՝ որ .րեպ 
կրեգ յ 1ւ ան ԾրԾերուս որ օեգէ կաիժ աո։ հհ ։ 

28 1^ բկԲՐ րսաւ ♦ \\՝անաւանդ (մ է երանի ւսեոնո՝ 
որ \* ք ստու&ու եւօսթր եր առն ու եր պաՀեն ։ 

29 1\ւ֊ երբոր մոգոգուրդներր ա%**յ» |ք«**յ եր դե֊ 
ոուէքէն յ սկսաւ ր Ա եւ * \\ս ագգր չար է ♦ նշան 
կ՝ ուգէ յ 1ւ ♦»- յք շ^ նշան պիտի չտրուե անոր ) բայս 

30 մհաքն հոգնան սարգարէին նշանր ։ ^քՀանոի 
ք/ն^աէս որ \^ուԽաս ^կրնուէագրներուն նշան 
եոաւ , անանկ ալ \\րգին մարդու աս ազգիս պի֊ 

31 տե րսաւ ։ Հ^արաւի /մսյգուՀին դատաստանին 
օ*շ ւսս ագգին մւսրդոգր գէմ աետե ելլէ յ ու ահ֊ 
տե գատապարտէ ասոնռ ♦ րնչու որ երերս Ծաւ֊ 
րերէն եկաւ \\ոգոմհնին իմաստութ-իւնր լսելու • 

32 1ւ աՀա \)ոգոմհնէն մե& մկկր կայ Հոս ։ \յի֊ 
նուէի մարդիկր ղ ատաստւսնի՚ն օ^շ աս ագգին 
գէմ աետե ելլե՛ն ) ու պետի դատապարտեն ա֊ 
սիկաւ . ինչու որ Լ^ուխանթն ռարոգութեամբր 
գեգ^է եկան . ե. աՀա Լ\ոէխանէքն մե& մէկր կա§ 
Հոս : 

33 \\՝էկր ՜ճրագր չւ/աուեր՝ &ա&ուկ տեգ մր գ՛ներ , 
ոչ ալ գրուանի տակ ♦ Հապա աշտանակի գրայ ) որ 

34 ՛ներս մտնողներր լուսր տեսնեն : \\՝ ար մին ին ՜ճր֊ 
րագր աչքն է . ուստի երբոր աչքգ պատԾաս. է , 
բոյոր Աարմէւնգ ալ լուսաւոր կ՝ րլլայ . բայո երբոր 

35 «**1+ք փ*"" է ) մարմինդ ալ մութ կ՝ըլւ ա / ։ \\ւ֊րեձ% 



<ւ՝լտ՝1" <յ՝ս 187 

զգքԼքշ ^ՅՒՐ ՝ "Ր ՚Ք ոլ *1էք՚1 հղւսձ է ո 1 ս ը ի՚աւար 
36 չռլև ա յ ։ \՝ՐԳ՝ @է Ո Ր վ± ոլ Բ Ո Լ Ո Ր մարմքաԱգ լու^ 

աա որ է յ 1ւ սուքժ սաս մր չունի յ բուորն աւ ւու^ 

աւււ որ 1/ բոա։ , րնչաէս երբոր ՜ճրագ սր որ փաւ^ 

ւուսուքՅ-եամրր վ*եո կր ւուսաւորէ ։ 
37 \\՚– երբոր ***** ք^էրը Լր ե՚օսէր , փարհսեոի ս՛ր 

ե՝ աոաչէր սհւոր՝ որ հր ռոգր ՜ճաշ ուտէ * անրկաւ 
38 աւ մւոաւ սեոսհւ ՚նստաւ ։ Հ^սկ փարհսեորն երբոր 

տեսաւ ոարսաոաւ . որ սաքս չլուագուեոաւ ՜ճա^ 
39 շ^Ւ՛ աոա\ ։ \հլ ՏէրՐ րսաւ աս որ ♦ *Հրսա դուռ 

տարքւսեոքւՆեր՝ գաւաա՜րս ու անակրն դուրսր 

դք՚ս ԿՐ ս**՚.բբէ.բ ) ու ձեր Ղւերսրդբն ւատշտա^, 
40 կուէժեասբ 1ւ չարու/ժեասլ* ւեոուն է ։ \^նքսե/վք^ 

սեր՝ աս որ դուրսէւնր րոաւ > սերսբես աւ րնռր 
41 չըրաւ ։ \\ակաւն ան ։ 1*%շ մէշԱ եոսւծՂւերկն ոոոր^, 

սհւքժեւս տուէռ . 1ւ աՀա ասէս բան սար ուր 
42 Կ Ր1ւ ա 1 ձեոէ : \\ատո կաք ձեոր փարրսեորնե^ 

րուդ որ անանուրյրն ու փեգենաւբն ււ բուոր 

աո տեղիններ ուս տասանորդ ր սր գճարէռ , ու 

ռանգ կ րնէռ րրաւունբր ււ \^ստուօ՜ու սէրր ♦ ա^, 
43 սոնռ աէսղռ էր Ր"եւ յ Լւ անոնս չճգեւ ։ \\ այ 

ճեռր փարրսեորներուդ որ ժոոոսարաններուն 

սէշ աո^ա\քւն ա/ժոուներբ սր սրրէռ > ու շուկա ^ 
44 սերուն սէ9 բարււներբ ։ \\ ատ ձեոր կեոԾաւոր 

դա բոներ ու տարր սեռ բներ՝ որ անւաւտ դե բեռ ^ 

սան՚ներու ՚նսան էռ , որոնգ գըաւէն սարդհկ կր 

ռաւես ու չեն գոտեր ։ 
45 1/՛֊ օր րնակ անսեր կն լքէեր պատասհոմն տաւոպ 

րսաւ անոր ♦ \| արդաաետ ատ էսօսռերր որու^ 
46 քե/ոգ "եք ա 1 գար կբ սարսես ։ |^է անրկաւ ր^. 

սաւ . Զեռ աւ ԿԱ՛/ օրբնական՚ներուդ , որ տսւնեւու 

դժուար բեուներ սր բեո^որնէռ մարդոգ յ ու դուռ 
47 ա,ե սՂստու/նբդ աս բեռներուն չէվ* Դ ա լԲՐ ։ ^1 "V 

ձեռի՝ որ սարգարէներուն գերեու/աններբ սր շր^ 
48 *սհ.բ ) ու ձեր Հո՚յրհրՐ սաաէէնեռհ՚ն ղանո1$ռ ։ \\ւ֊ 



188 սւ՝ւ,՝տա՝Մւ, ոստ ՚սո՝ււսւաւ՝ 

բեմն կր մկայէռ 1ւ Հաւանուքժիւն կու տար ձեր 
Հարոբ րրա&ներուն * ինչու որ իրենռ սպանսե^ 
ոի՚ն ոանոնր . ու գուռ անոնս գերեոմաններր կր 

49 շէքւ՚Լօ ։ \*Հնոր Համար աք \* ք ստու&ոյ իմաստու^ 
թ իւ1ւր րււաւ ♦ ^\իտի իւրկես աեոսռ մարղարԼ֊ 
սեր ու աո-ա ռեալներ . 1ւ ասոսռսէ »»յ»շ արար րս~, 

50 ասւմսե՚Ն յ ու **հլ Հալա&ե՚ն ♦ \\բսլԼս զի աշխարհի 
սկիորէ՚ն Հետէ թ ափուա& բոլոր մարգարգնե^ 

51 բուն արիւնր աս առգէխ պա^ան^ուի , \կ*Խրն 
արիւնէ^ն մ1էնչ1ւ ա է\աբար/ւայ/ւն արիւնր ) որ սե^ 
ոանիՂւ ու տաճարին մէքտեոը կորսա Լ ուա ♦ ^Հրշ֊ 
մարիտ կ՝ րսեմ՝ ձեռի ) աս աոգփյ պիտի սլաՀաս^ 

52 9 Ո1Լ Ի ։ 11 ՝Փէ Հեռի՝ օր/ւեակամեերուգ՝ որ գիտու^ 
թ Լան բանսյլրն մերռուռիռ . դուր չմտար ^ Լւ 
մտնոոներն ալ արգիլեռիռ ։ 

53 ք|*– երբոր աս բաներ ր անոնո կր ոըուռէր ) դպիր^ 
՚ներր ու փարիսեոքւներր սկսան իյիստ դժուարիւ , 
1ւ շատ բաներու մրաւոմ անոր բերսէս լսօսր 

54/ փնտռ֊եւ ♦ |^*֊ անոր ոարան պատրաստելով կր 
փնտուէթն 13՜է ի՚նչպէս անոր բերնէն բան մր որ^ 
սան . որ անոր մոաւոմ ասբաստսաուա^իւն րնես ։ 

Դ>Լ– &Ր 

1 Քրիստոս իր աշակերտներուն կշ պատուիրէ, կեոիաւորութենէ գգոյլկենալ , ու չվախ ֊ 
նաւ իր մարգապետութ ՚իւնշ քարոգեչէն . 13 մե&ամեձ– ամբարներ շինել մւոաեուլ հա^. 
բուստիս աո-ակովը կշ պատուիրկ ժողովըգոց որ գգոյլ Ր1ւ ա ՚" ագահութենէ ւ 22 ք\էտք 
չէ որ չափազանց Հոգ ունենանք աշխարհային բաներու վբայ , 31 այլ \^ստու&ոյ թա^ 
գաւորութ իւնշ խնգրենք , 33 ողորմհւթ իւն տանք , 36 ե– պատրաստ շլլանք՝ որ երբ մեր 
$Լրր գպյ ՚Է Ո1 –"֊Ը զս՚րնհ , իսկոյն իրեն բանանք 1 41 –Քրիստոսի պաշտօնեաներշ պար ֊ 
տին իրենց յանձնուաձ– պաշտօնշ կատարեք , 49 "֊ Հաչաձ-անքնեբու սպասել I 54 Պէ"1Ք 
է որ մարդիկ աս շնորհաց ժամանակին պատեհութիլնշ չկորսշնցշնեն , 58 մասն գի 
սոսկաւի բան է մեո֊նիլ աո֊անց հաշտուեչոլ )^ստու&ոյ հետ ։ 

\ \^ս միքոռիս երբոր բիւրաւոր ժոոովուրգներ 
մրան ժողմուեռան ) մինչէւ որ մէկզմէկ կր կո^ 
խԼին յ սկսաւ րսել իր աշակերտներուն . ^\ինտ 
աււա^ թևքդթնքնիգ ղգո/շ աա Հ ե ցկք փարիսե֊ 

2 ցւոց խմորէխ , որ է կեղ&աւորութիւն ։ ]> , յ.լ— »ջ 
բան ւ/ի չկա/ հաձու1լ որ պիտի չյայտնուի ) և. 



ԴՎՈԻծ ծէ> 189 

3 գաոաու 1ւ՝ որ պիտի չգիտգաւի ։ \\ւստի ի ոչ. որ 

մութ– տեգը գըուգեգիք , ւսնիեայ քոյս տեղը պի֊ 

տի յսուի ♦ և. սհւ որ ներռբն սենեաղներույն մկշ 

աեանԳր իւօսեղաբ , տանիթներուհւ ղըայ պիտի 

դ րարոոա ի ։ \\այգ ձ/.ւտ/ւ իս բարեեասներուս եր 

որո/ւգեմ . \յ՝Ր սա իա աո աս ո սոսկ; որ մարսինբ 

եր սպսհհւեն ^ ու սհււյէ ետււ աւ եյ/ւ բան մյւ րնեյու 

5 ՀաՀ>»ղ»֊րէա.% չա՛նին ։ Հ^ապա ձեղը ղուղրնեմ եմԼ 

որմէ՛ պիտի սաիհւսւբ * \Հեե1Հ ւ/աիւղէռ՝ որ սպսհւ^ 

նեյէ^ն ետււ իէրյսհւուիՒիւհւ ունի գեՀեսհւր ձգեք ու. ♦ 

§ այո էլ րսեմ՝ ձեզի , \՝իւկ1Հ վաիււյկվլ ։ ՀՀ/ք որ Հինգ 

՜ճն՜ճղու.եր եժեոլ. գսւնեի եր հ^աիւուի ♦ ււ սհւոնղ^, 

/ մէ Ակեր ւքւաուռուա& չէ \^ստուԾոյ սւռշին ։ \\այգ 

ձեր գլէսուն բո/որ սառերս այ ՀստմրուսւԾ Է * ոլ^. 

բեմն լքի՛ գաիւնաբ , ^1<լ«– **» գուռ շատ ՜ճն՜ճղուե^ 

8 ՚ներէն սււեյի աղէե էւչ : լ^ճ. ձեռի ե րսեմ՝ ♦ \^ւ/Լ՚1ւ 

ոս որ ղիս եր գաւսհւի սայւդոո աււ֊Տ1ւր , 1\րԴ ի՛՛ 

մարգոյ այ սհւիգայ պիտի գաւսհւի ^ստու&ոյ 

9 Հրեէտաեներու՚ն աււղե^ր ։ \\այղ աս որ որս մար^ 

գոռ աո\1ւր ե ՝ ուրսհւսւյ , ուրաղուաօ պիտի րւլւսյ 

10 \\ստուԾոյ Հրեշտաղներուն աուշււր ։ \ք՚֊ ասէս 
ույ որ \\րգւ֊ոյ մարգոյ գէս բան ղրսէ յ պիտի նե^ 
բո ւի աս որ . բայգ սհւ որ \\ուրբ կոգիին գ֊էս 

11 ՀայՀոյուքմիւն ե՝ յհւէ յ պիտի չներողի անոր ։ \)ւ 
երբոր ձեգ ժ ողող արանն երբ՝ ել իշյսասու լժիւն^, 
ներու ոս պետուլժիւհհւերու առՏււ. տանելու րլ֊– 
լաս ) Հոգ մի՛ լհւկռ քմէ ինչպէս՝ կամ ինչ պսւ^ 
տասիւան պիտի տաք ) կամ ի՛նչ պիտի րսէո . 

12 \\ասն գի \\ուրբ Հ^ոգին պիտի սոբվեգրնԼ ձեգէ 
սուն ժամուն՝ էւնտ որ պէտբ է իւօսիյ ։ 

13 ^ոգովուրգին ւ/ԷԳԷն մէկր յւսաւ անոր . \1 ար^ 
գապետ՝ ղրուգկ եղթօրս ) որ 4"լ^ Ր\***^ ժառանգ 

\դ գուեժիւհւր իմ՝ Հետս բաժնէ ։ \^1ւ ալ րսաւ անոր . 
\\^ոյրգ ույ գէս ձեր գրայ գատաւոյէ եամ բաժ էւն 

1 5 յւնոգ գրաւ. ։ \^ւ րսաւ. անոնս . ՚՜կաւեոկո 1ւ 



190 ԱԻԵՏԱՐՄւ, ԸՍՏ ՚ԱՈԻ1ւՇՕՈԻ 

գգուշագէօ ագաՀու/ժե՚նցն ♦ ինչու որ սարդ ու ս 
ստաոուա&քներուն աւԼւ՚նաւԼ՚հ Հա^,»֊ աֆ. չէ հր 

1 6 կեանքր : \^ուակ մրն աւ իւօսեգաւ անոնս՝ րսե^ 
յոգ . Ս՝^« Հարուստ սարո ու սր արաերր աո աա 

1 / Բարքեր տուրս . լ>#. րնքր կր մտահ^էր ի՛նքնիրե՛ն՝ 
ու կ՝ րսէր ♦ IV սչ րնես յ սասս ոէ տեգ չունիս , 

18 ո ր Հոս իս բերքերս ժոոսես : լ^ճ. րսաւ • \^ս ր^, 
սես * րս ամբարներս օակես՝ ու աւ աւեւր մե& 
շէւնեմ ՚, ե. Հոն ժոոսես ես բու որ բերքերս ու. բա^ 

19 րհքհերս ♦ 1/*– իմ՝ անձիս րսեմ՝ ♦ Ո V անձս՝ շատ 
բարիքներ ուսիս շատ տարրներու Հասար ժոգ^. 
մուած՜ . Հանգչէ , կեր յ Խմկ՛ ) ^– ուրաիւ եգէր ։ 

20 \\այռ \* ստուա& րսաւ աս որ . \^"նմրտ ճ աս գիշեր 

Հոգիգ ռեգմէ պիտի պաՀանշուի . ուստի աս 

սու պատրաստած բաներգ որոտն պիտի րսաւ ։ 

21 լ^ ւսպէս է ւս հի հա։՝ որ իր անձրն Հասար գանձ 
սր գիգէ յ ու \* ք ստու&ու –Հարստանար ։ 

22 լ^է րսաւ իր աշակերտներուն . \^սոր Հասար 
կ՚րսես ձեգքւ » Հ^ոգ սր՛ /ւնէռ ձեր կեանռրն Հա^ 
մար րյէ Բ**ք պիտի ուտէօ , ոչ աւ սարսր1ւրն 

23 Համար՝ քժէ ի՛նչ պիտի Հագնիս ♦ յՕ«<լ«– »ջ կեան^ 
օր կերակուրին աւեւի է յ ու մարսՂւնր Հագուս^ 

24՛ տ1քն ։ ^կաւեռէռ ագուաւներուն , որ ոչ կր սեր^ 
մւսնեն 1ւ ոչ կր Հ՛նձեն , որոնք ոչ շտեմարաններ 
ունթն՝ ոչ այ ամբարներ յ ու \* ք ստուաԾ անոնռ կր 
կհրակրէ ♦ գոլ ւշ որչափ աւեւր ւաւ էօ ւժււչունսե^. 

25 րէ՚ն ։ \^ւ ձեգմէ ոմ կրնաւ իր Հոգ րնելոմը իր 

26 Հասակրն գրաւ կան ղա՛ն մր աւեւցրսեւ ։ ձ^ապա 
ա է որ ամենափոքր բսւնրն կարոգ $է.ր յ ՈԼ րՒշ 

2/ բաներուն Համար ինչո՞ւ Հոգ գ՝ րնէռ : ^կաւեռէօ 
շուշաններուն՝ ինչպէս կ՛աճի՛ն . ոչ կ՝ աշէսատրն 
1ւ ոչ կր մւս՛նե՛ն . բաւգ ձեգէ կ՝րսես որ Աոգոմոն 
աւ իր բու որ տիաո ւսւ որա ի7 Լա հր մէ9 անո՛նս մկ 

28 մէկուն պէս չՀագուեգաւ ։ \\ւստի թ՜է որ խոտր 
որ այսօր գաշտի մէ$ է՝ ու մագը փուււր կր ձր֊. 



<)՝ԼՈԻ1" *Ռ 191 

գուի , \^ստուա& անանկ կր Հագա եըրնկ , որ չափ 

29 աւելի ձեզ՝ թ երաՀաւատներ ։ \՝ ք լ գաք մի՛ փրնտ֊ 
ո-կվ* թկ ինչ սլիաի ուտկք , 1ւ ինչ պիտի իւմկք . 

30 ու մի շփ ո Թէք * *1 ^ աս<ս գե ատ բոլոր րսհւԼրր աշ֊ 
խարջիս ագգերր կր փնտռեն » ու ձեր Հ^այրր 

31 զիտկ որ աա բաներր ձեզի ակտք են ։ \\այւյ 
գուզ* \* ք ստուձոյ քմագաւորուիմիւնր իւնգրեւյկ\ր , 

32 և ատ բու որ բաներն ալ ձեզի պիտի տրուի : 1)՝/» 
վաիհւար պղտիկ Հօտ . ինչու որ ձեր ՚Հայրր Հա֊ 

33 ՜ճեոաւ որ թ ագաւորութ իւնր ձեզի տայ ։ \)՝ա֊ 
իւեզկօ ձեր ստաչյուա&բր ) և. ողոր մութ ի ւն 
տուկո . ա– ձեզի չՀթննալու ոսազներ պատրաս֊ 
տեզկռ , ♦♦- երկքքնռր՝ չպակսելու գանձ մր , ուր 
ոչ գոզը կր մօտենայ՝ 1ւ ոչ ցեցր 1լ ապականկ ։ 

34 վՀանզի ձեր գանձր ուր որ է ) սիրտերնիգ ալ 

35 Հոն պիտի րլլայ ։ ^եր մկԳքերր գօտէւորաձ րլ֊ 

36 լան , ու ՜ճրագներր վառան • |^#– գուք ան մար֊ 
գոզր նւ/ան՝ որ իրենզ տիրոջը կր սպասեն՝ թ՜է 
ե°րբ պիտի գաոՆաւ Հարսնիքկն . որ երբ գաք "– 

37 է*""* ՚—շ զարնկ , իսկո/ն բանան անոր : \քրանի ան 
ծ աոաներան , որ տէրր երբոր գա/՝ զանոնր ար֊ 
թուն պիտի զանկ . ՜ճշմարիտ 1լ րսեմ ձեզի ) որ 
ին/քր գօտին մկՆ>ր պիտի կապկ՝ ու սեղան նստե֊ 
զլակ անոնբ , 1ւ առաԳ անզնելոզ սպասաւորու֊ 

38 թիւն պիտի լակ անոնզ ։ \հլ թկ որ ^լ^"– ♦*♦*• 
երկրորգ պաՀուն զա։ յ կամ երրորգ պարուն 
գալ՝ ու անանկ գտնկ յ երանելի են ան &առանե֊ 

39 րՐ ։ \ >ճԱյ 1Գ աս գիազկո , որ եթկ տանուտկրր 
գիտնար լս՜կ որ ատեն գոզը կու գա/ յ արթ ուն 
կր կենար հ ու թոզ չկր տար որ իր տունր օ ա֊ 

40 կեն : \\ւրեմն գուռ ալ պատրաստ կեղկո ) օանզի 
(\րգին մարգոյ կու գա/ անանկ ժամու սկ9՝ որ 
Դ ՈԼ Ք չէք կարգեր : 

41 1/*– ^Հետրոս րսաւ անոր . $Կր՝ ատ առակր 

42 մեզի բ կ՝ րսես ) թկ ամենուն ալ : ^#– $ԿրՐ րսաւ֊ ♦ 



192 ՏԻՆ8ՇՐ6Ա ԸՍՏ՝ Դ,ՈԻ1«՝,ՍՈՒ 

\\է րեւ1հ աք է ան Հաւատարիմ ու իմաստուն տոն֊ 
տեսր գ որն որ տէրր իր գերգաստանրն գրայ պի–֊՛ 

43 &*հ դնէ ) որ ատ1հւ1Խ *»3*»%յ ա աԼւքւրր տայ ։ \ք֊ 
րանի է ան հ աո այրն յ որն որ որ տէրր եկաձ 

44 ատե՚նր՝ անանկ րրա& պիտի գտնէ ։ յՀշսարիտ 
կ ՝ րսեմ ձԼւլի ք որ իր բոլոր ունեոահ ի*՝1ւ *Լր ա յ պի֊ 

45 տի կեորեէ ոանիեայ ։ *Հապա թէ որ ան հա֊ 
ո-սհւ իր սրտին ւ/էֆը րոէ • 1՝՛*/՝ տէրս իր գալԱ 
կ՝ ուշառյհւէ . 1ւ սկսի հ^աո-սհւերր ու աոախթն՚նե֊ 

46 րր ծեֆ՜ել յ ե֊ ուտել ու. խմել ու գ^ւնուիւալ ) \Հն 
ծ աո այի՚ն տէրր պիտի գո՛յ *ձ**ձ\ մէկ օր մր որ 
^սպասեր ) 1ւ *4*՝Լ***1էլ մէկ ժամ մր որ չգիտեր ) ււ 
պանիկա յ ԺԷԳտեգԷ՚ն պիտի կտրէ յ ու ա՛նոր բա֊ 
ժի՚նր անՀաւ ատարիւ1հերու՚ն Հետ պիտի գնէ ։ 

47 1/* ս*ս &աո–աս՝ որ իր տիրոջը կամբր գիտէ ) ու 
օպատրաստա իր ) ոչ ալ անոր կամբր ր գորԾ կր 

48 գնէ յ շատ &ե& պիտի ուտէ ։ \\այց ան որ չգի֊ 
տեր՝ ու &ե&ի արժանի բսհւ մր կ՝րնէ > –Քրք V»®" 
պիտի ուտէ . որուն որ շատ տրուեոաւ , շատ 
պիտի ուոուի անկէ ) 1ւ որուն որ աւելէ յա՚նձ֊ 
՚նուեգաւ , ալ աւելի պիտի պսւՀան^ուի անկէ : 

49 1^*՛ նրան ձգելու եկայ երկրիս դԸ*գ) • ու թնչ 

50 կ՝ ուզեմ՛ թէ որ արգէՆ բորբոքած է : \\այց մր֊ 
կրտուիժիւն մր ունիմ մկրտուելու ♦ 1ւ ի՚նչպէս 

51 կր տագնապիմ մթնչԼւ որ կատարուի : \\ր կար֊ 

Հ՜էյթ Թէ ես հրկրի Ժլոսյ իւագագութ-թւն տալու 

եկայ . ձեոի կ՝ րսեմ՝ ^2է , Հապա բսւժանմհւնք . 

52 \^եչու որ ասկէ ետև. մկկ տա՛ն մէք^ Հի՚նգր քյ«**ք4՛ 

բաժ՚նուաձ պիտի րլլան . էրԱթ^ երկուքկն , ու 

53 երկուբր իրեքէն ♦ ՚Հսչ/րը պիտի բաժ՚նուի որգի֊ 

է՛ն , 1ւ Որդի՛ն ՀօրսՂխ , *^//»/^ ագՀէիկէ՚ն՝ ու աղ֊ 

Հեկր մօրմկ՚ն ) կեսուրր իր Հարսէ՚ն՝ ու Հարսր իր 

կեսու ր1*ն : 

54 1/«֊ րսաւ ժողովուրդներուն . \^րբոր արէւմուտ֊ 

վ>թե կոոմկ՚ն ամպ մր ելա& կր տես՚նէ^ք , շուտ մր 



«ՒԼՈԻ1» քի'1՝ 193 

կ՝րսէվ> թէ յ \Հնձր1ւ պիտի գա/ > ^ւ անա՚նկ կ՝ րլ֊ 
55 /«*/ * Ո^ երբոր Հա րա լայի՛ն Հովը կր փչէ՝ կ՝ րսէք 

56 ^Հ , Տ ա –Ք պի տ ի րչլոք/ , է ա՛եա՛նկ կ՝րլլայ ։ \\եդ֊ 

ձաւորներ՝ երկրի ու Լրկի՚Տլրի երեսր վիւնելյլ 

գիտէռ , Հապա աս ժամանակր թ՚նչպէս չէվ> 

57 վՏւ/եեր ։ կա. ի՛նչու դուք ձեզմէ չէք որոշեր ի֊ 

58 րաւունօր ։ \^րբ ո ր դուն վ>ու ոսոխիգ Հետ իշ^ 

խա՚նի՚ն երթ՜ալու րլլաս , ՜ճամրուն ւ/է^ անկէ 

աղատելու Համար Հանք րրէ ♦ որ չը/լայ ի^է ՚Բ^՚Լ 

դատաւորի՚ն առքի՛ն ոաշէ յ ու դատաւորր գա^ 

Հի՜ճթն ձեռոր սաւյ ֊թեէէ , ու դաՀի՜ճ՚ն ալ բա՛նար 

59 դնէ ։ վՀեզի կ՚րսեւՐ . բնաւ պիտի չելլես ա՚նկէ , 

մքւնչ1ւ որ վերքի յուսան չվ՜ճարես : 

*)՝Լ • <Ո՝ 

1 Քրիստոս ապայխարութ իւն կր քարոդէ , գալիլեացւոո և– ո։ րիշնե բուն կրաօ պատիժչլ 
I ք՛շելով I 6 \ձ.նպտոլո թզենիին աո ակր | ՜\.1 Քրիստոս կ&կտաձ կնիկշ կր բժշկէ . 
^§ մանանեխի Հատի՛ն և. խմորին աո֊ակովրլ կր ոուռրնէ ՚ձշմարտոլթ՜եան խօսքին ղօրա ֊ 
լոր ներդ որձ ա ի) իլնր իր րնտրե ա։նե րա ն սրտին մկք , 24 կըլ խրատէ նեռ գռնէն ներս 
մտնելու 9անո րնեւ , 31 "– կր յանո իմանէ Հերովգէսր ու \յրուսաղկմհ ։ 

1 \շւ ոմա՚նռ ան ատե՚եր ՛ներկա ւ գտսուելով՝ 
պատմեռրն անոր ճ *\*ալր/եառւոո վրաւով , որոնո 
արիւհւր 0\իոատոս իրենո ոո՚^երուն Հետր իւաո֊^ 

2 ՛նեռ ։ \^ւ (Հիսուս պատասաան տա/ով րսաւ ա^. 
՚նոնո . \\ր կար&/քո որ ան 1 \^ա/Խեառի՚ներր բոլոր 
*\*ալքւլեաոի՚ներէ՚ն աւե/քւ մեոաւոր էրն յ որ ասա՚նկ 

Օ բաււեր ռաշեորն ։ ՚^եոի կ՚րսես՝ ^2Հք ♦ Հապա 
թ է որ չապաշքսարէռ , ասէրտբգ ալ անանկ պիտի 

դ կորսա իր : \\աս քսէ ան տաս՚նուուիՒր 5*ֆ^1 
որոնո վըաւ \\ելովասրն մէշր աշտարակր ի՚1/կաւ յ 
1ւ անոնր մեո-ոուո . կր կարօ՜էո որ անոնո \^րու^ 
սաոեմհ սէշ բնակած բոլոր ւ/արո ի գներին աւելէ 

5 պարտաւոր էքէն ։ ՚^եոր կ՝ րսեւք՝ Դէ . Հապա քօ^է 
որ չապաշլսարէո յ ասէ՚նբգ ալ ՚նոյնպէս պիտի 
կորսա իր ։ 

6 \*,ս սա ւ ակ՛ն ալ րսաւ . \\՝արգ ւ/ր իր ւսյոիի՚1/ ւ/է^ 
տնկուաԾ քժպենի սր ունէր . ու եկաւ անկէ ա Ր֊՜ 
13 



194 ՏհնՏՈՈՏն 1Ա» ՚Ա1Իտ։ՍՈԻ 

7 աւււ ւյ ւրնտո 1,ււ)ւ յ 1ւ տգտաւ : ||/ /////// րսաւ աւ^. 
գեպանէ^ն ♦ |^/*# իրեթ տարի է որ կու գամ՝ ատ 
ի) ււԼ՚ււհի՚ն մրաք պտուո մէնտո Լոս ^ ու չեմ՝ գրտ^ 
Ղւեր . «*«լ ա ահ կայ կտրէ յ թե չու Համար գետի՛ն ր 
8 իւափանէ ։ \Հնիկաք պատասիւան տուաւ՝ ու. անոր 
րսաւ . ^^#ւ՝ ս/ւ/ տարր այ ատիկաք էժոո տուր ^ 
մրսչ/ւ որ ատ որ րուորտհբր որ ես ու /ժրիր դր֊ 
9 ՚նեմ՝ յ \/ք– քժէ որ պտուղ տայ յ «*^)/$ ♦ Հապա քժէ 
չէ՝ Ո"Ո *ո«*»ք$ կտրես ատհկաք ։ 

40 1^ ^^2 ժոոոմարաս՚ներուն մէկուն մէ9 շաբա/ժ 

1 1 °/ , / ք Հք/ 1 սորմեորնէր : 1^ճ. աՀա մէկ 1լ1ւիկ մր կար ^ 
որ Հիւանգուքժեան ոգի մր ունէր տասնուուէժր 
տարր Է ր մեր յ ու կԾկտահր Էր > 1ւ ամե՛ն 1ւրն չէր 

12 կրնար շիտակ կատու ։ ||<ւ Լ^իսուս ոանիկաք տես^ 
՚նեւոպ \ւ^ կանչես՝ 1ւ րսաւ անոր ♦ \Հսհկ՝ գու1ւ բու 

13 Հիւասգու/ժենէգ արձակու ած ես ։ \\ւ ճեո֊րր ա^ 
սոր մրաք գրաւ . 1ւ իսկուն շրտկուեգաւ յ ու տառռ 

14՛ Աու տար \^ստուԾՈք ։ ^սկ ժոոոմարա՚նի՚ն իշքսսւ^ 
սր պատասիւան տուսււ բարկանաք ոգ որ (Հիսուս 
շաբաքժ օրր բժշկես ^ 1ւ րսաւ <1 ոոոմւււ րո քւ1ւ . 
|| ես օր կաք որոսռ մէշ արժան է գործ՜ գործեք , 
ուստր ան օհ^ոէ եկէռ բժշկուեգէռ ^ ու չէ քժէ շա^ 

1 5 բսււժ օրր % \յև ատեսր Հգէրր պատասիւան տուաւ 
ա՛նոր՝ ու րսաւ . \\եո&աւորներ՝ ձեգմէ սւմէ՚ն մէ^ 
կր շաբաթ՜ օրր հր եոր կաս էշը մսուրէս չւսրձր^ 

16 կեր՝ որ տանի յուր տաք . Հ^աւսա ասիկաք որ \\բ~– 
րաՀամի սւողյրկ էր > որ աՀա տասնուուքժր տարր 
\\ատանան ոանհկաք կապես > շէր Կ սյ ւՓր Ո Ր 2 ա ~՜ 

17 բաթ՜ օրր ան կապէս արձրկուի ։ \^ւ աս բանր 
որ րսաւ , հրե՛ն Հակաո ակ կեոոոներր ամէււբն աք 
ամօքժոմ սսագի՚Ն . ու բուոր ժոոոմուրդր կ ՝ ուրսւ^ 
իւանար ան ամէ*ն փառ ւա լոր դորհվչերուն Համար՝ 
որ իրմէ՚ն կրլլար : 

18 1^ րսաւ ♦ \՝,ստու&ոյ քժագաւորութ-իւնր քւ՚եչ 
բանի կր ՛նմանի յ ու քէ՚նչ բանի ՚նմանռրնես ասի^ 



\ 9 կաք ։ \\՝անանեիւի Հատի ՛նման է , որն որ մարգ 
մր աո^աւ հր պարտէոԱ ձգես . 1ւ ա՜ճեռաւ ու սև ծ 
ձառ եոաւ * ու. երւլնիո ւժո-չուններր անոր ՜ճրւ^ 
ղերուն ՚Խպք բ1ւակեցան : 

20 ՚\\արձեալ րսաւ ♦ \՝ ք ստուձոյ իմագաւորութ՜իւ֊ 

21 ՛ԱՐ ի՚՚ն* բանի ՚նմանռրնեմ ։ \\1ւ/որի նման Է ) որն 
որ Անիկ մր առաւ իրեք գրի՛– ՚^լք՚^րի մէ^ սլա^ 
Հեռ ) սԴւնչ1ւ որ ամհքն՚ն ալ խմորեցաւ ։ 

22 լ^^ ռաոաք1ւերր ու. գեդերր պտրտելով՝ կր սոր^ 
ժեորնէր , ու գէպ ՝ ի \քրուսաղխմ ՜ճամբայ 1լ րնէր : 

23 |/*– մէկր րսաւ անոր . ^>^/»՝ վ^Էք՜՚^Ր ^" ա< 1"*Կբ 
որ պիտի փրկուի՚ն է \Ղւիկաւ աւ րսաւ սՒնո՚նց ♦ 

24 յ9^ա1ւռ րոէօ որ ՛նեղ գոհւէ^ն մտնէո ♦ ռանոի էլ ՝ր֊ 
սևւՐ ձեռի , որ շատերր մտնել պիտի ուղԱն ) 1ւ 

25 պիտի չկրնան : \՝խկէ ետէւ որ տա՚նուտէրր ելլէ 
ու գուո-ր գոռէ , 1ւ գուվ> սկսիր գուրսր կե՛նալ յ 
ու գուռր ոարնել 1ւ րոել ) $^Հ»՝ $էր > Բ***Ց մեզի ♦ 
ան ալ պատասիւան տալու/ պիտի րսէ ձեոի ♦ Զ,եռ 

26 չեմ ՜ճանչնար ուսկից էո ։ \Հն ատե՚նր պիտի 
սկսիք րոել . \\՝է՚նք ոու առղէւգ կերա1չռ ու իւմե^ 
ոի՚նռ , էւ գուն մեր փոոոցներուն մէ^ը սորվեցու^ 

27 ցիր ։ կւ ա՚նիկայ պիտի րսէ ♦ Զեղի 1լ րսեմ , 
ձեռ չեմ ՜ճանտ1§ար ուսկից էվ> յ մէկ գի կեցէվ» 

28 ինձո/է բոլոր ա1ւիրաւուքմիւն գոր&ողներգ ։ *Հոն 
պիտի րլլայ լալ՝ ու ակււաներ կճրռցրնել ) երբոր 
տեսնէո ^ռրաՀամր ու Հ^սաՀակր և. Լ^ակոբր ու 
բոլոր մարգարէ՚ներր \* ք ստու&ոյ իժագաւորու^. 

29 քմեանր մԷ9 , ու ձեռ գուրս Հանաձ ։ \^ւ պիտի 
գւսն ար1ւելքէքն ու ար1ւմուտթ1քն 1ւ ՀիւսիսԷ՚ն ու 
Հարաւէքն , ու պիտի բաոմիւն \՝ ստու&ոյ լժագա^ 

30 ւորութ՜եանր մէ9 ։ \^ւ աՀա կան յետի՚ն՚ներ՝ որ 
աո աՀքւ՚ն՚նԼր պիտի րլլան , ու կան աո-աշբններ 
որ ւետքքն՚ներ պիտի րլլան ։ 

31 \ 9 ոխ օրր մէկ օա՚նի փարիսեցի՛ներ եկան՝ ու 
րսին անոր . \դքւ ՚ ր՝ ու գնա ասկէ , ի՛նչու որ *Հե^ 



196 ՇԻՆ8ՇՈ7ււ Ը0§ ՚Ա11՝1ւՈա)1՝ 

32 րովգէս ^թեէէ սպսհտնել կ՝ուղէ ։ |^#. Է^-ՔԸ, ը սսյլ 
անո1ւո . վ իաոէո ճ ան աղուէսթն րսէռ . լ^**/ ես 
դ1ւեր կր Հանես ու բժշկութիւէւներ կր կատա^ 
ռես այսօր 1ւ մաղը , ու երրորգ օոը պիտի կա^, 

33 աարուիմ՝ ։ \\՝իայն թէ պէտք է որ այսօր ու. 
վաղը 1ւ մկկալ օյ.ը պտրտիւՐ . մասն որ կաբելը չէ 
որ մարգարէ մր \քրուսաղեւԱխ դուրս կորսուի ։ 

34՛ \\՚Լ \^րսւ֊սսյղէս ՈՃ \քրուսաղէմ՝ , որ մարգարէ՚ներր 
կր սպասսէիր ) ու. վ*եոը իւրկո։ աԾներր կր բար^ 
կոօ՜էիր ♦ բանի անսաս .բու տղաքներգ ժողմել 
ուղեւյի՝ ինչպէս որ Հաւր իր ձագերր թէւերուն 

35 տակր \շ յ-՞ղԼԷ , և. գուք չուզեցիք : \՝ ք Հա ձեր 
ւոունր ձեոլւ ***- հ–^***\ պիտի մնայ ♦ սակայն ձեղր 
կ՝ րսեմ՝ ^ որ ալ որս պիտի չտեսնէռ յ մէաչէւ գաք 
ան ժ ասան ակր որ պիտի րսէո յ Լ^րՀ՚նեալ է սհւ՝ 
որ Հգէբոշը անունոմը կու ո այ : 

<1՝Լ– <1՝՚1֊ 

2 •ՀԼրէսաոս շաբաթ– օրր կր բժշկէ քրգոոեսււմարդո . ^ կր սորվեցրնէ իւոնարկ ՈՈա լ , ^շ 
և. ագքատներշ ՛ճաշի Հրաւփրել. \(յ ընթրիքին աււակովր կշ ցուցրնկ թկ աշխարՀասէր 
անձինռ՝ որ \ձ,սաու.ձոյ իյօււքր կ՝ անարղեն , դուրս պիւոի ա՚ւան երկինքկն I 25 •ՀԼրիստոսի 
աշակերտի։ ուզողներ/է աէէոք Է որ յառ աՀագո/ն իւորկին թ Լ Է իրենց իյաչ(Լ սլիսւի կրեն , 
որ տրրս/ւ թէ՛ ետբր ամօթալից եոանակաւ. եա քաշուին իրսկն . 34 ոլ – բ"1"ր՚"Ռ՝ն ան. 
աիսյան որան՝ իր կամր կորսրնցուոաօ– աոի պԼս I 

1 1\ւ եղաւ որ երբ թնքր շաբաթ՜ օր մր փարիսե^ 
ու ալ գլէսաւորներուն մէկուն տունր մտաւ կաս 

2 ուտելու , ու անոնո անոր կր սպասէրն ։ \^ւ֊ աՀա 

3 կոն շըգողեալ մարգ մր կար իր առշււր ։ \^ւ \յի֊ 
սուս պատասիւան տուաւ ու իւօսեղաւ օրրնա^ 
կաններուն ու փարիսեղրներուն՝ րսելույ ♦ \՝ոժան 

4՛ է շաբաթ՜ օրր բժշկել ։ ՀՀսռեք ալ լուռ կեռան ♦ 

5 և. թյքր բո-նեռ անիկա յ՝ բժշկես ու ՜ճամբեո . \^ւ 
պատասիւան տալույ րսաւ անոնո ♦ ՚^եղմէ որոմն 
էշը կամ՝ եղը Հորր իյնալու րլլայ , ու շուտ մր չը֊֊ 

6 Հաներ անիկսւյ շաբաթ օրր ։ \^ւ աս բաներուս 
չկրղան անոր պատասիւան տալ ։ 

7 \\ո–ակ մր ղրուռեռ ան Հրաւիրուան մարդույ 



<1՝ԼՈԻԻ՛ ք) ՛Ի 497 

աւ յ երբոր տեսաւ ի՛ է իՆշպէս աո աՀքւե բաոմոգ^ 
8 *ներր ե՝ ււնտրէր1ւ յ ու րսաւ աեոեգ ♦ \քրբոր մԼեէ 

սր Հարսեիռի Հրաւիրուիս ) առա^քա բաոսոոի՚ե 

մոաւ սր՛ %ստիր ♦ Հըւլաւ որ օեոմէ աւեւի պա^ 
9 տու աւ որ մէեե ***լ Հրաւիրուաօ^ րսաւ ասնէ . |^*– 

սւե որ յ>եո ու. ա՚եիսաւ Հրաւիրեգ յ ՚Ր՚՚ք քՐ ոլ °է 

ոեոր . \* ք սոր տեո տուր , 1ւ ասևէ ետււ սսսիս 

10 ասօքժոս ւետԱե տեոԱ բոհ* եւ : ձ^ապա երբոր 

Հրաւիրուիս ^ գնա ւետրն տեոը սստէ . որ երբ 

յ*եո Հրաւիրոոը ս աւ ) յ*եոր րսէ ♦ ^արեսաս 

կեր ՀրասՂեէ . աս ատե՛ն ր օու Հետգ նստողներ 
11 բուն աո$1ւր ոեռէ փառր ե՝ րւլաւ ։ \\ ասն ռի 

ասՀՀԱ ոս որ որ անձր սր բար<\րագրնէ յ ուրար 

խոնարՀի . 1ւ ու/ որ իր աեձր եր իւոնարՀեռրնէ ^ 

արար բարձրանա/ ։ 
12 \\ւ ոէքկօր Հրաւ իրոոի՚ե աւ րսաւ . \^րբոր ՜ճաշ 

եաս րեիհրիռ պ րսես յ սի՛ կանչեր օու բարեկամՆ 

ներգ յ ոչ աւ օու եոթաւրներգ ^ 1ւ ոչ օու աոգա^ 

կաններգ ^ ու ոչ +**- Հարուստ գրագիներգ յ որ 

չըւլաւ բՒԷ անոսր աւ տոաարգնր վէեպ Հրաւիրեն , 
13 ու ^բեոր Հատուղուս բոա I ։ Հ^ապա երբոր Հառ^ 

կերու/ժ ս րսես ^ աղքատներ , պակասաւորներ ) 
14՛ կաոեր ու սուրեր Հրաւիրէ ♦ Հ\ւ երս/սե/ի պիտի 

րսսւս ♦ րնչու որ անոնս չես երե ար փո1սարԼ՚եր 
օեոր Հատուգանեւ * Հապա արգարներուն յա ., 

րուքժիւն աո աձ ատե՚նր՝ փւվսար1*եր ռեսի պիտի 

Հատուոուի : 
1 5 1/՛– սեուսն ՚նստոոսերէքս մէկր երբոր /սեռ աս 

իօ»4շ րսաւ անոր . \*րանի անոր՝ որ \^ ք ստու&ու 
16 Թագաւորութ-եասր ւ/Է$ Հա՚է պիտի ուտէ ։ \շւ 

ՐԿյթրլ րսաւ սւեոր ♦ Ս՝Հ^ մարգ մր մեձ ք^Թրիք 
17 րոաւ , ու շատ մարգիկ Հրաւիրեո : \^ւ րնթ՜^ 

րիքրս ստսւե՚եր իւրկես իր ձ աո ա՛ե ) որ Հրալիդ. 

րուահտՂւերր սասչէ , Հ.**^\Հ՝Լ * \7^/է–Ք ) րեչու որ ար^ 
18 դ1քե ամկ՚ե բան պատրաստ է ։ \^ւ ամէ՚եբր մկ^. 



198 ոԻստսո՚/ս աստ ՚սո՝էւսաո՝ 

1լ1Հ1ւ սկսան ետ օաշոլիլ . առՀԼւնր սՒնոր րսաւ . 

\շս արտ մի ձ ախու աուի ) ու սլէտք կ որ ելլեմ՝ 

տեւհւեւՐ անիկայ . կ՝ աղաչեմ՛ ռեղի ) ղիս Հրա^ 
19 ժարուաձ սեսլէ ։ \^ւ միւսր րսաւ . .Հի՛նգ ղուդ 

եղլ Ծախու, աււի ) ու կ՝ երթ՜ամ՝ որ անոնռ փոր^ 

ձես. կ՝ ՛աղաչեմ՛ Հրե ղի յ ղիս ՀրաժարուաԾ սեսլէ : 
20 լ^՛– մէւ֊սր րսաւ . \Հնիկ առի , ու անոր Համար 
21 չես կրնար դալ : 1^ճ. ան Ծաո^սհւ եկաւ ու իր 

տիրոջը պատմեչլ աս րսՒեերր . ան ատենր բար^ 

կաըաւ տանուտէրր ) ու րսաւ իր ձառային . 

քՀ ուտող ոաղպքրե Հրասլարա1լներր ու փողող^ 

սերր ելիր յ ււ աոքսւտներր ու պակասաւ որներր > 
22 1ւ կաղերր ու կոյրերր Հոս մտղուր : \՝րաո–ան 

ալ րսաւ . $4/*՝ եղաւ ինչ որ Հրամայեղիր ) ու 
23 տակաւթն տեդ կաւ Հ \^ւ֊ ՏէրՐ րսսյւ֊ հ աուաւթն . 

\^լի ր ՜ճամբաներր ու ռանդերր , 1ւ (էգս^ա\^^չ ստի^. 
24 աէ Հ»« մտնելու յ որ տունս լեղուի ։ ՝^\Հանղի 

ղ րսես ձեզի յ որ սհւ ՀրաւիրուաԾ՚ներէքն մԷ1ւն ալ 

իս րնթ-րիռիս Համր պիտի չաոհւէ : 
25 \\*~ իր Հետր շատ ժողոմուրդներ կ՝երթաւ1ւն . 
26 և ղաո՚նալոմ սւնոնղ րսաւ . ք<)՝^ որ ւէէկր քւնեի 

կու գաւ , ու չատեր իր Հաւրր ււ մաւրր յ ու էլի Իր 

1ւ ղաւաղներր յ ու եղ բաւրսերր ււ ոուրերր ^ նաև. 

իր կեսարն ալ յ չկրնար իս աշակերտս րլլալ : 
27 1/*– ոմ որ իր իւաչԱ չմերղրներ՝ ու իմ՝ ետև Էս 
28 Գ ա Ր ) էԿՐ սսյ Ր Ր" աշակերտս րլլալ : է| ասս ղի 

ձեղաէ ող աշտարակ մր շքհւել ուղելոմ ^ աո-աՏ 

չնստիր ու Հաշիւ րներ Ծաիւօր , իՒ Է անիկա/ լը^ 
29 մրնչյրնելու 1լաՀ**ղ»֊ը.Էա.1 ու1ւթ . \\ր ՀԸ/լայ թ՜Է երբ 

Հիմր <\գէ > ու չկրնալ րՌւն/ւրնել , բոյոր տեսնող^, 
30 սերր սկսրէւ ւսնիկաւ Ծաղո րնել , |^ճ. Ր Ա ել քսէ , 

\^ս մարգր սկսաւ շիաեյ , ու չկրղաւ լմրնղլւնել ։ 
31 \\ամ՝ թ՜է՝ ո°ր թ՜աղաւոր ուր իք թագաւորի մր 

Հետ պատերաղմելու երեմալոմ , առա\ չնստիր 

ու իւորՀիր , լժ է արգեօռ տասր Հաղարոմ կրնաւ 



«ՒԼՈԻ1» *1> 199 

գէս կենալ ստոր՝ որ ռսան Հաոարոմ իր մրաւ 
32 կու >ր"1 ։ Հ^ասլա թ՜է չէ՝ սանի որ անիկաւ Հե^ 

ռու է յ գեսպան իւրկելոմ՝ աաոաոութ՜իւն կր 
33 Ւ՚ ս գրէ ։ ւ^^՛ ասա՚նկ ալ ձեր մէ9է*ն ասԴքն մէկր՝ 

լժէ որ որ բու որ ստաոուաԾքէն ետ չկենա ւ , 
34՛ Հ կրեւսր րս աշակերտս րլլալ : |*ք/ձ» աո էկ բաս է ♦ 

Բ ա յՑ Թէ "Ր ա ԴԲ Իր Հ ա ՚Դլ կորսըեցրեէ , թսչ"Վ 

35 ււլիաի ՀամուԽայ ։ \\՚չ Հոոի ու ոչ Թրիքի աեո 
օգտակար կ ր /լայ յ Հասա* անիկաւ գուրս կր սե^, 
տես ։ \Հն որ լսելու ակսւն^ ունի , Թ ոո 1 ս Է ։ 

դ՝լ– <յ՝Ե 

\ ՝\յ՝ոլորեա§ ոՀխարրե , 3 Կորսուաօ՝ գոամէւն , \\ և– անաո^ակ որդիին ւսո էսե՚եԼ որ է 

1 \շւ բու որ սառսաւորներր ու մեոաւորներր ա^, 

2 սոր կր մօտե՚ՆաւէէԵ իրսՂՀս լսելու Համար ։ |>*. 
տարիս եռիՀներր ու գսլիրներր տրտուսՊ կ ՝ր*նէի*ն՝ 
ու կ՝ րսէրն ♦ \^սիկայ մեոաւորներր կ ՝ րնգունի , 
ու Այ հաս ո Հետ կ ՛ուտ է ։ 

Տ \հ՚– անիկաւ աս աո ակր իւօսեոաւ անոնս՝ րսե^. 

4՛ լոս ♦ ՚^եռմէ ուլ է աս մարգր որ Հարիւր ոշ/սար 
ունենաւ ^ 1ւ անոնռմէ մէկր որ կորս րն որն է , 
ի1ւնսունուրնր 4 ը ձգեր ա՛նապատի՛ն մէշ՝ ու աս 
կոր ււ ա ահ ե՛ն ետէւէ՚ն երթ ար ) ս"ւնտ1ւ որ ոանի^ 

5 կււ՚՚լ գտնէ ։ Հ\ւ երբոր կր գտնէ , ուրաաանալոմ 

իր ուսերուն մրաւ կր գսէ ոանիկաւ , |^ձ. տունր 
գալով , կր կանչէ բարեկամներր ու գրառէէներր , 
ու անոնո 1լ րսէ . \\ւրաիւ եոիռ թն&ի Հետ , ի՛նչու 

7 որ իս կորսուահ^ ոչէսարս գտաւ ։ ՚^եոէ կ՚րսես՝ 
որ այսսլէս ու րախու և1 իւ՚էւ պիտի րսաւ երկի՚նոր 
մէկ մեւլաւորի մր Համար որ կ՝ ապաշխարէ , .բան 
լժէ րննսունուրնր արգարներուն Համար՝ որ ա^. 

8 սոնո ասլաշէսարութ՜իւն պէտբ չէ : \\ամ՝ իմէ ոմ 
է ահ 1լնիկր որ տասր գրամ՝ ունե՛նաւ . ու իմէ 
որ դրամ՝ մր կորսրհորնէ ) ՜ճրագ չըՐմառեր > ու 
տասր մէշ աւել ոարներ ^ 1ւ ոգուշու/ժեամբ 

9 գւետո-եր , մէւսշէւ որ գտնէ ։ (\էւ երբոր կր գտնէ , 



200 շիետշրօգ &Ս6 ՚ւ՚յււ՝տ;աւԻ 

կր կաե+է բարեկամներ ր ու գրառրեերր ^ 1ւ պՐ֊ 
սէ . \\ւրաիյ եոքվշ րեՆի Հետ յ /էն՛* ու որ իս կոր^ 

10 սոնոուռաԾ գրամս գտաւ : \Հեաեկ ***լ ձԼււի կՐ֊– 
սեմ յ ուրաիւոււժիւե կ՝ րլլաւ \* ք ստու&ու Հրեշտակդ 
՚եերուե առշււր մէկ մեոաւորի մր Համար որ ս ա^, 
սլաշյսարէ ։ 

41 լ^է րսաւ ♦ Ս՝^« մարգ սր երկու որգի ուեէր . 

12 ()ճ. աեոեռմէ սլոտիկր Հօրր րսաւ. ♦ Հ^այր՝ +»>֊ րս^ 
տառուաՀՀռէգ Րֆ՚ն իքեատւ բաժ/Տեր տուր ի՚Ն&ի » 

13 աս ալ բաժեեռ աեոեգ և. ուեեոա&ր : 4^#– շատ 
օրեր չաեոաԾ աո տիկ որււ հհ բու որ բաեերր մ ոո^ 
մեո՝ ու Հեռու երկիր մր գեագ ^ 1ւ Հոն աեառա^ 
կութ-եամբ ապրելու/՝ իր ուեեգա&ր փ՜ճաոուո : 

14՛ 1\*– երբոր տմկեր Հատուս ււ , աե երկրքւե մկշ սաս*, 
աիկ սոս սր Լոսս յ ու րեբր սկսաւ \րտւ որ րլլալ : 

1 5 17*– Գ սսյ 9 ա<ս ^ՐկՐՐ ս վ՚աոաքառի՚եերէ՚ե մէկուե 
ռոմը մտաւ . աս ալ իր ագարակր իւրկեգ ուսեին 

1 6 կա/՝ խոպեր արարելու Հասար : լ^ճ. կր փսսիւս^ 
յ*էր իառերուե կերաԾ եայ^էւրէ^ե իր փորր լեռրեե^ 

\յ /ու . ու մէկր չէր տար աեոր : 1^ճ բկբպրեռրե 
գալոպ րսաւ ♦ ՝֊\Հաեի բաեւորեեր կաե իս Հօրս 
4^»–1շ Հաոոմ լեգուաօ՜ յ ու ես Հոս սոմամաՀ կր 

48 կորեչիմ՝ . \^լլեմ՝՝ երթ՜ամ՝ իմ՝ Հօրս յ 1ւ րսեմ՝ ա^ 
*եոր . Հ^աւր՝ մեոաեչեոի երկքէեբրե գէս ու ռու 

49 աու9/ւգ ) \հ*– աւ սյրժս/եի չեմ՝ ռ ու որգիգ րսուե^ 
ւու . ոէս վ*ու մարձկսՒմեերուգ մէկուե պէս Րրէ ։ 

20 ք|՚֊ եւաւ իր Հօրր եկաւ . 1ւ գեու որ Ւ^կԲՐ շատ 
Հեուու էր , Հաւրր տեսաւ ոաեիկաւ՝ ու գուլժր 
շարժեոաւ , 1ւ մաոելոպ աեոր աարաեոռրե մրայ 

21 թեկաւ ) ու Համբուրես զաեիկայ ։ \\րգին ալ ր^ 

սաւ աեոր » Հ^այր՝ մեոաեչեոի երկրեռրե գէս ու 

սու աու$1ւգ > 1ւ ալ արժսՒեի չես ռու որգիգ 

22 րսուելու ։ \\այչյ Հայրր րսաւ իր &աուաեերուե ♦ 
Հ^աեեռէռ աուաՊէա սլատմուճաեր՝ ու Հագցուչյէվ^ 
աեոր յ 1ւ մատեի գրէռ աեոր ձեուքր , ու կօշիկ֊ 



<1՝ԼՈ1՝Ի՛ <Ի.օ 201 

23 Կւեո անոր ոտքերր . |/«ւ սլարարտ զուարակր բե^ 
րէվ» մորթեցէ^թ ) և. ուտե՛նք ու ուրախ րլլա՚1ւք . 

24 Հ^ն+ու որ աս իմ՝ որդիս մեո^ահ– Էր՝ ու ող^յլնցաւ * 
կորսուահր Էր՝ ու գտնուեռաւ . 1ւ սկսան ուրախ 

25 ՐԱալ ։ \)ւ անոր մեծ որգին ագարաէլն Էր . ու 
երբոր և ու գար՝ ու տանր մօտեռաւ ) ՚նուագա^ 

26 րամհերուե 1ւ պարերուն ձայնր լսեց ։ \)ւ ծա^, 
ո ա՛ներ Լ՚ն ւ1էկքլ իրե՛ն կանչելով՝ կր Հարցրնէր , 

27 թէ աս թ*նչ է ։ \Ղւիկայ ալ րսաւ անոր , \^գ֊ 
բայրդ եկաւ , ու Հայրդ սլարարտ զուարակր մհր^ 
Թեռ . ի՛նչու որ ոգ^ աււոդ^ ձեռք ձգեց զանիկայ ։ 

28 Հ^ ս կ ի՚ԿքՐ բարկացաւ ու չէր ուզեր ՛ներս մտնել . 
ուստի իր Հաւրր դուրս ելլելով 1լ աղաչէր ա՛նոր ։ 

29 1/*֊ անի կա յ պատասխան տալով՝ րսաւ Հօրր . 
|^«^/ այսչափ տարի է որ քեգի կր ծառայեմ՝ , ու 
բնաւ օու խօսքէդ դուրս չելայ > ու խնծի երբէք 
մէկ ուլ մ՝ր չտուիր , որ իմ՝ բարեկամներուս Հետ 

30 ուրախութ՜իւն ըսէի ։ \\այց երբոր եկաւ ատ քու 
որդիդ՝ որ օու ստագուածքդ բոգերու Հետ կե^, 
րաւ ) անոր մորխՒեգիր պարարտ ղուարակր : 

31 |^ճ– անիկա յ րսաւ անոր . \\ րդեակ՝ դուն միշտ 
իմ՝ Հետս ես , ու իմ՝ բոլոր ունեցածս քուկդ է . 

32 \)ակայն պէտք էր ուրախ ըլլալ "– խնդալ ♦ ի՛նչու 
որ աս սու եդթայրդ մեռած էր ու ոգԳյչնցաւ , 
կորսուած էր ու գտնուեցաւ ։ 

<1՝Լ • <)՝.<>. 

1 ^Հ՚էր աւ – տ՚նաեսին աո-ակր ւ ^4 –Քրք""*"՛" կը յանգիմանէ ար&աթ ասԼր փարիսեցւույ 
կհ ոհաւ ււրու թ (։։ ՚1։ր է ^9 Հեշաասէր ■//< ձ ււււոու նր և. աւիթաա ՚Լագսյրոսչլ ւ 

1 Ո՛– իր աշակերտ՚ներուն ալ րսաւ . 1)՝^^ Հա^ 
բուստ մարդ մր կար , որ տնտես մր ունէր ♦ 1ւ 
անոր վրաւով գանգատ եգաւ իրե՛ն՝ որպէս լժէ իր 

2 ահւեցածր կր վա՜ճացրնէ ։ \\ւստի կա՛նչեց գա՚նի^. 
կաք ու րսաւ անոր ♦ \քնչ է աս՝ որ քեգբ Համար 
կր լսեմ՝ ♦ ոու տ՚ն տես ութ՜ եանդ Հաշրւր տուր ) 

3 ի՛նչու որ ալ չես կրնար տնտես ՐԱալ Հ \հլ֊ տրն**. 



202 սւ՝Ն՝տւ;րւ՝/օ ոստ ՚սււ՝ա։սոԻ 

ա 1,ււր իր սւորիււ մէշ ուա/ ք . \* Բ սչ րնես յ որոմ^, 

Հետ/ւ իմ՝ տէրս տնտ I. սու ի1 /// ՛հր ի՚ն&մէ կ՝ աունէ ♦ 

ՀոոագորԾոլքժիւն չես կմնար րնեւ , մուրաւու 

դ ս՝ ամչնաս % *\*իտես ինչ արար րնես ^ որպէս ոէ 

երբոր ^Տ տ՚նտեսուիժե՚նէս մերժուիմ՝ , սիս իրե՚նռ 

5 տունր ռնգունքիս : \ք*– ՐՐ տիրոՏը պարտականդ 

՚ներր ւէԼկիկ մէկիկ հրեն կանչեւոմ՝՝ րսաւ առ֊քքւ^, 

՚է/քյն . ՚\\ուս եմ՝ տիրոշս որչափ պարտռ ունես : 

\Հն ւ/ււ րսաւ ♦ Հ^արիւր մար ձէւժ . 1ւ րսաւ անոր . 

7 Ղ^ՒրԳ աո՝ ոլ – շուտոմ ՚նստէ ւիսուն գրէ * \քւոբր 

սրւսի՚ն րսաւ ♦ ՚\\ուն աւ հ°րչափ աարտռ ունես . 

1ւ անիկաւ րսաւ . Հ^արիւր ռոո֊ սորեն ♦ ու րսաւ 

8 անոր ♦ *\*իրգ առ՝ 1ւ ութսուն գրէ * ք)՛– աէրր 

անիրաւ տնտեսր դոմեռ յ որ Էսեւաոու ա իտ՚նոմ 

րրաւ ♦ մասն ոէ աս աշքսարկիս որդ ե որ իրենռ 

ռեոԷոԿ մէշ ւա/1111 որգքւներէքն աւեւր իւեւաոի ե՛ն : 

9 1^*֊ ես ***լ ձեռի կ՝ րսեմ՝ . \*%իրաւ մամոնաւէքն ձե^ 

ոի բարեկամներ րրէռ յ որ երբ անեկաւ պակսի , 

ձ1,ւյ ր/ւտ եւ/է ե՛ն ււ/կւ//՚ն բնակարասներու մգշ րն~ 

10 գունէէն ։ \Հն որ վ*իչ բանի մԷ9 Հաւատարիմ՝ Է , 
շաւոի մԷ9 աւ Հաւատարիմ՝ Է . 1ւ ան որ յ>իչե 

11 մկԳ ւ ս հի րւա Է ) շատի մԷ9ալ անիրաւ Է ։ \\ւստի 
թ Է որ անիրաւ մամոնային մԷ9 Հաւատարիմ՝ 
չեռաք , ՜ճշմարիտ ՀաՀս*ք**֊յ1է*.՝1շ ոմ պիտի Հաւա^ 

12 տաւ ձեռի ։ \\ւ 13՜Է որ օտարիս բա՚նթն մԷ9 ^ա^– 
ւատարիմ՝ չեռ ար > ձերր ոմ պիտի տայ ձեզի ։ 

13 Ս՝^^ Ծաո֊այ մր չկրնար երկու տէրերու Ծա** 
ո^աւուիմիւն րնել ♦ ի՛նչու որ կամ՝ մէկր պիտի ա^, 
տէ՝ 1ւ֊ միւսր սիրէ յ կամ՝ մէկր պիտի մեԾարկ 1ւ 
մհւսր արՀամարՀԷ ♦ էէվ* կրնար Ծառայել X*,"֊ 
տուհ՜ոյ ու մամոնայի : 

14 1/՛– փարիսեոթներն աւ որ արԾաթ՜ասէր էին , 
աս ամէքն բաներր լսեւոմ կր ռամակրէրն ղա^, 

1 5 ՚նիկայ ։ \շւ րսաւ ա՛նոնս ♦ ՚)\ուր Էռ որ մարգոչյ 
առք/ւր ի՚նքղի՚նբնիգ կ՝արդարացլլնէք . բայց V,"֊ 



տուահ՜ գիտէ ձեր սիրտերր . 1/նչու որ մարգոռ 

մէ9 բարձր եպա&ր \* ք ստուձոյ աո^էւր պիպի է ։ 

16 Օր/քկքր ու մարգար1/ներր մի՚նչեւ ԼՀովՀան՚նէս 

է ԷՐ . անկէ ետ1ւ \* ք ստու&ոյ իՒագաւորութ-իւնր կր 

ռարոգուի յ 1ւ ասՂքն մէկր անոր մԷՀը մտ՛նելու 

1 7 կ ՚արտորայ ։ ՚\\իւրիս Է որ երկի՚նքր ու երկիր ր 

սՒնպ՚նի յ ռան քժէ օրէ՚նբէքն մէկ ՛նշա՛նագիր մր 

18 իՒ ւա ւ ։ \\4 ո ր Ւր փ՚հնր արձաեէ՝ 1ւ ա֊րիշ "Ր 

աոհէ , Հնու1միւ1տ կ՝ րնէ . 1ւ ոմ որ ԷրիկԷ արձա^, 
Լուա&՜ 1լնիկ մր աոհւէ ճ շնուիհիւն 1լ րնէ ։ 

19 Ս՝4^ Հարուստ մարգ մր կար յ որ ծիրանի ու 
բեՀեգ կր ՀագնԷր , 1ւ ամհ^ն օր փաո-աւորասլէս 

20 ուրաիաւթ՜իւն կ՝ րնէր ։ \\ւ ք \ ագարոս անունով 
աո.րատ մր պար մէրռերոմ լեգուն յ որ անոր գր֊– 

21 րանր առ-Պքւն գրուաԾ էր * \^ւ կր փափաբէր որ 
ան Հարուստին սեպանէ^ն ինկա& տշրա՚նյշներէ՚ն 
իր փորր ւեգրնէ . ՚նաէւ շուներն ալ կու գաք/Հն՝ էւ 

22 անոր մէրոերր կր լգէէէն ։ \\ւ եպաւ որ ան ապ^, 

օատր մեււաւ , ու Հրեշտապներր \*որաՀամրն 

գոգր տարրն պանիկալ ♦ Հարուստն աւ մեռաւ ու 

23 րւապուեպաւ ։ \ք*– գժոիւբին մէ\ը երբոր տան^, 
Գա՚1ւռի մԷ9 Էր ) իր աչքերր մերգրնելոմ Հեուու1քն 
տեսաւ \*որաՀամր յ ու *\ ապարոսր անոր գոգր 

24 Հ*»Լգ^»*1> 1.44*քաֆ. : \^ւ րնթր ապապակեգ ու րսաւ ♦ 

*Լայր \*որաՀամ՝ ճ ոպորմէ՛ թն&ի ^ ու իւրկէ ( \ ա^, 

ոարոսր յ որ իր մատին ծ այրր Պուրր իյ-ալժաէ , 

ու պոմապրնէ իմ՝ լեպուս . րնչու որ աս բոգիս մէշ 

25 կր տանշուիս ։ \հ*֊ \*ռրաՀաս րսաւ ♦ \\ րգեակ 
մի՛ տբգ բեր , որ գուն ռու կեանռիգ ատեսր .բու 
բարիբներգ առիր ♦ նունսլէս աւ *\ ագարոս չա^, 
րիքներ ♦ Հիմա ան ի կա I Հոս կր սԴսի/ժարուի ^ ու 

26 գուն կր տա՚նՊուիս ։ \հլ– աս ամէ՚ն բաներէն ՝ի 
պատ՝ մեր ու ձեր մէշտեգը մեծ՜ անգու1ւգ սր կաք 
Հաստատուաե՜ . անանկ որ ասկէ ձեպր ւսնււհիւ 
ուպոպներր չկրնա՛ն ) ոչ ալ ատկէ մեպբ գ***լ »–ըղ^. 



204 ոինտշոտկ ը»տ ՚սււ՝տ՝աո՝ 

2/ ^էքէ ա1ւգնթն ։ \Հն ալ րսաւ . \\ւրեւէն կ ՝ագա *Լէ1՝ 

ոլեղէ Հայր յ որ անիկայ իմ՝ Հօրս տուհւր իւրկես ♦ 

28 ^\Հանգբ Հէագ եղբայր ունիմ՛ ♦ որ հջՐ ա յ աեոեռ 

ւլկայուբհիւն տայ ) որ չըլլա յ 13՜Է ա՚նոնբ ալ աս 
29 չարչարանքին տեգը գաս ։ \^լ \^բրաՀամ՝ րսաւ 

անոր ♦ \*յնո՚նք \\՝ոմսէսր ու մարգսւրէխերր ունիՂւ , 
30 բ՛ոգ անո՚նգ մտիկ րնե՚ն ։ \Հն ալ րսաւ . Հ2է՝ 

Հայր \* բրաՀամ՝ ^ Հապա թէ որ մեււելներէքն մէ֊ 
31 կր անոնս երթ՜այ յ պիտի ապաշէսարե՚ն ։ \հ1– 

աեիկայ րսաւ ասոր * $ ճ է որ \\՝ոմսէսի*ն ու. մար^ 

գարԼն երա՛ն մտիկ չե՛ն րներ ^ ոչ ալ բւէ որ մե^ 

ո եիւերԱն մկկր յարութիւե աոհւելու րսաւ , պիաի 

Համոգուրն ։ 

*ՒԼ– ( )Վ՝ 

1 •Հրրստոս կր սորվեչյրնէ գայթ ակոոլթիւն <,տաւ , 3 է իրարու /անցանքներր ՚եերե։ ւ (յ 
ՀաւաւորիՆ զօրու-թիւնր ։ ք \ք՝եՆռ աարտաւոր Լ՛ել։ \^ստուձ–ոյ , բայց \^ստուա& աար^ 
տա։. որ չէ ։//. ղի ։ \\ ՀՀրիսաոս կր բժշկէ տասր բորոտներ է 22 \ձ,ոտոս&ոյ թագաւո^ 
րութիւնր և. \\ր՚Է՛ "I մարգոյ ղաւուստր I 

1 լ^ճ. րսաւ իր աշակերտներուն ♦ \*Հնկարելի է ո ր 
գայիՒակոութիւմեեր չգան ♦ բայս մ այ անոր , 

2 որուն ձեոոոսր կու գան ։ \ Պ Նոր աւելը աոէկ է յ 
որ անոր պարա՛ն ոռ էքս իշու աոաոռի ռար մր կա^, 
իւուի յ ու անիկայ հոմը ձգուի , սան քժէ աս 

3 պղտի1լներ1^ն մկկր գայթակդեռրնէ ։ ա (\գուշա^ 
գէք ձեր ւսնձե բու՛ն : 

\<\^է որ քու եղբայրդ ոեգէ գէս մեգանչէ , 
բււնգիւՐա՚նԼ գանիկայ . ու բւէ որ ապաշէսարէ յ 

ձ՚ներէ անոր ։ \շ֊ւ Թէ որ օրր եօթ՜ր անգամ՛ ք եղի 
դէմ՝ մեգանչէ՝՝ ու օրր եօթ՜ր սագաս գաոյնայ 
օեգի ու րսէ , \\՝ ապաշ/սարեմ* > ՛ներես անոր ։ 

5 17 1 – առաքեալներր րսի՚ն ՀՀէրոֆը ♦ \)՝եր Հաւաա^ 

6 ^բր աւելցուր ։ \^ւ $էբլ* րսաւ . \<Տ՝Է որ մանա^ 
՛նեխի Հատի Հափ Հաւատք ունե՚նսլյիք յ աս լմր֊, 
1«1 Տ^ւիի՚ն կրնայիք րսել յ \ Պ ոմատաքի խլուկ ու 
ձովուն մէ9ը տնկուէ ) ան ալ պիտի Հ՚նազանդէր 
ձեգի ։ 



՚ՒԼՈԻԻ՛ <ԻԼ՝ 203 

7 \ ճ ^աա ձԼւյւէԼ ով ^ ա% Տա»**շ »« ունե՚նաւ աէկ երկ^ 
րագորհ՜ կաս Հովրւ Ծաո֊աւ սր յ որ ա1յիկաւ երբոր 
ագարակին *ք»~ 1 ՍտնԷ , շուտով ււրա ոԼ ա1**~ թ Է ^ 
8 ^ՀսքՒր սեղան նստէ ♦ Հ^ապա չը՛սեր անոր քքՒԷ;՝ 
*Հ\ատրաստկ ույ բերիր հր ս , ու դօտիդ կաււ/ած 
ի%Տի սպասաւորութիւն րրէ , մ1ւնչ1ւ որ ես ու^ 
տես ու Խմես . ու. ետբր դուս աւ կեր ու ԽսՂ, : 
9 \\՝ՒԹԷ շնորՀասաւ 1լ րլլաւ ան ձ աո այյի՚ն ^ իրե՛ն 
^րւսսաւուաԾ բաներր կատարեւուն ^ասար . չեւք 

10 կար&եր ։ ^կունպէս աւ գուռ երբոր բուոր ձեոր 
^րամաւուաԾ բաներր րնէո յ րսԼօ թ՜է՝ \\՝ե՚նբ 
անպիտան Ծաո^աներ ե՛նք ♦ ոանսէ ան որ պար^. 
տակաս էրնբ րնեւու յ ՐՐրկԲ • 

11 1\ւ եոաւ որ երբ 1յնօր \^րուսաոէւՐ կ՝ Լոհ) ար , 
\)ամարիաւի 1ւ Հ \՝*ալրլեայի մէԳաեոէ՚ն 1լ ա՚նռնէր : 

12 Ո^ երբոր մէկ գեո է/ր պիտի սՂոնԷր յ տասր բո^ 
րոտ մարդիկ Հանդիպեոան անոր ) որոնռ Հեուուն 

13 կայնեչյա՚ն , |^յլ ձայներնէէն վերո ուռի՛ն ու րսի՚ն . 

14 Լ^իսուս վարդապետ , ողորմկ՛ մեռի ։ \^ւ տես^ 
սեւով անոնս րսաւ . *\՝աոէռ դուր ձեո ռա^ա^ 
նաներուն ռուռուռէո ♦ ու եոաւ որ երբ կ՝ երթ՜ա^ 

1 5 յէ՚ս ) մաքրուեչյան ։ \շւ անոնռմէ մկկր երբոր 
տես սյլ իսէ բժշկուեռաւ , ետ դարձա ւ ու մե& 

16 ձայնով փաո–վ> կու տար \ Պ ք ստու&ոյ ♦ \\լ երեսի 
վբայ անոր ոտքր իյնալով՝ շնոր^ակաւ և՝ րւլար 

17 անոր ♦ 1ւ ի՚Կքր \\ամարառի էր ։ ^\ատասխա1տ 
տա ա ։ Լ^իսուս ու րսաւ ♦ ՀՀէք որ տասն ա։ մար^, 

1 8 րուեցան . ի ս կ աւյ Է՚^Ր "՚֊Ր ե՛ն . \^ս օտարաոգիէ՚ն 
ի պատ ♦♦- րքշ^՚էր չգտնուեոան՝ որ ո աո՚նաւով 1^«ք«< 

19 տու&ոյ փառվլ տան ։ \շւ րսաւ անոր ♦ Ն/ե Ր 
գնա . ռու ^աւաւոքդ վ±եո բժշկես ։ 

20 1\ւ֊ երբոր փարիսեւյի՚ներր իրե՛ն Հարւյուչյի՚ն՝ թ՜Է 
\* ք ստու&ոյ թ՜ագաւորութիւնր ե՞րբ պիտի գայ ) 
պատասխան աո ւաւ ա՛նո՛նս՝ ու րսաւ ♦ \^ստուծ^ու 
լժագաւորուիժիւնր *քՀ»է*ա.ա1շ երե ոած բաներով 



206 օ»ետաա ոստ ՚սո՝ւս։աււ՝ 

21 Հգաո ♦ ք |#^ պիտի չըսե՛ն թ՜է՝ \\Հս* Հոս է կաւՐ 

աՀա Հոն . րնչու որ աՀա ^ստուօրու քժագաւո^ 

րուիւՒիւնր ձեր Ղւերսի գիս է ։ 
22 Աշակերտն երուն աւ րսաւ » Օրեր պիտի գաս՝ 

որ գու^բ \\րգւոյ մարդու օրերուն մկկր տեսնեւու 
23 արտր փատառիռ , ու արտր չտեսնէօ ։ \հլ֊ ք$ •»«• 

րսՄն ձեգի յ Թէ աՀա Հոս է 1րաՐ աՀա Հոն յ ս՛ի՛ 
24՛ երւժաբ , /»*. 44*1 »է՚յ.^ #Հ^՛ Հետ1ւիռ ։ \\ ասն գր էէնչ^. 

աէս որ ւիասակր երեհկյերկ տակր մէկ դիէ՚ն փայ*, 

ւատակեւոգ միւնչււ երկրնբրն տաեր սէկաւ ո ի՚Ն 

/ուս կու տայ յ ՚նոյնպէս աւ պիտի րլլայ \)րդիՆ 
25 մար գոյ իր ք*»ը֊1 օրր ։ \\՝իայն թէ պէտք է որ 

ի՚նբր աո-աՏ շատ չարչարանքներ կրէ « ու. մեր^ 
20 ժուի աս ագգէ՚ն ։ \շւ ի՚նչպէս որ ^կոյի օրերր 

եգաւ , անանկ պիտի րւլայ \\րդւոյ մարդու օրերն 
27 այ ։ \\՝ ուտէին՝ կր իւմէի՚ն՝ 1լնիկ 1լ ՝ աո՚նԼ1ւն ) էր~ 

կան եր տրուէթն ) մթնչէւ սՒն օրր՝ որ ^\>ոյ տասչա^ 

՚նր մւոաւ «. 1ւ շրՀեոեոը եկաւ ու ասկեր կորսրն^ 
28 գուգ : ^ԼքԱանաաէս՝ րնտոր որ *\ ոստրն օրերր 

եոաւ յ ւ/ուտէիս եր չսւ/Լրն ծ աի/ա կ՚աււնԼի՚Ն՝ 
29 հր ձաիւէի՚ն՝ եր տնկէէւն՝՝ եր շթնէի՚ն . \\այո ան 

օրր որ *\ ոստ \\ոդոմկն եւաւ | երկր1ւոկն պրաս 

ու օ՜Ծուսր տեոառ ^ 1ւ բոյորն աւ եորսրնռուռ . 
30 ՚՜\9 ո ք սս վէ ս պիտի րւլայ ան օրր որուն ւ/ւ,9 \\րդին 
31 մարդոյ պրտի յայտնուի : 1^,1/ օրր ան որ տա^, 

՚նիորն մոայ է ճ 1ւ իր եարասրներր տանր մէշ , 

թոո մար չիՊ՚նէ ոանոնր աոհեւու ♦ 1ւ ան որ ար^, 

32 տէւն մէք՚ն է ճ ՚նոյնպկս թուլ ետ չդաոհւայ ։ \\՝իտ^ 

33 վԺէքխիդ Բ ե րէ–Ք ՛Հովտի՛ն վեիկր ։ \\վ որ իր կեան^ 

որ կ՝ուզէ ապրեռրնել , պիտի կորսրնւյրնէ զա^, 

՚Տւիկայ ♦ եւ ոմ որ կր կորսրնորնէ ) պիտի ապրե*^ 
34 ցլխէ զան ի կա յ ։ ՚^չեզի կ՝րսեւՐ. \Հն գիշեր ր Րհ *փ 

երկու Հ»գ\ Ա՛էկ անկողէաի մէ^ րլլան , Ա՛էկը պիաի 
35 աււնուի՝ ու մէկալը ձգուի . \^– ր^ »»•» երկու էչնիկ 

մէկտեգ ագալու րլլան , մԷ^Ր պիտի աււնուի՝ ու 



<1՝ԼՈԻ1" <ԻԸ 207 

մկկալը ձգուի . է. \ր.|– »հ երկու ՀոՀֆ արտի մր մկ^ 

րլլան ) ւքէկր պիտի աոնուի՝ ու մկկալը ձգուի : 

36 1/^ պատասխան տալով րսին ահ որ . Տ^/՛՝ " լ Ր 

37 տեգ **ձ*է՝է շԱՀ**յ ***** Հ****>շ ; ©& ալ ըսաւ. անոնւյ . \\ ւ֊ր 

որ մարսԴհւ կայ ) Հոն սլիտի ժոգվուիա արձիւներր ։ 

1 (հախւսնձոզ որբևարիին , 9 փարիսևցիիՆ և մաթսաւորին աո ակր I 15 \Րանր աղայք 
Քրիսաոսի կշ բերողին I 18 Մէկ իշխան մի կ՛ ո ւղ հ Հրիսառվ, Հեաևիլ, բայց իր Հարրս^ 
սւութիւնները արգելք կ՚ըԱան I 28 Քրիստոսի Համար ամկս բա՛ն թուլ աուողներուն 
Վչքրկը. > 31 Քրիստոս կը նախաձայնի իր մաՀշ , 35 "֊ Կ ո յրԻ Ն ա չՔ&րը կը բանայ « 

\*Հյոնգ աո ակ ւՐրն ալ րսաւ աս բանիս վըայով՝ 

թ կ պկտք կ ամկ՚Ն ատե՛ն աոօքմք Ր"ել ու չձս/նձ^, 
2 քան ալ . \ ճ սաւ . 1)՝^^ դատաւոր մր կար վէագա^, 

ռի մր մկ9 յ որ \՝ ք ստու&մկ չկր վաի/նաք ու մար^ 
3 գկ շկր ամ+նաք ։ \շւ ՛Խոյն ^քագսլքին մկ^ որբեւ^ 

արի մր կար , որ աս որ կու գար ու կ՝քսկք ♦ 1|՝^ 
4՛ քաւունօ րրկ ին&ի՝ «- աղչս^հ ^** իս ոսոխկս ։ \շւ 

անիկա է ժամանակ մր չկր ուզեր *»1*հ ^*1*\ւ Լ*՚^Լ* 

բայգ ետքք րսաւ իր մտքին մկ9 ♦ ք<)՝Հ~/ւ ^ստուձ^ 
5 մկ չեմ՝ վաի/նաք , ու մաքգկ չեմ՝ ամչնաք ) 1 իոնկ 

աս ոքբ/ւաքիին գէս ձանձրա որն ելուն Համար ի^. 

րեն իրաւունօ քնեմ՝ , որ չդայ ամկն ատեն գէս 
6 թ՜աի/անձկ ։ \շւ ՏէրՐ Ր Ա աւ . Հ սեըկվլ անիրաւ 
7 գատաւորր ինչ 1լ քսկ ։ Հ^ապա \^ստուա& իր 

րնտրեաքներուն իքաւունք պիտի չընկ յ ոքոնք 

գորեկ ու գիշեր իրեն՛ կ՝ ագագակեն ) լժկււ եր^ 
8 կայնա միտ ալ րլլաւ անոնգ վըայ : Զեռը կ րսես ^ 

որ շուտով անոնգ իրաւունօ պիտի րնկ . բայո 

\\րգ րն մարգոյ երբոր գաւ ^ արգեօօ Հաւատք 

պիտի գտնկ° եքկքի վրա; ։ 
9 1/՛– մկկ յլանէէնեքուն՝՝ որոնք իրենգ անձեքուն 

վըայ կր վստահանային /ժկ արգար են , 1ւ ու^, 
10 րի՚Ւ՚եքք և՝ անարգկրն > աս աո. ակր րսաւ ♦ \չրկու 

մարգ ելան տա՜ճարր ագօիկք քնելու . մկկր տա^. 
11 րիսեգի ու մկկալը մարսաւոր ։ Փարիսեչյին կայ^. 

ներ կր յ ու աո անձին այսպկս ագօիկք կ Ր ս Կք * 



208 ԱԻՆՏԱՐՄօ ոստ ՚սո՝ււսաո՝ 

ով \\ստուսյԾ՝ շնորՀակալ եմ՝ վ*եղմկ ) որ ուրիշ^ 
մարդող պէս շեմ՝ ) յափշտակոդ ասիրաւ՝ շնա^, 

42 ք Ր"1 1 ՝ե– կոյ մ՝ սյս մսյբսաւոր1էն պէս » Հ^***ղ*** շա^ 
բաթր երկու անդամ՝ Ծոմ՝ կր պաՀեմ՝ ) ու բոլոր 

43 ստաղու ա\րիս տասասորդր կու տաս։ \շւ սար^, 
սաւորր Հեուուն կայսեր Էր , ու չէր ուղեր աչքն 
ալ երկինքր վերցրնել . Հապա իր կուր$Հքր ծԷծԷ^ 
/ու/՝ կ՝ րսէր ♦ \^ստուաԾ՝ ողորմէ՛ ի՛նծ ի մնղաւո^ 

14 րէս ♦ օ1 ե դե կ՚րսեւՐ՝ թ՜է ասիկայ աս մէկալէխ 
աւե/ի արգարաղաԾ իր տունր իֆաւ . վասն ղի ո ղ 
որ իր ա՛նձր կր բարձրաչյրնէ , պիտի խո նար Հի . 
1ւ ով որ իր անձր կր խոնարՀեցրնէ , պիտի 
բարձրանա* ։ 

\ 5 \\՝ասր տղպքներ ալ բերի՛ն իրե՛ն > որ անոնլյ 
ո սրի ♦ ու աշակերտներ ր տեսնելով՝ կր յանդի^ 

10 մա՚նէիս ղանոն ռ ։ \\այչյ (Հիսուս անոնք իրե՛ն 
կա՛նչելով՝ րսաւ . \<Տ՝՝ող տուէո ****ր սանր տղոոր 
որ ի՚նԾի գան յ 1ւ ս՛ի՛ արգիլէյշ ատոնք . ի՛նչու որ 
\ Պ ք ստուԾոյ թ-ագաւորուիմիւնր ատան1լսերումն Է : 

47 ՚/Հշմարիտ կ՝ րսԼւՐ ձեղի ♦ \\ ՚վ որ \* ստուԾոյ թ՜ա^ 
գաւորուխՒիւնր պզտիկ տղու մր պէս չընդունի , 
բնաւ պիտի չմտնէ ա՛նոր մէ^յլ ։ 

48 1/*– մէկ իշխան մր Հարռուս անոր ու րսաւ , 
\\արի վարդապետ՝ խսչ %»%&• գործեմ՛ որ յաւի^ 

49 տե՚նակաս կեանքր ժաո-սհւդեմ ՝։ \քւ (^իսուս րսաւ 
ա՛նոր . \Հնչու ղիս բստրի 1լ ասուասես ) մէկէս ՝ ի 

20 ղատ բարի չկաք յ ՚»հ է \\ստուաԾ : ^Հատուիրանք^ 
սերր գիտես . Հ՛ սութ՜իւն մի՛ րներ , \\պանուխՒիւն 
մի րներ , Ղ^ողուխՒիւն մի րներ , \)ուտ վկայութիւս 

24 մի՛ րներ | ^(Լ/ւ^ Հայրդ ու մայրդ պատուէ : \Կւ ալ 
րսաւ . \^տոնք ամէնր մանկութ-եսէս ՝ ի վեր պա^, 

22 Հեր եմ՝։ \՝ս լսելով ՀՀիսուս՝ րսաւ ասոր * \)՝էկ բան 
մրն ալ պակաս է վ>եզի . ոու բոլոր ունեոաԾդ Ծա*., 
խէ , 1ւ աոքատներուն բաշխէ ) ու երկթնքր գանձ 

23 պիտի ունե՛նաս , 1ւ եկուր իմ՝ ետէւէս ։ \^նիկայ 



ԳՍՈԱՒ €)՝Ը 209 

երբոր աս բանր /սեռ՝ տրտմեռաւ ) ինչու որ շատ 
24 Հարուստ էր ։ \քւ \\իսուս երբոր տնիկայ տրրտ֊ 

մա& ա ես աւ > րսաւ . \\՞րչափ գժուար է անոնո՝ 

որ Հարստութիւն ոՀեքքն ) \ Պ ք ստուձ ոյ թագաւո^. 
25 րութիւ1ւր մտնել ։ ՝^\Հանդի գիւ րի՚ն է որ ուղտլլ 

ասեդի՚ն ձակէ՚ն անցնի ) քան քմէ Հարուստր \՝,ս֊> 
26 աո։ ձ ու քմագաւորութ իւ1տր մտնէ ։ \^ւ անո1ւր 

27 որ լսեցի , կ՚ըսէի՚ն . 1՛/ "վ կրսայ փրԿ ոլ Իլ ՚՛ Ն^ 
ինբր րսաւ. . \\՝՝արգոց կոդմանէ անկարելի եգաձ՜ 

28 բաներր՝ ^ստուՆու կոդմանէ կարելի են ։ \\ւ 
^Հետրոս րսաւ . 1^"՛ մենք աւԱխ բաս թոդու^ 

29 դի՚նո՝ ե– քու ետե-էգ եկանք ։ \\ւ անիկայ րսաւ 
անո՚նդ ♦ յՀշմարիտ կ՝ րսեմ ձեգի , թ է մարգ մի 
շկաւ՝ որ իմոդուդ տուն , կամ հնոգք ) կամ եդ^ 
բալոներ ) կամ կի՛ն ) կամ որդի՛ներ՝ \^ստու&ոյ 

30 թ՜ագաւորութ-եսյնլլ Համար , \\ր պիտի չաունէ 
բառմապատիկ աս ատե՚նիս մէ^ , ե֊ գալու աշ^, 
իյարՀին մէ$ ւսյլիտ ե՛ն ակա՛ն կեանքր ։ 

31 1/՛֊ տասուերկուքր իր քովը աոնելով՝ րսաւ 

անոնո . \^Հա մե՛նք \^րուսաոէմ կ՝ ելլեն ռ ) 1ւ մար^ 
գարէներուն ձեաւռոմը \\րգ^ոյ մարդու Համար 

32 Բ Ո 1 Ո Ր գրուահ^ներր պիտի կատարուրն ։ ^^նշու 
որ Հե/ժանոսներուն պրտի մատնուի , ու ծ ւսոչւ 
պիտի րլլայ , Լւ պիտի ՚նաիւատուի , ու պիտի 

33 բհրնեն անոր յ |^#. պիտի սեսեն ու սպանսես 
ա՚նիկալ ) ու երրորգ օրր ւարուլժիւն պիտի աո–^ 

34 նէ ։ \\ա։ո անոնո աս բաներկն մէսն ալ շՀաս^ 
կրումն . ու աս իւօսբր սհւոնռմէ ՆաՆկուաԾ էր , 
1ւ րսաԾ բաներր չէին իմանար ։ 

35 \\*~ եոաւ որ երբ ի՚նբր \քրհռոսին կր մօտենար , 
կուր մր ՜ճամբուն ռոսր նստեր էր մուրալու : 

36 \^րբ ո ր 1 սս դ բառմուլժեանր անոնիլր ) Հարռուգ 

37 Թէ ճ 1՝֊°^/^ է ան : |^ճ. իրե՛ն րսին քմէ՝ Լ^իսուս 

38 *՜\)աոու1ոեռրն կ՝ անդ՚1ւի : \\ւստի աոաոակեո 
րսաւ ♦ Լչիսուս՝ որդի ՚^աւ/մի՝ ոդորմէ՛ թն&ի 
14 



ու 



210 ՈԻԵՏՇՈՅԱ 808 Ո1ՈԻ4Տ0ՈԻ 

39 1/^ աեոՍթ որ աու^էւէ՚ն կ՝ երթայի՛ն , կր յանգի^ 
մանէթն ռանիկայ , որ լաէ . բայս, անիկայ՝ ալ 
աւելի կ՝աղաղակէր , \\րգք՛ ՚\՝աւթ ի ճ ողորմէ՛ 

40 ինծի : \^ւ Լ^ի սուս կսՒնկ առնելով՝ Հրաման որսս 
որ զանիկայ իրե՛ն բերե՛ն , ու. երբոր անիկա/ մօ^ 

41 տեւյաւ յ Հարռուռ անոր ու րսաւ . |՝°^/4 և՝ ուռես 
որ վքեոի րնեմ . անիկաւ աւ րսաւ ♦ $էր՝ որ աչ^ 

42 վ*երս բաչյուին : \*ւ (ձի սուս րսաւ ու հոր . (<)՝///» 

43 բաւյուին ♦ յ*ու Հաւատթգ վ*եռ բժշկես : լ^*. 
իսկոյն անոր աչքերր բառու եռան յ #յ^ անոր ե^ 
տ/ւէն կ երլժար՝ 1ւ փառս կու աար \^ստու&ոյ ♦ 
բոլոր ժողովուրդն աւ տես՛նելով՝ ո^ստուաձ՜ կր 
գովաբանէքւն : 

1 Զ, ա քհ ոս մաքսաաետր ւ \\ Տ՛""/՛ ՚աասին առակը < 28 Քրիստոս իշու. Հրսվ/ Հեձաձ՝ 
փառաւոր ՀաՆգԷսուԼկրու֊սաղխաՐ կր ւՐւո՚եկ . 41 քաղաքի՛ն վրայ կ՚ողբայ . 45 տաճար ԷՆ 
գուրս կր ՀաՆԷ դեողեևրր և. վա՜&աո-ոոՆե րր • 47 ամէս օր աա՜ձարիՆ սգՓ կր սորվեդրՆկ . 
իսկ Հրէից ղլիւաւորներր կ՚ուզեՆ կորսրնռրՆեչ ռանիկաւ , րայչյ ժողովուրգէՆ կր վախՆաՆ է 

1 կԼ Տանելով հրիքովի մԷՀԷ՚ն կ ա՛նց՛ն Է ր ։ (2) Լ^ 
աՀա մարգ մր Ա**» յ անունր ա €\աքԷոս րսուաօ՜ ^ 

3 որ մարսաաետ էր՝ ու Հարու սա մէկ մրն էր ւ \ք1– 
գ ուոէր տես՛նել՝ քժէ ով է (\իսուսր , ու բառւյու^ 
բյ ենէն $էր կրնար , րնչու որ Հասակով կար՜ճ էր ։ 

4 1/^ աո֊աՏ վաոեռ ու ժսատաթ-ոե՚նիի մր վրայ 
ելաւ յ որ ռանիկայ տեսնէ ♦ ինչու որ անկէ պի֊ 

5 աի անռնէր ։ Հ\ւ երբոր (\իսուս ան տեոը եկաւ . 
վեր նայելով ռանիկայ աեսաւ , ու րսաւ անոր ♦ 
ա Հ\աբէոս շուտ րոէ յ ատկէ վար իշէր ) ինչու որ 

սլէտբ է ինձի այսօր սու տունգ կենալ ։ չ՛- 
արտորալով վար իՊաւ յ Հւ ուրախութ եամո յհւ^ 

7 գունեռ ռանիկայ : \^րբոր ամէ՚ն՚ն ալ տեսան , կր 
տրտնՏէրն ու կ՝րսէթն քժէ՝ \\՝եոաւոր մւսրգու 

8 –Բ ո վ մտաւ ի\Լւան րնե/ու ։ \^ւ ա Հ\աբէոս կայսեր 
ռաւ ու րսաւ ՀգէրոԳը . էգէր՝ աՀա իմ ունեոա&իս 
կէսր աովէսյտներուն կու սսռմ ♦ ու թ է որ ռըր^ 
աարտուքմեամբ ւ/էկու մր ռրկանռ րոահր եմ յ 



«1՝լոի1» յ՝ք<)՝ շււ 

9 չորեքպատիկ կր Հատուոանեմ ա1»Հ ։ \*լ Լ^իսուս 

ւա աւ անոյւ . |^ յսօր աս տանր փրկուլժիմն եղաւ. . 

10 թն^ու. որ ասիկա յ ալ \՝ ք բրաՀամի որդ է է ։ Հ\ասն 

որ \\րդք*ս մար գոյ եկաւ. որ կորսուա&ր ւխնտռէ 

11 1)^ երբոր աեոնք աս բաներ ր կր լսէին ) աո^ակ 
մրն ալ րսաւ. իր \հ ր ո ւ.ս ա դէ մ մօտ ե՛ն ալա՛ն Հասար ) 
1ւ անոնո անանկ կար&ելուն Համար՝ թէ շուտ մր 
\՝ ստու.&ու քմագաւորութիւնր պիտի յայտնուի : 

12 \\ւ.ստի րսաւ. . Ս՝^ ազնուական մարգ մր Հեո֊ու. 
երկիր գնաս՝ իրե՛ն թ ագաւորու-խՒիւհւ աոհւելու. 1ւ 

13 դաոնալու ։ \շւ. իր տասր ձաո-աներր կանչելովդ 
տասր մնաս աա աւ անոնս ) ու րսաւ. անոնչյ . 

14 \ ճ ՝անեդուդԷռ ա*^ոէփ ճ լ/թնչե. որ ես գամ ։ \^ւ. անոր 

ռադաքադիներր ոանիկայ կ՝ ատէրն , ու. գես^ 

պսհւներ խրկեոխն անոր ետե–1քն ) րսելով թ՜Է՝ 

Հշե՚նր ուոեր որ ատիկաւ մեր վրպյ թսւգաւորու^ 

1 5 Թի ւ" Րեէ ։ \\ Լ եոաւ. որ երբ անի կա յ թ ագաւո^ 
րութիսնր առդնելով ետ գարձաւ. , իրե՛ն կանչել 
աուաւ ան հ^սւո-սՒներր՝ որոնռ որ ստակր տուեր 

16 էր , որ գիտնայ թէ ով ի՛նչ շաՀ րոաձ է ։ Լ՝^ 
աո-Գինր եկաւ՝ ու. րսաւ. . ԷՀէր՝ վՀու ւաասգ տա^, 

17 որ մնաս շաՀ րրաւ. ։ \շւ. րսաւ. անոր ♦ \* ք պրիս 
բարի ծ աո այ ♦ որովՀետե. վ>իքլ բա՛նին մէշ^ Հա^, 
ւ ատարիմ եոար ) տասր ոադսւբի մը այ իշէսա^ 

18 ՚նութիւն ունեդիր ։ \\ւ. երկրորդր եկաւ՝ ու. րսաւ. ♦ 

19 Տ^/*՝ յ* ոլ – մնասգ Հինգ մնաս շաՀ րոաւ. ։ \^ւ֊ 
րսաւ. անոր ♦ ՚\\ուն այ Հխնգ ռադարի վբայ եղիր ։ 

20 1^՛– ՈԼ րՒ7 *0՚ եկաւ ու. րսաւ. ♦ ^^7»՝ աՀա ^րու. 
մնասգ որ Թ՜աշկի՛նակի ւ/է9 &րարա& կր պաՀէի ♦ 

21 ՝\Հանդի կր վաիյնայի ^քեգմէ , ինչու, որ գուՆ 
խիստ մարգ մրն ես . չգրած՜ բանգ կր վերւյրնես ) 

22 ու. չսերմանաձդ կր Հնձես ։ \շւ. ա՚նիկայ րսաւ. 
անոր . ՝\Հու. բերն էդ ^բեգ պիտի գատեմ՝ ով չար 
ծ աո այ » գիտէիր որ ես խիստ մարգ մրն եմ ♦ 



212 ու՝Ետա՝/*> ոստ ՚սււ՝տ՝,աո՝ 

չորած բանս կր մերդրնեմ՝ | ու չսերմանածս կր 
23 ՀնձՏաԱ . |/*– ինչու Համար իմ՝ ստակս սեդանա^ 

ւորներուն չտուիր , որ ես Լկած ատենս շաՀոմը 
24 աունէի անիկաւ : |^ճ. Հոն կաւնոդներուն րսաւ . 

\\ո֊Էռ աակէ մնասր , ու. տուէռ անոր՝ որ տասր 
25 մնաս ունի ♦ ( լ^#. րս1քն իրե՛ն . ^^/»՝ անիկա յ տա^ 
26 սր ս՚նաս ունի . ) ^\Հանոի կորսեմ՝ ձԼււի ^ քմէ 

ամէն ունեդոդրն պիտի արու ի յ 1ւ չունեդոդԼՀն՝ 
2/ ունեդաօն ալ անկէ պիտի աո Իա ի : \\աւդ ան 

իս լժշնասրներս՝ որոնռ չէին ուռեր որ իրենդ 

դոաւ ի/ ադաւ որ րսւսս > Հոս բերէռ յ ու իմ՝ աո–^ 
28 շս֊ս սպաննեդէռ : |^է աս բաներր իասեմ՚ն ետև , 

առա շ դե աո \^րուսադէս ելլելու : 
29 ք|«– եդաւ որ երբ \\եթ–փագէէէն ու ^եքմանիային 

մօտեռաւ յ գէ ա ՝Ւ ա» /^ /է / ք ՝ ՚*/* Զէ1 ենեադ լէ»*– 

կ՝ րսուի ^ «» աշակերտներէքն երկու ^բր իւրկեդ , 
30 լ^ րսաւ * *\՝՝֊ադէռ 4՚ք դիմադր եդած գեդը . Հւ 

սՒնոր մէշ մտնեքնուգ պէս՝ պիտի գտնէռ կա^ 

ուա ած աւանակ սր յ որուն դոաւ բնաւ մարգ 

մր ՛նստած չէ ♦ արձրկեդէռ անիկաւ՝ ու բերէռ . 
31 1/է /^է "/» ՚^է^Ր <Ա^ Հարցըսէ թէ՝ ինչու 1լար^ 

ձբկէք • ասանկ Աօէք անոր թէ ) $էրոխ պէաք 
32 է յ \քՐԲ ո Ր գադին անոնռ որ իւրկուեռան , ինչ֊ 
33 պէ ս ՐԲ իրենդ դբուդեր էր՝ գտան : \)ւ երբոր 

աւանակր կ՚արձրկէին յ անոր տէրերր րսրն ա^ 
34 նոնդ . ՚|՝^#4#ւք– կ՝ արձրկէռ ատ աւանակր : լ^*"«քՀ> 
35 *"/ /»«/^ • ՏէրոքէԼ պէ"1բ է • Ն^ դա՛նի կա յ (Հիսու^ 

սի՛ն բերին . /»ճ– իրենց Հանգերձներր աւանակին 
36 Հ/՛"// ձգելով՝ Օիսուսր Հեծցուցին ։ \\ւ երբոր 

կ՝ Լրթար , իրենդ Հանգերձներր ՜ճամբուն ՚քրԱՀյ 
37 ^/* մա Լին ։ \\ւ երբոր ալ մօտեչյաւ , /յլ Զիիժե֊ 

նեադ լեո֊անր դաու ՝ ի մայրէն կիքնէր , աշակերտ^, 

ներուն բոլոր բադմհւթիւնր սկսաւ ուրախու^ 

թ եամբ դ\ Պ ք ստուած օրՀնել բարձր ձայնոմ ան 
38 Բ Ո 1 Ո Ր Հրաշքներուն Համար՝ որ տեսեր էին ♦ \\ւ 



<)՝ԼՈԻ1" Ի 213 

կ՝ ՝ րսԼէհւ ♦ ՕրՀՆեալ Է ***^ իժագաւորր որ ՀգԷրոՀը 
անունովը կու գայ ♦ հրկլ էնբի մԷՊ իւաոաոա ^ 

39 Թ իւե , ու փառք՝ լ՚արձրոէ ի1 եան մԷՊ ։ \քւ բաո^ 
մութեանր մԷՊէ^ն ւհ ար ե ս I. ո ի՚ն ե ր ո ւ՚ե ւ/Էկ օանի^ 
սերր րսրն անոր . || արգաաեա ♦*»♦*♦ օու աշա^ 

40 կերաներգ ւ սա որ սաս Է ։ \ք*– անիկաւ աատաս^ 
Էսան տուաւ ու րսաւ սաոսռ . Հ^եոր կ՝ րււԼւէ՝ ) ԹԷ 
որ ասւոնր ւուռ հեսան յ օարերր արար աոաոա^. 
կե՛ն : 

41 \\է– երբոր սօաեոաւ . ոաոաոր տեսնեւոգ ւա^ 

42 Ո աւ անոր սրա է՝ Լւ րսաւ . *\*ոնէ աս օու օրուանգ 
աէշ գիտնաւիր օու իւաոաոոււժիւնգ . բաւո կի~ 

4օ սա Ծաօ՜կուեռաւ օու աչ^քերէգ ։ Հ^նչու որ օրեր 
արար գան օու գրագ յ որ թշնաս"ւներգ օու 
բուորաիօգ պասէնէշ արար շինե՛ն յ ու .րեո պի֊ 
ար աաշարեն յ ււ ասէս կատսկ ^բեո սեոը արար 

44 ձգեն . լ^է I ո ւ/եա ւ ա տո ա կ արար րնես ^բեգ ու .բու 
ւ/Էշգ եուսԾ ոաւասներգ . 1ւ օար սր օարի գրայ 
ասենււրն արար <,լժ՜ոոու1տ օու սկշգ . անոր ^ա^. 
սար որ չճանչցար օու այգե/ուքժեան ժաւ/ւսնակգ ։ 

45 1^*– աա՜ճարր սանեւոգ սկսաւ գուրս Հանեւ ա^ 

46 սոր սէշ հ^աիաղներր 1ւ դնոոներր ♦ \^ րսաւ ա^ 
՚նոնց , 1 իրուա& Է թ Է՝ \՝*ւՐ տունս աոօթւբի տուն 
Է ) բայց դուր ատիկաւ աւաոակ՚ներու այր րրքւր * 

4/ 1/^ ասՂխ օր տա՜ճարի՛ն մէք կր սորւ/եգրնէր ♦ 
րաքչյ ^թսյՀանայսյաետներր ու գաիրներր 1ւ ժո^ 
ղովու րդրն գլխաւ որներր կր մէնտո–կէէ1ւ ճ քօ^Է 1"^1֊ 

48 ղԼ» կորսրնւյրնե՚ն դւսնիկաւ , \\ւ Հ***՝1 Տշ *Էի՚ե կր՛նար 
գտնել քօ՜գ Ր է Ր"^" * /էնչու որ ոուոր ժոոա/ուր^, 
գր անոր կասլուեր Էի՛ն մտիկ րնեւու ։ 

<1՝Լ– ի 

1 •Հրիստոս իր իշխանութեան իրա։ ա՚հրր կշ սէաշաաաեկ (^ովՀսյՆԿւ I. ս ի ւ/կրաութեան Հար^ 
ցումովը I 9 \ձ.յԳՐՐ՛*՛ առակշ ։ 25 Քրիստոսի պսււոասիյս/նր կայսրին տուրք տա։ա . 
վրայոԼ I 27 ՏարոլթիւՆ չկայ րսուլ սաղ ու կԼյյի՚սԼ րր կր աապաՆձԼ^րնԷ 1 41 ՔրԻ ս ֊ 
տոս ինչս/Էս գ.աւիթ֊ի որգին կ՚ըԱայ է 45 Ւ/՛ աշակերտներուն կշ աատու իրէ, գաիրՆե^ 
րԷՆ զգոյլ կենալ է 



214 սԻԵտսրտ, ք՚յյտ 1՚յււ՝ււաոՒ 

\\լ 1,ոաւ որ ան օրերուն սէկր՝ երբոր տա՜ճարէէն 

մէՊ ժոոոսուրդթն կր սորէ1եդրնէր յ 1ւ աւետա*. 

րանր եր ռարոռէր յ ռականաւապետներր ու 

դպիրներր ^երերուն կետ սէկտեո սրաւ Հասան , 

2 լ^ււ անոր աօսեռան՝ րսեւոս . ա 1)ոուոէ մեոէւ՝ ի^՚նչ 

իշքսա՚նա իյ-իւնա/ գ րԱես ատ բաներր յ կաւ1 ու/ է 

Օ ատ իշէսանութիւնր վշեռր տուոոԱ ։ ^Հատաս^. 

էսաս տուաւ ու րսաւ անոնո ♦ 1^" "V ձ֊եոր բան սր 

դ կաբռաաես > եւ րսէո ոԽծո . Լ^ոսՀաննեսի^և սկրր^ 

5 տուիժիւնր երե/էՆբԷս էր՝ քօ՜է սարդոոմէ ։ \^ւ֊ 

6 անոկռ մէշերնրն աորկեոաս ու րսրն ♦ ք()^ որ 

րսսկր \^րկրնքէն , ւււ ր ահ րսէ * Հ^ապա ինչու 

* Հատ աաաււի ր անոր ♦ իւտկ ա Է որ րսռնբ \\*՝ար^, 

դո ու/Է . բու որ ժոոոսուրդր մեո պիտի ռարկո^ 

Ծսն . րնՀու որ Հ***»^»»*)* կասոոուահ՜ են ա՜Է \\ոս^ 

7 կաննէս սարգարէ Էր : \ք** պատասիյան տուրն 

8 րյէ չե՛ն գոտեր ուսկիռ էր : |/#– Լչիսուս րսաւ 

անոնո ♦ \քս ա ւ ձեռէ չես րսեր քժէ ր"ք իշէսա^ 

սութ՜իւնոս // րնես աս բաներր : 

9 \\կսաւ աս աո ակր որուոեւ ժոո ու/ուրդին » |)՝^^/ 

սարդ սր աւգի տնկեդ , ււ ոանիկաւ սշակներու 

ւաԱձՆեո . ու քւևռր օտար երկիր երւժաւոդ շատ 

40 ժամանակ ւ/նադ : |/*ւ ատե՚ն/քն հառաւ մ՝ր իյրկեռ 

մշակ՚ներուն ^ որ այգիիա պտուո1^ն անոր տան ♦ 

իսկ մշա1ւներր Ծեհ^եորն ոանիկաւ , ու պարապ 

11 ՜ճամբեո/էն ։ \^ւ ուրիշ Նաո-աւ մրն աւ իարկեռ . 

հսկ անոնո ոանիկաւ աւ օրեԾեռրն , անարգեցրն 

12 ու պարապ ՜ճաւ/բեոի՚ւտ ։ Հ\ւ երրորդ մրն ալ իւրր^ 

կես ♦ ր ս կ անոնո ոսյնեկաւ ա։ սիրաւորեորն ու 

13 դուրս Հա՚նեսին : \՝Հն ատե՛ն ր այ դիրն տէրր ր^, 

սաւ . 1՝՛°^/* րհԼւ1՝ ♦ եմ՝ ս երեքի որդիս իյրկես , 

14՛ դ ոլ ^օէ պանիկաւ տեսնեւոս ասշնան : \\աւռ սր^, 

շագէւերր երբոր տեսան ոանիկաւ , իրարու կետ 

Խորհուրդ րրի՚ն՝ րսեւա/ . \ ա , ս /՚^ սյ / է ժաո֊անգր , 

եկէռ ոանիկաւ ս պասն ե՛ն ո՝ որ ժաո^անգոււժիւնր 



«ՒԼՈՒ1» 1՝ 215 

45 մերՐ Ր1Լ ա 1 ։ Ն 1 ֊ դսւեէեայ այգիէ՚ն դուրս Հւսնե^ 
////// ու սաասսեորն . ու սար աւգհ1ւ1ւ տկրր հ սշ 

4 6 ահ ահ րեէ սւսոՏսւ ♦ ^\հահ դաւ՝ ու կորսրնորսէ 
աՆ մշաէհւերր ) 1ւ այգհս ուրհշներու պհւոհ աաւ : 

17 \քրբոր ***** լսեցքհւ , Հքք/^ . ՝\Հաւ չքաի : \հլ ինքը 
աՆոհդ ՚Նսււեւոդ րտտս/տ ♦ Հ^ապա հ Եշ է աս դրուստ^ 
&ր քժէ * \Հե ոարր՝ որ շր՚եոդեերր ասարգեդրե , 

48 աեհհաւ ւտ/՚ւտկ/ւտ՚ւ՚տհ՚յւ գտուհւր եոաւ : \^մէն ուլ որ 
աս ռարրե սըաւ րրտտստ՝ արար կոարահ ) 1ւ որու 

19 ԿՐԱ՚ւ ո ր հքսաւ՝ ահւոհ ւրսորէ դս/սրկաւ ։ \հլ ոա^ 
֊\ոհ։ ա ւաաԼ ա1ւԼ ր ր ու. դպհրսերր հր ւրսառէրս թ՜է 
է՚Գ՚ՀՀղԼ** ՚նուն ժամհւե ձեուբ ոարհե՚ն ասոր , Բ սյ / ս 
ժոոոսուրդէս դալսդաս ♦ ոասոի հսաոաե որ աս 
սու ակր հրենս Հասար րսսււ ։ 

20 ք1^ հ-ք+շ յ ա 1^***Հ *»***\.՝ԳՀ սաասեյոդ հւրկեորս րասր 
սր լսառեբաւ սարդհկ՝ որոկր կհոհ տոտ որոտ 1ւտ ետտտւե* 
1ւսոոիկքսր1ւ արդար հր ձււադրսէրս յ որ անհհաւ 
հւօսբոս բււեե՚Ն՝ ւոէրուա-ևաե հ. կուսակատքտ՚ե րշ֊ 

21 հւաեութեանր դւս1ւհկաւ սատեեւու ։ \\ւ ասոր 
Հւսրոուռրս րսետոււ ♦ \| արդաաեա գհաէա1ւռ որ 
շիտակ հր լսօսհս ու. հր սորտւեորնես , հ. աՀառու^ 
քժրւ-Ա չես րեեր ♦ Հապա ւՀշսւսրաու1ժեասբ |^"~ 

22 աուԾու ՜ճասբաե հր սորսեդրնես ։ \\՝եոր արժււ/ե 

23 Է \\աւսրրՆ ւոուրր աատ յ քժէ չէ յ 1^*– սաւադ քսո^ 
րասասկոււժ հւեր Հասհրսաւոս րսաւ ստնոսդ . 

24 \Հեշու որս հր փորձէո . Լ^ուդուոԷո րե&հ դսւՀե^ 
կահ սր ։ \\րհ°ւե աաւոկերր ու գրրր ունհ կ***՝Ն ։ 

25 *1\աաասքսաս ւոուհ՚Ն ու րսհ՚ն » \\տտտտսրհկյր ։ \հլ 
հկտոր րսաւ աեոեո . \\ւ րեւա աե որ կաւսրքքմս Է՝ 
կստւսրրս աուէռ ) հ. աԱ որ \* 9 սաու&ուն Հ ՝ \^սաու^. 

26 հ՜ու գ**֊Է+ : 4/ւ չկրդաս անհկատ հւօսբույ սր բււնեւ 
ժոոոսուրդրն աււՏււր ♦ ու ռարմաՂւաւոս անոր 
ասւասւսհւաԽրհ ււրաւ՝ տուււ կեդաե ։ 

2/ 4^ սադուկեոհսերէքս ոսՂսեռ եկաս « ( որոկր 
Հակաււակոլքժրւս կ՚րսեՂտ՝ քս՜Է ւարու րՒրւն +կատ յ ՝) 



216 ՇԻՆՏԱՐէՅէւ ԸՍՏ 9յՈԻ1ւԱ0ՈԻ 

28 և– ւսեոո Հարռուղի՚ն՝ ք՝ սելով , \\ արդապետ՝ \\՝ոմ^ 
սէս մեղր գրես . $ ճ է որ մէկուն եղբաւրր 1լ1ւիկ 
ունե՚նալող մե ււ՚՚ւԼրս ու լայ , ու. մեռան ատե՛ն ր 
ուա աս չունենալ յ անոր եղբաւրր առնէ ան կնի^ 

29 կր ) "– հր հղբօրո զաւ ակ Հանէ ։ \*,ՐԳ՝ ^՚°Թր 
եղբայրներ կսււրն . ու. առշրնր կնիկ մր առնե/ոմ 

30 ղաւակ չունեղաԾ մեռաւ : երկրորդն այ առաւ 
աե Ասեկր յ 1ւ ք/կոլն ալ մեռաւ աո ա՛ն ո ղաւսւկի ։ 

31 \^րրորդն աւ առաւ ղանիկսւյ . ՚նմանապէս եօթ՚ն 

32 ալ յ ու ղաւակ չձգեղիս ու մեռան ։ \* ք մենէն ետ^. 

33 յ*Ր կնիկ՛ն աւ մեռաւ ։ \\ւ րեւ/ն ւարուիժեան ա^ 
սւե՚նր սւնոնղմէ որուն 1լնիկր պիտի րլլաւ * ինչու 

34՛ որ եօթ՚ն աւ ղանիկաւ կնիկ ունեոան ։ \շւ \\ի~՛ 
սուս պատասիւան տալու/ անոնս րսսււ ♦ \ Պ ք ս աշ^. 
իյարՀիս որդիռր կ՛նիկ կ՛առնեն ու էր կան կր 

35 էորու //// : \\աւղ ա՚նո՚նր որ արժա՛նի պիտի րլլան 
ա՛ն աշբւարՀթն Հասնելու , ու է/ե ո եէէւերԼ՚ն ււսրու^ 
քժիւն առնե/ուն յ ոչ կ՛նիկ կա Ա՛նե՛ն 1ւ ոչ Էրկան 

36 կր ւորու քւն ♦ \\րոմՀեսւ1ւ ալ չե՛ն կրնար մեռնիլ . 
ռանղի ՀրեշտաԱներուն Հաւասար ե՛ն , ու \\ս^ 
տու&ու որդիռ ե՛ն ) ի՛նչու որ ւարուիժեան որդիռ 

37 ե՛ն ։ \\աւղ մեռելներուն ւարութիւն առնելը 
\\՝ոմսէսն ալ ի մառ ու ռ մհրենիրն ղ«**քՏէ*֊ր1–ա1շ մէշ^յ 

երբոր կր կոչէ $էրր ^ԲՐ՚՚՚Հս՚՚Փ՛" \հ& *»***-***&՝ ը > 

ու ^սսւՀսւկին \^ստուաձր , 1ւ (քակորի՛ն \\ս֊ 
38 տա աձ ր * 1)ւ \* ք ստուա& մեռելներուն ՝\^ս4ք«֊աֆ.շ 

չէ , Հապա կե՛ն դան ի՚ներուհւ ♦ ի՛նչու որ ւսմէ՚նր 
39 անոր կե՚նդսհւի ե՛ն ։ \շւ դպիրներ է՛ն մէկ խթանի՛ն 

պատասխան տութն ու րսի՚ն ♦ VI արդապետ սւղէկ 
40 Ր ս Ւր ։ \\ Լ – ա է "քէՀր ՀամարձակուիԳիւն չէր րներ 

անոր բան մր Հարորնելու ։ 
41 լ^ րսսււ սւնո՚նց , ի բ< նչպէս կ՝րսե*ն իմ է՝ ՝\Հրիս֊ 
42 տոս ՚Հ^աւիթի որդի՛ն է • լ^*ւ ի\թր € \՝աւիքմ \)ադ^ 

մհս՚ներուն դլւքի՚ն մէխ կր"է ♦ Տէրք է"՛՝ Տէր ո 2 ս 
43 րսաւ . \ ֆ ստէ իմ՝ ա^ կողմս , \\՝ի%չ1ւ որ վ>ու 



«ՒԼՈՒ1» ԻԱ 217 

էՅ^շէւսյսՂէներգ ոտքերուգ սլա ա ուս/եգան րեեէՐ : 

44 \\^րես*ն ՚)\աւքւթ՜ որ ւրս՚ւիկայ §կր կր կ"չէ , թնչ^ 
պԼս անեկայ անոր որորն կ՝ րլլայ : 

45 |^*– բու որ ժոգոսուրգքտՆ աււշէւր րսաւ իր աշա^. 

46 կերաներուն X ա (\գուշագկո ո արոս երգն , որոնր 
կզուգես 11111111 աւ ււր Հանգերւճներոգ աարարւ ^ էլ 
շուկաներուն սէտ բարէւէւեր կր սորես յ ու ժ ոոո^ 
սար աններ այն սէշ առաշրն ար1 ոո նԼրր , 1ւ րնրյ ^ 

47 րհր1ւերու է/յէշ առաշքւ՚ն բագսոգներր ♦ \\րոնո 
որբե ար1էներու1ւ տուներր կ ուտես , ու Տ*»Հգ.»շ երււ^ 
նաւու Հասար աոօ/ժռր ս երկրնգրսեն ♦ ասոնք 
աւեւէ գաաաաարաա 1ժ Խ՚ն արար րնդունրն : 

<1՝Լ 11՝, 

1 ՝|^/*/ ,,/// "" / ԿՐ Դ՚՚՚քԼ աո .րւսէո որրե սյրիՆ . 5 ԿՐ նաքսաձաւնէ սւաճարրն ու \\րուսաոևւ1ին 
կոր&անա ւՐր . 25 նաև. վերջին օրուան նշանները . 34 կը յ ո ՐԳ"րԷ "Ր Ա՛րթուն շ չլանք « 

1 1\ւ ՚նաւեւոգ աեսաւ Հարուսաներր որ րրե՚նռ 

2 րն&աներր գանձանակ ր սր ձգէրն : Ս՝^« ասանս 
որբեարր սրն աւ աեսաւ , որ Հոս երկու ւումաւ 

Օ <Տ.դեռ : \\ւ րսաւ ♦ ՜յՎշսւսրրա կ րսես ւճեոր > որ 
սյս աո.րաա որբԼւարրն աւ/ենէն աւեւր ձգես : 

4 Հ՝^ն+ու որ աաէս անոսր րրենո աւեւցաԾւ^ն \*^ս^, 
սւուԾու րնԾաներուն սէշը ւՀգեռրն * բաւգ ասրկաւ 
որ Հվ>աւորու$ժե*նկն բուոր րր ունեռաօ աարուս^ 
ար ձգես ։ 

5 ք|#– երբոր սէկ սանրներ ր տսՈճարրն Հասար 
գ րսկրն էս Է , *\*եգեգհկ ռարերոս ու ՚նուէրներոս 

գարգարուաձ է , րսաւ ♦ \*,ա բաներր որ կր աես^, 
նէռ յ օրեր արար գան որ ան ատեսր ոար սր 

7 .բաբո սոաւ արար շեսաւ՝ որ շյ>ակուհ : Հ^ար^. 
ռուռրն րրես ու րսրն * \\ արգաաետ՝ ե՞րբ արար 
րւլան ատ բաներր ) 1ւ 1**1*$ է *նշանր՝ երբոր ատ 

8 բաներր պիտի րլլան : \Հն աւ րսաւ . Հ\գուշ 
կեոէո չէսաբուրո . ինչու որ շատերր պիտի գան 
իս անունոսս՝ ու րսՄն իհէ , \հս ես ^\Հ^***^**սշ ♦ 
ու ժասՂսնակր սետեգաԾ է ♦ ուրեւԽ անոնգ ետււէն 



218 շԻետշրճծ ք^ա ՚ւյւիւս։սոի 

9 չերթպք : \\պյռ երբոր լսէվ* պատերազմներ էւ 
իաոմու թիւնսեր մի սաքսն աո * էւսՀու. որ պկտբ 
Է առաշ աս բաներր րւլաե յ բաւո մաթճանր իս^ 

10 եոհւ չկ : |^> ատենր րսաւ անոսռ . 1^9 աո դի 
մրայ պրտր եյլէ , ու թագաւորութիւ՚ե թագա^ 

11 ւորութեան սրաւ * լ^է տեո տեո մե& երկրաշար^ 
ժու թ՜ո լա սեր արար րւլաե . ու սոսեր էլ մւս^տա^ 
րաժ ասներ յ սաս. երկթլբւ^ե սոսկաւր բասեր էւ 

12 մե& ՛նշան՛ներ արտի րւլաե : \\աւո աս ամկն բա^. 
ներկս առաՏ իրենո ձեո^ռերր ձ1աոր պիտի ոար^ 
նեն ու կաւաԾես յ 1ւ ժոոոսարասեերու ու բաե^, 
տերու պիտի մատնեն - 1ւ իս աեուաես կամար 
թագաւորներու ու կուսակաւներու ասՏ1ւ պիտի 

13 տաբուիս : \^ւ ***** յձա%\.»շ մերշը ձեոր մկաւութիւն 

14՛ մ՝ր պիտի րւլաւ ։ \\ւստի ձեր սրտի՛ն ւէկշը որկռ 
որ աո–ա\ուռ չմտաԾկռ պատասլսան տաւու մոա^, 

1 5 / ո1 / ։ Ա եւսե ռի ես ձետմւ բերան ու իմաստութիւն 
պիտի տաս է որա՛ն պիտի չկրնան գկս իւօսիւ , 
կամ՝ դկմ՝ կե՛նա/ ձեր ամկ՚ն Հակաո^ակորդներր ։ 

16 |^ պիտի մատնուի ո ձ՚նոո^քներկ , ու եղբայրներ 
րկ յ էւ աոգական՚ներկ ) ու բարեկասներկ յ ու 

17 ձեոմկ պիտի սպսհհւե՚ն * \քւ իմ՝ աեուաես կա^. 

1 8 մար ամէ/եուե ատեւր պիտի րլլաբ , \\աւո մկկ 

19 մաո մի ձեր դլէսկ՚ն պիտի չկորսուի ։ ՚Հ^եր ՀամԼ 
բերութիւնոմը ՀՀոգինիգ պիտի ստանաք ։ 

20 \\՚– երբոր տես՚նկռ \քրուսաոկմր չորս կոոմկս 
ոօրռերոմ պատաԾ յ ա՚ն ատենր գիտռկօ որ աեոր 

21 աւերումր մհտ կ ։ |^# ատե՛նր ձ^րկաստա՚նի մկշ^ 
եոոոեերր լեո-ներր թող փախչէ/ն * ու աեոր մկ^ 
եոոոեերր թոռ Հեռանան * էւ անւէեր որ ագա^, 

22 րաէլներե ե՛ն , թող չմտ՛նե՛ն սհւոր մկխ ։ \\ասե 
ոի աս °ւ^՚1Լ մրկմիհւդրութեան օրեր ես ) որ բո^ 

23 ւոր դրա ահ՚ներր կատարուէէե Հ \\այւյ գա) աս 
օրերր ւոի եոոո՚ներու՚ե ու ձիս տուողներուե . 
ի՛նչու որ մե& ՚նեոութիւէւ պիտի (լլլայ երկրին 



<ւ՝Լու՝ւ՝՛ իա 219 

Արա/ ) ու բարէյՈւթիւե **հ\***\ գ***յ աս ժոգովուր^ 
24 Դե՛ն փք***) ♦ 1/^ սուրի բերնով պիտի իյեաե ) 

ու բո/որ ագգերուե մէ9 Գ^՚րէ պիտի տա/ւուին . 

ու \քրուսաոէւք ագգերուե ոտիո կւվաւհւ պի֊ 

աի րւլայ , սրեչււ որ աոգերուն ժ՜ասւսսագեե^ 
25 ՐՐ ր1՝րմ1տաւ ։ \\ւ արեդաԼՒւ1ւ 1ւ լուսե թե ու 

աստոերուե ւ1րայ նշաենելւ պիաի րլլաե . ու 

երերի տեւայ ագգերր աաշոււժեասր պիտի տագ^. 

նապին , էւ &ա/ը ու այքս/եերր պիտի գոռաե . 
26 \)՝արգ ոգ սիրտերր պիտի նուագքէե քջ.&ճ*յ փ^ի՚Է" 

1ւ աշ/սարՀի սրա/ գայու բաեերուե սպասեւգե . 

ինչու որ երենիգ գօրու իժիւեներր պիտի շարժրԵ ։ 
Հյ \հլ աս ատեսր պիտի տեսնես \\րգ.րե սւսրգոյ 

ասպի սէշ եեաօ՜ • ոօ ր ո ււժ ի ւս ոս ու աած ւիառ^ 
2օ վ* ոէ / ։ ք| Հ երբոր աս բաներր սեսին րլլալ , ելէ^ռլ 

ու գյուիւեիգ բարձր աո ու ոԼ ա ր > ինչու որ ձեր փրր^. 

եուքժիւեր մօտ Է ։ 
29 1^ աո֊աե է/ր րսաւ անոնգ . ՀգեսՀռ /ժգենին ու 
30 ասկե ձ ււա Լոր . \^րբոր եր բոգթոշքյե ^ տեսնեյոգ 

դուր Հ\եու1Է երսանաբ ւս՜Է այ ասաո ր սօտ Է ։ 
31 ՜՜կոապցս աւ դուր երբոր աս բաներր եգահ՜ տես^ 

նէո յ գիտոէռ որ \* ք ստուԾոյ յժագաւորուիյ-իւեր 
32 սօտ է ։ քՀշսարիտ գ րսես ձեգր , որ աս աոգր 

պիտի չան գնի ^ սրեչււ որ ***** ասկե բասերր րլ~ 
33 /աս ։ \^րսր1լբր ու երեիրր պիտի անդերն յ բայգ 
34՛ իս Խօսբերս բեաւ պիտի չաեգնին ։ ^ո/յ դուք 

գգուշագՀո ձեր անձերուե յ չըքլտյ որ սիրտեր^ 

նիգ գերուիւուսոգ ու գրեոգու/ժիւեոգ ււ աշէսար^ 

Հային գբագսուեքեերոգ ծ աեյտանայ > ու ւաե^ 
35 գարԾագի աս օրր ձեր որ այ Հասնի . || ասն գի 

բոյոր երգրրե երեսր բեաեոգներուն ամենուե գը^֊ 
36 Ր ա 1 որոգայթի Ար պէս պիտի Հասնի : \\ւստի 

արեժուե եեգէո . ու ասէն ատեն աոօյժբ րրէո , 

ոյւ այւժանի ր/լաբ սա բու որ րյլայու բաեերկե ա^, 

գատուեյու յ 1ւ \\րդւոյ սարո-ոյ առշււր գաաելու ։ 



220 ոԻԵտշոՀն ըստ ոօոԻաւօոԻ 

37 ք|^ ոորեկեերր տաճարին սէշ կր սորսեորեէր յ 

1ւ գիշերեերր կ ելլէր ^ր/ժեՆեառ րսուաձ 1 սո ֊ր 

38 կր կե՚եար ։ \հ*֊ Բ ո 1 ո Ր սոոոսուրգր աո-տուաեռ 
կաեուէս րրռե ս երթ-այրս աաճարր՝ որ ^,օ**+^^շ 
լսելու ։ 

*1՝Լ II՝ 

I Հրէայք ւյ ա։ ։սկ չյա ի1 ի։ ն կ՛ընեն Քրիստոսի էիէմ՝ ։ 3 ^ԿԱ*>աքթաե կր գրգէ ՀՀուգան որ 
սՂսւոՆ1. զՔրիստոս ։ ~ 1՚." ՚" ./՚՚՛ ա լեե (՚ք՛ կր պատրաստեն ղատիկր ւ լ <) Քրիսաոս իր սուրբ 
րեթ-րիքր հր սսյկմանէ • 2^ որ մատնի\(*Կ ով ր ւլաւր կ՛ ի մա որն է՝ աո աեո աեոր անուեր 
տա/ու. . 24 էր աշակերտներս վ։ս/ո ւսււիլա։ ի1 Լ ՚հԼ կր զգուշացրեք . 31 "\եսւրոսին կ՚իմա^ 
ցրնէ թէ իր Հաւատքշ պիտի չպակսի , 34 Բ ա յՅ Իր ե Ք անգամ՝ պիտի ուրանայ իր ՀԼրր • 

39 աղօթք կ՚րնէ ՚\,եթ–սեմանեան պարտէդին մկչ\ , և– արիւն քրտինք կր թ ափկ . 47 ^հՀ 
կամրուրով մի կր մատնուի . 50 \$՝աղյըոսին ական Օր կր բժշկէ ւ 54 ^\եսւրոս իրեք ւս՚ն ֊ . 
գամ՝ կ՛ուրանաք իր Տերը > 63 Քրիստոս նախատալից անարգութիւն Լ չարչարանք կը 
կրէ ւ 66 ոլ – կշ խոստովանի իԴկ ի՚Կքշ \^ստու&ղյ ք\րգին կ ւ 

1 \\աոար\ակերաո տօեր սօտեոաւ որ ՀՀյաԽէեե 
2 կ րսուէր ♦ լ^ճ. ոակաեալսւաետեերր ու ոարրեե^, 

րր կր մւետռէրե քո Է ր՚եչսլէս սսլսհտեռե ոաերկաւ , 
ոսհւո^ւ ժոոոսուրգէ՚ե կր ոարւեաւրե ։ 
3 1/՛֊ \\ատաեաե \*սկարրոստառր սակաեու սւեԼււս 

^ուոաւէ/ե ՚եերսր ստաւ յ որ աերկաւ տսւսուեր^ 
4՛ կուռրե ՀասրաեբԷե էր ։ \քւ֊ գեաո ռաՀաեաւա^ 

սլեսսւերուե ու րշրյաեեերուե Հետ լսօսր րրաւ 
5 Թէ թ՚ե+սլէս ոաեհկաւ մատեէ աեոեո ։ ^Ղւոեռ 

ալ ուրաԽաոաե յ 1ւ լսոոտառաե աեոր ստակ տայ ։ 
6 \\ւ քէ1ւբր Սրաե աո֊աւ յ 1ւ աատեՀուրՒրււԵ սր ևր 

ւքէՆտո֊էր որ ռանիկաւ մատս է ահոնռ՝՝ աո աեո 

բաոմհւքժեաՆր ժոոսուեւուԱ ։ 
7 |/1 բաոարՊակերաո օրր եկաւ ) որուն աէ9 
8 պէտբ էր ւրււ ահեր մոր թել : \\ւ. իյրկեո ԱՀետրոսր 

1ւ ԼԳու/ՀաաՆէսր՝ ու. րսաւ . ^Հ^առէո պատրաստեի. 

9 գէռ մեռի ոատեկր՝ որ ուտե՚կռ ։ \^եոսո ալ րսրս 

10 աեոր ♦ \\ ւր ս ուռես որ պատրաստ ռեռ : \քւ. ր^, 

սալ աեոեռ . 1^^^/ երբոր ոաոառր ստեէո , ձեռր 

սՂսրո մր պրտր սւււււոա */ւ որ **֊**ր Հջ***յ շուրր ււա^ 

փոր մր կր տւսնր . սհւոր ետէւհ^ե գաոէօ աե սաւ^ 

II ՛եր՝ ուր որ էէեռր կր մւոեէ . |/է աե տաեր տրրո^ 
խ րսէք • \\արդապետր կ՝ը ս է ք ե զե • \\ Բլ Ր է 



«ՒԼՈԻ1» 1՝Ռ 221 

օԹԱ-աեր՝ որ Հոն աշակերտներովս Հետ սԼկտեգ 
42 ոատիկր ուտես % |^1# աւ ձեգ/տ ոարղ արուա& ւ/ե&– 

փեււնատուն սր արտի գուռրնէ . Հոն պատրաս^ 
43 տեոէռ ։ \քւ գացքա գտան հ՛նչակս որ իր ե՛ն գ 

րսսււ ♦ ու պատրեր պատրաստեորն : 
44 (\՚– երբոր ժասււ Հասաւ սեղան նստսււ յ և. 
4 5 տասուերկու աո-աբեաւներր որ Հետր ։ \\լ րսաւ 

անոնռ . <\սաիաոեւոփ փ ափ ւսքե ո ա ւ որ աս գւստի^ 

սր ձեոր Հետ ուտես իս + ար + արու եւԼս առսւշ : 
4 6 ^\Հանոի կ՝ րսես ձեոր , որ աւ բնաւ ասկԼ պիտի 

չուտես սրնչււ որ \* ք ստուԾու իք աղատ որա ի1 եա^ 
4 7 սր Ակ շ կատարուի ։ \^ւ գաւսւիյ հր աո աւ գոՀա^, 

ուա ու րսաւ . ^ ք ռկռ ասիկա ւ՝ ու բսւժնեգէռ ձեր 
48 ս*Է9ը ։ \Հնչու որ ձեգր ՛ւ ՛րսես , որ բնաւ որթ ե՛ն 

բեւ\ռ1քն պիտի չԷսւՌս՝ ւ/հնչ1ւ որ \^ստու&ոյ իժա^ 

ո աւ որա իք իւ՚նր գաւ ։ 
49 1^*– + ա 1 առաւ գոՀառաւ , կւորեգ 1ւ տա աւ 

անոնռ ու րսաւ ♦ \՝, ս է իս սարսրնս , որ ձեգր 

Հասար արա ահ է . ասիկաւ րրէօ գրս ւիշեւու 
20 Հասար ։ *\ ք ունպէս աւ գաւաիլր ***•֊***֊ րնիժ րիոէն 

եւոււ ու րսաւ ♦ \\ս ռսււաթր նոր ուիւտ է իս 

արիւնոսս յ որ ձեոր Հասար սր ա ափու ի ։ 
24 քրայա սւՀսւ օրս սատնոգրն ձեււրր րն&ի Հետ 
22 ***** սեոսւնս է ։ \շւ տիրսււի \\րդին սւսրգու կ՝եր*^ 

ւժաւ՝ ինտոր որ սաՀմւսնուահ^ է , բսււո փայ աս 

սարսուն՝ որա՛ն <Տ.եռբոփր անիկաւ կր սաւոնուի ։ 
23 1^՛– անոնռ սկսսհւ ւ/ԷՓերնին Հարռուփորձ րնեւ , 

իՅ՜է իրե՚նչյմկ ով է՝ որ սւն բանր պիտի րնէ ։ 
24 11 էճ ՚^Ր*՛ ա Լ ռոսյ ւ անոնռ լ/ԷՀը՝ իւհէ իրենգմէ 
25 ոս մե& տիտի սեսլուի ։ \շւ անիկա ւ րսաւ անոնռ . 

\*ոգաո իժագաւորներր անոնռ կր տիրե՛ն ) 1ւ ա^ 

նոնր որ կրշէսեն անոնս՝ բարերար կր կոչութն ♦ 
26 \ ճ *այռ գուռ սհւսուկ աիտի չրսար » Հապա սւն որ 

ձեր մէԳը մե& է՝ պգտիկին պէս Թ ո ղ Րքլա/ ) Ա– 
27 աււաՓնորգր սպասաւորին պէս յ ^\Հանգի ոփ է 



222 ՈԻծտաու ոստ ոօովօոի 

մեհ^ր , ււ Լուսե նստողը թէ սպասաւորր ♦ *1ք որ 
սեղան ՛նստողը . սակայն ես ձեր մէ9ը սպասաւո^ 

28 րէ մր պէ ս եմ՝ ։ \քւ գուբ անո՚նռ էռլ՝ որ միշտ 
թւձի Հետ կր կե՛նայիք իմ՝ ւիորձու թ իւ՚ն՚ներա ս 

29 մէֆ ♦ \հա ալ ձեղի ր.«*^«»–*յ.«է–ր|–1 Տշ ուխտ 1լ ՝ րնեմ՝ , 
թնչա էս որ իմ՝ *Հայրս ին&ի թագաւորութիւ՚ն մր 

30 ուիւտ րրաւ . \\ր գուռ իս սեղանէս ուտէռ ու 
խմէռ իմ՝ թագաւորութեա՚նս մէ9 յ Լւ աթոու^, 
՚ներու մըաւ նստիր՝ Հ^֊սրաւէւր տասուերկու ղեղե^ 
րր գատելու ։ 

31 1/*֊ §էրՐ րսաւ . \)իմհ"ն \\իմոն ճ աՀա \\ատա^, 
*1$ան ձեզ ւրնտուեո յ որ գորե՚նի պէս իյարոաւէ . 

32 \^աա ես քեղը Համար ագօթռ րրի՝ որ օու Հւս^ 
ւատռգ չպակսի ♦ 1ւ ղուն երբոր գարձի գաս > 

33 յ* ո *~ եղբաւրներգ **»լ Հաստատէ ։ \^ււ1ւ ի՚նրր րսաւ 
ա՛ն որ . ^^/ւ՝ ես պատրաստ ես քեղի Հետ բանտր 

34՛ երթատւ այ յ մեո՚նեւա ալ ։ |^ճ. անիկաւ րսաւ » 
0\ետրոս ճ քեղը կ ՝ րսես որ աւսօր Հաւր պիտի չը~– 
իւօսի՝ սՂւնչև– որ գոլ՛ն իր եք սագաս ուրանաս յ 
շս^էոձ թէ՝ ղիս չես ՜ճանչնար ։ 

35 1^*– րսաւ անոնգ ♦ \^րրոր ձեղ իւրկեգի աո անղ 
ռսակի ու պարկի 1ւ կօշրկներու | բանի մր կա^, 

36 րօտ եղաք ։ \*Հնոնք աւ րսթն . \\անի մրն աւ չէ ♦ 
ետբր րսաւ . \\աւգ Հիմա ա՛ն որ ռսակ ունր թող 
^է՚*է»ը աո–1ւէ , սունպէս աւ պարկր ♦ 1ւ ան որ $*•-* 
չու՛նի ) թ՜ող իր ՀաՏ/գերձր ձաիյէ , ու իրե՛ն թուր 

37 յ՝Ր ձ ւսիտու աունէ . ^\Հանղի կորսեմ՝ ձեղի \ որ աս 
գրուահր բսհհւ աւ պէտք է որ իմ՝ մրաս կատա^, 
րուի , լ^է անօրէքնսերու Հետ սեպուեղաւ . ռան^, 
ղի ի՛նչ որ ի՚ն&ի Համար ո»**գ**՚~աֆ* է յ կատարուելու 

38 ՚ԽսՀք է ։ Հֆ՚ոկք ա լ բսի՚ե ♦ $էր՝ աՀա Հոս երկու 
թու ր կաւ . ան աւ րսաւ անոնգ , ձ^երիք են : 

39 \\ւ֊ ե/աւ կ սովոր ութ եանր պէս ՚^էիթ ե՚նեաը 
ւեո ր գնագ . աշակերտներն աւ իր ետէւցն գա որն : 

40 \7ՐԲ Ո Ր Ա Դ^ տեգը Հասաւ յ րսաւ անոնգ . ^ղօթռ 



«ՒԼՈԻ1» ԻՌ 223 

41 ըրէ֊թ Ո Ր փորձութ-եաԽ մէ^ չմտնէ^ք ։ \շւ ինքք 
անոնռմէ ռատուեւյաւ վ*աքքնկէւյի մք չափ ) ու 

42 ե՛ն կան վր ա յ գալո՛ւ աոօ (*էթ ^լք^էք ք 1\ 1 ԳԸ.*՜ 

սէր ♦ ՛Հայր՝ Թէ Ո Ր կուսես յ աս գաւաթր րնԾւ1է 

անցուր . բայը չէ թէ է՚ք կամքս՝ Հապա վշուկգ 
43 քմսղ ՔԱ ա 1 * Ո # ս քկին^քէն Հրեշտակ մի եք/ւչյաւ 

անոք՝ 1ւ. կր ոօրաորնԼր զանիկայ • ու սաստիկ 

նեոուքմեան մէ$ ըլլալով՝ աւելի ^երմեո-անգու^ 

44 թեամբ աղօթք կ՛՝ քնէք : \^յլ իր վշքաինքք արիւ֊ 

նի մեե՝ կաիմիլնեքու պէս էր յ որ գետինք կր 

իՒափուէք ։ 
45 1/՛– աոօթօէն ելլելով՝ աշակեքտնեքուն .քովր 

եկաւ 1 ու գտաւ անոնք տրտսոււժենէ ւչսառահ՜ . 
46 1/* քսաւ անոնս . ՀՀնչու կր քնանաք . ելէվ> ա^ 

ոօ՚թ-օ րրէ^ք՝ որ փոքձուիմեան մէ9 չմսաէյօ : 
47 է)^ երբոր գեռ– կր խօսէր յ աՀա մէկ բաղմու^ 

թ իւն մր յ 1ւ \\ուոա րսուահքն ***լ տասուերկու^, 

ոէն մէկր՝ անոնս աո^Հ/ւԷն կ եք/ժաք յ ու Լ^իսու^. 
48 սի՛ն մօտեռաւ որ ռանիկաւ ՀամբուրԷ ։ \\այւյ 

Լ\իսուս րսաւ անոր . Լ\ուգա՝ Համբուրելով կր 
49 մատնես \\րգին մարդու ։ \^րբոր անոր քոլոր^ 

տեքր եոոոներր տեսան ի՛նչ որ պիտի րլլար ) ր^, 
50 սի՛ն անոր . $^/՛՝ թ ուրով ռաքնանվչ ։ \^ւ անոնւյ^ 

մէ մէկք՝ ռաՀանաւապետին ձաո^ային ոաքկաւ > 
51 ու մէկգի Հանես անոք ա$ ական Հը ։ ^\ատաս^ 

խան տուաւ (Հիսուս՝ ու քսաւ . \<Տ՝՝ոգ տուէ^ք մին^ 

չ1ւ ատ տեոը . 1ւ ոպաւ անոք ականչըն՝ ու բմքշ֊ 
՚\Ղ կեռ ոանիկայ ։ \^ւ Լ^իսուս իք վրայ եկող վչա^. 

Հան աւապետնե քուն ու տա՜ճարին իշքսաններուն 

ու ե՜եքերԱւն րսաւ ♦ Նբք ԹԷ աւապակի վրայ 
53 ելար սուրերով ու բիրերով ։ \^մէն օր ձեզի Հետ 

էի տա՜ճարին մէ^ , ե֊ քա&ի ձեռ^ք չգաքկիք ♦ բայչյ 

աս է ճեք ժամանակք ու աաւարին իշլսանու^ 

լմիւնր ։ 
54 1^ ռանիկաւ բռնելով տարին՝ ու յշաՀանայա^ 



224 ոԻԵՏԱՐՄե ըստ ՚սււ՝տ;աս՝ 

տետրն տու1ւր ստոուորն ♦ ^Հետրոս աւ կեււուանռ 

55 ******% ետււէն կ ե ուժ աո ։ \քՐԲօր կրակ սաո–Լո1ւՍ 
գաւ հիի/էն է/Էշ ու ԺԷկտեո ՚նստւմն ) ^Հետրոս *^լ 

56 ՚սստաւ ա՛նոնս ւ/ԷԳը ։ \)՝Հ ;կ աոաիյթն մր տեսնեի 
ւոս ռանիկաւ՝ որ մաո ահ կրակի՛ն ոոմր ՛նստեր 
Էր , նաւեռաւ ասոր ու րսաւ . \^սիկայ աւ ււհւոր 

57 Հետն Էր ։ \\ւսւո <1|^»յ»*»»* ուրառաւ ոանիկաւ ու 

58 րսաւ֊ ♦ \Հնիկ՝ ես անիկաւ չես ՜ճանչնար . |/#– –ՔՒք 
մր ետքր մէկ ուրիշ մր տեսաւ սաեհեաւ՝՝ ու ր^ 
սալ . ՚\\ուե աւ անոնոմէ ես . 1ւ ^\ետրոս րսաւ . 

59 \Տ՝ ա ՐԳ սս ***1***1»շ՝ք\ չես։ \հլ ժամու սր չափ անռ^ 
՛նետ Է՛ն ետ սւ յ ուրո շ ւկՀււ աւ սր պսոէր ու ե՝ րսէր » 
\\իրաւի ասրեաւ աւ ասոր Հետն էր ^ ինչու որ 

00 *\՝*աքքւքեառր է ։ \\աւռ 0\ետրոս րսաւ . \\՝արդ ճ 
չես գոտեր րսչ եր որուռես ո ու1ւ ♦ 1ւ ռանի որ 
որ քսօսբր բերս/ես էր , իսկուն Հաւր իւօսեռաւ : 

61 |/*– §էրր ո արձաւ ու ^Հետրոսրն սաւեոաւ ♦ ^\ետ^ 
րոս այ սրւոբր բերաւ ՀգէրոՏը քսօսռր՝ որ իրե՛ն 
րսեր էր քժէ յ ՚\՝<֊եռ Հաւր չէսօսաԾ իրեբ անդաս 

62 պիտի ուրանաս պէս Հ \\ւ ^Հետրոս դուրս եոեւոպ 
ո աո՚նապէս ւաոաւ ։ 

63 1/*– ա<ս մարդիկր որ \\իսուսր սր պաՀէին յ 

64 Ֆ՜աոթ կ՝ րնէրն ռանիկաւ > ու սր ԾեԾէ1ւն . լ^ք. 
անոր "*՚յՓհըշ ԾաԾսեւոկ ասոր երեսին սր պարնէ^, 
րն յ ու սր Հարռրնէրն հրե՛ն րսեւոմ . \\՝արգա^ 

65 րէ լս °րր ո կ է ա<ս ո ր վ* ռո ե ոարսաւ : լ^ճ. ուրիշ 
շատ բաներ սր որուոէրն հրե՛ն՝ ՀաւՀուեւոմ ։ 

66 \\*– երբոր աուտու եոաւ ժոոոմուրդէէն փերա֊* 
կուտր յ ոաՀանաւապետ՚ներր 1ւ դպիրներր ժ ոո^ 
մուեոան յ ու տարին ոանիկաւ հրենս ատեանր 1ւ 
րսի՚ն ♦ ք<)՝^ որ ՝\Հրիստոսր դուն ես ) րսէ տ^զր ։ 

67 ք 1 սաւ սհւոնռ . ք<)՝^ որ ձեոէ րսես ալ , ահտր չը֊ 

68 Հալ ա տառ . լ^ք. քժէ որ ձեռի ֆ*(*% Տշ Հարռրէւես ^ 
րնԾր աատասքսան ահտր չտար ^ ** <լ աւ >ձ** պրտի 

69 արձակէօ ։ \^սկէ ետ1ւ \\րգի՝ն մարդոյ \^ստու^. 



70 հ՜ոա ռօրու/մեանր աՊ կոոմր պիտի նստի ։ \շւ 
ասՂքնքր րսին . \\ւրեէքԼ գուն \\ստու&ոյ որգթն 
ես . իէլքն ալ րսաւ անոնս ♦ ՚\՝ուք //րսէռ թ՜է ես 

71 եմ՝ ։ \շւ անոնք քսին * \^,է ի^է "(էսա է մեզի 
ւԱււսրս 13 հւն յ ինչու որ մենք մեոմէ ասւոր բեր^ 
նէն լսեցինք ։ 

1 ՚Հրէսս՚ոս կ՝ ամբաստանումի ")իղատոսին աո-Հևլլ , է Հերովգեսին կը խրկոլ ի ։ § Հերովդ 
գէս &աոր կ՚ոնէ ռանիկայ լ 12 Հերովդէս և. ԳՀիղատոս բարեկամ՝ կ՝ ըլլան իրարու. Հեսւ շ 
18 ^Հիուստոս կ՚արձակէ քձարաբբան , և. (Հիսոլսլլ ձեռք կոլ. տայ որ խաչու֊ի ։ 27 ՚քէրիս– 
աոս իր վր"վյ Իքչյոո կնիկներուն կ՝ իմացշնէ \յրուսաղեմի կորհ ւսնա. մ՝ր . 34 աոօթռ կ՚ոնէ 
իր թշնամիներուն Համար ւ 39 Երկ"՛– չարազորն անձի՛նք իր Հետշ կշ իյաչոսին » ՀՕ 
•Քրիստոսի մակր , 50 "– ի^՜ադումի է 

1 լ^է ա* ն ոնց բոլոր բազմութ-իւնր ոտք ելլելու/՝ 

2 տարին պանիկա։ ^\իոատոսրն . \\լ սկսան անոր 
մրայոս ամրաստանս։ ի1 իւն րնել Լւ րսԼւ ♦ \^սիկա։ 
գտա եք որ Հէհ ազգր կր մոլորցրնէր ) ու. կայսրին 
Հարկ տալէն կ՚արգիլէր , և. իրեն Համար կ՝ րսէր ) 

3 թ՜Է Ւ^-ՔԸ. ՝^\Հրի ստոս **- թ՜ագաւոր Է ։ իսկ ®\ի֊ 
ոատոս Հարցուչյ անոր՝ ու րսաւ . ձցւէիռ թ՜ա^ 
գաւորր գուն ես . անիկա։ ալ պատասխան տուաւ 

4 անոր՝ ու րսաւ . ՚\\ուն կ՝ րսես ։ \Հն ատենր ^\ի֊ 
ոատոս սաՀանայապետներուն ու ժոոոմուրոհւե^ 
րուն րսաւ . \հա աս մարդուն մրա/ մէկ ւանոանռ 

5 մր չեմ գտներ ։ \\ա։ո անոնս ոտք կր կոիյէթն 
ու կ՚րսէին թէ , ^ողովուրգր իրար կ՝անցրնէ , 
ու բոլոր Հ^րէաստանի մէ^ կր սորվեսրնէ՝ 1 իալի^ 

6 լեայէն սկսած ս"ւնչ1ւ աս տեոս ։ \^լ ԳՀիոատոս 
երբոր լսեց *իալիլեայի Համար՝ Հարցուց թէ ատ 

7 մարգք 1 իալիլեացի է : \)լ երբոր իմացաւ թէ 
Հ^երովդեսի իշխան ու թ Լան տակէն էր , գանիկայ 
*Հերովգեսին խրկեց ^ վշանգի ան ալ ան օրերր 
\^րուսաոէմ էր : 

8 1^ Հ^երովգէս երբոր Լյ\իսուսր տեսաւ , շատ 
ու րախացաւ ♦ վասն զի ինքր շատոնռմէ կր փա^ 
փաքէր անիկայ տեսնելու ♦ ինչու որ անոր վրա^, 
15 



226 ոՒԵտատյ ըստ ՚սոԻււսօոԻ 

ւոմ շատ բաներ լսաձ էր ) 1ւ կր յուսար որ սակԼ 
9 եոահ ՛նշան մր տեսնէ ։ \\ւ շատ իւօսբերոմ Հար^ 

ռուփորձ 1լ ՝ րնէր անոր . ք""/// անիկայ բսաւ իրե*ն 
40 պատասխան մր չտուաւ ։ ^ՀՀաՀա՚նայապետներր 

ու գպիրներն ալ Լեռեր Էրս յ 1ւ սաստիս ամբաս^ 
41 տանութիւն կ՝ րնէթն աս որ մրայ ։ Հ՝–սկ Հ^երոմ^ 

գէս անարգես զսհւիկայ իր զօր ականթներ ուս Հետ , 

ու. ծ ասր րնելէքն ետէւ փաո^աւոր Հս/նգերձ՚ներ 

Հագռուռ անոր , և– ՚նորԷՆ Ա\իգատոսի՚ե խրկեը : 
42 \\ւ֊ ան օրր ԱՀիղատոս 1ւ ձ^երովգէս իրարու Հետ 

բարեկամ՝ եռան . որոմՀետե. աո–ա9 իրե՚նռ մէչը 

եժշնամհւթ-իւն կար ։ 
43 1/*– Պիոատոս՝ ռա ՀււՈւ ալ ասլ ետ 1ւ երր ու իշքսան^ 
\1± € սերր 1ւ ժոոոմուրդր մէկտեո կանչես , \\ւ րսաւ 

անոնռ * \^ս մարգր առՏ1ւս բերիր ժոոոմուրգր 

մոլորորնոոի մր պէս ♦ 1ւ աՀա ես ձեր առՏ1ւր 
էքւքսութ իւն րնե/ոմ՝ ատ որ Համար ձեր որ ահ 

աս^աստա%ու1ժիւսներէքս ճ յանուսն ո մր չգտայ 
45 ատ մարգուն մրայ ♦ \\ ՚չ աւ Հ^երոմգէս , ինչու որ 

ձեռ անոր իւրկեռի ♦ 1ւ աՀա ատիկայ մաՀու ար^– 
46 ժանի գորՀք մր րրա& չէ . \\ւրեսն պատիժ մր 
4 / տաս ատ որ ու արձակես ♦ ( |՝*՛ V տօնրն ատեսր 
48 պէաբ էր Ո Ր ժէկր արձակէ անոնո ♦ ) 4^/. բոլոր 

բաոմու1ժիւնր մէկտեո աոաոակեռիս րսելոմ » 

լ| երսուր ատիկաւ ու \\արաբբան արձակէ մեղր . 
49 ( \\ր անիկա լ ռաոաթի՚ն մէք եոա& իւռոմուԹեւսն 

մր ււ մարգասպանուլժեաս Համար բանտր գը֊ 
20 րուահ՜ էր : ՝) |^ւ ^\իոատոս ճ Լ\իսուսր արձակել 
24 ուռելով ) Նորէն խօսեռաւ անձշ ։ \\այչյ անոէւր 

*նոր1խ կ՝ աոաոակէ1ւն ու կ՝ րսէի՚ն . \\էաչը ՀանԷ 
22 ատիկաւ՝ խաչր ՀանԷ ։ \շւ ի՚Կթը ե ՐՐ ո ՐԳ անգամ՝ 

րսաւ անոնո . \\այռ թ՚նչ քար գորօ՜ րրաԾ է ատի^, 

կայ ♦ ես ատ որ մրայ մա Հու արժանի յանէյակթ 

մր տղա ալ ♦ ուրեմն պատիժ մր տաս ատոր՝ ու 

23 արձակեմ՛ : իսկ անոնո մեծաձայն աոաոա1լնե^ 



€ ՒԼՈ1՝1« Ի<)՝ 227 

րոմ ոտք կր կոիւԼքւն յ ու 1լ ուէլէէէն որ անիկսյյ 
լսաչու 1ւ ♦ ււ անոնս ու ռաՀանաւապետներուն 

24՛ ձաւներր ոօրաւոր եոան ։ Հ\ւ Պիոատոս մ՜ճո-եռ 

25 որ սյն ոնց է^գք՚ՐԲԸ. է Գ Ո Ր^ գրուի ։ \^ւ ա^ 

Աւոնո ա ուս ծ Տաջքշ որ լսո-ոմա ա Լււհ։ 1ւ մս/ր֊ 

դասասյնութ՜եսյն Համար բանար գրուահ^ Էր ) 

արձակես անոնս ♦ 1ւ Հձիսուսր իրե՛նց կամացր 

ւանձսեգ ւ 

26 \\ւ երբոր ոանիկաւ կր տա՚նէին > \\իմոն \\իւ^, 
րե՚նաոի շ»»ա.աֆ. լքկկր բոհւեռէէն՝ որ արաէն կաւ 
գար ) 1ւ Խ ա 7Ա ս՚նոր մրաւ գրիս որ Լ^իսուսի 

27 եա/ւէ՚ն բերէ ։ \\ւ անոր նաև 1*1։ կ՝ երքմար մեծ՝ 
բաոմուէժիւն մոոոմրգոս ^ ՚նաէւ կանանռ յ որոնբ 

28 կ ՝ ոորաւթն ու կու լային անոր Համար ։ \շւ \$Ւ~՛ 
սուս գարձաւ անոնս՝ ու րսաւ . ք) ՛մ \^րուսաղեմի 
աո^րկ՚նեբ՝ իմ՝ մրաս մհ՛ լառ > Հապա ձեր ա՚նձե^ 
բուն մրա/ ու ձեր գաւա1լներուն մրաւ լաոէո ։ 

29 \*նչու որ աՀա օրեր կու գան՝ որոնց մէ^ պիտի 
րսե՚ն ♦ \^րանի ամուլ՚ներուն յ 1ւ աս որոմաւննե^ 
բուն՝ որ չ&Նան ^ ււ ԾՈԾերուն՝ որ կաթ– չսալին ։ 

30 V**» ատե՚նր արար սկսբն րսել լեոներուն , \\՝եր 
մրաւ քէնկէռ , ու բլուրներուն , \)՝եգ ԾւսԾկեցԷռ ։ 

31 11 ասն որ քմէ որ գալար փայտի՛ն ասանկ 1լ րնԼՂւ , 
Հապա չորե՛ն ք^՚եշ պիտի րլլայ ։ 

32 Ռ՚՜րՒշ երկու չարա գորեխներ ալ բերուեցան ա^, 

33 օհո Հեար սպան՚նուելու : \^րբ ո ր Լ \՝ագալժ ր^ 
սուահ^ սւեոր գաոքքն յ Հոս լսաչր Հանեսրն ռա^ 
՚նիկայ յ 1ւ ան չարագորհքներն «*»լ մէկր ա9 կոգ^, 

34 մէ^ն՝ ու մէկալր ձաիւ կոոսՂքն ^**"^շՐ * \ք*– րսաւ 
ՀԳբսուս ♦ Հ^այր՝ ի1 ոոու ի) իւ՚ն տուր աաո՚նո , րն^, 
չու որ չե՛ն գիտեր ի՛նչ կ ՝ րնե՚ն : \\ւ անոր Հան^ 
դերձ՚ներր բամ՚նելու աաԼ՚ն՚նի՚ն մէքճակ ձգեցին : 

35 1^՛– մոոոմուրգր կախեր կր ՛նայ Էր . իշխա՛ն՛ներս 
ալ անոնս Հետ կր ՚նախատէքէն զանիկայ՝ ու կ՝լ*֊– 
սէին ♦ \\ւրիշներր ազատեց , ^"Գ ի՚Կքզե՚Կլշն «»լ 



228 ռհԵտատ* ըստ ՚սո՝տ;աս՝ 

աւլատէ՝ քսէ որ աաիկայ է ՝\Հրիստոս՝ \՝ ք ստու^ 
36 ե՜ոյ րնւորեալը ։ ՝Հ՝)*ադր կ՝ րնէի% անիկայ ղէհյուոր^ 

՛նեոն ալ , աււՏււր կու գալիս օաոաիլ կր մատու^ 
37 ՕԱ^եէթե անոր , ք \ւ կ՝րսէին <> \&է որ գուն ես 
38 ՚**րէի ռ քմագաւորր , վլու անձդ աո ատ է ։ \շլ 

գիր սր դրուաԾ էր անոր մրտյ՝ Լ^ունարէ՚ն ու 

^ ատի՚ներէ՚ն 1ւ \^բրաւեռերէՆ գերերով քմէ ) \^սի^ 

կայ է Հվ՚էից թագաւորր ։ 
39 1/՛֊ ակ կաիսո ած չարագոր&ներուն մէկր Հաւ^. 

Հուու/միւն և՝ րնէր անոր՝ ու կ՝ Ր ս էր ♦ ք<)՝^ որ գուն 

՝\Հրիստոսն ես յ աւլատէ յ*ու անձգ ու. մեգ «**լ։ 

40 իսկ սուսր պատասիւան սւուաւ , // պանիկալ 

ւանդիմանելոմ րսաւ . ՚\\ուն \՝ ա ստու&մէ չՄս 

սաիհւար , որոսՀետէւ սուն ւլ ատաաարտու Թ-ես/ն 
41 մէՏս ես % \\ւ մեկբ իրաւունքոմ ^ ռանւմււ ***Հա 

սեր րրածսերուս արժւսնաւոր Հատուս ումր կ աո֊*, 
42 սեկբ ♦ բաւգ ասիկսււ մէկ գէշ բաս սր չըրաւ ։ \շւ 

րսաւ Լ^իսուսիՆ ♦ $Հ։/*՝ 1Ր7Հ ռ ե ս ) երբոր ոու իմա^ 
43 գաւ որուիս իւ՚նոսո գաս : Լ^իսուս աւ րսաւ անոր ♦ 

քՀշմարիտ ս րսես ռեռր . ՚\\ուն սււսօր իս Հետս 

որւսխտթն ւ/Էչը արտի րլլաս : 
44 \հլ ժամր սեռին ատեսներն Էր ^ ու բոլոր երկ^, 

րքէն գոաւ իւաււսր եոաւ սրնչէւ րններորգ ժասր . 

45 ո֊ արե ր Խաւ արեոաւ. , \\ւ տա՛ճար ե՛ն մարադու^ 

46 րՐ մէքաեգէ՚ն սլա աո եոաւ ♦ |/է Լ^իսուս մեհր ձայ^. 

*նոմ աոաոակես՝ ու րսաւ ♦ ձ^աւր ոու ձեո֊ռգ 

կ՝ աւսւնգեմ՝ իմ՝ Հոգիս . ու երբոր աս րսաւ 1 Հո^ 

գի տուաւ : 
47 1^*– Հարիւրապետր եոահ բսւնր տեսնելով \*,ս֊ 

տա ծ ու փա որ տուաւ ու րսաւ ♦ \>֊րաւորնէ աս 
48 "՚արդՐ արդար էր ։ \^ւ աս տեսարսԽր դիտելու 

Համար ժոոմուահ^ բոլոր բառմհւիժիւնսերր , եղւսԾ 

բաներր տեսնելով՝ կուրձռերնուն կր ւլարնէրն ու 
49 ետ կր ղաոՂոսլԱե ։ \^մէ՚ն իր ՜ճանչւորներն ալ 

Հեո-ուն կախեր էի՛ն , Կւոյնպէս ալ ւսն 1լնի1լներր 



«ՒԼՈԻԻ՛ Ւ՚ի 229 

որ իր ետ1ւէխ եկեր Էի՛ն ^իալիլեայէն , ու կր տես^ 

՚նէիՆ աս բա՚ներր ։ 
50 \/«– աՀա մէկ մարգ մր Լ\ովսէփ անունովդ ) որ 

խոր Հող ական էր ճ բ ա րի ու – ար գար մարգ մր , 
51 ( ^ ք ս ԻԿ ա 1 ւմնոեէք խորՀուրգին ու գործիքի՛ն Հա^ 

ւա՚նութիւն տուաձ չէր , ) *Հրէա՚ներու1ւ \\րիմա^ 

թ իա ռագաքէ՚ե ) որ ի՛նքն ալ Հ^ստու&ոյ թագա^ 
52 ւորութեա՚նր կր սպասէր . \՝ ք սիկայ ^Հիգատոսին 
53 գեառ , ու (Հիսուսի՚ն մարմթնր իհւգրեը ։ \շւ 

ոանիկայ ՝է«*հՀ.՝1. իԳեռրնելուՐ կաաւ ով փաթթեց ) 

ու յ՚արէ փորուահ՜ գերեզմանի մր մէ^ գրաւ , որ 
54 Հոս բնաւ մէկր գրուաձ չէր ։ \շւ ան օրր ուր^ 

բաթ էր > ու շաբսւթր պիտի սկսէր ։ 
55 լ^՛– *&** ետե Լ՚ն գառի՛ն ան 1լնի1լներր որ իրե՛ն 

Հետ 1 իաւիլեայէ^յ եկաձ էի՛ն , ու տեսան գերեգ֊ 

մանր՝ 1ւ թէ ի՚նչպէս սՒնոր մարմքւնր Հ»1* դրուե^ 
56 սաւ ։ \քւ գաոհւալով՝ խ ունկեր ու եղեր սլատ^ 

րաստեոթն , 1ւ շաբաթ օհլ Հանգստսւոան սլա^ 

տուիրսհւռի՚ն Համեմատ ։ 

1՝Լ • Ի՛)՝ 

1 Նրկ ոլ – Հրեշտակներ Քրիստոսի յարա իմ իւԿյր կ՛ աւեաեն գերեզմանը եկոո կանանց է 9 
ԱնոՆռ ալ էսս ւուրր ուրիյնևրուՆ կր պատմեն ։ 13 Քրիստոս կ՝ երևնա/ կմմաւաս ո աոող 
երկու. աշակերտներու.ն ■ 36 եսյբր առաքեաւներուն , և. անոնո անՀաւ ատոլ թ իւնր կր 
I ահ գի մա՛հ Է; . 47 աաաոլէր մր կա տայ անոնո ■ 49 Հոգսոյն \\րր ո 1 գալսւոեան իյոստ^ 
մու-նքր կ րնկ– , 51 ե– կր կամյւաոՀնաւ երկինօր է 

1 \\ւ մէկշաբթի օրր աո֊տուանռ շատ կան ու խ 

գերեզմանր եկան ^ ու բերի՛ն ան իւունկերր որ 

պատրաստեր էրն . 1ւ ուրիշ ճ»յ*էխԽ ***լ անոնո Հետ ։ 

2 \\ւ ռարր գերեզմանքին մէկդի գլտորոուաձ ԳՐ֊ 

3 տան : \^ւ ՛ներս մանևլոմ՜ §էր ԼՀիսուսի՚ն մար^ 

4 մէւնր Հ**1 չգտան : \\ւ եզւսւ որ երբ ւսնո՚նր աս 

բանիս Համար տարակուսանսւզ մէշ էրն , աՀա 

երկու մարգիկ լուսափայլ Հսւնգերձ՚ներոգ Հա^ 

5 սան անոնզ : ք)#– երբոր ւ1աիւու1 լեզուաԾ երես^ 

՚նրն գէպ ՝ի գետրնր հ ո Լոի՚ն յ ***Լ Տ***1՝հ\\լ րսի՚ն սւ^, 

՚նոնո ♦ \Հսչու Համար ոզ$ը մեո֊ելներուն Հետ կր 



230 ՇԻԵՏՈՐՇՆ ԸՕՏ ՚Ա1Ի1ւԱՍՈ1՝ 

6 վւնտո-էռ ♦ Հ^ոս չէ ան ) Հապա յարուքմիւն ա^ 

ււ ւա ♦ մ/ւ ա \ր1, րնի ՚1 թերէռ ի՚նտոր խօսեռաւ ձեւլի՝ 

7 երբոր դեռ գա լի լե այ ի մէ^ էր , (Լսելով \ թէ 

\\րդին մարդու պէտռ է որ մեոաւոր մարդոռ 

ձեռռր մատնու 1ւ , ու իւաչը ելլէ յ ու երրորդ օրր 

8 ւա ո ա Թ իւ՚հ ւսռնէ * \^ւ միտբերնիա բերրն սոնոր 

9 Խօսռերր : \\ւ ւլ1.ււ1.ուՐււտն1*ն դաոնալով աս ամէ՚ն 

բաներր պաւոլք/աոի՚ն տասնումԷկԼա ) ու բոլոր ու^, 

1 րհշեերուԽ : 1/ճ. Էի՛ն \)՝արիամ \\՝ագդաոթնա^ 
գին , ու. (^ովՀաս՚նան , 1ւ (Հակոբոսքւն ք*Հյյ*շ \)՝ա^, 
րիամր յ ու անոնս Հետ ուրիշներ ալ ^ որ աս 

11 բաներ ր առառեալներուն պաամեոին ։ \շւ անոնռ 
առ$1ւր ափեոցւիեո էսօսբեր երււգաւ անոնս գը֊ 

12 րուգա&ր , ու քԷՒ՚Ն Հաւատար անո%գ : \\աւռ 
^Հետրոս ելաւ վագեգ դէպ ր գեր եռ սանր , ու 
հառելով նաւեգաւ , 1ւ ւոեսաւ որ միայն կտաւներր 
կր 1լ1աեււււ1ւ1ւ ♦ ու գնաս՝ էր մտրրն մէշ ոարսւս֊ 
՛նալով ան եղահ^էւն վոաւ X 

13 1^ աՀա անոնգմէ երկուռր ՚նուն օրր մէկ դեղ 
մր և ՝ երէժայրն ^ որ \^րուսսյոեմէս վալժսուն աս^, 
սլար Էս Հեռու Էր յ ււ սա որ սա ուս ր Հ^սսաւուս 

14 Էր * 1^՛֊ անոնռ կր իւօսէէւն իրարու Հետ աս բո^ 

1 5 /որ Լոաօ անգռերուն վրաւով : \\ւ եգաւ որ երբ 
անոնռ եր իւօսակգէիս ու իւորՀրդաՆուա՜իւն 
1լ րնէհւն յ ՀԳիսուս ի՛նքն ալ մօտե՚նալով՝՝ Հետեր^, 

\\)սրն գերլժար Հ \\աւգ անոնս ւսչքերր բո՚նա ահ 

17 էի՛ն , որ գէքնռր չճանչնան : |^ճ. րսաւ անոնս . 
\Հ*նչ է ատ իւօսռերր յ որ սալելով իրարու Հետ 

18 եր իւօսաեռիռ յ ու տրտմւսԾ «*լ էռ : *^\ատաս^ 
խան տուաւ ա1օ*Ա^յ\– մէկր որա՛ն սՒնունր \\ղէով^ 
պաս էր , ու րսաւ ւսնոր ♦ ՚\\ուն մրնակ \քրուսա^ 
դեմի մէք եր կե՛նաս , որ չես գիտեր թէ ինչեր 

19 եոաւ Հո՛ն աս օրերս : |>#. ինռր րսաւ անոնս , 
յ՝» սչ ♦ անոնռ ալ րսրն իրեն > ՚՜կսւգովրեռի \\ի^ 
սու սի՛ն Համար , ան որ \՝ Տ ստու&ու 1ւ բոլոր ժո^ 



«ՒԼՈԻ1» Ի՚Ի 231 

գովուրգթւ առ^էւր գորհքով ու իւօսքով զօրաւոր 

20 մարգարէ մի եգաւ . ի՚Նչպէս քաՀանայապետ^ 

՚ներր ու մեր իշէսա1ս՝ւերր մաՀուան դատաստանի 

21 մատ՚նեցի՚ն ա՛նիկայ , Լւ խաչը Հանեցի՛ն ։ իսկ 

մե՛նք կր յուսայի՚նք՝ թէ ա՛նիկայ էր որ իսրայէլը 

պիտի աոատէր . ե աս ասՂքնու՚ն վըպյ աս ^՚ՐՐ Ո ՐԳ 
22 օրն է՝ որ աս բաներր եւլաւ : \ 3 աե– մեր մէֆէն 

մէկ սա՛նի 1լնի1լներ ալ մեւէ ղարմացուցթւ , որո՛նք 
23 աո-տուանռ կանուխ գերեզմանր գացի՚ն ) \\ւ. ա^ 

՛նոր մարմթնր չգտ՛նելով՝՝ եկա՛ն ու. րսին , թէ Հր֊ 

րեշտակ՚ներու տեսիլս ալ տեսան ) որոնք րսեր են 
24 թէ անիկայ ոդՀ է ւ \շւ մերթ/ներէ՚ն մէկ քա՚նի^ 

՛նեոն այ գերեոմանր գաղթն > ու. սհւանկ գտան , 

ինչպէս որ ա՛ն 1լնի1լներր զրուցեցին ) միայն թէ 
25 ղե՚ԿքՐ չտեսան ։ \՝Հն ալ րսաւ անոնց . \\ ՚ վ ան^ 

միտ՚ներ ու. թուլասիրտներ Հաւատալու ան բոլոր 
26 բա՚ներուն՝ որ մարգարէքներր խօսեցան ։ Հշէք որ 

աս բաներով սլէտք էր ՝\Հրիստոսի չարչարուիլ , 
27 ե– իր փաո-քր մտ՛նել ։ \)ւ սկսելով \)՝ովսէսէն 1ւ 

բոլոր մարգար1քներէքն՝ կր մե1լ1ւէր անոնց , ինչ որ 

իրեն Համար բոլոր գիրքերուն մէ^ Գհ»֊»*^. էր : 
28 ՆրԲ ո Ր մօտեցան ան գեւմհւ՝ ուր որ կ^երթայթւ , 

ի՛նքն ալ կր ցուցրնէր որսլէս թէ աւելի Հեուու 
29 Աէեո մի պիտի երթար : \\այց ստիպեցի՛ն զէս՚ւքր 

ու րսի՛ն ♦ \\՝ եր քովը կեցիր , ի՛նչու որ իրիկունր 

մետ Է յ 1ւ օրր իՊած՜ Է * 1ւ մւոաւ անոնց Հետ 
30 կենա/ու : 1\ւ եոաւ որ երբ թնքր անոնց Հետ սե^ 

ուսն ՚նսաաւ , Հառր աոաւ օրՀ՚նեռ , ու կտրելով 
31 տուաւ ա՛նոնց ։ \Հն ատե՚նր ա՛նո՛նց աչքերր բա^ 

ոուեոաւ , ու գքբկքր ՜ճանչցսհւ ♦ ե թլբր անոսցմէ 
32 աներէւոյթ եղաւ ։ Հ\ւ իրարու .կ՝ րսէի՚ն » ^Հէ՛ որ 

սիրտերնիս մեր ՚ներսի գին կր բորբոքէր , երբոր 

ի՚Կքր մեր Հետր կր իւօսէր ՜ճամբու՚ն մէչ^ , ե գիր^, 

վ>երր կր մեկ՛ն էր մեգի ։ 
33 Ո*– ելան ՚եոյն ժամուն \^րուսաոէմ՝ ղ արձան , 



232 ու՝Ե8Աք՝տ> ըստ՝ ՚սւՒւաաո՝ 

ու մէկտեղ մողվուաԾ գտան ււաա՚էւու մԼ1ւր ու ւս^ 

34 *եահա Հետ եղողները ) \)րոնք կ՚ըսէթն թ՜է , \»րաւ~. 

որն է ՀՀէրր ւարութիւն աո ւսւ ^ ու. \\իմոնխե երե֊ 

35 ղաւ. : \քւ իրե՛նք սլսւտմեղխւ ի՛նչ որ ՜ճամբուն 

վոաւ եղաւ , Լւ քմէ խնտոր խնքղ^նքը հրե՚նռ ՜ճանչ֊ 

ղուղ՝ Հաղր կտրած ատե՚նր ։ 

36 1^*– .րանհ որ աս բաներր կր խօսէխն յ \\իսուս 

իՂլբր կաւնեղաւ անոնռ մէ\տեղը ու րսաւ անոնղ ♦ 

37 ՚\\ւաղաղութ–իւե ձեղի ։ ք\աա անոնք ղարՀուրե֊ 

/ու/ կր վաիւնայխն յ ու կր կար&Էին քմէ ո գՒ ™հ 

38 կր տեսնե՛ն ։ \քւ րսաւ անոնռ . \Հեչռւ խռոված՛ 

էք յ 1ւ թե չու սիրտերնուդ մէշԸ խորՀուրդներ 

39 կ ելլե՛ն ։ ՀՀեսէք ձեռքերս ու ոտքերս , որ ես 

ի՚նքնս եմ՝ ♦ շօշափեչյէք ղիս՝ ու տեսէք . վասն 

ղի ոգին՝ մարսԴԽ 1ւ ոսկորներ չունե՛նար ) խնտոր 

40 որ ղիս կր տեսնէք որ ունիւՐ ։ \շւ աս րսելով՝ 

41 ձեռքերը ու ոտքերր ւյուցուց անոնց ։ ք|է երբ֊ 

որ տակաւխն քրէ^շ ուր ախ ութ ե՛ն է՛ն չէխն Հաւա֊ 

տար՝ 1ւ ղարմանքի մէֆ էխն , րսաւ անոնց . \\ւ֊ 

42 տելիք մր ունխք Հոս ։ \Հնոնք ալ կտոր մր խո֊ 

43 բոված ձուէլ ու մեղրախորիսխ տուխն իրե՛ն ։ \շւ 

44 առաւ կերաւ անոնս առ^էւր ։ \շւ րսաւ անոնը . 

\^սոնք ե՛ն ան խօսքերր որ ձեղի խօսեցայ՝ երբ**, 

որ դեռ ձեր Հետ՛ն էի թէ , Հ\էտք է որ կա֊ 

տաբուի ա՛ն ամէ՚նր որ \)՝ովսէսի օր Է՛նթի՛ն մէ^ 

ու մարգարէ՚ներուն մէ$՝ և. սաղմհսներուն մէ^ 

45 խեձի Համար ղրուահր ե՛ն ։ \Հն ատե՚նր ա՚նոնց 

46 միտ որ բւսռաւ որ գէբքհրր Հասկրնան ♦ \^ւ ր֊ 

սաւ ա՚նոնչյ թէ՝ \^սանկ գրուած է ) 1ւ ասսհւկ 

պէտք էր ^Հրիստոսին չար չար ո լիլ յ ու երբ որ գ 

47 °ՐՐ մեռելնելմխ յարութիւն առ՛նել . \քւ անոր 

անունովը ասլաշխարուիմիւն ու մեղաը իժողու֊ 

թիւն քարողուիլ բոլոր ազգերու մէշ^ \շրու֊ 

48 սաղեսՂխ սկսած ։ \)ւ դուք էք աս բա՚ներուս 

49 վկաները ։ \;ւ աՀա ես իմ՝ Հ^օրս խոստմունքը 



ԳՎՕԻք* Ւ՚Ւ 233 

ձեր մրայ կր իւրկեմ՝ ♦ բայց գավ* \^րուսաոէւՐ 
վ>աղաքիս մկ^յլ ՆսսւեչյԷք , ս՚իէնչ1ւ որ վերԷՆ օօ^ 

րուիժիւս աոհէէո պոանիդ : 
50 1/*– զանոնք ւ/թեչ/լ \\Լթ սհւիա Հանես ) ու իր 
51 ձեո^բերր ղեր վերցըհելով՝ օրհնես անոնո : |^ճ. 

եդաւ. որ երբ անոնք կ՚օրՀ՚նԷր ) ղատուեռաւ. ա^, 
52 ՚եռևչյմէ , ու վեր կ՚ելլէր երկինբր ։ \Հնոնք ալ 

երկրպագութ-իւյն րնելով անոր ) մե& ուրախու^ 
53 թ^եամբ \^րուսսյոխւՐ դարձան ♦ |^հ. ասԴխ աաե*ն 

տա՜ճարին մէ$% էի՛ն 1 ու. կր ղուիս բա՛ն կի՛ն և. 

կ՚օրՀ՚նէին պ\* ք ստուաե– ։ 



«ԻեՏԱՐԱՈւ ԸՍՏ 0Ո»ԼՀ՚1Ոյ*1>ՈՒ 



1 Գի սուս Քրիստոսի ^սս։ուսյ&ոսթիւ.Նշ , մարղ կա թ ի՛ ՚եր Լւ պաշտօնր ։ 15 Շսվկասնե.. 
սին վկսէյու թ իւ՜նո Քրիստոսի Համար է 39 Քրիստոս իրեն կլլ կանչէ, \" Խ նգր1,ասր , Գ)Լսւ ֊ 
րոսշ , 6Տ է 

1 \\կիղբէ*ն Էր \\անր , ու \\անր ^ստու^ոյ ռոմն 
2 Էր յ 1ւ \\անր \^սաուա&– Էր ։ \Հնիկայ սկիղյւէխ 
3 \\ստու&ոյ օոէխ Էր ։ \^մԷ1ն բան սւնոմ եղաւ , 
1ւ աո ւսնո անոր բան մր չեղաւ րհչ ո ր եղաւ ։ 
4 \\եանքր անոմ էր , ու կեսհլքր մարգոց լուսն 
5 էր ♦ լ^*֊ 1 Ո 1 Ա Ր էոսւ արի մէ$ կր լուսաւորէր ♦ ու 

իւաւ արր անիկա ւ չՀասկրցաւ ։ 

6 \* ք ստուհո1է խրկուաձ մարգ մր կար , որա՛ն 

7 անունր Լ^ոմՀան՚նէս Էհ ։ \^ ս Ւ^1 ա յ ՚ԼկայութեաԱ 

եկաւ որ Հ ուսին Համար մկայէ , որ ամէկքր 

8 անոր միԳողոմը Հաւատան ։ \Հկոր չէր ան Հ ո 1 ս Ր > 

Հապա էէլ***ա որ ^ ուսի՛ն Համար մկայու/ժիւն աայ : 

9 քՀշմարիա ք ոյսր ան էր > որ աշէսարՀ եկոգ բո^ 

10 1 ո ր մարդիկր կր լուսաւորէ : 1^+ը ամսարՀրն 

մէ$*ն էր յ 1ւ աշքսարՀս անոմ եղաւ յ ու աշիւարՀս 

11 անիկա ւ չճսաչցաւ ։ \*րե՚ն*ներուն եկաւ , և. իրե*ն^ 

12 *ներր ոթնբր չընդունես էւն : \\այղ որոնք որ ղբն^, 

որ րնղ ո/՚ն եղի՛ն յ անոնղ իշէսանութ՜իւն տուաւ 

\^սսաուծ՜ու որգթներ ր/լալու , որոնք կր Հաւատան 

13 իր անուանր ♦ \\ր անոնր ոչ արիւնէ Լւ ոչ մար^ 

մթնի կամքէ ճ ոչ ալ մարգու կաԱՀքէ > Հապա ^ս֊ 

14 տու&մէ Հքնան ։ \քւ \\անր մարմէւն եղաւ , ու մեր 

մէքը բնակեռաւ , ( 1ւ անոր փառ֊ որ տեսանք , 



ԳՍ1Ի*՛ Ա 235 

*Հօրմէ*ն մի ած՜՛ն ի վւաոոի՚ն պէս ) ) շնորՀօոմ ու 

ւՀշմարտուքմիւնոյլեոուն ։ 
1 5 ԼԳա/Հան՚նէս վկայես անոր Համար յ նւ աղա^ 

ոակեռ ւա 1.ւ այ ♦ \^սիկայ է՝ որուն Հասար կր ոը~ 

րուսէի ♦ \Հն որ իմ ետեէս սու. գոյ/ յ էէնհ^մէ ա^, 
16 ռա$ եոաւ ♦ թե չու որ Ան&մէ առաԳ էր ։ \շւ անոր 

ւեոունուիՒենէքն մևկր ամէզռս շնորՀօ առի՚էւր՝ 
1/ ՚Ւ՚որՀյւհ տեղ : Հ^նչու որ օրէքնթր \\*ովսէսրս 

ձեռռոսր արա 1.1111Ո յ ֆ***յշ Բ՚ ո Րէ^ՔՐ ոլ – ՜ճշմւսր^ 

տուլժիւնր Լ^իսուս ^\Հրիստոսի ձեռրոսր եոան : 
18 \^՝ԷկՐ հրբէըէ ս\^ստուած՜ տեսած՜ չէ ) ֆ ա յշ ւ/հա֊ 

Ծվւս \\րգրն որ *Հօրր Ծոռ՛ն է ) անիկաւ պատմես : 
19 Ո*– (^ոսՀանսեսրն սկա/ուէժիւնր աս է , երբոր 

Հ^րէաներր \քրուսաոեմէն ռսյՀանաներ ու ք \ 1ւ^, 

տաոիներ իյրկեորն որ Հարորնեն աեոր քս՜է , 
20 ՚\՝ուն ո°յ ես : լ^*ւ անիկաւ խոստոսանեոաւ ու 

չուրաոաւ . իաստոսա՚նեսաւ թ՜է՝ \քս ^\Հրիստոսր 
21 չեմ : \\ւ Հարսուռ/ւե անոր . Հ^ասլա քէ՚նչ > \ք֊ 

որաս ես . 1ւ րսաւ ) Դեմ ♦ \^ն մարս արԼ՚ն ես » 
22 պատասխան տուաւ եմէ՝ Դէ : \*% ատե՚նր րսթս 

աեոր ♦ ՚\\ուն ոս ես » ը«^՛ 4»<շ| > որ պատասխա՛ն 

տանրնռ մեռ իւրկոս՚ներուն * գուս խ՚նչ կ՝ րսես 
23 վ>եզր Համար ։ Րսաւ ♦ լ^«/ աս որ ձաւս՚ն եմ՝ որ 

ա՛նապատի՛ս մէք կր կանչէ * Հ՛ իտկեոէօ Հ)էրոքը 

՜ճամբան . խնտոր որ \քսաւի մարգարէ՚ն րսաւ ։ 
24 1/*– աՆ խրկուաե՚ներր փարիսեոթևերէքն էխն ♦ 
23 է\ Լ Հ ա ԲՅ ո կ§1*1՛ էրե՛ն րսելով. Հ^ապա ինչու մկրր^ 

տութ-իւս 1լ ընես , թ՜է որ գուն ՝\Հրիստոսր չես , 
26 ու ոչ \^ղիան յ 1լ ոչ մար գար ԷՆ ։ *\\ատասխա՚ն 

տուաւ աեոսւյ ՀՀովՀան՚նէս՝ ու րսաւ ♦ \հա ֆրով 

կր մկրտեմ . բայց ձեր մէխ ՚^էկը կ ա Տ "V Գ Ո։ Փ 
27 ա՚ե չէվլ ՜ճանչնար ♦ \Հնիկայ է իմ ետեէս եկողը՝ 

որ ին&ւքէ առաք եղաւ , որ ես արմսհւի չեմ անոր 
28 կօշիկին կապր ^քակելու ։ \ Պ ^ս բա՛ները \\եԹա^ 

բարայի մէՀ եոաւ \)Որգանա՚նու ա՚ն ղիի կ ո1 Լ–՛ 



236 ՇՒԵՏՇՈ7Ս ԸՍՏ ՕՕԼՀՇՆ՚նՕհ 

մր ) ուր որ ԼՀովՀաննէսր կր կենար՝ ու– կր մկրր^ 
սւէր ։ 
29 Հ^ետ/ւեալ օրր (Հ ո ՀՀա11.Է» տեսաւ (Հիսուսր որ 
իրեն կու գար , 1ւ րսաւ . Ա^"՛ \՝,ստուձոյ Հ \՝»աո֊ր 
30 որ աշխարհի մեգթր կր վերցրնէ ։ \^սիկայ Է՝ 
որան Համար ես կր դրուց Է ի * ^ւՐ ետէւէս մարգ 
մր կու գ ա ք ճ ո ր ին&՜մէ առա^ եդաւ ) ինչու որ 
31 քւնհմէ առա^ էր ։ 1)ւ ես ղան ի կա յ չէի ՜ճանչ^ 
նար , բայց անոր Համար ես եկաք քրով մկրտելու , 
32 որ անիկայ Հ^սրայէլին յայտնուի : \;ւ (ՀովՀան^ 
նէս մկայա թ ի§ն ւոու աւ րսելով թէ ) \\ր տեսնէի 
Հ^ոգին՝ որ ագաւնիի պէս երկինք1քն կ՝ի$նէր , ու. 
33 անոր վրայ կր Հանգչէր ։ \;ւ ես զանիկայ չէի 
՜ճանչնար , Բ ա յց ան Ո Ր գե ս է՚րկ ե ց $Ր ո վ մկրտե^ 
/ու յ իհւռր րսաւ. էԽօքհ ♦ \\րու վրայ տեսնես Հհ ո ~ 
գին ) որ կ՝ի$նէ ու կբ Հանգչէ անոր վրայ , անի^ 
34 կայ է որ \)ուրբ .Հոգիով կր մկրւոէ ։ \շս ալ տե^ 
սայ , ու վկայեցի թէ ասիկայ է \՝,ստուձոյ \\ր^ 
դին ։ 
35 Հ^ետ/ւեալ օրր գարձեալ ՀՀովՀաննէս կախեր 
36 էր , և. իր աշակերաներէն երկուքր ։ \\ւ նայելով 
ԼԳիսուսին վրայ՝ որ կր սլտրտէր , րսաւ . է՚>«՛ 
37 \*,սաու&ոյ *\*աււլլ ։ \քւ լսեցին անկէ երկու աշա^ 
կերտներր երբոր կր խօսէր ) ու դացին ՚ձիսու^ 
38 սին ետէւէն : (Հի սուս երբոր դարձաւ ու տեսաւ 
անոնբ որ կ ետէւէն կու դային յ րսաւ անոնց ♦ 
^ Բ նչ կ՝ուղէռ ♦ անոնք ալ րսթւ իրեն . \\\աբբի , 
( որ թ արգմանո ւելով՝ վարդապետ ըոել է , ) ուր 
39 է քու օթ1ւանգ : Հ՝սաւ անոնց , \քկէվթ ու տե^ 
սէբ . եկան ու տեսան ուր տեգ որ էր իր օթււա^ 
նր ♦ 1ւ ան օրր անոր ոովր կեցան , ինչու որ ժա^ 
40 մր տասնին ատեններն էր ։ \)իմհն ՀՀետրոսին 
եգբայրր \նգրէաս ան երկուքէն մէ1խ էր ) որ 
լսեցին ԼՀովՀաննեսէն , 1ւ անոր ետ1ւէն գացին ։ 
41 \՝սիկայ նախ իր \)իմհն եգբայրր կր գտնէ , և. 



«1՝Ս1Ւ1» (՝՝ 237 

կ՝ րսէ ա՛նոր ♦ Հ իս1ս/կբ \)՝եսիա՚ն ) ( որ ՝–\Հրիստոս 

42 կր թարգմանողի . ) \\ւ տարաւ ղանիկայ \\ի֊ 
սուսի՛ն ռուքը . Լ\իսուս անոր՚նայելով՝ րսաւ . ՚Հ^֊ուն 
ես Լ^ուքնա՚նի՚ն որդի՛ն \\իմոնր ) դուն \\եփաս պի֊ 
սւի րսուիս յ որ ԱՀեարոս կր իմարգմանուի ։ 

43 *Հետ1ւեալ օրը՝ (ձիսուս *\*ալիլեա ելլել ուզեց ) 
1ւ Փիլքւապոսր զանելով՝ րսաւ անոր ♦ \^կուր իմ՝ 

44 ետԼւԷս : |/#– Փիլիպպոսր \\եթսայիդայԷՆ Էր՝ 

45 1$՚ԴրԷ աա, 1*& ՈԼ Պետրոսին քազաքԷՆ ։ Փիէեպ֊ 
պոս կր գտնէ \ է ա իման այ էլը՝ Լւ կ՝ բ ս է անոր . |^#՝ 
որա՛ն Համար \\՝ովսէս օրի՚նաւյ մէ^ ԳՐ ե Յ > ^՜ 
մարղարԼ՚նԼրն ալ ) 1Հ*^Ա***յ գտանք , այսր+1 Լ)ի֊ 

46 սուս ՚՜Լքագո վրեժին՝ (Հովսեփի՚ն որգին ։ \;ւ *՜\ ք ա^ 
իմանա/էլ րսաւ անոր ♦ \ 9 ազարեիմ1^ն կաբելը է 
որ աոէկ բան մր րլլայ . րսաւ անոր Փիլքւսլսլոս . 

47 \քկ ՈԼ Ր ոլ – աես ։ Լչիսուս երրոր աեսաւ \ ք աիմա^ 
՚նաւէլը՝ որ գէսլ ՝ ի իրե՛ն կու գար յ րսաւ֊ անոր 
Համար . լ^ա իրաւռրնէ Հ^սրայէլաոի մր > որա՛ն 

48 ՚եերսթ ՚նե՚նզուիմիւն չկայ * \ ք աիմա*նայէլ րսաւ 
անոր ♦ \\°ւսկիո կր ՜ճանչնսւս ղիս » պատասխան 
տա աւ ԼԳիսուս ) ու րսաւ անոր ♦ դեռ. Փիլըպպո^ 
սր քեզ չկա՛նչած , դուն որ իմզէանիթն տաՍն Էիր > 

49 ես .բեռ տես ալ ։ 0\ատասիւան տուաւ ^\^ալժա^ 
՛նա/Էլ՝ ու րսաւ անոր ♦ \\*աբբի՝ դուն ես \^ ք ստու^ 

50 &ոյ ՀՀրդի՚ն , դուն ես \^սրայէլի թ ագաարր ։ (ձի֊ 
սուս պատասխան տուաւ 1ւ րսաւ անոր * \^սոր 
Հասար՝ որ վչեզը րսի լմէ յ±եգ ա ւլԼ՚նիի՚ն տակր 
տեսայ > կր Հաւատաս . ասկէ աւելը մեձ բաներ 

51 պիտի տեսնես ։ \\ւ րսաւ անոր ♦ յՀշմարիտ ՜ճրշ֊ 
մարիտ զ րսեմ ձեզի ♦ ասկէ Լա և պիտի տեսնէռ 
երկրնոր բառուաԾ յ 1ւ \* ք ստու$Ւոյ Հրեշտազներր՝ 
որ կ՝ ելլե՛ն ու կրկնե՛ն \\րդւու մարդու մըայ ։ 

՚ՒԼ– Ռ 

1 ՝Հրէ""*>ոս Հուրը գինիի կը փոխէ , 12 կ՚երթայ կավւաոնայու մ* , ու. Լւոբր \շրու սաոԼմ՛ , 
14 ու Ր աեւլ աաճարկն գոլ րս կը ՀաՆԼ գնողները և. ձ-ախոոները . 19 կը նախաձայնի իր 



238 ՇԻԵՏԱՐՄՆ Ը«8 0ՈԱ,ՀՄւ՝ւ,Ո1՝ 

սՂսՀր և. լարու ր7 իւ-նո ւ 23 ՚^աաերր իր Հրաշքները աեսեելոմ կո *)՚աւ ւստւսՆ իրեն է բայց 
ենքր իր անձր *Հաէ–ասւար անոնո ւ 

\ \\ւ I, որորդ օրր Հարսնիք մի Աս՛ր 1 \՝ալրլեայի 
2 կան այ +***ղա+շ ) 1ւ (ձիսուսի մայրր Հոն Էր ։ (5/՛– 

սուս ալ սան Հու եռալ ան Հարսնիռր ու իր աշա֊ 
3 հերաներն ալ ։ \\ւ երբոր դինին պակսեց աւ , 

•ձի սուսի՛ն մայոր րսաւ անոր . 1 \^1էնի չուխտին : 
1\, (ձիս ու ււ րսաւ անոր . \\նիե սուն իմ՝ Հետս ի^նչ 
5 բան ուհիս . իմ՝ ժամանակս գեռ Հասած– չէ : ]^/» 

մայրր սաասաւորներուն րսաւ ♦ Հ՝*՚նչ որ ձեզի 
6 րսէ ) րբէվ> * Հ^ոն վեց Հատ քարէ կարասներ 

գրուա&՜ էին Հ^րէիռ սՂսբրուելու «♦«^♦յ.*–ր^«*՚2.ը Հա֊ 

մեմատ , որ անոնս ամէն մէկր երկու կամ՝ իրեթ 
7 մար ^***1 կ՝ առնէր ։ (\իսուս րսաւ անոնց ♦ | եցու֊ 

ոէվ> ատ կարասներր քրոմ ♦ ու լեցուցին անոնս 
8 մինչէւ բերանր ։ \^ւ րսաւ անոնց . .Հիմա Հա֊ 

նեռէօ՝ ու սեոանաաետին տարէռ * անւաք ալ 
9 տարին ։ (\ւ սեոանասլետր երբոր գինի եոահ՜ 

քուրին Համր առաւ , 1ւ չէր գիտեր ուսկից րլ֊ 

ւաւր . ( բայց սպասաւորներր որ չր՚֊րր .բ ա շեր 

էին , գիտէին ♦ ) սեղանապետր կր իւօսի փե֊ 
40 ասքին յ \\ւ անոր կ՝ րսէ . \՝ ք մէն մարգ աղէկ գի֊ 

նին առաք կր մատուցանէ ♦ ու երբոր իւմաԾ զ ՝րլ֊ 

լան , ան ատենր ստորնագոյնր ♦ բայց գուն աղէկ 
11 դիկտին սԴւնչէւ Հիմա սլաՀեցիր ։ (ձի սուս Հրաշք֊ 

ներուն սկիզթր աս րըաւ 1 \^ալիլեայի կանալ փաղ***^ 

փին մէք յ 1ւ իր փառ օր յայտնեց ♦ ու իր աշա֊ 

կերտներր Հաւատաղին իրռն ։ 
12 |^«/^^՝ ետ1ւ (ձիսուս կափառնայում՝ իքաւ ) ին֊ 
որ՝ 1ւ իր մաւրր՝ ու իր եղբայրներր 1ւ իր աշա֊ 

կերտներր , ու շատ օրեր Հոն չկեցաւ ։ 

13 I;*– Հրէից Ղ ատ իկււ ԱՈ ° ա էր ւ ոլ \Տի սո *֊ ս Նր ոլ ֊ 

14 սաոէմ՝ ելաւ . 1/^ տա՜ճարին մէք^ գտաւ ար քառ 

ու ոչրյար 1ւ աղաւնի «Տ աիադնԼրր , ու ստակ փո֊ 

1 5 խոռներն ալ որ նստեր էին * \քւ չուանէ խարա֊ 



<)՝ԼՈ1՝1" <1՝ 239 

գան մր շէնեւոգ ամէսր տաճարէն դուրս Հանես յ 

ոչխարներն աւ ու. արջառներն այ յ 1ւ ստակ տո^ 

իյոգներուն պոբնծէներր ոիրուոան րոսււ ) ու սե^ 
16 գասներր կորզանես ♦ \^/. աոաւնի ձաիյոոներուն 

րսւսէ . |^*ւ^^ մերռոլյ^Էո ատոնր , իմ Հ^օրս տու^ 
1 7 *նր առուտուրի տուն մի՛ րնէօ ։ \շլ իր աշա^, 

կերտներր միտբերնին բերի՛ն որ գրուահր Է ♦ ՝՝\Հու 

տանդ ՚նաիւանձր որս կերաւ ։ 
18 ՚\*Հն ատենր պատասաան տուրն +ՀրԷաներր ու 

րսին անոր . ^ նչ նշան կր ոուորնես մեռի՝ որ 
19 սյա բսւներր կ րնես ։ ^Հատասիւան տուաւ Լ\ի֊ 

սուս՝ ու րսաւ անոնռ . ՝\ՀակեգԷօ աս տաճարր ^ 

ու իրեօ օրուան մէշ անիկաւ պիտի կանգնեմ : 
20 լ^#. Հ^րԷաներր րսին է ^^աո-ասունուվեո տա^ 

րուան մԷ9 շքւնուեգաւ աս տա՜ճարր ( եւ գուն իր եք 
21 օրուան մէշ պիտի կանգնես անիկաւ : \\աւգ 

ինբր իր մար Անուն տաճարին ՀՀ ա մար կ՚րսէր : 
22 \\ւստի երբոր քէնռր մեռ.ելեեռ1~ս յարու/միւն ա^ 

ո֊աւ , իր աշակերտն երր միտբերնքէն բերի՛ն քմէ 

աս բանր րսա& Էր . ու *ւսէ ատագի՚ն գիր օին՝ էլ 

ԼՀիսուսի րսսւծ՜ իւօսբին : 
23 \\ւ երբոր զա տկի տօնի՚ն ատե՛ն ր \քրուսագէմ 

Էր յ շատ մարգիկ անոր րոահ Հրաշքներ ր տես^, 
24 սելոս ՝ է աւ ատաոի՚ն անոր անուանր X \\աւգ ին^ 

-ՐԸ ԼՀիսուս իր անձր անոնռ չէր Հաւատար ) ին^ 
25 չու որ ինբր գիտէր սւմէն Հ««*ք«ք ♦ Հ)ւ պէտք չէր որ 

մէկր մարգու Համար վկայութ-իւն տայ իրեն ♦ 

վլանզի ինքր գիտէր թ՜է ինչ կայ մարդուն ներ^ 

սի գին : 

1 Քրիստոս կԱ սորվեցրնէ ՚կիկոգեմհսին՝ թէ վերստին ձնունգշ Հարկաւոր է . 14 թէ 
փրկուելու. կամար սլէաք է Հաւատքով^ իր մւսՀա .անը նայի/ . 1(յ թէ \^ստոսա& մե& 
սէր ունի մարգոց վր"Հյ • 18 Թ& քնՀաւատներր պիտի գատաաարտուին ւ 23 քՀովՀան^ 
նևսին մկրտութիւնչլ . անոր վկայութիւնր 1ւ վարգապետութիւնր Քրիստոսի մրայոմ » 

1 1^ււ ւիարիսեոի՚նե ր//ն մարգ մր կար՝ ^կեեոգե** 
2 սոս անունոմ ) »յ» ^րէիգ իշխան Էհ : \* ք սիկայ 



240 ԱԻՆՏա՚Մւ» ԸՍՏ ՕՈԱ,ՀՄՍ*եՈՒ 

զիշէ՚րով աեոր քովը I. էր սւ , էւ րսաւ ա՛նոր՝ \\*աբ֊ 
ոի՝ զիւոԼԿւո որ գուն \՝ ք սսւուճմԷ վարգասլետ ե֊. 
կահ՜ ես . քէնչու որ մէէկր չկրնար բոել ասա Հրաշք֊, 
ներր՝ որ ո 111*11 կ՝ րնես , քմէ որ \^ստուա$Ւ իր Հե֊, 

3 ար ՀԸ1Լ ա 1 ։ ^\ատասաան աու աւ Լ^իսուս՝ էւ րսւա 
աեոր . քՀշմարիտ ՜ճշմարիտ կ՝ րսեմ քեղի ) ք<)՝^ 
որ մէկ մարգ մր ՚նորէ՚ն չ&նանի , չկրնար ^,ս֊ 

4 աա ձ ու իմագաւորութ-իւնր տեսնել : ՚՜\ 9 իկոգե֊, 
մոս րւււա անոր . Հռետոր կրնաւ մարգ մր Ծնա֊, 
նիք , որ ծ Լրաոաձ– Է . Հնարաւոր բան Է որ ՚նո֊. 

5 րէն իր մօրր որովայնր մտնէ ու. հքնանի ։ Լ\իււա ս 
պատասխան տուաւ ♦ ՜բՀշմարիտ ՜ճշմարիտ էլ ր֊. 
սեմ քեղի , ք<)՝^ ո ր ՚քէֆ մարգ մր ֆուրէն ու 
Հ^ոգիԷն չհոնանի , չկրնար \* ք ստու&ոյ թագա֊ 

6 ւորուքմիւնր մտնել ։ \)՝արմիՆԷն ծնա&ր մարմի՛ն 

7 Է ) ու. *ՀոգիԷն եԿւա&ր Հոգի է ։ ՚\*ուն մի՛ դար֊ 
ման ար որ քեռի րսի , Հ1 \էսք է ձեզի ՛նոր է՛ն հհւա֊, 

8 նիլ ք *Հ ո փւ ոլ ր ո ր ոլ դէ ճ կը ՓէԷ > "՜ "^""Ր ձայ֊. 
՚նր կր լսես , բսվյց էի ս գիտեր ուսկից կու գպյ՝ 
կամ ուր էլերէմայ . աս անկ ալ Է ան ասՂքնր որ 

9 Հ^ոգիԷն կր ծ՚նա՚նի ։ Պատասխան տուաւ *\է/՚~՛ 

կոգեմոս ու րսաւ ա՛նոր . \* ք տ թնչպէս կրնայ րլ֊ 

10 /ալ ։ ^Հաաասխան տուաւ Հ\իսուս ու րսաւ անոր . 

՚\*ուն իսրայէլի ՀԼ վարդապետ մրն ես , Լւ աս 

11 բաներր չե°ս գիտեր : յՀշմարիտ ճշմարիտ կ ՝ ր֊ 

սեմ քեղի \ իմ է ի՛նչ որ գիտե՛նք՝ կր խօսի՚նք , և֊ 

ինչ որ տեսանք՝ կր վկայենք , ու մեր վկայու֊, 

12 ԹԷ Լ<ս լՂ &Ք ընդունիր : ք<)՝Հ։ որ երկրաւոր բա֊, 

ներր ձեղի զրուցեցի՝ ու չէք Հաւատար -, թնչպէս 

պիտի Հաւատաք՝ թ՜է որ երէլնաւոր բաներր ձեզի 

13 զրուցեմ։ կւ մէկր երկինքր չելաւ , բայց անի֊ 

կայ միայն՝ որ երկի՚նքէն իֆաւ՝ \\րգին մարգոյ , 

14 որ երկինքն է ։ \հլ ինտոր որ \)՝ովսէս ահա պա֊ 

ա ի՝ հ մէք օձր բարձրացուց ) անանկ ալ պէտք է որ 

1 5 Ռրգիե "՚արԴՂյ բարձրանայ » ք\ր ամէ՚ն ով որ ա֊ 



<1՝ԼՈՒ1" <1՝ 241 

նոր Հաւատայ՝ չկորսուի ) Հապա յաւիտենական 

16 կեսհւո ունենա/ ։ ^Հնչու. որ \* ք ստուա& ահ անկ 
սիրեց աշխարՀր մինչե. որ իր միաձին \\րդին 
առ՝ ւա . որ ամկն ով որ անոր Հաւատայ՝ չկ ո ր֊ 
աո ի . Հապա յաւ իտենական կեանր ունենսս : 

17 1| ասն գի \ ք ստուաձ իր \\րդին չխրկեւյ աշխարՀ , 
որ աշխարՀր գատէ ) Հապա՝ որ աշխարՀս անով 

18 փրկու ի : \^ն որ կր Հաւատայ սհւոր՝ չդատա^ 
պարաոտ իր ♦ էւ. ան որ չՀաւատար , անիկսւյ ւսր^, 
դէն ո ատապարտու աձ է . ինչու, որ \* ք սաուԾոյ 

19 միաձին \\րդւոյն անուանր չՀաւատաը ։ \հլ աս 
է դատապարաուքմիւնր որ էոյսր աշէսարՀ եկաւ. ) 
ու մարդիկ իւաւ.արր լոաէն աւելի սիրեցին . ին^. 

20 չու֊ որ իբ ռ<ս 3 Գ Ո Ր^–Ք^ՐԸ. է ա Ր էր" ։ 11 աս<ս դե 
ամէն ով որ չար կր գոր&է ) անիկայ ԷՈքսր կ ՝ա^ 
աէ , 1ւ ւուսին ոովր >գար՝ որ իր գորԾքերր չյան^ 

21 դիմանու-թն ։ \\այռ ան որ ՜ճշմարտա իժիւն կր 
գորձէ . լո/սին ^թովը կու գայ , որ իր գորձքերր 
՚ ւարոնի րւլան քմէ \^ստու&ով գորհ^ուեսան ։ 

22 \^ս րաներփյ եսլբր եկաւ \\իսու.ս ճւ իր աշա^. 
կերաներր Հ^րէաստանի հրկիրր , ե. Հոն կր կենար 
անոնս Հետ մկկտեգ ) ոււ մկրտութ՜իէհւ կ՝ րնէր ։ 

23 (յ,ովՀաննԷս ալ \^յենոնի մէ^ \)աւլիմի մօտ մկրո^ 
տութ՜իւն կ՝ րնԼր . որովՀետէւ Հոն շատ քուր կար յ 

24 ու. կու. գայթն ե. կր մկրտուէին ։ ^Հնչու. որ Լ^ով^ 
ՀաննԷս դեռ բանար դրա^աԾ չէր ♦ 

25 \*ն աաենր վի՜ճարսաուքմիւն մր եոաւ. ԼՀովՀան^ 
նեսին աշա ՛կեր աներ էն ձ֊֊րէաներուհւ Հետ՝ մաո^, 

26 րու թ՜եան վրաւով ։ \\ւ. եկան ԼչովՀաննեսին նւ 
անոր րսքէն . \\ ճ արբի՝ անիկաւ որ օեոի Հետ Լ^որ^ 
դանանին մէկաւ կողմն Էր ^ որուն Համար դուն 
ւրւաւա ա ///*// տու.իր ) աՀա րնոր կր մկրտէ ♦ ճւ 

27 ամէնր անոր կու. գան ։ ^Հատասիւան տոլ աւ 
Լ^ովՀաննԷս՝ ե. րսաւ. . \\՝արգ մր կկրնար րան մի 
առնեւ յ իք՜Է Ո Ր ս րկքւնռ1քն տրա^աձ շԸ//."^ սոար ։ 
16 



242 ՇԻնՏՇՐՄն Ը08 ՕքԱԼՀՇՆ*1ւք11* 

28 ՚\ ճՈւ յ* &եդմկ կր է 1կ Աէ յէ^Ը քէՍ&ե Համար , որ րսի 
քմէ՝ \ք Ա ^\Հրիստոսր չեմ յ Հապա անոր աու\1ւէՆ 

29 հ՛ր է/"՛ ահ եմ : \*ե որ Հարսր ունի , տեսան ա^. 
Ափ 1ւ ւսւ Է • լ՛այ ււ փեսաւրն բարեկամր որ կր կե^, 
*նաւ ու. կր լսէ ասոր յ ւ11. <\ ասլԼււ կ՝ ուրաաանաւ 
փեսայ/էն ձայնին Հասար . ուստր աս իմ ուրա^ 

30 հ՛ա ի7 իւնս լցուած Է : \Ղւիկաւ աէսաբ Է որ մնձ^, 

31 *Սաւ , բաւգ ես պգտի1լնամ : \Հն որ գերէքն կու 
գաք ամե՛ն ԷՆ մեր Է . ան որ երեր Էս Է՝ երկրաւոր 
Է , ու. երկրէ՚ն կր խօսի . ան որ երկի՚նքէ՚ն եու. 

32 գ ա ք աւ/ե՚ՆԷՆ Աեր է ♦ \^ճ. է՛" է Ո Ր սւռսսյւ ֊ ու. լսես ^ 
աս կր գկաւէ յ ու. ասոր գկաւութ իւնր մէկր չըն^ 

33 գունիր է \*Հն որ ա՛սոր ւ/էլայա 13 իւնր ե յադ ունի , 

34 Անսեռ՝ քմէ \^ստ ուա & ՜ճշմարիտ է ։ \\ ասն գի 
ան որ \* ք ստուա& իւրկեգ > \^ստուԾՈ§ իւօսռերր եր 
իւօսի . ինչու որ \^ստ ուաԾ ա.՝ն»~ չափոգ չտար Հ^ո^ 

35 գէ*" ; ^"՚//՛/ 1 Հր ս Ւրէ Ռրգ/՛՛" ) "– աս՚է՚ն բան ա^. 

36 սոր ձեռռր տուաձ է : \^ն որ \\րգիրն եր Հաւա^. 
ւսաւ յ յաւիտեսակաս կեսար ունի . ււ. աս ՝որ 
\\րգ իրն չՀսագանգիր յ անիկաւ եեանր պիտի չը~ 
տեսնէ ♦ Հապա \^ստուԾու բարկու/ժիւնր անոր 

վ ոա յ կլլ &սպյ * 

<հԼ– ՛Ի 

1 ՝քէրի"աոս Աամարաոի կնկան մի կետ կր խօսի , և. իր ոմրսալո անոր կր ւայսւնէ . 27 "՚– 
սոր մրայ իր աշակերաներր կր զարմանան | 31 "ք րի"աոս կ՝ ի մա որն է անոնց իր նախանձ 
ձը \^սաու.ձ֊ոք փառքին Համար ւ 39 էԼ""" \քամարաչյիներ կր Հասաաոան անոր » ՀՅ 
■Քրիսսւոս գալ/ւլեա կ՚երթաւ , և. կր բմշկկ ազեուականի մի որգին ։ 

1 \^,Րգ ճ երբոր $էրր իմառաւ որ ւիարիսեւյիներր 

լսեր ե*ն ճ քմէ Լ\իսուս (ՀովՀսհւնեսէ՚ն աւելի աշա^. 

2 կերտ՚ներ կ՝ր1ւէ , Լ կր սՂլրտէ . ( Հհէպէա չէ թէ 

*ձիսուս ի՚կԲՐ կր մկրւոէր , Հապա իր աշակերտ^ 

3 ՚ներր ♦ ) \&ոգուգ Հ^րէաստանր , ու ՚նորկն *իալր^ 

4 լեա գնաս ։ \\ւ պէւոք եգաւ որ \\ամարիայի սէ^ 

5 քէ՚ն անգնի ։ \\ւստի եկաւ \\ամարաւյւույ մէկ 

ոագաբր՝ որուէւ անունր \\ուռար էր , ան տե^ 

զքաե մօտ՝ որն որ Լչակոբ իր որդւոյն ՀՀոգսեփրն 



«1՝ԼՈԻ1« ՚հ 243 

սաւ ւա . |^«. Հոն \\ւսկորխն մէկ ադբիւրր կար . 
Լ^իսուս աւ ւՀամրաւԼ^ն ւոգնա& րլլա/ոմ՝ ան ադ^, 
ոհւ րհ՚ն էհւաւ նստաւ . և– ժամր մեորն ատեններն 

Էր՛ 

7 ԱամարիայԷ՚ն կ՚Տւի/լ ւ/ր Սրա քուր հանելու ♦ 

Հձիսուս ու/1111 անոր . \Հ1ահ՜ի ք^՚-ր տուր խմելու . 
8 ( ՝\Հա%դի հր սյշակերտներր վ^ս՚դսՀքըլ Գ ա Ց ե Ր 
9 Էին ) որ ու տեմւր աււնե՚ն : ) \Հն ատենր \\ամա^. 
րառի 1/նիկր րսաւ անոր . ՚\\ուն որ ՀզւԷաւ ես ) 
թ՚նձպէս կուռես Հհ-հ խմել խն&մէ՝ \\աւՐարաըի 
էւնիկէ մր . մասս դի Հ^րէաւօ \\ասարառւոո Հետ 

10 Հադորգակդուիմիւն չե՛ն րներ ։ \\իսուս պա^, 
տասխաս տուաւ ու րսաւ աեոր * \(\ ճ է որ գուս 
դիանայիր \^ստու$Ւոյ սլարգ1ւր , 1ւ քօ՜է ոմ է ան 
որ օեդի կ՝ րսէ ) ^^ն&ի ք^-ր տուր խւէելու , դուս 
ւսնկէ պիտի ուդէիր , 1ւ խկԲՐ ֊բեռի կե՚նգւսնի քուր 

1 1 պիտի տար ։ \Հնիկր րսաւ աեոր . $^Հ»՝ գուս քրՀան 
ալ Հունիս յ ու ***** Հորր խորունկ Է ) ուրեմն ուսկիո 

12 պիտի ոււյե՚եաս սհւ կե՛ն գաս ի քուրր ♦* \\՝իԹԷ 
դուն մեր \\ակոո ՀօրմԷ՚ն աւելի մե ռ & մրն ես յ որ 
***** Հորր մեռի տուաւ , ււ ասկէ խմեդ րնոր ու իր 

13 որգիներր , 1ւ իր անասումեերր ։ ^Հատասխան 
տուաւ Լչիսուս՝ ու րսաւ անոր . \* ք մէս ոմ որ ատ 
քուրէքն խմէ յ ՚նորէքն պիտի ձարաւի ♦ բաւռ ոմ որ 
խմէ ան քուրէքն՝ որ ես անոր պիտի տաս յ ւաւի^ 

14 տեսա պիտի Հ&արաւի ♦ *Լ.ասրս աս չուրր որ ես 
անոր պիտի աամ , պիտի րսաւ անոր ներս ի դիս 
Տուրի ադբիւր մր՝ որ յաւ իտե՚նական կեսաո Հա^ 

1 5 մար կր բդքսէ ։ \Հնիկր րսաւ անոր ♦ $^/»՝ տուր 
ր1ւ&ի ան շուրր՝ որ մարալիս ^ 1լ Հոս չգաս շուր 

10 Հանելու ։ \\իսուս րսաւ անոր . *\Հնա ռու էրիկդ 

1 / կան չէ ^ ու Հոս եկ ուր ։ \Հնիկր պատասխան տա^ 
լոս րսաւ . \հա էրիկ շունիմ՝ ՚. Լչիսուս րսաւ անոր . 

18 \*,դէկ Ր ս Ւր Թէ ) \՝րՒն Հունի մ՝ ♦ ^Հնչու որ դուն 
Հխնգ էրիկ ունեդեր ես ) 1ւ ան որ Հիմա ու՛նի ս յ օու 



244 ՈԻԵՏՈՐՄե ԸՍՏ ՕքՈԼ-ՀՄւ/սՈԻ 

19 էրէկգ չէ * ասաիկայ շիտակ զրուցեցիր : \Հնիկր 
րսաւ անոր ♦ ^^՚հ*՝ կր տեսնեմ՝ որ գան մարգա^, 

20 րԼ սոս ես ։ \Հ՝՝եր կաւրերր աս ւեռանս մրաւ եր^, 
կրսլագութիւն րրթյ , և. Գ ՈԱ Ք Կը ս էք թէ ) Մ^Տ 1 
\^րուսաոէսն է տեոր յ ուր սլէտբ է երկրաաղու ^ 

2\ թ՜ուն րեեւ ։ Լ^րսուս րսաւ անոր . \Հնհկ՝ Հաւա^, 
տա րնօ ր որ ժամանակ կու գաւ , որ սա ատեսր 
ոչ աս ւԼււ ւսնր սրաւ՝ Լւ ոչ \^րուսաոեսր մէ9 եր^, 

22 կրպագութ րւն արտր րնէո Հ^օրր ։ ՚Հ^ուռ անոր 
երկրպագություն կ՝րնէո , որ չէ.Բ ՜ճանչնար ♦ մենր 
անոր երկրպագութրւն կ՚րնռնք՝ որ կր ՜ճսՒնչ^, 
սանր ♦ րնչու որ փրկութրւնր Հ^րէաներցն է ։ 

23 Ւայռ ժասանակ կու գայ , ու կոմա աւ է յ որ 
՜ճշմարրտ երկրաագոոներր երկրաագութրւն պր֊– 
սւ հ րնես ^օրր կոգրոմ ու ՜ճշմարսէութ-րւնոմ . 
րնչու որ Հրայրն աւ հրեն տնանկ երկրաագոոսեր 

24՛ կ ՝ ուոէ : \^ստուա& Հ^ոգր Հ՜ . 1ւ րրեն երկրաա^, 
գոգներուն աւ աէտռ է որ կոգրոմ ու ՜ճշմարտու^, 

25 թրւնոմ երկրաագութրւ1ւ ր՚նե՚ն ։ \\նրկր րսաւ 
անոր . *\^րտես որ \\՝եսրան կու գաւ ^ ( ՝֊\Հրրստոս 
րսուաօ՜ր ♦ ) երբոր րնքր ո ա։ ^ ամկն բան մե որ 

26 արտր պատմգ : Լ^րսուս րսաւ անոր ♦ \^ս ***^ ես 

2/ որ օեոր Հետ կր չսօսրս ։ \քւ֊ աս ^օ**+թ» մրաւ որ 
աշակերտներր եկան յ ու ոարմւսոան որ **& կրն^ 
կանր կետ կր աօսէր . բայս անոնռմկ մկկր չր֊, 
սաւ թէ՝ \* ՚նչ կ՝ ուռես , կաս ր*նչ կր աօսրս ատոր 

28 կետ ։ \*Ն ատե՚նր 1քնհկր ձգես որ սափորր , ու 

29 վ*աոառր գնառ ^ 1ւ րսաւ մարգրկսերուն . \քկէվչ 
տեսէռ մկկ մարգ մր՝ որ րսաւ րնհ ր ամէն րնչ 
որ գոր&եր ես * արգեգռ անեկաւ Հ՜ ՝\Հրրստոսր : 

30 1^ ւսնոնռ ռաոառ1^ն եւան՝ ու անոր կու գայթն ։ 

31 1^ աս սրքոռրս աշակերտներր րրեն կ սւոաչկ^ 

32 րն ու կ՝ րսէրն ♦ \\*աբբք»՝ $՝*»« Կ ս Ր ։ \$ ա Ւ*1 ա 1 Ր Ա աւ 
անոնս ♦ \քԱ կերակուր ունրս ուտեւու որ գուռ 

33 շէ-Բ գոտեր ։ \\ւստր աշակերտներր կ րսէրե ր^ 



«ՒԼՈԻ1» ՚)՝ 245 

րարու ♦ \*ոգեօո մէկր ատոր ուտելու բսհւ մր 

34 բերաւ ։ Լչիսա ս րսւսւ անոնզ . \՝ս սեր ասա լա 
աս Է՝ որ ես սիս իւրկոզԼհւ կամքր րնեմ \ և. ասոր 

35 Գ Ո Ր^Է\ կատարեմ՝ ։ ^Հ1ք որ գու^ք կրոէ^թ թէ > 
ՀՀււտկւա ի 1 1ւ չորս ամիս կաք ո ր Հունձքի ատեսր 
գաւ ♦ ւսՀա ես ձեզի կ րսեմ \ \^չքերնիգ վերւյու^ 
զէյշ՝ ու արաերուն *նաւեզէօ , որ արդկն ՜ճերմր^ 

36 կա& ♦♦- Հնձուելու *սա^~ս****ք ես ։ \ք*~ աս որ կր 
Հ՚նձէ՝ մարձք 1լ ՝ աոհւէ ) ու. յաւի առ՛նակա՛ն կե՚նաւյ 
Համար ատուզ կր մոզմէ > որ սերմասողը ու 

37 Հ՚նձոզը մէկաեզ ուրախանան : \\ աս՛ն զի աս 
բանիս մէ$ ՜ճշմարիտ է աս իւօսքր իմ է ) է^րիշԸ 

38 կր սերմանէ ) և– ուրիշը կր Հ՚նձէ : \հա ձեէէ իյրր^ 
կեռի Հ՛նձելու աս որ գուռ չաշիւատեզաբ . ուրիշ^ 
Ղւերր աշիւատեզան ^ ու գույշ անոնզ աշէսատաս^ 
վ>րն մէշ մտար : 

39 1/^ ո/ե ոազաքէն շատ \\ամարազիռ իրեն Հսւ^, 

ւատազին սհւ 1լ1ւկանր իւօսք1ւՆ Համար որ մկա^ 

ւեզ ) Հ»1–ըԼ քմէ՝ |> ՚1եչ որ ես գործեր էի , բոլոր ր 

40 իս&ի րսւսւ : \\ւ երբոր \\ամարազիռ ասոր եկան 
կ՝ազա*էքքն ա՛ն որ որ իրե՚նզ օոմը կենաւ . ու. եր^ 

41 կու օր Հոս կեզաւ X \հ*– ու/ շատերր իրես Հաւա^ 

42 տազի՛ն՝ իր իւօսքի՚ն Համար : \\ւ կ՝ րսէրն զնկա^ 
*նր * \՝ ք սկէ ետէւ չէ քմէ յ*ու իւօսռիգ Համար կր 
Հաւատանռ . րնձու որ մւ/նր մեզմէ լսեզրնռ յ սւ 
զիտե՚նո որ ատիկաւ է ՜ճշմարտաաէս աշիւարՀի 
ՓրկիշԸ՝ ՝՚\Հրիսաոսր : 

43 1\՚– երկու օր1/ն ետ1ւ ելաւ անկէ՝ 1ւ Հ իալիլեա 

44 զնազ Հ \<նչու որ Լ^իսուս ի՚նբր մկաւեզ քմէ , 
\\*արգարէ մր իր զ աւ աս ի՚ն մէշ սլատիւ չունեի 

45 ՛նար * \\ւ– երբոր 1 իալրլեա եկաւ յ *\*ալիլեաորնե^ 
րր զէսօր րնդունեզրն . էէնչու որ տեսած Էիս ան 
բոլոր Հ,Հ»*շփ՝՚վՀշ որ րնռր րրաւ \^րուսազեմի մէշ 
տօ՚նէէն ւստե՚նր . մասն զի իրե՚նռ ալ ան տօ՚նրն 
դացեր Էի՛ն Հ 



246 ՏհՆ51Ա*17ս Ը8Տ ՕՈէԼ-ՀՄս՚ՆՈԻ 

4-6 1/^ Լ\իսուս նորէն Սրա *\՝*ալիլեաղւող \\անաւ 
Հաք^ա+շ յ ուր որ 9բւրՐ գԹ՚Ւ րրա& Էր . էւ Հոն աո^, 
*ն ուա կան մէկր կար , որուն որ ղի՛ն Հիւանդ Էր 

47 \\ափաոհտայոււ/ի մէ՛^ : \^սիկայ լսելով որ Հ\իսու ս 
^ՀրԷաստանԷ՚ն Լ \^ալէւլեա Լկեր է յ եկաւ անոր՝ ու 
կ՝ աղա չէր որ իՓնէ 1ւ իր որդի՛ն բժշկէ , թե չու որ 

48 սեո-եելու սոաւ էր : \Հն ատեՆր Լ^իսուս րսաւ 
անոր . ք<)^ որ ՛նշան՛ներ ու Հրաշքներ չտեսնէռ , 

49 րսաւ պիտի չՀաւատաբ : \* ք ղնուակա՚նր րսաւ 
անոր ♦ ^^/*՝ Ւչե՚Ր վ> ա<ս ի Ո Ր հ" տղաս մեուաձ չէ : 

50 \\իսուս րսաւ անոր ♦ 1 \*նա , ռլու որոիգ ող^ է ♦ 
սարգն ալ Հաւատաո աս իւօսթիս որ Լ^իսուս իրե՛ն 

51 րսաւ յ ու գնաց : \\ւ երբոր կ՝ ի 9՛" էր , իր &ա^ 
ո աներր դիսաւորեղրն ղէսՀբր յ ս֊ աւետիս տուիՆ 

52 րսելով թէ , ՝ք\#ա տղագ ողՀԷ է Հ \\ւստի Հար^, 
ռուղ անոնս րհէ որ ժասէս սկսաւ աղէկի դաո–^ 
սալ . ււ րսրս իրեն . \^րէկ ժասր եօթ՚նրն տե՚նդր 

53 քօ՜ողուղ ղանիկաւ : \*Հս ատենր գիտղաւ անոր 
^աւրր՝ լժէ աս ժասն էր , որ Լ\իսուս իրէձն րսաւ 
թ Է ) ՝^\Հու ո Րդիգ ո Դշ. Է * ոլ Հաւատաո թնքր ել 

54 իր Բ Ո 1 Ո Ր տունր ։ \^ս ՚եորէ՚ե երկրորգ Հրաշքն է 
որ Լ)իսուս րրաւ յ երբոր ^րէաստասէս *\*ալէլեա 
եկւ 



1աւ 



«1՝Լ • 1> 

\ (Հիսոլ ս երսունա ութ ո աարիէ ՛ի ւ/Լր Հիւանգ եղոո մւսրգբ կր բժշկէ շաբաթ օրը ։ ՚ՀԴ 
Հրէայք ասոր վրսյյոմ արաոԼՆք կ՚րնեն , ու. կր Հալա&եՆ ղՀԼրիսաոո » ^7 11^՛ *"1 Իր 
անձին կամար պատասխան կու աաւ Հրէաներուն , ու. ղանոն բ կր յան դի մա՛նկ– . և. իր 
Հ°րշ , 32 »•- Հ*վ$աԱե&»ին , 36 ե. իր գորձքերոսն , 39 »•- \)"^րբ Ղ՝Ր»3 վԿ»1/" ս ԹՐ լՆՆե ~ 

բովը՝ իր ոԼ ըԱաչր կբ յայա՚նկ , 

\* ք սկէ ետ1ւ *Հրէիռ տօն էր * 1ւ Լ\իսուս \^րու^ 

2 սաղէմ՝ ելաւ ։ \)ւ \քրուսաղեմի մէ9 \\չքսարառ 

գրաեր յլոմ աւ աղան մր– կաւ , որ \^բրայեսերէս 

3 ^եԹՀեղդա 1լ րսուի ) որ Հինգ սրաՀ ունի ։ \* ք ~՛ 

սոնս մէ9 իւիստ շատ Հիւանգներ պաո-կաԾ էրն , 

կուրեր՝ կաղեր՝ չորռա^ներ , որոնռ կր սաասէրն 

4 Գուրթն խաոհէուելուն ։ \\ ասն ղի Հրեշտակ սչլ 



«ՒԼՈԻ1» I* 247 

ժամանաս ժամանակ աւապանր կ ի\նէր , ու^ Տու^. 

րերր կր իսաւ՚նԼր ♦ 1ւ ոմ որ շարին իյաո^նուելէն 

ետ1ւ պինտ առա^ ա1»Հ յ\Հչ կր մտնէր ) կր բժրշ֊ 
5 կուէր՝ ե՛նք Հիւանդութ՜իւն որ ունենար ։ \շւ Հոն 

մէկ մարգ մր կար ) որ երսունա ա ի1 ր տարիէ ՝ ի 
6 մեր Հիւանգուիժիւն մր ունէր ։ ԼՀիսուս երբոր 

տեսաւ զանիկայ՝ որ ի՛նկած՜ պաո-կած՝ Էր ) ու 

դիտոաւ որ շատ ժամանակէ ՛ի մեր Է , րսաւ 
/ անոր . \\՝ ու կԼ ։ւ աոոկշւսնաւ ։ ձ^իւանգր պա^ 

տասիւան տուաւ անոր . $Էր աւարգ մր չուն ի մ յ 

որ երբ Պուրերր ի/աոսնուրն՝ կրս աւ ապանր ձգէ » 

Հապա օանի որ ես ֆ*«*1գ կր շարժիմ , րնծ՜մէ՝ ա^ 
8 ո֊աՊ ուրիշ ա/ր կ՚իշնէ : Լչիսուս րսաւ անոր . 
9 \քէե Ր մաՀիճգ աո՝ ու վ»ալէ ։ \;ւ իսկոԽ մարգր 

աո-ոոգաոաւ , ու իր մաՀի՜ճր սերորնեւոմ կր րւս^ 
10 քէր • ու ան օրր շաբաիժ էր ։ \*ե ատենր Հ^րէա^ 

՚ներր րսի՚ն բժշկուած^ մարդուն ♦ Հ՛ աբաքժ է , է*. 
11 արժան չէ որ մաՀի՜ճգ մերպրնես ։ ^Հատասխան 

տուաւ անոնչյ՝ **- շ**ա*ա . \Հն որ ո/ա բժշկես՝ ինբր 
12 ին&ի րսաւ . \Հ՝աՀիճգ աո՝ ու ռալէ ։ \\ւսաի 

կար պուդրն անոր . \\ մ է աս մարգր որ ռեռի ր^, 
13 սաւ֊ % \)՝աՀի՜ճգ աո՝ ու օալէ ։ \*լ բժշկուոկը 

չէր գիտեր քժէ ոմ է ան • ինչու որ Լ^իսուս մէկո ի 

օաշուեռաւ՝ ան տեկը բապմհւթ-իւն րւլաւուն Հա^. 

1-4 մար : \Հնկէ ետ օր (Հիսուս կանիկաւ էոաճարի՚1ւ 

մէք գտնելոմ՝ րսաւ անոր . |՚<^«^/ բժշկուեկար ) 

աւ մեգք մի՛ գործվեր , որ աւ աւեւէ ք սյ Ր բան մր 
15 չպատաՀի վթաղի : 1 \Հնաց մարգր , ու *Հրէանե^– 

րուն պատմեց ) իժէ (ձիսուսն էր որ ոինռր բժրշ^ 

կեց։ 
16 1/՛– ասոր Համար Հ^րէա՚ներր կր Հաւածէին Լ\ի~ 

սուսր յ 1ւ կր ւրնտո էի՛ն կանիկաւ սպաննեւ , որ 
1 / Այս բա՛ներ ր շաբաէժ օրր կ՝ րնէր ։ \շւ ԼՀիսուս 

պատասիսան տուաւ անոնկ . ^մ Հրայրս ա1էհւչ1ւ 
18 Հիմա կր դոր&Է , ես ալ կր գործեմ ։ \^սոր Հա^, 



248 ոԻԵտւ;ո։1» աստ օոգհշն՚նօի 

մար՝ ալ սււ Լւի կր տնտո Լ ի՚Տւ *Լբէա*ներր ոասիկաւ 
սպաէւնել . մասն որ չէ քժէ է/բաքն շաբաբՒ օրբ կր 
լու&Էր յ Հապա նա1ւ ռ\* ք ստուա& որ *Հայրր կ՝ ա^ 
՚նու անէր , ու. աւսպէս րնոոր՚նռր \\սսաուծ՜ու Հա^ 

19 ւ֊ասար գրնէր ։ ^սկ \\րսուս պատասիւան առա աւ 
ու րււաւ անոնս . ՜շՎշմարիտ ՜ճշմարիտ կ րսես ձե^, 
որ յ \\բդրն է&բիրմէ՚ն բաս մրս աւ չկրնար րնել , 
միայն քսէ Ր՚&հ՝ Ո Ր ***եսնէ որ Հ^աւրր գ րսէ . սասս 
որ րսչ որ անիկաւ կ՝ րնէ յ նմանապէս \\րդին աւ 

20 ՚եոքեր կ՝բնէ ։ Հրելու որ <Հայրր կր սիբէ 1)բդթ՛ , 
1ւ ասՂքն բանր կր ոուռր՚1ւկ աս որ՛ ի՚եչ որ լ^ԼՔՐ 
կ՝ րնէ . 1ւ ասո՚նսմէ աւ աւելէ մն& գոր&քեր արար 
սուոր՚նէ անոր ^ որպէս որ սուր ոարսասաբ : 

21 \| աս՛ն որ թնչա էս որ ձ^աւրր մեո-ելներր կր յա^. 
րուդանէ՝ ու կեսգւսնր կ՚լւնէ ^ անանկ աւ \\րդրս 

22 որոկբ որ կ՝ ուոէ կր կե՚նդանառրնէ : ՝֊\Հասոի 
Հ^աւրր մէկր չդատեր յ Հապա ամէս դատաստա^ 

23 *սր \\րգրՐ ս տուաւ ♦ \\ր ամէնր պատ ուռն \\րդրն յ 
թնչպէս որ ձ^աւրր կր պատուես ♦ սա որ \\րդրն 
չպատուեր , ոանիկայ իւրկոո Հ^այրր չպատուեր ։ 

24 շՀշւՌսրիտ ճշմարիտ կորսեմ՝ ձեռք/ > իժ է ահ որ 
եմ՝ խօսբս մտիկ կ՝ րնէ ^ 1ւ կր Հաւատաւ աեոր 
որ որս իւրկեռ յ ւաւիտե՚նական կեասռ ունի , ու. 
դատապսւրտուիժեան տակ չր ւնար ^ Հապա մա^, 

25 Հուսա է գէ ա ի կեակբ անոա& է ։ քՎշմարիտ 
"ճշմարիտ կ՝րսեմ՝ ձեսր , որ ժամանակ պիտի 
գա/՝ 1ւ~ ււ՛ I Հիմա է , որ սՒե ատե՛ն ր մեո-ելներր 
պիտի սւ/.\՚ւ \* ք ստու&ոյ \\րդւուն ձաւնր * ււ անոնբ 

26 որ կր լսե՛ն , պիտի ապրի՚ն ։ Հ\ ասն զի թնչպէս 
որ *Հայրր իր անձի՛ն մէքր կեանռ ունի , անանկ 
աւ \\րդիթն տուաւ որ իր անձին մէշյլ կեանբ ու**. 

27 ՚նե՚նաւ ♦ լ^^ դատաստա՛ն րնելու ալ իշքսանու^ 
թիլ՛ն տուաւ սհւոր յ ռանոր անիկայ \\րդի մար^, 

28 դո/ է * \՝, սո Ր ՚1ր ա 1 ո՚ի՛ պարմանաք * ինչու որ 
ժամանակ պիտի գս՛/՝ որ բոլոր գերեոմաններու 



<1՝ԼՈ1՝1» ե 249 

29 ա,չ^ եռողներս անոր ձախր պիտի լսե՛ն ) \\լ. գուռս 

պիտի գան ♦ անոնք որ բարի գործեր ե՛ն յ կե՛նա զ 

յարա ի1 Լան կամար ( էլ ա՛նոնք որ Հար գործ՜եր 

ե՛ն , գատապարտուիժեա՚ն յարա ի) եա1ւ Համար ։ 

30 լ^ 47 ք*կբիրմէ, ս բան մր չես կրնար րնել , թնտոր 
եր լսեմ՝՝ ***1*44՝11լ եր դատեմ , էլ իս զատաստա՚նս 
արգար Է . րնշու որ ես իս կամքս չես մւնտռեր յ 

31 կապա անոր կամքր որ որս արկ եզ ։ $՝Է որ ես 
րն&ի Համւսր մկաւես ^ իս մկաւութ իւնս ՜ճշմա^ 

32 րիա չէ ։ \\ւրիշ ս՚րե Է որ ի՛նձի Համար կր վկայէ ♦ 
էւ ես գիտես որ ՜ճշմարիտ Է ան մկարւ/ ե) իէ՚նր՝ 

33 որ ինբր էէնհ՜ի Համար մկաւեգ ։ ք \\ուք Լ)ոմՀա1ւ^ 
նեսրն իւրկեզիք , ե. րնքր ՜ճշմարտուէժ եանր մը^ 

34 կայեց ։ \\այայ ես չէ թէ մարգոչյմէ մկայու^, 
լմիւ1ւ կ՝ առ՛նես * Հապա աս բաներր կ՝ րսեմ՝ որ 

35 դուք փրկուիք ։ \^նիկայ ՜ճրագ մրն կր որ կր 
մաո-էր յ ու. /ուս կու տար ♦ ե. գուռ քի<՛ մր ատե՛ն 

36 ուզԼզիք անոր լուսողը ուրախանա/ ։ \\աւզ ես 
Լ^ոմՀան՚նեսի՚ն Աայ»֊ր1.՝՝վ1 աւ մե& մկարւ/ ի1 իւ՚ն 
ունիմ | քանզի ան գործքերր որ *Հայրր ի՛նծի 
տուաւ որ անոնս կատարեմ , ան սուն գործքերր 
որ ես կր գործեմ ի՛նծ ի Համար կր մկաւեն 13 է 

37 ՚Հպյրը ղԻ Ա է"րկ ե բ ։ Ռ Լ ՚Հ ա յրեԼ ո ր գե Ա Ւ՚րկ^ց յ 

րՏյլբր մկայեզ ինծ^ի Համար ♦ գայլ բնաւ անոր 

ձայնր չլսեզիք , ոչ ալ անոր կերպարսհւքր տե^, 

38 ոաք ♦ լ^ճ. ոչ անոր իւօսքր ձեր մԷ9ը բնակած ու^. 

սիք ♦ քա՛նզի ան որ ի՚Կքը Է՚րնհչյ > դուռ անոր 

39 չէք Հաւատար ։ Ղ^էբք ե Րէ1 ^թ^^ցէք ♦ ի՛նչու 

որ գաք սՒնոնըմհմ կր սեպէք ւաւ իտԱնական 

կեանքր ունե՛նալ ♦ 1ւ բուն անո՛նք ե՛ն որ էհւհի Հա^, 

40 մար կր վկայե՛ն . \^ւ գուռ չէք ուզեր ի՛նձի դալ ) 

41 որ կ Լա՛նք ունե՛նաք ։ \հա մարգոզմէ փառք չեմ՝ 

42 աոհւեր ։ \\աւո գիտեմ՝ ձեզ որ \^ստուծ^ու սէրր 

43 մկշերնիգ չունիք ։ \հա իմ՝ Հ^օրս անունոմը եկաւ ) 

ու զիս չէք րնգուէէիր . իմ Է որ ուրիշ մէկր իր 



250 ՈհՆՏՈՈՈւ Ը»Տ ՕՈ»Լ.ՀՄւ/սՈԻ 

44 անունովը գայ յ ա՚1ւիկաւ պիտի րնգունիռ : ՚Հ^ու^ք 
րնտոր կրնաք )աւ ատաւ ) որ իրարմէ ւհւաւ ր 
կ՝աո^նէվ> . 1ւ ան փսյո^քր որ մէկ \* ք ստու&մէ*ն է , 

45 չէվ> վէնտււեր % \)՝ի կարծ^է^ք թէ ես ձեզի Հա^ 
Սար ամրաստսՒնու ի1 իւ՚ն պիտի ր՚նեմ Հ^օրր . կա/ 
^կշ որ ձեզբ Համար ամրաստանա ի1 իւհ կ՝/էնէ յ 

46 \\^ոփաէսրլ որա՛ն գռւռ յա սասաձ էօ : լք ասն 
զի իժէ որ գուռ \)՝ոմսէսին Հաւատայիռ , էէնհի 
***Ն ա ի տ ի Հաւատաւիք . ի՛նչու որ ս/նիկաւ ի՚ն&ի 

47 Համար գրեց : \\այչյ ԹԷ որ անոր գրաձ՚ներու՚ն 
չէք. Հաւատար , իմ իւօսքերուս էւստոր պիտի 
Հաւատաք : 

1 –քրիստոս Հինգ Հագար Հոգի կր կերակրէ Հինգ Հացով ու երկու ձուկով . 15 ա " բանիս 
վրայ մարգիկ կ՚ուգեն թագաւոր ընել գանիկայ . \ ($ բայց Հիսուս անոՆց քովկ՚Ա ետ կշ 
քաշուի , ու Հովան վրայ քալելովՀ իր աշակերւոներուն կ՚երթայ . 2$ կր յանգիմանէ 
իր բոլորաիքր գիգուողներր , ու ամկն մարւՌաւոր շաՀու Համար իր խօսբր մնւիկ րնոո^ 
՚1ւԼրր . 32 ^ օօւ-յրէէ թհ Ւ^՚֊ԲԸ. Հոգե֊որ կերակուր է/ Հաւաաաչյեալներուն ւ ()(յ քԼս/ւ/ւ 
աշակերտներ իրսէ֊Ն կր գատոլին ւ 6§ Գ\եարոս կր գաւանի գԳիսուս ւ 70 &ուգան --- 
աանաւ կ՝անուանի ւ 

\ \\ս րաներէ^ն ետրր Լ^իսուս 1 \*աւքոեայի այ»ր+՝1 
2 $իրերիաւի Ծոմուն ասն գի ի կոզմր գնազ ♦ լ^ճ. ա^ 

նոր ետէւէս շատ ժոզոզուրգ կ՝ երիժար . ինչու որ 

կր տես՚նէէէ՚ն ան Հրաշիթն երբ որ Հիւսւնգներուն 
Օ զրաւ զ րնէր ։ |^ւ \\իսուս ւեռր ե/աւ յ ու Հոն 
4 նստաւ իր աշակերտներուն Հետ մէկտեզ ։ \քւ֊ 

ձ^րէիզ զատկի տօնր մօտ էր ։ 
5 (ձիսուս երբոր Հհ աչ^քերր գեր մերզուզ ) ու տե^ 

սաւ որ շատ ժոզոզուրգ կու գար իրեն , րսաւ 

Փիւրպպոսի՚ն . \\ բ ւսկիզ Հազ հ^աիւու ասն ե՛ն ո որ 
ատոնռ ուտեն ։ (1/՛– աս Գ Ր ս էր զանի կա ւ փոր^, 

ձելու Համար . ռսհւզր ի՚նրր գիտէր ի՛նչ պիտի 
7 ր՛նէր ։ ) Փիմււզսրա պատասխա՛ն տուաւ անոր ♦ 

\շրկու Հարիւր գաՀեկսՒնի Հազ ատո՚նո Հերիք 
8 չէ ) որ ամէն մէկր օ/ք» մր աո^ւէ ։ ^ր աշակերտ^. 

ներկն մէկր՝ \\իմոն ^\Լ ար ոսի՛ն եզբայրր \Հ1/զ րէա^ 
9 սք րսաւ իրե՛ն ♦ Հ^ոս մէկ պատա՛նի մր կաւ յ որ 



<1՝ԼՈ1՝Ի՛ /\ 251 

կինդ գարեգէն կագ ու երկու ձուկ ունի . րսւ/գ 

\0 անոնօ քէ՚նչ պիտի րլլան այգչափ մարգոզ ։ \՝ւմլ 
\\ի սաս րսաւ ♦ ՚՜կստեգաոէբ աւո մարզիկր . 1ւ 
ան ա Լոր շատ ի/ ոտ կար > ու մարդ իկր ՚նստան 

11 թուով Հի՛նգ Հազարի չափ ։ \քւ Հ\իսուս Հաոե^ 
րր աուաւ ու գոկագաւ ) 1ւ աշակերտներուն բաժ^, 
՚նեզ ♦ աշակերտներն ալ սստոզներուն ♦ ՚նոքնաէս 

12 ալ ձուկերէ՚ն՝ որ չափ որ ուզեցին ։ \\ւ երբոր 
կշտագան ) րսաւ իր աշակերտներուն ♦ ^ոզմե^ 
զէվ> աւելցած՜ կտորուանքներր՝ որ բան Ար ձկոր^ 

13 սուի ։ \\ւ ստի մոզւ/եզին յ էւ տասուերկու կուլ աք 
լեզուզրն աս կոնգ գարեգկն ՀագերԷն ՏԳաշաֆ. կր֊. 

Ղդ տորուանմներր , որ ուտոզներէն աւելցաւ : \՝ւ՚կ 
մարգիկր երբոր (ձիսուսին րրա& Հրաշքր տեսան ) 
կ՝ րսէի՚ն քմէ յ \^սիկայ է ՜ճշմարտապէս ան մար֊. 

15 գարէն՝ որ աշխարՀ պիտի գար ։ \շլ (Հիսուս 
գիտնալով որ պիտի գան զիԿչքր ւափշտակԱն՝ որ 
ղբնլար թագաւոր րնե՚ն ) նորէն մթնակ լեռր գր֊ 

\(յ՚1էաչյ « Ո^ երբոր իրիկուն եգաւ ) իր աշակերտ֊ 

\յ՚1ւերր ծովեզեր որ իԳան ♦ |^է ՚նաւր մտնելու/՝ &ո֊ 
վու1ւ մկկալ կոզմր \\ափաոՅնայու մ կ՝ ՝ե ր թ ա յ ին * 
ք֊ արգէն մութեր կոխեր էր , ու (ձիսուս գեռ 

18 իր^՚նչյ եկած՜ չէր . \^ովն ալ Հովին սաստիկ փր^ 

19 ^հէէխ տավնուվըայ կ՝րլըար ։ Հ\ւ երբոր իմի ոա֊. 

շելով ^րսանուկրնգ կամ երսուն ասպարէգի Հափ 

գաւյրն , տեսան \\իսուսր որ հ^ովուն վրսււէն 

ոալելոմ նաւուն կր մօտենար ) ու մախգան : 

20 \\ ա յց Ւ^՚-ՔԸ. Ը սսյլ անոնչյ . \հա եմ՝ մի՛ վաիւնպք ; 

21 \Հն ատենր ուզեցին գան ի կա յ նաւր աո՚նել ♦ և. 
շուտ մր նաւր ան երկիրր Հասաւ ուր որ Լքեր֊, 
թաւրն ։ 

22 Հ^ետէւեալ օրր՝ ժ ոզովուրգր որ հրովուն մկկալ 
կոզսն Էր , 1ւ տեսեր Էր որ ուրիշ Կայլակ ձկար 
կոն ան մէկէն ՝ի զատ՝ որա՛ն ւէէք անոր աշա֊. 
կերտներր մտեր էի՛ն . 1ւ որ Լ\իսուս իր աշա֊^ 



2Ց2 ՇԻԵՏՈՐՄԵ ՈՍՏ ՕՈԼՀՇՆ՚ՆՈհ 

կերտսերուն Հետ սաւակր ստահ՜ չէր ) Հապա 

23 սրեաե անոր աշակերտներր գառեր Էրն ♦ ( \ ճ ՝*աւո 
ՀՀիբերիայԷն ու րրշ սաւա1յներ եկան աս տեոէա 
ւ/օտ՝ ուր որ Հգէրոշը գո-^անա/ոգը Հագր սերեր 

24 էր" * ) V*՛՛ ա՜ւոեսբ ժոոոգուրգր տեսնեյոգ քժէ ոչ 
Լ\ի սուսր Հոս է ^ ոչ աւ անոր աշակերւոներր , 
րրեսո աւ նաւերր մտան ու եեան \\ափաոհւայուս 

25 \\իսուսր ւէւհաո 1աւու ։ Հ\ւ երբոր անիկա յ ծ ոգուն 
ւ/Էկայ գք*ս գտան յ րսիՆ անոր ♦ \\ ճլ ոբբի ճ ե՞րբ 

26 եկար գուն Հոս ։ ԼՀիսուս պատասխան տուաւ 
անոնս՛ 1ւ րսաւ ♦ ՚յՎշմւսրիտ ՜ճշմարետ 1լ րսես 
ձեգի * ՚\\ուվ> ո (ա կր մւնտո-էռ՝ չէ քժէ անոր Հա^ 
մար որ Հրաշքներ տեսար ^ Հապա անոր Հասար 

27 որ Հառերէքն սերաբ ու կշտագաբ ։ *\* ա շԼ՚+ գոր^, 
հեգէռլ չէ քժէ կորստական կերակուրրն Հասար , 
Հապա աս սերասուրրն Հասար՝ որ յաւիտեսա^ 
սան սենաո սէշ եր սնայ յ որ անիկայ \\րգրն սար^ 
գոյ ձեոի պիտի տայ . ինչու որ *Հայր \* ք ստուաԾ 

28 գա՚նիկայ (յնռեգ ։ \*Հն ատե՚նր րսէւն անոր . ^°՚նչ 

29 րնէէնք՝ որ \* ստու&ոյ գորհվլերր գոր&ե՚նօ ։ ^\ա^, 
տասիւան տուաւ ԼՀիսուս ու րսաւ անոնգ ♦ \* ք ս է 
\* ք ստու&ու գործեր > որ անոր իւրկաԾրն Հաւատար ։ 

30 ք*սՔե անոր ♦ \\աւո գուն 1*՚եչ ՛նշան ե՝ րնես՝ որ 
տեսնե՛նք ու ռեգէթ Հաւատսհյբ . ի նչ եր գործվես ։ 

31 \\՝ եր Հայրեյւր անապատի՛ն մէ9 մանանան կերան , 
ի՚նտոր որ գրուաԾ Է ♦ \^րկիզոէս Հագ տուաւ ա^, 

32 ՚նռնգ՝ որ ուտե՛ն ։ \քւ֊ \\իսուս րսաւ անոնգ ♦ 7ՎՐ7հ–՜ 
մարետ ՜ճշսայւիտ կ՝ րսես ձեգր , յժ Է \\՝ոսսէս չը֊, 
տուաւ ձեգի եր1ւնաւոր Հագր , բո՛ա Ր" Հրայրս կու 

33 տայ ձեոի ՜ճշմարիտ երԱնաւոր Հաոր ։ ^<նչու որ 
\* ք ստուե–մէ գՀ»֊**ֆ՛ Հաոր ան է՝՝ որ երկթնքէքն կբֆ֊՛ 

34 ՚եէ , ու աշէսարՀիս կեանբ կու տայ ։ \\ւստի ր~ 
սի՛ն անոր . ^^7՛՝ ասՂքն ատե՛ն ատ Հացր սեզի 

35 աուր ։ \^Լ– Լ)իսուս յւսաւ անոնգ * \հս ես կեսագ 
Հագր ♦ ան որ ի՚ն&ի կու գայ յ երբէո պրտի չա^ 



<1՝ԼՈԻ1" />. 253 

նօթենայ . 1ւ ան որ ին&ի կր Հաւատայ , պիտի 
36 չձարաւի : Ռ"//# լ ս ձեզի ըսի , որ դուք զիս 
37 տեսւսք ալ ու չէվ* Համատար : \Հն ամէխր որ 

Հ^աւրր ինձի կու տայ , ին&ի պիտի գայ . 1ւ աս 

որ ին&ի կու գաք յ բնաւ դուրս պիտի չհանեմ՝ : 
38 ինչու որ ես երկինքէն իիյյ , չ^ /էք է /ոՐ կամքս 

րնելու ) Հապա անոր կամքր որ զիս խրկեդ : 

39 1/^ զիս (սրկ"" ՚Հ°ՐԸ. կ աւ (քը աս Է ո ր ) ա<ս ա մԷնր 

որ ինքր ինձի սէուաւ՝ չկո ր ս րնչյ րն ե մ՝ անկէ , Հա^ 

պա անոր յարա թ իւն առնել տամ՝ վերղիհւ օրր : 
40 ՝\Հանզի ղիս խրկոդին կամքր աս Է ) որ ան ամէ^ 

*սթ որ կր տեսնէ \\րղին ճ և– կր Հաւատայ անոր , 
///// իա են ական կեանբ ունենաք ♦ ես ալ անոր յա^ 

րուեմիւն աոնեւ տամ՝ մերշրն օրր ։ 
41 \\ւստի Հ^րԷաներր տրտու՛ն^ կ՚րնէին իրեն Հա^ 

մար , ինչու որ րսաւ Թէ յ 1/" եմ՝ երկինքէն 

42 իիս^ Հ ա ՅԱ * 1**– Կըսեի՛" ♦ \՝, ս իկ ա յ (ձովսեփին 
որդին \\իսուսր չէք , որուն ՀսքյՐՐ Ոէ – մ՝աւրր մենք 
կր ՜ճանչնանո ♦ ուրեմն թնչպէս 1լ րսկ ասիկա լ 

43 Թէ , \քս երկքւնբէն իքս՛/ ։ ^\ատասիւան տուաւ 
(ձիսուս՝ ու րսաւ անոնս ♦ Հգրտունշ^ մի՛ րնէք մկ~, 

44 քաոսիս ։ \\՝էկր չկրնար ին&ի դալ յ Թէ որ զիս 
իյրկոզ *Հայրր անի կա ւ չքաշէ ♦ ու. ես անոր ( /ս յ ^ 

45 րուքմիւն առնել պիտի տամ՝ մերկին օրր ։ \\՝ար^ 
գարէիո ւ/է9 դրուահր է . |^^ աւ/էնքն ալ \ Պ ,ս֊ 
տու&մէ սորմահ պիտի րլլան * ան ամէնր որ 

46 ՚Հօրմկն կր լսէ ու կր սորվի ) ին&ի կու գայ ։ ՕՀ^ 
թ է մէկր ձ^այրր տհսած է ) եեմէ ոչ ան որ \՝,ս֊ 

47 տու&մէն է ) անիկայ *Հայրր տեսաձ է ։ քՀշմա^, 
րիա ՜ճշմարիտ կորսեմ՝ ձեզի քմէ ) \*ն որ թն&ի կր 

48 Հաւ֊ատաւ > ւաւ իտենական կեանր ահյի ։ \հս ես 

49 կենազ Հազր ։ ՚^եր ֊* է ա։րերր անապատին մէշ 

50 մանանան կերան , ու մեռան ։ \^ ս Հ ան Հաւյր 
որ երկիԿ/բԷն կ՝ իԳնէ յ որ եքմէ մէկր ասկէ ուտէ , 

51 պիտի –ւԱոնի ։ \հա եմ՝ կենդանի Հացըլ ո ր եր^ 



254 ԱհԵՏԱՐՄս ՈՍՏ ՕՈԼՀՄսնՈԻ 

52 կինքէն իքայ : \ձ՝է որ մէկրլ աս Հացէն ուտէ , 
րա իտեան պիտի ապրի . էւ ահ Հացր որ ես պի֊ 

աի տամ՝ իմ՝ մարմթես Է , որ ես պիտի տամ՛ 

աշխարհիս կենացր Հասար : 
53 \ Պ , սո Ր վր ա 1 ձ֊րէաներր իրարու Հետ կր վի՜ՃԷին՝ 

ու. կ՚րսէին . \Խաոոր կրեայ ասիկայ \֊ մարմինր 
54 մեզի տալ ուտելու : Հ^ոկ \\իսուս րսաւ անհնց . 

յՀշմարիտ ճշմարիտ կ՝րսեմ ձեզի , ք<)՝^ որ \\ր֊ 

դւոյ մարղոյ մարմինր չուտէք , 1ւ աեոր արիւեր 

չխմէո , ձեր անձերուե մէֆը կես/եք չէվ> ուեե֊, 
55 նար : \\վ որ իմ մարմթես ուտէ , 1ւ իմ՛ արիւես 

իյլքէ յ ւաւիտենական կեանռ կ՝ ունենաք յ ու ես 

աեոր ւարուքմիւե աո-Սել պիտի տաս վերշյրն 
56 °ՐՐ ։ \*Աք1ու. որ իմ մարմինս ՜ճշմարիտ կերա֊, 

կուր է յ և֊ իմ արիւես ՜ճշմարիտ րմպելէք է : 
57 \*ն որ իմ մարւֆ Հ 1ա կ ուտէ , 1ւ իմ արիւես կր 

իւմէ յ անիկաւ իմ ներսի դիս կր բեակի՝ ու ես 

58 աեոր ներսի գին * Հ՝սչ ա է Ա ո ր կենդանի *Հ ա յրը 

զիս իւրկեզ ) ու ես կենդանի եմ *Հ°րը ձեո-քովը , 

այսպես ալ աե որ զիս կ՝ ուտէ , ինբն ալ իմ ձեու֊, 
59 վ> ո վ ս կենդանի կր մեայ : \\ս է աե Հացր որ 

երկինք է՛ն իՀաձ է . չէ թէ ինտոր որ Հայրերնիգ 

մանանան կերան՝ ու ւ/Լ ո աե . ով որ աս Հացր 

ուտէ , ւաւիտեան պիտի ապրի : 
60 V," բաներր զրուցեց ժողովարանին մէ^յչ երբ֊, 

որ \\աւիաոնա։ու մի մԷ9 կր սորվեց րեէր ։ 
61 1\ւ աշակերտներէն շատերր երբոր լսեցին յ 

րսին • \\փստ է ատ իւօսթր յ ով կրեայ ատոր մր֊, 
62 տիկ ըսել ։ ԼՀիսուս երբոր ինքեիրենր Հասկր֊, 

զաւ ) որ իր աշակերտներր աե բանին ^ամար 

տրտուեԳ կ՝րեեն , րսաւ անոնց . \՝ թ տիկայ ձեւԼ կր 
63 գա յ իմա կզեց րե է՛ ։ ֊Լա պա ք°^լ ղ1^1 ^"յ^ք՚ք > ր՛ V ՚^ք* 

տեսնէռ \\րզին մարդու որ ելլէ ուր տեգ որ ա֊, 
64 ո֊ա9 էր ։ ձ^ոգիէե է կենդանի րեոգը ) մարմթեր 

շաՀ մր չըներ ♦ ան խօսքերր որ ես ձեզի խօսեցայ ) 



65 Հ ո գՒ ոլ ֊ կեանռ ե՛ն ։ \\այց ձեր մէ^էքն կան ոմանք 
որ Հև՛ն Հաւատար . րնտու որ Լ\իսուս սկիռբէՆ 
գիտէր՝ քօ^է աք ես անոնր որ չե՚1ւ *//// ատ ար ^ 1ւ 

66 ոԱ է ւսս որ ղ^նքր պիտի մատնէ . \\ւ ղ րսէր ♦ 
\ Պ ք սոր Համար ձեզի րսի յ որ մէկր չկրնար ի*ն&ի 
դո՛ւ ) Թէ որ իմ՝ Հ^օրմէս տրուահր չրլլայ անոր ։ 

6/ \՝ ք ս պատճաո֊ոս իր աշակերտ սեր ուս շատերր 

68 ետ գաոթն , և. աւ իր Հետր չէի" պտրտեր : \Հն 
ատե՚նր \\իսուս էոասւս 1>րկաոին րսաւ ♦ \\՝իթ Է 

69 գուռ աւ 1լ ուոէքռ երքժալ ։ \\իմոն ^Հետրոս պա^ 
տասիւան տուաւ անոր . ^>^՛/» որ ու պիտի եր^, 
քմսհլռ ) գոսն ւաւիտենական կենաս իւօսռեր ու^, 

70 ՛սիս . լ^*ւ մէքնռ ՀաւատաոիՆռ ու գիտոանռ՝ քմէ 

71 գուն ես ՝\Հրիստոսր \^ստու&ոյ \)րգի*ն ։ Լ\իսուս 
պատասիւան տուաւ անոնո . \/*# ձեո տասուեր^, 
կուռգ չընտրեռթ ) ու ձեռմէ «»լ ւ/Լկր սատանաւ 

72 է յ \*,ս կ՝ րսէր իսկարիա/տառի \ֆիմոնեան Լհոլ^. 
գա էի՛ն Համար . ի*ն<*ու որ աՂւիկաւ Էր ) որ ոքւնբր 
պիտի մատնէր , ու տասուերկուռկն մէսն Էր ։ 

՚1՝Լ ե 

1 8/""" " 1/Ր ւանգիմանէ Էր աղզականնԼրան փաո ասիրու ք<) իւ ՚նր և. ւանգգնութիւնր • 
10 ՝\՝աւի։Լսւ։Լ՚1։ ԷքրուսաղԷմ՝ կ՝եւլէ տաղաւարակարաո աօնին . 14 աա՜&արէն մկ9 կր 
սորվԼցրնԼ ւ 40 ծ՝ ո Ղրվրգ ո ց գան աղա՛ն կարձէքները ՔրԷսաոսԷ վրայով^ « 45 Փ ա րԻ Ա ե֊ 
ղր.ր ԿՐ բարկանան իրենռ սաասաւորներոսե՝ ղանէկայ \րռնե ւնուն կամար , և֊ կր յանգէ^ 
մանեն ՚Հքիկոգեմհսր՝ որ ՀՀիսուսի կողմի կր բո^նէր է 

\շւ աս բաներէ^ն ետ1ւ Լ\իսուս *\^աւէւլեայի է/էշ 

կր պտրտէր ♦ ի՛նչու որ չէր ուռեր *Հրէաստա*նի 

մէշ պտրտի, յ սասն որ Հ^րէաներր որկոր րս֊ 

պւսն՚նե. կ ուոէիՆ : 

2 \շւ էԼ^րէաներուս տաոաւարաՀարառ տօնր մօտ 

3 էր ։ \\ւստի իր եորաւրներր րսի% իրե՛ն . \քլհր 

ասկէ ու ^րէաստան գնա . որ սու աշակերտ^ 

ներգ աւ տեսնես ռու գորԾոերգ որ կ րնես ♦ 

դ \Հնչու որ սէկր $կ ա 1 ո ր Ծա&կաբար րան մր րնէ , 

1ւ րնբր ւաւտնի րւլաւ ուոէ . իմ է որ գուն ատ 

բաներր 1լ րնես յ ք^կբոէոյոգ ա՜յէսարՀքքն ւաւտնէ ։ 



2Ց6 ՈԻԵՏԱՐՄօ աԱՏ ՕՈԼՀՄս՚հՈհ 

5 ՝^\Հա1ւղէ հր եղբայրներն ալ չէի՚ե Հաւատար ի^, 

րե՚ն ։ Հ^Ակ \\իսուս րսաւ անոնղ , \*ս ժամա^, 

՚նակս ղ եո֊ ՀասաԾ չէ . րաւղ ձեր ժամանակր միշտ 

7 պատրաստ է ։ \* թ շ(սարՀր ձեղ չկրնար ատել ^ 

րաւռ ղքա ղ՝ ատէ ♦ իՆչու որ ես ասոր վրա ւ ով կր 

8 վկայեմ՝՝ թէ իր դորձքերր չար ե՛ն ։ ՚\%ուք ելէք 

սւս տօ1ւիս . ես *ւ^**– չես ելլեր աս տօնիս , ի՛նչու 

9 որ իմ՛ ժամանակս ղեէւ լցուաձ չէ ։ \ Պ ^ս րսե/ով 

10 անոնս յ թնքր *\*ալէլեա մնաս ։ \\աւղ երրոր իր 
եորաւրներր ելան յ ետքր իՂյք1ւ ալ Լլաւ տօ՚նիՆ յ 
չէ իք Է ւաւտնի Հապա ղաղտուկ կերպով մր : 

1 1 | քւ .Լ^րԷաներր տօնին ատե՚նր կր մաաոաւէրս 

12 ո հ*^1Բր ճ ոլ – կրսհՒ^ս * 1\ Բ ՚֊Ր Է անիկա I ։ \հլ ժողո^ 
վուրղ րն մէշ շատ շշնշրւն կար ասոր մրայոմ ♦ 
ոմանք կ՚րսէթյ թէ , \՝,ղէկ ^է է * ուրիշներր 
կ՝րսէին յ ^2է յ Հապա ժողովուրգր կր մոլորղր^ 

13 *"է ։ \\ակաւն մէկր սՒնոր մոաւոս Համարձակ չէր 
իյօսեր՝ Հ^րէաներուն վաիւգն : 

14 \՝ ս Կ երրոր տօնր կէս եղաւ , ԼՀիսուս տաճար ր 

1 5 ելաւ ու կր սորվեղրնէր ։ \^ւ Հվաէասերր կր 
ղարմանայի՚ն ու. ղ րսէրն . \Հնտո ր ասիկաւ գիր^, 

16 վ*երր դիտէ յ որ սորմաԾ չէ ։ Լ^իսուս պատաս^. 
իւաս տոլ աւ անոնս ու րսաւ . \*ս մարդ ապե^, 
տութիւնս իմս չէ յ Հապա ղրս իյրկումէնս Է : 

17 ք<)՝Հ~ որ մէկր կ՝ուղէ անոր կամքր րնել յ պիտի 
գիտնաւ ***** վարդապետութեանս Համար՝ Թէ 
արղեօք \ Պ ք ստու&մէ բ է ) Թէ ես ինբիրմէս կր իւօ^ 

18 սիմ՝ յ \Հն որ ի՚նքիրմէն կր իւօսի ) իր ւսնձրն 
փաս որ կր մէնտո-է ♦ րա/ռ ան որ ղր՚Տտր իւրկողբն 
փաոքր կր մւնտո֊է ) սյնիկայ ՜ճշմարիտ է , 1ւ ա^ 

19 ՛հոր ռոմը անիրաւու թ իւն չկայ : \)՝ովսէս չյլ^, 
տուաւ ձեղր օրէ՚էւքր , ու ձեղյ/է մէփւ ալ չպա^, 

20 ^^/՚ °րԼքկքՐ ։ Հ^նչու կր մհւտո-էռ ղհ ս սպւս1ւնել ♦ 
պաաասիւան տուաւ օ ոոոսուրդր ու րսաւ . ՚|՝«– 
կայ քոլ Ղւերսգ . ով քեղ կր վհւտո^է սպսՒմնել ։ 



՚ՒԼՈԻւ» Լ՝ 257 

21 **\աա աս/սա՛ն տուաւ Լ^իսուս՝ 1ւ րաա ա՚նո՚նդ . 
Ս՝Հ^ գոր& սր դորնեդի յ ու ամէզոգ աւ դարմա^ 

22 բեր էո ։ \*,ՐԳ՝՝ \^՝ ու / ս է ս & ռ դր 13 ււիսւաւււ ի) իւ՚նր 
տուաւ . ( որ չէ թէ \)՝ոմսէսէ՚ն էր , Հապա ՚նաիւ^ 
՚նիւշներէքն ♦ ) ու շաբաթ °ՐՐ " ա Րգ կր 13 տփա^ 

23 աէյշ ♦ (<)՝^ որ շաբաթ՝ օրր մւսրդ թլփատութիւն 
կ՝աունէ՝ որ \)՝՝ոմսէսրն օրէ^կքր չքակուի ♦ ին&ի 
հո բարկանսւր որ ես շաբաթ՜ օրր ամբոդշ^ մարգ 

24՛ սր բժշկեդի ։ ^ՀՎ^Ր երնւդաԾրն պէս գատաս^ 
տաս սր՛ րնէռ յ կապա ար գար դատաստան 

ըսէք ։ 

25 լ^^/ ատե՛ն ր \շր ուս ադե մառ ի*ներ1՚ն ոմսհւր կ՝ Ր֊ 

սէի՚ն ♦ \^սիկաւ ան չէ՛ որն որ կր վէնտո ե՛ն սպան^, 
26 սեւ ♦ լ^ք. աՀա ւաւտնի սր էսօսր > ու բան մ՝ր չե՛ն 

րսեր անոր ♦ միթէ իշրյսհւներր դիտդա& ե՛ն թէ 
27 ասիկաւ ՜ճշմարտապէս ՝^\Հր հ ս տ ոսն է ։ Աակայ՚ն 

մենր ասրսաւ գիտենո ուսերս է . բայդ ՝\Հրհս^ 
28 տոսր երբոր ղս՚յ յ մէկր չգիտեր ուսկիդ է ։ \^լ 

Լ)րսուս ռանի որ սր սորդեդրնէր յ տաճարի՛ն մԷ9 

աոաոակեդ՝ րսեւոմ , յ^«ւ աւ գիտէռ յ 1ւ ուսեհո 

րո աւս *** լ գիտէռ ♦ ու ես իսռիրմէս եկա ծ չես* 

Հապա ան որ որս իւրկեդ յ ՜ճշմարիտ է յ որ անի^, 
29 ե 11 –՚1 դուր չէ.բ գոտեր : \հս գիտես ասրսաւ ^ 

ի՛նչու որ ես սհւկէ եմ՝ ՝ ) 1ւ անիկա ւ որս իւրկեդ : 
30 \\ւստի կր փ՚նտուէիՆ որ՛կոր բո՚նեւ ♦ բաւո մէ1/ն 

աւ իրեն ձեուռ չդարկաւ ^ րնչու որ իր ժամա^ 
31 սակր գեու Հասաձ չէր ։ \\ւ ժոդոմուրդէն շատ 

մարդիկ Հաւատադթյ իրե՛ն յ 1ւ կ՚րսէի՚ն ♦ ՝^\Հրիս^. 

տոսր երբոր գաւ , ասո՚նդմէ աւեւի *նշան՚ն1յր պիտի 

րնէ > որչափ որ ասիկաւ կ Տ րնէ : 
32 <\>արիսեռէէներր լսեդին ժոդոմուրդի՚ն աս շը~ 

շնՏիւնր անոր մրաւոմ ♦ ու փարիսեդի՚ներր և. 

ռաՀանաւապետներր սպասաւորներ իւրկեդրն յ 

ձօ որ դանիկաւ բունես ։ ^ոկ Լ^իսուս րսաւ ♦ ՝^\Հիչ 

մր ժամանակ ալ ձեդի Հետ եմ՝ ) ու կ՝ երթամ՝ 
17 



258 ւ՝,ԻԵտա՝/« ըստ օաԼ^ս՚Ն՚օՈՒ 

34 անոր՝ որ ղէս իւրկեղ ։ ^ս պիտի մէնտււէւչ ու 

պիտի չգտնէօ * 1ւ իմ՝ եղահ տեղս գուռ չէյ* 
35 կրեար գալ ։ |^> ատԱնր Հ^րԷաներր ոսի՛ն իրսւ^, 

րու ♦ \\ լր պիտի երթ՜սւյ ատիկւսյ , որ մսՂւռ ոքքնոր 

պիտի չգտնե՛ն ո . մի իմ Է Հէ.ի1 տււնոստստյ <^Լ ղիրու^ 

ցան եղահ^ներուն պիտի երթ՜այ , 1ւ Հեէմանոս^ 
ՕՕ ներուն պիտի սորմեղրնէ ։ 1՝՛°^ է ա՚ն իւօսքր՝ 

որ որա 1/1՛՛/ ♦ Հ^ս պիտի մէէւտււէռ՝ ու. պիտի 

չգտնէո . էլ, իւՐ Լւբսձ տեղս գուռ չԷ.Բ կրնար 

գալ ։ 
37 §օնի՚ն սերյէ մեՆ ո րՐ (Հի սուս Լայներ էր ) 

կ՝ աղաղակէր ու կր ս էր . Հծ՝է որ մէկր ծ արաւ է , 
38 ր* ո ՚1 թե&ի ՚/աւ՝ ու իտւ/Լ ։ \Հն որ էէնհ^ի կր Հսււսւ^ 

տայ՝ րնչպէս որ գիոԲՐ կրսէ 1 անոր ւիորէն կե՚ն^ 
39 գանի շուրի գետեր պիտի բղէսե՚ն ♦ \* ք ս րսաւ Հ^ո^ 

գիրն Հասար՝ որ իրե՛ն Հաւատաղողներր պիտի 

աոյնէրն . սասն ղի \\ուրբ Հ^ոգթն *քՀ»>աաֆ. չէր տա^ 

կաւրն , ի՛նչու որ (ձիսուս գեււ փաո ւա որոտ տսձ 
40 լէր ։ ք\՝*ողոգուրգէքն շատ մարդիկ աս իւօսռր որ 

տեղին | կ՝ րսէրն ♦ Հ^րաւղրնէ ասիկայ է սարգա^ 
41 րէ՚ս ։ ՀՀւրիշներր կ՚րսէին . \՝սիկայ է ՝\Հրիստո^ 

սր ♦ ուրիշներն սս կ՝ րսէքւ՚ն ♦ \\՝իթ է ՝^\Հրիստոսր 
42 1 իալիլեայ/քՆ կու գայ ։ ՚Հքք որ դիրքը կ՝ը"է թէ յ 

՝\Հրիստոսր ՚\±աւիթ–ի սերուէւդէքն ու ՚\\աւիթ ի՚ն 
43 եղած– գեգէն ՀՀեթլԷՀեմԷ՚ն կու գայ * \\ւստի 

ժողողուրգրն մէ9 երկպաո֊ակոլքմիւ՚ն եղաւ սհւոր 
/լ,գ կամար ։ \հլ անոնղմէ ոմանբ ուղեղ1ւն բռ՛նել 

ասիկայ ♦ բայս մէկր անոր ձեււռ չղարկաւ ։ 
45 Ո*֊ սպասաւորներր ՚նորէն եկան ոա^անայա^ 

պետներուն 1ւ ւիարիսեղքքներուն . ու ասոնք րսթււ 
46 ւսնոնւյ . \Հնչու անիկայ Հ»** չբերիք ։ "\ատաս^ 

իւսւն ատ1ւ իԿւ սպասաւորնելւր * \քրբէվ* մէկր աս 
47 մարդու՛ն պէս իւռսաձ չէ ։ \Հն տստե՚նր փարիսե^ 

ւյրներր պատասխա՛ն տուին անոնղ 1ւ րսթն . \\՝հ֊> 
48 թէ գութ ալ մոլորեւյաք ։ \^շխաՂւներ1քն կամ՝ 



<)՝ԼՈԻ1՝՛ Ը 259 

49 փարիսեռի՚ներէ՚ն մէկր ՝ է ւա ատագ անոր ♦ \\այգ 

աս ո ամիկ ժոգոմու ՐԴՐ՝ որ օրէ^նքր չե՛ն գիտեր յ 
50 ՚նգոմա*Ն ե՛ն ։ ՚^կիկոգեմոս րսաւ անո՚նգ ♦ ( որ 

ա*֊աՀ»ա.շ գիշեր ատե՛ն իրե՛ն եկեր Էր ) 1ւ անոնգմէ 
51 մէէխ էր • ) \)՝իթէ մեր օրէ՚նքր մարգ կր գատ1ք \ 

քսէ որ աո–ա\ ա՛նկ է բաս մր չլսէ ^ ե֊ չգիտնաւ եմ է 
52 ի՚նՀ կ՝ րնէ : ^\ատասիւան տուրն՝ ու. րսի՚ն անոր . 

\\՝ի1ժէ դուս ալ *\՝*–ալրլեաւգն ես * յչննէ ու սաւէ ^ 
53 ո բ 1 )՝ալրլեայէ՚ն մարգարէ չելլեր ։ \հլ ամԼ՚ն մէ~ 

եր որ տունր գնագ ։ 

1 ՝Հրֆ"քոս կ՝ ւսրձակԼ շնա թ Լան ւաԵցաՆքոյբո–Նուա& կի՚եո . ^2 կր րււրոև1– թ՝հ է՚նյքև է 
աշխարհիս Լոյսր , ու իր վարգապեաութիւնշ կ՝ արգարացրնէ . 33 \3.բրաՀասրն վրայ 

պւււրծ եՆոոո ՀրԼէո պաաասիյաե կու. ւոայ , 59 ՚՛ ՚^՚^Դ Ւ ^Ր վ՝ ա ՝ ո1 է աեո՚հո կաաաոու^. 

թեՆէն , 

1 |յճ. Լ)իսուս ՚^իթե՚նեաց լեո֊ր գեաց : ( 2 ) \\ւ 
աո տուանգ նորփյ տա՜ճարր եկաւ , 1ւ բոլոր ժո^ 
գոմուրգր հրե՛ն սու գար > ու րնբր ՛նստեր կր 

3 սորմեորնէր անոնո ։ \հլ գսլիրներր ու ւիարիսե^ 
որներր շնուքժեան մէշ բոՆուաօ՜ գնիկ մր բերեն 

4՛ անոր յ ու գանիկաւ մէշտեոը կալ՚ն1,ււր՚1ւ1.ւոմ ճ Հ^սի՚ն 
երե՛ն . \| արգապետ ^ աս 1լնիկր շնութ-էան մէ9՝ 

5 Ա՛ս մեգ^րր գորԾաԾ ատենր բոհւուեգաւ » լ^է օրի^ 

՛նար մէ9 \1՝ոմսէս մեգի պատուիրեգ ասան1լներր 

օարկոՆել * Հիմա գուն է^՚Նչ կ՚րսես ատոր Հա^ 

6 մար ։ \^ս կ՚րսէի՚ն՝ անի կա յ փորձելով ) որ անոր 
վրայ ամբաստանութ-իւն շև^լ»֊ *****–\յւ մր ունե՛նան . 
բայց (Հիսուս գէսվ ՝ ի վար եռելով՝ մւստովը գետ^, 

7 ՚նրն վրայ կր գրէր ։ \\ակայն երբոր մրա՛ն քւնկան՝ 
Հարչյրնելով իրեն , կեր ՚նայեգաւ ու րսաւ անոնո ♦ 
է^եզմէ անմեգ եգոգյլ աո–ա$ անիկայ քմոգ .րար 

8 ձգէ ատոր մրայ * 1^*– ՚նորէքն գէպ ՝ի ՚քար հ^ււե^, 

9 Հ Հ՝ գետնթն վրայ կր գրէր ♦ 1^ անո՛նո ***** լսե^, 
լոգ ու Հ\*Ն՝կ) իւո^մտանոէքն յսագիմանուելոմ՝ մէ~ 
կիկ մէկիկ գուրս կ՛՛ ելլէի՚ն , &երերէն սկսած՜ մքւն^ 
չււ ւետին՚ներր ♦ 1ւ (ձի սուս մի՛նակ մնաց , ու 1լնի^ 



260 Ա1՝Ն՝ՏԱՈ7օ ԸՍՏ ՕքՈԼՀԾՆ՚նՈԻ 

10 հր մէքտեգը կայնաք ։ \շւ Լ^իսուս սեբ ՛նայելու/՝ 
ու /յնիկէ՚ն գատ մէկր չտեսնելով՝ րսաւ անոր ♦ 
\Հ1/իկ՝ ուր ես անոսր որ ոու գրայոգգ ամբաստա^. 
՚էւուիժիւն և՝ րնէէէն ♦ մէկր վ>եգ + /լ /սաապարաեո : 

11 |/«֊ անիկայ րսաւ ♦ \\ ք ^Է^Ր՝ ՏՀ՚Ր * ոլ \\հ ԱՈ *֊ս 
րսաւ աեոր ♦ \^ս Աք/ +եմ գատապարտեր .բեռ , 
գնա՝ ու ասկէ ետե մեոբ մի՛ /լորձեր ։ 

12 1*/"7 ՝ \\իսուս ՚նորէս իւօսեգաւ ւսնոնգ՝ ու րսաւ֊ * 
\հա եմ* աշէւարՀի լոյսր ♦ ան որ իմ ետեւէս կա 
գայ յ իւաւարի մէշ պիտի Հ^թա/Է , կապա կե՛նաս 

13 1 ո 1 ս Ր ս/ոտր ունեււայ ։ \^սկ փար իսեգ բներ ր րս1/ն 
անոր ♦ ՚\\ուն ոու անձիգ Հասար կր վկայես յ 

14 վ*ու֊ գկայու1միւնգ ՜ճշմարիտ չէ ։ ^\ատասիւան 
սւու աւ Լ^իսուս՝ ու րսաւ անոնգ ♦ \քՏ՝*էււ ես իմ 
անձիս Հասար գկայեմ , ք***յշ Ր" գկայույժիւնս 
՜ճշմարիտ Է յ քէնչու որ գիտեմ ուսկիգ եկայ , 1ւ 
ուր կ՛եր/մամ . #»ս/#օ գուռ քէվէ գես՛եր ուսկիո 

1 5 կու գամ ^ կամ՝ ուր կ՝ ել/քլ) /սմ ։ ՚\\ուբ մարմրերն 
՚նայելոգ ո ա տաս տան գ յւնէռ . ես բնաւ մէկր չես 

16 դատեր * \\ւ քմԷ1ւ գ /ստելու աւ րլլամ ք իմ գա^ 
տաստանս ՜ճշմարիտ Է ♦ իքնՀու որ ես մի՛նակ չեմ , 

1 7 Հապա ես , 1ւ Հ^այրր որ գէս իւրկեգ ։ \\ւ ձեր 
օրէնոին մէԳ% ալ գրուաձ է (մ է յ \շրկու մարգ ու 

18 յկայու1միւնր ՜ճշմարեա է ։ \հա եմ որ իմ անձիս 
Համար կր վկայեմ , ու կր է/կամ էաե՜ի Համար 

19 Հ+աւրն ***Լ որ գե ս Է՚րհ^՚Յ Հ \$* ատե՚նր ոսհԽ սւ^ 
՛նոր ♦ \\ Բ ւ~ր Է յ*ու Հ^աւրո ♦ (ձի սուս պատասիւան 
աո/ աւ ♦ \\ չ գէս գիտէռ՝ 1ւ ոչ իմ Հրայրս » ես է 
որ գէս գիտնսւյիռ յ իմ Հրայրս ալ պիտի գիտ՚նա^ 

20 *ձիսուս աս իւօսոերր իւօսեգաւ գանձատունբ ք 
երբոր տա՜ճարի՛ն մէ9 կր սոբվեռրնէր . ու մէկր 
չցւունեգ գանիկաւ , ինչու որ գեււ անոր ժասա^, 
՚նակր Հսւսած՜ չէր ։ 

21 Ն՚Ղքր (Հիսուս ՚նորէքն րսաւ անոնը . լ^*# կ եր^. 



<1՝ԼՈԻ1" Ը 261 

իժամ՝ ու զիս պիտի վքնտո֊Էո . 1ւ ձեր մեզա^ 

զր մէ9 պիտի մեոհյիբ . ուր որ ես կ՝ եր/մամ ) 
22 դուք չէք կրնար գալ ։ \՝ ք սոր վրայ Հ^րէա՚ներր 

կ՚րսէի՚ն . \)՝իթէ ի՚նքզի՚նքր պիտի մեռչյրն/ք , որ 

կ՚րսէ թ՜է ճ \\ ՚ւր որ ես էլերիմամ ^ դուք չԼ\ր կրնար 
23 Գ ա 1 ։ 1/^ րսաւ անոնս ♦ ՚\\ուք սար էշն Էռ ) ես 

մերէք1ւ եմ՝, դուք աս աշիւարՀԷս Էռ յ ես աս աշ^. 
24 իւարՀէս չեմ՛» \Հեոր Համար ձեզի րսի Թէ՝ ՚^եր 

մեզազր մէշ պիտի մեունիք ♦ էւնչու որ եթէ չՀա^. 

սատար /ժէ ես եմ յ ձեր մեոառր ւ/էշ պիտի մեռ^ 
25 ^Ի-Բ ։ I*" աաոէհար րսրն անոր . ՚Հ^ուն ոմ ես » ճւ 

*ձիսուս րսաւ անոնս . ՚|՝» ՚նչ որ սկիզբէ՚ն ձեզի կր 
26 Խօսիմ : Հ՜ ատ բաներ ու1ւիմ ձեոի Համար իւօ^ 

սելու ճւ դատեւու » բայս ան որ զիս իւրկեզ յ ՜ճրշ^, 

մա բիտ է ♦ ճւ ես ի՛նչ որ իրմէ լսես ի ) անիկա ւ կր 
27 իւօսիմ աշիւսւրՀիս ւ/է9 ։ \*Հնոնք չիմաոան թէ 

Հ^օբբ Համար կր զրուզէր իրե՚նզ ։ 
28 \՝ ս կ Լ\իսուս րսաւ ա՛նոնս . \^րբոր \Հրդթն մար^ 

գոյ բարձրառրնէռ ) ան ատե՚նր պիտի գիտ՛նաք 

իմ է ես եմ գ ու. /ւնոիրմէս բան մբ չեմ բներ , Հա^ 

պա ձ^աւրս րնչպէս որ բնե^ի սորսեզուզ յ ա՛ն ա՛նկ 
29 կր Խօսիմ հ \^ւ֊ գիս Խրկոգը իմ Հետս է . Հ^աւրր 

զիս սՂւնակ չքմողուզ . թնչու որ ես միշտ անոր 

Հա՜ճեւի եզա& բաներր կ՝ րնեմ։ 
30 \քՐբ ո ր ասոնօ իւօսեզաւ , շատ մարդիկ իրե՛ն 
31 Հաւատաոին ։ |^> ատԼ՚նր Լ^իսուս իրե՛ն Հաւա^ 

տազոզ Հ^րէասերուն րսաւ. . \էՏ ճ է որ դուք իմ 

իւօսքիս մէ9 կե՛նաք , ՜ճշմարտապէս իմ աշա^ 
32 կերտներս կր/լուք ♦ 1^^– ՜ճշմարտութ՜իւնր պիտի 

գիտնաք , ու ա՛ն ՜ճշմարտութ՜իւնր ձեզ պիտի 
33 ազատէ է *1\ատասխան տոլի՛ն իրե՛ն , \\՝ե՚նք \Ն*~ 

րաՀամհ սերունդ ե՛նք յ ու երոէռ մէկու մր չծ՜ա^ 

ուայեռի^ւք ♦ դուն ի՚1ւաոր կ՝ րսես /Յ՜է ազատ պիտի 
ՕԴ Ր/լովԲ ։ ՀՀիսուս պատասիւա՚ն տուաւ անո՚նզ » 

քՀշմարիտ ՜ճշմարիտ կորսեմ ձեզի թ՜է ) \^մէ՚ն ով 



262 շիետարմս ըստ (5ՈւԼ–;ւ՝/ւ#՚սքո՝ 

որ մեոք կր գոր&Է յ անիկաւ մեով^ի ձ սա այ Է ։ 
35 1^ եաո֊ան ւուսնր մԷԳ յաւիտեան չմեար ) Բ ա 1 ռ 
36 որգին յաւ իա Լան կր մեայ : \\ւստի իմէ որ \\ր֊> 

գին ձեգ առատ րեէ > ՜ճշմարտապէս առատ պիտի 
37 ԸԷԼԱՀՔ ։ ԳփւեհաՐ որ \\բրաՀամի սերունդ, էք , 

բուտ կր մձետո-էո ղէս մեսռրեեւ , թե չու. որ իմ՝ 
38 իւօսռս ձեր ներսի գին տեգ չունի ։ \հա հ՛եչ որ 

աեսայ իմ՝ *Հօրս ռուքը ***1 կր խօսիմ՝ Հ Լւ գուռ աւ 
39 ի"ք "Ր տեսար ձեր Հօրր ռոմը՝ ա1 կ՝րեէռ ։ <$\ա^. 

տասխան տուրե ու րսրե աեոր ♦ \\՝եր Հաւրր \*,բ֊ 

րաՀասե է . րսաւ անոեռ ԼՀիսուս » քժէ որ \*որա^, 

Համին որդիքը ըլւպյիք > \՝,բր ա Հ ասՈւ<ն գ ո րձք ե րււ 

40 սլիաի գոր&էիռ ։ \\այռ Հիմա կր վւետռէռ րս^ 
պաենել պիս , ա%ա%կ մարգ մր՝ որ ձեռէւ ՜ճշմարտու^ 
րհիւե խօսեռաւ յ որն որ \^ստուԾմէ ւսեռի ♦ |^/»~ 

41 րաՀաս ատ բանր չըրաւ ։ ՚\\ուռ ձեր Հօրր գորհ^^, 

ռերր սրեէռ * ան ատենր րսրե աեոր ♦ \\՝ենռ 

պոոհւկութ-ենէ չենռ ենաԾ . մսեր մէկ Հ^աւր մր 

42 ուեխեր՝ »»յ» ^ \՝ ստուա& ։ \\իսուս րսաւ անոեռ . 
(ծ ճ Է որ \^ստուաօ՜ ձեր Հ^աւրր րլլար , պիտի սի^ 
րէիռ օրս » ինչու որ ես \^ստուձ^մէ եւ այ՝ ու եկաւ . 
1ւ չէ իժէ ես ինոիրմէս եկայ , Հապա անիկաւ ղէս 

43 Ւսրնե՚ւ ։ \*եչու գուռ իմ՝ ռոուռուահվչս չէ.ր Հաս^. 
կրեար ♦ աեոր Համար որ չէվ* կրնար իս խօսրս 

44 մտիկ րնեւ ։ ՚\\ուռ Հ^-հ Հօրմէն \)ատաեայԼն էռ , 
ու. ձեր Հօրր բաոձանռր ս ուղէօ ընել . անիկաւ 
սկիռբէն Հետէ մարդասպան էր , 1ւ. ՜ճշմարտու^ 
խհեան մէ9 չկեռաւ ^ ինչու, որ աեոր ներսի դին 
՜ճշմարտուխՒիւե չկա/ ♦ երբոր անիկաւ ստուիՒիւե 
իւօսի յ բուն իրե*եներ1ք1ւ կր խօսի ♦ ռանդի անիկայ 

45 ստախօս է և. աեոր Հաւրր ։ \\այռ որոմՀետեւ ես 
՜ճշմարտուքմիւն կր խօսիմ՝ , ին&ի չէ^ր Հաւա^, 

46 տար ։ ՚^եռմէ ով կրեայ զիս յանգիմանել մհղ^ 
ռի Համար ♦ ի ս կ Թէ որ ես ~ճշւ1արտութ^իւե կր 

47 իւօսի մ՝ ՝ ) ինչու ին&ի չէ.ր Հաւատար ։ \Հե որ \*,ս֊– 



«ՒԼՈՒ1» Ը 263 

տու&մէ է յ \^ստու&ոյ խօսքերր մտիկ 1լ րնէ ♦ գուք 
ա՛նոր Համար մտիկ չէք րներ , որ \^ստուձմէ չէք ։ 
48 Պատասխան աո/ //// Հ^րէսհտերր՝ ու րսի՚ն սհւոր . 
1^7^ Հե՞՚էՀբ Ը սե Ր ՚Ռ*Կք ) թ՝է գուն \)ամարաւքի ես՝ 
49 *«- 7^ /ք"՛/ յ* ոլ ֊ ՚ներսգ ։ (Հիսուս պատասխան 
տուաւ I֊ »<»***֊ , իմ ՚ներսս գեւ չկայ յ Հապա ես 
իմ Հրայրս կր պատուեմ , 1ւ գուք զիս կ՝ա^ 

50 ՚նարգէք ։ իսկ ես իմ փառքս չեմ փ՛նտռեր . 

51 կայ 4՚.$է "/՚ 4^ փնտռէ , //ււ ^ գատէ։ յՀշմարիտ 
՜ճշմարիտ 1լ րսեմ ձեզի . ք<)՝^ «7» մէկ/* իմ խօսքս 

52 պաՀԷ , յաւիտեա՚ն մաՀ պիտի չտեսնէ : |^> ս/^ 
տենր ^Հրէաներր րսի՚Ն անոր . *Հիմա գիտցա՛նք 
որ յւ ոլ – ՚ներսգ գ1ւ կայ ♦ \^բրաՀամ մեռաւ ու 
մար գար Է՛ն երր . ճւ գուն 1լ րսես ) \ձ՝Է որ մէկր իմ 
խօսքս պաՀԷ ) ւաւիտեան մաՀուսհւ Համր պիտի 

53 չաոհւէ : \)՝իթէ գուն աւելի° մեձ ես մեր Հայր 
\^ ք բրաՀասՂխ ճ որ մեռաւ * ու. մարգարէքներն «*»լ 

54 մեռան . գուն քեգ ով 1լ րնես ։ Լ\իսուս պա~ 
տասխան տուաւ ♦ \(Տ՝Է որ ես խնքզ1ւնքս փառա^ 
ւորեմ յ իմ փառքս բան մր չէ . իմ Հրայրս է որ 
ղիս կր փառաւորէ ) որուն Համար գուք կ՝րսէք 

55 թէ՝ \)՝եր \՝ ք ստուաեն է ♦ |յէ ա՛նի կայ չէք ՜ճա՛ն չ~ 
՛նար . Բ ա 1՚յ ես գիտեմ ա՛նիկա յ ♦ ու թ՜է որ րսեմ 
թէ ա՛նի կայ չեմ գիտեր ) ձեզի պէս ստախօս 
պիտի րլլամ . Հապա ես գիտեմ անիկա ք ) 1ւ ա^ 

56 ՛նոր խօսքր կր պաՀեմ ։ ՚^եր Հայրր \^բրաՀամ 
ռանկաոաւ իմ օրս տես՛նելու ♦ ու տեսաւ 1ւ ու^, 

57 րախառաւ X իսկ *Հրէաներր րսի՚ն սհւոր . ՚Հ^ուն 
տա կա լի՛ն յիսուս տարեկա՛ն չես , \՝բրաՀամն ալ 

58 տեսար ։ (յիսուս րսաւ ա՚նո՚նց * քՀշմարիտ ՜ճըշ֊ 
մարիտ կ՝րսեմ ձեզի , ^բրաՀամի՚ն րլլալէխ առա^ 

59 եմ ես ։ |^> ատե՚նր քարեր վերցուցխՐ որ սհւոր 
մրաք ՛նետե՛ն . Բ ա յց (Հի սուս ձա&կուեցաւ **>1»՝1շ 
ագփ^Հէ՚ւ ) 1լ սհա՚նռ մէֆէիյ ա՛նցնելով՝ տաճարէ՚ն 
գուրս ելաւ , ու այսպէս գնաց : 



264 ԱԻԵՏԱՐՄե ԸՍՏ ՕՈւԼ-ՀՄս՚սՈԻ 

I ^Լրէ-սւոռ ՝ի ձնէ կոյրին աչքերը կը բանայ ։ 8 Ա^՛ բժշկուաձ– մարգը փարիսեըւոց կը 
տարուի , 13 "րոնք բարկանալով՝ գա րս կ՛ընեն ղանիկայ իրենց ժողովարանին . 35 Բ՛՛ԱՅ 
Հ\խա։ •• կ՝ ընգոլնի ղանիկայ ■ ու. ան աէ կը կաւատայ անոր ։ 39 վ-րիսաոս ղորոնռ կը 
ւոլ-սաւորէ է 

1 Հ\ւ երբոր կ՝ անո՚նէր յ սէկ մարգ մր տեսաւ կուր 

2 եՀնահ՜ . լ^Հ. հր աշակերտներր Հարռուոին իրե՛ն , 
ու րսի՚ն . \\\աբբի՝ ո բուն՛ն է մեգքր ) աս որ՝ քմէ 

3 հր ծ՚նոցացր յ որ անիկաւ կոյր Ծնաւ ։ ^Հատաս^ 
էսաե ււ։ա ւա (Հհ սուս . () ՚ չ ատ որն է մեոքր , ոչ 
աւ հր ձ՚նողացր ♦ Հասլա՝ որ էստուհ՜ու գոր&ռերր 

4 ատ որ սրաւ յա ւ ա՛ն ի րւլան ։ ՝֊\Հասի որ ցորեկ է ^ 
աէտբ է որ ոէս հւրսոորս գորԾոերր գործեմ . 
գիշերր հու գաւ , որ աս ատենր մէկր չկրնար 

5 գոր^եւ ։ ^\Հանհ որ ես աշէսարՀի մէշ եմ , աշ^ 

6 իւարՀի քուսն եմ ։ \^րբ ո ր Ա՛ո րսաւ յ իժուբաւ 
գետքւնր > 1ւ /ժուրոսր կաւ շրնեռ յ ու ան հաւր 

7 եոյյրի՚ն աչքերուն Սրաւ &եփեռ ♦ |>#ւ րսաւ անոր . 
*\Հնա ւուացուէ \\եւոսամհ աւաոանրն մէտ , ( որ 
\\1րհուաե– հր թ-արգմանուի . ) ուստր գ1ւառ ու 

8 ւուաոուեոաւ յ եկաւ ու հր տեսնէր ։ ^ոկ գրա^֊ 
ցիներր՝ 1ւ անոնբ որ առա^ուռ տեսաԾ էհ՛ն ռա^ 
^"է^յ "Ր մհւ.քաԽցկա% էր , կ՝րսէի՚ն . \^սիկայ չ/քր 
որ կր ՚նստէր հւ կր մուրար . ոմանք կ՝ րսէրն , 

9 \Հեիկայ է . ՀՀւրիՀներր կրսէի՚ն , \Հնոր ՛նմա՛ն ՀՀ 

10 է ♦ յ-1 /՚^^ կ՝ը ս էր թէ յ Ե" ^՝ ։ \իոտի րսի՚ս 
հրե՛ն ♦ Հ^աաա ի՚նտհ՚ր բաոուեսան ոու աիքերգ ։ 

I I \՝^ԿԲՐ պատասխան տուաւ ու րսաւ . (\իսուս կո^ 
չուաճ մարդ մր կաւ շքւնեռ ) ու աչքերս Ծեւիեց , 
/ւ րսաւ ի՛նձ ի ♦ ( |Հ^/*// \\ելովամի աւազա՚նր ու 
ւուառուէ ♦ /ք«/ *//# գառի ւուաոուեոաւ ու կր տես^. 

12 Կւեմ ։ \^ւ րսի՚ն իրե՛ն ♦ ք)Գ^ւ ^ անիկայ . րսաւ 

աԼոն* ♦ ՀՀեմ գիտեր ։ 
1 3 Փարիսեցի՛ներ ա՛ն տարթն ղանիկայ՝ որ ատե՛նով 
14 ^//՚ 47* ։ 1՝^ շաբա1մ օր էր՝ երբոր (ձի սուս կա^, 
15 է« շի՛նես , #»է անոր աչքեր ր բառաւ : *\յորէս 



«ՒԼՈԻ1» ք<)՝ 265 

փարիսեոի՚ներն աւ կր Հարորնէի՚ն իրե՛ն յ քմէ ի՚ն^. 
տհր կր տեսնէ . անիկաւ աւ րսաւ անոնո . \\աւ 
գրաւ աչըերուս սրաւ , ու ւու սոյա Լտսւււ 1ւ կր 

16 տեսնեմ՝ ։ \* ք սոր մրայ փարիսեոիներէ՚ն ոմանբ 
1լ րսէի՚ն . \ Պ Ն մարգր ^ստու&մէ չէ ) ի՚ն չու որ 
շաբաթ՜ օրր չպահեր ♦ ուրիշներբ 1լ ՝ բսէի՚ն ♦ Հ՝^ն^ 
տոր կր՛նա յ մեոաւոր մարգ մր ասանս Հրաշվ/ներ 
րնեւ . ու. մէԳեր՚նի՚ն երկպառակութ՜իւն կար Հ 

\ 7 *Լյոր1քն րսին սուրբն ♦ ՚\\ուն ի նչ կ՝ րսես անոր 
Համար՝ որ ոու աչ^քերգ բաոաւ * ան աւ րսաւ 

1 8 թէ * Մ ա ՐԳ ա րէ ՀՀ 11 է ։ Ի ս Կ Արկաներ ր չէի՛ն 
Հաւատար անոր Համար՝ քժէ կուր էր ու բառուե^ 
ռաւ , մրնչև. որ ան աՀվ>ր բաոուահ 1ւն հհյոոքր 

19 կա՚նչեոի՚ն . լ^ճ. անոնո Հա բո ոլորն ու րսք/ն . \*քս 
է ձեր որդրն , որուն Համար գուբ կրսէօ քմ է 
կուր &նաւ ♦ Հապա Հոմա բնտոր կր տես՛նէ : 

20 \*Հւ* ո Ր ե^նոոքր պատասիւան տուրն անո՛նո ու. ր^ 
սին * *\*իտենռ որ ասիկաւ Է մեր որգէէն , 1ւ որ 

21 Ւ^^ՔՐ ն ո 1Ր &հաւ . \\աւռ Հիմա քէնտոր կր տես՛նէ , 
չենբ գիտեր յ պամ Թ՜է ոս բաոաւ ատոր ա\քերր » 
սՂ/նբ չե՛նբ գիտեր ♦ ինքր չափաՀաս է , իրե՛ն 
Հարռուոէո ♦ Թ Ո Դ Ի^֊ՔՐ ի՚ օս ի իրե՛ն Համար : 

22 \՝ ք ս րսի՛ն անոր հ^նոդքբ յ ձ^րէաներէքե ւքաիւնաւ^. 
՚նուն Համար ♦ ոանպէ Հ^րէաներր միաբան Հա֊ 
ւանութեամբ որոշեր էի՛ն որ ե/մէ մէկր ա՛նիկաւ 
վՀրիստոս ոաւա՚նի , մոոոսարանէն գուրս ձգուի : 

23 \\ սո ր Համար անոր հ՚նողքբ րսէէն ք(ՒԷ 5 ^^նքր չա֊ 

24 փաՀաս է , իրե՛ն Հարցոււյէք : \քտքր ՚նորէն 
կա՚նչեոին ան մարգր որ կուր էր , ու. րսթն անոր . 
\^ստու.Ծոյ տառո տուր ^ մռնռ գիտենք որ ան 

25 մարգր մեոաւոր է X ^Ղւիկաւ աչ պատասխան 
տուաւ ու րսաւ ♦ ք()՝^՜ որ մեոաւոր է յ ես չեմ գի֊ 
տեր . միաւ՚ն ***** գիտեմ որ կուր էի յ 1ւ Հիմա կր 

26 տես՛նեմ % ՛՜կոր էխ րսի՚ն անոր ♦ ^՝*°՚նչ րրաւ յլեւմւ ♦ 

27 յ*ու աչքերգ բնտոր բառաւ, : **\ատասիւան տուաւ 



266 ոինտօրմե ըստ օճլ<հան՚ն(11՝ 

անոնո ♦ Հ^իմա րսի ձեզի՝ ու չլսեոիօ . խնչու Հա^. 

մար ՚նոր՚յն լսել 1լ ուգէռ . միխՒԷ դուր ալ գ ու^, 
28 ոէո անոր աշակերտ րլլալ ։ \*Հնոնօ նախատելոմ 

գանիեաւ՝ րսխն . ՚\\ուն ես անոր աշաեերտր . իսե 
29 մէանռ \^ոմսէսխն աշակերտներն ենբ : \\՝ե*նռ գի֊ 

տենբ՝ որ \^ստուա& \\՝ոմսէսխն Հետ խօսեոաւ ♦ 
30 Բ ա 1՚1 ասիեայ շենք գետեր խհէ ուսեիգ է ։ 0\ա^ 

տասխան աու ւա մարգր 1ւ րսա։ անոնո ♦ \՝^տր^ 

Լււ՚ւ է գարմանալու բանր որ գուռ չէք գետեր 

Թէ ուսեեո է յ 1ւ անիկա ւ եմ՝ աչքերս բառաւ ։ 
31 գիտենք որ \^ստուա& մեգաւորներուն մտիկ չը֊ 

ներ ♦ բ ա յ՚յ ԹԷ ո ր ՚^հէԼ ս յԱ Ա 1Ոէ – Այ ^ս յ Ավ սյ շ լո ՐԷԼ"^ > 

ու աս որ կամքր կա տար է ^ ահ որ ստեե կ րնէ : 
32 \\շքսարՀիս սկիգբէն 1 ե վեր լսուաճ չէ որ մարգ 
33 մհ նդյր &նա&ի մի աչքերր բաըաձ է ։ $՝է որ \՝,ս~– 

տու&մէ "ՐԱԱ՚ր աս մարգր՝ բան մրն ալ չէր կրնար 
34 թ&Խ * ^\ա տասխան տա ին 1ւ րսխն անոր . ՚\\ուն 

բոյորոմրն մեգագ մէ9 ձնաձ՜ ես > ու. մեգի մար^, 

դաաետուիհխւն գրսես ♦ 1ւ դուրս րրրս անիկա ւ ։ 
35 (Հի սուս լսեգ որ գանիկաւ դուրս րրին , ու երբ֊ 

որ գտաւ ուսնիկա։՝ րսաւ անոր • ՚\\ուն կր Հաւա^, 
36 տաս \* թ ստու&ոյ \)րգիին ։ \Հեեեայ պատասխան 

տուաւ ու րսաւ . ^^/՚՝ "°՚ք է՝ Ո Ր Հաւաաաս անոր : 
37 լ^՛– \\րսուս րսաւ անոր ♦ Հգեսար ալ անիկա։ | 1ւ 
38 վ>եգր Հետ խօսոգը ան է : \Հնիկայ ալ րսաւ ♦ \\ր 

Հաւատաս՝ $էր ♦ ու անոր երկրպագու ա ի։ ն ր֊ 
39 րաւ Հ \քւ~ \\իսուս րսաւ ♦ |^«/ դատաստանի Հա֊ 

մար եկա։ աս աշխարՀս > որ չտեսնոգներր տես֊ 

նեն յ 1ւ տեսնոոներր կուրանան : 
40 1^՛– փարիսեգխներէքն ոմանք որ որ Հետն էխն , 

սյս ոս/ներր լսերսՐ րսխն երե՛ն * \\ % իԹ՝է մե՛նք Ա՛լ 
41 կ ո 1Ր ե՛նք հ Լ\իսուս րսաւ անոնը . ք<)՝^ որ կսյր 

ԼԴԼպյԻք > Գ ՈԼ Ք *&՚լՔ էէիք ունենար . բայց Հիմա 

ե ՝ րսէո Թէ \\ր տեսնե՚նր • ասոր Համար ձեր մեւի. 



«հԼՈԻԻ՛ ( ի 267 

<1՝Լ– «Ի 

1 Քրիստոս կ կենաց գու-ռշ և բարի Հովիւշ » 19 ՀրէՐՅ "՛արբեր կարծիքները անոր վր^, 
ր՚՚;1"վ » 24 Տի ս ՚"– ս ԻՐ գորեքերովը^ կր չյուչյընէ թէ ինքն է ՎՀրիսաոսր՝ Հ^սաուձո) ք\ր^ 
գին . 39 ՀրԷԷյ ձեռքէն կր փախչի , 40 "– գարձեալ կ՚երթայ գորգանանու. միսս կողմէ , 
ուր աեո յաաերր կր Հաւաաան իրեն է 

\ յՀշմարիտ ՛ճշմարիտ կ՝րսեմձեզի . \՝Հն որ գրո–^ 

՚նէխ չմտներ ոչխարներուն բակր ) Հապա ուրիշ^ 

2 տեղէ՚ն կ՝ելլէ , ա՚նիկայ գող ու աւազակ է ։ \՝պյչյ 

ան որ գունէ՚ն կր մտնէ յ ա՚նիկայ ոչխարներուն 

3 Հովիւն Է ։ ՚Հ^ոսնապանր կր րանայ անոր , և. ոչ^, 

խարներր անոր ձայնի՛ն կր լսե՛ն , ու. իր ոչխար^ 

՚ներր անունովնի՚ն կր կա՚նչէ , 1ւ դուրս կր Հա՚նԷ 

4 զա1ւոնք : \\ւ. երբոր իր ոչխարներր կր Հա՛ն Է ) 

անոնը աււ^1ւէխ կ՝երթ՜այ , ու ոչխարներր իր 

ետ1ւէ՚ն կ՚երթան ♦ ինչու որ ա՛նոր ձայնր կր 

5 ՜ճանտնան : \)ակայն օտարի ետ1ւէ չե՛ն երթ ար * 

Հապա անկ է կր փախ-ը՚ն , ինչու որ օտարներ ուն 

ձայնր չեն ՜ճա՚նչնար ։ 

6 (ձիսուս աս աո֊ակր րսաւ անոնւյ ♦ բպ/չ/ անոնբ 

՛՛Էի՛ն իմա՛նար՝ իմ Է ինչ էր որ իրե՚նչյ կր խօսէր ։ 

7 |^ւ֊ \\իսուս ՚նորէ՚ն րսաւ ւսնոնը ♦ յՀշմարիտ ՜ճշսա֊ 

րիտ 1լ րսեմ ձեղի ♦ \հա եմ ոչխարներուն գուռր ։ 

8 \\մէ*ն անոնբ որ ինձմէ առա^ եկան , գոգ ու աւա^, 

9 գ ա կ էի*" ♦ Բ ա /& անոնը չլսեցին ոչխարներր ։ \^ս 

եմ գուո-ր ♦ Թէ որ մէկր ին&մէ ՛ներս մտնէ՝ պի֊ 

տի փրկուի ^ ու պիտի մտնէ ու ելլէ ) և. արօտ 

40 գտնէ հ Հ \՝ոոը չգար > միայ՛ն քմէ գողնալու 1ւ 

սպա՚ն՚նելու ու կորսրնռրնելու Համար ♦ ես եկայ 

\\ որ կեանռ ունե՚նսյն յ 1ւ ալ աւելի ունե՛նան ։ \քս 

եմ բարի Հովրւր ♦ բարի Հովիւր իր կեանքր ոչ^ 

12 խարներուն Համար կր գնէ ։ \\այւյ վարձկանր 

որ Հովէւ չէ , ու ոչխարներր իբր չե՛ն , երբոր կր 

տեսնէ գայլը որ կու գայ > կր թ՜ողու ոչխարներր 

ու կր փախչէ ♦ 1ւ գայլը կր յափշտակէ ոչխար^ 

\3՚ներր ) ու ոանոնք կր չյրուէ ։ \^ւ վարձկա՛նր կր 

փախչէ ) ինչու որ վարձկա՛ն է , ու իր Հոգր չէ 



268 ոԻԵտսՐՄս ըստ ա»,ՀՄւ»*ւ»ՈԻ 

14 ո+էսարներուն Համար X \հս եմ՝ բարի Հոգիւր յ 1ւ 
կր ՜ճանշնսւմ իմիէս՚ներս , ու կր ՜ճա՛ն չցոլի մ իմին ^ 

1 5 ՛ներկս : \Հնչպէս որ Հ^այրր զիս կր ՜ճանչնայ , ես 
ա§ Հ^այրր սր ՜ճանՀնամ ^ ու իմ սեանսս ոչքսար^ 

\ 6 ներուն Համար կր գնեմ ։ \\*՜րՒշ ոչխարներ ալ 
ունեմ > որոնռ աս բակէքն չե՛ն ♦ անոնս ալ պէտռ 
է որ բերեմ* ու իմ ձայնիս պիտի լսե՛ն ) և. պի֊ 

17 տի Րլլաս մէկ Հօտ »֊ մէկ Հովիւ ։ \Հնոր Համար 
իմ Հրայրս զիս կր ոիրէ * ո ր ես իմ կեաՂցյս կր 

1 8 գնեմ ) որ ՚նորէ՚ն առնեմ անիկա յ ։ \\՝էկր չՀա^ 
՚ներ անիկայ էւնեմէ , Հապա ես կր դնեմ անիկայ 
իԿւռիրմկս ♦ իշքսանուիմիւն ունիմ անիկայ գնե^ 
լու ) 1ւ իշէսանութ՜իւն ունիմ անիկայ ՛նորքին առ–^, 
՚նելու ♦ աս պատուէրր իմ Հ^օրմէս աուի : 

19 գ կորէ$ս երկպաուակութիւն կ՝ ՝ րլլար ՚ՀբԷիչյ մէ^ 

20 ուս խօսքերուն Համար : \^ւ անո՛նր մկ շատեր ր 
կ՝ րսկ1ւն ♦ ՚\՝ե– կ ա յ ուտոր ՚ներսի գի" ու իւելըռած՜ 

21 է յ ինչու ատոր մտիկ 1լ րնէվչ : \\ւրիշներր կ՝ ր֊ 
սէի՚ն . \ Պ ք ս խօսքերր գիւաՀարի ֆօ**+հ>Հ չե՛ն , միիմէ 
գե֊ր կոն այ կոյրերուն աչքերր բանալ : 

22 \^ն ատենր \քրուսազխմնաւակատիքի գ&Հ ե^ 

23 գաւ , ու ձմեռ էր : |յւ– Լ)իսուս կր պտրտէր տա^ 

24 ՜ճարին մէ^ \)ոգոմոնին սրաՀր : \շւ *Հրէաներր 
ա՚նոր չորս կոդմր աո-ինՐ ու րսին սՒնոր . \\՝ի՚նչ1ւ. 
ե՞րբ մեզ տարակա սան ար մէ^ կր թ ոգուս ♦ իմ է 
որ վՀրիստոսր գուն ես , մեգի Համարձակ րսէ : 

25 \\իսուս պատասիւան տուաւ անո՛նր . ՚^եզի րոի՝ 
ու. չէյ* Հաւատար ♦ ան գորհտերր որ ես իմ ՀՀօրս 
ա՚նունա/ր կր գորհեմ ) անոնր կր վկայեն ինձի 

26 Համար : Ւ ա 13 Գ ՈԼ Ք էէ՚Ք Հաւատար , ի՛նչու որ 

27 իմ ոչխարներէս չէք , ինտոր որ ձեզի րսի : իմ 
ոչխարներս իմ ձայնիս կր լսեն , ես ալ անոնք կր 

28 ՜ճանչնամ գ ու իմ ետէւէս կու գան ♦ 1>է ես անո՛նր 

բա իա ե՛ն ական կեա1ւռ կու տամ ) ու յաւիտեան 

պիտի չկորսոլին * և. մկկր իմ ձեռվշէս պիտի չը<*. 



«1՝ԼՈ1՝1» <Ի1՝, 269 

29 յափշտակէ ոա՚նո՚նր ։ Ւ*/՝ ^ա/րս որ *»%»%4 րնհի 
տուաւ յ աւ1ե՚ն1՚ն մեհ է . 1ւ մէկր չկրնար իս*Լօրս 

30 ձեռռէՆ ւափշտակել : \քս ու ՚^^ԱՐՐ ^էդ ե՚Կբ ։ 

31 \Հն ս/ւա/.՚.Կր ^Հրէաներր ՛նոր ԷՆ վյարեր վերչյու^ 

32 սի՛ն , որ անիկաւ ռարկոհե՚ն ։ Լ\իսուս սրսսւաս^ 
/սան տուաւ անոնս ♦ (~ ատ բարի գորհքեր սու^ 
սուսի ձեզի իմ՝ Հ^օրմէս ) անոնռմէ որ գորհին 

33 ՀտսՂսր պէս կր օարկոհէօ ։ Հ^րէաներր սլա^, 
տասխան տոլի՛ն ա՛նոր՝ րս ելա/ ♦ \\արի գորհի Հա^. 
Սար յ*եո $ե%բ օարկոհեր ) Հապա ՀայՀոյու^ 
թ եան Համւււր > 1ւ ւշա՚նոի գուն որ սւսրգ ես ) 

34 ի՚Կքոէ^Կքգ \*,ստուահ կ՝րնես : ԼՀիսուս պատաս^ 
/սան տուաւ անոնս ♦ ^Է Ո Ր & ռ ր օրհ^նռրն սէշը 
գրուահ Է ♦ \քս րսի քսէ գ ո ԿԲ աստուահներ Էռ ։ 

ՕՕ ք<)՝^ որ աստուահ՛ներ պ՝ անուանէ ռ անոնս յ որոնս 
որ էստուհու իւօսրր եոաւ > ( ու կարեւր չէ որ ա% 

36 գրուահր աւրուի ) \ *Հապա ան որ Հ^աւրր սրբես՝ 
էւ աշխարՀք իւրկեց , գուք *»1»հ կ՚րսքքք թէ <Հպյ֊ 
Հուու/ժիւն կ՝ րնես յ \^ստուհո§ \Հրդի ես րսեւուս 

37 Հասար յ $ ճ է ո ր ի" յՀքՕրս գորհբերր Հես գոր^ 

38 հ՜եր , /ւնհի ւ/հ՛ Հաւատաբ . Հ^ասլա քսէ որ կր 
գորհես յ քժէէւ /ւնհի $է.բ Հաւատար , ^է**^ գորհ^, 
սերուն Հաւատասէռ յ որ գիտնաօ ու ՜ճան քնար ՝ 
քսէ ձ^աւրր իմ՝ ս՚ԷԳս է՛ յ և. ես անոր մէ9 : 

39 ՚\՝արձեալ կր ւի՚նտուէի՚ն ոա՚նիկայ բս՛նեք յ 1ւ 

40 անոնս ձեռռէ՚ն եւաւ ։ \\ւ ՚նորԱն գնաս Հ\որդա^ 
սսոաւ անգիի կոոմր՝ ան տեոը յ ուր որ (ՀսսՀան^ 

41 սէս աո֊աշուս կր ւ/կրտէր > ու Հոն կեոաւ ։ \քւ 
շատերր եկան անոր՝ ու կ՝ րսէրն . Հ^րաւ Լ^ոսՀան^ 

42 ՚նէս մէկ Հրաշք մր չըրաւ ♦ \\պյչյ ի՚եչ որ ԼՀով^ 
Հասնէս րսաւ անոր Հասար ^ ամԼ՚նր ՜ճշմարիտ 
էր ♦ 1ւ շատ մարգիկ Հոն անոր Հաւատաորն : 

1 •ք/»^""""» կը յարու-ցան^ Է"Ր" օրուաե ւ11,ո աձ՜ դ աղարոսր է 45 ՚^ատ Հրէաներ կր Հա^ 
լատան ւ Հ^ ՔաՀանսյյասչէէոներշ և. փարիսեչյիք ժողով կ՛ընեն ^րիսսւոսր գէմ՝ է 49 



270 ՈհՆՏԱՐՄՍ ԱԼՏ @Ո(ԼՀՐ/ն՚նՈԻ 

կայիափայրն մարգարհութէւնր > 54 &է սոլ –" էր անձչլ կյլ թագու.ցան1^ է 55 ^"""/^ 
առնին կր փնտռեն պանիկա/ , և. աաաու֊կր կա աա՚Ա բռնելու. » 

1 \\ւ \\՝արիամքւն 1ւ անոր օրո^յլ \\՝արթային գե^ 
զէ՚ն՝ \\եթանիայէքն ճ ( \ աոարոս ա%էէ֊1»Լ մէկր Հի֊ 

2 ւաեգ Էր ։ \%»1ի՚յ ***^ \\*արիաեււ Էր , որ $Էրր 
եղոմ օ&եռ , ու անոր ոտքերր հր մազերովԱ սրր֊ 
բեռ , որա՛ն եզբաւրր ՚\ աոարոս Հիւանգ էր ։ 

3 \\ւ ստի Էհ ռուրերր «&**ք »ք իյրկեզթյ աեոր՝ ու րսրե . 
^Հ՚«՝ աՀա անիկա տ՝ որ գա՛ն հր սիրես , Հիւանգ 

4՛ է յ Լ\իսուս երբոր /սեռ յ րսաւ * \^ս Հիւաեդու֊, 
թիլ՛եր մաՀուան Համար չէ յ Հապա ^ստու&ոյ 
փաո աոր Համար յ որ էստուհու \\րգրն ասով 

5 փաո ասա. ւյրա ի : 11/*^՝ Լ^իսուս հր սիրէր \\՝ար֊^ 

6 թան՝՝ 1ւ անոր ոուրր՝ ու *\ առարոսր ։ Տ՝"7 երբ֊, 
որ /սեռ թէ Հիւանգ է , Լզած տեղյլ երկու, օր ալ 

7 կեզաւ ։ \^ւ անկէ ետբր րսաւ աշակերտներուե . 

8 1^$է *ք ՚եորէն ^Հրէաստաե երթաեք : Աշակերտ֊, 
՚եերր հրեն րսի՚ե ♦ \\*աբբի՝ ձ^րէաեերր Հիմա վ>եգ 
կր մւնտոէի՚ն ռարկոՆելու > ու ՚եորէ՚ն Հո ն էլեր֊, 

9 թաս X Հ\ատասիւաե տուաւ Լ\իսուս . Հ)Է որ օրր 
աասուերկու ժամ՝ է ♦ թէ որ մէկր ըորեկր վշալէ , 
չսաՀիր ♦ հ՛եչ ու որ աս աշխարՀիս լոյսր կր տես֊ 

40 ՚ւ՚է . ք \*ս^ ^^ "/» ՚^#/* գիշերը ք ա լէ > 4/ 1 »«*^ • 

11 ի՛նչու որ իր Հեար լոտս չկայ : |^«# բաներր րսե֊ 

/է՛ն ետ1ւ րսաւ անոնո ♦ ՚| ւսզարոս մեր բարեկա֊ 

մի ւյխաոա& է ♦ բայց կ՝ երթամ՝ որ անիկայ ար֊ 

12 թրնռրնեմ՝ : |՝հ* աշակերտներր րսի՚ե ♦ Տ^Ր՝ թ՜է 

13 ՚*/* ,րնաոա& է յ պիտի աո–ոո§ւմնայ : ^ ս կ Լ\ի֊ 

սուս անոր մեսեելու՚ե Համար զ րսէր • բայց ա֊ 

Ղւոնո կր կար&էին թէ սուն մթնանալուն Համար 

14 կ՚րսէր * \յ& ատե՛ն ր (Հիսուս յայտնապէս րսաւ 

15 անոնո . ք | աոարոս մեո֊աւ . լ^#– ^<# ուրախ ես 

ձեզի Համար՝ որ Հո՛ն չէի յ որ դ ո Կթ Հաւատաք ♦ 

16 բայց ^է՚+ երթ-աեք անոր : Հ&ովմաս՝ որ \շր֊– 

կուորեակ կ՝ րսուէր ) րսաւ \հ աշակերտակիւյեե֊. 



«ՒԱ1Ի1» «1Վ5 271 

րուն . \\՝Մկռ ալ երթանո՝ որ անոր Հետր մեռ^ 

՚նինք ։ 
17 Լչիսուս երբոր եկաւ յ գտաւ որ անիկա յ արգէ՚ն 
18 ք ո Ր ս օրուաՍ գելւեգսանր շ»*****^ էր ♦ \\*– \^ե^ 

13 ունի ա՝ \քրու ււսւղ1ամ1։ե մօւո էր՝՝ տասնութ թեռ 
19 ասպարէգի չափ : 1^*֊ ^Հրէաևերէն շաաերր 

\\*արթ–աւ1էե ու. \\ ւ արիաս Ո 1ն Լկած Էհ՛ե որ միւի^ 
20 /սարեն գանոնո՝ իրենգ եգբօրր Հասար ։ \*,ՐԳ՝ 

երբոր /սեռ \\՝արթ՜ա /ԺԷ Լ^իսուս սու. գայ ) ռա^ 

նիկա/ գիսաւորե/ու գնագ ♦ բայգ \^՝արիաս տա*. 
21 ՛Ար մԷ9 ՛նստեր Էր ։ \^ւ \\՝արթա րսաւ Լ^իսու^ 

"ի" • ՏՀր՝ թէ ո ր Հ ոս րլւ ա յիր > է*Ր ե ղր ա յր ս չէր 

22 սեո-ներ . \\աւռ գիտես որ Հր սա աւ դուն ինչ որ 
իաղրես \^ստուԾւ/է գ \* ք ստուա& պրտի տայ ռեգէ : 

23 Լչիսուս րսաւ անոր ♦ ՝ք^/յ*– եգբայրգ յարութիւն 

24 պիտի աո^նէ : \^՝ար/ժա րսաւ անոր . *\^իտես որ 
յարա իժեան ժասանակր՝ գերշրն օրր յարա ի) իւ՚ն 

25 պիտի աոհւէ : Լ\իսուս րսաւ անոր » \հս ես յա*^ 
րու/ժիւնր և. կեանռր ♦ ան որ րնօրի որ Հաւատայ ^ 

26 քս՜էև– մեոէնի՝ պիտի ապրի ♦ 1^*. ան ամէ՚նր որ 
կենդանի է՝ ու. րն&ի որ Հաւատայ յ յաւիտեան 

2/ պի ա ի քմեունի ♦ գուն որ Հաւատաս ասոր : Րսաւ 
անոր ♦ |^ յո §էր՝ ես Հաւատագեր ես՝ որ գուն ես 
^\Հրիստոսր \* ք ստուԾոյ \\րդրե յ որ աշքսարՀռ 

28 գա/ու էիր է Հ\ւ երբոր աս րսաւ յ գնագ ի/յ ռոյ^, 
րր \\՝արիասր գագտուկ սր կանչես՝ րսետոգ . 

29 11 արգապետր եկեր Է՝ ու. յ*եգ կր կանչէ : \Ղւի^ 
կայ աաԾրն պէս՝ շուտ մր ե/աւ ու եկաւ անոր : 

30 իսկ \\իսուս գեռ. գեգը եկահ չէր ♦ Հապա ան 
տեղն էր յ ուր որ \^՝ար/ժա ռանիկայ գիսւսւո^, 

31 Ր ս *յ Հ \ ճ%սյ 1 ռ Հվւէւսներր որ անոր Հետր տանր 
մէ9յն էի՛ն՝ ու կր ւ/իյիթարէին ռանիկայ , երբոր 
տեսան որ \\՝արիամ շուտ մր ե/աւ ու գնառ յ \հ\–^^ 
***լ անոր ետէւէ՚ն դառին ^ րսե/ոմ քժէ *\*երեգմա^ 

Տ2 սր գերքմայ՝ Ո Ր Հ ո<ս ս՚եգը լայ : ^սկ Հ^արիաւՐ 



272 ԱԻԵՏԱՐՄե ԸՍՏ ՕՈԼՀՄՍՆՈԻ 

երբոր (Հի սուսի՛ն եղած՜ տեղը եկաւ , ու ղան ի կա յ 
տեսաւ ) անոր աո բո իյնալով րսաւ անոր ♦ $^Հ» 

թէ որ Հոս րլւ ա ւիր > ի" 1 ՝ եղբայրս չէր մեո֊ներ : 

33 (Հհ սուս երբոր տեսաւ անիկայ որ ղու լար ) և. ա^ 

՛Խոր Հետ եկող տՀրէաեերր որ կու լայի՛ն ) իր Հո^ 
34 դւ֊ոխ մէք Հառաչեւյ ու խռովեւյաւ ) \հլ րսաւ . 

\\°ւր գրած՜ էք անիկայ ♦ բոի՚ն իրեն ♦ $^/»՝ եկուր 
35 ու տես ։ Լ^իսուս լաւյաւ ։ ( 36 ) \\ւստի Հ^րէա^ 

՚ներր կ՝րսէին ♦ ^կայեռէք որ Հափ կր սիր էր ղա՛նի ^ 
37 Ա ա 1 % \Հնոնղմէ ո մա՛նր ալ 1լ րսէէւս ♦ \՝ ք տիկայ որ 

կուրի՛ն աչքերր բաոաւ ) չ/քր կրնար րնել որ աս 
38 «7 չմեունէր հ Հձիսուս ՚նորցն իր սյ»*^ր մէ9 Հա^ 

ո ա*Լլով՝ գերեղմանր կու գաք * եւ ա՛նիկայ օա^, 

րայր մրն էր > ու անոր վըայ օար մր գրուաԾ էր : 
39 \\իսուս րսաւ ♦ \\՝էկգի րըէք ատ ռարր . մեո-ե^ 

ւը՚ն վ*ուրր \\՝սյր/ժ լ ան րսաւ անոր ♦ ^>47՛՝ արգկն 

Հոտած^ պիտի րլլայ ) ի՛նչու որ չորս օրուան Է ։ 
40 \ ճ սաւ անոր (Հի սուս ♦ ՝՝\Հեղի չըսի* որ՝ եթէ Հա^, 
41 ւատաս , \^ստուծ^ոյ փառ-քր պիտի տես՛նես ։ \Հն 

ատե՚նր մէկդի րըի՚ն քարր ♦ Լւ \\իսուս \հ աչքերր 

վեր վ երգ ուռ ու րսաւ ♦ Հ^այր՝ շնորՀակալ եւՐ 
42 քեզմէ յ որ իած^ի լսեցիր ։ Հ\ւ ես գիտէի որ 

ամհխ ատե՛ն ի՛նձի կր լսես . բայց աս բոլորտիքս 

կախող օ 1 ողովա րղի՚ն Համար րոի > որ Հաւատան 
43 թէ գու՚ն խրկեցիր զիս ։ \հլ աս րսելէն ետքր , 

մե & ձայ՛նով մր կանչես ♦ ( \ ա գարոս դուրս եկուր ։ 
44 \\*՝եո–ելն ալ ելաւ ոտքերր ու ձեռքերր պատանի, 

.քով կապած ) 1ւ երեսր վարշամակով պատաԾ . 

Հձիսուս րսաւ անոնս ♦ \*ոձրկեւյէք ատիկայ , ու 

թողէք որ երթ այ ։ 
45 1/*– ձ^րէաներփյ շատերր որ \\՝արիամթն եկեր 

էթե) երբոր (Հ1*»֊*ր րըա&ր տեսան, Հաւատացի՚ն 
46 իրե՛ն : \\պյռ անոնցմէ ոմա՛նք գաղթն փարիսե^, 

ցի՚ներուն , ու (Հիսուսի ոըաձր անոնւյ պատմեմ 

ցի՛ն։ 



«ՒԼՈՒ1» ւԻՌ 273 

47 \\ լսս1 Ւ յշաՀա՚նաւապետ՚ներր 1ւ փարիսեոի՚ներր 
մոոոմ գումար եոի՚ն՝ ու րսիս . |՝ նչ րէւե՚նք ) ռանդի 

48 աս մարդը շատ Հրաշքներ կ՝ րնէ ։ ք()՝Հ որ ա՚նիկայ 
ասա՛ն և 13 ոո տանք ) աււէււքն աւ աէար պիտի 
Հաւատան յ 1ւ .Լյւո ս սա է ե գ ոռ արտր գա՛ն՝ ու. մեր 

49 տեոը ու աոգր պիտի մերռր1ւե՚ն ։ \շւ անո*1ւոմէ 
ւ1Լեր \\աւիատա ՀՅ»»*ձովՀ որ ան տարւուն ^քաՀա^ 
՚նաւաաետն Էր , րսաւ ա՚նո՚նո ♦ ՚\\ուք բան մր չէ.բ 

50 գիաեր . Լ՝է չէվ> աչ խորՀիր , թէ ագէկ է մեղի՝ 
որ մէկ մարգ մր ժոոոմուրգրն Համար մեոհւի > 

51 ու բո/որ ազդր չկորսուի ։ \\այւյ աս բանր չէ թէ 
իԿէբիրմէ՚ն որուոեռ > Հապա ան տարուսհւ ռա^ 
Հա՚նաւապետր Բ/լալոմ > մարգարէացաւ թէ \\ի֊ 

52 սուս աուլի՛ն Համար պիտի մէ*ոհյէր . |^ւ. չէ թէ 
մհնակ առգի՛ն Համար , Հապա որ \* ք ստուԾու սի֊ 
րուոան եոահ^ որորներն աւ մէկտեո մոոմէ : 

53 |^/ ան օր1/ն ետէւ աորՀուրգ րրին որ սպաննես 

54 ոանիկսյյ : \\ւ ստի \\իսուս անկէ ետրր Համար^, 
ձակ չէր պտրտեր –Լ^րէիբ մէ9 ՝) Հապա անկէ ա^ 
՚նապաաին մօտ տեո մր ռնաո ^ ւ՚էկ .բաոաք մր 
որա՛ն անունր \^փրա։իմ էր ♦ ու իր աշակերտներ 
րուն Հետ մէկտեո Հոն կր կեսար : 

55 1՝*– ՚Հրէք՛ ոատիկր մօտ էր , ու սհւ տեոէքն 
շատ մարգիկ ռատկէ՚1ւ աո-աք \^րուսաոէմ եռան յ 

56 որ իէւբորզբնի՚ն մաքրես ♦ լ^*. կր ւրնտռէրն Լ)ի~՜ 
սուսր յ ու տա՜ճարին մէշ կեռաօ՜ աաԼննին իրա^ 
րու^ կ՝րսէրն ♦ ՚Հ^եոէ ինչպէս կ՝եր1ւնայ , Թէ ***** 
տօսիս րնաւ պիտի Հգաւ X \^սկ ռաՀանաւապետ^, 
սերր ու փարիսեռրներր պատուէր տուեր էրն , 
որ եթէ մէկր գիտնաւ ա՛ն որ ուր տեռ ՐԱաւԱ 
իմառրնէ , որ անիկա։ բունե՛ն : 

՝հ\\ * յփ 

1 Տիսուս կշ գովհ \Րարիամշ որ իր ոաքշ օծեց ւ 9 ձ>ողովու.րգշ կու. գայ ՚Հաղարոսշ 
տեսնելու. > \() ^Լականա յապետներր քսորկուրգ կ՛ընեն ոա՛նիկսյյ սպաննելու, է |շ ՝$Ր– 
րիսաոս իշու, վրա։ Հե&ա&՝ \յրուսաղկէՐ կչլ ւՐսւնԼ ։ 20 –քԼանի սքլ &"յներ կլլ ցանկան 

18 



274 ՈՒԵՏԱՐՄս ՈՍՏ ՕՈւԼՀՍ՚ն՚եՈԻ 

ղինքր տեսնելու. ։ 23 •քԼրիօսւոս իր մաՀչլ կր Նախաձայնկ » 37 Հր^Ւյ կ ոլ ր ո ՚–1^1"–^՚Ր ՚ 
42 իշքսս՚Ննձ-րէն շաաերյլ կչլ ՝,սյւ ւսւոսյ՚Ա գիսուսէն , ր<"/՛/ փարիսեցիներէՆ վս/իյնսյւով՝ 
ղանիկայ յայսւնի չեն գաւանիր ։ 

1 \ ահ ՀՀհսուս գատհէ՚ն ւ/՚՚՚յ օր աււաՊ \\ե13 ւսնհա 

եհաւ , ուր կր ՚| ագարոս՝ մեււեալը յ որն որ \\է~ 
2 «♦♦♦-«♦ մեււե/լյերէլյ ւարուգ ։ \քւ Հոս ս/եոր րնքմ^ 

րրբ Ար րրրո ♦ ու \\^արա՜ա սպասաւ օրա խ /#/7/ 

գ րնէր , ււ ՚| աոսյրոս ս/եոր Հետ սեոսՈւ նստոգ^. 
3 Ղւերուն մԷ1լն Էր ։ 1՝"^ \\՝արհամ մէհ ւհ ա Ր ՚"ար^ 

գոսհ պասաու ասան սՂաԾագրն եո աււնելոգ , \Տբ–՛ 

սուսհ ոտթերր օ&եո յ ու որ սա/ոԼրոսր աս որ ոա^ 

ռերր սրբեռ ♦ ււ տունր եոէա ասուշաՀոտոււօ՜եասՆ 
4՛ բր լեգուեգաւ ♦ \Հն աա1ա1ւր աշահերտներուն ւ/էհր 

\՝սհարհոգտագհ \\հմոնեան (ֆուգաս որ գանհ^ 
5 եայ պետի մաւոնէր ) րսաւ . ♦ Հ^նչու Հասար ասա 

եոը չ&աքսուեգաւ հրեք Հարհւր դաՀեհանհ , որ 
6 աո րւսանե բու՛ն արու Լո ։ \^ս րսաւ , չէ Թէ Ա՛ղ֊֊ 

ոատներուն Համար հր Հոգս էր ^ Հապա որ գոգ 

էր յ ու գանձանահր հ՚նբր հր սլաՀէր ) ււ բնչ Ո Ր 
7 ձգուէր՝ էւնոր հր Լրէր ։ Հ^ ս Կ Լ)բ սոլս րսաւ ♦ 

\(Տ^ոո աուր ատոր ♦ ատ բանր հմ պատանռուելուս 
8 օրոււսնր Հասար պաՀեգ ։ \\ ասս որ ագրատներ 

րր ամէ՚ն ատե՚Ա ձեր Հետր ունհո )֊ բայս զիս ա^. 

մէն ատես Հուս հօ : 
9 \\ւստհ Հ^րէաներէ՚ն շատ ժոգոգուրդ աս որ ^ոս 

րլլալը իմաստս ♦ ու եկա՛ն յ չէ իհէ սրնագ \\հսու^ 

սհ Համար յ Հապա որ *\ առարոսե ալ տեսնես յ 
40 որս որ ւ1Լ ո ե/լյերէ՚ն ւարուռ ։ ՜|՝"փ ոաՀանաւա^ 

պետներր հւորՀուրգ րորԱ ճ որ ք \ ագարոսն ալ սեռ^. 
11 ռրեետյ . ^^եչու որ Հ^րէաներէն շատերր ւսնոր 

պա ա՜ճ աո ո։1ր կ՝ և ր Թ ա ։ հ՚ե ու հր Հաւատայրն Լ)Ր֊ 

սուսրս ։ 
12 Հ^ետէւեալ օրր շատ ժողովուրդ որ տօսիՆ 

եկաձ է քան յ երբոր լսեոհՂւ թ է Լ\իսուս \քրուսա^ 
13 դէմ հու գաք յ \\րմաւեսյհհ ոստեր աււէ՚ե ) ու 

ելան գանհհաւ գհմաւորելու , հւ 1լ աղագահէրն . 



«ՒԼՈԻ1» յ՝Ռ 275 

\\ա1սսւմեւս՝ օրՀ՚նեալ է \*սրայէլի իմագաւորր որ 

\ձ ՏէրոԳը ա՛նունովը կու դ ա ) ։ 1^ \\իսուս աւա^ 
՚նակ մր գտնելով՝ ա՚նոր վրայ ՚նստաւ , ինչպէս որ 

15 գրուաձ է ♦ XVI՛ վախ՚նար ով \\իօեի աղքիկ ♦ աՀա 
ոու Հ^ագաւորգ կու գ ա ) էշՐ Լ աւաԱակէ *1բ ա յ 

1 6 ՚նստաձ : \^ւ անոր աշակերտներ ր աո^աԳ չիմա^ 
պան աս բաներր . բայգ երբոր Լ\իսուս փառաւո^ 
ուս ւեոաւ , ան ատե՛ն ր միտքերնի՚ն բերի՛ն ) թէ աս 
բաներր անոր Համար գրուահ^ էր , 1ւ քմէ քք^՚ք աս 

17 բասերր րրի՚ն անոր : |/ճ. իր Հետր եղոգ ժողո^ 
վուրգր վկայուքմիւն կու տար ) թ՜է € \ագարոսր 
գերեգմանէ՚ն դուրս կանչես ) ու մեււելներէքն յա֊ 

18 րուռ գանիկայ : \^սոր Համար ալ մոգովուրդր 
գանիկայ գիմաւորեգ . վասհ զի լսեռրս քօ՜է անի^ 

19 կ ա 1 աս ՀրաշՔՐ Րրահր էր : ^ոկ փարիսեցի՚ներր 
իրարու կ՝ րսէի՚ն ♦ \\ր տեսն1^ք որ օգուտ մր չէ^թ 
Լհ1***հ րնեյ ♦ աՀա է »ըջ աշիւարՀ աեոր ետ/ւէ՚ն գնաս : 

20 1/*– Հո՛ն ռանի մր Լ^ոխեր կայի՛ն տօ՚նէէն երկրո^, 

21 պագուիմիւ՚ն րնելոլ ելլոոներուն մէ9 : \^սո*նո 
վ)իլիպպոսի՝Ն եկան ) որ րնքր *\>֊ալիլեայի \^եւժ^ 
սայիդայէ՚ն էր , 1ւ զ ագաչէրն անոր՝ ու կ՝ րսէի՚ն . 

22 ^Հ/*՝ կ ուգեսո Լչիսուսր տեսնել : վ)իլիպպոս 
եկաւ ու \*Հնդրէասրն րսաւ * 1ւ սորէն \^նդրէաս 

23 ու <\>իլիպպոս 4՜1^*^"լ \\ի սուսրն րսրն : Լ^իսուս 
ալ պատասխան տուաւ անոնս ու րսաւ ♦ ^ա^ 
մանակր Հասաւ յ որ տաո^աւորուի \\րգին մար^, 

24՛ դու յ քՀշմարիտ ՜ճշմարիտ գրսես ձեգի . ք()՝^ որ 

25 զորեն^ն Հատր Հոգի՛ն մէ9 իյնալով չմեռ՛նի , ք>3>^ 

օր մի՛նակ կր սսայ * Հապա իմ է որ մեոհւի , շատ 

արգիւնք կր բերէ ։ \Հն որ իր անձր կր ոիրէ , 

պիտի կորսրնորնէ գա՛նիկայ ♦ 1ւ ///// որ իր անձր 

աս աշիւարՀիս մէշ կ ՝ատէ յ ւաւիտենական կե^ 

26 սագ Համար պիտի պաՀԷ գանիկայ ։ $ ճ է որ 
մէկր ի՚ն&ի կր հ^աււայէ ^ 1°*՜ ոո ի™*՝ ետէւէս գայ * 
ու ես ուր որ ես ^ իս ծ աո աս ալ Հոն պիտի րլ֊. 



276 ԱԻԵՏա՝Մւ, ԸՍՏ ՕՈւԼՀԱ՚ե՚ՆՈԻ 

լայ . թ՜է որ մէկր ի՛նձի կր ձաո-այէ , *Հ ա յՐԸ "էհ ~՜ 
2/ ւոի պատուէ գս/նիկայ ։ Հ^իմա իմ՝ Հոգիս ի§ուո^ 

վաձ Է ♦ 1ւ քւ՚եչ րսեւՐ յ թ՜Է Հ^այր՝ գէս ագատէ 

սյս ժաաքն . ռայս ես ասոր Հասար եկայ աս ժա^ 
28 սրս յ Հ^այր՝ ւիաււ ա§ որԼ ռու անունգ . ան ա^. 

տեսր ձայն սր եկաւ երկէէնռԼքն , վ>աո–աւորեգի 
29 աւ , ու նորէս պիտի փւսււ աւ որԼ։1 ։ \յւ ժոգո^ 

վուրգր որ կախեր էր ու կր լսէր , կ՚ըսէթյ՝ \\րո^ 

տուս կ՝ րլլայ . ու/ակր աք գ րսէրն՝ Հ^րեշտակ իւօ^ 
30 սեռաւ իրես Հետ ։ ԼՀիսուս պատասաան տուաւ 

ու րսաւ . \* ս ձայնր հնձի Հասար չեկաւ յ Հապա 
օ1 ճեռի Հասար ։ ձվւմւս է աս աշէսարՀիս գատաս^ 

տանր յ Հիսւս աս աշէսարՀիս իշէսսհէր գուրս պի֊ 
32 աի ձգուի ։ |^«# աւ երբոր երկ ր էն բարձրանաս յ 
33 ասԿՀես աւ ինձի պիտի ոաշես ։ \^ս բանս կր 

զրուոէլւ՝ իմառրԵեւու1 էժէ ի՚եչ կերպ ւ/աՀոմ պի֊ 
Յգ տի սեոհտէր ։ ք\^ոոոսուրո ր անոր պատասիւա*, 

սեռ ♦ |յ՝ճք7//# օրէ՚նռէ՚ն լսեգի՚Նբ՝ որ ՝\Հրիստոսր 
յաւիտեան կր սսայ յ ււ դուն րնտոր կ՝ րսես էս է 

պէտթ է \\րգրն սարգոյ բարձրանա։ » ոգ է ատ 
35 1\րգբե սարգոյ ։ \^ւ \\իսուս անոնգ րսաւ . էՀՀրք 

սր ատես աւ յոյսր ձեր Հետն է . ռանի որ յոյսր 

անիք՝ քալեցէք , որ չըլլայ թէ ւՐութր ձեր վը^ 

րայ Հասնի ♦ ի՛նչու որ իւաւարի ւ/է9 վ՚աւոգը չը~ 
36 գիտեր իժ է ուր կ՝ երթ այ ։ ^\Հանի որ լոյսր ու^ 

"Իք ) Հաւատագէռ ան ւոյսիս որ լուսոյ որգիռ 

րւլաք . Լ^իսուս աս բաներր գրուգեգ յ ու գնագ 

պաՀուեգաւ անոնգմէ Հ 
37 1/՛֊ թէ ա է ա այ1ւբան Հրաշքներ րրաձ էր ասոնռ 
38 աո-Պեւր , 1~ ա յշ ասոնռ չէին Հաւատար իրեն ♦ \\ր 

կատարուի \^սայի է/արգարէիէյ իսօսբր > որ րսաւ ♦ 

$^/՛՝ "կ Հաւատագ մեր գոաաֆ ւա ր1ւ1ւ , ու ՀգԷրոչը 
39 բագուկր որ ու յայտնուեգաւ ։ \ Պ Հնոր Հասար՛ 

չէբն կրնար Հաւատաւ | որ դարձեաւ գ րսէ \քսա^, 
40 /ի ♦ \^ Ույօ ա Հ֊Քերր կուրգուգ , 1ւ անոնռ սիր^ 



<)՝ԼՈԻ1՝՛ յ՝«հ 277 

տերր թմրեչյուչյ , որ չըլլպյ թ Է աչրոֆյիԿւ տես^ 
Ղւե՚ն ) ու սրտուխթււ իմանան ) 1ւ դարձի գան ) ու. 

41 ես անոնք բժշկեմ ։ \ Պ ,ս Էօ~փշ րսաւ \շսայի՝ երր֊ 
որ տեսաւ սՒնոր փաո-քր ) ու. խօսեցաւ ւսնոր վը~ 

42 րայով : \՝յսու աւՈ/նախիւ ի շխ աԿւն ե ր Է՛ն ալ շա^ 
աերր իրե՛ն Հաւատաւյքւն . բպյց ւիարիսեըքւներուն 
Համար պանիկա ւ չէի՛ն դաւաներ , որ ժոդովա^ 

43 րւսնէքն դուրս չձգուի՚ն ♦ ]^նչու որ մարգոց ւիաո–^ 
որ \^ստու&ոյ ւիաոոէքն աւելի սիրեցին ։ 

44 1՝"^ \\իսուս կ՝ աղադակէր ու կ՝ րսէր . \Հն որ 
ին&ի կր Հաւատայ՝ թն&ի չՀաւատար , Հապա 

45 զհ" խրկոդիԿւ . |^յւ ան որ դի" կը տեսնէ , դիս 

46 խրկոդը կր տեսնէ : \շս լոյս եկայ աշխարՀ , որ 
ամէն ով որ ինձի Հաւատայ , իւաւարի մէ^ չը֊. 

47 մնայ : |յւ թէ որ մէկր իմ իւօսքերս լսէ՝ ու. չր^. 
Հաւ ւաւսսւ ) ես ա1ւիկայ չեմ դատեր ♦ վշանզի ես 
ձեկայ որ աշխարՀր դատեմ , Հապա որ աշիւար^ 

48 Հր փրկեմ ւ \Հն որ դիս կ ՝ անարդէ , 1ւ իմ իւօս^ 

ռերս չընդուէւիր , կ ա յ *1էկը Ո Ր ղան ի կա յ կր դա^ 

տէ ♦ ան իւօսոր որ ես իւօսեռաւ > ան պիտի դա^ 

49 *"է ղանիկայ վեր^թն օրր : ՀՀնչու որ ես ինբիր^ 
մէս Հխօսեոաւ . Հապա *Հ ա յրը ո ր զի ս Է՚ՐՂ^Յ > 
ի՚ււքր ի՚ն&ի պատուիրեց ի՛նչ որ պիտի րսեմ՝ և. 

50 ինչ որ պիտի խօսիմ : \հլ գիտեմ՝՛ որ անոր 
պատու իրաձ ո յաւիտեՂւական կեանր է ♦ ուստի 
ի՛նչ որ ես կր խօսիմ , ի՚նւոոր որ Հ+ԱԱրը ի՚սեի ր~ 
սաւ , անանկ կր իւօսիմ : 

€ 1՝Լ« Տ-Գ 

1 0/"՛"՛ " էր աշակերտեն րուՏե ոտքերր կր լու.աւ , յորգորելով ոաՆոՆ^ք որ ԷաՆսւր^ու-թեսէմի. 
և. սիրով մարու Է՛Ս իրարու Հետ . 1§ կր Նախաձայնի գուգայիՆ ղիՆրը մատՆելը , և. մկկ 
Նշանով մի մատՆիչիՆ ով^ ըյլալԱ կը յայտնէ ^ովՀաՆՆեսիՆ . 31 կը աատուիրկ էր աշա ֊ 
կերտՆերուՆ մկկզւ/կկ սիրել , 3(յ և. կ՝ իմաըըՆԷ; «ՀեարոսիՆ՝ ԷԴկ պիտի ուրաՆայ ղիՆքշ ւ 

1 Հ\ատկի տօն1^1ւ աուաԳ՝ \\իսուս դիտնալուէ թ՜է 

իր <1 աման ակր Հասեր է՝ որ աս աշիւարՀէս ելլէ 
Հ^օրր յշովը ) սիրելու/ իրեԿՀներր որ աշիւարՀի 
մէ^ էի՛" ) էքքւնչև. վեր^Կւ ալ սիրեց ղանոնք : 



278 ՏհԵՏՇքՐՍ ԸՍՏ ՕՈԼՀՄն՚ՆՈԻ 

2 |^է Ր*՛ թրիքը Ո Ր կ ՝ Ը.Ա ա Ր > ( \\ատանան արզ 1՚ն 

\՝–ս1լաբիա1աաււի \\իմոնեան Լ^ուզային սրտին մէ ^ 

3 9ը գրեր Էր ) Ո Ր զա՚նիկայ մատնէ . ) Լ\իսա ս գիտ^ 

՛հա/ու/ թէ Հ^աւրր ասէն բան իր ձեազքր տոլ ւա ^ 

1ւ թէ քւկրր \^ստու^ւ/Է ելաւ ու \^ստու&ոյ սովը 

4 կ Լրթ աւ յ է՛նթրիք Է՛ն ելաւ , 1ւ Հանգերձ՚ները 

մէկգի ո ուա ) ու ղե՛նջակ մը աււնելով մէֆքը 

5 փաթթեց : \^սաքը կոնքի՛ն ւ/Է^ ք"^Ր լեչյուչյ , ու 

սկսաւ աշակերտ՚ներուն ոտքերը լոււսլ , 1ւ ան իր 

6 փաթթուաձ զՍնԳակովը սրբել : \\ւստի եկաւ 

\)իմոն Հ1\եսւրոսի՝ն ♦ ս/ն ալ րսաւ անոր . է^#ւ % 

7 գուն իմ ոտ բերս պիտի լուաս : Լչիսուս պա^ 

տասիւան տուաւ ու րսաւ անոր . |^*/ ի սչ որ զ ը֊ 

՚նեմ՝ գուն Հիմա չես իմա՛նար , Հապա ետքը պի–՜ 

8 տի իմանաս : ^\ետրոս րսաւ անոր , \՝Հնաւ դուԱ 

իմ ոտքերս պիտի չլուաս . պատասիւսհւ տուաւ 

անոր (ձիսուս . \ծ՝է որ ^քեո չլուամ , սուն րնհի 

9 Հետ բաժթն չունիս ։ \\իմոն ^\ետրոս րսաւ ա^, 

՛նոր . ^^7»՝ չէ թէ միս ակ ոտքերս յ Հապա ՛նաև. 

40 ձեո-օերս ու ուա իա ։ \^իսուս րսաւ անոր ♦ 

| ուառուա&իս ոտքերր լուալէս ի զատ ուրիշ 

բան պէտք չէ , աս բոլորոզրն մաքուր է . ււ գուօ 

11 մաքուր էք , բայց չէ թէ ամէ՚նքգ ։ \\ասն զի 

գիտէր զանիկաւ որ զէւնօր պիտի մատնէր . անոր 

Համար րսաւ ՀՀէ ("՜է ասւՀնքգ ա 1 մաքուր էռ Հ 

12 \\ւ երբոր անոնս ոտքերր լուաս յ ււ իր Հանդերձդ, 

ներր ասնելոզ նորէն սեոան սստաւ յ րսաւ ա֊, 

13 ՚նոնց . 1 իիտէ\ք ի՛նչ րոի ձեզի ։ Գուք ղիս \\ար^ 

գապետ ու $էր կր կոչէք , ե֊ ազէկ 1լ րսէք . ի՛նչու 

14 որ այԼղէ» եմ ։ Հ^ապա թ՜է որ ես $էրս ու վար^. 

գապետս ձեր ոսղքերր լուազի , պէտք է որ գուռ 

1 5 ալ իրարու ոտքերր լուաք ։ \\ աս՛ն զի ձեզի ւ/էկ 

օրի՛նակ մր տոլի | որ ի՚նտոր ես ձեզի ՐՐբ գ ու վ> 

1 ալ րնէռ ։ ՜շՎշմարիտ ՜ճշմարիտ զ րսեմ ձեզը . 

հ^աո-սհէ իր տիրոքւ/Է՚ն մե& չէ ) ոչ ալ ի/րկուա&ը 



«ւ՝Լու՝ւ« քիգ՝ 279 

1 7 ոէւնռր ԽրկոոԷն մեծ Է ։ \^եմէ գհկե աս բաներր 
գիաէռ , երանեւի Էյ*՝՝ Թ Է Ո Ր ասոնբ կատարէօ ։ 

18 12^ ԹԷ &եր ամռնուն Համար կ րսեմ՝ , <է**ս1» «լ$ ես 
կր ՜ճասՀնաս ասոկբ որ ես րնտրեոի , Հապա որ 
սա գրուա&ր կատարուի քմէ՝ \ Պ ն որ ես Հետս 

19 Հ աւ ք կ՝ ուտէր , ինծի գէս՛՝ կրունկ ղեր սու ո ։ Հ^ի^ 
ւՈսկուրնէ կ րսես ձեոր՝ րանի որ չէ եոեր , որ 

20 երբոր րսաւ՝ Հաւատաթ ա՜է ես ***1> ես : ՜քՎշսա^. 
րիտ ՜ճշմարիտ կ՝րսեմ՝ ձեոր * \\ մ որ կ՝ րնդունի 
անիկաւ որ ես կր էսրկեմ՝ , ւմա կրնգունի ♦ 1ւ ոմ 
որ որս կ՝ րէւգունի յ ոէս Խրկոոը կ՝ րնդունի : 

21 Լ^իսուս երբոր աս րսաւ յ \հ Հոգիրն մէշ իւռո^. 

մեուսւ , 1ւ մկաւեո րսեւոմ . ՜յՎշմւսրիտ ՜ճշմարիտ 
կ՝ րսեմ՝ ձեոր , որ ձեոմէ մէկր ոէս պիտի մատնէ : 

22 \\ւստի աշակերտներր տարակուսած իրարու կր 

23 նաւէ&ւ , Թէ որու Համար կր որուոէ : \\ւ ա^, 
՜ւակերա՚ներէն մէկր կար (ձիսուսրն ռոմը սստահ , 

24՛ որն որ Հձիսուս կր սիրէր ։ \հ*֊ \\իմոս ^Հետրոս 
անոր աձվ> կ՝ րնէր Հարռրնեւու քմէ ոմ պիտի րլ~՜ 

25 ւաւ անիկաւ՝ որ ույն Համար կր որուոէ ։ \Հն աւ 
Լ^ի սուսին կուրծքին մրաւ իւնաւոպ րսաւ անոր . 

26 ^^7՛՝ ո կ Է ***^ ։ \\իսուս պատասիւան տուաւ . |^ 
նիկաւ Է՝ որա՛ն որ պաաաո ր կր ւմրշես ու կոլ 
տաս ♦ ււ իժրյեւոմ պաաաո ր \>֊սկարիոմտաոի 

27 \\իմոնեան ԼՀուգաւին տուաւ : \\ւ պաաաո Էն 
եւոբր \\սւտանան անոր ներսր մւոաւ ։ \քԼ– Հ>/՚«–՜ 
սու ս րսաւ անոր . յ՝ "նչ որ պիտի րնես | շոււոոմ 

28 ՐրԷ ։ Ւ ա 1*յ աս բանր սեոան ՚նստոոներէն մէկր 
չՀասկրցաւ ) քմէ ինչու Համար րսաւ անոր : 

29 11 ասն ոի ոմսհւր կր իւորՀէին թ է՝ որոմՀետէւ 
ո անձանակր \\ուդա1ւ կր պաՀէր յ Լ^իսուս անոր 
կ րսէր . ՝Հ)՝*աիւու աո֊ ինՀ որ մեոր աս տօսիս 
"վէ՚ՂՔ է ) կաս 1սէ ճ որ աորաաներան բան մր 

30 աայ : \*նիկաւ ալ պաաաո ր աո֊ա&թն պէս՝ շուտ 
մր դուրս ելաւ ) ու գիշեր էր ։ 



280 ՈԻԵՏՈՐՄծ ԸՕՏ ՕՈնՀՄն՚Ն111՝ 

31 \\ւ երբոր անիկա) դուրս ելաւ ) Լ^իսուս րսաւ , 

*Լիմա փառ աւ որա եւյաւ \\րդին մարդու , ու \՝ ք ս֊ 

32 տուաճ փաո աւ որա 1,/բա սւնոմ ♦ \ՀւԷ որ |՝ւ/– 
աա աճ անոդ փաո աւ որա Լ ւյ ատ , \^ստուա& աւ 
անիկայ իր անձոմը պիսւի փաո֊աւորէ , 1ւ դու աոմ 

33 պիտի փառաւորէ անիկայ : \\ րդեաեք քիչ մր 
ատես ալ ձեզի Հետ եմ՝ . գիս պիտի վէնտռկռ ♦ 
ս֊ րնչպէս որ Հ^րԷաներուն րսի՝ քմէ \\ ւ֊ր որ ես 
կ՚երիմամ՝ , դուռ չէվ» կրնար գալ ) Հիմա ձեգի 

34 ալ կ ՝ րսես : \>որ պատուիրան մր կու տամ՝ ձե^ 
գի որ մէկղմէկ սիրէո , ի՚նտոր որ ես ձեգ սիրե^, 

35 ցի > որ դուք ալ մէկդմէկ սիրէք : \՝սով ամկնր 
պիտի դիտնսհՐ քմէ իմ՝ աշակերւոներս էռ , թ է 

36 որ իրարու ւքլւայ սէր ունե՛նար : \)իմոն ^)ետրոս 
րսաւ անոր . ^>^/»՝ ուր և ՝ երքմաս ♦ Լչիսուս պսւ^. 
տասխան տուաւ անոր ♦ \\ ւ ր որ ես կ՝երթամ՝ , 
դուն Հիմա չես կրնար իմ՝ ետեէս դալ յ բայդ 

37 ետքր պիտի գաս իմ՝ ետ/ւէս : ^Հետրոս րսաւ 
անոր . \$էբ % ի՛նչու Հիմա չեմ՝ կր՛նար օու ետէւէդ 
գալ * ես իս կեանքս «**լ օեզի Համար պիտի դր֊ 

ձօոես։ Հչիսուս պատասխան տուաւ անոր . ՝ք\/#/. 
կեանբդ պիտի դնես խն&ի Համար . ՜ճշմւսրիսա 
՜ճշմարիտ կորսեմ՝ օեգի , Հաւր պիտի չխոսի՝ 
մինչև, որ դուն իրեր անդաս գէս ուրանաս ։ 

1՝Լ • <Ի՚)՝ 

1 Քբի—ոոս կշ մխիթարի իր աշակերտները՝ երկնային ԼրՀանկո։ ի1 Լան յղյսշ անոնւյ աո.. 
Հիշ գնելովդ . § կը ձանուցանէ թէ ինքն է ՛ճանապարհը՝ ճշմարտութ իւՆր և– կեանքշ , 
ե– թէ Ր"–ՔԸ. Հ°Ր(Լ Հետ սկկ է է ^3 կր իւոստանայ որ իր անունովը եոաձ– ադօթքր պիտի 
կատարողի . \% կր պատուիրկ սկր և. ՚ֆաոանգութիւՆ ունենալ իրեն . \ (յ կր /սւաաա. 
նայ խրկել\յ՝խիթարիչ^ \\ուրբ Հողին . %ղ ու իր խաղաղութ իւնր կու տայ անոնւյ ։ 

\ \)իրտերնիդ չխռոմի՛ ♦ \* ք ստու&ոյ Հաւատա^, 

2 ՚յէյ* > րնԾի ալ Հաւատագէո : Հ^֊ս +Հօրս տու՛ն յա 

շատ բնակարաններ կան . ապա 1ժ է ոչ՝ ես ձեոի 

պիտի րսէի . *ԼֆՀ** կ՝երխհամ՝ ու ձեոի տեգ կր 

3 պատրաստես ։ \^ւ խ՚է որ եր/ժաս ու ձեգի տեգ 

պատրաստես յ նորէս կու գաս 1ւ ձեգ ռոմս 



<)՝ԼՈԻ1" քիԳ 281 

կ՝ աււնեմ՝ ♦ որպէս զի ուր որ ես եմ՝՝՝ զուք ալ Հ**՝1 
4 Րւլսւբ ♦ 1^*– ուր որ ես կ՝երիմամ՝ ճ գիտէո ) ու 

՜ճամբան ***լ գիտէո ։ 
5 (ծ՝ով։/աս րսաւ անոր ♦ $էր՝ Հ^նր գիտեր ուր 

կ՝ երթ սա ) 1ւ րնչսլէս կրնանռ ՜ճամբան գիսաա/ ։ 
6 (ձի՛՛ուս րսւսւ աս որ ♦ \հս ես ճամբան ու ՜ճշմար^ 

տու/ժիւնր ու կեանոր » մէկր Հ^օրր վ*ով հո ար . 
7 եքմէ ոչ ին&մհվ ։ (() ճ է որ զիս ՜ճանչնաւիո՝ իմ՛ 

*Հաւրս ալ կր ՜ճանչնաւիո > Լւ ասկէ ետ1լ կր ՜ճանՀ^, 

սար անիկալ ու տեսար անիկալ ։ 
8 Փիլիսլպոս րսաւ անոր . ՀՀէր՝ *Հ ա 1ՐՐ մեռի ռու^ 
9 Ը" լ Ր ) ոլ Հհրէ-Ք է մեզի ։ Հ ճ սաւ անոր ԼՀիսուս ♦ 

\* յսքան մամանակ ձեզի Հետ եմ՝ ) 1ւ զիս չճանչ^. 
ցար Փիլիսլսլոս . աս որ ղիս տեսաւ Հ^ալրր տե^. 

սաւ յ 1ւ ղուն ինտոր կ՝րսես՝ Թէ Հ^այրր մեզի 

I ցուըուր % ^շե°ս Հաւատար ) իմ է ես Հ^օրր մէԳն 

եմ՛ ) ու ՚ՀայրՐ ի*ք ս՚հքո է ♦ ո՚ո իւօսոերր որ ես 
ձեզի կր խօսիմ՝ ) չէ թէ ինբիրւ/էս կր իտօսիւՐ ) 
Հա սլա *Հայրր որ իմ՝ մէ^ս բնակած է ) անիկայ 

II կր գոր&է ան գորհվչերր ։ Հ^աւատազէո ին^. 
ֆր , իմ է ես *Հօրր մէՀն եմ՛ ու ՚Հայրր իմ՝ մէֆս 

12 է ♦ \՝ ք պա թ է ոչ գոնէ գոր&քերուն Համար 

ինծի Հաւատաըէո ։ ՜յՀշմարիտ ՛ճշմարիտ կ՝ ր֊ 

սեմ՝ ձեզի իմէ յ \ Պ ն որ ինծի կր Հաւատայ ) 

ան գործքերր որ ես կր գործեմ՝ , ի՛նքն ալ 

պիտի գործէ յ 1ւ անոնոմէ ւսւելի մեծ ք*»^.^.. 

պիտի գործէ . ի՛նչու որ ես Հ^օրս ռոմը կ՝ եր^ 

13 իմամ՝ ։ \հլ իմ՝ անունովս ինչ որ իԽդրէօ , պի֊ 

տի կատարեմ՛ անիկայ ) որ Հ^այրր \\ր՚էիովը ւիա^, 

14 ուաւորուի » ք<)՝Հ որ իմ՛ անունովս բան մր իւրնգ^ 

1 5 րէվ* յ **»^**յ պիտի կատարեմ՝ ։ \ծ՝է որ զիս կր 

1 6 ոիրէվշ ) իմ՝ պատուիրանքներս պաՀեզէռ ։ \^ս 

ալ Հ^օրր պիտի աղաչեմ՝ ^ 1ւ ուրիշ \\՝իւիիմարիչ 

մր պիտի տայ ձեզի , որ յաւիտեան ձեզի Հետ 

17 րնակի ♦ ՜յՀշմարտուիմեան Հ^ոգին յ որ աս աշ^ 



282 ԱԻԵՏԱՐՄՕ ԸՍՏ ՕքԱԼՀՇՆ՚սՈԻ 

իւար *ււ անիկաւ չկրնար րհղ ա՚նիւ . Ինչու որ չը~ 
տեսներ անիկաւ > ու չ՜ճանչնար անիկաւ ♦ բաւղ 
դավ* կր ՜ճւսնչնաբ սհւիկաւ , ի՛նչու որ ձեր ռողր 

18 հր բնակի յ /ւ ձեր Հետր պիտի րր՚՚՚յ * Զ^դ որբ 

19 քեւք թողուր յ կա. ուա/ ձ1.ղի ։ ՝\Հիէ մր աւոէՀն/քն 
ետ/ւ աո աշիւարՀս ղիս չտեսներ , բաւո գուռ պիտի 
տեսնէռ ղիս , ի՛նչու որ ես կենդանի եմ՝ \ ե– դուր 

20 կե՛նդանի պիտի րլլաք ։ \*ե օրր պիտի դիանաք 
թէ ես իմ՝ Հօրս մէ$ն եմ ) /ւ դուք իմ մէի , ես 

21 աւ ձեր մէքը ։ \*ն որ իմ սլաաա Լրներս կր բրււ^ 
նէ՝ ու. կր պաՀԷ անոնր յ անիկաւ է ղիս սիրողը ♦ 
/ւ ան որ ոէս կր սիրէ՝ իմ Հ^օրմէս պիտի սիրուի ♦ 
ու. ես անիկաւ պիտի սիրեմ յ ե. թոշզբնքս անոր 
պիտի ւաւտնեմ ։ 

22 \*սաւ անոր ԼՀուդա , ( ոչ ՜\՝»ս կարի ա/տ աղին . ) 

ՏՀք/»՝ ինչպէս կ՝ըլւպ/ ո ր դուս ինքղինքդ մեղի 

23 պիտի ւաւտնես ) և. չէ թէ աշխարհին ։ Լ\իսուս 
պատասխան տուաւ ու րսաւ անոր ♦ ք<)՝^ որ Աէէկր 
ղիս կր սիրէ ճ իմ իւօսքս պիտի պաՀԷ . ու իմ 
*Հաւրս անիկաւ պիտի սիրէ ♦ /ւ անոր պիտի 

24 գանբ <, ու անոր ոա1ը օթ/ւան պիտի րնռնր ։ \^ն 
որ ղիս չսիրեր ) իմ իւօսքերս չպահեր . ու ան 
իւօսքր որ կր լոէք՝ իմս չէ , Հապա ՚Հօրր՝ որ ղիս 

25 Խրկհղ ։ \^ս բաներ ր ձեղի իւօսեռաւ՝ քսւնի 

26 որ ձեր քուիւ եմ ։ \ ճ այց \)՝խիթարիչը \)ուրբ 
^ոգին՝ որ Հ^աւրր իմ անունողս պիտի իւրկէ յ 
անիկաւ ձեղի բուորր պիտի սորղեղրնէ , /ւ ի ոչ 

27 որ ձեղի րսի՝ միտքերնիդ պիտի բերէ ։ \\ւադա^ 
ղութիւն կր թողում ձեղի , իմ իւաղաղութիւնս 
կու տամ ձեղի . չէ թէ ինչպէս որ աշխարհս կու 
սայլ՝ ես ձեղի կու տամ ♦ սիրտերնիդ չիւււոսի , ու 

28 –փսիւնայ ։ 1 սեչյիք որ ես րսի ձեղի թէ , \\՝եր^ 
թամ ու. ձեղի կու գամ * թէ որ ղիս ս իրէիթ > 
պիտի ուրաիւանաւիք յ թէ ռս ***°ՐՐ ֊Ք Ո1 Լ 
կ ՝ երթամ * ի՛նչու որ իմ *Հայրս ին&մէ մեծ՜ է ։ 



՚1՝ԼՈԻ1» յ՝1> 283 

29 1/*– Հր սա հուց գեււ չեոա& րսե ձեոի ) որ երբոր 
30 ՐԱ ա ք Հաւատար ։ |^# ձեր ^֊.ետյւ շատ պետի 

չէսօսիմ՝ . են չու որ աս աշխարհիս իշխանր եու 
31 գա/ ) է՛֊ ե** մրաս բան մր չունի , \\՝իայն թէ 

աշէսարՀս գիտնայ որ ես ֊Հայրր եր սիրեմ՝ ^ ու 

ի՚ն+պէս որ ,-֊Հայրր րհԾր պատուիրեո ) անանե 

ե՝ րեես . եյէռ ասեէ եր/ժանք ։ 

<1՝Լ– <ԻԵ 

1 ՝Հրի սս ""՚ի ոլ – էր ա՚նգաւքեերուն ս^9 եէ/ա& միւիթարոէ-թիւնր և. ւիոիյագարձ սէրր՝ որ ֊ 
թհ՚ե առակով– –ա–աւորուա& I 13 ■Ք-րիստոսի աշակերսւներուն միւիթարոսթ իւՆո՝ երբ^. 
որ անոե֊ աշխարհիս աաևլի կ՚ո֊ան և. կր ՀալսւձուիՆ I 2(յ Սուրբ Հոգիին և. աո արև "> I ֊ 
սերոէ-ե աաշտօսո \ 

1 \քս եմ՝ ՜ճշմարիտ որթ՜ր յ 1ւ իմ՝ ֊Հայրս մշաէյն 

2 է ։ \* ք մկս ՜ճիւո որ ես մրաս է՝ ու պաոտ ո չրե^, 
րեր յ եր ետրկ ոանիեայ . եւ ամհքնր որ պտուո եր 
բերէ յ եր մւսբրէ ոանիեայ յ որ աւ աւեւր պա ու ո 

3 բերէ : ՚\\ուր Հիմաեուրնէ մսէոուր Էռ սա իւօս^ 

գ, ոոս՝ որ ձեոի իւօսեր ես : \*ս մկ՚շս եեռէռ՝ ու. 
ես ձեր մկշր ♦ իՆչպէս որ ՜ճիւո ր չերնար րնռիր^ 
սգն պա ու ո բերեք , /մ է որ որքժրն մրայ Հաստա^ 
տուաօ՜ չրւլայ , ՚նոքեպէս աւ գույչ լ^-ք \^****– , ք-՚-է 

5 որ ես մրաս ՀաստատուաԾ չրւլար ։ \քԱ որրյս 
ես՝ »֊■ գոկթ ՜ճիւոերն Լ+ . աս որ ես սրաս Հաս^. 
տատա. ահ՝ Է 1ւ ես անոր սրաւ ^ անիեայ շւսա ս/ր–֊՛ 
տուո եր բերէ » րնչու որ աո ահո ր1ւԾր բաս մր 

6 շէ-Ր երսար յւնեւ : $՝է ո ր "էեր րս սրաս Հաս^ 
աաաոէ.ահ՝ չէ > անիեայ ՜ճիւոի մր պէս գուրս ձր^. 
գուաԾ ու ֊որոահ է ♦ 1ւ եր ժոոսե՚հ ոասոկբ , ու 

յ երաեր եր սետես ^ ու պ աւրրս ։ $–է որ գուռ ես 
սէշս եեսար՝ 1ւ եմ՝ ե/օզոերս աւ ձեր մէշր եեսաս ^ 
հ՚եշ որ ուոէռ՝ պետե եւնգրէռ ) ու պետի ՐԱայ 

8 ձեոր ։ ^սոս ես ֊Հայրս փաո-աւորուեոաւ ^ որ 
դուռ շատ պտուղ բեյւէռ յ ու ես աշաեեր տներս 
ըլլաք ։ 

9 ^֊ստոյւ որ Հ^այրր որս սերես . ես աւ ձեո սերեռր . 
\0 եւՐ սերոյս մէ9 Հ ***»*)* աղ» եեւյէո ։ $–է որ եմ՝ պա^. 



284 ԱԻԵՏՈՐ17Ս Ը»8 ՕքքէևՀՇ՚Ն՚ՆՈԻ 

տուէրներս պաՀէք , իմ սիրուս մէխ պիտի կե֊, 
՛նար . ինտոր որ ես իմ ՀՀօոս պատուէրներր պա^, 

11 Հ^զի յ 1ւ սյն որ սիրուն մէԳյլ կեռեր ես ՝։ \^ ս բան երբ 
ձեզի իւօսեռայ ) որ իսԻ ուրաիաւթիւնս ձեր մէՀյչ 

12 մնայ յ ու ձեր ուր ա խութ ի ւՆ ր լման րլլայ ։ \՝ ք ս 
է իմ պատուէրս՝ որ մէկզմէկ սիրէք յ ինտոր որ 

13 ես ձեդ սիրեցի ։ \^սկէ աւելի մեհր սէր մէկը 
չկրնար ունե՛նալ ) որ մէկր իր կեանքր բարեկամդ 

\1±*ներուն Համար դնէ ։ ՚\՝ուռ իմ բարեկամներս 
էռ ) 1մ է որ ր1/ելու րլլաբ ի՛նչ որ ես ձեզի կր սլա^, 

1 5 աուիրեմ ։ \ Պ ք սկէ ետրր ձեռ &առայ չեմ անուա^ 
՚ներ , ի՛նչու որ հ^աո-սւն չգիտեր իր տէրր ի՛նչ կ ՝ ր֊ 
նէ ♦ Հապա ես ձեռ բարեկամ անուանեցի , ինչու 
որ ///// ամէն բաներ ր որ իմ Հ^օրմէս լսեցի՝ ձեզի 

16 իմացուցի ։ Դէ թէ դոկթ զիս րնտրեցիք , Հա^ 
պա ես ձեզ րնտրեցի յ ու դրի ձեէէ ) որ դուր եր^, 
1մ առ՝ Լւ պտուզ բերէռ , ու ձեր պտուզը սնայ . 
որպես զի իմ անունովս ի՛նչ որ Հ^օրմէն թնզրէվչ , 

1 7 ձեզի Աք այ ։ \^ս կր պատուիր եմ ձեզի որ մէկզմէկ 

"իրէք ։ 

18 ք<)՝է որ աշխարՀ ձեդ կ՝ատէ ) գիտցավ* որ ձեղ^ 

19 մէ առաք զիս ատեց ։ \ձ՝՝է որ աշխարՀէս եղած 
Ըլւպյիթ > աշխարՀ իրեններր կր սիրէր * բայց 
որովհետև. աշխարՀԷ չէվ*՝ Հապա ես ձեդ աշխար^, 
Հէն րնտրեցի ) անոր Համար աշխարՀ ձեդ կ՝ա^ 

20 ակ ։ \)՝իտքերնիդ բերեք ան իւօսքր որ ձեզի 
րսի թէ ) \^առան իր տիրոֆմէն մեծ չէ ♦ թէ որ 
զիս Հալածեցի՛ն , ձեզ ալ պիտի Հալածե՛ն . թէ 
որ իմ խօսքս պաՀեցի՚Ն ) ձերն ալ պիտի պաՀեն ։ 

21 \\աւզ աս ամէ՛ն բաներր պիտի րնեն ձեզի իմ ա^ 
նուանս Համար , ի՛նչու որ չճանչցան անիկայ որ 

22 զիս ի՚րկ ե Ը ։ Թ4 7 որ ես եկած 1ւ ա՛ն ոնց խօսած 
չըլլայի , անռնք մեդք չէին ունենար ♦ բայց Հիմա 

23 իրենզ ւ1եզ.բի՚ն պատ՜ճառանռ մր չունթւ ։ \Հն որ 

24 զիս կ՝ատէ ) իմ Հրայրս ալ կ՝ ՚ատէ ։ Փ՝է որ սա 



«ՒԼՈԻ1» <Ի.օ 285 

գորԾօերր իրե%զ մկշր րրահ չրւլսււի յ որոնբ ու^, 
ՐՐ7 մէկր *>է րրւսօ՝ • անոնբ սե տլր չէին ունենար , 
բւսւզ Հիմա տեսան յ ու ատեզիս զրս աւ իս Հրայրս 

25 աւ : \\ա1ւււ։ւ1ւ ***** ^ *****֊ որ սատար ու ի աս իւօսբր 
որ իրե՚նզ օրթնազր ւ/Լ9 գրուաձ կ Թէ * Հ.\ու.ր 

26 տեգր զրս ատեզիս ։ \\աւզ երբոր \\՝իւիթ արի+ր 
ո աւ որ ևս ^օրմկս ձեզր պիտի իւրկեմ , ահ ՜ճրյ^ 
մարւոու իէեան Հ^ոգրն՝ որ Հ^օրմկն զեւլւ, , ա^. 

XI նիկաւ րնԾր Համար արտր մկւսւէ ♦ լ^ճ. դուր աւ 
կր վկայէք , իԿւչու որ սկիգբէ՚ն ՛ի վեր իմ՝ Հետս 

<1՝Լ • ( ի.« 

1 ՝Հ.րէսս">ս կր քիշեորնէ իր աշակերսւներուհ՝ անոնո կրելու նեոութ-իւններո , 1ւ կո մխի^ 
թ֊արկ զանոնք \)ուրբ Հոգին խրկելոլ խոստմունքով , 1ւ իր յարութիւեր ու երկինքս 
կամրաււՍաա նախաձայն/. լով . 23 կր Հասաաաէ– թ ՛է իր Հայրր աիաի ւսէ անոնս աոօիԳ^ 
ռո՝ որ իր անուեովր կրնեն . 33 ^– ք^՜է իրմհս՛ խաոսյոութիւե աիաի ունենան , թէ ե. 
աշխարհի մկ՚է նեղութ իւն պիաի կրեն , 

1 |^«/ բւսներր ձեոր իւօսեզաւ որ չգայրՒակզրռ ։ 
Հ Հ^րենզ մոզոզարասներէն գուրս արտր ձգես ձեզ . 

ու. մամանակ աւ արտր զա։ որ ամգն ոմ որ ձեո 

սա սան է ) անասս արտր սեպ է իմ է \\ստուօ՜ու 
3 պաշտմն կր մատուզանէ ։ \հլ աս բւսներր ՝^*\\ 

արտր րնես աս որ Համար որ ոչ Հ^աւրր ՜ճան+ցան 
դ ոչ աւ որս : \\աւզ աս րաներր ձեզր իւօսեզաւ , 

որ երբ մ ասան ասր գայ սրտբերնիո բերէո իմ է 

ես րսր ձեզի ♦ ճւ աս րաներր ս ե ե ո բ Լ՚ն չրսի ձեոր յ 

ե՛ն չու որ ես Հետերնիգ էի ։ 
5 \\ակաւն Հիմա ես ե՝ էրթ՜ամ՝ որս իւրկոզր% .բո֊– 

վր յ և. ձեզմէ մէվն ալ չՀարոր1ւեր ի՚ն&ի իմ է՝ \\°ւ~ր 
6 1լ երիմաս : \\այց որոմՀետէւ աս րաներր ձեզի 

իւօսեզաւ > ձեր սիրտերր տրտմուիմիւնոմ ւեզաւ : 
7 Ր^այչյ ես ՜ճշմարիտբ կ՝ բսեւՐ ձեո ի ♦ աոէկ է ձեոր 

իմ է որ ես երիմաս ♦ ուսն որ իմ է որ ես չերիմամ՝ ) 

\\՝իփիմարիչր ձեզի չգար . Հապա իմէ որ եր^, 
Օ իմաս յ անիկսււ ձեո/ւ կր իլրկեմ՝ ։ \հլ րնքր երբ^, 

որ դաւ՝՝ աշրյարՀր պիտի ւաէւգիմնյնէ մեդքի Հա^, 



286 ՈԻԵՏԱՈ7Ա 1»Ս8 ՕՈՓՀՄն՚սՈԻ 

մար յ 1ւ աուլ արու ա եսէն կամար , ու դատասաա^, 
9 ՛է՛ր կամար է \\՝եոյ>ի կամար՝ որ ի՚ն&ի չեն Հա^ 

10 ւատար » ^րգսւրուլժեան Համար՝ որ ես իմ՝ Հ^օրս 

11 –Բ ո *լ գ երյժաս գ 1ւ ալ զրս չէվ* տեսներ . 1^յլ դա^ 
տաստանի կամար որ աս աշքսարկիս իշրւահր 

12 ուււաասււււրաոէ ահ Է ։ ՚^եօի տաեաւ իէւ շաա ոա^. 
սեր ուսիս ր սել ու ^ բա/ռ կոմա +Է.ր էլ մնար տա^, 

\օ"ր1 ։ ւ՝՛՛ 1 ^ ս ՐԲ ո Ր 1*նբր ճ ~ճշմարտու1ժեան Հրողին 
գա/ , ամէս ՜ճշմարսւու/ժեան արար աո.աշնորգէ– 
ձեէքքւ . թե չու որ չէ քսէ րկ բորանն պո ահ իւօսի յ 
կապա ինչ որ 1 ս Է աս պիտի իւօսի յ ու գալրռ^. 

14՛ սերր ձեգր պրար պաամկ ։ \Հնիեա/ գրս պրտի 
ւիառաւորէ յ ինչու որ ի Արն Էս պետի աո՚նէ՝ ու 

1 5 ձեռր պատմէ ։ \*1ւ ամէս բաներր որ *Հա/րր ու^ 
սի յ իմս Է . ասոր կամար ձեոր րսր քմ՜Է իմրնէս 

16 պիտի աոհւէ յ ու ձեռր պատմէ ։ ՝՝\*–>֊ՐՀ "Ր ***^Լ֊– 
1Լ1 աւ որս պրտր չտեսնէո ) 1ւ տլ արձեաւ .բոշ մր 
***>գ1–%1& գէս պրտր տեսնէո ^ոանգր ես ^Հօրր գեր^ 
իմաս ւ 

1 / \*, սո Ր կամար աշասերտՏւերԷն է*Տ«*՝Լփ իրարու 
գրսէին . ^°նչ է աս որ մեռի 1լ րսէ Թէ՝ ^\*՝Ւէ ՛Օ* 
***Գ%&\.% այ որս պիտի չտեսնէո ^ 1ւ գարձեալ վւիչ 
սր ա*ք^1է՝1 ոիս պիտի տեսնէո » 1ւ ՝^\Հանգր ես Հ^օ^ 

18 բր կ՚երթ՜աւՐ։ \)ւ կ՚րսէի՚ն ♦ ի՞նչ պիտի րլլայ 
աս ^\Հի$ մրս այր՝ որ և՝ րսէ ♦ չենբ գիտեր ինչ եր 

19 օր Ոէ ~ ռ է ։ Ւ Ա էք Լչիսուս գիտնալոմ որ գ ուռես 
իրեն Հարգրնել յ րսաւ անոնգ ♦ \^տոր կամար 
իրարու եր Հարգրնէօ , որ րսի քսէ ՝՝\^րէ "Ր ՝**^–՜ 
1^.1՝ ալ գիս պիտի չտեսնէո ) 1ւ գարձեալ վւիչ մր 

20 *ս^՝1Լ՝1 ռրս պիտի տեսնէո ։ ՜յՎշմարիտ ՜ճշմա^ 
րիա 1լ րսեմ՝ ձեռր , գոլ էլ պիտի լաք ու ո դբաբ ) 
բաւո աշէսարՀս պիտի ուրաաասաւ . գոււշ պիտի 
տրտմիռ ^ սասարւ ձեր տրտմուլմիւեր ուրա^ 

21 իւուիմեաե պիտի փոխուի ։ \\եիկ մր երբոր 
հ^եաեելու մրս՛/ է՝ տրտմութիւն և՝ ունենա/ , 



ի*1ւՀու որ իր մ ասր ՀասաԾ է ♦ բաւց երբոր տղան 
ծնա՚նի յ աւ Նեղու/ժիւնր մրար չբերեր ուրա^, 

22 իաւ/ժե՚նէ՚ն՝ որ աշէսարՀ մարգ սր հքնաւ : |/ճ. 

տիրաւ ի գուռ Հիմա տրտմւ1ւրՒիւն ուսեր ♦ բաւց 

ես ձԼո ՛Նորկն ար ար տեսնես > ււ ձեր սիրտերր 

ուրա/ս պետի րլլան ♦ ու ձեր ա ուտւիաւ ե1 իւ՚Տւր 

23 մէկր ձեոլքէ Ավետի չՀսհւկ : \շւ ան օրր թն&ի 
բան սր պիտի չՀարցրնէո : քՀշսարիտ ՜ճշմա^. 
րիս* կ՝ րսես ձեոքւ , որ ի" անունովս ի ԱՀ որ 

24 իւնդրէօ Հ^օրմէ՚ն ) պիտի տայ ձեզի ։ \)՝ի՚նչ1ւ 
Հիմա իմ՝ անունոմս բան սր չքսն գր ե ց իր . իւրնգ^, 
րեցՀո՝ ու պիտի աոՀնէո , որ ձեր ուրաիաւ^, 

25 իժիւնր ւման րլլայ ։ \* ք ս բաներ ր աււակ՚ներոմ 
խօսեցաւ ձԼցէւ . ֆ***յ% ժամանակ պիտի գայ յ որ ասա 
ձեոէւ աո-աե՚ներոմ պիտի չէսօսիս* Հապա ւաւտ^, 
՚նապէս ^օրր մրայոմ պիտի պատմեմ՛ ձեռի ։ 

26 \^ե օրր իմ՛ անունոմս պիտի անդր էյ* ♦ 1ւ չեմ՛ 
րսեր ձեռի՝ քժէ ես ձեոէ Հասար պիտի ա ուս չես 

27 Հ*°րՐ ♦ \*եչու. որ ինբր Հ^աւրր ձեգ սր սիրկ , մասն 
ոի դուր էմո) սիրեցի ո՝ 1ւ Հաւատացիռ քսԼ, ես 

28 \* է ստուեմԷ եւ այ ։ ձ^օրւէԼ՚ն ելաք՝ ու աշքսարՀ 
եկաւ ♦ նորէքն սր էժողուս աշլսարՀր՝ էլ Հ^օրր 
ցեր/ժաս ։ 

29 \ ճ սրն անոր՝ իր աշակերտներ ր ♦ լ^<^«// Հիմա 
տաւտնապէս կր իւօսիս ^ ււ ւսո-ակ մրն աւ չես 

30 րսեր : Հ^իմա իմաոանբ որ ամէՂւ բսւնր գի֊ 
տես յ ււ ^՚***՝^ ՏէԼ ***լ պէւոբ չէ որ մէկր .քեռի Հար^, 
ցր1ւէ ♦ ասոմ կր Հաւատանր որ \* ք ստու&մէ 

31 ետար : Լ^իսուս պա տա սիս ան տուաւ անոնց »«- 

32 ը««*– . ՀՀիսա կր Հ աւատար ♦ |^<^ւ// ժամանակ պի֊ 
ւոի գաւ յ ու եկա& աւ է յ որ ցիրուցւսն պիտի 
ր/լառ՝ ամւ^ն մէկր իր տեցը յ ու ղիս մրն ակ պի֊ 
տի թ-ոցոււ* . բաւց ես մի՛նակ չես ) ինչու որ 

ՕՕ *** ա /ՐՐ ր" Հետս է : \* ք ս բաներր ձեցր աօսե^, 
ռաւ յ որ ին&մոմ իւաղաղուիժիւն ունենար » աշ^ 



288 ՇԻԵՏՈՐՇ& ՈՍՏ 01հԱ–ՀՄւ/ՆՈԻ 

իւարՀի մէշ նեոութիւն պիտի ունենար . բաւո 
սալասիրտ եոիռ . ես աշէսարՀրն րսոլմ եււի ։ 

I Քրիստոս կ՝աղաչէ իր Հօրչլ որ փւսռ֊աէ-որէ ղՒ՚Կբր յ 6 "Ր Հ՚սսաաա ահ <«՝>/,- հՏհ» առսւքևսւա 
սերը 11 յիոսթեան ս%շ 17 "– ճշւՈսրսւութեաՆ ժկԼ, 20 "ք եբկնից մկԼ իր Հեաշ փառա ֊ 
ւ֊որէ ոասոՆօ V սյսԷՆ ու֊րիշ ՀսւսաաառեաւՆԼրր է 

1 Լ^իսուս երոոր ասոնր իւօսեռաւ , Հք/ւ աչվչերր 

գգպ ր երերնռր մերռուս ու րսաւ . Հ^այր ժա^. 
մւսնահր Հասեր Է , ւիառաւորէ ռու \\րԴ–իգ > "/՚ 

2 ռու \\ՐԴՐԳ ա 1 •քհ" փա Ուա Լոր Է » \Հնչպ1,ս որ 
որսս իշէսանուրյ՜իւն տուիր ամհքն մարսնու մրաւ . 
որ ւաւիտենասան սեանս աայ ահ ամսնուն՝ որ 

3 րրԱհ տուիր : |^ճ. աս է ւաւիտենասան եեա1ւռր , 
/ւ#ւ ՜ճսսւչնան .բեո սի միաւն ՜ճշսւսրիտ \^ստուա^ 
&րգ ) ու \\իսուս ՝֊\Հրիստոսր՝ որս որ սուն չսրսե^. 

դ սիր ։ \հս ֊Բ ռո երերիս մրաւ փասաւորեոի ♦ աս 

5 գորԾր որ րս&ր տուեր րնեւու ւմրնոու ոի ։ \ք– 
Հիմւս ոմ *Հս/յր փաո^աւորկ որս յ*ու ռոմդ աս 
տաո-ոոմր որ աշլսարՀի ր/լաւէն աո֊աՏ ռոսդ ու^ 

սէր • ^\Հու անունդ ւաւտնի բրի ան սարղ ոոր՝ 
որոնք որ աշքսար^էն րնԾր տուիր ♦ ռուսս էրն , 
ու րնԾր տուրր անոնռ ♦ 1ւ ռու իւօսռգ պաՀե^, 

/ որն ։ Հվէսա որ տպան՝ /ԺԷ ան ասէ^ն բաներր որ 

8 րնԾր տուրր յ ռեոմկ ե՛ն . Հ^նչու որ ան աօսռերր 

որ րնԾր տուրր յ ես անոնռ տուր յ անոսր աւ րն^, 

ոունեորն յ 1ւ ՜ճշսարսւուա՜եամբ իմւսռան որ ես 

ռեոաէ եւաւ յ ու Հաւատառրն՝ /ԺԷ գուն հսրո^. 

9 հեսեր սիս ։ \հա անոնս Համար ե՝ աղաչես . չէ 

քմ է աշէսարՀի Հասար ե՝ աղաչես ^ Հապա ւսնոնռ 

Համար՝ որոսռ սուն րնԾր տուրր ) ինչու որ 

10 վ* ոլ նգ ռ *ն անոնռ : \^ւ հ՛եչ որ իմն է > ան 

բոլորր վյուկգ է , 1ւ ի՛նչ որ քուկգ է , ան իմն է , 

II ու ես անոնոմոմ փաոաւորուաԾ ես ւ \7՚֊ սս ա է 
աշխարՀի մէ^ է ռէ ^> Բ ա մ9 ա<նո<ն ք աշխարՀի մէ^ 
ե՛ն ) ու ես ռեոի հու գամ՛» ով \\ուրբ Հ^այր՝ .բու 



<1՝ԼՈ1՝1՝՛ յ հ 289 

անունոմգ պաՀԷ անոնո որ գու1ւ րհԾր տուիր ^ 
որա Էս ոէ մէկ րւլան յ ի ստոր որ մ1/1ւռ ւ/Էկ ե՚նռ ։ 

12 ^\Հւսնի որ աշխարՀի մէ^ անոնւյ Հետ Էի ) ես կր 
պաՀԷի սհւոնբ ռու անունոմգ * որոկբ որ գուն 
ինձ ի աո։ իր ^ ես պաՀեռի ^ 1ւ անոնռմէ մէկր Հը^, 
կորսուեգաւ ) միայն թ Է սա կորստեան որգթն ) 

13 որ գրուա&ր կատարուի ։ \^լ կոմա ռեզի կու 
գամ՝ ՚, ու աշքսարՀի ւ1Է9 աս բաներր կր իւօսիմ՝ ՚, 
որ իմ՝ ուրաիւա թ՜իւնս իրենռ անձեր ոտ՛ն մէ9 կա^ 

14 տարեաւ ունենան ։ \հա ռու խօսռգ անոնո տուի , 
ու աշքսարՀս սհւոնբ ասւեո ♦ ինչու որ աշքսար^ 

15 Հէ շ ռ % , ինտոր որ ես աշքսարՀԷ չեմ՝ ։ Դեմ՛ ա^ 
ոա + եր՝ որ անոնբ աշքսարՀէն մերորնես . Հապա 

16 որ սհւոնբ չար ԷՆ պա Հես ։ \Հնոնք աշքսարՀԷ չեն , 

1/ ինտոր որ ես աշքսարՀԷ չես ։ \\րբէ անոնբ ռու 
՜ճշմարտուքժիւնոմգ . ռլու իյօսռգ ՜ճշմարտու^, 

18 քմիւն է ։ ^հյ + պէս որ գուն ոքա աշքսարՀռ իւրր^ 

19 կ^ ւռ հր յ ռս ա 1 աեոկբ աշքսարՀռ ի/րկեոի ։ \^ւ 
սհւոնո Համար ես իս անձս կր սրբես ^ որ իրե՛նք 

20 ո՛ւ ՜ճ^մարսւու1ժիւնոմ սրբուաԾ րւլան : \\աւո չէ 
ա է մինակ անոնո Համար կ՛առաչեմ հ Հապա անոնո 
իւօսբոմր բուոր իսօ՜ի Հաւատագոոներուն Համար 

21 աւ . \\ր ամէնն ալ մէկ րլլան ) ինտոր որ գուն ոմ 
Հ^այր՝ իս մէշս > ու ես ռու մէշգ , որ սհւոնբ աւ 
մեր ւ/է\ը մէկ րւլան ♦ որպէս որ աշքսարՀս Հաւա^, 

22 տաւ րյէ գուն իւրկեոիր որս ։ \շւ աս փաո֊ռբ 
որ գուն ինծի տուիր՝ ես անոնո տուի յ որ մէկ 

23 Ր/Լ՚ոո՝ ինչպէս որ մենբ մէկ ենբ . ( լ^// անոնո 
մէշ 1ւ գուն իս մէշս յ յ որ իրե՛նք կատարեաւ 
րւլան միուիՒեսհւ մէշ . ու աշքսարՀս գիտնաւ ի^հէ 
գուն իւրկեոիր որս յ ու սիրեգիր անոնո՝՛ ին+պէս 

24՛ որ որս սիրեոիր : \\մ Հ^աւր՝ սՒնոնռ որ գուն 

ինօ՜ի տուիր . կ ուռես որ ուր որ ես ես յ անոնբ 

այ իս Հետս րւլսհւ , որպէս ոէ տեսնեն իմ՛ փառ^ 

վ*րս որն որ ր1ւԾի տուիր . ինչու որ գուն որս 

19 



290 ւ՝,ԻԵտա՝Մ*յ (լստ օո<1,հ,մս*սոի 

25 ս էրհցէր աշխարհիս սկիզթէ՚հ աոա^ ։ \\՚մ ար^ 
գար Հ^այր՝ աշէսարՀս վ>եո չճահչցաւ , բաւգ ես 
վ*եպ ՜ճասչցայ յ էւ ասոհբ ՜ճահչցահ թէ գուհ ո/ա 

26 ^Ր՚/հօիբ ։ \* Լ յթ ՈԼ ահուհգ ահոհո ՜ճսւհչցուռի է 
ու պիտի ՜ճւսսՀցրսես յ որ աս սէրր որոս գուհ 
գէս սիրեգիր յ ահոհո մէ9ը որսւյ ^ ու ես ***լ ահոհո 

յկխ։ 

1՝Լ– փհ 

1 ՀՀուգա կր մաւոնէ ղ֊Հիւաւ ս է (յ Գր"">–սէ ՚Լը՚Ղ) եկողները գեարնր կո զարհուրն է 10 
Գ\ետրոս սուրոմ կո կտրէ– Ա՝սյով>ոսրն ակա՚ՆՀր է 12 (\իսո։ ս կո րոնա ի ու կո ւոարուի 
\^ՆՆսյյի և– կայիափայի ս/ւ^կ է 15 <*\եարոսին ուրացութիւեքլ « 19 &Է–"–Ա կը քըե֊ 
նոլի կայիափային առքիւլ . 28 կ՝ ամրսւսաաեուր ԴՀիղատոսին առ^քի/լ ։ 30 Քրի-աոսի 
թ-ագաւորուքՅ-րւեր ։ 40 ՀՐ^՚Ղ/Ք կ՝ուզեՆ որ քՀարաչ՚րան արձակուէ ։ 

\ Լ^իսուս աս բահերր րսեւԼհ Լաս իր աշակերտ^, 
՚հերուհ Հետ մէկտեո \\եգրոհ Հեոեոատի՚հ մէկաւ 
կոու/ր 1.Ա1Տ1 յ ուր որ պարտէո սր հար ) որ ուս 

2 ւ/էքը ստաւ րհբր ու իր աշսյկերտհերր ։ \հ*– 
\\ուգահ աք որ ոահիկաւ պիտի Աւատսէր Հ գիտէր 
ահ տեոը ♦ րնՀու որ ԼՀիսուս շատ սագաս իր ա^ 
շակերտհերուհ Հետ սէկտեո Հոս ժոոգուահ^ էր : 

3 \\ւստի \\ուգահ վէ1ա***»Հև\ք#»*ձ» գուհգր՝ ու ռաՀա^. 
%աւապետհերգհ 1ւ տարիսեորհեր1^հ սպասաւոր^, 
՛սեր Հետր աուհեւոմ յ ահ տեոը եկաւ ԳաՀերով ու 

4 ւապտերհերու1 1ւ ռէքհքերոս : \՝սկ Լ^իսուս իր 
ւ/րայ գաւու բուոր բաեերր դիտսաւոգ եւաւ ու 

5 ր սւա ահոհգ . \\°ւք հր մէհտուէօ : ^\ատասիյահ 
ւաււ Ահ ասոր , *՜կաոա1ըեււի Հ\իսուսր ♦ րսաւ ա^ 
*հոհռ ԼՀիսուս է |^*# ես* ֆուգան աւ որ ոահիկաւ սր 

6 մատհէր՝ ահոհգ Հետ հսսհեր Էր : \\ւ երբոր ր^ 
սաւ թէ \քԱ եմ՝ գ ետ ետ գառէէհ՝՝ ու գեաթւր 

7 թւկահ Հ \հ*– ՚հորէն Հարոուգ ահոհո ♦ ք|^7 հր 
մւհտռէօ * ահոհո աւ րսԱհ , ^\ ք ազոգըեոի Լ^իսու^ 

8 սր * ՀՀիսուս սլատասիւահ տուաւ . ՚^եպբ րսի 
Թէ՝ \հս եմ՝ * ուստի թ՜է որ գէս կր ւթհտռէվշ , 

9 Թ ոո "՚ուէ^բ ատոհր որ երթ– ահ ։ \\ր կատարուի 
ահ իւօսքր որ իՆքր րսեր էր թ՜է՝ \^հոհբ որ թտԾի 



<1՝ԼՈԻ1» ւԻԸ 291 

40 տուիր , անոնռմէ մէԱն ալ չկորսրնչյուցի ։ \^Ա 
ատե՚նր \)իմ՝տւն ԱՀետրոս՝ որ սուր մր ու՚նէր ) վլա^ 
դեռ ա՛նիկա/ , ու ռաՀա՚նայապետին &առային 
ոար՚նե/ոմ՝ սհւոր աԳ ականթը կտրեց Հա՛նեց . էւ 

11 ան հ սա այիե անու՚նր \\՝աղքոս Էր ։ իսկ Լ\իսուս 
րււ աւ ՀՀետրոսի՚ն ♦ \)ուրգ \է պատեա՚նր դիր ♦ ա՛ն 
ււ աւ սփ1 ր որ *Հ ա /րՐ ինձի տուաւ , պիտի չխմե՞ս 
ա՚նիկայ : 

12 \\ւ ստի ^1«–«» , յ.յ.յ.«^1 դուՆդր ու. Հաոարապետր 
Լւ Հ^րէիռ սսլասաւորներր բո%եցոե (Հիսուսր , ու. 

1 3 կապեցին ♦ լ^ աո֊ա^ ղանիկայ \*իհւային տարթս , 
ռանոէւ ինռր սհւ տարուան ռաՀանաւապետին 

14 \\այի ափային ա՛ներն էր ։ \հլ ***** \\այիւսփս/ն էր , 
որ Հ^րէիո խրատ տուաւ քմէ \ Պ ,դէկ է ո ր լ ^էկ մարգ 

15 Ա՛ր կորսուի մոոոմուրդին Համար ։ \\ւ (Հիսու^ 
սի՛ն ետեւէ՚ն կերքմային \\իմոն ^Հետրոս 1ւ ուրիշ 
աշակերտ մր ♦ 1ւ ան աշակերտր ոաՀա՚նայապե^ 
տին ՜ճանշւորր րլլաամ՝ Լ^իսուսին Հետ օաՀա^, 

\() ՚նա/ա պետին դատ ի ի) ր մւոաւ ։ \\այռ 0\ետրոս 
ււ ա յար դրանր վ*ոպը կր կե՛նար * ուստի ելաւ 
միւս աշակերտր՝ որ ռաՀանաւապետին ՚ճասչւորս 
էր յ էւ. րսաւ ո ո՚1տասլւսնին յ ու ՛ներս մտռուռ 

17 ^Հետրոսր ։ \Հն ատենր դոյնապան առ^րկր րսաւ 
^Հետրոսրն ♦ \\՝իթ–Է դուս ալ ան մարդուն աշա^ 

1 օ կերտներէքն ես ♦ ան աւ րսաւ , Դես ։ \*֊սկ ձա^, 
Ո-ս/ներր ու սպասաւորներր ^"1 կա ւ սեր էին ^ 1ւ 
կրակ ււ սաս յ ծ կր տառնաէին յ յօանոէ ռուրտ Էր ։ 
^Հետրոս աւ անոնս Հետ կատեր Էր՝ ու կր տառ^ 

19 սար : 1/է ռաՀա՚նայապետր Լ^իսուսին Հարոուռ՝ 
սհւոր աշսյկերտներուն ու մարդ ապետու ի1 եա՚նր 

20 կլ ու1 Ս Ոէ 1 ։ (Հիսուս պատասխա՛ն տուաւ սհւոր ♦ \հա 
աշխ ար Հին ւաւսհւի խօսեցաւ ♦ ես սւմէ՚ն ատե՛ն 
ժոոոմւսրսհհւերու՚ն մէ$ ու տաճարին ւ/էշ սոր^ 
մեցուռի , ուր որ բոլոր յ^րէսհւերր կր մոոմուին ) 

21 ու ձ ած կւսրար բան մր չխօսեցաւ ։ ^հւչու ինձի 



292 ԱՒԵ8ԱՐՄՆ ԸՍՏ ՕՈԼՀՍՆԴւՈԻ 

կր Հարռրնես • աոոներուն Հարոուր քժէ իւյՀ հսօ^, 
սեոայ իրեսս . աՀա րսշ որ աօսեոաւ . գհտե՚ն 

22 իրենռ : \հոոոո աս րսաւ յ սպասաւորներք^ն մէ^ 
կր որ ՀչՈն կաաեր էր . (ձիսուսին ապտակ մր 
ոարկաւ րսեւոմ ♦ Հետանկ պատասաան կու տաս 

23 ւ*աՀանաւապետրն : ԼՀիսուս անոր պատասիյա^, 
*նեո . ք<)՝^՜ որ Հար իւօսեոաւ , ւ/կաւէ * արի՛ն Հա^, 
ւ/ար * Հապա քմէ որ բարի Աօվշա* յ ինչո՞ւ կր ոար^. 

24 ՚նես քէն&հ ։ \շւ \Հնսա սաիկաւ կապա&՝ \\աւիա^, 

25 փա ռաՀանայապետ1էն իւրկեռ : \\իմոն ^\ետրոսն 
աւ Հ»% կայսեր Էր ու, կր սայրն ար . 1ւ րսէքս իրե՛ն ♦ 
\\՝իիՒԷ դուս աւ անոր աշակերտներէքն ես . անի^, 

26 կ ա 1 ուրասաւ ու րսաւ իմ Է՝ ՚^եմ՝ : ^\ՀաՀանայա^. 
պետիս Ծա ուա սեր էն մէկս աւ աս «Տ***»**.*– X աոգա^, 
կանր՝ որա՛ն ականշը ^Հետրոս կտրեր էր , րսաւ * 
^2է որ ես յ>եպ տեսա/ պարտէոէա լքէԳյչ անոր 

27 Հետ ։ |^1# ատեսր ^\ետրոս սոր ԷՆ ուրասաւ յ 1ւ 
շուտ մր Հաւր աօսեոաւ ։ 

28 \\>֊ \\րսուսր \\աւիափաւի «ք»*– 1է% էո*> **Աք1ա^% պա^, 
ւա աո տարին ♦ 1ւ «*լ ա ուտ ու էր ^ ու իրե՛նռ պա^. 
ւատր չմտան՝ որ չպոԾուրն , Հապա որ ոատիկր 

29 ուտես ։ \\ւ ստի ^\իոատոս դուրս եւաւ անոնս՝ 
ու րսաւ . յ՝». 7>4 ամրաստանուրյ՜իւն կր սերկաւա^ 

30 որնէռ սյս մարդուն դէս * ^ատասիւան տա ի՚ն 
ու րսին իրեն . ք()՝^։ /»/* ատիկաւ Հարագորե՜ սր 

31 քԸ/Լ ա Ր ) վ*եոէ ^էեէՀբ մատներ ոանիկաւ ։ \^ս ա^. 
տեսր ^Հրոատոս րսաւ անոնս ♦ ՚Հ^ուռ աուէո անի^. 
կաք յ ու ձեր օրէՀկբրե Համեմատ անոր դատաս^ 
տանր տեսէռ ։ Հ^րէաներր հրեն րսրն . \\՝եռր 

32 օրթնաւոր <>է մարդ մր մԼո սրնեւ * ք)/ւ կատա^ 
րուհ ԼՀրսուսր քսօսբր յ որ րսաւ , րմաորնեւոմ 

33 /^՜ /՚^ մաՀով է^ւրր պիտի մեունէր : 1՝«#^ Պ^^ 
ոատոս ՛նոր էն պաւատր մտաւ յ կան չես \\իսու^, 
սր ու րսաւ անոր ♦ ք \\ուն ես Հ^րէիս քժագա^ 

34 ՚֊ Ո ՐՐ ։ \\իսուս պատասխան տուաւ անոր * է^ 



«ՒԼՈԻւ» 3՝Փ 293 

սւիկաւ գուն քեգմէ բ (ւ՝ րսես յ քժէ ին&ի Համար 

35 ուրրշԱերո քեգր րսին ։ ^՝\ատասիւան տուաւ 
^Հիգատոս . \\՝իքսէ ե°ս ***լ ՚^րէ սյ 1 եմ՝ . քոլ ւսոգգ 
էլ ոաՀանարսպեաներր օ&օ րեԾր մւսւոնեգին . 

36 ր "* րրած ես գուն X Լ^իսուս պաաասիւան տուաւ . 
^մ՝ ի1 աո ատ որա 1մ իւ՚՚էա աս աշքսարՀԷս չէ . Թ՜է 
որ աս աշքսարՀԷս րւլար իս իՒագաւորուիՒիւնս , 
իմ՝ սպասաւորներս կր կո^ուէին՝ որ ես *ՀրԼ՝Ր*1 
ձեռօր չմատնուիմ՝ ♦ Բ ա յ/է ^ե*քԽ ի"*՝ ի&ագաւո^, 

37 րուիհիւնս ասկէ չէ ։ \Հն ատե՛ն ր *ձ\իղատոս րսաւ 
անոր . \\ւ րեմն դուս թ՜ագաւոր մրն ես ♦ պա^ 
տասիւան աա ա։ (Հիսունս ♦ ՚\\ուն 1լ րսես իմէ լժա^ 
գաւոր եմ՝ . ես աս բանիս Համար Ծնաե՝ ես , ււ 
ասոր Համար աշքսարՀք եկաձ ) որ ՜ճշմարտու^ 
թեան Համար վկայեմ* . ան ամէ՚նր որ ՜ճշմար^ 

38 տուքմե՚նւ^հ է , իմ՝ ձայնիս ականԼ կր դե է ։ Պի֊ 
գատոս րսաւ անոր ♦ 1՝՛°^՛* է ՜ճշմարտուիօ՜իւնր . 
1ւ աս րսեւոմ՝ ՚նորէ^ն գուրս ելաւ ձ^րէաներուն , Լւ 
րսաւ անոնս . \հս մէկ /անսազս մր չես գաներ 

39 անոր մրա։ ։ \\աւս սոմորու Թ իւ՚ն ունիք որ մէկ 
Տա»*. Ար արձակես ձեգր գասակիս ♦ Հիմա գ ուգէք 

4-0 Ո Ր *Հրէի*ք քմ աւլաւ որր արձակես*՝ ձեզի ։ \*Հն ա^ 
տե՚նր ասՂքնրն աւ *հոր1քն ագաոակեոին՝ րսելոմ . 
\)՝ի ***%)***$•% աաիկաւ , Հապա \\արաբբան * ու 
\\սւրսյբբան աւագակ մրն էր ։ 

<1՝Լ– <1Վ<)՝ 

1 (ձիսուս կր եե&ուի . դին ոլորներն աւ փշեայ պսակ կր դնեն անոր գ/ուքսր , և– անոր ապ ֊ 
աակնևր կր ռարնեն է 4 ^\իղաաոս կ՝ու.ցէ– սւզասւե։ զԳիսուս , բայս Հրհէց աղաղակներ 
րուն դիզանելով՝ ձեււք կու սւայ զանիկայ որ խաշուի « 23 ՛ձիս ու սի աաամւէւ՜ճանին 
վրայ վիճակ կը ձգեն ւ 26 ՀՀիսուս իր մայրշ (Հովհաննեսին կր յանձնէ . 28 կը ՚/եռնի , 
34 ՏԼի՝""^–"Ր Հը Հիսու-սի կ»ղռ կը խոցհ է 38 8"վչքԷփ և-^իկոգեմոս կշ թաղին զանիկայ , 

1 \Հն աա1ւնր ^\իոաաոս աուա Լ^իսուսր ու ծԷ^ 
2 ծԷա հ յԼ\ինուոււներն աւ փուշերէ պսակ Հիւսե^, 

լոս՝ անոր գւուիւր գրին , 1ւ անոր ծիրանի Հան^ 
3 գերձ մր Հագցուցին . քխ 1լ րսէին . \\ո^ոյն քեղ 

ձքէիգ իհագաւոր . 1ւ ապաաԱներ կր զարնէին 



294 ՈԻՆՏՇՐԱէէ ԸՍՏ 6Ո1Լ.ՀՄ1/ՆՈՒ 

դ անոր ։ ^\իգատոս սոր էն գուրս եւաւ ու րսաւ 

անոնգ ♦ 1^^**/ անիկաւ գուրս կր բերես ձԼւմւ յ որ 

գետնաք ւս՜է ես անոր սրաւ ւանգանբ սր չես 

5 գտներ ։ \*Հն ատե՚նր Լ^իսուս գուրս եւաւ ^ փշե^ 

գէս պսակ ու ծիրանի Հանգերձ Հագա& ♦ էւ ^\^ 

() ղ»*^»» րսաւ անոնգ . |^^ւ// աս մարգր : ՝֊\ՀաՀա^ 

սաւապետներր ու սպասաւորներր երբոր տեսան 

անիկաւ ^ աոագակեգրն՝ ու րսրն ♦ \սս*չր ՀանԷ՝ 

էսա Հը Հան Է ատիկաւ : 0\իգատոս րսաւ անոնո ♦ 

՚\\Ոկի առէռ ատիկաւ , ու իւաչր ՀանեգԷռ . ինչու 

որ ես ատոր սրաւ ւանգանո սր չես գտներ : 

7 Հ+րԷաներր պատասխան տուրն բրեն ♦ \\՝ենռ 

օրէւ/բ ունրնբ ^ 1ւ մեր օրգնբրն Համեմատ 

պէտք Է որ մեռ՛նի | քւնձու որ 1է1կշգ1ւնոր |^«– 

8 տուԾու \\րդր րոաւ : \ՀՐԲ Ո Ր Պիգատոս աս 

9 իւօսռր ւսԼո ^ ա§ աւեւր գաիւգաւ : \\ւ նորէն պա֊ 

ւատր մտնեւոգ րսաւ Լ\իսոտ սի՛ն ♦ ք) ւսկիգ ես 

գուն ♦ բաւգ Լ^իսուս պատառի յան չտուաւ անոր ։ 

10 \\ւ–ստր ^Հրգատոս րսաւ անոր . \Հ1ւԾր Հետ չե՞ս 
իւօսիր ♦ չե°ս գետեր որ ես իշէսանութ՜իւն ունրս 
յթեռ իւաչր Հանեւու ^ ու իշքսանուիժիւն ունրս 

11 յ*եգ արձակեւու ։ Լ^իսուս պատասխան տուաւ . 
՚\*ուն իս մրաս մէկ իշէսանուիյիւն մր1ւ աւ չէիր 
ունեՂւար Հ ԹԷ Ո Ր վ* ռ ոե է/եր^ք" տրուաձ չրլլար , 
անոր Համար՝ ան որ գէս յ*եգր մատսեգ ^ անոր 

12 մեգ^քր աւեւէ մեծ՜ է ։ \^ւ անկէ ետ/ւ *1\իգատոս 
սր տնսսւէր Թ՜է 1**"Հ&** գանիկաւ արձաեԼ ♦ բաւգ 
Հցյէաներր 1լ ագագաեէէա ու կ՚րսէի՚ն . ք<)՝^՜ որ 
ատրսաւ արձակես յ կաարրն բարենասր չես . 
ւսմԼ՚ն ոմ որ Ակօգր € կռր թ՜ագաւոր գ անուանէ ) 

13 անիկա յ կա արի՛ն Հակաււակ կր խօսի ։ ^սկ Պի֊ 
գատոս երբոր աս իւօսռր աեգ > գուրս Հանեո 
\\ի սուսր , ու ՚Նստաւ բեմիւն մրայ ան տեգր որ 
՝\Հարայատակ 1լ րսուէր , 1ւ \Հբրայեչյերէն \\ապ֊. 

14 պա/մա . ( է\սսոկի% ու որա թ «^ էր ) ու ժամըլ 



«ՒԼՈԻ1» <իք<)՝ 295 

ԺԼոի՚ե ատե՚ն՚ներն էր ) ) ճւ ձ^րէաներուն րսաւ ♦ 
1 5 1^Տ"՛ Հեր քժագաւորր ։ \\այչյ ւսեո1ւբ ագաղա^ 

կեգին . է| երգուր՝ վերոուր , խաչը Հա՚նէ ատի*. 

1ր"1 » ^\իգատոս րւաս անոնգ ♦ ՚^եր իժ ագաւորր 

խա+ը ^սհտեմ՝ . օաՀսհւաւապետներր պատաս^ 

խան տոլի՛ն ♦ |)՝Հ^^ \\այսրէն ՝ե զատ ի) ագաւ որ 
16 չունխնռ ։ \Հկ ատե՚նր անոնռ ձեռ-որ տուաւ գա^, 

՚նիկաւ որ խաչուի ։ 
17 )$*ւա1ա ալ աուի՚ն ԼՀիսուսր ու կր տանէխն ♦ 1ւ 

խնոր հր խաչը ժերռրնելոժ յ ելաւ 1 իագաթ՜ ր^, 

սուաձ տեղյչ ) որ \քբրայեչյերէ՚ն Լ \^ոգգոիժա կ ՝ ր^, 
18 սուի ♦ *Հոն զա՛նի կա ւ խաչը Հանեոին ♦ 1ւ անոր 

Հետ ուրիշ երկուք ալ ժէկ դի^Ւ* ոլ – մէկալ դէէ*" > 
19 ե֊ մէԳտեղը Լ^իսուսր ։ թախտակ ժրն ալ գրեց 

<1\իոատոս ) ու դրաւ խաչքա ժըաւ . 1ւ այսպես գր֊ 

րուաձ էր՛ ՕԻՍՈԻՍ ՚էւԱ .<Ա1ՀՐՆ8Ւ ԹՍ/էԱ֊ 

20 ի(1Ր -ՀՐԷԻՑ ։ Ն^ "է" տախտակր Հրէա՚ներէ՚ն 
շատերր կարգազխն յ սաս՛ն զի ռազսւքիս ժօտ էր 
սւե տեղը ուր որ Լ^իսուս խաչուեգաւ * ու գրուաԾ 

21 էր \^բրատեզերէս ԼԳուեարէս Ա՛ ^ ատիսերէն : \Հն 
ատե՚նր *Հրէիգ ռաՀա՚նաւա պետ՛ն երր ^Հիոատո^, 
սին րսիՆ ♦ էյ՝/՛ գրեր \&ագաւոր ձ^րէիգ > Հապա 

22 իժէ՝՝ ^^եբր րսաւ > \(Տ՝ագաւոր եմ՝ Հ^րէիգ : ^\իզա^ 
տոս պատասխան տուաւ . ՜|> ՚նչ որ գրեգի գրեգի : 

23 1/*– գէ՚նուորեերր երբոր ԼՀիսուսր խաչը Հանե^, 
զին յ անոր Հանգերձ՚ներր աո բն > ու Հորս բաժիս 
րրի՚Ն՝ աժէ՚ն մէկ զ/ւ՚եա որի՚ե բաժիս ժր ♦ սաս. 
պատսուճանր » իսկ պատսուճանր աււանգ կարի 

24 Էր */եր1քս ՝ ի գ ա ր Բ Ո 1 Ո ՐՐ Հի՚֊սուաե՝ ♦ \\ւստի րսիս 
իրարու ♦ \՝ ք տիկաւ չ պատււե՚նբ ^ Հապա սըճակ 
ձգե՛ն ո ատոր գրաւ՝ քժէ որու պիտի րլլայ . որ կա^, 
տաբուի աս գրուաԾր որ զ րսէ * ՜\^֊ս Հասգերձ^, 
՛ներս իրե՚նգ ԺԷՓը բաժ՛նեգին յ 1ւ իժ՛ պատժուճա^, 
՚նիս ժըաւ ժի՜ճակ ձգեոի՚ն ♦ աՀա գքքնուորներր աս 
բաներր րրրն : 



296 ՇԻԵՏՇՐՄԱ ԸՍՏ ՕքՈ^ՀՄՍՆՈԻ 

25 1^ (Հի սուս ի խ աչի՛ն .բովը կա քներ էի՛ն իր մայ֊ 
րր . 1ւ հր մօրր ոուրր \\՝արհաս՝ կդէոս պասին 

26 Ա՚՚՚շ ) ոլ ~ \\՝արհաս \\՝ ագգադ ե՚նադրն ։ \\ւ սահ 
Լ^իսուս երբոր տեսաւ որ մայրր , 1ւ աս աշակեր^, 
ար որ որ սեր էր յ որ մօտր ՏրսխԼր էր , րսաւ որ 

27 մօրր ♦ ք) Ա կի"՝ աՀւե յչու որգիգ : \^արր րսաւ 
աշակերտքւն * Հ^^ա ոու մաւրգ . Լւ աս ժամասա^ 
կէքն աշակերտր անիկաւ որ ռոմը աո ւա : 

28 1^՛^^ ետ1ւ ՀՀիսուս գի ան ալով քժէ արգէ՚ն ամէքն 
բա՛ն լմլ/նոած՜ է ) ( որսլէս դի գրուա&ր կասաա^ 

29 Ր ո ՚ Ւ ) ) րսաւ. . \)^արաւ եմ՝։ \^ւ Հ*& ռաոախոս 
ւեդուն աման մր կար * անոնո ալ ոադաիսով րս֊, 
պունգ մր լեդրնե/ով՝ դոպաւի մշտիկի վըաւ փալժ^. 

30 (մահ՜ յ անոր բերսէէս ւ1Նաեոու դի՛ն : \\տ սաի (Հի֊ 
սուս երբոր ռադաիւր աո սււ , րսաւ. * ՜Հ*,*^՝* 1Է***^ 
կատարուեդաւ . ու գլուի/ր հ ո֊ելոդ Հոգին ա^. 
ւանդեդ : 

31 Ն ս Հ ՚^րէոյսերր որովհետև, ուրբաթ՜ օհ էր , որ 
չը/լայ Թ է ան մարմԱմեերր խաչի՚ն մրաւ սնաս 
սՂւնչէւ շաբաիմ օջշ ) ( թե չու որ աե շաբաթր մեն 
օր էր յ ) ^\ի դա սասի՛ն ադաչեդրն որ անոնդ սր^ 

32 րու1ւմներր կոտրտե՚ն յ ու վերդուրն ։ \Հւստի դի֊ 
Ղաւորսերր եկան՝ եւ աո-Գի՚նի՚ն սրունբլներր կո^. 
արլւաեդի՚ն ♦ ՚նաէւ ւփւս1ւնր , որ անոր Հետ իւաչը 

33 ելաե էր : \\այո երբոր (^իսուսին եկան՝ ու տե^, 
սան որ արգէքն մեուա& Էր , անոր սրունքներր 

3-4 չկոտրտեդրն * Հ^աաա ոինուորներէն մէկր գե^, 
ոարգոմ անոր կոդը իյոդեդ , 1ւ շուտ մր արուն ու 

35 9 Ո1 ՜Ր ելաւ : |^*– ան որ տեսաւ ***** ^ա1\–**է վկայես , 
ու անոր վկաւուիմիւնր ՜ճշմարիտ է , Լւ թնոր դի֊ 
տէ որ ՜ճշմարիտ կ՝ րսէ յ որ դուր ալ Հաւատար : 

36 \^նչու որ աս բաներր եդաւ որ կատարուի ան գր֊ 
րուաօ՜ր ւսէ , \՝Հնոր մէկ ոսկորր պիտի չկոտրուի Հ 

37 1^*– մէյմրն ալ ՈԼ րիշ գրուած՜ մր կ՝ րսէ քմէ ) ^\ի֊ 
տի ՛նայի՛ն անոր՝ որ ԽոդեդԼա : 



1՝ԼՈԻ1» Ի 297 

38 \\սկէ ետէւ Հովսէփ՝ որ \կիմաթիայկն էր , 
( Լ^ի սուսի աշակերտ եոահ^ բայւյ գաղտուկ *Լր֊ 
րէաներուն վաիւէքն ) ) աղաչեւյ ^Հիգատոսին յ որ 
Լ\իսուսի մարմէւնր վերորնէ . ^\իղատոսն ալ <,րա^ 
մահ տուաւ . ուստի եկաւ ու զերո ուռ (Հր սուսրն 

39 մարմթնր . \փկո դեմոսս ալ եկաւ , ( որ ինքր ա^ 
ո֊աքուռ գիշերով Լչիսուսին եկեր էր , ) ու. բերաւ 
Հարիւր լիտրի չափ ղմհւուսի ու Հալուէի իսսո ^ 

40 նուրգ մի ։ \քէ֊ (ձիսուսին մարս"ւնր առին՝ ու 
խունկերով փաթ թեչյին ղան ի կա յ կտաւ՚հերու 
ւ/էք ) իՆչսլէս որ Հ^րէայ^ք սովորութիւն ունին 

41 /մ աղե/ու ։ \շւ ///// տեղը՝ ուր որ խաչուեւյաւ ^ 
պարտէղ մի կար , ու ան սլարտէղըն մէշ սոր 
գերեղման մի , որուն մէ9ը ամենէւին մարգ ղր֊֊ 

4-2 րուաձ չէր : ^րէաներուն ուրբաթ ին Համար 
Հոն գրին ԼԳիսուսր , ինչու որ գերեղմանր մետ 

էր՛ 

՚ՒԼ • 1՝ 

1 \Րարիամ՝ գերեզմանը կ՚երթ-այ . 3 ՚եմս/եապէս 1\ևարոս և. (ՀովՀաննէս Հոն կ՚երթան , չղ ֊ 
գիանալոԼթհ ՀԼրիստոս յարութիւն աո ս,ձ կ , 11 գէսումս կ՚երևնայ \քարիամ՝ \քագ. 
գաոեՆառիիՆ , 19 և– իր աշակերւոներուն ։ 24 թ՚ովմասի իԳերաՀաւաաոսթիւնշ , և. գա^ 
ւանութ-իւՆը ։ 30 \է" լ ՐԲ Գ՚ՐՐՔԸ բաւյսկան Է փրկոսթեաե կամար ։ 

\ \^ւ մէկշաբթի օհէ \\՝արիամ՝ \\՝ագգաղենաոին 
առտուանղ մուիյնուլուսուն գերեղմանր կու գաւ , 
ու կր տեսնէ որ ռարր գերեղման ին *ք*֊՝1Լ1 վեր^. 

2 ղուաձ է ։ \^տբր կր վաղէ կու գաւ \\իմոն *1\ետ^ 
րոսին ) էւ միւս աշակերտին՝ որն որ (ձիսուս կր 
սիրէր , 1ւ կ ՝ րսէ անոնս . ՏէրՐ գերեգմանէն վեր**. 

3 ղու ղին , ու չենր գիտեր ուր գրին անիկա յ : ք| է1# "– 
տի ելաւ *$\ետրոս էւ միւս աշակերտր , ու գէսվ ի 

4 գերեղմանր կու գային ։ \\ւ երկուվչն ալ մէկտեգ 
կր վաղ էին . 1ւ միւս աշակերտր ԱՀետրոսէն աւե^, 
լի շուտ վաղելով՝ անկէ աուաք գերեղմանր եկաւ : 

5 լ^#– ե ո եւու1 նաւեղաւ ) ու տեսաւ որ կտաւներր Հ**1» 

6 կր կենային , Բ ա յ$ Է՚^՚-ՔՐ ՛սերս չմտաւ ։ \)իմհն 
0\ետրոսն ալ Հասաւ ) որ անոր ետէւէն կու գար , 



298 1*ԻԵՏԱՐ17է> ԸՍՏ ՃՈէԼՀՇՆ՚եՈԻ 

ու գերեգմանր ւ/տաւ յ 1ւ տեսաւ կտաւներր որ 

7 Հոն կր կե՚նամէ՜ն . \\ւ ալարշամակր որ անոր 

ոլաիւն էր յ ""քքլ, կտաւներուն կեսար քէր յ Հապա 

8 Վալլահ՜ գատ մէկ կոդմր ղ*Հ*»–աֆ> էր ։ \Հն ատենր 

՛ներս սՂոաւ ւ//ս ււ աշակե ր տն ալ որ ասա9 գերես*, 

9 մւսեո եկեր էր յ տեսաւ ու Հաւատագ ։ ^՝*նչու որ 

դես. գրուա&ր չէի՛ն գիտեր թ՜է , ՊէսԼԲ է որ ա*, 

10 նիկայ մեաւելներէքն յարութ՜իւս աոնէ ։ \քտքր 
աշակերտներր նորէն հրեսս «յ»«*–1յ» գառին ։ 

11 \\աւո \\՝արիամ՝ գերեդւ/անին դուրս ր կայսեր 
էր՝ 1ւ կու լար ♦ ու երբոր կու լար՛ գէպ ՝ է գերեղ֊ 

12 մանր ծ ո եոաւ ՛նայելու ♦ 1^է տեսաւ երկու Հրեշ*, 
տաէլներ ՜ճերմակ Հ***՝1*հ^.հ շներով յ որ ՛նստեր էրն 
ուր որ (Հիսուսի մարսՂանր դրուահ՜ էր , մէկր 

13 գ/քսուն կոգմէն՝ ու մէւսր ո սարեն կոգմէն : լ^ճ. 
անոնր իրե՛ն լաթն ♦ \\նրդ ի՛նչու կու լաս ♦ րսաւ 
անո՚նո ♦ \^նոր ՀաԱւսր ճ որ իս Հգէրս գերեգւ/անէս 
մերգու գին յ ու չեա/՝ գիտեր ուր գրիս ա՛նիկա։ ♦ 

14՛ լ^" որ րսաւ յ ետլան գ արձատ՝ 1ւ տեսաւ Լ^իսուսր 
որ կաւներ էր յ ու չէր գիտեր Թէ \^իսոււան է : 

1 5 Լ\իսուս սՒնոր րսաւ . \Հնի1լ ինչու կու լաս , աա°մ 
կր ւէանտո ես ։ \Հկքր կարհ ելոմ իմ է անի կա ւ սլար*, 
տիգպա՚նն է , րսաւ անոր . $էր՝ Թէ Ո Ի գուն 
է1երռուոիր անիկաա , րսէ րԱօ՜ր ուր գրիր ան ) որ 

16 ես ա՛նիկա ա աււնեմ՝ ՛յ Լ^իսուս րսաւ անոր ♦ Ս՝ւ//«^ 
րիաւ/՝ ♦ ան ալ գարձաւ ու \^բրաւեգերէն անոր 
րսաւ յ \\\աբբունի . որ || արգասլետ րոել է ։ 

17 \\իսուս րսաւ ա՛նոր . ՀՀն&ի մի՛ գպչեր ) ինչու որ 

դեռ– Հ^օրս վաա/ը ելահր չեւ/՝» Հապա գնա եւչբայր*, 

ներուս \ 1ւ րսէ անոնս . \^ք# կ՝ ելլես՛՝ իմ՝ Հ^օրս 

ռոմը ու ձեր ՚Լօրր յ*ու1ը , 1ւ իմ՝ \^ստու&ոյս .րո*, 

18 մը ու ձեր \* 9 ստու&ոյն ռոմը ։ \\՝արիաս \\՝ագ֊ 
դագենագքան եկաւ՝ ու աշակերտներուն պատմեց 
թ է ինքր Տէրը տեսաւ ) և. թ՜է անիկայ աս բա֊ 
ներր իրեն զրուցեց ։ 



<1՝ԼՈ1՝1՝՛ ի 299 

49 1^ ՚նուն օոր մէկշաբիժի իրիկունր՝ աշակերտ^ 
ներուն ժողղուաԾ տեղին գոյներր գոռ րլլա/ող՝ 
Հ^րէաներէ՚ն վաիհւալնուն Համար ) (ձի սուս եկաւ 
1ւ ա1*ձ.շ մէշտեղը կաւնեղաւ յ ու րսաւ անոնս . 

20 \սաղաղութ–իւն ձեզի ։ \շւ աս չլսելով՝ իր ձեու^ 
ւչերր ու եոոը ռուղուղ ւսնոսղ * աշակերտներն ալ 

21 ու րաիւաոսւն՝ երբոր ԷՀէրք* տեսան ։ \^ւ (Հի սուս 
՚նորէն րսաւ անոնո ♦ Հճւաղաղութիւն ձեզի ♦ Ւ՚^Ւ՜ 
պԼս որ իմ՝ Հրայրս ղիս իւրկեո , ես ալ ձեղ կր 

22 իւրկեմ ։ \քւ աս րսելա/ ճ **1*»%շ վոաւ փչես ^ ու 

23 րսաւ անոնւյ ♦ \ ք ռէք <Հոգին \)ուրբր . \\րոնւյ որ 
մեո^քերր թ՜ողուք , թոգուած՜ րլլայ անոնս . էլ 
որոնղ որ վղ+^Հշ 1,ա բոյնէռ հ բոյնուահ՜ րլլաւ ։ 

24 \\աւո ք()*ոսմաս տասուերկուքէՆ ւ/էկր՝ \^րկուո^ 
րեակ րսուա&ր անոնս Հետր չէր՝ երբոր Լ^իսուս 

25 եկաւ. ։ \\ւստի ւ/իւս աշակերտներր կ՝ րսԼԱն ա^. 
նոր՝ թէ Հգէրր տեսանք ♦ ան ալ րսաւ. ւսնոնո . 
(<)՝՝է որ իր ձեուբերուն ղոաւ բ1ւեոհւերուն ՚նշանր 
չտեսնեմ յ ու մատս բ1ւեոյներուն տեւլը չիւօթեմ ^ 
Լւ իմ ձեռքս անոր կողը չիւօթեմ յ չեմ Հաւա^, 
տար ։ 

26 1/^ Ո *֊ԹՐ օրէ^ն ետԼւ դարձեալ աշակերտ՛ներր 
ներսն էրն ) \^ոսմասն ալ անոնո Հետ ♦ եկաւ 
Հ\իսուս ճ գոյեերր գոռ րլլալող յ ու կաւնեղաւ ***1**1շ 

27 ւ/է9սւեոը ճ 1ւ րսաւ . \^աղաղութիւն ձեռի ։ \^տքր 
րսաւ ^ովմսսին . \\՝ատգ Հոս բեր , 1ւ ՚նաւէ իմ 
ձեուքերս յ ու բեր ոու ձեռռգ 1ւ իմ կողս իւօ^ 
թէ յ ու սի՛ Րէլո՚Ր անՀաւատ > Հապա Հաւատա^ 

28 ը ռա 1 ։ \^*– (ծ^ոսմաս սլատասիւա՚ն տուաւ ու ր^, 

29 սաւ անոր . \՝՝մ §էրս 1ւ իմ \^ստուա$էս ։ Լչիսուս 
րսաւ անոր ♦ \\րու1Հետ1ւ գույն ղիս տեսար յ Հա^, 
ւատաոիր ♦ երանի անոնո որ տես ահ չե՛ն՝ ու կր 
Հաւատան : 

30 1/^ (ձիոուս շատ ուրիշ ՛նշան՛ներ ալ րոսււ իր 
աշակերտներուն առքի՛ն ) որ աս գրքիս մէԳ ԴՐ֊ 



300 &ԻՆ8ՈՐՄ* ՈՍՏ ՕՈւԼՀՄՆ՚սՈԻ 

31 բուստե^ չեն * \\ատո ասոնբ դրուեոան յ որ Հաւա^ 
տար թ է Լ^իսուսր ^\Հրիստոսն Է՝ \^սաուե ոտ \\ր~ 
գին ♦ Ա– որ Հաւա տալով կեւսնռ ունենար անոր 
անունովը ։ 

<1՝Լ • ԻԱ 

1 ՚ք-1'1""""" գարձեալ իր ա–>ւսկ1. րւո՚եԼ րա Ն կ՚երէւնայ , ու շատ ձուկ բռնել տալուն կրաչ^ 
յ±ով(լ կր ՜ճանչցուի . 12 անոնո կետ ՛ճալ կ՝ ընէ . 15 քսասմհ՚մ^ պատուէր կա տայ Գ\ետ.. 
րոսին որ իր գառներր ու ոչխարներր արա&է . 1§ կ՚իմառրնէ անոր թհ ին< կերպով 
պիտի մեռնի . 22 և. կր յանգիմանէ անոր կետաքրքրոլթիլնո (Հովհաննեսին վջայոմ է 
25 Վերքարանութիւն , 

\ \^սկէ ետէւ ԼՀիսուս նորէքն ինրւյքտնրր որ աշա^ 
կերտներուն ւայտնեգ ՀՀիբերիաւի Ծովուն եոեր^ 

2 որ ♦ էլ ասսհէկ տաւտնեռ ։ \\՝Էկտոեո Էին \)իմհն 
*1\ետրոս յ ու $՝*ոսսաս ճ \շրկուորեակ րստււ տսձ ր յ էւ 
՛՜կա թանա։ Էլ՝ որ *\՝*ալէլեայր \\անայ փս*ղափ\.՝ն էր | 
ու յԼ\եբեգէոսհ որդիոր՝ 1ւ ւաակերստներԼ՚ն ուրիշ 

3 երե ուռ ալ հ \\իւ/հն *^\ետրոս րսաւ անոնո ♦ \հս 
ձուկ որսալու կքերիմամ՝ * րսին անոր ♦ \\՝ենբ ալ 
կու գանր ռլեոի Հ^ետ * ելան 1ւ շուտ ւ/ր նստւր 

4՛ մտան , ու աս գիշերր բան սր չբտւնեգին ։ ք|է 
երբոր ալ աո֊տու ետյաւ , Լ^իսուս Ծովուն եռերռր 
կա տներ Էր , բատռ աշակերտներր չճանչցան ԹԷ 

5 (ձքւսուսն է ։ ^ոկ \\իսուս րսաւ անոնո ♦ Հգրգառ՝» 
ուտելու բան մր ունիլբ . պատասխան տուրն 

6 հրե՛ն ♦ ք ) ՚ չ : \քւ րսաւ անոնո . \\ւո.կանր նաւին 
աս9 կոոմր ձգեռէռ՝ ու պիտի գտնէվշ ♦ ուստի 
ձգեռին յ 1ւ ձուկերուն շատութ-ենէքն՝ ալ չէին 

7 կրնար ոանիկաւ յօաշել ։ \*Հն ատենր ան աշա^, 
կերար՝ որն որ *ձիսուս կր սիրէր , րսաւ ^\ետրո^, 
սին . \*Հնիկայ ԷՀէրն է . իսկ \)իմհն *1\ետրոս երբ^, 
որ լսես քմէ §էրն է . վերարկուն վրան ատւաւ , 

8 ինչու որ մերկ էր ) ու հ՜ովը նետուեոաւ : \^/– միւս 
ստշակերտներր նաւակովը եկան ♦ ( րնչու որ ցա^, 
մպօլէխ Հեււու չէին , միայն թ է երկու Հարիւր 
կանգունի չափ , ) ք֊ ուտւկանր ձուկերովը կր սա֊ 

9 շհք՚ս ։ I)՛– երբոր ոամստր ելան , Հոն տեղը վա^ 



«ՒԼՈԻւ» ԻԱ 301 

ո֊ահր կրակ տեսան , ու մրան ձուկ գրուաԾ > էւ 

10 Հ ալ 1 ։ ՚Հհսուս րսաւ անոնգ * \\երկո ատ *\ու֊ 

11 կերէ՚ն որ դուք Հիմա բունեցիք ։ \)իւ/հն ^\ետրոս 

1***֊շ մտաւ , 1ւ ուո֊կանր ոամաքր քաշես՝ Հարիւր 

ւիսունուիրեք խոշոր ձուկերով լեռ ուս ♦ ս. այնչափ 

12 բան կար , ու. չպատռեռաւ ուռկան ր ։ Լ^իսուս 
րսաւ ւսնոնո ♦ \^կէք ՜ճաշ րրէք ♦ ու աշակերտ֊, 
՚ներէ՚ն մէէլն ալ չէր Համարձակեր անոր Հարւյր֊ 
*1ւելու թ՜է Դ^ույն ով ես ♦ ի՛նչու որ գիտէին քմէ 

13 $էրն է ։ \Հե ատե՚նր Լ\իսուս եկաւ ու աււաւ 

14 Հա որ 1ւ անոնո տուաւ ^ Ղւոյնպէս ալ ձուկր ։ \ Պ ,ս 
երրորգ անգամն ^ »հ (Հի սուս իր աշակերտներուն 
երէւոաւ մեո–ել1ւեր1իյ յարուիմիւն աււնելէքն ետէւ ։ 

1 5 \\ւ երբոր ՜ճաշը րըիս ) (Հիսուս րսաւ \)իմոն 
*1\ետրոսին ♦ \)իմհԿյ ճ (ձուխանթն "ՀքՐ ) ղե ս ատոնւյ֊, 
մէ աւելր կր սիրե°ս ♦ անիկայ րսաւ անոր ♦ ^^յո՝ 
$Էր յ գուն գիտես որ վ՛եգ կր սիրես ♦ րսաւ ա֊, 

1 ՛նոր . \՝ոա&Է իմ՝ գաոհաւէլներս ։ ՚՜\ է որ1քն երկ֊ 
րորգ անգամ՝ րսաւ անոր ♦ \\իմոս Լ^ուԽանրն 
»*քՐ յ գրս կր սիրես ♦ րսաւ անոր ♦ \^ ւո §Էր ) 
գուն գիտես որ քեգ կր սիրես ♦ րսաւ անոր ♦ 

17 ^րա&Է իմ՝ ո+քսարներս ։ \*սաւ անոր երրորգ 
անգամ ՚. \\իմոն ճ ԼՀուխա՚նի՚ն **^Ր > դե ս եր ոիրե°ս . 
^Հետրոս տրտսՂագաւ որ իրեք անգամ՝ իր ե% րսաւ 
քմկ՝ Հ\իս կր սիրես ♦ 1ւ րսաւ անոր ♦ ^^Հ»՝ գուն 
աւէէ՚ն բան գիտես ^ գուն գիտես որ ես քեգ կր 
սիրեմ՝ » րսաւ անոր Լ^իսուս . \*ոաԾէ իս ոչէսար֊, 

\$՚ներս ։ քՀշմարիտ ՜ճշմարիտ 1լ րսես քեղը > որ 
երբ գուէւ պատանի էիր յ ր1կշիրսէգ գօտի կր կա֊, 
պէիր , ու կ՝ երիժաւիր ուր որ ուգէիր ♦ բաա երբ^ 
որ հ Լրանաս ) ձեուքերգ մեր սլիտի բո՛ն ես , ճւ 
ուրիշը ոեգը դօտի պիտի կապէ յ ու պիտի տանի 

19 ուր որ *ես ուգեր ։ \^ս բանր րսաւ ) չյոււյրնելոգ 
թ է ա%Հկայ ի*եշ ւՐաՀոմ պիտի փաո֊աւորէ գ\*, ս ~՜ 
տուա& ♦ ու երբոր աս գըուգեգ ^ րսաւ անոր ♦ լ^ 



302 ՈԻՆՏՇՐՐծ Ր.Ծ8 61#Լ«ՀՄօ*եՈԻ 

20 Կ ՈԼ Ր ք"ք ետէւէս : \հլ ^Հետրոս գարձաւ՝ ու. տե~, 
սաւ. ան աշակերտր՝ որն որ Լ^իսուս կր սիրէր ) որ 
եսւե-Էքս գ երիմար , ( որ ՛նաև. Րեքժրհրէա ատենր 
անոր կո՚ւր՚հյօին վոայ ինկեր՝ ձւ րսեր Էր , $Էր "մ 

21 Է որ վէեպ պիտի մատնէ ։ ) ^Հետրոս անիկա յ 
տեսնելու/ , րսաւ. Լ^իսուսին . $^7»՝ Հապա ասի^. 

22 կպյ քք՚նչ *$էգ\ ԼԱՐյ ։ (ձիսուս րսաւ անոր ♦ ք<)՝^՜ որ 
ես ուռես՛՝՝ որ ատիկայ կենայ սՂւնչև. որ ես դամ՛ , 

23 վ*ու~ /^> ^» Ո ԴԳ է * Գ ու<ս /"^ ետԼւէս եկուր : \* լ 
աս իւօսթր 1>էւա եոթայրներուհւ սէ9 յ քմէ աս ա^. 
շակերտր պիտի չմնոհւի . ս ակատն \\իսուս չըսաւ. 
անոր՝ Թէ պիտի չմհոհւի ) Հապա թէ որ ես ուզեմ՝ 
որ ատիկայ կե՛նայ ւՈւնչէւ որ ես գամ՝ յ .բու. ի^նչ 
Հոգգ Է ։ 

24 \\սիկայ ան աշակերտն Է , որ կր վկայէ աս բա^ 
Ղւերուս Համար , որ գրեռ ալ աս բաներր ♦ ու գի֊ 

25 տենր որ անոր վկայուիմիւնր ՜ճշմարիտ Է : \շւ 
ուրիշ շատ բաներ ալ կան , որ (^իսուս րբաւ յ 
որոնք եէմէ մկկիկ մկկիկ գրուաձ Լ^ԷԼ 1 ^^" > կար^ 
հեմ թ՜է աշէսարՀս ալ բաւական պիտի չըլլար 
պարունակելու ան գէբթ^րլԼ Ո Ր գրուաձ ԱէլԱՀյի* 1 ՛ ։ 



Դ՝քԱ՝Ն՝՝Ռ ՍՈ֊1՝,՝քԱ.՝ԼՈՑ 



1 ՝&րհ սաոս Գ՚՚Ո– հրերեօր չկամբարձաձ > իր աշակե րտներու Ն կր պատուիրէ \*րա սաոԼմի 
մկք Հոգւոյն \)րբոյ զալսաեանր սպասել , խոստանալով որ քի$ օրերէ ետև֊ պիտի խրկէ 
ոէւ/հիկսյ I է 9 հր ՚գէւյմչ* արձա մԼ՚էւ ետև.՝ երկու Հրեշտակներ կ /. ր և ե ան անոնռ ք ու Որ երե.. 
ր ո րգ գալստեանր վրաւոմկր հւօսին ։ \Հ> ) լ\/ւ աքե աւնե րր ԷրուսաոԷւՐ կր գառնան , ու. 
աո «թրի կր պարապին , և. Ա՝ատաթիան աո. արև ալ կ՝ ընտրեն՝ մատնիդ (Հուռային տեղը I 

\^ռ$ի պաաէՈո ի1 իւ՚նր որ Րրհ՝ ո*1 ՀխԷուիիլոս յ 
ան ամէքն բաներուն սրաւ որ Լ^իսուս սկսաւ րնԼւ 

2 1ւ սորսեռրնել , \\՝էէնչէւ սՒե օրր՝ .որ ձ^ոգւոյն 
\\րբդ1 ո7ւքոոովը պատուէր տուաւ իր րնտրաեր 

3 առա օեալնե բուն յ ու Հասբարձաւ ♦ \\ր անոնռ 
րնօոէւնոր ռուռուռ կԼ՚նղ անի իր չարչարանըլներէքն 
ետսւ շատ ապառուռներոմ , ոառսուն օր ո լան 
մէշ անոնռ երԼւնալոս յ ու \^ստու&ու /Յ՜ագաւո^ 

4 րութ-եսար Արաւ իյօսելոս ։ \^ւ անոնռ Հետ մկե֊ 
տեղ գտնուաԾ ատենր կ՝ապսպրէր անոնռ որ 
\^րուսաոեսՂ^ն չՀեռանան ^ Հապա սպասե՛ն Հ^օրր 

5 իւոստսունբրն ^ որ սՒն քէն&մէ /սեռիս ՀշՎջ է ^Հն֊ 
չու որ իրս/լ Լ^ոսՀսՒս՚նԷս 9րա/ մնրտեռ ^ բաւռ 
դուո ասկէ շատ օրեր չաՆռաՆ՝ \\ուրբ *Հոգիա/ 

6 պիտի ալրտուիք ։ \Հնոնբ ալ մէկտեո գալով կր 
Հարցրնէի՚ն իրե՛ն՝ ու կ՝րսէի՝Ն . $Հր՝ իսրայէլի 
քժագաւորուբՒիւնր աս ժասՂսնակթս մէք ՚նորէքն 

7 պիտի Հաստատես ։ \*ւ րսաւ անոնռ . ՚^եոի 
չվերաբերիր ժամերր 1ւ Ժամանա1լներր գիտնալը , 
որն որ ՛Հրայրը իր իշէսանութեանր մէ9 գրաւ , 

8 \ ճ ՝*այւյ Հ^ոգւոյն \)րբոյ ձեր մրայ եկա& ատե՛նր ղօ^, 
րութ՜իւն պիտի առհէռ , ու ինձի Համար մկա^. 
սեռ պիտի րլլսՀԲ \քրուսաղեմի մէ՚Փ 1ւ բոլոր *Լ^ր~ 



304 1՝ՈՐՆ՝՝& ՈՈ՚1։՝ՌԵԼՈ8 

րէաստանի ու \\ամարիայի մէ$՝ ու մրնչեւ երերի 

9 հայրերր ։ \քւ~ աս բասեր ր որ րսաւ ^ երբոր ա֊ 

՚նոնօ եր սայէրն ^ Համբար ձաւ ^ ււ ասա մր ռա^, 

\()՚նիսայ անոսգ աՀվ>կն բոնԼո ։ Հ\ւ սանի որ աչ^, 

ոերնրն տսեւսՆ գէս/ Ր հրկբեբր եր նայէի՚ն անոր 

Լրի1 ալա՛ն վրայ ) աՀա երկու մարգ իրե՚նո րովր 

11 ե այ՛ն աո ա՛ն ՜ճերմաե Հա՛նգեր Յաներով , \\րոնք ՚նաէւ 
րսի՚ն . Ո 7 Ղ՝ ա ՓՓ ա Ցւ ս՚արգրդ րնչու եայներ 
դէպ ՝ ի երեիկւքր եր ՛նայ իք ♦ աս (Հի սուսր՝ որ 
ձեոմէ երերնքր կասբարձաւ յ ասանս պիտի գաք 

12 իս + պէս որ տեսար աեոր երեինք երքժաա ։ \Հն 
ատ ե՛ն ր \^րուսաոէս գարձան Զր/ժե՚նեագ րսուա& 
ւեոյնէս յ որ շաբաիՒ օրուան ՜ճամբու չափ մօտ է 

13 \^րուսաոեսրն ։ \\ւ երբոր +***ղա+շ մտան ^ ելան 
վերնատունր յ ուր որ եր բնաեէրն՝ 0\ետրոս ււ 
Լ^աեոբոս ) (ձովՀան՚նէս 1ւ \ Պ Հնգրէաս յ վ)իլիպպոս 
1ւ \Հ)՝֊ովմաս ) \\ար1ժուոիմէոս 1ւ \\՝ատ/ժէոս , Լքա^ 
եոբոս \^լփէոսեան ու \\իմոն *՜\^աիւսյն(Տ.այոյո ււ 

14 ԼՀուգա \\աեոբեան ։ ^սոնք ասՂքնր միաբա՚նու֊ 
1մեամբ միշտ աոօքժք ու աղաչանք ղ րնէ1*ն եր֊֊ 
*նի1լներուն Հետ , 1ւ \\իսուսի մօրր \\՝արիամի՚ն ճ 
ու անոր եղբայյաերուն Հետ մկետեո ։ 

15 1^*– ան օրերր է,ւււս ^\ետրոս աշաեերտներուն 
մէքը ) ( ♦»*-* »հ Հարիւր ոսան Հոգիի չափ ժող^, 

1 () վուահ^ բաոմութիւն Աար ^ ) ու րսաւ * \\՝արգիե 
եղբայրներ՝ պէտք էր որ եատարուէր աս գրուա^, 
&–ր , որն որ աո-աԳուգ Հ^ոգթն \\ուրբ ՚\\աւ իիժրն 
բերնովը րսաւ Լյուգայի՚ն Համար՝ որ ԼՀիսուսր 

1 7 բոհոոներուն առա\՚նորգ Լոսս ♦ \Հնչու որ անի^, 
եայ մեռի Հետ էր մեր Համրանքի՛ն մէ^ , 1ւ աս 

1 8 պաշտօնէն ան ***լ բաժքւն ունէր ։ \\սիկայ անի֊ 
ուա ու ի) Լան վարձքով ագարակ մր ստաըաւ > ու 
գլխիվար իյնալով՝ մէԳտեղէքն ՜ճեղքուեցաւ , 1ւ իր 

19 ասՂքն փորոտիքր գուրս /մափեգաւ ։ \\ւ ***** ֆ*****շ 
\էրուսաոէմ՝ ՝ բնակողն երուն ա մ Ա՛նուն յ այտն ի ե֊ 



«ՒԼՈՒ1» Ռ 305 

ուա ♦ մրնչււ որ իրև՚նս մ. սա ա/ր ան ագար անթև 
անունր \*եեոդասա ո րուեռաւ յ աւսրնյռն \*ոեաս 

20 ագարակ : Հ^նչու որ \\աոմհսաո գրքի՛ն մէ9 Գր֊՛ 
րա ած է քմէ ) 1^՛^/* ք&ասատս»սւնո աւերակ րլլայ ) 
ու. սՒեոր մէ9ը բնակոգ մր չըլլալ ) ե անոր սլաշ^ 

21 աօնր ուրիշը աունէ ։ \\ւ րԼսե սլէտբ է որ աս 
մարգի1լներէՀն՝՝ որ մեր Հեար եգան ան բոլոր ւս^ 
աԼ՚նր ) որ §էր Լ\իսուս մկտերնիս մւոաւ ու ելաւ ) 

22 \\ոմՀսՒմնեսի^ն մկրտու/ժե՚նԷՆ սկսաԾ մրնչււ ան 
օրր որ մԼ ւլսկ Համբարձաւ , ասոսգմէ մէեր մեոի 

23 Հետ մկաւ րլլայ անոր ւարուրՒեանր % \քԼ– երե ու 
Հ»գ\ կսւլնեոուգրն ) Լ^ոմսէտր որ \\արսաբայ կր 
կոչուէր , որ ԼՀուստոս ***լ սականուանեգաւ , ու 

24՛ \\*ատաիյ՜իան . |/*֊ աոօքժք րնելոմ րսրն ♦ ՚\–ուն 
ոմ $էր յ որ ամսնուն սորար գիտես յ աս երկու^ 

25 ^րէ" ՚Տէկը Ո Ր" Ո Ր րստրեցէր , 4-լ^ յ ա յ տ<ե է ՚ \\ր 

աս աաշտօնիս ե ա ուա օեւ ութ՜ եանս մրճակր աո–^, 
նէ յ որ անկէ Հչուգան ինկաւ որ տեոը եր/ժալու ։ 
26 1/^ անոնռ ՀաՏագ մէ՜ճսւե ձգեգրն յ ու մէ՚ճակր \1^ա^. 
տարյ՜իալրն ելաւ ♦ սւ անիկաւ տասնու մկկ աո^սյ^ 
ռելոգ Հետ սեաուեգաւ ։ 

1 ^.ռաքեալներլլ \)ոլրբ Հ ո գ(""լ^ լեըուաձ՝ զանազան լեզուներ կր իւօսին . ոմանք կր «լա/»–. 
սւսՆսյՆ անոնռ մրայ , և֊ ոմանք լս ։ Ծաոր և՛ րնեն ոանոնօ X \\ Գ\եարոս պատասիյան 1ւ ա 

էոայ անոնչյ , և կրցուցրնկ թ֊հ առաքեալներր \)ուրբ Հոգիին զօրութեամբր կը խօսեին , 
թ՝հ (ձիոոլս մեո-ելներէն յարոլթիւն աււաձ՝ երկի՛նք ր Համբարձաձ– կ , և. թէ ան նոյն 
Սուրբ Հոգին իյրկաձ Է , 37 Հ«"» մարգիկ գարձի գալովդ կր մկրաուին . 41 որոնք քեր^ 
մեռան գութեամբ և. սիրովդ կր միաբանին զ^սաուահ֊ պաշտելու ։ ՀՅ \^.ռաքեարներր 
շաա Հրաշքներ և. նշաններ կ՚րնեն , և. \^ստուաձ֊ ամէն օր իր եկեղեցին կ՚ա՜ճեցրնկ; է 

|/է ^Լ՚նտԷկոստԷ/ւ^է օրր Հասնելուն՝ ամէքնքն ալ 

2 մէարւսն մէկաեղ էի՛ն ։ \)ւ յանկար^ակի երկի՛նդ. 

վքէն ձայն Ար եղաւ սասակաշունչ Հոմի մր )***յ^Ր 

ակս յ ե բոլոր տունր լեոուո՝ ուր որ ՛նստեր 1,քւ1ւ ։ 

3 \/^ բաժՆուաձ լեզուներ երեսան իրենո՝ որակս 

4 թ է կրակէ , ու ամէ՚ն մկկուն մրա/ ՚նստաւ : \շլ 

ամկկքն ալ յ,Հոգւով \)րբոմ լեռուեռան , ու սկսան 

ուրիշ լեզուներոմ խօսիլ ) ի՚նաոր որ ^Հոգի՛ն ի^ 

20 



306 <1՝ո(՝ն՝՝ր> ւ։ո՝ւ>քս,՝ւյա 

5 րե՚եռ խօսիլ կոլ աար ։ \\ւ \քրուսաղեմի մէք թՐ–֊՛ 

սյաեահ^ ^բէսաեր սայրս ասաուաԾամաքս մար^, 

դհե երե/ւՆբե§յ տաեր եոա& բոլոր առգեբէն տԼ-զ֊՛ 

() վ»֊ աֆ : Ո«֊ երբոր սյս ձատնր եղաւ յ բաոմուրՒրւսր 

մէետեո եսաւ ու 1ւա ոմեուսւ ♦ բսչու որ սր ւսէ/Տե 

որ ասոկբ որ սեռ ամէե մէսուե ւեոուոմը սր րւօ^, 

7 սԼ&ե : \* ք սՂքեյշս աւ սր սբաԿշասաւրս ու սր ռար^, 

մասաւրս ււ րրարու ե՚րսէրս ♦ ՀՀէ որ ա՚Հա ասոկբ 

Օ ասՂրյս աւ որ սր լսօսրս ^ *\*աքր/եասր ես ♦ լ^/. 

քքւյչաէս եր աեկբ սՂ/կբ մեր ամէս մէե ւեպուոսԱ 

9 որ աևոր սէշը ԾհաԾ ե%բ * *1\ար/ժ1ւբ ււ \\՝՝արռ ու 

\^ոամառհբ յ ււ ասոկբ որ սր բնասրս \ \՝րշագե^ 

ու ե մէ\ , 1ւ *Լ^րէասաանհ ու \\ապաոոմերաւր 

10 սՂ,^ ) ԳՀոնտոսի ու \՝ ք սիայի մէ^, <\>ո֊իւգիաւի և. 
0\ա մւր ի ււ հա I ր մէ\ . \քգրպս1ոսր սէշ , ս֊ կուրեր, 
սԼր մետ ^ րբէառւոո սոոմե բուն սՂ,Տ ♦ սաււ աԼ^ր^> 

1 1 ուով մաւեո ՛ր աաեգուէստներ յ ք<)՝^ Հ^րԷասեր 1ւ քժէ 
սորսւ^աւս/տեեր ^ \\րետառբսեր ււ \^բաբառբսեր յ 
սր ւսեկբ աԿոսռսՂ, որ մեր ւեոուներոմ սր րյօսրԱ 

12 \^ստու&ոյ մեԾամեօ՜ բաներ ր ։ \\ր սբասչասայբս 
ամէկբս աւ ու տարաեուսւսԾ րրարու ս րսէրե ♦ 

13 1^°^՛/ պետր բ/լայ աս ։ Հ\սակբ աւ Ծսւոո րեեւոմ 
ե՚րսէե՚Ն թէ յ \^ Ո ՎԲ ՛Կոր գրսբոմ ւե սուեր ես ։ 

14՛ \ ճ ՝ ա Տ° ^Հեարոս ե/աւ տասԿումէերԿ Հետ մէե^, 
տեո յ ձաւ՚յր մերռուռ ու աօսեռաւ ասոնո ♦ ( ) մ 
Հ^բԼայ մարդ հև՝ 1ւ գուբ աւոէ՚սոգ որ \^րուսա^ 
ոէս եր բԵասհբ > աս ձեւմտ յաւտնր րւլաւ , ու ա^. 

15 ևաեք գրէռ րս քսօսբերուս ։ ^\Հաեսր չէ քմէ ա^ 
սոկբ գրեոմցա& ե՛ն ) ք/սչաէս որ գավ* եր 1լարԾէվ> ♦ 

1 6 հ՚սչու որ <յ–է՛*– օրուաս երրորգ մասն է ♦ Հ^ասլա 
ասեեաւ սա է յ որ Լչոմէյ մարգարէբս ձեո-ոոմր 

17 րսուեռաւ ♦ \/«– պհսւի րւլայ որ մերշքէս օրերը 
1/րսԼ \* թ սաուա& , եմ՛ Հ^ոռիէս ամէն սարԱՆոյ 
մրաց ար ար թ՜ափ ես ) ու <\եր տոաբր և– ճեր աղ^, 
ԳհԱներր ահտբ մարգարէաԿաւյ , ու ճեր երրտա^ 



<1՝ԼՈԻ1" Ռ 307 

սարգներր տեսիլբներ պիտի տեսնեն յ 1ւ ձեր &ե^ 

\ 8 րերր երամներ արար տեսնես ♦ լ^/, իմ հ^առանե^ 
րա ււ ւ/րայ ու իս աոաիւրններու ս մրայ էՕէ ան 
օրերր իմ Հ^ոգիԷս պիտի թափեմ՛ ) 1ւ պիտի 

49 մարգսյրէանան ։ \\ււ Կ^րր երկիՆբր Հրաշքներ 
պիտի ոուորնես^ ու մարր երկիրր նշաններ յ ա^ 

20 րիւե ու պրաս ււ հ ու լսի մառաիւուո ♦ է* րււր՝ իւա^. 
ւարի պիտի գաոճւաւ յ ււ լուսինր արիւնի ^ ո եռ 

21 $Էրո\ը մեՆ ու երէւետ օրր չեկա ծ ։ \շւ պիտի 
րւլաւ որ ամէն ոս որ ՀգԷրոշը անունր կանչ Է > 

22 պիտի փրկուի ։ \\կ \*սրաւէւաոի սարդիս՝ ւսե^, 
*յՀ~Ք աս իւօսթերր ♦ ԼՀիսուս ^\ ք սյոոսրեորս Հ \*, ս ~՛ 
տու&սՂ^ ձեոի ոուռուա& մարգ սր ոօրուէժիւսՂւե^, 
րու1 ու Հրաշքներոմ 1ւ ՚նշան՚ներոմ ) որ \^ստուաօ~ 
անոր ձեո-ոոմր րրաւ ձեր մէշը յ րնտոր որ գուռ 

23 աւ գիտէո ♦ \^նիկայ \* ք ստուԾու որոշած իւոր^ 
Հրրգոմը ււ կաՏ/իքագիտուիյ՜եամրր սաՀմանուաօ՜ 
րւլաւ ոս աո իր 1ւ անօրհ^Ւներու ձեռոոմ ւիայտի 

24 ւ/րայ գամելոս սպաննեոիբ ♦ \\րն որ \* ք ստուաե՜ 
ւարուո ճ մաՀուան ռաւերր ռակետս ♦ յւա՚եոր 

25 կնար չէր որ րկբր ահս է րոՏնուի : \Հս<>ու որ 
՚Հ^աւիա՜ անոր Համար կ՝րսէ . \^ո^աշուո ասՂքն 
ատես Հգէրր սր տեսնէի իմ աո–\րս ♦ օանռի իմ՝ 

26 ս*9 կողմս է յ որ չսասանիմ . \Հնոր Համար ու^, 
րալս եղաւ իմ սիրտս յ ու իմ ւեղուս ղնձ աո ^ 
սաււ իմ մարմրես աւ ւուսոմ պիտի Հանգստա^. 

27 ՚սայ ։ \\ ասն ղի իմ՝ ա՛նձս գմոի/բի՚ե աԴհՊա պիտի 
չքմոոուս յ ու ռու \\ուրբիգ աւ ապականու ի1 իը% 

28 տեսսեւ պիտի չտաս ։ \\եսաղ ՜ճամրաներր ին&ի 
՜ճա՛ն չցուռ իր ♦ ոու երեսի գ ուրաիաւ քմիւնոմը ղիս 

29 պիտի լեռրսես ։ \\՝արո իկ եղբայրներ՝ արման 
է Համարձակ ղրուղել ձեղի ՚\.աւիքմ ՚նաՀապետթն 
Համար ^ Ւ՚հ մ1աՈ–Այլ ու ա՜աղուեոաւ » ււ անոր 

30 գերեոմանր մթնչէւ աս օրս մեր ւ/է9*1ւ է : 1*/*7 ՝ 
որոմՀետէւ սհւիկաւ մւսրգարէ էր յ 1ւ գիտէր ^ ի՛ է 



308 «|՝ՈՐՆ՝«* 01հՇ՝^ԵՍ18 

\՝ ք ստուա& Հաստատ երգում՝ րոաւ իրԱե | թ Հ իր 
երիկաւքաեռր պտուոկե ւ/արայոյ կոոմաեէ ՝^\Հրիս^ 
տոսր պրտի ւարուոաեէ որ իր աեմոռր *եստի . 

31 Հ^ԿքՐ կաւյիւատեսու էժեամբ իւօսեոաւ ՝*՝\Հրիստոսի 
րււրա ի) եաեր Հասար , քօ՜է աեոր Հոգի՛ն գժոիւ^ 
որ չէժ՜ոոուեոաւ յ 1ւ աեոր մարմի՚եր ապակաեա «. 

32 թիւս չտեսաւ ։ \^ս Լչիսուսր \^ստուա& յարա ո ^ 

33 որուե մե՚եր ասկերս այ սև այ ե՚եր : \\ւստի \*,ս֊ 
տուօ՜ու այ ճեռ ռոմը րար<\րաեայոմ | ու .Լ^ոգւուե 
\ֆրթեւ իյոստմուեբր +Հօրմէս առնեյոպ տարա&եպ 
ասիկաւ , որ գուռ Հիմա կր տեսեէռ 1ւ կր յսէօ : 

34 Հ^եչու որ ՚\\աւիթ երկինբր չեյաւ ) ռաւռ ի՚կբր 
1լ րսէ . $էրՐ ի՚Տ՛ Տէր՚՚ք՛ 1 Րսաւ . *\ ք ստէ իմ՛ ա9 

35 կոոմս յ \\՝րեշււ որ օու թ՜շսասրեերգ ոտբերուգ 

36 պատուաԵգաԵ գեես : \\ւստի բոյոր \*սրամ–յի 
տուեր ՜ճշմարտապէս ա ույ գիտեաւ , որ \* ք ստուաօ՜ 
աեիկաւ $հր այ րրաւ Հ^ձեաւ ալ յ աս Լ\ի սուսր 
որ գուք խաչեչյիք ։ 

37 \\ լ ***** Ո Ր յսեոի՚ե՝ սրտերեբս կսկհ աո , 1ւ րսի՚ե 
Հ1\ետրոսի*ե ու միւս աո սա Լայներ ա՛հ ♦ \\՝արո իկ 

38 եորաւրեեր՝ ի^՚եչ րնե՚կո ։ \շւ *1\ետրոս րսաւ ա^, 
*եոեռ . \*աաշէսարեռէօ յ ու ձեղմէ ամէ՚ե մէկր 
Լ7 այ մկրտուի Լչիսուս ^\Հրիստոսի աեուեոմը 
մեոառ Լ1 այ ու Լ1 Լս/ե Համար , 1ւ Հ^ոգւոխ \\րբ ո 1 

39 սլարգ1ւր պիտի րեգուեիռ ։ ^^եչու որ Խոստ^ 
մհւեբր ձեոի է ճ ու ձեր որգւոոր , 1ւ ամհ^ե Հեռու 
եոոոեերուն՝՝ որոՂւբ որ մեր $էր \՝ ք ստուա&ր կաե^, 

40 չէ * \հ՚– ՈԼ ր/՚7 շատ իւօսքերոմ մկաւութիւե կու 
սայր յ ու կր ւորգորէր ղա1»1+ 1լ կ րսէր ♦ \* ք ս օ՜ր^, 

41 ռա& աոգէքե ի\քոքոյքնիգ ապատեոէո ։ \շւ ա^. 
Ղւոեբ որ սրտաեո ււեգուեեորե աեոր խօզբերր ^ 
էքկրտուեռաե . ու աե օրր իրեբ Հագար Հոգիի 

42 չափ աւելցաե : \շւ միշտ առաբեյոց վարգապե^ 
տուէմեաեր ետււէ Էի՚ե ^ ու միաբաեուքժեաեր յ և 
Հապ կտրեյուե , ու աոօքժբեերուե : 



«ՒԼՈԻ1» 1՝ 309 

43 1^ ամհքե մարդու ՚Խ"11 փսիւ 1/նկաւ . 1ւ առա^ 
օելոռ ձեուքովը շ/ստ Հրաշքներ ու /յշամներ կր 

44 գոր&ուէի՚ն ։ \\ւ բոլոր * է ւա ատաչյեալներր մէկ^. 

45 տեո Էին ) 1ւ ամէ՚ն բաներնի/յ Հասարակաց Էր ։ \\ւ 
ստս/ւ/ո/ ա\րէ/1/ն էւ ունեռաԾ բաներնրն կր Ծւս^ 
ԽԷէ/ն , ու անո1/ո $%շ կր բաժնէիս ամՍնուն յ 

46 որ ո ւ՚1/ որ բա՛ն մր սլէւոք բլլար ։ \^ւ ամէխ օր 
միս/բանութ եամբ տաճարր երէժալու ետ1ւէ էի՛ն , 
էւ տուներնի/յ Հաց կր կտրէի՚ն ) ու կերակուրնթն 
կ՚ուտէի՚ն ուրախութեամբ 1ւ սրասւոուլժեամբ 

47 սրտի * \* բ ստուա& կ՝օրՀ/յԷին ) ու բոլոր ժողո^ 
մուրգին աո–Գ1ւե «*լ շնորՀվչ կր գտնէին . 1ւ $էրր 
օրէ օր փրկուաձ՚ներր կ՝ աւելցրեէր եկեղեցիի/յ - 

<1՝Լ– <1՝ 

\ Դ\Լարա։ կր ռարոզէ րժ դ1/ո։.աձ կաղքա տեսնելու, եկուլ մոզովրգոց . Հ2 կըլ խոստովանի 
որ ան բժշկութիւնր չէ թհ իրեն կամ՛ Հովհաննեսին զօրութ-եամբշ եղաւ. , այլ Աս ֊ 
աոուհ-ոյ և. իր ք\րգւղյն ՀՀիսուսին ձեռօքշ , ու անոր անուանշ Հւսւ աւորովր . \՚ձ Նաև կշ 
յանգիմանէ զանոնք Հիսուսր խաչեչնոլն Համար , 19 «■ կր յորգորէ զանոնք ալՀումով^ 
ու. Հաւաաքոժ թոզութիւն խնգրելու իրենց մեղ^երոլն , և. փրկուե՚լոլ ան նոյն քՀիսոլ — 
սով է 

1 \*ոգ՝ ^\եսւրոս ու Լ^ոմՀսւն՚նէս ի՛ն՛ներ որգ ժամու 
աոօքսՀբրն ատենր մէկտեո տաճարր կ ելլէրն ։ 

2 |^ճ– հր մօրր որոմաւնէՆ կաո ֆձ***ֆ> մարգ մր կր բե^ 
րուէր , որ պանիկա/ ւսմէ/յ օր տաճարրն *\*եոեռիկ 
կո + ա ս/ձ գրանր ռոմ կր գնէրն ^ որ տաճարր մրտ^. 

3 սոոներէքն ոոորսա ա ի/ ն իւնգրէ ։ \^սրկաւ /ու,// ^ 
՚նելոմ 0\ետրոսր 1ւ Լ\ոմՀսյսնԷսր՝՝ որ տա՜ճարր 
մւոնելու մրա/ Էրե յ կ՝աոաչէր որ ոոորմուլժիւն 

4 աոՏնէ ։ 1՝"^ Պետրոս Լ^ոմՀան/յեսի/յ Հետ մէկ֊ 

5 տեո անոր նա/եռաւ ու րսաւ . \\՝եռէ/՛ նա/է ♦ |^1# 
ալ գէսլ ՝ ի ւսեոեո գարձաւ , ու կր /ու սար ա^. 

6 ՚նոնոմէ բան մր աո^նել ։ \^ւ֊ Պ սԱ1 Ր ոս Ր սա *– ♦ IV՛՛֊՜ 
&աթ՜ ու ոսկի Հունիմ՝ ) Հապա ի՚եչ որ ունիմ՝՝ 
սյն օեռէ կու տս/ւՐ, ^կառոմոեռի Լ^իսուս ՝\Հրիս^ 

7 տոսի՚ն անունոմը ելք/՛ ր ու յշալէ ։ \քւ անոր աշ^ 
ձեէւօէքն բոհէեո՝ մերոուռ էը*^\\***յ > ու իսկոյն սո/որ 



310 <ՒՈՐՆ>էռ ԱՈ՝1>ՌԵԼՈ« 

8 աո բի՚ե թ-աթ-երր ու կոճերը ոօրաոան % \քւ մեր 

ոաթկելով՝ կաւնեռաւ ) ու կը օալկր . 1ւ անոնդ 

կետ ւոա՜ճարր ստաւ ^ րսւտք.ւաք ու ոարՒկեւոս՝ 1լ 

9 ո\^ ք ստուա& օրՀնեւոս : \\ւ, բուոր ժոոոսուրդր 

ւոեսաւ անրկաւ ^ որ կր օաւկր ու կ օրկնկր ս\^ս^ 

10 տուա& ♦ 1^*. կր ՜ճան չնային քմկ ւսնիկաւ կր , որ 
ոոորսուքժեան Համար տաճարին *\*֊եոեռրկ ^թք, 
V»– աֆ> դրանր յ*ոս կր նստկր . 1ւ ռարսւսնբոս ու 
սարա ե1 եաւ/1* ւեոուեդան անոր եոաօ բանրն Հա^ 
սար ։ 

11 \^ւ ոանի որ անիկա ւ <Հ\ետրոսին ու (Հու/Հան^ 
նեսրն լարեր Էր ^ բուոր ժոոոսուրդր ոարմառաօ՜ 
մկկտեո դաոեդրն անոնս օոդր աս սրա^ր որ 

12 Աոոոմա՚յինր կ րսուկր ։ \^** տեսնեւոս ^Հետրոս , 
պա տա սոյաս տուաւ ժոոոս ուրդիս ♦ ք| ՚ս \*֊սրաւկ^, 
ւառի մարդիկ ինչու ոարսառեր կռ ասոր սրատ , 
կամ՝ են չու աչ^քերնիգ տնկաԾ մեոր կր նաւիռ ^ 
որակս քմ՜կ մեսո սեր ռօրուիժեասբր կաս բարե^. 
աայտոււժեամհր ատոր օտւեւ տուաօ՜ րւլասռ : 

13 Հ^յբրա^ամրն ու \–սաՀսյկրն ււ Լ^ակոբիս \^ստուա^ 
օ՜ր մեր Հայրերուն \* ք ս տուաօ՜ ր փառաւորԼս որ 
\\րդրն ԼԳրսուսր յ որն որ դուր սատնեոիբ յ 1ւ 
ուրաոաբ ^Հիղատոսրն աոշււր՝ երբոր ինբր մըճ^, 

14՛ ո֊եռ որ արձակկ Հ \\աւդ դայ* աս \\ուրբր 1ւ |^/*.~– 
գարր ուրաոաբ ^ ու իւնդրեոիբ որ ւէսւրո ասպան 

1 5 մարգ մր ձեռէ շնորկուի » լ^ճ. կենաս \^ո–աշսոր^. 
գր սաաննեռիբ ^ որ ոանիկաւ \՝* ք ստուաօ՜ սեաեւ^ 

16 ներկն ւ արուս յ որ ուս Ասեր սկաւ ենք ♦ լ^#ւ ասոր 
անուսհւր կաւսւտբոդ յ ստոր անու1ւր Հաստա^, ՝ 
տես ասիկաւ՝ որն որ դուռ կր տեսնկօ ու ղր֊ 
տկբ ♦ 1ւ ան Հաւատբր որ անոդ կ՝ աս առոոշու^ 

17 քժիւնր ատոր տուաւ ձեր ամսնուն աո֊շււր է \քէ– 
Հիմա եգրաւրներ՝ գիտեմ՝ որ չգհւոնալոդ ըՐբթ ) 

1 8 ինտոր որ ձեր իշխաններն աւ ։ \\աւդ \* ք ստուաԾ 
ինչ որ աուաՏուդ որ բուոր մարգար1քներուն բեր^ 



«ՒԼՈՒ1» ՚1՝ 311 

՛Սոսը ւաւաներ էր ՝\Հրհստոսրս չարչարուեւուե 

19 Արայով յ ատսաէս կատարես ։ Հ\ւ սահ ապաշրյա^ 
րեռէո՝ ու դարձի եկէռ ) որ ւ/եով>երնիգ ՓնԳուի . 

20 ՀՀրաէս որ սփոփաեաո ժամանակ սեր ր գան $է.֊> 
Ր ո 9ը երեսէՆ . ե. աո–սյ\ուո ձեոր կամար սաՀմա^ 

21 ՚նուած՜ \\հսուս ^\Հր ի ս տ ոս ր իւրկէ ։ \\ր ոանիկաւ 
աէտբ է որ երե թե որ րեգաԳւր սրնՀււ աս ատե՚ս^ 
՚եերր՝ որ ամէն բասերր կարդաս րա ես յ որոսռ 
^ամար \^ստուա& սկեորէքն ր կեր որ սուրբ 

22 մարգարէքեերուե բերեոմր խօսաձ է : \\՝ոմսէս 
4՛^ ^աւրերուհ րսաւ քմէ՝ Զ ե Ր $էր ^սաուսսՕ՜ր 
ձեր եոթաւրեեր1քն թե&ր աէս մարգարէ սր ար^ 
տհ Հաեէ ձեոքւ , անոր սւոեկ րրէօ՝ աւ/է՚ե րսՀ 

23 որ ձեոր քսօսե : \հլ– պիտի րլլայ թ՜է ասՂքե ով 
որ ան մարգարէքէն մտիկ չրսէ յ ժոոոմուր^. 

24 գհ՛" ՚յհքԾս պիտի կոր սու ի ։ Հ\ւ բոտ որ մար^ 
գարէքներր՝ որ ^ամհտ-ետէ՚ն ■ ի սեր աօսեոան | աս 

2\) օրեր ուս կաս ար աք իմաոուոիս ։ ՚\\ուվ* էո 
ան մա ր գա ր է՛ն ե ր ո լյԱ որգեռր՝ 1ւ աս ու լսարե , որ 
\* ք ստուա& մեր ^ատրերահ։ Հետ րրաւ ^ ու րսաւ 
\*ռրւս Համրն . |^«ւ ոու սերուսգոսգ արար օրՀ^, 

26 ՚սուե՚ե երկրի բոտոր աոգերր ։ \* ք ստուաԾ որ \\ր~ 
դիս տարա ոասեւու/ ատւա\ ձեոր իւրկեո ոանիկաւ 
որ ձեո օրՀ՚նէ յ ատ/էն տ/էկերնիգ ձեր չարու^ 
թ ր ւն% ե ր է՛ն դարձրնետոմ ։ 

<1՝Լ՛ ՚1՝ 

1 Հրէիչյ իշէսաններր Ղ)Լս)րոսին քարողութ ՝ եանր վրա։ բարկանալով՝՝ կր բանտարկեն օա ֊ 
նիկայ (Հովհաննեսին կես։ , վ. այսու. ամենալնիլ Ասւ/յռւծ-Ոք իյօսքր լսողներին Հաւլարա^ 
լոր անձինք գարձէ կու գան ։ 5 Ն՛՛Ա՛Ր երբոր իշխաններր ղանոնք գաաաստանի կր 
կանեն , Գ\ետրոս Համարձակ կր կ՚աստաակ իԳԷ ան կաղը ՀՀիսուսի անունովը բժշկուե^. 
չլաւ , և. թէ միայն նոյն ՚Հիոու սին անունովը կրնանք փրկուիլ . \% Բպ/3 էշե՚ս՚ս՚է՚երր 
սա ա ոռնալիքներով կր պաաուիրեն Դ)Լ արոսին ու (Հովհաննեսին որ մէյմրն ալ ան անո։ — 
նով^չքարողեն . 23 ասոր վրա։ եկեղեուո։ անդամներր աոօթքի կր սւարապին , 31 "– 
\^սաուա& շարժելով անոնէյ դանուաձ– տեղը , վկալուիԴիւն կու աայ թէ անոնց աղօթ^ 
քր լսա& է , ու կր կ՝ասաասւկ եկեղեցին՝ \)ուրբ Հոդիին 7է ո րՀք1Լ "֊ սրաբանական սէր 
պարգն-ելոմ անոր > 

1 Ո*֊ երբոր աեոկք ժոոոմուրդրս կր խօսէրն , 
ոա^անաեերր ու տա՜ճար ե՛ն իշրյանր 1ւ սստգո/ւ^ 



312 «ւ֊ա՝՝<>՝՝ք*. սով>քս.՝ւյա 

2 կեպրներր անոնպ պոաւ Հասան > ՚\–ժուարեւոմ՝ որ 
անոնր ժոոոսուրդրն կր սորպեռրնէրն ք 1ւ Լ\ի֊֊ 
սուսի միԳոպու1ը ւ/եո֊եքներէն յարութ իւն աունեւը 

" ւՌ –Ք սյ Ր ո Դ^1^ ս * \\*– ճեււյԹ պարկին անոնպ , 1ւ 
բանտր գրին ղա1»՝Լ+ աՌԽչէւ Հետէւեաւ օրր . քւնչու 

զ, որ ււս իրիկուն Էր ։ \\այպ աս էսօսթր ւսոպնե^ 
րէն շատերր *//// ատապրն ^ ու ւՈսրգոգ առ ուր 
Հրնգ Հապարի շատ եպաւ ։ 

5 \\ւ֊ եպաւ որ ֊չհաս հայ օրր սէկտեպ ժ՜ոո^. 
պուեպան անոնպ իշքսաններր ււ Ծերերր ու. գարր^ 

6 ներր \^րուսապեսր ւ/ԷՓ ♦ ՚՜կաև. \*Հննա ռաՀա^ 
նաւասլետր՝ ու. \\աւրափա1ւ՛ 1ւ Լ)ոպՀա1ւնէսր Հ ու. 
\*ոէռսանգրոսր , ււ աս ամէնր որ ռաՀանաւա^ 

7 պետի պեպէ Էրն . |^ւ պ անոնս մէշտեոը կաւնե^, 
գուպահ^ կր ՀարգրնԷին . ^°նչ պօրու1ժիւնոպ 

8 պաս ի նշ անունոպ րրհբ գուռ աս բանր : |^> 
ատենր ^\ետրոս +Հոգւոպ \\րբոպ ւեպուաԾ րսաւ 
անոնպ ♦ \\ պ ժոպոպուրգրն իշքսաններր ււ \^֊սրա^ 

9 ւէւե օ՜երերր . ք<)՝^՜ որ Ասեր այսօր տպար սւսրգու 

սր եպաԾ բարիորն Հասար կր րսսուրկբ ^ ք"Է 

10 Ր"ք սրշոպոպ ունիկալ բժշկուեպաւ յ Լ^աւտնի րլ~ 

ւաւ ձետ՛ի ասէնքնուգ ^ ու բուոր \*֊սրաւէւր ժոպո^, 

պուրպ ին ^ որ ՚՜ՀքԼսպոպրեպի Լչիսուս ^\Հրրսաոսր 

անունոպը որն որ գուռ իւաշեպիո , և֊ որս որ \* ք ս+^ 

աուա& մԽռեքևեոգէա ւարուպ , աՀ*ձ անոպ ասրպաւ 

\\ ձեր առԳէւր բժշկուաձ կեգեր Է : \*նիկայ Է 

սՒե յոարր <\եպմկ շրնոպներէգ անարգուաԾ է որ 

12 անկիւնի գւուիւ եպաւ ♦ \^ւ ուրիշ մէկոգ մր փրր֊֊ 

կութ՜իւս չկայ » /Հեչու որ անկ է ՝ի պատ ուրիշ 

անուն սր %կ ա 1 երկէւնոէէն ւ ուսեր սար գոգ սԷ9 

տրուաե՜ , որ անոպ կարոպ րւլանթ փրկուելու Հ 

13 ^ ս կ անոկր *1\ետրոսին ու ԼՀովՀաննեսին Հա^ 

սՂսրձակուքւՒեանր նաւեւոմ , 1ւ ՀասկրԵալոգ որ 

տգէտ ու աո֊անգ ուսման սարգիկ են , կր պար^ 

մանային ♦ եւ իւ1առան որ անոկր Լ^իսուսին Հետն 



՚ՒԼՈԻԻ՛ ՚հ 313 

14 էք*հ * 1\ լ ս ^ յ բժշկուաԾ՝ մարգր տեսնելու/՝՝ որ 
անոնս Հետ կատեր էր ) չէր" կրնար ա%»%շ գէս 

1 5 բան մլ։ իւօսիլ ։ \քւ Հրամայելով անոնս՝ որ 
սւտեանէքն գուրս ելլեն ) իրարու Հետ իւորՀուրգ 

16 րրհ՚ե յ \շւ րսի՛ն . 1^°^ձ թսոկթ աս մարգոռր ) են^ 
չու. որ \^րուսաոեմի Բ Ո 1 Ո Ր բնակիչներուն յաւտ^, 
՚նի Է ԹԷ ասոնո ձեդքոմը եր/ւելի Հրաշվ> մի 

17 եոաւ յ ու սՂ/նս չե՚կբ կրնար ուրանալ ։ \\՝իայս 
իմ է ժոոոմուրդին մէ$ը ալ աւելի չտարա&ուելու. 
Համար՝ սաստիկ սպաո*նա։րո րնենո անոնս , որ 
ան անունս մ մէ քմրն ալ չրլլայ որ մարգու բակ 

18 Խ&սի՚ն : լ^^– ո անոնս կանչելոմ պատուիրեոի՚ն 
անոնս՝՝ որ ամե՚նե ի՚ն չքսօսին ււ չսորմեսրսե՚ն \\ի֊ 

19 սուսի անունոմր ։ \\աւս ^Հետրոս ու (ՀոմՀան^ 
՚նէս պատասխան տուին անոնս՝ ու րսին . քմէ 
որ \* ք ստու&ու առՊ1ւր ուսիս է որ \* ստու&մէ 
սււելի ձեսր մւոիկ րնե՛նո ) գութ գսւտեսէս ։ 

20 11 ասն ռէ մե՚նբ ան որ տեսակս ու լսեոի՚1լր յ 

21 չե՚նս կրնար Հրւօսիլ : ^ոկ անոնս սոր էս սպս/ո ^ 
սալոր ր սել էն ետ/ւ արձակ ես ին ս անոնս յ բան 
մի չգտնելոմ լժէ ինչպէս պատմեն ւլանոնո մո^ 
ոսմուրո ի՚ն Համար , րնշու որ ամէկրն ալ ո\^ս^ 
տուաօ՝ կր փաս աւ որկին եոսւօ բանիս Համար ։ 

22 է| ասն որ ան մարգր սաո-սուն տարեկանգն աւե^. 
էե Էր ) որա՛ն մրա։ աս բմշկուլժեան Հրաշ^թր եոաւ ։ 

23 1/^ ***^\հ՛ արձակուելոմ՝ իրԱնսներուն վ*ոմը 
եկան • ու պատմեսրն ինչ որ սատանայապետ^, 

24 սերր ււ օերերր իրենս րսին : \Հնոնո ալ երբոր 
լսեսիս յ սրաբանուիՒեամբ ձայսերսիս ^ստուօոյ 
մեր սուսրս՝ րսելոմ ♦ \\՚ Կ $Էր ) գուն ես ան \* ք ս~՛ 
տուաօ ր որ երկրնսր ու երկիրր ձւ օոմը ու բոլոր 

25 անոնս մէշ եոաօներր սաեոհ Լսիր ) \\ր սու օա^ 
սալես ՚\\աւիլժրն բերնոմր իւօսեոար . ՀՀն + ու 
Հւ՚քմ ա՛ն ո ս՚ներ ր իւո^ոմու/ժիւն րրիս յ ու մոոո^ 

26 մուրգներր պարապ բաներ մւոաօ^եցրն . \քրկբի 



314 <)՝ՈՐՆ՝՝Ռ 1տ՝1>1*ԵԼՈ8 

թ-ագաւորեերր պատրաստ հախ Լուսե , ււ րշէսաե^, 
՚եերր մէկտեո ժոու/ուեռաե ՀՀէրոԳը գէմ՝՝ էլ աեոր 

27 Հ^եեաւքէս դէմ՝ : \^րգարէւ աս ոաոաօհս մէՓ 
ժոոսուեոաե օու սուրբ \\րգւուգ Լ^րսուսրս սրա.՝ 
որն որ գուե օ&եոհր ^ ^երոսգէսր՝ 1ւ ^Հոետառհ 
^\հոատոսր աոգերուե Հետ՝ ու. Հ^սրաւէւր ժոոո^ 

28 Աուրգեերուե Հետ | \ ճ< եել ճ հ՛եչ որ օու ձեռօգ էլ 

29 ԽորՀուրգգ սաՀմաեեռ աուաշուռ՝ որ րւլաւ ։ \ք– 
Հրսա 1111 §էր՝ սա/ է աեոեռ սպաոհւաւըռեերուե > 
ու. շեորՀԷ ^Բ ո <– օ՜աո-աներուո որ բո/որ Հասար^ 

30 ձակուէժրւեոռ օու֊ ւսօսբգ րւօսրեօ ^ ՝^\Հու ձեռօգ 
երկրեռրեեւոռ բժշկե/ու ^ 1ւ օու սուրբ \\րդւուգ 
Լ^հսուսրե աեուեոռը եշա1ւեեր ու Հրաշիթներ րլ֊֊ 

31 ւաւու : ք\ււ երբոր աեոեռ աոօրՒօ րըքւս ^ շարժեի 
ռաւ աս տեոը ուր որ <1 այսու ահ էրե > 1ւ ասէ՚եօր 
Հ^ոգւոս \\րբոս ւեռուեռւսե ^ ու \^ստուԾու րւօսօր 
Համարձակ կր րւօսէրե : 

32 1^*– Հաւատառեարւերուե բաոսուսհրւեր սէկ 

սերտ ու մէկ Հոգր ուեէրե . ււ աեոեռսէ սէկր չէր 
րսեր որ ստառուահեերէե սէկուե Հասար՝ քս է 
հրե է յ Հապա հրեեռ ասէս բաեերր Հասարակառ 

33 կր սեպէթե : |/ճ– մե& ոօրու/ժրւեոս աուար եաւ^, 
՚եերր սկաւուիՒրւե կու տաւրե $էր Հ^րսուսրե ւա^. 
րուա՜եանր ^ ււ աեոեռ ասռեուե ռոաւ սեհ՜ շեորՀօ 

34 կար յ ք|«– աեոեռ ւ/է9 կարօտուէժրւե օաշոո Ար 
չկար . սասս սի սառեց որ ագարակեերու կաս 
տուեերու տէր էրե ^ կր &աքսէքւն յ 1ւ հ^ահտուաԾ^. 

35 սեր ուս ռրեերր կր բեր էրե , \\ւ աո-առեւոռ ոտ օր 
կր գեէքւե . 1ւ ամէ՚ե մէկուե հր կարօտուա՜եաեր 

36 ՚եատեւա.1 կր բաժ^եուէր ։ \^ւ ՀՀա/սէս՝ որ աո-սւ^ 
օեաւեերգե \\աո*եաբաս մակաեուաեեռաւ , ( որ 
կր քՅ՜արգսՈսեուհ՝ ^խհթարութ^եաե որոր , ) 

37 ( \ էւտառհ , հ^հւգեամբ \\հպրաոհ ) \*ռարակ սո 
ուեԱեաւոպ ե աէսեո ) ու ստակր բերաւ աււաօելոռ 
ոտրր դրաւ : 



ա1Ի1» ե 315 

\ \\՚1աւ՚1ւիա ու. իր կնիկը Աափիրա իրԼնչյ կեղիաւորութ եանր Համար Գ\1. ս։րաւ1/ե յանգի^ 
մանուելոմ՝ կր ւ/եռնին ։ 12 \ձ,էւաքելոո շատ Հրաշքներ րնեչոէ/ը՝ 14 կաւյսաքպաե ա/նե րո 
կր չատնան • 17 մ" ""II ""՚֊՚էէթ՚՚ալներր վերստին բանար կր գրուին , 19 / 1ս/ / € 7 Տէր"9ր. 
Հրեշւոակր ազատելովդ ղանոնք կր ւգատուիրէ որ Համարձակ վւարոոԼն ամհնուն | 21 
|). սաի անոնք սորվեցընելովշ թՀ տաճարին մկքլ 29 և. թէ աաեանին առշՈւր , 33 »պ"՚ն~ 
նա ևւա վտանգի ս%9 կ՝ ի ւնան , բայո ՚\*ամաղիԼլին խրատովր ողԼ կր Տքնան , 40 միայն ձեէՒ 
կ՝ ու-տեն , որան Համար փառյ։ կու. տան ^ստոլձոյ , և. ամէն օր \են փւագարիր քարոռելէն > 

\\աւո մէկ մարգ սր \Հսասրա ասունոմ հր կրն^ 
կլսեր \\ափհրաւ11ն Հետ մէկտեո ստաոուահօ սր 

2 ծ ահտեո . |^*– սհւոր գրեԷՆ եւաո եղ յ որ կսհկս աւ 
գհտէր յ ու մէկ բաժրեր բերաւ աո տւլրերւղ ոտրր 

3 գրաւ ։ \հ*– Պետրոս րսաւ ♦ \^՚սսհւհա րնչու 
\\ատասսհւ օու սերտդ ւեղա ղ . որ գուհ Հ^ոգւոյն 
\\րբոյ սուտ լասարս . ու ագարակհս գհսէս լսո^ 

դ ռես ♦ ^2Հ^ որ օուկգ կր ս/ս՝ օասհ որ կեռեր Էր յ 
ու Ծաէսուահ՜ աւ օու րշքսասուքժեսագ տասն Էր ♦ 
ատ ր սչ Է որ օու սրտրգ մԷ9 աս բասր գրեր ♦ 
չէ աս է մարգոո սուտ լսօսեռար յ Հապա \՝ ք ստու^, 

5 ծո։ ։ \հ1֊ \*Հնասհա աս Խօսբերր լսելու/՝ րնկաւ յ 
ու Հոգի տուաւ ♦ 1լ մե& ւ/աեյ քհւկաւ ամեՀեուե 

() սրայ որ աս լսեղրս ։ Հ\ւ երետասարգներր ելւսն , 
ու սլատսեռրԵ անհկաա յ 1ւ գուրս Հսհւելոաւ 1ժա^. 

յ ղեղրս : ՀՀլ երբոր երեք ժամու տափ մոաս աս^, 
ոաւ , աս որ ալեհկր >գհաոսալոմ ե՚ԱՀ որ եղեր էր յ 

Օ սերս սա աւ ♦ |^ճ. ^\ետրոս րսաւ սհւոր . Հ*սէ քհւ^ 
&ր յ ագար ակր ա հյշափ Գ՚^՞՚Լ Ծահւեղրօ . աս աւ 

9 րսաւ ♦ ^* ւո յ աւնտափ : Հ\լ *1\ետրոս րսաւ սհւոր ♦ 

\ Պ ,տ բսՀ է որ գուռ մհւսբաեեղաք §էրո9ը *Հողեն 

փորձելու ♦ ակա օու էրեկգ 1ժաղոո1։երու1ւ ոտ^. 

օերր գրասր օոսն \–՝1> ^ օեղ աւ գուրս արտր Հա*^ 

10 սես ։ |^լ րսկոյն սհւոր ոտբերուն օոմր քհւկաւ յ 

ու ՀՀոգր տուաւ * 1ւ երրտասարգսերր սերս մրտ^, 

սելոմ սհւիկաւ մեռած^ գտսհւ յ ու ^սհւեոե՚Ն հր 

1 I էրկսհւր վՀովը թ-աղեսի՚ն ։ \շւ մե & վախ մր ե՚ն^ 

կաւ բոլոր եկեոեորրե մրաւ՝ ու ամՍսուն մրա/՝ որ 

աս բւսևերր ւսեո1հւ X 



316 Գ41ՐՆ"ծ ՇՈ՝1>&ԵԼՈՑ 

՚\2 |^#– աո-աքեաւներուն ձեռռոգը շատ ՛նշան՛ներ 
ու Հրաշքներ ե՝ րւլաւյԽ ժոգոգուրդրն սէշ * 1ւ ա^ 
մկնր սբաբաս ու թեասբ \\ոգոմո՚նր սրաՀրն մԷՊ՚ն 

13 Լրս ։ 1/՛– ուրրշներկս մկեր չէր Հասարձաեեր 
անոնս ւ ար 1.ւ ո ։ » Հապա ժոգոգուրդր եր մեհ^ա^ 

14՛ րԼր անոկռ ♦ 1/ք– $Էրո9ը Հաւատագոգներր այ ա^, 
ւետ եր շատնաւրն յ բագսու 1ս րւն Էրոս սւսրդոգ 

1 5 ու գնեններու . \Հնա՚նե որ Հեւանդներր Հրապա*^ 
րագներր սր Հանկրն • ււ պատգարակներով ու 
մաՀր՜ճներոգ սր դնկրն ^ որ ^\ետրոսրն անգնեւու 
ատենր՝ գոնկ անոր շուքր անէւնռ մէեուն գրաւ 

1() Հասնր ։ Հ\լ շրշասաւ րագարներուն բագէքհւ^, 
թրւնր \քրուսաոէս սր ժոգգուէր յ Հր ւան դն ե ր՝ 
1ւ պրոԾ ոգրներէ ՚նեգուքժեւն երող՛ներ բերետս ^ 
որոնք աժԼ՚ն՚ն աւ եր բժշեուէե՚ն ։ 

1 7 \\աք ելաւ ռաՀանայապետր՝ ււ բուոր որ Հետր 
եդողներր , որոնք սադուեեգւոգ աղանղ1*ն էե՚ն՝ 

\օնաչսանձոս ւեոուած ♦ \\ւ աո^աքեաւներուն ձեռո 
պարերն յ ււ Հասարաեագ բանար դրրն ո անոնս : 

19 \ ճ ^ ս ՚ա $էր ո շԸ Հրեշտաեր գեշերով բա՛նտե՛ն դրռ^, 
ներր բասաւ յ ու դուրս Հա՚նե/ոգ ոանոնք րսաւ . 

,20 1 \*աոկօ ճ 1ւ տա՛ճար ե՛ն աՂհՊա եաքնեէոմ՝ ժողովուրդ 

2\ դրն րւօսեգկռ աս եե՚նաո բուոր էսօսքերր : ^\ւ 
երբոր ***** աեսրն ^ տա՜ճարր սՂոան աո տա աեո յ 1ւ 
եր սորգեգրնկրն ♦ եււե ոաՀանայապետր եեաւ 
ու հր Հետր եոողներր՝ ու սկետեղ եանչեռրն ժո^ 
ոու/վ>ր յ ու \^սրաւկտ որդւոգր բուոր Ծերաևուտր ♦ 

22 ե. ^*»քք րւրեեռրն բանսւր ճ որ ղանոնս բերեն : Հ\լ 
երբոր սպասաւորներր սառե՛ն յ ոանո՛նք բա՛նտ/էն 

23 "Է9 չգտնելով՝՝ ետ դարձան պատմեռե՚ն , |^#. 
րսրն չժէ \\անտր ամկ՚ն գգուշուեժրւնով գո^. 
ոուաԾ դտանռ յ ու պաՀապաններր գուներուն 
առղէւր եաւնահր յ բայդ բանալով՝ ՛ներս ր մարդ 

2գ չգտանք : \\ւ երբոր *գ$» ռաՀանան , ււ տա՜ճա^ 
րրն րշրյւանր ու ռա^անաւապետներր տեգրն սա 



Գ-Ճ0Ի1" ւ՝ 317 

իւօսռերր , եր զարմանային անոնռ կամաս /ԺԼ 
25 ի՚ն* պիտի //////// ս#4# : |^# մկեր եեաւ պատմեո 

անոնռ թ՜Է , 1^՚>"՛ «^՚ մարգիկր որ բանտր գբիք , 

տա՜ճարր Լայներ ե՛ն՝ 1ւ ժողովուրդ րն կր սորվեի 
26 դրնե՚ն ։ \*Հն ւաոե՚Տւր իշքսանր սպաս ա ւո բներ ով ա 

մէեաեղ գնաղ դ անոնր բերաւ աո-սադ բոՏնու^ 

իժեան , ռանդր ժողովուրգէ՚ն եր վաիյնայթն որ 
27 *.րա/ւկոձ ու ե*ն ։ Հ\ւ բերես սասոկյե ատեանր կայ^ 

՚էւեդուռրն . Հւ ոաՀանայապետր անոնղ Հարռուդ , 
28 ^ ււԼ/ով ♦ ՕՀ^ /##» սաստիկ պաաուիրեռիզռ ձեդր ) 

որ աս անուսով չոորվեռրնէո . 1ւ աՀա \^րուսա^ 

ղէմր ձեր ուս մունռ ո վր լեոուռիո յ 1ւ աս մար^. 

գուն արեւնր կ՝ ուդԼս սեր վրայ բերել ։ 
29 ^Հատասիւան տուաւ ^\ետրոս 1ւ "– յ^-լ աո-ա^, 
ռեալներր՝ ու րսիա , \^ռաւել \^ստու&ոյ Հ՚նա^ 
30 ղ^է՚դէլ պհ լո Ք Հ՝ ք ա<ս թէ մարգոց ։ \)՝եր Հայ֊ 

րերուն \^ստուա^ր \\ի սուսր յաբուդ յ որն որ 
31 գուռ փայտէքն կաաե/ով սպաննեդիռ : \*նիկայ 

\^ստուա& եր ա$ ձեո֊բովր \^ուաշնոբգ ու վ)րկի + 

ըլլաք֊ բարձրադուդ յ \*սրայէւրն ապաշրյարու^, 
32 իհիւն եւ մեղադ քժոոուիՒրւն տաւու ։ \^ւ մենք 

աս բաներ ուս Համար աս որ վկաներ ռնբ > ու 

\\ուրբ Հ^ոովէն այ՝ որն որ \^ստուա& երեն Հ՚սա^ 
33 սանգ եդոդներուն տուաւ ։ \^ւ անոնր ***** ւսեւով 

իյեստ կատղեդան , ու եր ԽորՀԷբն որ ո անոնր 

մեուդրնեն ։ 
34 1/՛ ատեանթն մէ9 փարիսեդի մր ոտբի վրայ 

Լրա որուն անունր Ղ^ամաղրկտ էր յ օրրհադ 

վարգաաեա մր բուոր ժողովուրդ րն աո֊շ/ւր պա^. 

տուաւոր մկկր , ու Հրաման րրաւ որ աււար եաւ ^, 
35 ՚ներր օեշ մր գուրս Հանե՛ն . \^/ւ րսաւ անոնռ . 

\\վ իսրայէլաչյի մարգիկ՝ գաք ձեզի գգուշաչյէվշ 

սյս մարդ այր Համար 1ԺԷ Բ՚՚է պրտի րնէօ * 
36 ^\Հանդր աս օրերէս աուաՊ \(Տ^1ւգասր ելաւ յ հրես 

Համար րսելով՝ թէ հը^-հ^– մէկ մրէւ է , ու էմուով 



318 1՝ՈՈ»՝* է111*Ա4^1/Ս1Ց 

չորս Հարիւրի չափ մարդիկ իրե՛ն յարեոան ♦ որ 
ի՚եոր սաաննուեղաւ յ ււ աս ասէսր որ իրե՛ն Հր*֊֊ 
՚նաղա՚նգեր էթե՝ որուեոան յ ու ոչքւնչ եղա՛ն ։ 

37 \*Հ սո Ր եէհեյքե ԼՀուղա € \՝*ալիքե աղի՛ն երսւ աշէսար^ 
Հագիր եղաօ՜ օրերր յ ււ շաւո ժողողուրգ որ կող^ 
սր <\գեղ ♦ րկբն աք կորսուեղաւ , ււ աս ասւքնր որ 

38 երե՛ն Հ՚նաղասգեր էրե ղիրուղան եղան : լ^լ 
Հիմա ձեո/ւ գ րսես* 1^՛՛՛ մար դող մէ սէկդի կե\^ 
օԼռ , ու. իմ ող տուԼր ղ անոսր ՝- ի՛նչու որ ե/ժէ ասա 
իւորՀուրգր սաս գոր&ր սարդոոմէ է ^ պիտի 

39 ռակուի ♦ Հ^աւղա ւս՜է որ \^ստու&մէ է յ քէ՚Ք ԿՐ ո ~ 
՛Նար ատիկաւ օակեք , չպլաւ թ է \^ստու&ոյ գէս 

40 մարտնչող գտնուիօ ։ \շւ անոնբ Հաւանուքմիւն 
տուրս աս որ . ու. աււաբեաքներր կանչեքող օ՜ե*֊֊ 
հ^եռքէն յ 1ւ պաւոու իրեքող որ ^հհՀէԷ ***լ Լ\իսուսի ա^. 

41 ՚նունողը չքսօսի՚Ն յ արձակեղիս ղանոն ո % \ Պ 1ւոնո 
աւ ժ՜ոոոսվէրս աււշււկն գաղրն ) ուրաիյանաքող որ 
Տէյ»**& անուանր Հասար արժասր եռաս անար^ 

1\ք2է գուեքու ։ \^՛– ամէս օր տա՜ճարր ու տուներուն 
մԷ9 չէի^՛ գագարեր սորղեցրնեք1իյ՝ ու Լ^իսուս 
^\Հրիստոսր ոարողեւԼ՚ն : 

«1՝Լ– .<* 

\ \\ո արէ, աւ՚եԼ որ ուոեւով որ աոքաասերուե կերակուրիս Հոգ տաբուի , նաև. փութ՝ ոլեե^. 
Նայով որ երե՛կո ^Հսսաւե՜ու րւօսօր՝ կոգիին կերակուրր մատակարարես , 3 սարկաւագու^ 
թեան պաշտօնբ կր յանձնեն եօթր րնտրու սէձ մարգոո , 5 որոնռ մէկն Էր Ատեփաննոս՝ 
կաւատբով և. Հո/ր ով \\րրով քեռուս • 12 որուն կետ վի՜&աբասոոեերր ւկրսա/ով սրս^ 
տասխան տալ՝ կր բռնեն ոանիկայ , ^3 ՚՛ ղջսքարտու ք<1 Լ ամլ՛ կ՝ ամբաստանեն իբրե– կայ^ 
՚Ղ)ե$ օրինաո և տա՜ճարին % 

1 լ^ճ. աս օրերր աշակերտներր որ շատղան յ ձ^եք^֊ 
քե՚նաղեքող եողմէխ տրտունԳ մր եղաւ \^րրայե^ 
ու ոռ դԷէՐ ♦ ի՛նչու որ իրե՚նռ որբէւարի՚ներր ամհխ 
օրուան ո-հհհՏ»֊^***՝^. սատասարարուեւուն աէշ ան^, 

2 տես ս ր ւլաւրն ։ \ք՚– տասուերսուոր կանչես աա 
աշակերտներուն բառսութ՜իւնր ու րսիս ♦ \\՝ եոր 
չսաոեր \* ք ստուԾու իւօսոր ձգեք յ ու սեոսհւներու 

3 Ծառաւուքժիւն րնեք ։ \\ւստի եղբայրներ՝ ձեղ^ 



«ՒԼՈՒ1» />. 319 

մէ եօթ՜ր Հոգ/է րնտրևոէռ՝ 1Է***հ\ վկաւուաօ՝ *Հո^ 

գւոմ \\րբոս ԱԼ րսասաու ա ր։ նոս ւեռուն յ որ ոա^. 

1\> *1։ո1։ռ աս գործերս սրա։ գնեկք . \/^ սՄնռ աոօթոր 

5 ու ^ *******֊ ֆ–**յ չսօսորն պաշւոօնրն պարապ 1հ։ո ♦ լ^*– 

***** Խօսքր բոչոր րաոսոււս Լաե աողււր Հա՜ճո։ երււ^, 

ռաւ ♦ ու րնտրեորն \\աեփասնոսր Հաւաաբոս ււ 

*Հոգւոմ \\րբոկ լեռում մարդ ւ/ր ) ու (\>եչիպպոսր յ 

1ւ ^Հրոռորոնր յ ու *\ 9 րկանոսրան յ ււ Հգրսուէնան յ 

ու կարժենան յ ււ ՚՜կրկոոաւոս սորաՀաւաա |^//^ 

6 ահոբառրն . \^սոնք առաոեաչներուն առՏ1ւր 

կաւնեոուռրն * ւսնոնբ աչ աոօրՒբ րնեւոս ձեո–^ 

7 ոերնէէն անոնս սրա։ որբն ։ \^ւ~ \* ք սւոուԾու չսօս^, 

օր կ՝ ա՜ՃԷր , ու աշակերտներուն թուր չորսա 1չր 

շատնար \^րուսս։ոեսր ւ/Է9 * ււ ոաՀանաներԷն 

մե& բառսուքժրւն Հաւատքրն կր Հ% ա ո ան դ Է էհ։ ։ 

Օ |^՛– \\աեփասնոս որ շնորՀոոս ու ոօրու/ժրւնոս 

չցուաօ՜ Հ***է՝ք ^շ^* Էր յ սեօ՜ Հրայրքներ ււ Նշաններ 

9 ս րնէր ժոոոսուրո են սէշ : \\ա։ո ոսանր ան ժո^, 

ոաՏարանկն որ \*ոաաաոե/ոո յ էլ \\եւրենաուոո 

ու \ Պ ոեբսանորաուոռ ^.**ղ**^***^***՝ն և րսուէր յ ււ **Տ***1+ 

որ \\ե։Էկրա։1^ն ու \* ք սրաւէ^ն Էրն , եւան ու \\սւե^. 

10 փասնոսրն Հես։ ւ1րճաբ։սնո։ ա եւ ն ս րնէչհ։ . |^ք. 
չէրն կրնար գէս դնեչ ան րսասւոո։ 1ս եաէտր ու 

11 Հոգերն յ որոս որ չսօսէր ։ \Հն աւոե՚նչ։ Հրապուրե^ 
որն ուսն ի սր մարդիկ յ որ րսե՚ն իւէ՝ \\՝ե^1/բ չսե^ 
որնռ որ աաեկաչ ՀաւՀուական չսօսքեր սր եւօսհ 

12 \)՝ոմսէս/հւ ու \* ք սաու&ո։ գէս*՝ ։ \^ւ գրգուեո/հ։ 
ժոոոսուրգր ու օ՜երերր՝ 1ւ գպերներր յ ու սրան 
Հասնեչոս որն որ ր։ւ1։եռրն՝՝ ու աաեանր աարրն ։ 

13 |/*– սուս։ սկաներ կաչնեոուռքհ։ յ որոնո կ րսէեն ♦ 
\* ս սարգր չգաո արեր ՀաւՀուական բա՛ներ եւօ^, 

14 սեչէ*1։ սուրբ ա եղի՛ն 1ւ օրէնբ/տն գէւՐ* ՝՝֊\Հանոր չր^. 
սետվհլր աակէ որ կ՝րսէր թէ ) \^ս \,աղովրեչյի 
\\ր սուսր պեար ռակէ աս աեոր > ու պրար փոխէ 
\\՝ոսսէսէ։ն մեոր աւանգած՝ սոսորուչժրւններր ։ 



320 <ՒՈՐՆ><* Ո(հ1>տ,՝Լ(18 

\ 5 |/^ ատեանր նստոոսերուն ամէնր երբոր անոր 
՚նաւեդան , անոր երեսր Հրեշտակի երեսի պէս 
տեսան X 

՜լ \\ւոևվւա՚և՝1ւոս իրե՛ն ղՀ մ՝ եոաձ՜ ամւլաստանութեանո պատասխան տալով , 2 կր ոուռրնէ 
թէ ինտպէս Աււսւուած ընտրեր Էր իրենց Հայրերը , 37 &• ԹԷ ՀքոՀաԷէւ վկայութ իւն ըրահ– 
Էր –Քրիստոսի Համար . 51 կր քան գի ման Է ՀրԷաներր որ ապստամբ ղտնուելով^ Ասւ»ա ^, 
ձոք գէմ՝ , սպաննեցին զՔրիստոս՝ ան \\րգարր որուն կամար մարգարէներր կանխաձայ֊ 
ներ Էին , թէ աշխարՀք պիտի գայ է 54 Ա""/» ՚1բ ա 1 Հրէ՚՚ՍՔ Կը քարկոձեն Ստեփանդ 
նոսր , որ իր Հոգին ւ\իւա։ սի ւանձնելով՝ խոնարկուիԳեամբ աոօթ,բ կ՚րնէ անոնչք կամար I 

\Հն ատե՚նր ռաՀանայապետր րսաւ , \–րաւ դր֊ 

2 սէ ատ բաներր ատանկ ես ։ \^ւ~ ասիկաւ րսաւ . 
\\՝արգիկ եղբայրներ ու Հայրեր՝ մտիկ րրէւ* ♦ 
վ)աո–աո \^ստուա&ր մեր Հօրր ^ ք բրաՀասրն երէւ^. 
ռաւ ք սանի որ \\՝իշագետի ւ/է9 էր յ դեռ֊ \սա^ 

3 ո ա՛նի մէյ չբնակաօ՜ . 1ւ րսաւ անոր . \ք/ր ր .բու 
երկրէգ 1ւ օու աոգակասներէդ , ու եկուր ան 

■4 երկիրր՝ որ ես օեռր պիտի ոուռրնես ։ \Հն ա^ 
տե՚նր ^ՀՀաոդէառւոդ երկրէ՚ն եւլեւոմ՝ \\սւա ւսեի 
մէ9 բնակեսաւ . 1ւ անոր Հօրր մեոհյեւէքն ետէւ 
անկէ փոիւադրեդ ոանիկայ աս երկիրր ^ ուր որ 

5 գուռ Հիմա կր բնակիռ ։ \շւ ասոր մէ9 անոր 
մաււանգութ^իւն չտուաւ ) ոչ ալ ոտքի օայլ մր 
***^"Լ յ Բ ա 1° Խ ոսլո առաւ որ ասիկաւ իրեն տատ իբ~ 
րէւ կաւուահվչ , 1ւ իրմէ ետԼւ իր սերունդի՛ն ) երբ^ 

6 որ դեռ իհւոր որդի չուն Էր ։ \շւ \^ստուաձ՜ այսսլէս 
խօսեոաւ թ է՝՝ \՝Հնոր սերունդր օտար երկրի մէ9 
պանդուխտ պիտի րսաւ ♦ ու պիտի հրաււաւեոո֊, 
՚նեն ւււ 1ւ հհ աւ՝ 1ւ չար Հարեն չորս Հարիւր տարի ։ 

7 \/*– ան աոգր որուն պիտի Ծաո-աոես յ ես արտի 
դատեմ՝ յ րսաւ \* ք ստուաԾ , 1ւ անկէ ետււ պիտի 

8 եւլեՂւ՝ ու աս տեղս որս պաշտե՛ն ։ \*ւ. անոր րյ՜րլ֊֊ 
ւիատուիՒեան ուիւտր տուաւ յ ու ետբր լ^ք^ 4 **^**՛*՛ 
Հ՝»սաՀակր հքնաւ , 1ւ թ-լփատեո ղանիկայ ուիժե^. 
բորդ օրր . \–սաՀա1քն աւ՝ Լ^ակոբր ֆձ***֊ ^ Լ^ակոբս 

9 աւ տասուերկու նաՀապետներր ։ \քւ֊ սաՀապետ^. 
*ներր Լ^ոմսեփին վրա։ %աիէանձելոմ ճ \շդիպտոս 



«1Ա1Ի1» Լ՝ 321 

գա»»֊^*»֊ հոսքսեոթե ♦ բաւգ \^սաուա& անոր Հետէւ 

10 էր . ք|՚ փր^/ եռ պաեհեայ իր ամէ՚ն ՚նեոուիժիւն՚նե^ 
րէՆ ) ե անոր շ1արՀօ ու իսՂսստուեեիւն աուաւ 
Եգիպտոսի <\>արաւոն թ՜ագաւորի՚ն աով/ւր * ան 
ալ ոաեիկայ իշխան դրաւ \քգիսլաոսի՝ ու իր բո^ 

11 լոր աանր փթպյ ։ Ո-֊ Եգիպտոսի ե ՝\Հւսնանու 
բո/որ երկրքւն մրաւ սոս սր եկաւ > ու աՆծ սեոու ^ 
թ իւն յ 1ւ մեր Հայրերը ուտելիք չէի՚ս գաներ ։ 

12 լ^ճ. \\ակոբ երբոր լսեց իմ է \^գիատոսի մէ^ ցորեն 
կր գան ո ւի ) աուԳի անգամի՛ն մեր Հայրերը խըը^. 

13 կես ♦* 1^ հրՀր ո ՐԳ Ա՛նգամի՛ն Լ^ովսԷփ իր եգ^ 
բաւրներուն ՜ճանչցուռ /էկքղ1թ1ւԲՐ ♦ ու Հ^ովսեփրն 

14 աո ԳՐ <\>արաւոնէւն յ այ անի եղաւ ։ \յ֊ւ \\ով^ 
սէփ խրկեո՝՝ ու կանչեց իր Հայրը (<\ սյ ^/ ո ԲԸ ոլ 
բոլ որ ասս աաոՀմր , եօլմանասունուՀրնգ Հո^ 

1 5 գի ♦ 1/*– Հ^ա/կոբ \^գիսլաոս ի$աւ յ ու մհո աւ , 

16 ինբր ու մեր Հայրերը ։ \շւ \)իւվ>էմ՛ տարուե^ 
լոգ ան գերեգմւս)/ի՚ն մէ\ը գրուեգան > որն որ 
\*որաՀամ՝ ար&ա/ժի գնոմ Ծաիւու առեր էր 

1 7 \)իկբեմհ Հօհլ \քմհմրի որգի՚ներէն ։ Ո-֊ երբոր 
մօաեոաւ /սոս ա մա՛նրին աաեսր յ որ \^սաուաօ՜ 
երգումոմ իյոստագեր էր ^ռրաՀամհն , մոգո^ 
մուրգր աճեգաւ ու շաագաւ Եգիպտոսի մէ9 > 

18 \\*1ւնշս– Ո Ր Ոէ ֊րիշ քմագաւոր սր ելաւ որ ԼչոմսԷ^ 

19 փր չէր ՜ճա՚նՀնար ։ \Հնիկայ Հ՛նարս բան ես ուռ 
մեր ասդի՛ն գէմ՝՝ ու չար+արեգ մեր Հայրերր , 
մ/ւ՚նՀե ա՛նգամ՛ անոնս տոաբր գուրս ձոԼլ *^***հ»Լ 

20 որ ՀապրիՆ ։ |^7/ ժամաէւակր \\՝ոմսէս այ հ^նաւ , 
ճւ \^ստու&ու աո-Պեր գեոեռիկ էր , որ իր կօրր 

21 աա՛նր մե&գաւ իրեբ ամիս ։ Հ\ւ երբոր անիկաւ 
գուրս ձգուեգաւ > <\>արաւոնրն աո^րկր ոասիկայ 

22 մերգուգ յ 1ւ իրեն իբրե որ գի մեօռուգ ։ \\ւ 

\ոմսէս \հա իպաաու ոո բոլոր իմասաուբհիւնոմը 

մարժուեգաւ յ ե ոօրաւոր էր իր աօսբերոմը ու 

23 գոր&լբերոմը ։ (\ւ երբոր րաո-սուն տարեկան 
21 



322 1՝ՈՈ»՝»Ր. ՕՈ՚տ^ՆԼՈՑ 

I. ուա յ իր սիրտր թնկալ, իր 1,ո թայրներուն՝ իս^ 

24՛ րայէէր որգւոգր աւււԼւա ի) ///*// /////»/ : ք|^ 1><*1ք^**՛ 

յէէ^շք^քք՛ "ԷկՐ ՀարստաՀարուաօր տեմնեւոմ ՝ 

պաշտպանեո ) 1ւ որ կա ահ ի՚1ւ վրէժր առաւ ան 

25 \քգի ալոսյ ւյ1*1՛ սպամնելով ։ կր կար&Էր թ՜Է իր 

եոբայրներր պիտի իսՂմնայթն՝ որ \ պ ք ստուա& իր 

ձեռրոմր անոնգ աոաւոու ա իւ՚հ պիտի տար . բայռ 

ՀՕ անմնր չիմառան ։ ք|ճ. Հետէւեաւ օրր անոնո գի֊ 

սաոր եյաւ երբոր կր կո-ուէրն ^ 1ւ իւաոաոու^, 

րւիւն րնեւու ստիպես ռսհւոնո յ րսեւոմ ♦ \\՝ար^ 

գիկ՝ գաք եգբայրեեր Էք , ի՛նչու մէկգմէկ կր 

27 զրկէվ* ♦* \ ճա յց ա<ս ո ր ը"կ^րը հեԼ դբկէր > ՚&ր֊ 

սեռ զսհփկայ՝ ու րսաւ . \\°մ *քեգ մեր մրայ իշ֊ 
28 իւաս ու ո ատաւ որ գրաւ * ա է\ի*ս ***լ սպւմմեեւ 

կ ուսես յ րնտոր որ երէկ \^գիպ տառիս սպասսե^ 
29 ՛էիր ։ \ք լ \\՝ ո1 / ս Է ս սյս իսօսոմն մրայ ւիաիւաւ , ու 

\\՝ագիամու երկրրն մէ\ պանգուիււո եոաւ , ուր 
օՕ որ երկու որդի օ՜նաւ ։ \քէ– ոաուսուն տարի անգ^. 

նեւդն ետէւ \\րնայ քեռ սար անապատրն մէշ $հ֊ 

թոքը Հրեդտակր երէւռաւ անոր՝ մորեսիի կրակի 
31 բոգոմ ։ \\՝ոմսէս աւ երբոր տեսաւ ոարմառաւ 

ան տեսիւյքթե մրայ . ու երբոր մօտեոաւ փւնեւու , 

32 $հր ո 9ը. ճայեր եկաւ անոր ) »հ ^Է**հէ * I**՛ ^*" –Բ ոլ – 
Հայրերուգ \^ստուաձ՜ր > \ Պ ք բրաՀամին \* ք ստուա^ 
&ր յ ու ^սաՀակիՆ Հ^ստուա&ր յ 1ւ Լ\ակոբի% \\ ս ֊ 
տուաԾր ♦ \^՝ոմսէս աւ <էտւ>ՀՀձ» ո ոոաւոմ՝ քէր Հա^, 

33 մարձակեր մմււեւու ։ \^ւ ՀՀէրր րսաւ ւմեոր ♦ ք|*/»~ 
ռերուգ կօշի1յսերր Հանէ , իՆչու որ ատ տեգը՝ 

34՛ ո ր գո^ե կախեր ես յ սուրբ երկիր է ։ ԼՀիրաւի 
\^գիպտոսի մէ$ եոոո ժոոոմուրգիս չար չար սաբր 
տես այ յ ու լսեգի աեոեգ Հա ուա չա՛ն օր > և. ի չայ 
ոասոկբ աոատեւու ♦ 1ւ Հիմա եկուր քեզ \^գիպ^ 

35 աոս իւրկեմ՝։ \Հե \^ոմսէսր որ ուրաւյաս՝ ու կ՝ր֊ 
սէիՆ * \\°մ վ*հպ իշխան ու գատաւոր գրաւ > ւ^–^ 
սւուած՜ անիկա յ իշէսան 1ւ փրկիչ Ւ՚Րկեո ան Հրեշ֊ 



ԴՎ014՛ հ 323 

տաեքէն ձեռոոմր՝ որ մհրե՚նհհ՚ն մէ$ անոր եր1ւ^ 

36 գալ յ Ն^ՐԿ՚^՚ւ Հանեգ գանոնռլ Հրաշքներ ու *նր^ 
շսհւներ րհԼւոմ \^գհպտոսհ Լոկրհե ու \\արմհր 
ե^ոմուն մէ\ ) ե– անապատրն մէ\ ռառսուն տա^. 

3/ րր * \՝,ս \\՝ոմսէսն Է որ րսաւ \*֊սրաւէւէ որգւո^ 
որ . Զեր $Էր \* ք ստուաԾր ձեր 1աորաւրհ1,ր1*ե ոԽ^ 
&հ պէս մար գար է մր պրտր Հսսւէ ձեպր , անոր 

38 մահս րրէյբ « \^սհպա։ աս է որ անապատր ժո^ 
ոոմվ>րհ մէ\*ն էր յ \\րնաւ /եռան մոաւ հրեա չսօսոգ 
՚֊^րեշտապրն Հետ ու մեր Հաւրերուն Հ^ետ . որ 

39 պես գաս հ պատգամներ աո֊աւ մեգ է տասս . \\րուն 
մեր Հաւրերր չուպեգրն Հնագանգ րսաւ ♦ Հապա 
մերժեգրն . ււ հրեսգ սրտերոսԱ \^գրպտոս գար^, 

40 ձան ։ \շւ րսհ՚ն \ Պ ք Հարոնհ՚ն . \\՝եգի աստուա&ներ 
շքւնէ՝ որ մեր աււ\էւԷՆ երքժ՜ան . ռանպհ սհւ \\*՝ոմ^ 
սէսր՝ որ մեգ \քգրպտոսր երպրկն Հանեգ , չեկռ 

41 գհսւեր քժէ Ր"ք եգաւ անոր ։ \քւ~ աս օրերր որթ՜ 
մր շքւնեգրն յ ու պուււթրն գոՀ մատուգրն ) ււ ր^, 
րեսգ ձԼռաոր գորձրթերոմո հր պուարճանաւրն ։ 

4-2 \*,սաուա&– այ հ>ք&" գարձուգ յ ու ւժոպուգ պաս սեր 
որ երգեր պ պօրռր պաշտես . րնչպէս որ գրուաԾ 
Է մարգարէհգ գրռրն մէշ , \\՝հ/ԺԷ անապատրն 
մէշ ռառսուն տարր պոՀեր ու պատարագհե ր 

43 մաաուգհռ րնե՜ր ոմ \^սրաւէւէ տունր . |^*ւ Ս՝/ք«.. 
պոբրս մրանր առ հր յ ու ձեր Հ^ռեմւհա աստու ֊ . 
Ծ՜ոյս աստպը յ աս պատպերներր որ շընեգհռլ ա^, 
նոնգ երհրպագուեժրւն րնեւու . է–« «*լ ձեգ \\աբհ^ 

44 քոնէն անգրն պրտի տոչսագրեմ՝ ։ \\ հա յա քժեան 
ւսորանր ասապատրս մէշ մեր Հայրերուն Հետս 
էր յ րնչպէս որ \\՝ոմսէսրս Հետ հւօսոպր Հրաման 
րրաւ որ տեսաօ՜ օրրնահրն պէս շրնէ պանհհայ ♦ 

45 \\ր մեր Հայրերն աւ յաշորգարար աոհւեյոգ \\ե~ 
սուրն Հետ բերեն գանհհայ ան ապգերուն հա^. 
լուաՎռր յ որոնռ \^ստուա& մռրնտեգ մեր Հաւ^ 

46 րերուն առՀ1ւ1խ սԴէնշ1ւ ՚\՝»աւհ/մհ՚ն օրերր ) \\ր 



324 «հա՝՝օ՝՝ր> սո֊ս^Նւյսյ 

^ստու&ոյ աու$1ւր շնորՀո գտաւ , 1ւ ու ւյԼւյ որ 

47 \\ակոբրն \^ստու&ոյն բնակարւսն սր գւոնէ ։ ք|#. 

48 \\ոոոսոն անոր տուն սր ^Հւնեո % \\ակաւն \\արձ^ 
րեաւը ձեո-օոս շրնոԼաօ՝ տաճարներ ու է/է 9 չբնա^ 

49 կիբ ) ի՚նչպէս որ մարգարէԿւ կ" ՝ բսէ ♦ Նբկի՚Կքբ էս՞ 
ա/ժոռս է յ ու երկիրր իս ոտ բեր ուս պատուան^ 
գանս է . րնտոր տուն պիտի շրնէո րնօ՜ի , կ՝ բսէ 
$էրբ . կաս ի՛նչ ղէ*ք1 ըլւ^**յ Ւ Հսւնդսաուիժեանս 

50 Աէեոը . ^է՛ Ո Ր սյս ասՂ^նր իս ձեռբս շքէներ է ։ 

51 \\կ իւստաաարանոռներ ու սրտոս 1ւ ականշոմ 
*/*7 ւփւաւաւ ահ^ներ . գուռ ասէն ատե՛ն յԼ^ոդւուն 
\\րբ ո 1 Հակառակ սր կենար , ինչաէս ձեր Հաւրե^ 

52 րր՝ անանկ աւ գուք ։ \^՝ ար գար էսեր էն որր չը֊ 
Հա/ա&եոի՚ն ձեր Հաւրերր . ու. սաաննեռրն ուս֊ 
սոնք որ աո-աշուռ աատսեռրն աս \*ոգարին 
գաք ուս Հասար . որ գոկր Հոմա աս որ սալոնիդ 

53 *ներր 1ւ սպասսոոներր եոառ , ՚\*ուբ որ օրէ՚/ւռր 
աո հո ՀրեշտաէՒներուն սւստակարարուքժեամբր՝ 
ու չաաՀեցիք ։ 

54 1/*– անոնր աս բաս երբ աեւոգ սրտեււնուն մէշ 
սր կատոէբն ու սյկո^աներնրն անոր սըաւ սր 

55 կ՜ճո֊ռրնէբն ։ \\աւո անիկաւ Հ^ոգւոգ \\րբոս ւե^ 
ռուաօ՜ երկր1ւբր սաւեոաւ 1ւ տեսաւ \^ստուօ՜ու 
փառ որ յ ու Հ^իսուսն ա* որ ^ստուօ-ու աշ կոոսր 
Լայներ էր յ 1ւ րսաւ , \^Հա սր տեսնես երկրնռր 
բառուաԾ , ու \\րգրն սարգու՝ \^ստուԾու աշ կոգ^ 

56 *1ր հայնակ ։ 1՝"^ անոնր մե&աձաւն աոաոակե֊ 
ւոպ ականշներ1ւրն գոոեորն յ 1ւ ասէնր սէկէն 

57 ւ/ագեոիՆ անոր վոաւ ♦ ք|*– .բս՚ոաբւ^ն գուրս Հսւ^ 
՚նեւոգ սր ռարկոԾէթն ^***Հ11լա, , 1ւ պկաներր իրռնռ 
Հանգերձ՚ներր ղ***Հ կր գնէրն երիտասարդի սր 

58 ոտբերուն օոաա ) որ \\օոոս զ բսուէր ։ \^ւ կբ 

ոարկո&էին \\տեփան*նոսր , որ աղօթ՜օ կ՝ բնէր 

ու 1լ րսէր . $էբ \\իսուս՝ րէւգունէ իս Հոգիս ։ 

59 \\*– հ^նկան սոաւ դաւոպ բարձրաձաա աոաոակեո , 



<1՝ԼՈ1՝Ի՛ Ը 325 

է^Հ՚#ւ՝ աս է/Լւլրր մի սեպեր ատոնռ ♦ 1ւ աս րսեյոմ՝ 
ՂւսԳեռ . \)օղոս ալ կամակիս Էր անոր սպան^ 
նուեյուն ։ 

՚»՝Լ Ը 

1 \յրու.սազեյի ՀաչաՏ-ումչլ առիթ– կ՚ըյյայ՝ որ Զամարիայի ւ1կք^ եկեղեցի մի կր Հաստատունի 
5 Փի/ք՚պաոսի ձեռօքշ , որ քարոզեց՝ Հրաշքներ րրաւ. և. շաաերր մկրտեց , որոնց աչքն Էր 
Սիմււն մհգլլ է 14 ՛Պետրոս ու. ԳովՀաննԷս Հոն կ՚երթան եկեղեցիին ՀասաաաութիւՆ 
տալու , ու. աղօթքով^ և. ձեռքերնիՆ ժողովրգոց վրայ գնելով^ \)ուրբ Հոգին կր արուի 
անոնց ։ ^8 ՆրՐ"Բ \\Էմոն կ՝ու.ոէ ստակով ձախու. առնել իրենց ոսեեցաե՜ իշխանու ֊ 
թիւ^եր , 20 Գ\եարոս սասաիկ կր ւանգիսանէ– անոր սրաին չարոէ֊թիլյևր , ու ոոՀաւոլ. կր 
աորգորկ • եաոր զուքկաննեսին Հեա ^լլստոէ-Օ-ու իյօսքր քարողեւով \յրա սաու, ւՐ կր ոաււ» 
""այ < 26 Տէր ո $Ը. Հրեշտակը կր խրկե Փիլիսչպոսշ որ երթայ քարոզի կթէովէզացի ներ^ 
քինիին , և. ւ1կրւո1, զանիկայ ։ 

\^ւ ան օրր մեծ՜ Հա/ա&ուս եոսււ \^յաւ սաոեմի 
մէշ ես ոո եկեոեոիրն մոայ , 1ւ աււաքեա/՚1ւերէ՚ն ՚ ի 
ւյատ՝ ամէն՚ն ա։ ռիրուոան եոան Հ^րԷսւստանի ու. 

2 \\ամարիաւի երկիրներումս մէ9 ։ \քւ աստուսւ^. 
ծ ամաիւ մարգիկ \\տեւիասնոսր մերւյոււյի՚ն . ու. 

3 անոր մրաւ աՂմծ ոոց. րրի՚ն ։ \\աւո \\օոոս եկեոե^, 
ոիրն շատ մնաս կու աար ^ տուներր կր մտնէր , 
Էրիկ ու. էյնիկ մարգիկներր կր ոաշէր՝ բանար 
դնեւ կու տար ։ 

զ. լ^#ւ աս ռիրուոան եոաօՂւերր կր ատրտէի՚ն՝ ու. 

5 իւօսռր կր ոսւրոռէին ։ փիւիւււսրա այ \\ամա^ 
րիայի մէկ ոաոաբր իՏնեյոպ ՝֊ՀՀրիսաոսր կր 

6 վէարողէի անոնո ։ \^լ մոոոմուրգներր միաբա՛ն 
Հաւսաու/ժեամբ (\>ի։իաաոսրն րսահրներուն ու^ 
շագրութ-իւն կու. տայի՛ն՝ յսեյոմ ու. տեսնեյոմ ան 

7 ՚նշսհւներր որ կ՝րնէր ։ \\ ասն ղի շատ դիւաՀար^ 
սեր էս պիո& ոգիներր մեծ ա ձայ՛ն աոաոակեյոմ՝ 

8 ալ ելլէրն ։ \շւ շատ ա՛ն գա մայուն՛ներ ու. կառեր կր 

9 բմշկուէի՚ն ♦ Ո*– մնհ՝ ուրաիյութ՜իւն եոսււ ա՛ն ռա^, 
գաբի՛ն մէ^յչ ։ \\այց \\իմո՚ն անունով մարգ մր 
կ ա ր ճ ո ր ւսո-սւ^ուց ան օագաբին մէք մհգութ-իւն 
1լ րնէր ) ու. Աամարաւյւոո աոգր կր զարմաւյյշնէր յ 
10 իրե՛ն Համար րսելով՝ թէ մե& մէկ մրն է . \\ր ա^. 
սոր ուշագրուէժիւն կու տայի՛ն ասՂ^ն՚ն այ աւյտի^ 
կէն մթնչև. մե&բ ) 1լ կ՝ րսէի՚ն . \^սիկայ \ Պ ք ստու&ոյ 



326 «ՒՈՐՆ՝՝^ Ո«՝1>ա,՝ԼՈ8 

1 1 մե& րսուաօ^ ռօրուքմիւմււ Էհ ^ ատ ժամանակէ 
՝ ի է/եր կաիւարգութ իւն՚ներոս անոնր ռարմաոր^ 
՚նեւահւ կամար իրեն ուշագրուրՒիւն կու տայրն ։ 

12 \^ ա 1° երբոր (\էիլէպպոռ1էն Հաւատաոի՚ն՝ որ \՝,ս֊ 
տու&ոյ քժագաւորուիՒեանր ու. Լ^իսուս ՝֊\Հրիս^ 
տոսի անու սհւր մրաւոմ կր ռարոռէր յ հր մկրը^ 
աո։ Լի՛ն 13՜ Է Էր Էն մարգիս և. իմ Է էւնիկ մար գի կ : 

13 1յ՚ # – \\իմոն րնրն աւ Հաւատառ > ու. մկրտուեւոս 
մէոտ Փիւքէպաոսիս Հետս Էր ♦ 1ւ տեսնեւոս աս 
՚նշանՂտերր > ու մեԾ ռօրա ա իւ՚ն՚նհրր որ էտ՝ րսամւն , 

14 եր զարմանար ։ 1՝"^ \^րուսաոեմր մէշ եոոո ա^ 
ո-առեաւներր երբոր ւոեռէէն քմէ \)ամարաոիռ \*,ս~ 
աուՆու իւօսոր րնգուներ ե՛ն ^ ^Հետրոսր ու \\ոմ^, 

1 5 Հսհւնէսր անոնռ իւրկեռրն . \\րոնռ իՓնեւոկ ա^, 
ոօէժռ րորն անոնռ Համար որ \^ուրբ Հ^ոգի՚ն աո֊^, 

10 ՚սես ♦ ( \Հնչու որ դեռ. անոնկ մէկուն մրայ իՊաձէ 
քէր յ Հապա միայն $էր Լ^իսուսի անունոսր մհրո^ 

17 տուաԾ էրե . ) \Հ1ւ ատեսր ձեռ.ռեր1ւրն գրթն ա^, 

\Ջ < նոսռ մրայ , ու \\ուրբ ձ^ոգէէՍ 1լ աուսէէւն ։ \^րբոր 
աեսաւ \\իմոն րւ՜է սւո֊առեարւերր «^^շ մրայ 
ձեռր գնեւոս \\ուրբ Հ^ոգրս հր արուի յ ասոսռ 

19 ստակ մատուռ ու րսաւ . \Հն&ի ա։ աս իշէսանու^ 
իհիւնր տուէւ> ճ որսլէս ռր որու մրայ ձեռռ գնեմ^ 

20 անիկայ \\ուրբ ձ^ոգիհւ սւունէ * \\սւ։ռ ^\ետրոս 
րսաւ աս որ ♦ ՝ք^ո*. արԾաիժգ օեկր Հետ /ժոո 
կորսուի ♦ րն<ու որ \^ստուծ^ոյ պարգււր սարփեր 

21 գիր Թէ ստահոմ հ՝ առՆուի ։ ՚\*ուն ատ բանիս 
մէՊ ս*ասն ու բաժթն Հունիս • թնչու որ ռռւ ռիր^, 

22 ա ՐԳ \*,սաու&ոյ առԳ1ւր շիտակ չէ ։ \\ւստի ատ 

ռռւ չարութ՜եԿւէգ ղեոՀէի՛ եկուր ) ու \* ք ստու&ոյ 

աոաչէ ♦ գուռ է %երուի օեզի օու սրտիգ >յ***Հ 

23 իւորՀուրգր ։ Հ^նչու որ ես .բեգ մաղձի գսւո–^ 
՚նութեան մէ9 , հ. անիրաւուիմեսհւ կապի՛ն մէ^ 

24 կր տեսնեմ։ \\իմոն պատասիւան տուաւ ու ր֊ 
ռաւ » ՚)*ուբ ին&ի Համար ազօթք րրէ֊թ $էր ո $Ը ) 



«հԼՈԻԻ՛ Ը 327 

որ ատ ձեր րսա&սերէքն բան մլւ իմ՝ վըաս չգաւ ։ 

25 \Հ^ ո \ք աւ վկայուքմիւհւ տալով՝ \* ք ստու&ոյ խօսքր 
իւօսեմքն ետ1ւ յ դարձան \^րուսաղէմ՝ \ ճւ \\ամա^. 
րաուոռ շատ դեղերուն մԷ9 աւետարանր ռարո^ 
դեցի՛ն : 

26 1/՛֊ $հրոքը Հրեշտակր Փիլիպպոսին խօսեոաւ 
բսԼլւս.1 . Նքե՚Ր ոլ ~ գնա դուն *///////// աւի՚ն կողմի՝ 
աս ՜ճամբան ^ որ \քրուսաղեսՂՀն դէպ ի *\՝ագա 

27 կի^հէ յ որ անապատ գհ*լ 4շ% ^ : |^# ք*/# ելաւ 
դնսւռ ♦ /ւ աՀա \^թէովպսյգի ՚ներօէաի մարգ մի՝ 
\ՎՅ էովսլառւոռ \\անդակա իմագուՀիի՚ն մէկ գօ^. 
րաւորր յ #ւ« Ր^-ՔՐ ա<սո Ր Բ Ո / Ո Ր գանձերուն վրաւ 
էր , /1Հ# \^րուսաղէմ՝ եկեր էր Լբկրպաղա ի1 իւ՚ն 

28 րսելու ♦ |^#. ***^է ^՚ 7 ՛ ^/՚ դառնար ) ու իր կառ որ 
՚նստահր՝ \^սայի մարգարէի՚ն ք1ջ+շ կր կարդար : 

29 1^*– ՚ՀոգԷ՚ս ըսաւ. փիլիպպոսի՚ն . \\՝օտեռիր , ^ 

30 ***«» կառերի՛ս վյլովըլ գնա ։ <\)իլիպսր։ս Ա՛լ փւպե֊ 
լով մետ ֆ"&*«*>՝ /ւ*– մտիկ կ՝ րնէր որ \քսաւի մարգա^ 
րէիս քքր-քը կր կարդար , ճւ րսաւ . \\արդառահդ 

31 ^Հ* Հասկրնաս արդեօք ։ \*Հն ալ րսաւ ♦ \Հնտոր 
կրնամ՝ ՀավշԼալ յ ^«7^ ՈՀք մէկր ի՚ն&ի չառաՓնոր^ 
դէ . /»<ւ աղաչեց Փիլի պ պո սի՛ն՝ որ ելլէ իր ռոմը 

32 Նստի : \քւ գրռիս ՚^Լ կարդառաձ տեղը աս էր , 
ՀՀչխարի սլէս մորքմուելու տարուեգաւ , /ւճ. ^/ւ 
խա դոդի՛ն առ^էւր մհւհ՜ճ կհ-շ՞՚լ գաււնոլկի պէս՝ 

33 ասսՒեկ իր բերանր չբանար ♦ ^« իւոնարՀու^ 
թեսար մէշ իր դատաստանր վերգուեգաւ . Հւ 
ս/եոր աղգատոՀմի ով սլիտի սլատմէ . ի՚ն+ու որ 

34 ա՚ե որ կեանքր երկրէ՚ն կր վերչլուի ։ ՚՜կերքի՚նի՚ն 
պատասխան տուաւ. փիլրպպոսին ու րսաւ. . \\՝ա^ 
ղաչեմ՝ քեղի , մարդարէքն որու. Համար կ՝րսէ 
աս . իրե՛ն Համար , ^Հ։ «/^^ ուրիշի մի Համար : 

35 1՝"^ Փիլիպպոս իր բերանր բաւյաւ , Հւ գրքի՛ն աս 

36 յ*0*»+էծ սկսելով՝ \\իսուսր օարողեդ անոր : Ո*– 
երբոր հ^շ ՜ճամբան կ՝եր/ժայի՚ն յ ւԲ Լ րՒ ^՝Ր –Ք Ոէ 1 



328 «)՝ՈՐ՝օ՝՝Ռ ԾՏ՝Ս՝ՌԵԼՈ8 

եկան . ու րււսո ներռ/քնթն . |^*/# Փուր , ***լ քէ՚եշ 

37 բա՛ն ղէւս կ՝արգիլէ մկրտուելէ՚ն ։ Լ \քւ Փքւլէւպպոս 
րսաւ անոր . ք<)՝^՜ որ ռու բուոր սրտովդ կր Հա^, 
ւ ատւսս յ կարեւէ Է ♦ անհկաւ ւսատասէսսհտ տա աւ 
ու րսաւ ♦ \\ր ^աւատաս թէ Հ\րսուս ՝^\Հրհստոսր 

38 \\րգՒ \*,ստուձրոյ Է ։ ^ \\ւ Հրաման րրաւ որ կաււ^ 

որ կաւնեռրնե՚ն ♦ 1ւ երկու ւչնրն աւ Տուրր հշան՝ 

Փրքրաաոսր ու ՚ներօրնրն ^ 1ւ մկրտես սանրկսյւ : 

39 ք|՚– երբոր ՀուրԷքն դուրս ելան ) ՀՀէրոֆը ^Հոգի՛ն 

յաւրշտակես <\)ր/իաաոսր յ 1ւ աւ սեր օրերն անր^ 

կաւ չտեսաւ յ ու որ ՜ճամբան կռրթ՜ար ուրաքսու^ 

40 թեամբ ։ \\այռ <\)եւքւպաոս \՝ոոմտոսի մգշ գրտ^ 
սուեռաւ . ու ատրտեւոմ րուոր րաո արն երուԱ 
աւե տարան կր ոարոոԼր > մրնչււ որ ր1լթր \\եսա+* 
որա եկաւ է 

<1՝Լ • ք<>՝ 

1 Աօղոս՝ ՚\*ամասկոււ էրթալու ՚ճամրուե վրայ 4 ոեաինր կ՝ իյնայ , և– կր ւոԼււնԼ դԳիսու ս . 
20 աո ավքԼ րսկւււն սւաշաօսբՆ կո կասչուր , |§ և֊ ^Նս/եիսյր/ե կր մհբաուէ • 20 Համաբ^ 
ձւսկ ղ-ՀԼրիսաոս կր քւււրոոԼ X 23 Հրէ ա 1ք կք՛ /""Ր^թ՛ Օս/նիկայ սպաննեք . 29 Նմանւսպէս 
(Հոյ՚ներր . բայց Սօդոս անոնց ձեււքէՆ կո փախչի » 31 ճտէւեոեցր՚ե րւաղադութիւԱ կր 
վաւեւէ • Գ\Լսւրոս կր բժշկէ– \յնեւս աեոլե աԱգամաէո /«/» , 36 ^– Տ սյ Րր1 < ^ ա ՛*՛ կր յաբու., 
ցաէէկ I 

1 \\այո \\օոոս տակաւքէն ԷգԷրոԳը աշակերտներ 
րուն դէւք սպաունաւէլբ ու մաՀ փչելոմ՝ օա^ա^, 

2 սաւապետրն ռոմր դնառ ♦ |*ճ անկէ թուոքժեր 
ուռես է \\.ասասկոս ժոոոմարանսերր *^***\\.***ա– ^ որ 
եթէ աս ՜ճամբուն Հետէւոոներ գւոնեւու րսաւ ^ 
էրՒդ "արդիկ կաս*՝ 1Ւնհկ մւսրդեկ կասլաձ \^րու^ 

3 սաղէս բերէ ։ \\ւ երբոր կ՝ էրթ՜ար յ ու ՚^ասաս^ 
կոսրն սօտեոաւ յ ւանկարձ որ բուորտրոր եր^, 

4՛ կքէնռէքն լոյս մր փաոատակեո ♦ \^#– բկԲՐ գետրնր 
հ յ՚նաւո։/՝՝ Ա՛էկ ձայն մր ւսԼո՝ որ կր ս Էր հրես . 

5 \\աւուո ճ \\աւուո , թնՀո°ւ սիս կր Հալա&ես ։ \քլ 
անեկաւ րսաւ ^ \\ Բ ւք ես դուԱ՝՝ $Էր ♦ եւ ՀգԷրր րսաւ • 
\հս եմ՝ ԼԳրսուսր՝ որ դուն կր Հայածես ♦ դժուար 

6 բան Է վ*եզի խթ՜անի դէմ՝ կՒ*1 ՚իսրսել : |*8 ալ 



«ՒԼՈԻ1» ք<)՝ 329 

դոոոդ ու ապշութեամր րսաւ . $4^/»՝ ք^^չ կ՝ ուռես 
7 որ րնեմ։ \^ւ ՏԷրՐ շ 4 ****– սա որ . \քքի՛ ր ) ու. ուս^ 
դա որ մտիր , նւ ոեռի պիտի որ ուռ ու ի ի՚նՀ որ 
պարտիս րնել » իսկ աս մարդիկր որ իր Հետր 
կ՝երքմայթն ) ապշաձ կերեր Էին . ձայնր միախ 

8 կր լսէի՚ս յ Բ ա /& ^ԳՌ է^Ւ" տսս<սռ Ր ։ Ն՛– \)օդոս 

գետնէ^ն ելսււ ) ու. բառ աչքերով մէեր չէր ւոես^ 

*ներ . ուստի անոր ձեռոէս րոհւեռրն՝ ու ՚\\ամաս^ 

9 սոս մտդուռրն ։ \^ւ իրեր օր կեդսււ. աո անդ տես^ 

սեւ ու յ ււ. ոչ կերսււ յ ոչ ալ իւմեդ : 

10 (I*– \Հնանիսւ անունով աշակերտ մր կար ՚\\ա^ 
մասկոսի մէ9 . 1ւ $էրր տեսիլքի մէ$ ւմնոր րսաւ ♦ 

11 ^ նան իա ♦ աս աւ րսաւ. . ՀՀէր՝ աՀա Հ**« եմ՝ : 1^հ. 
$ԷրՐ շ*****– ասոր ♦ \դհ ր ոլ ֊ գեա ան փոոոոր՝ որ 
\\ււլիդ կ՚րսուի , և. Հ**1 Լ^ուդաւին ւոանր մէք 
ւրետո-է Աք պոս անունոդ էգարսօնաւլի մր . մասն 

12 զի աՀա անիկայ աւլօիմք կ՝րնէ . \)ւ տեսիլքի մէ9 
մարգ մր տեսաւ \*Հնանիա անունով՝ +»կ. մստած , 

13 եւ ձեււքր իր ՚/րա/ դրա& , որ ւոեսնէ ։ \*Հնանիան 
աւ պատասիւան տուաւ ♦ էգէր՝ շատերէն լսեոի աե 
մարդուն Համար՝ /ժէ որչաւի չարիքներ րրաւ. 

14 վչա֊ սուրբերուդ \^րուսսււլեմի մէ9 . 1^է Հոս աւ 

ոաՀանաւապետներէն իշէսանուիմիւն ունի կւս^, 

սլելու ան սւմէնր , որ ոու ա՛նունդ կր կանչե՛ն ։ 

1 5 1/՛– Տէրը րսսււ անոր ♦ *\Հնա դուն . ինչու որ ա^. 
նիկայ թն&ի րնտիր աման մրն է , իմ անունս կրե^ 
լու Հելժանոսներուն ու թ՜ագաւորներուն 1ւ \»ս^ 

16 րսՀյէէե Ո ՐԳ ԼՈ 31Լ առֆ/ւր . վՀանւլի ես իրեն պիտի 
րուրրնեմ իմէ որչաւի պէտք է իրեն՝ իմ անուանս 

1 7 Համար ՚նեդութ իւն օաշել ։ \^ւ \*նանիա գնադ՝ 
ու ան տունր մւոաւ , էւ. ձեուոր անոր մրա/ դնե^, 
լով՝ րսաւ. . \)աւուդ եդթայր՝ $Էրր դիս իւրկեց , 
ան ԼՍէսուսր որ ՜ճամրուն մԷՊ ^բեոի երէւռաւ՝ երր^. 
որ կոլ դսււիր . որպէս դի տեսութիւՅևդ առնես , 

18 ու Հ^ոգւով \)րբ Ո1 / Է ս ց ոլ Ւ ս ։ 1^*– շու֊ա մր անոր 



330 «ւորն՝՛* սո՝ւ>ւ»Վ,՝ւյւ« 

սդքերէքե թեփերու. պէս Բ^էք թնկան * 1ւ իսկուն 

19 տեսաւ. , ու. ելաւ մկրտուեոսււ ♦ \^ււ կերակուր ու.^ 

տելով՝ ուժր վրան եկաւ. ♦ ու. ուսեր սր օր ՚\\ա^ 

մասկոսի ս*Է9 եոոո աշակերտն երուն Հետր կե^, 

Յ աւՀ 
20 1^՛– անմիԳապԷս ժոոովարսհէներուն մէ9 կր 

քարողէր (ձիսուսր , թէ անիկայ է \\սսւուե–ոյ \)ր^ 

Ղ\ գի՛" ։ \ք*– աաաէքե լսողներր մե ծ ասլէս ոարմաոեր 
էի՛ն յ ու. կ՚րսէին ♦ \* սիկայ ան չէ՛ , որ \շրու.սա^ 
ոեմհ մէշ կր կորԾանէր անոնռ՝ որ աս անունր կր 
կանչէթւ ♦ նւ Հոս ***լ աս բանին Հասար եկաԾ էր > 
որ անոնս կապւսԾ ռաՀանաւաաետներույն տա^, 

22 սի ։ \\աւռ \\օոոս՝ ալ աւելէ կր ռօրանար , ս. 
՚\\ամասկոսի մէ9 բնակող Հ^րէաներր կր սլա^ 
աւսնձեորնէր յ աաաոուռանելով թէ ՝\Հրիստոսր 

23 ասրկաւ է : \\ւ. շաա օրեր անռնելէն եսարր ^ր֊ 
րէաներր իւորՀուրգ րրրն որ ասրկաւ սաաննեն ։ 

24 1^ ա րյ Աօ սոսի՛ն լարոնու եոա։ անոնռ սե՚նդու^ 
թիւնր * 1ւ սորեկ ու Գոշեր գո֊ներր կր սսլասէքէն 

25 որ սհւիկաւ սաաննեն : \*սկ աշակերտներր գիշե^ 
լավ աո-թն ոանիկայ ) ու. ոասբիւոով սր կախելով՝ 
պա աո էքն սար իշեռուռրն ։ 

26 \7ՐԲ Ո Ր \\օոոս \^րուսաոԷւԲ եկաւ , կր շանար 
աշակերտներուն յարելու . բայս աւ/Լ՚ն՚ն ալ կր 
վաիւնաւթյ ա՛նկ Է , չՀաւատալով թէ անիկայ ա^, 

27 շակերա Էր ։ \\աւո \\աոնաբաս անիկայ աունե^ 
լով՝ աո սլրեււմն երա՛ն աարաւ > ու. աատսեւյ ա^ 
*նոնռ ճ թ՜Է ի՚նչաէս ՜ճամբուն վրայ ՏէրԸ տեսաւ. , 
և. թէ անոր Հետ խօսեսաւ. , և. թ՜է ի՚նչպէս ՚\*ա^ 
մասկոսի մէ9 Համարձակ ռարոզես Հ\իսա սի ա^ 

28 ՚նունովքլ ։ \\ւ. \>րուսաղեմի ւ/է^ անոնւյ Հետ կր 
մտնէր ու էլելլէր ) §էր Լ^իսուսին անունովը Հա^, 

29 մարձակ ոարոզելով ։ \ 9 աև. Հ^ելլե՚նաոելոո գէս 
կր իւօսէր՝ 1ւ. վէ՜ճսյբանութիւն կ՝ րնէր . անոնռ 

30 Ա՛լ կր վէնտո֊էէէն անիկայ սսլսհւնել հ \*սկ եղբայր^. 



«ՒԼՈԻ1» Թ 331 

Կւերր իմանալով՝ ղւսնիկայ \\եսարիա իֆեչյուչյին , 
1ւ ա1էլ\. ՀՀարսոԱ ԷսրկեոԷհւ ղան ի կաք ։ 

31 \՝ն ատեԿւր եկեղեչյթսերը բոլոր ^ԼրԼասաա՚նի և. 
€ իալիլեայի ու \)ամարիայի մէ^ խաղաղուէմիւն 
ունեցան , 1ւ շքէնուէմիւն կ րնգունէի՚ն ) ու $էրո^. 
Հը երկիւղովը 1ւ ձ^ոգւոխ \)րբգ/ մէսիթ-արութե^. 
ամբր սալելով կ աճէրն ։ 

32 ք|^ երբոր ԱՀետրոս ամհխ տեգ կր սլտրտէր , 
Հ իւ ղղեա բնակոգ սուրբերուն վչովն ալ ի^աւ ։ 

33 1^*– Հոն մէկ մարգ մր դտաւ ) որ այն անունր \հ^ 
%եա էր , ութ-ր տարիէ ՝ ի մեր մաՀի՚ճր պառ-կահ՜ 

34 անգամալոյհ՜ ♦ լ^#– րսաւ անոր ^\ետրոս » \^"նեա՝ 
(ձիսուս ՝֊\Հրիստոս վ^էեգ կր բմշկէ ♦ ելի՛ր՝ ու ^րու 

35 անկոոի՚նգ շիտկէ * ա՛ն ալ շուտ մր ելաւ ։ \^ւ 
1 իւգգեայի ու \)արօ*նի մէ$ բնակողներուն ամէ^ 

36 *նր անիկաւ տեսան ) ու ԷՀէրոԳը գար ճռա : \շւ 

Լ\ոապէի մէ$ աշակերտ եղաճ 1քնիկ մր կար՝ ա^, 

*նունր ՀՀաբիքմա , ( որ թ ար գմանուելով՝ |^ յ&եմԼ 

*1ւիկ 1լ րսուի ♦ ) ասիկա յ լեոուաձ էր բարի գորԾ^ 

սերով ու ողորմուէմիւմներով ) որ ի՚Կբը կ/քհէր : 

37 ք\ւ եոաւ որ ան օրերր ի՚նբր Հիւա1ւգաոաւ ու մե^, 
ռաւ . լուաոին ա՛նիկ այ՝ 1ւ վերի սԼ՚նԼակ մր գրի՛ն : 

38 ք1*– 1 էւգգեա (ձոասլէէքն մօտ էր . ուստի աշա^, 
կերւոներր լսելով էմէ ^Հետրոսր Հոն է, անոր եր^, 
կու մարգ իւրկեղէէն ) աղաչելով որ չուշանա յ 

39 իրե՚նղ գալու ւ ^Հետրոս ալ ելաւ անոնս Հետր 
եկաւ ♦ ու երբոր եկաւ յ վերի սենեակր Հանեորն 
ղանիկաւ ♦ էւ բոլոր որրԼւարրներր անոր բոլոր^, 
տիռր կայնեղան , կու լայի՛ն՝ ու կր ղուսրնէրն ան 
բա՜ճկոմներր 1ւ Հանգերձներր՝ որ 1լ րնէր \^յ&եմԼ, 

40 ՚սինր յ վ>աԿ*ի որ իրե՛նց Հետն էր : ԱՀետրոս ալ 
աւ/է՚նր գուրս Հանելով՝ ծ՜ունկի վրայ եկաւ ու ա^ 
ԴրԹք րրաւ , 1ւ ղ էսլ ՝ի մարմթնր դառնալով՝ 
րսաւ . §աբիթ՜ա՝ ելի՛ր կայնէ ♦ ան ալ իր աչքերր 
բաղաւ , ու ^Հետրոսր տեսնելով՝ էլ»*»– շիտակ նրս*, 



332 <1՝որն՝՝^ աւ՚ռփ՚Եւյա 

41 ասս ։ ^՝Վչքն ալ ձԼո րր անոր աա սս յ ու վերոուռ 

ոսւսիէլսււ ♦ ձւ սուրբերր ու որբեարրներր կանչեի, 
42 ւոս սձէ&շ առշեր ող^ կայնեղտ տլ ղանիկայ ։ \^ւ 

***« ֆա%շ բոլոր Լ^ոպպԷի՚ն մԷ9 իմաոուեռաւ ) ու 
43 շատեր ր §Էրո9ը Հաւատաորն ։ \շւ եղաւ որ իՆ^ 

վ*Ր շատ օրեր Հ^ոպպէ կեոաւ \\իմոն ա1*ք֊՝1»Լ կաշի 

բանողի մր վ>ով ։ 

<ւ՝Լ յ՝ 

^ կոռնեչիոս անունով բարեպաշտ մարգ մի 5 \\ստուհոա կրեշտակէն կրաման աո. ահ՛ 
կանչելկու տայ 1\ետրոսը , Հ\ որ մկկ տեսիլքի մի մկչՀ^ կո սորվի չգարշիւ Հեթ անոսնե^ 
րէ" « 34 ՛Պետրոս զՔրիստոս կո քարոզխ \\ոոձէելիոսին ու. աեոր տանր մկ9 եղողներոլե , 
44 ե֊ գեռ իր խօսքշ չլմրնցուցահ^՝ \)ուրր Հոգին կը Հանգչի անոնռ վրա/ , 48 "՜ կր "ՊրՐ֊ 
տոլին է 

1 \\եսարիաւի մէՊ մարգ մր կար՝ \\ոո*նելիոս ա^ 
նուսով ) Հարիւրապետ՝ \^աալաոի րսու ած գույնդ, 

2 գէս ♦ \ ճ ՝*արեպաշտ ու աստուա&ավաիւ հր բոլոր 
տունովը » որ </ ոոովու րո ի՚ն շատ ողորմուքմիւն^, 
սեր կու տար յ ե աւ/Լ՚ն ատեն \^ստու&ոյ աղօքմբ 

3 1էԲ&հր ։ \^՚Ւ^1 սյ 1 օրուաե ժամր 1էս*նէա ատե՚մնե^ 
րր տեսիւքի մԷ9 \\ստու&ոյ Հրեշտակր յաւտնի 
տեսաւ . որ որ ռովր մտաւ՝ ե իրե՛ն րսաւ * \\ոռ^ 

4 սելիոս ♦ \ Պ Հն ալ սոնոր ՚նաւելով ՝ ու /սի սա վաիւնա^, 
լա/ ) րսաւ֊ • 1՝*°^՛* Է $Էր ՚ ս ^ ս ա 1 րսաւ աեոր ♦ 
*ք\/»ւ աղօիժյշներգ ու ողորմուիժիւնՂւերգ \՝,ս~՛ 

տու&ոյ առ\եր ելա՛ն ւիշատակի Համար ։ \քւ 
Հիմա Լ\ոպպԷ մարդիկ իւրկէ > ու կանչ Է \\իմոն 

() ակ*»*ձ**Լ ժէկր որ 0\ետրոս մական ու անե ալ Է ♦ լ^ 
՛սի կա յ իբրե Հի՚֊ր կր կեն այ \\իմոն ա1»>–1.*էԼ կաշի 
բան ո որ Ար վշոս յ որա՛ն տունր ծ ով ո է՛ն սօա Է ։ 

7 Հ\է– երբոր գնաո ան Հրեշտակր՝ որ իր Հետր կր 
իյոսէր , իր ձ^ աո աներ Է՛ն երկու րր կա՛նչես յ ու իր 
Վ* ո ՚1ա սպասողներին ալ բարեպաշտ ղէ՚նուոր մր , 

8 լ^«– Բ ո լ ո ՐՐ անոնւյ պատմելով՝ ԼՀոպպԷ խրկեչլ 
ղանո՛ն բ : 

9 \\ւ Հետեեալ օրր երբոր անոնռ ՜ճամբաւ երթա^ 
լով ճ ^բսւղսլովւն մօտեոան յ 0\ետրոս ժամր մեցոԱ 



«ՒԼՈԻւ» ծ 333 

10 աւոէքմեերո սւանհքր ելաւ առօթք ընելու. ♦ |/^ 

խհսա անօթեոաձ ո սալով՝ գ ուռ Էր ՜ճաշ րոել ♦ ու 

ռանհ որ Լ^»*է*Լ**–*ձ սլաարասսւութհւն հր տես֊ 

՚նէթւ յ հր մըաւ մւդքհ ւափշտահութհւն մր եսաւ . 

11 |^հ. տեսաւ երհթւռր բաււա ահ , ու Հորս եայրէքն 
ևապուաԾ ասան մր մեօր հտաւհ մր սլէս , որ 

12 հիսւ եբհբհ մըաւ ♦ \\րուն մԷԳը Ա ա ր ռ րերհ բոլոր 
չոր ռոտան բներ ր ու գաս սան երբ ե. սոոուններբ > 

13 ու. եբէլնհո թ՜ռչումներ ր ։ \շւ ձայն մր եսաւ. հրեն* 

14 \>ւե՛ Ր **\ե*որոս՝ մորթ Է ու էլեր ։ \\ատո ^\եարոս 
րսաւ » ՝֊1Հաւ /հսհ §Էր • քէնչու որ ես ամե՜ն է ւ րն 

1 5 արո& կաս անմար ուր բան հեբաԾ չես ։ ՚^կորէն 
մէ տմլւն ալ ձալն եսաւ հրեն ♦ \*Հն որ \^սաուաօ՜ 

16 մաքրես յ գուն սլհւյձ մի՛ սեսլեր ։ \* սհհայ հրեք 

1 / անսաս եոաւ > 1ւ ամանր երսրնբր մերոաւ ։ \\ւ 
^\եարոս երբոր հր սաբրն մէշ եր սար մա սար թ Է 
բ՚նշ սլհահ րլլաւ ան հր աեսահ՝ աԼսհիրբ է աՀա 
\\ոսնելըոսէքն լսբհուաԾ մարգհհբ \\հմոն11ն սւունր 

1օ Հարոուորն , ու որսար աո-շէւր հա^նեռան , \^ւ 
հանչելոմ հր ՀարորնԷթն թէ , \)հմոնր՝ որ ^\եա֊ 

19 բոս պրսուբ յ Հոս հր հե՚նաւ ։ Հ\ւ երբոր ^Հեարոս 
ան ւոե սուրբն մրաւոմ հր մաա&էր յ *Հոգբն \\**– րք 
րսաւ սա որ . 1^^*// հրեք մարգհհ .բեռ հր ար նա*. 

20 ռե՚ն . \\ւսահ ելի՛ր հքհր * հ. անոնս Հեար գնա 
աո-անռ լսո՜ճաՀարութեան > թնչու որ ես լսբհեոհ 

21 անոնռ : <ձ\ետրոս ալ ան մարգհ1լներուն .բոմր 
հանելով՝ րսաւ . Լ^ա ես եմ՛ անհհաւ որ դուռ հր 

22 մհւսւռկռ . ք՚՚նչ ռանհ Համար եհահ էռ ։ \*նոնք 
ալ րսբն ♦ կոսնեմաս Հարհւրասլետր՝ արգար 1ւ 
ասաուաօ ամաԽ մարգ բոլոր ^բէհւլ առգէս մը֊ 
հաւուաԾ սուրբ Հրեշտահէ մլւ Հրաման աո աւ յ 
որ .քեզ հր սւունր հանչէ > եւ ռեռսՂ,՜ հւօսքեր լսէ : 

23 1^" աաենր *ներս հանչեո անոնռ ) /ւ հր ռոմը մար 
գրաւ : 

\\ւ Հեաււեալ օբբ 0\ետրոս ելաւ՝ անոնո Հետր 



334 «ւ՝ա՝Ն՝՝ր. սո֊ւ>ւս.՝ւյա 

ղ 1ււաւ ) 1ւ ա րսւ հի մ՝րն ալ Լ^ոպաէէ՚ն եոոո եորալր^ 

24 ՚ներէքն իր Հետր ղաււ1ւե : \\ւ Հետ // Լալ օրր \\ե^ 
սարիա մտան . կոո՚նԼլքաւ/ն ալ իր ադգական՚նե^, 
րր նւ մտերիմ՝ բարեկամներր կանչած անոնդ կր 

25 սսլասէր ։ \\ւ երբոր ^\ետրոս *ներս կր մտնէր յ 
\\ոոյնելրոս անոր դիմւսդր ելաւ , ու անոր ոտբր 

26 Ւք սս1 1 ո, 1 ճ երկրպագուին իւն կ՝ րևէր ։ 1^ ա /& **\ետ^ 
րոս անիկաւ կանգնեդուդ ու. րսաւ . \քլր՚ր կաքնէ * 

27 ես րնքնս ալ մարգ ես։ \^ւ անոր Հետր իւօսակ^ 
դելոդսերս մտաւ , ու. ^«^ շաա սարդին ժոդմուաձ՝ 

28 գտաւ ♦ |/հ. րսաւ. անոնս . ՚\՝ու օ գիտէռ քօ^Է ի՚նչ^ 
պէս ապօրինաւոր բան է Հ^րԼաւ մարդու մր օ^ 
տարադգիի Հետ Հադորդ ակդոտ ի1 իւն րնեա կամ՝ 
անոր մօտենալը . բալդ \^ստուա& ի՚նՀքի դուդուդ 
որ մարգիէլներէն մէկուն պիդ& կամ՝ անմար ուր 

29 չըսեմ՝ : \*Հնոր Համար ես ալ որ կանչուեդալ՝ ւս^ 
Ո-անդ գէս իւօսելու եկաւ ♦ բայդ Հիմա կր Հար^, 

30 դրնեմ՝ հ ի^^Հ բանի Համար դքա կանչեդիո : \\ոռ^ 
Նելրոս ալ րսաւ, ♦ Դորս օր աուաԳ միհյչԼւ աս ժամս 
Ծոս կր պաՀէի յ ու. ժամր րսսրկ տանս ւքէք ա^ 
դօ/ժբ դ րնէի . 1ւ աՀա փայլուն Հանգերձ՚ներոմ 

31 մարգ մր կայնեդաւ առյււս , ու րսաւ. ♦ \\ոոհւե^ 
/րոս ոու ադօ/ժոգ լսուեդաւ յ և. ոու ոդորմու^. 

32 հՒիսե*Աերգ \՝ ք ստու&ոյ աու$1ւր յիշուեդան ♦ ք \ւս~, 
տի ձձշփ իյրկէ \\ոպպէ , ու կանչէ \\իմոնր ճ որ 
ԱՀետրոս ալ կ՝ րսուի . անիկա յ հ^ոմուն մետ \\իմոն 
ա՝1»ա.1էքԼկւսշի բանոդի մր տանր մէշ իբրև. Հիւր կր 

33 կենաւ * որ երբոր գալ յ ռեդր պիտի իւօսի : ք)էք#.^. 
տի անսիշապէս Տա*գ.յձ իւրկեդի ոեդր ♦ դուն ալ 
անիկ րրիր որ եկար * 1ւ Հիմա մե՚նր ամԷՆրս \ Պ ,ս֊ 
աոայե՜Ոք առ$1ւր կեդեր ե՛նք լսելու, ան ասՂՀն բանե^ 
րր , որ \^ստու&մէ Հրամայուա& Է օեդբ : 

34՛ ՕՀետրոս իր բերանր բադաւ ու. րսաւ. ♦ –յՀշմար^ 
տութեամբ կր Հասկրնամ՝ որ \^ստուօոյ օոմր 

35 աչառութ՜իւն չկայ ♦ *Լասլա ամհիյ ադւլի մէ^ ան 



<)՝ԼՈԻ1" <1՝ 335 

որ ա՚նկէ կր վաիւնայ ) ու արդարութ իւն կր գոր^ 

36 &Է , ա՛նոր ընդունելի է ։ \Հն խօսքր »շ իսրայէլի 
որո.1 ոոր իւրկեւյ \^***ք»֊աֆ. խաղաղութիւկ քարո֊ 
ղելու ԼՀիսուս ՝\Հրիստոսի ձեռքովը ) ( ասիկայ է 

37 ամհնուն Տէրը • ) ՛հո՛վ՛ ոյղէկ դի տ էք ո/ն բանը , 
որ բոլոր Հքէաստանի մէ^ եղաւ *իալիլեայէ՚ն 
սկսահ՝ ան մկրտուքմե՚ն1քն ետև. որ (ձովՀան՚նէս 

38 քարոզեց . Լ\իսուսր որ *\ ք աղարեթ1քն էր ) որ 
\^ստուա& անիկայ օձեւյ \)ուրբ *Հոգիով և. ղօրու֊ 
թ իւնոմ , որ սլտրտեոաւ բարիք րնելով , ու. \\ա֊ 
տանատ1՚ն բոլոր տա՚նԳուա&՚ներր Բ^2գ ե Լ ոէ լ ) ֊բ ա "֊ 

39 ղե \՝ստուա& իր Հետն Էր ։ \;ւ մե՛նք վկայ ե՛նք 
ան աւ/Է՚ն բաներուՆ՝ որ րրաւ Հ^րէաստանի երկ֊ 
րին մէք ու \^րուսաղեմի մէ^ , որ՛ն որ փայտէքն 

40 կախահ՜ սպա՚նԿ/եոի՚Ն ալ ։ \՝ ք ստուա& անիկայ եր֊ 
րորգ օրի ւարուղ , և. ւաւտնի րոաւ ղանիկայ , 

41 Հ2Է Թէ բոլոր ժոոովուրգին , Հապա մեզի՝ առա֊ 
Գուղ \* ք ստու&մէ §1կատ ըլլալու րնտրուաԾներուս . 
որ մե՛նք իրե՛ն Հետ կերանք ու խմեցի՛նք «*լ անոր 

42 մեռելներէքն ւարութիւն աո^նելէն ետքը ։ \շւ 
ի՚1յբր պատուիրեղ մեղի՝ որ ժոոովուրգին քարո֊ 
ղԱնք ու. մկաւուիՅ իւե տանք ) քմէ անիկայ է \* ք ս֊ 
տու&մէ սաՀմա՚նուահ^ կե՛ն գան րներուն ու մե֊ 

43 ռելներուն գատաւորր ։ \*Հնոր կր վկայես բոլոր 
մարգարէ՚ներր Թէ ամէ՚ն իրե՛ն Հաւատաոողները 
իր անունովը մեղաղ քժողութիւն կ՝աո–նեն : 

44 1\*– երբոր ԱՀետրոս աս իւօսքերր կր իւօսէր . 
Հրողի՛ն \\ուրբ ի\աւ ամե՚նու՚ն վրաւ , որոնք իւօս֊ 

45 քՐ կր /"էին ։ 1/*– քմըիատուաե՚ներ1քն եղող Հա֊ 
ւատառեալներր որոնք ^Հետրոսրն Հետր եկահր 
էրն | ղարմառաս որ Հե1ժանոսներուն վրայ ալ 

46 Հ^ոգւուն \\րբու պարղե ր կր լեռուէր ։ ^ՀՀանղի 
կր ւսէքէն սւնոնղմէ որ »–հ\ լ լեղուներով կր իւօ֊ 

47 սէքէն յ 1ւ ո\\ստուաե^ կր փառաւորէի՚ն ։ \Հն ատե֊ 
՛որ ^\ետրոս պատասիոսն տուաւ . \\րնայ մկկը 



336 գորն*» աւ՚ս՝ՌԵԼո<8 

$բւրԸ\ արգիլևլ որ ասո՚նր •.ւՏԼրաւս ի՚ն յ որոնռ Հ^ո^ 

48 ^/՚՛՛ Ա՚՚ւրբս սդ րնգունեռին մեղի պէս * \\ւ Հրա^, 

ման րըաւ որ էգէրոԳը անունովը ւքկրաո։ //*/ . ան 

ատենր իրե՛ն աղա շեղի՛ն որ ռանի մր օր %*Ա մնաւ ։ 

՚ւ՝Լ– յ՝ս 

I Գ\Լարա։ կե թ ասոսեևրուև մկ0 մանելուև կամար սյ ւՐր ա ս ւո ան ո ւ ա ձ ոոալով՝ 5 ՐՐ Էր ա ~ 
ւ–ւ։ւ կրր կշւյոլ.ցրնէ , 18 "/» րեգուՆելի կ՚ըԱ՚Հ/ » 19 \^,ւ֊եսւարանը կր սւարաձուի (իիւնի^ 
կէ՝ կիարոս և. \ձ,Նաիոք . ու. (ՀառՆաբաս կր խրկուի կ՚աւաաաըեախերր Հասաատելու յ 2() 
յ^շակերասերր Նախ և աո֊աք \^եաիոքի ս%9 ՚քԼրրսաոնեայ կ՚անուանրն . 27 անոնռ օ« ֊ 
նութ Էլն կր խրկձն ՀրԷասաան՝ սովի ժամանակ ։ 

1 |/ք– առառեալներր ու եղբաւրներր որ *ԼրԷաս^ 
տանի կողմերն Էի՛ն , լսեցի՛ն որ Հե1մ անոս՚ներն 

2 ալ \^ստուձոյ իյօռռր րնգուներ ե՛ն ։ \\աւղ երբոր 
^Հետրոս \^րուսաղկմ ելաւ ) թ-լփատուա&ներէն 

3 եղողներր անոր Հետ կր վխՀԷին ♦ Հ)ւ կ՚րսէին 
թ է , ՚\\ուն անլժլւիաա մարգող ռոմը մտար յ 1ւ 

■4 անոնռ ^ետ 0ք***շ կերար ։ ^Հետրոս աէ սկսաւ ֆ***՝Լշ 

5 կարգող սլատմել անոնղ ) ու րւտաւ . \քս Լ^ոպսլԷ 

ռաղսլռր աղօքժռ կ՚րնէի ) ու մտբի ւափշտակու^ 

թ եան մԷ9 տեսիլը մր տեսաւ . մէկ աման մր մեձ 

կտաւի սլէս չորս Ծատերէքն երկրնռգն կա ի։ ու ահ 

իշաւ , ու մթնչ1ւ թն&ի Հասաւ ♦ \\րուն մը ալ աչքս 
տնկեր կր սամի յ 1ւ տեսաւ երկրի չորքոտանիդ 
ներր , ու գաղաններր > 1ւ սողուններր , ու երկ^ 

7 "իո թ՜Ո-չուններր ։ \շւ ձայն մր լսեղի որ 1լ րսէր 

Օ սնձի ♦ \ք/ր ՚ ր 0\ետրոո՝՝ մքէրլժէ ու կեր : \\աւղ ես 
րսի ♦ ՝\Հաւ լհ ռ ի $Էր * թե չու որ սլիղ& կամ ան^, 
մառ ուր բան մր ամենէւի՚Ն մտաե՜ չէ իմ բերանս : 

9 ^Հատասիւան տուաւ էանհ՜հ երկրորգ ա՛նգամ ***1* 

ձատնր երկրնռէքն . \՝Հն որ ^ստուաԾ մառրեռ յ 

10 գոմն պիդ& մի՛ սեպեր ։ \ Պ ք ս իրեռ անգամ եղաւ , 

I I ու ՚նորէ՚ն բոլորր երկի՚նռր ռաշուեղաւ : \քւ ակա 
իսկոյն իրեռ մարգ կեսարիայէ՚ն ի՛նձի իւրկուահ^ 

1 2 ^կ***% իմ եղաե տանս առք1ւր կեռան : Հ^ոգթն ալ 
ի՛նձի րսաւ որ անոնղ Հետր էրթ՜ամ առանց 
իյղճա Հւսրա ա եան . աս մեղ եղբայրներն ալ բնՆի 



«հԼՈԻւ– «ԻԱ 337 

Հետ գառ/էն , ու մտանր ան ւՐարդուն տունր ։ 

13 1/^ անիկա յ մեղի պատմեց թէ ինտոր իր տանր 

մԷ9 Հրեշտակր տեսաւ որ կայներ Էր , 1ւ իրեն 

կրսէր • Մ~ո իրկէ (Գ՚՚պպէ՝ ՈԼ կանչէ ԱիԱ&՚ը 

14 որ ԱՀետրոս ալ կր կոչուի . \\ր ան քեղի խօսքեր 
պիտի խօսի , որոնցմհվ փրկուիս դուս՝՝ 1ւ վլու 

15 բոլոր տունգ : \)ւ երբոր սկսայ խօսիլ , ձգողի՛ն 
\)ուրբ անոնց վրայ իքաւ ) ինտոր որ աուա^ուց 

16 մեր վրայ ալ ։ \Հն ատենր յիշեցի $էրոխ խօս~ 
քր որ կրսկր . ()ովՀաննէս Հրով ս՛կրտեց , բայց 

17 Գ՚՚Կթ \\ ոլ ՐԲ ՚Հ ո գէ Ոէ Լ պիտի մկրտուիք ։ \\ւստի 
թ Է որ \^ստուա& ւ/ի 1ւ նոյն շնոր Հ^*ր տուաւ ա^ 
նոնց՝ ինչպէս որ մեզի ալ , երբոր $էր (յիսուս 
՝՝\Հրիստոսի Հաւատացին , ես ով էի որ կարե՛նայի 

18 \ Պ ,ստուձոյ դէմ՝ դնել ։ \^ս բաներ ր լսելով՝ ձայ^ 
ներնին կտրեցին ) 1ւ \^ստուա& կր փառաւորէին՝ 
ու կ՝ րսէին . \\ւրեմն ^ստուած՜ Հեթանոսներ ուն 
ալ կենաս Համար ապաշէսարութ իւն տուաւ ։ 

19 1^ Ատեփաննոսին Տ***Հ**֊***սշ վրայ եկած՝ նեղու^, 
թենէն ցիրուցան եղա&ներր մինչ/ւ <\>իւ1ւիկէ ու 
\\իպրոս Լւ \* թ նտիոք Հասան . ու մէկու մր \՝,*~ 
^^–^.»յ խօսքր չէին իւօսեր , միայն թէ Հ^րէանե^ 

20 րուն ։ \^ ա յց անոնցմէ ոմանք \\իպրացի 1ւ \\իւ֊ 
րենացի մարդիկ էին , որոնք երբոր \Հնտիոք մր^ 
տան , \\ոյներուն Հետ կր խօսէին՝ $էր Լ^իսուսր 

21 ռարոզելով : \\ւ ԷՀէրոֆը ձեո^քր անոնց Հետն 
էր ) 1ւ բաղմաթ իւ մարդիկ Հաւատալով՝ §էրոշը 

22 դարձան : \/ւ. անոնց վրայով ***** Լ ՈԼ Բ1Լ \7ր ոլսսյ ֊ 
դեմի եկեղեցիին ականթը Հասաւ . ու \\աո֊նա֊, 

23 բասր խրկեցին՝ որ մինչ1ւ \Հնտիոք երթայ * \\ր 
երբոր եկաւ և. \ Պ ք ստուծ՜ոյ ըկոբՀվՀքթ տեսաւ ) ու^ 
րաիւաղաւ . ու կր յորդորէր ամէ՚նն ալ որ յօժար 

24 սրտով $էրոխ Հետ Հա***ոա.***ֆ. մնան . ՝\Հանղի ինքր 
բարի մարդ էր , ու \)ուրբ *Հողիով 1ւ Հաւաւոքով 
լեցուն ♦ ու $էրո$Ը շատ ժողովուրդ աւելցաւ : 
22 



338 <ւ՝որ՝օ՝՝ք<. սով>ք՚փւյս5 

25 Ն՚՚աՐ Ւ֊աունաբաս ԷՀարսոն ելաւ \\օղոսր փրնտ^ 
ո է, ւա յ 1ւ ղանիկաւ ղտնեւող \Հնտիոք բերաւ : 

26 1\ք եղաւ որ անոնր ւմւսն տարր մր եեեոեռի/էԱ 
Հետ մէկտեղ ժողմուելոմ , շատ ժողոմուրդի 
սորմեղուռբն . ու պրնտ առա$ \Հնտիոքի մԷՊ ա֊, 
շակերտներր ՝՝\Հրիստոնեաւ անու անեոան : 

27 \Հս օրերր \քրուսաղեմԷՆ մարդար1քներ իԳս/ն 

28 ^ՀկտհՂՌ Հ \ւ՚– աեոեոմէ մէկր \* ք գաբոս անունոմ՝ 
եւաւ իմառուդ Հ^ոգիին ղօրուիյ եասբր՝՝ 1ժէ մե& 
սով մր պիտի րլլայ բոլոր աշէսարՀ , որ 1լ եոաւ 

29 \\ղօղ իոսբն օրերր : |^ճ– աշակերտներր որոշեռ/էն 
որ իր1ւնղմէ ամէ՚ն մէեր ձեռո^ն եկա&թն +ափ 
Հ^րէաստանի մէ9 բնակող եղբայրներուն օգնու֊. 

30 իսիւն իւրեէհէ ♦ Ո/ւ ԱաէդսՀիեռէհւ աւ , երէղներուն 
իւրկեւոմ \\աո^նաբասին ու \)օղոսի*ն ձեռոոմր ։ 

<1՝Լ– #1՝ 

յ Հ/–րաիԼս թագաւ-որր կրլ Հալա&Է քրիսաոնեաներր . (Հսյկորաւր կի սպաննէ , և. 1)էս» ֊ 
րոսր ջլանար գնեէ կա լաս § . սրա՛հ կամար եկեոեռին աղօթօ րՆԼ լա1 , §Էրո9ր Հրեշաա^ 
կր կ՝ աղաւոԼ ղանիկաւ ւ 2() Հերովդէս իր կպարաութեամիր (",սաա ձոյ վայեւոսչ եղա& 
պաաիւ֊ո իրեն առնելով՝ Տէր ո $Ը. Հրեշաակէն կր զարնուի , և– չարաչար կքլ մեռնի ։ 2Հ 
\^նոր մեռնելէն ետև՝ \ձ,սաու.ձ–ոյ իւօսրր յաքոոա ի) I. ս/ւքչ՛ կշ ւոաչւաձ ու ի ։ 

\ \^ն ատե՚ն՚ներր Հ^երոմդէս /ժագաւորր ձեռօ 
ղարկաւ եկեղեղիէն մէկ ռսհէէւներր չարչարելու : 

2 \/ք– Լ^ոմՀան՚նեսիՆ եղբաւրր Լ\ակոբոսր սրող րս~* 

3 աամնեո : \\ւ տեււնեւոմ որ ձ^րէաներուն Հաճելր 
է ) անոր Ար այ ^Հետրոսն աւ բոն եղ ♦ ու բաղարՊա֊, 

4 կերաղ օրերն էի՚ե : յԼ\անիկաւ երբոր բռՆես՝ բան֊, 
տր դրաւ > 1ւ Հորս կարգ չորսական ղինուորնե֊, 
բու ւանձՆեղ որ աաՀե՚ն , 1ւ կ՚ուղէր ղատկկն 

5 ետև. </ ողոմու րո //// Հանեք ղանիկաւ : \\ւստի 
*1\ետրոս բա՛նտին մէ9ը պաՀուած՜ էր , բայց եկե^ 
ոեորն անդադար աոօթո կ՝րնէր \* ք ստուԾու ա^, 

6 *1$որ Համար : \\ւ երբոր Հ^երոմդէս ուռես անի^, 
կա/ դուրս բերեւ ) ան գիշ^ՐՐ ^\ետրոս երկու 
որն ոլորներ ու մէշտեոը կր ռ՚նանար կրկին շըգ*՛ 
քժաներոմ կաաու.աՀտ * ու սւաՀաաասսերր ղուս֊ 



<)՝ԼՈԻ1՚՛ քՒՌ 339 

7 ՚եո աո֊քէւր բանտր կր պաՀպա՚նէի՚էւ ։ \շւ աՀա 
Հգէոոքը Հրեշտակր է^ 444 – վրան կաքնեւյաւ , ու տա^ 
*նր մէք 1 ո 1 ս ^Ր ե՜սսղեց | 1ւ *1\ետրոսքւՆ կոդը ի՛ր֊ 
թել ով՝ արքէ) րեոու գ ղա1/իկայ ) ու. րսաւ ♦ Հ՞ ու^, 
տով ելրր ♦ ու. շգթաներր անոր ձեռվշերէքն վար 
8 ք^նկսԽ ։ \քւ Հրեշտակր րսաւ անոր . *\*օտիգ 
կապէ , ու Հոգաթավէներգ ոտբգ Հագիր ♦ անի^ 
էր ււ տ աւ աքնպէս րոաւ . 1ւ րսաւ սհւոր . Հ^ասգերձգ 
9 վրադ աո՝ ու եկ ուր իաՐ ետէւէս ։ \Հն ալ ելլելով 
անոր ետէւէ՚ն կ՛՛էրթար , 1ւ չէր գիտեր թէ ւսն 
Հրեշտակեի։ եղաձ բա՚նր իրաւ է , Հա սլա կր կար^ 

10 &էր թէ տեսիէք կր տեսնէ ։ \\ւ երբոր անոկք 
աո֊աքի՚ն ու երկրորդ սլա Հ ասլան՛ս երկն անռան , 
եկան սԴւնչ1ւ երկաթի դուռր ) որ ^քաղաքին մէշը 
կր Հսհւէր ) որ ան ի՚նբիրմէ բաոուեւյաւ սհւոնը ♦ 
1ւ. **&& ելլելու/՝ ւ/էկ փոգոգ սր անգան . Հրեշտակս 

11 ալ իսկուն անկէ զատուեըաւ : \\ւ ®\ետրոս ի՚նբ^. 
գի՚նքի՚ն գալով՝ րսաւ . .Հիմա ՜ճշմարտասլէս գի֊> 
տեմ՝ որ §էրր իր Հրեշտակր իւրկեց , 1ւ ազատեց 
գէս Հ^երա/գեսին ձեռոէ՚ն , ու յՀրէեգ ժոգովուր^ 

12 գք^" Բ Ո 1 Ո Ր աէլնկալութե՚նէ՚ն ։ \շւ մտա&ելով՝ ե^ 
կաւ \\՝արկոս րսուահ \\ովՀան՚նեսրն մօրր |)՝«//«^. 
րիասՂհւ տուէւր , ուր որ շատերր ժողվուա& ա^ 

13 գ°թք կ՝րնէի՚ն : \^ւ քա1*ը գուրսի դուո-ր որ գար^ 
կաւ , ՀՀՈ-ովդէ անունով ագաիւթն սր գնաս ա^ 

14 կան9 գնելու ♦ ք|ւ. երբոր *1\ետրոսին ձաւնր ՜ճսհւչ^ 
գաւ , ուրաիւութե՚նէ՚ն գուո-ր չբագաւ ) Հապա 
՛ներս վագելով պատմեգ ^ թէ ^Հետրոս գրանր 

1 5 առՀ1ւր կախեր է : 1՝֊"^ անոնք րսին անոր , 
\ոէտսթ–եգեր ես * բայգ ի՚նռր կր պնգէր թէ սՒնսհտկ 
է . սհււհլո ալ կ՝ րսէի՚ն ♦ \Հնոր Հրեշտակր պիտի 

16 Րքլաւ : \\ակաւն ^\ետրոս անգագար կր զարն էր . 
ու երբոր բագիՂւ > գհ*Կքր տեսնելով ասլշեռան ։ 

17 ք^*"/^ք անի կաւ ձեռոով ՛նշան 1լ րնէր անոնս՝ որ 
լուռ կե՛նան , ու պատմեգ սւնոնո թէ րնչսլէս $է–– 



340 «ւորն՝՝ռ սո՝ս՝քս,՝ւյսյ 

որ ււ(>1լրր բանտէՆ Հանես , ե. րսաւ . \^սեեայ 
Լ^աեոբոսեՆ ու. եոթաւրներուն պատմեոէո . ե. 

\$ եւաւ ուրրշ տեո գնւււո ։ \\ւ. երբոր աոաու Լոաւ ^ 
մե& եւո ու/ու թ եւն կար ոքւնու.որներուՆ մէ9ը % քմէ 

19 արդեօռ թնչ եդաւ. *1\ետրոսր ։ Հ^երա/դէս ալ 
երբոր ուգեգ անիեաւ ճ ու չգւոաւ. , պաՀապսհւնե ^ 
բուն Հարոու փորձ րնելուլ Հրաման րրաւ. որ րս֊ 
պսհւնուիՆ . ե. Ր+շ ձ^րէաստոյնէ՚Ա \\եսարիա իԳաւ^ 
ու. Հ»՝և եր կէանար : 

20 |^#– Հ^երոփդէս քսեստ քէ) շ1ւամաոած Էր ԷՀեւրա^, 
ոեՆերայն ու. \\րդոսագրներուն Հես* . անոնռ ալ 
մրաբան Հաւանուլժեամբ որսն եկան յ ու ա՜ա^, 
գալ որրն \\ոաստոս սենեկապետր Համոոելոպ 
Հաշտ ութ եւն եր քսնդրԷեՆ . թնչու որ երե՛ն ռ եր^ 

Ղ\՝–Կրրր լօ՜ագաւորրն Ն*\$^ ապրուստ կ՝ աոհւէր : ՚^ճ. 
սէե որոշուաԾ օր մր *ՀերոսդԷս լժ աո աւ որաս աս 
Հանդ երձր Հագած՜ ու. ւստեանր Ղւստած՝ անոնգ 

22 աւո1աեարսհ$ոէ ա եւ՛ն ս ււնէր : ^ոգոսուրդն աւ 
ե՝ աղաոաեէր քմէ յ \ Պ ք տեկայ \ Պ ք ստու.&ոյ ձախ է , 

23 ու. չէ թ՜է մարդու. : |^է ես կոխ ՀգէրոԳը Հրեշտա^ 
եր գանեկսյլ գարկաւ. > \^ստու.ծ՜ոյ փա ուռ չտալուն 
Հասար ♦ ււ որդնալիգ րլլալոպ մեռաւ : 

24 լ^*– \*,ստուԾ՝ոյ լսօսռր պ ա՜ճէր ու. եր շատնար : 

25 |^ք– \\աոՏնաբաս ու. \\օոոս երբոր քյ^շ յա՝1թ***–***^ 
պաշտօնր լ մրն ռ ուռ րն՝ \քրուսագեմհրյ դարձան , 
\\՝արեոս րսա ած Հ^ոփՀսԱւնէսն ալ Հետերնթն աո ֊ 
՚նելոփ : 

՚1՝Լ– <Ո՝ 

\ "Հողոս ու. (Հառնարաս կրնւորա ին Հեթանոսներուն էրթալու, է 7 \ՀևրգԷոս Գ\օոոսշ , Լ 
\յդիմաս մոդլլ I 14 Պ°^՚»«» կը քս*Ր"դքք Անտիոքի մէքՀ թէ ($իսոէ–սն Է աշխարհի Փրկ/՚շՐ < 
42 Հե թ անոսներչլ կր Հաւատւսն , 45 Բ ա 1Տ ՀրԷ ա 1Ք Հր < > ա ^ |ս " 1 – ա ^^՛ ^– Տ՚քք^՚Ա՚՚՚-ԹՒ 
կ՛ընեն ։ 46 Ա""/՛ վՐ"Ս Պ°1Ր ս և– Ւառնաբաս ՝>"ձ թ ա՚եոսնԼ րուն կը գառնան է 48 Քրք՛"֊ 
աոնէական Հաււսւորր կ՚ընգուՆին անոնռ՝ որ յա։ իաԼնակսւն կենաց սակսանու-աՕ– Էրս է 

1 |>է \Հնտիոբի մէ^ եղաձ եկեդեչյիէ՚ն քանի մլլ 
մարգարեներ ու վարդապետներ սայրն ) \\աո^^ 
՛նար ւսս յ ու. Հ մաւ-Ո՚ն՝ որ ՚^կելգէր ե րսուէր , և. 



«ՒԼՈՒ1» &<հ 341 

՚) ուկհոս \\րւրեՆաոե , ու \\՝աեաւՄ1տ ճ ^երոմգէս 

2 չորրորգաաեարս սսսգակիոր , 1ւ \\օոոս ։ \քՐրոո 

ասոկք ԷՀէրոքը աքսշսաօնրԱ մէԳԿւ է/ա՝ 1ւ հ^ոմ՝ կր 

աաՀէե՚ս , ^Հոգի՛ս \)ուրբ րսաւ . Հ\աաեոԷռ 1էԱհ^ի 

\\աոյԱաբասր սւ \\օոոսր աս գործվե՛ս Համար յ 

3 ոոա՚Ա ես կւսԱչեր եմ՝ աաո՚կր ։ \*յԱ աաեՆր &ոմ* 

պահելով 1ւ ադօրՒբ րԱելոմ , ձեռր գրէէԱ աԱոԱգ 

վրա/՝ ու խրկեցի՚ն : 

4 \*Առկք ալ \)ուրբ Հ^ոգեԷ՚ե էսրկա ած՝՝ \\ելէւկիա 

5 ր\աԱ , /ւ*. սակ է ՚Աս/ւ ու/ \\ր սլլաս գառրԱ : |յյլ \\ա^ 

գամ/աա Հաս՚սելոմ՝՝ Հ^րէհգ մ ոոոմարսհհէերուե 

մԷ9 \\ստուԾ՜ոյ էսօսթր կր ռարոոէրԱ յ #»ճ. Հյոմ^ 

Հաս՚սէսս ալ ք յք՚շ սաասաւոր ուԱէ/ւե ։ \շւ ււրոր֊ 

աելոմ աԱ բոլոր կոոիԱ մրԱ + 1ւ ^Հափոս յ ^*1 գսաւԱ 

սուտ մարգարէ Հ^րէայ սոգ մր յ որ ա՛Ա սւԱուԱր 

/ իարեյեսու էր ♦ քԽք է՚ԿթՐ փոխսւԱորգ բգեշրյ/ա 

ՀեաՈԱ էր , "յ. ^ը*»–^ \\1.ր1լիոԱ ^\օՈՈԱ ) խեւԱ/ոի 

մարգ սր ♦ ասրկաւ \\առԱաբասր 1ւ \)ոոոսր Հրա^ 
8 ւփբեԼՈւէ ուզես \^սաու&ոյ խօսքր լսել ։ \\ակախ 
սւԱոԱս գէմ՝ կեռաւ \^ոիմաս մհգր ) Լ^րաԱռր ս/տս^ 
սլէս կր բՒարգսսաուր սաոր սաուԱր ) ) որ կ՝ ու^ 
ղէր փոխաԱորգ բգեշքսր Հաւաաթէ՚Ա դարձրնել ։ 
9 \ ճ ՝այւյ \\օղոս ճ ( որ Օ\օգոս ալ լ՚ը**–^ ) ) Հ^ոգւոմ \\րր^ 

10 Բ Ոէ 1 լեգուաձ՝ աչ.բերր սհւոր մրայ տԱկեգ , \\ւ 
րսաւ» \\մ ամէ^Ա խաբեբա ։ութ իւ1ւոմ էլ աւ/Է՚ն քսո^ 
րասսակու/ժրւԱոմ ւեոաած \\աաաԱաւի որգ հ՝ 
րՒշԱամր բոլոր արգարուքժեաԱ , արար չգագա^, 

11 ր\*ս ՏԷր ո 9ը շհ տա կ ՜ճամբաԱերր ձռելէ՚Ա ։ \շւ 
Հոմա ՀՀէրոշԸ Հեռ որ աՀա ոու մրագ է ♦ ու կուր 
արար րլլաս՝ աւոԼ՚Ա մր արԼւր չտեսեելոմ ։ \^լ 
ոսկու՛ս սաոր մրայ մէգ ու էսաւար մր րՏաւ ♦ ու 

12 սլտրաելոմ առաՉ՚Աորգ կր մհւառէր ։ \Հս աաե՚Ար 
փոլսաԱորգ բգեշրյր աս Լասձ բասերր որ տեսաւ 
Հաւաաաո , մեԾաաէս ոարմաԱալոմ ԷՀէրոԳը մար^ 
գաաետուէժեաԱր մրաւ ։ 



342 «ւ՝որ՝օ՝՝ք*. «քաւաա* 

13 1/«– Հ1 \օղոս ու իր րնկերներր ^\ափոսէ% ելաս , 
ու եկա՛ն ՀՀամփիւլԷւայի <*\երգէ՚ն . բայց Լ\ովՀան^. 
՚նէս աԱոԱռմկ զատուելով՝ \յրուսաղէմ դարձաւ : 

14 \Հնոնք Ա՛լ Պերդէէխ Գ" 1 ^/՛^՝ ոլ – եկա՛ն *1\իսիդիայի 
\*Նտիոքր յ 1ւ շաբաթ՜ օրր ժողովարա՚նր մտեե^, 

15 ւով՝ ՚նսաան ։ \)ւ օրէքնքր 1ւ մարդարէխերր կար֊, 
ղաոու եժ՚ն ետ1ւ ժողովրդասլետներր $"»Հգ խրկե^ 
ղխն իրե՛նց ու րսխն ♦ \\*՝արդիկ եղբայրներ՝ իժէ որ 
դուք ժողովուրդխն ^««էյք– յորդորական խօսր 

16 մր ունիք | խօսեցէք ։ \Հն ատե՚նր Հկօղոս ոտքի 
վոայ կայնելով , ձեռքր շարժեց ու րսաւ . ք) ՚վ 
\»սրայէլառի մարդիկ՝ Լւ դուք՝ որ \* ք ստու&մկ կր 

17 վախն աք , մտիկ րոկք ։ \՝ս ժողովուրդիս \՝,ս֊ 
տա աձ ր մեր Հայրերր րնտրեց , ու ժողովուրդր 
բարձրացա ւյ Եգիպտոսի երկրին մէ^ սրս՚նղ րիւ֊ 
տա ի1 Լա՛ն ատԼ՚նր , 1ւ բարձր բազուկով զանոնր 

18 աեեէ Հանեդ : ք)*֊ քառսուն տարուան ժամա^ 
Կսսկի Հափ անապատի՛ն մէ^ կերակրեց զանոնր : 

19 լ^ ՝\Հասանու երկրին մէ^ եօթր ազգ կորեանե^ 
ւով . անոնզ երկիրր իրե՛նց տուաւ որ ժառանգեն ։ 

20 1^ անկէ ետև. չորս Հարիւր յիսուն տարիի չափ 
ոատաւորներ տուաւ անո՛նց միՆչէւ \\ամուէլ 

21 մարգարէ՚ն ։ \\ւ ետքր թ աղատ որ ուզեցի՛ն . Լւ 
\^ստուած՜ \\իսի որդխն \\աւուղյչ տուաւ անոնց 
իե՚նիամթնի ցեդէ՚ն Սարդ մր , քառսուն տարի : 

22 \)ւ երբոր ղանիկայ փոխեց , ՚)*աւիթր Հանեց 
իրե՚նդ քժագաւոր , որուն Համար վկայուքժիւն 
տա/ով՝ րսաւ . Լ^եսսԷի որդի՛ն ՚\*աւիիժր գտայ 
իմ սրտիս Համեմատ մարդ > որ իմ բ ո է ո ր կամբս 

23 պիտի կատարէ : \՝,սոր սերունդէքն \\ստուա& քյ» 
խոստմունքի՛ն պէս ^սր այ էլի՛ն՝ Փրկ/՚չ \Տի սո,լս Ա 

24 Հա՚նեզ ♦ 1^#– դեռ ա՛նի կա յ |>յ ղաՀշ»օ՝1շ չսկսաձ՝ Լ\ով^ 
Հան՚նԷս առաջուց Հ^սրայէլի բպ"ր ժողովուրդ ին 

25 աաաշխարուքժեան մկրտուքժիւնր քարոզեց . \\ւ 
երբոր (ձովՀա՚ն՚նէս իր րնթ՜ացքր կր կատարէր , 



<1՝ԼՈԻ1" <Ի<)՝ 343 

րսաւ ♦ \\ յ եր (/ար&էռ թ՜է եւ/՝» ես ^Հ^**^**սշ չեմ՝. 
•Հապա ււ/1ւհեււււ ւսկա րս ետաւէս սու. գաք , որ ես 
արժանի չես անոր ոտռերուս եօշքւսներր ռաեե^ 

26 լու. տ \\՝ 1ս ՐդՒ^1 եղբայրներ՝ \* ք բրաՀամի տոՀսՂւն 
որգիօր յ ու. ասնոնր որ ձեր ա/էշը ասա ու ահ աս ահս 
ե՛ն , սյս փրևոլքքՒեան իաօսբր ձեռք։ իւրկա Լւրւււ ։ 

27 ^Հանոէ \քրոա.սաաաէա/՝ բնակողներր ե. անոնս իշ֊ 
իաան՚ներր ոչ ասնիեաք ՜ճասչցան , ոչ ասա սւսրգա^ 
րէ^ներուն ձայներր ) որ ասա/է՛ն շաբաթ օրերր եր 
եարգագոա^իս . Հապա *ը*Լոկք եատարեգրն «^4ը 

28 գատապարտեաոա/ . |/«– մաՀուաս պատ՜ճառ ա/րն 
աւ չգտահ՝ ^\իայատոսէն իանգրեգրն որ անիեայ 

29 սպսհւնոա ի : (|*ւ երբոր անոր Համար բոլոր գր֊– 
րուաօ՜ բաներ ր եատարեգրն է ւիարոԼն գար իյե^ 

30 որնեւոմ՝ գերեռմանի մԷ9 գրեն ♦ \\աագ \*,ս֊ 
աա ած անրսաւ յարա ո մեո-եասերկն ♦ որ ի՚նբր 

31 շատ օրեր երեւգասա. ասնոնգ է \\ր որ Հետր *\*աւր^ 
էԼաւԼ՚ն \^րոա–սաոէաա եւեր Էրն . որոնբ Հիմա անոր 

32 մեաներն ե՛ն Ժոգոմուրգ1էն աո–91ւր : \\՝1/նք աւ 
ձեայէ եր ր արոոե՚կր ասն աոստմունբր՝ որ Հայրեր 

33 րուն եոած Էր . \\ր ասնիեաք \* ք ստուաօ~ եատարեգ 
աէեգր որ անոնգ ոաւ աաաներն ենք Լչիսուսր ւա^, 
րու ոանեւոմ , էէնչաէս որ երսրորգ սաոսոսրն մէԳս 
ասա գրոաւաՀք է . *\\ոաձե իաա \\րգիս ես ♦ ես այսօր 

34 –բհաւ Ծնաա ։ \հլ որ այանիեաւ ա/եաա^եւներէն յարա ո է 
ու. մէ ասրն այ ապաեսւնու ե1 հւ*1ւ պիտի չտեսնէ , 
ասանս գ րսէ ա՜է յ ՚^էեոքա պիտի աոաս ՚\\ասա^ի^ 

35 Թրև Հասա^ասաոասրիաա 1 ՝ սա րո խ»«գՏէ*ա.՝նփ%1*«շ ։ \\ա աաաոի 
ոա^րիշ աէ*ղՏո**ֆ մր ա1Էտ այ գ րսէ . ^\Հու \\ոա֊րբիգ ա^ 

36 պաեոհատ ա իւ՚ն աոեւանեա պիտի չտաս : ՀՀնչոա. որ 
՚\\աւի/ժ իր գար ո այծ ա1է\ \^ ք ստու.հոա եաաաագր Ծւս^ 
աա^աաելոմ՝՝ ա1եաա.աա. է ու. իր ՀաարերուՆ յթոա/ը գրոաւե^ 

37 ՚յ աւ – ) «- ապսմւանուա իւ՚՜ն տեսաւ. : \\աագ ասս որ 
\* ք սսաոա.ասԾ՝ յարա ո է ապաէյւաւնա ա իւ 1ա չտեսաւ. I 

38 \\ա^րեւան աաաասնի րալաա ձեաաէՒ մարդիկ եգթւսարներ . 



344 <|՝ՈՐ՝օ՝՝ք«. 0«4>&ԵԼՈՏ 

որ ւսսոր միֆույովը ձեզի մեդաո թոոութ իլ՚ն կր 

39 վլարողուի . |^#. ահ ասԴխ բահեր Է՛Ն՝ որ \)՝ովսէսիհ 
օրէ՚էյբովր չկրչյսցւ արդարանալ , ասով՝ ամԼխ ով 

40 որ Հաւատայ , կ ՝ արդարս/հայ : \Հրդ՝ ոգուշաոէռ 
որ ՀԸլլայ քո՜ է ձեր վոայ գաւ աս որ մար գար է՛հ ե^, 

41 բու՛հ ւ/է^ րսուաձ է ♦ *՜Հ է աւեռէօ արՀամարՀոո^ 
՛հեր՝ 1ւ զարմասէօ ք ու. ոչհչառէօ , քահչու որ գորհ՝ 
մր պիտի րեեէՐ ձեր օրերուն մէք , ա՚նա՚նկ գորհ՜ 
մր՝ որ եթէ մէկր ձեզի պատմէ , պիտի չՀաւա^, 
տար : 

42 Ո*– երբոր անկէ դուրս ելան 1 կ՚ադաչէի՚հ որ 
Հետէւեալ շաբաթ՝ ալ ՛Խոյն իւօսբերր ի բե՛հդ իւօ^, 

4օ սուի : լ^/. ժոդովուրդր երբոր արձակեսաւ յ 

*Հրէաներէհ ու ՚1արա Հալ ւաս բարեպաշտ՚հեբէ՚հ 

շատերր Օ\օոոսքքե ու. \\ս/ո՚նաբ ասի՛ն ետ1ւ1քհ կ՝եր^. 

թայիՆ . որո՛նր կր իւօսԼի՚ն անո՛նս Հետ , ու կր 

յորղ որԼ/ւն ոանո՚նբ յ որ միշտ \Հստուհոյ շնորՀ^. 

44 ՚Բրո ոԷհԸ Հաստատ կե՛նան ։ \ք՚– Հետէւեալ շա^, 
բաթ օրր գրեթէ բո/որ րաոարր ժոովուեոաւ 

45 ՜էստուհ՜ու իւօսբր լսելու ։ է ^֊սկ յԼ^րԷաներր երբ^, 
որ տեսան աս բառմութիւ՚նր յ սաաահձով ւե^ 
ոուեսահ ( ու <$\օոոսի սոուս ահ՚ներուԵ դէմ կր 
իւօսէիս Հակաս ւսկելով ու ՀայՀոյութիւ՚ն րնե^, 

46 /ով * \^ե ատե՛ն ր Օ\օոոս 1ւ \\աոհտաբաս Համար^ 
ձակեէյւսն ու րսի՚ն ♦ *1\Էտբ էր որ աո–ա$ ձևս ի 
իւօսուի էստուհու իւօսբր յ բայս որովՀետէւ դուռ 
անիկայ կր մերժէռ ^ ու թնռոէքնքնիդ յաւիտե^ 
՚նասւսն կեհադ արժանի $էյ> սեպեր յ աՀա մսՂւր 

47 Հեթանոսներու՚ն կր դաոյհահբ ։ ^Հնչու որ ՏէրՐ 
ասանկ պատուիրահ է մեդէ ♦ ^\Հեո Հեթանոս^, 
սեր ուս /ոյս դրի յ որ դու՚ն փրկութեան պատ^, 

48 ՜ճառ րլլաս սՂւնչ1ւ երկրի հայրերր : |^« լսելով 
Հեթանոսսերր՝ ս ուրաիւսւսայյԽ , ու \Հստուհոյ 
իւօսբր կր վսսո սս ոբԼէէն . 1ւ որո՛նր որ յաւիտե^, 
՛հակա՛ն կե՚հաո սաՀմանուահ Էթւ , Հաւատադթհ : 



<1՝ԼՈԻ1՝՛ յ՝Գ 345 

49 Ո՛– §էր ո 9էԼ Ի՚ օս ՔՐ Բ Ո Լ Ո Ր գաւառր կր տարա^ 
50 ե՜ուէր : \ >%ս ՍՅ Հր էստերը դրգռեցի՚ն բարեպաշտ 

1ւ ավնիւ կնիկ՛ները ու. քագաքի՚ն մեծերը , և. 

*1\օոոսքւն ու. \\աոհւաբասի՚ն փըայ Հարս&անվլ Հա^ 

՚նեւոմ՝ ոանո՚նք իրե՛նց սաՀմամներԼխ դուրս ըրին : 
51 \Հկոկռ աւ իրե՚նռ ոտքերուն ւիոշէա սհւոնւյ գէս՛՝ 
52 թօթվելով՝ իկոնի ոե եկա՛ն : \\ւ. աշակերտ՛ները 

ուրախուիմեամբ և. Հ^ոգւով \)րբով կր լեցուկի՛ն : 



1 Գ\օզոս և. (Հաոնարաս Հաքա&ուելով^ կը փախչեն իկոնիոնէն է 7 Լք"– սս ՚Ր"1յԻ «^^ Գ\օղոս 
կր բժշկէ ՛ի ձնէ կառ մի , և. աս պատճառով անոնք ասւոու ահներ ր/լաք կշ կարտոլին I 
19 Պ°7"" հՐ յՀ ա րկ ո & ոլ ֊Է ՚ 21 1ճ\"՚նք զանազան եկեղեցիներ կր պարաին , Հաստատեի 
ւրվ աշակերտները Հաւատքի և. Համրերութեան ս%շ\ . 26 ետքը \^նտիոք գառնալովՀ կշ 
պատմեն եոբաւրներու^Ա որւափ բան որ Ա«աա .աձ Րրեր հր իրենց է 

\ \\ւ. եոաւ որ \»կոնիոնի մէշ անոնբ մէկտեո 
Հ^րԷաներուն ժոոոմարանր մտան ^ էւ աւնսլէս 
իւօսեոսա որ իւիստ շատ Հ^րէաներ 1ւ Հլուներ 

2 Հաւատաոին ։ \\աւռ չՀաւատառոո Հ^րէանեբր 
գրգեոին ու. չսյրու/ժեան գրգո-եռրն Հե1ժաՆոս^ 

Օ ՚ներուն սիրտր եոբաւրներուն գէս։ 1^*՛^ անոնբ 
շատ ժամա՛նակ Հ**% կե՛նա. ոմ՝ Համարձակ կր ոա^ 
րոռէրն §էրոշմոմ ) որ իր շնորՀաո իւօսքբն կր 
մկամր , և. ՛նշան՛ներ ու. Հրաշ^քներ Րնեւ կու տար 

4 անոնս ձեռրոսր ։ \^ւ֊ ոաոաքրն բաոսու ի) եսւնր 
մէշ երկպսյ/ւ ակոէ քժրւ՚ն մր եոաւ. ♦ ոմանք ձ^րէա^, 
ներուն կոոմկն ես աս , ոմւսնբ աւ առար եայնե^ 

5 րուն : ք|*– երբոր ՀեիՒա՚նոս՚ներր 1ւ ձ^րէա՚ներր 
իրե՚նո իշէսաս՚ներոսը վջա1ր ւարձակեոան՝՝ ո անոնբ 

՚նաիտատեւու ու. ոարկոԾեւու յ իրե՛ն ռ իմա՚նաւոմ 
^ 1էեաւոնաու ոո ոաոսւրներր ւիաիւաս \ րւստրսւ 
ու. ՚\\երբէ , 1ւ. շրԳակայ տեոուանռր , ու. Հո՛ն աւե^, 
տարանր կր ոարոռէրն : 

7 1^*֊ 1 էս֊ստրաւի մէ9 մարգ մր ՛նստեր էր ոլորեի 
բոսը տկար յ իր մօրր որոմաւնէ^ն կաս $-՝՝*****$• , որ 

8 բնաւ ոաւահ^ չէր : \^սիկայ ^\օգոսի՝Ն իյօսբերր 
մտիկ կ՚րնէր ♦ անիկաւ աւ ՚նաւեոաւ. անոր՝ 1ւ տես^. 



346 «հՈՐՆ^քէ ԱՈ֊Ա՝Ռ1Վք18 

9 ՛սելով քռէ բժշկուելու Հաւատբ ունի ) \\արձր 
ձայնով սր րսաւ . \քքր ր ոտբերուդ վոաւ շիտակ 

10 ՚Ր՚ք/եէ » ան ալ ոաթկելով կր ոալէր ։ \շւ ժոոո^, 
վուրդներր երբոր ^Հօոոսրն րոաԾր տեսա՛ն՝ ձալ^ 
՛ներեի՛ն է1երորնեւու/ \ րկայոնար1^ն րսին . V*"*–՛ 
տուաԾներր սւսրդոռ ՚ն սան ո ւիժ ի ւն ով մե ոի ի9եր 

11 ե՛ն ։ \\ւ \\աունաբասթն ՚Հ^իոս կր կան չէի՛ն ) էլ 
^Հօոոսէէն Հ^երմէս , թնչու որ անիկա» էր գլքսա^ 

12 սոր իւօսոոը ։ Հ^սկ ռաոառրն առշււր եոահ ՚\֊իո^ 
սին օուրսր ռոկեր 1ւ պսասներ բերելու/ դրռ^, 
սեր ուս աո֊շե-ր ^ բաւրՐա ա եա՛նր Հետ մէկտեո 

13 կ՝ ո1 ֊դհր ո ր ՈՈ Հ րեէ ։ \ ճ ^ ս, 1° (^ԱուեԽռաս ու ^\օոոս 
աո ա ռեալներ ր երբոր լսեռրն յ իրեսս Հանդերձ՛ներ, 
րր պաաոելոս դուրս ռալժկեռին բաոսու ի) եա՛նր 

14 մգ9 ♦ կ ՝ աո աո ակ Լի՛՛ն ) \\ւ 1լ րսէէւն . Ա՝արդիկ՝ ին^ 
չու Հասար ատ բաներր կրնէռ . ւ/ենր ալ ձեոր 
սլԼս կիրօեր ունեռոո մարդիկ եզր ^ ու կր ռա^, 
րոռե՚նռ ձեւլքւ որ ատ փուճ բաեերԼ՚ն կե՛նդանի 
\^ստուօ՜ոյն դառնար ^ որ րնբր ստեո&եռ երկի՛նդ 
օր ու երկիրր 1ւ ժովը , ու բոլոր անո՛նս մէ^ի 

1 5 եոա&՚ներր ։ \\ր ա՛ն ո ահ դարերուն ս™7շ Թ ոո 
տուաւ աւէԼ՚ն առգերու՚ն իրե՛նռ ՜ճասբաներր եր^, 

1 6 /Յ՜ալ ու : |^ յսու աւ/1/նայնիւ իՆոոքոյօր առա՛ն ո 
վկա յա քէ) եան չքՅ՜ոոուս , բարերարուեժիւնով եր^ 
կինոԼ՚ն ձեոր անձրէւ՚ներ՝ ու պտղաբեր եղանակդ 
՚ներ տալով յ կերակուրներով 1ւ ուրաաուլօ իւնով 

1 7 ձեր սիրտերր լեռրնելով : \\ւ աս բաներր րսե^ 
/ով՝ Հապ Էլ կբռան ժոոովուրդներր դադրեոր^, 
՚նել յ որ իրե՛նռ պոՀ չընե՛ն : 

18 \\ակայն \\՚նտիոթէ՚ն ու Հ^կոնիոն1քն ձ^րէաներ 
Հասան , ու ժոոոսուրդներր Հասողեորն ) 1ւ ^\օ^, 
ոոսր ոարկոհ եւյրն , ու ոաոաբէս դուրս օաշե^ 

19 //ի"՝ կարժելով թէ ւ/եռաձ Է : \\այւյ աշա^. 
կեր տներ ր երբոր անոր բոլորտիօր սլատեւյրն յ 
ելաւ ռաոաբր մտաւ ♦ ու Հետէւեալ օրր \\առ^. 



«ւ՝ւյււ՝ւ» յ՝Ն՝ 347 

20 ՚նարւաւի՚հ Հետ մէկտեո ՚\\երբէ ելաւ. ։ \շւ. անոնո 
ան ոաոաբԱն մէշ աւ֊ետարանր ռարոոեւոս > ու. 
շատերր աշակերտ րնելով՝ Հ իւստրա ու. \*կոնիոն 

21 Լս \*նտիոք դարձան , \* չակերտս երուն սիրտերր 
Հաստատելու/ ^ I* ւորոորեւոս որ Հաստատ ւ/նան 
Հաւատոի մէԳ * ե. ՀշՎր , Թէ շատ ՚նեղութ իւհտ^ 
՛հերու/ աէւոթ է մեո/ւ \՝ թ ստու&ոյ իժագաւորու^֊֊ 

22 Թհմեր մտնել ։ \\ւ երբոր ւսնոնւյ ամէ՚ն մԼ կ 
ԼկԼոԼոիի՚ն երէռներ ձեոնադրեո/էն , ձոմաաա^ 
Հութեամբ աղօքմբ ընելով՝՝ զանոնք յանձ՚Նեցի՚ն 

23 $Էր ո 9ը որուն Հաւատաոեր Էի՛ն ։ \շւ. ^\իսի^ 
ււ ի այ ի մէքէ՚ն պտրտելով եկան 0\ասւրիւլիա ։ 

24 ^ՀերգԷի մէք ալ ՏհՀ՞Հյւ Ւ՚ օս ՔՐ ի՚օսելկն ետև. 

25 \\տա//ւա հ^ան ։ \Հնկէ ալ ՚նաւոմ \*նտիոբ գա^. 
որն յ ա սհիո որ \^ստուօ՜ու շնորՀորն ւանձ^, 
ԱուաԾ էրն ան գորԾրն Հասար՝ որ կատարեռրն ։ 

20 \\ւ֊ երբոր եկան յ եկեոեորն մէկտեո ժոոմելոմ՝ 
սլատմեորն րսՀ որ ^ստուաօ՜ րոեր էր իրենո 
Հետ , ե. որ Հե/ժանոսներուՏն Հաւատոի գուռ 

27 բառեր էր ։ ()ճ. Հ**1 շատ ժ ասան ակ աշակերտ^, 
սեր այլ Հետ կեռան ։ 

՚)՝լ– յփ 

1 Ս՝^^՜ Հակառակու-թիւն կը ձ՜ագի թըիաաութեան վրայով > 6 Ա""/» Համար առա^ 
վլեալները խորՀոլրգ կ՛ընեն , 22 և. Նամակ դրեւով եկեոեցիներուն , իրենց վճիռը կր 
խրկեն անոնց է 36 ՚Ղօղոս և. քՀառնաբաս կը խորՀին որ մկկտեո երթ ան եկեղեցիներին 
այցելութիւն ընելու. , բայց մկֆերնին վհճ մը երագելով՝ իրարմկ կը ռաաուին է 

1 1/ճ. ւ/էկ օանիԿւերր Հ^րէաստա՚նէ՚ն իԳա&՝ եղ^ 
բայրներուն կր սորւ/եորնէ/ւն՝ որ \^թէ \\՝ովսէ~ 
սին ա֊աԼգաֆ– սա/որու ա եանր Համեմատ Հլմւփա^ 

2 տուիք ) չէ.ր կրնար ւիրկուիլ ։ \\ւստի <1\օդոս 1ւ. 
\\առ1ւաբաս անոնո գէմ շատ մր Հակառակու^, 
խ-իւն ու. վէ՚ճ րնելէն ետ որ ) վ՜ճո^եո/ւն որ ^\օոոս 
ու. \\աոյնաբաս ե. մէկ ուսն/աներն ալ անոնռմէ՝ 
\/րու.սառէս ելլեն առաքեաքներուն ու. երէռներ 

Օ րուհ աս իւնդրուս Համար ։ \*Հնոնո ալ եկեոե^, 
չյի/^ն ՜ճամբաւ դրուահ՝ <\>իւհւիկէ//ն ու. \\ամա^ 



348 «|՝ՈՐՆ՝՝Ռ 61ա*ՆԼ08 

րիալԼ՚ն անռնելով > Հեթանոս աո գարձի գալը կր 
պատւ/կրն յ 1ւ աած ո։ րաիւա ի) իւ ե եու աա/ի*1ւ 

4՛ սպոր եոբաւրներուն ։ Հ\ւ երբոր \^րուսսւոէմ 
Հասան , եկեղեռիէքն ու. աււաքեալներէքն 1ւ երէո^, 
՚ներէ՚ն րնգունուեռան , /ւ պատմեռրն ի՛նչ որ 

5 լ^*#*/ւ/»#–Ա՛^ Րրեր էր էր&՚Ս Հետ ։ ւ\>արիսեւլւոց 
աոա1ւգէն Հաւատառեալներէ՚ն ոմանք ելան՝ ու. 
կ՚րսէի՚ն թէ , <*\էտք է թլփատել ա՛նո՛նք , ու 
պատուիրել որ \\՝ովսէսի օրէ՚նքր պաՀե՚ն ։ 

6 լ^*֊ էսս աքեալներր ու երէցներր մողվուեցան 

7 Այս բասիս վրայով խորՀելու ։ \շւ շատ վի՜ճա^ 
բսհւութիւն րլլալէ՚ն ետև.՝՝ ^\ետրոս ոտքի վրպյ 
ելաւ , ու րսաւ ա՚նոնւյ ♦ \)՝արդիկ եղբայրներ՝ 
դուր գիտէք որ առՊի օրերէն \* ք ստուաԾ *^** 
րնտրեց մեր մԷՀԷ՚ն , որ իմ բերնովս Հեթա^ 
՚էւոս՚ներր աւետարանի իւօսքր լսե՛ն՝ ու Հաւա^. 

8 տան : \^ճ. սրտագէտ \ Պ ք ստուա&ր վկայեց ա^, 
՚նո՚նո յ Հ^ոգի՚ն \)ուրբր տալով անոնս՝ ինչպէս որ 

9 մեոբ այ ։ \^ւ մէկ իւտրութիւն մր չըրաւ մեր 

ու անոնս մէԳը յ Հաւատքով անոնց սիրտերր 

10 մաքրելով ։ \\ւստի Հիմա ի՛նչու \ Պ ^ստուա& կր 

փորձէք ) սւշակերտներուն պարա՚նոոի՚ն վրայ 

անանկ լու& մր գնելով ) որ անիկա յ ոչ մեր Հայ^, 

11 րերր՝ ոչ ալ մե՛նք կրցանք վերցրնել ։ \՝այց կր 

ՀաւատսՒնք որ $Էր Լ^իսուսի շեորՀքովը կր 

փրկութւք սՂ/նր յ ի՛նչսլէս որ անո՛նք ալ ։ 

12 |^#. բոլոր մոոովուրոր լուռ կեոաւ ^ ու մտիկ 

կ՝րնէր \\աոհւաբասրն ու ^\օոոսին յ որոնք կր 

պատմէթն ֆէ \* ք ստուա& որ չափ ՛նշաններ ու 

Հրաշիթներ րբեր էր Հեթա՛ն ոմն երա՛ն մէ^ իրե՛նց 

13 ձեռքովը ։ \շւ անո՛նք խօսքերնի՚ն կտրելէքն 

ետ1ւ \\ակոբոս պատասիւան տուաւ ու րսաւ ♦ 

14 \)՝արգիկ եղբայր՛ներ՝ ինձի մտիկ րրէք ♦ Հ՚մա^, 

ւո՚ն պատմեց , թէ \* թ ստուաե՜ ի՛նչպէս առաֆ "Հ)֊֊ 

ռելութիւԵ րրաւ , որ Հեթա՛նոս՛ներ է՛ն մոզո^. 



«ՒԼՈԻ1» ՃՒե 349 

4 5 ւՏու րո աոսնէ իր անուանր Հասար ։ \^ւ աս բա^, 
նիս մարգարէիս իտօսոերն աւ կր միաբանրն . 

16 ինչաէս որ դրուաձ Է . |՝*/ճ^ ետև. պիէոի դառ^ 
՛նամ՝ , ու. *\*֊աւիթրն ինկա& իւորանր նորէն պհ֊ 
աի շինեմ՝) 1ւ սհւոր կործ անու աձ գֆ^աակ-լշ նորէն 

1 7 պիտի շքքնեմ՝ ^ 1ւ Լան գնես անիկա ւ , ք )/» լքնա ո ահ 
մարդիկր Հգէրր ւրնտււեն , 1ւ րոտ որ Հեթանոսներր՝ 
որոնդ մըաւ իս անունս կոչուաօ^ է , կ՝րսէ ՀՀԼրր՝ 

18 որ աս ամէն բաներ ր կ րնէ ։ ԼՀայտնի է ԷՀէրոԳը 
իր բուոր դորՆոերր աշէսարՀիս սկիոբկն Հեսաէ ։ 

19 \* Ք սո Ր Հասար ես ւարսար սր դատես նեդութիւն 
չտա/ անոնդ՝ որ Հեթանոսներին \^ստու&ոյ կր 

20 դառնան . Հ^աւսա թուոլժ՜ սր դրեւ անոնս՝ որ ետ 
կենան կռոս պո&ութիւններգն , 1ւ աոռնկութե^ 

21 նէ , ու իէեդդուահէ , 1ւ արիւնէ ։ ^Հնչու որ 
\\՝ոմսէս Հին դարերէն ՝ի կեր ամէն ուսոարի 
սաէշ օրնբր ոարոռոոներ ունի յ Լւ ժոոոսարան^, 
ներու մէշ ամէն շաբաթ օր եր կարո, աո ա ի ։ 

22 V*" ատենր աո սլրեատնԼրուն ու երէոներուն՝ 
բուոր եկեոեռիրէէ Հետ մկկտեդ ադէկ երե ուա՝՝ որ 
իրենռմկ մարդիկ րնտրեւոմ \Հնտիոբ իտրկԼ՚ն ^\օ^ 
դոսին ու \\աո*՜եաբաս11ն Հետ , \\արսաբա մւս^ 
կանուանեալ \\ուդան 1ւ Հ՛ ի ուսն՝ **հ»1+ գւքսաւոր 

23 մարդիկ \ՀԿ եդբայրներուն մէ^ . \)ւ անոնս ձեռ^ 
ռոմը ֆո—ղյւ Տշ իյրկեոին աւսաէս գրուաձ : 

^ուաքեաւներ ու երէսներ ււ եդբաւրներ՝ \^*֊> 
աիոքի ու \)իւրիայի Լ կիքիկիայի մէ^ Հեթա^ 

24 նոսներէն եդաձ եոթաւրներուդ սողուն ։ \\րոմ^ 
Հետ1ւ լսեդրնք՝ թէ ոմանք մեր մէՉէն ե/լեւոմ՝ 
ձեո իւօսբերոմ իւռոմեդուռեր են՝ 1ւ ձեր անձերր 
իւաիսոեր են յ րսեւոմ թէ ղհ 4 ^^ հ թրիատուիւ ու 
օրցնռր աաՀեւ , որ անոնս մենր ********^** չաատուի^ 

25 րեսինո . \\՝եոի՝ միաբան ութ եամբ ժոդմուահնե^ 
րուս աոէկ երեոաւ յ որ մարգիկ րնտրեւոմ ձեոի 
իյրկենք մեր սիրեք րներուն \\աււն աբասին ու ^\օ^ 



350 <1՝ՈՐՆ՝՝ք<. 1՝,11՝Ա՝Ռ1/1յՈ« 

26 ղոսին Հետ , \\րոնք մեր $էր Լ\իսուս ՝\\րիստոսի 
անու էւհւր Համար անձերնխն Աատնաձ մարդիկ 

27 են ։ \\։ էէէոի խրկեցինք (խուդան 1ւ (" Հիղան , որ 

28 իրե՛նք ալ բերնով նոյն բաներր ֆ\*ձ ղրուցեն ։ Հ^ն֊ 
չու որ աղխ և երևցաւ \)ուրբ կոգիի՛ս ու մեղի ալ 
ձեր վրայ ւա Լւի բեու չդնել ) աս Հարկավոր բանե֊ 

29 րէս ՝ե ղաա , \)ր ետ կե՛նար կուռքերու ղոՀուա֊ 
&Է յ 1ւ արիւնէ , ու. խեղղուա&է , 1ւ պոունկու֊ 
իԳենէ . որ աս բաներէն խնքղ^նքնիգ պաՀելող 
աղէկ պիտի րնէք ։ 1\՚ղՀ եդիք : 

30 \^նոնք ա լ ՜ճամբա ւ ղրուելով՝ \նտիոք դացին , 
1ւ ժողովուրդր մէկտեղ ժողվելով՝ թուղքժր 

31 տուին ։ Հ)ւ երբոր կա բղացի՛ն ) ուրախացան ան 

32 մխիիժարութեանր վրայ ։ իսկ (Հուդա ու քյք»~ 
ղա՝ որ իրե՛նք ալ մարդարէ էի՛ն ք շատ խօսքերով 
մխիթ արեցին եղրայրներր ու Հաստատեցին ։ 

33 1>*– ատե՛ն մի Հ»1 կենալէն ետ1ւ եղբայրներ էն 
խաղաղուիժեամբ ճամբայ դրուեցան առաքեալ֊ 

34 ներուն քէա*յԱ՝աը֊ ։ \Հայց ^փղային աղէկ երևցաւ 

35 Հոն մնալ ։ Ա\օղոս ու \\աոնաբաս ալ \նտիոքի 
մէք կր կենային , 1ւ ուրիշ շատերու Հետ $էրոֆը 
խօսքր կր սորվեց րնէին ու կր քարողէին : 

36 1^ քանի մր օրերէ ետէւ *1\օղոս րսաւ \\առ֊ 
նաբասին ♦ ՛դաոնանք ու այցելութիւն րնենք 
եղրայրներուն՝ ամէն մէկ քաղաքներր , ուր որ 
ԷՀէրոքը խօսքր քարոզեցինք , Լ– գ^ս1\%փ լժէ ինչ֊ 

37 պէս են ։ իսկ ^աոհւաբաս 1լ ուղէր որ \\ովՀան֊ 

38 նէսն ալ առնեն , որ \)՝արկոս կ ՚րսուէր . \՝պյչյ 
*\\օղոս արժան չսեպեց որ ^\ամփիւլիայի մէ^ ի~ 
րենղմէ ղատուողյլ ու իրենց Հետր դոր&ի չեկողը 

39 Հետերնին առնեն ։ \^յսպէս ^^փ անմիաբա֊ 
նութիւն մր եղաւ , մինչէւ որ իրարմէ ղատուե֊ 
ղան ♦ 1ւ \\աունաբաս առաւ \\՝արկոսր ու նաւով 

40 կիպրոս ղնաց ։ ^Հօղոսն ալ ^իղան րնտրեց ու 
ելաւ , եղբայրներ էն \^ստու&ոյ շնորՀացր յանձ֊ 



«1՝ԼՈԻ1» է) ՏՀ 351 

41 նովելով . Լ–*լ \\իւրիայի ու \\իլիկիայի մէ^ կր 
սլտրտէր ) ու եկեդեսե՚ներր կր ՀաստատԷր : 

Գ); • €Ի–ՕԼ 

I ԳՀօղոս կր թլէիասւէ §իմհթէոսր . 7 Ս՚՚՚֊ՐԲ Հոգիին Հրամանովդ քաղաքներդ կր պարտի . 
14 ՀՐգիան Հաւ-աաքի կր բերէ , 16 ^ Հ ա ՐՅ"՚~Կ "գի ունեցուլաղախրն մը կր րժշկէ , 19 
Ա«յ պ ա ա՚ճաո-ով Գ\օղոսր ու. ՚^րւշան կր ձ Լձ ա ի՚ե , և֊ բանար կր գրա ի՚ն ւ 0(յ թս/նարՆ 
գոձւերր Հրաշքով կր բաոուրն է 31 ք՚անտաաեար գւսրձէ կու. գո՛յ • 37 °– անոնք կ՝ա ֊ 
ղաա«ւ.ին , 

\ |/է Հասաւ ՚\\երբէ ու \ էս սարա ♦ էլ ա^ա Հոն 
աշակերտ սր հար Հգրսոքժէոս անու1աս ^ որ կա֊ 
ւ ատասեաւ Հ^րէայ սնկան սր ուա ակ էր յ 1ւ Հաւ֊ 

2 ՐՐ Ցդք" էր ՚ 11/ 1 \հ լԱս գ ա Հ9է ոլ Նկ ո<սա ցԻ ե դ֊ 

3 րայրներէ՚ն այ ք«*»^ք սկաւուահ՜ էր ։ ^\օոոս ուոեո 
որ ասույա յ րր Հետր եւլէ > 1ւ աո աւ թւփատեռ 
ոանրկայ աս տեոուանբր Լռած ^րէաներուն 
Հասար . րն*>ու որ ամ/Հն՚ն աւ ոեաԼիե /ժէ անոր 

& ճ ա /ՐԸ ՀՏղՒ՛ ԷՐ ։ IV՜ վ՚աղաք՚սերէ՚ե անցնելով , 
\^րուսադէս Լդած աո առ ե աքն երկն ու երէոներէս 
ասւսարա ած Հրասան՚ներր դ աւանգէ/Հն անոնս՝՝ 

5 որ սլաՀեն ։ \^կեոեռրներն աւ Հաւատբր է/էշ կր 
Հաստատա Լ/Տն , 1լ օրէ օր անոնս /ժուր կ՚աւեք֊ 
սար ։ 

|>ճ– Փուրւգրա ու 1 \^աոաաաու ոո կոոմնրր ւսար^ 
տեսան . /ւ \\ուրր Հ^ոգի/քն արդերս երս/ որ \*,**~ 

7 ♦*♦ *- ձ-՚յ քսօսքր \՝ ք սիայի ւ/Է^ չխոսի՛ն , \\՝իւսիայի 
կողմերր որ եկան , կր Գա՚նաւե՚ն գէպ ՝/> \ ճ ՝հւ֊թ՜ա֊ 
նրա եր/ժաւ . 1ւ \\րսուսր Հ^ոգ/Հն /ժոդ շտուաւ 

8 անոնս ։ \^ւ֊ \\՝եւսիաւե սա/էն ս/նոներս/՝ Հգրո֊ 

9 սագա րՊսւն ։ \^ւ Հո՝1 գիշերր ^\օոոս/ւԵ տեսիլք 
սր երււսաւ * \\՝ա1ւեդ ոնասի մարգ ժր կաւներ 
կ՝ աոաչէր սուսր ու կ՝ րսէր ♦ \\՝ակեոո1յիա ան֊ 
\0 ցհր ) և. օդն է ւ/եղի ։ \\ւ երբոր աս տեսհւքր տե֊ 
սալ յ շուտ սր ուղես/է1լբ \\՝ ակեգոնհա եւլեւ ) 
Հասկրնալա/ որ ՀգԷրր մեո կր Հրաւերէ անոնս 
աւետարան ոարոոեւու : 

II \\ւստի %ա<աոԼ §րոսագաւէքն եէսւնռլ՝ ու շիտակ 



352 հ )՝որն՝՝ռ ոո՝ա՝ռնլո« 

\\ամօթ–րակէ ոաոի՚եր ) ու Հեսաէւեաւ օրր ՚՜կէւս֊, 

12 պօլիս ♦ |^ճ. անկէ ալ Փիլիսլպէ , որ է \\՝ակեդո֊ 
*1ւիաւի ^լ մասին գլքսաւ որ վ>ւսոաբր՝ \\ոոովնիա ♦ 

13 1ւ ան ռաոաբին մէ$ սանի մր օր կեռանք * (|*. 
շաբաւժ օրր ռաոառէն դուրս ելանր գետեռեր֊ 
.քի" –Ք ո վը Ո1 ֊ր որ սովորու/ժիւն ունէին աոօքժռ 
րնելու , ու նստելով՝ ժոովուահր գնիկներուն կր 

14 Խօսէինռ : |^ււ \&իւատիր ռաոառէն Ծրրւսսա^ 
վա՜ճառ կին մր \ րգիա անուն ^ որ աստա ահ ա֊ 
վահւ ււ Լե մրն էր յ մտիկ կ րնէր ♦ որ ուս սիրտր 
Հգէրր բառաւ Օ\օոոսրն րսահէներուն ուշագրու֊. 

15 քժիւն րնեւու ։ \\ւ երբոր մկրտուեոաւ էէնռր 1ւ 
հր տունր , աոաչեռ ու րսաւ * \&է որ որս էգէրո–֊, 
9ը Հաւա տա ռեալը կր սեաէռ , իս տունս մտէռ 
րեակեռէռ ♦ ււ ստիպելով տարաւ մհո ։ 

16 ք1«– եոաւ որ երբ մենբ աղօիժռի զեր/ժաւոնթ , 
աոաիւթն մր պատա^եռաւ մեռի յ որ կարռուկ 
ոգի ունէր յ որ գուշակուիժիւն րնելով՝ իր տէրե^ 

17 բուն շաւո վաստակ կր բեր էր : \^սիկայ ^\օոոսին 
1ւ մեր ետև է՛ս իյնալով կր պոռար՝ ու կ՛՛ րսէր ♦ \ Պ ք ս 
մարռիկր \\արձրեալ \^ստու$Ւոյ ձառ-աներն ե՛ն ^ 

18 որ մեոէ տրկութ եան ՜ճամբան կր ռարոոէա ։ \հլ 
աս բւսՆր շատ օրեր կ՝ րնէր . իսկ ^\օոոս վշտա֊, 
նալով՝ դարձաւ ու րսաւ ան ոգիրս . Լ\իսուս 
\\Հրիսսաոսի անունովը Հրաման կ՝ րնեմոեղի , ելի՛ր 

19 ատկէ * 1ւնուն ժամուն ելաւ ։ \քրբոր տես ա՜ե աս որ 
տէրերր՝ որ իրենո վաստակրն ւոար կտրեռաւ յ 
Օ\օոոսր ու Հ՛ իոան բոՅնեոին՝ ու Հրապարակր 

20 վշաշեոին իշէսասներուն աո^րն : \;ւ տարին ղա^ 
նոնր ոօրագլուի/ներուն ռոմը՝ ու րսին ♦ \^ս մար֊, 
դիսներր մեր ոաոաոր իրար կ ՝ անռրնեն ♦ իրենք 

21 *Հրէայ ե՛ն ) \^ւ անանկ սով որ ու թ ՝ իւ՚ններ կր սա֊, 
րոպե՛ն հ որ արժան չէ մեռի րնգունիլ \ ոչ սյլ 

22 Ր 1 ՛^/ է ինչու, որ Հ^ռովմաւեոի եԿւք : 1/ 1 – բազմհւ֊, 
քժիւնր անոնս վրայ ոիոուեոաւ ♦ ոօրագլուիւներն 



«ՒԼՈԻ1» <Ի.<>. 353 

աւ բոհ.§ու1ժեամբ անոնս Հանգեր<\ներր Հանե^ 
23 *էէ*1՛ ) հ֊ Հրաման որ/էն որ ղա1»՚ն+ հ^ե&ե՚ն . լ^*. ա^. 

՚նոնղ շատ մ Է բռեր տաւէՀն ետէւ բանար գրի՛ն յ 

պատուիրեւոմ բանտապետին որ ղգուշութ եամբ 
24 ս/աՀԷ ղանոնս : \^՛ աւ ասանս Հրաման ասհե^, 

քոմ՝ ղանոնս ՚նԼրսի բանար գրաւ յ ու ոտսերնի՚ն 

կոճղի ւ1Է9 ամուրղուո : 
25 1/^ կէ ս գՒշերՒ՛ 1 ՛ ^\օղոս ու (՚ իղա աղօԹք ե՝ ր֊ 

՚նԷի՚Ն՝ 1ւ ղ\* ք ստուա& սօրՀսէրն յ ու բանտար^ 
2(5 եեահւերն աւ անոնղ մարս ղ րնէր1ւ ։ \շլ ւան^ 

ղար&աղի մէաԾ շարժ մր եղաւ ) ասանս որ բան^, 

արն ^իմերր սասանեղան յ 1ւ անսրՏապկս բուոր 

գո^ներր բաղուեղան , ու ամսնուն ղաաերր ար*, 
27 ձրեուեղան ։ |^ււ բանտաաետր երբոր արթմնի 

ղաւ ու բանտին գոՏներր բաղուահ՜ տեսաւ յ ւժու*, 

րր ոաշեղ՝ 1ւ ր1ւօղէւ1ւոր արար սաանսէր յ նար*, 
28 հ^եւոմ բւէ սապուաԾներր փա էսեր ես : Հ\այղ 

Օ\օղոս բարձր ւՀայնոմ եանշեղ ու րսաւ . ՚\\ուն 

սու սհւձիղ մնաս սր մի՛ րներ ^ ի՛նչու որ ամԼՂւրս 

29 Այլ Հոս ե՛նք ւ \^ւ անիեաւ ՜ճրագ մր ուսես ու Ներս 

մաղեղ յ էւ գողաւող ^Հօղոսրն ու Հ քտղաւի՚էտ աո,*, 
30 9"֊Ր բնկաւ . |^է անոնռ դուրս բերեւող րսաւ ♦ 

ՀՀ/Հրեր՝ թն&ի թ՚նշ սլէտռ Է Բ^^ւ ) որ փրկուիմ՝ : 
Յւ \*Հնոնո աւ րսրն . Հ^աւատա §Էր \\իսուս ^\Հրիս*, 

տոսրն յ ու արար փրկուիս դուն 1ւ ոու տունգ : 
32 1/^ $հր ո չ11 Էտօսբր խօսեղան սՒնոր | ու ան ամե*, 
33 սուն՝ որ իր տանր մկ^ 1 Է/ 1 ^ 1 ։ \ք*– աո֊աւ պ անոնռ 

գիշերուան *նուն ժամուն՝ ու անոնղ մկրռերր 

ւուաղ , 1ւ շուա մր մկրտուեղաւ է/նսր ու բուոր 
34 բրեսներր : |^*. ղանոնս իր տունր աանԼւոմ , ****, 

ՀձէՀշ աոՏեւր սեղան գրաւ ^ 1ւ բուոր տունոմը ու*, 
35 րաիւ եղաւ \^ստու&–սւ Հաւատայոմ ։ \\լ երբոր 

առտու եղաւ յ ղօրագւուիւներր իւրկեղիա սպա*, 

սաւորներր ու րսէէն . \ Պ ոձակկ ատ մւսրգիկր : 
Յօ \^անտապեսւն աւ ան աօսռերր ^\օղոսի՚ն պատ** 
23 



334 ՚հՈՐՆ՝՝^ սո^ք՚փւյա 

մեգ քմէ յ Հ\օրադլուիւներր իւրկեռհն որ արձա*, 
կուիօ * ուստր Հր սա եւէո՝ 1ւ էսաոսւոու ե1 1.ւա/ր 

37 դ ա գէվ* ։ ^՝ սյ 1° ^\օոոս րււաւ անոնո ♦ \^՝եգ 

ւաւտնապէս &ե&եւոգ որ չգատապարտուահ^ 

Հ^ռոմմաւեգի մարդիկ հ՛եր > բանար դրրն ) ու 

Հիմա գաղտուկ կր Հանեն մեռ * ատանկ չէ , 

38 Հապա Թ ոո իրհնո գան ու մեգ Հանեն ։ \շւ րս^ 
պասաւորներր գօրագւուիւներուն պատմեոին ան 
իւօսօերր » անոնո աւ երբոր լսեռրն /սէ Հ^Ո-ոմ^ 
մաւեգի են յ գաիւգան , ու եկան ոաոցրոււժեամբ 

39 եւօսեգան անոնգ Հետ ♦ |^ճ. դուրս Հանեւոգ կ՝ 1 ա^ 

40 գա+Էրն որ ան ռ աո արկն երւժան ։ \*նոնռ աւ 
բանւոգն եւլեւոգ | րդիաւրն «»#»«–1ը մտան > ու եգ^ 
բաւրներր տեսան ու միւիքմ արեգին գ անոնր յ ււ 

՚ւ՛"///՛՛՛ –՛ 

«14, • «)Վ՝ 

| Գ\օոոս սր ռւսրոոգ– ՀՀհեսաոոՆհկէհ ւ/Լ V 1 , .յ. ար ոմանց կր Հաւ-ատաՆ , ե ոսասօ կր կաւա^. 
ձեն գանիկայ ։ \() Գ\օդոս Հ\ևրիսւ կր խրկուի , ու Հոն ալկքլ քարողէ • 13 թ՝եսաղո^ 
նիկեոիներԷՆ Հաչա&ուա&՝ ^5 11^տ^Հ/* կ՚երթսւյ , ուր աեո կր քարողէ անոնո չձաեչըւսհ– 
նենգանհ \\սաա.ած ր ։ 34 <^ աա մարգհկ ՎՀրիսաաւի կր Հաւասւան է 

\^ւ \* ք մւիիպօւքաԷն ու \ Պ ք պոգոնիայէքն պտրտելու/՝ 
\()^եսագոնիկէ եկան , ուր որ Հ^րէաներր ժոգոգա^, 

2 րան մր ունէին ։ *1\օոոս այ իր սոմորու Թ Լււհւր 
ւււ Լ ււ անոնգ մէշը մւոաւ > ււ իրեբ շաբաւժ օր իւօ^ 

3 սեգաւ անոնգ Հետ գիրոերէն , \\՝ե1/նեւոմ 1ւ աո–^, 
շէւնին դնեւոմ ^ քժէ պէտո էր ՝\Հրրստոսր չար^, 
չարուրւ , ու մեո-եքներէն ւարոււժրւն աոյնեւ յ ււ 
քմէ՝ \*ն Լչեսուսր որ ես ձեգր կր ոարոգես յ ը«««*^ ^ 

զ, ^ՀՀրրստոսն է ։ \^ւ֊ անոնգաէ ոմւսնօ կաւատա^. 
գին յ ու Հ1\օոոսեն 1ւ Հ՛ Էգաւ/ւ1ւ Հետ միագան , 
աստուա&ամաիւ \\ուներ1^ն աւ մեօր բագմոււժիւն , 
ու երււեւը գնիգներկն աւ Հ***–ա*քաշ»ղ1\.Հշ ոիչւոր 

5 Հհքքհ ։ \ ճ ՝՝ ա 1՚յ չՀաւատագոգ *Հրէաներր նարւան^ 

ձեգան յ 1ւ ուսն ի մր գատարկապորտ անօրէն 

մարդիկ աոՀնելոմ՝ ագմհւկ Հանեգրն յ ու ոագա^ 

որ տա1հւումոաւ րրին » 1ւ Լ^ասոնին տանր գրաւ 



<)՝ԼՈԻԻ՛ *է 355 

յաբձակելով՝՝ գ ուղէրն ղանոն բ ժողովդ թե աո^$1ւբ 

6 տանիք ։ \\ւ երբ որ դանոնբ չգտան , Լ^ասոնբ ու. 

մէկ սանի եղբայրներ օաշելով տարթն ոադա^ 

ռասլետներուն առ$1ւբ , կանչուբռտելով՝՝ թ՜է ա^ 

նոնբ որ աշէսարՀբ տաղնուվբայ բրե՛ն ) Հոս ալ 

7 Հասեր են . \\բոնո Լ\ասոնր րնգուներ է ♦ 1ւ ա^ 

սոնբ ամէնբ կայսրին Հբամանաղր գէս** կբ գոր^ 

հ^են գ րսելով բ՚է ուրիշ բհագաւոր սբ ւրւո \)ի~ 

Օ սաս X \^Լ– լսո ովեդու դին ժողովուրդ ր ու ոաղա^ 

9 ոաաետներր , որ աս բաներր սբ լսԼին ։ \\աւղ 

երբոր Լ^ասոնէն 1ւ ուրիշնեբգն եբաշքսաւորու^ 

10 բՒիւն ասրն , արձակ եղին ոանոկբ ։ իսկ եղ^ 
բայրներր շուտ սբ գիշերով ^Հօղոսր 1ւ Հ ի ուսն 
\\երիա իւրկեղբն . որոնք Հոն Հասնելով Հ^րէիղ 

11 ժողովարանր գառ թե ։ \ Պ ,սմնբ խ^եսաղոնիկէի 
մէշ եղոոներէ^ն աւելի ագնիւ մարդիկ Էին , որ 
\\**Գ**^$՚**յ իւօսբր կատարեալ ւօժարուլժեամբ. րն^. 
դա նեռին , 1ւ աւ/Էն օր ^Հ^իրռերր եր յռննէին՝ էժէ 

12 սյս բաներր ասանկ Է ։ \\ւստի անոնդմէ շատերր 
Հաւատադին * 1ւ պատուաւոր Լ^ոյն կնիկներէն՝ 
ու մարգիկներէն Շ,ա֊ագա«»՜ղԳյն աւ ռիշւոր Հէբն : 

13 \ ճ ՝՝ ա 1*1 երբոր իմաստն խ^եսաղոնիկեդի Հ^րէաներր 
թ է \\երիայի մէ9 ալ \* ք ստու&ոյ իւօսբր ոարո^. 
ղուեոաւ *1\օգոսէն , Հոն աւ եկան՝ ու ժոդ ու/ուր գր 

14 ԳՐԴ՚^եւյին ։ \^ն ատենբ եղյւայրներր շուտ մր 
Օ\օղոսբ խբկեսին՝ որ մինչեւ հ ւս1եդեւ\բբ երիԳայ ♦ 

1 5 Բ ա յց Հ՚յ՚գտ ու §իմհթ–էոս Հոն Ա՛նասին ։ \շւ ա^ 
նոնք որ <1\օղոսբ կբ աո անէ թե , մինչեւ \\Թէնք բե^, 
րին անիկա յ . 1ւ \հ<^ Հրաման աոնեւոմ Հ՛ ի դային 
ու §իմոթ–էոսթն Համար՝ որ շուտով իրեն գան յ 
գաչյին ։ 

16 1^*– **\օդոս \^թ՜ենբի մէք անոնս սպասելով՝ իր 
Հոգին անՀանգիստ էր ներսի դին , մասն դի 
^քադաքբ բոլորովին կո ասլաշտու ի) եան մէ$ բն^. 

17 կբդմահ^ կբ տեսնէբ ։ \\ւ ստի ժողովարանին 



336 «ՒՈՈ»՝՝ք* ՇքՒԾ֊քէԵԱա 

մէք կր խօսէր Հ^րէաներուն ու բարեաաշտ մար^ 
ո ոո , 1ւ ամէս օր Հրաաարաս1ւերուն մէշ որոնպ 

48 որ աատաՀէր ։ \\ւ \^պիկուրեան 1ւ \\տոյիկեան 
։ի ի մա աի ա1ւ ե ր Լ*1ւ մէկ օանխներր Էրե՛ն Հետ Հա^ 
կաճաուութ իւն կ՝ րնէթն . 1ւ ոմա1ւր զ րսէխն . \^ս 
սերմանաբաոր թ՚նՀ րսԼյ 1լ ուոէ . ուրիշ1/երն ալ 
ՀշՎՐ » \\՝եր1ւի քսէ +***1Է Տշ օւոար աւ/ ա ու սւհ՚նԼ Հր ու 
ոարոորչ է . քէնչու որ \\իսուսր ու յարա թ իւ՚նր 

19 ե՝ աւետարսաէր անոնս ։ \հ՚֊ աո֊րն անիկաւ \^^ 
րիսաագոսր տարրն , ու ւ/րսէրն ♦ \\քէնա%ո իմա^ 
՛նալ քժէ Ր"ք է ատ նոր մարդ ապնաա ի7 իւ՚նր՝ որ 

20 ղուն եր որուոես ♦ ^Հանռր մեր ակա՚նՊ՚ներուն 
օտար բաներ եր բերես ♦ ուրեմն ե ուռես ռ իմանալ 

21 1ս է Բ"7 ա ր տ բ րււ՚ւ'1՛ անոնռ . ( \Հնչու որ \^/ժեՆա^ 
որներր ամէւ/ն աւ յ յ/ւ Հոն կեոոո օտարականներ, 
րր ուրիշ բանի քէրե սլարասլեր , բայս միայն ՛նոր 
բան որ ու ոեւու կաս լսելու : ՝) 

22 \^ե ատե՛ն ր ^\օոոս \*ոիսպագոսի՚ն մէՊր կայնե^ 
ոաւ ու րսաւ ♦ \\ ՛մ \^լժենաոի մարդիկ՝ ամէն կոո^ 

23 մանէ խիստ կրօ՚նասէր կր տեսնեմ՝ ձեզ : ՝\Հա*ն^ 
որ ես պտրտելու/ ու ձեր աաշտամունռր ոնսելոմ 
մէկ սեոան մր գտայ , որա՛ն մրայ գրուահ^ էր՝ 

ՄսՆ՝ՄՆ()ք<>՝ ՕՏՈԻՆ՝Ո<Ո* • »**"*Ի ա՛նիկա, 

որ դուռ չճանչնալոմ կր սլաշտէռ ^ ես սոյնր ձեռր 

24 կր ռարոոեմ X \^ստուաօ՜ որ աշրյարՀր սաեոօ եո , 
1ւ անոր մէ9ր բոլոր բաներր , ա՚նիկայ երկնիչյ ու 
երկրի Հգէրր րլլալոմ յ ոչ ձեսագորօ՜ տա՜ճարներ 

25 րու մէ^ կր բ՛նակի , Ո՛չ ալ մարգոչյ ձեոքովը կր 
աաշտուր բանի մր կարօտի պէս * ռանռր իւ/րր 
կու տայ ամե՚նուն կեա՚նր ու շունչ 1ւ ամէ՛ն բան . 

26 \\*֊ Բ Ո 1 Ո Ր ՚/արգոո աոգերր մէկ արիւնէ մր րրաւ 
որ բուոր երկրի երեսիկն մրայ բ1*ակրն » 1ւ որո^, 
շուաձ՜ ժամանակ՛ներ Հաստատես ) ու սՒնոնը 
բնսյկութեան սահմա՛ն՛ներ ր ) ո^ստուաե՜ փրնտ^, 

27 ռելու ) \)ր րլլս՚յ թէ խարխափելով ղքքկքը գրտ֊ 



«ՒԼՈՒ1» <\4\ 357 

՚նԼ՚ն , թ՜էպէտԼւ մեր ամէն մէկէն ալ Հեռու, չէ . 

28 ՚\՝*ն+ու որ անող ղ ապրրնո ե 1լր շարժինո ու 

կա՚նր • էւն^պէս որ ձեր բանաստեղծներին ւ/էկ 

ռանի՚ներն ալ չլսին ) ^\Հանղի մԼ՚նք սՒնոր ցեղի՛ն 

29 ս՚1 ենք ։ ՀՀւստր որոմ՚^ետե \^ստու$էոյ ղեղցն 
ենք ♦ պէտբ չէ որ ասանս սեպեզր 1ԺԷ \*,ստուա^ 
ձուեՒիւնր ՚նսՂսն րլլաւ ոսկիի կաս արծաթ ի 
կամ՝ ռարի յ որ մարդուս մարպետութիւնոմը 

30 ու խեւքոմը ոա՚նդակուած է ։ \\րգ ճ \*,ստուած– 
տգիտութեան աաեն՚ներր անտես րնելոմ , Հիմա 
ամէ՛ն տեղ կր պատուիրէ բոլոր սարգոռ՝ որ ա^ 

31 պաշքսարե՚ն ։ \Հնչու որ րնոր մէկ օր մր սաՀ^ 
մանեղ յ որա՛ն մէշ աշքսարՀս արդարութեամբ 
պիտի գատէ աս մարդուն ւճեռոոմր յ որն որ 
որոշես յ ու. ամհ՚նու՚ն Հաւատաղուղ՝ ղանիկաւ 
սեո-եքներւքն ւարուղասելոմ ։ 

32 \7ՐԲ Ո Ր սեո-ելներցն յար ութի ւնր լսեղրն յ ո^ 
մա՚նո 6 աղր ղ՝ րնէրն . ոմանց ալ կ՝ րսէրն ♦ \^տ 
բանիդ Համար ուրիշ անուսս մտիկ պիտի րնե՚նբ 

33 յ*եպր ։ \հլ աապէս ^\օղոս անոնս մէշ ԷՆ ե/աւ : 

34 \\ակաքն սանի սր մարդիկ իրեն /արե/ող Հաւա^ 
տառի՛ն , որոնո մէշն էր ՚\\իոնեսիոս \ Պ ոիսպա^ 
դաղիս յ ձւ ՛կամարիս անու՚նոմ գնիս սր յ ու ա^ 
նոնղ Հետ ուրիշներ ալ : 

«1՝Լ– <1՝Ը 

յ ԳՀօղոս էր արկեսար կր բանի , և. \Հոբնթոսի ՚1Է9 կե թ-անոսներոսն կր քարողԼ է 9 ՏէրՐ 
աեսիիբի մկ9 կր քաքաչերէ– Գ\օղոսր , |2 որ կ՝ ամբասաանա ի փոխանորգ բգեշխին՝ *իա^ 
ղիոնիՆ աո-Հևը , բայց կ՝ աղա ար . 18 եաքը քաղաքէ քաղաք պարան /ով՝ աշակերտները 
կր Հասաատե/ > 24 \յ,պոոոս՝ աւեւի ՜ճշդիւ սորվեւոմ ՜ճշւքարսէութրւ֊Նր ^կիսղւսսԷՆ ոս 
Գ\րիսկիոայէն՝ 2§ զՎՀԼրէսաոս կր քարողէ մեե ազդեցութեսւմբ > 

1 \՝ ք սկէ եաե Հ\օղոս \^թե*նքէն ռատուելով՝ \\ո^ 
2 րրնթոս եկաւ , \^ճ. մէկ Հ^րէաւ մի գտաւ \^կիւ^ 
ղաս ա՛նու՛նս մ ծ՚ն՚նդեամբ ^\ոնտաղի ) որ իր **\ր֊ 
րիսկիղա 1/նկանր Հետ ՛նոր եկեր էր իտամւայէ՚ն , 
( 1\ղօգիոսիՆ Հանած Հրամււաի՚ն Համար որ բոլոր 
Հ^րէաներր Հ^ռոմմէՆ Հեււանա՚ն ♦ ) ու անոնս ոո֊ 



358 <|՝ՈՐ՝օ՝՝ք*. Ո*0*ԵԱ18 

3 վը գսառ ։ \հլ որովհետև ի^ւթքլ արհեստակից 
էր՝ անոնգ ռոսը կԼւրա յ 1ւ կր բանէր ♦ ինչու որ 

4 արվեստով ւ1ոա1ւագոր& էթե ։ (\ւ ամէն շաբաթ 
օրերր ժոոա/արա՚նի՚ն ւ/է9 կր իսօսէր ^ 1ւ ^րէանե^ 

5 րր աւ (Հոյներր կր Համոոէր ։ ք\ւ երբոր է ի ուս 
1ւ ^իմհ/մէոս \\՝ակեգո՚1ւիայ1քն իՊա՚ն ^ *1\օգոսի՚ն 
Հոգէէն Լո ւմնո ա1 ւ/աո ա ած րլլալով յ ^րէանե^ 
րու՚ն յկաւու-թիւ՚նոյ կր ՀաստատԷր՝ թ՜է (Հիսու^ 

6 սր ՝֊\Հր ի ս տ ոսն է ։ \՝Նո1ւո աւ երբոր գէմ կեռան 
ու կր ՀայՀոյէի՚ն , Ւ^՚ՔՐ Հաեգերձ՚ներր թ՜օիմ֊ 
ւ1ելոմ րսաւ անոնռ ♦ ՚^եր արիւ՚նր ձեր գլուխ ր , 
ես անպարտ ես յ ասկէ ետէւ Հելժանոսսերուն 

7 ւս հ ահ երթ՜ամ ։ \հլ անկէ երքմալով՝ մտաւ մէ֊ 
կու մր տուն յ որու՛ն անունր Լչուստոս էր՝ աս^ 
տուա&աւ/աքս Հ****** Հհ > որուն տունր օ ոոոսարա֊ 

8 ՚նի՚ն կհգ էր * \ք*ձ ժոոովրգապետր \\րիսսլոս իր 
բու որ տունոէ/ը Հաւատագ ՀգԷրոչը ♦ 1ւ \\որն/ժա^ 
ոիներէ՚ն շատերր լսելով՝ Հաւա տառի՛ն ու մկրո^ 

9 տուեոան ։ \հլ գիշհրր տեսիլյ*ի մէ^ ՏէրԸ ը սաւ – 

*1\օոոսթն . \\՝ի վաիւնար՝ Հա սլա իւօսէ , 1ւ լուռ 

10 մի՛ կե՛նար , \Հնչու որ ես վլեզի Հետ եմ՝ ) 1ւ մէկր 

վչեղի գէմ սլիտի չելլէ՝ ^եոի վնաս մր Հասցր֊ 

՚նելու . ոանոի աս ոաոաբիս է/էշ ես շատ ժոգո^ 

11 վուրգ ունիմ ։ \հլ Հ*)՛ տարի մր ու վեց ամիս 

կեգաւ , ու \^ստու&ոյ խօսքր անոնց մէ^ կր սոր֊ 

վեցրնէր : 

12 |^է \ Պ ոայիայի փոխանորգ բգեշխի՚ն 1 իագիո^ 

՚նին օրերր *Հրէայվ* միաբա՛նելով՝ <1\օգոսի*ն գէմ 

1 3 ելան , 1ւ ոա՚նիկայ ատեանր տարթն , ^Լսելով թէ , 

\* ք սիկայ կր Հրապուրէ մարգիկր օրէ՚նքէ՚ն գուրս 

14 \՝,ս տուած՜ պաշտելու : ք|*ւ երբոր <*\օգոս իր բե֊ 

րանր բանալու պատրաստ էր > € իագրոն րսաւ 

^Հրէաներուն ♦ \<\՝՝է որ ա՚նիրաւութեա՚ն մր կամ 

չար գոր&քի մր Համար լլէԼ ա ր ճ ո վ ձ^րէաներ , 

15 արժան էր ի՛նձի՝ որ ձեզի մտիկ ըսէի * \^ ա յՅ 



«ՒԼՈԻ1» <ԻԸ 359 

քմէ որ մէճր իւօսքի՝ ու անու1տներու 1ւ ձեր օրէն^ 
.ք/Հո Արաւոմ է ) Գ ոլ մ* ձեոմէն տեսէռ . ինչու որ ես 

16 ատա՛նկ բաներու գատաւոր ՐԱալ չեմ՝ ուռեր ։ \շւ 

17 գսւնւս՝ւռ ատեանէն մո^րնտեգ ։ \ Պ Հն ատ ե՛ն ր բու որ 
Լչոյեերր \\ոսքմե՚նէս ժոոոմրո ապետր բոձւեռի՚ն՝ 
ու ատեանէւն առ$1ւր կր հ^եհ^էէւն . 1ւ աս ռս/եե^ 
րուս մրսււոմ *\*աոիոս բնաւ Հոգ չէր րներ : 

18 ^\օոոս աւ տակաւրն Խեւ մր օրեր Հ»1* տւա/է՚ն 
ետ որ՝ եոոաւրներ1՚ն Հրաժարեւոմ չ նաւոմ դէա 
Ւ \\Ւ Լ րՒ ա Գ&ագ * ոլ րՐ Հետե աւ ^Հրիսկիոան 1ւ 
\՝,կի լոաս 1լ > ա "* ա Լ Կենբրայի մէ^ քյ գլուխ ր փոք^ 

19 րա& , ի՚Ն^ու որ ու իւտաւ որ Էր : \\ւ \^փեսոս որ 
Հասաւ , անոսր կոն ձգեգ յ 1ւ րնռր ժոոոմարա^ 

20 որ մտնեւոգ Հ^րԷաներուն Հետ որ իւօսէր ։ \^ւ 
որսն և աոաչէրն որ աւ աւեւէւ ժամանակ իրե՚նգ 

21 ^Բ Ո ԿԸ ոնաւ ♦ բաւգ ւանձնաււու չեռալ. * Հ^աուա 
Հրաժ արեգաւ անոեռսէ րսեւոմ . ^\էտբ է որ ւսն^ 
պատ՜ճառ աս աոաշէկաւ տօ՚նր \^րուսաոեմհ մէ$ 
րնես ♦ բ ա 1Բ \^ստու&ոյ կամրոմր ՛սոր է՛ն ձեոի եր 
դաոյյաս . ու \^տեսոսէս նաւոմ ՜ճամբաւ եւաւ ♦ 

22 1/^ \\եսարրա Հասնելու/՝ ՚^^ոասա^Տ եւաւ , ու եկե^ 
ղեոիին բար1ւ ւոուսււ , ու Լ^+շ ի$աւ \Հնտիոբ ♦ 

23 1^՛֊ ատեն սր Հ**1* կե՚նամ՚ն ետե՝ եւսււ ^ ու կարգոմ 
*\>֊աոատաուոռ Լրկիրր Հլ ^ոիւգիա կր սլտրտէր ) 
ու բու որ աշակեր տներ ր սր Հաստատէր ։ 

24 1^՛– \^պոոոս անունով ձ^րէաւ մր , &ն*նգեամբ 
\* ք ղեվ> սան գրառի՝ ՜ճարտասան մարգ մր՝ եկաւ Հա^. 
սաւ \քփեսոս ♦ որ րնռր ռօրսււոր էր **»*-$ գերբեի 

25 րոմ ։ \^սիկաւ ՀգէրոԳը ՜ճամբուն ւ1է9 մարժուաձ 
էր յ 1ւ շերմեո^անգ Հոգի ունե՚նաւոմ յ եր իւօսէր 
ու եր սորմեորնէր ՜ճշգութ՜եամբ ՀգէրոՀը մոաւոմ . 
բաւգ Ր+շ մրաւն Լ^ոմկսւսնեսին մկրտուրՒիւնր գի֊ 

26 ուէր ։ \՝^սիկաւ սկսսււ ժոոոմարանրն մէշ Հա^ 
մ արձակ իւօսիւ ♦ ու երբոր \՝եիւ ոաս ու ^Հրիսկի^. 
գա լսեգրն անկէ յ աւ ոա1ւիկաւ իրե*1ւգ ռոմը ա^. 



360 «հորՆ՝՝^ ւ՝,ո՝ս՝ք*.Նւյա 

ո //// ) և– ւա Լքի ՜ճշգիւ \^ստու&ոյ ՜ճամբան սՒնոր 

27 Հասկրցոււյէէն ։ ^՚՜ երբոր անիկայ ուգետյ \\քա^ 

ւհա երթ աւ յ եգթայրներր ոաշալերեսին **^*1\***յ ) 

ու գ\* ղրեգթւ ***1 *քէ"չ$ աշսյկերսւներուն՝ որ ղանի^ 

կաւ րնգունթւ » որ Հոն Հասնելով՝ շատ օգտակար 
28 եգաւ շնորՀռով Հաւատաչյեալներուն . ՝\Հանղի 

Հրապարակաւ սաստիկ կր է յանգիմանԷր Հ^րէա^. 

ներր , »»*յՔ գիբքերէն ցուցրնելով թէ Լ)իսուսր 

՝֊\Հրիստոսն է ։ 

՚ւ՝Լ. <յ՝ք<)՝ 

1 Սուրր Հոգին կր արուի Հաւաաաչյեալներուե՝ Գ\օղոսին ձեռօքր I 9 Հրհ ա /Ք կր կայկո^ 

ւեն ԳՀօղոսի վարգաաետութիւնր՝ որ Հրաշքներով կր կասաաաուի ։ 13 ՆԸԳ՚^՚^՚Յ՚՚՚՜ՑՒԷ. 

Հրէայք \ (յ &եձ՝ կ՛ուտեն ղ իւաՀարկն ւ 19 կախարգական գրքերր կ՚այրուին ։