(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Novae patrum bibliothecae"

VHf/Of 




I 



PATRUM 

NOVA BIBLIOTHECA, 



l 



I 



.ar:: 



S. I>n>ri i/.^i ,, ,jf, ■,•/'!• ,/ I I ■! / ,>'/>, ■^U^m^-i 



. Ttsva st t Ktc n» t.i^ M .•n j-schw h^i-i^iV. ^r^xv^-h r?-^!!! 1 5*. w:*- •• 






y^f^rr-.^^ 









,.i,ir •?. 



_^ •■)€Vpif©¥K ; .-. ..■.■. -r- *''§='&WW!':' . «^'^(^iiy. --:- ^ - j -^/-^©'•=^^4'. 



; \i Kiy,? JteiP,-:-., i ^ l«v\> i V 



iOlli PlTRiil eiBLIOfHiai 



TOxllUS SECLNDUS 



CONTINEiXS 



S. CYRILLI ALEXANDRINI GOMMENTARIUI 

NEC NON EIUSDEM ALIA OPUSCULA XVI 

ITEM DIVERSORUM PATRUM 
OPUSCUIiA X. 

CUM LATINA EDITORIS IXTERPRET ATIONE 

PROLOGIS ET ADSOTATIONIBLS. 



dP K, 



*-^S 



^y^./^ 



p 



>; ISUPLlCATl 



ROMAE 




TYPIS SACRI CONSILII PROPAGANDO CHRISTIANO NOMINI. 

M.DCCC.XLIV. 



^2)3^i)Si2^ ^^.mm^^i^im^ 



I. v/uoties ego generalem illam sancti Cyrilli alexandrini operum edilionem, Kiiitionums.cy- 

, . , , , ^ . , ' , . . . . lilli iiupcrlectio. 

ab Auberto gallo septem tomis vulgatam , manu veisabam , tolies me cupere memnn , 
ut nova aliqua curarelur, quae lanto aubertina plenior esset ac melior, quanlo haec 
minores alias et vetustiores superasse videtur, Etenim haud minimus huius edilionis 
naevus est, quod latina graeci textus interpretatio varios habet auctores, qui viginti 
fere numerantur: quo fit ut Cyrilli elocutio neque consona neque uniformis lalinis 
auribus oculisque accidat: et quidem veri etiam crassique errores interprelum latinas 
plagulas maculanl. Necessariis insuper scholiis sive criticis sive exegeticis caret saepe 
Cyrillus, et materia ipsa respirationes capitulorum divisionesque idoneas haud raro 
desiderat: graecus vero contextus foedis quandoque mendis laborat : materiarum in- 
dices vel exiles sunt, vel alicubi nulli: quilibet denique editoris apparatus et isagoge, 
et singulorum operum veluli historia ac iudicium frustra requirilur. Quamquam igi- 
tur haud leve est Auberli meritum, modesti ceteroqui hominis et ingenui, propter 
hanc tomorura tot quam gravi labore suo molem instruxit; altamen optandum erat, 
ut maurinus aliquis monachus Cyrillum quoque consueto sodalitatis suae splendore 
doctrina ac studio sibi adornandum susciperet, quod ut aliquando, meliore tempo- 
rum conditione fiat, piis votis deposco. 

II. His de Auberli editione breviter atque ut spero aequabiliter dictis, nondum scriptonim cy- 

. /-.-,>■ 1 rilli nupcra coi]- 

tamen ems praecipuum memoravi mcommodum, tot Mdehcet Cynlli opusculorum quisitio. 
defectum, quae partim graece partim latine dispersa in impressis libris extabant, et 
Auberti notitiam diligentiamque fugerunt. Haec scilicet accurate recenset Fabricius 
C G. lib. V. cap. 22. n. 8. ed, nov. T. IX. p. 487. seq. quae nimirum a novo edi- 
tore sedule colligenda sunt. Neque heic sistendum, sed in conciliorum aclibus, prae- 
sertim ephesini , in antiquis apologeticis , panopliis, scriptorum enarraloribus seu bi- 
bliographis , apprimeque in Photio , nec non antiquis auctoribus Mario Mercatore , 
puta, Facundo, Liberato, Anastasio, Leontio, et reliquis praecipue adversus Euty- 
chis, Nestorii, Dioscori, Severi, aliasque sectas huiusmodi pugnatoribus , scripta Cy- 
rilli rimanda sunt. Quid de graecis dicam ad utrumque testamenlum catenis, quae 
tot Cyrilli divitias ostentant? Me certe coacervandi cum maioribus scriptis minores 
eliam minimasve Cyrilli ad unum corpus reliquias cupido incesserat, totumque Cy- 
rillum decem circiter tomis comprehendendi : neque is iniucundus labor fuisset , si 
otii satis suppeteret, vel si ceteras curas meas seponere decrevissem; quod quia non 
placuit, nolui tamen Cyrillum, quo paene prae ceteris delector, deserere: sed omissa 
omni editorum eius operum solliciludine, converli me potius ad indagandum quic- 
quid tanti viri adhuc ineditum vaticanis codicibus contineri haud fallaci conieclura 



^el ccrliliidinc polius compercram. 0"od quum prosperc ut puto cgerim, et rcs ullra 
votum ccsscrit ; facile cril dcinceps fuluris crudilis Cvrilliim dcnique tum ex superio- 
ribus cditionibus, luni cx liis nostris addilamcnlis cumulalum efficere : cuius mihi 
certe taula ad manus venit copia , ul duobus cam voluiuinibus, non sine mea inter- 
prctalionc cxposuerim , quorum prius nunc dcscribendum cst. 

III. Primum sc mihi oblulil Cyrilli ineditum, ut reor, opusculum de Trinitate 
in vaticano perraro codice; quac lucubralio plane ab illa difTert, quam pari tilulo 
.sub falso Cyrilli nomine (quum sit polius ex Damasceno aliisque excerptum, ut iam- 
diu demonstralum fuit) vulga^it Wegelinus, prout mox in editione dicam p. 31. Ait 
aulcm Cyrillus cap. 3. se , postquam conlra blasphcmias haereticorum , Arianorum 

, scilicet, satis deccrtaveral ( pula in ihcsauro, in commcntario ad lohannem, et alibi ) 

nunc hoc ojjusculum pic crcdcntibus scribere, ut divina dogmala, extra omncm con- 
trovcrsiae alcam , didactico morc exponat. Reapsc aulcm promissum abunde facit : 
ea quippe pcrspicuitate , et theologiae peritia altissimum Trinitatis mysterium evolvit 
ac tradit, quae tanlum atque a Deo peculiariter edoctum magistrum decet. Tres sin- 
gillatim divinas personas propriis cuiusque argumentis illuslrat alque confirmat : id- 
que opusculum , cedro sine dubio liniendum , viginli ct octo capitulis terminatur. 

iic iucirnaiioup. Scquitur , pari theologiae merito, traclatus aller ex eodem codice sumptus, de 

Domini incarnationc , triginla quinque capiluHs comprehensus , et a Cyrilli ceteris de 
hoc argumento scriptis prorsus diversus. Atque in hoc refutalionem hacrelicorum 
non negligit, quorum nemincm rccentiorem Eunomio nominat. Illa vero calumnia 
a posterioribus Monophysitis Cyrillo imposita de unica Christi natura ab eo adserta , 
tam evidenter hoc scripto TrpoXynrriy.wz dissolvitur, ut nemo iam contra hiscere au- 
surus sit. Ouamquam vcro polemicam in hac lucubratione partem naviter traclat Cy- 
rillus, attamcn iu cxponenda Dei crga homines benignitate , quam incarnationis opus 
dcmonslral , plurimus est; ut chrislianum populum Dei vicissim amore inflammet, 
atque in fidc confirmet, quam egregie definit pium esse erga Deum ac revelationcm 
obsequium, controversia omni curiosoque etiam examine omisso, cui cerle indagini 
neque plebs neque maxima hominum pars idonea est. 
1)0 Doipara. Tcrtiam in hoc nostro volumine sedem occupat Cyrilli copiosa ac libelli instar 

oratio, qua ostendilur bealam Mariam re vera essc reclissimeque dici dciparam. Ex- 
tabaf haec inedila oratio in vaticano codice antiquo 1431 (1) nec non in recentiore 
oltob. 30; denique eandcm conlincri scio in codice cliam barberino 253. Hem hanc 
non semel Cyrillus, ctsi obitcr, non tamen incuriose tractaverat iis in scriptis, quae 
p. 75. in adn. nominatim appellavi, quibus addendus est locus orationis I. dc fide 
ad Reginas (opp. T. V. part. 2. p. 47. seq. ) Sed enim praeclarum mihi obvenit, ut 
dixi p. 8G, lustiniani imp. in eius quam edidi epislola duplcx lcstimonium de hac 
Cyrilli oratione , ila ut practer stilum et consuelam aUpie sollemncm Cyrilli doctri- 
nam, auctoritas etiam augusta accedat, quae omnem dubilationis scrupulum eximit. 
El quidem ipsc Cyrilhis hoc se argumenlum discrlc tractasse, narrat in cpislola ad 
Maximum apud Ralutium nov. coll. coucil. col. 915. his verbis: « primum capituium 
» est quod sancta virgo sil Dei genitrix. » Nisi forte eo loco de primo suo in Ne- 
slorium sermone cogitat: etenim id dogma postea, prout nunc in invento nostro legi- 
lur, multo uberius cxplicuil. Luculcnlam hanc Cyrilli oralioncm conimendare vcrbis 

(I) Spcciinen scripturae huius codicis 1431. liabes u. 6. iu tabula toini quarli iiuius novae 1'atium 
bibliotiiecae. 



PRAEFATIO. VII 

omittani, nuUis enim laudibus eget; in cuius eliam clausula vehemens ad orthodo- 
xiam retinendam adhortatio fit. Illud nequeo reticere, quod est Cyrillo uoslro valde 
honorificum, simulque novum huic scripto suffragium adiicit. Etenim duo perillu- 
stres patres, qui Eutychem reprehenderunt , Leo papa pluribus scripUs (1), Petrus 
chrysologus una epistola (2) , praedictae cyrilhanae orationis exordium sibi evidenter 
vindicaverunt. Leo quidem sermonem suum in Ballerin. edit. postremum , quo Eu- 
tycliem refutat, sic cum Cyrillo exorditur. « Sicut peritorum prudenliumque medico- 
» rum est , passiones infirmitatis humanae remediis praevenire , et quemadmodum 
» saluti contraria declinentur, ostendere etc. » Reliqua etiam consentiunt, r.isi quod 
Cyrillus Dei, Leo autem pastorum providentiam memorat. lam Petrus, haud quidem 
in praedicta epistola, sed initio sermonis XLIV. ( ed. Seb. Pauli ) sic Cyrillum aeque 
imitalur. « Peritus medicus quolies vario languore defessis plenam desiderat conferre 
1) medicinam , altas aperit morborum causas etc. quam plurima remediorum genera, 
» hcrbarum vires pandit, medicamentorum loquitur qualitates. » 

Quarto loco posuimus de eodem argumento dialogum Cyrilli cum Nestorio in Diaiogus. 
codice vat. 790. compertum, ubi is nominatim Cyrillo auctori inscribitur: neque hic 
certe colloquendi mos a Cyrillo abhorret , ut eius longi cum Hermia et cum ipso 
Nestorio dialogi noti ostendunt. Certe fit heic perlucida Nestorii arguenlis confiitalio. 

Cyrilli mullas periisse epistolas manifeslis indiciis constat. Atque utinam Auber- Epistoiae *. 
tus non lam socors in iliarum editione fuisset, qui ne numerare quidem eas memi- 
nit, nedum aliquot scholiis aut historicis titulis illuslrare! Nos ineditas quatuor in- 
venimus in codice vat. 1431, et partim etiam in oltob. 1262, quas non latina so- 
lum translatione, verum etiam aliquot adnotationibus comitari voluimus. 

Sequitur apud nos homilia de incarnatione Dei Verbi, quae nonnisi latine ex- Homiiia uc in- 
tabal; graece vero a nobis ex utroque praedicto codice deprompta fuit, novoque la- 
tinae linguae vestitu amicla. Item brevior illa quae subtexitur de Nestorio eiecto Aiia iioiniiia. 
homilia, latine tantummodo in ephesinis actibus obvia, graece a nobis comperla fuit 
in vaticanis codicibus 504. et 508 , hancque item lalinitate rursus donavimus. Captata 
vero ab his homiliis occasione, multarum aliarum Cyrilli deperditarum titulos p. 114. 
scripsimus; eumque deinde numerum p. 444. cumulavimus. Atque hactenus descripta 
CjTilli opuscula nos superioribus annis graece lantum , et festinatis propter occupa- 
liones curis edideramus in veterum Scriptorum tomo octavo. Nunc vero retractatis 
diligentius graecis codicibus , facta ob publicum usum latina translatione , scholiis 
ctiam prout opus fuit adiectis, rem adliuc pro nostra infirmitate tenuem , sacris ta- 
men litteris paulo uliliorem , fecisse confidimus. 

IV. Sed ecce aliud in volumine nostro conlinuatur longe maioris molis Cyrilli commeniarius 

~ >' in Lucam. 

scriptum, quod paginas 332. occupat , commentarius nem[)e ad Lucae evangelium, 
quem nos gravi sane labore impendioque temporis ex duodecim vaticanis catenarum 
codicibus compilavimus: ita ut quas Cyrilli rehquias ex qualuor vix codicibus ante 
hos annos delibatas graece edidimus, nunc plurimum auctas et emendatas ex tot co- 
dicibus, addita eliam Iranslatione nostra scholiisque, iusti operis instar repraesente- 

(1) Leo in celebri ad Flavianum eplstola cap. 5. locum quoque non adeo exigimm S. Augustioi ex 
huius contra sermonem Arianorum libro n. 8. ipsis verbis sibi vindicavit; quae res non leve Leonis erga 
Augustinum obsequium fuisse demoustrat. Balleriu. ed. T. l. col. 824. 

(2) Miror sermonum Petri editores, qui hanc epistolam in actibus concilii chalcedonensis obviam, et 
satis celebrera ac pretiosam, praeteriisse quasi per ineuriam vel potius oblivionera aut inscitiara videntur. 



Vllt EDITOniS 

mus. Sunl aulcm codiccs lii, quos in libri marginibus liUeris A. B. C. D. E. F. G. 
H. I. K. L. M. perpetuo denolamus. I. Codex A. vat. membraneus, maximus, in fol. 
saeculi fere lerlii decimi , Nicclae calenam in Lucam conlinens cum Cyrillo plurimo (1). 
IL Codex B. palat. vat. bombycinus in fol. ciusdem fcre ac B. actatis, diversam ta- 
mcn catenam conlincns. Iluius codicis sub inilio corrupli, apographum insuper rc- 
ccnle manu confcclum inspeximus. III. Codex C. vat. chartaceus, in fol. ubi item 
spissa in Lucam Fatrum catena. IV. Codcx D. vat. membrancus in fol. sacculi fermc 
duodecimi , itcm catcna. V, Codex E. vat. chartaceus in fol. contincns Macarii Chry- 
socephali non tam scrmones quam patrum, citatis accurate nominibus, catenam in 
Lucam. Id Macarii opus dicilur ctiam alphabelum, quia tolidem sunt sermones quot 
alphabeti lillcrac: ccteroqui in val. codice non nisi sexdecim extant, id est usque ad 
liltcram tt. V^I. Codcx F. vat. alius chartaccus , in 4. qui non nisi mediocrcm par- 
tcm praedicti Chrysocephali continct. VII. Codex G. reginae svecae vaticanus, sae- 
culi circiter duodccimi cum catena. VIII. Codex H. vat. praenobilis, saeculi ferme 
undecimi, qui tamen in grandi mole, iionnisi partem nicelianae catenae complectitur. 
IX. Codex I. ollobonianus vat. membraneus priscus, cum insigni ad prophetas omnes 
' catena, habens ctiam paucos Cyrilli locos , qui diserte dicuntur ex eius in Lucam 

commcnlario delracli. X. XI. XII, nobis K. L. M. , exiguas admodum Cyrilli in Lu- 
cam reliquias nobis suppeditarunt. Duas quoque latinas ad Lucae evangelium catenas 
inspeximus, unam divi Thomae aquinatis, Ballhassaris Corderii alteram: quae sicubi 
phis aliquid cyrillianum habuerunt , hoc latine nos dedimus in adnotalionibus , ut 
Cyrilli textus, hac saltem lingua , ulcumque cxpleretur. Sed haec, inquam, levia op- 
pido increroenta sunt. Corderium auteni fragraentorum suorum imperitum haud raro 
interprelem mullis locis paene inviti redarguimus. 
idem comnien- Graecorum patrum ad Lucam catcnam nuper, id est anno 1841, Oxonii curis 

lanns syriace ' •^ 

invtiitus. yjpj (.] Cranicri ex gallicano codice edilam, sero accepi, poslquam ego opus Cyrilli 

meum profligaveram : alioquin eius aliquot locis tempestive usus essem, si nihil aliud 
certe ad collalioncm. lam vero hac inspecta , in Cyrilli quas rcfert partibus, statim 
agnovi nonnisi lenuem libri mei parlem illic contineri , quum illa ex unico ncc co- 
pioso codice, meus autem liber ex duodecim ms. catenis, quarum aliquot copiosissi- 
mae, prodeat. Elenim ubi qualerniones nostri pleni decurrunt , ibi interdum vel nihil 
codcx gallicanus habuil, puta in capp. I. XVI. XXIV: vel singula vix fragmcnta, puta 
in capp. III. ct XV. Huc acccdil quod in libro edito Cyrillus ceteris patribus inter- 
seritur, nullaque intcrprctationc latina scholiisve illustratur. Quae dum hislorialiler 
narro, haud herclc quicquam praestanli oxoniensi libro dclrahcre volo , cui omnis 
a me debetur honor ac porro defcrtur, propter rei sacrae utilitatem, typorum splen- 
dorem, editoris strenuam sedulitatcm atque pcritiam. Sed ecce aliud me vehementer 
commovit, gaudioque adfecit, quod ab cphcineridibus publicis nunciatum fuit, Cyrilli 
integros ad Lucam commentarios, in syrialicam linguam conversos, nuper cx Aegv- 
pto in Angliam csse perlatos: quod sane cxcmplar si nulla lacsum lacuna sit , peri- 
teque ab intcrprete syro claboralum, Cyrilli dcmum totum ordinatumque ac purum 
opus , in alieno saltem idiomatc repraesentabil. Nam calenarum incommoda quae 
sint , nemo eruditus ignorat ( quamquam et illa peculiaris harum et verissima laus 
• est, quod meliorem cuiusque operis sucum delibare solent. ) Eclogarii scilicet partes 

(1] Iluius codicis, nenipe vat. 1411, specimen scriptuiae oiliibuimus tom. IV. in tabula n. 1. 



PRAEFATIO. 



operum pro libilo suo exccrpunt, et ubi lubet collocant, et quandoque eliam inler- 
polationibus violant. Cum aulem volumen noslrum baud ex uno sed ex duodecim 
mss. codicibus sit conglulinatum, ^ix fieri potesl ut parles omnes sedem propriam, 
post eclo2;ariorum bcentiam et discrepantiam codicum, retineant; quam rem nonnisi 
inlegrum operis corpus praestabit. Si igitur graeca noslra ante syriatici libri editio- 
neni in AngHam venerint, multum credo inlerpretando Cjrillo proderunt: sicuti vi- 
cissim nobis magnopere fuisset commodus angHcanus liber ordinandis graecis ac per- 
poliendis, si (quod fieri non poterat) ad nos maluro tempore pervenissel. Rei huius 
persiraile exemplum est Eusebii theophania, in syriaco pariter codice his annis in- 
venta, cuius graeca fragmenta a me antea vulgata, cl. Leus interpres et editor non 
habuit; nos aulem Hbro eius accepto, graeca nostra excussis denuo vat. codicibus 
multum auximus et recensuimus: qua super re in quarto bibHothecae huius volu- 
mine satis diximus. lam nemo nobis obiiciat, quod Cyrillum ex calenis, non autem 
ex codice proprio integroque, vulgemus: nam praeter quam quod nulla alia suppe- 
tebat rei conficiendae ratio, nihil nos inusilatum egimus. Ecce enim Origenem in ge- 
nesim, in proverbia, et in psalmos, nonnisi ex catenis Ruaeus utcumque resliluil: 
eiusdemque item hexapla magnam partem catenae suppeditarunt. Theodoretum ct 
Athanasiura in psalmos catenae solae Sirmondo et Monlfauconio obtulerunt. Chry- 
sostomi satis copiosas et egregias in Hieremiara explanaliones nusquam nisi apud 
Ghislerii catenara habemus. Eusebium in Lucam , Polychronium in Danielem , Didy- 
mum in secundam ad Corinthios nos ipsi catenarum ope adiuti in lucem extulimus. 
Postremo qualis quantusque percipi ex hac Cyrilli editione fructus possit, leclor per 
se quisque senliet, et noster etiam rerum index partira demonstrabit, praesertim in 
re dograatica , circa Christi divinitalera , originale peccatura , divinam gratiam , sacra- 
menta baptismi , poenitentiae , atque eucharistiae , de quo postremo praesertim dog- 
raate divinus est Cyrilli locus p. 417, quem nulla umquara haeresis neque praesens 
neque futura labefactabit. Sed de Cyrilli in Lucam comraentario satis (1). Superest 
ut de reliqua voluminis conlinentia dicamus. 

V. Est inter syriacos bibliothecae vaticanae codices pervetus quidara , lunnero 140. ^(""'gf ^Jo""^''"' 
notatus, saeculo octavo ut Assemano videtur scriptus, qui lohannis caesariensis inler 
quintum sextumque saeculura clari apologiara continet concilii chalcedonensis ad- 
versus contemporalem suum Severum patriarcham antiochenum , Acephalorum cory- 
phaeura, et doclorem totius orientis pestilentissimum. lohannes ilaque ut adversa- 
rium, Cyrillo seraper prout notum est abuti solitum, iisdera armis configat, multos, 
id est XLVI., Cyrilli locos ex operibus nunc deperditis , contra Synusiastas, et contra 
Diodorum tarsensem ac Theodorum mopsueslenum , nec non ex commentariis in 
Matth. Luc. et Paul. recitat; quos ego lubenlissime in hoc volumine latine sallem 

(1) Testimonia vetera pro Cyrilli Ln Lucam commentario olim nos citavimus, latinas catenas divi 
Aquinatis atque Corderii; item graecas vaticanas in proplietas uLi pauca fragmenta citata reperimus: deinde 
scholiastas aliquot vatic. Item catenas vat. in Luc, quarun) nuuc numerum auxinms usque ad XII. Deni- 
que adest codex syriaeus, de quo supra dixinius. .Nunc ecce liaec scribens, in aliud testimonium incido 
lohannis cyparissiotae decad. VI. Bib. PP. Lugd. T. XXI. p. 420, qui Turriano interprete ait. Sanctus Cy- 
rillus alexandrinus in explanationibus ad Lucarn ait: factam esse dicimus transfigurationeni CDominiJ 
non sic quidem ut corpus humanum figuram amiserit, sed splendore quodam indutum /uerit etc. usqm 
ad sustinere potuerunt. Qui locus graece nunc apparuit in editione nostra Luc. IX. 29. p. 239, cum ea 
tantum levi varietate, quam sive Cyparissiota , sive eclogarii nostri, sollemni more fecerunt. Adde loban- 
nem caesarienseni in hoc voluniine p. 131. adn. 



cxposui : praeserJim quia librorum conlra Synusiaslas et contra Diodorum ac Theo- 
dorum sex iam ogo originalia compereram gracca fragmenta, quorum postea verila- 
leni lohanncs caesarionsis confirmavit. 

Notissima et unixersalis ss. Patrum regula est, canlicum Salomonis nonnisi spi- 
ritali sensu de Christo ciusque ecclesia esse intelligcndum: (juamobrem gravi repre- 
hensione digni sunt, quicumque ab liac decentissima Palrum omnium norma disce- 
derc audcnt. Kcce autem et Cyrilhis noster in eo exphuiando cantico a trito sollem- 
nique ecclesiae more non dechnat: cuius ego deperditi commentarii quum ante hos 
annos fragmenta graece lantum edidcrim in Procopii catcna ( AA. chiss. T. IX. ) nunc 
colhito rursus vat. codice, et addila latinitate, in hac Cyrilli anecdolorum congerie 
commodc exliibco. Neque in his desunt singulares aliquot sacri textus lectiones, prae- 
ter eximiam aucloris pietatem , et de sancti chrismalis sacramento leslimonium p. 465. 
Ilis ego commcnlarii parlibus cyrilliana quinque alia diversi argumenti fragmenla 
subtexenda curavi, 

Sancti Cyrilh homiliam de evangelica vineae parabola , quam olim latine lanlum 
Achilles Statius lusitanus ad Gregorium XIII. PP. impressam miserat, graece ego in 
Spicilegio rom. T. V. edideram ex ipso Stalii codice in bibholheca vallicelliana Ro- 
mae superstilc. Fuit enim Stalius illius bibliolhecae condilor, eiusque illic imago cum 
elogio ad perpetuam rei mcmoriam prostat. Nunc igitur nc Cyrilli homilia transla- 
tionc lalina careat, ( etenim priscus ct tenuis Statii libcllus vix alicubi occurrit, et 
ipsi mihi ad nianus non est ) Iioc quoque Cyrilli scriptum utraque lingua , me inter- 
prete, exlare constitui. Et quoniam in Cyrilli homiliis versari coeperam, tres quoque 
ciusdem conciunculas de aegypliis martyribus Cyro ac lohanne, quas mihi S. So- 
j)hronius in sua pracdictorum , quam edidi, marlyrum historia obtulit, hoc idoneo 
loco non sine animadversionibus aliquot ponendas curavi. 

Ne minora quidem Cyrilli fragmenta, quotquot inler edita a me scripla, vel in 
codicibus exlilerunt, neglexi. Ilaque primo undeviginti parliculas sumpsi partim ex 
codice vaticano 1431, partim ex columnensi , et ex nieis Leontio alque Anastasio. 
Deinde alias XXV. particulas ex deperditis adversus lulianum libris , a lohanne eclo- 
gario cilalas, ut in monilo p. 488. dictum est. Postremum, scd insigne magni Cy- 
rilli apud nos segmentum est adversus eunuchos , de quo in monito p. 494. verba 
fecimus ; nec non de iunioris quocjue specimine p. 497. Atque haec omnia Litinae 
Iranslalionis commoditate frui voluimus. Alleram voluminis noslri parlem consliluunt 
graece, latine, alque etiam aliquando syriace, diversa classicorum patrum opuscula, 
quorum lilulos paulo post recitabimus. De quibus omnibus quum singula monila 
alque notitiam propriis in locis scripserim, nunc lectores diutius non morabor. 

PARERGON DE ALIQUOT AREOPAGITAE CODICIBUS. 

schonaad^Areo- ^'- '<"" "1 pareigon alicjuod praefalioni huic, simulque volumini ornamentum 

addam, <lo Iribus dicam breviUT praeslanlibus Dionysii areopagitae vaticanis codici- 
bus; quorum primus insignis et crassac molis, sacculi fermc XII, cuncla illius con- 
tinet opera cum amplissimis scholiis, quibus prima in pagina praeponitur inscriplio 
Iiaec: ^iovuaiou 'AXi^av^piiai; (Tp(,o'X<a TyizSi Ty,c, j3i(3Xou , Dionysii Alexandriae 
sc/io/ia iibri huius , vidclicct de divinis nominibus. De alcxandrino hoc Dionysio, 
Areopagilae Dionysii scholiasta , salis dispulalum vidco in utroque cordcrianae edi- 



PRAEFATIO. XI 

tionis tonio; quac quomodolibet se habeat opinio : ct quamvis loh. Cyparissiota de- 
cad. I. 1. et II. 2. disciie Dionysium schohastam a Maximo distinguat ; ego tamen 
schoHa haec vaticana alexandrino Dionysio inscripta, eadem prorsus esse comperie- 
bpm, tam in hoc quam in ahis Areopagitae hbris, ac illa quae sub sancti Maximi 
nomine in Corderii editione extant. Nihilo tamen minus codex noster propter ampli- 
tudinem suam ac vetustatem dignus adhuc est quem eruditi homines consulant, si 
quando de Areopagita cogitabunt. 

Alter Areonasitae multo nobiHor ac rarissimos codex, descriptus a me breviter A.reopagitae o»- 

r -^ • dei notis tachv- 

fuit in Script. vel. T. VI. praef. p. 3" , qui videiicet tachygraphicis notis exaratos S'''"' *"'' 

continet libros, vel horum potius partes, de divinis nominibus et de eccl. hierar- 

chia. Prioris libri quum amplum specimen in aerea tabula incidendum curaverim, 

^ olumini huic praeposui , quo philologi ad graecae tachygraphiae sludium excitenlur : 

etenim ne in illa quidem celebri Montfauconii palaeographia par ahquid huic nostro 

specimini invenient. Quia vero in codicis foho 216. b. excerpla quoque ^idi tachy- 

graphicis aeque notis scripta hbri Enochi , horum item particula dedi operam ut in 

eadem tabula extaret. De Enochi hbro, quem muUi veteres ecclesiae patres cum ho- 

nore laudarunt , docte scripsit Fabricius in V. T. codice pseudepigrapho. Attamen 

hbri Enochi aethiopicum textum, de quo diu Ludolfus apud cit. Fabricium, nos ipsi 

superioribus annis inluhmus in bibhothecam valicanam ; codicem nempe pulcherri- 

mum ex publica auctione redemptum, qui Cardinahs Antonelhi fuerat; quod iam dixi 

in calce catalogi codicum aethiopicorum bibl. vat. Script. vet. T. V. part. 2. p. 100, 

ubi etiam nuperam libri eius aethiopici editionem apud Anglos curatam commemo- 

ravi. Nunc graeci textus, et quidem tachygraphici , exiguam saltem particulam eru- 

ditionis causa vulgamus. 

Tertium iam memorabo vaticanum codicem, Areopagitae scriplis illustrandis ido- schoiia inedita 

»•• • • 1 c I, • • 1 • , 1 • • ■., 3(1 epistclaiii 

neum. INimirum m perampio S. iMaximi operum ms. volumine legebam ipsius Ma- Areopagitae. 
ximi in quartam Dionysii ad Caium epistolam copiosa scholia , quae in editionibus 
nondum apparuerunt, quia praedicto loco Corderius Pachymerae paraphrasim S. Ma- 
ximi scholiis substiluit. Horum, inquam, schohorum quum se occasio ahqua obtu- 
lerit, rationem habebo. Interim, ut sit breve specimen, ad iila Dionysii verba ix. 
r-/iz av^^unm otjijiaq 6 VTn^ouaioz ouiiw^ivoz'- ex hominum siibstantia ille , qui 
supersubstantialis est , sumpsit substantiam ; sic Maximus : ov ya^ 'J^tXov povov 
i^^avxaatv riiiv Iv lauTw ty.v Iv uSn aapv.oz Sia[x,6p:pct)aiv , y.aTo. Toug Mavi- 
•Xaiwv "kyi^ouq' h oapv.a (juvouatwp.ivyiv oupdvoSiv iauTw auy/.aT-iifayi , y.aTd tou<; 
ATToXivapiou (j.u^ouz. dX^ auTOQ x,aT oursiav oXnv dXri^nc, dv^punoz yiyovi , 
TTpoGXyT^lii oyjXovoTi ca^xog voipdi; i-\v)(0)[j.ivyiz , ivctiQiiay,!; auTW JcaS' UTTO^laaiv: 
non enim simplicem tantum ac phantasticam ostendit nobis sub carnis specie figu- 
ram, prout Manichaei nugantur : vel iam concretam carnem de caelo secum ad- 
vexit , quae est Apollinaris fabula; sed ipse omnino substantialiter verus homo fa- 
ctus est , adsmnendo scilicet mente praeditam atque animatam carnem, quam hy- 
postatice sibi adunavit. Et muUis interiectis , rursus Maximus : t/s tyvoi ttu; <7ap- 
xo-JTai Bio; , y.ai nivii Qid;; ttwi; fjiivuv ^iog dXyjBy,; , dvQpu)7T0i; e(Jt!v dXyiBy.q , 
dfx^pcu diiy.vi/q iauTov , dXyjQu; und^^ii <puaiy.yi; /.. t. X. Quis novit quomodo Deus 
incarnetur . et Deus maneat? quomodo Deus verus manens , homo verus sit , dupli- 
cem semet osiendens, cum naturali ve.re substantia? etc. 



VOLUMINK CONTINENTUR IIAEC. 

IN PARTE PRIORE 

S. CYRILLI ALEXANDKINI OPLSCLLA. 

I. De sacrosancla ct vivifica Trinitate capitula XXVIIL p. 1-31. 

II. De Incarnatione Domini noslri lesu Christi capitula XXXV. p. 32-7i. 

III. Quod l)('ala Maria sit dcipara, sermo vel polius tractatus p. 75-100. 
iV. Dialoijus (logmaticus Cyrilli cum Ncstorio p. 101-lOi. 

V. Epis((j!ae quatuor Rufo, Amphilorhio, cl Maximo p. 105-108. 

VI. llomilia dc Incarnalione Dei Verbi j). 109-112. 

VII. Ilomilia brcvis post Neslorium eicctum p. 113-114. Subtcxilur catalogus ho- 
miharum Cyrilli deperditarum. 

VIII. Commentarius in Lucae evangehum p. 111-4-44. 

IX. Adversus haereticos Synusiaslas fragme^nla XV. p. 445-451. 

X. Adversus Diodorum et Theodorum fragmenta XXIV. p. 451-455. 

XI. In Malthaeum, Lucam , ct Paulum fragmenta VIL p. 455-456. 

XII. In Canlicum Salomonis partcs commcntarii p. 457-467. 

XIII. In provcrbia, Danielem, et contra pneumatomachos fragmenta p. 467-468. 

XIV. Ilomilia de parabola evangelica vineae p. 469-471. 

XV. De SS. martyribus Cyro et lohanne conciunculae tres p. 472-475. 

XVI. Exccrpta varia LIV. p. 476-492. Subiunguntur fragmenla tria Athanasii , Basi- 
lii, loh. Chrysostomi p. 493. 

XVII. Adversus Eunuchos inveclio p. 494-497. Subtexuntur Cyiilli iunioris fragmenta 
duo p. 497-498. 

IN PARTE POSTERIORE 

PATRUMALIOEUMSCRIPTA. , 

XV'III. Eusebii alexandrini sermo de elcemosyna p. 501-522. 

XIX. Eiusdcm sermo de astronomis p. 522-528. Additur nolitia duorum Eusehiii 
emcscni sermonum. 

XX. Alcxandri patriarchae alexandrini sermo ex syriaco codice (saeculi octavi ) 
p. 531-540. 

XXI. Timothei patriarchae alexandrini sermo et fragmcnta p. 541-544. 

XXII. Martyrii patriarchae aiitiocheni pars sermonis de divo Chrysostomo contem- 
porali suo, et fragmentum dc animae exitu p. 515-552. 

XXIII. Grcgorii patriarchae antiociicni sermo prior de Chrisli baptismo p. 553-550. 
X\IV. Eiusdem serrno allcr de argum(mto eodem p. 557-505. 

XXV. Athanasii magni excerpla commentarii in Lucam p. 567-584. 

XXVI. Germani I. patriarchac constanlinopolitani epislola encyclica ad Armepjos de 
dc fide orlhodoxa p. 585-594. 

X.WII.PanopIia dogmalica, cum inserlis variis, et praeserlim Gelasii L PP- epistola 
cncyclica p. 595-662. 



TOY EN AnOIS nATPOS HMP-N 

KYPIAAOY 

APXIEnilROnOY AAEEANAPEIAS 

nEPI THZ AriA2 KAI ZQOnOIOT TPIAA02 (1). 



SANCTI PATRIS NOSTRI 

CYRILLI 



BE SASfCTA ET VIVIFICA TRINITATE. 



Prohoemicm. 



nPOOIMION. 



v^porteret saneomnes,qui nomine serva- JC-J^ fiiv Trdvrctg csir tJj 7r^oay}yop'iix. t 

toris nostri lesu Christi praefulgent, oves- (TMTti^©^ r\/iF^ 'IwcroO Xpt^-oS Aa.^7rpvvo- 

que esse gloriantur pastoris, qui suam pro [^ivni- Kj Tr^ojSctTa, ihai ffSf^vuvoj^ivag r t 

nobis animam posuit, pastoris vocem au- ■^v^riy Ti^^c-ix.oTOg 7roi[Uvog VTiip «,t^, ^ 

dire, et ab eo demonstratam herbam de- t ^o(ji*svo? d>ioveiV (faviig, k^ t Ctt' c/Ki'i- 

pascere, et evangelicae fidei terminis man- vn J\,ny.vuiA.ivy\v viftiSr^ isroav, Jt^ Toig t> 

datisque insistere , simplicemque apostolo- iva.yyi\ix,iig 7t'i(^iu)g opois k^ vO|U.oj5 Ijitju.:- 

rum adamare doctrinam. Sed quia multi Vf«v, ?£^ t aTrMv t aTro^oXav Ti^fav JiJa- 

superbia perciti , vanaeque gloriae cupidi , cxaAiav c5^'' q ttoAAo/ ^rXnfiVTii rvtpw (2 ;, 

et suarum virium ignari, erroneae mentis >ca,} ^o^ng Kiviig ipaa^iVTei^ xa) lauTOvg 

suae conceptus inspiratae doctrinae ante- rt^/VonaavTS?, tci t^ 7ri7rKavv\i^ivv\g civtuv 

ponunt ; et a recta, quae ad supernam ci- Cfvo^tag KvrijxaTct., 7^ ^iOTrvevTi^ BiSa(Tx,a- 

vitalem ducit, via aversi multifidas mor- A/a? 7r^ovT'i[A.iiaav , Kj t^ ev^eiag ilg t avw 

tiferasque semitas terunt , cuncti quidem -sT-oAiv dyovar\g o^ov in^^Tpa-MiVTeg, eh 

pariter aberrantes, quamquaninoneandem ■zs-oAva-^eSug ttj ■davaTti^^Dpovg ixuipriaav 

erroris viam aeque sectantes, sed aliis aliis- d^^aTrsg , TrdvTeg jw-sv OjM.o(&)s Trhavco/uSfjot, 

que modis cogitationum suarum sequen- ov t at;TMv q t^ 7r\dYt\g 6jji.oia)g [ceTiovTsg 

tes fallaciam ; existimo decere, ut ii qui 65ov , dWa. i-^^po^ccg tyi t xoyia/A^ dx,o- 

(1) Hoc opusoulum prorsus differt a tliesauro eiusdem Cyrilli edito, in quo pariter agitur de sancta 
Trinitate, sed alia ratione et scopo, ut mox dicetur. 

;2) Conteuiporaneus Cyrillo Auaustinus cum illo conspirat, docens omniuni haeresum matrem esse 
superbiami nempe de vera relig. cap. XXV: si superbia non esset, non essent /laeretici neqve schisma- 
tici. Et serm. XL^ (. n. 18: diversis locis sunt diversae haereses; sed ima mater superbia omnes ge- 
miit; sicut una muter nostra Catholica omnes chrisfianos fdetes toto orbe difjmos. 

t 



S. CYRILLI ALEXANBRINI 



Kii^dovvTK; d^zs-aTri^ «^oD|U.ai w^iTreiy to7« rcgiae trilaequc ab orlliodoxis viae insi- 
T (ietat^ifcyiY rCj TiZifjLi*fiyLu Ctio t tv(Ji(Bm stunt, errantimii miserejntur, et fraudem 



oSivovaiv., i\iily n csir ■sr\ctyu>iA,ivovi, jtj 
T dziraTLu ■j^vpvowv, hJ t iCaiji9ta,v owo- 
BHKvZvai, iCj TTO^n-yilv cjir iTiof^ivovg, £^ 
T^ iKa.Tipct)Ce 'ui^v,'^0'sryig dTrii^yeiV , ew? 
av T ^a(TiA/5a ^roAiv x,a,Ta,Ka^a>(H. 

KE^AAAION A. 

''Oti iz-ipl ■ziroAAou -zirotiiTM o •&£os 
T dv&^u>Tra)y accT»^ia.y, 

TovTOv y) 'X.v^^ty Vj T oXcov acoTYfp 

ih T olKDV[^'iy!w dTTi^THM T dTTOi^oKmV T 

lipov "xoiov ,, "tvtt T dK-ldi T^ ■dioyyuxjict.i 
Cti>~ cv Tcp (7kot<I t^ dyvoicti avvTi^dpctfA- 
pjvou? ^coTiacixjiy , "tya, tcc S/3-<JKiScL(j[tiYct 
'zspo^obTci, x^ ro7s Auxois Tr^OKiipnvai, avv- 
ayi-ycoai n •£] Troif^ayoocjiy if/.fji,iKa)q , ivct r 
aj^isAaiOV £is xaAAisAaiov tvi t TrvfiyjM-aros 

jU.6T:i/SaAAWCri TiX^T) ■> iVCt (Mr K^VTrTOfliVH^ 

TW fiu-QZ) T«S d(Ji^iia.i, tZ> tms Ji5a(7;ta- 
Aias aMivacaai Koyui- i7riiSt\ toivliv k} to) 
TTOiiDTYf r dv^pcoTTCoy TravTiiov JiJifOv t dv- 
■dptoircov « acoTnpict^ r^ tJj (pvc;^ q 5o>cf7 to 

T6i) TTiAag i^UafA^VVHV BiOftiVa Kt)BifJ.OYia,i , 
TO So^iV MjM.7v JtTO T ^tf^ia "T^ ^VW(J6l»e TO.- 

AavTov sV7 G^ ZcLTTK^iTai k^ Hj!A£7s ;caTa- 
^aXMc /A{j .) 'ivct fjt,Yi TU) dpyu) avyKaraSt- 
Kaad ci)/J<fi olKiTYl- 7^ T Gsioiv ^of/tAaTWV T 



iis detegant , ct sanam pietatem doceant , 
et scquacibus ducalum praestent , iisdem- 
que quominus neulram in partem exorbi- 
tent ca\ eant , donec ad regalem dcnique ci- 
vitalem pcrvcniant. 

Capitulim I. 

Quod Deiis inultum aestimet hominum 
siilutem. 

Huius quippe rei causa omnium quo- 
que Servator in universum mundum misit 
apostolorum sacrum chorum , ut divinae 
notitiae radiis, eos qui in ignorantiae te- 
nebris enutrili fuerant , illuminarent ; ut 
dispersas oves lupisque expositas congre- 
garent diligenterque pascerent ; ut silve- 
strem in milem oleam spiritali arte inmiu- 
tarent; ut impietatis barathro mersos, nia- 
gisterii expiscarentur sermone. Quoniam 
igitur et omnium hominum creatori iu- 
cundissima est hominum salus, et ipsius 
naturae lex est ut curam proxuiio egenti 
impendamus, datum nobis a Domino scien- 
tiae talentum apud nummularios nos quo- 
que colloccmus, ne cum inerte illo dam- 
nemur famulo: ideoque divinorum dog- 
matum doclrinam exponamus , scientibus 



JiJaffAiaAiav Trpo^naojuSfj., to7s t? eiSoaiy quidem ad commemorationem , ignaris au- 
£is dvdyA'y\aiV, r^ to7s rtfvoSCTiv fis ji*a6«(Tiv. tem ad eruditionem. 



/B , Tis '^apa,K,TYip T c^KKYiaia<^iKOv 

koyov. 

^y\pvTTiTCO Q T £t/a^r?A!X«v Xoyog 
TriaTiv d.-ztyAoi.KCoq outu) >(^ 5i3at7>caAi>cSs, 
ftji <5^A£>CTi>cS)s jM.Hi/1' «VTiAo^j/i^cSs. aAA 
OA;>cA«(7ias ' 1 ; •&£oS TTpoacpo^iMS , Ka,Tayv- 
xTiKCog fAy\ o^J^nKTiKcog , SieflaKTiKCoi; fj,y\ 
StKaviKCOi., TiX^iOKoyiac; d-7rY\KKayff.'iv(Q~>, 



II. Quae sit ecclesiasticae doctrinae 
forma. 

Praedicare dcbct sermo noster evange- 
licam fidem simplici prorsus ac didascali- 
co modo, non dialectico vel pugnace, sed 
ecclesiae Dei conveniente , ad compunctio- 
nem non ad ostenlationem , ad instructio- 
nem non ad contentionem: artificio careat, 



^ioKoyict Ki-^onftiv©^' fty\ ■TroKvTr^ayft.o- theologia abundct , inaccessa non scrute- 

vm ra dvi^piKTa, jm.m i^ivvcov tu d^si^i^i- tur , inintclligibilia non exquiral , nequc 

V(3«Ta, fty\ va> -/j Kcfct» to. dxo)p>\Ta ^:^- menteaut sermoncincomprehensibiliacom- 

j^atpwi , ^n T£;^vi>ca7s t d^i^OTi-^i^yLv vtto- prehendere velit, neque artificialibus su- 

(1) Codex ixx\yi<Tsui: sed oninino scribendum videbatur ixxXviTia,'. Sic enim divus PaulusI.Cor. XI. 16; 
si quis videtui- conlentiosus esse, iios talem consuetudinem non habemus, neque ecclesia Dei. 



DE TRIMTATE 

premum artificem supponere melhodis ; ne- 
que omissa fide, pompam quaerat. Pisca- 
tores imitelur , coriarii vestigia premat , 
publicani ducatum sequatur. prophetica il- 
luminetur lucerna , evangelico illustretur 
sole, nihil de suis excogitalionibus admi- 
sceat, nullam nisi sanctissimi Spiritus ad- 
struat doctrinam. Haec est enim divini ma- 
gisterii definitio. 

III. Quod haec instructio orthodoxis 

tradatur. 

Et haereticas quidem blasphemias aHis 
in scriptis coarguimus, singulasque seor- 
sum persequentes , detracto fraudis velami- 
ne, nudam ostendimus impietatem. Nunc 
autem , Deo favente , fidei alumnis data ec- 
clesiae divinitus dogmata exponemus : ne- 
que sermonis prolixitate satietatem studio- 
sis inferentes, neque nimia brevitate cu- 
ram debitam corrumpentes , sed utrius- 
que termini medium tenentes: ita ut ne- 
que excessu molesti auditoribus simus , 
et tamen perspicuam divinae scientiae in- 
stitutionem tradamus. Incipiam vero a su- 
pemis , ad ipsum bonorum fontem cur- 
rens. 

IV. Quaenam sint opiniones tenendae 

de Deo patre. 

Nos Trinitatis amatores, adoralores, et 
praedicatores , magna voce sublimiqueani- 
mi conceptu, credim.us in unum Deum pa- 
trem absque initio, ingenitum , qui sem- 
per paler extitit , non autem postea quah- 
tatem hanc adsecutus est : non enim fuit 
tempus quo ipse non fuerit , sed et antea 
pater erat. Neque ipse fuit ante filius , 
deinde pater , ut corporum sequela postu- 
lat ; sed ex quo existit , semper autem ex- 
titit, pater et esl et vocatur. 



CAP. i-iv. 



T rtTTC^fi^iv aTsctiTcav Tolg ci\i-Zaiv l^zsro- 
/itfcos, T iKinOTOf^ov (\ j <;;^^VMAaT&)j' , vttq 
T TiKoovis TroSntyovji^i^ , to> Trpo^nTiKO) 
KciTcfjya^oju&fjoi At;%V6i), tw iCctyytXiKO) 
$ ft) T 1(^0 /-4^1 0? >iA)&), ji*«5iy T olx.iiet)v Xoyi- 
a/jS^ avct[/.iyvvi, TraVTct q tov 7rcf,vcty'toi> 
7rviV[yi,xT(^ v(^ct'iva)v 5jJa^jM.aTa- 06705 ^ 
■j^ ■Qi'icti BidctaH,aA'tcti Q op(^. 

y . ''OTi ci>i TTPOg ivaiQiili « 5(5ao-;taAia 
'^inaiTcti. 

Ta? [tiv ovv aipiTix.ai /SAa(T(pHjU.<tt? iv 
iTi^Oig inSn (Jvf^^a[^[,i,a(7iv SirAiy^a/^ ' 2) •, 
Xci)p]q iKa^Lxj J^,Aa/3:vT?5, y^ t 7^ aTra- 
THi fv[^yQ)aavTig 7rpoKa?\vft[taTOi , jCj fv[A,- 
vfiv dii^avTig r daiSnav vvv q , ^iov St- 
SovtQ^, Tolg ^o:^'i[A,oi(i •r' 7r(s-£"'? tci Tjfs 
o«xA«^;a5 ^iocjSoTa 7rpo^ncto/u^j Soyftct' 
Tcf [A,i\Ti TU) [tnK<i T Koyn iCO^OV Tolg Ct- 
Tvf-^avncjtv iTrii^rayovTii, [ty\Ti t») /Saap^y- 
Xoy'ict T aKpijBnav '^s^a^ii-ditpovTig , «AA' 
d[j,$0T'iPCi)v T capcav T [J.iCjlw atPOVJiS^Ol' 
'iva (Ji,y\Ti TUi 7rAn^<j C^ <i)tovovTag aTro- 
Kvcttaoat^ , v^ aa^Yi t StSaav.a>^tav 7^ Ofo- 
yvojatag Trpoaoiacojui^- ct^^0jw.a( QavwSfv, 
Trpog avrriv Spa^tcov t dya-Bav t tth-j^hv. 

5'. 'O7ro'tag Sil Sf9^XY\^c-ig \xnv Tri^t 
T %iov yCj Trar^oi. 

'Hftf;; oj (3) Tiig Tpiac/],©- ipaaTai 
x.a* TrpoaKvviiTa^ Ka) m^vKig [tiyaKc(^co- 
vo't Ti Kai [JiiyaAocppovig, 'snaTivofS^j itg 
iva ■Qiov TrctTiPa 'avap~^ov y.(tt d^yivvriTov, 
dil ovra TrariPa, Ot;^ i;?-£^OV toCto xt«- 
aa^titov , ov yap >5v CTi ovk rv , aAA 
ctVLoQiv )iv -ziraTHP' ovSl y'iyovi 'sypcoTCV 
vioi , iha ■siraTiip KaTci TJiy 'pp acofia- 
Tcov d>coAov-5iav , dW dcp' oifsrip nrTtv, 
di} Jli ian , 'us-aTyip Kai '-aTt koI xa- 
A?7Tat. 



(1) Pauluni iutellige qui pelles tabernaculorura eousuebat. 

(2} Sciiicet in thesauri , ut iam diximus , serraonibus editis , quibus haereticos refutavit. Nunc autem 
fidei simplicem spondet ortliodoxis expositionem Cyrillus. 

(3) Codex evidenter J, quod prorsus videbatur immutandum in 01'. 



S. OYRILLl ALEXANDRIM 



Ui(JTii/o/j!^ iig 'ivct viov nujcttdiov rui 
'^vmaa.VTit ovk dp'^y\v tov iha.i kct^ov- 
ra,, aAA' dii ovra,, >ia.l avv ■us-arpi ov- 
ra,' d^' oii yap ■s!ra.ryfp, dcl Ss •ssraTHp, 
(il^ 6}iiivov vloi' d^copiaTUi yt 5^(/ rav- 
To. OTpos aAAnAa, ra. ri ovojw^ara, xa/ 
rk 'zs-payi^a.Ta.' il ovx, dn J\,i 6 vlo^ , 

dXh' m OTt OVX. flV, OvSi di} '^a.TYfp' 

d(p' ou ^ap iyivvtKJi, rovro 'ixi to ovo- 
fji,a,- il e^i dii 6 ■Qiog Kj 7ra.Trtp ( jSAct- 
a^m^ov ycip ru) ovri, vwo ^ovovg OTOiw- 
aai TOV T^' ^ovcov TroiYirm , xa« ^ovi- 
KOv Sf3-aTii\fA,cLr@~t d7ro^yiva.i SiVTiPctv iLi 
a;><^ov'oy Kai v-zsi^ ^j^okov yivvnaiV^j dn 6 
vioi , 6k tov TTctrpoi f^h apoHTWs •^(jvy\- 
•&?(?, ji*«Ta Toi; TraSos 'j dii av , jtj avy 
rcc Tra^^i yvcopi^^o/u^jQ^. 

5"'. ''Ori T viov Tcp ■wa.Zi auxicti^iov 
SiSaax.iicnv ai p^atpa/. 

Ev dp)(yi * , (pMffn', viv o Aoyog, Kai 
Xoy@^ Yiv Trpoc, rov •&sor, xaj •&f05 «v 
Ao^@o" ovriQ^ i)v cv «pjj^ji 'sspoi rov 
■&iov c-ls cv dp^Xvi ci)V y ■uTOri ovx, iiv; 
OVTi yap ii-sTiv , OTi cv dp')^^! iyiviro , 
a\k' cv ap^j) fiv otov ccv <piAov^>Kyiaci)/i/S^ 
Tolg Ao^KTjaoTs vsiip^rivcti ro «y, iTriKnva, 
';^iSn^ -tJ tf^p^«5 ovK iayjjaou^j- ■zs-avra, 
oivripa, Tov cv «px^ ovt@~' , ]u ^ovog, 
Ka,i a.ict)v , Ka.i i'i n av inpov '^ovixov 
'c^vonQnm diaarmiJicf si ^l ovk dii ro) 
■&iO) Koci 'zsctrpi Tutjv^v i vio^ , varipov 
Qi ■TTOri ■TrpoaiyiviTO , avayKti p^ovov xa» 
alma, Trctrpi h^ t/tS) fjnairivnv ii '3 tov- 
TO Join nq, iipi^iiairai To 'S!oiv\fji,a, rov 
'ssoiyirov 'uspov^n-apy^ov 'ssavrct yap , tpn- 
aiv ivdt.yyihi<rri]i , Sia rov viov lyivi- 
ro , Ka,i X'-''?^'' '^^'''Ov lyiviro ov^l h' 'iv 
J\i ^p ■Travrodv aiutv yi ;j^ovo5' koa 
ftaKapi^ Si navA©- * eV' ia);^aTCi)v, 
(py\ai, '^' t\fA,ipci)v ., iXahnaiv y\fA.iv cv via , 
ov 'i^dtiKi K?\.r\POv6fji,ov 'ssavroDv , J\C ov it^ 
(^^ aiuvag i7ro\'fiaiv ii Jli roD viov oi 



V. Quid de Jilio srntiendum sil. 

Crcdimiis iii umini filium, coaeternum 
gigncnti , (jui inilium cxislendi non ha- 
buit , scd scmpcr , et quidcin cum patre 
fuil. Elcnim cx quo paler, scmpcr autem 
fuit patcr , cx ipso cst filius. Namiiue haec 
invicem inseparabiiia sunt, tum nomina, 
tum etiam res. Si autem non semper ex- 
titit fdius, sed aHquando non fuit, ne pa- 
tcr quidem sempcr extilit : nam ex quo 
gcnuit, hoc habet nomen. lam si semper 
Deus paler exlitit (nam blasphcinum re- 
vera fuerit, sub tempora rcdigerc tempo- 
rum creatorem, et temporab intervallo iu- 
niorem adfirmare intcmporalem ac supra 
omne tcmpus generationem) scmper fiHus 
fuit, ex patre quidem inefiabiHter genitus, 
cum patre aulem semper existens, et cum 
patre cognitus. 

VI. Quod filium patri esse coaeternum 
docent scripturae. 

In principio, inquit, erat Verbum , et 
Verbum erat apud Deum , et Deus crat Ver- 
bum. Hoc erat in principio apud Deum. 
Quod ergo in principio eral , quandonani 
haud fuii? Neque enim dixit, in principio 
factum esse, sed in principio fuisse. Quan- 
tumvis nos conemur cogitatione nostra su- 
perare diclionem erat , transcendere ultra 
principium non potcrimus. Cuncta poste- 
riora sunl exislente in principio , ncmpc 
et tempus , et saeculum , ct quodvis aHud 
tcm|)orale excogitari potci il inlervallum. Si 
ergo non semper cum Deo palre extitisset 
filius, sed postea factus esset, necessario 
tempus et sacculum inler patrcm ac fiHum 
interponerelur. Quod si qiiis conccdat , in- 
vfnietur factura facicntc anlcrior. Omnia 
enim, ail cvangeHsta , per iiHum facta sunl, 
et sine ipso factum est nihil. lam vero 
unum quid ex hac universitate saeculum 
quoque seu tempus repulandum est. Bea- 
tus vcro Paulus ait: novissimis (Hebus lo- 
culus cst nobis in filio , (jncm coustituit 



DE TRINITATE CAP. V-VI. 



heredem universorum , per quem fecil et 
saecula. Quod si filii facturae suut saecula, 
ea facientem non praecedunt. lam saeculis 
non exislentibus, exploratum est , ne tem- 
pus quidem fuisse , quod dies noctesque 
efficiunt etmetiuntur: dies vero noctesque 
facit lucis ortus et occasus: quae quidem 
lux posl caelum ac terram et aerem facta 
fuit. Haec porro omnia, et quicquid in eis 
est , Deus Verbum , beneplacito patris , ver- 
bo crea\it, 

Quum igitur tempora ac saecula cum 
aliis rebus omnibus a Verbo facta fuerint, 
niliil inter patrem et tilium iacet , sed pa- 
ter semper fuit Deus, semper autem cum 
patre filius. Quare etiam evangelista , in 
principio eral Verbum, clamat. Et aposto- 
lus Paulus ait: qui quum sit splendor glo- 
riae, et figura substantiae eius. Et alibi: 
qui cum in forma Dei esset, non rapinam 
arbitratus est esse se aequalcm Deo. El ne- 
que lohannes erat omiltit ; neque item Pau- 
lus ccii EssET et ccM ExisTERET ; quaiido- 
quidem semper existentem uterque praedi- 
cant. Quapropler et paulo post evangeli- 
sta , vita erat inquit , et vita erat lux ho- 
minum. Et denuo: erat lux vera quae il- 
luininat omnem hominem venientem in 
hunc mundum. El adhuc : unigenitus Dei 
filius qui esl in sinu patris. Xec non in 
epistola: qui fuit, inquil, ab inilio. Hanc 
theologiam a di\ ino Spiritu tradere edocti 
fuerunt circa unigenitmn Dei Verbum , ii 
qui ab initio speclatores ministrique verbi 
fuerunt. Quamobrem non connumerarunt 
cum creatura creatorem : non posuerunt 
in ordine factarum rerum factorem : nus- 
quam creaturae nomine appellarunt vene- 
rabilein Dei geniluram: nusquam dictio- 
nem factum est divinitati copularunt. Sed 
alius quidem dixit: in principio erat Ver- 
bum; non aulem, in principio factum est 
iVerbum. Alius vero: qui cum esset splen- 
dor gloriae , el figura substantiae. Xon ait: 
factus est splendor e! figura. Et rursus : 
qui cum in forma Dei esset ; non autem 



attoyig Troi-^fJ.a.Ta., ov TT^ovTrapyiovai toD 
TTOJiKTayr©-" alcoYcoy Si jW« V7ra.p'jj(^oyTO)v , 
ihSnAov cog ov3i o ^ov(^, oy r^iflai ts 
Kai yvKTig 7roiov<Jt >cat f^iTOoixJiv rif^ipai 
Jj Kai vvKTai m tov <pcoTOi dvaTOAri Kai 
Svaig ipya^iTaf to ^i (pws /^ tov ov- 
^avoy, Kj ■dd "^«K, y-al t}iV di^a iyiviTO' 
ravTa 5i •araiTa, y.ai tu cv tovtoh^ 6 
■Siog ?\oyQ^ iCSoKia r -maTpoi i^yif^iovp' 
yritjc Aoyci). 

Toivvv 'T^ ^oc^*' ^ "^" ajwniJK ^ 
•pp aXKm d7raVTU>v 7rQtr\^'iVTC0v vtco tov 
Aoyov^ ovSiv av fiv y.iTa^v ■usaTpos Kai 
vlov.) d\h' dii l^iv 'uSaTVip •&f05, dii q 
vtO<; tjvv Tra^^f 5io Kai o ivayyiXiaTr\(; 
cii dp-^^Yi riv Koy(^ (^^^- Kai o dijro- 
gtoXQo WavK©-' (pncr " o? toy d^ravya- 
ai^a Tiii ^0^«?, Kai ■^a^aKTrip t«s vtato- 
Tacjscos avTOv. Kai iTi^coQiv * og cv fjcop- 
(p>i Qiov v7rap'XJ.ov ■) ovyj dp^rayfiov nyyi- 
craTO TO iivai iaa ■dicp- Kai ovn okiIv^^ 

TO «K, OVTi 0VT(^ TO COV Kai V7rd2J)(U>Y ^ 

io,- iTrciSfi TOV dii ovra KypvTTOvaiV' ov 
X<^^^v '^ i"'^''' oKiya 6 ivayyiXi^tii;- ^oon 
yiv ., (ptiai, Kai « ^oon nv to (pS)s <j^j dv- 
^^coTTOOv. Ka< a0-9'(5' «f tq (pux; to dXn- 
•d^nov, (Pcot'i(^<1 -urdvTa avQ^caTrov ipxp- 
fAijQV ilq Tov Koai^ov. Kcti TraKiv * o y.o- 
Yoyiync, moc, o cov iU (^ KoA^rov tqv Tra- 
'Sof. Kai ci) T« 's-h^^oKyi' o riY , (^naty., dvr' 
dp'^c,. OvTOO ■dioKoyiiv vtto t •3's;« 7rviv- 
fjcar^Q^ TOY fjcoYoyivri t ■&iov Aoyov l^t- 
^d'j(_^QnaaY o/ c^ '^^p/C"^ avroTrTai y^ V7rn- 

f <^^/ 0^0 ^^» /fv 

pirat T K'jyov yjjo fji>pof oio ov avuvn^t-a- 
fjcnaav TY\ KTtait t KTiaavTa' ov (yvYira- 
^av Tov ■uTOinTnv rolg ■sroiny-aaiv ouda- 
fiov KTiafjca TO T^ifiicv T -^iov Trpoanyo- 
Pivaav yiVYnu,a' oi^Ja^ot) to iyiriTO J7il- 

i^iV^aV TYI ■S-rOTMTC dKK' OVTiQ~> fCiV , Cv 

d^X^ ^*' ° KoyQ~" ovK cv d^xV ° -^^^o? 
iyiViTO' otcilv^^ Bi , cog cov dsravyaaiA.a 
TJ?s Ji?n?, y^ x^apaKTnp Tng v7ro<rdcicoi' 
ovK, lyiYiTO d^avy'J.au.a Kai ;;^^apa>£.T>;^. 
Ra; TrdKiv 05 cv f^-op(pri -diov VTrapxcov, 
ov fA.op(^yi ■^iov '^if.SfOi, dKK' VTrd^X'^^ 



Philip. II. 6. 



I. Ep. I. I. 



S. CYRILLI ALEXANDRINl 



6 

c* 3sou [Ji-op^}]' Ka/ iTipcc-^i' * o? ^v 
eiKcav Tov ■&?0i5 tou aopctrov' oCx, elis-iv, 

Oe iyiViTO il>CCi)V T •JEOL/ T aO^ClTii , aAA 

05 SUTIV. 

OTi aiJj©^ VIC5. 

OUTW TW GsOAO^ia TTttVTa^H criU;£|^£U- 

XTai TO «Vj k} TO ft)v, x^ TO VTrap^x^ccv, rtj 
TO ls-'v ouTW tS) fjiiyaAci) Mcovcrfi ictuTov 
Sja.My6/j^(^ Trpoartycpiuaiv ' iyco lifjn 

6 av. Kai TiaAiv TaSi i^ilg T015 uiois la- 
pa«A' cov aTsraAjcs p£ Tr^og vjJ-S-i. ''Oti 
j T t;;» rauTa Ta py^fActrct, Kj avroi f^iv 
f^cxprvpicTi T^ /3AaiT!p«jM.ias 01 Trpof^axoi , 
^'^(^copnrov ftiv t 'sya.ripa Aiyovng, [/,iai- 
rLu H T TTa^So; K^ 7^ XTiffSMS t viov airo- 
xaAoCvTf?, H^ (paaKOvrig avrov roli 'wa- 
rpiapy^a.K; Kj rolg 'Zjpo(pYira.ig 0(p-d>ivai rt 
Kcti (5%tA£j^-9'Mvai- icti^wq Q Hjwas auTO; 
•dfos Ac'}/©-' 5i5aaxf« 5ia 'li^if^la t tt^o- 
{pxTK * Aiyci)V Cf T Y\ftipai<; CKiivaig, tCj 
cv ru) KaipZ) c/Kiivti) S^^Yiaoftai rco oikci) 
'lcpaJiA, xai ru) o'iKO) lotJa oJ^^-driKlw 
Kstiviiv., ov K^ riui ijg.QnKlu) h SnSiftlu) 
Toi? ^a^Saffiv avrav cv Hjaspai? o^Aa/3o- 
jw.ev« /*oi/ T^ /lf*p05 auTwv cl^ayayilv av- 
d^ CAc TǤ Ai^i/^sTTy. Zy\ry](7U)/u^ toivuv 
rU rbxi Kai\y\v iJ[ct)Ki Sjg-^y\K!w r\ dHXov 
ctTraaiv cog SiaziOTitq Xpiros ravrmg iari 
;^op«^05; avrog ^ cv rolg Upoii ivayyi- 

. Aiois /3oa* * £ppj9» TOi? ttp;:^^aiO(S, ou <5o- 
vevcTc-ii' iyco j A?^&) '^ja/v, -ziraS ooyiKo- 
ju^{jo<; roj) a^ih^U) avrn iiKri , 'ivoy^oi 'i^ai 

. rii KpiaH' ippibn ' toi? apyaioKi ax. iynop- 
Kvac-ti' sTo) j Asfc») t/|U.i'r, |U.« ofxciaai oAcog- 
>^ ra aAAa q OjM.oii)s Ti.S-«<TJV, ot( fppj6« 
^ev To5s, 1^0) 'j tSto roiaaSi vi/aoBjtw, 
otJx ayapjTTwv r Kii/v^ov vo/*ov, «AAa t 



dixit : forma Dci faclus , sed cum essel in 
forma Dei. Et alibi: qui est imago Dei in- 
visibilis. Non dixit: qui factus est imago 
Dei invisibilis, sed qui est. 

VII. Ex vetere testamento sempiternus 
demonstratur filius. 

Sic in sermone theologico copulantur 
semper erat, et cum esset, et existens, 
et est. Sic se ipsum Deus , cum magno 
Moyse loquens , appellavit. Et mox : haec 
dices filiis Israhelis , qui est misit me ad 
vos. lam vero quod haec filii verba sint , 
testantur ipsi blasphemiae antesignani , 
qui patrem incomprehensibilem dicunt , 
filium autem inter patrem creaturamque 
medium appellant , aiuntque ipsum pa- 
Iriarchis et prophetis apparuisse cum iis- 
que locutum. Manifeste vero nos ipse Deus 
Verbum docet per Hieremiam prophetam 
dicens: diebus illis, illoque tempore fe- 
riam cum Israhelis domo, et cum ludae 
domo novum foedus , non iuxta foedus 
quod cum illorum parentibus pepigi , tem- 
pore quo manu mea captos ipsos de re- 
gione Aegypti reduxi. Quaeramus itaque, 
quis no\"um foedus tradiderit. Nonne om- 
nibus patet , dominum nostrum lesum 
Christum eius esse datorem ? Ipse enim 
in sacris evangeliis claniat : dictum est an- 
tiquis, non occides; ego autem dico vo- 
bis , omnis qui iratus fratri suo temere 
fuerit , reus erit iudicio. Dictum est an- 
liquis : non periurabis ; ego autem dico 
vobis , nec iurare omnino. Et alia simi- 
liter ponit: diclum fuit quidem illud, ego 
aulem hoc istlioc modo praecipio; haud 
sane existcntem legem subverlens , sed per- 
fectiorem legislationem faciens , eiusque 



voao.9e(7iav aK^ifii^ipav 5to(Sv, iC, t^ <pu- observandae rationem docens. Novum igi- 



AaxMS T T^OOTOv diSaaKcov t viav roivvv 
$^^y\Klui 6icnTory\c, «pTv didcoKi Xpi^oi- 
01 ravTuju tt apiayjnKcoci , k^ t TraAaiav 
Uy T «TraAAtfj-MV 7^ hiyvTiTH SiSu)Ki ru> 
'\apcty\K- Q OKiivLu SiScoKcog , v^ t^ ai- 
yvmrriciKyii Sov\iiag a-MaKKa^cLC , avroc, 



tur foedus dedil dominus nobis Christus. 
Qui autem hoc tradidit, idem vetus quo- 
que post liberationem ex Aegypto dede- 
rat Israheli. Qui vero illud dederat , idem 
ut ex acgyptiaca servitute expediret , Moy- 
sem scilicet ad Pharaonem miserat. Idem 



DE TRINITATE CAP. VII. 



quoque dixit : haec dices filiis Israhelis : 
qui esl inisit me ad vos. Hoc et alibi pro- 
phcta manifestum facit : hic est enim , in- 
quit , Deus noster ; neque aestimabitur alius 
ad^ ersus eum : adinvenit omnem viam di- 
sciplinae, et tradidit illam lacobo puero 
suo, et Israheli dilecto suo. Post haec in 
terra visus est , et cum hominibus conver- 
satus est. 

A postremo itaque initium facientes , 
propheticum indagemus sensum. Quisnam 
in terra visus esl, et cum hominibus con- 
versatus ? exploratum est , ut reor , cunctis 
modo menle praeditis, quod nempe Ver- 
bum Deus , qui naturam nostram adsum- 
psit, qui rapinam non est arbilratus esse 
se aequalem Deo, sed seraet ipsum exina- 
nivit , formam servi accipiens. Hic ergo 
viam disciplinae tradidit lacobo puero suo , 
et Israheli dilecto suo, veterem promul- 
gans in deserto per Moysem legem. Qui 
vero legem iilam tulit, ante quam eam tra- 
deret, cum Moyse loquens dixerat: haec 
dices filiis Israhelis, qui est misit me ad 
vos. Propterea propheta exclamavit: hic 
Deus noster est , non aestimabitur ahus ad- 
versus eum. Quibus verbis , non tam eum 
minorem negat , quam incomparabilem af- 
firmat. Animadvertite quomodo evangeli- 
cis dictis prophetica oracula consonent. 
Moyses ait qui sum ; immo vero ipse Deus 
Verbum ait qui sum. Paulus aulem sacpe 
dicit Qui EST ; dicit etiam existit ; quae vo- 
cabula parem habent sensum. Similiter 
lohannes iheologus vocabulum qui est 
evangelicae scripturae multolies interse- 
rit ; et ipsum quoque prohoemium huius- 
modi vocabulis ornat , non semel aut ite- 
rum ac terlio , sed multoties praedicans 

ERAT. 



(tCnoq fiVs* * TCt^? iPiiq TO/5 Violi 'lCTf a«A* * Exoa. III. 14. 

cov a7ti<rctAKi fii ■^pog vfji,a.<i' thto j k^ 
iTipca^i [\) •z!rpo!p«r«s aoi(ph ■zsroiil- ' 

C?^ >ap, (fHm, •&J05 Yi/U^-, OV \0yi- • Baruc. III. 36. 

a^nairait iTipOi Trpog avTov cJ^ivpi 7r5.(Ta.v 
o^ov 'fhs^yiy-t^i, XrCti iScoyav cLvryiv 'lot,x.a}l3 
TO) ■actiSi avTOv , y^ 'lapctiW ro) «^cfsrn- 
jU.sy6i) vtt' avrov- fA^ rciVTct. iTri yi\(; ftJtpGn , 
£) TO/s avQpcoTTOic, aux,ctvia'^a.(^r\ (-2). 

KaTa)-&£K rOivvv a^^afAiJoi, , r Trpotpn- 

TiK.YtV i^<£>Vri(yu)/J^ iVVOiCtV tU i-usi Tiiq 

yiig 6(p-diig , x.au rolg dvQpunroig Tuuctvct- 
(J^^ct^pitg; ivS»\ov, log olftcti ^ ■zucca-i rolg fs 
vSk s;;^k(TH' ag 6 -9605 XoyQ^ t y\[^iTiPat.v 
(^vdiv dvctActCcov, ju.M diiTrayitov v\yr\Gd- 
fj^©^ TO ilvcti lact ^iu)., dKK' ictvrov x,i- 
vcodctg., iCj ftop(py\v SovAov Kct^wv o6t@o 

T0'tVVV T O^Oy T^ STri^nftng 'i^OOKiV 'lctKCOJS 

tS -TTcti^i avTOt/, ^ lapctnK rut y\yct7n\- 
ftivo) vijs' ctvT^, T ■zsrctKa.iOV Sfs-yopiva^ctg 
zv rri ipy\ftci^ Stct McoiJaicog vof^t-ov q t 

VOftOV OfCllVOV OiOCOKCOg ., TTpO T 0«Vaj TOV 

voftov, tS) Mcoijari Sfs-Ki'^ /B^og S(p«" To^i 

ipiig ToHg violg 'la^a.y\K- cov dTriarttKKi 

fti ■Tipbg vftag. Aio 6 Tr^ojpjiTns £/3oa' obrog 

Gsos «^t^, ov Koyia^miTcti iripog vrpog 

ctvTov ftctpTvpav a,vTco, ov TO 'iKarrov, 

dKKa. TO davyKptrov. 'Opari '^oog 'ioiKi 

Toig ivayyiKiKolg SiSdyftaa^tv rci 7i^o(py\- 

riKct Ky\Pvfftara' Mcovang KVi^vrr^ to cov \ 

ftaKKov Q avrog •&S05 Koy&^ TTi^i lav- 

roij Kiy<{ to cov UavKog q 7roKKa.Kig Ki- 

y<i ro wv, 7rP0<rl^y\ai ^j i^ ro VTsd^yav ., 

ravrov Svvd/j^ov ra cov Kiy<l £j to er'V, 

iao^vvaftiiv c/ailvotg Zy -duj «vyoiav coaav- 

rcog H J^ ■&ioKoy@~' 'lci)dvvy\g TeoKKayji 

TO u)v rv\ T ivayU?\toi)v 7T^aff/,arita, ivcaxit- 

p<l , K^ avro 'j to 7!^oo(|W.iov Taurais t (pw- 

vai5 dyKcti^C^^., °'-'X' o.7ra'^, ovSi Sig,, »5e 

'^ig, dKKct ■zs-oKKaKig Ky\^VTrcov ro }\v. 



(1) In codice interseritur mendose atJTs,- idem. 

(2) Hunc Baruclii te.xtuin intelligit de lesu Christo etiani auctor arianus in comm. ad Luc. V. 3. 
Script. vet. T. III. part. 2. p. 207. 



8 



S. CYRILll ALEXANDRINI 



Philip. II. 6. 



«'. ''Ori Tcc fji.iv dpfiOTT<l TU) ^iu) Koycji^ 
TCt H T>) aYCLhy\<^Qit(7n <pv<j{. 

TlJiY KVtpvX.CdV Sl T^ rtA«-&fia5 TOICtZ- 

Ttt SiBctaKovTcav, th oi/TCOi ctyctv ■^pa.fjvg 
Koi at;-&a3HS, o>i dvT^ ftiv tov y\v .> to ovx, 
rv timiv (ij; om '^ t tov Jtj vTra^yoDy ., 
KTKTi^cct Trpoactyopivacil r c/h, 'srotfZo^ jttsv 
d^ovcag «.ai dwoL^Zxi ^v«'&2VTa, cv cf[i 
Tolg xoAttoi? toS 7ra,Zoi jj^t/ju.svov; o yao 
av ov KTi^iTsci, v^usa^-^oDV ov Snf^iovp- 
yiiTai' TO ya? iyiviTO, y^ to ':Aa/3«,;ca/ 
ocra TOiauTa, ov ■diO?^oyovvTig , dKKa r 

OlKOVOftiaV K1\pVTT0VTi<i 'ihiyOV 01 TCC THS 

•Bioyvuixjiag lyynpiaQiVTig ftv<^y\pia- Kal 
■2!r^WT@o psV fjLaKapi©^ 'lci)avvrg *, k^ 

AO^©"'» ilp», '^cip^ iyiVlTO- il-WCOV TO, 

iv rtP^^i «V Ao^@o, Jtai 'izoXXaKig to 
«V s^isr/ TMs •&eoTMT©o ^idvoKwg, ilg t t^ 
sVav^^pfiiJ^THCTJuJs olKovopiJiav iK^cov , dvay- 
Kaicog TO iyiViTO Ts-&:^x£v ov yap «v af< 
J5 O^ M/t^ A«(p-&£/(7a £/•30-0 TOy ■Qiov Ko- 
yov d-ss-apx'^-) dKXa 'srpog tu) TiKa <j^ 
aicovcov lyiViTO ti Kai dviKy}<pQ» vtto tov 
■3iov Koyov TOVTO tsohI k^ ftaKapi(Q~> 
riavAos* * ilvcov "y) iv fto^cpJj •&foD VTra^- 
%0!)V , yC^ Trpoa^iig to ovy^ dp7rayy.ov y\yy\- 
GctTO TO iivai iaa •&£«, i7ry\yayi to iav- 
TOv OKivcoGi fji.o^(py\v J\,ovKov Ka(ioov' t« 
f^op^ri Tov SovKov to Ka^cov 'srpocrapfji.o- 
(jag , tJ) Si ftop(pri tov ■3'foS to ivdp^^^cov 
(Tv^iv^ag' OVKOVV « t •&foD fJcop<py\ vrpov- 
Trdp^^^ovca, fjcaKKov Bi dei v-zudp^^^^ovtja, 
\Ka^i tLul) tov SovKov ftop^pviv ov toivvv 

KTKJfta, QljJ\i OTOIMjlta, oOJe t^ OVK ov- 

Tccv T ^iov Koy(^ , dKK' 6>c tov ■ara- 
^oj •^vyi-diig dii tm -ziraT^i avviiTTi , Ka\ 
liuj fttTct 'ziraTpog •zaapa t^ ivyvcofjtovcov 
7S-pO(JKVvy\(Jiv Bi^irai. 



VIII. ()uo(/ alia convrniunt Deo Verl/o . 
alia adsurnptae naturae. 

I;im \ero (pnim vcritatis praecones ita 
docuerint , quis adco sit au(Jax ac temera- 
rius, ut (lictioni krat opponat non erat? 
et pro Qui scM et qui existo , creaturam 
appellet eum qui intemporaliter et impas- 
sibiliter genitus fuit , et in sinu patris est 
collocatus? Nam qui est, non condilur: 
qui existit , non creatur. Nam vocabula 
factum est, et accepit, et quaelibet huius- 
modi, non de Deo proprie loquentes, sed 
dispensalionem praedicantes dixerunt ii , 
quibus divinae scientiae credita fuerunt my- 
steria. Et primus quidem beatus lohannes : 
et Verbum, inquit, caro factum est. Quum 
antea dixisset , in principio erat Verbum , 
et saepe vocabulum erat de divinitate pro- 
nunciasset, mox ad incarnationis dispen- 
sationem accadens, necessario factum est 
posuit. Non enim erat ab aeterno illa quae 
ex nobis a Deo Verbo adsumpta fuit in- 
choatio, sed in fine saeculorum ea facla 
est, et a Deo Verbo adsumpta. Hoc a^t 
eliam beatus Paulus; nam quum dixisset 
« in forma Dei existens » alque addidisset 
« non rapinam arbitratus est esse se ae- 
qualem Deo » subdidit « semet ipsum exi- 
nanivit formam servi accipiens. » Verbis 
« in forma servi » vocabulum « accipiens » 
accommodavit ; verbis autem « in forma 
Dei » vocabulum « existens » connexuit. 
Ergo Dei forma praeexistens , vel potius 
semper exislens , suscepit servi formam. 
Non est igitur creatura , neque factura , ne- 
que ex non olim extantibus Dei Verbum , 
sed ex Deo palre genitum , palri semper 
coexistit, et adorationem una cum patre a 
fidelibus excipit. 



(1) Repreiiendit dicta ab Ario in impio libro Tlialia , de qiio Atiianasiiis orat. I. eontra Ariuni. Grae- 

oos latinosque patres qui arianam baeresiin refiitaverunt diligeuter nos receiisuiiiius in prologo ad tras:- 

menta Arianorum, Script. vet T. III. part. 2. p. 188. seq. Plenaiii arianismi expositionem babes apud 

praedictuin Atbanasium et Fulgentium Ferrandum a nobis editum, nec non in fragmentis a iiobis item 

, ex palimpsesto erutis, et saepe alibi. 



PE TRIMTATE CAP. VIII-X. 



IX. De generalione ear Deo. 

Nemo vcro generalionem audiens, nien- 
le sibi confingat generalionis noslrae pas- 
siones, decisionem, fluxum, parlimi, et 
alia huiusmodi. Xam coiporum hae sunl 
passiones ; Deus aulem incorporeus est , im- 
passibilis, invertibilis, immutabilis, in eo- 
dem semper stalu consistens. Quod si quis 



M«J£(5 ^i yiVViTtJH' {iKoCwV ^ TOIi AO- 

yiai^olg oe^^iaS^a tcc ■«ra.-&n 7* v\fAiTioa,i 
^vr.diaq, TOf/^ttv., yJj piiKJiv , tCj uidlva, m ,, 
tU ra. aAAa oG<t ~oia,vTa,' (joofAaraiv yap 
ravTO. 'wSL^-A^artf ^ioq q d<7cofA,a.T(^ , 
>iai d7rc!.\^rii, aTpswroi n , KJ dvaXKolct)- 
T©-', dii cotciLtuk; 5;;^ft)v i\ 5; t(5 ohrai 



existimat nullam esse generationem pas- yivytiGii' (W« ilvai TraS^g dTrY\KKay^ivlw , 



sione carentem , tunc etiam cum de crea- 
tione sermo fuerit , easdem cogiiationes 
mente re^olvet: namque ut in generatione 
decisio et fluxus, sic in crealione cura, la- 
bor, sudor, instrumenta, materia praeexi- 
stens, frustratus successus, et alia huius- 



KSii iv roig TTipi KTiiTioig Koyoig rourov^; 
di-^ia^LC C^J- AoyiG^-ovg- OJcarip yap dy.il 
TOf^y\ Ka.1 oiVGtc, , ovto)? ivrcLvSa <ppov- 
rig ., y^ TTOVoe,, y^ lOOcDi, ycai opyava, k^ 
i/An ■uJpov'u!)OKny,ivn ('i . -. Jt*' aTrOTV^iaiy 
icai ra aAAsc ocu. a-vfjcsrapofJcapTii rolg 



modi quae creationes comitantur. Sin vero icriafJCMiv il Si fxovij ^ovKnuig ra SiTc 

una Deo suflecil voluntas ad rerum om- ilg rm rov ■ziravToi; hpx.y](ji Sniziovpyiav, 

nium creationem,statinique ac voluit, quae na} /Sot;A«-&f/\ '7S^a^yif^.,a ra fjc-fl ovret 

non erant fecit existere, admiUat adversa- 'i^y.^iv ovra, Si^aaSco dvriKiycdv i^ ryjv 

rius, generalionem quoque Dei , passione yivvnciv rov ■Siov '^sa.-So-jg d7r>iKAdx,-Sai 

omni vacasse. Nam sicuti haud ea qua ho- Travrog- coczviP q ot; rolg dvQowTrotg ofiouog 



ifMovpyyjdiv, 0VTO)g ovn Of^oicog iyiv- 
vndiv. 

I . Iig « ivvoia. T T icvpiH ovof^drwv. 

AiO xa] Koy©^ viog ovofjcd^irai 



mines solent ratione creavit , sic dissimili 
quoque modo genuit. 

X. Quid significenl Domini nomina. 

Ideo et filius Verbum nominalur ceu 

impassibiliter gcnitus, veluli ex mente ge- «5 dTraStog ^j^ovji^&ji?, y.aru. ^ 6/k. tou 

nitum verbum absque passione. Filius vero vov yi-j^onftivov Koyov d-Tia-dcog- vlog cf[i 

vocatur, quia ex patre generante prove- icaAilrai cog c/k t Tnra^^og -^tjvincbg tt^o^- 

niens. Deus item appellatur, ceu paternae ■^^'v Siog q Trpoaayooivirat cog riig ■wa- 

naturae parliceps, et persimilis Dei gene- rpiKyig (^vaicog fiiriy^cov , tcai dira^dXKa- 

rantis imago: unigenitus autem, ceu solus jct^ ii-^m VTrdfj(cov rov Siov '^vvy\csav- 

de solo, unicoque modo genilus: splendor t@o' f>.ovo'^^vng Si, ccg ft,ov@^ 6% fcovov , 

gloriae , ceu qui in se ipso patrem reprae- x-ctl fiovorpo-zffcog '^>jvyf&iig- d-oc-aiiyaGfi.a 

sentat , semperque cum gignente est , si- o-^ws 5 W5 cv avrco tov Traripa ^'Ay.vvg , 

cuti cum luce splendor: figura substantiae, ^ di) cruj^cov tS) '^vvACSavTi, coaui^ ru> (pcou 

ne forte simplicem aclionem, sed viven- to dTralyaaf^a- ■^aaax.rrp VTrodrdGivog, 

tem substantiam Deum Verbum esse cre- 'Va fA,y\ .XtKYW cwipysriav dKKce. ^coG-av vtto- 

das, quae totum in se genitorem reprae- oraGiv rov %iov Koyov elvai ■^iGnvcjyig , 

senfat. Primogenitus autem non est divi- cKov cn iavr^ rov '^vyiaavrct ^iiy.,vvaav 

nae naturae, sed dispensalionis proprium to Si Trg^caroroicQ^ ovic sVt/ t^ ■^i^iag <pv- 

vocabulum, Nam qui fieri posset ut Dei Gscog, dKKci 7^ o]icovoiA,''.ag ovofca,' Trcog -p^ 

(1) Cod. o5ii'vi?v dolorem. Sed malui u^hx partnm , ut infrn c.p. X. 

(2) Ferrandus contra Arrianos apud nos Seript. vet. T. 111. part. 2. p. 17!. dicit fiibiacentnn rna- 
feriam. 



10 S. CTRItLI ALEXAXDRIXI 

oTcr Ti (^ ^iOY \oyov, y^ [x.ovc^oyi koa Verbuni el unigenitum essct cl primoge- 

■zspcoTOTOKov fliai; (ua.VT'ta, yap tci oyo- nitum? Pugnanl enim liaec inler se voca- 

ficLTa.- Kou fjLiv y-Qvo^^p/jvY^q T jttoi-OK 'flp- bula : namquc unigenilus, unicumgenitum 

vn^ivTii, aM[ji.a.'iv<^, i Si "o^pcoroTOK.^ tov significat;pnmogenitusautem eumqui anle 

TT^o iTi^oov Tiy^QiVTa., v^ iTipwv t3) TOX&) ceteros genitus fuerit, et reliquos nativi- 

TrpctiTivovTo.- 6 ■3-J05 H ^o-yui aSiXipov ovx. tate pra.ecesserit. Porro Verbum Deus fra- 

'iXi ■> y-ovo^^y^c, yup' TTCOi ovv TrpcoTCTO- trem non habet, utpotc unigenilus. Quo- 

xo? ixovog 6k t TTctZoi ^inGj/;; ot;;<oi}y modo ergo sit primogenitus, qui solus a 

ivB)i\0Y, cog T^ olKCvof^la.g to TrpcoTOTOKog patre fuit genilus? Constat igitur tlispen- 

brojw.a. sationis esse vocabulum « primogenilus. » 

Fj ^5 Tig a[tt^i^aKK<l , Trapcc na,vAov Quod si quis adhuc dubilat, a Paulo 

■Rom. VIII. 211. f.tat.y^da.viTCo /3o&)CT©~" * CTi ovi Trpoi-^vco discat damante: « quos praescivit et prae- 

>ij Ts-^oc^zttjiv c!u[ji,[A.ip'^H<; '^ iiKCYOi T u/S destiuavit conformes fieri imagini filii sui, 

ctvTov fi5 to iivcii ctvTov ■ufpcoTotOKov tv ut sit ipse primogenitus in multis fratri- 

OToAAo/? rtJtAjpoT?" Tiy@o y) KccTct cpvcjiv bus. » lam cuiusmm secundum naturam 

dS:A'fol 01 Tn<rivOYTiii ov T ■Qiov Ao^'« , fratrcs sunt qui credunt?Haud sane Verbi 

aAAa t' 6u.o(pvovi dv-^^caTtOTnTOi- ravTini Dei, sed congenilae humanitatis: namque 

yap ilai j^ avftf^o^^poi. Ka.] iTipw^iv sAs- et huic sunt conformes. Item alibi ait: «qui 

phiiip III. ii. yiv * oi uiTa(j)^r[^a,T'i(T<l To acofiot. <^ ra.- reformabit corpus humihtatis nostrae, ut 

7reiY(i(JiCi)f r.iW/j ih to '^ij-tt-cu clvto (7v[ji,- fiat conforme corpori gloriae suae. » Ergo 

l^op^^ov TO) (Jct)[A,a.Ti -7* So^Y\i avTH' ovKHY idcm est quoque primogenitus , qui mul- 

avTog ^ yj 'is-pcoTOTOKOi 6 csv- ttoKXoik; tos habet fratres. De quibus ipse in psal- 

• i's. XXI. 23. 'iy^cov dSi\^iii' TTipi cov ctVTOi Cf x|,ciAjU.o75 * mis ait : « narrabo noraen luum fratri- 

<pnGtv dTrayyiXco to ovofjta, an to7? d^i\- bus meis. » Haud vero alium unigenilum, 

<po1q [in- ovK SaAov q t [Lovo^^vri , y^ aA- et ahum primogenitum esse dicimus, sed 

Aov T 'oupooTOTOKOv ilvai <pa.[ji.ev, «lAAa t eundem, non tamen secundum idem. Uni- 

uvTov, ov y!^ To ctVTu B'i- jttovo^^oM? [Aiv gcuitus cuim appcllatus cst sccundum cac- 



\\ 51 



yd m6[/..a<r ai j.^ f a.vci)\iiv yivvMiv , Trq^uu- lestem nalivitatem; primogenitus vero vc- 

TOTo;c^ 3 K-KMTai cog -MpZT©^ t^ iw) catus, ceu qui primus nativitatis ad vitam 

tUC 'Qjow <^ipov(J»g •^vvri^jicog Tcii coSlva.; deducentis partum solvit. Ideo et primogc- 

At/caj- Sia TOVTO tcj TrpcaTOTOK^ ok ^ nitus e\ mortuis nominatur , quia primus 

ViK^j)v ovO|ita(^£Tai, loc, -asiciOT^Q^ dva<rag , resurrexit, mortisque ianuas reseravit: pri- 

^■3'n/ \/,>/v\ 

itj T ^ctvaTOV Tag ■avhai avot^aq- y^ tt^cc- mogenitus quoque omnis creaturae , ceu 

TOTO/t^ •ZD-ao-ns T^ KTicjiooi , cog TspZnTQ^ primus iu nova creatione editus, ([uam na- 

o/ TYi Kaivri KTia<{ ny^^iU, «v dviKaiviae tus renova\it: dc qua beatus Paulus dicit : 

'y/jvyi'diif TTip: rii o [^a.KapiOi Xiy<l nav- « siqua in Christo nova creatura , vetera 

A©^- ° £< Tii ct X^i$-2> ;caivM xTiVif to. transierunt, ecce nova facta sunt omnia. » 

dpxctla 5ra^JiASov, jJoi) ^{fove to. TrdvTa, Quod si adhuc litigenl . qui conlendere ma- 

Katva.. E( 'j (piAov«;ts7jv, o\ t tpiv t^ 7r«- Junt quam persuaderi, de ip.so Verbo Deo 

■dovq 7rpoTif^Z)VTii, TTip] T •&«ov Xoy<i TO dictum esse « primogenitus omnis creaiu- 

'u!-pcoTOTOK&' ilp-fi&rzi 'Zukant, KTiaicog, t rae » ipsorum inscitiam ridebimus: indul- 

ftiv rt/A5tQiav avrm yiKaao[ii^a- avyy^oo- gebimus simul ahquid, ut etiam sic valde 

piiaof^j 3 o[/Mc, "iva. k} ovtcjoc, ok ttoAA» apud nos abundare veritatem ostendamus. 

f <c^i6vTog -Trap r\[Civ ovaav t d\yi-dHav Dicitur quippe primogenitus, non autem 

Siilco/J{j- Trpu^TOTOK:^ 5^', rtAA' ov tt^co- primus creatus inter omnes creaturas: ut 

Tox.Tis-05 Trdar\g Kuaicog XifiTai- i)? ilvxi liquido appareat , eum ante omnem crea- 



DE TRINITATE CAP. X-XI. 



11 



turam gcnitum fuisse , niliilque csse filio 
antiquius, scd cum patie semper fuisse, 
et ante omnem creaturam extitisse. Uni- 
versa vero creatarum rcrum natura utique 
posterior est, siquidem ab ipso ad exislen- 
dum fuit perducta. Niliil ergo hinc blas- 
phemis lucri accedet. 

XI. Quod nemo novit filium, nisi pater; 
nemoque patrem novit, nisi filius. 

Atque ut demonstremus patris filiique 
aequaHtatem , ad ipsam veniamus Domini 
doctrinam. « Nemo, inquit, novit filium 
nisi pater ; nemoque novit patrem , nisi 
filius , et cui voluerit filius revelare. » 
Quid his verbis evidenlius? Par, inquit, 
nobis cognitio est: cognosco enim patrem 
cognitus ab ipso : et cognoscit me pater a 
me vicissim cognitus. Universa autem crea- 
tura cognitione noslra excluditur. Nam qui 
fieri posset ut natura non particeps nos- 
trae, cognitionem parliciparet? Participant 
autem nonnulli parum quid contemplalio- 
nis: ego enim revelo, quoad licet, quibus 
mihi libitum fuerit patris notitiam, tam- 
quam in speculo et aenigmate. Haec a do- 
minicis doctrinis didicimus. Quemnam heic 
locum habent, maius et minus? quaenam 
creatura creatorem cognoscit, sicuti ipsa 
a creatore cognoscitur? Quaenam res fa- 
cta aequalitatem cum factore tuetur? An 
ignoramus quomodo de creatis rebus di- 
vina scriptura loquatur? In mentem ita- 
que levocemus verba piophetae: « initio 
tu , Domine , terram fundasti , et opera 
manuuni tuarum sunt caeii: ipsi peribunt, 
tu autem permanes : et omnes sicut ve- 
stimentum veterascent , et sicut operto- 
rium inverles eos, et immutabuntur : tu 
vero idem ipse es, et anni tui non defi- 
cient. » Et rursus : « qui facis angelos 
tuos spiritus , et ministros tuos flammam 
ignis. » Ilaec est crealurae a creatore di- 
versitas. Ubi ergo aequalitas, ibi non est 
creatura et creator , sed pater ac filius : 
quare et haec posuit nomina , ut ex his 



7* >lTKTlu)g, Kj OVOiY T VIOV TTPKJliVTiOOy ^ 

«AAa 7S'ct<^i y^ev dil mjjViv -, t^ q KT'iaict)g 
dTraani Trporw ?ra(Jct q t SniJi.ii^pfnu.aTCi)v 
« (^vaig ix^ipov TsoTi^ il iw' a,iirov Tipog 
TO ilvai 'ixa.prf)(^\^y]' coaTi ovSiv cpTiv.div 
Toli (i\aa(^n^ov(Ji t^i^ai. 

la . 'Oti kSitg oiSi r vlov il fiti o TraTtjp , 
x^ t:Si}i olSi T TraTipa, il jU.M vloi;. 

Iva, Q Sii^cojt/^ 'Ttcx^oc, }U vlov T lco- 
TiiTa, itt' aVTVW iA-^coySjj r t Kvpia St- 
oa<y:ia\'iav ' ou5f(5, (pM(7(v, ol^i r vlov., ' Matth. xi. 27. 
ii fir\ ■zrarHjS- ovdl t ■sraTfpa t;? 'fh- 
yivci)(j)C(j, il jitM vloi.y)Ci co av ^QvX-^Tai 
vloi dTTOKaAv^^af t; tovtcov t cKjWaTO)!' " 

(Tac^i^t^ov -^ '/(J«, (p«ffiv, «jit/v « ^vSfTiejVr 
ytvco(jK,u) "^ T TraTi^a, yivcoax,Ofj^(Q~> vtt' 
avTov- K^ yi\a)GK<l ^i iFaTt\p , Hj yivco- 
(JK0fj8f(^ vtat' lY-ov- 7ia.(Ja \ « KriiJig 7^ 
ni^iTipag c^/3s/3A«Tai yvcocjicoi' ■TTCog yap 
olov TS ■jJ (^vGicoi y\f^ ov KOivcovovaav , 
KOivcoviiaai t^ ^vwffswsi jM.?TaAa^^avot;(Ti 
S'i TiVig OfJLCog (S^aj^gias rivos ^icopiai' aTro- 
KaKvtffTOi) ^ 0)5 oiov Tf oTs av l-SsAw t 
"uripi T •araS^os yvcoaiv, cog cv iaoTrZco j^ 
alviyi^aTi- TavTa c/k r SscmoTiKcov if^a- 
■Qo/v^ 0iSayiJi,aTC0V 'aroiav cvTav^d^a yjt)- 
pav iX<i TO [Aill^ov yJj sAaTTOv^ •xolov kti- 
afia T KTi^Uv yivooaK<(, oog vmo t KTig-a 
yivcoaKiTai; ■zs-olov 3 TroiMjtta Tiuj Trpog t 
77-oi«r«y laoryiTa 5<;^2Tai; »1 tiK 'lajv^j CTrcog 
TTifi -7^ KTiaicoq « Qiia ^atfM ^'kiyiTai:, 
aYaiA,vnaucojvC(p roivfv t t 7rpo<py]TH pMpa- 
Tcov * x.ar' cip'/^ag av Kvpa t yriV i-&i- • Ps. ci. m. 
fjuiXicoaag, y^ 'ipya t ^jipmv ctb fiffiv ov- 
pavoi- avToi aTroAoiivrai, av q J^.psv^?" 
ju 'MavTig cog jjiAaTiov "zraAaico^BtiaovTai , 
7U loai] <afe/3oAaiov sAi^«5 avosv ^ 70; nA- 
AayriaovTai- av q at;TOS tl, }t) tcc iTn aa 
■aK c<iiXii.A,iiai. Kai waAiv " -n-oicov (78^"" • Mem ciii. 4. 
dy^iAhi avTOv TTYivftaTa^iCj cjgtr Ai^THp- 
^ot)? ctt;rS ■Trvpog (^Koya- avT» KTiaicog j^ 
y-Ti^n Sfgi(popa- sv6a roivt/v laoTVig, ovKiTi 
KTiafJca iCj -KTiaTyig.. dAXa ■zsraTm^ r^ vlog- 
5iO yJj TavTa Ti^nKi TO, 6vof*aTa..'iva oa 



12 



S. CYRILLI ALEX.\>DRI.M 



■ydp (p«(7i. yiva)ay.il t vlov u [Ji.yi o TtaTrip. 
0'jSe T TraTiPa t;j 'fhyivcoCK'! il f^r\ o uUi' 
TCi) UTTiiv OU^Hi; , T X-TICJIV i^y\\ci>(yiv C/>i^a- 

Aojwan q « ■A.Tiaa . Sii>cvv(ji t [ycivovTa -^ 
XTi(7|!Aarwy VTripTepov ■ tw ^j ^'JvnaarTi (^u- 
aiKcec, :zui,n[u,[/.'ivov H^iU UvcDCjy.^ t vllv il [A.ii 
TTaTtiP. iSi T TraTioa tI? c^nvaxTJC^, si |U.m 
Vioe, y^ iii a)'jSaAJiTa< o t^ioj d^ToxaAi/^cti. 
EiVctTWffaK 01 T«s rtAH'&sia5 l;;^^-&^Oi. 
ttS)? ^h t Ssiay dvayivaxTictiY p^acpnv; t&) 
^d[A,[^aTi ^ipystv . ii t£m) svvoiav i^iVYav \ 

y.av [LiV OVV TO SiVTioOV iiTTCOCJl . [^.adiTCO- 

aav rt(f m Aifaai . Kav Tolq olKUOic; Trpo- 
^An^xaai TOVTO '^zoi-lv. k^ ■du> d^n^dri fp 
•!z-pay[/.dTCOv '(^dtiIv i^j^iwuav il Si $a'iiv 
dpKilv TO '^d[JC[Ji.a isrpoi dKptQ» SiSaay.a- 
Aiav . 6>c T 7r^0'K}t[ji.'iYCOV T svvoiav avTci)V 
Bi;My^co[.tai' ivpicjKiTai ^ dvii^iKTOi [Xiv 
6 vloi ■ Q TraTVip lcfiKTog' y^ o ^sv d<:^Eji- 
voHTog.. Q TTaTYip ■deaTog' Trepi [liv yao 

iaVT^ 6 SlCOJOTiiq XoirO? itTTCOV . OTl 0'jSiig 
•yiVCJoaKrl T VJOV ., ii jt*M TTaTYtp .. 0'JK iTrVI- 

yayi., iCj u) av So^AnTa! o TraTVip d^OKa- 
At/^{,ai' iipnKcog q cJ^s t TraTipa th '67n- 
yivcoaK^ . li [ji-/i 6 vloiy tv'&vg 7rpoffs9««2, 
}'^ Cti av /3ot/A«Tai o i''ioe dTroKaKv-iai- v^j 
ov [juovov ai;TOv 9swo«tov 7rf7ro(s;:<sv , aAAa 
Kj i^ oiKiiaq o^yffia^ t ■^icopiav o^iiipTH- 
Giv dhXa Kctv [jcvPidKii iii t viov daeSilv 
«SsAfMdiv, oi? Toi/TO (piAov. HjM.j7; ot>;t avs- 
^6[j(.eQa ^Aaa(p«jMOV '«vvoiav xaTa3s|af&a| 
5r£pi ■3-fS '^ TTct^Oi' TTi^-ivo/i^v j^ a^&sa- 
Tov J^ d^c^vonTOV iivai r r oAwv •Sjgv 
■^cog ycip dKaTdKriTrT^ . vloq dv i'in t 
;ci;TaA«!p'3'/uai c/|,t;vaj«.«vy; oijcoicoi toiyvv 
Trari^a y^ vlov d^^ioonTOv iJvai ;pa[iiv dve- 
(^iKTOV Ti y^ dKardAYiTrTOv dTTOKahvTrTi- 
(Qoj j Jta ■Tra^^Oi y^ vlov tLuu yvcoaiv 7ri- 

'^lVO/uSp TOl' T^ <^VOiaS OTSTTIK^U) r^ TJ} '^ 

7ri<^icoi ^ecopict- otyJsi? yivcoaK^ r yiov . ei 
[jii\ 6 TraTYip' oCSe •? Trar^iPa ti? yivcoa->c<l . 
loU. X. is. fi ^M (> t^i05' Jt) aAAap^S' * Ka^coi .. (ptiai . 
yivcoa-K<j [Jt.i ■uraTYiP . Kayco yivcoay.co r 
^aTj^a- oi5;i^' o jasv TrAeov. 6 q «AaTTOV, 
<tAAa -Aa^^coi yivcoaKto, yivcoaKofiai. 



ipsis unitalom subslantiae disramus. Ne- 
nio onim , itujuil , ntnit filiuiii nisi pater, 
neque palrem quis novit nisi filius. Vo- 
cabulo « nemo » creaturam denotat. Ex- 
clusa aulem creatura demonstral perma- 
nere eum (jui creaturis supeiior est, ge- 
nitori naluraliler copulatum. Nemo novit 
rdium nisi patcr, neque patreni (suis novit 
nisi filius, et cui volucrit (ilius revelare. 
Dicant veritalis hostes: quomodo opor- 
teat scripluram legere? lilterae ne adhae- 
rere, an sensura perscrutari? Et si hoc al- 
terum dixerint, discant vel ex diclis pro- 
priis , in suis quoque proposilionibus id 
agere, et veram rerum exquirere intelli- 
gentiam. Sin dicant sufficere vim lillerae 
ad accuratam rei declarationem , ex pro- 
positis verbis eorumdem sensum arguam. 
Comperitur enim inintclligibilis filius, pa- 
ter autem intelligibilis: et ille quidem in- 
cogitabilis , paler autem visibilis. Xam quum 
de se ipso dominus Chrislus dixi.sset , ne- 
mo novit filium nisi pater ; non addidit , 
et cui voluerit pater revelare. Quum vero 
dixisset, necpie patrem quis novit nisi fi- 
lius, statim subdidit, et cui voluerit filius 
revelare. Neque solum noscibilem fecit pa- 
trem , sed hanc a sua potestale pendere 
cognitionem declaravit. Porro etiamsi mil- 
lies adversus filium impie agerc, proul so- 
lent, voluerint, nos blasphemam senten- 
tiam de Deo patre suscipere non fcremus. 
Credimus enim invisibilem et incogitabi- 
lem esse univei^salem Deum. Nam quo- 
modo incomprehensibilis , filius sit eius qui 
comprehendi possit ? Ergo patrem aeque 
ac filium inintelligibiles , inacccssos , in- 
comprehensibilesque dicinms. Re\elari au- 
tem a patre eliam filii notiliam crcdimus 
mentis visui et fidei contemplationi. Nemo 
novit filium nisi paler, neque patrem quis 
novit nisi filius. Et alio loco: « sicut cog- 
noscit me palcr , el ego cognosco patrem. » 
llaud enimveio aller quidem magis , al- 
ter minus, sed quomodo cognosco, ita et 
cognoscor. 



DE TEINITATE CAP. XI-XII. 



13 



XII. Quod par sit patris et filii 
potentia. 

Quoruin ergo nolio aequalis esl , ho- 
rum eliam potentia aequalis. Quorum au- 
lem aequalis potentia , horum scilicet sub- 
stantia quoque una est. Quod vero patris 
ac fihi acqualis sit potenlia , ipse rursus 
nos Salvalor docuil ita dicens: « qui sunt 
ex ovibus meis , hi vocem meam audiunt , 
et ego oves meas cognosco, quae me se- 
quuntur , et vitam aeternam ego ilhs do , 
et in aeternum non peribunt ; neque eas 
quisquam de manu mea rapiet. Pater, qui 
dedit mihi, maior omnibus est, nemoque 
de manu patris mei rapere pofest. » Ego et 
pater unum sumus. Animadverte quomodo 
non simpHciter posuit , ego et pater unum 
sumus, praevidens scilicet haereticam ma- 
litiam, ne de consilio ac volunlate hanc 
intelhgerent dictionem. Sed primo poten- 
tiae aequahtate slabilita , postea dictam 
senlentiam subiecit. Namque ovibus, in- 
quit , me sequentibus vitam aelernam ego 
do , ut nuUa ex iis pereat in aeternum. 
Quis enim est tanlus , ut de manu mea ra- 
pere possit , quicquid sub me pastore fue- 
ril ? Nam sicuti impossibile est quemquam 
patris dcxlera potiri , qui maior omnibus 
est , ita fieri nequit ut quilibet quempiam 
diripiat, qui meae cuslodiae sit tradilus. 
Etenim ego et pater unum sumus. Ubinam 
ergo maius et minus? Si enim aeque, nec 
e filii manu, neque item ex patris manu 
polest quispiam rapere , maiori non est io- 
cus. Et quoniam , quia maior omnibus pa- 
teresl, nemo rapere potest de manu eius; 
sequitur ul maior omnibus fihus quoque 
sit , quoniam aeque nemo de manu eius 
rapere potest. Ideo addidit: ego et pater 
unum sumus. Nam si hlteram denuo se- 
quemur , fihum praepositum videbimus : 
ego enini , dixit , et paler ; non pater et 
ego. Demonstrataque personarum duah- 
late , praedicavit nalurae unitatem. Nam 
dicendo, ego et pater, numerum persona- 



(;i> . Ot( /0"« T •arctpos Kj t viou 

'Q.y roivuY « yvcoaii 'lai\ , TOVTcav itj 
n S'^vci.iA,ig 'ian' m q « Svva,fji,ig 'iar, .. tou- 
zcov BiiAovcTt }0j M ovaioL [^icf oti Si 'iatf 
5i-a|^05 y^ vlou « Svvctjji.ig, ctvTog i\^S.i Tra- 
Mv 6 acoTnp iSiSa,'^iy ovTcaai Aiycev * ol 'loh.x. 

G« T 'STOO^a.TCdV T\0 if^S . 7^ (pCOViii [XOU 

dx,ovouai ^ }cciyu) yivcoaKco ctvTci, rJ, nKO- 
?^H-&ouai fjcoi . Kctya) 'Ctonv etlcoviov ^i^ccfjn 
ctvTolg.i^ ov [in ttaoASvTaf sig t cclcbvcb^ 
ovS ov [^ri Tiq dpTraan auTct 6k -^ X^P^^ 
fjca- 6 TsctTTna ., Oi SiScoKi fjcoi; jitf/^wv ■zodv- 
Tcov iTi . }U ou^iii 5vva.rcti dp^izdaai c« 7^ 
^«005 T '2<ra,'^os jU-ic iyco i^ 'mctrnp sv 
iajjciv. 'Ofiari Trcoq ov^ dTrKccg TiQaKi ro 
lyco }Cj TTctrnp iv lcrficiv . Trpoopmv t cti- 
^iriKVW KctKOYi&^ccv . ivci jW« sV» /SaAnptt- 
"^©^ K^ .&i?\rii^ct,r(^ ravrluj xd^coai rlut 
cpcdKHV rtAAa TTPori^ov ro t^ Suvdfiicai laov 
KaraaKivda-a^;, 'iiTCO ravrlw iTrnfayi' roig 
ydp -zirpo/SaTOis . cpniTf , toTs rt;coAoy-3'oDo'i 
fjcoi '(%r\v alcoviov dlScof^i iyo), coc, y^n^-v c-^ 
avr^cov (XOTOA;^^ Ji5 T aiSva- rU ydp ^ 
TOaovrQ~j aq dpTnrdcai ck t^ X^P°^ ^'^^ 
^uvr\^nvai rci vnz' iy-is ^0J/Aaiv6/t'.'/ja; coir- 
TTip ydo T' di^idq ro^u Tra^og „ 0? y,ii^cov 
Trdvrcov V7;d^xi-> rtj".ii;<,arov Tiva '[^';p/Ji- 
!&cif, ovTCOi d^uVaTOV ipTrayvivai rivct rf 
v-zir' ifjiov (ppHp'au,ivoov 'iyco ya^ JU Tra- 
T«p iv iaufiv TTOV roivvv ro [A,ii^ov Kj to 
'iXarrov: ii yd^ of^oicog. o'vTi ox '^ %Ǥos 
T ulov o'vTi cyy- 7* y^eipoi t ■«ra'^0?, ap- 
Trdaat rii Svvarai.. ro u,ii^ov Xccpav ovk 
\yji.- y^ '^ Trdvroov fi^it'CciJV Trarn^.. ov- 
3fi\ ^i^vaTai dpirdaai c/k t^ ^.-ipo? avrov- 
fjcii^tov ttfa TrdvTCOv 6 'jios, iTinSn Ofioicog 
ouSiig CK T^ X^^^i ctvTOU dpTrdaai ouva- 
rai- 5(0 iTT-flya^^u .. iyco Kai TArarrip iv 
iauiv eiv yd^ tS ^dftjjcari TraAiV aKOXn- 
■^riacoijSfj, o^ofjci^ji. t uiov "TfrpoTtrayf^i- 
vov lyco yctp, ii-os-i., y^ 7rarr\p , oux 
Trarnp z^ lyco- ^ dii^ai t r 'c^poaco-arcar 
JyaJa, c^oipu^i t t^ Jucrjws TauTornra- 
TU> ydp ifuoiiv iyco r^ Tfaryip.^ t apii&- 



14 



S. CYRILLI ALEXANBRINI 



• loh. V. 17. 
Idem V. Sl. 



Ps. XCIT. '. 
• Ii, XL. 2-2 



U.OV T wiroTaaicov iaY\y.a.w to q «OTa^a- 
yuv i<7i^iv sy, to t«s Svvaf^icoi i^riActxjiv 
a7ra.taXXoL}(,TOV cov to'ivvv i(TM m yvaxjig, x^ 

« SCvxf/,^, Xj « /3«AH(JI5, TOVTWV 5«A0V0Tl 

;(^ « ^1^(715 jtAict, Jtav avttiCT^i^^uvTW^iv 01 5i;cr- 
(pHpoSvTes- 

(■j.'. ''Oti 5ToAAa;:^^oOEv sV' f^ct-bfiv ■^ctZog 

Kj vlov T (CTCTMTa. 

''Otj 3 Ttt ai^Ta 5i>vaTai tw ^ra'^/ j{^ 
[o fio?], fA.a.^ilv Wh iTipce^iV yroTi fih 
yap *, TraTn'^ jm.« , Xiy<i i 'iO)i a^Ti ip- 
ya^iTa.1 , xti^j/ce) ipya^Of/i.a.1' ttots J\i " , 

COaUip 6 TTCtTYip iU'ip{ GffU" VeKPiSi Kj ^OdO- 
TTOm ^ OVTCi) Kj v\o<i OVi •&JA« 'CcOOTTOiil' 

ovi •deAei il^aiv , ov')^^ ots XEAet/fTa/- ovs 
/3oi;AfTat, oOp;^' 0115 7rpOTaasiTa.i' to pfv 
■j/ap SfcfAeJas , to q 5ecnrOTi'ioL(; ;5iov. Ka< 

7raKl.V iTi^Ca^SV " £1 OV TTOIO) Ta iPyct T 

•ara^^os jm.« , jiam 'sri^sviTi fJLOr il 3 aoio), 
xav l|M.O( pM 9;Amt£ wis-suav , to/s 'ipyoig 
-z^i^svsTS , xai ^ivM(T;c?Ts oti TrctTnp cv 
ejM.01, ;ta^(i) C(/ ctvTcj). 'Op3.Te TvaKw x.a,v- 

TSV^SV TTCt^^Oi y^ VIOV T laOTYITCf * TTCt- 

TV\p •)•«?, tpnciv, o/ ifA,o) 1 Kctyco c* at^rS' 
«•ari c/(,e t ^ii(^ovl^ Vj t ji*£iov@-' todto 
sv^i^rwcti (l^vvaTov oiov ti As^w •zraaav 

OjK.o5 T ^CTiaiV 6pCt)(.iSvlw TE K^ aOpaTOV C*' 

savTCf -s^^ajp:-! o t oAwv •&eo5 ., paAAov 
Q c</ T>i X^jp» ;caTs;^5«- cj/ ^ tw ;:^f«pi av- 
■ Tov . (fHCTi ., Ta TTipaTo, '^ yHg. * Kai' Trd- 
. Aiv " ;caT£p^;&)V t T/iy^ov -t^ •j/m?, k^ cSir 
c)/oi;c3vTa5 ci' a^TW waei dx.p'iSai;. Kai aA- 
. Aa;:^^o5- * T15 ifA.s'^r\<rtv tyi Xnp] avTov to 
vSuop ^ ^ T ot^^avov azri-^aja^, jCi •sraaav 
•liu/ ^iiv o^ax.i; Tradav jitsV Ot;v, W5 «tpiit/ , 
T KTHTiv Cii T/i ■^np^i y.aTi')(j^ ^ oAwv 
'uTOirTjni' avTov q t/wo 7^ KTiasax; .tj%/AM- 
<p-9-«yai a5t;vaT0V otJxouv ajttM^^^avov t/^s-' 
ahXinKcov Tci kviaa •/topyj^yivai' il q touto 
aA>j-9'e5, cacmep j^ dAnQf?, "xjiOPil k uio? 
T TiraTspa. ct)czzrep TraTYip r t^iOK ^ ci/5)j- 
Aov 7^ avKToVnT©^ Ao'^@o C*:/3s€AMTai . 
)fj i(T0T«5 c* 'sra^i Vj vico yvLOp'iKiTcti. 



rum significavil : addendo autem , unum 
sumus , potentiae demonstravit paritatcm. 
Quorum ilaque aequalis est notio, poten- 
tia quoque et voluntas , horum videlicet 
una nalura est, (iiiicquid blasphemi impu- 
denter dicant. 

XIII. Quod mulliplicitcr discere licet 
patris ac filii aequalitatem. 

Quod tantundem ac pater filius pos- 
sit, aliunde discere licct. Nunc enim, pa- 
ter meus , inquit , usque modo operatur , 
et ego operor. Nunc autem: sicuti pater 
suscitat mortuos et vivificat, ita et filius 
quos vult vivificat. Quos vult dixit , non 
quos iubetur ;quos ipse deliberat, nonquos 
mandalur ; namque illud servitutis est, hoc 
dominalionis. Et rursus alibi: si non fa- 
cio opera patris mei , mihi non credite: 
sin facio , eliamsi mihi credere nolueritis , 
operibus credite, et scilole quod pater in 
me sit, et ego in illo. Videte hinc denuo 
patris ac filii aequalitatem : nam pater , in- 
quit, in me est, et ego in illo. Id autem 
in maiore ac minore reperiri prorsus non 
potest. Idque iam demonslrabo. Univer- 
sam simul creaturam visibilem atque in- 
visibilem in se circumscribit universalis 
Deus , vel potius inanu sua tenet. Nam- 
que in manibus eius sunt, inquit, omnes 
fines terrae. Et insuper: qui continet gy- 
rum terrae , incolasque eius sicut locu- 
stas. Et alibi: quis mensus est manu sua 
aquas, et caelum palmo, et unfversam ter- 
ram pugillo? Universam itaque, ut dixi , 
creaturam manu conlinel univcrsalis crea- 
tor; ipsum autem a creatura contineri im- 
possibile est: ergo fieri nequit ut inaequa- 
lia invicem conlineant. Quod si verum est, 
ut reapse est , filius autem continet patrem, 
ut pater filium ; inaequalitalis adsertio evi- 
denter exploditur, et aequalilas in patre 
filioque agnoscitur. 



DE TRINITATE CAP. XIII-XV. 



15 



XIV. Demonsfratio , quocl honore 
sit par patri filius. 

Hanc nobis pariter demonstrationem 
ipse dominus Christus alibi facit dicens: 
ego sum ostium. Nemo venil ad patrem 
nisi per me. Et alio loco : nemo venit ad 
me filium, nisi pater meus caeiestis ad- 
duxerit illum. Hinc docemur, fiiium ae- 
que ad patrera, patremque ad fiUum sal- 
vandos adducere. Lbinam ergo servilis 
haereticorum hturgia ? Ubinam creaturae 
conveniens cultus? Quandonam paternae 
dominationis et filialis servitutis inaequa- 
litatem demonstrabunt ? Audimus enim , 
modo a fiHo deduci ad patrem salutis 
studiosos; modo id ipsum a patre fieri, 
id est ad filium deduci fidei alumnos. 

XV. Quod una sit patris et Jilii natura. 

Hinc ergo discimus parem csse patris 
filiique honorem. Sed enim aliunde etiam 
id discere possumus , loquente Domino 
ad auditores iudaeos. Nam mullis dictis, 
postremo conclusit: « etiamsi ego de me 
ipso testor , testimonium meum verum est , 
quia solus non sum , sed ego et qui mi- 
sit me palcr. In veslra quoque lege scri- 
ptum est , duorum hominum testimonium, 
verum iudicari. Ecce cgo de me testor, 
meusque simul de me qui me misit paler 
testatur. Dicebant ergo ei ludaei : ubinam 
est pater tuus? Respondit eis lesus: ne- 
que me scilis neque patrem meum. Si me 
sciretis, patrem quoque meum sciretis. » 
Papae ! quanta est haereticorum insania ! 
quanlo laborant slupore hi qui Arii Eu- 
nomiique blasphemiae sunt heredes! Sed 
praeter insaniam, multam quoque videre 
licet in ipsis vigenlem impudentiam: nam 
missionem sus deque comniemorant, et 
mittenlem maiorem misso esse dicunt. 
Tanta illis inest ignorantia scripturarum! 
Neque reputant, quod ab Isaaco lacobus 
in Mesopolamiam missus, non idcirco, ad 



T vlov. 

Ha.xjT^xv Q a.v%i^ «^as at/T05 o Siemc- 
TV.q Xpi<^og aWcty^ov S.SarKn Aifeav * iyco • loh. x. n. 
il^i « -dvpcf ovSih 'sp_'^STa( Ts-pog •^ 'zs-a- 
Ti^a., i] ftji 5(' £/Aoi; *. Ka( «Te^wGfv * ov- I {^™ m!^^: 
Silg 'ipyjrcti -M^oq (^ viov ifyt-i , iav j«« o 
TrctTH^ fjiii 6 ovpdviog ayayri avrov. C\iSct- 
crxojU.£-&a Q iVTiv^iv . u><; o^otcdq y^ 6 vloi 
Tu) 'uTct^] ^ T^ 'mcLTnp TCp vlcf) TrpocJayH 
Gtrir CTW^OjU-svij?- TTov TQiwv « SaKoTT^itsttg 
T aipsTiKm XeiTnpyict:^ 'uov « tJj y.tiih 
TrpiTrnaa, iJcf.KOvioi, ; ttS t^ 7rct,'^ix.iiq dicmo- 
Ti'tai >h {vlov^ ^KAsias avifJort\Tct * ^ii- ' ">d. oxx' 
Kvvaiv :. aKOvo/uo^ yap w? wv o ViOi tto- 
^tiyil Trpog t TTctTi^a GW" awTH^ias i^ii' 
f^-vag' ^ vvv 6 Trctrnp toZto Troiil.^r^ tu) 
t/(ft) TrpoQajn T^ mt^iODi cJir Zo'^'ipi.H<;. 

li . ''Orl f4,'ict TTCtZoi ytj vlov « (^vGiq. 

Kai jW.ac-S-avO/M^ IvTivQiv 'zxrct^og )^ 

vlov TO laOTlftOV TOVTO Q (t iTip(i)^iV Is"' 

fJt.aJiilv , aVTOV t Kvp'ni ^.Xiyoftiva wpog 

(TJfU" iiiSct'iHi aKHOVTctq' TTOWa yap Jis^sA- 

■&ct)V , vdTioov i-ixrtjyayi' * Kav iyco ■siripl •iiicm viii. n. 

ijjcavTOv j^aPTVpZ) , « jM.a§TL/p(a [ta dA«6>is 

sViK, ori ftov&^ ovK eJjt*» , aAA' tyco i^ o 

'urifA.-^ag fM ■MarnP' J^ cv ru) voft-o) q tS 

vftiTipco yi^j^af^fjuivov sV'V, oti dvo rti'9pci- 

OTwy « fta2^TV^'ia cxAn^S^ns ianv- iyto ilfjci 

uaprvpcov Trip} ifj.avT0v , Kai ftaprv^il 

Tripl ifx.ov ■oSifJi.-^aq f^i isarYip. EKiyov 

ovv avTU) 01 iaSaioi' ■uTov i^iv o "MaTrip 

ca; a-wiKp'i^t\ avToli o 'l«aou5' oi^t? ejttg 

o'ISaTi. o'vTi T ^raTspa /*«• il ifjci Oi^aT?, 

y^ r TraTspa Yi^nn 'av |3a€ai 7roo"« t al- 

PiriKCOV t) ©^a^TAH^ia; TlOaLo VOG-SGIV ift- 

iS^ovTnaiav oj t^ 'A^si», k} Euvojwix /3Aa- 
<7(f M|U.ia? KXnoovofjcoi 5 Tr^og rt) <s^cf.7rKt]'z^ict , 
TTOKKvw Wiv i^siv Cii ai;TOi? i-zirav^ovGav 
avaiayvvTiav 7^ yap «xOToroAifs avco Kai 
Karu) fjcvflfjcovivovai „ © t a7rors'AavTa t 
ct^ToraAsvTOs (^aa]v ilvai rifticoripov roa- 
altrluj 'ix^^aiv afjcaQ'iav tF ^acpwv ^ ov 
Koy'iKovTai coc, Ctto t laaccK 6 laKco^ i]g 



16 



S. CYRILLI ALEXANDRIM 



oiaTOVTO iXaTTCov i^i T aTiOTii/^avTOg k^ 
T Xiyov T^ cpi/(7ici>i' hadUTai j ;{^ 'Ift)(TM<p 

CTfftr rtJsAiPOt/S aCTOV , Kj 0!/5ei5 aV (fani ■7' 
T TjaZoi !^V(7SU)i («.H fJiiTi^^TlV . f^ TCC TTa- 

■Si 7tn%'of^j(^ T a^zsot^-oKYW )caTi3i^aT0. 
'AAAa $a<7iV iCTftis* ?i p)i y^ t Aoyov 
^ (p^<7fft)? jtts/^KS cjiTaS-&a T a'Ziro5-aAfi'- 
TWf 01 «•sBOrjiAavTJS . y^' t Tra^l^ixoK yot/v 
a^iWjtca fX^^ci T^ TipHs Ttt TT^id^ila- a\K' 
ii^idicoiud^j . i) tfyOMTOi. (p%'i!w av Tr^og aC- 

G?Xr. K^ (j^ f^iif^Hi VTTO T SAaTTOKWK rt:^0- 

raAsvTas , k} ot/;^i 5.'« tSto t* oiKiiai ti- 
l^yli (j^ a7rOTa.KiVTai yujJi.yci)(To/u^J' aTn- 
<raX-A "jccp v-zso T Aa^iJ lcovaQac, ., o t 
/Sa(7(As«5 t>;05 Jtto t (fu^a^o?, o t« ^a- 
'Si auf*.^a(7iKiViii)v VTxro t /AnSi c* oIkitov 
ra^et (^ayrivai T6AjaSvT@o" '^■' toivlii' . o 
jwSF a;T«5-f<A?v. '3 cl-zires-aA» . 0(3x.5ti _>*sk 
-rri^^-dsi? fiaaiKivg v^ t vf^irtpov Ao- 
^ov, ovyciTi, Q ttS70(TT£iAa5 (pv^j/tis* rtAA(3t 
iM.STaS5€«xf jiAfv 6^1 r d7ro?-i'iAaYTa ^aCld 

TO T ^£jW.£p-S'SVT@o Ct^lWjlAa* [Jl.iTa(3'iCi1}Ci Q 

s;ri T a^-os-f^AsvTa * 'I<»va-&av Ji t Trfp- 
^aVT©^ 5y(7J4«pia* aAA" ov^' ovrco tovt' 
iXi- Kai Ti Si'i ?<.iyeiV to, dy^pcoTriYit: iv- 
p'tax,0fj${j yap -S-iOV ci^0C7TaA2VTa, r^ av- 
■^puJTMOY rt^&rJiAavra- yap tcc 'lax,a)b 
av[4.7ra\aiaai (pnah, dTro^eiAov fjci . dviC» 
yao 6 o^^p:^- -oirpoi ov 'la«.o)^ 5(^.1, ov 
fAYi ai tta)05-r/Aa) 5av pn' fAi ivKoyriayig- t'i 
'zspoi TovTa Kiynv i^xaaiY 01 ffocpoi 7^ ttI- 
rstf)? Tiy^voKofoi:, aKAc(>i ''^ £j 6y. t Bicmo- 
Tix.ci)v ivpr\aofj8{j citiu,circoy y^ avTOv t Trifi- 
^avTO. TraTipa tu) 7ri[A.f^'iyTi viS) zioiov- 

• loti VIII. 16. Ta* * [ji.OYOi yap (p«(7iv ax. £ijM.i , «AA s^w 

• T. 21). 7t^ 7ri[M.^ai pi.: Tirarrip- iOj dKka^^ov- * ovx, 

• Idprn XIV. in. d(^AXi [Jl,i [A.ZyOV TraTYiP ]«.»• y^ iTiPCO^iy * 

Traryip [la o ov HJcol fJcivtjOY . avroq Troul 
ra \pya. Ei roiYvv c.-j avr ci), y^ avv avrco 
iiv TtTifji.-^ai . Trov t 7rifj(,(p-diVT0i « ivri- 
A«a; ^'^ ra Travra TrXn^cov . -mOv ^ 7ri8?v 
«•Z!r£5-(iA« ; « ^ rt^roroAM Tc^a rtAAa^iii' 
aiviTTtTai' fi Q Tw ■jrav ra Trartip x^ vios 
«Zi^iJ^M , oi;rf (3 'Ztrartip coi Tropocd Tvy^d- 






naluram quod adtinet , minor est miltcnte. 
Aeque et losephus missus a lacobo fuit 
ad fratrcs suos inspiciendos, ncque tamen 
quisquam dixerit Ininc patris naturac non 
fuissc participem, quia palri oblcmperans 
missioncm peragcndam susccpit. 

Sed aiunt fortassc: ctiamsi nalurac ra- 
tione non fuerunt hi mittentes maiores 
missis, at palerna saltcm dignitate prima- 
tum honoris tenebant. Atcjui nos compe- 
rimus, o insani , ( vos enim nominatim al- 
loquor) maiores quoque a minoribus mis- 
sos, ncque idcirco proprio fionore missos 
spoHabimus. Nam missus fuit a Davide lo- 
nathas, regis fihus a profugo, conregna- 
tor palris ab eo qui ne in servorum (jui- 
dcm ordine apparere audebat. Quoniam 
itaque ille quidcm misit , hic autem mis- 
sus est ; iam qui missus fuit , rcx non erit , 
ut vos ratiocinamini : neque qui misit , 
profugus ; sed in mittentcm Davidem , missi 
dignitas transiit : vicissimque in missum 
lonalham , miltentis calamitas. Revera ta- 
mcn liaud haec ita se habent. Sed cur hu- 
mana commemoramus? Comperimus enim 
Dcuni missum , ct honiinem inittcntem. 
Nam qui cum lacobo luctatus fuerat, mit- 
le me inquit , namque aurora consurgit. 
Cui lacobus ait: non te dimittam, nisi be- 
nedixeris mihi. Quid habcnt quod his op- 
ponant sapicntes isti et artificiosi fidei do- 
ctores? Aliunde vero ex dominicis (luoque 
cognoscemus verbis, ipsum quoque mit- 
tcntem palrcm niisso ciun filio cocxisten- 
tem. Solus enim, imjuit , non sum, sed 
ego et qui misit me pater. Et alio loco: 
non reliquit me solum pater meus. Et ali- 
bi : pater ineus in me manens , ipse opera 
facit. Si ergo in ipso ct cum ipso erat qui 
raisit, ubinain missi vilitas? Porro qui om- 
nia implet , (juo vcl unde inissus fuit ? 
Nam missio loci mutalionem innuit. lain 
si omnia pater filiusque continent; neque 
pater ccu rcmotus ab illis ad quos misit , 
filium misit ; ncque filius ex alio in alium 



DE TRISITATE CAP 

transiit locum. Superest ergo ut exislime 
mus adsumptae hunianilalis fuisse mis 
sioncm. 



IT 



Scd iam tempus esl ut ad dominico- 
rum verborum interprctationem veniamus. 
Vestra, inquit , in lege scriptum est, duo- 



vcov c/Kiivuv . Trpog 'ni dvi^9t\(v . «Vf^-vj,? r 
vlov . ovTi vlog cl^ WiOii lig 'iripov y-iTct- 
€ilBnx.i rcTTOV- ovkuv ^iiTziTai voilv T^ dvct- 
AnjOf/crj)? dv^pcoTTOTyiTog r a;ros-oA)H' ilvcti. 
AAA iTTi T i^i^nviictv r^ StcmOTiKoilV 

pt]f/.U7Ct}V dvct.S^CL[JLlh ilCtt^Oi. "EV TW VClJCCt) ., 
CP»1(T; ', tS) VfA.iT:po) yi^dTrTCtl . CTl Svc 



rum hominum testimonium esse verum. dv^dpooTrcov t\ [^a^Tvpia. rtAn-S-iJs 'bg^v ihct 
Deinde addit: ego sum qui testimonium iTrafcS . oti iyu)ilf.t,t 6 iMotoTvpcov ttipI if/.ctv- 
perhibeo de me ipso, et testimonium per- rov . jt, fxctpTVPil Tripi if/.ov o -Trifji^^^ctq f^i 
hibet de me qui misit me pater. Ergo ima- 'wctTV]^- d7roi2Ai"\a.vTii to'ivvv -duj iifcovct, 
ginem spectantes, archetvpum cognosca- voticrco/J^v to dp^^iTv^zov Svo . ;ji«cr;v, dv- 
mus. Duorum , inquit, liominum verum -u^mtt-wv « f/.ctpTvoict rtAM-&n? chv 'r^ q 
esl teslinionium ; atqui duorum lioniinum ovo dv&^coTrcov « (pvaii fA,'ict Sn^ovoTi Trapct 
unam esse naturam cuncti fatentur; igilur •z<ra(T( ctv ccf^oAoytiTctf ov>covv ■zsctZoq Kcti 
palris et fdii naturam unam, unam reapse viov n ovaia. fjt-ix., \/.'ia, " c/x. tm? iiy.bv(Q^ 
ex imagine cognoscemus et confitebimur. j'OH-&KcrfTa/ ts v^ OfjcoXcyn^naiTcti- wazri^ 
Sicut enim ibi duo homines, ita et heic j^i^ d^.il Svo a-v^^coTroi . ovrcd ;^ c;Tau-S^a 
Deus et Deus, pater et fihus, qui nonii- •S^fo? -^ -S-fos, 7ra.Ty\p Koci vloi - J^ ctvTolg 
nibus suis ipsis eandem esse naturam de- rolf ovoftctcji ^nKovvTiq 7^ (ftcxsws r rav- 
clarant. Neque enim qui verus sit Deus, rcTnrcf ohri yap 6 rtA«-&a>5 Siog iTipctg 
natura difTerel a vero Deo ; neque filius a.v iin t^vaiax; Trapa (^ nAn-divu); ^iov 
diversus ab iilo erit, quum sit Dei fiiius. ovTi v\o<; uXAoi Trap' cr.ilvov ,^iH VTra^- 
His auditis ludaei interrogaverunt eum : x^^ ^'^^' Tovrtov d'AOvaav~iq o\ iovSaloi 
ubinam est pater tuus? Respondit itaque npcarticrav avrcv * ttov i^iv 6 Trarn^ gh: 
lesus: nequemescitis, nequepatremmeum: rt^«;cpiG« roivw Inaovg- ovri Ifn o'iSa- 
si me sciretis, patrem quoque meum sci- ^f, cvri r Tran^a «.«• ti if^i riS^tri , y^ r 

■zs-aripa f^.n «Jjir? av. 

'OcaTi TrakiV -Trccg c«Tiv^iv ro Oftooii- 
aiov Sv>i.vvTaf li ifil ydp., (^naiv, yiSnTi, 
}tj T TTctTipa fta rioaTi av ok q t iriooa- 
ain to iTipoovaiOv oC yvcopiCiTav ra ya^ 
rtAA:cpi/Aa K^ ^iva^ dKXviXcDv ovx, iiai Sn- 
KodTiKa- Tci 3 (pvaicci KOivci>vZvra 5i «A- 



retis. 

Videle rursus <iuomodo hinc consub- 
stantialilas demonstratur. Si me inquit sci- 
retis , patrem quoque meum sciretis. At 
vero ex eo quod diversum est natura, al- 
terum item naturaliter diversum non dig- 
noscitur. Nanique aliena invicem et ex 



tranea, invicem non demonstrant: sed na- A«'a«i' •j/ivwffjcsrar Si' ivog fiiv dv-dpu)7ni, 

turae communionc coniuncla, e\ altcrutro Traaav r dv-dpct)n-ciiv r (pvaiv iSiiv ^- tcj 

noscuntur. Ex uno homine universam ho- ^' 5V05 Trpo^drn ^p Trpo/SaTWV a~av ro 

minum naturam cognoscere hcet ; et ex ^n@-- oii f^h Sict -«rpo/SaTtdv cm' A«ov- 

una ove, universum ovium genus: non ta- rui ovSi 5ia Asovtkv Ta Tr^o^ara ova 

men ex ovibus leones, neque ex leonibus dyyiX-di Sia dvdpu-7ro)v ovSi Sta dyyi- 

oves: neque angelos ex hominibus, neque A«v dv^pcjoirag- ^coov -yi iKa<rov 7^ oimiag 

ex angehs homines : nam unumcjuodque SnAonty.iy 'rgi (pvaicog. Ei rotvvv f.ovo- 

animal propriae naturae demonstrativum 'i^^^i Koy@^ t &iov Knafxa r^ 6% ovx. 

esl. Si ergo unigenilum Verbum Dei crea- ovtu)v . x.a; cvf Wipai nvoi yiyivnTai (pv- 

tura est, et ex non antea extantibus, et o^s^s •zJ^ws c* avTa (^ ■man^a onicvvai 

ex alia quadam natura nalum, quomodo ■z^iaTivo/jSpG'' ; ii 3 'T/iaTnp oia r vtov 



■Ps.CXXXVI.O. 



18 

yivce(j>icTctl, y^ T viov yivcixjKcov , }U (^ 
^aTioa, yivcoaKH., Tridn^iln yAv v.aaa, Chu- 
aX)y][A,Q~> yXuxxra. iu tu) Xapuyyi /^ (^ 

S@~> TTPoa^VYnTa] aKpififi r ofjt-onaiov cv- 
Tiv^iV T yvcoatv Aafi(3avo,t/Sp- Aofi^oju^ijoi 
o)? ovK av iTiocog cn vltc TraTna tfvuipia^n . 
il fA,i\ T^ avTtli ovcriag hvf^^^^avi- r.j tt^cct- 

KVVOVfJ^ T GCaTiipa T «jM.ST£|30F, T^ TrpOd- 

Kvvriaicai t KaoTiov dvafiivovTii . ov X^P'^' 
yo<i avTOg o TraTViQ Tvy^avn KaTa tIuj t 
Kvpm (fcovviv * iav Tig ydo , (^raiv .. i^o] 
iJg.KOVYiavi-) TifA,yian avTOv 6 waTn^ (ji-h' jCj 
6 Qavfjcdaioq Si 'lcodvviig o ■dioAoycov " ,, 
6 ■STig-ivcov ih (^ vlov .. (fHfflV , ix^ '(^(joyw 
almiov 6 Q a-sm^cov tu) vlco , ovk o-\j,t- 
Tai tLuu ^coYiv , tfAA' « opyri t -^sov [^evil 

iTT!-' aVTOV. 

i<r . ''Oti TroXkaxov 6 Kvpiog f^iav avToZ 
y^ T TraZog t oCaiav iSiSa^iv. 

''iva Si Koi o^ iTipag fJuapTvpiaq to 
Ofjioovaiov oni;co/ucs>j ,, avTOv T Kvpia azov- 
aco/uSp (iocovTOi y^ Aj^octos ■ ov Tolg aTro- 
9oAo;5 ft-ovov ,. clXAa j^ Tolg laSaioii- * o 
7ri<;-ivcov ilg ifjci ., ov 7ri<pivn ilg if^i,, aAA' 
iig (^ 'ZsrSjLt.^avra fxi- v^ 6 ■Sicoficov ifJi.i, 
•dico^il r 'urift„i^avTd fii- iyco i^cog ilg (^ 
Koafcov iXriAv^da. "iva 6 '^^i^ivcov i\g ifi^i 
cjj tyi aKOTia fcri fjciivv)' il toivvv o ■^ico- 
pcov T vlov ilg r warsga 'ssi^iv^, •sroD to 
/AJ/^ov ju To 'AarTOV; cv -j/a^ tm sAarrow 
<riJ,iK^vviTai t6 fjcHFov . Kj ou yvcopl^iTai- 
ii Q CTariip f/,i'i^u)v , TTcog cv tu> vlu) Qico- 
pnTai; i] Q ^icopfiTai cv t^jw, cog cv 'iaa> 
SiiXovoTi yvcoo'i^iTai- SnXcoTiKcc jS rtAAn'- 
Awv Ta laa- t^ 'mdKw f^ir' 6\'iya avTog 
Kvpiog tpna] Tolg (i7io<rcMig' * iy'oi> iifjt,i 
Ji oSog, tCj m ahri^ita. Ka] « ^wn'- ovdi]g 
i^X^Tai 'aspog T CTars^a, fj fjcri di' IfAov- 

II ifvCOKHTi fli ., y^ T TTaTifia fJt,ii ifv'(jOK'ATi 

af, Jt) aTr' apTi yiv'coaKiTi avTOv Ka] ico- 
puKaTi avTcv. hiyn q avTco ^iAczjrTr^- 
Kv^ii Sfi^ov YifMv T ■zs-arspa an, k^ apKi] 
ttfitv Asfr-j ttiJrw o 'lnaovg' ToaovTOV p<o- 
Yov f/A-d' v/A^J iJfjLi . yjj ovK 'iyvcoKdg vi,i , 



S. CYRILLI ALEXANDRIXI 



in se palrcin demonstral , si ei credatur? 
lam si paler per filium agnoscitur , et qui 
filium novit , novit et patrem , impedia- 
tur sane (]tiaevis lingua hlaspliema, el , ut 
ail propliola, (auribus adliaereal. Nos au- 
tem Jrinilalis adoralores accuralam hinc 
consuhslanlialilalis notionem adipiscamur ; 
reputanles, non aliter tilium in patre fore 
agnoscendum, nisi eiusdein esset suhstan- 
tiae : adoremusque Servatorem noslrum , 
cuJtus nostri fructum praestolanles , cuius 
dator pater est , secundum Domini diclum : 
si quis enim , inquit , milii ministraverit , 
honorificabit eum pater meus. Itcmque ad- 
mirandus lohannes theologus: qui credit in 
fiHum, inquit, habet vitam aeternam: qui 
autem incredulus est fdio, vitam non vi- 
debit, sed ira Dei manehit super ipsum. 

X\ I. Qiiocl multis locis Dominus unam esse 
suani et patris suhstantiani clocuit. 

Ut aulem aho quoque testimonio con- 
substantialitatem demonstremus , ipsum au- 
diamus clamantem Dominmn ac dicentem 
non apostolis lantum , verum etiam lu- 
daeis: qui credit in me, non in me cre- 
dit, sed in eum qui misit me. Et qui videt 
me, eum qui me misit videt. Ego lux in 
mundum veni, ut qui in me credit, in te- 
nebris non permaneat. Si ergo qui videt 
fdium, in patrem credit. ubinam maius et 
minus? Namque in minorc ininuilur ma- 
ius, neque agnoscitur. Si itaque paler ma- 
ior, quomodo in filio speclatur? Quod si 
spectatur in fdio , tamquam in aequah vi- 
delicet agnoscitur. Namque aequalia invi- 
cem demonstrativa sunt. Et paulo post 
idem Dominus ail apostolis: ego sum via, 
veritas, ac vila : nemo venit ad patrem, 
nisi per me: si cognoscerelis me, ulique 
et patrem meum cognosceretis , et amodo 
iam cognoscitis eum , eumque vidistis. Di- 
cit ei 1'hilippus: Domine ostende nobis pa- 
trem tuum, et sufficit nobis. Dicit ei lesus: 
tanto tenqjore vohisciim sum, et non cog- 
novisti me, Philippe? Qui videtme, videt 



DE TRINITATE CAP. XV-XVI. 



el palrem meuni ; el quomodo tu dicis , 
ostende uobis patrem? noii ciedis (juia ego 
in palre, et paler in me est? Verba quae 
ego loquor , a memet ipso non loquor ; sed 
pater qui in me manet , ipse opera facit. 
Credite mihi, quia ego in palre, et paler 
in me esl : alioquin propter opei a ipsa 
mihi credite. 

Quid his verbis chuius? cjuid hac do- 
clrina evidentius? Sed enim, ut videtur, 
ludaeorum vehimen in haerelicorum men- 
tem transiit. Quo tit , ut sole eliam cla- 
riora cernere nohnl , ^ohmtariam ignoran- 
tiae nebuhim sibimet atlrahentes. Nos vero 
Dominum dicentem audiamus: si cognosce- 
relis me, ulique et patrem meum cogno- 
sceretis , et amodo cognoscitis eum , ipsum- 
que videlis. Thomae hoc ait , a quo ei di- 
clum fuerat, quo vadis nescimus, et quo- 
modo possumus viam scire? Docetque eum 
el rehquos simul ajjoslolos , hominem qui 
sibi crediderit , dum ita ipsum mentis ocu- 
lis videt, patris quoque fieri sjieclatorem , 
quoniam pater in tilio agnoscilur. Ilaec 
Philippus non intelhgens, rogat illum di- 
cens: oslende nobis palrem tuum, et suf- 
ficit nobis: jjropterea non hiudalur, quia 
secundum haerelicos visus est optare maius 
ahquid cernere ; sed reprehenditur potius , 
ceu qui in fiho palrem non viderat. Tanto 
enim , inquit , temjjore vobiscum sum , ne- 
que me adhuc novisti, Philippe? Atqui non 
ijDsum , sed patrem videre Philijipus opta- 
bat. Cur ergo reprehendilur quod fihum 
non cognoverit? Nin irum lesus hac addita 
reprehensione, causam rei declarat. Nam 
qui me novit , inquit , novit et patrem. 
Quomodo ergo tu ais, ostende nobis pa- 
trem? Alius, inquit, sum, jjersona non na- 
tura , tolum in me ijiso palrem circum- 
fero, sum enim sigillum genitori similli- 
mum , paternae figura subslantiae , natu- 
ralis imago gignenti coexistens. Quum ergo 
illum videre volueris, in me respice, et 

(1) Ita se liabet in hoc codice et aliis verbum e 
iuterpungitur. 



19 

'i>iAfn-ni ( 1 ) ; o ico^cbKOi ejW.? ., swgaAJ t^ t 
TraTi^ct |W.«- yjj ■zzoog <jv hiteti . SiT^ov t][A,h r 

7ra,Tipa,; oC 7rl<^iVHi OTI lyCi} CV TCj> ttu'^] ^ 

Kj TraTJi^ cv if^Qi ^; Tct 'pn^tt.Tct a. AaAco 
iyc^, dTr' ifA.cfJT6i) ov KaXci)- 6 H 7rot.T^p o 
cv iij.01 /xiViOY . a.vTOi TTOiil to. s^fa.' Tris-iliiTi 
l^ci OTi iyco cv TO) Tra^l ., (^ o 7ra.Tnp Iv iuci' 
ii Q jttM ., Sia Tci i^ya avTo, 7n^iviTi y.oi. 
T( TOVTCov T pi)[A.a.TCi)v (Ja(pi^ipov ; t'i 
7* SiSacry..a.Aiai TavTitg (pavi^WTiPov ; dXX' 
cog ioiici T iiidlaicov t6 y.aAVfji.fJt.a ili; t t 
atpiTtKCOv f^eTa(3ijiy\Ki §iavoiay Sio Ta t 
nA/« <pavi^'ci}Tipa avMcpct.v ovk i^jiXacji ., r 
av^atfi^iTOv 0[A.iX^luj t^ dyvolai 'fhnTra- 
aa/^ljoi- r\fA.iiq q dKOvcjco/u&fj t Kvpia As- 
yovTOg- ii iyvccKHTc ui .. Kj t TraTipct w.« 
iyvcoKHTi av Kj aTsy apri yivccGKiTi av- 

TOV . Kj lCOpcCKaTl CIVTOV- TO) Qa'ltOl, TOllTO 

Myn ' ii^tjKOTi avTU) , 'srov v^ujaync, ovk 
oidaf^., }Ci T oSov cEois iiSivoci Svvai/,i^a- 
fC' oiJlciaKn aVTOV ., y^ cbr Aoi-zirovi aTro- 
5"oAa5., coi avTU) TZiTn^djKcoq ., Toig c^- 
^aXuolq T^ J^yo;as Qiaaafj^©^ aVTCv ^ 
y^ T Tra^Zcg fiyivviTat GsaTvis, w? iv avTco 
T OTa^^o^ yvcott'(^oiA,'iVH- TOVTa (^'iXiTr-^l^ 
ftn crw^iii; ■:tP^y.,aKii avTov Xiycov 3i'i- 
^ov mfjSiv T isaTi^a ai^ . y^ doKil rifuv rtj 
ovK i-waivHTai., cog to /J) gw* alpiTiKOvg 
^ii^cv iSilv 'fh^Vf^naag- dhX' ifKaXilrai, 
jg f^y\ ■diaaafj8^(Q^ iv vlo) tov 'uraTipa- 
Toaovrov yap ., ^ncri ., p^ovov fA,i&' C/tF^ 
iif^i, iCj ovK iyvcoKag f^i 'i>'iXi7r7ri :. y^ f^riv 
ovK avTOV , dXXa t 'uraii^a 6 ^iXtTrTr©^ 
ioilv i^zs-i-dvf^nai- Trhg ovv lyv.acXCiT ai log 
OVK iyvciOKcog t vjcv; t>) i-maycoyli) t iy- 
KX-iifixT^ -dii aiuciv JlnXol- 6 icopaKcog 

ycCO , ®H(TiV . S|M.?, 'iCO^aKi T TiaTiPCf lCj TTCOg 

av Xiyag, SiT^ov «jm.jv t -osraT^ipa; 'inpog 
iifA,i, (ptiaiv . kJ^ to 7rpocru)7rov ,. ov k^ tvw 
ipvaiv cXov iv avTU) " t ^raTipa ro^ip-oco , 
acppctyig yu.^ iifti t 'f^vvYiaavrog dr.apaX- 
XaKTog„ "^a^aKTrip iifjci >^ t ^ra^^og v7ro- 
(^aaicog^ iiKcov cpvaiKri ro) 'j^ovyiactvri auu- 
vzs^ap^^ovaa- orav Toivvv iJiilv i-&iXnarig 

;yjuxu; singulari nuinero; et praeterea sic In nostro 



■ ita cod. Sed 
inalo iu:r.'j7X'. 



20 S. CYRILLI 

dfiilvov . eli if^^ awoQXi-^a.c, . l-AaTioov 0\j.«' 
o-\n Q 8 To7s T aw^cLTOq otpOaAjito/s . ahha 

Toli T^ 5J-(S-f(D5" }U Tolq T^ TTiS-fWS Q TOdOt/- 

TOK. oaoK ^v^v^iTa? a/f^^j/c/as. out(^v- 
ffiv , « T oJ(7ja^" TraVTct yi vovv « TXVTYig 
VTStpjSctiY^ xaraAn-vliS' 5iO sar/i^a^^- ot^ 
7n^ti/et<; ., oti i-yui ci> tw tscl^i , h^ o TraTnp 
Cv S|U.o/ ocj ; Ta priixciTct, ct iyco XctXco . a7r 

l[A,CtVTiS oC XctXcO , rtAA' TTCtTYIO f/.H Cv 

IjttOj yuivfjov . ctvrOi -TTOisl Ta 'i^ycf TU<^iviTi 

l^Oi OTl iyCO iV TU) uTCt^^l ., }^ iMCtTyip Cv 

if^or ii "j f*« . Sia TCt 'ioyct a.VTa. Trit^iuiTf 
ii TOtvuv Ta avTu Tcp TTct^] (p^iyfcTcti . y^ 
TTctTTnp cv avTCO [.tiv<l . Jtj aVTOi Ci tS) Tra- 

%l,lCj iCOqctKtOq aVTOV iOi>pa'Ai T TTaTi^a ,, 

x^ yivcocj}(.ci)v avTOv . t TraTipa f:vco<jx.(( .. 
onXov ccTraai Toli yi voiiv ix^^^ ^5 f^'''"' ^ 
Tra^^og ;t) t vl5 « (pt^o";?, k^ TraVTa 'i')^^^ to. 
* T jra^oe vici' ov yb av iTipcog ida^iv cv 

iavTCp T TraTipct, il fA,n Travra ilyjv ccja 
vaTYip ,. -TrXrw avTni '^ Traf^OTnroii tSto 
^o /OiOr T 5rafc05, cocanp t t/ioi; « viCTHi. 

i^' . "LTipa dTroS.-i^ii . i<Jov iiyai t t;/ov 

TCp i3-a^(. 

TavTLu iaoTHTa.^ r^ iTiPcoBiv i^i y,a- 
»u xiii. 31. ■^ilv ii-vsi y<up, (pn<7iv . 'ln<jcvg- * vvv 
iSo^(x<j-dn Vio; t av^ico-uFn . y^ o •&jo5 
iSo^<u.a'6n a/ avTW . y^ o Gsos do^dcrH av- 
tov iv ictVTCp, y^ ivivi So^da:-i avTOV. Ka» 
icm XVII. I. TraAiv * Trdnp .. « apct jA«A'j6e, So'^a<j6v 
<Jou T fiov.- /va -^ 6 vloq GK So'^dari cri. 

'fl 7» (/5Tfp,SaA0t}(7«S 7^)0 alpiTliCWV d^ih- 

Tnptai- fjcii^cov , ^n(j]v . b ^o^d^cuv t 5o- 
^cf(^o[j.'iVii- i^ ^o^dl^<l pi.iv 6 yraTnp,. So^d- 
^irai j i;iC5* fii'i'^cov ovv dpa t f/ot) o 
;Tar«^- sl To'tvvv 6 viog ovk iSo^da^in pco- 
vov , «AAa y^ tOv do^daccvTa iJ^c^ctaiv ,j 
5!-o<av /fjii^av a)(Oin ro ixitQov >t^ to iXar- 
Tov." ii ,u.M tt^a r!J) t t iionpavcov dy..oXir<- 
^iav wapa tov So^d^ovTa pi,iTaBa'vn to 
jtx.e7(^ov r^ ovTcoi iv^idnaiTcti 6 vic<; ixdr- 
rcov jw-fv nv'tKa dv So^d^nrai , pcii/cov Si 
mviica dv J^o^df^ri' dXKct to xky^v ravTa 
<t)^^7r\n^iaq y^ pt,avia<; iay^dTn^;- ov yap 

TO y.iil^0Y Aa] TO 'ihaTTOY ivTiV^iV , TO Si 



ALEXANDRINI 

utrumque ^idebis. Videbis laincn haud cor- 
poris sed fidei oculis: et quidem ealenus 
fidei oculis, qualeiius opoialiones cogno- 
scas, non naturain aut substantiam. Quain- 
libet eniin nienlein comprehensio haec ex- 
cedit. Idcirco addidit: non credis, quia ego 
iii patre , el patcr in me est? Verba quae 
e;i:o loquor, a me ipso non loquor, sed 
pater meus, qui in me manet, ipse opera 
facit. Credile, quod ego in patre, el pater 
in me est: ahoqui propter opera ipsa cre- 
dite. Si ergo ipse dicit eadem quae pater; 
si pater in ipso manet et ipse in patre ; el 
qui ipsum vidit , vidit et patrem ; et qui 
eundem novit , novit et palrem ; conslat 
omnibus, qui mente quidem non careant, 
unain csse patris fihique naturam, el ora- 
nia habere, quae sunt patris, fihum. Ne- 
que eniin ahter patrem in se ipso reprae- 
sentaret , nisi oinnia haberet quae pater , 
excepta palernitate ; est enira haec patris 
propria, sicut fihi fihetas. 

XVII, Altera demonstratiu quocl aequalis 
patri sit /ilius. 

Hanc ahunde quoque discere aequah- 
talein possumus. Divit eniin lesus: nunc 
clarificatus est filius hominis, el Deus cla- 
rificatus est in eo, et Deus clarificabit il- 
lum in semet ipso, et quidem stalim cla- 
rificabit. Et rursus: pater, venit hora, da- 
rifica fihuin tuuni, ut et fihus luus chuiii- 
cet te. infinitam haereticorum stuUitianil 
Maior cst, aiunt, clarilicans clarilicato. En 
clarificat pater , fihus vero clarificatur ; 
inaior ergo fiho pater. Atqui si fihus non 
solum esl clarincatus , sed cliam darifican- 
lem clarificavit, quinam heic maiori ac mi- 
nori superest locus? Msi fortc, ut ex prae- 
dictis consequeretur, inaior dignitas Iran- 
sit ad eum qui clarificat ; ita ut filius mi- 
nor evadat cum clarificatur ; maior cum 
clarificat: quae dici sine summa slolidilate 
el amcntia nequeunt. Neque eniin ex prae- 
diclis inaitis vel minus, sed aetjualitaiem 
palris ac lilii docemur. Audimus enim , 



JIE TRIXITATE CAP. XVI-XVIII. 21 

filium a patreclarificari, vicissimque a filio /Vov -yTctTpog -^ vhv SiSctaKo^i^si.- d>covo- 

patremret filium clarificari a palre, et eum t^ jap cog r^ 6 -ze-a.rri^ So^d^ci vlov . :C) 

simul clarifioare patrem. \am qui clari- Jj^a(^?Tai u(p' v/a- itj i;;o? So^a'('irot,i vtto 

ficatus est, non quod non habebat accc- ? Tra^o?, yJ; So^a^n t 7ra.Tiocf cti 6 Si- 

pit , sed quod reapse iam habebat. Quam So^ciaL(.ivoi hx o ,"•>' i~iX''' ii^y><^iv ■ «M' 

rem eodem in loco nos docet : clarilica b ih/iv iv aOrS) tw x^^W " touto ^i^a- 

enim me, inquit, apud temet ipsum tu, pa- aM- J;£*(Tov fxi ya» , «pncTi . Trctpa actVTcc 

ler, claritate quam habui priusquam mun- <jt) . 'c^dTip . t>) So^yi f £''<o>'- "Zirpo t Tor 

dus esset , apud te. lam si ante quam mun- KO>yfA,ov iivcti 'zsapa (Tor e< 5i ;i^ -u^po t 

dus fieret, hanc gloriam habuit, quoniodo t v.oni».ov ^^o5t&af, ravrluj iXr^ t 5o^aK„ 

id postuhat accipere quod semper habuit? ttZx, ctljsl AaSih b ilx^v dii:, 



XVIII. Quod una est patris ac filii 
dominatio. 



im . ''Oti fA/'a 'Ma.'^oi y.ctl 

« diCOJOTiiCt. 



Deinde quum demonstravisset se non TJtci §Hx.YVf cog ov j«.ovoy Jo^a^jraj ^ 

solum clarificari , verum etiam vicissim cla- «AAa k^ So^d^yi. iTrtiycf^v * i(pctviPco<yd • idem xvii. n. 



rificare, addidil : manifestavi nomen tuum 
hominibus. Et paulo post , haerelicorum 
ora oppiians, mea inquit omnia tua sunt , 
et tua mea (1): non sane communem divi- 
dens dominationem, neque alia ad se spe- 



aov To ov'jjM.a to;? ar-9'?-x-:<roi5" Koi i^it' 
oK-ya, -^ alpiTiySov iu^tpdrTiov ra qto- 
fA,:tTa, ra s//..a . (pnaj ., wavTct (sa ogi Kctt 
rd id, i^d- ov TMc x.oivt\v ^i^m Siepjo- 
TitCtV ., OV^i iTipa, Jr td TOJ TTarpi S'fg!.(pi- 



ctare, aliaad patrem, demonstrare volens; ^ovru., ^ii^an ^i^KofJfQ-,- dKK^ i7ret3t\ ol 
sed quoniam ii qui nullum contra Unige- Trdaav /3Aac7^M|M.OK (pcovnv d^nvrii Zy tou 
nitum bla.sphemiae genus oniittunt , ipsum f/.ovc^uovi , avrov [A,h' Aa|M./3av:^y (paa» , t 



quidem accipere aiunt, sed palrem dare, 
demonslrat utique se parem palri habere 
rerum omnium dominationem. Nam mea 
inquit omnia, tua sunt, et tua mea. Profe- 
cto non dominationis divisionem , sed com- 
munionem nos docens. 

Sed enim sentio me hunc de fide ser- 
moncm diu produxisse, quum lamcn (juasi 
uno capitulo deiinitionem eius me com- 
prehensurum sub initio (2) promississein. 
Nam quum ex e\angelica doctrina demon- 
strandam suscepissein Unigenili dignitalem, 



Si Tirariaa ^idovat ,, SvKvvcTtv ori rr\v av- 
ri\v iyji tZ> •srarPi -Tp d^ss-dvrcov Sicmo- 
Tiictv ra ^ 6^a , (^noi . ■zsdvra ua i(TTi„ 
}Cj rd Ga ijzd' ov t)iv Sju.\pi(y>v i^ Sicmo- 
Tiiaq, rtAAa to x.oi\ov -t^ Siauoritcti Tra;- 

SilCOV. 

AAAa yap rov xiyov i\<, (.^tiKOi; d^i- 
THva Tov TTipi Trlaricog, iv >ci<pctAa'ict) ^n- 
^i\-&iiv opov iv roli 71-POOii^ioig iTTayyet- 
?.d>jS^voq- Sii^ai -^ ^nXn-dili 6/x. <^ ivay- 
yiKiKtig BiSct(Jx.a\'tai tov [a.ovo'^vov(; t>iv 
d^iav , fx.aKpoTipov -z^ VTTO^yxidicoi iioya- 



longiorem quam promiseram feci sermo- ody.^uu rov koyov Kcti ravra (^oa^x^vXo- 

nem ; quamquam in ipsis textuum interpre- y'iaq ev Ta7? lp-j.YiVi'iaiq 'zs-ii^^ovriKcoi- iiq 

tationibus brevitati studui. Igitur piis cliri- avrd^; to'ivvv rdi ivayyihiKai (BijSKni yS, 

slianis ablegatis ad ipsos tum evangelicos •zupo^nTix.ag rovi ivaijBilii 'uniy.-^a^; \».i- 

tumpropheticoslibros,quiomnestheologia rsTcti ydp avrai rng -dioKoyiag rcv viov . 

de filio redundant, ego quidem propositi sV; riiv ■izpoK^tff.ivnv aKoKov^'ictv (SctSiov- 

de Trinitate argumenti seriem prosequar. (W-a;. 

(1) Nicetas aquileiensis a nobis editus in siniili tractatu sic explicat: qiiae illa omnia? vtique vir- 
tittem, utique potentiam, bonitatem, incorruptelam , gloriam et aeternitatem , sicut /tabet pater. 

(2) Recole tertium capitulum. 



CVRILLI ALEXANDRINI 



(■d'. Uip] T uyia ■n-viv 1^0.7 (Q^. XIX. De Spirilu sarulu. 

UiTivoju\u ToUvy ., «5 5tp«v , ih ■^iov Credimus er<j^o, ul iam dixi, in Deum 

'jya.TipcL avctp'/jv ., koi ilq •&£oy mj.cii^iov patrem absque principio, et in Deum rnae- 

(^Can viov, c/K wctZoii ^lv ^ovnSsVTa, ai) lernum naturalem fiiium, ex patre quidem 

Q tZ> TTctZt nujovr d ., itcLTa. tyw -jS^ «t/a^- genilum, sed tamen cum patre semper exi- 

•yi^icov cpwvjjv iv ap-)(^ri yap, cpjia/*', riv o stenlem , iuxta evangelicum dictum : in 

\6yQ^' 'vSiTivofj&iJ 3i Kctl itq to Trviv^ct principio erat Verbum. Credimus etiani 

TO a^(oy, To ivQU, to i\yi ia.ov aiov .. tq in Spiritum sanctum , reclum , dirigentem , 

dyct^ov , TO •zsapax./^yiTov ., to ok -Qiov bonum , consolalorem , ex Deo proceden- 

7rpo:A&ov ^ ov ^VM-3'sv- ui ^ |Wovo3^o»i5* tem, non genilum ; unus enim est Unige- 

ovTi pi.iiv ;triff-&ev, ovSctiJuov yap ivPi(Jx,o- nitus; neque creatum , nusquam enim in 

fj^ cv Tvi ^iict ^atp'^ TJj XT((7fi cru/jctst-Q- divina scriptura eum comperimus rei crea- 

pi.ov/uSfov ., aAAa ■ziraZi £j vlu) JWjTctTTo- tae adnumeratum , sed in eodem cum pa- 

ijRljov c/KTTO(yiv'o/j^vov 3 avTO o^t crct^os Ire ac filio ordine positum. Ipsum autem 

Y\>covau.f^, v^ ov TroKvTT^ayfiOv^ju!^ TTchg de patre procedentem audivimus, neque 

c/KTTO^ivirai, ctAAa <pi^yo.'./^ Toli Tf-S-g/- tamen quomodo procedat curiose scruta- 

o-iv Jijtt/v opoi5 v-uTO -r^/j ^ioKoycov k^ jita- mur, sed his finibus contenti sumus, quos 

nobis theologi beatique viri staluerunt. 

XX. Quod in eodem ordine cuin patre 
Jilioque Spiritus coUocatur . 



x.apia)Y avopcov. 



K . ''Oti TraTfit ■Xj vto) to 'srvivjxa 

OltijTaTTiTai. 



'EStSa^^^^-Qnu^ yap vw av~ov t acd- Namque ab ipso servatore noslro lesu 

TMp©-- M/^^JtT Inaou Xe/CTTOt/ , T^ '^iacT©-' Cliristo edocti fuimus complemenlum esse 

Qvy.TrhiApconv.ov to 7rviv[A.a to ayiov tto- TrinitatisSpiritum sanctum. «Eunlesenim, 

^d/^iVTig ya^, cpnOT * ixa^nTivaari TravTa inquit, docete omnes gentes, baptizanles 

Ta 's9vw /Sa7rTi<^ovT£5 avGisu' iig ro ovoyM eas in nomine Palris et Filii et Spiritus 

T jjttT^Of. Kj vtov . ii^ T aym Trviv^arOi' sancti. » rorro quem cum patre nlioque 

Tw j -uarpt Ttj ulfj) avi/.y^aprvpov/u^jvov . confitemur, is omni rei creatae superior 

T^ icTiCiccq jVi Traaiiq v^zsipTipov Sio yJj 6 est. Quare et bealus Paulus cuni patre ip- 

ftaKaei(Oi~> UavAQ~> /^ Trarpog ctvro ><.at sum filioque continuata serie praedicat : 

t^joD xji^t/rTOJV S/3-riMr * « X"-?^'' ^"P' " gratia enim, inquit, domini nostri lesu 

(B«o-i, T Kvpin n/F^ Irnaov ^ Kj « aya.-uy\ Christi, et caritas Dei patris, et commu- 



^iOV 



'f °5 ( ' / 



, Kj « KOiVCOVia TOV 



nicatio sancti Spiritus sit cum omnibus 
vobis. » 

XXI. Demonstratur Spiritus sancti 
dominatio. 

Rursus Paulus: « divisiones vero gra- 
tiarum sunt, idem autem Spiritus: et di- 
visiones ministrationum sunl, idem autem 
Dominus: et divisiones opcrationum sunt, 
idem aulem Deus, (|ui operalur omnia in 
omnibus. » Eiusdem etiam potestatem prae- 

Cl) Vides apud Cyrillum recte additum v.al TraTgd;, quae dictio deest iii niuliis uovi testamenu codi- 
cibus, et taraen uecessaria heic est ad Trinitatis plenani enumeratiouem. 



ixy'tH ■Trvivi^ar&^ /^ -ziravTwv v/aI^/S. 

Ka . 'ATrcSn^ii t^ t ■Frviv^arQ^ 
Sea-usoriiag. 

Kai -TraKiv * Sfg.i^ian<; q ;:^^a.s<o'jaaTwv 
itat . TO Q avTO 7rviv[/.a- y^ S^inaH(i Sjcj.- 
Kovicov iicrh , 6 Si avrog KvptiQ^- itj Sj^-i- 
^iam; cvipyniA,aro}v ilatv ,. o 5s avroi W] 
•&iO; ciii^ycov ra Travra Cn Trcccri' avrov 
'j KYipvrrcov t oJ^y.aiav iSia- * 'ssavra \ 



I)E TRINITATE CAP. XIX-XXII. 



23 



dicans clamabal : liaec aulem omnia ope- 
ratur unus atque idem Spiritus , di\ idens 
separatini sini;ulis : prout vult distribuit 
dona. Per ipsimi quippe recepimus pecca- 
torum remissionem; per ipsum libertatem 
consequimur; per ipsum adoptionis gratia 
fruimur. « Non enim accepimus , inquit 
Paulus, spiritum servitutis ilerum in timo- 
re , sed accepimus spiritum adoptionis in 
filios, in quo clamamus, abba pater. » Et 
alio loco: nam lex spiritus vilae liberavit 
me a lege peccati et mortis. Et abbi: Do- 
minus autem Spiritus est : ubi aulem Spiri- 
tus Domini , ibi libertas. Qui autem alios 
liberat , is non servit. Qui enim tieri posset 
ut conservis daret quae ipse non habet, 
quod ipse consequi non valet , quo vellet 
quidem frui , uti par est , neque lamen pos- 
set? Quod si revera credentibus libertatem 
communicat , et servos liberat , non uti- 
que ipse ser\ it , sed dominatur , libertatem- 
que pro sua potestate quibus vult largitur. 
Quare et beatus Paulus ait: omnia opera- 
tur unus atque idcm Spiritus , dividens sin- 
gulis prout vult. Quamobrem et propheta 
in vetere testamento potentiam illius prae- 
dicans clamabat : Dominus misit me et Spi- 
ritus eius. Et Doininus reprehendens lu- 
daeos: consilium, inquit , iniit , et non per 
me ; et conventiones , sed non per Spiri- 
lum meum ; participem ita demonslrans 
potestatis sanctum Spiritum. Et denique 
alibi : ideo , inquil ,*ego vobiscum sum , et 
Spiritus meus in medio vestrum stetit. 



TClVTCt iViOyH TO aVTO iU TO iV "MVlVU-Ct, 

ifoLi^Sv ISiot. iKaTOi, iccihceg ^ovAiTOLi S^- 

Vif^ei i' 1 ) Toh TTii^iVHai TCI Sci)pcf Si' ctv- 

Tov yC T d/^^TY\fJi.aTCi)v iXaCofj^ T ciTrctX- 

Xctjnv 8i' ctVTOv <^ iAd^-Bi^iag Tvy^avo- 

/jSp- St' avT^ T T^ vloQi(j'iai •^apiafAaTOg 

a7rokavo/u5^- ov yt) iXa&ofJ^fJ TrviZf^a. ^n- 

aiv G UavXog " , SnAiicti TraXiv ilg (pc§ov ^ ' Rom. viii. 15. 

rtAA' i\a(Bo/^ lASVivfta vlo^iaiag. Iv u) 

K.^aCp}j3^ .. (ifiQa 6 7raTyi(). Kaj «AAa^y^S* * • icicm viii. 2. 

yi v6fl.(Q~> T 'aTViV[AaT(^ T^ ^Ciiiig ihdj- 

■aipcocTi jM.2 oTTO T vof*« 'T» af^apTiag k^ t 
■d'avaTii. Ka< iTipca^iv * q x.vpi\Q~, to -ii.cor. iii. 17. 
TTViVf^a iTiv ou Q tO Tryivfia Kvpiki . c/Kil 
iXdj^ioia' TO '^ ck^ aKAag Ixdj^ipoZv ., ov 
oaXiVH' TTCcg fap av Tolg 6[j.oSiiXoig [MTa- 

Soin COV OV [AiTi)c_H, OV TVyjilV 8)C \(y/Jj'A , 

ov aTroXavaai ^ovXiT ai ftiv.,uiq i]}<.og., oCi 

SvvaTai Js^jIq [A.i-aSiSaxji Tolg 7ri<^iv>i- 

<jiv iX^Qipiag, k^ «A(56-9-feo7 G^ ^«Ajt/ov- 

ras, ov BnAivH SnXovoTi.. «AAa ^iauoKoi.j 

tCj SiaxroTiicaig r iXjj.dipiav ol? i-BiXc-i -^a- 

pii^iTaf Sio ^ [A,ax.aeJog S(J« riai/Ao? *, • i.cor.xii.ii. 

oti TraVTa TOVTa ivipfii to iv }0j TO avTO 

7rviv[.ta, Sj^ioovv iSia, iKa^o) xa-Sre)? (3ov- 

AiTat. AiO K^ 7rpo<ptiTyig iv tvi ■waXaia 

T cJ^HGiaV aVTOV Klfl^VTTCCV ijSoa' * }iV^iOg Ms.XLVIII.Ki. 

d^^i^nXi j«.f, }^ tO TTViVfta avTOV. Ka( 

•diog iyKaXcov roig («^aiO/f , iTroit\aaTO , 

<^n<Ji *,, ^nXnv ., iCj ov Si' i[jcov ., rCj enu.^»- • Kicm xxx. 1. 

Kag uv Sia t 'MVivft.aTog jt*«* x.oivu)vov t* 

SicmoTiiag S^tKvvg to vrvivf^a tq afov }^ 

iripCO^iV SiO , cpiKTlV " , iyct) JU.-G' V/^ li[A.l , • Aae. H. 0. 

K^ To 7rviV[Ji,a [A.H i(^ig-n><.iv Iv [ticyct) v/j^. 



XXII. Qiiod Paraclilus sit creator. ^-^' ■ ' Otj dn[A.iiipylg 7raoa}c\nTQ^. 



lobus quoque creatorem dominumque 
ipsum Spirilum credens, non ministrum 
neque creaturam , Spiritus divinus, inquit, 
qui fecit me , el spiramen omnipotentis 
quod erudit me. lam si humanam natu- 
ram creavil , sequitur ut eiusdem cum pa- 
tre ac filio substantiae sit. Xamque in ho- 
minis creatione dixil Deus: faciamus ho- 



Ka) 'lw/3 dn[ii.iii»yQV avTO k^ Sicmo- 
Ti}cov iivat TTiipivcav, «AA' ov)(^' v-u^a^yncov , 
ovdi ■zaroin^A.a- 7rviv[jca •&s7ov „ tpncTiV ' . to 
'mroiiiaav [jci . -oiyvon q -ziravTO^cpaTopQ^ n 
SiSa<7>cov<7(i [^i' il Q T av ^ pci)7rivluj (pv<JiV 
idn[/'iovpyn<7i , t avTnv ov<riav \y^H TraT^i 
y^ vlu)- iv yap tw t dv^Q^coTra 7roin<yn il- 
"TTiV 6 ^iog- "zirotncjcjo/j^j av-S-^wsircy xaT' 



(1) Ita code.x 2<zv/f/.£i, sine uUa antea vel postea interpunctione. 



2i S. CYRILLI ALEXANDRIXI 

eiKova. t)[^iripai\ Kcti }iu.S' oiji.oici)<jiv m 
Sb i\ il)C(i)v ^ia, , TOvrcov ^«Aovoti xai n 
ovaia, fj-ia. 



niinem ad imaginem noslram ac simililu- 
(linem. Onfn^uni aulem una est imago, eo- 
rum videlicel una quoque substantia est. 



x^'. ''Ori cyy. ojS to TrvjyjLta to a.yiov. 

''Ori Q ovtjiai Gsftt? VTraqy^ ro ttvw- 
fia ro a-yiov , aurog o 6eo5 «jU.a? SiSdaK<; 
■ lohoi II. -1%. Stct T 'uToo^pnrov Xiym IwhA- * h rali 
g(T;^aTai5 MjU.spai? , c/iC^^^iOD aTvo t 7rviv[*a- 
Tog jM.« sVi TraCTav adpica' SiSd(rK.et q >i|M.as 
SiajTortig X&<S"Os Trpo? g5u- /itaQnTa? A?- 

• Matth. X. 19. 'J/MV * oVaV c/ls •ZJ&JtScOffOXJU l-jW.af . p.>i 

[^ieifiviitynre 'lirux, h t» AaAnffSTS* ot/ ^ap 
!;(U.f7e ers oj AaAoDvTfs, aAAa to ■rr\iv[».a 
T ■?Ta'^05 t/jt^ to AaAoDv c* (/jm.7v ^ Tra- 

• Rom. VIII. 0. A(V naOAOS" * l/jU.j75 Q bJC i<^i c* (TaPKl , 

aAA' sV TTVsvfJi.ari' i'i7rip Trvivua GsoD oJ- 
■ »• 14- >c5i' eV vf.i.lv. Kai just' oAi^t*' * oaoi yap 
'uJViVf^ari Qiov kyOYral, ovrot ilah vloi 
M. cor. II. 10. .g-jQy. K^i^l aXXaxov- * vifiiv Si . (pnaiv , 6 
•S'505 j.7triKd\v>\.i Sia 'i«viv[Jt.ar(^ avrov 
ro yap TrviVfta Trdvra ipdjva. . h^ to, fidd» 
T •^iov' m yap av&pdiTzav oiSi ra rov 
av-apcoTritr n fA,n ro 'srvivfJi.a t avupcD-zrrs 
TO iv avTw- o'vrco y^ ra rov ■&foD ov^-ii 
o/Jfv, ti jtAH TO 7rviV[Jia ro ck t 350t/- cV.? 
(iv ivOflXov ceg ovk dXAc/pvXov . ovSi Iri- 
poovdiov . ctAAa t^ ■Osja^ (^vciiaii iari ro 
■7rviV[t,a ro dyiov' Sio k^ rd /Sa9« t ^iov 
yiVcO<TK<l , (c: iistg-arai ra t •jsoi;. «? n 
Yi[^iTipa -\v)rn rd olKila- il S'i ti? atvoiav 
T 'kpdjvav v'0|[/-iVa, TOt^TO ji^ iMi ■srarpoi 

• Ronn. VIII. 27. Ki'i fjtkjov ivpn<7}f ydp ip^vm , (^itcji " , 

rag KapSiai . oiSi ri ro (pp:v>i[ji,a ' i ; tov 
7xrvtv[ji,arog' fi q o t cAav ■diog Ovk ay- 
voav ipdjva., dhKd aa^tuic, tTri^arai Trpiv 
^S£9o£f rd Trdvra, lU ro -TrviU^ta t •&rOt/ 
ro dytov ov Si dyvoiav ip^va. rov ■Siov 
ra /Sa.&n" 'Mjoi yap dv dofjt.LaHt ru) dy 

VOOVVTl. OTi COi OtOS TO 7rViVf*.a T ay\ip'jO- 

■ZcTB Ttt IV avTU), ovrco J6; ra t ■ijiov ov- 
Stii oi^tv. il jtAM To TTVtvfia. T ■5'sa; evav- 
Tiov ydp rii ipivvyt n ('iSitaii- n Si ■^lv^^i^ 
QVK i^^jvct. ra iavriig cAA' dy.-^li^i 5V1- 



XXIII. Quod ex Deo sit Spiritiis sancius. 

(Jiiod aiitom di\ina constet substantia 
Spiritus sanctus, ipse nos Deus docct per 
lohelem prophetam dicens: in no^issimis 
diebus effundam de Spiritu meo super om- 
neni carnem. Docet vero nos Chrislus do- 
minus dum ait discipulis: quum autem vos 
tradiderint, ne curae vobis sit quomodo 
aut quid loquamini. Non enim vos estis 
qui loquimini, sed Spiritus patris vestri, 
qui loquilur in vobis. Rursusque Paulus: 
vos autem in carne non estis sed in Spi- 
ritu ; si tamen Spiritus Dei in vobis habi- 
tal. Et paulo post: quicumque enim Spi- 
ritu Dei aguntur, hi sunl fihi Dei. Et aH- 
bi : nobis autem , inquit , Deus leveiavit per 
Spiritum suum. Spiritus eniin omnia scru- 
tatur, etiam profunda Dei. Quis enim ho- 
minum scit quae sunt hominis, nisi spi- 
ritus hominis qui in ipso est? Ita et quae 
Dei sunt nemo cognovit , nisi Spiritus qui 
ex Deo esl. Ex quibus egregie constat , non 
esse extraneum neque diversae substantiae , 
sed reapse praedituin divina natura san- 
ctum Spiritum. Quamobrem arcana quo- 
que Dei novit, et quicquid Dei est novit, 
sicut anima nostra quae sunt sui ipsius. 
Quod si quis forte vocabulo scrutandi igno- 
rantiam denotari putat , idem de patre quo- 
que diclum comperiet. Nam qui scrutalur, 
inquit, corda , qui sit sensus Spirittls novit. 
lam si universalis Deus non ideo scrula- 
tur quia nesciat , sed praeciare novil om- 
nia ante quam fiant; sanctus quoque Dei 
Spiritus , haud propler ignorantiam pro- 
funda Dei scrulatur. Nam ([uomodo igno- 
ranti congrucrent citata verba: quod siculi 
no^it spirilus hominis tjuae sunl in ipso, 
ita et ea qiiae stint Dei nemo nisi Spiritus 
Dei coKnoscit? Adversatur enim scrutalioni 



(1) Vocabuluni hoc S. Augiistinus, ut adnotat Sabaterius, explicat qxtid sapiat. Alii vero sensum. 



DE TRINITATE CAP. XXIII. 



25 



scientia ; anima vero res proprias non scru- 
tatur , sed apprime scil. Igitur Spiritus san- 
ctus accuralam Dei notiliam habet : et si- 
cuti patrem nemo no^it nisi filius, neque 
filium nisi pater ; ita , ait , ncmo iiovit cjuae 



S-arar ovkovv to Trvivfjia, ro afiov dze^^H 
T yvcoaiv t OsS 5;^fc * itj wauip t 7ra.ripa. 
QvSiU olSiv li [^ri 6 vtog „ ovSi t vlov u 
^M 'os-ary^p, oIto) , (^nalv ^ ovSik olSiv 
ra T Qiov . u jM.}i ro TrviviJict t -^iov- o^ 



Dei sunt, nisi SpirilusDei. E\ diclis igitur 3 i-p ilpniA.ivet)v ro koivov t^ (pvGitog cfli- 

naturae communionem edocemur. dxaKOfA,i-da,. 

Ouia tamen cunctos impudentiae fines E-ars<^M 'j 0/ voaovvTig 'ura.aa.v civai- 

egressi, Arii atque Eunomii blaspliemiae (yx^vTiav . ot 7^ t ''Apiia, (^Y\fu, y^ ^vvo- 

discipuli, ipsum Deum aiunt esse Spirilum f^'iov [A.a,Qy\ra] /SAa(7(p«|tt/a5 . avrov (paaiv 

Dei,neccssario beatusPauluspersonam Spi- iivai r ■diov to 7rviv[A.a t 9«S „ dvayKaiiwg 



ritus demonstrat: « nos enim, inquit, haud 
mundi spiritum accepimus , sed qui ex Deo 
est Spiritum: ut sciamus quae a Deo do- 
nata sunt nobis ; quae et loquimur non sua- 
soriis humanae sapientiae verbis, sed do- 
ctrina Spirilus sancti , spiritalibus spiritaha 



[A,aKa^iQ~> UavXog SiiKVv(7t ro t •arvj^- 
[^aTOi ■a^oacoTTOv yi[iiig ya^ . (^naiv *, oC 
ro 73Viv[,<,a T Koafia iXu&OfA[j. dAAa ro 
c^ T -diov 7rviV[/,a' iva 'iSa)ju\v to. vtto t 
■dfov ■^a.eia^ivra y[[a,1v . a ^ AaAov/J/j,, 
ovK iv SiJ^aKrolg (; j dv-&pco7rivy}i ao^piag 



comparantes. Animahs autem homo non /^ofotg ., dAA' iv SiSaKrolg wviv^^aToi; dyia . 



recipit quae sunt Spiritiis Dei ; stultilia 
enim est ilh , et non potesl intelhgere , quia 
spiritaliter diiudicatur. Quis enim cogno- 
vit sensum Domini, (jui instruat eum? Nos 
autem sensum Christi habemus. » Dum ait 
itaque : nos spiritum mundi non accepi- 
mus , sed qui ex Deo est Spiritum , de- 
monstravit non esse mundo homogeneum 
Spirilum sanclum , sed divina nalura prae- 
ditum. Insuper demonstravit , nequaquani 
se de Deo patre loqui , sed de sancto Spi- 
ritu , cuius graliam credentes accipiunt. 
Ideo ct dixit , Spirilum qui ex Deo est , 
docens eum a palre habere existentiam , 
et iUius esse naturae , non profecto geni- 
tum , sed eo niodo quem solus ille scit qui 
fihum novit, et qui patrcm novit fihus, 
et is denique qui soUis patrem fihum(]ue 
novit ; quam quidem rem a Deo didici- 
mus, sed modum edocti non fiiimus. Con- 
tenti itaque simus data nolitiae mensura, 
neque imperitc scrutemur quae compre- 
hendi non queunt. 



■zirctsGjU.aTJxo/f 'znv^i^ariKa avyKpivovng' 
■^v^iKOi Q av-dpaTTog ov di^iTai ra tov 
TTYivf^arog t -&?«• [^copia ^ avrCii c^ ., k^ 
ov ovvtzrai yvZvai, ori '7rvdj[Ji.aTiK(Jogdva- 
Kpivirai- ['2) rig -y) 'iyvco vovv Kveiov .^ 05 
av[,i(ii^daH avTOv ; «jU-sTs J\,i vovv XflJrOu 

'i^X^OfJ^- OVKiiV TCO ilTTllv OTi oC TO 'uTVlVU.a 

T Koa[/.H iAaj2o/uSfj . oAAa tO •za-yfCjU-a to 
(ya 70V ^iov . iSiSa^iv 00"^' 6[f,o'^ig (3\ 
Tco Koa[,cco, aAAa 7^ -diiag v^ss-dp^^cov ov- 
aiag ro 7rviV[A,a rO ciyiov Kj 57^05 rovrcfi 
iSida^iV , cog ov Tn^i t ■dfS y^ TraZog 'iyji 
T AoJoVj rtAAa TriPi t aym TTViv^^^arog,, ov 
T ^a^;v AajW/SavsffiV c/ Tri^ivovng- Sio to 
7rviv[A.a iiTri roc/>{,T 6sS . SiSdaKCOv log 6)t 
T Tra^^og «^ji h^rap^iv . Ka.Kiivng v^dfi)(_ei 
■7^ (pvaicag ov '^ '^^ovnriKag, dAA ag oiSi 
[A-ovog 6 T t/iov 'fh^d/jS{jog, <t 6 [t-ovog t 
Trari^a fucoaKcov . }tj to [iovoy Tranpa '^) 
K^ viov 'Gn<rdfj3^ov- c/K 6«oO [A,i[A.a^nKa- 

fjS^fJ, r 3 TpoTTOV OVK idlSd^X^YifJ^J- dpKOV- 

[A.iQa Q TOi? Bo&ilai [A.'i^oig 7^ yvcoaicog . tCj 
8 7roXv7rpaf[/.ov'^fjSp dfvOYircog ra dvi<fiiKTCt. 



(1) Itala vetus, verborum graecoruni, ut ait Augustinus, tenacior, apud AmLrosiura de Sp. sancto, 
adnotante Sabaterio, SieazTor? interpretatur suasoriis. 

(2) Veque tenax verbi itala vetus diiudicatur. Immo lioc ipsura vocabuluin avaxg/vsTai explicat pariter 
diiudicatur vulgatus interpres I. Cor. XIV. 24. 

(3) Cod. mendose f/ovo^svi;; , vel certe c,jj.oy oysrn^;. 

■ (4) Heic in cod. iterum inseritur y.xl to fx.6io-j nxti^a YivojVxav , quod mendosum visuni est et excludendum. 



26 



S. CYRILLI ALEXANDRIM 



kS'. ''Oti [^iyag a.7rQ<roko<; ^iov ilSs 
TO OTVf5/xa TO a^yioY. 

''On 3 rS ■9-s5 TO TTVidf^a, to ajiov, 

TtaXiv 6 naSA@-> «(M.a? SiBarjKH- aTrikou- 

' I. cor. VI. II. (7£t<jQj, hiyoDV " .. iCj r\yiaa^y]Ti ttj iSt>caia>- 

■dnTi iv T&) ovOjttaTi rS ;ciy^;8 «yt/^/T 'lnffS 

XpiS"oO, hJ SK tS TTViVlJl-aTl tS ■^sS »1/-^"" 

Tiyo5 T^ap ivix.iv vaoi ■oupaaayopivo^i^a 
^iov Sia TOV /3a7rT(jW.aT0e t tou /rvetyjtta- 
T05 Siy^o/J&[jOi yjt.t,tv , £< |M.ii ■&?05 vTrap-^ii 
TO ■zsviv^a. TO a^j/tov; oti q vao< tS Trviv- 
[^aTiQ~j oj •Siri5"0i Trpoaayo^ivovTai . o av- 
■1. Cor. M. 10. rog «jt*a5 dwoaTO/.^^ SiSaaH,:^ Kiyccv * 
ovx, oiJaTJ OTi Ta (rcof^aTo. v//ffi vaog tS 
O' !>jM.7v ayiov 7fViV[/iaT(Q^ i<^i , ov s^STai 
a.7ro T -djoy „ k^ ot/x sVj sat/T&v; «■j.opd- 
ff^S^HTS ^ap TijM.«5' Q vaos t cnoiKOvvTa 

■I.Cor. III. 10. mpllTTH GsOV 3|0 H^ dvaTipCO ihi'^- * HK 

OfOaTS OTi vaoi t tl£« «S"S , JJj to 7rvivjjt,a 
Tot; -irfot; oix,ii CM vf^iv; ii Tiq tov vaov t 
■d-iov (^■5e;pet. <pQ?ps7 roSTOV o ■&f0f o 5S 
T« OfS vao5 a-)/;©? chv , OirivJS eV^ vfjcilg' 
i) Tolvt;v r '^(^atAY tov -23 vfVjM.aT(^ ^iu t 
/3a7rT((Jjt*aT0? Aap/Sav8(7(v oi 7r/5"£t>0VTES. 
TavTrg q t^ ^wpras d^tov/j^voi, vaog •9'sS 
^r[ji,a,T'il^o/j8f ,, ■QiOi apa to ■srvfD^a to 
a^j/iov TOt^Toy p(^ae<y fj cnoiKy^aig Kai vaos 

•920D 01 T^ TOt) TTViil^aT&^ "f^^U&tTOi aTTO- 

XavovTiq i\a) iu Ka\ovvTai , ■7^ ■Ssias cpty- 
aiai SiiXov oti to Tsviv^a to a^iov, >ca( 
TraTpi ^ t/jS o^oovaiov il q ^cTjVjtta, >ij 
o^ iTipaq iia'iag rvy^avH , ovx, ilKOTCog av 
vaoi TTpoaayoodjQiliv Qiov 01 '^ tovtov 
Tvy^avovTiq Jlcopiag- il j vao< ■&iov ovo- 
jtia^ovrai. oj [Ji,i&tx,Yii tJvoj xa) /3pa;^f/a? 
Trapa tovth j^ae<T©-' rtTTOAatyOVTf^ ,, c>k 7^ 
jr^offnropjas vot\ao/j^ t avfy'ivnav tovto 
jy T tfsrorcAMv xoAocpwi' Jv t 'urpa^iai 
oiSaaKH ,T Avavis t KXoTrnv Snk.'iy)(^ci>v. 

Ki' . ''Oti y^ ■3-f(75rs(Tio? rij'^©^ avvcoSa 
5TSfl; T 'uuViv^aT^ oiyjTai. 

■ Act. V. s. 'Avavla * , Ta^ (fndiv . jva t; nVctT«(7£V 

(Tarava; t Kapdiav a-a ■livaaSit^ ~o aUov 
■aviVf^a, Xj voa!f'iaaa^a'i at aTro ■^ TipiYii t 



XXIV. Quud magnus apostolus Spiritum 
Sdnctum Deum essc scivit. 

Quod autcm Dei .sit Spiritus sanctus, 
denuo Paulus nos docet : ahluli estis, di- 
cens , el sanctificati , alque iustificati in 
noinine domini noslri lesu Christi , et in 
Spiritu Dei nostri. Cur enini templa Dei 
appellamur, qui per baptismum Spiritus 
gratiam recepimus , nisi ipse sanclus Spi- 
ritus Deus est? Quod aulem Spiritus tem- 
pla fideles appellentur , ipse nos docet 
apostolus dicens : nescitis , quoniam cor- 
pora vestra templum sunt eius qui in vo- 
bis est sancti Spiritus , quem a Deo ha- 
betis, nec estis vestri? Empti enim estis 
pretio. Templum autem, iuhabitantem prae- 
dicat Deum. Quare et superius aicbat: ne- 
scitis vos templum Dei esse, et in vobis 
habitare Spiritum Dei? Si quis templum 
Dei violaverit, disperdet illumDeus. Tem- 
plum enim Dei sanctum est , quod estis 
vos. Si ergo Spiritus gratiam per baptis- 
mum recipiunt credentes , qui vero hoc 
dono digni fuimus , templum Dei effici- 
mur, sequilur ut Deus sit Spiritus san- 
ctus. Propterea si hahitaculum teinplum- 
que Dei , ii qui gratia Spirilus fruuntur , 
sunt et appellantur , exploratum est divina 
natura esse praedilum Spirilum sanctura , 
et patri fihoque consubstanlialem. Nam 
si creatura diversaeque substantiae foret , 
haud recle teinpla Dei appellarentur ii , 
qui huius donum sunt adepli. Quod si 
templa Dei appellantur qui parte ahqua 
et quidem exigua gratiae eius utuntur, 
de appcllatione aestimabimus consortium 
eius. Rcni hanc apostolorum quoque apex 
in aclibus docet dum Ananiae furlum coar- 
guit. 

XXV. Quod etiarn divus Petrus consonam 
dc Spiritu sancto gerit sententiam. 

Anania , inquit enim , cur seduxit Sa- 
tanas cor tuum ut Spirilu sancto menlire- 
ris, et de agri pretio fraudares? El mox: 



DE TRINITATE CAP. XXIV-XXVI. 

non es menlitus hominibus scd Deo. Nam 
quia ille putaverat lalere apostolos , utpote 
homines , dum de praedii pretio quam 
libuit parlem subtraheret , apostolorum 
princeps eum docet , eos qui Spirilus gra- 
tia pollerent , cuncta aperte cognoscere 
quae clam acta esscnt. Non nobis menti- 
tus es, inquit, sed Spirilui sancto. Ne igi- 
lur homines te fefellisse putes : Deo enim 
tu rem fiilsam dixisti: namque hominibus 
non es mentitus, sed Deo. Haud quippe 
nobis tu illusisti, sed Spiritui sanclo, qui 
Deus est, ex Deo exislentiam habens, et 
eiusdem nalurae socius. Hoc etiam Lu- 
cas in actibus ostendit , dum narrat , quod 
antea ministrantibus Domino et ieiunan- 
tibus fratribus Antiochiae , dixit Spiritus 
sanctus: 

XXVI. Mullifariam demonstratur Deum 
esse Spiritum sanctum. 

Segregate mihi Paulum et Barnabam 
in opus ad quod eos advocavi. Pergit au- 
tem dicere, ipsos a sancto Spiritu missos 
abiisse Seleuciam. Alque ubi narravit quo- 
modo peragrantes Cyprum , Lyciam , Ly- 
caoniam , Pamphyham atque Bilhyniam , 
evangehum praedicaverint , subiungit : et 
inde navigantes Antiochiam Barnabas ac 
Saulus, unde fuerant traditi gratiae Dei in 
opus quod compleverant ; cum illuc venis- 
sent, et ecclesiam congregassent , retule- 
runt quanla fecisset cum ilhs Deus. Et qui- 
dem quum superius Spiritus meminisset , 
ceu qui Paulum et Barnabam ad destina- 
tum a se opus elegisset , Spiritum rursus 
post reditum nominat, bisque illi Dei no- 
men attribuit ; primo dicens , quod Antio- 
chiam navigaverint unde erant traditi gra- 
tiae Dei propter opus quod reapse comple- 
verant : iterum dum ait , quod congregatae 
ecclesiae ea narraverint , quae cum ipsis 
Deus fecisset. Profecto a Spiritu sanclo 
erat miraculorum donum, ipse sapienliam 
prudentiamque suppeditabat , ipse praedi- 



TTOii.. ctAAa t2) GeS)- JQf-' -^ c/icuvov uri^dn 
Actvdav^v ct)g dvQ^toTZsg Gsir aTro^QKaq v(pt- 
?^i/jSfjoi '^ roO x,Tri^a.T0i Tjjttiis, o m'-&jA«- 
<7iv . tcopw^ctioi itvTOv SiSaaKn T cLTro^o- 
?^coY . OTi T 7rvivjj.a.TCi t yJi.eAV ol iyovTn;, 
TravTct (rai.(pwc, i7r'i^ctVTcti tci }cpv(iS!w yivi- 
jL&pcf s'^ «jitas fa^ 5 (pn(Jiv, i-^ivaco , aAAa 
TO TTVivf^ct to ciyiov fA.y\ toivuv av^pcoTrnc; 
mrctTnKivcti vof^tl^i- -QiOi ydp ^y o Si^- 
"iivcr-&iig ■uTcipa (tov- cvk i-A,ivcr'io -^ dv- 
■dpcOTTOii.) cfAAa T&) ■diU)- ov-^' tif^iig ydp 
(f))i(7iv V7;o (js TTctpiK^ova-dn jiSfj , aAAa to 
TTVivfAct To a.yiov , owip eV' Bfos, dx 6sS t 
'vzs-ap^iv 'ky^ov ^ )ch,KiUni v^usap^j^ov -^ (pv- 

aiOHC,- TOVTO K^ A«Jta? C* T Ispa^iQi * • Act. XIII. 

SnAov TTOitr ilTrcov y) avcoTipov OTi A«Tap- 

fovVTCOV TU) KVplCt) . iU Vn^dilOVTOOV T d^iKi^m 

cv AvTJo^5ia, £.'57? To Trvivfta. to ayiov 
K(p . Ek 7r\9icvu)v dwo^n^i^ QtOv iivcti 

TO a^J/tOV -TTViVpLct. 

'A(poo'iC)Ci.Ti jttoi Tov na.v\ov Sn y^ (^ 
Ba^va/Sav i]<; to 'i^fov 6 Tr^oaKiKXnfJt.ai av- 
Tovi' (^ iTictyctyuov oti 6H.7n[^^-QivTii vizo 
T dym 7rvivf/,aT(^ Ka.TnX^ov i]q XiMv- 
Knav . y^ ^inyn<yd/uS>iJ&^ o-urco^ r^^voarn- 
(ja.vTii T KvTTPov . y^ t AuKia.v . i^ AvKcto- 
v'iav . v^ Uapt.(pvK'iav . y^ BuGuvIai' . (yy.npv^av 
TO ivctyyikiov .. 'fh<pipn- "" KCLKiiQiv dyro- • idcmxrv. 
7}XiV(ya.vTii i]g 'AvTiox^-tav oi Tno] Bapva- 
/Sav y^ UavXov . o-^fv naav ■sv^^tJo/.ASvo; 
t» ;;^ae<Ti t o£» nq to spJov o iTrKnpcoaav 
'Z;^c/.'^v3/j^0i 3 -, Ji} 'T (yK.KXna'iav ovujafa- 
yoVTig, dvkyfnXav oaa in-olncnv f^ir' av- 
Tcov 6 ■&cCi- ftvnfJt.oviv(Jaq dvco-Qiv t 7rviv- 
^arog . W5 d^pooicJavTOi t Ilttt^Aov yij t Ba^ ■ 
vdfBav i]i 'scpoGiKiKKnTO av(J^'' 'ipyov ., 
tSto ^ T avo^ov dTTOKaKir y^ 3/5 t/G>io'j 
T T Gfou •zjpo(7»i^op/av 7r^u)Tov ftiv Kifcov 
CTi i]f AvTiO^^aav d7r'i7iKi£iC!av , oQiv riirav 
'©^^5tJojU.5voi tJ) '^de^Ti ToD -^sou f/s ro 
'ipyov i7rKyip(0(Jav SiVTioov di on utu/- 
ayayovTii liui dxKKnaiav dvnyyiiKciv ocjx 
i7io'in(riv i^it' avrcov o u-oi' iCj i/.nv lO Trviv- 
pca ro ctyiov fiv ro ^av^ar-a^yo^vv .^ro cro- 



28 



S. r.lTlILLl ALEXANnRINI 



■I.Cor.XII. 28. 



• Ephes. IV. li. 



zi^ov . TO luvKJiv y^opr^yiiv . to csv' x-npvr- 
T0VT3t.g ciS'JV!t[A,'iv . TO i[yi,7!-yiov /tCToli r t^ 
3iBa.(TKix?^'ia.g Aofov Sio tcj IlauAos sAf^' * 
M ftsV ^ SiJoTa» 5ja r ■7rvivi*.a.T0q Acfog 
<rO(p'ia.i . aAAa 3 Acfo? fvooGicoi >^ ro ai/TO 
TTVtiifji.a,, ■TiPa ■■} Tn^iq cv t« a.vTa) Trviv- 
fjLa.ri . ttAAo) q "^o^PiGi/.ctTa. ]a.y,aTU)v . •iCj ra 
c^v^' ilTO, SiSa(Jx.cuv 0)5 00'^' vzuovpyovv 
ra.VTcf. ^.vift^l TQ 7rviZy.,a. ro ayiov, aAAa 
Ss(Xi70TiKu.i oh osA^ ;;^ao/^STai . jVjifa^j* " 
TrdvTa Q TauTa oiipyil to «v k^ to at;ro 
Trvivua. S^ipovv i3ia ix,d^Ci) x,ci-&coi (Bov- 
Mrar il roivvv tO Trviufta. ro dfiov ravra, 
Sia. T (iTTOToAm ilpydQro log ri^QvKiro . 
aVMayayLvTci 3 01 '<ATip\ FlaDAoK y^ Bap- 
va^av T o««An(7jav av)i\yf^Kav oaa iTroinai 
ftir' avToov ■5-S05, Qioi upa ro 'urviZfta 
ro ayiov k^ t a?!roroAu)V jpwKHV. 

ToSto yiyovoc, r^ cn 'lip^aoKvfton 6 
ueioraTog Siii^yilirai AaKaq- " Wiyncji ydp 
(pxcri ciTrav ro 7TAfi9o5, j^ wm tS Bapya/3a 
iCj T UavAki i^nfnfiivcov , ocra 6 ^ioi iTroltt- 
aiv (JHfA,iia 5i avrav , j^ ripara h rotg 
sovjOT Ofos ovv dpa ro Trvivf^a tq dfiov ro 
fap avrc ^avfji,ariipfi~i ra anfA.i^ia i^ rcc ri- 
para- Sio r^ )cjpio(; c^ to7s fva^-j/jAioij 
iXi'^' * il Q ai TTViVftari 6sa iyo) cy/.^dX- 
A&) rd SaifJi.6via . apa 'i(p-^aaiv i^' Vfxdg « 
QaaiAiia tS ofS. Kai TrdXiv ci/ r Trpd^saiv 
A»x.a5 T IlavAoi' (pnaiv * 'fkiKi^d fj^ov t 
2,iAav Q^iT^iiv rvi yJueAri ris •&JoS lizo t 
a^ihcpcijv 'U^^cf.^o^ivra- 6sov av'3i5 KxXiaag 
To 7rKe5jM.a to dyiov , ro Sid t aJcAtpSi' cti 
'Avrio^^iKt d(lio^iaav avrov iig TrpoaiKa- 
KiGaro avTov ipfov. naAiK ftaicdfyiog naC- 

AO? iV ftiV T>) 57-005 KOj3lvGlb'5 ^" ' 1 , (EM(7IV., 

ouj «DeTO 8205 iv Tri dxKKnalci, G^tr jtisv 
7rpo(pt}rag r^ d7ro<roKovg, G^ q Troif/ivag 
y^ SiSaazdKag r^ ivayfiXi<rdg , Trpog Kar- 
a^Tiaf*.ov T dy'ia)V " Iv 'q MiA«t<1) si«,TaT- 
rofj^og roig dSiKcpolg, r^ '^ Bo&iiTng dva- 
fiiftvnaKcov ydtArog ,7r^oa'iyjri Zv iavrolg, 
(pna-iv * ,, y^ Travri rco ■TzoifA.vici) Iv co vfjcdg 



canlibiKs vim ingerehal, ipse his inspira- 
bat niagislerii sermoneni. Lnde el Pauhis 
aiel)al : aiii quidem per Spiritum datur 
sermo sapientiae: alii autem sermo scien- 
tiae secundum eundem Spiritum : alteri 
fides in eodem Spiritu : alii gratiae sani- 
tatum in uno Spiritu, et rehqua. Deinde 
docens , quod non ministri a ice haec di- 
slribuil Spiritus sanctus, scd potenlialiter 
quibus Yuh largitur , suhdit : haec autem 
oinnia operatur unus et idem Spiritus, di- 
A idens seorsum singuhs prout vuU. Si ergo 
haec Spiritus sanctus per apostolos pro suo 
hbito peragebat , Paulus vero ac Barnabas 
congregatae ecclesiae nunciabant , quanta 
cum ipsis fecisset Deus , ulique Deus est 
Spiritus sanctus , iuxta aposlolorum lo- 
quelam. 

Hoc idem evenisse Hierosolymis quo- 
que praeclarissimus Lucas narrat: tacuit, 
enim inquit , omnis muUitudo , et audie- 
bant Barnabam et Paulum narrantes quan- 
ta Deus fecisset signa et prodigia in gen- 
tibus per ipsos. Deus ergo est Spiritus san- 
ctus : ipse enim signa et prodigia mira- 
bihter operatur. Unde etiam Dominus in 
evangeliis aiebat: quod si ego in Spiritu 
Dei daemonia eiicio , utique pervenit in 
vos regnum Dei. Rursusque in actibus 
Lucas ait , Paulum electo Sila profeclum 
esse, traditum gratiae Dei a fratribus. 0"o 
item loco Deum appellat Spiritum san- 
ctum , qui nempe per fratres Antiochiae 
segregaverat ipsura ad desiinatum opus. 
Adhuc beatus Paulus in epistola ad Corin- 
thios ait : quos Deus posuit in ecclesia par- 
tim prophetas et apostolos , parlim paslo- 
res et doctores atque evangehstas ad ae- 
dificationem sanctorum. Mileti autem fra- 
tribus vale dicens , et datam commemo- 
rans gratiam, attendite igilur vobisniet ip- 
sis, inquit , et universo gregi , in quo vos 
Spiritus sanctus posuit episcopos regere 



(I) P;irs quidein prior testimouii luiius est ex epistola ad Coriiithios; pais altera tamen adsuitur e.\ 
loco parallelo epistolae ad Epliesios. 



DE TRINITAIE CAP. XXVI-XX\1I. 29 

ecclesiam Doniini , quam acquisivit sangui- s9«to to Tryiv^a, to a.yiov 'fhaKOTrag ttoi- 

ne suo. [^ctiviiY t c^;cA«(T»av t Kvpin (i ), «v 'tj^i- 

TTOiricaTO Sicc toZ aif^ctTOi tov ISla. 

Videte rursus hinc etiam,Deum adfir- 'OpciTi TraKiv ica.vTctv^ci r &ioKoy'ictv 

mari Spiriluni sanctum. Quum enim illic t TtVivf^ctTO^;' c^.h y^ tcD •3'fS fA,v»ftoYiu- 

dixisset Deura constituisse pastores , docto- (Jctf ax; 7roiy,hctg. iCj StSccaKaKsi .,}^ suct.f- 

res, et evangelistas , heic de Spiritu ait: yiAi<rai x^poTOVovvTog .. sVraD-&a, ^jpj t 

quo in grege vos collocavit Spiritus san- Trvivf^ctTog (puai, iv u) •Jjitas eQsro to ttviv- 

ctus episcopos ob regendam pastorali cura ^a ro a.yiov 'fh(Jx,6-srovg ■^oiftivnv t c«- 

ecclesiam: docens videlicet Deum esse Spi- KAnaictv SiSafyx.cov uig G«05 to ■jrvivf/^ct to 

ritum sanctum, peinndeque dici Deum ac xyiov. r^ cti tavtgv 'ogiv d^unlv ■^iov, Jtj 

Spiritum, propter naturae communionem. ■zs-vivfjcct.. Sia r xoivcouctv 7^ (pvGiaq- ro;? 

Nam iis quae a Deo patre fiunt, cooperan- r? ^ t/Vo tov ^iov v^ ■jroc^oi yivoi-civoig 

tur fiHus ac Spiritus sanctus: vicissimque Tiujipyil 6 vlog Kcti ro ■zsvivftct ro ayiov 

iis,quae a filioet Spiritu perficiuntur, con- To^ig Ti vi^o t viov (-1) tC, t '3irye^/itar@j 

sentit pariter Deus pater. Rursusque ahbi TiKnfjuivoiq crMjdjSoKi] acrctvTcag 6 -S-sos t^ 

beatus Paulus Deum esse Spiritum prae- •zsarjj^. Ka( iTi^co^div 'ssaXiv 6 f^ctKa^if^ 

dicat. Nam si, inquit , omnes prophetent , UctvKoi Siov ilvcti to ■TrviVLtct KnpvTTc-i- * 

intret autem quis infidelis vel idiota, con- iav yap 'fr.Ti 7T^o$»T£t;w(7; TravTig . liaiA- 

vincitur ab omnibus, diiudicatur ab ora- •&« cTs Tig a'3r(r©-' >' J^iwrn?, iKiy)(^iTcn 

nibus , occulta cordis eius manifesta fiunt : vtto -ziavTCdv , avax.^ivsrai 1^570 TrcnvTcav ^3j , 

et ita cadens in faciem adorabit Deum , ra kdvtttci •t^ KctpSlctg aJrS cpavf^a yivi- 

pronuncians quod vere Deus in vobis sit. rar r^ ovTciig Tnaccv iTri Trpona-rtov Trpou- 

Nam quia prophetia donum Spiritils est, kvvJi(t<I tui QiTti .. a^us- ayyiKXoov oti ovTCog 

et per revelationem Spiritus , manifesta -diog iv vf/Jiv ^v 0^-^ ^ t 7rv?i;jt*aros 

fiunt cordis occulta, Dei vero proprium n ■Trpo^riTiict ^<u,e<>TfA,ct. Sicc ''j c^ a^^zoKctXv- 

est mentem hominum cognoscere, neces- •J,c&)s t •srvst^jtiaros ;pctvipa tcc t^ Ha^Jiae 

sario is qui convincitur a prophetia , diiu- ^cpt^-arra yiviTai , ■diov Si 'iSiov to t vovv 

dicatus adorabit Deum, pronuncians quod t dv^&pci}'^u)v l-TrWaSfi^. dvafKccicag 6 iKsy- 

vere Deus in vobis sit. Porro ilH gratiam x^Z-^i^^i ^"^ '^ 7i^o(T)HTi'iag., dvaK^ivo/iSfOg 

Spiritus habebant. Quod si Deus in ipsis ■7rpo(j-Kvvyi(j{ tu> Gsa), d^snatyiKXcdv oti ov- 

erat, quia Spiritus gralia fruebantur, su- Tcog 6 ^iog Iv vftiv 'ohv siX°^ ^ X"'^^ 

perest ut Deus el ex Deo Spiritus san- c.ociivoirTrvivfJcaTog-ii^^^^iognvivavTolg, 

ctus sit. o3^-' •?? T :rv5t;^aro5 dwrKavov X^^'^'^ ■: 

. . %il^gapa,-^jC/icbiHT0 7rVzVfta~oaym. 
XXVII. Quod absque creatione ex Deo sit 

Spiritus sanctus, ideoque et aeternus k^'. 'Oti ctKTi^-cog 6>i -diov to Trvivfta 

vocetur. to ccyiov ., Sto r^ aioiviov KaKilTau 

PraeclarissimusquoquePetrusincatho- Kai 6 G^oraros 3 Ui^^og iv ''r Ka-d-o- 

Hcis epistoHs: si exprobramini , inquit, in KiKalg 'fh^oKaig- * li ovstSit^ia^i ., (pKJ-/v, 

nomine Christi, beati estis, quoniam glo- 5v to) ovofjcaTi t Xpiroi/. f^aKi&tot iUTi, 

(1) Ita cod. xu(;/o'j , ut nonnulli alii codices actuura apost. Sed tamen niulto communior est lectio S.=oi 
Dei, quam interpres quoque lat. \-ulgatus retinet. 

(2) Cod. SfoJ Deo, sed videbatur oninino scribendum uloO fiiio. 

(3) Tria liaec verba desunt mendose in codice propter ofioioTsXvjToy praetermissa , sed iufra apparet 
lecta revera fuisse a Cyrillo. 



S. CYRILLI ALEXANDRISI 



30 

OTi TO '^ cf^6pi\i Kj Svvd[yi.iu)i (z Toii •&eo£ 

'TrviVf^ct, «<p' t/pa? aycfzsat/STac iCj o [*a,x,d- 

1 iiiii. IV. n. tAog 'lcadvvtii iv rji J^foAw * . iv tovtu) , 

(p«c7( . yivccaKojuSfj on h avTU) jlS/jov/^j, 

Kj a.l>TO<i iV Mjt*7v, OTt OK TOV 7rViVy,aT(Q~' 
avTOV SiStjOX.iy t][UV TO j 0« T ■&i0'v KV\- 

PVTTOjud^ov ., ov KT'tajA,a, (xAA o>c 7^ Gsia? 
itatag vTrdp^^^ov Sio kj almtov ih ^p^^nv to 
iivai jM.« £iA«!pw5. jM.axae<05 auTO Uav- 
■ HH.r. IX. 13. Aos a-TTOicaXil' * il "^t aifJt,a, <pnai,, ^dfcav 
£j Tavpm , Kj ff5ro5os Sa[A,d?^etOi pavTl^acra 
.G?xr >t5;coivWjiAsyfc!5 dyid^^^ ■us-pog TiAnoTit- 
Ta /" I j , 'zsoaoi) \Ji.a.KKov to ajjtta Xpirov., 
05 5ia ray5tijttaT05 ct^(« jauTOV Trpoarwiy- 
x£y- Ej TOiVuv TO ■^viVfia To dfiov aloovtov . 
(^ .&£0S alwvios, SmAov to auvayoji^joy 
aAAa •nacras jtisv TCtg Tn^} t ct}//« 7rviv[i.a- 
Tos jtAapTU^ias, Tcts Jt} 6fov «'Jto ^ xt;e<ov 
KifpvTTOvcrag , j£^ ■z«ra'^< jt^ t;(&) cTiujTSTa^- 
JU.SVOV Xiyov(ya<;, avK}<!ifAV Tolg <piKo7Tcvoii 
KaTaKtTrctJfjS^j' r[A,ilf q s?7i to tsAo? sVfi- 
y(j}fji,iQa ■^ •3jrpo>cf<jt<.sv«s ^i^atrxaAias. 

xw'. Ava;cf(paAal&)(7J5 ■t^ ^rlg-fw?. 

Toivuv plav T^ '^ia^©^ t (pvatv ilvai 
iui(^ivo/i^ . jM.iav ovViav iy '^iatv iBioTtiatv 
yvcios.i'('o[j,ivlw . T cJ^aatav aju,se<9-ov , t Qa- 
atXitav dSf^ipiTOv , jtnav •9'JCiTMTa ts xai^ 
xt;e<0THTa" ot/TW ^ j^ [Ji^ovck; h t&) Tai^TW 
'^ ova'iag Si't>cvvTat, Kj « '^ias ovx, iv ,^1- 
Aoi5 T0i5 ov6[ji,aat , aAA' c* t OTroeacrsffi 
^vw^i^gTac ot5 yd^ h >^iyojtj^ '^tci)vt[iov ^ 
Yy T TOv 2a/3fAA(0u Kj ^cbthvov t^ Map- 
xsAA» <mjua'ipiatv ti k^ ati^^i^ffiv ot; '^'ta 
aW6<pvXd Ti ]^ iTipoovata. avtaa k} dvo- 
ju.o(a , dXXtiXcoY V7fip>ci'tju^a, va Vj yXcoT- 
tv\ [Ai^ovv^d Ti j^ TaXaVT^6,u\ija. r^ r 
'A^iia a^'tpia'tv Ti K^ dXXOTpicoatv k} dva- 
ffj/3w '3iroXv7rpay[io<rvvluj' dXXa Tpelg [tcv 
Tui- VTio^danq , [A,'tav q t^ TptdBog r cpvatv 
daco[A,aTOv . aTpiTTTOv, dvaXXotooTOv , aTi- 
XiVTnTOv . d^QdvaTcv , d^inpov , a;p9aprov . 



riae, virlutis, etDeiSpiritus supcr vos re- 
quiescit. Bcatus (juoque lohannes in epi- 
stola: in hoc, inquit, cognoscimus , nos in 
eo manere, et ipsum in nobis, quoniam 
de Spiriiu suo nobis dedil. Quod autem 
ex Deo esse pracdicatur , haud creatura 
esl, sed ex Dei substantia. Quare el ipsum 
beatus Paulus aeternum , et qui initium non 
liabuerit nuncupat : si enim sanguis , in- 
quit, hircorum et taurorum, et cinis vi- 
tulae aspersus , inquinatos sanctificat ad 
perfectionem , quanto niagis sanguis Chri- 
sti , qui per Spiritum sanctum semel ip- 
sum obtuHl? Si ergo; Spiritus sanclus ae- 
ternus est, et Deus quoque aeternus, ma- 
nifesta conclusio est. Sed enim cuncta de 
sancto Spiritu testimonia, quae ipsum et 
Deum esse et Dominum praedicant, eun- 
demque cum patre ac filio pari ordine col- 
locant, studiosis colligenda relinquimus: 
nos vero ad huius institutionis terminum 
properamus. 



XXVIII. 



Fidei summa. 



Igitur unam Trinitatis naturam esse cre- 
dimus, unam substantiam in tribus per- 
sonis spectatam, potentiam impartibilem, 
regnum indivisuni , unam deitatcm ac do- 
minationem. Sic enim et unitas in una ea- 
demque substantia demonstratur, et trini- 
tas non in nudis nominibus, sed in hy- 
postasibus agnoscitur. Non enim nos dici- 
mus unum trionymum , iuxta Sabellii , Pho- 
tini , ac Marcelli contractionem et confu- 
sioneni. Neque item tria in\icem extranea 
et divcrsa substantia praedita, inaequalia, 
ac dissimilia, mutuoque superiecta, quae 
nos mente ac lingua metiamur ac pondere- 
mus, iuxta Arii divisionem, diversitatem , 
et impiam curiositalem : sed tres hyposta- 
ses, unam autem Trinitatis naturam incor- 
poream, invertibilem, immutabilem, fine 



(1) Ita est apud Cyrillum; quainquaiii etiam codex Liblicus vatioauus ille ffavu liabeat cum ceteris; 

(2) Mirum est, quod illud eliam editum sub Cyrilli falso, ut mox dicemus, nomine, diversum ab 
hoc Dostro, opusculum de Trinilale, postremo aubertiuae editionis tomo, iu capitula XXVIII. tribuitur. 



DE TRIMTATE CAP. XXVII-XXVIII. 

carentem , immortalem , infinitam , incor- 



31 



ruptibilem , incircumscriptam , illimitatam , 
invisibilem, arcanam, ineffabilem, inenar- 
rabilem . incomprehensibilem , lactui men- 
tique imperviam, suapte natura ^iventera, 
lucem intcllectualem , fontem bonorum , 
sapienliae thesaurum, rerumomnium crea- 
tricem et gubernatricem , sapienliam quae 
universaerei creataenavigiumdirigit.IIanc 
nos fidem tenemus: hanc enim a theologis 
viris docti fuimus. lis autem qui humano 
ratiocinio disputant (l) ,dicimus: haec pars 
tua , haec sors ; nostra autem pars Domi- 
nus, quem sequentes a recta via non dc- 
ficiemus. Habemus enim divinam quoque 
scripturam magistram. Ideo merito clama- 
mus: lucerna pedibus meis lex tua, et lu- 
men semitis meis. IIoc lumine illustrati, 
praecedentiumvestigiapatrumagnoscamus, 
eosque sequamur, donec omnes occurra- 
mus in resurrectione mortuorum Christo 
lesu domino , cui gloria per saecula. Amen. 



rtzrJojp^aOTTOV . a-ouipiAn-zsTOV ^ aopa.TOv ., 
d<Jct;py) , apcMTOV, a^ppas-ov. nKa,Ta\n7rT0v ., 

dvi(^i>CTOV ,. d-Z^VOYITOV , aVTO^COtlV ., (po)i 

voipoY .. 7ry\yy\v rt^aOSiv , ^mactvgov <7o(p'icti , 

SnfJt,Hspy0V T 0\<i>V ..KV^iPVCOtyOLV Ta TraVTCL,, 

ao^'ia,v IQvvouactv to t^ ycuiricoi (Jx.a<pQ^' 
tcivtIw t Tsr^i^rlv KabTiX^fJ^' tclvtLu yap 
■zirapa. t ■^soAoyav dvB^cov iSiSaX-dyi/U^j- 
TTPog Q G?tr «57-0 ffuAAo'} i(T^3^ Sj^^Aiyoui- 

V«5 '?.), siVu)«.^* O^fiVH (J« Ji l^i^h- CyKil- 
v(5)-> KKy\o©^ , if\fJ^^ Q fJi'ip\<i KvpiQ^, ci) 
rtXOAa-9'ovVTf5 . T 6p-&y^v oSov ov KaTaXn- 
■io/jS^- 'iyio/L&jj yap y^ tLuu ^i'iav -^a^riv 
SiSddKiiGav Bio fioco/jdp ilKOTcoq, At;^v@v. 
To7s ^0(t1 pcov 6 VCjWj^ ffou , h} <P&)5 Tali 
TOl/Soi? [jCOV * ToilTCt) t2) (p«T( -T^^Xa^- 

'uro/j8^joi . t^p ■n-pocoS/jKOTCOv ■uraTipcov tci 
7^vn yvo)p'iaoo/j^j . OKHVOii dKoXov-dyi(Jcc- 
/Jifj fJi-ip^H av KaTavTnaca/j&p ol TraVTic, i\c, 
tUxj o^avaracjv rfd viKpwv iv XajrS) "1)1- 
crov T&) Kvp'iCf), cc M 5o^a j(S CSO' alccvag. 
'AjM^MV (3). 



(1) Contra vanae rationalitatis amatores, quain sectam irreligiosam nunc denuo suscitatara videmus. 

(2) Heic perspicue rationalitatis humanae abusum Cyrillus denuo vituperat. 

(3) Episcopatum Cyrillus alexandrinae civitatis gerens, in qua superioribus annis Arius scelestissimara 
liaeresim propagaverat, niliil inipensius in suis scriptis concionibusque egit, quani ut illius haeresiarchae, 
atque adseclarum, praesertimque recentioris Eunomii, venenata scripta redargueret, plebemque eurae suae 
pastorali creditam in orthodoxa fide conservaret. Princeps et niaximus de hoc argumento liber Cyrilli est 
Thesaurus, quo veluti ampUore armamentario ea continentur arma, quae in hoc quoque minore de Tri- 
nitate cernuntur opusculo, quod planius atque contractius atque ad rudis popuh usura accommodatius, 
(sicut etiani in sequeute de incarnatione ipsemet dicit) coraposuit Cyrillus. Alteruni insigne de Trinitate 
scriptuni Cyrilli, dialogi septem sunt luculentissimi ad llermiam , qui pariter foecundissimum Auctoris 
ingenium, iniinitumque orthodoxiae zelum demonstrant. Tertium de Trinitate quoddam opusculum edidit 
priraus sub Cyrilli nomine ^Vegelinus : veruratamen id nihil fere esse aliud quara interpolationem atque 
corapendiura operis loli. daniasceni de fide orthndoxa, ideoque abiudicandum Cyrillo, iamdiu critici do- 
cuerunt. Sed praeter haec nominatim de Trinitate inscripta opera, passira Cyrillus in voluminibus suis pro 
hoc praecipuo dogmate pugnat; et quidem etiam in praeelaris, quos nos hoc tempore edidimus, comraen- 
tariis ad Pauli epistolas et ad psalmos. Kunc genuinum istud Cyrilli de Trinitate novum opusculum, quod 
nos vulgavimus, christiani lectores aequi bonique consulant. 



TOY AYTOr AnOY KYPIAAOY 



EEPI TH2 TOY RYPIOY ENAN0PnnH2 £122 (i] 



SANCTI EIUSDEM CYRILLI 



mm n^csiiia^r^^iKDsr^ iD(£)sitii¥n!s> 



-^msm-- 



KE-fAAAION A. 
'Oti QX^iAiuov Tolg dx.ovii>7tv « T^ Ssias 

ftiv TTi^i 7- aym.g T^iadi^ ag iv iv- 
ai^cov auAXofq), Kj to(5 ivctyUMKolg Sof- 
ju.a(7(F Trii-Soi^iVcoVy d7ro-^ct>VTU>i tijjLiv, co^ 
Oi[^ct.ir, Aoyoi oirivv^eti' ov yap dvTeiTreiv 
Itt] t TrapovToe toTj dai^iaiv , dWa, Tolg 
(fOJTHTa;? 'j^ dsrOToAcov cr.-diSztj -z^iTiy 
7rpovSiiii-&cf iTryiOY] j yCi r^p ^ucov ivep- 
yeaict)v to f/eyiQo^i !^(fas7TSiV olSi fjunj^o- 

Vaq ■flo (pi\0-diCt>V T TTO-S-OV, yJi ■dipfA.OTi- 

^ovg ttvGzru- Kct^i<^i]aiv loct^ai tov Qeov . 
dvctyKcticei Kcti eV/ TOtJrov (BctSt^[A,a,i (^ 
Ao^OK, TYi ■^ioAoyia, tIw ol>iovof.tiav oiuj- 
a-TTTOov , x,cti SiiKvvi ii\'iKa, y] oaa, 6 ttqi»- 
T«s TO tifiiTipov evn^yiTtiae yevog- ov yap 
furavaavTO TrcoTTOTi t^o ^iicov Scopecov a'i 
■s^tiycti Tolg dv-Qpcoiz-oii Tct dya-da dva- 
(B^^v^ovaai. 

/3 . Atvynatg t vtmo t ■&iov yi^^ttftevcav 
eU T dv^^MTra ive^yeaiav c^ dp-^iig. 

AAA aj) ovTrep TovSe t ^avapu-oviov 
icoc-ftov iSt\fA.iov^yttaiy , t TrotKiAatf evip- 
fiaiaig t riftiTipctv 'fhKAvl^it (pva-tv 6 Troitt- 
Ttii- yJj Tr^coTOV fx.sv ftti ovTa 'sri-uroittKe . 
iCj ^■uuKaTTcav erifjctiaev , K^ t ^i^oSv eh dv- 
QpcoTTOv cpvaiv ftiTi^aXiv coq r,&e\tiae , yJ. 
Tft) SvaeiSil TrtiAa) xaAAo? oftov y^ 4''/^*'^' 

(1) Sequentia cunct:i capitula opus constituunt 
scholiis de incaruatione Uoniini. 



Capitilim I. 

Quod utilis sit audientibus divinae 
incarnationis commemoratio. 

>^atis , ut puto , de sancta Trinitate tam- 
quam in orthodoxorum concione, et evan- 
gelicis dogmatibus credentium , disserui- 
mus. Non enim contradicere in praesenti 
irreligiosis , sed apostolorum discipulis fi- 
dem exponere, propositum nobis fuit. Quia 
vero et divinorum beneficiorum magnitu- 
do magnopere solet succendere Deo addi- 
ctorum afiectum, eosque fervidiores efli- 
cere Dei amatores , ideo necessario Imnc 
quoque adgredior libellum, ut praelerito 
sermoni de Deo connectam incarnationis 
mysterium , demonstremque qualia el quan- 
ta creator generi nostro beneficia contu- 
lerit. Numquam enim cessarunt divinorum 
donorum fontes quominus bona homini- 
bus efTunderent. 

II . Narratio eorum , quae Deus adhominum 
inm inde ab i/iitio utililatem contulit. 

Ex quo hunc oplime temperalum mun- 
dum creavit Deus , variis simul beneficiis 
naturam nostram cumulat. Et primo qui- 
dem eam quae non erat fecit, et forma- 
tam honoravit , pulveremque in hominis 
naturam, prout voluit, converlit ; et defor- 
mi hito pulchritudinem simul animamque 

prorsus diversuui ab illis ianidiu editis sancti Cyrilli 



S. CYRILLI ALEX. DE INCARNATIONE DOMINI CAP. I-III. 

largitiis est. oculorum claritatem, vultus 
liilaritatem , genarum laevitatem , linguae 
flexibilitatem, sanguinis rivulos ad omnia 
corporisdiscurrenlesmembra , etcongruam 
carni nervis alque cuti rigationem mini 



33 



iSci)p>)ija.TO, &(r)-&aA,</5/J' ^ctfi-zrpoTYirct ^ t^ 
yoLAinttg KX^BctporttTct . Kcti TictgiMv Asio- 
T»T(t, iCj yAooTTng ci-MCtKcTnTct. }Cj ctiy,ct- 
T(^ o;;^fTOt)s f'5 awavTa t TcoitctTOi S^- 
^iOVTctc, j1/.5Am , >u aadiictv dTro^uidaY (JctoKl 



slrantes. ossiiim duriliem, et inclusarum k^ yivpoig j^opn^oSvras j^ Siojj,ctTi, o^uy 



Iiis medullarum utiiilatem , et quotquot alia 
in humano animali \idere est. Et praeter 
haec, mentem dcdit ducem et gubcrnatri- 
ceni, sapientia imbutam, artis omnis scien- 
tiaeque capacem ; et rationalem exhibuit lu- 



avTiTwzinctv . k^ t fv tolitois a^OKiif^iYWV 

ftviXcov To ')^(ict)Sii, }u t' ctAAa oca tou 
dv(i(ico7riU'ii 'CuiH to opa)/x^ov iyii' k^ -^pos 

ToCrOlf^ VOUV iScOKiV y\yiftOVCt KCti KVfiip- 

v>nLo ., <JO(^'ict(; TrAyipctXJai , Tsp^vns atsa.anq 



team statuam , atque ad imaginem suam Jca; o^f-Kjt*»? Ip-zirAMo-as, k^ Ao^ix.ov aTsi- 



conformavit pulvereum simulacrum ; im- 
perativam vim , liberum arbitrium , et quid- 
vis fabricandi potentiam inlellectuali im- 
mortalique animae concedens. IJeinde ho- 
minem beluarum , et quadrupedum , ac re- 
ptilium, aquatilium, et amphibiorum, et 
volalilium avium regem constituit. Ante 
haec aulem , quoddam veluti iucundissi- 
mum cubiculum desuper exlendit caelum , 
siderum amoenitales inserens, quae usum 
simul delectalionemque praebent ; solem 



(^Wi TO TTHAlVOV aycl^^ltCt. KCti OiKiiCtV ii- 

Kovct 'os-i^za QiiiKi (^ yjtiKOv dv^^tavTct . to 

d(^f(^iKOV Kdi CtCrOKpctTOPiKOV KCti ^HIJ,lOV(>- 
yiKOV TVI VoiPCt ■^yyjn KCtt d-9-ctV(XTCi> Sceoy]- 

aci,iS/jOi- iirct (3a.(JiXict ktyjvcov , Kj Ti'^ct- 

7rC,0u>V , KCti ip-SrirCOV ., VtlKTCOV , KCtl rtlACpi- 

/3;u)v, Kct,i "^ dipoTTcpcjov 6pv'i-&cjoy i-^npo- 
Tovr\Gi- TTOO H TOt/TWv caaatp nvct •zrara^a 
'/^ctcnic^aTluj avft)6jv cJ^irnviv ov^ctvoy, Aii- 
/J.,du(; d^ipu)Y ifKctrcf^ri^a,i , ^iictv ri Oftii 
iV TTCt^iyjiVTCtC,- «AlOV Ti dviayiiv 



Kcti nP'-^ 



oriri iubens et occumbere, diesque et no- x-sMvdct^;, r^ ^vi&tvi., kcu ttohIv i\ftipctq , 

ctes efTicere , cursuque suo tempora meliri ; ^*' vvKrctc;., Kctl ra Spiftui (^ p^ovov fti- 

lunam mintri et augeri, suisque frequen- 

tibus revolutionibus delectare pariler, et 

annuum circulum significare. lam tellurem 

heic inferius substravit, eique varium or- 

natum dedit, silvis, arvis, pralisque dis- 

tinguens; montes in sublimitates curvans, va? ^K^hctg- oom KipTceactg iiq v,\\Oh ■ t^ 

valles excavans , campos supinos aequabi- 

lesque ostendens, fontesque de meditullio 

scaturire iubens , el flumina perenniter di- 

scurrere, atque alia omnia quotquot ter- 

ram mareque exornant. 



r^ilv (TiKiiYnv (^■divav lu jjAri-S-fiv, i^ rctlg 
TTVKVctlg [tiTct8o\ctli HSiiv n oftov yCj <7y\- 
ftct'tvsiv kvkXoy (^ cuictV(TiOv yiiv Si kci- 

TW«&5V VWitripSai , K^ 'oSOlKiXoV CtvT^ KO- 
(JftOV SiScOKiV . iU C£A(TM Kj Xviict £j XiiftOH- 



111. Cur hominem apj)ellm'erit 
x\(l(imum. 

Quum sic primum hominem condidis- 
set, et imaginis suae honore auxissel , do- 
norumque copia obruisset , nomen ei na- 
turae ipsius proprium imposuit ; etenim 
Adamum nuncupavit , quod vocabulum in 
Hebraeorum lingua pulverem significat. 
Atque haec etiam erga hominem providen- 



vctTrctq KOiAdvctg . K^ iz-iS'ict li-jrTia lu icJo- 
Ttidct dei^cti, y^ Tnnyag rtva^At/^fiv tv fti<ju> 
KiMvcjag j^ Troraftovc; tos^sjv cfwctv^ct ,, 
yCj r' aAAa offa yviv KctXKoovi^a K^ •&<*- 
AaTTav. 

y . i\ia n t av^^fco^^ov Trpocjnyopdjcjiv 
ASift. 

OvTCO SnftrdpyiKjai t TrpwTOV av^pco- 
■zov , y^ rij iiKcvi riftvicjag . y^ rcc TrXvi^Qii 
T^tJ Scapicov dTTOKXvcjaq . TiQncnv avru) ro 
T^ (plicjiCtx; ovofta- 'ASccft y: avrov n-^oa- 
Yiycpdj(JiV TOVTO J\i (^ ^^ouv c/l>?Aoi tJ) 
i^paiuov (pcoVY\- ftia q y^ ahrn ixipi t av- 
^ou)7rov KtiSiftov^ia- '^■' "^i iftiXXi roaov- 

5 



3i 

T015 nya-^oli iYrpv^naiiv , koli tooovtcov 
ap^uy dvnyopii-^n kcci 6a(TiAst/5, ivx fji.y\ 
T6) 7rXy)(iei t Scofnwv V7ripua.i^v\aai^ y^ tw 
v-^ii -r» riyif^QYicti iTrct^diii KccTacJKi^TrKjyi 
T KrlcrctYT^ . i^ jU.f^/V«>' OK T^ Tvpctvvi- 
S©-" rtarsKj^xnTai ^hafinv ■ Yy r •zjj-^Sitov 
aOTora''»!»' G^fiKOi' r o)? duT^cfzorw c^c toZ 
ot/^a»'« ^faoKTO. 5i' aAa^OFJ/aK . dvctfKctiuoq 

6 aO^Oi T 0A«V TATpvTCtYli KCoKVLdV CtVTOV 

T oyKOV T (^povyif^ctTog., 'A^ajU. Trpoanyo- 
pdjdv ., "lYct c/K T* -oiypocrnyopicti chyocov t 
GvfyivcictY , «^ Tas a^po^ftas 7^ (p^<Tf&)? Ao- 
yi^6jt.^j(^, }^ T ^po-j/ovoK ;;^^oi}y •zB-fo r^^ 
o<r)9aA^t^ ^ici)fJ^o<i ..ictvTOv ftiv yvcapiQi . 
TT^oaKVYri 'j T Toaat^TMV iVTr^iTriiav ctVTa 
Kai fji.iyctXo'iZei'uriici.v ^ci)py\(JafjBpov ctvTn 
•TipcoTn Trepi T av-apa);;ov eo«/^\7« t tjoim- 
ToS /t^ r 5njw.i8^^(ay ■ar^ovo/a* ot/Ta)? t."^ 
^^/C"? ''''^ ■'''5 '^ctmp y^ ictTpoi Kcti BiSa.- 

<JKCt,h@~>., KOCJ/U^ Ol^OV }tj lctT^iVUIV Kj Sl- 
SaCJKCilV avTOV T dpiTriV .^ SiiTiMtJiV. 

. Aia T/ T yvvcuKct ox 7^ 5rA<$6pa5 
iSny.iovpy)i(7i. 

OvTcoi ctvTOY ^^TrKaaa^ . ^Tcag Trpou- 
ayopiv(ja.i, /SonGov avTW k^ azju,ipyoY k^ t 
/3/OLi xo/vwvov 'Sj^^^HiA.a iBy\ftiovpyn(Jiv 

OVK 6k [AOYtig Si 7^ ^«5., COi iTs' C/KlivOV ^ 

Xctft^avii Tas d(^op[x.ag t>?« J^OTAao-sw? ., 
(lAAa ^/av t 7rAd6pS)V o«j/vot/ Aa/Swv . x^ 
Tai^TVi Kct^&a-s^ip TiYi KonwlSi j^ ■&ijxeAico 
2^y)(Ja/u&pQ^ ., 'duu yvYOLiKiictv (^vaiY ■zjroifr 
^oCx' t^A«5 (tTTop/a, jtAovji yap avrci) /3«A»i 
:7-^o? T oAwv Syif^ia^yiav rifiKecjiv . aAA' sv 
T« (pt;(7f/ T^ (3jitovo/'as •S-£A>i<Tas iY^diivcti r 
<7t/VOf<TjtA0v. CJi/TSiisi ;i^ TrapdSiKJov ., k^ (py- 
To75 a^TOv KaTaKocjftil 7ravTO/o/?, k^ toD- 
TOV ivSP).iTyifta. tco rtv&p(i'5r6) ;^^ap/^£Ta/., 
OfOa)xct)5 ctvTW yvfA.YCfJiov dpiTn^ . ivroAriv 
OVK iTriTrOYov . «Js ■j-epHcrav /3fl«T05, «AAa 
ftaAa (TOKppovoDvTi paJ/av. 

e . Aia T/ vOjiAOv at^TS) Ti^^eiKev. 

UdvTcov yap r (ft/TWv t 'Si^^Ssi^jov 
KiXivGcti dTTOActveiv . evoi dTryiyiix/jtje tOju 
/*£TaAH.N},/v oty;^' dsrXcioi ov^e tovto "zn- 



S. CYRILLI ALEXANDRINI 



tia fuit. Nam quia tantis bonis fruilurus 
erat , loltjuc crealurarum princeps consti- 
tutus erat et rcx, ne donorum multiludine 
lasciviens et principatus excelsitate elatus 
adversus creatorem petulans fieret , maxi- 
mumque ex hac veluti tyrannide detrimen- 
tum caperet, more illius primi apostatae , 
qui lamquam fulgur superbiae suae causa 
caelo excidit, necessario sapieas rerum om- 
nium curator, tumorem ipsius mentis com- 
primens, Adamum appellavit, ut ex nomi- 
ne conditionem suam reputans, et naturae 
primordia considerans , parenlemque suum 
pulverem prae oculis habens , se ipsum 
quidem cognosceret, adoraret aulem il- 
lum, qui tantum ei decorem ac speciosi- 
tatem donavit. Prima haec erga hominem 
factoris post creationem providentia exti- 
tit. Ila is iam inde ab initio ceu pater qui- 
dam et medicus et magister, ornans simul 
et sanans virtutemque docens, se gessit. 

IV. Cur mulierem ex viri latere 
formaverit . 

Postquam eum ita formaverat atque ap- 
pellaverat, auxiliarem eidem et coopera- 
tricem vitaeque sodalem ilico fabricavit. 
Haud tamen ex sola terra, sicut in ipso 
fecerat , materiam plasmalis sumpsit ; sed 
unam ex viri costis capiens, atque hac ceu 
basi et fundamenlo utens, femineam na- 
turam composuil : liaud sane maleriae pe- 
nuria, sola enim ei voluntas ad cuiusvis 
rei crealionem sufficiebat, sed quia con- 
cordiae vinculum naturae indere voluit. 
Horlum quoque consevit, eumque plantis 
omnigenis exornavit , idque habitaculum 
homini concessit, praebens illi virtutis exer- 
citium, haud laboriosum neque nuilti su- 
doris praeceptum imponens , sed modesto 
certe perfacile. 

V. Cur ei legem constituerit. 

Nam quum omnibus horti plantis vesci 
eum iussisset, unius guslum vetuit; neque 
id ipsum temere fecit, sed ut homo au- 



DE ISCABXATIOXE DOMINI CAP. III-VI. 



35 



ctorem suum agnosceret , atque instar iugi 
cuiusdam legeni creatoris iiaberet ; utque 
sciret , se quidem in terra regnare , sed ta- 
men factorem suuni vicissim sibi dominari , 
praeesse et subiici, imperare et imperari, 
ducere et duci. Sed et alioquin congrua 
esl rationalibus legislatio: est enim brulo- 
rum proprium sine lege vivere. Mandatum 
autem circa escam creator illi imposuit , 
quia ah'us cuiusvis legis tunc fnisset inu- 
tilis latio. Quid enira ei vetandum erat? 
Num ne occideret? Atqui nemo erat, in 
quem caedes caderet. Num ne moechare- 
tur? Atqui ne si vellet quidem id poterat, 
quum aha femina non esset. Num ne fu- 
rarelur? At cuius bona? Cuncla enim in 
eius potestate erant. Erat igitur ille niun- 
dus tempori suo conveniens, neque tan- 
tummodo ilHs qui duo soli erant, verum 
etiam pueris recenter natis idoneus. 

VI. De Adami exilio. 

Sed postquam invidia diaboh , et mulie- 
ris simphcitate errorem commisit, ( nam- 
que hanc utpote debihorem fallens, primo 
per ipsam , ceu persuadendo aptiorem , 
Adamum nostrae salutis hostis circumve- 
nit) pulsus ilico paradiso fuit, et ad con- 
naturalem suam terram dimissus est, su- 
dori. labori, aerumnaeque deditus, ac ve- 
luti freno quodam , agriculturae hibore , 
aliorumque vitae malorum perpessione con- 
strictus. Quia enim illam labore omni ac 
dolore liberam vitam non cum grato animo 
tulerat, calamilate deinceps imphcitus fuit, 
ut conlractum prosperilate morbum, labo- 
ribus depelleret. Tum etiam morle peccati 
cursum legisiator interrupit , et poenam 
ipsam instar clementiae intulit. Quum enim 
transgressioni mortem decrevisset legisla- 
tor , factus vero transgressor homo in eam 
poenam incurrisset, operam ille dedit ut 
poena in salutem vergeret. Naraque hoc 
animal mors dissolvit , malitiae actionem 
sistit, laboribus subtrahit, sudoribus libe- 
rat, doloribus curisque eripit, finem cor- 



'uTOiijKcoi^ aAA' ivct t ■z.rfOTOiMXOTa yvoifit- 
/"«, >u 'ctjcmip Tiva, i^vylv i-^^v} t vofMov t 
JiijU.i8p^>i(TavT@-> , ivct yivaxjx.^ Log (2ct<7t- 
Xivit f/.iv T iv T» yri , (ia.(ji\iviTctt "j vtto 
'ZB-Xdactvrof . apx^i '<^ a.p^^^ira.i ,^ Siecno^ei 
H^ Sicjjji^iroLi, wyuTcti it^ ayiTctf aAAwf 
Q Ttj 7rpo(J!pop!Q~> « voi^o-dicjict roli; Aoyt- 
x.oli- aXiycov ycip 'icPitov to voftcov Xijopiq 

CiroAfTft/ScS^- T Q ■Z^ffli (ipcoaiCOq VOjttOV Ti- 

■3itx,iv olCto) 6 "ziroinTrii, J^' r aWcov vi- 
ftcov « ■SiCii <a:^TT>i rnViKctvTct »f u ^ 
ctVTO) x^ d7ra,yopiuiiv i^iiv; pi'» (povivaai- 
aAA' ovx, riv 6 toCto 'ss-ikjo/'.^©^- «AAa 
JM.M ^ofxjcV(Ja.t; aKK' ovBi ^ovKnSiii olog 
Ti fiv, yvvctix.og aAAns «k ovani- aAAa [A.r\ 
KM^^cti- Tct, Ttvoi; avTov yap riv a.-ura,v- 
Tcf dpfJtiJlilQ^ TOiVVv Koafioc, cyKilvQ.j 

»V TCO TOTl KatpO) . y^ OV f^ivOV Tolg fX.0- 

YOii ovcjiv .. aAAa Ka.i Tratdion; apTf^iaiv 
<JVfJi.(ictiviov. 

r'. n«^< T^ i^opiai T 'A^ap. 

'ETriiSn Q (p-&ovw t^./3cA8 , y^ yvvctt- 
KOi iVKoX'ict TMV aTTaTm iSi^aro TavTnv 
yciP coi d^^aKcoTiPav (pivaKicjai , ■^poTipov 
Si' auT«5, cog ■TTi&avooTipai, t 'ASaf^, 6 t^ 
nitiTipai (pv(Jia>i aKaGrco^ iTroKiipKncJiv ) 
oJ^i^Kn^n ftlv iv^vi f Tra^iSiicjii , £; ■^pog 
r uvyyivn ynv ijrapi'Mifji,^^n , l^PcoTi x^ 
■zs-ovco £j TaKamoopici avyKKnpcoQm, J^ 
oiov Tivi ^aAivw T« ynnovict y^ KaKOTsra- 
•deicz Kj r aKKaii t /3;8 Trovnpian "©^^- 
Su-diii. 'Q.i ^ap T a^ovov c/Kitvnv x} ttAu- 
TTov ovK iViyKoov ivhcofjLOVcoi '^ionv , T>J Jy- 
(Jnftipin avrivyvvTat . 'iva r dTro t^ iCnfte- 
piai (piooftivnv vicjov , Sia t ■zsivcov aTro- 
<JKdjd<JnTai. LiaKi^uiTTii Si v^ ^avaTU) t 
Spofjcov T^ dfJcapTiai o vOf^o^iTni, JCj avrnv 
SfiKvvcji T Tifjccopiav ^iKavQ^coTriav W^ "yi 
Tri ©^a/3a(Tf< YOfji,o^iTCOv <jutJi'Cdj^i Qava- 
TOK, .©^^/SaS 3 VTTO T Tiftco^iav OKiivnv 
iyiviTQ, o]KovofJi'ii tOju Tiftco^iav acoTn^iav 
'^oi^- Sfs-KvH "^ TOVTO to ^'coov ^dva- 
TOi, r^ TraliH fjiiv t t^ ■Trovn^iai Cii^ynav, 
aTraKKdTTn q Trivcov , k} Id^coTiov iKdj^i- 
^ol ,Kv7rai Kj (ppovTi^a? iKavvn, TiKoi Tolg 



36 S. CYRILLI 

T (Ja)[Ma,TOi SiSwai iz-a^i<yr ToaxvTri (pt- 
AaK-^pwTT/a T Tina)p'ia,Y c/Ki^ctaiv o Kij^iTr^i. 

J£^ -7? T •5f0t> X«5ejW.0V(a?. 

"AAA' ov^h cnTii^diV TO a\atiA<^ov yi- 
vo? T dv^pcoTTcov dTTOOYaTO' |W.fi^ocri j afKii)- 

ftOavVctig (^ iVipyiTYW >1jU.e(.vJ,a70* fJ-St)? 

^ap «5fA(po;cTOV(a. roAjitaTctj, k^ (p-&ovo5, 
Kj 'dft/Jos, ax.oKttaicn re „ x.aj ctfJsA^j/Mai ., 
tt5j;c5jai, ?i^ rtAA«Ao(pov(a(, k^ t £tAAoT^/&)K 
dp^sTCLyct) .. }Cj T aAAa offa £/SA(iffTiiiTev « 
dfJt-ctpTtct KctKa. AAA' ojj? oi/Tt()5 o ttooi- 
T«5 »y SiiTrKctaiY aTrnyopi^aiv <pvaiv ao- 

(pcoq Q etVTO lCj i^^pj^COq iTihiaiV ., lct^^iVCOY , 

fhTi/J^ ., iyKctKcoY : iian^ovji^oi to Siov., 
avitQaXiiicoY . aTreiKcov ,i7rc'.yci>v f rt5T:-<A)iy, 
Ko\d(^cov (Jl-ir Trovt^povi , <fiipxvciv GJjtr afct- 

■&QVi ., (^ T /ASV CtKa>C/ipiiTTi«)V , T 3 [tiTct,- 
TI^Qik, "T Q ^!^''^« A^ T •).£»■«« Sj3^au)(^C0Y ., 

Kj canv&yipct Tvt (^van ^Tnpci^v., 'fkiKKvCpoy 

T yViY., SjS-^^diiptOY vSclTl G^tT ipyaTCtq T^ 

^rovMfllas, ai/^wy at;6i5 -o dv^^coTnvOY yi- 
y@o, ftieiKaig Tiftcopictii KOivdi lctTpiiag 
7roiiju:l[joi.j TToK^g dcnjBiictii av^coaag ttv^i 

KOLTCt(pK'iyCOY OvpctViCO . (^ aVV CtVTolg [tiV 

oiKovvTd., T- aaifiiiai; ov koivcovovvto,, 
■7J Ti[>(.copiot,i sA<s6.9-fpS)v , iviTnpiaiq dtopov- 
/UyjQ-j, Cii Kaipco viTOv y^atA^Cp f^o(, ., av- 
^COY dppYiTCOi TK vjapd T dvipco^cov KaTCt- 
(BaKKo/vSfjct auipftaTa, KctPTrZv dcp-^oviai; 
(Bpunv Ta Sivopa KiKivcoY 1 Ki[t'co ■^aiBivcoy 
Csv ovSiv OK T^ iv^QrYiag dxpiKn^QiVTag ., 
vcani iTrdyccY ., }c< TrdKiv TavTag iKavvcov , 
'/^aKaa:pivSovcov Tug t^ Kcorii d(pop[tdi, vi- 
(^iaiv dx.^tdo(i T mAiok A^inrTuov tCj csir Ka^- 

TTOVi Sfc^(pSiipCOV ., ViVCOY a!;.^!? . J^ TCl Kv- 

Trnpk [tiTa^aKKcov ., d^ t ivai^nav dya- 
■^naavTai ovk icov, (^ toi/tois (paivijjajyo?, 
}Cj (piKiKWi S^Kiyo/j^{Q~>, tCj Jlict tovtcoy 
7rpoan[taivct)Y Ta [tiKKovTa. 

« . ' Oti cpiKav^BpcoTnag yc[tH n t •S^fS 
o/av^dpcaTrnaig. 

Eir"«o>i Q TauTa, jt^ t' ctAAa tu [tv- 
pict, TCj ^vaSinynTO, Tnq •9'£(as oiKovopciaq 



ALEXANDRINl 

poris iinpoiiit j)assioiiibus. Tanla nimirum 
clcmentia poenam tcmpcravit iudex! 

VII. Quam ingrati homines fuerint , 
et quam providus Deus , narratur. 

Sed nihil indc genus hominuni ingra- 
tum perccpit uliHtatis: immo et peioribus 
nialeficiis benefactorem remuneratus est. 
Stalim enim fraternae caedis facinus, invi- 
dia , mendacium, intemperanlia, lu.vuriae, 
iniuriae, mutuae occisiones, aiicnae rei ra- 
pinae, ct alia huiusinodi (juae pcccatum pe- 
perit mala. Sed ne sic quidcm quam for- 
maverat abiecit Deus naluram: sed varia 
sapientia ad eum finem usus est, medens 
sciHcet, increpans, incusans, ad oflicium 
erudicns, consiha suggerens, comminans, 
minas ipsas in rem conferens, malos pu- 
niens, bonos munerans, et ahum quidem 
laude ornans , ahum de mundo transfe- 
rens, alium arca hgnea cum genere sal- 
vans, el naturae scintillani conservans; ter- 
ram diluvio obruens, et nequitiae opera- 
tores aquis praefocans; mulliplicans rursus 
humanum genus, singularibus poenis ge- 
nerales medelas faciens, civitates sceleri- 
bus deditas igne exurens caelesti ; virum 
illarum quidem incolam, sed scelerum mi- 
nime participem, poenae eripiens: annuos 
proventus suppeditans , imbrcm opportune 
largiens, augens arcano modo iacta ab ho- 
minibus semina, fructuum ubertate arbo- 
res luxuriare iubens, fame aiiquando eru- 
diens ilios quos abundanlia non iuverat , 
morbos inmillens , atque hos rursus depel- 
lens ; grandine verberans vitae subsidia ; 
locustarum nimbis solem obscurans, fru- 
gesque corrumpens ; favens ilcrum , et mo- 
lestias avertcns, religiosos homincs non de- 
serens , his etiam apparens , amice collo- 
quens, perque hos futura portendens. 

VIII. Quotl summam demonstrat 
clementiam incarnatio Dei. 

Postquam ^cro tum haec tum alia in- 
numera vixque efiabilia di\inae providcn- 



DE ISCARXATIO.VE DOMIM CAP. VII-IX. 



tiae genera . paucis oppido profuerunl , re- 
liqui auteni homines insanabiles permane- 
bant, tunc demum magnum atque ineffa- 
bile peractum fuit incarnationis mysteriuni. 
Ipsum enim Dei Verbum , rei universae 
creatae auctor, immensus ille, incircuni- 
scriptus, immutabilis, vitae fons, lumen 
de luraine , viva patris imago , splendor 
gloriae, figura substantiae, humanam na- 
turam adsumpsit , propriamque imaginem 
peccato corruptam instauravit , statuam a 
filio iniquilatis antiquatam renovavit , et 
priore pulchrioi-em ostendit, haud iam ex 
terra , ut ohin , eam formans , sed ipsemet 
in se recipiens: haud sane divinam natu- 
ram in humanam convertens , sed divinae 
humanam copulans. Manens enim quod 
erat , id quod non erat suscepit. Quam rem 
nos docet beatus Paulus clamans : « hoc 
senlite in vobis quod et in Christo lesu , 
qui quum in forma Dei esset , non rapinam 
arbilratus est esse se aequalem Deo, sed 
semel ipsum exinanivit , formam servi acci- 
piensi » Unde patet, Dei formam in eo quod 
erat manenlem, servi formam sumpsisse. 
Formam autem appellat non id tanlum- 
modo hominis quod apparet , sed totam 
prorsus hominis naturam. Nam sicuti Dei 
forma, substantiam Dei significat (de ce- 
tero enim sine specie Deus est et sine fi- 
gura, nemoque nisi forte delirans, diceret 
Deum formam habere, et membrorum di- 
stictionem, quum sit incorporeus ac sim- 
plex ) ; ila ser\i forma non hoc quod cer- 
nitur soium , sed totani hominis demon- 
strat naturam. 

IX. Reprehensio haereticae pravitatis. 

Nonnulh reclae religioni contraria sen- 
tientes, dum apostolicis dictis nituntur vc- 
ritatis dogmata vulnerare, Arius quidem 
et Eunomius inanimem hominem a Deo 
Verbo adsumptum adfirmant: ApoUinaris 
autem animatum quidem sed mente ex- 



37 

ii^n, oAiynf f^sy idpycTnaey , o/ 3 XOiTroi 
T dvdpcoTrcov rtv«;c«f «S J/s;c«kto ., rcTi Syi 
TOTi TO fjiiya. Kctt appWTOy yiviTai tm? ol- 
x.oyofj,'ia.i i^vaTri&toy ctvTOi yap x6y(Q~> 
Tov -diov , 6 ^«jM.ioup') 05 ccsracr«e 7J xt/- 
crsfflj, rtj^a)flMT@~> . duript'y^a,7rT@^ .. 6 
dyaWoicorQ^ . n -ZtrviyYi Trif t^coHi, to Sk 
T (pcoTOi (p'j)f, K ^itxya, Tou TraTeoi itKcov .. 
TO d.Tra.vyai^A.a 7^ So^ing . ^aoanTtip -^ 
vzs-oiTTda-icoi , T'fiy dv&pca7ritav (^vaiv dva- 
?^afji.j2a.yn , tCj tyiv 0'iH.iiav iiKova yiouronl 
Tri dfJi.apTia ija.^^apil(jav ,, tcj t dySs^ayTa 
T V7T0 T vlov T^ '2sovyip'iai 'us aKaM%'iVT a 
dvayiol, H^ t 'ss^coth ^at^i^ipov J^iiicw- 
aiy . ov>c d^uso yyi(i w5 tArdXai to^vtov Sn- 
fii^pyyi(jag . aAA' avTOi x.aTaSi^d/L^j\^- 
ov T ■&iiav fv(Tlv i]i dv^pcOTriiav fJLiraCa- 
Xcoy , dkXa r^ ^iia t dv-3pct>7Titav awud- 
^[as* viiycov yap riv ., iKajBiV b ovic riv 
y^ TOVTO tifiai SidadKs^i fcaKapioi; Uav- 

Aoe ^Ocbv " TOilTO (ppOVll(J-^Lt> bv V[/iY .. 

'itj cv Xpi(7To} 'l»(Jo'v . Oi cv l^i^op^pri ■d'io'v 
V7rdp)^ci)v , ov'^' dp7Taf[A.ov nyvKJaTo to ej- 
yat i(ja •&JS), aAA' iavTOv c/K.ivco<ji . f/.op- 
(^yiv SovAa Ka^coy c^ odv ivZnXov ., w? « t 
•&e« f4.0P!:pr\ , fcivhGa b «v, sAa/Ss t dovKa 
f.(.OP(pi'iy fji,os;pyiy q KaAil ov to (paivo/u^uoy 
fji-ovov T dv-^pcoixrov .^ aAAa -sracray t dv- 
■Qpct)7rii (tixJiy coauip ydp « t ^iov fjuop- 
(fn . T ^iov T ovaiav (jyifcaiyii ., ayaoiov 
"j^a^ To •&eiov J^ (xcr;^^«jM.aT(s-o»' , k^ ot/Jf»5 
av ii^iYi fJLYi Q^^7;aicov : y.Gp(pYiv '^X^iv . y^ 
fji.ikct)v ^jcLipiQiv . T dabOfhaTOv (^ davy^i- 

TOV . OVTCt)f Yl T SovKa jMOfCpH . OV TO OpOO- 

/uRpov TOL/TO fjcoyov . rtAAa 7ra<Jay tov dy- 
^pco-srii SiiKoi T ovaiav. 

■&'. "Ehiyxoi ■T^ T aioiTiKcoy d(7i^iiag. 

TlVii Q T TflVavTia (ppovovVTCt^y 7^ iv- 

(Ji^iiag^ i-MiiSYI Tolg duJOTOAiKoli pYIToii 

TriipcovTj.i KaTaTO^iviiv rtAn9s/a? Ta ooy- 
[A.aTa. 'ApiiQ^ fji.iv yJj Evvofi.i©-' a^'^?:^'' 
dv^d^cDTsrov dviiAyicp-dai Tra^d t ■&iov Ao- 
ys ^.fii(2aiOV[^ivoi ^ i '. . 'ATroAivae-fO? 3 



Philip. II. 



(1) Sic plane ia tertio decirao ex Arianorum fragnientis , quae nos edidimus Seript. vet. T. III. 
part. 2. p. 228, ubi videsis in adnot. alia testiraonia. 



38 S. CYRILLI ALEXANDRINI 

'iulvxov, vou Q Wipy^i^ivov ^ ovx. olJ o ti pertem, qui de hiimana anima quid aesti- 

vowv T civ3pci)7ri'>a.v -^vyiyw MctpKicov 3 rC; met ncsrio. Marcion vero acManes, et re- 

MaLvu . K} i\ XoiTTVt T^ a(75/3el*? OKim (Tuf/,- liqua illa im|)ietatis factio , universum in- 

u.opja. TO 7J oi;coK&jt*ia5 (XTrav o/aoD d^vH- carnationispessumdant myslerium.Hiinef- 

ra; jnurMS^ov h^ t jm-sv appHTOv t^ a^/as fabilem sanctae Virginis conceptum gravi- 

TraaQiva aukhD-^^v ti joj Kvt^iiv . i^v^dov ditatemquc , fabulam ac simulamenlum ar- 

£?vai £j •arAao-jU.a vO|M.i(^i<ac tpavTaaia cf[i bitrantur: corporis aulem specie phanta- 

<r«jU.aTO? T v^fSTnra (TuyKa.\u(pByivcti J^- slica vclatam divinilatem diclilant, atque 

yopivHai . ^ TOVTCp rS) rpoTra) rois cixG^w- hoc modo hominibus homincm apparuisse. 

5ro(5 av-dpcoTrov avacpavMvai. Avctyicctiov r Necesse est igitur apostolicorum verborum 

a5roroA»;cS)v lmtSjv (Ta(pH t Siavoia^ .5x^91- perspicuumsensumsistereorthodoxis.nem- 

j-Mffai Tolg Et/fff/BscTiy, 0? cu/ jM.op^>i ■^iou pe « qui quum in forma Dei esset , non ra- 

(p«(T/v VTrapycov . ov^' dB7rctyy.ov nynuctTo pinam arbitratus est esse se aequalem Deo, 

To eTvai ?cTa ■&£&), aAA ictuTOV ofcivuxjiv sed semel ipsum exinanivil, formam servi 

jaop^iiv J^ouAh Aa.fiwv . c* of^otcofA,ctTi dv- accipiens, in simiHtudinem hominum fa- 

■dpcloTTCov '^oi.t.ivQ^. Kj ay^yii^ctTt ii/pi^ili ctus, et habitu inventus ut homo. » Verba 

o)i av&pco-uioi- Tciurct r 7rponpy\ftivcov 0.1- haec praedictorum unusquisque haeretico- 

piTiKwv iKct^Q^ o\KiiouiA.iv^ . T /35fAv- rum ad suum sensum trahens , detestando- 

pow 5o7jt*(xr<wv xarac7>t(j0ci(.^</ ro •4.£t)5®-'. rum dogmatum fabricat falsitatem. Arius 

"hpHlQ^ fji^iv £) Euv6y..iog i^ 'ATToAivapi'^ quidem, et Eunomius , atque ApoUinaris, 

xj 01 v^ TovTng., T T SouAh fjiopprw }Cj to et horum similes, servi forma et habitu 

(jyjnfLct Yj to <3jM.o(Wjt*a rou «v-9pc«)7r«., T^i et similitudine horainis, externam naturae 



nostrae speciem denotari praedicant: qui 
autem detestabilioris adhuc agminis sunt, 
habilum et similitudinem ad umbram quan- 
dam et imaginem, ac phantasiam corpori 
similem, sententia sua trahunt. 

X. Interpretatio verborum « qui quum 
in forma Dei esset. » 



(^aivofd^ov '^ Y\fJL.iTipcti (^ucsicoc, ay^i^atviiv 

Sjsl-yOCiUOVTl^- ol Jli T» fJl,U<7a^C0Ti^ai i^a- 

Aayyl^ , to (jyjifA.a ical ro ofjcotcofta iti 
aKiav Ttva Kj iiKova k^ (^avTa<r'tav acofA,aTi 
ioiKU~iav Kaft^avovTii. 

i . 'Epftyivi'ia T 0? c*/ jMopjpji ^iov 
Phiiip. II. c. u^urapxcoY. * 

cI)pfvoSAa^Mav 3 t dfttpoTi^cov ©^^y- Nos itaquo utriusque factionis vesaniam 

ri;ca y^fxilg SiiAiy^Oftiv fA.op<py\¥ -^t) SouAa confestim refutabimus. Nam formam servi, 

T oi^fl-jav , coi dTTiSil^aftiv .. 7rpo(Tayopiu<l substantiam, ut iam demonstravimus, ser- 

T SouAn' ii y) y\ T ■diov [^op^pyi t oi^crlav vi appellat. Nam si Dei forma substantiam 

5mAoT t ■Biov . ivSy\Aov wg yCj i\ r SovAa, Dei significat, patet servi quoque formam, 

T* otJcTias 65-1 T dot;A8 (7y\fA.aVTiK-l\' ro Q o/ servi substantiam significare. Verba autem 

OftoicoftaTi r dv^pcoTra '^o/Jy/joq.. y^ axn- in simililudinem hominis factus, et habitu 

ftaTt ivpi^iic, wc, av-&^(war^, ot;;:^; coc, 7^ inventus ut homo, non tamquam naturae 

(^ucsiu)^ ovbftaTct Ti-ditKiv d7r6(7T0\(Q^ ■ vocabula apostolus posuit , sed operationis. 

dAAa T^ ci/ipyi'tai- i-s^nBn yap 6 SiazroTng Nam quia Christus dominus nostram ha- 

Xpi5"o« T y\f*.iTipav \x^^ cpiicTJV, r y\f/,iTi- bens naturam, haud tamen nostram in se 

pav ov KaTiBi^aTO 7rovǤjav., aAA' d7r<u.(jt\i recepit malitiam, sed omni peccato caruit, 

•is. Liii. 9. iAiuSi^og. ux; 6 •^^ocp«r«5 /SoS *, ori avo- ut propheta clamat, nempe qui inicjuila- 

f.tiav ovK eVoiwcTfv. ot;3f ivpi^y\ BoAog cv tem non fecit. nec inventus est dolus in 

tS) s-op.ar( auTOu- x^ 6 r^ ipyifin 7roA(r«5 ore eius ; nec non descrti incola lohan- 

• loh. 1.29. iMdvvng a-ufA,iu,apTu^il Aiycov ' , 'iSi 6 dy,- nes contestatur dicens : ecce agnus, qui 



BE INCARNATIONE DOMINI CAP 

mundi peccatum tollit ; idcirco beatus Pau- 
lus, in similitudinem hominis faclum ip- 
sum necessario diiit , et habitu inventum 
ut hominem, prava omni hominum ope- 
ratione alienum. Propterea abbi quoque 
aiebat: « nam quod impossibile erat legi, 
in quo per carnera infirmabatur, Deus fi- 
lium suum mittens in similitudinem carnis 
peccali, et pro peccato, damnavitin carne 
peccatum; ut iustificatio legis impleretur 
in nobis, qui non secundum carnera am- 
bulamus sed secundura spirilum. » 

Animadvertite quoraodo per haec illo- 
rum solvit obscuritatera. Deus, inquit, fi- 
lium suura raittens in similitudinera car- 
nis peccati : non simpliciler dixit , in si- 
railitudinem carnis , nempe ul impiorum 
dogmatum blasphemiam dissiparet ; elenim 
omnia prae^idet gratia Spiritus; sed in si- 
militudinem carnis peccati , ut intelliga- 
mus, vocabulum « similitudo » ab eo po- 
situm, quia peccato orani Servator nosler 
caruit. Homo enim natura faclus, secun- 
dum peccatum factus est homo. Ideo in si- 
railitudine carnis peccati damnavit in car- 
ne peccatum: humanam quidem naturam 
adsumens, attaraen tyranni hominum pec- 
cati iugum non subiens , sed huius omnem 
dominalum respuens, deraonstransque fie- 
ri posse ut in huraana natura peccati tela 
vitemus. Sic damnavit in carne peccatum, 
debilitatem eiusdem coarguens , tjranni- 
dem cohibens , atque ita ad victoriam ho- 
mines erudiens. Ideo addidit beatus Pau- 
lus: ut iustificatio iegis impleretur in no- 
bis, qui non secundum carnem ambulamus 
sed secundum spiritum. Ergo fuimus iu- 
stificati , peccato in carne damnato. Dam- 
navit autera in carne peccatum, cum in si- 
militudinem carnis peccati Servator noster 
factus est ; humanam quidem naturam ad- 
suraens, rainirae tamen dominans ei pec- 
calum adraittens. Sic divus Paulus verbis 
paucis universum haereticorum agmen pro- 



X. 39 

\ ' ./ rsi- / W <■ I t 

V05 BLtpav T Koo-^a T af^o-pTiav fjnt- 
xapi@o naCA@.j cc OjXoio)[^a.Ti (Iv-^pco^i^ 
ctvrOY dva.yKa.'ici)q 2^« ^«c3^, k^ a^yijj.a.Ti 
ivpi-&riYct.i iog av-^puiTrov . 7' 7rovv\oa.i Cfip- 
yaa.c, fp dv&paiArcav d.7rr\\Ka.yy,iY0V Sio 
y^ iTipci)-&i iMyi' ' TO yccp dSuvocTov rov 
vcpcki c* 0) ^c^Siv^l Sict T^ aapKOc, . 6 ■Qiog 
T io.vrZ viov 7rifJi..^ctg . cv opcoictijjcaTi aap- 
KOi uuapTia.i . Kcti Trept aftapTiaq . KctT-- 
iKoivi T dfJi-asTiav cn aapKi , iva. to SiKctico- 
fA.a. T Yopcii ^An^c«)-&« cn t][iiv Toig pCY\ y!^ 
aa^Ka t^Tra.riaiv , «AAa k^ Trvivfta ( 1 ). 
'OpciTi TTaig Sia tovtcov ., c/Kf'ivci>v Xvet 
T daacpnav. 'O •&soe, tpnai ^ r iocvTii vlov 
7Sift..^ai cv Oftoiu)fA,at.Ti aapKOi dftapTidci- 
ov)(J dTrXco^ ilTiiv . CY oftoiccfiaTi aapKog . 
S^Xvcdv T dai^Z)v doyfjcarcdv t ^Xaapn- 
fxiav TrpoiivcdaKn yap airavTa « ^api^ r 
■zavivi^aT^ . rtAA c* OfJcoicofjuaTi aapKog 
ha. ftaicofj&f ij ro Ofjioicofta, J/a tq 7ra- 
ayig Uf^apTiag aTs-nWcf^i^-dai (^ y\ftiTipov 
avornpa. Ti^nKiv av-dpco^zsQ.j yap "^o- 
M^og T (^vaiv ' 12) , K^ T dfJta^Tiav yifoviv 
avSpci)7rog- Sto cn Ofji.oto)fMa.Tt aaoKog dfjcap- 
Tiag KaTiKetyi ry.v dfJCcLPTiav c* t« aaoKf 
dv(ipct)7iiictv [tiv (tivaiv dvctAct^m , 7^ q tv- 
payvovani; cv rolg dv-dpwTroig ifJi^ctPTiag r 
^vyoY /*H S-^d/.^{^ . aAAa ■rraaav Tctv- 
Ttii dTrohpi-i^ai T ^icmoTiiav .. rC^ Sii^ag . u)g 
Jt^KaTOv ci/ dvSpcoijrilqi, i^vaa t t^ dfjcap- 
Tixi '^'^tyiyitxkti 3iAa)v ovrcog KaTiKi^ivi 
r UfjcapTiav cv tyi aaoKt .. to da'&ivii av- 
TI1? ihiy^aq . K^ T Tvpavvi^ct 'aautraq, j^ 
YiKa.v ovTCO g5u- dY^pio-srovq JiJa^a^' J;o 
STTn^a^ fJiaKdpiOc naSAo? . 'ivct to Si- 
Ka.iCi)fA,a Tov vcfjca ^rAnpco^Syi cii y\fjciy to;^ 
«•M y^ adpKa t vofta 'S^TraTOvaiv . rtAAa 
K^ Trvivftct,- OvK^iy iSiKaici)^t\jtj^u . T^ dftap- 
Tiag ct aapKi KaTaKe.fdiia»i- KaTiKPivs q 
ct/ aapKi T dftaoTictv . cu oftoicjOftaTi actp- 
KOi dfJcapTiag "^o/uSfj!^ acoTVip «jm.j- 
Tipoi' T fjciv dv^pcoTriiav (pvaiv dvaXa^cov .. 
T Q 7rdKai TavTnc, Sicwo^isaay ftn Kara- 
Si^d/J^og dftapTiav. Ovrcog 6 ■&iauiai(^ 



(1) Legesis Cyrilluni in comraentariis suis ad hunc Pauli locum apud nos. 

(2) Haud scio an heic interponenda sit negativa particula oC, non. 



40 



S. CVRILLI ALEXANDRIM 



UctvAOi iv 6\'tyoii pwjw.ac7/y a-zirct.v t a.loi- fligavit; Arii utique el Eiinomii insaniam 
TiKUV To 5-;(p©^ JisAvfffv . Api'iOii fdv tCj refutans praedictorum verborum initio : 
E'Jvo|Li/a r f/.a.i'ia.\ eAs^j.^a?, iv tyi t ^t-ooei- 



Piifx.ivav py)f^aTCOv asxV '^'^^'^° 7*^? (Jgovsi- 

(T-&W iV ClUY , }^ iv XjSir^ I«(TOt> . 05 sV 

/top?{j 6sS t/7rap;:(,<«>v ot/;t "P^rafjttov «^«- 
aaro to £ivct( jca^&fS), «AA iavTOv o«s- 



hoc enim senlite in vobis quod et in Chri- 
slo lesu , qui (|uum in forma Dei esset , non 
rapinam arbilratus est csse se aequalem 
Deo, sed semet ipsum exinanivit , formam 
servi accipiens. Non enini dixit, in forma 

vaxje [^opipnv J^ovXa Xa^cov ov ja^ il-sav Dei factus, scd quum in forma Dei esset. 

iv ju.op;p» ■&iov ^o/utifiQ^., aKX iv [*op<p^ Neque item dixit: non rapinam arbitratus 

GeoD v7rapxo)v ov^i i^Triv ovx ci.pTrayfjLOv est esse se aequalem sibimet aut angelis, 

■nyv^aaTO to ilvai laa lavTco, v\ lca dfy'i- aut aequalem creaturae, sed aequalem di- 

Ao(« >i laa T)j siT't(jei . aAA Jaa 'h» ■dia> xit Deo patri qui se genuerat , patri in- 

TO) •zirttTp(\ Tw '^vvidavTi . dvap-^o) . tco quam absque principio, ingenito, infinito , 

a'^vv'nTC^.T(i)aTii9avTCf.,T'u)TO?'Oov^iarroTy]. rerum omnium domino. 

"hpnoi fjiiv ovv yJj EvvofJ^iog i l^X'^' Arius igitur atque Eunomius validam 

pov evT£i;-&«K iS'ipavT0 t^ olx,i'iai dcrij3i'iag hinc pertulerunt impietatis suae redargu- 

T 5Ajr;:^ov y^ 1aS'ihK\.oc, q k^ Ma^xgAAo? tionem: insuperque Sabellius et Marcellus 

•£} <5aTE<vos 0( Ttts Zilc, v-osoTaaai d^vov- atque Photinus, qui negant tres hyposta- 

fAivoi.TJ) Tccg -r- &soT>iT05 avyyjovT-g ISiQ- ses, et deitatis confundunt proprietates , 

TMTtts , ivTiv^iv /3Att(7:fH|M.ot}vTSS iK.iy)(^ov- hiuc blaspliemi coarguuntur. Alius estenim 

Tai- iTipog yccp y^ r VTrodTaaiv o iv fiop- secundum hypostasim ille qui in forma Dei 

(pij -Qiov C^zs-up^x^oov , ;t} iTtpQ-' ofiilvog ov erat, et alius ille cuius in forma erat: et 

iv «opcpw v-ziya^x^' '''^ aAA@o ;raA(v 6 fA,y\ alius rursus qui rapinam non arbitrabatur 

dpwayfMV Y\yiaafA.ivoc, to iivai icra ■Qia) . esse se aequalem Deo, et alius ille cui est 

■jrap' OKilvov ov laog v-Trapyji.. dKK' ovy^ aequalis, sed non sibi aequalilatem cum 

rip-sjaaiv t '^po<i avT^v laoT>]Ta. Upog Ss illo rapuit. Praeterea ille etiam falsi no- 

TOvToii y^ 6 .^/jScavv[Ji.oi riaOAo?^^). 6 t minis Paulus, qiii Servatoris ante saecula 

ftiv Tipo alcvycov yirv>\aiv t acjOT^p^ dp- generationemnegavit , iiidaicam sentenliam 

vovf^iVlQ.^. h^aiy.o) Jn !ifp.^«|U.svo5 (fpovit- fovens, et de Virgine tantummodo natum 

fjtaTi. iCj r c/n Tra^^eva fA,ovlw of^oXoytJov^ confessus est, ex his ipsis verbis dignam 

&K ^j avTm TOVTCov Kuycov . t rf^»av t^ impietate sua capit ignominiam. Docetur 

da-Qsiaq aia-yjjvlw Ka^-viovTaf SiSda-^iTai enim hinc a divo Paulo et Dei Verbum 

^a^ VTTO T •3-f/a riat/Aa t KafBovTa -Biov quod siiscepit , et humanam susceplam na- 

Ao^cv. y^ T dv-dpMTTiiav ipvaiv t Aw3-5s7- turam, et praecxistentem Dei formam , et 

ffttv, T ■nr^QVTra^x^aav fj-o^^^nv t ■diov . Jtj in fine saeculorum adsumptam ab eadem 

iv TO) TiKa T alcDvccv TT^oaK-fiCpQilaav d-ir^ ser\i formam. Docetur pariler Apollinaris 

oy.iivnii T SovKn ju.o^<pHv. AiJd(7;c£Tai q ■Tra- cum ArioatqueEunomio, quodnequaquam 

A«v ATroKivapiOi avv h^nco y^ Evvoju,((i)„ Deus Verbum, quod esl immutabile, incar- 

fflS ot;;^^' •&£05 Ar'^05 o ap^TTOj, iiq aa^- nem fuerit immutatum, sed quod nostra 

xo? cpvaiv e^da». aAAa t n/ASTspav dva- substantia adsumpta salutem noslram sit 

Aa/3&)v «(7/ttv, T «wsTJpav ?~^ar|t*aTfty(TaT0 operatum. Porro superius dictis demon- 

awTnpiav. 'A^TnSn^afi.iv j . cT/ 6)v iioviKa- stravimus, formam servi appellatam esse 

f/.iv . f/,op<^y\v SovKh t toD dv^pcoTrii TT^oa- hominis naturam. Nam si forma Dei , est 

ayop^ofJLivluj ovaiav h yap « i/.op:pt\ tov substantia Dei ( caret enim revera forma 

(1} In hoc et sefjueiite opusctiio nullum liacreticum recentiorem F.unomio nomjnat Cvrillus. 
(2) luteiligit Paulum samosateusem. 



DE IXCARNATIOSE DOMIXI CAP. X. 



et quavis specie Deus, qui est simplex, in- 
compositus, et omni figura destitutus) se- 
quitur ut ser\i forma, aeque servi substan- 
tia intelligatur. Ser\i autem substantia, id 
est hominis , non est corpus hoc tantum- 
modo quod apparet, sed tota hominis na- 
tura a prudentibus existimatur. Praeterea 
et illi impietatis anlesignani, et blasphe- 
miae adversus rectam tidem primi aucto- 
res,qui christianorum quidem sibi nomina 
imposuerunt, sed idololatricum polylheis- 
mi errorem superarunt , Marcion , inquam, 
et Manes , et ceteri pestilentis illorum ca- 
thedrae consectanei et discipuli, ex his ip- 
sis apostoli verbis suam vesaniam satis cog- 
noscunt. iVam quum ipsi Domini secundum 
carnem nalivilatem et humanilalem non 
admittant , audiunt praeclarissimum Pau- 
lum docentem , quod Dei forma , servi for- 
niam susceperit. Servi autem forma haud 
phantasia quaedam erat , neque umbra , 
neque aereum simulacrum , neque aliud 
quidvis Imiusmodi appeUatur , sed servi 
natura. 

Quod si subsequentia illa verba no- 
bis obiiciant : in similitudinem hominis fa- 
ctus , et habitu inventus ut homo ; nec non 
illa ad Romanos: in similitudinem carnis 
peccati ; primo quidem stuhiliam ipsorum 
convincemus. Nam si verba « in simihtu- 
dinem hominis, et habilu inventus ut ho- 
mo , phantasiam aliquam humanam deno- 
tant, servi autem forma, natura hominis 
est ; contradicentia posuit apostolus. lam 
si apostoli verba minime invicem contra- 
dicunt, sane discimus, servi formam, servi 
esse substantiam. Porro in hominum simi- 
litudinem fieri , et habitu ut hominem in- 
veniri, sic inteliigemus; nempe dominum 
nostrum lesumChristum , naturam nostram 
habentem, non in cunctis nobis fuisse ae- 
qualem. Namque et ipse natus est de mu- 
liere , sed alia ac nos ratione ; quippe qui 
de virginali prodiit vulva. Et homo qui- 
dem perfecius erat aeque ac nos; sed prae- 
tcr rem nostram, habuit etiam Deum Ver- 



41 

Ssov ,. ov(7ict Tov •&£ou, dy^op^ccTOv yctp 
Kj ayjicTsov TO -Sj/ov, ctOTAouv q rJ, aavv- 
■dsToy iij da)^tJi/,ci.TiTOV-, Yj « TOu SovAov 
jwo^:^» ^nAovoTi ov(j'ict Jot;Aot; u^coTcag av 
von-diiif ovaia q Jot/Aa,. TOVTSj-iv dv&po)- 
TTn, ov TO ^aicipjyov acof^a, fjkovov . cfAAa 
•srutJct ToD rtv-S'pwCT'8 « (pvaig Tnrctpa Tolg 
aco^povovaiv viyofA.i<^cti. npo5 q tovtoic, c\ 
TT^coTOTiXTcti •> d(j?^iiai , ru TrpcoTOi t Ckot- 

ff^HjLAiav Ky T^ iV(Ji^i\ct(i ^^^Cf^WCtVTiq , Ki 

;^ia-Tiavm itiv ovoi^a. ictVTolg vm&ivTii , 
7ra(jctv Q T 7roAt;-3-£OV r ilSu)\cov 'UiKavluj 
VLBs^ctnovTi(javTii , Mct^y.icov, (pnju.; . -/j Ma- 
v«s. K^ ol TYig Koi^M^g avTWv x,a-&'iSpag 
fjcv^ai }Cj yiiTOViq .. Si' avTCOv tovtcov 'p^ 
p«j!AaTMv„ T oiKilav cD^ttTrAH^/av i^cav&d,- 
vacjr T v^ (jaoKa yccp tov nveia yiw/^aiy 
Ti . i^ ivav^pcjOTrnaiv ov diy^ofjcivoi . dicova- 
ai Tov •^iiOTaTS YlavKn JiSaay.oVTOg, cog 
« t5 ^«5 [^opipi] sAa/Sf T t5 SovAti fA,op- 
(p«v « Q ToD SovKov /top$« ov (^avTaaia 
Tif r\v . ovdi (T>tia, ov^i dipiov 'ivSaKfMa^ 

OvS aAAO T< T TOIOVTCOV T3POaafopii,iTCi,l., 

aAA « Tov oovAa (tvaig, 

Ei "j TCt iTrayoySjja «jtiiV TrpoQaKXoiv- 
TO * ^ iv OfJcoiooftaTi dv^PiOTTH "^uo/j^jog .. yj 
a^xJifA.aTi iv^i^i]g wg av^^pcoTrog „ ;^ to <> 
TJj TTPOg 'Pft)^M.aiH? * . cv Of^oicofjcaTi aaoKOg 
dfJca^Tiag, tt^vtov avToov t avoiav ^iiKiy- 
^co/uS^iJ- il y6 to cc OfA.oiiiOftaTi dvSocoTrii ., 
Kj ay^nf^XTi ivpiQi]g cog avS^flwziros . tpav- 
Taaiav Tiva dvQpcoTriiav SnKol .. « q f^op- 
(p« t SovKh , (pvaig dy-dpcovii. cvavTia ti- 
■Bnaiv d-^og-oKog' il 3 ov>c ciiavTia. tov 
dTTO^oKa TCi crif^aTa- fKX^Qco/^j cog « tOv 
SoOK^ (ttcpcpM . ovaia SovKa Tuy^dvH. To 'j 
CJJ OftOICXiftaTl dy^pcOTTCOV * "^i^S^, ^ '^X'^' 
f^aTi ivpi-dyivai cog avQpcaTrOv .. oiTCog vor,- 
aofjS^j . OTi Kvpiog «//^ 'lnaoiig Xpi^og 
T tiftiTipav i^^cov ipvaiY ov kT^ Trdvra laog 
tifth iTvyxcviy iy^vri^^n jW-sv ^ 0« yvv- 
aiKog lu avTog, dKK ovx Oftoicog vifjCiv 6k 
TrapSsvr/irig yap ijBKd^nai f/.n^ag- j^ tj- 
AJi05 fiiv a,y-5pcourog >]v cog nftilg' six- "j 

^AJOV «jtAil' T ^iOV K'jyOV T JV0IX«i7iV Tc 
l^ iVCOC.V }Cj aip>i.i U,iV llX^V iftf^X^^ T2 



Philip. !I. 7. 



• ita hfic'coi!. 
ut in edd. 



42 S. CYRILLI 

y^ KoyiKtiv cog ii[*U(, "2" j t^ ajita^T/as oCx, 
rvid^/^iTO KiYn[ji.aTcaY (aani^ «jU-fH- aAA' tv 
(7ci)f/,aTi \j(p' afMpT^oA 'sroAfjU.ot/jtteVft) .. t -t^ 
af^T^ac, T-jpa.vv'tSa, KctTiAvtj;- Sicc toSto 
iv Cf/.oico[,i.a.Ti dy^p'j)7ni yjjo/jSpoq, i^ ^X'^' 

f^CtTl lCpiSiU W5 a.V-&^U)TSOi . iULUTOV iTa- 
TTiivUXJiV . '^0/^j(^ U7r«'xo@-i f*i^t Sct- 
VCLTS . ScLVaTCJ Q <pci.V^OV- <t CtVTO di TQ 
OVOlJCCt T^ TCfZireiVCClTiCOg On^^ol T T^ TctTTH- 

VM5 ava\v]-\iv (^vditjog. AAAm^ ts -^ipi tov 
iv |"opj« bioii vTrapxovTOi Sfy^^iyo/^oi , 
i-ziryiya.'^' iv OjA.oiuiu.ctTi civdpcoTrcov "^vo- 
/u^jog . Jti a^x^nfca.Ti ivpi-dilg cog adpcoTiOi,, 
$iS(X(j>iu)v OTi aacofjcaTog Siov Xoyoq coi; 
a.v3pu)7rOi u)^-&n ■ (^va-iv dv&^u)7rilav dva- 
Aa/Swv JiO Kj To w5 av-&pft)w05 ts-&£i;cjc, 
Vva |W.M '^OCTHv Tiva yi^^ii^tq V0f/,'iG(i>ju8{j 
Tov dopaTii •9'foD, rtAAa ■zai^iv^Tu^jiOfi oti 
oaOKa \afici)V 'if^"\,u)^ov Ti Xj AorixMv, 8^0? 
u)V iv ofA.oicofA.aTi fuGpwTr» iyiViTO . y^ <^X*^' 
fiaTi iv^iSn cog av-d^^u^Tr©^' ovTcog 6 fjci- 
yag t^ iv<Ji(ii'iai -ur^oaycovi^rii, 6 fxaKa- 
pj@o As^ft» riaDAos, Ta ■aroj;t(Aa Kj Sta- 

(fOpa T alpiTlKCOV )CaTiXVGi ^OfA.aTOt.. 'AAA' 

evTaD-&a [A.iv y\fA,a.<, o XoyQ^ •xapyiviyKi^ 
T T aipiTHioov i^^iyyjiov if^^povTnmav , j^ 
BriAj. TTOicov TO/s TPO(p'ift.oii T^ iV(rij2i'iag t^ 
dAn^i'iag toc 86ffA,aTcf avaj^wpsiv oi;v , oGsv 
cJ^i^YW , Kaipog. 

ict . 7jvi^ ^ae<v t dvSpcoiJnvnv (^vaiv 
Qili dviXa.^i AoyQ^. 

Toivuv T nfciTipav cpvaiV 6 ^oihtms oj- 
KTii^aq vno t ;tOvmp « 7roKifJ,Hftivnv ., }^ To 7? 
TTiKpoli T' d/^Tiai; ^ihicji /3aAAojM.5V«v, k^ 
Tft) 6avaT(i) 'CiP^TriiJi.TrofA^ivnv .. sVawi^v^ t>j 
fjVovJ , rCj (j^ 7roXifA,HVTag KaTafcovi/iTai , 
«^VM.vJi T>i Svva[A<l ^naay^og tvi Gsothtj , 
ovSi TVi ci^H(j'icc, T^ (3a>JiXi'iag KaTa.7r\n^ag 
(JW rtVTj;TaA«{, ovK dyyiAni (j'^ctTiV(rai , 
»3« (^ d^y^afyiXiig iU (JVfA,fA,axi'A.v KaQlov , 
ot/3f >cfpavv«5, « TTo^nTVipcLg k?) t svavTJWV 
07rK'iaag, kSi /a^ t yjpH^][A, cpave»? eVj t^ 

mrtipH Kj T niA>iTi^U)V tfVTjSixWV BiKa<riKug 
* *o.i. mcndos.- jcaTaJ-niTiKJa/A/O? " ■ «■^A' fls T t)7r(569i;vwv 
»ot- y^ 7roK-fLHf^ivu)v yivo jij&{joq , kj KaTaKpv-^ag 



ALEXANDRINI 

bum inliabilans ct unilunn. Carnem iiabuit 
animatam et rationaicm uti nos, at pec- 
cati commotioncs non aetjue ac nos ex- 
perlus est ; scil in cor[)ore quod peccato 
solet esse ol)noxium, peccali tyrannitiem 
debellavil. Proplerea in simiiitudinem ho- 
minis iaclus, el liabilu inventus ut liomo, 
semet humiliavit, factus obediens usque ad 
mortem , mortera autem crucis. Et quidem 
ipsum humiliationis vocabulum demon- 
strallmmilisnaturae adsumptionem. Aliun- 
de etiam , de eo qui in forma Dei eral dis- 
serens, addidit: in similitudinem liominum 
factus , et haljitu inventus ut homo ; do- 
cens incorporeum Dei Verbum uti liomi- 
nem apparuisse, humana sciiicet adsumpta 
natura. Ideo et dixit « ut homo » ne mu- 
tationem aliquam factam existimemus in- 
\isibilis Dei ; sed credamus potius , ipsum 
carne adsumpta animata ac rationali , quum 
Deus esset , in simiHtudinem liominis fa- 
ctum, et liabilu inventum ut hominem. Sic 
magnus rectae fidei propugnator, beatus 
imiuamPauIus, diversa ac varia haeretico- 
rum ora dissipavit. Sed ulterius iam nos 
provexit sermo noster , dum haereticorum 
vesaniam coarguit, et rectae fidei alumnis 
dogmata veritatis pandit. Ergo iam tem- 
pus est illuc, unde discessimus, revertendi. 

XI. Cuius rei grciiia /uimcinani naturani 
Deus Verbum adsumpserit. 

Igitur naturam nostram crealor mise- 
rans a malo daemone oppugnatam , el acer- 
bis peccali sagillis v ulneralam , morlique 
addictam, propriam ultus est imaginem, 
hostesque propulsavit, haud solis deitalis 
viribus utens , neque maiestatis potentia 
colluctatores proiligans , non angelorum 
aciem inslruens, neque archangelos auxi- 
liares assumens , non fulmina aut turbi- 
nes conlra inimicos armans , neque cum 
cherubinis in terra apparens adversarios 
pro tribunali condemnans; sed tamquam 
unus de reis oppugnatisque factus , deita- 
tisque magnificentiam vilitate humanitatis 



DE INCARXATIONE DOMIM CAP. X-XI. 



43 



celans;visibilem hominem ad pugnam cor- 
roboravit , et victorem coronavit : et iam 
inde a pueris virtutem edocuit , atque ad 
iustitiae culmen provexit , invictum ser- 
vans, et peccali telis immunem, permit- 
tens simiil ut morti succumberet , quo pec- 
cati iuiustitiam coargueret, et mortis po- 
tentiam destrueret. 

Nam si eorum qui peccato succubue- 
runt poena mors est , is cpii peccato pror- 
sus fuerat alienus , vita scilicet frui , non 
mortem pali dignus erat. Porro victum pec- 
catum , qimm ipsum victorem morti addi- 
xisset, eandemque adversus dominalorem 
suum sentenliam tulisset, quam perpetuo 
contra subditos suos exercebat, iniuste age- 
re deprehensum est. Nam quamdiu pec- 
catum subditos suos morte multabat, ceu 
iure id agens non prohibebatur : sed ubi 
innocentem et nullius culpae reum , immo 
praemiis et summis laudibus dignum, ei- 
dem poenae addixit, necessario posthinc 
utpote iniustum potentia sua depulsum fuit. 
Atque hoc docens beatus Paulus aiebal : 
quod erat impossibile legi , in quo per car- 
nem infirmabatur, Deus filium suum mit- 
tens in simiiiludinem carnis peccati, et pro 
peccato, damnavit in carne peccatum, ut 
iustificatio legis impleretur in nobis, qui 
non secundum carnem ambulamus sed se- 
cundum spirilum. 

Quod vero ait, hoc est. Scopus legis 
erat hominum naturam iustificare : haud 
tamen id polerat , non propriae infirmita- 
tis causa , sed propter audientium ad recte 
agendum ignaviam: namque ad carnis vo- 
luptatem proclives , mandatorum legis la- 
borem defugiebant , corporisque delecla- 
tionibus adhaerebant. Propterea , in(juit , 
universalis Deus filium suum miltens in si- 
militudinem carnis peccati , hoc est cum 
humana quidem natura, sed tamen pec- 
cato aliena , et pro peccato , damnavit in 



ro jttfra/oirpgCTJ? t^ (iiOTnroq r^ ivriM'ia. 7^ 
clvQpcoTTOTnrOiyy^ r opca/u^jov av(ipct)7rov ih 
■TraXfiV rtAfj-\|,aS5 ^ vix,Yi!ra.VTa, ^i^ctva)(7a.i' 
rCj TraiSofiev f^iv r d^irttv OKSiSa^ag, j^ Si- 
KXioavvni iU CLKporaLTOV dyaycdv ., anrrn- 
TOV Q dJuAa^a^ , Kj t ^iXwv ■7^ d[A.apT'iag 
i\iouipov , cri>^^wp)i'(Tas 'j Ofjuccg vtto 6ava- 

TOV "^i^ ■ 'iVa T^ Ct/-^T/a5 T dStKiaV iAif- 

£}), k} t ^avdra KaraXvan to npdrl^. 

Ei ^ T VTTO T d/^^Tiav yi^^/jyii^iva^v 
■&avarog 'fhTiiA.iov .. ravrng aTinWay- 
fji.'iv{^ •zsavrdiA^aai ., SnKovori /w«? aTs-o- 
KaiiiiV r rtAA' ov ^avdrH. SiKaiOi nv roi- 
vvv y\TTyfdii(Ja « d/U^ria . r^ (^ viKnTYiv 
KaraKpivaaa Qavarct) . JCj t avrnv dJ^inf- 
Kovaa y^ t viviKnKoroi ,^n(fov, nv dii k? 
•lyj TnrroOfJifivcav c^sdis^fy,, d^iKovcja id\a>' 
l^i^i y-iv ydp Gsir vTsnKong Tci ■davdrcp 
7rapi7rift,7!-iv ., a)i diKaia Troiovaa aithi^^^ui- 
piiro rovro •unomv i-ZunSn q t d-dooov x^ 
dvivQvvov Kj ^apdvwv Kj dvahpn(rici)v d^iov 
rolg avTolii S^7ijU./o(5 vzs-ifiaJWiv . dvay- 
Kaictx; \oi'/rov i)5 dSiK(^ t^ o^ovG^iaq o«- 
^dXKirai. Ka) rovro diJ\dnKCOV jttaxa- 
§i@~. naOA@o iXi^yiv * TO ycip dSvvarov * Rom. viii.s. 
rov vofiH iv tp y.(j-div^ Sid 7^ aapKog f' 1 j , 
■Siog T iavrov viov 7riy..^aq . cv Of».0id)- 
l^ari (japKOq di^apriag , itj Tripi d[ji.apriai 
KariKityi Tnv d[/.apT'iav iui tyi (sapKi . "iva 
ro diKa'ici)i/.,a rov vofiov 7rXnocoQy\ ou nfA-lv 
roig (x,n Y^ ad^Ka ts^^rarovatv . d\hd y^ 

■ZB-ViVf4,a. 

'O Q My<l . roiovTO Wr aKOTroq . <^n- 
atv . fiv ro) v6[^Ci) SiKaicbaat r (^vatv t dv- 
Qpo)iz-a)V d^vvdrux; q si^? toSto -JSOiftv , 
ov 7rapd t olK-iav daoivnav aAAa ^'la t 
T d'KH0VTCOv pa.<ra)vlt(>- 'fhficHTrcoi yb 'iyjiv- 
Tig ■osip] T T^ aapKOg nSovnv, 'i(pvyov /aev 
ro T vofJLif^ccv i7r'i7rovov , r q T acofjcarlQ^ 
7r^0(ji-)(jjOOHV n^'jna%i'^aig- Sid toOtO, (pw- 
aiv . T oAceJi' •&50; t lavrs TTifJi^^at, viov 
iv oiA,ota)jA.a.Ti aapKog a.[A,apTiai . rovTi^tv 
dv^^a)7nv^ fji,iv (f,viT<l dfAaPriag q «;tmA- 
Kayfx.ivy] . j^ Tnpi du,apT'ia(; , KariK-^AVi t 



(1) Confer quae iiac siiper re dicit idem Cyrillus in expl. epist. ad Roni. ed. nostr. p. gr. 26, lat. 18. 



44 



S. CVHILLl ALEXANDRINI 



af^riaLv cv rri aa^x.] , i?iiy^a.g ctvTni ■dw carne peccatum , iniustitia eius coargufa , 

aSiKiitv „ OTi T dvivBvvov lu d^j^Ticti ihiii- quia innocenteni et peccalo liberum pec- 

^i{>ov Tolg T df^ctpTOoXm ifhTifiioii v-zsi- cantium poena adfecisset. IVon aulem id 

^oLXkiv ov^^J iva 3 ^iKcaciiar] ov aviXctQiv Pgit , ut quem suscepcrat hominem iusti- 

av^pco-srov , Tctvra 'sri7roin>i,iv . aAA' 'iva , ficaret, sed ut, inquit, legis iustificalio im- 

<f)>iO"i , TO §i)ca,'ia)[jbct T« vO|M.« tsMpa^&ri cv pleretur in nobis, qui non secundum car- 

y\fuv To7? /w.>i kJ' 'Ja.^x.a ^s^TrariiGiv .. d\Xct nem ambulamus, sed secundum spiritum. 

Y^ TTVivfJLa- iosi y6 'iaraaav r (^vciv t dv- Namque ad universam hominum naluram 

d^MTicov « T amTii^oi; n/^'^/) ivi^fiaia ^co^il- Servaloris nostri beneficium pcrtingit: ut 



OTi Ka^&dTTip TCp TrpoTrdrop: 'ABaf^, y^ •?? 
dpdg 6?iOiy'Ci)yr,axjU^ , k^ yi^yovaju^ ctTrav- 
Tii VTro T ^dvarov acwip Sy.ilvoi, ovtco t 



sicuti progenitoris Adami maledictionicom- 
municavimus, et cuncti ut ille sub mortis 
iura devenimus, ita servatoris Christi et vi- 



ccoTiipoi X^irS )^ T viKtiv olKnovpiiQa. y^ ctoriam ceu nostram faciamus, et gloriam 

^ S6^r,i av^iA,iQii^o/j&(j ., h} t«5 ^auiKiiaq participemus, et regno congaudeamus. At- 

crwja7ro\ava6fji.i^a. Kai tovtcov pi.dpTVi 6 que horum testis est beatus Paulus, dum 

[xaKdpioi riaCAos, t ti 7ra\aioov y^ t vicov vetera simul et nova memorat , et priorum 

dvau.ifA.vn(jKcov . }u Six.vv(; r TrpoTiocov Xv(7iV factam dissolutionem per Servatoris nostri 

U'^unfji.iv!w .TT (TcoTii^ogy^juf^diKaiOGvvnv. iustiliam demonstrat. 

<,S'. <lcmi^ t(jot 'hZdpt, ■&avdTco (ynoivco- Wl. Sicut Adaryii mortem participavimus, 

vnaa/u^ .. ovtco k^ t?) t Kvpia ^cori. ita etiam Domini vitam. 

E/ "^ Tu> T «>o$ , (pK(Ti * , ^ji^^^TrTcoi^aTi Nam si unius , inquit , lapsu multi sunl 

01 ijroWo] d-uji-davov ., "oioXKui p.dhKov « mortui, multo magis gratia Dei, et donum 

X^^i T •9'f5, y^ r\ Scopik iv "^dpiTi Tri t cum gratia unius hominis lesu Christi in 

ivog dv-^pcoTra I«(7S Xpi^ov lig 'zs-oAAovf plures abundavit. Et paulo post. Itaque 

i7ripi(xy<£i(Ti. Kai fJH^ ^payia- * dpa \v ux; sicut per unius deliclum in omnes homi- 

^i £Kos 's^^^TTTCOftaTOii ilg Trdvrag dvQpco- nes condemnatio, ita et per unius iusti- 

w»s TO KardKpifA-a .. 'iiTu) Kj Bi' ivog SiKaico- tiam iuslificalio vitae. Sicut enim per in- 

ftaTog ^iKaicoaig ^conq- coaTnp ^(X^ Jia t^ obedienliam unius hominis peccatores con- 

<ZD^tf;to«5 T ivog dvdocoTra d/t^TcoAoi «ar- stituli sunt multi, ita et per unius obedi- 

i<rd^raav ol ttoAAoi, ovtco r^ Sid t^ V7ra- tionem iusti constituenlur multi. Haec in 

Koiig tS ivoi SiKaiOi Karai^a-driaovTai o/ cpistola quoque ad Corinthios apertius do- 

TToAAo;. TavTa jvj Iv t« vrpoc, Y^o&iv^iovq cet dicens : sicut enim in Adamo omncs 

fh^rohri aa^Wi^ov SiddaK<l x!ifcov * 'coajTip moriuntur, ita et in Christo omnes vivi- 

"^ iv TU)'hSapi. ■n-dvTiq dwo^vnaKnaiv .'iiTCt) ficabuntur. Undeconstat, victoriam nos- 

iU iv TU) X^irS) TrdvTii; (^ao-^oin-^naovTai- tram revera esse Servatoris noslri victo- 

cJ^ cov ivSn\ov,cog ypuiTi^a vi^n t aooTn^og riam. Nam et communis clades iuit, illa 

vju^ n viKn' 'Aj y6 tiTTa Koivvi yiyoviv n progenitoris noslri clades: oportelque si- 

T 7rpQ7rdTopog nftaiv tiTTa- y^ Sil Ka^idTnp cut progenitoris contaniinalionem parlici- 

c^eu'6) T^ KOivccviai; > \ iocowavi^a-j./^ , pavimus, ita bonis nos simul perfrui cum 

avTUx, tiftdi Tju.a7roKavaai t dya^m tco illo qui de nobis sumplus est, et pro no- 

t^ «jmS)v fA,iv dvaXn<p^iVTi, VTuip «j«.Sv Q bis coronatus. Quare et divus apostolus 

^i^avco^iVTi- oio )Cj •&£7os ci;iros-oAo5 sAt- aiebat : quos praescivil ct praedestinavit 

^w *, OTi ovi 7rpoiyva) jt) izpocopiai avfji.- conformes ficri imaginis filii sui, ut sit ipse 

(1) Ita co(J. y.oivuv/af , quae si Jeclio sana est niliilve deest, vidctur idiotisinus, uti est xoivd,- in sacris 
bibliis pro pollutus, pro/anus. 



i 



BE INCARXATIOSE DOMISI CAP. Xl-XIII. 



45 



primogenilus in mullisfratribus. Quos au- 
tem praedestinavit , hns et vocavil: et quos 
vocavit , hos et iustificavit : quos autem iu- 
stificavit, hos et glorificavit. Et alibi ait: 
si autem filii, utique et heredes; heredes 
quidem Dei , coheredes auleni Christi ; si 
tanien compalimur, ut et conglorificemur. 
Et alibi : si sustinuerimus , etiam conregna- 
bimus. Pro universa ergo natura nostra 
Dei Verbum Deus inchoationera noslram 
suscepit, ut eam per omnem virtutem de- 



pjfl?a5 T^ UKOYog T viou at;T«. ug to itveti 
etUTOv TTPWTOTOKOV iv ^ToAAo/s adihi^olg- «5 
3 7roou)ai(7i , TOVTng i^ cKahiai' r^ «s c/ko,- 
Aitjs, TOVTnq JC) i^ix.a.\(j><!i' k} «5 eJiJtajwa?, 

TOOTK? iCj iS6^a.Gi. Kal iTi^CO^lY Ajfi/" * il 

Si TiKYci., Kj ;cAM?ov'opor ;cA«poyOji*oi [^iv 
■d^ii , avjKKr)pQYOfJt.0i q X^irov ii snp J^ 
(TUjM.-sDao"^0|M.sv , /Vo. >^ 7Uj.So^cta\i(OfA,iv. Kai 
rtAAa;yS- * il v7ro[Ji.iYOi^iv , y^ (rv[J.(ia.aiKiv- 
(jo[/,iv. 'Twi^ Traani Toivvv t* «^STSPa? ^v- 

(7cU)? T 0J8 OfOS ?\OyOi T t][tiTi^CtV a^^Ctp- 



ducens, ad certamen provocaret adversa- y^riv aviKa^iTo , ha Jia ■^d(jni ctvTvw dpi 



rium , suuni vero alhletam invictum prae- 
staret: et hunc quidem coronaret , ilhus 
autem cladem proclamaret , et omnibus 
adversus illum audaciam augeret. Idcirco 
in sacris evangehis modo aiebat: videbam 
Satanam sicut fulgur de caelo cadentem. 
Nunc vero: nisi quis in fortis domum in- 
traverit , fortemque alligaverit , quomodo 
vasa eius diripiet? domum fortis dicens 
humanam naturam , ceu quae ad illum 
profugerit, et omnia ipsius mandala ex- 
sequi passa fuerit , servitiumque sibi spon- 
te imposuerit. Et alibi quoque: confidite, 
inquit, ego vici mundum. Et alio loco: 
nunc iudicium est mundi , nunc mundi 
princeps eiicietur foras. Et ego si exalta- 
tus fuero a terra , omnes traham ad me 
ipsum. Et porro pergens, id ipsum cla- 
rius dicit: 

XIII. Quod commune erga homines bene- 
Jicium fuerit Servatoris incarnatio. 

De iudicio quidem , quia princeps mun- 
di huius iam iudicatus est. Et rursus: ve- 
nit mundi huius princeps, et in me non 
habet quicquam : namque omni crimine 
alienus , nulla diaboli semina habebat. 
Unde et hunc tvrannide deposuit, et foras 
eiecit, et illorum qui antea ei serviebant 
pedibussubiecit, adhortansdicensque: ecce 
ego dedi vobis poteslatem calcandi supra 
serpentes et scorpiones, et super omnem 
virlutem inimici. Atque ut ipsam adver- 



TMS dfctycav , i]q TrdXnY [^iv TrpoZi^lri r av~- 
a.ycovt<^nv , dn^n 'j t d^^AnTnv dnTTnroy 
y^ T^^TOV (U.;k 5-£^a>'WffVl, diciivti q t hrTctv 
Knpvpyi, y^ KctTa.'3'ctpoiiv (tVTn TraYTcti; ttci- 
pctdK^dan' Sio iv Tolg lipolg iva.yyiA'toig 
'iki[i- * vvv [tiv, iiSov T acLTctva.v (og daZa- 

TTtlY OIC T OVfiCtVH TTiaoVTCf VVV Q , iav H-n 

Ttg iiai\\iin ng t oiKtctv t la^^vfiov , y^ t 
la^vpov Snavi . Trcog to, aKivn ctvTS Sjs-PTrd.- 
ait; oiKtav Kiycov t layypn t av\}pco7riiav 
(^vaiv , iog TTPog c/Kilvov avTO[toXnaaaav , j^ 
TTav To K-X^jaQlv vtz'' oKiivn 'sionh dvct- 
a^o[t'ivnY, Kj av-^ctipiTov SaXilav 'fhma- 
act[;AYnY. Ka< ttAAap^a 'j * , ^aoailTi, <^n- 
a]v , if(o viv'tKnKa t Kca^tov. Kai' iTi^co^iv * 
vvY KDiatg i<rl T Koa^ta t8tk, \vv o ao^^cov t 
Koapiii (yjc^M^^naiTai i^co- Ka.yco * iciv dTro 
7^ yng i3.vj,a)9a), TtdvTag IXKvaco Trpog i[A.av- 
rov iCj -^poicov Q TOVTO Xi^yit aatpsr^pov* 

ty'. ''Ort Koivn t dv-BpcoTrov idpyiala 
n TOv acornpiQ^ oiKovo[A.ia. 

Uip] Si Kpia-icog, OTt ap^^^^aiY rov k6- 
a[tQv TOVTOv KiK&craf * kJ ai;.S-is *, sp- 
'X.irai Tov Koa[*.ov TOVTH ap^x^cov , y^ cv 
i^JcQt ovK '.'^ii ovSiv Tfdang yctp dTrnXXay- 
[tiV(^ a/Tiaj, QvViV il-^^^i 'r^" ToS ^./SoA« 
a7rip[A,dTC0V Sio iCj TO Tvpavvilv KanTrav- 
aiv , y^ cJ^^i^aKiv i^co, yJj v-aro ■v^ TrdKai 
SovKit/ovTuov ■araT£<£&E4f TTiTroinKi, Trapiy- 
yvcov, y^ Kiycov * i^ov SiSco[ii v[uv c^a- 
aiav iraTiiY iTrdvu) o(picov, Kj aKopTrivov , J^ 
iTTi Traaav t ^vYa[tiY t 4;;^-&p5- ha 3 k^ 



• Ldc. X. IS. 
'Matth.iXH.23. 



loh. XVl. :.3. 
Idem XII. il. 



IdcmXTI. II. 
IdemXIV.s». 



sus diabolum luctam spectemus, ad evan- avrnv 'iSco/u^u t yr^og t Sid^oKov yrdKnv, 



46 



S. CYRILLl ALEXANT)RINI 



'ixQcofj^ im tLxi l^oplctv t^/j iCuyyiAicov. gelicam historiam veniamus. Ductus est a 

Avriy^dy] •^yro r ■7rvivu,aT@~> 'lnaoi/S 2/5 t Spiritu in desertum lesus posl haplismum, 

'ipnfA,ov f^ -io ^aTTTia^ct Trii^cta^rivcti vtto ut tenlaretur a diaholo. Ductum est au- 

T J^/3oAa- dvtix'^*! <^'-'X' ° '^^°5 Ai^o5, tem non Dei Verhum, sed ilhid cx Davidis 

ttAA' c/K cm'ip^ctTO<; ^ctfii^ iiTTO t •&«oD semine a Deo Vcrho tempium adsumptum. 

Koyov hv\<^Qi)<i vcto<;' oC yap r ■diov Ac- Non enim Deum Verhum ad hictandum 

yov ih T "zirpoi t 5(a/3oAoK ■sraMv d-urri- cum diabolo ahduxit Spiritus sanctus, sed 

ycty; to 'urviiif^ct to ayiov , aAA' oV iv tJj illud intjuam quod ex Virgine formaverat 

■zsaip-divci) di.iwXctai tu> Qicd Koyu) vstov Deo Verbo templum. Perseveravit ieiunus 

a>JiT(^ Si-Ti\iGiv t]ftipcti riasctp(XKOVTct, quadraginta (Hebus, tolidenifpie noctibus. 

^ vvKToti l<jctp\&iytovi;- ov yap j^^ihnc^iy Non enim voluit eorum qui ohm ieiuna- 

C7r!p(Biivcti <^ 7ra\ctt vivv\<^<^KOTCjdv to pti- verant mensuram excedere , ne adversus 

TpoK , ivct ptv\ (^vyK T Trpog ctCrov dvr'i- se pugnam adversarius defugeret , ne in- 

xaA(^ fx,a-)(^nv, "ivct jm.« yvco^iaaq t npv- quam eo qui occultus erat agnito, luctari 

ttto/uS^ov , <P^>*' "^ ""§^5 ■'^° (^ativo/jd^jov Tra- cujii manifesto recusaret. Huius rei causa , 

A«v TOVTn ■^(j.eAv M^ T 7rpo!\fiti[^ivov dpi^- post pracdictum dierum numerum , hu- 

ftov T ruiPcov , '^ av-dpct)7ri'icti; i^vaiiog to manae nalurae passionem patefecit, per- 

■ra'&Q~' vTTO^ctivii, >tj avy^capil tyi 7ri'ivyi misit fami aditum, fame videlicet ansam 

Xcopctv Xct^ilv, Kct^nv OKiivci) Bia 7^ 55-«/- diabolo praehens. Non enim accedere au- 

vni SiJlovg- oC yap 'srpoaiXQilv iToXptet, debat, (juia multa ab eo digna Deo facta 

TToXXa TTip] avTOv ^iOTrpiwn yivofjttva. ^ico- observaverat. Nanique et angeli eo nato tri- 

pchv tCj ^ap ayyiXoi T£p^-&?VTOs i-^opdjov , pudiaverant, et exortum sidus magos de- 

dva.Ti'iKaq «5"«^ y^afa^ iTioSy.fnaiv iiiTi-^oa- duxerat ad adorationem, nempe eiusdem 

itvvtiaiv G^" "^ aCTHg cpaXcf^fci >topv;pa'nii , ordinis anlesignanos, et ipsum viderat iam 

>^ aJTOV iwpct Traaav c/y, ■n-ctiSog fjtiTiovTa iudc a puerilia omni iuslitiae deditum , a 

^iK.aioavvy\v , ^diXvTTOftivov xa;tiav, f^v- nequitia ahhorrenlem, maliliae osorem; at- 

aaTTOfjtivov 7rovt\^'iav y^ Tctvra * k^ r ilg (lue haec secundum editum de eo a pro- 

avTOv yi^^onftivvw ■zir^c\^pt\aiv C^mo r ■zirpo- phela vaticinium: quoniam priusquam cog- 

(f«T8 * ,, OTi Trplv H yvctivai aCTOV dya^ov noscat ipse bonum vel malum, non credet 

« )ia>iOv, aasi^S-s* 7rovt\p'ict t c^Aj^aJS^ 70 malitiae, ut eligat quod bonum est (1). Cla- 

dya^cv i^oa 3 iCj 'lcoawtii- " (5i 6 dftvog mabat quoque lohannes: ecce agnus Dei, 

T ■Qiov a'ipcov T dft-xpTiav tov Koafta- qui tollit peccatum mundi. Pater desuper 

■zz-aTtip avco-^iv ifta^Tvpt\a!v * (^f sV^V testahalur: hic est filius meus dilectus, in 

vlo<; f^ov dyaTrmoi 'iv u> t\CSo->tt\aa- rov quo mihi complacui. Gratia denique Spi- 

TrvivfJtarOf t\ yjj-^i^ i^^Oirnai- ravTct tCj oaa ritus sancti supervenit. Ilaec et eiusmodi 

TOial/TttT 5(a/3oAov>caTa;rA«'TTOVTa Ti^oa- alia diabolum terrefacientia , non sinebant 

iX^dilv oC-A iia ru) t«s i\fjti~ipag ^vanog accedere ad nostrae naturae athletam. Sed 

rt-SAHTJj- log j ■7^ Triivtii T Trpoa^oXvw VTri- postquam is famis accessum adniisit , ip- 

S-^aro, }Cj '^o(fy\g aCrov iiScv dv&pco7r'iv>\i sum^iue Aidithumani nutrimcnti indigum, 

neque ultra antiquorum hominum termi- 
num durarc valentem. tunc accessit, an- 
sam existimans se cepisse maximam , faci- 
lemque credens victoriam relaturum. 



d;6f>tivov , yj x.aprioilv Tnpairipco T^p 7ra- 
Xaicov dvSpu)v oC Sjvdftivov Trpoaip^^irai, 
Ka^tw oioftiv©^ iCpviKivai fjtiy^iarnv , Kai 
Ki;c)iff5iv pctSiCog ■un^ivcov 



(1) Ita se hahet sraeous textus tum in Libliis tuni apud Cvrillura; atque ita apud Sabaterium inter- 
pretantur SS. Ambrosius atque Fuliientius; neque abludit Irenaeiis qui tamen pro non credef, scribit non 
consentiet. Vulgatus autem interpres diffcrt, quia liebraicuui textuni sectatur. 



DE ISCARNATIOXE DOMINI CAP. XUI-XIV. 



"m 



XIV. Quomodo diabolum debeUa<,'erit 
Christus dominus. 

Ac quemadmodum in proeliis cum quis 
vult aliquein cataphraclum telo appetere , 
lotum oculis circumtuetur, eminus obser- 
vans , nudum aliquod membrum explo- 
rans, ut illuc sagittam dirigens adversa- 
rium vulneret; sic diabolus omni iustitia 
Christum videns armatum , situmque ido- 
neum scrutans ad quem telum dirigeret, 
ut emergentem vidil fameni, audacter ac- 
cedit ceu re quaesita potitus , quia ipsam 
progenitoris passionem in eo deprehende- 
rat. Namque et illum esca oblata felici vita 
spoliaverat, et sudori, aerumnae, ac morti 
implicuerat. Ergo ita dicens accedit: si fi- 
lius Dei es , dic ut lapides isti panes fiant. 
Cerle id non fecisset , nisi famis passionem 
Servator admisisset. Quam rein ex iis quae 
poslea evenerunt quilibet manifeste cog- 
noscet. Siquidem statim ac victus in lucta 
fuit, expertusque didicit, hunc esse quem 
prophetae omnes praedixerant , ne aspe- 
ctuin quid«m eius accedentis ferre ausus 
est , sed ilico aufugit , nunc clamans : quid 
nobis et tibi , fili Dei ? cur venisti ante 
tempus torquere nos? Nunc autem: novi 
quod filius Dei sis ; adiuro le , ne me tor- 
queas. Adeo illum timebat, iudicenKjue fa- 
tebatur ! Tunc autera ante experientiam , 
haud lalibus verbis utebatur , sed confi- 
denter accedebat dicens: dic ut lapides isti 
panes fiant. Nam supernam, inquit, vo- 
cem audivi , filium te vocitanlem ; ignoro 
autem , donec experientiam magistram na- 
ctus fuero. Factis mihi persuade , qui ap- 
pellaris, eum te esse revera. Nam si hoc 
didicero, fugiam, evadam, quominus te- 
cum collucter deprecabor. Etenim quan- 
tum inler nos duos intersit, scio. Demon- 
slra ergo prodigium , tuamque miracula 
patrandi efficaciam ; doce me prodigii au- 
ctorem ; dic ut lapides isti panes fiant. 

Ergo his auditis, celat deitatem Chri- 
stus, humanaeque naturae more loquitur: 



iS'. T;vi 'ZoTrri) >cctTnycov'i(Ta,TO t Sla(BoAov 
6 BicmoTing X^iros. 

Ka/ Ka.'3d-Mip cv Tolg 'sroXifx.oii (^ 
■n-ctyTcf)^6BiV Tii Tra.vOTtXicL i(.i\cctK\J^^iVOV „ 
KctrcLTO^iVQcti Tiq l^i^^uiv , oAov To7$ ojpOaA- 

f^olq ^t^dKOTrcOV , TTCPpCC^iV iodjVUV , jM.';AOS 

yifuftvcofA.ivov 'fh^nTCOv , "iVct to /SsAo? 6%ii 
p/^l.as T dvTiTroLKov 7r\ri^Vi , ovTcag 6 SidjSo- 
Aos Trac^ SiiCctiocTvvyi t Xpi<pov KctQco^urM- 
Gfxivov opmv-,}^ TOTTOV ("tiTcav dpftoSiOv ,'ivct 

TO jSiAOi C/lCil aiCOVTiCJTI] , COi ilSl T TTilvctV 

dvct^ctvilcTctv , TTPocTip^iTcti -SaflcraAsft)? w? 
ivpcov To ^YiToiifjSpov , «? T TrpOTrdropoi cv 
ctvTcii ^iccpiiuctg To 7ra%i- rtj -^ c^Hilvov Sici 
(Spciiaicai criptidctq -^ dAvTra ^Wh;, (JpS)T( 
}ij TctActiTToopici, £j Gavarw mu.i(^i£i^i- Tn^oa- 

ip)^lTCtl rOIWV XiyCOV H t;<OS H T \Jiii, • Malth. IV. :), 
i^TTi "iVCt o/ AjGoI OVTOl aprOi yiVCOVTCif OVK 

av T tStO 7ri7ro'iyiKiv , £( pJI tO Trd-^Of 7^ 

■oCliVYli (TWTHp actTiSi^CtTO- 7^ tStO [^d^Ot 

T(5 Cfc T /y^ ravTct aa(p7t)c,' log yi t]TTi)-^i) 
TT-aAaiaas, jtj Jta t^ 7ri'i^a,g «paGjv, OTiav- 
Tog 'i^v ov 01 7rpo(^iiTcti ■^poiKripv^av avrav- 
Tig ., ovdi T •&2av at;To3 ^po<novT©~' (?2- 
p«v iToXftnGiv , dKK' ivQvg IJpaTrsTfjOo^sv, 

VVV l^iV pOCOV , Tl M/XiV Zj (JOi Vii T Cf » ; » Idcm VIII. 5!i. 

T( HA-&5S Trpo KaiPOV (iacjav'icrcti «jaa5; v5v 

j, OiOa (7£ Tig it vtog t -afoi;, opKic^co 

m ft-n fjui (8a<TaviC7il5' * ovrcog idi^otK^, k^ • luc. viii. 2.^. 

y.pmnv copcoKoytf Ton 'srpo 7* 'ssnpag ov 

TOiovTotg c^ip^nro ^rii/,ctaiv, aAAa Gappwv 

7rpocTn<l Kiycov inri ha 01 A(^0( ovto^ ap- 

TOi yivcovTai- 7^ [tiv -^ avco&iv iK-^oi<7ng 

:pcoviig YiKnda. (^ncjt .. tovto a KaKiaa(Tng ,, 

n^oiri^rM H SW5 «'' Aa/3w tOxi 7riipav StSd- 

cTKaKov ^rilcjQV fjLi^tct T 7r^ayi^aTui)v ■ cog 

KiKXnaai., dXn^iog vTrdpyjag- dv yd^ t«- 

70 jwa^o), !pst;^OjM.ai , )Cj dpa7riTiu(Tco ., y^ 

T Troog cji ■:7N^.(Tn'(70f*»' ^raAnv 0(5a yap 

oGov Ipcov r^ (Jov TO Sidctiopov Sii^ov roi- 

Yvv To ■Savjjt.a t^ r Qavy-aTH^yiav , d'i5a- 

^ov r T •3-a!;jM.aT@o Trotnrnv- inri 'iva ol 

\'i-dot ovTOi aoToi yivcovTai. 

Tovrcov ciKOVjag KpvoUTi \tiv t OsotM' 
ra, CAc\ '^ dv^P(j07ri'iag SJ3-KiUTat (pvcncog- 



48 S. CYRILLI ALEXANURINI 

ovK eV aPTa i^ovai-, Xiycov, <^y\anrcn av- non ex solo pane vivil homo, sed ex oinni 

Gpw^o?, rtAA' cv 7ra.YT} pMpari 5ia ^6[A.a.- verbo (juod proccdil de ore Dei. Possum, 

Tog >>K7ropdjojx.iY(i) -^ioZ- 5(/KajU.ai, (jMCiV, inrjuit, siiic pane niilriri. Neque enim pa- 

aKrfC/ apTH '^atpriva.f ov y.ovov y) apToig r nibus tautum >ila liominum suslentatur, 

T dv^pooTrav aufx-oPTilTai (^coYi , a.AAa. p>ifji,a. sed Dei Acrbum suflicit uni^ersae liomi- 

•^fS aaxil Traoav t dv^pcoTrcov Sj^.^dpi.^ai num alendae naturae. Sic israheliticus pa- 

tLuu ^vaiv ovTOOc, lapanAiTiKog BiiTpa(pri slus fuit populus, quadraginla annis man- 

Aao?, TiOiTaoay.oYTa, ixii avAAitcov to iiav- na colhgens, et avium venatu fruens quae 

va, y^ G>)pa5 dTroKavcov ooviSmv TriTri^n^i- Dei vohinlate irretiabantur. Ilem Eiias cor- 

v«5 /3«A>i Bj8' k^ 'HAiae x.opa>ca5 sViWTO^as vos altores habuit ; Elisaeus aulem agresli 

'iiX^' ^ EAio"a'/05 rt^/o(5 KayJivoKi t«5 6ia- olere sodales suos nutrivit. Scd cur vetera 

(Tiiras ^iiQpi.^i- }Cj T( pe Bil to. TsaKaia enumero? lohannes (jui nuper apud lor- 

xaraAs^^MV; 'I«ayy«5 CJsSf o 'iva^^^^^oi c* rS) danem baptizabal, omnemque aetalera in 

'Iop5ayw j(3ttTTl^<»y, •z.nz^Tav re t v^AiKiav deserto transegil, locustis ahtur et apum 

cv T« ip-flfji,u> <5^TfA«(Ta5, rtjcfljffi '^i<tiiTai, silvestrium fructu. Haud ergo incredibile 

j^ pciAiTTcbv d^^icov «.apTTU)- ovZiv To'ivvv cst , Hos quoque insolito a Deo cibo nu- 

dTXTHMi . }^ y]fA,a.i dTTO ■Biov ^eyJl 5Vfa'&«- triri, et pane non indigere. 
vai "^oi^yi, }tj apTn jU.»i Sin-diivai. 

TovTcov dKOvaai o 5i(i|(3oA(^ mA^j/jkts Haec audiens diabolus, victum quidem 

[/.iv «5 HTTn.&fj5, ovic d^arnyopdjai Si -rluj se doluit; sed tanien eum intelhgens ho- 

vIkLu , dKovaac, loc, av^pcoisr^ ilr\' J\io minem esse, de victoria non desperavit. 

S<^Tipav avTo) Kol Tpnlw ai;-&(5 ■ziriipav Propterea secundam illi terliamque admo- 

yr^oaay^, Trii y,iv As^toV, il vloi il t 9s5, vet tentationem; niodo dicens: si filius Dei 

/3(xAs crsauTov ttyw-^Jv Karoo- ttyi cP[,i Tccg es , mitte te hinc deorsum. Modo regna 

/3a(T(Ai(a5 t«5 olKovf^ivyjg v-zsoSnKvvg, Kat mundi oslendens, eaque se daturum pro- 

Tat^Ta5 dvTiScoaetv vTriay^vovfJ^^joq , sl w^o- mittens , si se prius adorasset. Sed ubi 

Tipov Trap' avTov tLuj TrpoaKvvnaiv Aa/3oc Christus illi prisca dicta in mentem revo- 

W5 j ;t<xAiv ai;TOv r^' TTttAafwv vopjuwv cavit , scriptum est, inquiens , dominum 

aySjttKMas, yi^aTTTai Mycov, kvoiov t 6sov Deum tuum adorabis, et illi soli servies; 

aov -uT^oaKvvnang,. kJ avTU) i^covcp XaZiv- admonuitque, numquam se commissurum 

0"«5, Kai s3i5a^£v oti ovk dvi^irai Wi^cp ut cuivis alii divinum obsequium oITerret; 

Tivi 70 ^i^ov yipai ■yrpoaiviyKiiv , r^ sts- atque alia insuper Dei cffata ac praecepta 

pm 6i v7ro[t,i[^vnai pnf/..aTcov tov -diov lu commemoravit , quae universalem Deum 

Oi^ayuaTiov S^yopdjovTcov [^ri 'srHpa^nv tentare vetabant ; ille quidem fugiebat , 

T 't^l oAmv i9-fov, 6 [A,iv d^ui-iS^a T^ yiTTm ignominiam cladis non ferens, timens tre- 

■rful aAsyJjvluj ov ^ipcov, Koi ^«AiSv, Kal mensque, et se tvrannide depulsum iri ex- 

Tpi[A,m , Koi Tviq TV^avv'i^@^ cx^Kyi-^Kai- pectans. Nam quum lela omnia insumpsis- 

<&a/ Ti-^oaSoKMv TravTa yap avTOv Kivct)- set, cunclasque fraudis luclas ipsi admo- 

(Ttts ra /SsA» , Kj •^aaac, avTOv t«5 d-usa- visset , invulnerabilcm inviclumque athle- 

T«6 T(X5 5TaAa5 7r^0(TJv£r>ca)v , a^iMTOv ivpi , tam esse cognovit. Etenim (juum eum Ada- 

Kj dx\TT;\TOv T dQKviTyw K^ ft)5 to) ASctfA, mi instar fuissel adgressus , non qualem 

"^poaiXQm , ov'^' ilpiv ov -zirpoaiSoKyiaiv expectabat, comperit. Porro angeli ad vi- 

a-yyiXoi Si to) vi;c«T>i 5rpoo-i6vTS5 o'i tto^- clorem accedentes, qui eminus antea lu- 

^ooQiv ico^cov liw 'zs-axliv . Ka^&dziri^ Tivig ctam speclaverant , ceu quidam amatores 

ipa^a] di)tKovovv, iyjpdjov , iv(pyifA.itv (^ iam ministrabant, choream agebant , athle- 

adAnTMv, eVetpavot/y, ctv£jc«'^i/TToy, s;^tti- lam magniticabant , coronabant , praedica- 



DE INCARNATIONE DOMINI CAP 

bant , gratulabantur conser\ oruni hominum 
libertati , adversarii claciem spectantes gau- 
debant. 



XV. Nisi Christus mentem quoque adsum- 
psisset , nihil nostriim interesset victo- 
ria de diaholo. Contra Apollinarem. 

Haec slultum Apollinaris deliramentum 
refutant , qui mentis loco Deum Verbum 
in adsumpfa carne inhabitavisse dicil. Nam 
si forte humanam mentem adsumpta na- 
tura non habuisset, Deus utique solus cum 
diabolo decertasset, Deus victoriam retu- 
lisset ; Deo autem victore, ego nihil de vi- 
ctoria profecissem , quia ad eam nil con- 
tulissem. Sed et omni ob eam gaudio ca- 
rerem , quia alieno tantum trophaeo glo- 
riarer. Diabolus vero laetaretur, gloriare- 
tur, superbiret, seque iactaret , ceu cum 
Deo proeliatus, et a Deo victus. Magnum 
quid enim ipsi esset a Deo vinci. Nam si 
Deus Verbum , mentis loco , in suscepto cor- 
pore fuisset, probabilibus fortasse excusa- 
tionibus usus esset diabolus ; etenim haud 
absurde dixisset : ego , domine et rerum 
omnium auctor, haud contra te pugnam 
suscepi: novi enim dignitatem tuam, scio 
potentiam , agnosco dominatum , meum 
confiteor famuhtium , quamquam apostata 
faclus sum. Cedo autem de victoria ipsis 
angelis cunctisque caeleslibus coetibus , 
quorum infehx ego pars ohm fui. Sed proe- 
Hum contra hunc suscepi, quem de hmo 
formalum ad imaginem tuam condidisti , 
rationis usu exornasti , et paradisi civem 
constituisli, terraeque et maris dominum 
exhibuisti. Hunc ego ad hanc usque diem 
vincens et vulnerans et morti addicens per- 
sto. Huic in stadium adducto , et mecum 
luctari coacto, vehm ipse spectator adsis iu-oi xiXivTo.g. '^bov ■dictrrii uCiTOi Jt^ •rp 
et certaminum praeses. Quod si magislri 7ruAa.iG[^dTu)v dyavo^SiTfti- n j povA^j y^ 
quoque vis fungi vice, doce eum luctari, tcc TrcitSo^^ilBn ■nroiih . SiSct^ov ■isctKct.inv, 
demonstra illi victoriae artificia, instrue ut VTroSa^ov clvtui Tcii t^ v/)c«? Aabai;, aA«- 

(t) De variis Apollinaris erroribus niemini nie olim disserere Script. vet. T. I. ed. prim. p. 185. in 
adn. , quo tempore nonnuUa eius in Lucam fragmenta e.\ vatieano codice edidi: quamquam multo lau- 
tiores Apollinaris copiae ex aliis adliuc codicibus producendae miiii supersunt. 

7 



xiv-xv. i9 

pov 25ri' TJj T ouodovAu)Y dv^Spco-zsoov iXdj- 

■^iplct., iydvVVVTO T dVTiTS^aAii tIw i]TTCtV 

opcavTii. 

li' . ''OtI ll VOVV OVK dviKcl^lV ., OVOiV TJ-^li 

til^a.g M K^ T Sj^lBoAn vUyi. kaxa t 

'ATTOMVCtpliS i 1 ]. 

TctvTct T 'AxoAivaoi» £^5^;;^^ iA,ctTct.to- 
Aoyictv . 05 (ivr/ vov r ■^eov Koyov cvofAYi- 
dcti My{ TYi 's>poaX-A^^i\<y'<} (JctpKi- «< ^ 
vSj' ovy, £/;^sv dv^^pMTnvoY « dvctXncpQelcct, 
(pvdig .. -diog y,iv 6 vpoc, t 5ia./3oAov dyciy- 
viad/uS^og r\v , ■&J05 Q T v'ikIuj dvct^r^nd- 

/U^Oi' QiOV j ViVlKmOTOC, ■ iyo) f^iV OvSiV 

d-zxrcavdf^i^lw t^ vUk? , ug ovSiv lU TctvTviv 
ilaiviyKwv «AAa )U t^ cu^Tiv^div iv(ppocrv- 
vn? fsyvfjt.vcof^cti , ci)i i7n Tpo7ra.ioig yctv^icav 
riAA0T|3/0(S* Q oid^oXog aOp^fi. h^ KOf^- 
7rdF{.. Kj \iLiya, cppovil . ju aiftvvTiTcc.i . ag 
•3-«&) "Zuctkctiaciq ., £j v^uiyo Qiov JirTH-dffS' 
fjLiyct '^ ctvTca TCj tO nTTnGHKai vzffO ^cH' 
OTi it ■dioi; \6y(^ WK dvr^t vov cy tu) 
XtKTj^diVTi., iCj cTia/SoA^o c^waJoAo-j/jai? 
p.f>)'aaiTo av ivXoyoig .. y^ iiirot ctv itKOTcog' 
iyu). SicaroTct ^ TroJHTa t oA«v, ov Tspog 
(j! T /*a%nv dviSi^dt^iJv oiSct ydp aa liui 
dpictv . iixig-ctficti T t^^aaictv , ytvcoaKCO t 
SicwoTiictv . ofjt,oKoycc T oaAffav,?/ y^ dyro- 
rad/av voiTw 'zs^^-^coou) q y^ ayyiAoig 7* 
viKv\g. yJj ■ujo.ai Tolg ovpctvioig S^f/.otg, m 
TTOTi y^ TctXcti-iZcap©^ i'ig v-zsiipxov iyu)' 
■duu Q jM-a^^MV Tt^og tovtov dviSi^df^nv . bv 
dTo ■n-nXov fjiiv JisaAaffa? . KaT iiKOVct. q 
ar.v i^anomactg, y^ iTifji.viaa.g tu) Aoycc, Kcti 
■3)$5a3s'<T» xoAiTHv KitTi^nactg . Kj yiig K; 
■6-aAaTTM5 SicmoTy)v dTii^privag- tovtov f^i- 
■^i T^ ayii^spov «jwspa? v<;cwv , >tj (idAAcav, 
T^ TO) ■&avaT6J ©^^7r«jM.;rwv Sfg.TiKa)- ra- 
Tov iig Tu <rdSiov dyctycov . Kcti ■zuctkctieiV 



50 



S. CYBILLI ALEXANDRINI 



XctiovTi' Oii ycip OVTO) ■&pct7vg iyco , r^ t 
(ppoviiv cl^i<ry^^uic, . ui uo] rS) 7roit]Tij ttcl- 
Aocic-iv '^'h')(_non(Tcti' TccvTX av iiTnv 6 Sia- 
jSoA©^ Smcticoi -zi^poi T cctiTtlpx Xpiroi', 
iiTTip ovK avii^coTroi fiv . «AAa SiOi 6 dYTi 
elv-^ocoTrii Trcckcbiuov il yap vovg avSpQ^Tri- 
l'G5 ovK tiv Cii ctVTO) . •&605 dvTi vov VTrio- 
^iov Tcc TU) vlo cwripyei ■n-^oatiy.oVTX- -S-fo? 
f^iv fiv TCt) aco[x,a.Ti (}VfA,7rtivu.Ta,q., -S-sos 'j 
oi-vj/Mffas, ;tj KOTiiaascq, tCj ctAAa TsrdvTct 
Tci dv-&p'^-s!nvct v7ropi,iiva,f 'srct^tifjca.rcf ii 
Q •&f05 •isa.KctKJctc, , }tj V(«.))f7u.5 x.etyoo t 
yiAbi i^i^nita,!^ Qio<i Q ■dn> Siica.ioaiiinv 
aTTctaav KctTopQcixjxf- iiTnp w; (^)aaiv ol 
T/iS ' kTnoKivapiov TipQpiiai OftoKoytiTcti „ 
'fi^ d^vvciTOV yiv ft} oi/ dvQpcoTsivci) \_voi'] 
Tz^Anoooaai t- SiKaioaovtii G?i~ v6y.>ii ovy. 

dviXd^iTO TOVTOV ■9';05 Kz'} ©" . 

it' • ''Oti 01 d/J!pTdvoYTii aTroKoyiav lyjti- 
aiY, el 0)5 da&ivii r vovv ovk dviKa- 
^iY 6 -9-605 KoyQ^.. 

Tot/TO Q KiyovTig, vrpcoTov ftiv dSv- 
s/afticiv TTQOadTrTiiaiV ov r TV^ovaav avTco 
TOi) •&£6). inrip . cai (pccaiv . ovy^ olov ti iiY 
T vov T dv^pcoTnYii '■suMOVTOc, SiKaicoacti T 
av^poo^MOv- \ciT7iTa q }i^ ■usa.ji toic, d/jSp- 
Tdvaai iij Cffir -df/a^ vi^iu.b'5 fu&^GaivnaiV , 
aTroKoyiai viravoiytiai ^vpav iiTroHY yap 
itKOTCOi Tr^og T T oKci)Y ■diov ovK daiyvco- 
ara. dicmoTa. 'jri'z^KvifJt,ftiKtiy.a/Mp ov^i 
Tifxco^iaia^ia . vSv y\fi[tova Ka€ovTiq da-jt- 
v« ., r^ (^vKdTTctY g5u" aovi ov Svvd/v^voY 
voffeii- y^ /JSpTUoovai TraTPidp^^^^ai jj^ tt^o- 
<p«Tai, y^ T ■d'iO':piKa)v dv(}pco-^coY tcc Tuy- 

[taTa., T Ti "dSpo T YOfta . iCt T /Ay T vo- 

[tOY , 01 Cii d(\)yici, o\ cv '("vyo). oi cv yrKij- 
TCt) . 01 Cii dKTti7icx. TrKtidcoaai an t»? cvto- 
Kcci ftn Buvti^diYTii Sict TOVTOV r^ Tavra 
TU) 'sraYayici) (r« •zsvivftan ^onQoii/jS^jOi' 
Jij Ti Oii Tu 'uroKKa Kiy^iV :, at;T05, w 5e- 
enroTa, cv aapKi <t;i^^y'iyovai., i^ adpKa 
f^iv viftiTipav avsAtt/Se? . t q voDv coc, kcjo- 
KvovTa 1* d^iTtii t KTtiaiY, y^ t^ d/^Tiag 
T dTrdrlai pa3.'a)5 V7roSi/^o/ji^OY . a-jsrspci- 



vis, laiUuin ne ipse certaminis socius fias. 
Non enim ego ila sum audax, et mente 
caplus, ul lecum creatore certare atlgre- 
diar. Ilaec iure dinbolus servatori Chrislo 
dixisset, si ccrte liaud liomo fuisset, sed 
Deus vice liominis luctaiis. Xam si mens 
huuiana in eo non crat , Deus loco mentis 
inhaerens , officia mentis implessel. Deus 
( id est mera deitas ) simul cum corpore esu- 
risset, Deus sitissel, Deus laborem et reli- 
quas omnes perpessus esset humanas pas- 
siones. Porro si Deus luctatus esset atque 
\ icisset , ego quidem victoria caruissem , 
Deus vero omnem iustitiam iniplessct. Si- 
quidem, ut aiunl apollinarianae garruHta- 
tis professores, quia impossibile erat hu- 
mana praeditum mente , iustiliae leges ad- 
implere, hanc idcirco non suscepit Ver- 
bum Deus. 

XVI. Quod defensionem haheant pecca- 
lores , si nientem, utpote infirmam, 
Deus Verbum non suscepit. 

Hoc dum aiunt, primo quidem haud 
modicam impotentiam ipsi Deo affingunt , 
siquidem, ut aiunt, fieri non poterat ul si 
humana mens ei inesset , hominem iusti- 
ficaret. Deindc peccatoribus cunclis , et di- 
vinarum legum violatoribus , defensionis 
fores patefaciunt. lure eniiu lerum oni- 
nium Deo dicerenl: nihii \enia indignum , 
Domine, peccavimus, neque poena dignuni; 
quandoquidem infirmae monlis ducalum 
sorliti sunius, quae leges tuas o])servare 
nequit. Testes sunt patriarchae alijue pro- 
phetae , et Deo carorum hominuni aguiina , 
tum ante tum post legem , tum caelibes 
tuni coniugali , tum opulenli tum inopes , 
qui menlis causa tuas adimplere leges haud 
potucruul ; nequicquam Spiritu tuo sanctis- 
simo auxiiiante. Sed cur phiribus \erbis 
opus sit? Tu ipse, Domine, carne indu- 
tus venisti ; sed carnem quidem nostram 
adsumpsisti , mentem tamen ul virtutis ade- 
plioni conlrariam, et peccati errori facile 
obnoxiara, recusasti nec sumere passus es: 



DE INCARXATIOXE DOMIM CAP. XV-XVII. 



51 



tuqiie adeo mentis vice in carne functus ^a.g. y^ oux. rinax^ XaL^iiv yifovag ^j dvTi 



es , atqiie ila iustitiam felici successu per- 
egisti. Hac videlicel ratione peccatum vi- 
cisti. Deus enim es, volunlatis vi quicquid 
libueril agens, nutu luo negoiia versans. 
Xos vero mente huniana praedili , <juam 
tu tibi sumere noluisli . necessario sub pec- 
cato degimus, tua sequi ^estigia non ^a- 
lentes. Quid est enim humana niens prae 
Dei viribus , sapientia , lumine , iustitia , 
vita , aliisque subslantiae tuae efficaciis , 
quae veluti radii ac lampades ex natura 
tua scaturiunt? Haec credibiliter dicerent 
ii qui peccato servire decrevissent , si Deus 
Verbum dum vere hominem adsumeret , 
hac ratione impeccantiam suam sibi con- 
ciliasset. 

XVII. Argumenta ob demonstrandum , 
recte factam fuisse mentis humanae 
adsumptionem. 

Sed iam istorum nugas in praesenti 
omittamus. Nos vero ad propositum argu- 



\0V TYl GctOfCl . Kj TCj) TDO^mU) TOVTO) T 6i- 

Ka,ioayvY\v x.ctTcap&aKTcii- tovtu) to) Sottci) 
T d/..upTictv vivix.tix.cti' Qso? yap VTrap^^itg ^ 
(iaXri TTQiCdY To Sox^v . vet/paTi fji.iTa(7Kevd- 
C^tdv Tct 'v7^d.y\i^aTa' y\\^iig q vovv '■'/ovTig 
T d.v%pci)7;jiyov . ov ivaKa^uv 0'Jx. v\Q'iX\i- 
aag . dvayxaiux; vtzo t d/MpTiav Tvyyd- 
vofj^.. Tolg (jolg dx,o\3-dri<7ai "lyjiai.v ovx, 
hyvaavTig. Ti ^a^ vovg dv&^caTrivog Trpog 
Siov Svydf/.iv -^ ■&iOv ao^piav., y^ (pwe. ySj 
SixaiOavvtw . y^ ^coriv ., y^ Tccg aAAa? c^iip- 
yiiag t* a;-? ovaiag a'i y.a-^diz-ep d><.T~iviq 
ySj Kct[^7ry]Sivig c/x. '^ (TH? dvicr^^^jiai (^vuia>g • 
TaiiT' civ ilxoTCcg ('i-sroiiv o» t« aftapTict 
^HKivnv alpov/J^joi : fiVj^ o ■Qiog Xoy^Q.., 
dXnQcbg av avvaviKadv a.v^?u)-^ov tovtu) 
Tcp "^OT.ct) fjL-fl^^avnadfj^Jog TodvafjidpTYiTOV. 

iCj • KaTaaxivn . oti ivXoyog n t vov 
dv&poosnva aiaAn^is. 

'AAAct r pt,iv dSoKia^^t^lav c'y?iiivci)VKaTa- 

Al7rCt)fJ>^J iTTI T ■^apOVTOi' Jlf/tt/S Q iTTl T TTpO- 

menlum revertamur, atque demonstremus xnfikvAV VTro^iaiv iwavikbcofj^j , tC^ ^ii^u)fj&ij 



necessariam fuisse Servatoris nostri incar- 
nationem. Quia enim totus homo deceptus 
fuerat , totusque sub peccatum deciderat, 
et ante ipsum corpus mens errorem ad- 
miserat ; namque antea mentis consensus 
peccatum delineat , deinde id corpus per 
suam actionem figurat , merito Christus 



r T acoTti^og y\/.F^ olxovoiJ^iav dvafxaiu)g fi- 
'^vYif^ivnv i7r-.Sr! ■pi d.7rag o dv^pu)7ro<; YiTra- 
THi&n, Y^ drrag VTror d/^riav iyiviTO., iCj 
TT^o T ircofj^aTog q t- dTrdTvw o vovg VTTi^i- 
'^aTO- « T vov y6 Tr^OTipov avyxaTd^-aig t 
a/.SpT\av axia^a^ii , eiO feTW? Sid t^ ci/ip- 
ynag to acafta TavTViV ftopiioi ., ilKOTCog 6 



dominus lapsam naturam erigere volens, SicmoTtig X^Jros t ^riTiTcoxviav cpvaiv dva- 



^y.aai ^aXo /jS^og ., Trdai Xnpa o^iyi, luxn- 
ftivw iyiipn T adpx-a (tnui jc^ r vovv, o? 
iytyovii xar elxcva t KTtaaVTOg' dopaTOi 
Ti -^ i<pi , y^ dbiarog , dvi^piXTog Ti , i^ dxa- 
Td\Yi7rT0i, ii^ sauTOv fh^pdjuSfjog . Trpog q 
mroigy^ d-^i^i^a^og- i'l7riPe]gTTKofia/^ 
aTTO/SAs-v^ai/^^^j (pavTaalav ., tiyefj.oyia ts y^ 
i^naict TiTifjLt\fJi.ivog, Ti^^vaii y^ 'fh<rY\fJ.ctig 
et scientiis ornata , parva quaedam ac nova Kexoafji.Yifji.ivog, ^payjjc, rig <t v'iog ^tifjuia^- 
creatrix , vel ut verius dicam creatoris imi- ^oj, >i to yi dXYi^'i<^ioov eiTriiv t ^«lii^^foi/ 
tatrix, regina creaturae visibijis, vel regis ,itijM.«T«$, BaaiXivg t^ op«u.5v»$ XTiaeag . fj 
imago, tributa de terra coUigens, ex mari, (^aaiXicog eiKcor , (^^png avXXiyoov C4:. yyig, 
atque aere, ex sole ac luna et stellis, ex o-^ QaKdrTYig, J^ <x«^c?, t^ «Ai« v^ aiA>'\- 
caelo et nubibus, ex ovibus, bobus, aliis- vY\g y^ d^^eocov , c'-^ ipav^a yJj vi^ccv, c/k Trpo- 



utrique- simul manum porngit, et lacen- 
tem erigit , carnem in(|uam ac mentem , 
quae ad creatoris imaginem facta fuit. Est 
enim mens invisibilis , incontemplabilis , 
impers ia et incomprehensibilis , neque se 
ipsam cognoscens , et insuper incircumscri- 
pta : et si cogitationum phantasiam specta- 
mus, ducatu et potcstale praedila, artibus 



52 



S. CYRILH AtEXANDRlNI 



ficLTCOV tCj fiom Kj T a.\Acov >CTyivm , jM.aA- 
Aov 3 TrdvTctg avTOov g5u' y.%^7iov<, Spirro- 
/j^fJOi' Si' a.'jTOv ja^ iyiveTO to. o^utfj^a... 
^£05 ya» ToiiToav d-^podSerii. 

OvKovy Yn'i^a.(Ji r ovtco Tif^iov, (^ 
^ipaiMitai Si'j/u&^ov ovJ[i to (pQnpoi^i- 
vov iCiu voaci) iCj yvipf SovMvov Koi ■&a.- 
va,Ta) aviXa^i , to Si XoyiKOV Koi d-da- 
varoK Kj xar' iiKova ys^^onfjt.ivov vTTi^il- 
di , Ka) TOVTa KCl.KCCi, wq (padl , Sjg-KH- 
fj^oy aWa Traaav r tpt/tJiv TrahaMQil- 
aav ctiiOT>ro'iy[(!i- Koi to y,iY avTrii Kaivov 
■d^wiipyda-aTO, to ^i ■^iTraAaicofx.ivov Kai 
$ii(P'&ap[ji.iY0v dv'\aTOv ilaai ; Kai raDra 
TijM.ioJTaTO)' VT[d^')(OV , Kai d^avaaio. titi- 

[^nfJ.iVLV, Koi KoyCd KiKOaiA,VIIJ.'iYOY , Kai T^ 

Tji/' voy}TO)Y iji.o'ipai TvyyjLYOY' rp dTOTrco- 
rdTCOY yap tO ja.iy Gcoy.a to 7tv\Kivov, Kai 

^OlKOV, Kai 'csd^iai, <TVYi^iVyfl.'iVOV , Kai 

TTPO^jXTiX^Qr.Yai, Kcti dYa\yiJ;-^i)Yai , y^ c/k 
Si^iO)V Tiiq [ji,iy aAcetjvvri Ka-QiS^VY^&iiYai' 
TOV Si YOvv (^ dopacTOY , TOY d^avaTOV , 
(^ r\ycf*,0Ya tov luov, tov k^t' iiKova 
^siav yi'^vyif.i,iYOY , tov di^-^apcr'ia. TiTifA.»- 
ftivov , rov Tov Gcof*,aT@~' r\v'ioxov , v^ kv- 
fit^vrtTyiv Kai fx.ovaiKOY , Si ov ovk aAo- 
y(^ M dvd^pco-is-i^ia (^vaig , dwd tro^'iai 
■Kj Tiyvm iu 'fh^rifiyii dvdTrAicoi ' i y , tov- 
Tov 6t^sppi;p-&ai xarw , Kai tjTs tou (TCO- 
jttar©-. jM.« f/.iTa\ayxdYiiY tijMM?- Jii' ov 
TO (JCOfA.a TKf AoyiKyii lyiViTO KT^icncoi' Si' 
-6V Y0f4,0'diG'iai, Kai ■ixrpo.^i^Tilai, cP^i' ov 
.dycovii, Kai Trdkai, Kai viKai, iCj dvah- 

JB>I0"£l5, Kai QTil^aVOi' 5i' OV Kai TO dibfjCX 

TO avva^Kovv , k-^Xov ^ 'zs-ovcov 'i^xii r 
^ ovpavcov ^aaiKitav «/[i' ov Kai avTYi 
TOu acoTYip^ r\f^ r\ -srapova^ia yiyivn- 
rai , Kai ro tm? oixovo/xia? i-va-payft.a- 
Tiv^n i/.vaTy\piov ov ydp v^jsi^ d-^vyii.0Y 
*i dvoriTCOY ra aconioia KaTiJlt^aTO ■srd- 
•&M , ovJl' vzxrip dXoycov KTrivcoy « Ai- 
•&COV -^tj-xrii iaTipyifAivcov , ctAA' v-srip dy- 



que pecudibus; immo vero omnium fru- 
ctus carpens: eius onim gratia visiJjilia cun- 
cta sunt facla ; nam Deus horum non est 
indii,'us. 

Non ergo conlempsit tam pretiosam 
parlem medela egentem ; morboque et se- 
necla corruptam mortique mancipatam hu- 
manitatem non ita adsumpsit, ut partem 
ipsius rationaiem el immorlalem alque ad 
imaginem suam factani despexerit ; prae- 
serlim quia male , ut aiunt , se habebat : sed 
universam naturam antiquatam renovavit. 
Anne enim partem eius novam fecisset , il- 
lam vero , quae inveterata erat et corru- 
pta, sine remedio esse sivisset? quum prae- 
sertim pars haec pretiosissima esset, et im- 
mortalitate pollens, et rationis usu exor- 
nata, el ad inteiiectuaHum ordinem perti- 
nens. Absurdissinium quippe fuisset, cor- 
pus luleum et pulvereum , et passionibus 
impHcitum sibi adsuraere atque adiungere , 
et in dextera maiestatis collocare: mentem 
vero invisibilem, immortalem, animantis 
rectricem, ad Dei factam imaginem , incor- 
ruptibilitate praeditam , corporis veluti au- 
rigam , gubernatricem , et quasi concentu 
lemperantem , per quam humana natura 
non est bruta , sed sapientia , artibus et qua- 
vis peritia abundat ; hanc, inquam , mcntem 
ad inferiorem gradum deprimi , nec parem 
saltem cum corpore honorem participa- 
re ; cum lamen eius causa corpus ralionalis 
creatura e% ascrit ; quum eiusdem causa da- 
lae fuerint leges ac prophetiae ; per quam 
fiunt certamina, luctae, victoriae, lauda- 
tiones , coronae ; per quam , corpus cum ea 
decertans, praemium laborum consequitur 
caelorum regnum ; ob quam ipse quoque 
Servaloris nostri adventus contigit , et in- 
carnationis peraclum mysterium cst. Non 
enim propter res inanimes et mente caren- 
tes salutarem admisit passionem , neque 



(1) Praeclarissirae his Cicero adstipulatur iaScipionis sonmio. Tii vero sic habeto, nonesse te mor- 
talem, sed corpu.i hoc: nec eniin tu es, quein forma ista declarat, sed niens cidusque is est qvisque, 
non eu figura quae digito demonstrari potest. Pudeat ergo eos, qui totum bominem materiam esse raor- 
talera dicere audent. 



propter irralionalia iumenta aut lapides 
anima destitulos , sed propter homines qui 
immortalem animam nacti sunt incolam. 



DE IXCARNATIONE DOMIXI CAP. XVII-XVIII. |3 

■SpcaTTcav "\.vx^^ <j-&avaTOV svoixoi' •A.'.x,rr\- 
^ivm. 



XVIII. Haereticorum contrarin argumcnta 
sokuntur. 

Sed qui nugas magis quam veritatem 
aestimat Apollinaris, rectisque ac piis dog- 
matibus suam anteponit garrulitatem , car- 
nem quidem a Deo Verbo assumptam ait , 
ate^ue hac ceu velo quodam esse usum ; 
mente autem non indiguisse , sed ipsum 
vice mentis corpori extitisse. Sed, o sodes, 
dicet ei aliquis , ne corpore quidem Deus 
Verbum egebal ; nihil enim prorsus rcqui- 
rit: poterat autem solo mandato nostram 
operari salulem. Sed tamen voluit nos quo- 
que conaniunionem aliquam recte factorum 
habere : quod ut efficeret , peccatricem ad- 
sumplam natiiram, eamque suis laboribus 
iustificatam, acerbis expedivit tyrannis pec- 
cato et diabolo ac morte , et caelestibus 
sedibus donavit : et per eam quam ipse 
simapsit humanitatein , universo generi li- 
bertatem communicavit, Sed enim nihil 
horum reputans hic sapientissimus , voca- 
lissimum theologiae praeconem lohannem 
evangehstam, amentiae suae testem habere 
se iudicat. Verbum enim, inquit, caro fa- 
ctum est , et habitavit in nobis. Atqui om- 
nino sciebat , ahbi quoque partem pro toto 
divinam scripturam appellare solere: quae 
modo quidem ex anima totum hoiTHnem 
nuncupat , modo autem ex carne totum 
animal denotat ; omnes enim , inquit , ani- 
mae, quae ingressae sunt cum lacobo in 
Aegyptum , septuaginta quinque fuere. Con- 
stat autem non fuisse incorporeos lacobi 
filios atque nepotes; sed ex parte totum 
historicus demonsrtavit. Et rursus : anima 
quae peccaverit, ipsa morietur. \emo vero 
umquam scivit animam absqiie corpore in 
culpam incidisse. Et denuo: non permane- 
bit spiritus meus in hominibus istis , quia 

(1) Hunc numerum in graeca genesi scriptum, et cum act. apost. VII. 14. consentientem , sequuntur 
latini etiam patres aliquot, teste Sabaterio; apud quem Hieronymus quoque et Augustinus de re disserunt- 



iv\' . AvffiS ^ ctlpiTiKm 
■7r^Q^hniJi.ci.Tm. 

AAA' T t;9Aov 7rPOTif>i.ric^ot,i t^ «Ah- 
■&i'ici(; 'Aix-oP^ivapiQ^ . it; t ivcn^ciiY Soy- 
jttaTav T oix,ii%v TTPOTa^cti a^oXiaxiciv . t 
fyi.iv adpicct, T Gsov Ao^ov rtVfiA«(pievtti (p«(T( ., 

}tj TCtVTV\ KO.^CfSrip TiVi <a^^TiTiTkn^aCTi 

^jj^no-aoJ^" T 3 vov /AM ofn-anvaf ,, ctxjTOv j 

ttVTi VOt; ^ijoSfS^ TO) QCti^CtTi. 'AAA' U) Ci\- 

Ti<^i, ii^srOi ris av "«rpos clutov , ovdl tov 
Qio^ctTOq Gsoj hoyoi '^p^^^^iv ,. clTT^oaSiYtg 
ydp- Y\^vvctTO Q jtj jM-ovw OT^ocrra^jU-aTi r 
«^wjTSpav 7f9ctyit.aLTivGct^ <JiDTH^iav aAA' 
>i9jAn(Ttv s;^stv Tiva iC^ yiftcif ilg to KccTop- 
■Qov/u8{JOv KOivcovictv ., ov 'X.cLpiv Aa/3a)v (^v- 

diV T r/J^TYtX.vlctV .) TTOVOig CtVTVW olKiioii 

8iiccLi'co(jctg, T Ti ■arwpSv Tvoavvcav aTrnK- 
Kct^iv a/^Tia5, Jt^ Sfa.^oXii . i^ •&avaT« , 

Kj T i^urapxVICaV \TpOVCi)V Ylj^lCiXJi . K^ Oia T 

A/i!pSsvT05 -ziravTi tw y'ivn c^ kKivQip',ct<; 
fti/iScaKiv aAA' ovSiv TOVTCov ilg vovv Aa- 

/3a)V <7Ct)(pCt)TaT(^ , T lU,iyctKO(pCCVOTCLTOV 

KYtpvKat, ■2^ -&eoAo^iaS. (^ ivctyyiKiCJTYW 
lcodvvYtv , ftdpTVPct 7* oijcslas avoictg 'i^yjiv 
Y\Wncti' Aofog fd^ , (p«(7i * . ad^^ iyiviTo . ' '<'''■ i- 1*- 

y^ iiJKYIVCOCTlV Cti Y]jJ.lv T^ ToCVTCt /Jctl^ai il- 

^«5, bg OToAAa^oD TO tsroiv d-syo fAipnq n 

■d^iict p^a(pM Trpocjctyopiiiii , v^ ttm ftiv ctTTO 

T^ J,u^M5 TrdvTct KctKii r 'dv^pci>7rov , ttyi 

3 rtVTO T^ (Jcc^KOi oKov tO ^coov 5«Aor * TTa- 'Gen.XLVI.a.-. 

(Tcti ya^ al 4^X"''' '"' ffVsA-SSaai, <pn(Jiv ^ 

dfxct 'lctKCi)^ ih Ai'')'t/'srTOV :ficl\oftnicovTst, 

7r'iVTi (]]• li^riKov q «S hk aTcof/.ctroi YiCJctv 

01 T 'lctKcojS vlo'i Ti , Itj iKyOVOi, dKK' aTTO 

ftipHt; TO ■srav o jVo^ioj^a(po5 iS/iKcocJi- y^ 

TrdKiv * 4^;;^" ^ ct/i^T(iv«(Ta, at^rM aTro- ^Ezech.xvin. 

■9-avf7Tai' ovSilq Si iyvuo 'mcoTroTi -^v^^nv 

av<s6 acoftctTOt; df^ctOTici. i^j^TriGOvactv Kcti 

aS-9-15 * , Ot> pvi KCtTCtftilVY) TO 7rViVftct ftH • Gen. VI. s. 
Iv Toli avGgW^OJS TOfTOIS-v SlCt TO ilVcti U.V- 



' ita cod. , non 



5\ 

cJtr aapica' Koi o ■zrpotprir^q iTtpco-di * 
Traao. C!ctp^ X°''^ ' ''''' 'vaaaa. So^a. dv 
■&^cD7ni cog av^dog xoi^rov Jtj 6 //.ctKd^i^ 

'srvivfjia. -TrpoivofAivov ^ Tu ou-A c^aTpi^:y 
TTctVTi Q §ri7ns&iv yya)pi[AOv, c»c, oCjc a.-^u- 
^oi i\octv oxjTOi cov x.a.Tttyo^i~t , x.al oic, vo- 
|U.0'&ST£7, Kj ct>v ipitt}yiii<l T (^uaiv. 

Ov ftovov 3 gSu" Ka.Tyifopii[tiv>ig [As^^' 
« 5^a(5«] aAAa K^ T iTTcnvisftivoDV ckv ko- 
pu(^a.iovg' Xj tovtcov f^apTvg o fietKapii^ 
UavMg cv t^ Trflo? FaAaTas Aiyaiv * ot£ 

Q ivdcKr\(JiV 6 -d^iOg d(^0pi<jag PH C/H. KOl- 

\iaq ftr\Zog jit«, y^ ■KaKiia.g Sta t* '^a.piTog 
avTOu d7roKx\v-^ai t viov avrov cv ifto} , 
iCSiceg ov TrpocFavidif^luJ (TctpKi Vy aiuaTi, 
flAAa 1 ) wpog C^rtr Trpo ifjcov dyro^oAovg 

dvii\-&0V il Si OV fbOVOV iisri T (TapKlKOV 

(^^ovr\fta.TOg k^ t^ Gvjitot^to?, to t^ capnog 
(ppovt\fta AaiA.fiaviTai , rfAAa tcj iTii 7rdar\g 
T^ T dv^pd)7rii (pvaicog, ivSr\AoY ag ro o Ao- 
yog aap^ iyiviro , ov ro (^anofj^ov t /"&)« 
jM.OFOi', aAA' oAov ar\fJi,a'iv{ t ay^^wTOV fe5s 
^05rwK Tiva. T^ ■&i'iag oCa'iag ilg aapKa (f«(T/ 
^fjSJoMiS^, rtAAa r vtto t •&5ot; A(3^« ava- 
AH'\|,i>' T^ dvKiO(jd7ri\ag Ki\ovTr<l (^vaicog' C/>aiiio 



S. CYBILLI ALEXANDRINI 



caro sunl. Et alibi propheta: omnis caro 
pulvis , et omnis hominum gloria , ceu foeni 
flos. Beatus quoque David : recordatus est , 
inquit, (juod caro siuit, spirilus vadcns et 
non re(hens. Esl autcm unicuique cxplo- 
ratum, non fuisse hos inanimes (]uos re- 
prehendit, vel (juibiis hgcm constituit, vel 
quorum naturam dcscribit. 

Neque solum de vituperatis ita loqui- 
tur scriplura , verum etiam de haudalissi- 
mis. Testis Paulus, qui in epistola ad Ga- 
latas ail : « cum aulem phicuil ei , qui me 
segregavit ex ulero matris meae, et voca- 
%it per gratiam suam, ut rcveh^ret fihum 
suum in me , conlinuo non adquievi carni 
et sanguini , sed ad praecessores meos apo- 
stoh)s accessi. » Si ergo non tantum de car- 
nah affectu, et de morlahtate, carnis sen- 
sus intelhgitur, verum etiam de universa 
hominis natura , patet dictionem « Yerbum 
caro factum esl » non quod visibile ani- 
mantis est tanlummodo, sed totum homi- 
nem significare .Nequeconversionem quan- 
dam divinae substantiae in carnem evenis- 
se dicit, se(i adsumptam a Deo Verbo hu- 
manam naturam praedical. Sicut enim lo- 
3. yap ro * , Xpiarog r\i/.dg c^r\yc^aaiv ok cutio « Christus redcmit nos de maledicto 
T^ ;taTa^a5 t voj(*«, "^oo/j^og VTTip y^/u^ legis, factus pronobismaledictum » nequa- 
xaTtt^a, ov T iig Kard^av psTa/SoA/iv -^ r quam innuit mutationem fontis bonorum 
ayaScav 7rr\yr\g aiy'irriTai, dwd t ^i' av- in malediclum, sed potius factam per ip- 
ToD '^oof^ivlw T^ d/Jjf>r'iag r\ynv t^ Kard^ag sum peccati sive maledicti depulsionem ; et 
a7raXKayr\v , ru to ^'jS£9t, a/Spriav v-zs-ip sicuti verba « factum esse peccatum pro 



H/t/JJt) T fir\ yvcvra afjcapriav ~ , ov t '^ 
SiKaioavvng ar\fj.a'n'(l '^oTrrw ' o^iTnov yd? 
TO Q^iiov , Kj dvaAhOiiarov , ccg Sid t rrpo- 
(pnrov /3oa- " iyo) iiijci, Kai oCk »iAAOiu)- 
ftai j.. aAAa Tiuj rjtT r\fJ!.ir'i^ci)v dftaprnf^d- 
Tcov amAn.vj.iv 'iSi yd^ (pnaiv ' 6 di.t.vog t 
■jiov, idi aiocov r afjcapriav r Kcafjca, 
ovTco TO ?>.cyog aap^ iyiviro, ov t aA- 
?^o'icoaiv \iy<l t^ ■dicrnri^ , dXXd t^ dv- 
■Bpca-zinvng (pvaicog dvdAn~\iV tW a^aTOK 
■ya^ Tov ■^iov ^i?.av-&o(o-^'iav o iCayyiM- 
<rng Knpvrrcov , cog i^'i§ariv u>g 6 cv dpyri 



(1) Ita cod. aXXx sed , pro 
auctoritatem esse videtur. 



nobis eum (jui ])eccalum non noverat » ne- 
quaquam iiisliliac mulalionem significant 
(est enim invcrtibihs Deus et immulabilis, 
sicuti per prophetam c lamal : ego suni , et 
non mutor:) sed peccatorura noslrorum 
adsumptionem : ecce enim , ait , agnus Dei , 
ecce (|ui toiht peccatum mundi ; sic, in- 
quam . dictio « Verbum caro factum est » 
non mulalioncm dicil dcilalis, sed huma- 
nae naturae adsumptionem. Xamquc inef- 
fabilem Dei erga homincs carilatcm prae- 
dicare voicns evangehsta , postquam (io- 

neque, quod tanien contra coiiimuneni prorsus codicum et edilionuni 



DE INCARNATIONE DOMIM CAP. XVIII. 



tuil , eum qui ab initio erat , et cjui Deus 
erat , et qui apud Deum erat , et qui num- 
quam non fuerat , qui omnia creaverat , qai 
non existenlia ad existendum traxerat , qui 
vita erat et lux vera ; hic , ait , lnmiinum 
suas fecit passiones, dum hominum salu- 
tem operaretur. Cunique adhuc magis be- 
neficiorum illius magnitudinem demonstra- 
re vellet, nequaquam de immortali anima 
verba fecit, sed de passibili carne, mor- 
tali et corruptibili , ex limo facta ; atque 
a parte tolam naturam declaravit , ut se- 
quenlia testantur. Verbum enim , inquit , 
caro factum esl, el habitavit in nobis. 

Ahus vero is erat, qui modo naturali 
inhabitabat, aliud vero templum. Qiiare et 
ludaeis aiebat : solvite templum hoc , et ego 
tribus diebus excitabo illud. Templi vero 
solutio erat animae a corpore dissolutio : 
nam mors est animae a corpore recessus. 
Ergo tempH solutionem operatur animae a 
corpore separatio. Igitur siludaei templuni 
solverunt , cruci mortique tradentes ; so- 
lulio vero templi coniunclorum separatio 
fuit; Deus autem Vcil.^um hoc dissolutum 
resuscitavit ; exploratum arbitror esse pru- 
dentibus , non inanimem neque mente ca- 
rentem , sed perfeclum hominem a Deo 
Verbo adsumptum fuisse. Nam si pro im- 
mortaii anima , in adsumpto corpore Deus 
Verbum extitissel, utique ludaeis dixisset: 
dissolxile me, et triduo resurgam. Nunc 
vero cjuum doceat , et tenipli ilHus mor- 
talitatem , et inhabitantis deitalis poten- 
tiara, solvile inquit templum hoc, et ego 
triduo excitabo iilud. Non enim ego, ait, 
a vobis dissolvar, sed adsumplum a me 
templum; et hoc quidem ipsum ita dis- 
solvitur, ut meliore resurrectione postea 
fruatur, ut morlalem deponat naluram, ut 
corruptionem exuat et induat incorruptio- 



&)i' 1 ), y2, ^iOg m ^ :tj Ti-pog t ■diov cov , •fCj 
oCBiTTors jM.M cov, SriJi.tovpynGct,q Trayrct, 
ra fjin cvra, eli ro ilva.i Troinocti;, « ^wm ,, 
ro ^u)g rO aAji-3'UOK , t ip-&ctpmv dviAct(Bi 
(^LaiV , ;i^ ra T av^pa-nwv (i»i.AO)(Jctro Trab» , 
T T dvuoct)7ru)v Trpatf^ctrivojLS^JOg GU)rt\piav' 
iCj [ji,:i'0Vu)g avrou Sil^ai -t^ evi»ys>j'iai ro 
jMiyiQoq i^i\ii]'ja.<,, cv '^ 4^.^"5 iy-yyii^o- 
vivGi T^ cf-9-ayarou, dhXa rnc, aapKOi t^ 

c/?c Trtt^ov yc^ott^iyn, x^ dTTO r f^iong r 
'Zuacctv (pvGiv icflyiAcoaiV, bg [ji,aprvpil rct 
i-syayofj^a- 6 \6yQ~' y^p-, (pncrtv , <ra.p'^ 
iyiviro , K^ icncyivcaaiv cv mfjCiv. 

''tri^(^ Q K,arouma(; y^ r Aoyov 
7"' <p(jGiCt)(;, ?y £T«p@o vaoq- dio K^ rolg 
lovSaioii 'iAiyi- " Avaari t vaoy tovtov, 
,'^ oi/ '^^iUiv viiMpaic, iyioca avrov Avaii 3 
T vaoii , "\,v^yig yCj acof^ariQ^ « dici^iv^iq- 
•&ciV(XT@^ ya? i<^] 4''-^X^5 ^■^° acDf^ariQ^ 
av'x-^o)pr\aii' ova,ovv t hvaiv t yaou 7^ 
4'^^«? ipya'Cirai y^iep.ayJj^i- el ro'ivvv i«- 
Saloi TOv yaov \Kvaav <^avpu) y^ ^aydrod 
■■:i>^a^i^u)if.'ori<; ^ Avaig 3 vaoO t^ rMjHfj,- 
y,iva)v ;^wpi(T|W.05, 3 -dioi Aoy(^ roZ- 
rov Kv^divra dviarnai ^ aa(pii olfJi^ai to/? 
it^pootriy , hc, ovx, a.]^v)(^ov ovSi aYav , aAAa 
TsAr-;CK ay^^a)7rov •S-jo? dviAa^iro Aofoi' 
il yap dvrl r'/ii d.^aydTis -^v^ric, cv ru> 
rtvaA«j)-S-=iTi a'u)fjiari yiyoviv 6 ^diOi Ao- 
y'^, il-TS-iv av roli IdSaioii' KviraTi fjui , 
>y iv roialv y\fiipaiq dva<^naofJi.ai' y^vv J\i 
diSda)Cci)V , yJj t vaS ro rnyiicavra ro Gva- 
rov, y^ TO djvaroy riii cnoiy.ovaaji ■&ioryi- 
rcg, Avaari, (^nai , r v^ov toCtov, k^ sv 
rpiaiv nf^ipaa iyipco avroy ov yap iyo) 
(^naiv v^j)' vju^ Xv&naofjiai . «AA 6 A«(p- 
^i]i; xjw' ifjus vacq- y^ (TtfSf 3 hvirai, 'iva 
>ci)i'irrov@^ dva<rdaiu)i d-m oKaiiavt ^ iva t 
■dynrny dTro^^nr ai (^vaiv , iva -duj (^Qot^av 
dTroSvanrai ;t^ t d(p^aaa'iav ivSvanrai, iva 



(I) Opportune magnus Cicero in Scipionis somnio circa flnem, ubi de Deo rerum omnium motore 
loijuitur. Pimcipio nulla est origo, nam ex principio oriuntur oinnia , ipsum autem nulla ex re : quod 
si numquam oritur, ne occidit quidem umquam. Nam principium extinctum , nec ipsum ah alio rena- 
icetur, nec ex se aVmd creabit etc. Si ergo VerLum, ut testatur lohannes, in principio erat, et quidem 
apud Deum; numcjuam coepit, et ipsum sempiternum est. Hinc dominus lesus loli. VIII. 25. interrogan- 
tibus ludaeis: tu quis es? respondit divinitus: principium, qui et loqmr vobis. 



56 

T ■^avdTii Ka.Ta.Xv(jyi lo jtoaTo?, 'ha, t Ki- 
KoifJi^n^ivm rt^Tap^M "j/jvnTaj/jva Kvaob^ t* 
^Gofas Tctc, ccd'iYa<i ava^if)(}^^ t viK^cov tt^io- 
TOTOKOi , Jt^ 3ia T^ olKiiai ava^aciuxi , evaf- 
ygAifrnrai t TrdvTcav av^^ccTrm avaTaaiv. 

t^' . 'ATroSet^ig cti -^v^i^v vot^av o ■Qeoi 
Ao^(^ 'iXalBiV. 

'Oti Si TOVTa oliTCiOi ixi 1 l^apTupil 
•^ dTTO^o^m 6 Kopvipaloi iv r Trpd^iai 

XiyCdV " OTl OVK iyKaTi?\i'l<^^t\ « 4^^^^ 

avTOv iii 'ciBov , ovSi « crdp'^ avTOv oiSi 
Sj!cf.!p-do^dv XvTiq TOijapovY T vaou, -^v- 
^«5 »^ aci)fJi.aTOi xca^ia^U' ^ TtdKiv dvd- 
^aaig , Trgog r crcipKa t olKnav iTravoBoi- 
il TOivvv , ci)g tpaa^Y ol t^ aiperTfa'? Trpo^d- 
Tat , "\,v^di Svo 'T^ dv-dpci)7rci)v iKaaT(^ 

iXi-> ''"'''' ■^^ ^Oi)TlKY\V , K^ TMV AO^IXMV, }tj 

aap^ aviv ■^v^iiq ovk dv TrOTi von'&e(« t 
l^ct)TiKiii' aupia >«? , aAA' oy adp^, {p«(T; , 
TO to/oOtov ■urpoaajopiviTai- U.'iTp(Q~> Si 
{(p« 01/ to ffSijM-a T KvpiH, rtAAa t CTapxa 
T xvpia jan jSsiv Sj^^tp-Bo^dv , t^ t 4'^;;^"'' 
aUToD ju.« l^jcaTaAc-fjf-^Mvai ih aSa, ivSn- 
Aov 0)5 T JM.SV rcoTiKYW , «V oOx. Oi^ o-uTcag 
Kiyovaiv, ii^^iv « ij^g^i^^dapilaa adp^, «s 
ttffi/ ov;c av zapoaayopiv^im , m (^aa) , 
aap^- « Q rt.S-avaTOs h^ Ao^ixm j^ t (^m8 
f iiyiuoviav ■^iTn^ivf^ivti , ov x.aTfAc((p-9-« 
s/5 aSov, rtAAct ct^o; t«v olKiiav iTraviiKi 
aafKa' n^ pt.dT!w dSoAia)(_ovaiv, d-^v^ov « 
tty«v f ■deii Koya t vaov ■^poaayoPivovTig- 
iif^ili Q UiTpco i-^6pi.i^a. K^ adpKa KtipVT- 
TOVTi i^Y\ Si^ai^ivfcii Sfup^&opdv . y^ ■^v-^vfv 
p« >cttTaAH(p.9£7i7av eU a5« , rtAA sVav?)- 
■3'oiJ(TttV K^ TO) olKiicd aci)fA.aTi C7UL aip^il a av 
■ri<pivo/u8^ Q K^ atyTfc) Tw x.up/(i) As^ovti* * 
TrepiKvTT&^ fV'v « "i^v^yi fJi.H 'icoq •&avc6T«' 
•7* ^ Kv-^Yii T«v ai'a'8'«o-|v to sV «jw./v Ao- 
ytKOv vtxro^^iyjTai' ii Se avT/ vou o •9'gos 
Ao^oj t;5rap^wy. Ta f voD KaTeSi^^eTO 7rd- 
•&« . ai;TOs «V (3 AfTTMGsjs . K^ (po/3«-&«;5 . x^ 
dyvovaag . i^ dfccYidaag . }^ dyfe\iK)j (rvfA,- 
fLayja 'pcdaQiic;- ii q hj TovTa cpriaHaiv o/ 
7* 'ATToAivaoia jU.aTa;oAo^(a5 KAnoov6f.coi .. 
^ k^eiv Kj ECvOjM.;.^ t -^^^i-^ofJi^dxoov Tay- 



S. r.VRlLLl ALEXANDRIXr 



ncm, ul mortis imperium desfruat , ut fiat 
dormienlium primitiae, ut corruptionis do- 
loribussolutis appareat mortuorum primo- 
genilus, el propria resurrectione omnium 
hominum resurreclionem portendat. 

XIX. Dcmonstrnlio, qiwd animam intcl- 
lertualem Deus Verbum adsumpseril. 

Quod autem haec ita se habeanl , te- 
statur apostolorum princeps in aclibus di- 
cens: non fuisse derelictam animam eius 
in inferno, neque carnem eius vidisse cor- 
ruptionem. TempH ergo solutio est animae 
a corpore separatio; vicissinujue resurre- 
clio est ad propriam carnem reditus. Si er- 
go, ut haereseos antesignani aiunt, animas 
duas unusquisque homo habet , vitalem sci- 
Hcet et rationalem , et ne caro quidem abs- 
que vitali anima cogitari umquam potest ; 
nam corpus , non caro , inquit ,. quod est 
huiusmodi , appellatur ; et si Petras ait, 
non corpus Domini, sed Domini carnem 
haud vidisse corruptionem , neque animam 
eius in inferno derehctam ; sane constat vi- 
talem (quam quomodo adstruant nescio) 
extitisse in carne corrupta animam, sine 
qua ne caro quidem , ut aiunt , appellaretur. 
Immortalis autem et rationahs, cui animan- 
tis regimen est commissum , non est in in- 
ferno derelicla, sed ad suam rediit carnem: 
ideoque fruslra nugantur hi, qui inanime 
et ratione expers fuisse dicunt Dei Verbi 
templuni. Nos autem Petro adsentiemur, 
qui et carnem praedicat corruptione evper- 
tem, et animam in inferno non derehctam, 
sed reducem alciue ad corpus suum recol- 
lectam. Crcdimus eliam Domino ipsi di- 
centi : tristis est anima mea usque ad mor- 
tem. Nam tristitiae sensum pars nostra ra- 
tionalis excipit. Quod si in menlis locoDeus 
Verbum exislens , montis passiones exci- 
piebat , ulicjue ipsum Vorbum tristabatur, 
metuel)al . ignoraI)al , agonizabat , ot ange-» 
lica oj)0 confortabalur. lam si haoc quoque 
dicanl ajJolHnarianae stultitiae heredos, ii 
profeclo cum Chrisli hostibus Ario atque 



DE IXCARNATIONE DOMINI CAP. XIX-XX. 57 

Eunomio collocentur. Nam qiiorum par est ■dyiTcoaav o)v jj^ 'ian « (3\a.'7(liif^ict^ tc6- 

blaspliemia, horum unam csse sodalilalem tcoy /AiaK elva.i tOm iTUip'ia,Y J"i>cctiov (i • 

aequum est. Nos vero Dominum dicenlem iijziiq j iicovaco/L^ t kv^io^j Ae^o kto;* ^* 

audiamus: potestatem habeo ponendi ani- c,^H<j'ia.v V/ja ■Ssha.i t '^v)(_yiv jit«, y^ c^«- 

mam meam, et potestatem habeo iterum Gta,v ixi^ TraKiv Aa.(Bfiv a,vTiiv oCSili a,'!p<j 

sumendi eam ; nemo tollit eam a me. Nam- ctvTi)v tiiz-' i^ov- cm yb t Aoycov tovtcov 

que ex sermonibus his, discimus alium esse jxa,-&n(70[,ie^ct loc, iTioog ^h o Ti-^m., iTi- 

qui ponit , abum qui est posilus ; Deumque pov 'j to Ti-di.a\vov Kj ■&co? f^ev 6 ri^dui 

esse qui |K)nit , et qui sumit; animam au- -iVj Xnfjc^avcov ., vj-u^^^M cfii « Ti-dfpsvn ko,^ 

tem et positam et sumptam ; et Dei quidem XctiA.^ctvof^ivn- k^ -dsos f^Av tmc ci^ovG^ctv 

esse potestatem , animam autem sub ea po- iX^^v ., -^vyjn q « vrro t cJ^nGictv d^iiylcv 



Tirci.yfJt.iY». 

xf . ''OTi o\ -i^pO^iiTCll TiXilCOq T <pVC7iV 

dva\yi(^-&m'ct,i •S-?azr'^xai. 
Tot;TOiS uujtjcp^a 'itj 'Haaictf 6 7r^0(pn- 



teslate locatam. 

XX. Quocl prophelae perfectam fuisse 
adsumptam iiaturam aclfirmant . 

His consona Isaias quoque propheta ad- 

firmat dicens: ecce virgo concipiet et pa- rnq ■^sG2r/^(//3oSy * l^ov « ^ra^Gsvos c* ya- 

riet filium, et vocabitur nomen eius Em- 5"pi A«\j.sTai. y^ n^iTcti vlov . i^ «.ctXicTHCn 

manuhel , quod est interpretalum, secun- to ovof^ct avTH Eftfca.viiriA, o 'tg% fti-^i^iJ.n- 

dum evangeHi doctrinam, nobiscum Deus. viv6/j\voy i(y i^i 'p^o iva.yyi?^icov SiSaax.a,- 

Porro Deus nobiscum, Deum cum homi- A/av *. jtA8 «//3^ o ■^ioc,- ro 3 /t^O «//^fir 

nibus significat. Si ergo Virginis conceplus -deog ■ M^ dv^^coTTcov i^fx,y\viv{ decv 11 toivvv 

hanc oblinuit appellationem, patet Deum tq Kvnfta, '^ 7ra.(i%Yii TavT!tej'iKa,lSi t -^^ocj- 

fuisse simul et hominem ; tum praeexisten- nyop'ia,v ., fSSnAov &)? -diog 0(W.S k^ aY^^pco- 

tem tum eliam suscipientem, in ulroque •3r@^ riv to ftev v-i^ap^x^cov ., to j \a.^coY ., 

perfectum. Nain vocabulo « nobiscum » ho- ;c*-& sjcctTS^ov TsAfiios* Jia f/,h ycip r /aS 

minem ijerfecluai denotat: elenim unus- «/^, t dv^oco-mi to rsA«ov J«;xvvTar re- 

quisque noslrum perfectam habet hominis Ariws ya^ H/t/jf?) ii<,ci<^oi «p^« f dY^^coTrn t 

naturam. Ex vocabulo autem « Deus » et (pvcriv ^ia. q t, ■Qeoi. jc^ ■j^ 7r^oaQnx,y\q t 

articuligraeciadiectione, filii divinitascon- apQ?ov., « t viov •S-jotm^ yvc>>p'i(^iTa.i- rS^ 

spicitur. Atque hanc rem beatus docet Pau- Tot;T8 didaaKctAoi; |«a>ca^ioe UavKc<; As- 

lus dicens: in quo inhabilat omnis pleni- yu)v * ., ev ho KaTOiKu Trav to 7r\yipodfA.a, 7^ 

tudo divinitatis corporaliter. Iteni a Deo •&£othtos ncofJcctTHim' J^ ■3-.oA(icjt@o q 

inspiratus Lucas esangelista perspicue no- KQVKa^ svayyiKiTy\i ivapycof )ijw7v Se'i- 

bis ostendit humanam Christi servatoris kvv(ti t vovv t dY-dpco^rivov t (JWTMeo? X^i- 

mentem: puer , inqiiit, crescebat et con- <pov- 70 TrctiSiOV yap ^mo^iv * «l/^avj. jca< 

fortabalur spiritu, plenussapientia, etgra- dxparctiovTO 7iviv[A,ctTi. TrKn^ov.t&poY ao- 

tia Dei erat cum illo. Et paulo post: lesus (p'iag.. y^ X."?'^ Qeov hv sV avTCo- r^ ftiT' 

proficiebat aetate, ac sapientia, et gratia 6\'iya.- ' 'lyiaovg q ^rposjcoTrTsv MAix.i'a. ji^ 

apud Deum et homines. lam vero sapien- (JO(s'ict kj "xa^iTi Traoh. Qia >u dv-&^co7roii- 

tia proficere, non est Dei sapientis, nul- ro q acp^KO. 7r^ox,o7TrHv . ov ■dm t ao(pov ., 

liusque rei indigi , semperque perfecti, sed t dTrpoaSeovi . <^ dil TiKiiH. )Cj f^tne iTri- 

mentis potius humanae, quae simul cum Soaiv , ftyiTi iXaTrcoaiv Se-)(^o[,civs . «AAa t 

aetate proficit, et eruditione eget, et arti vov t dY^^pco^urlvov. roZ ? r\Kix,iaig avft- 

(1) Recole cap. IX. Namque aniraa amens par uulli reputata ftiisset. Porro animam reapse in Cliristo 
fuisse, negabant Ariani. 

8 



58 



Helir. 1. 
eqq. 



V«S h} ^5"«^«? 5sXTi;C« . ;^; K^ iSpap^W Ttt 

TE av-&flM7riva »£^ ra ■diia, ■yvco^i^ovTog (i ). 

Xtt'. 'ATToBiL^H 6fC '^ •Z.r^Oi "EjSptt/KS jQl- 
S-0A«5 -J^ T CptiffSWV Sf^H.p'i(JiC>>i , K^ T^ 
T A07» lvM(7cU)5. 

2a(p«5"?§ov 5 ctv TiS 6k t^ 57^05 'ES^ai85 
e^roA«s T •^Jtttv (pi>(7(v , ;£^ t avQ^w^slav 
KaTjJoi , T ci/ipyi'ta,ii pfv JiVtpHpsvas. t« 
"uipoowTSU) Q (juyyi^i^iyag ^ KJ r 6va (/•«ro- 
Sc-iKvvaai vloy oi/^ Ji>ti5-tt q ^ "^ 'fh^o- 
Ams to wPOO;jt*iov, to-vtIw s;^m r SiBctana,- 
Aiav «(■z?2 'j-a^ (5 ■dicx-uJiaiOi nauAos' * 05 
wv a7rctvja.a[^a. 7^ 5o£«5, k^ ■^apcticTVip f 
oTro^dcjiCog avTOv . cpiPcov t6 tw ^avTtt T<i) 
|OWjU.ttTi T^ Buvafiicaq avTii. Kai di'i^ai av- 
Tov uOTep^v^ovov K^ •zrpottiWiov ($1' at;To2 
7/<ip ., cf«aiv, ;^ G§u" a]ci)ya.i jVoJ«ff5V'; eVm- 
"^.tt^^ti., 05ia6i(7ev Jv ^J^itt T^ ^iyakcoGvvni 

iV C^^YlAolg .j TOcrOVTCi) Kpi'tTTU)V '^V0fj8{j(^ 

T dyy'i\u)v , o(JU> ^<^op'cOTipoY Trap' av- 

TOJS Kiil.\y[pOyOf^V\)(.iV OV0jW.tt" iVaVTIOV Q T 

yivi&ojf .j TO ej'vai* (5 ^a^ wv a-sjavyaGfA.a 

i^ So^«S, J£^ ^ttpttKT«p "7^ VTTO^aGiCC^., OV 

yiviTai KPitTTcov ayyiXoov , ttAA' 'sr'*' '*>- 
^sAwv ot; xpjjTTWv povov, rtAAa x^ ctoih- 

TM5 - Kj dsaTTOTM?- £J j eVttVTJOV T EJVttl TO 
^05«&af, 5j" OKi'iYH [A.iV T ttSJ OVTtt V0H(70- 

/ul^, 5ia TOf T« Q TO c^ «/^tjir ttvttA«;p9sv, 

Kj XpJJTTOV T tt^/^SAoJV "J/r^OMjltSVOV, ^((Z 

•riu/ TTtfOs T avnXn^^OTa iycoaiv TraKiv fiiT' 
6x'iya- ** 57-^05 [A.iY T vloY (p«£rjv 6 ^povog 
aa 6 ■QiOi ih T atcoya r alZv&" cdjSiSog 
iV-dvTilTi^ « pc(/S3o5 T«5 |(3tt(7JAjJtt5 (70t/- 
«•j/^ixMattS ^ixaioat;V(!L', Jt^ ifA.'iC!r\aaq dyo- 

[JLiaV ^IIZ ToDtO i'^iCJi (7£ (3 ■&fOS (3 ■&E05 

aa sAaiov dy aXKiacJiOdi tz-apk g5u" [tiTO- 
yjic, an- 6 Q •&£os, lu ju^ T ae-9'P« Trpoa- 
ayo^iv-3i]g -Sjos- x^ t •&^ovov ej^cov £j's t 
aioova t ttj'a)V(C)o, •zjrws av i^tto toC Qiov 
^iaQiitii TTcbg dv ;j^:-ifiOTOV«T«v \d(ioi jStt- 
aiXiiaY, (pvaiKr^Y iyjjov ^aaiKuay -, o ^»0- 
v@o an ydp, (p«a(v, 6 •&«05 £j'5 t ttj'S)vtt 



S. CYRILLI ALKXANDRINI 

atque scienliae excipiendae idonea est , el 
quae paulatim tum humana discit tuin di- 
vina. 



XXI. Ex epistola cid Hebrcicoi demon- 
straturnciturdrum distinciio , et Verbi 
unio. 

Clarius , opinor, ex epistola ad Hebraeos 
divinam siniul et humanam naturam cog- 
noscere licet , operationibus quidem distin- 
ctas , persona tamen coniunctas , atque uni- 
cum demonstrantes filium. Epistolae ap- 
prime prohoemium hanc continet doctri- 
nam. Ait enim divus Pauhis: qui cum sit 
splendor gloriae , et ligura substantiae eius , 
portansque omnia verbo virtutis suae. » 
Quumque demonstrasset illum ante omne 
tempus ac saecula esse ( per ipsum quippe 
fecit et saecula ) addidit : <( sedit ad dex- 
teram maiestatis in excelsis: tanto meHor 
angelis efTectus , quanto differentius prae 
iUis nomen hereditavit. » Est autem ver- 
bum effici, contrarium verbo esse. Nam is 
qui est splendor gloriae , et figura substan- 
tiae, non efficitur meHor angehs, sed est 
angelis non meHor lantummodo, verum et- 
iam ipsorum creator ac dominus. lam si 
verbo « esse » contrarium est verbuni « ef- 
fici » per illud quidem, sempiternahter exi- 
stentem inteUigemus, per hoc autem eum 
qui de nobis sumplus fuit , et angelis me- 
lior est effectus , propter suam cum adsu- 
mente adunationem. Et paulo jxist. Ad 
fiHum quidem dicit : « thronus tuus Deus 
in saecuhim saecuH ; virga aequitatis, virga 
regni tui: dilexisti iustitiam, et odisti ini- 
quilatem: propterea unxit te Deus, Deus 
tuus , oleo exultationis prae parlicipibus 
tuis. » lara vero Deus , et quidem graeco 
articulo praeposito proprie dictus Deus , 
thronunKiue tenens in saecuhim saecuH , 
qui fieri potest iit a Deo ungatur?Quomodo 
ab eh'ctione rcgiuim sortietur, qui iure na- 
turah rcsnum iiabet? Tiironus enim tuus, 



(1) Ad liunc Lueae locum quod adlinet legatur pulchra Cyrilli nostri enarratio etiam in commeuta- 
riis eius, quos uos edidimus AA. dass. T. X. p. 17. 



DE INCARXATIOXE DOMIM CAP, XXU 



m 



inquit, Deus in saeculum saeculi. Esse ita- 
que regem , contrarium est diclioni ungi in 
regem. Quia dilexisti iustitiam et odisti ini- 
quitalem Nam laborum praemium est tale 
regnum. Rursus ; itaque Deum cuius thro- 
nus in saeculum saeculi , sempiternaliter 
illum exislentem intelligemus. Eum autem 
qui postea unctus fuit , propter suum pec- 
cali odium, et iustitiae amorem, ilium cre- 
demus de nobis sumptum , et ex Davide 
atque Abrahamo, et qui alios participes sui 
habet, quos inter chrismale excellit, qui- 
que omnia sanctissimi Spiritus , charismata 
in se recepit. Attamen in utraque natura 
unum filium adorabimus. 

Iterum beatus Paulus Davidem testem 
invocans qui ait: Domine quid est homo , 
quod memor es eius , aut filius hominis quo- 
niam visitas eum? Minuisti eum paulo mi- 
nus ab angelis, gloria et honore coronasti 
eum ; addidit : eum autem qui modico quam 
angeli minoratus est, videmus lesura, pro- 
pter passionem mortis, gloria et honore 
coronatum , ut gratia Dei , pro omnibus 
mortem gustaret. Hoc autem manifestissi- 
me adsumpti hominis perfectionem demon- 
strat. Ait enim: quid est homo, quod me- 
mor es eius? Sed quid est homo , dmn ait, 
uni^ersam simul naturam comprehendit. Et 
dum dominum appellat, Dcum Verbum in- 
habitans dicit, quod suae imaginis memor 
fuit , quod ineffabilem clementiam exprom- 
psit. Ilominem denique ait, illud quod de 
nobis sumptum est templum, quod prae- 
sentia sua visitavit , sibique copulavit , ea- 
que adunatione salutem peregit. Quae ipse 
inlerpretans ait: eum autem qui modico 
quam angeJi minoratus est , videmus le- 
sum, propter morlis passionem. Mortuus 
est itaque non immortalis Deus, sed na- 
tura mortaHs. Ideo et modico infra angelos 
minoratus est, quia hi sunt immortales, 
illa secus natura mortahs est. Porro Deus 
Verbum non est infra angelos , sed ange- 



T alcovog- ovkovv ctiarrlov to ihcii (Bckji- 
A;a T ili ^a.iriAict ^ta^Hvcti. Ajcc to dfa,- 
lArnnai BiKaiotrvvLu, Kj jAiaiiaai a.vofJi.\av' 
■srovm yap a^dAov « TOiavTti ^aaiKna' 

OVKOVV TraAlV TOV fJt-iV •3-fOK, ou Qqov@~t 
ilq aicova alcbv!^, tov an ovTa voriaon!^- 
T Q vaTspov TTOTi '^ia^iVTa $ia to 'unpi 
TYiv U/i^Tiav ^lc^Ck., y^ Ttw dyaTry^^Silaav 
v-ut' avTOv Six.atoauvltv, to cj'^ rfjuf^ An- 
<p-dsv , tO 6k AafBtS, TO c^J^ 'A/SpaajM., ro 

l^zTOyjiq ''X'^^-) '''5 Trf^iOViKTtl TU) ^tafAct,- 

Ti , iv iaVTU) ^i^^dfj^ov ijaavTa tci Xctpi- 
a^ara tov 7ravay'\H 'zaviiiixaT^- iv iKa- 
Tipa, Si (piia^ (\^ TOv %va vlov TrpoaKVvri-' 
ac£ifj3p. 

Kaj av-3iq j ^aKaoiiQ^ naDA@.j * • Hebr. n. u. 
T Aa/S(5 KaKiaaq s<? /^Sprvpiav Aiyovra- 
Kvpii Ti iT^v av-&^«5r05 OTi jitijav«(jx>i av- 

TOD , « ul05 dv%pCi)7Tii OTt 'fhaKi^MTl/l av- 

Tov \ K.AarTcoaai avTOV ^^ctyjj ti yrap' dy- 
yi^ovi, So^yi }^ Tj|tt?j iTi^avcijaai; avTov 
iTTnyayi *, tov Ss ^payjj ti Trap' dyyi- • v. 9. 
Aoug «AaTTWftJvov |3a»57-0|M^ 'l«(70i/v, Jia 
TO 57-a9«jM.a T •&ayaT«, Jo^M k^ ti^t^ i<ri- 
cpavcij^ivov , osrcoq yapiTi -d-iov VTtip Trav- 
Tog yivanTat ■davaTH- tovto Si ^aXiara 
aa(^ci)q Si'iKvvai t dvaA«;p-3-5VT©^' dv^^po)- 
TTH TO TiXiiov Jjj yaQ^ (^tiai- t'i iTiv av^pco- 
■siros, OTi y,iiivyiaKYi at;TOu; «AAa ri sViV 
av'&^a)7ro?, y^ Traaav Ofjcov r (pCaiv 't?Sx- 
Aa/3ft)v y^ Kv^iov f^h ■^s-poaayopiv^rag, t 
ctoi;c«(TavTa -^iov Xoyov, r '^ olKi'iai ii- 
Kovoq fi,vr\aQiVTa, t app;jT&) (^iKavQpct)7r'ict 
^iiaaiuSjjoy avfipw^ov q t iJ^ 'fif^^ dva- 
Xnz-divra vaov , ov rrt •srapiidia v-zcriaKi- 
'vj.aTO , }^ iavTU) JLtoM^},?, y^ rrt Ivcoa^ tmv 
acornpiav ilpyaaaro- y^ rovro ip[Ji.tjvevcov 
icpn' T Q (^?ctyy ri Trap' dyyiKovq nKar- 

TCOjA.iV0V ^KiTTOjV^J ItiaiiV SlO, TO TTaSjl^a 

T •&avaT8' aTriQavi '^ ovy 6 a-&avaT®^ 
■QiOi Ac.yQ~>.y rtAA' « 3vMTM (^vaii- Sio y^ 
«AaTTOVTO (ipayv n Trap' dyyiKovi, ro) 
G^ir fjciv d^avamq iivai, t q •S'v«T>r'v o 
J[i •9-£05 Koy@^ ovK iK(XTTCOv dyyiKcov , 



(1) Heic quoque duas ia uno Christo naturas apud Cyrillura legimus, invitis frustra Severianis, 



co 



S. CYRILLI ALEXANDRINI 



coios. 1. 10. rtAAa Bc<T7r6T»g dyyi^uv iv clvtu) " ya^ 
or.TiiQn Tci -ZJavTa siVs cpctTa, un ao- 

pa.TCt, (Itc ■9-^OKOI; itTi KVpiOTDTig , itTi 

a^iycti ^ iiTi dJ^ouGiai, im ayyi^^oi , uti 
Suvau,Hi- TravTa q 5i' auTOv, it^ ili avTOv 

• Hchr. V. 7. exTfS-ai. Kal MJ) ttoAAcc TraAiv * o? cv t 

ruipaii, (pJKTJ, T«5 (rapKog aVTov SirtcTHi 
i^ 'iKiTti^lai TTSOi (^ Svvaj(^ov avTOv 6k 
^avaTOv pvaa&nti /^ Kpavyiig laxupag, 
x^ SaH.pvci)v 'urpoaivi^^x.coY, £j ilaanHa^iU 
dyro 'T' ivhajSiuai , K.ai^^i^ m v\og , 'i^a^iV 
c^ hv i-sra&i t vziraKoyw., x^ TiAnco-^iig 
yi^yoviv aTraat TOiS oTraKOviiaiv avTui ai- 
TiQ^ acoTiipiag aleavihs. 

T'? Toivvv ■urpoaiv'X,6/u!^j!^ v^ S-n- 
ang, Ka) iKiTnpiag f/^ Kpavyiig la^vpcii 
yjj SaKpvcav ■sipoaiviyKcDV ; Tig o cv ivXct- 
^iict avi^jnaag , Ka) Sia tovto ov iKiTivai 
TTiiaag: Tig 6 [^a^cov d(p' wv fVaSf t VTza- 
Konv . iC) T 'usiiciav Ka(iccv didaaKaXov , 'iij 
ravTLcj dyvom Trpo t^ ■wnpag; t/; 6 Xa- 
/Swv v^ \icipog T TfAftOTMTa; ov'/^ ^iog 
Ao'^©o, T?A«©^, iiScog TzdvTa 'zs-piv 
'ppiaioog aVTCov., dhX' ov Tri 'zs-iipcit, fA,av- 
GttVft)K- 7rdvTag'iXii>v ivka^Hf^ivag ., dXK' 
OVK avTog ivKaBiOv/J^©~" 6 d(^iA6/u^i^ 
TTCcv SdKpvoY dvTO TTaVTOf 7rpja'co7ni ^ rtAA 
ov Say.pvHV v^uir' oSvvng dv ayKaF6 /jdfj@-' • 
6 aTra^ng yJj a-&avaT05, «AA oi; SiSicog r 
Qdvarov, Kj /-i^ Kpavyiig iKcTivcov diraK- 
Kayiivai ■davdTH' ovkoZy 'iSia TOVTa Ttig 
dvaKvcpSiiartg dv-dpca-^AiOTVTQ^ , h )u (^ 
QavaTOv iSiStt^ , (^ BiiTiKi^ 7rpoaiV)(^0[/^iv;T , 
']> ci>oiKovarig ■^jotmt©^ to) (pcl3o) <u^a- 
"X^copouattg, iva Sicc t Tradnf^dTCoy S:-f)(_-&ii 
■ laem 11. 16. T Kn:p.QiyT(^ « (pva.g. K^ai 'zsaKiv ' ov 
yaP StiTra dyyiKcoY 'o^KapcfidviTai , dKKa 
asstppiaTog 'h^^aapc 'fhKajjb^dviTai- 'o^iv 
cotpnKi KaTct 'zirdYTa ro^ig dSiK(polg oi^oiuo- 
■Siivai, ilg to iKaaKi&tq t d^taoTiaig tS 
AaoD' c* 00 yap iJiiTsoY^QiY avrog -z^iipa- 
a^^iig, SvvaTat Toig ■urnpa(^opi.'ivoig /S:«- 

• idem IV. 15. •&«ffai. Kai uiT' oKiya' " ov yap 'r^o/ji^ 

dp-^npia fJCfi Svvd/v^ov avff^ra^dtiaai Taig 
dr^-TYiiaig tt/uf^S , TriTmpaftivoy q r^ Trdvra 
Ka-d^ oy.oiOTt\Ta X"'?'^ dfiapriag- 'inpov 



lorum dominus. Quoniam in ipso condita 
sunt universa sive visibilia, sive invisibi- 
lia, sive throni, sive dominationes , sive 
printipalus, sive potestales, sive angeli, 
sive virlutes : omnia autem per ipsum , el 
in ipso crcata sunt. El alibi denuo: qui in 
dicbus, inquit, carnis suae preces suppli- 
cationesque ad eum, qui possit ilhim sal- 
Yum facere a morte, cuni clamore valido 
et lacrymis offercns , exauditus est pro sua 
reverentia. Et quidem quum esset filius , 
didicit ex iis quae passus est obedientiam : 
et consunimatus , factus est omnibus ob- 
teniperantibus sibi, causa salutis aeternae. 
Quis ergo est orans, et preces suppli- 
cationesque cum clamore valido et lacry- 
mis offerens? Quis cum religiosa reveren- 
tia vivens , ideoque ab eo quem rogavit 
impetrans? Quis discens ex iis quae pas- 
sus est obedienliam, et magistri loco ex- 
perientiam habens , ignarus eius rei ante 
quam experiretur? Quis pedetemptim ade- 
ptus est perfectionem ? Haud sane Deus 
Verbum , perfectum illud , et qui omnia 
anle quam fiant novit, minime vero ex- 
perientia discens : quod omnes habet sui 
cultores , dum ab ipso colitur nemo : au- 
ferens ab omni facie lacrymam , ipsum vero 
nullo dolore lacrymari compulsum : im- 
passibile , immortale , non autem mortem 
timens neque ut ab ea liberetur cum cla- 
more supplicans. Superesl igitur ut haec 
humanilatis adsumptae sint propria , quae 
et morlem metuebat , et in oratione per- 
severabat , quatenus inhabitans deitas ti- 
mori locum esse sincbat ; ut ex passioni- 
bus , adsumpli hominis natura dignoscere- 
tur. Et rursus: nusquam enim angelos ap- 
prehendit , sed semen Abrahae apprehen- 
dit : unde debuil per omiiia fralribus si- 
milari , iil delicla popuii rcpropitiaret. In 
eo enim in quo passus est ipse et tenta- 
tus, polcns est et eis, qui lentanlur, auxi- 
liari. Et haud mullis interiectis: non enim 
habemus i)onlilicem, qui non possit com- 
pati infirmilatibus nostris; tentatum autem 



DE I.NCARXATIOXE DOMIXI CAP. XXI-XXIII. 



per omnia pro simililudine absque pec- 
cato. Est igitur Abraliami semen diversa 
res ab illo qui id adsumpsit. Semen vero 
Abrahami sciebat beatus Paulus esse ser- 
\atorem Christum secundum carnem. Non 
dixit et seminibus tuis, quasi de muhis; 
sed quasi de uno : « et semini tuo, qui est 
Christus. » Denique etiam tentari ad si- 
mihtudinem absque peccalo , non est Dei 
Verbi , sed adsumpti seminis, proprium. 

XXII. Quod lesits et Deus Verbum 
et homo dicitur. 

Ita praeclarissinius Paulus per totam 
epistolam tum naturae proprietates, tum 
personae praedicat unitatem : ideoque le- 
sumChristum et hominem appellat et Deum. 
Unus , inquit . dominus lesus Christus , per 
quem omnia. Rursusque Timotheo scri- 
bens: unus mediator, inquit, Dei et homi- 
num , homo Chrislus le<;us. Et in eadem 
ad Hebraeos epistola: lesus Christus heri 
et hodie , ipse et in saecula. Aha quoque , 
si quis volet, inveniet sexcenta testimonia 
in divina scriptura quae perfectum homi- 
nem praedicant , atque haerelicorum coar- 
guunt insaniam. Nobis tamen otium in 
praesenti non est ea colligendi. Studiosis 
itaque laborem hunc dimitlentcs , nos qui- 
dem proposilum argumentum prosequa- 
mur. 

XXIII. De ineffabili Virginis partu. 

Igitur propriam imaginem bello fali- 
scenteni miseratus creator, et morti Ira- 
ditam, indinavit caelos et descendit, haud 
sane locum mutans , neque aho se trans- 
ferens; etenim omnia implet; immo infi- 
nitus est , nullo termino comprehensus , 
cuncta ut ait propheta mano conlinens : 
quis enim , inquit , mensus est manu sua 
aquas , et caelum palmo , et universam ter- 
ram pugillo? Itemque David : quia in manu 
eius sunt omnes fines lerrae. Et ipse Deus 
per prophetam : caelum sedes mea , ter- 
ra autem scabellum pedum meorum. Ergo 



01 

Tonvv 70 T 'Ajipciaix (j7riofj.a. 7ra,(.a t 'fh- 
ka.u,^a.vbf-S{jov tovth' cr^Tjp^a a 'AQpa.afJi. 
otSsv ^a,x.apiO(; ristvA©» t (jccTri^a X^i- 
S"Ov ?.y (japKO.' ov yap iitts * , (pn(j.' , >ca( 
TO/j C77rfppa(7( (70V «5 sVj ^oAAttJF, «AA' 

0>i S!p' iVOi, Ka,l t2) (J7rSpf^a,Ti (J« 05 SdTi 

yipKJTOi- iCj TO -TTHpaQriva.i q •/.a.Q cf^oic- 
Ti]Ta, XwpKi d[J.apTicti , ov tov ■&sov As- 
ya 'ISiov, ctAAa roS av'aAM$-&s>'T05 a-ar'ip- 
f.taTQ~,. 

K^\ 'Oti 'itKJovi . y^ Seog AoyQ~> , 
H^ avdpciZixQ-. XsySTai. 

OvTOx; •^•«oTaT©^ Uav^^Oi Sia 7ra- 
ffM? T^ o^5-oA>j5 , Tas Ti T (pvascav ISiotyi- 
Ta.(;, }tj T ■^^oa'o)7rii ^chpvtti/ t svaxriv Sio 
'[>)<TbV Xpis-ov tCj av-&pu)7rov y^ ■Qsov 7rpo(j- 
ayopsvrj- " fJs ya^, (pviai, Kv^ioi lnaovg 

Xpi5"05, 5i' OV TO, ■aTIXVTa. Ka( TTIxAiV Ti- 

f^oQiCi) ^acpwv " jIs fJi.iaWi^(; , (^na] , •&«ot} 
yJ; «('■S-^&i-zcTWJ' at'-9'^u)7r@o Xpi5"05 litaovg' 
y^ iv avTYi 3 TJj 5Tpos 'E/3pa(«S' * 'inaovc; 
Xpi^cx; ■^Qig y^ (rrif^ipov 6 ai;TOs, z^ S(? (^t;{r 
a]'u)va.q- yS) aAAa? 5' av tk; l-&«A«(Ta5 £t/poi 
f^vpia; ft,apTvp'iai dti 7^ ■^slag ^a^Mj t 
TsAciOV av-dpci)7rov KV^^VTTovaag, y^ t al- 
piTiKwv s\sy^ovaa(; t aroiav aAA' tit/.lv 
ov (x^oAm Ta^Ta avWsyc^v sm tS Ttapov- 
Toc,- Toig (piAoTToyoi? Toiyuv r ttovov tovtov 
x.aTa\i7r6vTsg, nfA.slg ^:^ TrpoKSif^svrii vrpaf- 
f^a.Ti'iai s-^ci)fJi.i-Qa. 

Ky' . WsOi T^ apo»T8 7^ TraO^SV^ ^OVHCeW?. 

Toiyapovv t oiKsiav slKova ■aoAifA.a- 
fjt.':vtw o'iKTs'ipaq 6 •sroiwT«5, Kal ■d-av(u.TCi) 
<S}^^c/L'ZiTSfA,7!rof^'sv!u> , 'sKAivsv ovpavovq, Kai 
KaTsjin ^ , ov T '^OTTOV dfAsi-^ai, ovS sti- 
^oae jU.£Ta/3a5, TT-Anpoi fap tcl avti,7ravTa, 
fiaXXov Q a^Mii^U 'ogi , tu d;t(i)flMT@o, t^ 
TravTa s^cov Jiy t TTOOC^nTLu cv T?i yji^i' 
T,'c "J^a^ . (p«(7iv *, ifjts^^tias tjj yjipi avTOv 
Ti vScoo, «^ T ovpavov (7ari-9-ajU.« , y^ Tra- 
aav T yiiv dpaKi; j^ ■yra.Kiv Aa/3i5- ' CTi 
ce T« X'^?"^ avTov To. ■os-i^aTa -^ yvli' ;ij 
fltt/Tos Q ■deog Sia tS ^pofpnTK* " o.ov- 
pavig fj(,ii Qpov(Oi^, n q ^h C-os^OTriSiov t 



n.Rps-XXir. 



62 

TToSav jtt«' oCkovy t x.a.Ta^ct>Jiv vonacofj^ 
avyy,a.Ta^a.(Jiv 'iicAive to'ivvv ov^avovi, ^ 
KaTi^n, Kj 7rafQiviy.y\v c/nKi^a. /jS^o^ vy\^vv 
KOPni dy'ia.c, y^ ivaifieia. cnvyTi-&^a,[^[^iYni ■ 
Si' ayyiAiKni (p&>v«5 t roKOv 7rP0jJ.nvv(7a- 
cr\g . )0) T^ avWn-^icoi r tpowov 7rP0i^fx.n- 
vijGaaffMS, K^ T^ 7ra.o^iv'ia.<; t (po/3ov tyi ip- 
IJ,nvi'ia, Xvaaam, il(JoiKi^iTa,i re , t^ vaov 
ia.vTa> KaTa,GK(£ia^H., x^ t a.(ma.pTov , itj 
dvnpOTOV (jKnvnv SfaL^rAarTif ri^'' c Trpco- 
Tcoi Bii?^ivG'Xi Tri a[^a,^Tia., aTraTCoq^ iTvy- 
'X.avi, ijcnT^ipa. q i/,ovlw ii^^i t ynv 'iXafii 
yap ,, (pnTiv *, 6 •&E05 J^oov aTZo -^ ^«s, 
£1 'i7tKa.aiv T ctviS^pMOToy Jio h^ [ha.Ka.- 
Pi©o riauAos (p>i(7ly * tt^St^o ar'-&^«- 
^05 c^ T^MS ;j^0(>c05 , SivTiPOi aV'&^c07rog 

KVPl®^ C^ OUpaVOV' TOVTH J^Ct^lF (3 fjCO- 

vo^M5 T -dsov Aoyog 6k jM.6v«5 Trap-diYH 
raq a(^op[ii.aq Aa(Bcot' tm? cS^^OTActorjws , K^ 
TOVTO) ra '^o^rct) r dyicopynrov 5n[,(,iiifiyn- 
(ja.i vaov, Kj ictvrZ) cnjuta-\,a.i ^ Trpoetaiv cot, 
<^ 5ra«9sv«, ot/ Av(Jit(; rri t7t^AA«\j/f< t Trag- 
■Sivix.Y\v ^(ovhv , ov rn '^ovndit ^.ppn^ai , 
aAA' aKnpctrov k^ «vjOTacpov Sj!^i^uAu^cti ^ 
H^ TO jU.j')/a Tfeiro yJj appnrov ■^a.viJ.ct ■^av- 
fJi,aTiipynGa.q' [ti^a, y6 ro) 'ovtl £j dvip[/.n- 
ydjzov^ y^ Koyn Svva.[Ji,iv t)x£^/3a7yov , /3o- 
rptiv ISeh cyy. yiig avev KAnftarcov ^ActTn- 
cctvra,. a'iTOV aviv (J7rip[ji,arc>)v (^vvra,) yj- 
r^covct p^w^/? vn^tarcov itj y^npccv vt^ctvnitcov 
vcpauftivov . apTOV ov [tvXv) i^ X^P'^^^ ^^ 5Tt;pi' 
oniAmpyn-divra,, rtAA cVpcnrcai ok. Trctp^i- 
vDcav dXivpcov ye^fpniJ.ivov .^ y^ t oiKiif.i,ivnv 
KaAv-^avrcf Trpoi q Tovroii„ Trapdevov oi- 
KiiCf) jipicpit 6mA«v op'iy\i(ja.v . y^ yaAaKrog 
y_osnyov(ja,v Txrnyag, yCj [tnn^a. '^vo[tiv!w 
r ya[tii vd[tov ov Si^ct[t'ivlw . [tm'ipct '^o- 
[^ivnv r 7rcoi y'iviTai [tnrnp ovk 'fh<ra,i/.i- 
vnv . [tnripa, 'f^o[tivnv t yvva^iKa ^rpori- 
pov ov '^Oftivnv .. dX\' cv 7rapQiv'ici k^ t 
'oynov T^ yaa^^oq 'fh^nKvvaav .^ y^ t xap- 
Trov cv T Pc^^tJ'/ (c^^ipaaav ., k} rh, [tn^^og 
ipya^O[tivnv . aco}^o[tivng >^ 7ra.^%iv'ia.g, (^ 
•7ra.^%'ivov [tmTi^a. KaKufttvnv ,. j^ rdvavr^ict 
ovoftctrct re h^ 7rpay[JcctTai. a^ Tat;TOv aw- 
ayovactv. 



S. CVRILLI ALEXANDRIM 



descensum , condescensionem potius existi- 
memus. Inclintivit itacjue caelos et descen- 
dit, et virgineo delecto utero sanctae puel- 
lae atque in recta religione nutritae, ange- 
lica voce partum praonuntiante, et conce- 
ptionis ralionem antea explicante , virgi- 
neumque pavorem ca declaratione solvente, 
proprium sibi facit comparatque templum, 
et neque satam neque ullo cultu dispositam 
sibi format stationem : sicuti ille qui pri- 
mus serviit peccato, sine patre fuerat, unam- 
que habebat terram matrem. Sumpsil enim, 
inquit , Deus pulverem de terra , hominem- 
que formavit. Quamobrem beatus quoque 
Paulus ait: primus homo de terra terre- 
mus; secundus homo Dominus de caelo. 
Huius rei gratia unigenitum Dei Verbum 
ex sola Virgine materiam fabricae suniens, 
atque ita illaboratum formans templum, 
sibique uniens , prodit ex Virgine , haud 
equidem in conceptu solvens virgineam zo- 
nam , neque hanc nativitale dirumpens , sed 
incolumem intactamque conservans; atque 
ita magnum hoc et inenarrabile patrans 
prodigium. Etenim magnum reapse est, et 
inexplicabile , et orationis vim excedens, 
racemum cernere de terra sine palmitibus 
germinantem , frumentum sine seminibus 
ortum , tunicam sine slamine et sine te- 
xente manu contextam , panem sine mola 
ac manibus et igne fabricatum, sed arcane 
ex virginali farina confectum, et univer- 
sum mundum complentem. Praeterea Vir- 
ginem proprio infantulo mammam porri- 
gentem, lactisque fonles praebentem, ma- 
trem effectam quae nupliarum legera non 
admiserat, matrem inquam effectam quae 
quomodo fiat mater ignorabat , matrem de- 
nique eflectam ijuae matrona anlea non 
fuerat, sed in virginilate tumorem ventris 
ostendentem , eiusque fructum manibus cir- 
cumferentem , et ofricia matris salva vir- 
ginitate exsequenlem, et cum matris no- 
mine virginem , postremo contraria no- 
mina et conlrarias res simul comprehen- 
dentem. 



DE IXCARXATIONE DOMINI CAP. XXIII-XXIV. 



m 



XXIV. Res posf Christi nati\itatcm 
gestae summatim narrantur. 

Sic natus Christus dominus (non enim 
piuni sit , post partum vel Deum Verbum 
tantummodo illum appellare , vel hominem 
divinitate nudatum . sed Chrislus est ap- 
pellandus , quod vocabulum utramque na- 
turam , et sumentem scilicet et sumplam , 
denotat) omnia nostra excepto peccato re- 
cipit , fasciis more infantium involvilur , 
lacte aHtur atque educatur, manibus cir- 
cumfertur, sinu excipitur, legaH ritu cir- 
cumciditur, expialoriis sacrificiis purifica- 
tur nova et unica mundi hostia , agnus mun- 
di peccatum tollens; a Simeone adoratur, 
et servator simul dominusque appellatur. 
Fugit cum matre et custode ab Herode, 
venit in Aegyptura, revertitur, periculum 
pavet. Xazarethum accedit, aetate et sa- 
pientia proficit , parenlibus obtemperat , 
omni honore prosequitur non matrem tan- 
tummodo , verum etiam matris olim qui- 
dem sponsum , posthinc vero ouratorem 
atque custodem , legaHa festa celebrat , in 
templum frequens venit , iudaicorum inge- 
niorum tarditatem coarguit ; idque agit vix 
duodecennis post nativitatem. Quaeritur a 
cognatis , dereHctus reprehenditur a matre , 
factum defendit , et latenter quodammodo 
divinitatem suam revelat : nesciebatis , in- 
quit , quoniam in iis quae patris mei sunt , 
oporlet me esse? significans se non eum 
esse tantummodo qui cernebatur, sed Deum 
quoque esse sub illo aspectu celalura, ante 
omne tempus et saecula, ex patre prove- 
nientem. Atque ut sumraatim dicam, ve- 
nit ad lohannem baptizantem, persuadet 
ei recusanti ut se baptizet, praefigurat in 
lordane baptismum nostrum , finem legi 
imponit , gratiae ianuam reserat , a patre 
caeHlus pubHcatur, Spiritus praesentia de- 
monstratur, ducitur in deserlum velut ad 
idoneam quandam palaestram , et ieiunat 



yivyndiY t Xpi<^ov TroAiTiiai. 

OllTCi)i Te-^Qlli ^iGTTOTKi XPirOe '' 0'J 
•^ illCtyh lUI^ T TQKOY « •&JOV \OyOV [iOVOV 

at/rov ■u^poaayopivnv , n ttvQpw^ov yiyv^i- 

ViilfliVOV QiOT-ATO^, rtAAa X^irOV. 6 iKOLTi- 

poLV (pvfnv Trv ti ^aj^^actv r^ t ArKp^ilaa.v 
()«Ao7 j "uiavTai to. nf^iTipa 'srAriv 7^ dfiap- 
Tiai K.aTaSi-^iTai Tsrd^^ri . (j'ZirapyavovTa.1 
■rJ^7rAna'ici)i; to'7« /3^s$g(7( . k^ yaXaKTi Zi- 
(piTai .. 7tj T^^)\vi~lTal . }^ '/J^'^1 'tzfe^Jsof Tai , 
Y^ X3AXOI5 C^TfGsTal., V^ Ky VjpOV (ZTgiTJjU.- 

ViTai. <t. Ka^&aocioii kv<j'iaii Ka-daipsTai., 
« Kaivn iCj [i.ovy\ 7^ olKapnvfli Qv(r'ia . t 
Koai^a T ai^aPTiav a^aj a^vcx;' vtto t 2v- 
fiicov TrpoGKVvUTai , }^ acoTVip OjttoS y^ Js- 
CTTroTHi TTpoaayofiiviTaf (pivyet t 'HpciiSnv 
Ay T^ [^yiTpog (t t KiiSi[Movoi . KaTaKapt,- 
/SaV3 -dtju A^iyvTTTOV .. iTravip^^iTai TrdXtv , 
aycavict ., ilq T Na^apsT 's^c^yiviTai ,, r\Ki- 

Kia. tC) QO<p'icL TT^OKO^^TSi ., Tolg fovivaiV VTTO- 

TaajiTai , 'zard.ang ti/a«$ «^'o7 oC pLovov t 

ju.«Tspa, aAAa k^ (^ 7^ «.«Sos TrdAai jm.£v 

jM.v«5'«§a, ^ TavTa 3 KnSi[ji,ova ju cfvAa- 

Ka. Tac, c*v2jW.K5 iop-ag tO^Ta^i, t2) lepa> 

TT^ocTiOfiivn - T laSaiKnv iAif^et Tra-^^vTnTa' 

K) TovTo TTOiil ^vo r^ SiKa yiyovax; [xovov .. 

ST« Ticoi jA^ r TOK.OV 'o^lnTiiTai Trapcc t 

Tr^oanKOVTuiv (1 y, clti ohnp^iii ifKaMiTai 

Traf^a 7^ [^n^og , tt^roAorEiTaJ , x^ «^Sjtta 5t«s 

'us^^yv[A.vol T ^iOTnTct. ovK o'iSaTi yda 

Cnaiv *' OTi Cf/ Tolg olKi'ioii t TraT^og [^a - luc. 11. 49. 

Oi'i itvai jU.£; S.^.KVVi Q)g OV [JLOVOV iTI TO ClOCO- 

jt^jov , rtAAa £, ■Qiog cv tco ooci>[A,'ivci) kpv- 
TTTOfj&iJOg, VTri^^ovog .. J£j ■zspoaicoviog c/>i t 
'ma^Zbg Trpo^^cov i^ 'iva atujTOf^Ctif i'i-urci) ., 
'S:^^y'tviTai -zs^pog lcodvvnv ^a-urT^ifovT a .. 
TTiihsi ^a-rrTiaai ixPhci.iTOv/x^/jOv , TrooTVTroi 
TO nci-iTioov ov Tu> lop^avii jBd7rTia[.(.a . S'i- 
ocoai TiKog TU) v6[A,ci), y^ t (jvpav vvravoifc-i 
7* ^apiTO?, VTTO T waZog ovpavo^div dva- 
KnpvTTiTcti, T^ Trapaaict t 7rviv[JcaT0g dii- 
KVJTai . avdfiTai ih t «PWjaov cog dg dpfjco- 



<. 



(1) An (licendum ;'•/ toI^ a-jyyv/iui y.ai it to7; yjutnoij , iiiter cognatos et notos, ut Lue. II. 44.' 



S. CYRILLI ALEXANDRINI 



Sictv Tivic TetXa.i^pttv Ctto t 7rY(Cfta.T0i . 

T^ VY\<^iCn y.iY , OV TTifO. Q T l^-i^^COV T^ (^V- 

aim , £i Zo(^h jj-iv i(p'iir(ti . aXAa x.^a,Tii 
T^ opi^iaii, ov SaAivn r nSovctii' )0j Ka\ii 
[*iVT^ TTslv^ T dvTiTraXov ih T 5raA«Vj tsf&i- 
yiviTai Q at/rS dyQpoOTnvri <pi?^0(70(p'ia . aAA' 
ovx. cl^aaicf, -Ssotwtos, dycavil^STai . Kara- 
ycovi^nai, vijca, i^iAavvsi . t TvpavviSa 
ftaraAvit- to dGdtvii iA'iy/^n, t iiTTav x.y\- 
pvTTri- ()ap(7iiTi fap, (pnaiv ' .. s^w vivmyiKa 
r KzcTfJi,ov 7rpo'^i7rei TravTag ih dpirnv . t 
vopt.o^i(7\av T ^iuev doyft(XTU)v vroiii, t Sia 
T ^^ocpjiTa * £V>i^rsA|W.jv«K xaivYiv Sj^BnKnv 
SiSaxTiv , ovpavo)v ^a^iiKnav vTTKj-^vilTai, 
Toli dfiiAii^Jiv d-Triihil 7^ yiivvm t (p\6ya. 

Ki . 2t/fT0jU.05 T Si(77rOTlKCt)V ■&aVftaTCOY 

cf^iYiynati. 

nir«T-sti Tci Xiy6f.^ja Tri ijt.if(i\ri 6ciu- 
f4,aTiiPyi(X,.f oivov dyio)pft]TOV tS) fa.f*.q) Sct)- 
PovySfioq., olvov J^wpjs K\tifA.(XTCov c^ vSa- 
T@-' ipyct(^6/j\vQ^, oivoY d^a^uAov Toig 
T yaft.ii 3aiTVfA.6at ^a,&<^0/wlyjo?, ili oivov 
ftiTajBaAcov t vSaTcov t (pv(Jiv . p(.Y\ f^iai- 
T(£iov(7tii dftTriAa, yJj 7^ yyii t voriSa av- 
Xcoaaq TifA^^ '^ yaftov ov t») 'ara^Haici 
ftovov ctAAa Kj Tvj Qavfji,aTHpyict- 'f^ yd 
6>c Tra^^&iviKHi g/3Atts-««r6 ftyiZag, r^ tzao- 
■Qiviav y\amai ts Kj tok \6yoii <3^yiPi .. y^ 
T d'Qjyiav '?pyoii y^ \oyoii iTifj(.y\aiv , iva 
jtt« Tis aKoAaaiav iivai YOf^..t(^Y\ tLm av^v- 
yiav, >^ W5 iz^^voftov T yafj(,<i KaTYiyo- 
§oj« . Tif^ct T yaf/.ov tjj Tra^aaia, ' 1 ) . av- 

^a T TlftYIV TJj T Sl^pn (^t\OTtf.t.iar. \vCi T 

vvfj(.(piii T d-iS-opiav, OiCuS-KyiTTH g5u" avfA,- 
Trorag tjj t Kaivov 'z^payfA.aTO^; ivoafj(,ici .. 
iaVTOV Sta T dcopH KyipvTTH' dyicooytiTOi 
•^ o)v ,. T dyicooytiTOV oivov S-ScOKiV (y>Cii- 
^iv (fstr rtppW5"«5 locTai . £1 \6yct) \vh Tag 
vcang, Kj vivfA.aTi t -osa^cav d-ss-aWaTTH 
C^ KaftvovTaq . g5u" Saifj(,ov(>)VTa(i c^ \vt- 

T(I5 iA^'^ipoi ^SilKVVai G?V- fJL!fA.yiv6Tctg xa9- 

iTYiKOTai;, a(^iyytt (Tsv Tra^aiJciYi^i , dpTi- 
TTodai (Tisv ')(^(jt)Aovi d7riPya(^iTai.^ SiiKvvai 

(1) Eandetn scntentiam habes in novo etiain et apprinie genuino saiieti Augiistini sermone de nuptiis 
apud Canain, quein nos e.x iniro codice saecuji septiini edidinuis in Spicilesiio roin. T. VIII. cirea finem. 



(|iiiclcm , non tamen ullra naturae mensu- 
ram; et ^esci (juidem cupit , niliilominus 
appetitum coliibet, neijue voluptatibus ser- 
vit. El famis quidem causa eoncital adver- 
sarium ad luctam, quem lamen humana 
philosophia superat , non divinitalis pote- 
state; luctalur, su[)erat, vincit, jjrofligat, 
tyrannidem dissoh it , infiiinitatem illius de- 
monstrat , cladenujuc! dej^^iaetlical: confi- 
dite , inquit , ego viei mundum : cunctos ad 
virtutem hortatur, divinorum dogmatum 
tabulas condit, nunciatum ore prophetae 
testamenlum novum Iradit, caelorum reg- 
num promittit, officii contemptoribus ge- 
hennae ignem comminatur. 

XXV. Compendiaria dominicorum 
miraculorum narratio. 

Dictis fidem facit grandi patralo mi- 
raculo, vinum nempe nulla cultura adqui- 
situm nujjtiis sujjpeditans, vinum sine pal- 
mitibus ex aqua conficiens, vinum absque 
uva nuptiarum convivis largiens, in vinum 
mutans aquarum naturam, nulla interve- 
niente vite humorem terrae dej^raedans , 
atque ita nuptias non praesentia tantum- 
modo verum etiam prodigio honorans. 
Nam quia ijise de vLiginea vulva prodie- 
rat, et virginitatem usu proprio et verbis 
extoUebat , caelibatumque opere ac ser- 
monibus honorabat , ne quis forte coniu- 
gium inlemperantiae loco haberet, nuplias- 
que ceu illicitas traduceret, nuptias hone- 
stat praesentia sua, honorem insigni mu- 
nere auget , sjjonsum anxietale exjjedit, 
convivas facit attonitos novae rei fragran- 
tia, se ipsum hoc dono publice manifestat. 
Nam qiii naluraliter illaboratus erat, illa- 
boratum vinum suppeditavil. Poslhinc ae- 
grotos sanat , sermone morbos resolvit , 
nutu liberat passionibus laborantes , dac- 
moniacos rabie liberat , furenles ad quie- 
tam mentem revocat , parah ticos solidal , 
claudorum pedes redinlegrat, solem visu 



DE IXCARXATIOSE DOMINI CAP. XXIV-XXVI. 



65 



cassisoslendit.foresnimiriimcorporisape- r «Ajov rolg to (i\i7rHV a:p}i^MjU.jvoi?, dyo'i- 

riens per quas animae visualis facullasex- yn Tctc, ■^vpai t (j'ce^(tTlQ~> Si' m irri rcc 

tra prodil ; idque modo solo sermone ef- 's£u) ^■)(^UTcti to t«s ■\^X^^ oa-Totov. x.olI 

ficit , modo sputo ac luto deficienlem par- vvv j^iv Aoyo) ^ova touto ttoiu, tqv Tra- 

tem supplet, facitque lutum quod per se Xov tov tJo o^^u.tcov i-dri^aAov o^^jlcltcov 

oculis esl infestum , oculorum medicum, Qipa.7r^Ti\v .. Kaii tw 'siroKi^^iui (^ap(.iciKcp 

et contrario pharmaco utitur, et rem no- Ki^nTai ^ «.ai to ^nMTnpiov dXi^nTfipioy 

xiam exhibet salutarem. Auribus ab au- S:'i>cvvGr Toug dx,0!tig Ka.Aov[jt.ivaig . to 3 



diendo dictis, sed tamen audilu carenti- 
bus, naturalem impertit usum. Paucis pa- 
nibus in deserto multa hominum milia sa- 
tiavit, quinque scilicet panes, tamquam in 
arvum semen, manibus Iradens, et linguae 
benedictionem ceu riEruum nimbum addu- 



aKoviiv d!pripyi[ji,iYctiq ilu) olKita,v Cfioyuav 
'=^SiSct)(ji- apT0(5 oKiyotg cn ip'/\[j.ci> 'sroA- 
Aa5 cyKopiTi ;j^(Aia5a$. (JSir TriVTi aoTX? , 
"^■"T-uyip £J5 apou^av (TTs^ipi^a, Toii yjpcriv 
ij^l2a\ct)v ^ Kai T«5 ykCiiTTni rrw ivKoy'iav 
oiov Ti i'if©o iTT ay ay ccv ,, Saau •£, ^a^v 



cens, densam altamque segetem, et ple- Amo»' y^ a.Kco "srXnpn Ta.(i t^ dTsocsT^oKuiv 

nam aream apostolorum manus effecit ; •yjipa^; d-ss-i^f^viv , aAw oC 'syTv^i diof/ivnv 

aream nec ventilabro nec purgatorio egen- Kai SjaKpiaiux; ., oC fji.vTii Kai [x.d.K^^ag 7^ 

tem, non mola nec mactra nec igne aut Trupoi Krti xAi/SaKOf, aAA' avG^ Girtr ap- 

clibano , sed ipsos per se panes germinan- T85 (BpCnaav tI iu TTTnyaL^aaav k^ 'iva. b» 

tem atque eructantem. Atque ut verba ad Ki^aKaicp i'i7ra), aiuaTOi i^txnv ii^xicsir t 

compendium conferam , sanguinis fluxum 'laaiv iKovTi (TuAn9ri5- Kopnv aui^ov dp-saa- 

cohibuit, sanitate ab eo sponte quidem, yil(yav v-tto ^avciTH v^ 'priv&ii[Mv>]V utto t 

sed quasi furtim, impetrata, Puellam im- oiKi'icov dvdap7r(i.aag Tolg (puaaaiv d7roB'i- 

puberem morte abreptam, et a suis defle- Sa)Kiv iTipov viaviav ilg t Ta;pov Tr^OTrift- 

tam, vicissim eripiens, parenlibus reddi- ttop^ov.. iii (^oorw iuravinyayi . £, iic; y^a- 

dit. Aliura adolescenlem ad sepulturam pav to ■zsiv^oq [tiTi^aki . v^ t c?r3Ta;5Jov 

elatum, vilae restituit, et in gaudium lu- •&§«voy ii^ v[a.voov \oyov yaftyiAlcav z^^i^i- 

ctum converlit, et funebrera lamentatio- ^ t SuadoSii vik^ov ^ TiTdPT»v ■^' t?A<<6- 

nem in nuptiales hymnos transmutavit. Ttii 6x ■7^ ■driKng f^viyayi yS, t ■^n-^iSn- 

Praeterea foetens post quatriduum ab obi- ftivov ^aSi^nv o^.eAdCasK^ -^ '7^(^2S>^[ta 

tu cadaver ex arca eduxit, et institis illi- OTt -dacaT©^ jJ^asrsT^trfv. £ viKpoq 

gatum ambulare iussit; reque vera diffu- 'iSpa[^i 7^ an-ureSovQ^ d-z^rax^hayii^; . jcj t 

gienlemorte, mortuusdiscurrit, putredine '^ csn-zs-iSivQ^ aTro-di/C^'^ Suc^ciiSiav. xj 

libcr, putredinisque foetore deposito , e ^«? 't ^avdTS TsrvKag h^ls.a^uycdv . y^ utto 

mortis ianuis evasit: atque ita haud iam "? ^ic^f^^iS T^tynv ou KcaXuo/JfiQ^ y^ tZo 

ligaturis a cursu prohibilus , et a funereo F'^^ t ■zs^podw^roy Kahu[/.[taTi to .Sa^jtsiv 

faciei velohaud diutius visuspoliatus, sine «^^«§«^5^05, dKcoXuTOi q ''^'^X^^ ^P°5 @ 

ullo impediraento , ad vocantem , agnita KaA'i(jafTa. Kai tOm hcmoTtKvw 'fh^yivco- 
voce dominica, accurrit. 



XXVI, Quod sponte (lesus) sahitarem 
passionem exceperit. 

His aliisque miraculis promissionum 
suarum magnitudine confirraata , et apo- 



dKCOV ^iji>vnv. 
KT 



Oti -KHTicai Ta acoTnpia 
KaTioiraTO. 



7a-&n 



Aia TOUTCOv }u aK?\cov * ■dauftdTCOv t 
iTrafy^iuiv i[Ji7riS'ooaai to ^5^805 ., ^9 r ^o- 



slolorum choro ad virtutem erudilo, spon- ^ov r d7roToKu)v lii doiTnv TraiSo^^i^iiiaai , 
le accurrit ad eas quae de eo scriptae fue- Tr^oa^^ixu toj5 dva^^drjToii Tru^Qia.v i-^i- 

9 



' coil. rav pro 



66 



S. CYRILLI ALEXANDRINI 



Aoyr»? iroAAaJC;? ju.;v Tctvra. roli (poiT«Ta/5 
7rpof*nvl(ja,i; 'tymiunaai -j tw nfrfw /uS 
YiSoyiii i^ri vlo. ra.Si^ufAiYa) tci t 7ra.hci>v eCa.f- 
yiXiO. Kj Sci^ai ooc, 5ia toLtohv >i,a.TOPOtiTai 
'j^ oiicuiMvni « ffMTH^ja" Jio x^To7? sV^GSo-jK 

■• luii. XVIII. 6. (a,VT0v UTi^iSii^iv \ifa)v iycid eij^i ov i^mHTi'* 
yjj Ka.TtifopovuyjOi hx. avTilTi-iv Kj 5uKx;xe- 
voi Aa-^eiv . tovto T^oiiiv ovx. -IwioyjTO- i^ 
Tavrx TtoKKaxii «Ki/ta «/SkAmG^ tJ^-tpi^T-wv 
aAAa x^ v.Xa!iH f^ev r 'Isf 8(7aA«//- . «5 5m t^ 
a^is-ia? 'fha7rct)f4,iv):i t oAfG^oi' . }(,a,Ta,-^y\- 
(pi^iTa.1 Q TTctvwAs-Spias t TroKv^QvXK-flTa 
• cod. xof^j. TiaKai vi(o- (Wi'XiTa.i >^ eVi Ka^nq * 7^0.161^.1- 

'cod.SciXsuov- yo?,, VTTO 5i7J-A«v JaAf/av SaAfyovTO? * ao- 
Xa.'^i'(o!jS^joc,., if.Trrvof^oc,.^ 0VJiJi^Cjt*fV05, 
(T'p^A.!;/yJy;c5, \i-a^ifov /^oc,^ r^ to Tfet;- 
Ta./&v 5-ay^ot;/.t^jos K^ \af^.(Bavcov A«5-a5 t^ 
Tii^o)^ia.i icoivcovovi exaTs^wGjv . Kj (t^Jpo^o- 
VOi(;KjKax.ov^foi% irtujTaTTO/L/^oi^i^ o?05 (£ 
•^OAViy 7ra,pa t x»x« a«.7reAii)vo5 >ia,p7rov[Jt.i- 
vog , K^ axavGaj? rtVTi KXy\fji.aTm y^ (BoZvcov 
^i^pofiivoq^y^ 770pcp!;p; Jj ■/^Xiua.f^ofJi.ivoi, xa y.a- 
KafLu, 7ra.iou^oc, , >«^ Aof;^*! t 7rKiv^av opvr- 

TOf^jOg. £j TiKoi rat^Cj) 'S^c^ZuifJI.TIOf^fJOq. 

y-C^ . T/5 T SiOJTOTiKcbv 7ra.^nf*.aT(s)v 



'T^riunye 



ravTct , T « 



[/.iTi^av f^v^a- 



voOfjSfjOi acoTnpMV f^' y6 0/ r« d/^prioi. }b 
Kevaa.vTii ro'ii 'o^Tifiloiivzevf^vvoi 7^ a/i^- 
T;a5 sri^r^^avov, at;r65 il/I^ria.g d^rnKKay- 
/X.SV05, J'^ 5.a xa(T«5 o'^5t/aa5 5(Jcaioff:;v«5 . t 
T d/MpiTCoKcoY Ka.Ti§'tpa.TO Tiucog'ia.Y,S,a uIy 
T 5-at;pa, f> 7ra.Ka.ici.<; Kara^ag t aTrc^a.aiv 

• r.:,i. III. 1:). Kvuiv X^iro5 fa^ .,(^nGiY * , d.^nfo^cc(Tiv njA.a<; 
ox T- Ka.Ta^a,q t v:^8 , ;)'^:;«.fvo5 JTrsp n/Fj} 
Ka.Tapx- yi^a.7rTal -^t: , S%>caTa^aT05 7rai 
Kpif^afiivog 01/ ^vKco- Sia q t a';cav.&u)v , 
TsAo5 SiSovi r 'ABaf.1, Tificop'ia.ii- ^ ^S t 
' cod. T,,/.j- a^T/av *, «X8(T£V (j«fTvo5 *, ^«.arapaTOS 

•V.cn.Liii. i: « 7« dv T0?5 5§roJS £7« . dKav^a.i Kj Zi^oKni 
dvctTiKil aor Sia '^ 7^ ;;^oA«5 to ^rtKpov y^ 
i7ri7roYOY T^ 0v«r«5 }^ 7raG«r«5 Cconi t dv^cui- 
TrcoY eli iavTOv rtVaAcip/Scivwv ^ja 3 t o^ni 
T iTTi t6 yj^pov T avG^iWoiv fjuirafioKny av- 
T05 Si-j(^cfi,ivoi , Kj T eig to Kpilrrov fVavoJov 



rant passiones; quas saepe discipulis suis 
pracniinliavcral, Pelro otiain increpilo qui 
liaud libenler passionum nuncium exci- 
piebat ; demonstransdeniquc salutem muii- 
di per has confieri. Propterea et advenien- 
tibus semet exhibuit diccns: cgo sum quem 
quacritis. El accusalus non respondil , el 
quiim posset hitere , nohiit ; quamquam aiio 
non semel lempore appetilus insidiis, de- 
chnaverat. Insuper et Hicrusalem dcplo- 
rat , quae increduhtate sua exilium sibi 
comparabat , et supremae ruinae addicit 
templum olim famigeratum. Patienter quo- 
que se in capite percussum ferl al) ho- 
mine dupliciter servih. Exalapatus, con- 
spulus, vituperatus, excruciatus, flagella- 
tus, et po.stremo in crucem actus, ct so- 
cios supplicii admiltens ulrimque latrones, 
et cuin homicidis atque scelestis compu- 
tatus, acetumque et fel ex mala vite pcr- 
cipiens, spinisque pro palmitibus atque ra- 
cemis coronatus, et purpura ilhisus, ca- 
lamoque percussus, lancea latus perfossus, 
et denique sepulcro illatus. 

XXVII. Quaenam dominicae passionis 
causa fuerit. 

Haec auleni perpessus esl , dum saluti 
noslrae dat operam. Nam quia ii qui pec- 
calo servierant, peccati poenis facli erant 
obnoxii , ipse omni peccato immunis, el qui 
omnis iustiliae cursum confecerat, peccan- 
tium suppliciuni subiit , veteris maledicli 
decrelum cruce sua delens. Christiis cnim , 
inquit (Paulus,) nos ledemil de malediclo 
legis, faclus pro nobis malediclum : quia 
scriptuni est: maledictus omnis (jui pen- 
del in ligno. Spinea vero corona , (inem 
Adami suppliciis imponens. Etenim post 
peccalum ille audierat: maledicta lerra in 
operibus tuis; s|)inaset tribulos germiiiabit 
tibi. Fellc , amaritudinem ac molesliam 
mortalis passibilis(jue hominum ^ilae in se 
reccpil. Acclo, hominum in jjcius muta- 
tioncm ij3.se sibi impulavit, et ad meliora 
reditum iargitus est. Purpura regnuin si- 



DE ISCARNATIONE DOMIXI CAP. XXVI-XXVIII. 



m 



^nificavit , calamo infirmitateni fragilita- 
temque potenliae diaboli innuit, alapa nos- 
tram publicavit liberlatem , nobis debitas 
tolerans ipse iniurias, correcliones alque 
plagas. Latus, aeque ac Adamus, perfos- 
sus , non lamen feniinam inde emergenlem 
exbibens, quae mortem suo errore genuit, 
sed \itae fontem qui duplici rivulo mun- 
dum vivificat; quorum aiter in baptislerio 
nos renoval et immortali stola vestit , alter 
genitos alit in divina mensa , ceu lac par- 
vulos. 



XXVIII. Quod ex Christi cruciatibus 
salus nostra orta sit. 

Pharmaca itaque nostra sunt Servato- 
ris nostri cruciatus. Quod propheta do- 
cens ait ; « ipse peccata nostra perfert , et 
pro nobis dolet: nos autem reputavimus 
eum in labore et plaga atque adniclione 
versari. Ipse vulneratus est propter pec- 
cata nostra , attritus est propter scelera 
nostra: disciplina pacis nostraesuper eum: 
livore eius nos sanali sumus. Omnes quasi 
oves erravimus; ideo tamquam ovis ad oc- 
cisionem ductus est , et sicut agnus coram 
tondenle se obmuluit. » Et sicut pastor di- 
spersas oves cernens , unam ex ovibus ma- 
nu tenens , et ad placitum sibi pascuum 
ducens, reliquas eliam huius exemplo ad 
se pertrahit; sic Deus Verbum quum ge- 



(TiAs/a.K, TU) xaAajM.6) to drj^iyiq iCj o-itS-OK 7» 
T S^.^oKh Svvafmei aUiTTCiiJ&^oi, tw la.7r'i- 
afA,ctTi T >ijW.STSpav x.yipvTTa)v i\ivbip'i:iv , Tag 
yiij.iriflu.g u7r^y!ivm v/3^«?, v^ Tra.iZuac,., y^ 
^a^i[a.q- T Trhiv^av tu) ASaf.i.^a^^TTAnu^ioY 
yvTTOju^oi, rtAA « tuva^iKa Trpoi^rrav ohh- 
bev Oiix.yvi ,<T^aYcLTOv Sta 7^ aTraTni Uvyri- 
aaaav , aKKa TnnWv KcoHg xS 5/^Aw Yafj,aTi 
T oly,iiy.'iyLo i^ccofovncrav cov to f.i.iy r\/u,a.i c* 
y.oKvfji^r,%^a. yiOTrOiil . z^ t« a^avaTa <jz%/- 
(iiaKK<( roAjj- TO Q T^a^i "^wy^^^iVTai cv Ttj 
'^a-7ri'(%\ TY\ (lita,, Kaf^aTnp tci /SpitfiM to faKa. 

x,n'. ''Oti Sicc ^fi TQv X^iTOv 7ra-&a)Y 
« YijXiTipa yiyOYi (Xcor»p'ia,. 

"Vaoi^aKa TCiVJV «Viv y\f*.'iTi^a to, t ao)- 
T«^Of r\/u^ Tra^nftaTa- y^ t^to SiSaaKcov 
7rpo;pKT«5 Coa-* " aCroi Tag d/J^Tiai «/y^^f 
(pspH, rj VTTip Ysy.ij] OQvyaTai- Y\fji,i'ii a sAo- 
fGaf*.iha avTOV iiya.i c» 7r'^Ycp .. y^ cp TrKnyij , 
y^ OK y.aKcoa^- avTOi ^j i^xviA.a.rlG\}>i Sia 
Tcii d/.VfiT'iag Y\/ui^, Jtj ft,iiA,aKdKi(^ai Bia Tag 
d.vof*.'iac, Y\/.^' 7raiBi'ia ilpy\Yr\g y\/^J jV aC- 
Tco- Tw fjcoKay^i avri y^y.-ili IdQiJi^civ TrdvTig 
coq ^^6CaTai7rKaYn^>\/^,SiO coi Troz^aTov 
iTTi a<^ayY\v Ji;;^^!i, j-^ hq dfji^YOc, iuiavTiOv r 
iciifiayTDi avTOv ct^pwios' ,, Jt) Ky.^aTnp ttoi- 
[^ry T(z TTpojBaTa Sii(jKi3a(J[A.'iYa -^icopcoY .^ 
iY T 7rpo^dTm KaTi-^coY , yjj s^' YiY ^ovKirai 
YOfx,-/\Y dfcov , tKK^ Ta KoiTra, Si' c/x.i'iYH 7rpoi; 
iaVTQV . QVTCoq 6 xjioi Koyog T av6pa)/T(i)v ro 



nus hominum errabunduni vidisset, servi t^svos 7ri7rKavY\u,iyov IScov, t dovKa Ka^m 



forma adsumpta , eaque sibi copulata , ad 
se per illam convertit universam hominum 
naturam , atque ad di\ ina pascua deduxit 
eos qiii maie pascebantur et lupis erant 
obiecti. Propterea Servator noster naturam 
nostram adsumpsit : propterea Christus do- 
minus salutiferam excepit passionem,mor- 
tique dediiiis, sepulcro traditus, antiquam 
illam tyrannidem depulit , et corruptela 
detentis incorruptibilitatem promisit. Nam 
dissolutum lemplum restaurans et resusci- 
tans, mortuis quoque, atque eius resurre- 
clionem expectantibus , veras firmasque 



T ftooiprw V-^ TaiirUv <JWjd-]^a<; iaVTCo ^TrciQi 
iavTQY 01 ' c/y.i'ivt\i iTr-a^i-^i Trdaay t t dv- 
QpcoTTcoY (^vaiv^ Kj ilg t ■3iiav yOf^riY Yiyayi 
ra KaKiOi vifJiOfJLiYct, £j to/s Aij;40/5 TrpoKii- 
lud^a- Sid TOVTa 6 aoorrip 6 Y\fJi'iTipQi t Y\fii- 
Tipav fpvaiv dyi?'.a^i-Sid Tavra o SecaroTiK; 
X^iTOi Ta aooTrpi-x KaTiSi^aTO 7rd3>i, /U 
■^aydTa ■ts^^Trifjt.^Qili., y^ rapM •u>^*5o- 
6fj? , TO jttiv TraKaiOy dv.ilyo r^ TroKv^oYiov 
KodTOi; iKvai Tolg q t)\ (p^Qpa, 7ri7riSy\f,i,'i- 
iOii T d(p^apa'iaY vTr^ia^^iro- t ^ KvS'i¥Ta 
Yahv dyoiKoSQf.cY\aai, v^ dyiyn^aq^ yu tq^h 
KHfJi,'ivoi( Xj TrpoaSi^^^ofXiyoii avTH t dvd<^a- 



■Is. Lm.4.s«q. 



■ Matth. 
XXVill. I». 



68 

aiv dhn^ui }0j (ii^a.'i(ti tck, vTrocAam vni- 

dvaArKp^uaa, qiCaii tH t^ ^iOTnTog cvoijcyta^ 
Ti Kj ivo)(j{^ 7^ dvMTaaicoq 'iTvyj. ^ y^ to 
(p-^apTOv dvctTi^diiJi^iv» auv Tolg 7rs.^n[j.a.aiv 
liq d(p^a.pa'ia,v v^ dQavaaiav f^iTiC*! , outco 
}Lj Ci.iili T^ "^aAiTriii t -davdTOV 3ov\i'tag 
d-7ra.XXa^y\aia^i ^ iCj t (foo^av d7rQ'^^t.]^avTi(; 
aiiv Toli Trduiaiv c^Svaaaoi r dTruhnav ^'lO 
Kj to do)pov T /3a77-T/(7jM.aT05 ■jTo.aiv «VS^a)- 
7ro(5 ^ici T «i^roro-^WKc^^STrep^-f ^op<)6(js>'- 
T£5 ydo . (pnai *. f^,a^t\TivaaTi irdvTa to, 
i-^vn - (BaTTTil^ovTii avG^ ilg to ovojw.a t 
Oi, lij r a^(« ^£t//*atT05' to /aa^TKJjtta 
T 5fazroTix5 SttvaTK CT;cjap-^a(p/a t(5 t^^ra^- 
■■ Rom. VI. -I. xi '^ TVTTOg- i\ ^ avfi(pvT0i . (pnaiv 6 Uav- 
Ao5 "' . fiy6va!ui.iv to) 0fi0ilou.aTi t (iavdTH t 
t;(S at;T«, rtAAa K; t^ «>'a5-ac7£W5 «VojW.fGa. 

xv)'. 'A7rc5:-i^;f 0« rjt'' d~o<r6Aov ^aipcov 

TTip} T^ TiKiiac, T dv^OOOn^ii (^vaiCi)<i. 

OvTOd •^vy\%ii<; 6 SiaTTOTng Xpiarog ., 
ovTco "^ci^iti ., ovTO) ■^avfiaTnpyriaai ., Sicc 
Tavra ■ura-&o)v, ^avpco^^iU ■, duTO-davcov , 
icrtpvAaq rt^rorfAa? TrSiaiv dv^^OijOTroiq gSxt 
Uoovg [A.a-QviTcig , ili t ovpavov dviArii^^rf 
v^ TOAiTa c* xi(paAai(t) cv Tolg TrPog Ti[J.a- 
Siov ^a^ilaiv, 6 dvro^^oAog r\[xai iS'iSap! 
I. Tim. III. ifi. ^iycov * 6(j.o\oyov[^ivo)i [jt.iya eV' to -t^ 
ivaij2iiag [^.u^riptov., dio; i(pavipo)^n iv aap- 
Ki , idiKaiO)^r\ iv 'uTViVfiaTi , co(p.^n dyyi- 
A015,, cyKrtpv)(_-^in iQviaiv , 'fkif^djdQw cv k6- 
af^Cf) . dviAnp-dn cv do^ri' }tj t [/.iv (pavipoo- 

<nv (7WL,i^(£l^i T« (Ja^XJ , T 3 SiKUICOaiV /^ 

T T aipiTix.cov d^^TYiptav iStx.aiclo,dn 3 t« 
cn^cpyc'ia. T '«rv£t;|tAaTOS. 'Apa to Jixaio)- 
aav wvivfta n^ftTTOv t ^ix,ai(io^ivTog vlov; 
dW ovKiTi TavTo, OVK 55-'' TO ^ niJi.'iTipov 
idiKaiO)'&n Btd t ov at;Tft) pavipco^'iVTQ~j 
Gfot,', 65 d^x^copi^cog avTco (77u,n[j.[.i.ivog , Tnv 
Ti aKpav izrai^djaiv dfj^iTnv . i^ t (iiKcov 
-^ tfjtAapT/a5 ipivAa^iv dydj^ov . k] duvn- 
Tov . y^ T^ Sfy-^oKiKng u-udrng v-wipTipov 
JOj ■^avdTH TT^og (Bpa-^v yivaaSlt^ avy^^u)- 
pnaag . -urapavTtKa i^ (yKiivn Tvpavv'iSS~> 
aTrnKKa^i , y^ 7^ oiKiiag avTO' Fcong [jciTa- 



S. CYRILLl ALEXANDRIM 



promissiones ostendit. Nam qiiemadmo- 
dum , intiuil , sumpla ex vobis natiira , doi- 
talis inhabilalione alque adunalione, re- 
surrectioneni obtinuit, et corruplibililale 
passionibusque depositis, ad incorruptibi- 
litatem immortalilatemque transivit, sic el 
vos dura mortis servitute absolvemini , 
abiectaque corruptione cum passionibus, 
impassibililate veslieniini. Idcirco et ba- 
ptismi donum cunctis hominibus per apo- 
stolos misit. Euntes enim , inquil, docete 
omnesgentes, baptizantes eas in nomine 
Patris et Filii et Spiritus sancti. Baptismus 
adumbratio quaedam est et typus mortis 
dominicae. Nam si complantati , inquit Pau- 
lus, fuimus simililudini morlis tilii eius, 
erimus et resurrectionis. 

XXIX. Ex aposloli scriptis fit demonstrci- 
tio perfcctam fuissc in Chrislo homi- 
nis ncituram. 

Sic natus Christus dominus , sic enu- 
tritus, tot miraculis editis, atque ob haec 
passioni deditus, crucifixus,morluus,prae- 
dicatoribus ad universos homines niissis 
sacris discipulis, in caelum adsuinptus fuit. 
Haec quidem summatim, dum ad Timo- 
theura scriberet, nos docuit apostolus di- 
cens: sine dubio magnuni est pietatis sa- 
cramentum , Deus in carne apparuit , iu- 
stificalus est in Spiritu, visus est angebs, 
praedicatus est in gentibus, creditum est 
ei in mundo, adsumptus fuit in gloriam. 
Et manifestationem (}uidem heic connexuit 
propter carnem , iuslificationem autem pro- 
pter haereticorumstultitiam: iuslificalusest 
autem coopcrante Spiritu. Num orgo Spi- 
rilus iustificans potior e.^t iustificato filio? 
Nego enimvero. Nam nostra potius nalura 
iustificata fuit, proptcr supervcnientem ei 
Deum, qui eidem inseparabiliter coniun- 
clus est , et summam docuit virtutem , et 
a peccati telis custodivit inlactam alque 
inlemeralam, et diabolica fraude superio- 
rem ; quam tjuum brcv i tcmpore mortem 
gustare permisisset, mox eiusdem tyran- 



DE INCARNATIONE DOMIXl CAP. XXVIII-XXX. 



69 



nide eripuit , eique propriam vilam imper- 
titus est, in caelum extulit, et in dextera 
maiestatis collocavit, eique nomen dona- 
vil quod est super omne nomen , suam 
nenipe dignitatem ipsi conferens: ac natu- 
rae appellationem illius sumens , qui erat 
ante saecula Dei Verbum, filius hominis 
nominari libenter voluit. Nemo enim , in- 
quit (Paulus) in caelum ascendit, nisi qui 
de caelo descendit filius hominis, qui in 
caeiis est. Descendit autem de caelo non 
is qui eral de Davidis semine, sed caelo- 
rum creator , Dei ante omne tempus Ver- 
bum et ante saecula. Hic propler suam 
cum humanitate adunationem , filii homi- 
nis nomen accipit. Et alio rursus loco hunc 
ita appellat: si videritis filium hominis il- 
luc ascendentem ubi prius erat ; non servi 
forma , sed forma Dei. Et rui sus : quod 
filius hominis sit , inquit, ne miremini ; ve- 
nit enim hora , qua ii qui in monumentis 
sunt audient vocem illius: et procedent 
qui bona fecerunt in resurrectionem vitae ; 
qui vero mala egerunt, in resurrectionem 
iudicii. Non est hoc unius humanitatis pro- 
prium , sed opcrantis divinitatis , et si- 
mul humanitatis conspicuae propter suam 
cum divinitate coniunctionem atque adu- 
nationem . 

XXX. Quod forma servi ob eandern con- 
iunctionemfilius similiter appelletur. 

Ita Deus Verbum propriam sibi facit 
ser\ilis formae vilitalem; et Deus quam 
esset, homo voluit nominari; atque ut ho- 
minis humilitatem assumpsit, ita huic vi- 
cissim sublimitatem communicavit. Voca- 
catur enim virginis parvulus Emmanuhel , 
nempe is qui pannis est involutus , et ubera 
sugit, et lacte nutritur, diciturque magni 
consilii angelus, admirabilis consiliarius , 
et Deus fortis, ac dominator, et princeps 
pacis , et pater futuri saeculi ; nec non fi- 
lius Altissimi , et servator, et dominus, et 
universi mundi creator. Unus enim , in- 
quit, dominus lesus Christus, per quem 



^■dooKi, y^ (ig ovpctvovg dvnyctye^ Hj 6k 
^i^icov r^ fjLiytthuxJvyiflg dKa^iaiv ., Kj ovof^ct, 
avTco f^apiffaro to v^zuip 'srS.v ovo^ct^ r 
olai.ctv ctvTcp d^ctv Sci)^n(7a/u^@~'' y^ t t* 
i^voicag ctVTs TTPOGnyOfiictv Kct^cov . vloc, dy- 
■dpcoTrn 6 TTPOcticovii^ T •&foS Ai^@o m- 

SoiCilCriV OVOfA.a^iS^' OV^ilg >ag, (pnaiV *, i' Ephes. IV. m. 
dvul.(i'cCtl>C.iY ili T oC^CtvOV .. il ft,Y\ J^ OV- 

pctvov Kurctpag o vioq r avxXpcoTra . o a>v 

C* T&) OV^CtVU)' KCtTi(3n ^ OVX, 6 CK ITTip- 

f^aT©- .XctCiS c/K T ovpctvTov . dXX' o 'fp 

■ OVpa.yciv\ •m70J«T«S, O VTTiP^OV^ ■QlOV 

Kcyog.. Trpo t almcov v^ssipyjjdv Sia q 
T Trpog t6 dv-^PcoTnvov ivcoaiv Xaf^^av{ r 

vlov T dv-^^CO-SHi TO OVOjlta" }^ ITipCO-dl Q 

TxrdKiv ovTCOi avTOv 'srpoaayopivc-f * iav • luh. vi. e:;. 

'iSy^Ti T t;»oy t dv-^pcoTra dvip^Ojc.&(jov OTirii 

yjv ro -zuporepov ot/J^ « t oovKh ftop(pn .^ 

aAA' « T ■^iov itop:pri- v^ av^ig, ori vlog 

dv^poo^znii «Vf <p«c7j " . fjch ■d^ctvud^eri roi- 'ioh.v.-27.se<i 

TO ., o't( ipx^Tai "cooct iv Yi dx.ovaovTai 01 iV 

Tolg ftvnfJiaai 7^ ^wvJfs ai;To2 , k^ l^sAfi;- 

To^Tai 01 ra dya^a TrotncTctVTei . ilg dva- 

^a(T:v ^a)«5" ol Si ra (pctvKct. Trpd^avTiq ,, 

ili dvd?-ai7iv x.^ii7iu)i' ov t^ dvQ^coTrcTnTOi 

Q •\j,iA«5 rovro ro 'iSiOV, dKKa 7* hipyov- 

(T«? -S-fCTHTOs. y^ T' (pa.ivoftivt\i 3n dv^dfiui- 

■^oTnroi Bta r 'apoq r ^eornTa muiai^iiav 

Ti yjj iVC0(rtY. 

K', ''Ot; i;ios n rov SovKn f/,op(py\ Jia ty\v 
aujuacp^av cocTavTcoi TrPOGayoPivirai. 

OvTCOi 6 ■^ehi Koy{^ o\-AHovTai 7^ f 
SovKa fA,Qp'piig T i-jr'o.na.v .. <t. ■&f05 VTra^- 
yjjov ., av^pcjiiTroc, «•&;A«(T£V ovojtia^soSt,. y^ 
"(joauip ftiTiKa^i r f dv^&pco-n-a rat.7rc-iV0iv , 
ovTCO 'j^ v\j,«Au)v avrci) fji.iTaSiSoo}ce' aa- 
Kelrai yap ro 7^ Trap^d^iva (^pepoi Efi-f^a- 
vanK. Kj ro rolg cmapydvoic, ctnKnf^ftivov .. 
yt) ^nKnv 'iKKOV , Kj rpi^^o/uSfOv yd,KaK.ri. 
}^ K.aKelrat fjtiyaKng /3aAHS ayyiKa " . ^^ * is- ix. «. sr. 
■davfA,a^Oi (JvfA^iiKQi . yt^ ■^iOi icr/jjpog . y^ 
s|«(7(as"«5, y^ ocpX^^v eiprivnq. i^ Trarnp f 
fA.iKKovTOi aicovQ.'. K^ vtog i/'\j,(r«- y^ '^'■^- 
rrio . x^ Kvz^oi. y^ r cKcov Snftinpyoi- eh 
ydp . ipnci *, Kv&t©^ Attaovi Xeros ; ^'' 'i.cor.viii.e. 



70 S. CYRILLI ALEXANDRINI 

o5 T» 5xavTa' rCj ^«v to "Ih(th? k} Xe<?-o? omnia. Et quidcm lesus et Christus no- 

QvotidTa. ^:^ ol>(.OYO[A,'nx.i il<7i arf^ctYTiKa- \ mina sunl incarnationis siirnificativa. In- 

« '^ olicovouict, ov 'ufoo T^ KTiGicoq , ov^i camalio autem liaud ante rerum creatio- 

iv^iii fji^ T KTidiv , a\X' i^ds «(T^^^aTwv T nem, neque slalim pcKst crealionem, sed 

iifAipcbv iyiviTO- {■zxrticPiy^ to'ivvv to Xpi5-05 extremis temporibus accidit. Quandoqui- 

ovotta, ov T An^-SfVTO. jM-ovov . rtAAa ;t^ r dem igitur nonien Christus, non adsum- 

Xdi^ovTa. hdyov fJ^ t An(p-9svT©" Jl,/rAo7 ptum lanlummodo, verum etiam adsumens 

(t Qiov yap ;fj TOt/ dv&p^ooTra toDto (jh- Verbum una cum adsumpto denotat (nam- 

|M.avTix.cv ohv 6 Ua.vAiQ~> rtvaTf^dncTf xa.( que id nomen Deum simul et hominem 

tS opu)jU.sy(>) 5(a •!£«) srgo? to KpvjrTOjji.i- significat) Paulus adtribuit ei qui visibilis 

vov 'ivcoaiv . TYiv ToO OTttVTOS -afojncrn te est, propter suam cum invisibih coniun- 

k} Sf^K6(Jfiv}(7iv 5io xttj iTipco^i (^ Xpi- ctioneiTi , adtribuit inquam universi mundi 

CTOY im TzavTodY 'Dopoactyopiv^ '&SOV* i^ crealionem et dispositionem. Quare et ahbi 

m yap, (pnaiv ' , XpiaTog to k^ aapKo., Christum super omnia Deum appellat ; ait 

Mv £'«ri TrctvTwv •&f0 5- oOjt sVei^M t Att- enim : ex quibus est secundum carnem Chri- 

/Si5 (3 dTTcyoYOi at/To? jttt-&' tti;Tov ' -dioi; stus, qui est super omnia Deus. Non quia 

^, Kcti eVi TravToiv ■^f05 , ftAA' 2ti toD Davidis nepos ipse per se sit Deus, et su- 

■diov toC eVi TravTWv (^•zsJip^f vaos, «vw- per omnia, sed quia Dei summi templum 

lA.ivyiY Kcu avVf/ifi.fA.'iv>]v 'ix^^ iotvTO) * TMv erat , unitam copulatamque habens secum 

•9-f oTHTi. divinitatem. 

Att'. 'Oti Svo [4,iY iial ipva:-ii ., «v 3 to 
■zj^O(rct)TroY t XpiTOV. 



Aia toCto 'liiaovi Xe/foj ;;^-&£e '^ (1«- 
jt*£^ov cLVTOq . K^ £1$ c^j- aluvcti- 0'J yci^ 



XXXI. Quod duae sint naturae , una 
autem persona Christi. 

Ideo lesus Christus heri et hodie , idem 
est et in saecula. Non enim in duas per- 



£15 TT^oaco^ssct Svo T olKOYOjA.'iaY i4.iD'il^0jiS^o , sonas dispensationis opus dividimus, ne- 

ovSi vloiji 5(^0 uyt] t ftoYo-^ovi Kn^VT- que duos fihos pro unigenito praedicamus 

Toy!^ Ti £j SoyfiaTi'Cp,(jSfj, ctAAa 5vo ftsv et credimus, sed duas esse naturas et di- 

Tct? (pva-ii; ihai Hj ftift.aQr\KaftiY l -x , Kai dicimus et docemus. Ahud enim est dei- 

^i^aaKottiv iTspov yao QiOTtii;.. Kj iTi^ov tas, et ahud humanitas: aliud per se exi- 

dv^^ct)7roT»i- i-^^ov To ov, Kj iTi^oY TO "^o- stens, et aliud quod factum est: ahud Dei 

judpov- ttAAo « T •Sfoi} ftopc^ri , x^ aAAo n forma, et aHud forma hominis: aUud su- 

tS dv^d^coTTH ju.op(p»i- itj aAAo n KaQovact mens natura. aliud sumpta: ahud templum 
i^ tTi^OY r\ A«:pOti(Ta* iTS^OY 6 AuGfi? vaos , 

y^l iTipOY 6 AV-diYTa TicTOV aVttTMfTaS •&«os 



A.iS . "Oti ov Kodaiv Xiyy.v cffiov, 
rtAA ivcoaiv sVi tov Xpi^ov. 

Ov Tai ^vaai; toivuv avy)(^iOfA,iY , ovSi 



dissohitum , et ahud qui hoc dissolutum 
resuscitavit Deus. 

XXXIl. Quod non concretionem sed unio- 
nem in Chrislo dicere religiosum sit. 

Non ergo naturas confundimus , neque 

apaaiY TrotttTov k^ TroiriftaTOi Soyf(.aT'i^o- concreti(mem factoris facturaeque dogmati- 
ftiv,]^ t&) t^ K^daicoq ovoftaTi t aiiyx^- zamus; immopotius concretionis vocabulo, 
CTjv (JUueiacpi^Oftiv dXXa ^ t2 •&£oD Xoyn confusionis significatum attribuimus. Porro 
T ^!;(T(v yvct>^'i'i^oitiv . k^ t^ jt*op(p«5 tS dov- Dei Verbi naturam scimus, et servilis for- 
A« T ova'iaY yivwaKOftiv ., UaTipav 'j (pv- mae subslantiam agnoscimus, utramque ve- 

(1) Confcr apud nos Cyrillum fxplan, ad psalmum XLIV, v, 8, 

(2) Adliuc ne Monophysitae Cyrillum erroris sui patronum iinpudentissime dietitabunt? 



DE INCARNATIOXE DOMINI CAP. XXX-XXXII. 71, 

ro naluram ul unicum adoramus filium. n,y lc; hct '^z-poaKVvoZ^iv vliv ■da.TSpov p§ 

Inviccm enim allerutrum nuncupalur Chri- ■3-cfrfpw Xpiro^ ovoiA.a^iTa.1- i^ ovTi n tS 

slus. Neque sola servi forma et divinitate ^oi;A« jWO^;p>i .x},(Ah , tC; ^uju-vm Tvy^^^aYaaa. 

carens, ila umquam a religionis rectae ma- 7^ •&sorMT05, tqvto wJo^osroTi 'zs-a.pa r $1- 

gistris est appellata. Qui autem concretio- Sa.(jKa.ha)v dxAh-Sh •^ iuai^Ha.q- ci J[i r 

nem dicunt , hi concretioni confiisioneni ii.Da.aiv AiyovTig., tvi Kpaaq -dui uvy^^vrjiv 

oggerunt, confusionem vero mutatio co- TUhc-irj^pipaai- tvi 3 av^x^^^i " %07r\\ aiix- 

mitatur: facta denique mutationc, ncque «o-$jpj7-ar po-srjis \ u(j!ovartg, outj -^=05 

Deus in propria natura permancbit, neque «Vi 7^ IBiag fjiivoi av (ftycr.ftis, ovTi avQpco- 

item homo in sua. Necesse est enim ut 7t@o eVj i^ olics'tag- avayx.-A yap c/K^rivai 

uterque ex propriae substantiae finibus r^J 7^ ovala.; opm ix.a.Tipov, ioj jttnTS tov 

decedat; ita ut neque Deus videatur iam -diov yvo)o'i(^i^ •&t0K, [^riTi r av^&puiTrov, 

Deus, neque homo item homo. Atqui hoc av^jpMTrov 1 / t£to q ovSi IttI t' t dvQpo)- 

ne in hominis quiciem structura quisquam tth KaTaaiciVYli KaQoi av tic, iv (^oovwv ov 

prudfiis sibi parsuadeat. Non enim cor- yap tu> aco^aTi t ^vyjnv ^csxpa^S^, aXK' 

pori animam concretam, seci unitam co- «kScS^, y^ o-t^vH^pQet» , -iCj olKilv , >^ cnipyih 

pulatamque inhabitanteraque et simul ope- <pa.[4.'iv r^ ovti t '^v^nv -S-ynTHy, ovTi to 

rantem dicimus. Neque item animam mor- (Tcof^a iiTroi tj? av d-d<i.vaT0v , /^h Kopci^n 

talem, neque corpus immortale quisquam ci^^Traicov , a\Ka r [ih iKcLTiPav [^(pvGiv 'l 

dicet nisi plane desipiens; sed utramque S/g^ipovpi,iv , iv Si ^ooov yvcapl^o/jS^ to i'f 

naturam discernimus, unum tamen animal cxavcov * (JvyKiiuSfjov Ka] iKaTipav i^ch • eod. jxeiW 

agnoscimus ex illis compositum: et utram- (pvatv cflivipnuivoii ovo[*.aaiv ovoyAFo/uSp ^ 

que naturam diversis nominibus vocita- tyw [x.iv ^v-^riv, to 3 aSi^a, to q c^ doi.^ 

mus, animam scilicet atque corpus dici- (poTipcav avviaTriKOi ^a)ov iTi^co KaAovj^iv 

mus; quod vero ex utraque re conflatur ovoix,aTi'av^poo7rov'yi'7rpoaaUpivo[Ji.iv('i\- 

animal , alio nomine vocamus, hominem Tai-Ta toivvv koI Itt] tyk; ofjiovOjWias tLuu 

scilicet nominamus. Haec igitur etiam in f<x6v* Aa.|3ovT£5, tPs /SAaa^pnjttlfli? a^ssaX- 

iis quae adtinent ad incarnationem exein- Xaycoi^o o*:slv«5, Ka) tLm Kpaaiv Jcs&Ta- 

pli instar sumentes, a blaspliemia illa ca- At^ovTrf '3y, tS t^ ojcoaictx; y^ avvaipiiag 

vebimus ; et omissa concretione , vocabulis ''{; KOivcaviag 6vof.t.aTi ;^a)[^ivot ^'jg.TiKiauo- 

adunationis, coniunctionis, et communio- /"•^»" (pva-cov * ju.s^' Si<i.K^iaiv, Trpoau^TTn '^ • coii. «puffsoi; 

nis constanter ulemur; nalurarum distin- ivcaatv Soy[^XT'i(^cvTif ovtco tLo 'Apiia ^ 

ctionem , personae vero unitatem dogma- EJvo^.-ou ^Aaa<pi/\[x,'iav ikiy^o[iiv , tcc jwsv 

tizantes. Sic Arii et Eunomii blasphemiam TaTravcof ilpn[(,'iva ^ 7n-ss^ay[A,'iva, tco aco- 

refutabimus; humililer quidem dicta et fa- ''""P' XpiaTO), ■sr^oaa.TrTovTiq tyi toD Sov- 

cla a servatore Chrislo, servi formae ap- ^ov (/,op(pri- tci cfii v-^nKa ko,] QiOTr^iTrn 

plicantes; sublimia autem et Deo digna ac »*' [Kiyaha, tjj v.\nKri ku] fA.iy(xKYi ko,] 

magna, sublimi et maj^aae el omnia exce- '^avTo, voZv v7Ti^(ia.ivovari dyaTiQivni bio- 

denti attribuentes divinitati. thti. 

(!) Perspicua, mira, ac peremptoria Cyrilli doctrina de naturarum in Christo distinctione ! Ego vero 
lectores meos magnopere iiortor, ut editam apud nos Script. vet. T. VI. novam Tlieoriani eraeci cum Ar- 
nienis syiisque Iacol)itis tlieologicani disputationem adeant, ubi res haec luculeutissime llustralur. 

(2) En animae et corporis in unico liomine propositum recte exemplum, quo perverse abutebautur Mo- 
nophysitae tom. praed. p. 393. 

(3) Sapienter lianc cautelam post Jiatcs errores exposcit Cyrillus. Etenim paulo ante Gregorius na- 
zianzenus orat. XXXVIII. !3. ed. noviss. T. I. p. 671. adhuc scribebat de opere iucarnationis: u 7i; za.v^s 



72 



S. CYKILLI ALEXAXDRIM 



' cod. 5; pro 
yr.' 



A^'. "'Ori Ti n/ASTspas (^uaiuxi n nc, ovpct- 

pfas M^7v wpoe^iYiaiv. 

"AAAa Jtaipoe aYctSpa.f^uv iTri lO ttpo- 
x,i'ifJt.ivov flKaA«$-&f(5 toIkwv lU oCpaiYOui 

6 SlCBTOTYIi XP15"0? 5 Hj iCtVTOY COOITi^ ^X^y' 

yvov T^ T aY^pcoTrcov ilprivni TrooaiYiyKCOY 

Tft) "TTCt^l, 7Tipl>7r<l TOli dY&pj)7r0ii T ^apiV 

T s-yfi/^aT©-, &)az7sp Tiva t s^«^')-fA^s- 
vceJV tf^a-S-wv rtppa/3ft)V£t, 'ura.idoZililu/ , r^ 
yvpuvcLiprw , r i' iCai(2eict(; aycavi^rv, (pv- 

XctKCt '}p TTi^iVOYTcOY d)Co'l[^nTOY , (pS)5 '^ 

■^poaiQVTODY aa^iTov Tt ^ dYiaTrfpov, ■■^ 

■^V^iK.ci)V TpctVpt,a.Ta)Y QipaLTTiVTYW , lctTpOV 

T v-mo T^ a/iSpTicic, ytv Of^iYcov '^ctvpt.a.TCov , 
aZctTnyoY dpi<riviiv y^ t Sf^&oXov SiSd- 

aKOVTCt, VuTOTTTipiif CttlT ■yjtyt.a.iTtiTfii ip- 

ya.^bpt,iYOV , Ccir yriYiii t r ovpa.yci)V tto- 

AiTllctV TTCtiSiVOYTCt, KctTCt^ppOYllv act.BX.Oi, 
O^ft^lliQt^ "\.V^iii, ^.TVTVHY TO. TTCtpOVTCt, 

i!p'ii&tej\ T jU.?]AovTa)v , 6pa.Y tcc TrpoaSoKU)- 
fj^ja, Stcc 7r'i<^iCi)c, , [t»Siv ryiliQzij r c* tZ) 
^'ica KaftTrpov , S6^y\i x.ctTcty^a,v , f/j tov 
TrXovTH piVftaTCOY vTripockv ., 'copctv aijoftct- 
TOi cog aY^dog cpav iJt.ctq^ctivo/u&{jov , fAt) dk- 
yilv ■uTivoftivovt; , fjt.r\ dyiaSctj voaovYTa.i ^ 
X<ti^nY dBiKHftiviii, Af>iAaT«/«.sv«? tvtppai- 

Vii^, (fsp«V KCt^Ti^lKWi TCt BtiVa, V^Tipii/- 
yiQwi T aVTj5lX0LiVTa)V, ft;A0^£7v C?U" Ka.T- 

a^coftivni, ]u TTaactY d7rct^a.7r\Z)i cpiAoa-o- 
(^iav iteTa^icoii^v Tavra i§'iSa^iy n ^iioii 
T 77-y-vLcaTOi;, TOVTa '))iy ' k^ •uaAaTTav 
i^i7ra'i^iva(Y , TavTa <t ^apCapoi /t^ t t 
acOTV\poi avTCOv (ptXoao(^iiaiY i7ii^y\ft'iaY ,1 av- 
Ttt W7r«^ft)Tai,TauTa oi aZaTtcoTai, TavTa 
01 Tag ia^^aTiag t- oiKHf.<.'iYt\i oIkovvth. 

Ad . n^o^^o^n (vx^-^^Tiag, }C) d^roZoTrn 

' kvvftvflacoftiv To'iYVv r r ditvQ-fiTcov 
dya^^coY Xopi\yoY , r Jyy, -t^ ia-xa-VAi aAo- 
yiat; eig r ■ziypoTipav nftag ipvatv 'czsava- 
yayovTcti r Si' Y\fjiS.i TTTcexivaavTa,, ifa 
nftfig Ti) dKiiva TTTOityiia. TrKHTYiaaitiv v^. 
ovv avTO) (^ ^viiflTiov avTOv TraTipa , Cc 



XXXIII. Qiiod nostrae naturne in caelum 
adsuTnptio , Spiritus sancti dona nohis 
comptirdverit. 

Si'(l iam lcmpus cst rcverlcndi ad pro- 
positum. Adsumptus itaque in caclum Chri- 
slus dominus, seque veluti humanae pacis 
sponsorem patri exhibens , mittit ad ho- 
mines Spiritus sancti gratiam,ceu quan- 
dam promissorum bonorum arrham , ma- 
gistrum, gymnastam, piorum agonnthctam, 
vigilem credentium custodem , lumen ac- 
cedentium ad fidem inextinguibile ct mi- 
nime occiduum , spiritaHum vulnerum cu- 
ratorem , impositarum a peccatis plagarum 
medicum; ducem qui feliciler cum diabo- 
lo pugnare docet , et altivolantes facien- 
tem qui humi repetebant ; qui terrenos ad 
caelestem vitam instiluit, atque ut carnem 
contemnant, animae curam gerant, prae- 
sentia despuant, futuris inhient, ea quae 
per fidem expectantur prae oculis habeant , 
nihil in mundo splendidum putent, glo- 
riam irrideant, divitiarum lorrentes despi- 
ciant , corporis pulchritudinem ceu florem 
caducum spectent , ne inopes doleant , ne 
aegroti aegre ferant , ut laesi gaudeant , 
spoliati laetentur , fortiter aerumnas to- 
lerent, orent pro adversantibus, benedi- 
cant maledicentibus , atque omnimodam 
ut semel dicam ohilosophiam sectentur. 
Haec docuit Spirilus gralia, haec terram 
ac mare erudierunt , hacc etiam barbari 
post sui Servatoris ad^ entum philosophan- 
tur, haec terrae continentis incolae, haec 
mililes , haec qui extremos mundi fines ha- 
bitant. 

XXXI V. Adhortatio ad agendas gratias , 

tD O ' 

et a superjlua curiositate dehortatio. 

Celebremus itaque innumerabilium bo- 
norum datorem, qui ab extrema morum 
absurditate ad primigeniam nos naluram 
revocavit , eum inquam qui propter nos 
paupcr est factus , ut nos paupcrtate ip- 
sius ditaremur. Simulque laudcmus verum 



DE INCARNATIOXE DOMINI CAP. XXXIII-XXXIV. 73 

ipsius patrem, qui tanlopere munduni di- outcc^ ryd^vs-nai t x.6af^oy, coi So'jva.i (^ 

lexit ; ut lilium suum unigenilum pro eo [.lovc^jYi avTOu viov vTri^ ctvrov , ivci ixa.i 

dederit, ut omnis qui credit in ipsum, non o 'zsriaTivc^Y sii ctvTOv /*« fi^oAiiTaj, «AA' 

pereat, sed habeat vilam aeternam. Cum- s;^!i ^u)mv ctlmiov ' h^ avv 'sra.Zi y^ vlai 

que Patre ac Filio sanctum Spiritum aeque to -uivivf^a. to ay lov , cv o> (ictwTil^OiuSfjoi 

laudemus.in cuius nomine baptizati, doni (^ -t^ Sajpiai r(ppct/3wva XctyXavoi^iV Si' 

arrham accipimus; a quo nostrae animae ov Tcig '^vx^aq 'pcoTii^oy.i-da., 5i ov t ol- 

illuminantur, a quo incarnationis opus do- )C0Y0iA.lctv SiSctax.of^i^Bct, Si' ou t -dioAo- 

cemur , et in theologia instiluimur , per yiav ■^aiSiv6[yi.i^a., Si' a '^ ciAoyiai aTraK- 

quem a morum importunitate arcemur , XaTTOfjLi^a, Si' ov '^ ■^KavviCi iAiv^ipo)- 

per quem denique errore libcrati verita- -dnftiv, yt^ t ahiiiQnav 'iyvmf^. Ka* Ttav- 

tem agnovimus. Ab indaganda autem in- acofxi^Qa t (pCatv ■^oAvo^payf/.ovovvTH rS 

genili natura cessemus, utrum ipse sit bo- a^v«T«, ii (^ avTog aya-doi y^ B.Kctiog, 

nus ac iustus, et utrum fieri possit ut cjuis y-al ti oiov Ti ilvai Tivct f^n "^vr.-diVTa « 

non genitus nec factus existat. Cessemus '^ouivov 'n-avaco[A.i3a t yivvtiaiv 'tzfe^f^- 

itemascrutandaUnigeniti generalione eius- ya^icruj t [A.ovo-^oovi , toj t TpoTrov 'fh- 

que ratione exquirenda, nec de ingenito ^y\TivTi<; , jCj d^^vriTcp y^ •^vnTW ^iTm- 

genitoque diiudicemus, aut quod inmen- Tic,, v^ [».iTpovvTic, tu (i(^iTpt]Ta- 'ssavaoj- 

surabile est dimetiamur. Cesseraus a ma- [tiQa >ca)(,cl)(; civi-^fVivovTic, t t 7rviV[A.aT0g 

litiose vestiganda Spiritus processione, ne- TrpooBov, y^ '(^nTQvvni fA.a-diiv a [/,6vci) Tra- 

que ea discere studeamus, quae soli Patri "^i ^ v\ui t/C^ dyici) 7rviv[taTi yvu)^i[ta (i y* 

Filio et sancto Spiritui nota sunt. In iis, i[A,[/.iiva>fj&{jo'l<,iKa&o[AAvo^oi(i-ij.r] cpia|U.fr- 

quos recepimus , finibus maneamus : ne ter- iviyKu>[A.iv cti-divTO oi Traripig t\[tcov d^- 

minos.quospatresnostri posuerunt,trans- iaa^dco^tiv tyi So\fiiari §iSaa>caAia, 'sra^a 

feramus. Tradita nobis a Spiritii doctrina t 7rviv[A,a.T^' ^m ^nAn^oo^Aiv VTri^jBnvai 

contenti simus. Ne velimus Pauli scienliam YlavAa t yvcoaiV, 05 c*; fispaj ^» * yivco- 

superare , qui ex parte aiebal se cogno- a-A.etv, jc; cx [ti^ag ■7r^o(^nTiietv , i^ c* iao- 

scere, et ex parle prophetare, et in spe- ■7r'^a) ^h'i7rc-tv ^ci oivi^tAaTiT aKYil:mx.v'n.y 

culo et aenigmate veritatem videre. Expe- dva[^iivco[tiv ^ iA-sn^jfMivcov dyct^cov t 

ctemus speratorum bonorum possossum. aTroAavaiv toti tci reAffo. jua-Sncroftsoa, 

Tunc perfecte cognoscemus , cum neque ia- ors Si' d\ai^jViia<, o-J ^\a€,nao[ti^a, ots 

clantia nobis nocebit, neque superbia nos Si VTri^npaviag a 7riaQv[A,i^a , OTi ci> dvra- 

praecipites aget , sed passione omni exper- ■diict fiicoa6[t,iQa' ovkovv cjj tw ^rapoyTf 

tes erimus. Ergo praesenti tempore in do- r ^p TraTipoov SiSaaKakiaig i[A,;j.iivco[tiv , 

(1) Nicelas aquileiensis, quinti saeculi homo, in pretioso suo de Spiritu saueto tractatu apud nos 
Script. vet. T. VII. p. 319. pari sententia ait. Utbiam, ut fuerat traditum, cum Patre et Fi/io Spiritvm 
sanctmn simpliciter credidissent illi , qui post.modum quaestionem de Spiritu induxernnt'. ut,puta, Ma- 
cedoniani, vel eorum in hac curiositate participes. Dum enim quaerunt et isti, qualis est Spiritus san- 
ctus? unde est? quautus est? natus est? an factus est? sic iterum sciclerwnt populum , et vere, secun- 
dum apostoli dictum, interminabilem quaestionem ecclesiis iMluxerunt ete. 

(2) Audiant iiaec immodicae et quasi nieracae (ut cum Tullio Tertullianoque loquar) rationalitatis 
amatores, qui tantam aetate nostra perniciem in ecclesiam invehunt. Quid.' Nonne ipsi hoc instituto suo 
fidem, totius religionis fundamentum, a Ciiristo apostolisque praeiactum, funditus subruunt.' Nonne in- 
cautos adseclas ad gentilitatem vel potius ad atheismum vi pertraliunt.' Nihil ergo divinae scripturae, nihil 
sanctorum patrum infinita voluniina, nihil tot pro christiana religione apologiae effeceruut? sed ad bar- 
bariem rursus ac tenebras in tanta, ut isti putant, saeculi nostri civilitate ac kue regredimur? Equidem 
divinis perpetuitatis promissis firmiter nitimur: de illa tamen ecclesiae tranquillitate ac pace soriicitamur, 
quae poterat esse coutiuua, si tot pestilentium lihrorum turbulentia et importunitate careret. 

10 



V4 



S. CYRILLI ALEX. DE INCARNATIONE DOMIKI CAP. XXXIV-XXXXV. 



'ivct, [*» fjiii^co ^HTOVYTig, i(.cLi 'f^' ika.TTO- ctrinis palrum pcrslcmus; ne maiora forte 

voov c/KTtiacofJLiv TTiTrov^iv TrooTrdTuip quaerentes, minoribus quoquc cxcidamus: 

'ASdiA,' x^ yd^ c/Kilv^ 'fhQviJi,Y\acti ;jJ}os- qnod progenitor Adamus passus esl , qui 

£mf •&SOS, Ka.1 to ilvcti ilKcoy -diov Trpoa- dum Deus fieri cupit , ut imago quoque 



a^sruiAca!. 



hi'. ''OtI '^ -dlOTOKOV Ttj avQ^OOTTOTOKOV 

?^iynv. 
To[vuv Tripl T ^ioKojtdv y.r]Biii aTng-ictv 

YOaHTO), ftnSlli TTip^T olKOYO[^'iaV '^COMvi- 



Dei esset amisit. 

XXXV. Quod oportet Dei et hominis 
matrem dicere (sanctam Virginem.) 

Ergo in theologia nemo incredulitate 
laboret , nemo circa incarnationis rnyste- 

TO , ttAAa T c« wctp^iVH '^Y-n^ivTct Xpirov, rium claudicet; sed ex Virgine natum Chri- 

%i\tY oftov Kj ttK-SpwTTOv 6[A.oAoyiiTO) Kct(i' stum , Deum simul et hominem confitea- 

SKaTipov ^iaTaTO y6 Kj QioTOKOi Kj dv^^o)- tur. Propterea enim raater et Dei et ho- 

-aoTOKoq ( 1 ) « dyiot. xa^Oevos Cwo t t^ iv- minis, sancta Virgo, a rectae rehgionis ma- 

ai^s'ictg Si§<t(TKd\cov 7rpo(ja,fo^iviToi,i' TSTu gistris appellatur; hoc quidem, quia na- 

[^iv coi (^va{ T [5o!>Aw] ioiKOTct '^vYfGctacf turahtcr eum qui in forma servi erat ge- 

OKilvo 3 , W5 r" T ^ovKa uo^^Ytq , v^ ^iov nuil ; illud autem , quia scrvi forma, for- 

T /*op;p«v i\YCoiA.'iY(ai i^^oCai^g- ovtco Btd dio- mam Dei unitam habet. Atqueita eum lau- 

Xoyiag v^ oiKovoj^lai r to ftv^ripiov rfth demus, qui per thcologiam et dispensatio- 

to aTTOKiKPVfjiftivoY yYOogiaavTft dvjitvnaco- nem, mysterium nobis absconditum reve- 

fiiv , r^ Sid T^ T /3(« xaGa^oTMTOg va«5 sav- lavit. Tum vero vitae puritate terapla nos- 

C^ tZ) ^iO) KaTaaKivdaavTig (^-2) ,ivoiKOY met Dei eflicientes, habitatorem eundem 

avTOv AdCcoftiv (^ r aKTiaiv avTOV (^ooti- nanciscamur: eiusque splendoribus illumi- 

(^oftivoi , as ai v\ftipct ivayjflftovccg (c^^n-a- nati, sicut in die honeste ambulemus, ex- 

Din.xiii. it Tnac>)f/.iv * . TrpoffJj^o/iJKOi t jttaxa^lav «A- pectantes beatam spem, et adventum glo- 

— (5a Kj 'fh^dvHav t^ 5o^«? t fiiydKa 65« riae magni Dei et salvatoris nostri lesu 

Tit. II. 13. ■,\ aooTvipoi r\iu^jj 'lr\<rov XpiroD ^ ^ /M oi/ Christi, cum quo Patri unaque sanclo Spi- 

tS) TTa'^! avv T&) dy'i(f> ■^vivfiaTi So^a iCj ritui gloria et potentia in saecula saeculo- 

KpdTOi ih g5u" aicovai t aicovcov. 'Aftrw. rum. Amen. 

Hactenus ex codice vaticano 841. fol. 176. usque ad fol. 203. 

(1) Recte, si utrumque simul epitheton pronuncietur ; peperit enim Maria Christum Deum et homi- 
nem. Secus autem, si omisso SsoTg/.o,-, dicatur tantummodo av9g«7roro'ico; , in nestorianam blasphemiam 
incidere necesse est. 

(2) Sic etiam praedictus Nicetas tractatum suum de Spiritu sancto concludit p. 329: et deinceps pa- 
cein et dilectionem sectantes, bonis semper operibus habundemus etc. 



itef 



s- 



TOY AYTOY ATIOY KYPIAAOY 

APXIEniZKOnOl* aaexanapeias 
A r i 

KATA TQ.N MH BOTAOMENQIV OMOAOrEIN 0EOTOKON 
THN AriAN nAP0ENON (1). 



SANCTI EIUSDEM CYRILLI 

S E R 31 O 

ADVERSUS NOLENTES COXFITERI SAXCTAM VIRGIiVEM 
ESSE DEIPARAJr. 



1. iiorunt medici praecaventia mor- a.. laciatvla,Zci)V7rcuSti7rpo:pv\a>cTi- t:>^ i(hi. vm. a. 

bos adiutoria ; etenim praevia arte aver- xar ■^aSuJK /3o«6«jM.aTa, t« t«^^« Trpoava- seu™!.' T^ae^' 

tunt impendens damnum , et diversarum <^i\Xovrii r i^iXKovaoLV (ihaQlw ., k^ tJj t 

medicinarum compositione morborum vin- <5)^:p:p&)V qictpf/Aicav (mjb-&'ia<^ t t 7ra.Sci)v 

cunt saevitiam. Praevident etiam guberna- viKwvTii d^^ioTnTct- tt-^oo^Sjctj -^ Kvd^vriTcti 

tores saepenumero ventorum mutationes ^oAAaJti? Tag t 7rviv^aTu>v |M.STa.€oAa$ t>7ro 

usu edocti, et idoneum tempori adhiben- '^ :ruijr\^i'ia.f IBnyovf^ivoi ,}C;t Tr^oai-iKHGav 

les consilium, immunem naufragio ralem Tri ^a^i. TroiOv/vSfjot Trpivoictv , nva.vaynTOV 

cum Dei auxibo conservant. Parem ani- 7o a>ia:poi tv t QtOti .Tttfp^jia S^^v\aT- , 

marum nostrarum gerens curam Deus , Tiiai.v ToaauTlw r H|M.ST5pwv 4i^X^v o Ssos 

praedicit nobis lentalionum periculura, ut ^o;o!/ />(!y;os ^povoiav , ^rfoAef^ t ^n-.^aa/L^^ 

damno an!e experimentum cognilo, huius «ft(v t )cji5vvov, iva fca-dcvTii ttoo '^ Trii- 

discrimen luto vilemus. Xovit enim Deus pa; t /SAa/3/of , aff^aAS;? t dr. ravrni ^- 

cuncla ante quam fiant; haud coniectura, (pv^co/uS^p yJivduvov olSiv -y) tcl TtavTct Ttptv 

ut praedicli homines, quid utile sit repu- "^viaiwc, avTWV , ov Tox^^ Kaha^rip c^^inoi 

tans; sed prae^isione Deo digna res futu- ~o ^)iaif/.ov Xoyi^6i^jOi;,d\\a Tr^oyvcoa^ 

ras cognoscens. Sic etiam iudicii ante tem- ■diOTrpiTril yivcoaKOiv to. ftiXXovTa- ovtci) 

pus nobis supplicia monslravit, ut malo- ''^ "^ Koiaio); rftHv gVsJ.-j^s 7rpo Katpov tcl 

rum timorc eruditi, horum facile perpes- KoKa<^y,pia , coi av t2) s^cScf) t Snvav 7ra:- 

sionem fugiamus. Noque vero secius quam JsfOjvTfg, t ok toi^twv ivKoXcoc Tiu-cooiav 

(1) Agit de Deipara Cyrillus etiam sermone I. contra Nestorium, nec non in epistola dogniatiea ad 
aegyptios monaclios, quae est in ordine epistolarum prima. Magnifice vero celebrat, et tertio quoque verbo 
appellat Deiparam , in oratione Iiabita Ephesi corain synodo. Porro ut ortliodoxi sanctique liomines bea- 
tissiinain Mariani omni laude cumularunt, ita perversi quique haeretici eam vituper.niunt, nempe praeter 
^estoriuin, Manichaei et Iconoclastae, ut novis nos documeutis denionstratuii suinus. Nam quid recen- 
tiores etiam Luthen et Calvini sectae adversus B. Mariae honoreui sint ausae, dicere propemodura nefas est. 



76 



S. CYRILU ALEXANDUINI 



_^^Matth. XXIV. ^^l^ aAAOIS TT^OiipnX-iV *, 1^5 iOOVrctl ■vj.fL^- 

^OX'5''" ^ ■\dj^o^i^a(Sx.a,\oi , oirfi^fs 57-a^- 
naazovaiv ctlpiaiii d-jrcaAiia.^; ^ a.vT0V (^ 
l^ovov ^icmorlw ySj y.veAOV t[/^ IjktSk Xpi- 
srov dovovjU^oi- (^ ttoXXoi dl^dKoAa-Sncrii- 
(Siv a.vru)v r aa^ynciii ^ St ovg « Jo^^t t^ 
aAH-3'ria5 ^\ct(j;^i\fJt.i(j^niTiroir ivct, rovrcov 
'S^^ba.'^uo^ivccv fjt,nSci.i^a)i ci7rxTCt>u,i(jdi., rolg 
oAi-dpioii ctvrm •jTroTriTsrovrii Sjyf/,ct(j.v. 
/3'. YliTAyKYipcarcti ^ <^ 'sr^o^^pnaicai ro 
ipyov 'oiroKXct] ■p> y^ nctipov iT:rctYWyiao.v 
alpia^i TYi rov ^iov o>o(.h'fiC!'ict, t os^J-hv 
'S^^^KvnV TroKvZo^zccjo^ fiict^c/uS^cti tt^i^^iv , 
wv « [A.iv T T ■^iii Koyoy pivov •uiT ctvr a.Tr a,- 
(Ttv T^ TTct^^cticti ova-'iai Aiyttv riroAittiiciv , 
« Q T 7rviv[.cu.r(^ t d^ixv Y^yvoYMCiV , n q 
T^ omoniftictg T Ao'ya y\evn(Jctro t dKmitoLV 
' cod. \. TfM>- e(7^aT« 3 TTctacav Kci.-Bd,7rip rpvy'icti * ^;?^' 

y.Ct>lCOV , Y\ VVV aVCf^i(pctYTCtl hAsLG^nftlct, jUrM 

^ej^McS^ T Ao^ov av^PidTrov , dXK' cv dv- 
^^coTTCt) ^ovJiGsj^Ti (yic ^uFai/-05 a/&)X«;c«y£ti 
As}/8(Ta* coq Aocarov fjs cTi^o t ivct Xpirov 

5i«. TODtO ftip'l}^iSnejf , iii Te iS^EOV (fHjlti K^ 

aV'S'j3(»5rov e5"i 3 toSto -tJ ci^oroAixMS 5i- 
Sct(J>ia,K'ictg aAAo^iov, 5ttij«.ovixii5 3 jwaA- 

Aov ir^ivo/as i(^ivpi(7ii- av^dpco^jrov ftlv y6 
T T -ac-oi; Ao^^/ov s-za^i crutiriKiici. r aiwvwv 
'^vo/uSfOY ^fi05 «jM.iV £t3a^^-sA;^fTai Ao- 

• Hebr. IX. 2G. }/0S *, OVK ilg dv&pcOTTii fJl.iTctj2ct.\6vrct (pv- 

ffiV, aAAa tolvtIuj ih ictvrov 'MOonKct^o- 
fi^ov a^^iTrrog 5S vwdpxi ^j ctvaAAoiM- 
T0{* «1 Q , >ca-&a;T«o o^jivoi (paffiV, si$ ai- 
■SpCOTTOY 6x yWctiKOi Ti^^^jl^iVrct Y\ ■&ila. yi- 
yOYiv fh^oiTi\(Jii , rovTQ y^ cv roli yrpo- 
(PnTai; 7rS,(JiY iyiviro- i^{ TOi^apSv, 5/7^1=0 
»T«5 iyiviro, ftif/.e^iaft'ivcoi iKd^a Trctpct 
rJj Qiict ^^ct^Yi rdi OfMoKoyicti ivPiCJKi^- }^ 

T fXiV IBlCt KoA' lctVTOV COg Sek AofoV dvVfjiYil- 
Sztf , r Q 0)5 dvO^COTTOV , S^ iVct T KCt^' Y\t/,ai 

Toli dv-^pwTrco 7rp'-7niCSi ^o^d'(\&^ Aoyoic. 
y . 'AAA' ot;^ ovTcoi t]fj.iv ol dTTOTO- 
Aoi T £t;i&£(av ctJa^-^j/fAiav CyJinpvpav, aAA' 
6va '^pi^ov ■S'fOv 6f,tov y^ a.v^9co7rov t olv- 
Tov 'Zi^^c/.^i^coKa.iri- toj tovto ffacpws jt*ev 
•&eoAo'^@x "Iwavvnf c» ivxyyiKioig SiSd- 



anle dicta praedixit Cliri.slus fuluros pseu- 
dochrislos et pseudoniagistros, qui haere- 
ses exitiosas invohent , ipsum unicum re- 
gem ac dominum iiostrum lesiim Christum 
negantes; muhos(|ue fore horum improhi- 
tates adscclaturos, (jiiorum causa Acritatis 
gloria convicium patictur. Praedixit , in- 
quam ; ne (]uuin hi supcrvenerint , fraude 
circumveniamur, perditis ipsorum dogma- 
tibus nosmct submittenles. 

2. Vaticinium autem in rem collatum 
est. Muhae enim per tempora exorlae sunt 
haereses in ecclesia Dei , rectam dissolvere 
fidem muUifariam conatae ; quarum alia 
Dei Verbum aHenum prorsus paterna sub- 
stantia dicere ausa est; alia Spiritus digni- 
tatem non agnovit ; aha Verbi adventus ve- 
ritatem negavit : postrema , omnium veluli 
malorum sentina, hodierna apparuit blas- 
phemia, quae ait Veibum non esse homi- 
nem factum , sed in homine ex muhere ge- 
nito habitavisse: unde consequitur in duos 
unicnm Christum idcirco dividi , in Deum 
dico atque hominem. Est aulem hoc ab 
apostolica doctrina ahenum , et diaboHci 
potius ingenii inventum. Namque hominem 
factum esse Dei Verbum in fine saeculo- 
rum , divinus nobis sermo nunciat , non 
sane quod se in hominis naturam muta- 
verit, sed quia hanc sibi adsumpserit: esl 
enim Verbum invertibile alque immutabile. 
Quod si , ut isti aiunl , homini ex muliere 
parto Deus siipervenit , idem hoc cunctis 
acque prophetis accidit : prorsusque opor- 
teret, si res ita se haberet, seorsum unius- 
cuiusque in divina scriptura confessiones 
comperiri; el alterum quidem singilhatim 
per se ipsum ceu Dei V^erbum decanlari ; 
alterum vero ceu hominem , et ex noslro 
numero unum, verbis quae hominem de- 
cent, glorificare. 

3. Atqui non ita nobis rcctam praedi- 
caverc doctrinam apostoli, sed unum eun- 
demque Christum Deum simul et hominem 
esse tradiderunt: idquo aperte theologus 
lohannes inevangehis doceldicens: in prin- 



QUOD B. MARIA 

cipio erat Verbum , el Verbum erat apud 
Deum, et Ueus erat Verbum. Deinde ad- 
dens: et Verbum caro factum est, et ba- 
bitavit in nobis. Sacer quoque praeco Pau- 
lus in epistola ad Hebraeos scribit : quia 
ergo pueri carni et sanguini commuuica- 
verunt , et ipse simililer eadem participa- 
vit. Audin , quomodo ille quidem Verbum 
carnem esse factum, hic autem denuo ait 
ipsum haec eadem participavisse? Quod si 
homo ex mubere lesus editus esl, deinde 
vero Verbi in ipsum adventus contigit , 
oporteret ut diximus duas omnino omni- 
que in re separatim confessiones compe- 
riri : nunc contra , quum divinitus inspi- 
rata scriptura communiter pronunciet tum 
quae deitati naturahter conveniunt, tum 
etiam quae hominis congruunt nalurae , 
perspicua deprehenditur unilatis ratio. Cum 
ergo audis apostolum dicentem: « expe- 
ctantes beatam spem, et manifestationera 
gloriae magni Dei ac servatoris nostri lesu 
Christi » non te pudet separare a Verbo 
lesum? Non enim dixit magni Dei in lesu 
Christo , sed eundem et Deum et lesum 
praedicavit : ideoque unicam quoque dixit 
manifestationem . 

4. Interdum vero iis etiam quae sunt 
humanae naturae propria , Dei appellatio- 
nem attribuit divina scriptura. Nam quura 
Servatoris passio de deitatis natura intel- 
ligi prorsus nequeat , atque in corporc tan- 
tummodo passiones peractae fuerint ; atta- 
men quia cum eo est inseparabih aduna- 
tione deitas, « si cognovissent , inquit apo- 
stolus, numquam dominum gloriae cruci- 
fixissent. » Viden quomodo , adunalionis 
causa, communem facit de Christo confes- 
sionem apostoHcae doctrinae sermo? Non 
enim simplex homo aliquando fuit lesus , 
ante Dei cum ipso communionera et adu- 
nationem , sed idem Verbum in ipsam bea- 
tam Virginem veniens, proprium sibi tem- 
plum ex Virginis substantia sumpsil , pro- 
diitque ex ea homo quidem quatenus cer- 
aebatur , intrinsecus autem verus existens 



SIT DEIPARA. 



77 



a>c<l \iycov' *'•'■• cti npyyi y\v o Koyo^; , itj 6 • loh. i. i. 
AoyQ^ riv •z5-pos t ■&50v. k} •Ssos «v o Ao- 
yoi- * it-d' i^Hi iTraywv y^ o Aoyog crccp'^ • v. u 
iyiviTO, y^ iannycaaiv ct, >ijm.7v „ o q Uoo- 

KiipV^ nat/A05 i^paioii '^^iAA<( hiyWV * ■ Hebr. 11. II 
•' iTTlt OVV TCl TrctlSlX KiKOiVCOVt]y^lV 0,1^.0,- 

TJ5 (£ (Tap;co5, f^ avTOi ■aj^Sot.TrAnaia)? [XiT- 

icyii T o.vtUov. ,, A^taa; CTrax; 6 ^iv GapKo, 

yi^^un^^TZ^ T Ao^ov, 'j ■^uAiv avTOv tp 

avTCcv [A.iTa<y^6vTa. i'ip>iKiv ; il q av-dpco- 

■5r@o f/^iv c/K. yv\a\.KO% l '\mov<, «Vsp^-S-n, 

fA^ j TavTa M T Ao^» yiyoviv Trpoc, avTOV 

'fhipoiTnaii , iS^ Ka^a-TTip i\pnrai, Suo y^ 

waVT» jA.i[^ipKjjji.iVu)i Trpoq Wcxrav ra? opi,o- 

Aoylag iCplaKi^&oj- vvvi j ■7^ -Qio-zs-viiK^ov 

ypa(pyi(; KoivoKoyovcyii; ra ti t^ ■QiornTt 

(^vaiKoog dQpuo^CovTa, y^ ta Tn av^pco^^MOv 

TipiTTOVTa (fi^O'^, Ka^apa '^ Ivcoaioii; « ol- 

KovofJifia tvpicsKiT ai . ''Orav To'ivvv dKoCayig 

T aTro^oAa AiyovTo; * "" Trpoadi^^^^o/J^oi • tu. ii. u. 

T [AaKaplav iA7r'iSa, (^ tyw 'cTn^^aveiav -^ 

3:^ng t [A.ijd\ii -diov y^ (TMryipQ^ v)/^ 

'lnaov X^iroS „ ap' ovk ipv%pia,<; $^ipci)v 

T Ao^8 T \naovv; ov yap itTnv t [^iyd- 

A« -S-sS T c* Inffov X^i5"«, rtAAa t avTov 

•diOV ytj '\i\C70VV OKYipV^iV StO V^ [A.taV TYW 

'fki^dvnav iipnKiv. 

S\ 'Er' 3 OTS }Cj Tci 'i^ dv-^^coTTOTyiTOg 
'iSta, Tvi T •&foD Trpoa^yopict « ^ila kh- 
pvTTH ^(Z(p«- Tbf yap (TCCTmpia ■«ra-3-8? tJ7 
■7^ ■diOTnr^^ (^vcjn ou5ajU.W5 voil^ ^vva- 
ju.sv«, £J5 \ TO C"u)jt*a ■TravTiXZx; t sira^n- 
[^aTcav yiyivy\[^iYu>v, 5ia to avvilvai rt^u)- 
p'iTcag Ka-^' 'ivaxrtv avTU) t .Q-soTHTa ''• i\ 
'iyva)(rav, (Jjicriv o aTro^^oAog *, ovk av t • i. cor. ii. 
Kvpiov -7^ 5a^n5 i^avpooaav „ opot.<; 'oTrui 
KotvoAoyil , T^ ivMaiux; "^d&.v , t iig r X^i- 
5"ov 6[A.o\oy'tav t^ rt'Z3"0(TToAi>c«5 SiBaiTKa- 
Aias Ao^05; oO •j-a^ 'dv^ipcoTrOi [A.Iv '\|,iAo5 
'\y\aov<; vwnp^iv wots -Trpo t^ t» ^iHTrpo^; 
avT^ov KOiviov'tai ti t^ ivccaicoq, «AA^ at/TOS 
KoyiQ^ on avTvi tJj jH.ax.apja ■urapSivca 
')ivdiuSpQ~>, T y^iov vaov iavTCi) c/k -t^ oiJ- 
crja5 ■7^ Trai^^iVii 'iAajSiv , k} :^^o«A-&sv c^ 
avTrig, dv-d^co7r(Q.^ ju.sv «^«•9-Jv ■dico^ov[Ai- 
v©--, h^o^^iv Q '&S05 v7rdpx<A)V ciAm-9;vo's' 



S. CVRILLI ALFAANDRIM 



XOt/ffaV TETMPMXfV, OTTi? iTT OliOlYOi T ttA- 

Xcov dyim yiyivnTctr '^^ yap onfivoi t 
(pt/(7(K t/TTMP^OK ay-dpcowoi, iy^pccTnYuv Kj 
iVila' THV yiviGiV 'iK'X-)(Ov a.Tra.VTiq- Cgvk Si 
sV«5m yjj) (pufTit' t/7rM^;)(^£V' 6f05, TrpoaAaQcov 
cv •^ovu) iQyJii.TU) Xj TO av-SpwTrivov , ^£vif 
"zirapa -os-avTai r 6k t^ •zjrap-Ssvow yiviGiV 

iTTi^ilh^TO' Ot;;C0D>' iIkoTUH Kj •&£OTOX(^ 

Kj 'ZirapQivoj^yiTCiip m f^ax,a^ia SiX.aicoi av 
Ag^OiTO- ot^ ^ap ttVi^pwzir©^ •\[,iAos «y 6 
Tiy^^dih c^ avTYiq '\y\GQvq. 

i' . nw5 ya^ ; oVa x^ ^rpo 7* '^SyifA,iai 
yiyivy\pi^iva, tv) tovth Ciipyiict x^ l^aaict 
« "S^fia 7!-po(Java^ion ^a^n'- ;i^ ^ovy 'lot;- 
5as f*,ax.apiQ~> p-a-&>iT«s pe-j/ciAocpaiya)? 

«pjC T TOiaVTlw '^Z^p^SiScDXiV TTI^IV T /a^ 

TTPO /toAASji' yivi^cov T^ c^ Trap^iva Tr^ooSn 
f.i.if^Y»IA.'iyoi, OVTCO (p»G'iy * ^" VTTOfjiyyicjai 3 
t)^as SiovAof^ai ilBoTai aTravTa, oti 'I«- 
ffoiis 1) Aaov 6!cyyii hlyvTTTa acoaag, to 
SiVTiPov cfsir fJi^n Tri^pivaaVTai aTiooKiCJiv * 
a.yr^'iKiic, Ti Gsu" p« T«p«(ravTa5 t iavTcov 
agynv , dKKa dTToKc-iTrovTai to 'iSiOV o/x«- 
Tyt^iov , m xoiCJiv f^iyaKni «jtts^a? OidfiOK; 

di^iOii VTSO ^C<p0V TiTlnp-flKiV. „ E/ Q av- 

^pcoTTOv -J^iAov 'iTiXiv « fA-aKapia 7rap-3'i- 
voi T iMaoDv, Tovrov 'j (p«CT(v (5 |t/-a-&MTHe, 
T^ AiyvTnicov ;:^c-i§os t \opay\K iK<<0-&ipu)- 
traVTa, k^ Yiyovfj^ov tS AaS y»^ t j^«ju.ov, 

05 >J^ T Tipa^iicOV iTTiTiKn TCC •&aVjU.aTa , 

WpO TO(T0t;T&)V ■^iylCtiV -^ C/K 7rap3iVH yiv- 

vriaicog, ttov toI/tov a^a xaT oy.iiiai Gsv 
p^ovhi VTrapyj.^.v 5a)(T8(7iv; TroTS q 7^ yiv^i- 
Gicoi T dpy^YW jff^MxcTa; ovKiTi yctp av- 
To7? Koyoi <jvyy_cooYi(7:-i K'iy:<v 6//, 7^ ^a^- 
{)ivin.yii Tipoc^H T «ipp^MV t2 fjvat 5iA«(j)0Ta* 
c/[;Ja(r;csra)0"av to/vi/v 0/ t xaxm i(pdjPi- 



Deus : ideoque otiam post partum , virgi- 
nem conserva^ it pareutem suam , quod de 
alio nemine sanctorum usuvenit. Nam quia 
isli natura homines erant, humanam pa- 
remijueomnes nativilatem sortiti sunl. Ille 
autcm , quia n.ilura Deus erat , adsumpta 
etiam extremis temporibus humanitate , no- 
vam prae rehquis omnibus nati^ ilatem prae 
se tulit. Ergo recle et deipara et virginahs 
mater , beata haec iure optimo dicenda est. 
Non enim homo simplex erat, quem ipsa 
peperit , lesus. 

5. Qui enim id fieret? siquidem ad huius 
operam ac potestatem illa etiam quae ante 
adventum facta fuerunt, divina scriplura 
refert. Ecce enim beatus discipulus ludas 
magna voce nobis hanc fidem inclamat. 
Nam rerum, quae multis aetatibus ante na- 
tivitatemexVirgine actaesunt, faciensmen- 
tionem , sic ait : « commonere autem vos 
volo , scientes alioqui omnia , quoniam le- 
sus populum de terra Aegypti salvans , se- 
cundo eos qui non crediderunt perdidit ; 
angelos vero qui non servaverunt suum 
principatum , sed proprium domicilium de- 
reliquerunt, in iudiciura magni diei, vin- 
culis aelernis sub caligine reservavit. » 
Quod si simplicem homincm beata Virgo 
peperisset lesum, hunc autem dicit disci- 
pulus de Aegyptiorum manu Israhelem li- 
beravisse, populumque per desertum du- 
ctavisse , quin el porlontorum miracula tot 
ante nati\itatem ex Virgine aetatibws pa- 
Iravisse, ubinam hunc lemporibus iliis ex- 
litisse concedent? undenam aulem nalivi- 
lalis suae originem traxisse? Neque enim 
ipsis ratio permittet dicere illum ex Vir- 
gine inilium existendi sumpsisse. Demon- 



(I) Aniinadverte prinium citari a Cyrillo ludae epistoiain, quod facit etiam iu prosplionetico ad Tlieo- 
dosium ed. Auberti T. V. part. 2. p. 77. Deinde pro conniiuni graeca lectione i-.^t'^^'. observa vocabulum 
'Irjo-ou;, quod liabet reapse vulgntus noster latinus, suffragante ei cum Cvrillo etiam codice gr. principe 
ac celebri vaticnno,et nonnullis aliis gr. apud cl. .Scboltzium. Porro si lesus pro losue, ut nonnulli exi- 
stiinant ponitur, is quidein du.\, figura dninini lesu ciedendus est. (Quainquain reapse Moyses, non lo- 
sue, populuin e.v Aegypto eripuit; multoque minus losue rebelles angelos ad inferos detrusit. ) Plurimi 
igitur, ut nunc etiatn Cyrillus, recto ac primitivo sensu intelligunt heic dominum lesum, qui angeli spccie 
populo hebraeo dux fuit. .\isi potius, quod idem quodammodo est, personani aeterni A erbi angelus dux 
repraesentabat. 



QIOD B. MARIA SIT DEIPARA. 



79 



slront itaque pravorum dogmatum inven- 
tores, untle ortus sui principium hic homo 
habuerit? Ubinam quibusvc in locis lol an- 
nis hic se continuerit? Sed iam nemo sanus 
hunc dicet hominem , qui et olim peccan- 
tibus , suumqne domiciUuni deserenlibus 
poenas decreveril , et ex Aegypliorum manu 
Israhelem splendide eripuerit. Si ergo se- 
cundum ipsorum concessionem, neque Deus 
Vcrbum credi potest lesus, propter eius 
ex Virgine nativitatem ; neque rursus homo 
esse potest qui eiusmodi prodigia ediderit 
( etenim ab bominis natura et facultate 
quac supra chximus abhorrent) qualem de- 
nique poterunt huius esse subslantiam et 
conchtionem existimare? 

G. Sed enim nos horum verba adeo de- 
mentiae deliriique plena cernentes, ac ve- 
luti a somnianlibus ebriosisque ernctata , 
liis iuxla Servaloris efTatum dicemus : « er- 
ralis nescienles scripturas neque virtutem 
Bei. » Ideo ut par est edormile crapulan?, 
ct nolite peccare, tanta rei divinae igno- 
rantia laborantes. Sed recte potius, alque 
ut iam demonstralum a nobis fuit, adu- 
nalionis gloriam cogitantes, hunc et Deum 
semper fuisse, et postremo hominem quo- 
que factum agnoscenles, ila tamen ut ip- 
sius invertibiliter et immutabililer conser- 
vata deitas fuerit ; eundem et lunc Israhe- 
lis ex Aegyplo excedenlis servatorem cre- 
damus ; semperque patris Verbum fuisse , 
lumen atque splendorem, et dignae Deo 
gloriae polestalem lenuisse. Ideoque e^ 
beato Moysi dicebat : ego sum qui sum ; 
et ego Deus Abrahami , et Deus Isaaci , et 
Deus lacobi. Et filii quidem nomen tunc 
sumpsisse cum factus est homo, adunatio" 
nis gralia, el quia humanam concbtionem 
assinnpsil , non in homiue liabila^erit: et 
olim ct nunc sub lesu Clirisli(jue appella- 
tione ab inspirala di\inilus scriplura con- 
seclanee glorificari. 

7. Alque hoc argumentum pluribus 
vcrbis videre licet a sanclis viris praedica- 
lum;Hicremia riuidem diserte clamaule: 



■ra} ^o^jtACiTWV, TTGTi 7' "^Kiiaiux:, r a^Xft\ 

dSk avSpO)7l@^ 5ff^«;tfV; TTOU "j , K^ sv 

Ttdiv aox 5(5TsA:-i roffOVTOis iT?CiV; aAA' 
Odx, iTl TOvrov av&Po)zsov ilvcti t. iU (f^O- 
yovvTCov Tii Ipii ■) 05 k^ to7s y^ to ■n-a.Ka.iOV 
af.^rviaa.aiv ^v^ to 'iSiov «■zcoAfi^T-SffiK Oi- 
Kiinipiov (yy. tots rag rifAcopiai utpicav , ;t> 
7^ Alytj7rTia)Y X^'^°^ "I<7paKA c^iSc'^ct)g i^i/- 
aa.TO- u TOivvv v^) t avTtov ^>cdocTiv , ovri 
-9f05 Xoyog t/worof<!&2/ ^t^vciTai, Siu ~o 
T c'^ T' Trap-Qiva TSvGsvra ih'a.i t I/iaSv, 
ovri av^poTTog ir.aKiv o Ta.vra. Qa.v'j.a.riiQ- 
ynaag ' ^;V:4 yao t» av-QpcouiH ^vGiccg n 
itj $uvay-ici)i Tcc Trpoapyi^iva, Jca-diftiKiv i 
riva Aoisirov 'f^voYiaa,i ovcaav rourci) y.a.i 
Ta^iY Suvnaovrui ; 

r'. 'AAA' n,tAs'i'5 ra Tnrcav pniAcira. tCT- 
a.urng avoiag v^ ■zi^^Oo^oavvng opmng ;.>.:- 
5"«, yj) oiaTTip ov v7rvo:i yJ, pj-^ii ■zopog aC- 
Toov Xiyo/j^ja.., toutoh jw£v yj/ r t crcoTn- 
^og i^ov/j^u {^covYiv * ''• ■srAo.vaaQ; ^vt ilS.- ],^''^^'^' ^^"- 
T£5 T«5 J^a(pa5, (AiiSi T Svva.(JAV t ■3iou- .,, 

SiO Sn CJK.VA'\ctTS SlKCtlCOi, i^ fA,Yi d/MpTCi- 
ViTi , dyVCOOiaV ^iOV ih TOGOUTOV VO(jnGa.V- 

Tig- (3,uBa)5 H 5tcjA!v, }U cog TrpocLTroSiSoroLi 
T» ivloaicog voovvnc, t So^av , ■9i6v n dii 
ovra, TOVTOV, "^O/Ui^lfjov q sza" Itx-^aTCdv y^ 
dv&piOTTOV 'v^<^a./J^poi,, a^iTrrii ySj avaX- 
Aoiwra (pu?^cfy^^iiang civrou t^ ^ior-flrog ^ 
cturov r^ rori t^ d'^ klyvTsrov Tropnag r 
'lapanA acorripa, Tri^ivco^c^j- nii jj,iv t tto,- 
'^05 oi-Trt Xoyov ^ y^ (f)S)5, jtj d-^auyaai^a , 
y^ T^ ■&iO'^pi7ro~vg So^ng r 3uva<;-iiav '^yj^v- 
ra- dio Sn ko,} 'iKi^f^o ru) fAaKapict) Mceu- 
ayf iyco ijf/.i o coy , t^ iyco 6 Q-og ' ACpaai^r, 
r^ ■Biog 'laaLaK, k^ 3iog 'laKcoQ- r 3i r 
viov TTootrnyopiav 'MpoaKa^ovra fisv on 
'yiyoviv av-&pa)^@o , T^ j ivcoascog ^a^iv, 
;;'i Sia ro aurov a,v-&pco7rov yi^^jn^Sit^, c«AA 
ovK cv dv^SpcosDCt) ivcpKnKivai- Kj ra ron-, 
n\ ra, vvv ty] 'Inaou iv/ Xpk^^ou Trpoanyo^ict 
aKOKov-^oog U7io t^ -S-tOxnjty^a "^^a^fcig So- 
^a^c/J^fjov. 

F'. Kai yovv tm rotaurluj uzso^iaiv 
i^iTi Sia -^Ahovcov ^iiopilv UTTO T dyicov 
KnpuTTOaivlw dvSpcov r ftiv 'liPittm Sfo-p- 



80 



S. CVRILLI ALEXAMjEIM 



111. M. p«3>iy /3owT05' * ^* ci/ro? o -dioi r.fj^cov, 

V. 37. cC AofKJ^tiaeTcti inuoc, tt^oc, aintv * di^id- 

Piv TicLaav c^ov 'c7n<^y\fA.7\<;, y^ i^aii<.iv olvtav 

'IctKco/i Tu) ■zcaiOt ttt/roD' Kj 'lapctyiA tw 

V. js. tiya.TrY\^iva> vtt' at/TOtJ- * fXy rav-a iTrt t> 

yiii a)(p-9'« , Jtai to7? dvdpcoixoii aw^ay:- 

(r^Sa^r.n. ,., ToZ '3 VjA,YO^a(pov f^iKuxS^oZv- 

xvi.r.. 7Q5 Aa/S;^- " '' [^YiTrtp (ij 2i«i' eps7 ar- 

6pa)7roe '•.>,)• 5^1 MptjOTroi iy^riQr cj at/rij, 

^. at;TO? i-3iUi^h4)GiV a.Vrt\V 6 0'\j,ir(^* ^. 
TOt/TO ^ap T« aV i'itl 'iripOV , tf/.A K CTl 

at>TOS VTrdpx^i ■Sfo?, ;j^ ut^dpwjs/©-; av- 
^poiizov yap, r^ v^t^^ov ^ y^ ■di[^iAict)ry]v 
CQ^ atJTOf ct)jJt.oAoyn(Tiv ovBiv Si tirrov v^ 
iv iripce 4aA|ttftJ a^jpirov 'f ivcoaicoi ^v- 
XarTCCiv (^ Koyov , ra •7^ di'9pu,"a;0T«TC5 
i^ia h)i ai/T6) TraMv t6) •3-ja) Aoyci) dva!f,i- 
pcov ivpi(jKircti , oC T ovdiccv avy^vaiY iP- 
yct'(^o/jS{jQC,dKKa '^ ivcoGiux; t ot^cTiwv 'fh- 
yivcoa-noov r Koyov ^^i-y^ roiyoipovv cvrcog 

-IV. 7. cv f^S' ■^aKuoi- * " 0floi'O5 (JSs ■&£05 f'c 
r aimat, t ai^i'05* paS^^C^ «t>-3i>TMT0S Ji 

* '• s- ca^Joj 'T- €a<JiKiiai (7a- * «raTHffaj Ji;caio- 
avvnv ^ iCj ifyi,ic^»Gag ddiKtav S>a raro ;p<i- 
Civ (Ji -diOi 6 ^diOi «7« 'iKaiOV dyaKKicLCia-i 
■tzapa, CTsir jttfTc^as ca- ,, c^aq o-Tzooi t Ko- 
yov ■dioKoytioag (3),-9'Sov t« 39 ^a(7iKia 
opkOKo') riaaq , oy ^i^cov , oi^Je 'in^ov ■Tr^zaco- 
TTOV ilaivi-)Kai avru, i^ ro xg^j^ic&oi/ e'/^i)- 
;cfi'; Afj^fTiixjav ot}v ti ig-tv ro Kiyofj^ov ; 
'zoojg Q Gso5 cov 6 Kofoi i^nro, dKK' « Trai- 
Tiag CiTi avroi ki' t t ^ct;A» ^oj^Hr ct- 
Bvad/j^ijoi,^ y^ ro ^tai/,a Kafu,j2aye^v ihi 
av ■ncpiTTOoSi^arov; Kctv 5S Kiyooaiy Sia '.- 
TT^og T av^ciCjOTrov C4>o'tKiiaiv , uq avroi TrKa- 
ravrai .) t Ao^8 ■Pi-^oacoTrov ro ^iafia As- 
^fcS^, [/,avQay'iTa)(rav ori ■zcip iyoiKnaa ov/. 
iTTi T Xp(S"Ou, <xAA' iTTi T ■TrpCpr.TOOv y^ T 
aKKcov dyicov Kifirai, y^ v^tZiol^aiv^ a^pcSoa. 



« Iiic Dcus iioslcr esl , ncque alius quisquam 
cum eo comparahitiir: ip?e omnem scicn- 
liae scmilam aflinvenil , traclidilqueeam la- 
cobo puero suo , et Isralieli dilecto suo. 
Post haec in lerra visus cst , et cum ho- 
minibus conversalus. » Tum etiam hymno- 
grapho canente Davide: mater Sion, dicet 
homo : et homo natus est in ea , et ipse 
lundavit eam Altissimus. Hoc vero quid 
ahud significat , nisi eundem esse Deum et 
hominem"? Elenim homincm, simulque al- 
tissimum , fundaloremque fatetur. iXeque 
secius, in alio quoque psalmo indi\isum 
unitatis sermonem retinens, hominis pro- 
prietates ad Deum ilem Verbum referre 
comperitur, haud equidem substanliarum 
confusionem invehens , sed subslantiarum 
adunationis ralionem habens. Sic ergo ait 
in •XLiv psalmo : « sedes tua , Deu.-5, in 
saeculum sacculi: virga direclionis, -virga 
regni tui : dilexisli iustitiam, et odisli ini- 
quitatem: proplerea unxit te Deus, Deus 
tuus, oleo laelitiae prae consorlibus tuis. » 
Viden quomodo Deum Verbum appellans, 
Deumque et rcgem contitens, neque lanien 
dividens, neque allcram personam in eum 
confecens, nihilominus unctum dixit? Ex- 
plicent nobis igilur cjuid sit hoc effatum ; 
et quomodo Verbum , quum Deus esset , 
unctum fueri! : iiisi quia prorsus idem erat , 
qui servi formam sibi induerat, cui et chris- 
ma suscipereconvenientissimumfuil?Ouod 
si forte dixerint, propter suam in honiine, 
ut ipsi halucinantur, inhabitationem , Ver- 
bi personam chrismatis inslar extitisse ; hi 
sciant velim, inhabilationem non de Chvi- 
sto sed de prophelis aliisque sanctis dici: 
praedictas vero loculiones magnopere ex- 
cedere inhabitalionis terminos sive vim. 



(t) Ita iJ.rir-nQ liabent praecae editiones, etiam vaticana. Sic iegissc videiTnis etiani Cyrillum; magno- 
que Duraero patres latinos apud Sabaterium, qui vetere itala utebantur editione. Vulgati interpres lectiu 
■numqnid , pro niater, deducta est ex ^i; r^, vel ^>! -ri , ut cognoscimus ex Origene in hexaplis, et ex Hie- 
, ronymo apud Nobiiiuni in adn. ad sixtinam. Doctissime vero disputat de hr.c lectione lo. Bapt. Branca , 
ombrosianae olim bibliothecae Mediolani praefectus, in magno, quaniquam impc-rfecto, opere suo quod in- 
sciipsit de sarromm /iljroritm latinae iiilrjalae editionis aitclorilate , lib. III. part. I. cap. 5. p. 157. seqcj. 

(2) Ita interpungitur in utroque Cyrilli codice, nec nou in cdilione vaticana Bibliorum graeeorum. 

(3, Simili locutione iititur Eusebius apud nos in secuudo theoplianiae fragmento. 



OUOD B. MARIA 

Ergo etsi Deus in sanctis omnibus habitat , 
hique sanclilicati sunt et uncti, nemo ta- 
men aeque ac ipse sanctificalus unctusque 
dicitur. Si ergo isti , ad sanctorum simi- 
litudinem , in Christo quoque inhabitasse 
Deum aiunt , constabit omnibus ipsoriim 
irreUgiositas , ab apostolica doctrina tolo 
caelo aberrans. 

8. Etenim de prophetis Christoque dis- 
serensPaulus, immanem huius ab illis dif- 
ferentiam nos docet , cius inquam qui un- 
ctus dicitur. Namque hunc quidem et fi- 
lium, et patris splendorem , et figuram sub- 
stantiae ipsius, illos autem prophetas tan- 
tum appellat : mirumque est , quod inter tot 
subHmia, unclionis quoque idem facit men- 
tionem. « Multifariam enim, inquit, mul- 
tisque modis oHm Deus locutus patribus 
per prophetas, novissimis his diebus locu- 
tus est nobis per fiHum , cjuem constituit 
heredem universorum , per quem fecit sae- 
cula: qui quum sit splendor gloriae et fi- 
gura substantiae eius, portansque omnia 
verbo virtutis suae , post purgationem pec- 
catorum factam , consedit in dexlera maie- 
statis in excelsis. » Et paulo post ait : « et 
ad angclos quidem dicit : qui facit angelos 
suos spiritus, et ministros suos flammam 
ignis. Ad filium autem : thronus tuus Deus , 
in saeculum saeculi ; virga aequitatis , virga 
regni tui. Dilexisli iustitiam, et odisti ini- 
quilatem: proptereaunxit leDeusDeustuus 
oleo exultationis prae parlicipibus tuis. » 
Cernis cjuam aliena sit a Christo inhabi- 
tationis definitio? Quod si heic dicant in- 
habitationem , haud tamquam in sanctis , 
sed eam rjuae facta fuerit ex coniunclione 
Verbi cum homine de virgine nato; res- 
pondemus nullam licere post partum di- 
cere factam coniunctionem, nisi eam quae 
ex gralia et Dei participatione fit, cuius- 
modi rursus aio illam sanctorum cum Deo 
fuisse. 

9. Quod si vocabulo habitationis con- 
iunclionem intelligunt non illam inlra vir- 
ginem factam , sed postquam lesus de ipsa 



SIT DEIPARA. 81 

G?xr T^ aoiKyiiTiag opng to Kiyo/uSpoy x^ 
youv cuoiKy](jciVTOi t ■^sou cv Tolq dyioig 
•aradiv, uyioi.^oi^iYa>v ti r^ p^^ioi^ivcav , oC 
XiyiTUi a.'5 a.VTO<i df'Ct^o/^o<; y\ ^io/u^o^i' 
u ^iv oi/v K01.-& oiioiOTnTob T dyiuov ., v^ eV 
aiiTH t cuo'iKy\<JiV XiyaiJiv , 5X.5mAo5 m dri- 

Sc-id 7rS.(JiV iTCtl , (^ T^ duTO^O\iKYiq StSct- 

iKctKio.i; TTCLVTiKuxi dKKo^ict. 

H . Ue^i ^ev "y:} r Tr^ocpnTWc , Xj t X^i- 
^oZ ^Keyojt^jcg o UctvKoi, dauyK&iTOv 
TOOTH -^^og cxiivag Sj^-^popctv MjW.a? iSiSct- 
Z^ev , Keyci) Jn t Kiyof^ivH Ke^icTztf t [.tiv 
j?, viov Kj T 'uJctZoi dTTctiiyctaitct K^ "^ct- 

(^CtKTrPO. -^ C7rO<rdciU)f CtVTH^ Gfftr Q, 'ZBflO- 

<p»Ta,g ctivofJtctGev j^ Tofe ^ctv[ji.tt^ov , oti /u(^ 
TOVTCdv T v-^riKm ., t ^iG[t!tT!Q~j v^ ctvTOi; 
iftvtiftovdljCFev * " TToKuitipcog -^, <pt]<j}v , 
y^ TfoKvTrpoTrciix; TraKcti 6 Oeo5 KctKrKJctg Tolg 
■7rcs!Zdijiv bj Toli 7r^o<pyiTa,if * , ivr' icjyJtTCdv 
T vi[j,epo)v TOVTCCV iKaKmcstv t]ftlv cv vld) , ov 
'i-QiDKi KKtfftOvoftov TrdvTcav , 5(" ov i7ro'lt\<Jl 
<isir ctima.q- * og m dTictiifctaftct '^ So^rg, 
}tj y^a.pctKTVi^ T^ VTTO^^dcJicog avTOV , <pioci)v 
Ti TCi TrdvTct tZl) priftctTi t^ Suvdftetoi ctv- 
tS, Kot^aeicjftov t c£/-^tiS)k 7roit](jd/j^og , 
c/y.ddKJiv cv Sc^ia. -^ [tiya.Kcoavvt]g cv t/-\{,«- 
Kolg. „ tvai /ast' oK'iyct (pnaiv * '•' K^ Trpot; 
ftev (Tsir dyyiKag Kiy^i- 6 Troicov GW dfyi- 
Kd<; avTov ■n-vevftctTct, iC^ Qju* A«Toy^^ot>f 
avTH TTVPOf (pKoycf * ^roos q t viov o ogo- 
V05 0"« ■S-E05 JiS T alcova t afwvo?- (,dC- 
Sog iv-&ijTt\TOi Yt pdSSoi; t^ (BctcsiKnaq gh- 
yiyd7rt]aa<; SiKatoavvnv *, itj ii^iatiaai dot- 
Kiav Sid T8T0 i^taiv ae 6 ■&iog o ^iiq an 
\Kaiov dyaKKidaicog Tua^ct <7sv- fHTOXovg 
aa. ,, Qecopeli cog acpoSpit dKKo^SiOg iTri t 
Xpi^ov T^ cvoiKtiaicoi opo§ ; il Q Kiynaiv 
cinav^a r cvoiKtiaiV fty\ toIc, dfiOi<; Oftotcog, 
dKKa Ka^ ivcoatv, t Koyov 7ri^o<, avS^w^ov 
c^ T^ 7raoh'ivii Ti)(_Q'iVTa ye-^uHi&t^ , oC Svva- 
tov ftiv /j^ T dTTOKvtiaiv ivcoaiv rtA«S« Ai- 
ye^^, dKK' « ftovov t kJ x^^^ 'b f^(TOX*^y 
T ■deov , coi c* To7? dy'ioif TrdKiv iyivtTO. 
■d\ Ll n c*Tav^&a t ci'o'iK)^aiv ivcoaiv 
elvai K'iysaiv, ovk iv tvi Tra^-divct) , dKKct 
/J^ to Tf;^^-d>iVai l^ at;T«5 , (p^ps «} ovtco to 

11 



82 



S. CYRILLI ALEXANDRINI 



XiyojuSpov i^i jad 00 /Ajj- el Bia tovto eli to 
T Xoyov TTOOGceTroY ro -^iaf^a. ih^iSWf >.i- 
yaaiv y Sicc to mmjiivcti itj rwcoSroJi ^ ag av- 
TOi ifa.(j}, Tu> (hQp'j)7ru> t Ac^oK, TravTWc, 

OTl f*.i^ 'iVCiXJlV CtVTOV i<.i^l(Qz^ hiy^V i^ 

dvay>cng dwanTin^naovTcti- (^ yap •S-eoy 
Xcyov 7rpo<^}\Tt\q, iTi yi p.«y xaj 6 diri- 
<poK^ QioKoynoac, , avTO) Kai to ^iiTy,ci 

(paViPCOi dvi-&t\X.iV ll ToivVV SiCl T iVUXJlV , 

y^ TO cnuuilvai avTOv xS dv-^pwTi-a , to t 
dv(ipc>)7rii TCi) Ko^yct) TrPocJaTrTncjiv ol ayiOi, 
ftiTcc ■liuu iVcaiTiv avTO TO ^icjfta yi"^»- 
rSta^ TTavTcoi oftoKoyyicJovaiv tl Se fA^ tUxj 
'ivuaaiv Ki-^i^ai, tLm \ \vudaiv ov ficvKov- 
Tai Kiynv Trptv 6x t- Trap-^iva Ti^^Stivat , 
ovae ^iipOTix.og ovKiri Trooq avrcov M Traa- 
QivQ~> ciifxoKo-yn^SnaiTai- d ya? ^i^oto- 
x@o, TrdvTCix; on x,al ■BiOTOK©^- ii q ov 
■diOTOKQ^ , ovJli ^httotokQ.^- ii ycip to 
^iai^a f^ tUC ivceaiv, Kal Jlia tovto eig 
TO TOU Ao^of TrpoacOTxrov tovto AeyiTat, 
tLju oi 'ivuoaiv ftira •du/ c/tc th? 'urap-&fvov 
yivvnaiv ^s^Mc&«f Aiyovaiv, ouSe ;>^iS"0- 

T0K(^ OVKiTl iV^i^YiaiTai- il Ss p^irOTO- 

x@o, Kai ■&iOTOK^- Tov yap ^iaf^arQ^ 
TT^o Tng ivcoaecof fit] SvvaftiVii voe^i&t^ , li 
^iTOTOKi^ t\ •z<ra|Oi&Jv©-', ev avrtj ^m t^ 
ivcoaicog yivoftivtig, ovKiTi av^&pcooirov, coc, 
avTOt (paaiv , dKK' ivco^ivra t2) Aoyco yev- 
vtiaaaa, ^iOTOK<Q^ cfliKaicoi av Aiyoiro- 
ii ye , Ka&cof ifjLTr^oa-div elpnr^zi, t eva)- 
aiv (iAn-&vi , }tj ov KaQaTTip iv to7? djioig 
KiyHaiv TOVTO Se <paiji.iY , 'on ov Bvvaroi' 
evcoaiv dKtixiii KiyHV /u^ t y'ivvt\a:v tf^eii 
ef[e OVK a.v&pcouroY ■dew hco^ivTa, dKKa 
■&10V ra dv-^^co-u>iva 'ZopoTKajBoji.^jov o'iSa- 
/idfj T Y^piTOv , Kfi.yoo ^Yi acofia, r^ ■\^yj^v , 
}Cj vovv TiKi 0); X^P'i dftaoTiai; ivovSraji T>i 
ayici TrapQivco- Sia tovto Kav av-^OjOTrov 
d/,' jat)q r X^iroc ovofi^a^o/S/jov , ftii 'fh- 
Kav^duva 'ori tCj -S-jos yiyoviv oI/tw? 'fh- 
aTd/jS^@~, fjcaLKaej©^ UavK^Q^ Tsrore Si 

' II. Tiin. II. 8. -diov c/KtipvTTiv * '' f4.v»fj!,cvcCe yctp , <tr\- 
aiY, Itiaav Xfli5"0v iyiyeoiA,'ivov ok vtKpcov , 

■ii.cor.iv.n. Kai c/x. aziOfjuaTOCi {^a(B'i5. ,, Kai TruKiv * 
'■* J\i ^ioc, Kai (^ KiptOY Yiy^yioev, koli 



natus fueral, age id quoque ad trulinam 
expondamus. Si idcirco do Vcrbi pcrsona 
unctionem pracdicalam aiiiiit , qnia coiiiim- 
ctum unilumcpic fuerit , ut ipsi aiiml, lio- 
mini Verbum, omiiino post coniunctionem 
ipsum unctum fuisse dicere necessario co- 
genlur. Nam Deura Verbum prophela, nec 
non apostolus thcologico sermonc descri- 
bens, eidem eliain unclionem manifeste at- 
tribuit. Si forte igitur propter coniunctio- 
nem , ct propter eius cum lioniine coexi- 
stenliam, quodest hominisproprium Verbo 
accommodant praedicti sancti , utique post 
coniunctionem , ipsum chrisma factum esse 
prorsus confitebuntur. lam si post coniuii- 
ctionem lesus unctus fuit, coniunctionem 
autem nulhim dicere volunt ante eius ex 
virgine ortum , sequilur ut isli ne christi- 
param quidem Virginem confiteantur. Nain 
si christipara, prorsus et deipara: si niinus 
deipara , utique nec christipara. Nam si un- 
ctio post coniunctionem fuit , proptercaque 
in Verbi personam ea rcputatur , coniun- 
ctionem autem posl nati^itatcm ex Virgine 
factam dicunt , ne chrisliparam quidem esse 
comperiemus. Secus si christipara est , sane 
el deipara. Quum enim unctio anle con- 
iunctionem cogitari non possit ; si christi- 
para cst virgo , intraque eam coniunctio fa- 
cta fuit ; ea cum non hominem , ut isti aiunt , 
sed unitum Verbo Chri?tum pepereut, dei- 
para iure dicclui ; si quidem, ut antea di- 
ctum est, de ^era adunalione, non autem 
de iila quae in sanctis fit , loquunlur. Hoc 
autem dicimus, quia fieri nequit ut vera 
adunalio po.st nalivilalem dicatur. Nos vero 
non liomincm Deo unitum, sed Deuni qui 
humanilatcm adsumpsit , qui corpus in- 
quam et animam ac mcnlem peifecle in 
sancta virgine sibi univit , hunc Christum 
esse scimus. Propterea etiamsi hominem 
audicris Christum nominari, ne obliviscaris 
eundein et Dcuin essc. Rei probe conscius 
Paulus, modo ipsum Dcuin proclamabat: 
« memento enim , inquil, lesum Cliristum 
suscitalum ex morluis , et de semine Davi- 



QUOD B. MARIA 

dis orlum. » Rursusque: « Deus aulem qui 
Dominum suscilavit , nos quoque \ irlute 
sua susiitat. » Audin illum de semine Davi- 
dis, el ex mortuis suscitatum proclamari? 

10. Quum itaque demonslratum evi- 
denter, sil non hominem , ut isti putant , 
sed sempiternum Dei Verbum humanatum 
ex virgine prodiisse , recedant hi ab er- 
rore suo, et iudaicam insaniam omittant. 
« Nisi enim conversi fuerint , gladium suum 
adversus eos splendificabit Dominus. » Nara 
quod illorum blasphemiam sine fine non 
sil perlaturus, et quod nonnisi longanimi- 
tate sua nunc etiam patiatur, audi quid per 
beatum prophelam dicat , ut ultionem suam 
post toleralos diu illos, qui in malitia per- 
severarunt , demonstret. « Tacui , inquit, 
sed num perpetuo tacebo ac tolerabo? Pa- 
tiens fui parlurientis instar. Nunc dissipabo 
et exsiccabo simul , desertabo monles et 
colles, el omne gramen iilorum arefaciam, 
ponam flumina in insulas, et paludes ex- 
arescere faciam. » Neque secus praeclaris- 
simus hymnista , celerem impiorum perni- 
ciem fore docet, etsi eos aliquanto tem- 
pore propter Dei longanimitatem valituros 
ail. « Vidi enim impium superexallatum, 
et elevatum sicut cedros Libani: el tran- 
sivi , et ecce non erat : quaesivi eum , et 
non est inventus locus eius. » 

11. Haec enimetalia huiusmodi com- 
munia iis omnibus sunt, qui rectae fidei 
dispergere nituntur ovile , sicuti et prae- 
dictaruni haereseon evilus ostendit. Quid 
enim profecit Arii impii error? Quid Eu- 
nomii, el illorum qui in sanctum Spiritum 
blasphemarunl , et Pauli samosatensis, et 
ApoIIinaris, insania? Quippe hi omnes et 
in praesenli turpissimum finem nacti sunt , 
atque ecclesiasticis septis eiecti fuerunt, et 
extra caelestem primogenitorum ecclesiam 
proiicienlur : deleti sunt de libro viven- 
tium, et cum iustis non scribenlur. Idem 
hos quoque manet finis; nisi forle stalim 
amentiam suam agnoscentes , illuc unde 
exciderunt reverti satagerint , ii praesertim 



SIT DEIPARA. 



83 



c^ yiKpwY iyiyip^hov aa:^coq KijpuTTo- 
ju&fjoy : 

j . ''Or« toIyvy ivaoyuiq d7roSiSHX,Tai, 
cvic av&PCt)7roi, w$ c/y.ilyoi vop/^fcfffjc, «AA 
dtStOi T •&s« ?^iyci iva.Y-Spca^^riGag i<^lv 
6 c/y. T^' Trap^Qivs Trpov.-Qcdv , f^iTayivci>7>ci- 
TCixjav cl ■zsiTrK-xvjnfA.ivoi , yC, tm? IbJaiXHS 
dvolag KnyiTuixrav * <■'• eav y:> un 'fhcrSa- ♦ ps. vii. n. 
■f:o)aiv , T liOf(,(paiaY avTH ^ar avTm 9-1A- 
(ictxjei KvpO^' „ OTi yap ovk ih tsA@j 
avTchy dvi^iTai (i\aa(pniJiovYTQ>v , ycai Bia. 
u.aKpo-3uf(''iav iTi Hj vvv dvi^^^ijai ^Kacrcpn- 
ijLOvvTCidv , aKOVi Tt (fvKJiv oia T fjt-aKaptov 
Trpo^^nTH., T ox '^ dvo^^^iii Trooi CtJu" c^JjM.?- 
vovTai TYi KayJtct i7rafo[/.ivnv o^^lKncrtv Sn- 
\u)v * " iaicoiznaa , cpno'/ , jU.h y^ du (Jico^uin- • is. xui. u. 
<7oiA.ai, y^ avs^OjU.ai; cyy.aPTipncra ux; n ti- 
KTOvtja' 6z<^);<jcjo r^ ^npavco afJi^a , ^ ipn- 
ucoaco opn, }tj /3«vou5 *5>^ ■znavTa r ^ogrov ' v. i.-.. 
avTCOv ^npavco- Kj ■^nuio TroTaf^ovq ilg vn- 
aH5 , £1 iXn ^npavco- „ ovS-v q «ttov k^ 
&itoTaTOi v[yi,vcp^oi, Tayftav ^ dai(3cov 
SiSdatcc-tT dyrcoKaav ., Kav Trpog oKlyov Stct 
fjcaK^vQvfiitav -Bii ^cjyjjcjooatv * " 1Sov yt '^.f^- >^i^xvi. 

dfJifin USJipV.^0VfApOV , £) iTTai^Ot^OV w? 

■'cci KiSpm T Aif3av«- * )tj TrapnK^OV , y^ • » 36. 
iSov oviC nv- iCj i^nTnaa avTOv , y^ oCk iv- 
Pi-^n TOTT^ avTOv. „ 

(*'. TavTa yap tl^ tcl TOiavTa koiycc 
TrdvTCov i^rtv , oaoi 7^ ivaifiiiai ^j^aKO^Tii- 
"Qav '^h^-ftpovai TO 7!Oiy.viov, cocmi^ ovv }u 

T 'ZSpOiionfjCiVCOV alpiaiCOV TO TiK@^ i7riOH- 

^iv Tt yap covncriY t^ A^iln Svc<ji(ii'iai n 

T.Kavn; t\ q n E'jvO|Wi«, Jf^ r ro Trvivfxa to 

ayiov f6Kaa(i)nfJt.ovvTcOY , r^ t aafcoaaTicog 

riavKov , -/^ T KaKovff.iVii A-sroAivap/« ji . . 

^s^^c^(pooavvn ; TrdvTic, yap ovtoi k^ o/ t&) 

^ctflovri sVovfiSirov tsA@o iax^riKaaiv, itj 

T c/y.KKnaia<rtKuiiv <tre,<,'3oAa)v ^-i^coaQnaav , 

'/^ 'f' cv oJflavo7? 3 T TTPCOTOTOKcov cxKKn- 

aiai i^co picpMs-ovTar d'^nKi'i(^^na:iY * y) cjk 'Ps.lxtiii.2». 

/3;^A8 (^wvTwv, y^ f-*^ SiKatcov ovk iy-^^a- 

(pnaovTaf to q avTO y^ TOVTHi c/tcSi^iTai 

T5A©o , i\ fjcn apa ■daTTOV 7* rtvoiaj Aa- 



84 



S. CYRILH ALEXANDRINI 



dav (TTTOvSaaaxJtY , Kj fA,aXi^a. Gc^r npx*i- 
yoiii T^ KaKo^ppoavvni ^o^sva?- aKOvaoy- 
rai. yi |MOvov«^i Kj rovTutv ix,ag-Oi Trapa t 
(TcoriipOi- *"ov '^ottov jjU.ariOV c* aif^art 
7ri(pvpu.ivov ovK Wai Kabaplv , ot/TW^ ov^r 
av ian >f.a^aqbi' Sion r yiiv f^n dwoi\e- 
aaq, K^ T Kaiv ]t*« a7r'iKrc-iv a^- ov u,r\ f^ii- 
VW? ili r alcova ^^ovov ,.^ nf^ili Si c/ Tiuu 
iavrm TriTiv Its] t appayii 'oiri^av oIko- 
Sofu.n<7ayrii (iiCaiav , jW5;>^( riAai t ivui- 
(Baay ^JutpvXa^^cofAiJ , fA.yt^a[A,ct)(; v-no t c*av- 
riciov Qopv^ov/Apoi, aKKa. t fij r xt;s<ov 
a^a;7-MV, o^tAov aviKVirov \yovric,, Cc aJroi) 
XAi/^&)jW.s-S'a ^ia waVTO?, A«^ovT£5 ra toD 
7rpo:pnTOu piijU,aTa, Kj ^JAwvrf? «p^'' Ci/av- 
r'ict)v rluj svTiAnav * " /jS H/t^ o •dfo?- 
yvcDTi i-&vn y^ iiTTaO'-9's *, iax.^KOTii v\t- 
raa-^i' ikv yb 7ra.\iv layJjanTi , ■nahiv nr- 
ryi^naia&i- * ^ jav 5«A£t;(J)i(7-&r , jSsAmv 
S-J^aKi^cia{ KvsAoq- k^ Ao^j-ov ov iav AaAw- 
a«TS, 01/ jitM ifnpciivn ci/ t3ja/v ori ^S n/^ 
Kvpil^ •&f65. „ 

i/S'. 'AAA' i5ot) , cpaffjv , «■siroroAos 
(pavfpSi^ atJroy av-9'p&):rov WjtioAo^^j/Hdfv. Tj- 
[^o-dict) "^ €7ris-sAAu)v ot/rw (pnffiv * " av- 
•&f)ft)5ros Xe<ro5 Inaovq- „ roSro 'j As^ov- 
Tt?, T a;cf|Oa(OT?pct)v 5o;co0o"jv raparrfjv t 
vovv il yap Tii (mjuiTu)i rZ) aOTOfoAj^cto 
i7n^aX\<l P'^'^'^-> ^ rovra jW.aAjs-a t p- 
TOt) , T«5 <iai(2iiag avrcav Kara^^in^ianaf 
aKXa pi,Yi ovTCi)i aKPcdTYttiai^LOfj^ t A«^iv, 
aAA' oAi^ov t sjaTrpoa^Sjv iTrifJi.vna^^iVTii , 
opi^HF -^ o/^ovojt^ias cj/TfyGsv r ofiCoXoyiav 
vonaai SvvnaijMi-^a' r'i ovv ^rtalv Q pi.aKa- 
pioq nai/A05 *• " £k ■9'£05 „ (p«(T/v ■3/«^» T 

05* >i>; iin- 'uDiPi T LHOt/ '"' m iU [A.iai- 

TM5 iStoy }^ dv-dpJoTTcav „ f/ T^ap, (p«o"(v , 
>£) yiyoviY av-&pa)'Ztr05, aAA' ot> Jja roCro 
ot/o at/rov ^^^o^rrfiyc^v o(pi'i\of&iJ- cocoTip yd 
•&S05 Jiv Trpo 7^ sVi^Hjaia? o As^@.o , ot/rca 
x^ "^'jf^oi av-d^co-cs-oc. y^ fiiairivaai jcj 
tJ) dv-^pcoTiti cpva{ i]q TraXiv Wiv Sicc yd 

TiSTO fX.iaiTyiV ttVTOV il^YlKi •&£« tCj dv^filjd- 

TTcav , log ^ diJ.'por'iPuOV t ovaim iva ovra* 
ro jS Tiva)V [AiaiTivov, af^c^oriooov sp^sral 



qui pravarum opinionum auclorcs primi cx- 
tilcrunt. Audicnl cnim propemodum horum 
singuli dicentem sibi Servatorem : « (luem- 
admodum veslimenlum cruorc in(|uinatum 
non mundabitur, sic ne tu quidcm mun- 
dus eris ; qiiia regionem meam vaslasli , 
popuium meum occidisti, non permanebis 
in aeternum tempus. » Nos vero (jui fidem 
nostram super immobili petra stabilem ae- 
dificavimus, ad finem usque refigiositatem 
veram conservemus, nuUatenus ab adver- 
sariis turbali, sed erga Dominum carita- 
tem, invictae armaturae instar liabentes , 
in ipso semper gloriemur , prophetae ver- 
ba decantanles, et adversariorum ignobi- 
litatem irridentes. (( Nobiscum Deus. Sci- 
tote, popuK, et deprimamini; qui valui- 
stis, postea estis depressi: et si iterum va- 
lueritis, aeque vinccmini; et si ({uid de- 
liberaveritis, consilium vestrum dissipabit 
Dominus; et (juem sermonem loquemini, 
is apud vos non perraanebit; cjuia Deus 
nobiscum est. » 

12. Sedecce, hidicunt, apostolus aper- 
te ipsum hominem confiletur. Namque ad 
Timotheum scribens sic ait: <( homo Chri- 
stus lesus. » Hoc dum aiunt , simpliciorum 
videntur mentem turbare. Sed enim si quis 
cordate aposlolicum dictum consideret , vi 
huius maxime dicti, irreligiositatem illo- 
rum damnabit. Profecto haud haec nobis 
locutio veluti mulila accipienda sic est, sed 
paulo relro diclorum ab apostolo memo- 
res , rectam inde incarnationis confessio- 
nem intcliigere licebit. Quid ergo ait, bea- 
tus Paulus? « Unus Deus » incjuit de pa- 
tre ; esto. De filio: « unus et mediator Dei 
et hominum. » Etsi enim, intjuit , factus est 
et homo, non lamen idcirco duos ipsum 
suspicaii debcmus. Nanuiue uli eral ante 
suum adventum Verbum Deus, sic ct homo 
factus, et humanae nalurae intcrveniens, 
unus adhuc est. Ideo mediatorem ipsum 
Dei et hominum dixit , quia ex utra(jue sub- 
stanlia unus esl. Nam quod inter aliciua 
medians est, utraiiKiue parlem participat. 



QUOD B. MARIA SIT DEIPARA. 



85 



Est ergo Dei mediator, quatenus eiusdem 
ac pater substanliae est : est iteni liominum 
quoque mediator, quatenus humanam et- 
iam naturam perfecte participat absque pec- 
cato. Cum ergo apostolus hominem dicit 
Christum lesum , caveant ne propterea scan- 
dahim patiantur, sed reputent ipsummet 
et Deum et dominum appellari , simulque 
etiam Christum lesumque dici. Audiant 
enim eundem apostolum hoc aperte prae- 
dicantem: « expectantes, inquit, beatam 
spem , et manifestationem gloriae magni 
Dei et servatoris nostri lesu Christi, qui 
dedit semet ipsum pro nobis. » 

13. Viden quomodo ilhc quidem ho- 
minem Christum lesum dicit eum qui pro 
omnibus se ipsum tradidit ; heic autem 
magnum Deum Christum lesum , qui se ip- 
sum item pro nobis dedidit? Duplex enim 
hinc contra ipsos, immo potius \)T0 ipsis, 
si resipiscere vehnt, fit demonstratio, dum 
dicit et Deum et dominum lesum, quem 
ilhc hominem dixerat, dumque ambobus 
in locis ipsum pro nobis sponte se tradi- 
disse significat. « Homo enim, inquit, Chri- 
stus Icsus, qui dedit se ipsum pro omni- 
bus redemptionem. » Rursusque: « expe- 
ctantes beatam spem, et manifestationem 
gloriae magni Dei et servatoris nostri lesu 
Christi, qui dedit semelipsum pro nobis, 
ut omni nos peccalo redimeret, munda- 
retque sibi populum peculiarem, aemula- 
torem b(jiiorum operum. » Quod si nonnisi 
homo est in eorum sententia Chrislus le- 
sus, qui tradidit semet ipsum pro omni- 
bus , sibique nos fecit populum pecuharem , 
homini utique , non secus atque ethnici , 
cultum exhibenms, et creaturae deinceps 
dominicam dignitatem attribuimus. Verum- 
tamen non ila se res habet , absit : sed do- 
minum ac Deum agnoscimus Christum. 



TraYTCog- \g-i toivjv ^iairnq ^■«ou, 5/a to t^ 
ctUTvii oCalcti CTra^X^v raTzuZr ig-i 'j ■zna- 
Aiv :u dvSpciiTrcaY jU.«(T(T»)?, ^ici ro y^i '^ av- 
QpcoTTiicti i^iTi(r^>\x.ivaci ipCaicog T^£iM5 ;;(^w- 
p.5 a/^Tia5 f 1 • a,v^^C07!QV oCv clCtov otclv 
\iy:-i Xpi^OK 'Indovc, |tA»i Sia tovto oiclv-- 
Su.\i^'i(7ici)(7ccY , aAA' cj/rofiTaJas.'" ciCtov y^ 

KVplOV y^ QiOV 6vOf.tCt^O/V^OV JU^ T Kj X^t- 

(7T0V ■osaMv MysiV y^ 'InGovv diciiiTccyctv 
^a^ ai>T« T dTro^oAa tSto <pa.vipo)i ovtco 
KnpvTTOVTOi' * '^ Trpoa^iXOfJ^oi , (pnffi , t • Tit. n. n. 
[^<tKct^'ictv iAarlSd, JOj iTz-npav^av t^ ^c^ne 
T i^iyaXn Qiov y^ r7cor7i^0~> n/i^ij '!«(7oD 

Xfc<5"0V , 0? i^COKiV iCLVTOV VTTip H^^tf. ,, 

iy . 'Op3.g 07ru>i c/kH jWfv av-&pu);Tov 
XsA^^oy 'l>)(Tisv Kiyn T VTriP TravTOOY ictvrov 
SiScOKOrct, ctirctv^ct \ ^iyctv Qiov XP15-OV 
'l«(7otiv, T ^ivrct TraKiv jaUTOV VTti^ V-^"i 
OiTrAti yctp cuirctv^ct y.ctr' ctCrm., jU.aAAov 
VTTio ctCrcov , ri sGsAofsv i^irctyiYaoiCfiv , ^5- 

yOViV M ClOToJjl^ie, SlCl TO A?')'^!^ H^ -diOV 

y^ Kvpiov 'liiffoCv, ov cy,ciir7i av^&pcoTrov ii- 
pnKi, jtj Oia T cv a^cpoTipon ictvruv VTna 
v\/jf\l^ SicflcoKOTa. cr»i^ctiviiv " av-^^coixFQ^ 
yctp, (fnaiv, X^i5"05 'lncoDs, Sovg lctvrov 
VuTip 'Savrcov dvriKvTpov. „ Kai -araAiv 
" 'urpoadiy^o/uSpoi r ^aKctPtctv i\7riSct, y^ 
f i7n:r,aynaY 7^ ^0^*15 t ixiy(u.\ii ■dioii , tc^ 

CCOTii^Oi «^j/T 'l«3"S X^ie-3, 05 i^COKiV iav- 

rov VTTip Hjttav, <Va Kvrp'io(7r\Tcti r.^a^ dyro 
7raai\i dftctprtctg, Xj xa-&ap((J>) ictvro} Actov 
'■u^ovinov ''u), ^nA&JTHv KctXoov ifycov, „ 
Ei 'j av-S^pMTT©^ xar' (iy.iiyag jm-ovov X^(- 
TOi 'iviaoijg, 6 Bovq lctvrov V7rlp njuSiv, y^ 
■wkxTroi-A(7a fjSfioc, nftai iavrco Aaov 'S^ov- 
a.ov , dv-QpcoTTO) apct Act^ivo/J^u .3)^5!. -^rAn- 
(Tjois rcig 5-&vs(7iv, v^ rn Kriac-i Kofosov t 

SiCDiOTiKyW aC^iVriictV dTTO^iSoajUy^J- rtAA' 

oCk i^tv ovrcoc, . jitM yiYOiTO , dXka -~- kv- 
-f- p/ov yS, ■&SOV iTTiyiVjoaKOt/^ r X^irov 
-i- yiyOYi itiv ya^ av^pco7r@~' 5i ;ijtta5 



(1) Hem pulchrani et theologicam \ocabuli mediator explicationem ! 

(2) n=gioj<7i'y/ peculiarem interpretor cum divo HieroQvmo, cuius disputationem de hoc voeabulo re- 
fert ex ipsius commentariis Sabaterius. Ceteroqui abundantetn interpretantur etymologiae vim sequentes 
Lucifer, Augustinus, et Ambrosiaster loco praedicto. Vulgati lectio acceptabilem vLx dissidet a Symmachi 
sensu, queni idem Hieronymus refert. 



SG S. CYRILLI 

-4- T •&?« Xoyoi^ fAiTa-a^x^cov 7^ dv-dpo)- 
-f- TTsia? (tucTicoi . lu yiyivvttTcti 3ia <p,\a,v- 
— ^ ■&PQ)7r'ia.v a(toLTOv [^iTU tuvtvc, c'^ t>?5 
dy'ia,q Kj dw:-ipoyci[^ii TSapQiys' rtAA 
«y ;£^ ot;T&) Hy <pvaiv ■&eo? jt^ t« -SfotJ 
vioi- SiO, Ta.VTr\v TOiyctpovv -d/jj aWictv 

KCLKilTCli £) aV-^pCOTrOi, KCtXilTCti Q iCj 

-f- •9'c0$, el? jCj aVT&S t;7ra.fl^c«)V c* ix.a- 
-;- T?pa ■:jrpoff)i')0^(a Xpiro? '■ • ~^ 

i5'. ''(^Ti -^/ap 0'J» cLV^pcaTsov, cag ov- 
Toi [x,v^oXoyovaiv, IlavAo; c/>ci]pvTTi t 
Xgis-ov, a.Kiii kopiy'S'/oi5 eVi^-sAAoxTos ctv- 
ov yap ictVTOvg kv\- 



■n.sor.i7.5. Tou ;^i Aj^yovTO^' 



^iioso/J^, rtAAa Ih(t5v X^I^-OV xt;6iov, saV' 
Gfftr Q 5ot;A«5 t;|t4wv Jia 'Incyovv. „ 'Opas 
7^ rtaroe-oAixMS yvui[A,v\q (^ o^ov ; 'Iniovv 
Xpi5-ov, <py\<y^iv , Kv-iov lavcHr 3, Jot;A85 
KnovosofJSiJ. 'Pcoi^xioif 3 TraKiv i7n<^iX\ccv 
ovrco (f«ff(V * '•" j^ m X^iTO? TO jr^ (jdp- 
Kct, iuv SOT< 'Ui'dvTCi)v •&eos ivAoynTOq ilq 

(JS^ CtlCbVai- ftjttHV. „ E( Q ttV-SpW^OV «Vi- 

raro T XfiiS"Ov, i^n Xiyc-tv l^ wv XpirOS 
TO K^ adpKcbj 0/0)0 i'us-) 'mdvTOdv ■diog- 

VVY Ss TOVTO jttfV OVK s'/p«X.= , •9'cOV 'j (^ 

XoTOv s^Ti TravTODv [j.iyctXo(po)vc!)g dwi$YiviV. 
-i- Ov jiA«v 5s, aAAa ^e KctKiivo S^<yKi- 
— ^- •v|,wnAj6a , W5 £1 itiM •&fOv ajiAa ?t^ avGpta- 
-f- ^ov «TTiraTO r Xpirov ^ilQ-i aTzo- 
-i- roA@o, ovK av iXiyiv to y^ adpKct- 
-T- TOVTO \ap (^avipceg «•Z3i t jttn jt^ovov av- 
— f- •9pa)ra», aAAa (^ Jca^S'' 'iTipcv ti r ov- 
-r- ffiav OVT05 Aj^STai wcouip ovv y^ iyrn- 
— f- yctyiv ., (DV Itt] TrdvTCOv ^icg- SiTrXm' 
-f- Jap ciiTctv-da, t Tripl t ctwth^os «jM-Siv 
-T- OfioXofiav 'o^aSiScoKiv, y^ ro n^ ad^Kct 
-f- i^SiSii^ctg,}^ ■diov dvaKnpv^ag- -z- i>. 
ov:ip ya.0 '^otsov 6 (Trl yiig ^ariKivg, ii 
TTOTi cv VTraTH (7'^n>J,aTi Trpo^-Qilv /SaAw- 
^fiH . ot; ^.a TOt/TO T siVai /SaaiAftv; ;rf- 
7rctvTct.i, ovTi [ir\v r TrpoTipctv avQiVTnav 
a7rco?.i(jiv , rtAA' i'ig y^ avrog v-sid^^^tn Tr^og 
Tvi QictaiXiiqL Kj to '^ VTnctTiiag 's^ojv xav 



AIEXANDRIM 

Profocto faclum esl propter nos homo Dei 
Verbum, humanac nalurae communicans, 
naliMnque cst ob suam incffabilem crga ho- 
mines carilalcm , cinn ea nalura ex sancta 
el nupliarum cxpcrle Yirgine: sed lamen 
sic eliani ])eus suaple natura erat , et Dei 
filius. Ilanc igitur ob causam el homo vo- 
catur, et simul vocaturDeus,quum sit unus 
idcmque sub utratjuc appeihitione Christus. 
\\. Quod enim haud hominem, ut isti 
fabulanlur , Paulus Cliristum praedicave- 
rit, audi in epistola ad Corinthios dicen- 
tem: non enim nosmetipsos praedicamus, 
sed lesum Christum dominum, nos autem 
servos vestros propter lesum. Viden apo- 
stolicae sententiae definilam notionem? le- 
sum Chrislum ail dominum , nosmet autem 
servos praedicamus. Ad Romanositem scri- 
bens ait: « ex quibus sccundmn carnem 
Christus , qui est super omnia Deus bene- 
dictus in saecula. Amen. » Quod si uti ho- 
minem Christum reputavisset , dicendum 
ab eo fuerat : ex quibus secundum carnem 
Christus, in quo super omnia Deus. Nunc 
vero non ila dixit, sed Deum super omnia 
Chrislum magna voce declaravil. Illud in- 
super consideremus, quod nisi Deum una 
et hominem reputassel Christum divus apo- 
stolus, non dixisset « secundum carnem. » 
Hoc enira manifeste de eo qui non solum 
est homo , scd de eo qui ct alia quadam 
substantiae ratione subsislil, ilicitur; sicuti 
reapse addidil : qui cst super omnia Deus. 
Dupliceni scilicet lioc loco de Servatore 
nostro protuht confessionem , el quid sit 
secundum carnem demonstrans, et simul 
Deum praedicans. Nam rex terrenus , si 
forte aliquancJo in consulis figura prodire 
velit, non idcirco rex esse de.sinit, neque 
priorem dignitalem amittil , scd unus idem- 
quc est, praeter regiam, consulareni quo- 
(jue dignitalem habens : et si quispiam hunc 



(1) Recitatur hic traetiis nominatim ex hoc Cyrilli sermone a lustiniano imp. in tractatu ad monachos 
alexandrinos monophysitas , quem nos edidiinus Script. vet. T. VIF, cuius vide p. 30fi. Feiiciter vero no- 
bis contigit, ut (".yrilli simul opiis, dcque eo reuale ac certissimun) lustiniani testimnnium inveniremus. 

(2) Hunc quoque Cyrilli tractum recitat, et suo testimonio facit autiieulicum lustinianus loco citato. 



QUOD B. MARIA SIT DEIPARA. S/ 

regem nominet, novit simul eundem esse ii rij ovouaTOt (BctaiXict, olSiv «s etVTOi 

qui consulis liabitu ornatur : vicissimque si eV(v o x^ to t vTraTn ayj^u^a, i^lia.hXo- 

consulem ipsum appeHaverit, non ignorat /^jog- Kj Trahiv ti u vTzctTov t ctvrov ovo- . 

hunc eimdem esse regem. Sicdominu^ nos- /«...coi, t oLvrov oiSiv r^ (iaaiXia. vmar)(ov- 

ter lesus Clirislus erat quideni Dei sempi- ra i • ovrux, 6 Kvpioq i[^m I«c7«? 6 Xpi- 

ternus filius, Deus \erus exislens ; assum- 5-0S iiv fjisv ds} t ■&iii vioq , ^£05 LiTrapyjMv 

pta autem pnstremis temporibus etiam hu- riA>iviy&5 . TrpoaAajBwv j c* v^ipon •^ovom y^ 

manitate, unus idemque est, sive Deus, ro dv^pcoTnvov , ih r^ avroi VTrapy^, icav 

sive homo, sive lesus appelletur. •&S05 As^Krat. x.a,v av^pcoTroi, >cav IhcSs. 

15. Quae quum ita se habeant, agesis n'. lovrcov q olxcas iy^ovrm, <t>i^e ;t; 

dominicumquoque effatumin mediumpro- 1^/) Kvt^aKtiv ih f^t-idov (pMvriv dydyco/J^ .^ 

ducamus, cuius praecipue causa audacius s®' «v ftdKitrTa koi ■^paavTi^ov tipi^lv ioi- 

nobis instant adsersarii; nempe quod ipse Tavrai Aiyovrii;^ ux, avrog cv toTs ivayfi- 

in e\angeHcis praedicationibus hominem Ai,ico;j >c;i pvyfzaaiv a>'Gp«;rov -avrov ct)fj,o- 

se confessus sit dicens: « cur me quaerilis Aoyyjaiv Aiycav * '''' ri f^i ^nrun dsro- ♦ loh viii « 

occidere, hominem qui veritatem vobis lo- «•Ts/vai, av^^cdTnyov 6? rbuu dAn^nav v[.t.iv 

cutussum? » Sed enim siquis veritatis stu- A;AaAnxa; ,, eI Jl': rig (piAa\ri3ceg Toic, 

diosus evangelicos adibit locos, heic ubi ivayyK^i.KO~iq 'fhCdKK^ ■/ji)?ioii^'iv^a,Tov- 

Servator ita locutus est,magnopere damna- to KiXdXnKiV acoryip^ a^piS^a naTayvcii- 

bit malitiosam adversariorum sententiam, airai tms KaKOT-x^^ov yvci)[A.t)i avrTcv^Ka] 

eosque ca^illatores ac sycophantas iure <^i\iyKKy\iJcova<; ^ty..aiu>q drroKaKia^ y^ av- 

meritoque appellabit: talia enim ac tanta Ko^^dvrcLi- Toa^vra. jb KV^dXnKiv -tt^o raii- 

ante hanc dictionem elocutus fuerat , Deum t«5 tms Aj^jws , •9'sov iavrov dzc-o(^a'iva)v ^ 

se demonstrans, et Dei filium, ut ipsi il- xj •&iov v<ov, cog y^ avcsu" ron rrir jot^- 

lius teraporis ludaei, quoniam mentis ocu- datovg^ iTrii^zs-tp iTV(phcoTTOv tm? Sj^-voiai 

lum excaecatum gerebant, ob ea eloquia ^o ofji.fA,a^dia, tovto f^dM<^ a ^ovXi^ av- 

maxime vellent illum occidere. Isti porro tov dvaipfiv y^ Trdvra OKHva auoTrri ira- 

egregii adversarii cuncta illa silentio pre- paSi^cyrsi;^ ravrlai d^Trd^ovai ridi As^iv, 

mentes, hancunam sibi rapiunt dictionem, Ojm.o;of ti TsoiovvTig roU ron cpai^aaioii- 

haud aliler se quam olim pharisaei geren- KctKiivoi fao SiSdax.ovTi tTp acorii^i yr^oai- 

tes: namque et hi docenti Servatori adten- i^^-^^^y <, ov -urianvc-iv i^iKovnq Koi SiSd- 

debant, non quia credere aut edoceri vel- aKiSui ^ dKKa &y\piZaai ri C4c r arof*,ct- 

lent, sed quia captare aliquid ex eius ore tQ-' avrov jSouAs/ayjoi, coc, ivayytKi- 

avebant, ut narrat evangelista. Sic igitur art\i laropu- * 'coa^i^ ovv Kai ovrot vvv • lu? xi st 

isti quoque nunc legunt , vel potiuscuriose dv ay ivMaKova^v, f^dKKov Si 'BE.tipyai^ov- 

indagant divinas scripturas, ut ansam ali- rat rdq -diiai ^^acfa^, iva n Karnyopav 

quam accusandi illum invenianl qui suam ivpcoatv tS riw ■\v/jnv VTrip avrm n^n- 

pro ipsis animam posuit. Kor(^ 

IG.Quidnamveroante praedictamlocu- i<^' ■ T* j h.v roii ■yr^ ravrrg 7^ ^mni 

tionemdixerit, observemus. « Pater meus, iKiyev^ KaravoriacafySp* ''• Trarn^ ^«, joii. v. 17. 

inquit, usque adhuc operatur , et ego ope- (pnaiv^ icog 'dpri ipya^Qrat^ y.ayci) ipyci(_o- 

ror. Patrem suum Deum dicit, parem se jwa/- „ v^ yraripa iStov «As-j^o t ■^iov ^ laov 

faciens Deo, eadem quae paler pari modo 5at;T0v Troicov ro) •&ia), rd avra rcp Tra^i 

creantem. Nam quae ille facit, eadem et ■s>^^TrKna'iooq Snfttov^yovvra- * " a ya^ •>. i». 

(1) Apte utitur hac similitudine Cpillus, cuius aetate adhuc imperatores consulatum, cum eis libe- 
bat, adibant 



' idem Vlil. 53. 
• V. 57. 



88 S. CYRILLI ALEXANDRIM 

ar ofcslvQ^ Tronl ^TctvTct y^ o vloi of^oicoq filius simililer facit. Insuper: quod omne 

Troiii. * „ Ka.] " oti t n^idY ctvru) ■Ka.na.i iudiciiim ipsi paler commiserit , ut omnes 

^f^wxfv 6 5ra.T>ip , <Va ^j-avTf? Tti^aTi (^ honfjrificent fifium, sicuti patrem honori- 

viof, !ca.'5a)g Ttfj.(i)cn t yra,Tipa. * „ Kai ficant. Iteni : quod venit hora, el nunc est , 

" foj^eTaj 'i)fla, n^ vvv £r(v, '6t( o» vikooi cum mortui audient vocem filii hominis; 

d^ovactXJiv T^ (j!ft)v«5 T viov t dv^&pwTra- ic, et qui audierint , vivenl. Deinde , ne haec 

oi dicoi(7ot.vTii ^tKJcaaiv. „ ETTflt Vva ju.») T» Deo tantum digna audientes, paterentur 

■StOTrpiTrfi TctVTct dKOvovTii <ncctvdctAiKct>v- scandalum propter eius carnem, quia in 

Tcti §ia T aapKct^OTi uv&pcoTTOi op:i)jj.(yci humana forma talia diceret , paulo post 

TOiavrct l^f^diyyiTO^i^iig iTray:''. ftiT' oXi- addidit , dicens : se filium hominis esse. 

yct^ }^ (pttalv *, OTi vioi rtvO^W7r« i^iv fiv Neque miremini , quod qui hanc voccm au- 

■3-aVjW.a^STS toDto *, i^ yap -^ TavTHi t^ dierint, victuri sint: venit hora cum om- 

i]pr\ftivn(; (pwcJig, OTt ol d>iov<7avTii ^incju)- nes qui in monumentis iacent, audient: et 

Oiv ipy^iTai wpa^ ote £, TrdvrK; oi cv toI^ procedent qui bona fecerunt in resurre- 

jWVHju.fi0J5 d-AOvaovTai *, J^ TopivTOVTat 01 ctionem vitae, et qui mala egerunl in re- 

Tci dyaQct TTOii^aavTii i]i dvd^autv (^coiii ^ surreclionem iudicii. Nam prius dictum, 

01 Q Tct (^avKa Tr^d^avTiq f j; dvd^raaiv Koi- quod venit hora , et nunc est ; et illud : qui 

0"<tt)5' TO fj.iY ykp Trpo-ipoY f/pnjtirvov, OTi audierint vivenl , de illis qui illo tempore 

ipXiTcti ct)^a, Ka] vvY ig-iy )C) to, o/ dicov- resurrexerunt mortuis dictum fuit. Verba 

axYTii ^«aovTai, tti^] t >v^ t xai^oy OKii- autem: omnes qui in monumentis iacent, 

vov avas-aVTiMv vsxpSv sJp«<St,* to '^^■^dv- diem generalis resurrectionis , et glorio- 

Tig ol cv Tolg ftvnftiioii^r dva<;-d(JiftOY '^ sae Christi apparitionissignificant.Et paulo' 

CiSo^^ ■^-a^nGtai avTOv cjnftaivHV tfJti^av. post rursus dicit: ego sum panis vitae. Ve- 

Ka( jt*6T' oAiTa j ^aAfv (pnffiv * " ifuii]fjct rumtamen haec omnia, ceu non audien- 

apTog 'P ^conq. „ AAAa TaDTa iravTa, tes , vel potius voluntariam surdilatem pro- 

cDovip ovK dy.ovoYTii , ^aAAov Q IG^jjcwcpav- fitentes, transmitlunt ; hanc unam vero vo- 

r?e, G>^5[,;T«|Lt7rovTar TavTlou q t i^uivnv r culam quae ait: nunc autem quaeritis me 

AifKiTav " vDv Q ^vtTiiTi fti d-jrox.Tilvai ttv- interficere, hominem qui veritalem vobis 

bflft)7rov 05 TaA«8«av!^/^7v A^jctAMxa^^afe^- locutus sum, circumferunt ad perlurban- 

cpipaaiY Trpoi TO T ax.f^ttJOTspa)v Sfg-Ta^aT- das simpliciorum mentes. Oporteret autem 

TCiv r v£v s;>^«v '3 aucrju-, ei;Tfp naav o^- illos, si recti essent , hoc rcputare, nempe 

•9oj, toDto Ao7//(^fi3^, OTj TTip 6 Ta ■TT^Oi'.- qui superiora dixerat. eundem hanc etiam 

p/ifj.iYa KaAnaag., avroi }tj TavTlv ii^nKi protulisse voculam ; nequehuius causa, tot 

T a:&)v«v, K^ ftn Sict TavTnv 'pp ToaoiiToov illa tantaque oblitos, scandalizari. Nam et 

'u^.mi^ 'fh\av\iaYOfiiviii (TxavSaA/^stSj,- ko,- ludaei hominem videntes , et Deo dignas 

■y,;:voi ya^ av^^WTrov opwvTig, Hj Tag Gso- loculiones audire non ferentes, dicebant: 

■^^i-PTiii pcovdg dKovHV liKdviXo^oijiAi- « nonne hic cst losephi fiiius, cuius nos 

ov ax C6ct i<rtv vtoi I&)a«;p, ov nfA.ii<; patrem matremque novimus? » Denuoque 

ojJtt^^^T TrttTS^tt; Kttj TraAiv avTtc 7r^o<j- ad eum accesserunt dicentes: « quem te 

»)£aav h!iyovTi<; * " Tjva cjiavTov ■7roii'i<;: „ ipsum facis? » Et rursus : « quinquaginta 

Kttj x(xA(v * " TrJVTJiJcovTtt STM o^v^TTOdi-xjni; anuos nondum es natus, et Abrahamum 

y^ 'A/3§ttaft ytvwa-AHi:, „ tCj l;>4^«v f^h tojs cognovisti ? » Sane opus esset praetlictis 

ndn ■TToonpnftivoiq rt^xfV^a^, x^ ftn^iv wAjov acquiescere , neque ulterius quicquam re- 

i-7n'Ci,niiv 01 fa^ XoUafxov o^Gov ix»v aTra- quirere. Nam qui recto raliocinio uli stu- 

Sdi^ovTii ■Triij] T r (iiia)Y ^aiTioov dKpoaaiv , dent in divinarum scriplurarum acroasi , 

ivyYU>fj,0YU)i Ai^naiY^ u>i ov^iv a.TQ7rov iU bona fide dicent, nihil rcpugnare, Deum 



QUOD n. MARI. 

simul el hominem, cum loquebatur, modo 
se Doum modo hominem se nominnsse , 
quin neutra ex his appellalionibus alteram 
destruat. 

17. Sane et ahundc cerncrc licet, Chri- 
stum haud ita inlclhgcnduni esse liomi- 
nem, ut istorum opinio fert. Postquam lu- 
daei facinus ilhid patrarunl, de quo cum 
illis nunc Dominus expostulat, salutarem 
inquam passionem , si tamquam hominis 
occisores damnali fuissent , tunc haud sensu 
cassum foret quod ab illis dicebatur. Sed 
quum tamquam rcge ac domino occiso dam- 
nati fuerint , exploratiun fit , adversarios 
nostros stultam sibi opinionem creasse , 
cum illum existimant merum esse homi- 
nem, etiamsi Verbum in ipso habitare di- 
cant. Certe beatus Pauhis de crucifigcnti- 
bus loquens, Domini occisores illos reprae- 
senlat his verbis ulcns: « nam si cogno- 
vissent, numquam Dominum gloriae cru- 
cifixissent. » Et ipse quoque Dominus in 
vineae parabola ait « patremfamilias mi- 
sisse servos suos ad agricolas. At hi alium 
quidem verberarunt , inquit , alium occide- 
runt, alium lapidibus obruerunt, agrico- 
lae scilicet. Postremo misisse dicit filium, 
quo viso agricolae intra se dixerunt : hic 
est heres, venite occidamus eum, eiusque 
hereditatem occupemus : atque ita eum com- 
prehensum et vineaeiectum interemerunt. » 
Si ergo apostolus quidem gloriae Dominum 
confitetur eum qui crucifixus fuit ; ipse au- 
tem Servator prophetas quidem servorum 
missorum nomine denolari docet , semet 
ipsum vero filium domini servorum illo- 
rum; quis iam ulterius ausit dicere homi- 
nem illum fuissequi aiebal « nunc me quae- 
rilis occidere » et non potius humanatum 
Deum? Praesertim quia Deo digna opera , 
sub hominis titulo praedicata, audiet even- 
tura. Venit enim, Iiora, et nunc est, cum 
mortui audient vocem filii hominis; et qui 
audierint , vivent. Et quum venerit , inquit , 
filius hominis in regnum suum , et omnes 
angeli eius cum eo , tunc sedebit in ihrono 



. SIT DEIPARA. 89 

■Qiov Of^oii /y a.vQ^c>)7rov ovra.^ oVf A?jaA«- 

KiV ^ TTOTi yJv ■3'SOK , 5rOT« Q aybpUITrOV OVQ- 

iaa(^fc&^,, ovSctf^aq iKciTiPcti 7rpoanyop'icig 
T ■Tipav d-QiTOVdni. 

i^'. ETretSri q hiTi r^ iripco-^iv tZto 
■^KDpiiSitt , ct)i ovK av^dpcoTrog voflcS^ Sia 

rOVTO 0(^i'lAii V^ T ToilTCOV VTTOVOiCtV (^ 

TO 7rpa.^cti csir lnSctiovf rovro ^ OTxrip cv- 
ravQa ctvCsir I/aj^/iJJto o icvPiQ-' ^ A;^&) 
d)] rv <TCt)Trie<ov Tra-doi^ il apct cog avOp&j- 
TTOV d7T0>iTi'iVctVTSi >cciriKp'i-Qy)(Tciv ^ Tori y^ 
av ^vvn^iivi Koyov iXriV to l/tt' clvt^^v Ki- 
yofj^pov i] Q coc, -i!^ dicwcry. it^ Kvpiv roA- 
y^riactvrii KxnSiKaa-drtaav ^ StiAov cog {jca- 
raiav VTrovOiav iavrolg iTrKaaavrO , acGf M- 
TTov voi^iaavrig ihai ^ Kav ci/OiKi~iv ilg ctv- 
roy T Acfov Mycoaiv. 'O f^iv ovv f^uKapiog 
UavAog Tnpi t <pavpcoaavTCOv Sj3^Kiy6f,'.i- 
vog^ KVPiOKTovdg aCcsi^ cvapycog 7rap'i<rti- 
aiv avTctig Ki^idiV ^acpcov ovrcog- * " ei ^ 
iyvooaav ^ ovk av r Kvptov t^ So^ng i^^av- 
pcoaav. ,, Ivaj avrog q KVPiog cv rri r clfji,- 
TT^covog 's^^lioXn * "'' d7Ti<raAKivat cpnai t 
oiKoSicV'OTt]V Qsir Jot;A«5 avTOV Trpog Gsir 
yicopyovg' J^ ov [^iv 'i^apav ^ (pnaiv ^ ov q 
d^riKTiivav, ov iKi-&ofBoAtiaav ^ o/ yicopyoi 
JhAovotc v^ipov Q dTTi^aKKivai (pnaiv av- 
rov T vlov , Sv 01 "j/Swp^j-o/ ^fiaaa/iS^joi ii- 
TTOv Trpog iavrovg- clSf i<piv 6 KAnpovofiog ^ 
SiZn dTroKTiivco/u^ avrov ^ iC a^co[^iv av- 
rov T K\npovo[A,ictv j^ Ka(B6vTzg avrov l^i- 
jSaKov y^co T d[A.7r^covog ., iCj dTriKriivav. „ 
Ei roiYuv fxiv tf^o5"oAo5 KV^iov T^ Bo^ng 
T ig-avpco[yciyov OjW.oAoffi', avrog q o acorrip 
cjtr pf*' Trpo^rirag SovKkg d7rig-dK[iiV!^g Si- 
oaaKii, iavrov \ t Sicm^m t §ovKcov vlov, 
Tig iri roKccriaii Kiynv cog av-&pc07rog fiv 6 
Kifcov , vvv 'j rnrilri [j.- dTrOKTiivai .. y^ w;^(^ 
jM.aAAoK -diOg ciit]V-dpcj)7rnKct>g ^ si lA-aKia-^' 
orav' >u ra Q-o-zo piTrn ipya rri dv-3pi07ni 
Trpoantopici, XiycfA^a dKovn fjJiWovra yi- 

Vi£^' * " i^X-'^^^ ^"P '^P'-^-> 't? ''^'' ''^"iV , OTi 

01 viKPOi aKnacoaiv 7* cpcovng t vm t cmpco- 
Tra- 7U 01 dKnaavTig l^riai;ai ,. V\ai ■• crav 
sA-S»), (pudjv , viog T dv-dpcoTra ci/ ryi /Ba- 
aiKiicL avrH,>tj Travng 01 ayfi?.ci ^st' av- 

12 



• loh. III. 13. 



■ I(Ii>in VIII.40. 



90 S. CYRILLI ALEXANDRINI 

ToO, TOTi x.(xOi(7£i sVi ^poYH ^o^ni; auTov , gloriae suae, iuslani de omnibus senten- 

T Siicctia.Y a.7ra.<JiY eVi(p?^wv Ko^KJiy. „ Kaj * tiam ferens. El, « nemo ascendit in cae- 

" oCBih a.Ya,Qi&r\H.iv ih 7 ovpa.YOv , el /.t» c lum, nisi (jui de caelo descendit filius ho- 

docT HDctYH KciTaQag,6 vlhiT ftv9pa)7r«. ., miiiis. » 

irt\ ' hKoiiiiq (^oLYipMi T ^iov KcyoY tJ) 18. Aiidin manifesle Deum Verbum ho- 

av%au>7rii 7rPoa»yop''ct Sicc t Trpog. t aupKo. minis appcllatione, propter suam cum car- 

«vftXTJv OYQ^arofx^jov; t\(, yaP av iiv\ 'iTi- ne adunalionem, nominatum? Nam quis 

p\Q^ c/H. T ovpa.vov >ca.Tctfia.i : jM-nxfTi ot;v alius de caelo descendisse putandus est? 

ay.aYda.\'i^H , OTctv \iyii * " v'Ov 3 '(^tTilTi Noli itaque diutius scandalum pati , cum is 

pci (LTTOKTihcti, a.Y-dpc!)7rov 05 r nArt-^iictv ail: « nunc nie quaeritis occidere, homi- 

vfA.lv A^\ak>]Kcf ,, rtAA' o/yocoy r oIkovo- neni qui veritatem vobis dixi : » sed incar- 

uluv , ivfJi^ooi Siy^n to Xiyo/u^ov c/>tTo(j- nationis mysterium reputans, pie dictum 

TCdv yap T^ ivcoa-iuxi ^ahiTct « o]KOYOfjc'ict admitte. Namque his verbis , unionis potis- 

ZiiKvvTcti- H^ OTi KU.V ttV-SpWTr©^' QvofJca'Q\- simum dispensatio monslratur : et quod, 

Tai, ov ^'iX'^ "^ •9-j6tmt©~' oiffiAfi kolQ' etiamsi homo appelletur, non tamen abs- 

ia.vTOY a.v^pcoTro<, OYOfia^f-Zt^- ti? yap toA- que divinitate seorsum per se homo nun- 

M.Mcrft KiyiiY a.v^9co7rov , Kj TOAiTct cni^yYi- cupatur. Quis enim ausit dicere hominem, 

(jiiv Tcc 7rpoitpyii^'ivct; \iyco Sv\ t cJ^ ovpct- qui quaha supradicta sunt efTccturus sit? 

vov (U,«AAk;(T(XV saSfdiOf TrcipaG^tctY avTov , r^ Futurum videHcet de caelo advenlum eius, 

T TTip] ■Kv.YTuiV SiKsciav Kp'i(Jiv T upo vlaA- iusluitique dc omnibus facieudum ludicium. 

T« pi.a.Xi<^ct Aa/3iJ a^ovTOS * " 001 yrpi-Trn Cum praesertim sacer psalmisla David ca- 

'vy,voq •9-S05 cv lioov , iCj ffoi aVo5o-9-H(T£- nat: « te decet hymnus, Deus, in Sione; et 

Tai ivyvi cv 'UpnactXvt^- i\ira.KiiGov -n-poa- tibi offeretur oratio in Hierusalem. » Audi 



(<6;t«5" ''" TTpo? ai Traaa, aap^ rt^n. ,., T/ 

"■a: iTipOY i^iV TOVrO, aAA M OTTfp T VIOV T 

(lY^pcoTra TrOiYtanY jXifx.ct^riKa/i^j ; " toti 
yap, (pnfffv, Kcfd'iaii sVi ■dpovii S:^r\<; a.v- 
ToD *, )Cj n/j.ctx^riaovTcn 5|M.7r^oaofv avrov 
Truvrct ra «clv«, .,, Opcti ottooc, t [\a.\i>tQ w? 



orationem: « ad te omnis caro veniel. » 
Quid eniin hoc ahud est , quam quod fihum 
hominis facturum esse didicimus? « Tunc 
enim,inquil,sedebit inlhrono gloriae suae, 
et congregabuntur coram ipso omnes gen- 
tes. » Viden, quomodo quum David Deo 



Trpoc, •&fov As^ovTo?, 57-pi5 £75 Traaa, aap^ dixerit: « ad te omnis caro veniet » rem 

«?5i, £»5 T vloY T (tY-^P(i)7rii TOVTO TrKrtpov- hauc in liho Isominis exilum habituram de- 

^w{ pciXKoY a-uro^i^iiKTa.i; &io<; ovv Wlv monslratum sit? Deus est igilur humanatus 

apa aavQpaJwnVa? c/k Ma.p'ictg Tix-^iU-, qucmMaria pepeiit, divinisnobisscripturis 

T -&fite)v viju,7y j^acpSjv toSto Sicc 'srohKcov rem hanc argumentorum multitudine evi- 

d-7ro^i'i^icov ctapycog gju(paiv8a3)v G«OTo;to5 denter ostcndcntibus. Deipara autem om- 

3 7ra.YTCog x^ a'vTr\ r\ KdKKiTrap^iYoq, kcly nino est ipsa quoque egregia Virgo, quan- 

ouTOj ftY\ ^ovKccvTa.i- il yap a.v^pixnrot; ^v tumvis isti nolinl. Nam si homo fuisset qui 

c^ a.VTi\i -Trpo^^-dcov 'inaovi XpiS"&?, Trcoi; ex ipsa prodiit lesus Christus, quomodo 

na.vK(Gi~j TaKdLTctti i-mrtaTiKKcov i^^acpi , Paulus in e[)istola ad Gahilas scripsissei : 

" UctvKoi a7ro<roKoq* ^ovKOLTT av^p'o)-7rcov , « Paulus aposiohis, non ab hominihus , ne- 

aOiOi' (iv^pco7r'j ,(iKKa Sia Inffa X015-S; „ que per iiominem , sed per lesum Chri- 

JiiAov u)g ovK avOpwTros jw-cvov, «AAa ■&ioi stum? » Plaiie palet non essc hominem lan- 

cvnv-d^coTrrKaiq Wtv fA,r\ to'ivvy aKav^a.Ki- tummodo, sed Deum humanatum. Ne crgo 

^iaba)aa.Y eV/ ? TOia^Tai? cfte)va7eoi (ivrai- his vocibus scandahzentur indocti, sed dir' 

S<£iTOt, dKKcc SiSaaKiadcoTaY t •&?(« pti- vini myslcrii dispcnsalionem discant . ado- 

r«p/a ■^' o/;covO|ttiav, z} 7rpo(7;c'Jvf/TWffay rentque deinccps Chrislum et ipsi cum an- 



QIOD B. MARIA 

gelis. « Oiuim enim , inquit , introducet pii- 
mogenilum in inundum , dicil : et adorent 
eum angeli Dei. Et in nomine lesu omne 
genu flectatur caeleslium, lerrestrium, et 
infemorum ; et omnis lingua confiteatur, 
dominum lesum Chrislum in gloria esse 
Dei patris. » Meminerint , Clirisluin le- 
sum coinmuni consensu domiiium dictum, 
neque conlurbentur , cum euin hominem 
secundum dispensalionem vocatum au- 
diunt. 

19. Sic et aliae locutiones intelligendae 
sunt pro rei natae usu et dispensatione di- 
ctae , veluti etiam Petri illud apostoli ef- 
fatum est. « lesum enim nazarenum virum 
adprobatum a Deo inler vos » ail ludaeos 
alloquens Pelrus. Oporlet enim ab eo , qui 
divinis litteris utitur, et personas spectari, 
et tempus , et quam ob causam quodvis 
dicatur, reputari. Sic enim singulis dictis 
convenientem accomniodare sensum quis- 
piam cnm Spiritus gratia poterit. Quia igi- 
tur hanc quoque locutionem illi ad suae 
irreligiosilalis confirmationem obiiciunt , 
videamus quidnam Petrus iuxta dispensa- 
tionis regulas significare volens , ita locu- 
tus sit. Iinmo vero ab eo quaeramus ut 
nos doceat , quaenam eum causa ad id di- 
ctum impuleril. Quid ais, o beate? Ho- 
minem praedicas Christum, atque ut huic 
credamus suades , ut creaturam adorare 
nos doceas? Atqui alius apostolus incre- 
pat eos, t]ui creaturae cultum volunt exhi- 
bere. Praeterea quomodo ipse a Christo 
inlerrogalus , quemnam exislimares esse fi- 
lium hominis, respondisti: tu es filius Dei 
viventis? Siquidem ea lunc interrogalio iis 
qui non satis dispensationis mysterium no- 
verant, fortasse aliquam huiusmodi cogila- 
tionem iniicere polerat, nempe ut eum ho- 
minem esse existimarenl. Queinnam enim , 
ait , homines dicunt esse filium hominis? 
Tunc igitur quum audires ipsum esse fi- 
lium hoininis, Dei filium esse respondisti; 
nunc vero, post tot aliorum visam mira- 
culorum potentiam, postquam beatae eius- 



SIT DEIPARA. 91 

KoiTTOv T Xpiro)' My T ayyiKm iCj avror 

'•'■ cnctY yctp, (pnfTiK *, ilactyuyyi t TrpcoTo- 

lOKOY ili r oixK/^syHV, Kiyli- -Kj 7r^0<TX.VYYI- 

GaTUKjcLY avTch TrccYrii a.yyiKoi ^iov- k^ * 
cj/ ru> okCjM.a.Ti q lnaov Xpi^ov 7ra.Y yovv 
K'j.^r]^{ i7riiPa.v;u)Y >Cj 'fhyi'iu)v ;^ KctTcf)^Qo- 
nc/Jv * >tj 7rci(Ja. yXcoosa oJ^Of^oKoyr^airai ^ 
OTi Kv»iO(i l»a2i Xpi^oi ili 5:|cty Gj5 5ra- 
'^Oi' ,, f^cvny.ov/uiTcoaav Xpi^ov Itiuovv kv- 
^iOY o^oKoynfjSfJov ^ iCj fx-n raparria^uiacLv 
orav aFGpw^oy Sia. t olKOVOf^iav aKovcodiv. 
i-S . OvTCi) yoiiTcoaav jij ra Sta nva, 
^aav ri olKOVOfA,iav vrioi avrov i]p-/\i/ivJ.' 
o'iOV sViV y^ ro vtto Uiia f a7ro<^oK^ Ki- 
yofjS^ov * '■'• 'lYiaovv yap , (^tiaiv , t val^c»)- 
paiov ukdja aTrodiO.iyf^ivov diso t -Qiov 
ih vi^ai „ :;7-|005 (b5ai85 Sfs-Kiy fj&fjQ^ 6 
rii^©-- ^ri ya^ t roli ■&t'oi5 Koyoii cn- 
rvyxavovr a .f x^ ra. Tr^oacOTra -SfwPfTv, jC 
T p^cvov ^ y^ J)a Troiav ciirlav iKa^pov ti- 
pnrai^ Koy'i^iSrUj- ovrco -^ iKa<^cd pnra 
T TrpiTTHaaY icpapftoaai -dicao^iav rii ri\ t 
TTVivi^ar^ Svvtiairal yki^Liri- iTsii ovv \u 
rovro TO pMTOv c/>cuyoi -zs^oi avaraaiv t^ 
avrccv ducxsi(2i'iai TrfOJ^aKKovrai, i'iSco/j^j 

r'l SirTTOTi riJT^OS OIX.OVO^M(Ta/ (iHKOfJ.i- 

vo?, ovTCt) AvjaAnxrV i^ciKKov q avTov eVf- 
^cortiacDji^ r airiav nyyiiKai tiij.lv ^Si' inv 
obro) KiytiV ■^^oy<'')(i-&ti- t'i (p>J5 , & pcaKaPtf -^ 
a.v-dpct)7!0v Ktipvrreii r Xpirov, Kj rcvrco 
Tnanvnv tii.i,ai avaTrii^ai , iva KTiafJcart 
Ka^^iVitv ^i^a^i; i^ ju.nv inpoi aTro^^oKoi 
u«|t*(p5Ta( Cs^ rri Kria^ KaZivav i&iKov- 
Tj.i- * UTa TtlJOi avr^i iacoryi%iii 7rap' uv- 
rov, riva Ci^ojj.i^Si ihcti t viov t dv&pco- 
57«, d^TiKp ^M5, av il 6 viOi T •9-fot' rov 
^covTOi; K's'iTOi riri ti Tnvaii ''^oli ftii a(p6- 
S^a iiSoai T^ oiKOVOftiai T0(W.V9-«gJ0V ..ray^ct 
Kai riva roiavrfu; ivvoiav ifjczsoiiiv ricPiv- 
varo ^ Kiyco Svi ro aY^BpcCTrov avrov vofjui- 
a:tr riva "^ , 'iKi-^ , oi a.Y-&oco-^oi KiynaiY 
iivai T viov T dv^SpcoTm * ; ySj rori f/.iv vilv 
dv^Qpct^TTov dKovccv avTOv ^ t vioi r ^iov 
avrov flvai iKiya; vvv J\,i lu^ ro j^kKcov 
TToKKcov atifiiiuiv Siaaa^lt^ Svvaftiv , ju^ ro 
rCj 7^ fA.'j.Kaoiai avrov dva<rdaicoi^ Ttj t^ lii 



92 S. CYBILU 

oCpetvov dycSn cv Tritpa y^oscS^, av-3pci)7rov 
CC.VT0V uvai Xiync, ; 

x'. KOU f*W Tlq ollcQcO SvVa.^ iU TOTi 

cog TTip} dv&pcit>-zini As^siv avTOv, to av li 
Xpt^og 6 viog t ■deoii t ^ci)VT(^^ hq x} 
T dyiiov '^ni^a.TiKoVTOi)v vlcov -^iov- ov 'Ji' 
d7r\cbg iiTriv av vlog Qiov u , dXka av u 
viog T •afov t\ y: t a^bpK Trpoaunx,» i i 
S;',x.vuai (^ sVa ?ij ju.ovoi' tfAn'9'en'oi' i/ior 
6iA.oKoyriaa.i, r Ui^ov yr^og Ta.VTce. ■■j toiov- 
TOig fAOvovov^i avrog o |U.axa^io? ri5rp@o 
d7rmTr\(JiV av p«jM.a(TiV jtAM toCto vopjffnrs 
jtts upy^xivat , oV» •zs-fp ctv.S'pw«r{G^ xa.3-' 
ji^af fJs sV'V Xpis^os* ov TOVTO iauv o 
<piifji.'f ■prgS.yf^a Bi rt ol>i.ovoi^co .&aL'|M.ae-o)', 
}^ TrapdSo^ov >cal '^olov tovto iGri : txj 
ica^doScp T 7rviviJi.aT(Q^ T^tixr^Qitg t («- 

■ Acl. II. 0. seq. Jjt/WK ^MjtXOf * , (TUJLiSpa/J^O TTflOg «|K.a?' 

ivpcov ovv icaipov dhiiag dv^pco-urcov ilvai 
TOTij ilra tpavificog avroig 'iCj d-rr vjQitag 
oi) Suvd/jSfjQ^ (^ X^i5"oy &icv dvax.Y]^vr- 
Titv, iTru-yTip U.VTOV rrpo ohtya ^avocoGav- 
Tig i\oav ^ kx} ^ctov avTolg Sia rovro to 
TAypoiy^a scpaJvsro, KpvTrTCO ro a.yiciaZov 
T Aoya ., Ka^aTrip Im t l-^^^Qvcov t^ "^o- 
(p^, Tolg TaTTiivcoTipotg TOvrotg pii^aai.^ i^ 
T ■InaoDv vaQxpaiov ovofid^co^ K^ jVav- 

pcOfJCiVOV ^ K-j OTl ^JfOe M^SJpSV aVTOV OJC 
ViH.^Q)V ^ £j OVTCO )Ciy,aXV}A,^iVCOg ilaSiipU) K^ 

T ■3"SoAo^(av at;roD, x.a( rafrWK |U.jra r;- 
v(^ Ti^vr.g- c^ ya^ AajBiS avcfir vtto- 
fAt^,vy\a>cco Xoyag , i-n-HTriP tcc OKiiva jjcak- 

hOV dvVTrCuTTCOg lj[iX.OVTO , }Cj 5l' OKf(Vu)V 

■zirdAiv rj) roD ■Qiov Bvvd[yi.it to Trav dvn,- 
Ti-dY\[Jt,t, 'ivx OVTU) Ky (.ctKpoY avG^ icccra- 
Js^acS^ :!-oim'(T&) to (7wt«s<ov >cv pvy iA.a- ov 
Sr\ •^vo\f!ivov , ;'^ iig )cardvv^iv iA^^ovTCOV 
avTa>v ^ i^avipcoTioov Troog avrov KotTrov Qsoe 
iTrtSit^co Sia T^ T Sa.^T/c7|U.aT05 rovrsi ilg to 
bvOjita avT^ Trpo^rd^^icog, cKpiaiv du.aPTta)v 
aVTolg TOVTci %aoi^Sst^ '^vvay.ivv. Sihd^ag. 
Ko.' . Kai opa avviaiv d^JsoaroKtfc^v 
'•'' 'lr\aovv (^naiv t val^copaiov , avJja drro- 
SiSityi./.ivov aTTO t QiOv ilg vfMoig SvvdfXiai 



ALEXANDRIM 

dem resurrectionis et in caelum rcdilus 
lestis fuisli, hominem ipsum dicis? 

20. Nec quisquam existimet , tuuc etiam 
tamquam de lioniino poliiisse do illo di- 
cere, lu es Chrislus qui cs fiiius Dci vi- 
ventis, quandoquidcm sancli quoque ho- 
mincs (ihi J)ci suiit. Non enim simpliciler 
dixit, tu es fdius l)ei ; sed tu es, qui filius 
Dei es. Namque articuli (graeci) adiectio 
unum demonstrat unicumque verum filium 
confessione Pelri dcnotari. Iluic dcmum 
obiectioni ipse bealus Pctrus his fere vcr- 
bis mihi videtur occurrere. Ne mc ita locu- 
tum putelis, quasi unus de vobis sit homo 
Christus. Haud id cquidem dico, sed rem 
miram et insperatam prudente sermone 
revelo. Quaenam vero haec esl? Spiritus 
descendentis fragore audilo , ludacorum 
populus ad nos accuirit. Ergo idoneum pi- 
scandi homines lempus nactus , neque la- 
men valens manifesto directoque sermone 
Christum Deum praedicare, quia illi sci- 
licet paulo ante hunc crucifi.\erant, mo- 
lestumque illis huiusmodi negotium acci- 
disset, celo inqiiit sermonis hamum, siculi 
fit obiecta piscibus esca , sub horum ver- 
borum humililate , et lesum nazarenum no- 
mino atque crucifixum, et quod Deus ip- 
sum e mortuis suscilaverit ; atque ita non 
sine velamine ingero nec sine arte qua- 
dam Iheologicam illius noliliam. Etenim 
Davidis verba in mentem ipsis re> oco , quo- 
niam viri illius potius oracula sine suspi- 
cione admillebant ; penjue ea mox omnia 
Dei virluli atlribuo , ut sic paulatim lu- 
daeos faciam salularem doctrinam recipere: 
quo facto, iisque ad compunclionem con- 
versis, manifestius deinde Deum ipsum de- 
monslro per huius baplismi in eius nomine 
conferendi indiclionem, docens simul vi 
huius iieri peccatoruni remissionem. 

21 . Porro animadvertcaposlolicampiu- 
denliam. « lcsuni dicit nazarenum, virum 
adprobatum a Deo inter vos virlutibus et 



(t) Uanc significativain vim iiabet lioc loco graei-us ariiculus 6. 



OrOD B. MABIA SIT DEIPARA. 



93 



prodigiis atque signis , quac per eum fecit 
Deus in medio vestri. » El a Deo adpro- 
bafum dicit, et Dcum hacc pcr iilum egis- 
se , ut palre nominato pcrsuadcrct illis qno 
ipsuni quoquc Icsum atquc eius opera ad- 
milterent , ceu illo , id est patre , hacc agcn- 
te per filium : qiiae fecit , ait , per ipsum 
Deus. Deinde memorala cruce, resurrectio- 
nem quoque in medium adducit, et hanc 
item lamquam a patre cffeciam ; ut resur- 
rcctionis causa , crucem quoquc ab iis ad- 
mitti curaret. Deinceps vero clam vcluti, 
ipsius theologicani nolitiam insinuat. Nam 
quum dixisset, quem Deus suscitavit so- 
lulis mortis doloribus , addit : quia impos- 
sibile erat hunc ab illa teneri. Eccc haud 
iam diiUius tamquam de hominc loquitur. 
Nam si homo fuisset, prorsus a morle re- 
tineri polcrat. Sed hoc dicto, confugit sta- 
tim ad propheticum testimonium, ut iam 
non ab ipso sed a propheta potius audien- 
tes , promptius dicta exciperent. Aitque : 
« David cnim dicit de eo : providebam 
Dominum coram me sempcr » et rehqua. 
Animad^ erte quanto arlificio sermonem de 
Domino apud eos facit. Deinde testimonio 
absoluto, rursus illorum cogitationes com- 
pescens, quia apertiore theologia de lesu 
locutus fuerat , ad patrem denuo transfert 
sermonem , aitque : « certo igilur sciat uni- 
versa IsrahcHs domus, quod et dominum 
et ChrisUim Deus feceril hunc quem vos 
crucifixistis Icsum. » IHis vero postea ro- 
gantibus quid factu opus esset; baptizari 
eos iussit in nomine ilhus, et peccatorum 
remissionem per eundem recipere ; remis- 
sione videlicel peccalorum aucloritalem eis 
Chrisli suadens ; verliis aulem « Deus fecit » 
illorum contradictionem excludeiis. 

22. Quod aulem haud novum domi- 
num nobis pater effecerit , neminem sana 
mente praedilum negaturum puto. Non 
enim, ut quidam insipienlcr dictum hoc 
de fihi divinitatc intelfigunt, ita locutus 



K^ TSpa.(Tl }C, Cr\fA,ilOlC, , OJe iTTolnCFlV Sl' OLV- 

tS Qfo? c* jt*5(76) Vf,^iS' ,,., >ij aTTO SjS aTro- 
SiSeifu.!vov hiy<(^ Kj t Sfov TaZrct Si' avTH 
iVipy;i(TctVTct^ ivct Tti T TTct^Oi 7rpo(TnyoPiai, 
Tiuan ctvciir , j^ ctvTOv r In(r£v (c to, hyu, 

CtVfH •/„«.- CtSi^a.^^ «e C-Kl'lVH St' CtVTH TCtO- 

TctTTOi^^vTOi, \iyco Sn t Trct^^Si' oli sVo/w- 
uiv yap, (pnGiv-, Si' avTov 6 ■^eoi' iWa t 
^avpts ftv»f^oviv(Tai, iCj t ava.<^:t(nv f(<7j5- 
p<l .,, >Cj TaiiTr^y «e Traiia r Tra^^og TraKiv ye- 
"^nuivtw , Iva Sia touth TraKiv i^ avTVW civ- 
Qrtr KctTaSi^aSi^ 7:oiY\(jn- 7U Xoittov 'cocmig 
KSK:ikvfjt,[j.ivcoc, avToli r^ r -deoKoylav iIg- 
(ffp^- ilpnKCix; y6, ov o iiiof avi<^t\(Tiv Xiiaag 
Tcif a)SiYa<;r ^avaTH *, i^df^- xa8' oti «>c 
«K dvvaTCv K^aTilSt^ avrov vtt' aVTH- HiCiTi 
XoiTrov i)? Trep} av^pcoTTH tStO' i] fao av^pco- 
TTog fiv , TTixvTOii OTi y^ K^aTiln^ tjSvvaTO 
vtto t QavttTi!' rtAAa t5to iiptiK(Vf, KaTa- 
(pivfet Tayicoc, i-m t w^0£J)«tix)1v ftapTvpiav ., 
'iva u.nv.iTi coq Trat' avTH , «AAa w? wapa t 
7rpo(pHT« p(,akXov <xK0V0YTi(; , 7r^o6vjA,dTepov 
Si^covTtti TO Kifofj^fjov r^ <pyt(7'iv * '' Aa/3(5 
yap Aiyn ih avTOV Trpoopooftlw t kv&aov 
ivcoTTtov fA,ii Sia TravTog- ,, r^ tcc i^tii- ''Opa 
fj^ o<T«s Tsp/rns avTol<; t- KveioKoyiav ela- 
«Ta^- eha r fA.a^TVotaY TrAn^&xTas, ■TraKiv 

aVTCOV OOCOTip T \(jfl(Tpi.OV KaTa^fiAKCOV , tTTH- 

S/)7rep (pavepdiTipoY avTOv i^eoAofn , iTri t t 
TTctZog TraKiv KaTa^Zi^/ii 7rpo(Tt]yopiav , i^ 
(pt)CTiv * '* rt(7(paAa)5 ovv fivccGKiTCO Trdg oi- 
Kog 'l(Tpo!.y\K, oti yJ, kv?aov iCj XpiTOv 6 Qii/g 
i7ro'iyi<TS tStov t 'h;(Tovv, ov Vftilg i^av^co- 
(TaTi- * ,, yjj aiTMaYTLOv avTlov Ko^Ttov CAtei- 
vcoY ^ Ti TTOitiaai (o^piiKov *, fSa^rTKT&iivai 
avTolg 7rpo(TiTa'hv iTr} tco ovowaTi avTH , Kj 
dc^iGiv d/^riuiv Smtovth Kaft^dveiV ti^i t 
ctpapnS)y d^ioei , r KvptOTttra av.Tsv- o/- 
voiJGat TTOiwv Sid 3 t xifetv ., 6 ^eog i7ro'it\- 
Giv, T cJKiwcov dTvOKKitcAY ivavTtoKoytav . 
Jc,S'. ''Ori ydp TrpoG^^aTov ji/aTv Kvsiov 
TraTt^a ovk i7ro'it<GiV , ot/5:t'a o<^«i t ev- 
iTjpovovvTCOv dvTipeiv k^ yap ovk cog rtvig 
dvonTCog elg t tov vlov QeoTnra to pwTOv 
c^Aa|U,./3ai'«T»v, ot^Tfti; iipnKiv ov ydp Tripi 



est: neque de fihi existentia loqui aposto- -^ V7rd^'^icog at/rS CKOTrog tiv tu> dTro<^'6Ku> 



94 

J^As^e^&cif , aAXa Trip] t^ /^ t dya^ctaiv 
So^Vli' TO OVV KVZtOV uvtov iTrOirUiY 1 dvT] 
T KvetOTtiTct y^ Xp<5"« Bo^ctv avT(iiS'iSa»iiv 

QV^' OTl So^aV i1ff'lKTY\T0V iAa^iV 6 1>|0{ , 

aAA' c/niivoii Sia t -oir^oeipnftivlu^ oIkovo- 
1^'iav «TW5 Sj!^.Aiy6/^joi , oti ovto) 7n<^iviiv 
sli avTOv oipiiMTi , bx; XpiS"6i) >£; icv^icf) Trpoa- 
loVTii- OTi ^ap oOx ttvSpw^TO? ;ca-&' «paj 
■yi-^UVnftiVOi Xl^^K, "^ T A0')'8 ivcoaici)^ Ih- 
crow^ (5 va(^a)ptt(05, o to (Jiov i^^zug^ t]ju^ 
alfta (^K^c^il^ KaTadi^d/u^og , a>tȣ aa^^ooq 
T ax05"oA« riat/Aa toT^ Edifffiw»' 5(5aaxa- 



S. CVRILLI ALEXANDRIM 



• Act. XX. S6. AOIS T8T0 (pavepa)? X.aO»5"WKT05" '^ TTpOCJi- 

'XJTi fag , {pncri , iavTolg KJ vraVTi tu ttoijm.- 
yict), c* w 6jU.a5 to Trviv^a to a^j-iov "^BfTO 
'fhoKOTrai , 5roijU,tt<yc-iy r cjcK.AMTittv t 9f8, 

«V 'SfeZt^TODKTttTO Oia T atf^aTOi T 10(«* „ 

aKovag \7iov i^avipcog vtto t a^ros-oAoo t 
Wavpct)^'ivov KnpvTTO/j^oy ; TrOiftaiyy.v fd^ 

tpHffiy r C«xAn(T(ttV T •dsoD.-iMV <(I^£7rOI«- 

(TttTo oia T aiitaTO^ t ioia* ovp^ otj t» 
(pi;(j(j' .7" i&£OT«TO<; «'artt(Jp(;^5K , «AA' ot( Ta 
■7* aapKOc, avTOv 7rd^v\ iU avTOv dva(pipi- 
Ttti, 5ia tO JM.M dvQpot>7r[i tivos sivtti Tttt;- 
Tit*/, aAA avTov t Ao")/» lOiav aapxtt- £( 
TOivyv •&Jo2 tt(j«.tt TO ttiptt As^j/ETtti, JmAov 
as •&eo5 «v adpica (L^KiifjS^j^^. 

Kj'. Ei Q '6-h^'ivoiiv AiyovTig^ ttov t^ 
^aiprg •9'eoTox.05 « Trap-^ivoq avofta^ai; 
aK<iST&)(7ttv o"tt^<i)5T«TO T aJ^ysAfc! T0(5 7rO(- 

• Luc. II. U. jM.«(7JV ivayUy^l^OfJUiVii , ;(^ kifoVTOq * , " 0T( 

6ts;^Gm v/^(V cnf^s^ov crcoTrp^ 05 «V(v X^iros 

KvpiOi' „ Ot> Ajfc/ Q 6? Vttl KVOlOi ,«0*0) 

xiy;»os c^oj^ciiffwv ju.jAA(/,aAA 65 JS"(v ^cl/- 
e<05*i5oLi Toivi/v x.t;i<ov (pavfpw^ T Tf;;^GsvTtt 
(i a^^j/eV^os «!;tt')/")'W/sTtti- fiTtt K^ a>i|ttf(ov 
cocmip avToli i^ t xvpia Gstt^ tt a^^i-^o f^o<i 
• ». la. I"' fo'p«(7£T£ , (p«(7(v * , /3pf(po5 icmao^aviji^i- 
vov,;£^ x.eiyui^ov c* cpctTV»!. „ nttptt7rA«'ffi<z 

T£ Tft) rt')/^«A« >Jj riJ^OS JCMpi/TTWV , OTf 

- Act. X. j6. :^po6 T 'rvcpv«'Aiov i]ariK%iy 5As^o- * " T 
Xoycv dTrit^nKiv tO(5 i;(0(S 'lCTPa«A, ivay- 
y^i^o/j&jijci il^Ywfuj 5ia 'ImctoD XoiroD* oO- 
T05 ^ ;ct/e/05 TrdvTiov. ., 'Opa5 tw? ■?■ Ac;- 
^ov, ftvT( T tO awTiM.fOv Knpvfi^a dia 1«- 
(70t; Xpiroi/ a«rs9-aA-3'ai :p«(7i ; >(^ J.^i^cvt^s 



lus sibi proposuit, sed de eius post rcsur- 
rectioneni {i;Ioria. Ergo verba « (lominum 
eum fccit » dicunlur pro « dominatum et 
Christi gloriam ipsi attribuit: » non quod 
adquisilam gloriam filius acccpcrit, sed lu- 
dacissecundum pracdiclam dispensationem 
ita loquilur, quia sic crcdere ei deberent, 
ut Christi ac domini iam facti adseclae. 
Quod enim non homo more nostro geni- 
tus, sine Ve.rbi unione, lesus nazarenus sit, 
qui pro nobis sanguinem suum fundere non 
recusavit, aiidi manifcsle apostolum Pau- 
lum coram Ephcsiorum magistris palam 
adfirmantem : « attendite, inquit, vobis et 
universo gregi , in quo vos Spiritus sanctus 
posuit episcopos regere ecclesiam Dei. quam 
acquisivit sanguine suo. » Au(iin Deum ma- 
nifeste ab apostolo crucifixum praedicari? 
Regere enim mandat ecclesiam Dei , quam 
acquisivit sanguine suo. Non quod in na- 
tura deitatis sit passus , sed quia carnis pas- 
siones ad ipsum referuntur , propterea quod 
non hominis cuiusdam haec sit caro, sed 
ipsius Verbi propria. Si ergo saoguis Dei , 
dicitur sanguis , Deum illum fuisse , qui sibi 
carnem induit, exploratum est. 

23. lam si dicere pergant , quonam 
scripturae loco Virgo appelletur deipara ; 
audiant hoc perspicue nuncianlem pasto- 
ribus angelum , diccntemque : « quia nalus 
est vobis hodie Salvator , qui est Christus 
dominus. » Non dicit qui eril Dominus, 
vel in quo Dominus habitalurus sit , sed 
qui est Dominus. En igitur Dominum ma- 
nifeste eum, qui natus erat, angelus nun- 
ciat. Deindc tamtiuam signum spectandi 
mox Domini ipsis exhibens « invenietis , 
inquit, infantulum fasciis involutum et in 
praescpi positum. » Paria angelo Petrus 
qucxjue praedicans, cum ad Cornclium ac- 
cessil, aiebat: « verbum misil filiis Israhe- 
lis, pacem nuncians per Christum Icsum. 
Hic est omnium dominus. » Ceriiis quo- 
modo verbum , pro salutari praedicalione, 
per lesum Christum missum fuisse dicit? 



QUOD B. MARIA 

Demonstransque illis, quisnani esse lesus 
Christus « hic est , ait , omnium dominus. » 
Viden infantulum tum ab angelo lum a 
Pelro dominum dici? Ergo deipara om- 
nino est qiiae dominum peperit. Sic ipsam 
etiam beati Baplistae mater, Spiritu sancto 
permota, appellavit. « Repleta est enim, 
inquit scriptura, Elisabet Spirilu sancto, 
et exclamavit : benedicta lu inter mulie- 
res, et benedictus fruclus ventris tui! Et 
unde hoc mihi , ut mater Domini mei ve- 
niat ad me? » Quis iam adeo insaniat, ut 
noHt cum evangehis deiparam appellare 
sanctam Virginem? Ne ergo simpliciorum 
auribus sint molesti , dum puerum et in- 
fanlulum vocitant , ne forte paulatim uni- 
versum quoque eius adventum pernegent. 
Nominatus est enim infantulus ab angelo, 
sed simul dominus. 

24. Neque hoc loco rursus obmurmu- 
rent , passionern obiicienles et resurrectio- 
nem, et quod Deus illum suscitaverit ; iam 
enim in praecedenlibus demonstrata fuit 
dispensationis ratio. Attamen si forte ve- 
Hnt evidentius adhuc discere , quis esset 
ille crucifixus, audiant mundi doctorem, 
id Corinthiis scribentem : « ego enim , in- 
quit, accepi a Domino, et vobis tradidi, 
quoniam dominus lesus in qua nocle tra- 
debatur , accepit paneni » et reliqua. Cer- 
nis eum qui pro nobis passus est, domi- 
num palam praedicalum? Quod si verba 
« Deus ipsum e niortuis suscitavil » ofTen- 
diculo hominibus sunt , utpote de homine 
dicta , ipsum adhuc audiant apostolum hanc 
quoque suspicionem perimentem. Secun- 
dum enim dispensationis rationem haec in 
sanclis dicla sunt scripturis. Nam quod do- 
minus esset , is qui in carne passus est et 
resurrexit, el non, ut isti aiunt , homo ha- 
bens Verbum inhabitans, audiant Paulum 
Romanis ita de Abrahamo confidenter scri- 
bentem : « non eius causa tanlummodo scri- 
pta sunt haec, sed etiam propter nos, qui- 
bus reputabuntur credcntibus in eum , qui 
lesum dominum nostrum e mortuis susci- 



SIT DEIPARA. 



95 



ctVToiq rti iln Iwcriic, X^iro? " Ovroq «ViV , 

£(p»j , TravTCOY Kvpil^' „ opi.g to /Sps(p@-. , 

Klpm ^ VTTOr a^7jA« , j^vtto t Djf « * ; der^Trriio: 

OVKCVV ■^lOTDKOg ct\'ci^(^i(iioKoi)(; « t kvq^iov 

'^Yr\cntGcL. OvTCOi ctvTnv h} « t fJt,oi.Kap'iii 

Bct^TirS [^riTnp V7rb ■^vivf^ctTOg liyla Kiva- 

jttSkM 7rpo(ynUpi£)Uiv * " iTrKyicr^n fap , (fn- • luc. i. 4i. 

cyiv * , M EA/CTa/SsT TfyivfcctTog dym , /tj avi- ' >. m. 

ficnaiV iV?\0f»fliYn (7V CV fvYCtl^lVj iCj ivXo- 

ynftivoi Ka.P7rog c^ KvAictg qh- * itj ttoQiv ' >'■ <■!■ 
ftoi TOVTO 5 'ivjt. « ftrirnp t KvpiH ftn iA-^yi 
TT^og fti ; „ T/5 iTn to^jItov f^iftwiv , ft)? ftn 

SiiAfiS^ jU^ T IVCtfySljicaV QiOTOKOV aTTOKClKilv 

T ay'ictv TTctfi^vov ; ja« rowvv t a.KipaicoTi- 
PWK rag aKcag (^,opvCi'iTio<jctY^7icnSiOY y^ €pi- 
(^og ovofJia(ovri(, ^"tvct fA,n Kar' oK!\fov Kj ttS.- 
crctY avTii T 'fTn^nfttctv a^vnacoYTcti' coyofta,- 
<^ai yap (ipK^og vtto t ayyiXa ,j «AA' aftct 

Kj KVPi(Q^. 

kS'. Mh5' Ci/ TOVTCp H XiXAlV ^i^vpi- 

/^iTuxjav TO 7ra-S@~. 7rflO,SaAAo^.^O( , Kcti 
■iia> dva^afJiY , y^ OTi ■diog ctvroY nyeiPiv 
ifion ftiv yap k^ c* roig TrPoXa^ovaiv clti-o- 
oi^HKTcti Tng olKOYOftiag o Xoy@^. UXnv 
il Kat <paYipci)TiPOV ftaY^aviiV /SouAovrai , 
Tig i<ravPCi)ftivlQ.~> vTrnpyiv .^ aKOVcTCOcjav 
rov T^ olKOVftiYng Si^a^rKaXa ^ tovto Ko- 

pivdlOli iTTl^iXXOYTOi' * " «•J i) 7"^P 5 'P""'' V ' ^'^"^- ^^ -'■ 

TrapiXctSoY d7ro rov Kvp'iii ., tCj is^aPiOuOKa 

^ftlv, OTi 6 Kvpiog InGiig rvi vvktI h yrap- 

fJ.^OTO , iXa^iv aprov ,,., k^ ra i^Hi' ■dito- 

piiq T vzs-ip nju^ 'sra-^ovTct^ Kvpiov tpa- 

vi^cog KnpvTTOfA^ov :, ej q Kj to * , o ^iog • ,vci. ii. -24. 

avrOY nymiv 6^:. v5>cjS)y, (T;cav5aA(^^ CJjju- 

rtV-SpM57b5, iog Tripi avSpWTTK XiyufApov , 

avrov TraXiv t a7ro<^oXH )U ravrltv aKHi- 

Tcoaav d.vaipovYT(^ riuJ v7rovoiav oikoyo- 

ftiKcog yap rct roiavrct c* Ta(5 ayiaig i'i- 

pnrai ^a(paig' on yb Kvpiog nv t« oa^Ki 

Kj Traax^^v Ka) dviTa/u&{j©~' ., Kai ovy^ cog 

auToi tpaGiv av-dpcoTrog c*oijc«(Tiv iX^^v th 

Ao')«, dKov'irco(Tav rov nat;Aow 'P&),wa(Oi? 

OVTCO 7ra}>on(7'iot, ■^^cnpovrog TTi^} t 'A€^ac-ft' 

'•■ * ovK i-^acpn Si' avTOY ftovov *, «AAa 'fTv.'"^" '''• 

Kai di' rif/,ig, olg ftiXX{ XoyiC^iSnoj roig 

7n(yTivov(Jiv sV/ (^ lyit^aYra 'ln<Jovv rov 



9(5 



S. CYRILLI ALEXA>DRINI 



iyapoiJ^jov ., >ivpiOv "uspoQtfyopdjoijS^joy \ 
^YIKiTt GHcnSaAi^ov ivri Toli oix.ovouiKciii 

Ki'. Kcil TOVTO 3 TOli ilpnf^iVOii TT^OCJ- 

dilvctL dva.ficctiov VTrapxi -j^^Vct fxri Tti inro- 
Aci/Sn yaptTt >cal ai/TOV, x.a.-d^aTnp r]fA,ai, 
■diov iu x.vptov Xj vtov Tr^oaayopdOo/J^jov 
Yififn fA.iv ^a^ il >9 icaXovfA.i(ia ■Qiol , aXKa 
TtaKtv a.x.ovotJ^ v^ -^ aa^iVitat, i]/^ to 
■ iN. i.xxxi. c. fA.i'^ov * *" iy 01 lao il7ra,(pvi:j] .^{jio] i<pi , Kj 
• V. 7. vioi v-,|,iV«* 75 aAA' ivi^iijoi iTTafi- * "" vfycdg 
Q «5 av^dpctiTrot aTTO^&viia-K.iTi' ., y^ 6/iAov 
ci)i T -TrPOCFnfopiav Ky X^^'^ sff;tH;ca./-'iy;' aC- 
TOi ■'j ovx' OVTCi)i, aAAa /uip 7* ■&(07rpi7Tsg 
do^m, iCj T TT^oanfoptav S/^«' KaMlTai fap 
ovy^ aTrKuic, •9£oe, rtAAv.^; Qioc, iTri TravTCov, 
■ Roni. IX. h. y^ jvAo^ «T05 iii CS^ atSivai' * KaXitTai q 
TraKtv J^ Kvptog ovk ovofxaTt f^ovov , "coajjip 
«jitf7?, ctAAa Kvpt^ T^ dc^ni, '•u Kvpi@~> 

• Act. X. 36. '^avTCov , o)i 6 ns^©~' iJ^iBa^iv * Kiyo- 

yti'^05 Q «^ L^io?, ot;^? TOUTO Kaf^aTrip nfjcili 
ctTrKcoi vtoi;, dKKa vtog jW.6v@^, Kj aKn-di- 

• I. loh. V. 16. yof KaT ovaiav , «5 ■^naiv 'luiavvnc,- * " JJ^ 

i(JfA,iY Cii TUI dKVI^QlVU) ■QiCO, Kj Ci/ T(X> VtS) 

avTov- (^f sVfK rtAn-S^ivo? •^«05, y^ (^con 
aicovt^. 7, <i>aYi^coTfpov q toutov ci^ro- 
S"oA@». nat/A@-. rt5T0 «r/J TroKKcov ^iopi(^H 
ooc, fioYov yi^ yfy dKn^^aav vtov Kiyn yap 

• i.cor. V111.6. ovrcoi- * " Jtj >B iiTri? ilah KifofjBpot 620;, 

itTi Cv OVpaVOl ■: ilTi i'w] 7^ >«$ , OJauTip 

iiatY ■Qioi TroKKoi k^ Kvptot ttoKKci Kiyo- 

uterqup. /U-YJOI „ TraKtV IVa V0)/5 '•■' rtAA niJAY itc, 

' V. G. n \ t \ ,5, 7- \ / V j / 

•C7£05 ■^aTMg c/^ 01/ Ta Travra, Kj m kv- 
pioq IwffSs X^iTog Si ov Tci TraVTa- ,, o^ag 
cog ov /up TrccVTCOY uvrog Kvptoc, « Qiog ovo- 
jU.a^fTai, aKKa tA.cvo(; tZ) ■Tra^i TULdo^a- 
rirai, cog cJ^ avTov j-J} (^vatv V7rapyjf)v :, 

K<r . KatpOi Q AOITTOV, K, T iTi^aV T 

dTTOToKa /.^Tvpiav ih fjciaov 'S^^a.fayi^iv , 
■ ^iov abpst ai) jQiroY T dKn%itvoY Qiov * vlov SiiKVvaaV * 

unoecouicibus. 
' cod. uterque a,vQoQ)7r0V ilvai T OX T^ KaKKl7ra.pQiYii Ti-y- 

• Gnl. IV. 1. ■diVTa' iX^tl Q OVTCOi' * "•' OTi Q nK^iV TO 

7rKnpcofJt.a t ^ova, d^aTrii^iiKiv o -dioi t 
viov avTH '^ofjBfOV cyy. yvvatKOi- y fu.nBitg 
Q TOVTO Kiyiiv ipv&pt(XTQ>' ot;5c/A;aK "j/a^ 



tavit. » Audisli eum qui suscitatus fuit, do- 
minum appellalum? Xe erjio quae secun- 
dum dispensalioncm sunt dicta , scandalo 
tibi sint. 

25. Sed et aliud praedictis necessario 
adiiciendum est, ne quis suspicetur, ipsum 
gratiose , sicut nobis usuvenit , et Deum 
fuisse appellatum el dominum atque filium. 
Nos quippe etiamsi ciii appellemur, niliilo 
tamen minus infirmilalis simul nostrae mo- 
dulum sentimus. « Ego enim dixi, inquit 
psalmista, dii estis et Altissimi filii. » Sed 
protinus addit: « vos autem ut homines 
mortem palimini. » Cerle constat liac nos 
appellatione nonnisi per gratiam frui. Non 
sic ipse, sed cum digna Deo gloria, no- 
men quoque gerit. Vocalur non simpliciter 
Deus , sed super omnia Deus , et benedi- 
ctus in saecula. Vocatur item dominus , non 
nomine tenus, ut nos, sed gloriae domi- 
nus , dominusque omnium , ut Petrus do- 
cuit. Dicitur etiam filins; at ne hoc qui- 
dcm ut nos simpliciter, sed unicus filius, 
el subslantialiter verus, ut ait lohannes: 
« et sumus in vero Deo, el in filio eius. 
Hic verus Deus est , et vita aeterna. » Ma- 
nifestius autem hunc apostolus Paulus a 
multis discernit, utpole solum et vere fi- 
lium. Ait enim sic: « nam etsi sunt qui 
dicuntur dii, sive in caelo, sive super ter- 
ram, siculi revera sunl dii multi, et mulli 
qui dicuntur domini ; » subdit ut inlelli- 
gas : « nobis lamen unus Deus pater ex quo 
omnia , et unus dominus lesus Christus per 
quem omnia. » Cernis, quod non cum om- 
nibus ipse dominus vel Deus nominalur, 
sed unus cum patre glorificatur. tamquam 
ex ipso naturaliter exislens? 

26. Superest , ut aliud aposloli lestimo- 
nium in medium proferamus , quod hunc 
> erum Deum filium oslendit esse hominem, 
quem egregia peperit Virgo. Ita vero se 
habel : « cum venil pleniludo temporis, mi- 
sit Deus filium suum faclum e\ muliere. » 
Neminem porro hoc dicerc pudcat ; nulla 
enimhinc iniuria Verbo fit, benignilas vero 



QUOn B. .MAniA SIT DEIPAEA, 



97 



polius patescit, ct gloria infinita alqiie im- 
mensurabilis. Nam quod nihil inde Vcr- 
bum delrimenti capiat , quum sit intangi- 
bile suaple natura, impassibile, el incir- 
cumscriptum, sed ineflabili sua erga lio- 
mincs bonitale id cfToceiit , audi rursiis 
Pauiuin lioc docenlem. « lesus Chrislus, 
inquil , hcri et hodie, idem et in saecula. » 
Cuni dicit « iieri » sempiternam eius dicit 
gloriam. « Ilodie » vero praesens tempus 
significat. Et ijuia nuniquam mulalus est, 
idemcjue mansit etiam caro faclus, eritque 
in aetei num , addidit « idem et in saecula. » 
Quae quum ita sinl, magna oppido beni- 
gnitate caritatem erga nos suam demon- 
slravil, seque communica^it naturae nos- 
trae, ut eam relevaret, atque a diaboH ser- 
vitule subduceret. Neminem ergo pudeat, 
cum puerum dici audit et infantulum, et 
quicquid aliud humanitus de illo scriptum 
est. Cuucta cnim haud sui sed noslri causa 
sustinuit ; quod humanam naturam decet, 
ubique conservans, ne forte phanlasiae in- 
star divina dispensatio existimaretur. 

27. Igitur quum audieris susceptum 
eum a beato losepho in Aegyptum fngisse , 
ne quaeso ignominiam id esse putes, sed 
potius cogila dispeusationem. Iloc enim non 
tunc tantummodo de eo scriptum est, sed 
etiam cum trigesimo aetatis anno praedi- 
care coepit et docere , ac miraculorum vir- 
tutcs patrare, ilerum haec de eo scripta 
comperimus. « Audiens enim, inquit, lo- 
hannem fuisse Iraditum , secessit iii Gali- 
laeam. » Et alia huiusmodi deprehendere 
est. Yerum haec haud metu, neque tunc 
neque postea fecit, sed quia tempus ido- 
ncum expectabat salutari passioni. Oporfe- 
bat enim piimo inclarescere pracdicalio- 
nem, et omnia quae decre^erat fieri; ac 
tum demum ad salutarem passiouem ve- 
nirc; quod et reapse accidit. Quod autem 
non consternatione animi aut pavore ita 
se gesseril, constat ex his quae fecit, cum 
tradi se noluil : nam ludaeis dare eum prae- 
cipilcm lunc volcntibus , « ipse , inquit evan- 



vQpiv TOUTO TU) \ofcf) tpjp?/ , (piXcivipct)?T'ia.v 
Q fjbuXXov ., lu S6^a,v Bia tovto aTTnpoY y^ 
diJLeZYiTOv. ''Oti -^ ovSiv dfi TovTH 6 Aafog 
ifSXaTTTiTO , a^^ctv^Oi xjira^^^^jjov r Q^ioiv :'^ 

■doco7r'tq, 70 Apa^j/jU.a ^invi/crsc , aKai TrdXtv 

avrZ T UaiiXa tsto StSuC^KOVTOi' " '" In- ' Hcbr. xiil. s. 

ffSj Xp^rci?, cpJiCTiV, X^k ^j (Jri[A,?pov^ 6 ctv- 

T05 ySj sh C^ alcbvai- ,,, to y) x^ig Mfu)v , 

r Trpoci..a)viov avTOu (jnu,a.ivei Sc^tv to q 

an^ipov^ ciiK^coTOi icciips TroifiTai (jy\i^av- 

TIX.OV rLj 0~i Oll-A i^dTTin , «AA' CTl avi oi 
'iuilViV -i-i^ O/ Gd^Ki '^VC/J&pOi, iCj Wc-i ilg 

C§u- almai, iTinya'-p^ o ctvTOi k^ iig G^ 

alo^Vai' OTi T0'iVUV TClVTa HTOOC, f^SJ , cpiAaiK- 

Opa)7r/a [A.iydM} t di HfAa5 aydTrluj o>jiOi':- 

^aTO, -lij >ii:iOiVCi)tt])CiV TVI V\fA-iTi^Ct.(^V(Sii, iva 

d)a<rY]a'A avTVW , y^ •t^ vtto 'r S idCoKov ciTraA- 
Aa|vi SoAsicte [it\diii OVY al(J)(_vv'i(j(ico Trai- 
^iov aKcliav , y^ (Bpc^poi, k} oo^a dv^pcoTriyct)- 
Tipov TTioi avTi: yi^^aTTTcti- UTrifiiiViv "ya^ 
TrdvraliSl ixvrov ,dA\d Si' t^ucig ,7rcLVTa- 
;;t«TO Tr/iTTOv (^v\dTTCt)VTi) dvuoo)7ri'ia.:pu'jii, 
"iva fyi.y\ (^avTaa'ia Ji ohiovof.tia vOfti'CY\Tai. 
v.^. . Ovicouv «.av daovcryiq OTi "©^at- 
XaixQdvii avTOY 6 ff.ajcdpi©-' lccj)]^ , y^ 
(t>iuyii il<; k'lyu7rTov , f^n dcjy^iiYlw aJro vo- 
|t*(^£,T \ olaovoftiav cjjvoh- )U ya^ ov tots 
IJi.0VOV TOVTO TTipl avTOu yi^^aTTTat , dhKcc 
X^ OTi ili T A' CviaUTOV iK^ODV Yip^aTO KY\- 

puTTiiV yJj ^iddcj^iiiv , (^ T -daufiaricav eVf- 
T5As( T Suvaf^iv , TrdXiV roiauTa Tripi aJrS 
yi^ajj.l^iva iup'iax.o/fjd^ij' " ■•' aKOucjai yda , • .Matth. iv. 12. 
(pwffiV, OT. '"iOddvvy\c, TrapiBo^ti , avJ^^CsJonaev 
ilq T FaAiAa/av ,, 'lU iTipa q TOiavTa i<riY 

iVPilv «AA' OV $6^Ci) tStO i7rOi{ OUQi T'jTi 

ovSi vvv , rtAAa r ^T-pSTrovra xaipov dva[j.i- 
V0)v T atOTYioia ^rddni- iBtj y) TrpTarOV ifa.- 
Aaa^ai to }cy\pvy[^a, £, TrdYrct 'fhrS^iaai 
oaa ifSouKiTO, y^ Tcn lu iTt] to (jcoTtiejov 
Trd-doi iA-dilv 5m iu yiyoviv. ''On q ov 
(pofio) yJ, Sc-iAiix. TiSTO iyiviro. J«Aov acp' cdv 
7rs7roi>\Kiy 'on o)3b(;t5o-&«vai ouk i^ovXiTO' 
)tj -^i: T W^cticov auTOv TOTi KaraK^ny-viaai 
•3-?!«o-avT&)V * ''' aurOi, (pnffiv, daX-^cov Sia • luc. iy. 30. 

|W5ff8 ai^TWV i7rOPiViTO- ,, Kj ttAAOTf Q 7r ici- 

13 



98 

' loh. VII. 30. OTtti a.VTOV CiAOYTCOY * " oCSsi^ , ^«(JlV , iTTi- 
(Bcl.\iY sV aVTOV TCti yjlpcti, CiTt OVTTUI IA«- 

Xxt^iY « onpa, aCrou' .,, ■jrAny rtAAa >£j ^^^C^'- 
PCOTOi iivxt ^uva/i^joc, ax; ■Sioi . Trahiv Sia 
TO dvtiPWTriYOY U7ru.vi')'^0)^<{ , lYcapctiVttTUi y^' 
dAri-&naY '^^oju^oq h.Y^^u07roc,- il q Aiyoi 

T/?, Sia t'i f^YI xj TOTi OTi TTai^lOV V.Y . Sl' 

iaVTOv T 'fhjBaXnv c.^jkAmvsv, aAA ay- 
^sA« ;w^MjM.aT/(^oxT(^; f^av&aYiTCi) . u)g tCj 
TCTi avTOv yiY TO 'ipyov aAA iva pn 7^ 01- 
3COYoi^'iai TOdouTOY ■JD^jtAt^aM r \6yov Sicc 
T MAocfttv, ^ict TO'>TO 5*' dyyiXH to 7r?a')'- 

^tt 7r£y0/)1>4iK. 

x.y)' . 'Oti q Ta ■^piTrovra nco^^v fSa- 

a6ju^(U^, ixavTa olKovouiicwi sVo/^, «ai 

tjiwi^x^^p^ '''V "'^?''' ^^XKtyjiV Ta ai>T>j rt;io- 

ha^a., Trf^.yiPO^popYiatj (j- TraAiv avTCi' cti ^ 

"Matth. III. li. fJcaKaPiOi V>a7rri^nq avru) 'iXi'^* '•'• iyw 

' V. 15. .^^''CtV 'iX^ ^'^O (^S |(3a:7Ti(7SilVttl *, d7TiX.^'l- 

vaTO Trpog avTOv a(pi<; apTi, ot^TW -y:} 7r/i- 
7rov eV'v 7r/\iiPO)(7ai 7ra.oaY SiicaiocrvYltv „ 
opas OTi K^ To /SaMTTi C7 jM-tt, j^ •zravTa Ta 

5TP€^0VTtt oIkOVO/U^ KaTldi^^iTO ; OTav TOI- 

VUY rtxotxTJi; ^ttiJjov ySj (Bpi<pog Hj oda d\- 
■&p«;riva)T5pov Tripi aurov yi^a^rTai , Ka- 
•&WS OT|Oo?;tfHTai , f^nSi-uroTi S^i/C^ "^ ■dio- 
TJiT©-' ttt^TOV OVTa U7ro\dfji,^avi' Xj •)t: K^ 
avSpa)3-o? Xiyofjdfjoi., SnKvvTai 6=05 tixtip- 
^wv, o)? TroWaKiq aTrooiSnKTai. 'E-^ifcap- 
Tupriaei k •^gos toDto Tolg i]py\pi.iVOi<i '/j 6 
jM.ttxapi(^ Btt:TTir"5 ovru) Xiycov Trioi av- 

• loh. I. 27. TOV- * ••' O^TltTai pt,H 'ipyjTai rtVMP , 6? S|M.7i-M- 

<7-3'£V f*,ii y'iyoviv . ori Trpcorog jtt» «v Kctyct) 
ovK riB-iv avTov ,, 7r?oi ovv avSpa Tv-ym 
avrOv ., 7rpi).T0V iavrov (pnalv avrov ilvai; 
jtj fjcyiv K^ T olKoyoj^/iag p^ovoY avroi 7rpco- 
T@o fcaKapi©-^ BttTTTi^M? yi-^vnf/.ivoi 
ivpiGKiTar OTi "y) Tal^PinX rri S-oroKa 
Mtto/a T a^/OttVTov (7t;AAw.\Liy,£t;Mr}'VjA»^£T0 , 

iKTOY «Af^^ fl5« jl*MVtt T 'EAl(T(i^5T 'iX^^ 

• Liic. I. 36. (JUjjnXYHpvlaV T Ba^TTirnV * TTCOq OVV ttvJutt 

As^wv, TrpcoTOY (pnc^iY avrov iavrov oyTct, 
il f^ciiri ■QiOY (paviouig ci/av^pu)7rncravTa av- 
TOY nTri^aro ■ '•^ OTr^itjco fjcn ydp , JMfJiV, sp- 
p^ETtti rtvnp, oe 'ifjt,7rP0cr-diY fJCH yiyoviY ^ ori 
TT^coTOi fA.il riv jj, 7rcbg '^ si ^rpcoTog fiv if*,- 



S. CYRILLI ALEXANDniNI 



gelisla, transiens per medium illorum ibat. » 
Alio item lempore quum vellenl eum ci- 
pere, « nemo, inquit, iniecit in illum ma- 
nus , quia iiondum venerat hora eius. » Sed 
quiim alioqui sit invictusDeus, attamenhu- 
manitalis suae causa cedebat, ut vere factus 
homo videretur. Quod si quis dical , cur 
non tum quoque cum infantulus erat, in- 
sidias per se ipse declinavit , sed admonente 
angelo? sciat, tum quoque operam eius in- 
tervenisse ; sed ne ea res dispensationis ra- 
tionem pessum daret , habito aetatis respe- 
ctu, idcirco per angelum rem gessisse. 

28. Quod autem humani officii causa , 
cuncta ad dispensalionis normam dirige- 
ret , carnemque pateretur proprietates suas 
demonstrare, persuadebit tibi rursus ipse- 
met Christus. Nam quum beatus Baptista 
ei diceret : ego opus habeo a te baplizari; 
respondit ei : sine niodo ; sic enim oportet 
omnem iusliliam impleri. Videsne, quod 
et baptismum et cuncta huiusmodi ofBcia 
prudenli dispensatione receperit? Quoties 
ergo et puerum et infanlulum, et quicquid 
humano more de eo scriptum est, audis, 
ut iam diximus , numquam eum absque di- 
vinilale fuisse arbitrare. Nam et cum homo 
dicitur, Deus esse demonstratur , ut saepe 
a nobis comprobatum fuil. Accedet hacte- 
nus diclis testis beatus quoque Baptisla sic 
de illo loquens : « posl me venit vir, qui 
ante nie factus est , quia prior me erat ; el 
ego eum nesciebain. » Quomodo ergo vi- 
rum eum dicens, priorem se dicit? si qui- 
dem dispensationis tempore ipse prior bea- 
tus Baptista natus comperitur. Nam quum 
bealae deiparae Mariae immaculatum con- 
ceplum Gabrihel nunciabat , sexto iam men- 
se geri ab Elisabeta Baplislam in ulero 
aiebat. Quomodo ergo postquam eum vi- 
rum dixerat , priorem se fuisse adfirmabat. 
nisi Deum manifeste humanatum ipsumsci- 
visset? Post me enim, inquit, venit vir, 
(jui anle me factus est, quia prior me eral. 
Quomodo autem, si quideni anlea prior 
crat, posterior factus est? manifestalione 



QlOn D. JIAKI 

vidclicet alque apud populum notitia. Nam 
prius quam ad [^iaedicandum accedercl , 
non admodum mullis nolus cral. Raptista 
vero iam tum et praedicabat, et anle eum 
baptizabat. Deinceps vero cum eliam Do- 
minus coepit praedicare, et miracula ede- 
re, ante, id est mag;is quam Baptista, pri- 
matum rettilit. Et qnod vocabuli «ante» 
hic sensus sit, audi quid lohanni dixerint 
proprii discipuH : magister , ille qui tecum 
erat in lordane , cui tu testimonium dedi- 
sti , ecce nunc is baptizat , et ad cum cuncli 
veniunt. Viden qua ralione et virum, et 
priorem ipsum praedicaverit? 

20. Postremo si vetere gravati crapu- 
la, adhuc veritati crcdere hi erroncs diffe- 
runt . age iam iihid quoque testiinonium 
proferamus in medium , cui contradicere 
ne ipsi quidem paria his senlientes ludaei, 
et simplicem hominem iudicantes, diutius 
potuerunt. Quod vero Iioc est? Ipse ali- 
quando Pharisaeos Dominus interrogavit 
dicens : « quid vobis videtur de Chrislo ? 
cuiusnam filius est? Respondentihus illis, 
Davidis: ait illis: cur ergo David Spiritu 
instinclus vocat eum dominum, diccns: di- 
xit dominus domino meo , sede a dextris 
meis, donec ponam inimicos tuos scabel- 
luni pedum luorum? Si ergo David vocat 
eum dominum, quomodo filius eius est?» 
Nonne apcrte vides , quod dominum semet 
Da^idis demonstravil? Quomodo ergo qui 
de semine Davidis erat , huius dominus esse 
poterat, et patris in throno consessor, nisi 
quia Deus erat humana natura circumda- 
tus? Fihum enim Davidis acdominum, eum 
quem virgo pepcrit, se ipsum videlicct, 
demonslravit. Et illi quideni hoc audilo 
testimonio , abierunt , et contradicendo ab- 
stiterunt, ut narrat evangehsta. « Nemo 
enim, inquit, poterat ei respondere ver- 
bum, neque ausus fuit quisquam ex illa 
hora eum amphus interrogare. » 

30. Utinam vero et hi adversarii nos- 
tri , quamquam sero , omissa vesania sua 
rectae religionis doctrinam agnoscant? Nos 



A SIT DEIPAUA. 99 

Trpoty^iv-, vfyTipoy iyiviTO; tyi <pciv(PCt)Tit , 
Kj Tri yvcoaH tjj Trpog t Aaof Trpiy [liv yap 

i^oCl TO Ky.PVTTHV TTUpiX^Si^ ^ OV (Tcpo^pa HJ' 

TO;s -TTOhKolq yvwpif/^og' 6 3 Ba^TTirMs viSn 
jCj 6%y\pvTTiv ^ i^ ifiaTTTi^ev Trpo ctvTov- ots 

■j AOITTOV T^ 6 KVPlOg Yl^^aTO KtipVTTc-iV ^ y^ 
TCC QcCVf^CtTCt 'fhT^flV, iffuipOUblV TOVTiTiV 

[^S.AAov T BaTTTij-oy tu Tr^aTUct icps^iv y^ 

CiTl TOVTO i^^tV TO 'i[A,7rpOa6iV , CDCHi Tl TTqOq 

(^ 'lcouvvnv 01 ctVTOv ftctSnTci.i iXiyov * 
" palBQ, og riv jU^ aov Iv tS> 'lopJayii, « 
av [x,i[ji,ctpTvpn><.cti , loi cwr (iscus-TK^n, kj 
TravTSq fp^oVTai ■zBgos ai;To'v ,, Qicopiig •^ag 
Vj avSpct^ -^ TrpodTOV ccvtov dy.ripv^iv: 

a-d , E( Tvj 'izpoXct^ovan Jcs;cap«psvo( 
jM-s^&M, 5T/ TU vvv av ci^aKKovT cii. Ty\ rtAnSf/a 
•7riiQiSnt\ ol Tri^uiXxvnf^ivoi^ (pipi ickiCiivyiv 
ctvToli T [A,a.^Tvpict,v ih i^iaov dyaycou^ , 

"Srpo? riV aVTiiTTilv OVTi aVTOi 01 TCl aVTCl 

avToli uTTc-tAyK^OTig ;«5a7oi, Jt^ v0[/-'i^0VT;g 
avQpccTTOV iivai J,jAoy, oi;;c5ti «Jfv>i'0«(7av 
TTola Q a'vTy] i^iv^ avTog ttoti gw <^apt- 
aaing x.vpiog «p&jtiktsv Aafwv *" " ti v(mv 
ooy.ii TTipi T Xp(5"oD ; T(Vos Viog sr*, 7^ t 
3 rt5T0Kfl(vajU.«vft)v , T l\a^id- 'i(^y\ Tt^og au- 
TOvg- * " TTcig ovv Aa^(5 iv ■wVivf.caTi x,aKil 

at^TOV iCvpiOV , KiyCilV * ilTTiV XVPiOg TO) 

>cvp'icf) pa , ;ca9a c^c Si^uav [j.ki ,, 'ncg av -9« 
C^ i^^-dpovg aa VTTOTrL^iOV T TTO^cav (7«- 
il «V AccQS KaXii avTOV avpiov * , yrZg vlog 
avTOv i<r'iv; ,^, 'Opag cpavipoog vrcog ycvpiov 
T Aap(0 £af TOv aTTiOit^iv ; 'zscog cvv o ok. 
mipuaTOg Aa/3(5, Kvpiog avTOV uvai vi^v- 
vaTO, h} t 'ssa^^og alivQpov(Q~>, £( jw.n 'qti 
^iog rv Tci rtv&pfti^iva f^^^aKcju^Jog: vtov 
•)^) Aa/3i5 yjj y.vpiOV, t cy. '^ 'aap^ivs t£^- 

■diVTa, TOVTi^iV iaVTOV , dzB-'iSii^iV rtAA' 

-.ixelvoi y.iv y^ TavTHV r [^ciPTvptav dicov- 
aavTig dveZaTrnaav ^yJj t dvTtXiyc-tv iTrav- 
aavTO, u)g o ivafy^i^ry^g i^opif * " ovSeig 
ydp, <r«<7(V, «3i;vaT0 dixToy.piQyivai avTZ> 
xiyov , ovSi iToXftyiaiv aTr' OKHVng -p 'co^ag 
iTrepcoTiiaai avTOv ovniTi. ,., 

a'. rJvoiTO Se y^ TOVTOug, x.ctv o-vls , 
^OTi '^ rtvoias rt/ro5"avTa5 'fh-yvcovai Tng 
ivae^itag to ><.y\pvyvc'j.' )^[tiig cPii ravTVig 



V. dS. 

V. 11. 



100 S. CYRILLI ALEX. QLOI) n. .MARIA SIT DEIPARA. 

iX^j^-i^ct 7^ zr.V.=w; 3.CI TTxvTOi, ayctTT,^- certe fuld liuic adhaereamus constanler, 

Tor Ta.vrnv r^ iv $^Yo\a. i(,a.TiXcaf^j , k^ ocarissimi. Ilanc et mente retineamus, el 

TYi yXccTTri (payipMg «^ /«'^^appjKJiaf k»- lingua palam con(idenlerque praedicemus, 

puTTca^ , -urdvTct Sia. Ta.VTm C-srofx.miv niiiil luiius causa alacriler perpeti recu- 

7rpo%iA,cc(i (bexo^yjoi- avTn f^h yct^ tt^o- santcs. Hacc enim est proplielarum prae- 

C»iTWi/ eViVJp2ppwffi5,aTOcroAa)v -j K^lipvy- diclio, apostolorum praedicalio, et re^jni 

/^a, jc} 7-' T ovpaym ^a.GiKi\a.(; Trpo^iyoi, caelorumdonatrix, haecacternae vitaedux, 

at^TH '^ a.imjii (mg odiiyog, avTn r Tra- haec patrum dite patrimonium, haec ve- 

Ti^^m 6 TTAovToi, cLVTmJ^ yjj^ o aXYiQii- rus noster thesaurus, cuius causa omnia 

voe ^mavpoi, CTrip ov -zsavTa ■^coXilv y.j vendere ac proiicere aequum est. Hoc si 

-zs^o-ar^ ^'iKaiov tovtov ii rn r/^! ayro- quis thesauro spoliare nos voluerit, eum 

Gu>S\(7ai ^ikmoi^^ a'370C7p(pi,(Ac--aa W5 ^j- ut Christi adversarium aversemur , et nos- 

UT0^6.Xov,y^ Tnq i^jU-jTs^a? o-WTHoia^ 9- trae salutis inimicum: praecipienli obe- 

^pov,7riMf^oi Tu> <t^yyi?.\0YTi aTrr.- dientes apostolo : « licet nos vel angelus 

cai, 1. 8. 5-0A6) * <■- K.av MjM,f"/5 j) ayy^oi; i^ ot^^aroD de caelo vobis evangelizaverit , praeter 

ivayyiKlamai vf^lv, Trap' ivny-yiMa^- quam quod evangelizavimus vobis, ana- 

ps-&a Cix'iY, civd^if^a 'Vo). „ thema sit. » 



S C H L I N. 

Erroiem , quo B. Mariae negatnr dciparae titulus , mordicus adlmc retiiicnt miscri Clialdaei , quos Tulgo Nestorianos 
dicimus ; quamquain ipsi iNestorianorum nomen sibi iinponi aegre feriint , qiiia putant Nestorium potius ab orientalibus 
scii Chaldaeis doctrinam suam sumpsisse. Certe Ebediesus ehaldaeus , saeculo XIV. sobensis inetropolita , in suo de ve- 
ritnte christianae religionis syriaco opere tract. III. cap. IV, controversiam hanc liicide exjionit , ut legere licet in editione 
a nobis curata syr. lat. Script. vet. T. X. Nam divisis ab eo Christianis iii tres sectas, quarum tertiam dicit esse Nesto- 
rianos, ultro fatetur sectas priores duas ( numerosiores multo atque docfiores ) admisisse vocabulum deipara , quod a solis 
Neslorianis excluditur. Idem, utpote apprime nestoriano errori addicfus, capifulo VI. ( quod nos ut ineptuni et invidiosum 
illic omisimus) dogina lioc frigidis futilibusque argumentis oppugnat. 1. Quia si Maria sit deipara, vidcretur totius Tri- 
iiifatis, in qua simpliciter Deus consisfit, mafer. 2. Quia Deus in Christo videretur mortuus, resuscitatus etc. 3. Dcni- 
que quia quum sit Cliristus, tesfe Pefro , filius Dei vivi, videretur deipara iNlaria matcr potius Dei patris, frustraque Cliri- 
sti mater iam quaereretur. — Quis non videt ignorari prorsus a nestoriano Ebediesu veram de Cbristi incarnatioue theolo- 
giam , ef idiomafuin in codem Chrisfo communionem , quam orfliodoxi patres, praecipueque Cvrillus , Iuculentis.simc vo- 
luminibiis integris exposuerunt? Sed enim alias mulfas Nesforianorum contra hoc dogma cavillationes dissolvit toto sexto 
libro polemici sui coufra illos baereticos operis Leontius hierosolymitanus , quem nos auctorem aeque edidimns Script. 
vet. T. IX. Porro apud Photium , cod. 228. p. 775, Ephraemius patriarcha antiocheniis , vir apprime orthodoxus , obscr- 
vat sanctum Leonem I. rom. pontificcm in doguiaticis ei^istolis primum propria explicifaque dictione , •ir/.u; avTai,- Xsf =o-i, 
appellasse Mariam matrem Dei (w; ^viTrig SsoJ eVtiv n ayiu. SioToxo,) ; quam Giaeci thcologico seiisu ideo dicebant 
deiparam , ut intelligeremus contra Nestorii blasphemiam , quam semper oppiignabat Cyrillus, rcvera in beatae .Mariae 
utero, non autem postea , factam esse divini A'erbi hypostaficam cum bumaua natura coniiinctionem. Dictio vero illa Leo- 
nis papae extaf in episfola ad Leonem augustum ed. Cacciarii ep. 138, ed. Baller. ep. 163, nbi anafliemali/.afur yeilo- 
riu.i rjui bcalam virginevi Marinm non Dei sed hominis tantummodo credidit genitricem. Ceferum silerc ncqueo , 
<|uod Siiicerus thesaur. eccles. voc. SioToV.o; contra lCphraeniii testimonium negat , primum omnium Leonem nostrum 
inatrcm Dei appellasse 13. Mariam, quia antiquiores , ut ait , pafres id facfitavcriiit. Suicerum vero secutus Pctaviiis ne- 
gationem hanc copiosius exponit et approbat de incarn. lib. V. cap. 15. .\tqui, si quid ego video , uteniue tam Suiccrus 
quam Petavius a vero accuratoque verborum Ephraemii sensu declinant. Non enim de dogmate quaestio esf , sed de veibis 
quibus illud Leo papa aufe alios denotaverit. L'fi(pie graeci raulti patres dixerant Ssotoxov, atque in liis passiin Cyrillus 
quem Ephraemius prae manibus habebat, sicuti ne alios (pii<lem anfiquiores similiter lociitos igiiorabat. Graeci praeterca, 
quamquam plerumque paulo reccntiores , dicunt Ssof/njToga , S^oysvvjjToga , fxjjTfoStov. Recfe omnes. Sed tamen a nc- 
mine, ut adfirmat Ephraemius, appellafa fuerat B. Maria liac explicita dictione ^^iTijg Hiou, ut lit a Leone in praedicta 
epistola, quam in interpretatione graeca legebat Epliraeniiiis, qiia etiam denique liiigua edidit cam apud nos Cacciarius ex 
cod. vaf. 1131. (Ex quo eo<lem codice feliciter nos Cyrilli illum Troivu tractafiim de deipara extulimus, queui incaut*' 
Cacciariiis, iini Leoni intcnfus, inobsenatum dimiserat. ) Itaquc alia illa vocdliula, etsi <logmaficum sensum aeque^^on- 
tinent, tam<'u adiecliva potius suut <piam substanfiva, ct certe niaferialiter differunt a propriorc dictione iJ-rir^ W;o-j 
Stat igitiir, ut spero, contra<Iicenlibus licet praedictis fhcologis, Leonis nostri gloria , quod ipse uempe prii""* > "' '"• 
dicavit Ephraemius, B. Mariam appellaverit hac cxplicita dictione ftrjTsga 0£ou, sive ut iii latina origina'! cpistola scri- 
bitur, Dci rjenitricem. 



TOY AYTOY AFIOY KYPIAAOY 

AIAAEIII HPOI NEITOPION (0 

OTI 0EOTOKO2 H AFIA nAP0ENO2 KAI OY XPI2TOTOK02 (2). 



SANCTi EIUSDEM CYRILLI 

QUOD SA^CTA YIRGO DEIPARA SIT ET KON CHRISTIPARA. 



C, 



Nestorius. v^um divina scriptura nar- 
rat Christi ex Maria -virgine nati\ italeni , 
vel mortem, nusquam apponit vocabulum 
Dei, scd Ciiristi aut Domini aut lesu, quo- 
niam tria haec duarum naturarum signifi- 
cativa sunl , modo unius modo aherius. 
E\empli causa , cum ex Virgine Christi na- 
ti^ itatem nobis innuit apostolus , ail : misit 
Dcus fiiium suum factum ex muliere. Non 
dixit , misit Deum Ycrbum ; sed ulitur vo- 
cabuio (filii) quod utramque naluram de- 
notat, Dei scilicel et hominis, quandoqui- 
dem duplex est Chrislus. Nam Dei fihum 
peperit Yirgo eo sensu quo dictum est : ^os 
autem dii estis et filii Altissimi omncs. 
Quamobrem christiparam, dominiparani, 
hnminiparam didicirnus a scriplura dicere. 



NE2T0PI02. \jTa,vy\ ■^iia^a.i^yi ofif-- ^-J^o Zu^i^e "b! 
AiyiiTcti yiwi^aiv X^ifS 6>: Maplas -t^ Trcto- 

■diYH [«] ■&J.VCtTOV, oCSs,y,Oll ri^i^iGct '^fClt- 

YiTcti -^iov ^ rtAAa Xoi^ov n Kvpia ii Im- 

ffoD , 'fr^' TCC '^ia, TOCVTCL T ^t^O (^V(7StjOV (7«- 
^CDTlKa^ ■TTOTi ^iV TUVTHi , TTOTS q CtiSt- 

vng- olov ti Aiyco- 'oTa.y -r 6k ^T-a^-S^Jv» yiv- 

VYKTtV t]U,'iv T XPITOV uyiVVil * 6 dTTO^O^Oi, * cod. ^.•^vuwv, 

/ i ,/- / t r, \ \v c ^ t\ ' G3l. IV. 'p. 

Myir dt^aTrii^iiKiv o -aeo? t iaLvrov viov 
•)^VJfjSf)OV c/ii fuvce.iicii;' ova ilTrt "j, c-^a^rs- 
^iiXi T ^iov koyov Aaji*|SavJ» q to hvoi^-ct 
TO fAYWvOV Tccg Svo '^v-aiic, , moi ^iOV * itj 
av&'jCi}7rov *, 'f;-^'- SiTrAovg i<rh o Xpir:?' 
vloY y) ■&10V iyivvijaiv y\ ^rapGtio?, ■A.a.^CTt 
'i^yiciv * uf^ili Q •S'foi ig-s r^ vloi o-l,i^ii 
TrdvTig- b6f:' ^piTOTCJior , y.ve,<or6)iov , dv- 
■3ooo7tot:x,ov ifj.d-do/j^'j cino c^ ^c^a,p\(, Ae- 



Cod. Sii,';. 

cod. 2vS;. 



(1) Conferre praestabit Cyrilluni cinii Nestorio aeque disputanteni Opp. T. VI. p. 6. seqq. Cyrilli disputa- 
tio cum Nestorio, in arabicuin sernioneni conversa, extabat etiam in codice anglicano 272. Thoniae Roensis. 

(2) Beatissima virgo ]\Iaria, quae Cliristuni peperit, recto aliquo sensu dici potest c/irisfijHira ; sed 
quia Kestorius id vocabulum baereticali nieute eNcogitaverat, ut praestautius alterum negaret c/p//;«;y/ , id- 
circo noster Cyrillus in epistola etiani ad monachos aegyptios T. V. part. 2. p. 8. exeludit prinium prae 
secundo, quia proplietarum etiam niatres, seu christorum ut eos interdum appellat scriptura, christiparae 
possunt appellari, nequaquam vero deiparae, quod est unius beatissimae .Mariae proprium. Id ergo agit in 
praesente quoque dialogo Cyrillus. Fuit enim iiic putus Nestorianorum error, ut adlirmat tract. 3. cap. 4. 
p. 3.52. clialdaeus Ebediesus: nos non Del secl Cltrlsti potiiis matrem appeltamus. Idemque repetit p. 354. 
Profecto etiam loli. damascenus de lide orthod. lib. III. cap. 12. eandeni, quam Cyrillus, tradit doctrinam: 

^^■ffTOTozov otiSafxij; ipau£v t-,j'v ayiav n-agSivov , SiOTi eV avc!igi'iT5l t-^'; , Sjotozo? , (pwv/j; o pia;:dc JNso-Topio; Tau- 

T)j» Tv/ ,rgoo-r,yopi'av jf/;o'|;aTo u'; £7rr,e!a^o;^.£v>;» : sauctavi /irginem haiicl clicimus c/iristiparam, cpiia acl 
atjolendum deiparae appellationem , impurus Nestorius vocabulum ittud contumetiae faciendae rausa 
ej-cogitm-it. Damasceni hunc locum illustrat efiani Allatius de processione Sp. s. cd. rom. gr. p. 178. Pareni 
ob causam voc.\bulum h=o(fo^o<;, deifer , dici de Cluisto vetat ibidem Damasconus, quauiquam divus Ba- 
silius Chiisti caruein dixerat Sso^po^iov ; quia lioc itein voeabulo >>stoiius abusus fuerat. Immo et Leontius 
lueus toto libro sexlo vocabulum Siofoto; ceu nestorianum iiiseclatur. 



102 



S. CYRILLI ALEXANURINI 



Mntlh II. 13. 



1'hilip. II. 



' cod. t6 aXXo- 
Tgiov-Jwag^KOV 



yiiy , •9-eOTOX.ov Si ovSct.u,C!)<; j5iJa^-&M,M,'^ 
Xiyeiv T liyictv Trap^Qivov. 

KTPlAAOi;. 'HffaVa; ,5oct c* OTV'i"!./|ttaTi 
As^wi'* iSov « TrctD-^ivoi cv ya.a^l s^fi, 
;i^ Ti^iTcn uiov, JtJ y.ctMcTHat ro ovo(Ji.ct clu- 
rou Eft|U.a.v««A - o ^ y^i^ipi^t\v^o/L&{jQv 

f/B «jt/Sfir •SfCr •df05 Ot;V T2;:(^-&£i5, xav 

•&jA>15 ;cay //tji QiKVjc,. 

NEST. 'O a-yy^Voi rw IwaiKp iiTriv * 
fbaras 7rctpa?\cijBi ro TrctiSiov Kj t iJi.v\ripa. 
avToi), z^ cpsS^s sJs AiTwTrTCi', y^ iVji oxf/ 
sws av fiVw (Tor ot;x SiVe q 7ra.paAa.(ii t 
■diov it^ T fAttripct avTOv. 

KTP. 'AAA' d «pX^^^^Bo? ra/S^MA TT^OS 
T Trap^&jvoK Kiyif * ^i'ft)|U.a aytov i-rr^^iv- 
dirai iTTi ai , y^ Svva[A.ii v-]^'i^ii 'fhaKia- 
an aor Sio £; ro "^uvcof^ov dfc aov a^iov, 
vlog v-^i^a xA«-&i)0"STtti. 

NE2;T. 'O dwO^oXoiiitptl' * iaVrOY OKi- 
vcaai, [ji,op(p7iv ScvXa KaBav OTrip sj-j to 
wyJiri^ov CiSuad/jSfjog aehf^a ,'ivBa %poix.o- 
Trn ao<p'ici y^ t]\iic'ia y^ X"P'~' ""'*§« ^-^ '^ 
dvQpcoTTOii *, w5 xt;e<a;co5 a>-9pw7T(^. 

KTP. Uav ro '^ofjSpov oic t^ aa^KOi, 
aa^^ Wr ovx, dvai^il 3 7^ ^ovkctsws Tra- 
pa^o^oi'" loq -^ -S-sos T/XT^ •&£i»Ss, Qvro) 
y^ « ■&S0T|3J^>i5 Trap-divoi iriicsv cv aa^x,i 

T C»;: ■^IOV QiOV XoyOV. 

NE2T. nac7a y,nr-flp ro C[j,ooCaiov av- 
riii rix,r^- ovx, ii^iv Ovv avrou [A,iiTtip^ il 
[A.t\ avroi o[A,oovailQ~> avriii v'7rap-/ji- Tcog 
yap avrov [f.rirtip rov dh\o%iii 7^ ova^iac, 
avTi^i V7rd2^X0VT(Q~> * ; 

KTP. 'H/t4a5 c.y. TrapQiVH t^ cac 'srvev- 
[tarog djiii iva v\ov i^i^dx^tifMfj d^oAo- 
^JiV.,' dju.oot;(7iov rvi [Jt.t\rpi cog ru) TS-arpi, 
•Aa^ojc, 0» Traripic, i\pv\xaaiv . 

NEIT. Aiapw Ta5 'J^vaAg, iva r rrooa- 
•Kvviiaiv, 'o^^ d-)(^d}pi<^oc, T (fiaivojasva Qiog- 

Sia TOVTO OV 'XOD-.i^Cu) T TljU-MV. 

KTP. 'O S^ipcov ; j rac <^va-A<i, ^uo 



deiparam numqiiam vero docti fuimus san- 
clam Viriiinem appellare. 

Cyrillus. Isaias clamat in Spirilu di- 
cens: ecce virgo concipiet et pariet filiiim , 
et vocabunl nomen eius Emmanuhel, quod 
est interpretalum nobiscum Deus. Deus erat 
ilaque qui natus est, velis nolis. 

Nest. Angelus losepho dixit : surgens 
accipc puerum et matreni cius, et fuge in 
Aegyptum, et esto ibi usque dum dicam 
tibi. Non dixil: accipe Deum et matrem 
eius. 

CvR. Attamen archangelus Gabrihel 
Virgini ail: Spiritus sanctus superveniet in 
te , et virtus Allissimi obumbrabit tibi. 
Ideo et quod nascetur ex te sanclum , fi- 
lius Altissimi vocabitur. 

Nest. Apostolusait : semet ipsum exina- 
nivit , formam servi accipiens ; id est , nos- 
trum sibi induens corpus, in quo proficie- 
bat sapientia ac aetate et gratia apud Deum 
et homines, tamquam homo dominicus. 

Cyr. Quicquid factum est ex carne , 
caro est, neque tamen hinc perimilur nati- 
vitatis miraculum. Sicut enim Deus divi- 
nitus generat, ita venerabilis quoque Virgo 
peperit in carne Verbum ex Deo Deum. 

Nest. Omnis mater consubstantialem 
suum parit : non est ergo eius mater , nisi 
ipse est ilii consubslantiaiis. Nam quomodo 
sit mater eius , qui ab ipsius substantia 
alienus fuerit? 

CvR. Nos ex Virgine et ex Spiritu san- 
cto unum filium edocti fuimus confiteri , 
consubstantiaiem malri ut patri , sicuti pa- 
Ires dixerunl. 

Nest. Divido naturas, unam facio ado- 
rationem, quia Deus inseparabilis est ab eo 
qui cernitur. Ideo honorem non divido. 

Cyu. Qui naturas dividit , duos dicit fi- 



(1) Negat Cyrillus se dividere Christi naturas, non quod unani uaturani credat (nam dnas ^-tiam in 
lioc volumine p. 70-71. esse ait ) sed quia personali copula unitas adfirmat. lam vocabulum idvisw/iis a 
Nestorianis prave adliil)itum, ansam Monopliysitis praebuit caluniniandi Catliolicos, qui Baturaruin dua- 
litatem tuebantur. Hinc mentium tenebrae, liinc vocuin abusiones, hinc rixae proxiin-ie interdum Xoyo- 
ii:i-/Jxi;. Quamquain reapse iu secta monophysitica non imaginarius sed capitalis error latet. 



BIALOGCS CV 

lios, scripturae non credens dicenli: Ver- 
bum caro factum est. 

Nest. Paulus dicit pontificem et apo- 
stolum confessionis noslrae esse lesum, qui 
fidelis est ei qui fecit ipsum , qui semet 
Jiosliam oblufit pro se haud minus quam 
pro populo. Quare pontifex est constitutus 
in iis quae ad Deum pertinent. 

Ctr. Paulus ait: Christus semel obla- 
tus ad multorum perferenda peccata , se- 
cundo sine peccato apparebit. Ilem : qui 
peccatum non fecit , nec dolus erat in ore 
eius. Et en ipse seniet pro nobis oflert. 
Videsis itaque quod non pro se ipso se 
obtulil , sed pro populo. 

Nest. Quum ipse dicat: qui manducat 
meam carnem, et bibit meum sanguinem, 
\ivet propter me , sicut ego vivo propter 
eum . ciui nie misit , patrem ; quid ergo man- 
ducas, o haeretice? divinitatem, an huma- 
nitalem?Non enim di\it Christus: qui man- 
ducal meam divinitatem, sed carnem. 

CvR. Ego fide recipio vivificantis Verbi 
cainem. Unde Servator ait: qui manducant 
ex hoc pane , non gustabunt morlem in ae- 
lernum. Qui vero indigne sumunt , propter 
increduHtalem iudicabunlur. 

Nest. Dominus misit rae et Spirilus 
eius. Spirilus Domini super me, propter 
quod unxit me. Ideoque dixit : unxit te 
Deus , Deus tuus , oleo laetitiae prae con- 
sortibus tuis. IntelHge ergo unctum, con- 
fitere ungentem , adora templum propter 
eum qui in ipso habitat. 

Cyr. Ego ex sancto Spiritu et Maria 
Virgine umim fiHum ex duobus confiteor. 
Unum in duos non divido. 

Nest. Quomodo (illura) ignorare dicis 
horam , quam reapse fihus nescivit , pater 
autera solus scivit? Aut quomodo si fiHus 
scivit, id negavit? Vel si revera nescivit, 
cpiomodo appelhatus est sapientia ac virtus 
Dei , isqui inscitiae parlem aHquam habuit? 

CvR. Non ignorat Dei fihus horam qui 



M nestorio. 103 

ulovi ^viyi , ^Y\ 7ft<;-iLu)v T« ^cti^yi Asyovori 
OTi Aoy©-' (Jap^ iyiviro. 

NEST. UciZAog Kiy{ * dp^^n^ia, y^ d-7ro- 
^oKov T^ o^oKoy'ia.<; r\f^ '^fipi^FUj 'Inaovv ., 
7ri<^ov ovrct rZ) ■Troinaa.vri ia.vrov *, •St/- 
CTtaf ia.vrov 'sypoaapipiv VTSip lavrov cog 
VTTip T Xaov- o^iv dfi^npivg Ka.-&'t<fa,ra,i 
ra ~poi T -diov. 

KTP. navAog Mfrj- * Xpt^og a.7ra^ ttpog- 
ivi'^-&iii ih ro ttoAKcov dviViy>iiiv df^ap- 
riag, c/k ^djri^H X(.c(^ig aiJjpr'iag 0£p-&>)(j«- 
rai. Kai TraKiv * df^r'iav ovk sVoinuJv, 
K^ SoAog ovy^ vnY[p'j(jv Ci> ro) i^Qy^arl av- 
rov- Kj }^ov avrog iavrov 7rP0(T:p'ip<l vnip 
n/i^* i'5f ovv ot/^ VTTi? iaurov dvY\viyi<.iv 
aurov ., d\X VTrip t Aaov. 

NEST. AvTOv Aiycvrog *, 6 Zloycov fJ-H 
T crapna, Kj ttivcov f^n to a\jxa., Cyitnrai 
Si' ifA,ov, Ka^Slog lylo /co Sta, t «■srorf'- 
\avra fjii Traripa- riva ovv ia^'iiig , aipi- 
rini; T ■Siornra, h t dv-^pcoTrornra^ ovk 
iiTTS yap \pi<^og,, o Zco-ycov |M.« t ■&i6- 
rYtra,,, rtAAa r aap}ca. 

KTP. Eyco |M.«v OT5-^ fciraXay.lBavco t 
T (^LOOTroiov Aofa '("coOTroiovdav cao^af o^iv 
acorr\p -cpH' * o/ ia-3'iovrig 6k rovra t 
apra , ov ^n \ivaovrai 'davar-<i ng r aiccva' 
oi di dva^icog [A.iTaXaf^(3dvovrig ^ Sia rrig 
dTTH^iiag Kpi^naovTcti. 

NE2T. Y>.v^iog dTTi^aXKi f^i y^ ro Trviv- 
fia avrov- * Trvivf^a x-vpis iTr' if^i,, ov si- 

ViKlV iXP^^- f-^' ^9 ^ja T8T0 , ipMCTiV , iXP^^'^ 

ai ■diog -9-£6e aa sAaior dyaAXidaicog 
Trapd G?u- fA,iro'^>ig an- von ovv t x^"^'^^^- 
ra, ofioAoyA t ^^PicaiTa, itj TrpoaKvv^ t 
vaov ^ia T cc avrco icaroiKOvvra. 

KTP. ¥.yo) d-K 7rVivi/.arog dy'iH £j Ma- 
^iag T^ ■Tra^^divH 'iva viov 6k 5oo OfA,oAoyco- 
T iva lig Bvo ov Sfg-ipco. 

NEST. Uchg dyvoiiv A':yc-ig r 'copav * , hv 
viog ov)!. oiSiv, ii fcn jU,ov@o 6 Trarv)^:, h 
•zsTog iiScog dDviirai *■ ii j«.>i liScog, '^xrcog 
■yy-Ari&yi ao(p'ia j^ Svvaf^ig ■^ioZ 6 ^ dy- 
; oictg fjiirixcov . ( cod. t dfvo'icig i.i.iriXOVTa 



' ita cod. pro 
aC rov. 



» Is. XLVIII. IB 
LXI I.Luc. IV 
18. Ps. XLIV. .S. 



'cod. af>^iTcii 



i-QTTOV. 



KTP. Ovx, (lyyoii o uiOt; t biov r copav., 



104 S. CYRILU ALEX 

ra 7r--j.\'r'Ju ilScoi k} ix^V cv iciVTO) r ■^ci- 
Tipct *, ;c«-&&)$ at/T05 UTriv * oCSi^i yivM- 

(TKit T TrctTipa, d jt*11 VlOi' f/^ivog T (pVdlV 

T TTctfpOi yivcouaH T vpo TravTcay y x.cti ro 
TiKoc, T aici)vOi ayvoil o vlog r ■&tov;f^t] 
yivoiTo- rtAA dyvoii fJi^iv o y(^ yJjLPiv vio?, 
ov yfiVTOi yi y2) (pvc7iv' y!^ ^«pjy »i^s";s 
iau,iv dyvoovvTig to Trav , k^ fJL^Siv 0^5-«- 
/mS^OI TTip} TCC tjAm t ctim^. 

NE2T. '^'vaiKCoq 7reiyu^/J[v 7U J^w/^J^d ;t) 



DIALOGUS CCM NKSTORIO. 



omnia novit habetque in se ipso palrcm , 
ut ipse ail : nemo novit patrem nisi filius. 
Solus ipse naluram palris cognoscit quae 
cst ante omnia , saeculi vero finem filius 
Dei ignoral? Ahsil. Ignorat ulitpie is qui 
secundum gratiam cst fiiius , non profeclo 
ille qui secundum naturam. Porro secun- 
dum gratiam nos sumus, qui fnndilus igno- 
ramus, nihiKjue ad finem saeculi perlinens 
scimus. 

Nest. Naturahler esurimus , sitimus , 
Koc^iCSo/vSfj, oC yvcofA.y\ tovtq 7raa-)(ovTic>, aique dormimus, haud deiiberale id agen- 



ctAA' dvkyy.y^ (pvjeo)/; i7rox.ii/jS~por t'i oiiv :, 
ivpiunGiTccl Osoj dvocyKot.^iKoli; yofJcoKi d^ct- 
x.o\ii^oov; fjCY\ yivoiTO. 

KTP. 'Ufjcili vciv (f'j(Tixa)S ■^avuj/jS^ij v^ 
ZiAf^co/jS^j -lU x-aQ ivd /jSp ., ov yvu)fty\ dXK 
dvayH,Yi (pvaecoi SovXivovrii' avrog q oJ>c 
dvdy^cri ctAAa yvcofj.Vi- y^ ^ 6fc TriVTi ap- 



tes, scd nalurae neccssilate cogenle. Quid 
ergo? Num Deus comperietur cogentibus 
legibus obtemperare? Absil. 

Cyr. Nos quidem naturahter esurimus, 
sitimus, atque dormimus, non sponte, sed 
naturae necessitati servienles : ipse vero non 
coactus sed sponle id experiebatur. Idem 



Marc. VI. 41. 
• M.ilth. XV. 



Tcov 7riVTay.iaxi\'iovg ixo^raaiv *, kj o^ quipi'e est qui quinque panibus quinque 
iri-Tcc TraAiv TfS^a^ciffj^iAii^s' avTOi iiTriv * miiia hominum saturavit, et rursus septem 
ovSiig Xafjc^avn tUu '\vxyiv jw-y dyr' iftov ., panibus milia quatuor. Idem dixit: nemo 



aAA' orav -diAu) r'f5t\iti avriw, nai OTav 
■S"sAm XafJc(oaYU) avryw * ovSiK; q av^&PM- 
TTOS Svvarai rovro TTOitiaai, ii fA« f*o- 
»■(2^ Xp(5"05. 

NEST. Aiyc-ii ori iTra^iv vlof; iTra- 
■&IV oi/v i^ 7raTt]p- ii q A«^m5 ori Tta- 
rfip ovx. izira-^iy , Inpoovaiov avrov •wi- 
TTOiyiicag t vlov. 

KTP. OvTi T 7raripa Kiyu) Tra^-firov , 



toilit animam meam a me, sed cum volo, 
eam pono ; et rursus cum volo , sumo eam. 
Nullus autem hoc agere polest homo, nisi 
unus Chrislus. 

Nest. Ais fihum passum cssc? Passus 
itaque etiam pater est. Quod si negas pa- 
trem esse passum , diversae ab eo substan- 
tiae filium esse adscris. 

CvR. Neque patrcni passibilem dico , 



ovTi r viov d7ra-&yi' ctAA' d-^a-da fjciv to neque filium impassibilem: sed impassibilis 



^ilov ■, Ori j^ dacofjcarov ■^«■Shtos q ;ti;- 
pi{Q» ^ict T adpKa. 

NE2T. Eyco ov Aiyco t Xoyov adpKa 
"^o/jjfjov.) ovSi Tra-^ovTa' dTraSrig ^ to 
■diiov , }y -zs-a-Qcov dvcoTipQ~> «■sra^S-H?- 



cst deitas, quia incorporea; passibihs vero 
Dominus propter carnem, 

Nest. Ego non aio Verbura factum esse 
carnem , neque passum ; est enim impassi- 
bilis deilas ; et superior cuilibct passioni 



1. P.'lr. IV. I. 



ra^S-jjTii Q « aap^ j^ •&c«tm dv-dpwijr^iyyi est, rcs impassibihs. Porro passibihs est 

(pvaiq. caro, et mortahs humana naiura. 

KYP. 'OfA.oXoyov/(>f y^ y\fti~ig rtTra^&j? Cyr. Contiteniur nos quoque impassibi- 

TO ■Bi'iov , Sia Q T^ aaj^KOi KariSi^aro ttcj.- lem essc deitalem; sed tamen in carne pas- 

■d@^- o^iv *", \pi^'jv Tjs-a^ovr©^ aapKi sionem excepit. Unde illud: Christo prono- 

VTrio yi/Jj^- TO Q 'S.pi'rog ovk dXho^iov (iiov hisin carnepasso. Chrisliaulcm vocabulum 

ovofta- 6 yap d7r6<rOhog riaCAoi; (pnffjV' * haud alicnum Deo est. Apostolusenim Pau- 

0'^ Mv \pi<rGi, 6 av i-M-i ■oedvTU>v %iO(; lus dicit : ex quibus Christus, qui esl super 

Et/Ao^HTos iic, Gffir aiZvag. 'hft.y\v. omnia Deus benedictus in saecula. Anien. 



TOY AYTOY ATIOY KYPIAAOY 

E n I 2 T O A A I A'. 



SANCTI EIUSDEM CYRILLI 



I. Rufo episcopo Thessalonicae. 

v^onsentaneum est , ut quicquid ecclesia- 
rum interest, et in diem emergit, ut dici 
solet, notum fiat sanclitati tuae, ne susur- 
rones quidam aliud pro alio loquentes , 
religiosissimos istic episcopos conturbent. 



/vxoAot/^&ov a'^avTa ra r oxxht^aictig 
'^pnai^a,^ itj Tci dva.>cv7rT0VTct, x.a.Q' r[A.iPciy, 
cog iTTOg iittiIy , civa.KOivovt9nf tvi ari oaic- 
TMT(, 'iva, fA,y\ ^^vKoi * Tivh iTipa. ffvQ' hi- 
PCi)v AilovT-c, <yx.TapaaydGi gwJ" a.VTdui Qjo- 
Scripserunt itaque orientales communio- ai(2(TaTy.i ''fhcjx.OTnii- yi-^^a.^^aii Toivuv ol 
nem petentes, et fidem suam perspicuam ix. •j^ nva.ToKrig t x.oivooy'ia.v a-offa.iTOvvTiq^ 
exponentes, dicentesque aperte et deipa- [ k^ nis^iv ia,vTa)v a/a.^yyi Ka^di^rcovTig *,] 
ramesse sanctam Virginem, et unum filium x^ MyovT«; bnapycoc; y^ ^iOTOKOv t dy'tav 
Dei dominum nostrum lesum Christum , wap-divov, tu oti ijg fV'v o vio? t ■&iOv 6 
qui et ante omne aevum de patre ineffabi- Kvptog Yt/M^ 'I«(7Ss o X^iros, kJ w^o 7ra.v- 
liter fuerit genitus, et postremis tempori- tos aiSros Ik TraSog «7TopD«Tft)5 "j/s^vHps- 
busidem homo ex muliereextiterit; unam- vo?,Jt^ ai T^£iTa,ioii o auTOc, av^^coTrog iy„ 
que esse personam eius, non duas. Deinde yvvatKcg' k^ OTt h avTOv TraoaaJTrov ^ y^ ov 
pergunt aliquid dicere , quod nonnullos ^vo- iha. v7ro-/.aTtovTi<i,'iTipov TTp^oTi^iaatv 
lurbavit eorum qui acutius inteHigere ne- o Ttvag iTdpa^c t ov a(p:S^ci :njuuiiva.i Suvct- 
queunt, ita ut existimaverint haud plane ^sva)K, iu a/0[j,'ia-dr\aci,v ov TrdvTV * t Ns- 
illos Nestorii nugis esse immunes. Haec ad ro^ia KaQapivetv cpAua^urii* TavTO, ^a ^s- 
me scripsit religiosissimus episcopus Meli- p^atpsK o xvpioi f*,H 6 Qiocri^i<raTog «V/- 
tenes Acacius. Profecto opus fuisset epi- aKOTroq A>cdKioi t^ M^iT/nwe- 7tj i]v dvay- 
stolani a me coniponi longiorem, et orien- Kalov 'fh<ro\r\v am^f^iwai * [/.aK^OTipav ■, y^ 
tahum vocabula enuclcari, ex quibus non- Sii^ixt\vev(ja.t tch (^covai r Ik t^ ayaToAns, 
nulH scandalum passi sunt. Misi igitur ip- ecp a\q iaKavSrtxia^dy^aav tivU' 7ri7rof^<pa, 
sius epistolae exemplar, ut si qui forte istic toivjv to taov t^ i7rt<ro\Y\i, "tva. kccv i'i tiyk; 
hanc opinionem susceperint, ea inspecta, t aJToQi Ta iaa. ■.Ta^ovTH iupi^iiiv, 'iX°^'V 
verilatem agnoscant. Quamquam id quo- tyKVTTTOVTii (idiva.t to «A«-&5e- o/Ja 3 y^ 
que nie supervacue facere sentio , quum t^to 7roir\aai ir^TTcii, d^Kovam aTra'^-^ 
tua sanclitas ad omnia declaranda prorsus cn? Ti?^c-iOT>\TOi tt^oc, to ^rdvTO, SvvaL^ifg.- 
sufBciat, et ad sapientiae suae utilitatem "^av^v .iJ^Tolg d[A,abiiot, KiKpaTt\[Mivoig to ■^ 
ignorantibus impertiendam. ajovamavTyi* imjLiaicoi 'o;p^oi; ci.i^fdaa£^. 

(1) Rufi tliessalonicensis, et ad eum ronianae ecclesiae litterarum quanimdam de causa nestorialia , 
meminit Cviillus in epistola ad lohanuem antioclienuni opp. ed. Auberti T. \'. part. II. pag. -43. 

14 



E\ cod. vat. 
I13I. p. 231. 
et ottob. vat. 
269. 



* Otlob. 



106 



S. CYRILLI ALEXANORINI 



/S'. TS) avTto (]}. H. Eidem. 

Aia rh ff i>ci<.\n(JiCOY iipiivU' ■, Jtj to Propler ecclesiarum pacem, el ne hae 

fji,y\ aAAriAuv rjLvra<, ttCTOVocrcpf^f.Sa/ Trpoc, invicem ob opinionum dissensum separen- 



tur, non sunt inutiles condescensiones (2). 
Verisimile quippe est quosdam ad commu- 
nionem non receptos, quum se negligi vi- 
deant , inconsulle ad aliud quid se con- 
vertere. Nam vel haereses pariunlur, at- 



O.xaiin-oz/. Ji^OCOiaS, a.\ * OvyA,%T(JL&a(THC, OXJA cliCip 

S-ig- iiKog yap rivai ov Si^^uivTai iii ^cor 

Yu)v'iav, c^ rt/C.«5.-/fl5 iO iTipov Ti y^ a(^ii 

Ar.TLog iA^diiv « ya^ alpiGnt; TiKTOVTai ;t^ 

o. .■iiiditio-i,-. ay,o\0'iQ(jv(n (J'^i<7[A,aTa., « Kai * ■&opu(3o 

BinviKii^;. ovK aviXoy^iv(xiv tS WiTi^oiSm.', que hinc schismala, vel perpetui tumultus, 

• o TzoLfi. f/,ax.pa * r f/:<)-d6xMv roDro aujuicooaKcoi quum se diutius increpari perfcrre non 

ri<j!/.iviaa (7j.6Spa i7ri3paf',oyTa>Y r^ Ik t- soleant. Hoc ego considerans, magnopere 

rt^aToAMS, Kj ('mnaavTcdv tv\v KOiVcoviav . laetatus sum accurrentibus orientalibus, et 

}j, jt4aA(?-a OTi -X, ■yi-yoviY iva:^:pf.t,coi , t^. communionem exquirenlibus ; praesertim 

ivcJi^i^aTOv Kai ■Srio<^iMc7T(xrov (BaatMct)i quia id opportunissime accidit, quoniam 

^a.^avrQ^ 7ripi rovrov ,l)' yiyovi yap pientissimus et Deo carissimus imperator 

dvayKaia (ppovrii rri ya\>\v6rnri avrou t hac super re litteras mlsit. Est enim Se- 

iKKAna-icov n 6piO'^vx,ia. Tovro aKOTrmacja renitali eius necessaria cura, ecclesiarum 

r^ « an Tihnorm., ra iavrri Trpd^xi wpi- concordia. Id spectans tua quoque sancti- 

TTOvra /3aA»!-&«Ti, K^ oaa w^og AvcjiriKaav tas, quod ipsam decuerit faciendum cura- 

6»cL <?p avro^i ToO •9'JoD rKKKncTichv. Yi- bit, quicquid videlicet ad istarum Dei ec- 

^a^a roivvv ■unii t Trpdyfiaroi., cmvon- clesiarum utiHtalem conferet. De hoc igi- 

(Ta5 TO (JvpL(^ipov K; T)i5 o-«5 Wi T^norn- tur negolio litteras dedi , utilitatem cogi- 

T05 TQ iTTi-dilvai TTi^ai' ai^HVOv ycio y-ira- tans consecuturam : tuae vero sanctilatis 

voovvrag Si-^iSrti., « •)/oSv d-^avaia)r^vvrn- officium erit, rem conficere. Praestat enim 

• 0. Tr^cars- (javTai 7rpoi^i3nvai * TW fj.ip:-< ^'^ ra Nf- paenilentes recipere, quam ut impudentia 

^opln (ppoYiiv iXofj-ivct)v KtJ^' 'q -zs-dvaotpoi oblirmata ad Nestorii parles accedant. Et 

Tf y^ TravTiA^ioi cev , iKi\<£aag 7rifA.<p^nYai quia quantumvis sapientissimus ac perfe- 

' o. poiius Tiyli^'^ Ifjf^ T!-ovniA,ariccv , tc- r]^i\Ki'(pvan(; ctissinius, iussisti a me tibi mitti aliquid 

dvi')^]/} •)'Aa)TT>75, i-^dpanaa ■srift.-^ai ricoc, lucubratiuncularum mearum , et finguam 

,/Si^Aia riosaoa^ TroKvv 'iy^ovra Koyov Trs^i meam balbutientem pateris, ausussum mit- 

T^ T acoriipQ^ n/i^fS olKovoftiag iK r 7ra- tere libros quuluor , (juibus mulia dicuntur 

• o. -goo-W- xaicov 'j^ay,fA.dTcov 'urpo<ri-dnKa * j J^ o de Servatoris noslri incarnatione ex velere 

yiypa^a t^ t N«rop'« ^'JC^Af^iwv dno- testamenlo desumpta. Adiunxi etiam quod 

y^ovrctxi Q T^ CTH? TsAftoTHTOS iy^ovcn^; TTpcK; contraNestorii blasphemiasscripsi. Egregie 

TO v.j nficci 5i/Va--S«f , (^ air avro-di aTrav- vero potest tua sanclitas tum nos tum aHos 

ra5 cojiiKiiv , ax; dl^ dyaTrni ih rovro Tra^- istic degentes iuvare, quandoquidem cari- 

• vat. B^argvjX- Tfl-^Q-fly * dvayvovi 3 kJ i7ravo^-&ci)aai ii tate lantummodo impulsus ita me gessi. 

Ti -uraoccTArrai, )u roli dKKoii T ddsK:po)v Haec lecla , el sicubi opus fuerit emendata , 
• o. i'v(f aviVai. ifLoaviaai* Kara^icoaov «;^fi j ra (BiCKia aliis quoque fratribus communicare digna- 

(1) In cod. ottob. tou aCroO Tsj aCri. Tum etiam additur epistolae quasi suminarium sic: oVi di t6 jj.ri 

!XyJ^i(T^ut ■zdi h.-/.'kncit/.q , tl^ ayxalc-» ti vgayfia n a-j^yr.aTa^aai;. 

(2) Hoc vocabuliim de graeco iToiiioXoyixui; mauans, et ecclesiastieis auctoribus frequentatuin , hoc 
loco non invitus adhibeo. Videsis meum latinitatis novum glossarium Spicil. rom. T. IX. 

(3) Notae sunt curae Tiieodosii iunioris inip. de pace inter episcopos concilianda. Et quidem ipse 
Augustus paulo commotiorem hac super re scripsit epistolani ad nostrum Cyrilluni , quae extat inter acta 
concilii epliesini ed. Labbei et Cossartii T. III. p. 979. 



EPISTOLAE. 



107 



beris. Sunt autem libri hi : in genesim li- oi/Tcog- tts^j t «15 t yiviaiv /Si^A/OK 'iv ttipi 
ber unus ; de adoratione in spiritu et ve- 7^ Cf 7tvi{jfji,cni itj «An-Ss/a 7r^0(ix,vvv\aico(; 
ritate libri duo ; contra Theodoretum et Qi^Kiu. Svo' Trpog tcc (ii)-oSu>^YiTou yCj 'Av- 



3piH ( 1 ) lU TCi KitpaAcbicf TTifi T^ dct^ica)- 
aiax; /3j/3Aiov h k^ t Nf5"0^(« 5L/a<p«jw.jSy. 

j . 'A[j-(tiiXoxio> iynaKOTTCo 2(5«5 (-2). 
fj!.iv OTt TTctvarjViT©-' ovact « an 



OlSa, 



Andream oapitula ; de incarnatione hber 
unns contra Nestorii blasphemias. 

111. Amphilochio episcopo Sidae. 

Equidem scio, prudentissimam pieta- 

lemluam nihilessemeliusputaturam.quam •&£0(7«/3;^a, oiidlv afjcnvov y\yiiaiTa.i <pi\ia.g 

carilatem fraternumque amorem. Verum- >u aya7rn<; 7^ 'us-po^ dSiX(povi- ivTi^^vii Se 

tamcn prudentiae suae esse existimabii in .r^af/^a t]yriaiTa.i t s<p a7ra,ai toic, Socofti- 

omnibus rebus gerendis oplimam metho- yoig aDi^Lc olx.oyofJi.iav ' ,1 • Jjo '^ f^a^pca tcc 

dum. Ideo amanter scribo pietali tuae, et <piAa. tyi aij ■dioai^iia,, tt^ oaa, Spav oiosv 

quae valet efRcere postulo. Quamobrem n^ratTm' wr? ^mAov oti fjcii f^nyaAaig afa.v 

constat haud summo iure agendum esse dKpi/BoKoyiatg xs^pwi&a/ j^^ t i-diAovToiv 

cum iis qui paenitere volunt, et lAIessali- i^iTa.yivci)aicoiv , Kj x.aTaKiTrilv t t M.io^'x- 

tarum sive Euchitarum scelestissimam hae- Airoiv, ynoi Ei^';^«twv ('jj , dvoaiOTaTluj ai- 

resim deserere, ac recla ecclesiae dogmata psaiv, Trpoa^i^iX^v j Toli op^^oU ■^ o^t^cAn- 

amplecti. Sufficit enim ut qui hoc proposi- 'Jtag Soyf^aaiv dpx.il yap toTs iU tovto 



tum susceperunt , profiteantur sic : analhe- 
ma dico Messalitarum seu Euchitarum hae- 
resi. Nam si quis minutius cum illis agit, 
et quandoque professiones etiam de libris 
recitandas offert, turbat illum qui acumine 
mentis non pollet. Idiotae enim multi sunt, 
neque ita intelligere valent , ut omnia di- 
serte damnent quae damnanda sunt. Suf- 
ficit ergo ut ipsi haeresim anathematizent : 
neque vocabula nominatim oggeranlur, ne 
quorumdam liligiosus ex inscitia animus 
recle credcndi voluntate depellalur. Atque 



^aJ/^aajK, Of^oKoyilv OTi dva^ifjcariKjo t 
T MiosaKiTwv ., 'inyav 'Eu-^^^yiTCov ai^iaiv 6 q 
a(poo^a KiTTTUx; £) fA^ tovto TrooTiivuiv av- 
Tolg, ia-d OTi itj C/-A /3i^A/MK dvayva)afi,a- 
Ta, ^o^v^il T cvK i~>^ovTa ttoKKyw dx.pi- 
pnav iig vovv iSicOTat yap ila-iv oi ttoK- 
Ao< , xa; ov'^' ovtu) voilv SvvavTat, w^i 
srafTft)? xaTayivci)ax,HY t^ x,aTayvci)(ricag 
''.■ficdv dox.Ci TOiV^v dva%ifia,Ti'Qriy avGsir 
V ai^iaiv, Tt^ jM.M 7rpOTeiy'ia-dci)aav TrdvTitx; 
ovQf/,aTa, iva ft,Yi to tivo)V cJ^ ISicoTiai ^t- 
AovHXOv dTTO^iiari TroAAoicij avdvir J^ tov 



haec scribo, haud cuiquam gratificans , sed ,3ot;Ae<&a/ So^d^^av o^GuiS' Kj Tavra ypdoco 

probe sciens oplimam esse in his rebus ov Tiai "x^ain^Oii^joi, dKK ii§co; 'oti x.a\ri 

prudentiam. Nam summum ius multos el- y-a.Wov o/ Tovrotq n oiicovof/cia- to ydp 

iam plerumque lurbat ex iis qui sapien- dK-n^a cog iTri~av Qcjpv^n ttoKKovc, kj t 

tissimi videntur. '■isvi'^i<pdTCi)v. 

(1; Confer Anastasii presbyteri eclogas a me editas Script. vet. T. VII. p. 8. Namque orientalium ca- 
pitula scripsit liie Audreas. 

(2) Anipliilochii sidensis fragmentum recitatur a Leontio hierosolyniitano, quem ego iteni auctorem 
edidi tom. cit. p. 136. 

(3-) Valde est notabilis haec, immo et tres reliquae Cyrilli epistolae, ob ecclesiasticam quam suadent 
prudentiam ac moderationem. 

(4) De Messalitis, sive Messalianis aut Massalianis , Baronius T. V. ad an. 3G1. n. 36, ex Epiphanio. 
Voeabantur Euchitae ab suxn , quia dicebant semper orandum, cetera onmia neiiligenda. Idem Baronius 
T. VI. ad an. 427. n. 23. recitat ex Photii bibliotheca canonem synodi incognitae orieutalis, quo vetatur ne 
amplius Massaliani in ecclesiam, paenitentiam licet prae se ferentes, recipiantur. Ergo haec Cyriili nostri 
epistola, quae de receptione adliuc loquitur, credenda est antiquior praedicto anno 427; quo tempore vi- 
vebat etiamnum Cyrillus qui nonnisi anno 440. mortem cum vita eomnmtavit. 



108 



S. CYRILLI ALEXANDRINI EPISTOLAE, 



I\.£;cj/*JS"£ti TrdMv ra Trxpa 7^(7)1$ Gfo- 
ffi^iiag ypa^y.^ctTa. Oia t aya.7rt]T0v j^o- 
ydt^ovTOi nai;Aa, k^ ii(J-^lw dya.v cnTuy^tov 
at3To;5,TOK ts (^YiAov iTriyvav d>if^a'(^ovT a. 

<tj Vl/V, OK J^TfP "T^ OpQni TTlTiuli iTTOiilGCi) 
f^iV dll, iX^a 3 }C) vilV .y y^ «^W6 £15 TO jUSA- 

Aov 'j/i^paa-Tai "^^ap, ot< O CiStp^a/yJ^os 
■ piiiiip. 1. 6. Ci/ !///.7v «la-^-ov ct-j/aQoy, o^TfA.E(7aT&)- * xa- 
TaAa/SoVTOS 3 T fi;Aa/35S-aTa TrpiGlSuTipii 
npiCiVTivii, iU Ji^a^aKTOS Tiva , ^i^Pa2:.a 
'ci.7iip }\v ilx.Oi Trpog r i\jXa^i<^aTOv )u Qio- 
Gi^ig-UTOv lir'i<J>i.07iov liodvviw , 't TT^og OVi 
«^sAnj-sv dpXil^ctyOi'iTa.i- y^ t t ypacpiv- 
Tcov Svva,iA,iv « ffn fjAajS.^^a yvooaiTai , a.i)- 
Tciig ciiTvxovdcc T 'fh^o\cili' ttAhk cyKiivo 
(pnpi'!- T^ |U.sv ya? (TMS ivActQiicig ipyov iiv 

TQ itnSiVa. T iyjjVTUHV VTT 0(JX.d^ii(7a.V T Sid- 

voiav, M ili y.oivcovlav ^j^sc&b^ , rt ih dyd- 
ttIuu t cv Xpis"2>' M Q T c^i<^n>ccTa)v 7rpa.y- 
[/.dTcov (pvGig , ytj ovx ix-ovTai m^cii 'itjh' on 
'us^c(.(Bid(^iTai y^ T Trapa aKOTrov y^ yvld- 
yc^juu dviX-S^t^' cnM.opa) y6 oti JOj avTOf 6 iv- 
Aa/SsraToe iTriaicoTroi 'lcodvvvii Oi;coyojW.»as 
^s/Ta* ■wohK^i, ha (7i:ir atpnyiwvTa; Kip- 
Sdv(i' ai ^ Gx.Anpxi TToWdy.if dvTiTVTriai 
TTOAKiii o-^^dXkHGiY dTravaiGyjjVTiiaavTaq- 
i^dyyiivov y,oKayciai<; fA.a.KKov VTrocpio^tv c^ 
dvti(^y\x.QT af ,vi yiiv tJj t* dx.&il3i'tai igxvo- 
TriTi Kv7riiv uxzzrs^ ydp i\ to Gcofta avTolg 
dppCfOi^yiGHiv , yjii^d Tra TraVTcag o^i^ai ^n , 
oVTca TriTrov-dVtai 't^ "\'^X''^^ ^^"^ ^'>05 oikq- 
VQixiac,, oia ^dpy-aKov 7rpoG^ioou,iynq av- 
To'ii- Y^ /Spa%i) ^t» YihiGi y^ avTOi Troog li- 
XiKzAVii Zid^iGiv y^ avrai iialv al dvTiXti- 
4,iii y^ KvQipvriGeii, ag 6 jo*a;cap(os covof^a- 

I.Cor.XII.JR. Gl YlavAOi. * MH Ta0aTT5(TJli) TOIVVV n Gt) 

^ioai^i-ia, Kav fti Xiav dKC-j^coi SiOiKou- 
//.\ya Ta 7rpdf[J,aTa CMTrv , y^ t ivK^yiKora 
ju.aAl^a Kaifiov » j^ GsAo,t&; TifAilv , rtAAa 
■ Luc. V. 31. :na,d-iai , Tolg t acoTnpo^; iTrijtAuoi Kofoii- * 
Ov yd ^iiav 'iyj^Giv , t^n^riv , oi vyialvovT-i 
lei^a , «aA' oj KaKOdi «^i^ovt??- ii ru OTi , xaG 
• ¥. 32. a TrdXiv avTOc, (pnaiv * , ovk «aGov y.aAiGai 
SiKaini aAAa df.SpTU)Xo<jc, ilg fciTdvOiav. 



IV. Maximo diacono Antiochiae. 

Adlatae iterum sunt pietatis tuae lit* 
lerae a dilecto monacho Paulo ; et gavisus 
sum tlum eas legerem , de luo nunc adhuc 
fervente zelo , quein pro recla fide et ha- 
buistl seinper, el nunc etiam retines, et 
omni fuluro tempore conservabis. Scri- 
plum est enim : qui coepit in vobis opus 
bonum, idem perficiet. lam quum huc ad- 
venerit piissimus presbyler Praesentinus , 
el quaedam narraverit , scripsi quod ae- 
quuni erat ad pientissimum et religiosissi- 
imim episcopum lohannem, et ad quos ille 
voluil archimandrilas : cuius scripli mei 
conlinentiam pielas tua cognoscet, cum ip- 
sas litteras leget. Hoc unum aio: oportuisse 
quidem ut tua pielas, neminem illorum, 
qui claudicante mente erant, vel in com- 
munionem reciperet , vel ad Christi carita- 
tem. Verumlamen negotiorum praesentiam 
nalura vel inviti pertrahimur ad agenda 
quaedam praeter intentionem nostram ac 
volunlatem. Simul etiain video , ipsum 
quoque pientissimum episcopum lohannem 
multa uti debere prudentia , ut contumaces 
lucretur. Nam durae saepe collisiones mul- 
tos ad impudentiam impellunt: nieliusque 
est blande poliussustinereresistenles, quam 
iuris acumine molesliam ipsis creare. Nam 
sicut si corpus illis aegrotaverit , manu 
prorsus tractandi forent ; ila laboranti ani- 
mae prudentia quadam succurrendum est , 
medelae inslar adliibita. Pedelcmptim enim 
ipsi quoque ad sinceriim animi statum de- 
venient. Atque hae sunt opitulaliones et 
gubernationes quas beatus nominat Paulus. 
Ne itaque perturbetur tua religiosilas, el- 
iamsi non admodum severe negolia admi- 
nistrari v ideat , hoc praeserlim tempore. 
Namque haud amputare volumus, sed col- 
ligare , Servatoris verbis obtemperantes : 
non enim indigent, inquit, medico sani sed 
male habenles. Siquidem, sicuti idem rur- 
sus ait , non vcni vocare iustos , sed pec- 
catores ad paenitentiam. 



TOY MAKAPIOY KYPIAAOY 



APXIEniSKOnOY AAESANAPEIA2 

nEPI THI ENAN0PQnH2EQ2 TOV 0EOr AOFOT (1). 



BEATI CYRILLI 

HOMILIA DE IINCARNATIOiNE DEI VERBI. 



1. JL rofundum ac magnum vereque 
admirabile est religionis mysterium , et 
ipsis quoque sanctis angelis desideratissi- 
mum. Ait enim alicubi Servatoris discipu- 
lus, de iis quae a sanclis prophetis circa 
omnium nostrum Servatorem Chrislum di- 
cta fuere : « quae nunc nuntiala sunt vobis 
per eos qui evangelizaverunt vobis, Spi- 
ritu sanclo misso de caelo, in quem desi- 
derant angeli prospicere. » Profecto quot- 
quot in magnum religionis mysterium in- 
telhgenter prospexerunt , cum in carne na- 
tus est Chrislus, gratias pro nobis agentes 
dicebant : gloria in altissimis Deo , et in 
terra pax , in hominibus bona voluntas. 
Quid ni enim gaudio replerenlur, quum 
mundi Servatorem ac redemptorem de san- 
cta virgine natum viderent , qui quidem 
etiam ob unum peccatorem paenitente fe- 
stuni agunt, sicut ail Servator. Exullat ita- 
que nostri causa sanctorum Spirituum mul- 
titudo. Eius vero rei quaenam causa est? 
incarnalio Unigenili , nativitas in carne , 
benignitatis erga nos copia , incomparabi- 
lis clementiae magnitudo. Beatus quidem 
Isaias ait: « absorbuil mors praevalcns. » 
Et rursus: « abstuHt Deus omnem hicrv- 



F.x cod. \al. 
liiil.p. ISl.l). 
et ottub. vat. 
|-iC2. 



'^iTTO^SriTOv 3 ;'^ aiiToli to7s (lyloig d^yyi- 
Aoj?' e<pM ydp ttis t cr(MTW^@- o fca-9-HTiis 
TTipi T liPV^i^ivcov VuTO t a.yicov 7rflO(pMra)V 

TTipi T TrdvTCOV M/i|J tJCdTnPOq XPiroS* * a ' I. Petr. I. 12 

vvv d7rinx\v:^'^n vfuv Sicc r ivcfyy\iaxy.\- 
vcov v[j,a.<; iv Trvivi^ctri dyio) dTrodTctAiVTi 
dzs-' ot^pavou, ili d fh-^VjAOudiv a.yy lAoi 
■■s^hcf.y.v-lcti' ^ ')/oC>' offOJ 'uyctp'iKV'^ctv to 

fJiiyct -T^ lV(Ji^iiCtg Jtt'J5-«&<0K CTVU.iVTii, OTi 

Uyivmcti -A^ ad^Kct XptTOi , Tcci vTrip y\f^ 

ivyjteAS^lCLC, 7rp0>J<pi00VTlg 'sAjfoV * ^i^a, t,' ■ Uir. II. U. 

v-\.'i'^oic, ■Bio), Hj im yiig ii^»v/\ , Iv rtfG^w- 

TTbi^ iV^Qx/iiL' TTiiii ") dp OVK ifJCiKAOV dvct- 

7nfji77-A-.-i5t^ Qv ij.no iicti;, t t tccGfLn (Jcoriipct 
}y AvTpcoTnv opccvTiq yi^vnfMvov c/x. Tng 
dy'ia,g Tra.p^diva, oi yi Jtj ivog d^.cc^Tco?\.ov 
lA,iTctvo ovvT@^ iopTdrovdi, Kct&d (pn^^iv 

C^U)T)1P " ; "^lOpiVii T0'iVVV 5l' HW.a5 « T dyicOV ■ I."c- XV. 10 

7rv<<0ftdTC0v TrAn^Qvi' }u 'urold ti? n TOv^i 
Trpiqjaffi^- n ivctv-aoco7rn<Jii t jA,ovoyivovg , 
n y!y adp>cct yivvncjii., to t^ lig nfjcdi n^ti- 
PCTnTog TTAaro?, t* d/JvyKpiTa (piActv-&po)- 
■uTictq TO fjciyi^Q^' u,iv yap fJi,ctx,api!Q~i 
7r^0(pnTni "H(Tai'a? (pnai' * KctTiTrnv o •&a- 
va.TQ(i ((T^iyffa?- lij TtdXiV * «IiJiAsv o ^£0C 



Is, XXV. s.gr 
IbiileDi. 



(1) Haec S. Cyrilli iioiiiilia latine tanlummodo e.xtabat liacteniis in editione .Auberti T. V. part. 2. 
pag. 416. Jsunc vaticanus deinum codex srnecum textuin editoribns operum S. Cyrilli ignotum restituit, 
qtiein nos nova quoque latinitate donauduin censtiimus. 



110 



S. CYRILLI ALEXANDRINI UOMILIA 



Kovov ., « iz-a>i Ti\v ap^i^tctv oxtivlw apav 

51 > / ^ ^ / 'S' /1 

aTrpxy.TOV aTro^^vvai; , to ovanvTii^TOv t uot,- 
vdrn KctTiXvdiV KoaT!^, dtda^:-* TraXtv c 
nctcOTaroi l\avX(^- * 'f^'' y) ra TraiSict 
K.ix,oivmr\Kiv ai^aro^i £, (rapKOf, x^ avroi 

■u>Jp^TrKYlQ'\Ul<, y.iTiO\i T aVTUiV , l\a StO. 

T ■&avaTii KaTapyricTii r to Kparci 'kyovra 
T •SavaT», rovTiTiv (^ ^id^oXov *, iCj 
aTraKXd^ rovrag, odOi (poi2a ^^avdrn Std 
TravTOi T /3i« svo^oi raav Si<\ciai;. 

jB'. Ti Toivvv «5-1 TO -zo^a^ixrXnaicoi psr- 
i(T^iV T avrcov , « ^xilvo Trn 7rdvT0'i, orl 
yiyoviv KaS' Yiftaq Ik t^ dyiag yCj ^iotoks 
Maplai iv ai^ari y^ actOKi; •9'so? ^ag m 
<pt/(T^ y^ rtAn-^ivo? 6 iK T ■^iov }Cj ■^Tafog 
Xoyoi, 0jw.00L/(Ti05 }u rn/jjaiSi^^ ro) 7ra%i , 
iCj To/s T^ j3ia$ iiTrioo^^ing ^'j^TrpiTCUiv v-^w- 
^aai, y^ Iv ju.opj;«, (^ InoTini t '^ovyiuav- 
Tog , ov^x,' d07ro1.yy.0v ttyrKJaro ro fivai iaa 
^iu) , ahK' lavTOV iKivuxJiv jttop^nv SovXn 
AajSteK iK T» dyiag Mapiag iv o[/,otu)y,aTi 
dv-&pd)7roJv "^vo/u^oi, j^ a^^yiyari ivpi^iig 
coi dv&pa)7T@^, iraTTiUcoaiv iavrov yi^i 
^avdrii, ■^avdrii q ^avpov' ovk^v iavrov 
Ka^iiKiv iKnaicog iig raTriivcoatv^ 6 l^ iSia 
TrhtipcofjiaTOi roig a^raat StSovi' Ka-diiKfv 
j iavTOY 5« r\ftai, ov j3f^iaa[ji,ivoi Trapd 



mam ex omni vultu. » Quomodo autem 
abstulit Deus ab omni ^ultu lacrymam ? 
vel quomodo antiqua illa deleta maledi- 
ctione , insuperabilem mortis potentiam 
dissoherit, docebit denuo sapientissimus 
Paulus: « quia enim pueri communicave- 
runt sanguini et carni , et ipse siniililer ea- 
dem participavit, ul per mortem destrue- 
ret illum qui mortis potestatem habet, id 
est diabolum , et eos liberaret qui metu 
mortis toto vilae tempore obnoxii servi- 
tuli erant. 

2. Quid est ergo « aeque eadem parti- 
cipavit » nisi hoc omnino, quod natus est 
apud nos ex sancta deiparaque Maria cum 
sanguine ac carne? Nam cum suapte na- 
tura verus Deus esset, ex Deo patre Ver- 
bum , consubstantiale et coaeternum patri , 
et propriae dignitalis fulgens eminenlia , et 
in forma ac paritale gignentis sui , non ra- 
pinam arbitratus esl esse se aequalem Deo, 
sed semet ipsum exinanivit formam servi 
accipiens ex sancta Maria , in similitudinem 
hominum factus ; et habilu inventus ut ho- 
mo, huniiliavit scmet ipsum usque ad mor- 
tem , mortem autem crucis. » Itaque semet 
sponte demisit ad humilitalem ille, qui de 
sua plenitudine cunctis dal. Demisit autem 
se propter nos, non coaclus a quoquam. 



Tivi^^ dAA' i^^iXovri V7ri^ n/Jf^ fjcop^r.v sed ultro pro nobis servili forma adsum- 

^ovkn ?^a^cov , y^ (^vatv <J/av iXfvifPog, 

iv rolf y.a^ yiu.dg vzsfp '^d.aav t ^tri- 

aiv , iv roig vtto -^dvarov ijirdvra Pu)0- 

yovuiv avrog ydp 'iSgiv 6 dprog 6 (^cov , Kj 

^coriv StSovi t2) KocTfict)' yfyoviv /aB ri/u^ 

\j7r0 vofi.ov, 6 VTTip vof^ov iu vofji.o-&irng , 

coq ^f[g- Iv Toli VTTO yfviaiv t^ d^^^nv rov 

fivai Kay^ovaiv , ■^^0 Travrog aicovog x^ 

^ovov , jttaAAov Si ■^ aicovcov Kri^rg t^ 

7roirtrr,g. 

y' . Wcog ovv yiyoviv xa9' )i|i*as,- acoft.a 
KaBcoi iK 'f dyiaq TrapQiva- alofA.a ^j ovk 
d-]^v^^ov , KaQdTTtp ':So^t Ttai r aioiriKZv , 



pta , qui propria natiira liber erat : lactus 
est unus de nobis, qui supra omnem crea- 
turam erat : mortalis evasit, qui omnia vi- 
viticat. Ipse enim est panis vivus , qui vi- 
tam mundo dat: factus est nobiscum sub 
lege, qui superior legi erat ac legislator, 
utpote Deus: factus, inquam, velut unus 
e natis et initium habentibus , is qui ante 
omne aevum ac saeculum erat , immo vero 
saeculorum auctor et conditor. 

3. Quomodo igitur par nobis effectus 
est? Corpore nimirum sumpto de sancla 
Virginc : corpore , inquam , non ut nonnul- 



i-\vy^u)ftivov Q ftdX\OY ^^^^^i KoyiKr\- ovru) ]is haereticis visum est, inanimi , sed ani- 
7r^oriKQiv nKnog dv&oco7roi fK yvvciiKog, ma rationali informato. Sic homo pcrfectus 
X^^pk df*.apr'iag- aKn^ ivoog , r^ ov SoK/ian processit de muliere,absquepcccalo; vere. 



»E IXCARXATIOSE DEI VEKBI. 111 

non apparenter ac phantastice: liaud sane }C, (pa.yTa.aict- sk oXiya)^r\aa,i t ilva,i Geof, 

omiltens divinitatem , neque id abiiciens oin jA.i]v d's;oSii^At]x.u>i o-:zip h dii , >cct,t 

quod seinper fueral , et est, erilque Deus. c^-i, hl i^ai -dioi' o'6tco ■diOTOKoy (^a.fAiv 

Atque hoc pacto deiparam dicimus esse t dyia.v ■oira.p-divov w? yctp o [x.a.Kdpr(G^ 

sanctam Virginem. Sicut enini beatus Pau- riauAos (pyjaiv * lU ■^iog k^ TrctTYiP , dl^ oZ - i.cor. vrii 

lus ail: unus Deus et pater, e\ quo om- tcc TrdvTO., jtj iti 'Inff&e XpiTog Si' oZ to. 

nia; et unus lesus Christus, per quem om- TrdvTcf ov y6 S^tpovfj^ t iva, k^ Qiov iu 

nia: nequaquam in duos fihos dividimus acoTyipa. rijurjS ih ^Co viovi t ivacvQpcoTrn- ' ■ 

ununi Deum ac servatorem nostrum , hu- aoLVTo. ju a-aa^Kcc^ivov t ^iovKofov ovSi ^ 

manatum atque incarnatum Dei Verbum. Ka.-dd7rip o'iovTcti tivh t^ ai^niKcov Kai 

Nec vero quod ( ut nonnulii arbitrantur driL^iTCov, dvctKi^^vf^ivccv cacrrip lii «AAn- 

haeretici ac fatui, qui confundunt veluli Aas ■dioTHTOi ti y^ dvQpai-7roTv\TOi, Yiyav 

invicem deitatem atque humanilatem) vel t ■^iov Aoya [tiTa.'^o)pn(ja.VTQ~> iii <pv(7iv 

Dei Verbum in carnis naturam transiverit, GapKOi, « k^ t^ aapKOi [.ciTct/BAyt^diiani ili 

vel caro in deitatis naturam sit mutata (est (^vatv •&fOT«T^, a.'Si7rT@~' ydp ju dvct\- 

enim invertibiie planeque immulabile Dei AoiA)T@o TravxfASs «Vo' o t •&sot) Ao^o^, 

Verbum) ; sed quia carnem anima rationali aAA oti ad^Kct i-\v^(j}[tivlui 4^^?' Ao^j>c>i 

animatam sibi ex sancta Virgine vere uni- ivuxjcti iavTU) c/k t^ dyicti Trap-^ivov yjj 

verit Dei Verbum , idcirco ineffabihter in- £tAM-&«a.y o t -S-soo Xoyoi^ d(ppd<rci)i ai- 

carnatum dicitur atque humanatum. ca,^KccSnu\ x} oiia.v^^CA)-7ry\aan P^iyiTai, 

4. Sufficit itaque ad rectam et inrepre- S\ 'A^Kil TOiya.povv 57-^05 d^-&My Kai 

hensibilem fidei nostrae confessionem, di- ddid^Ay\T0V t^ -Tri^ricoi «/^ o^oAo^fav, to 

cere et confileri sanciam Virginem csse dei- viOTOKOV kiyav >C, 6[t,oAofiiv r dyictv Trap- 

param: addere enim quod sit hominipara -^ivov Toyi [/.rv ■TrpoaiTrdynv cti Kai dv- 

neque necessarium est neque utile. Nam- •S^^w^t-otoxos, oCk dva.yKaiov ovti iTruxpi- 

que unum Deum edocti sumus confiteri ip- Aj? [ 1 • ivct -yot^ ■diov iSidd^-j^^Qn^ 0[to- 

sumet credere,ut Paulus ait: « unusDeus, Xoyeiv }^ TnaTivav avTOv, k^ /^ t ci/a.v- 

et unus medialor Dei et hominum. » Nam- ■&^ci)7ry\aiv, Kct^wi 6 Ua,vAoi' * lii GfO?, il^ • i. Tim 11. 

que hominem factum esse invertibihler Dei ^ [ciaiTKi ■diov Kj dv-^pci)7rci)v av-d^Mvrov 

Verbum dicimus. Et quod attinet ad carnis [^iv •j.a^ '^oiSocj (pa.[/,iv apTrrMS t t -diov 

naturam, peperit sancta Virgo sibi et nobis Ao^ov t^ caov [/.iv r\Kiv iii t •?- aapKOi 

consubstantiale corpus: verumtamen dum (^vaiv, TiTOKiv r\ uyia. 7ra.o-&iyoi to ia.VTy\ 

deiparam dicimus, huius quoque rei signi- Tf £^ Y\[tiv 6[^oovaiov aco[t.a,- aAA' 'iv yi too 

ficatio comprehenditur: non enim nudam •9-fOTcxor iiyriiv , cnuietadyiTa,i TvdvTODi yi^ 

peperit divinitalem sancta Virgo, sed uni- « to'Jt« J«Aa)ffJs- ov yd^ QiOTyiTO, TiTOKi 

tum carni Verbum Dei. Xeque aliter in- yvktvrw « dyia. Trcts^divoi, dW' ivcti^iVTO. 

lelligi posset deipara, nisi hoc quem di- a%^K\ t t ^iov Xoyov t^ ovk dv iTiocoi 

cimus modo. Quare praecurrit omnino hu- vooIto ^soTOKOi, li [tn -/^ tovtov avTov 

manitatis confossio. Atque ila verum eva- (^ "i^oTrov 'co^i Tr^^ona-^^ixi TrdvTcoi « -^ 

dit , quod deipara facta sit sancta Virgo ciacv-dacaTr-fiaicoi o^toXoyia,- Kj ovTCOi i^a.i 

dum pcperil mirabililer unum Cliristum , Aoi-sro^' d\v\Sii, oti ■diOTOK©-' yiyoviv « 

(() Vocabulum avSfi^ffoToV.o,- , ceu proQunciatum a religionis magistris, non respuebat Cyrillus in po- 

stremo de incarnatione capitulo apud nos p. 74. (ita tamen si coniunctum cuni SforoV.o,- pouatur. ) Mox in 

dialogo a nobis idem edito Nestorium audivimus p. 101. eodem vocabulo d-/S^uiTc-7oi'.oi abutenteni. Heic 
igitur prudenter Cyrillus id usurpaudum non iudicat ; multoquo vehementius improbat in liomilia Epiiesi 
habita opp. T. V. part. 2. p. 382. 



S. CYRILLI ALEX. IIOMILIA !)K INCAUNATIONK PEI VERni. 



• Dali. X. [6. 
I. Tiui. II. i. 



112 

dyia, Tr'j-^QtvQ~> aTronx.ovfJa. rz^^^oiai 

v.'oTa. actpKOi Kcti aif^ciT(Q.^^ y^ oy.oovGiov 
ai)TY\ Tf, xa( MjW/K xara to «v-9-pa)Tivot', 
&)? EiVai T (Jccpx.a, c^c 7^ •9-eoTOX.« Mapia?" 
Ot; yap oiioioov(Jiov , ac, «5o?J ria] <fp al- 
peTix.a)v , aAA' oi/^oovciov , rovTiTiv ok t^ 
ri^iTipa^ ov(Jia.i- cpMO-/ ■].■««• * az7jp|itaT(^ 
'A/SpaajM. l'<!<riAajw./3av«Tai' to Js of*oioou- 
(710V ai\[A.ctiv<j ovx. (IXmQivov av-3-pfflOTOv, 
aAA' ciA.ou6^ci vlov avQpunrov .^ ;ca-S&)S 
AavinA tpiKTiv * '■] ct^ToroAo? ct;^' (3jM.0i<w- 
^a HjiAa? «S(3(X^5v, riAAix (pM(Tiv * " av- 
■dpcoTrQ^ XpitTTOS I«(ToS5, (3 Sot)? sat;TOv 
rtVTiAuTpov vTTip ts-avTOov * „ o^oovaiov 
b @ at;TOV TO) -QiCi) iccti Tra.rp) -diiKox;, 
Kct-dcog •£; 01 7ra,Tipii «/..tfJiJ' cdy.oXoyr.iciLV ., 

OjA.OOV<7lOV tS) 77a'^l, K^ Ot;p^' OjA.OlOOV(JlOV 
ilwOVTfi. 

i . ns^JTTOV 0!;v a^a k^ ovx, ava.fxa.icai , 
•SfOTOJcov As^^ovTfs, i-urayofMfj )^ dv^&pw- 
'zxroTox.ov d^xi] yap ^ Uc, i(^lu/ , n -oS-pccTti 

^MVM , T 57"aVTO? n,U'jlJ jaU5-)1pifc! t OflO\0- 

yiav «p/8(Ta, k^ :^^oq5a(Tiv ft^ps^TiAo^la? ot;- nostri confessionem continet, et nullam ca- 

OiyJia.v TT cLpi\-i(J a. T015 i^'ihx(j\. (jvx.oT^a.v- villationi verborum ansam praebet his qui 

TS/v T aKYi^Ha.v \%(^ fiiv yaa^ Tolq al- calumniam veritatistruere voIunt.Estcnim 

piTiKolii ra cp-3-S)5 i]py\f^ivct •s^^^TpiTsrnv nios haereticorum , recte dicta ad adulte- 

Si? x.i/3^«Aov vouv £svj(^ofts-&a '3 xar' ot;- rinum sensum transferendi. Neque id pror- 

Sivct, '^oTTOv, cwoovvTig oTi ■^iTTXavtWTai , sus miramur reputanles, solere ipsos er- 



aeque ac nos participem carnis et sangui- 
nis , et consubstanlialem ei nobisque secun- 
dum humanitatem; ila ul caro ex deipara 
Maria extiterit. Non enim est Ciiristus nos- 
trae substantiae similis, ut nonnuIHs visum 
est haereticis, sed consubstantialis, id est 
de nostra substantia constans, Ait enim 
scriptura , semcn Abrahae apprehendisse. 
Secus vero substanlia similis, non signifi- 
cat verum hominem , scd hominis simili- 
ludinem , sicuti Danihel aiebat. Verumta- 
men apostolus non simiiitudinem nos do- 
cuit, sed inquit: « homo Christus lesus, 
qui dedit semet ipsum redemptionem pro 
omnibus. » Consubslantialem autem eun- 
dem Deo patri divinitus , sicuti et patres 
nostri confessi sunt : consubstantialem in- 
quam palri dicentes, non simili substantia 
praeditum. 

5. Supervacue igitur et ac:que ulla ne- 
cessilate, quum deiparam dixerimus, ho- 
miniparam addimus. Suflicit enim, ut dixi, 
prius vocabulum , quod universi myslerii 



Kj ctvrai Tuq ■&iictg Trapipftnvivovni; 'iPct- 
(pc45- ot;^oDv Ji/^ae f^iv 7rpo(Snx.H xctTo, yi 
T Trpi-uTovTcc Ti ySj op^Qcix; 'kyjiVTa. axo^ov 
'm poai^ipfiiv rai M^nc,- i\ 'q voovGi ijraKiv 
OVX. <i^6&)5, OvSiV 77P0i Yiftai' c/Kilva dx,oov- 
aovrcti Oia t Trpo^yiTH Aiyovroi- Ova.t ot 



rare in divinis eliam interpretandis scri- 
pturis. Nos itaque decet congrua rectum- 
que sensum habentia proferre vocabula. 
Quae si illi prave inlelligunt , nil nostra 
interest. Ipsi audiantdicentem prophetam: 
vae qui dicilis malum bonum , et bonum 



Aiyovng ro ^ovn^ov x.aAov, xa] ro x.aAov malum ! Sed nulia est communio lucis cum 
TTOvnpov aAA ov^iftia kolvccv^io. tpwTi Tr^og tenebris, neque Cliristi consensus cum Be- 



CT^cOTo? , aAA' ovSi (rvu.:pcDvnGii XpitS Trpoi 
BeAjaA* ^a^iovfji.i^^^x yap nfA.fic, t op^vw 
y^ dxifiSriAciii 'i')(iiGa.v oZov ., «toj 'tJ/3ov t 
(BctaiAiKriv re x-j doiaiTwocpov x.aTavrn'(TO- 
JL^ ^ ovTCiOi iU ro (Sp^aCelov 7^ avc» xA«- 
<T£&)5, iv X^JfS) 'Iviaov y ^i' Ov }^ uS ov tu) 
•9'fft) }^ ■Traf^) « S'j^a. avv clyUp TrvivftctTi 
iU Gry alcovai T ai«»wi'. Wf^r.v. 



lial. Gradiamur utique nos rccta et sine 
ullis ambagibus via , semita inquam regia 
nec obliqua. Quippe ita ad supernae vo- 
cationis bravium perveniemus, in Christo 
lesu, per quem et cum quo gioria sit Deo 
patri , una cum sanclo Spiritu , in saecula 
saeculorum. Amen. 



TOY AYTOY AFIOY KYPIAAOY 

O M I A I A 

AEXeEHA E^" TOIS * TOr AFIOY BAnTlSTOT lliATvNOY , *APMOYflI Kll' INAlKTinNO^i lA', 

HEPI TH2 rENOMENHS OMONOIAS TUN EKKAHSiaN , KAI KATA 

TOY AY^I^HMOY NEISTOPIOY (I). 



SANGTI EIUSDEM CYRILLI 

H O M I L I A 

DICTA IN FESTO SAXCT! lOHANNIS BAPTISTAE DIE XXVIII- MENSIS PHARMCTHI , INDICTIONE Xl 
DE FACTA CONCORDIA ECCLESIARUM , ET CONTRA NEFANDUM NESTORIUM. 



V^ui vera religione sunt innutrili, et di- 1 01)5 iv(7i^iici. JiaTs6^£ijW/*sv«5 y^ t hucov 

vinorum dogmalum accuratam elimatam- ^oyf^aTCov aasA^n y^ TiTO^vdjfJuiYlw 5;^ov- 

que habent notiliam, terra desiderabilis a to.? yvctxjiv, ynv •&^«t«i' yrpoqiynni ovo- 

projiheta nominantur dicente : « et eritis vos |i*a^« Asfiw»'- * " J^} 'iasa^i vf^iig yii G?;«t« , 

terra desiderabihs, ait Dominus omnipo- Aiyn Kv^iog Travroic^UTcap ,y^ f^a.x.ct^iovrjtv 

tens, vosque beatos dicent omnes popuh. » vjxai Trdvrct tci i^&vn' ,, yriv ■^^nTHY iivoti 

Porro terrani desiderabilem esse dicit il- (pwffiv r yovif^ctiTciTLv y^ iuKa.^?rov ,Kj Kci.g' 

iam quae fecundissima et fructuosissima ^Sv i]fji.ipcov [A,nTipct ^ '^o^ov roictVTn S; 

est, et salivorumpomorum materet altrix. Traacc iTt ■dio^piAnq yjj oaiat. ■iv)J] , yiccp- 

Huiusraodi est omnis Deo grata et sancta T-ov coajxip tivo. 7Vj auo^ict TrctvToq a^a-3'oS 

anima, agricolam veluti quemdam et om- t t oAwv (7Ci)Tnpoc ActfBovact, Xpirov, 05 k^ 

nis boni satorem nacta universalem serva- lipw rfMV ^oyfiiiTOov ivcLa^^dTrni t yvco- 

torem Christum, qui et sacrorum quoque o''i" «AA' ■wdvToov iX-^pog, tovt' «ViK 

dogmatum irradiat notitia. Sed enim uni- <!ctTctva.i, iyiiga yX itctipov; g5u- cyhcai-i'- 

versahs hostis, id est Satanas, per tem- ^ovTa.g tS) ano) Trovn^a i^ii^dvicf TrAnv zkv 

pora homines suscitat, qui in trilico mala avQna&xriv, (i7roKi'ipovTa.i-'i<ri 3 ot;Tw xaG- 

zizania serant. Verumtamen haec, quani- ct^ov to ^^^wpiov. 'E;c/S;/3Akt£4i roivvv d-aro 

vis efflorescant , secantur, atque ita cam- 'zs-dam o«xAn<T/a? dcn^ni Nss-o§i(5^ ro 

pus purgatur. Eiectus est ilaque lota ec- 7r(x,^ov uAn-doog r Sj^^^oKa ^i'Cctviov, Kcti 

clesia irrehgiosus Nestorius , amarum reap- 6i.toyvci)ftovov(ii Koittov 01 yj^ Tranctv 'ovng 

se diaboh zizanium : iamque concordanl t olKHftivnv ^iO(Ji(6icrctTOi iTrinKOTroi t^jJj 

(1) Pana liaec Cyrilli liomilia extat latine tantummodo in concilii epiiesini editionibus, puta in illa 
novissinia Mansii ed. Florent. T. V. col. 289. JSunc demuni graecus etiam textus , nova a nobis interpre- 
tatione donatus, ex duobus antiquis vaticanae bibliotliecae codicibus o04. et .508. prodit, qui in futuris 
conciliorum editionibus postea collocabitur. lani in codicibus legitur tantuni li toi;; num ysvcSXioi;, in 
nalicUatel (Alia Cyrilli bomilia habita Epbesi die, h ^ixi^x, S. lob. Baptistae legitur opp. T. V. part. 2. 
p. 3S2. ) Porro dieni 28. pharrauthi aegyptiaci, quo recitata fuit baec homilia, incidere in diem 23. aprilis 
apud nos, monetur in margine loc. cit. (Sed apud Hard. concil. T. I. col. 1689. indut. I.) Graudis cete- 
roqui multorum eruditorum lis est super collatione mensium aeeyptiacorum cum romauis; deque ea certe 
desperabat Averanius florentinus in dissert. de mensibus aegypt. cap. A'I. Sed meliora ab hodiernis aegy- 
ptiaearum rerum scriptoribus dicta seio. 

.15 



11't- S. CYRILLI IIOMILIA. 

ofli&wv y^ y^.av o^oXoyn(7a.VTig 7r'i<^iv hwj- omijcs per universura orbem pienlissimi 

ri(!^Q»G:tv TOivvv T Trap i^f^h 6KK,Xy\a\ai(; ^ episcopi , rectam unamque confitentes fi- 

jM.aAAoc 3 y^ ttutclv ■riui oiKnixiviiv , y^ cti dom. Nostris itaque ecclesiis, immo cun- 

OL/o-ai v^' T ava.ro AiiV ct)(/,oXoyyt(Jxv y:: oi ctis tolo orbe exislentibus, copulalae sunt 

-&fO(7£/3«?-aroi 'fyj c^fi(yc Wkjaottoi t 6p- oricnlalcs ecclcsiae: nani religiosissimi re- 

■dv\v /t^ ri,Sc/3HAoy 7t'i(jtiv oict Ss yiypci^pi gionum illarumepiscopi.rcclam puramque 

Trpog (Mf T&£0(7£;3is-aT@~> »9 iiihctC^^cLro^; profossi sunt fulem. Quae aulem ad me scri- 

iTT^KJ-ri-o^Mi^ '^ ' hvTioyjictc, "Itoavin?, o\a. pserit religiosissimus ac pienlissimus An- 

■j Kayco TTpog avTov dvnypa-^a, dicoLas- liochiae episcopus lohannes ; quae vicissim 

cr-di (juv ^iZy. ego ei rescripserim , Deo iavcnte audielis. 



DE SAiXCTI CYRILLI HOMILIIS ALIQUOT 

ADNOTATIO. 

Qnamqiiam sancti Cyrilli homiliac phirimae fuerunt, teste Gennadio cap. 57, haeque 
adoo famigeratae, ut a graecis episcopis ad declamaiidi exemplum meraoriae maudarentur 
(ceu videhcct apud Latinos sancti Augustini, Cyrillo coaetanei, sermones muUitudiue ac ce- 
lebritate excellueruut ) attamen ego de iis generatim post ahos bibUographos uon loquar , ne 
forte actum agere videar. Paucas tantummodo memorabo , quas vel integras vel illarum frag- 
meuta ego edidi, vel in codicihus adhuc retcutas observavi. Sunt autem hae. 1. Homiha de 
parahola vineae, quae nondum graece fuerat edita. 2. Homihae tres brevissimae de SS. MM. 
Cyro et lohaune graece, itemque latine interprete Anastasio hibhothecario. ( Huiuscemodi 
prorsus sunt tres illac S. Augustini conciunculae de S. Stephani miracuhs in edit. Maurin. 
T. V. p. 127.5.) 3. Homihae fragraentum quod Christus dici nou dcheat homo theophorus, 
sed Deus incarnatus. 4. Homihae quartae scu sermouis coutra Ariauos fiagmeutum. 5. Pros- 
phouetici ad Alexandrinos fragmenta. G. Homiharum partes ahquot in Kicetae ad Lucam ca- 
tena. 7. Homilia de parahola deccm virginum inscrihitur CyriUo in codice syriaco vat. 97; 
verumtamen ea legitur graece suh Chrysostomi nomine in graeco codice vat. , extatque in 
Moutfauconii editione intcr spurias T. YIII. p. 45. seqq. etsi multa cum varielate. 8. Homiha 
de audienda hturgia Cyrillo item inscrihitur in aho syriaco codice vat. 200 , sed tamcn iianc 
hahere Cyrillum auctorem nondura raiiii persuasi. 9. ct 10. Homilias duas Cyrillo inscriptas 
de ascensione Domiiii , et de trihus pueris ])ahyIonicis atque Danihele , dixi olim rae graece 
et partim etiam coptice, in codicihus ohservasse; neque taraen his hdem adiicere ausus sura. 
Postea tamen alia quoque de iisdem testiraonia sum uactus: itaque fieri potest, ut harum 
fortasse alio tempore rationem haheam. 11. Horailia de paschatc quaedam trihuitur Cyrillo 
in uno graeco codice, in aho autem Chrysostomo. 12. Cyrilli homilia de B. 3Iariae Y. dor- 
milione in codice vat. arah. 170, Script. vet. T. IV. p. 311. 13. Eiusdem Cyrilh horaiha de 
pacnitentia est in cod. vat. coptico 59, Script. vet. T. Y'. part. 2. p. 154. Denique pascha- 
lem tertiam homiham, seu epistolam , quam deperditam quidam putant, nulhs ego in co- 
dicihus reperi ; neque ulla fortasse fuit. Feliciter tamen mihi ohtigit , ut paschalis dccimae 
septiraae ineditam atque elegantem nanciscerer Aruohii latinam iuterpretationein , qnam in 
quinto Spicilegii rom. volumine collocavi. De aliis vero nondum satis mihi perpensis aut ex- 
ploratis, quas in codicihus scriptas aut mcmoratas interdum vidi, CyriUi homiliis, dicere 
supersedeo. Denique tractatum de paschate, qui in editioiiihus tribuitur loh. Philopono, 
vidi inscriptum CyriUo in uuo cod. vat. , in alio tamen cod. praedicto Philopono. 



TOl* AnOY KYPIAAOY 

APXiEniiKonoi' aae:=:anapeias 

Eriirii^i:s r.ii: to kata aovivAN EVArrEAioN. 



SANCTI CYRILLI 

EXPLANATIO IN LUCAE EVAKGELIUM. 

«iSSI» 



Capituloi I. 

Qiii ab initio ipsl viderunt, et ministri fuerunt 
sernaonis. 



KE*AAAION A'. 

ToC X6yo'j, 



yfvo^.t£voi 



J_/um Verbi hypostalici ac vivenlis spe- A ov Xoya '^ tqv ciiU7ro<paTS iC, ^S)vt@~' cod. a. f. 2. b. 

ctatores ait evangelista fuisse apostolos , avT07rrsi.i il-zncov cs^r a.7rog-o^ovg, au^Tii- 

consonat lohanni Verbum faclum esse car- (pMiH;c? tw 'Iwuvv») K^yovTi t Xoyov (id^Kct 

iiem dicenti, atque apud nos inhabitasse, yty ovivai, (q. icacy^yoDiivctt cv )^i/iv, itj Ti- 

eiusque gloriam visam, gloriam quasi Uni- •&iu)pyir^ t Si^ctv avToD, do^ctv a)i [^o- 

geniti a patre. Per carnem enira factum vo-^vovi Trapct yrct^^oi' §ict -^h t^ actpKc<; , 

est visibile Verbum , quae videlicet visibi- •3-fw^«T05 Koyoc, -AciTi^^-A-, cpcLTyii ov<jyig 

lis tangibilisque est et solida: nam per se y^ -vj^MAajHTM? y^ avTnvTrn- a-&ja)p;iT05 tov 

ipsum visuali potentiae erat impervium. to x.a.^ ictVTOV y^ ttclXw 'laidvvni cn t« 

Rursusque lohannes in epislola : « quod 'fh<roKyi- '•'•0 riv 0.7^ apy^Hg, b dKi^Koct- • i. mi. i. r. 

fuit ab initio, quod audivimus, quod ocu- w^? ° iO)pdica.t^ rclg 6(p\>cL\f^oi<i «/C/^JtT, 

lis nostris vidimus, et manus nostrae con- iU cil X^''P^'> ^A^ i^i]Ad(pri(7ctv Tn^i r Ao- 

Irectaverunt de Verbo vitae, et vita mani- yov 'Qjoyic,, •a.oa « ^ooyi i:pctvipcii\>ii- ,. ot;;c 

festata est. » Nonne audis, tangibilem ap- dy^ovHi oti -^viXct^pnTiw 6voM.d^<l t ^ceyiv; 

pellari ab eo Aitam"? Nempe ut scias filium 'Va a/ctv-dpLO;s-yia'j.vTct vorig (^ vlov, Kctl 

se hominem fecisse, et carne quidem esse opaToi' ^jk v^ <jaox.a,, do^ciTOv q y^ tviv 

visibilem, deitale autem invisibilem. 

Hic erit niagnus et filius Altissinii vocabitur. 

Etenim pari gloria praedilus , alque 

omni re ei aequalis, ex quoelTuIsit, patri, otiovv laof^iT^cog ix<i>v c^ avTOv TrKpri 

merito intclligitur filius (1). Neque enim '''»5 ^log vooHt' av iiKorcog- ov yao oti yi- 

quum dispensatoria ratione faclus esl ho- yoviv av^pcoTrog ol>iOvo[^iy.Zg, f^c-tovi><.Ti'iTO 

mo, omnino quicquam de suis attributis y-ctTd tj yovv oAms uvtov- ovS-v ')ap ilg 

deminuit: neque eius natura passa aliquid idlav >)5i;c»S« cpLcjiy , aTro yi t icaSr' yifA.aq 

est, cum apud iios pro nobis coepit ver- '^^vi&tt^ Si' ■yiu.S.g- '^70.- a^i7rT@~. y^ (pvcav 

(1) Animadverte iam inde ab initio vigilantissimuin CyriUi studium adfirmandi divinitatem Clinsti 
domini, quod in on)ni eius scripto fieri videraus. 



^iOTVITa. 

Otiro^ ivTai usya^, xai t>(o? v^i^tqv y.X>jS?j''7£Taf. 

'l(70K\iiig yap tco (pvaaVTi , KaTa -Ttav 



116 S. C.Vnil.I.I ALKX.VXDUINI EXPLANATIO 

TOiJ -deov \oy(^- Sia tovto i^ -QiOi ^ 
t/^j,(5-0S i^ >cvoioi 6vo[^a{^iTcti yCj Sia. 7* dy- 



'Oti g'Jz aiuvaWo-Ei Tta^a. tu 9jj5 irdv f-qij.a,. 

'A-sFopovai Jis 'aaKiv Tiyh^ u t^ 
oKm ■S'205 ra "^O/J^jct viJn k^ 'zs-^ax^div- 
Tct, SvvctTO-i 7roiii(7cti f^Tn yi^^^jn&tti ttoti- 
•/J^ TO, ovx, dJ[vvctTn(T<l avTW ■uio.v pyi[^ci.' 
ov yap ^^iyofj^J log y-ri "^o^oct, a\ha 
pi>ri yiyivn&tij\ t af;j^ii>" Oioi' n ibM Trop- 
vlw SvvctTai 'oiOi^ncti Trap^ivov 6y. y.oiA'ictg 
jM.MTpos, hct ptyiTt t'in •zrore -wopYH , ptnTt 
KiyoiTO , OTi 'srapa av^&pcti-uroig dcfivva- 
Ta, cflvvaTa ■urapa TCt> ■&io)- ■srpog ovg 
ipoij/j^ , OTi (^riTilt^ p^n 'urap' n^J 
■jiuu Tov Qiov Sijvai^iv il [^iyaKti y^ d^ia- 
yaGT©^, OTi TO Bpct>jtjS/jov ocjv ovx, aTry.- 
>coi TVi ■Biict So^ri' QV -yb ct( TvaVTa Svya- 
Tai, Bia TOVTO aai Tyj aTOTrcdv at;TOV s^- 
ycLTluj oPaSnj TTPonnX'^' voov/u^j yap oti 
aTO-virov 'ogi to K^iynv , ei SvvaTai c •&iog 
iavTQV ■uTOiriGai |U.n iivai -^idv , ri d[tap- 
Tiag JliKTiKov , « jt*}i elvai dya^dov , « 
l^ooriv, i) SiKaiov' c/|,e7 to'ivvv -zs^^iTiliBut 
TravT^ (T^d^lVH Tctg dTO-TTQvg ovTCO Tp ipco- 
Trtaiccv cflia t'i Si ■^iOi ov cf[vyaTai ■djjii 
'MOPYivGaaav jtiJi 'zsotricTai [tn yi^^pjuti ^nuj 
TTOTi TropvLiJ ; OTi ov SvvaTai to '\|,?D5@o 
d\yi-d'?iav TroiHaai' aal ovh, da^iviiag 'ey- 
xAHjtAct Toino , «AAa tpvcreccg dTro^H^ig ovn 
dvi-)(0\ii^ivr{g t'i •srit-&s7v , 6 [tri avTvi -arps- 
•jir^- rtAAoroiov ^e ■3jou to ■]^iv^!Q.j ■urav- 
TiKudg' ■\,{v(Sita yap ^gi to ■diJj ■uropviv- 
Gaaav 'uroiiiaai ju.ii ■uropvivaai •sroTS" Sil 
Si , cog 'inpfw, Tctg ovTOdg ivn^eiq ijp ipm- 
TVKJicov >ta] 'zs-qKv aTO^zrov i^^ovaag f^nde 
■os-poaieSnjj r dpy^riv , i^nSi tIuu -diiav dy- 
voiiv (pvaiv, jW.aAAov J^e tms (^vaicag c/y.ii- 
vng cJ^ai^iTa. 

Ov-A d>coveif H^ T AajSiS ^aAAoVTOj, 

iSoV n X.hyipOVQpc'lCt KUp'iH, vloi 6 jM.JCT^O? 

ToD icapTTOV 7* yaa^^og * ; 'AXn^ovoiMia ^ 
>cvp'iH ol Sia ■7r'i^ea)g avTCfi viQ-^iT-/i'QiVTig, 
o'i }Ci pcia^og elai X^(S"oy, tS yeyovoT^^ 
x.ap-srov -t^ 'urao^Qrevixyig yaiTTpog' r^ to .^ 



sari: quippe invertibili natura est Dei Ver- 
bum. Proplerca ct Deus et allissimus ac 
doininus ab angelorum voce nuncupatur. 

Qiiia non erit iinpossiblle apud Deum omne \orbnm. 

Dubitant rursus nonnuUi , num univer- 
salis Deus faceie queat, ut res aliqua reapse 
facta et peracta , f;icta numquam fuerit : 
iuxta illud, non est ei impossibile omne 
verbum. Non enim loqiiiniur de re non 
acta, sed de re acta quam aclam fuisse nol- 
lemus. Veluti , an eam quae fuit meretrix , 
possit Deus efficere ceu ex malris utero vir- 
ginein , ila ut neque meretrix fuerit , neque 
dicatur ; quandoquidem impossilia honiini- 
bus, possibilia Deo sunt. Ouibus respon- 
demus, debere nos Dei virtutem ila mag- 
nam et admirandam exquirere , ut res ab 
eo peragenda haud indigna sit Dei ipsius 
maiestate. Non eniin quia omnia potest , id- 
circo absurdorum auclorem reputari euni 
decet. Etenim existimamus absurde quaeri , 
possit ne Deus efficere quominus ipse sit 
Deus, aut ut peccatum committat, aut ne 
sit bonus, et vivens, ac iustus. Oportet igi- 
tur totis viribus absurdas huiusmodi quae- 
stiones vitare. Cur autem haud potest Deus 
efficere , ut quae fuerit meretrix , reapse 
non fuerit? neinpe quia veritalem in inen- 
dacium convertere nequaquam polest. Ne- 
que id infirmitatis vitium est, sed naturae 
demonslratio pati quicquam sibi indecens 
impotentis: est autein a Deo prorsus alie- 
num inendacium. Atqui mendacii genus fo- 
ret , si quae fueril meretrix , numquam fuis- 
se merelricem cfficeret. Oportel ilaque, ut 
iam dixi , faluis Iiuiusmodi et valde absur- 
dis quaestionibus numquam attendere, ne- 
que ignorare divinam naluram , vel potius 
naturae eiusdem doles eximias. 

Bciicliitus fructu.s ventris (iii. 

Nonne audis Davidem quoque psallen- 
tem: ecce ereditas Domini , filii merces fru- 
ctus ventris? Quippe sunt Domini heredi- 
tas, quotquot adoptionem filiorum per fi- 
dem sunt conseculi. lidem pariler Chrisli 
merces sunt , qui virginalis uteri factus esl 



fructus; iuxta illud : postula a me, et dabo 
libi gentes hereditatem tuam. 

Fecit poleiitiam in brachio suo, dispersit supcrbos 
meiite cordis ipsoruni. 

Bracliii vocabulo innuit (3Iaria) natum 
ex semet ipsa Verbum. Superbos autem 
dicit improbos daemonas , cum principe 
suo elationis causa lapsos: simulque Grae- 
corum sapientes , qui evangelium , quod 
ipsis slultitia visum cst, non admiserunl : 
ncc non ludaeos incredulos, qui indigna 
filio Dei sentientes dispersi fuerunt : poten- 
les denique litteratos dicit ac pharisaeos , 
qui primas cathedras adpetebant. - Con- 
gruentius tamen est de scelestis daemoni- 
bus illa verba intcUigere. Hos enira per 
orbem audacter grassantes dispersit adve- 
niens Dominus, et captivatos ab ipsis ho- 
mines ad suamobedientiam translulit. Haec 
enim omnia prophetiam subsecula sunt 
quae ait : 

Dcposuit potcntes de sedibus, et exaltavit liumilcs. 
Valde superbiebant hi qui postea dis- 
persi fuere daemoncs , nec non Graecorum 
sapientes (ut dixi) ac pharisaei et htterati. 
Verumtamen hos depressit, extuhtque illos 
qui potenti manui ipsius semet supposue- 
rant ; dans eis facuitatem calcandi serpentes 
et scorpios, cunclamqueinimici potenliam; 
irrilasque efficiens iliorum contra nos in- 
sidias, qui tumidas mentes gerebant. Pro- 
fecto ludaei ohm regno suo gloriabantur; 
sed tamen ob increduhlatem fastigio suo 
deiecti fuerunt: contra ^ero ethnici quum 
inglorii essent ac ignobiles , fidei merito 
sunt exaltati. 

Esuricnles implevit bonis, et diviles dimisit 
iuanes. 

Esurienlium quidem nomine huma- 
nmn genus designat. Reapse enira cuncti 
esuriebant , sohs ludaeis exceptis, Hi quip- 
pe abundabant legislalione, sanclorumquc 
prophetarum doctrina : ipsorum enim erat 
legislatio, et in filios adoptio, et cukus, 
et promissiones. Verumtamen hi luxurian- 
tes , et sua dignitale inflati , quum ad incar- 



IN LIT,.\M C.VP. I. 1 17 

)iAnpovoi^'iiiv an. * 

'K7r&t'>;o"£ xgaToj sV (Sjsa^iovj awTotJ* 5i£tr>:oWiO"cv 
DffEgvifayouj Sia.'/ola r.Ci^Sixi aUTiov x. r. \. 

AIvIttitoli 6 ji^if)/icov ^ d^ a.VTV.i 
(pvvTct Koyov UTripn^aYng q Aiy<l c^ tto- 
VM^ot)? Sa.'ifx,ovctg IJ^ tS a^X°^'^©^ a.vTOiv 
TTKJovTa.g Si' 'i7ra.p(JLv , y^ G^ sAAmvwc tro- 
(pot/5 T Joxot/ffav T >inpvy[/..a.Tl^ i^a>p'ta.v 
p« 7rpo(jSi^u.i.iiVHi, jCi lciSa,iov<; Tn^^ivtra.i 
y.n (ii^AnbiVTai , o"i Tivig Biia>c,op7r'njQnua.Y , 

aYa^lCt i^J^VOn^iVTiq TriPl t VtOV T ■dsov' 
Svvd-rcti 3 g5^ •^a^^a.-il^;, y^ (pctpiactiHt; 
(pn<Tt GW Tag ■zs-puJTOH.ct-^fBpictg y.iTctSta)- 
y.0YTag' — Oi>iii6Tipov q Ta.vTa, 'ixrip} -iju 
d\tTnpiti}V Sai[Aovci)v voilv TOvTng 5^ x,ctTa- 
■&^ajuj.i0[/,ivsg '^ vtt' ovpas^ov Snancp^^t^jiv 
iTridnyy.TJag x,vsAog, y^ Gsir ctfx^iJ.aXcoTt- 
a-i^iVTctg vtt' ctvTav , ixpog t VTraiconv iav- 
Tov dvTtu,iTi<rnai' TavTa yap TraYTX aKO- 
XovQnai T^ 7rpo(pnTi'icf,- 

M.iya\a iippovav ol a^cop^ooiabiVTig §a't- 
l*.OYig Ti x.ai §ia|iSoA@o , iXKnYcav ti aocpo^ 
(cog £^>jk) xa} (^aptaaloi y.a) •^^a^Jt.^taiiig- 
d-Wa TOVTOvg y.,a-&ilAi „ aa} v^Lcoai c§U" 
Ta-zoHYcoaavTag iavC6^ vrro tUv KPaTatav 
avTOv '^ilpa- 0:dcoH,cog avTolg df^ha'tav Tra- 
Tilv iTTavco o^picov >cai a/CopWtcov ; y.a] i-url 
•zsraaav Tnv Svva^iiv tov i^-^pov- d-sroa- 
KTnaai Sb Tog ^cst'^' n/xl^ -rrotnaag /SaAae 
Tp TW Sj3-vo'ict. vTripi^aYCov naav ttoti 7u 
'lovSctloi TYi S'jva<ri'ia.yavpov/uS{jOf dXXa 
>ca^y)^i^naav Si' d^^iT^iav oi q dJp^ i^&vcov 
ci,an[tot ovTig k^ ivTiAilg.^ Sta Wt^iv v-^co- 
•^naav. 

niiytJvTa,- iV£7rX-/)(r5v ayaSiv, r.al TrXoUTcivr^,- 
£^a7rs(TTsiXs y.svou;. 

U?iVCOYTag f^iv to yivQ.^ t dvS-poiTruv 

Kiy{- iAtfJCCOTTOV "^ 'SvAilV lnSailOY ItOYfjOV 
OVTOi Q iTrAoVTHY T^ YO[J.O'd'l(TICi , Tjj Si3a- 

a>ca\tct T dytcov TTPO^nTcov avTZv yi yo[^o- 
■dia'ia.,n vlodaa^ta^ n Aa^^ita, al iyrafyi- 
Aiaf * «AA' ovTOi jM-sv VTripi/.a^naavTig , r^ 
Aiav t£) d^i/of^aTi iTrafi^SiYTig ^ Sia to ftn 
TaTTiiYCog Trpoa^^i^dilv tco cvav&^coTrnaavTi ., 



■ Ps. II. 
V. 61. 



B. f. in. 

H. f. 44. 
E. f. 09. 



118 



S. CVRILLI ALEXAXDRIM EXPLAXATIO 



E. r. 50. 1). 

F. t. 71 i. 



(i/^*7rss-aAn(7av j6«vo( , |M.«(JiV 'fh^^i^o/w^joi , natum Deum humiliter non accesserint, va- 

jM.tiTS^iVif ,/*MTE ^iiicTii', jM.«T« sA57-;^x afi- cui dimis.si sunt, r.iliil secum ferentes, ne- 

^cov OK'Z!ri7rTCi>if.iLGi -^ y^ •T^ cThyila 'liPn- que fidcm scilicct, neque scienliam, neque 

(7aA«/A, y^ T^ fyt.-hhovCiyii Y[AKoTpict)-^Yi(7u,v spem uUam bonorum. Nempe amiserunt 

^0)^5 n iCj Si^ng, ^i^'' oCic eJirarro t a^- terrestrem llierusalem, et a futura quoque 

}!^»yoY Q^ ^'«'"S, ctAAa j^ i<ra.vpci)aa.v r x.{j- vita gloriaque excidcrunt, proptcrea quod 

piov -^ Si'^«i, iu lyicctTiXiTrov t Trmynv t vilae auctorem non receperunt, et gloriae 

^oovTOi vSu.TOi;, itj cJy-tiQivfldciv t a^7CK t dominum cruci fixerunt, fontem aquae vi- 

c/K T oCpscvov icrtTik^ovTcf dict TOUTO itj vcntis dcrcliquerunt , et panem de caelo 

■/iXQiv iV cLVGsv Kii^Oi TTavTcov ')(^ctKi7rut- demissum aspernati sunt. Ideo supervenit 

TU.TOi, tCj 5;\j,a Ji-vl-iS ixTraani 7ri>cpoTi^cf ipsis pessima omnium fames, et sitis qua- 

ov y6 y,v M'^oc, apTH ocla^dyiTOv , ouSi 5/^],a vis siti molestior. Non enim famis fuit pa- 

vSxTOi, aAAa Aijitos t dzov(jai.i Aoyov kv- nis sub sensum cadentis, nec aquae sitis; 

^'la- * 01 3 duio T sSvwK TrnvwvTi^ y^ J/.%[&)v- sed divini verbi fames. Ethnici contra esu- 

Ti<i itj ci/ icctiCQli T 'vj,'^^'^'' ■'■>i>'3/-^V-^o* , 'b^- rieutcs atque silientes, malisque animum 

T iciisAov Tr^oanica.vTO, ovi7r\n<7^n<Jctv ^ alTlictuni gerentes, Domino recepto, spiri- 

■^vdjiJccLTiKOiiv dyct^Ttiv ftiTi(3t] yap ilg ctv- talibus bonis repleti fuere. ludaeorum enim 

G^xr To, T \H^ct\m y.aXa. prosperitas ad ipsos transmigravit. 

•AvTiXa.Ssro I^/gavjX TraiJd,' a{,i(,-j , ^.vvio-SvJvai k\imt;. Siiscepit Isralielem puerum suum. 

' kvT^^a^iTO 'lapctviX., ov t v^ aapica,, Israhelem suscepit, non illum secun- 

T rZi) ovoftctTi -\},iA2' di^vvvo^ivov , dXXa dum carnem, et nomine nudo gloriantem, 

T K^ ■^vivftct, T TiW Svvctftiv T^ TTfiOGnyo- scd illum secundum spiritum, vimque ap- 

pictg TiTnpyiicoT©'' ., TOVTiTiV "i^ ili ctvTov pcUationis suae conservantem, id est ho- 

cpmTcav y^ Tri^djoVTav i/t^ ^C avTOv t v\ov mines t}ui Deum speclant atque ei credunt, 

ViO^iTiiftivobv .^ ycct^cioc, i^ TOi? TruAai Trpo- ac per eius filium adoplionem sunt conse- 

(pviTaii iu 7rctZiapy^a.ii 6 Ao^@o t^ « vtto- cuti, prout priscis cjuoque prophctis et pa- 

a)(^iGig- Bvva.Ta.i q iu Trpog (^ y^ aapica triarchis diclum fuerat atque promissum. 

'\ap-j.y\K TOVTO dpy.6aa.i- ■sroXKat yap 6J^ Quamquam id Israheli quoque, qui est se- 

ctvTav pcvi^aBig i7r'i?-<fjactv. '''' ''Litvv.a%vi q cundum carnem, congruere potest; multa 

T iXiOvg ocvTOv , icci.-dciJi iTryiyyiiXctTO tco enim ex hac gente milia crediderunt. « Re- 

'A(Bpctdft. yj Ka.\ iig 7ripa.g tiycf^u OTnp riv cordalus aulem est misericordiae suae , 

i^TToov TT^g ctVTOv . OTi ivX.oyviQriaovTcti cn prout Abraliamo promiserat. » In rem vi- 

Tcd cEu'iOftctT'i an 7ra.aa.i cti cpvXa.\ t^ yrig- dehcet contulit dictum ei valicinium, fore 

eVAnaSTo Q ctvTYi « i7rayyiX.'ia, i^ ctvrng ut in scmine eius tribus omnes terrae be- 

jw.sAAoFTo; y^iaSTi.1 t icoivov acoriipog Xoi- nedicerentur. Impletum vcro fuit vatici- 

90V, og ^ TO cmi^ftct t 'A/S^aajU-, cv a nium, orturo indecommuni servatoreChri- 



Tct sUvH ivXoyavTcti- cmi^ftaTog ^ 'ACpctdft 
iijjiXd(BiTO , Kct^dcog (pnatv o daroroAos * , 
y^ oiiTco T Trpog cqv TrctTi^ctg i7zayyiX'i<tv 

i^rXnpcoai ( 1 ). 



sto , qui de semine Abrahami est , in quo 
gentes benedicuntur. Apprehendit enim se- 
men Abrahami , ut ait aposlohis, atque ita 
editum patribus promissum complevit. 



(1) Ex Corderii latina catena fragmentum Cyrilli subtexo, quod graece niihi nondum occurrit. 
« V. 73. lusiurandum quod iuravit ad Abraliam patrem nostruni. 

" Cyrillus. Nerao autera quod Deuni Abrabanio iurasse audiat, iurare assuescat. Queraadmoduni enini 
» ira de Deo dicta, non est ira, nec passionem signilicat, sed puuitivam vira aut aliqueni Imiusmodi mo- 
" tum; sic nec iuramentum, iuramentiiin est. Kon enim iurat Deus, scd certitudinem indicat, oraniuo fu- 
» turura esse quod dicit. luranientum enim Dei est verbum ipsius, persuadens {irXr^qofoqu-/) audientes, et 
» lidem cuique faciens, id quod promisit ac di.xit, prorsus esse eveuturum. » 



IN LUCAM C.\P. I. 



119 



Ercxit cornu saUifis nobis. 

Inlelligitur cornii vocabulum non de 






potenlia solum , verum eliam de regno. 5t;rajt*fM5, dXhh v^ ayr\ ,SaaiAf/ae- «^cpi- 

Utrunujue ^ero Chrislus cst, qui de familia rfp* 5 X^/5-o« ^v, c^^ t^ Trar^ias v^. 

et genere Davidis ortus est nobis servator. :? ^jva^ ,1^5/5 «mTJiAas «,ttiv crwTJi^- aj- 

Ipse enim est rex regum, et invicla patris xoe >ap o^^k {Bctai^ivg t /3a(TiA<j(:/3tTCB!', 

polentia. ^^ n a;caTaj«a;i/HT05 Bviaun t jraTPcs 1 1 ,. 

Ad facienilam misericordiam. tt ■• ''i 

Misericordia ac iuslitia Christus est. "easos y^ SiKatoaCvn Xoi^og' «AfM^ji- 

Etcnim ab eo misericordiam consecuti su- ^^ y^^ ^i' a.orov, £, SiS,Kaico[^i'da.,cm' 

mus ac iustiiicati, abstersis nequiliae sor- .7!: ^auAinn©^ pvTrovg dznovi-^a/j^^^YJOi Sicc 

dibus, per fidem videlicet in ipsum. w;Vfwe ^hAovot. tJ ik avrov. 

iil tu, puer, proplieta Altissimi vocaberis. Koct a^ ra,S>'ov Trgof^V,,? i^Urov yX-n^-nT-n. 

Sed enimid quoque animadverte, nem- 'AAAa ya^ j^ rovro o-kotth , ori v\i- 

pe Christum esse ilhim altissimum , cui <roq T^v Xpi^oq, ov ■n-poiS^a/J^ Iwdv- 

praeivit lohannes nativitatc simul et prae- i'«e y^ tyi "^vyiaet 7^ rco KnpvyiA,aTi- £, rl 

dicatione. Quid vero iam deinceps ii di- Aoi^roi' (piianGiv 01 i\arrovvTii avrov '■.■bv 

ccnt, cpii divinitatem ilHus minuunt? Cur -&joT>iTa !■>.),• 7ru>q q ov ^ovKovrai cwuuii- 

nolent intelligere, verba « et tu propheta vai, on ro k, uv 'arpQ^^^rnc, t^^.Vo-J xAh- 

Altissimi vocaberis » a Zacharia sic dicta ^-flan,. Trapa Zaxapla ii^mrai^ u>q £, rfi 

fuisse, ut ab aliis quoque ipsius, nempe a/XAc^v 7r^o$nrcov avri yeyovoTcev ^ccg ■diS 

Dei, prophetis? 5nAa5«; 

Uluminare his qui in tenel)ris et in unibra 'ETi,pivai zo'i; s-/ o-/.'nii y.al c-y.ix SevaVou 

mortis sedent. v.aS-flf/.yvoi?. 

Populo igitur sub lege degenti , quae- To;? ovv a> vQpiCi) y^ k^ tLuu 'laSaiav 

damerat inludaealucernapraecursorChri- At;;:^v'(^ riv old ri; Xoi^ov TrpofBaSl^tov 6 

sti Baptista, deque eo Deus praedixerat : BaxTif-K?, k} 7ri^} avrov 7r^oavi(tcov)iKiv 6 

paravi lucernam Christo meo. Item typus •3"f05' Y\To'iiiaaa Kvyjov ro) Xpiara pt-a- * 

oius exprimebatur in lege, ubi ea mandat r.-po?rv7rov q at;Tov y^ 6 vop®^, KiXivc^v 

lucernam ardentem in antcTiore taberna- ao-^ss-ov Sji'.Tnpfu%(^ t A'j;y,vov cv rn Troar'.] 

culi parte nutriri. Verumtamen ludaei, bre- (TKtiyri- «AA' o» la^ctioi ^^ovov ^pa^^vv sV' 

vi tempore, eo delcctati dum ad ipsius ba- avTw ria^d^iyng 3m yi ro 7rpoaSp'j.(.i,ilv ctv- 

ptismum concurrerent , vitaeque genusad- ''"oS toj ^a-/rTiafA.a.rt , v^ Oavaacaf t /3.'ov, 

mirarentur, mox eundem leto merserunt, iv^vq KariKolpcnaav avrov ru) ■S^avuro, 

illam perpetui splendoris lucernam prope- [/.ovovh-^i r dn^^avn Xv-)(yov KaraaCivyvoy- 

modum extinguentes. Propterea Christus Tii- Sia rovro :^ (Ta)r!ip iMyi Tnp] ctv- 

quoque de illo dixit: ille erat lucerna ar- toD- * OKiiyoi r,v Avyjo<; Kaio/jS^tjoq v^ 



dens et lucens ; vos autem voluistis ad ho- 
rani paululum exultare in luce eius. 
A(l dirigendos pedes nosfros in \iam pacis. 
Errabat mundus dum creatori debitum 
obsequium deferebatcreaturae ; ignorantiae 



(^atvcov vf^ili; q n-di\yiaari jmk^ov dyah- 
Aiaa&nvai Trooi a^av cv rcv {^cori aCroh. 

Tcv y.aTsv^Cvai tou^ ^oia; ■n^j.u^j =i; diov •'tq//jy];. 

'E-ziiAavS.ro jxiv yap n v-zs' ovpavov iri 
Knaii ■asapa t KTi<^lcej XarpiVMaa, y^ tw 



infuscabatur tenebris, et nox veluti quae- '^ dy..a^i\a(; Karii/c^yxiviro aKirco^y^ vv'y 

(t) In codd. dieitur Victoris et Cyrilli. Latine tantum Coiderius sub Victoris noiiiine. 
(2) lutelligit Arianos qui Filium Deuin quidem, sed tamen Patre minorem dicebant; id quod Euse- 
bius quoque, utpote arianus, scribit in psalmi praesertim 88. interpretatione. 



120 



S. CYRILLI ALEXANDRIM EXPLANATIO 



0/a rti r aTrancdv 5f3.yo'icti(; ifiTrl-^^Taaa, <lam mcnlibus omnium offiisa, verum na- 

T (pvaa Tj y^ d^tiScoi ovtol ■dm opa.v oCk luralenique Deum cernere non sinebat. Sed 

rt(p*5<- dviTH^iv 3i Tolg c^ IffpaMA (parOi enim Israhelilis lucis soliscpie inslar exor- 

K^ «A;« SikLo T oAcov x.vpi(Q^. tus est oninium Dominus. 



A. f. u. h. 
K. f. 63. 1). 
F. f. 75(1. 
H. r. «3. 1'. 



E. r. 03. I>. 

F. r. 74». h. 



KW. li'. 
'Y.yiysra cs si Tai; ■njjs^.xi 



Cap. II. 



ixt; ■/.. r. A. Factiim est aulom difbiis illis etc. 

Xp«(T/^(»5 ^s }'^ dva.yKa,'iccg i7iiGny.i\- Utiliterimmonecessariodesignavilevan- 

vcLTo iV!tjyy?-Yig '^ T <TMT«^os ^/1/^^ ')^'j- gclista Servatoris nostri nativitatis tempus. 

vricficai icciipov "ivct, -yi ita^oofjdp , ag jZctGi- Namque ut cognoscamus, regem de fami- 

AiVi r c/K (puA«s Aa,/S(5, otJ/t «v ■zsa^a t cJ^ lia Davidis tunc nullum fuisse apud Israhe- 

laoanA. aAA' o\ ■zsci.!)' ctvTolc, aoy^QVTii cac- litas, sed eorum principes defecisse, recte 

A^ioi^aciv, ilKOTCoi (5^.ju.spniTai r t Ka;- meminit Caesaris edictorum, ceu qui cum 

ffapo5 ■^iazriijjxarcov yCOi v-zao ay.^-Tz^ct, Koi- ceteris populisludaeamquoque sceptrosuo 

7T0V r/^ovTOi; /J^ t aXKcov r laJaiav ovtq) cohiberet. Sic enim descriptionem omnium 

yap KiKiKivM ^SiSaf t d7ro'j^a<^riv. mortalium fieri mandaverat. 

Aia 70 sl/ai ouTov =.- alxou zai n-aTgii,- AjitTio. Eo quod esset (le domo et familia Davidis. 

"H jM.fV ovv T^' ijpwK ivctyyiK'icov lB'i- Sacrorum evangeliorum liber, ad lose- 



/3a@o £(5 (^ '"I(W!T)i:p T ;j-^;aAo^/av xa-r- 

dyOVast, ■iv. TOV ZcJLViTlKOV 'iyjjVTCt, o'iKOU 
TO yivQ~>, iSii^l ^l' aVTOV Kai TMV 'MCtp- 



phum stirpis seriem deducens, qui de Da- 
vidis familia genus eral sortitus, demon- 
strat simul Virginem quoque de Davidis 



■divov Tou Aa|Si5 svfAnpvKiTiY , TOv Si'iOv tribu acquc ac illum fuissc , quia divina Icx 

vojM-ov Tcii (Tvf^vyiai dsio (pvKyig ■diUTr^i^ov- coniugia intra eandem tribum fieri iubebat. 

T@^ y'iVi&rti TH? avTiig' o Bi r ovpavicov Ceterum caelestium dogmatum interpres, 

v^utO^^YiTwc, doyi^aTcov, o ^iyaq d^srcx^oKoi magnus apostolus Paulus, veritalem palam 

nauA@o " , rtvacpavJov Sj^nac^il tUju «Ah- edicit,exIudaortumesseDominumlestans. 

■S".^ay, cV^ "loi^Ja ita^TV^m dva.TilKai (^ - Diversae quidem ad vcram unilatem fa- 

Kv^iov. — 'AKKa Sia^opoi (/.iv al ■^poi ivo- ciendam concurrerunt naturae, unusqueex 

TJi-a (TWJiviX-^ '"1(^0.1 (^vcntg tmk «Ah-9ivmv, utraque Deus filius: non quod nalurarum 

ft? cfl' cJ^ dftcpoHv ^iOi Ka] vloi , ov)i^ 0); diversitas ob adunationem perempta fue- 

T>i? T^ Siviricov Sj3^(popag dviipKjJi,ivt]g Biu rit; nam duarum potius naturarum adu- 

-luo ivcixiiv Svo yao ipviyiiav ivcocag yiyo- natio factaest: propterea unum Christum . 

vi- 5(0 'ivct Xp;(7Toy, 'iVct vlov, 'iva Ko^iov unum filium, unum dominum confitemur. 

ct^oKoyovjc^^j- KaTci TavTluj r t«5 dnvy- Atque ob hanc inconfusae adunationis sen- 

yjjTOv ivcoijicog Vvvoiay, •9-fOTOJcov t dyiav tentiam, deiparam quoquo sanctam Virgi- 

•3rajO-&?vov KtipvTTOu^ij, Sik To @ -diov ncm pracdicamus , quia nimirum Dei Vcr- 

Ao^ov o'a^xa)-&>ivai k-x} ciiav^pco^uirriaai, bum caro factum est et homo, atque ab 

'A; cl^ avTYig Ttig avKKri.^icog «ywffai lav- ipso conceptu copulavit sibi sumptum ex 

tS) r i^ avTYig AjKpSfVTa vaov (i )• opco/^^j Virgine templum. Cei'nimus enim duas na- 

yap OTi ^uo (pliang cJUhYiK^ov dKKiiKaig turas indivisibili adunatione copulatas, in- 

Ka^' 'ivooaiv dJiia.ijT^aarov , dijvyyjjrctjg distincte, inseparabiliter. Nam caro, caro 

Ka\ dSJ3.ipiTU>g- n yap aap^, cdp^ eVn est non deitas, quamquam Dei caro facla 

y^ ov •diOTVig, t] koi ytyovi ^iov ad^'^- est. Aeque Verbum, Deus est non caro , 

0^0'icog Bi Kol K^yQ^, -^icg 'oh Kal ov quamquam ob dispensationis mysterium 



(1) Conter in nostra editione p. 77. Cyrilluiii orat. de Deipara cap. 4. 



IX LIXAM CAP. II, 



121 



carnem illamsibi propriamcfTecil. Elsi au- aap^, il ■k:i] iSiav sVoijjffttTO liu) (7apx,x 

tem et diversae et inaequales nalurae sunt oUoyofAi>cu)i- il §s yj, Sia^popoi y.at «AAn'- 

quae ad unilatem ( Christi ; faciendam con- Aai« avicjot r^' £i? lyorHTo, 5z«,5t5ja,u«>c3- 

currerunl. unustamcncx ulraquesolusque tiov blI $tio-;-(5, ctAA' olv ejg o d^ ay.oolv 

est; ncque licet unicum dominum lesiim yi ^ovoq- v^ oi <J^(^jtsov (^ ha, Kvpiov 

Clirislumin hominemseorsumdividcrc.et 'Imow Xpi^ov ilg a,Y-dpcD7rov iSiKiiig, Kcti 

item inDeumseorsum ;sed unum eundem- tlg -Bicv lSix.u)i;, «AA' iva. k-xi (^ a-Jrov 

que dicimus esse Christum lesum, nalura- iivcn octy.iv Xpi^ov InaoZv, t i^J cpvaiav 

rum diversitatem probe scienlem , ipsas- iiScto. Sj3-<;:o^av , y^ dauyj^^bTag «AAfiAa;? 

que sine ulla mutua confusione rclincntem. avTai iiJ3-rn»ovvTa, ( i j. 

Cum Maria desponsata silii ii\ore 'S.i-i Mapav. rvj u.iu.'ir,(7Tvju.syri aj^a yt/vxizi. 

praeanaiite. ..■;_, • .,.-., 

Desponsatam ait fuisse sacer evangeli- 'O d- y- Upog cv'ji.yy(Ai(Jryig., ji4?|U.i«- 

sta losepho Mariam , ut demonslret ma- c>Tiv3a.i ?«5-; tw 'lcearnp r Mapia[.(., Sh- 

nentibus tantum sponsabbus evenisse con- avvg ox; sV( ^ovok; Toig [^A^yidTpoig « uvA- 

ceptionem, miramque Einmanuhelis nati- An-v^i?, io, Trapado^Q^ r\ yivvi^cn t Em- 

vilatem, praeter humanae naturae leges. i^avanA, y^ rolg 7^ dv^pio^^ivtig (^vaeag ov-a 

Xon enim Virgo virili susceplo semine par- dy.o\HQma v6[A.oig- ov y^ TiTO^iiv « ciy'ia 

lum efTudit. Quaenam aulem rei ratio? Oni- Trao^dsvog,, dv^PcoTTiva cn7ipy.aTog Aa/SSffa 

nium inchoalio Christus , et secundus ut xara/SoAH)'- y^ Tig 6 TovSi Koyog: n Ttav- 

aiunt scripturae Adamus, Spiritu sancto t&jv dixrapyv^ Xpic^T^ig., 6 SevTepQ-, 'A^a^ 

operante genitus fuit, ut ad nos quoque '/ty rag •^af^aq .. •^ovnTog yiyove ■zryvevf^a- 

gratiamtransmitteret.Futurumquippeerat, rog . 'iva tl, elg «jttag ■s^^ttSiW.^^' "^ ^aaiy 

ut nos parilcr haud iam diutius hominum ey.i}J.ofj^j yap yJ, ruLeig, ovx. fiv-SpwraM)' 

fdii , sed Dei polius essemus, in Christo «Ti ;j^>)^w.aT/^j<y TiKva, ■deov q jMaAAov^T 

scilicet primo per Spiritum regenerationem ^ta t Trvivf/caT©^ dvayevvticjiv ca' TupccTCd 

adepti ; ut fieret ipse primogenitus inter Aa;:^c'KTf5 Xpi5"&)- "iva yivnrai avroi ttpco- 

omnes , prout ait sapientissimus Paulus. Tiiicav iv Traai, sca-^a (^y^cjiv 6 7raY(70<pQ~i 

Providentissinie aulem ccnsus occasio san- riaoAos' * o]y.ovoiJ.iKCi>TaTa 3 7^ dTro-ipa- 

ctam Virginem misit Bcliileemum, ul al- ^i^g i<.aipog ■7ri7roi^.%ev elg^&n^Keei^T dy'tav 

terius quoque vaticinii cxiluni videremus. 7rapb'evov ,''iYalTioav'i^ci>iA{j7Tpo(^-flTi'iav c^c- 

Scriptum est enim , ut diximus: et tu Be- reTiKi(7iA.iv!w y^f^^aiarai y) cog ^njuSp- j^ 

Ihleem domus Ephralhae, modica es ut sis ct) B«5a«?|M. oTxo? t E:ppa-S-a '2) , oAi^o- 

in miilibus ludae: ex le mihi exibit qui ros e'i t ehai iv x^^^ciatv 'lovSa- 6k aov 

dux fietin Israhcle. - lis aulemqui dicunt, j"-oi if^^evaerai tov uvat e]g aPX^VTa cv 

quod si carnaliter pepcrit Virgo, ipsa cor- t« 'lo-panA. * - Upog Si Cffu- Kiyovrag , 

rupla fuerit ; sin vero minus corrupta fiie- oti li aa^a] yey'iv\v\Tai m 'usap-divog , Sie- 

ril, phantastice tanlum pcperisse ; nos di- (p^aprai- ei Si ov ^JiZ^aprai^ -^ cpav- 

cimus: propheta ait, dominum Deum Isra- raalav yiysvYnTai , (^afjciv Trpocpyirng A;- 

(1) Saepe etiam alibi, ut lieic, de duabus nianentibus in Cliristo naluris perspicue locutus est Cyrillus, 
puta in libris atque epistolis adversus Nestorium (praesertini in illa quae iucipit x^TafAt/agoCo-. ), in dia- 
logo quod unus sit Christus, in scholiis, atque in novis quae nos ipsi edidimus eiusdem scriptis. Quam- 

obrem sJnsulari Severi antiocheui inipudentia atque mendacio opus fuit,ut Cyrilluin haereseos suae mo- 
nophysiticae patrouum esse iactaret. 

(2} Ita codices A. E. F. H. sine negante particula, uti reapse se habet textus iiebraicus Michr.eae V. 2, 
cum gr. et lat. vulgato; qua super re satis dictum est a sacris criticis, praesertim a S. Uierouymo ad JMicli. 
Joc. cit. et epist. 57. 



K. f. li. 

1:. f. fri. 

F. f. 7i8. b. 
H. f. 62. 



* Coloss. I. 15. 



» Matth. n. 6. 
B. f. 22. 



A. f. 'J.-.. 
1). f. ii. b. 
K. r. 71. 
r. f. 7-.r>. b 
H. f. 71. 



■Ps.LXXXVIII. 



122 s. CVRILI.I alexa:» 

^.-1, CTl [^y.VSlOi ■diOi I(T3aHA] f/(TMA-9-« 
Xj i^HA-dl, y^ fJt-iVH 11 57-lAm X«X.Af-.(7,M.S)'>) ■ * 

daoircpcof -sirdyTCix; ai;AA«$-9f/5, rt^-S-opa); 
•^•«■j/SiTJiTai. 

Kal £7.-Xf TOl' 'jiOV «^7)7^ TOV TTpWToVoXOV. 

riOiOF Ctaa 7r^(i)T0T0X0J'; OTpWTOTC-^OV 
Xiy^ vDv, oJ (^ •3rpS)T0V C* rtr^l^JA^f o/'s , 
rtAAa (^ Kj 'urpMTOv koli f^ivov 'lari ■ydg 
ri x,a,i roiovTOv iiS^ cv rciii (Jt\iJ,a.<j'icti(; 
rod TrocoTOTCKOV y.ai yap y^ ttpcotov Wiv 

OTi (^ IA.OVOV « pf «(pM Kahil' COq TO .^ iy-jO 
l]fJt,i ^iOq TTpCOTQ.^, 7U pciT' f/*oD OliK. i^lV 

'iripQ~>- * iYcL oi/v 5=(^«, OTi oC 'xj.iAov av- 

■BptOTTOV iyiVVndiV H TTCtp^iVOi-, iTrriycf^o 
T 7rpOOTOTOH,OV' iTlOOV ydp OVK 'sffj^SV VIOV , 

pciUcLCTct TictsSiVog, dAAa (^ toD TrctZoi' 
Tsipi ov K,ct} -Qioi , xa< 'ssa.rTnp Bia cpcaviii 
tS Aa/3iJ /3o^' * itayit) TrPcoroTOx.ov •&«- 
aofjccti ctvTOv t/J.JiAoi' ixctpa To'ii (Bctrnhivai 
TK5 ^H^' rovra acti o 7rav(70J)(G)~i IlauAiQo 

Hebr. I. 6. ^j^.^VlD^OVcV^ KiyvOV * OT CtV 3i f/(7a^iX^)1 
(^ 7rpWT(3TO/COV fiS TMV o]itii^iVt\V , Aiyif 

y.cci ^po<j>cvvnadTCi)(r:tv ctvra ■zs-avrig ay^ 
yiXoi -^iov' iira 7ri; ila-iBijSr^x.iV ilc, tjiv 
cly.aitivLo : i^co ydp V7rapy^<( avrng, ov ro- 
TTiy.cbi jU-aAAov rtAAa (pv(7iKCog-'iTiPog ^ "rty 
(pL'(7if sV' TTapa •VJ crrJr !(;^ ^racrav t oIkh- 
y.tvujc/' iicr3i€\iici 3 £/5 aJTHv '^^oo/j^oi dv- 
•&PC07r&^, y^ [^ipog ttvri\<; ^tiy.ctr'iacti Std 
r (rdoKco(7.v Kcti roi ydp j/.ovo^^vii V7rd^^ 
yav ^UKUx,, 'ff^- yiyoviv «yM^J' rt5fA:po5, 
Ta!;TM TOI yj o)V0[^d(7-&)i TT^corcroKog .. ivct 
0)5 rt^Taop^M ■7^ T dv&pea7rcov ulo-&iaictg yi- 
yovciig, Kj Yipcdg vlovg Qiov ^(/fc&^ "za^a- 

(IKivd^JV]. 
F [■ 758. ''H^i TO TrpCOrOrOKOV , TTfpl TM? OIKO- 

vo'^'ictg ilpHc^ vi[ti^i' K^ ydp tmv •&f3- 
TMTa j(*ovo^K5' TrdXiV ftovo^^nq [tiv Ka^ 
XoyQ^ iariv ox. 'srctrpog^ dSiKcpovg y^ 

CpvGiV OVK iX^^ ■> °'^^^ irip(t> TIVI TWjTaT- 

ro/t&p@-' ili ydp yj [tivQ^ 6ftoov(7iQ^' 
rco •jra5'i t;io5 toD ■^iov' 'uspcorcroKov Ji 
c/l,ia rvw npog Ta Kriaftacrct G'jyKara(^a- 
<7iv 'ori fiiv ovv [tovo-^rig ovoftdi^irai, 
ovBiftiag avTU) TrPOJ^sri^TrAiyftiV^g alriag , 



DIIIM KXPLAXATIO 

lielis ingicssum espo atqut? ogressum , el ta^^ 
mon iamiain clansam mansisse. 1'iaelerea 
si inconrusc Verbum factum est caio, al):.-' 
que semine prorsus Conceplum , sinc uUa 
itciu corruplionc natum est. 

ri'penti)iio liliiim suuni priiiKrgeiiitiiin. 

Qiicm, inquam, primogenitum? 1'iimo- 
genitum nunc dicil, non primum inter fra- 
tres, sed jirimum simul et unicum. \am 
et hic quoque vocabuli « primogenili » sen- 
sus est. Etenim primus dicitur interdum 
a scriptiira qui xmus est. Veluti illud : ego 
sum Deus primus, et mecum rton est alter. 
Ut crgo oslenderet haud simplicem liomi- 
nem a Virgine genitum, addidit (( primo- 
genitum. )) Non enim alium habuit fiHum, 
(|uum virgo permanserit, nisi patris (cae- 
lestis) fdium; de quo Deus pater voce Da- 
vidis clamat: et ego primogenitum ponant 
illum, excelsum prae regibus terrae. lluius 
sdpicnlissimus quoque Paulus meminit di-^ 
ccnss et cum introducit primogenitum in 
orbem lerrae , dicit : et adorent eum om-« 
nes angeh Dei. lam vero quomodo in mun- 
dum introiil? Est enim extra ipsum noii 
locahter sed polius naturaliter. Diversus 
enim natura est a re (juavis in universo 
mundo conlcnla. Iniroiil ergo in mundum, 
qualenus ractus est homo , mundique pars 
coepit essc propter incarnationCm. Quani"* 
quam ^ero di\inilus erat unigenitus, al- 
tamen poslqunm frater nosler e^ asit , tum 
demum primogenitus quoijue nomiiialus 
est ; ut qualcnus adopli%orum liominum 
princeps factus est , nos parilcr Dei filios 
fieri curarel. 

Primogenitum , ob dispensationis my- 
sleriiim diclum esse pula : clenim secundum 
deitatem, unigenilus esl. Rursus unigeni- 
tus cst , (luatcnus Verbum cst cx patrc , fra- 
Ires nalurales non habens , ncc alii cui- 
quam connumcratus: unus cuim solusque 
est consubslanlialis palri filius Dci. Pri- 
mogenitus autem propler suam ad crea- 
luras inchnationcm. Cum ergo unigenilus 
appellalur , sic nempe absoUite dicilur , (piin 



IX LICAM CAP, II. 123 

ulla caiisa ailniisceatur , ob quani rcapse )cj.-d m Tg^.v uoi&^jSJoris, xuItq x,'J.\utcii, 

taliler nominclur. quuin uliijue uniucnilus «AA' a-sroA«At;ju.i^a)5 , uoy(jy^,oy\i -dsoi. cov 

Dei sit in patris sinu. Cum aulem primo- ilq t xoAttov tov TrxTpoc,- * OTi Ss ^pco- • i..!,. i. is. 

genitum ipsumsacraeappellanlscriplurac, totoxov ctvTOy a.1 ■ducn xaAooffi p^aipa/, 

stalim atUlunt et quorum sit primo;j:eni[us, iv^vg '^^pi^nm y.cti hy ogi TrpcozoTOiC';^^ 

nec non causam ob quam eiusmodi appel- km tIu, ciiTlcty Si' iiv ko.] Tcti/Tlio 'ixi ''"*'>' 

lationem sortitus sit. Dicunt enim primo- iTrmuiA.'i'j.y tfaat ^ ■zs-pcototokov cv ttoK- 

geniluin inler multos fralres, et primoge- Ao/s «diAipo.s *, xai TrpcoTOTOKoy 6n 'Tp "110111. viii.j^ 

nilum ex mortuis: ilhid quidem, qualenus viKPuiv * to [^iv , Kct^S jiyoviv ou.o:og • coio.ss. i. is. 

factus esl per omnia simiiis nobis absqiie n^/V >cct.~a TravTo. X^?'5 u/'t'pT'ictg- to j , 

peccalo: allerum vero, qualenus ipse pri- kx-&' TrpcoT©-' ctvroi iU d(p'dcto(j'ia.y t 

mus carnem suam ad immortalitalem re- ictvTOv aa^Kct dyi^nai- (^ «(Tth lAovo^^rig 

suscitavit. Porro unigenitus extitit secun- jxiv y^ (ivGiv, a.Ti 5m f^ov^ wv ok -ixrci- 

diim naturam, ceu solus ex patre Deus de t^oj -S^ios dx -diov^Kct} fA.6vQ~> c/y. ^o- 

Deo, solus de solo, Deus ex Deo elTuigens, vov, -Seos 0« ^iov rtvaA«ju.^|,a5. k^i ^Sjj 

luinen de iumine. Primogenilus autem pro- c/>c (pcaTGg- 'sr^caTOTOKQ^ §■■ oi itf^ai, iv' 

plcr nos, ut quoniam piimogenitus eorum iTTnSr) KctAina.i it^cj 7ri7roi»i^ivct)v -apcaTo- 

qui facli sunt dicilur, per ipsum salvetur to>c©-', Si' a.VTOv g'j)(^»tcii tci kclt' ctv- 

quicquid pari ac ille conditione est. Xam tov tl ya^ Scl TravTox; avTOv ilvai tt^co- 

si eum esse primogenitum prorsus necesse tJtojcov, /jSfJOvtji ■uravTcag kj cov 'bgi ttpco- 

est, sequjlur ul ii quoqiie quorum est pri- t6tok(^- il J[i kcit' Et/vo^iov wowtoto- 

mogenitus. mane.ant. Quod si , prout vult ;c©^ c« -^iov Ai-yiTai cci; r ttoAaSv ■zpow- 

Eunomius, primogenitusex Deo dicilur ceu T|;^ y^vn-diU-, ifJTi Si Koi 6k Trap^-vov 

primus inter multosgenitus; pariterque est -Tr^coTOTOKOi; ^ iin av ^ cv^ avTflc, cog Trpco- 

Virginis primogenitus; utique ex liac etiam t®^ iTipov il §i pov(^, «AA' o-J wpo 

talis fuerit, tamquam alio prior. lam quia uAAcov •^vn-&i}i;, ok Ma^'iai TroaiTOTOKog 

reapse solus, non aulem prior aliis , ex KiKAtiTai, tCj c/n ■S-foS a^a ttpcototok-^ ., 

Maiia primogenitus prodiil; ulique ex Deo cvx ^5 raoAAwv 'uSPm(Q~>, dx\' coq f^toyog 

quoque primogenilus processit, non tam- "^vn^iig ( 1 j- m ii to. -Tr^coTa ipp S<^Ti- 

quam primus in mullis, sed tamquam uni- p'j)v alTia. cof/.oX6yy]Tcti, ^t^oitov 3 ^v ■&iog 

cus revera geuilus. Praelerea, si priora re- Kai -diov vlog , 'j^ a^tf, vim Aiyo{^'ivcov 

ete dicuntur causa posteriorum ; primoque aiV/^^ vlog ., cog c^ o^sivow Ka^^ovTm 

Deus erat et Dei filius, utique eorum, qui t«v KAriatv 6 apa. aiTL^ ^cT SdjTipcay 

filii apj>ellantur, causa lilius est, quia hi t^/wv , Aj^oit' av 'ospooTOTOKQ.^ Ji;caiw5, 

ab illo nomen sunt auspicali. Ergo qui po- o<j-)(^ cog -^acoT^ c/Kiiva)v vss-ap^ctg, aAA' 

stcriorum tiliorum cau.sa est , merito dice- cog •^pToTog t^ viov Tr^oa-nyopiag '^vo/jd^vog 

tur primogenilus, non (juod primus ortu avrolg amog' ^u aanp t6 A'iyicijvti Tipto- 

sit inter illos, sed quia obtinendae filio- xov t 5TaT«pa, iyco yap (^nrriv iiySi vrpco- 

rum appellationis causa ipsis fuit. Ac si- ^(^, ^a* e^w f^iTa TctvTct, ouk dvay- 

culi.quia paler dicitur primus, iuxta illud, Jcaa^ -TravTcog wjtov dvy'^^ Toii; fj,iT' av- 

ego sum , inquit, primus, et ego novissi- tov voiltQztj ., ovtco Ka.y 'ospcoT&' Aiyyirat 

mus, mjnime hinc prorsus cogimur cre- tm? KTiGicog 6 viog, i'iT' ovv ttplototok'^ 

dere iliiini posteriorum affinem; ila cliamsi ^rpo Triung KTicnag , ov iravTtog 5fai fp 

prinuis dicilur in creatis rebus filius, .sive ■noiy\fj.aTCOv i\g- dhK wcanp ■uraTYi^ a^- 

an!e omnem creaturam primogenitus, non X^^ iavTOv t^o TrdvTcoy d-^^o^.iKvvm '=A;.. 
(1] .\niiiiatherte acutuiii et tiieGjogiciini Cyriili ajgunitntum. 



12 i 



S. CVIIILLI ALEXANDRIXI LXPLANATIO 



A. f. 29. 
K. f. 78. b. 
F. f. 703. 
H. f. 8[. l). 



^, iyci) s/jWi ■zrpwT©^, outo) iLOA o vMc, ideo lamen uiui.s eril ullatcnus cx crealis. 
■3rpa)r@o th5 nriaHOi As^j/srar di' a.VTOv Sedqiiemadniodunipalcr.ut se principium 
yap ra ^ayrct yiyovsv iCj auTOi ^v « omnium oslcndercl dixit, ego sum primus, 
13-dvToov )CTi(7[A,dT0i>v op^^ii ^ o)? K.TiTr]i KOA sic etiani filius primus in crealis rebus di- 
SiijXiovpyof. citur: per ipsum cnim omnia sunt facta, 

ipseque cst crcalurarum omnium princi- 
pium, utpote condilor et creator. 

lit rcclin.ivit oum iii praesopio. 

Invenit liomincm iumenti instar effc- 
clum. Idcirco lesus ceu pabulum in prae- 



V, s. 
B. r. 23. h. 



A. r. 29. 1). 

B. f. 23. b. 

E. S. 79. b. 

F. f. 764. 
H. f. 83. b. 

K. f. 3. 



Kal' aVEzXivEV oJrov i/ Tn ^aT/ri. 

Evpiv aTroKTrwod^iVTcL t u,vSpu)-srov 

Blk TOVTO Cii t^aTVV} CiX; CV Td^<{ '^O^pHi Ti- 



•QctTcii, 'Iva, T KTyivoTT^iTTii jA,iTa,u.ii->^dLVTig sepi positus fuit, ut nos bcluinam \itam 

(iiov.,iU T (tvdpa>7ro) TrpiTratTav dvax,oi/i,i- omiltcntes, ad dignum homine inlclleclum 

G-&ci)/Jlp avviaiv r^ ol KTiivcoSyti tyi ^^^X^, redeamus: et qui animo en'eralo fuimus, 

7!-po(yi\^ovTii TYi o]Kiict'Za7ncr) Ty\ tpaTCM, ad hanc eius pracsepis niensam venicntes, 

ivpcoyS^ [^yiKiTi yipTOv .^ aKK dpTOv t c^ iam non foenum inveniamus, sed panem 

ovpavov , To T^ (^WMS acop(,a. de caelo, corpus vivificum. 

Kai Troif/fyE; /Jo-av iv tt, x"£? ^V "'■'"?' aygauXoijvTCf. Et pastores erant iii eadem regione vigilante.'!. 

rioiiWSCTi Q TrpcoTOv dTTOicahvTrTiTai TO Celebratum hymno ab angelis myste- 

UTTO T afyiKcov vpi,v'iiju^ov pi.v^neiov , oi t[- rium pastf)ribus anle omnes revelatur, qui 

ye; Ttyraov iTvfk^^^ov r tclc, c^KAmaiac; ^aXKoV' typum fulurorum in ecclesia pastorum ge- 

Tcov 7roi[AaiviiV avG^ •ya^ iS^ 7U Tr^coTiig rebant. Illos nimirum oportuit primos au- 

aKovnv To sV< yiiv ilpyivn .^Sioti h^ o/ ttviv- dire verba « in terra pax » quia spiritales 

jA.aTiKol 7roifA,iV.i; 's/-'-^Aov t ilprivua c^cp&j- pastores pacem universo ecclesiae populo 

vilv TraVTiTO) '^ OKKKnaiaq TrM^coix^aTriTi proclamaturi erant. Praelerea pastorum 

3 To T 7roi[/,ivccv ^rpoacoTrov , v^ n '^p^uo^i.ivn persona, et excilalum iis ex hac revelalio- 

^id 7^ d7roKaKv,]^ic>)i; avToli xapkaY\[^aiv<l ne gaudium, significant prorsus advenisse 

aa(pcoc,, ci)<; iTrl to TrKcLVoo/I^jov t?A6f Tr^o^a- ad errantem ovem pastorem. Etenim nihil 

Tov 6 TTOif^yw KaKoi' 7roi[Liva<; '^ ovSiv ov- magis paslores dclectat, quam amissae pe- 

Tcog iv^paivav olJjf , 0)5 n t aTroAcoKOTog cudis inventio; quam quidem invenire nc- 

l3o(rx,ri[t,ctTOQ iv^jaii' OTnp hk y\v iTipn tivo; monisi princepspastorumChristuspoterat. 

iCpiiv, ri T dpx^^^roifAiJOq XpiTOv- ihct (Q^-^ Dcinde ffuia Bcthlcem panis domum inter- 

BhGA£SjO«. o/>ios aPT« «^jt-invst^jrai , ttS '5|M.?jAov pretamur , uljinam congregart post pro- 

mulgatum cvangclium debebant pastores, 
nisi in spiritali caelestis panis domo , id est 
ecclesia? in qua mystice quotidie sacrifi- 
catur is qui de caelo descendit panis, et 



01 TTOiyAViq /U^ TO KnpvyfA,a 7^ iipr)Vr\(; imi- 
yi^, r\ iTTi T 7rviV[LaTiK0v oikov t ovpavm 
d^TH, TOVTi^i T 67CKAnaiav:, cv n [XV^lKchg 
iKaTiw npnpyiiTai ox. t ovgava Ka- 



ra/Sa? doTog, }tj 'QtiViv^i^iiq tu) Koa^LCi) ^ 1 ). vitam mundo suppeditat? 

Uoi[A.ivii yiyovaai t [tv^aycoynij.ivcov Initiatorum primiliae pastores fuerunt: 

d7rapy^y\- /Sass^ 'q TraAiv TVTro^; ilq ctAn- rursus itaque ad veritatem spectat fypus. 

•&«av 77-oi/-tS(7i ydo Tolg 7rviU[/,ctTix,olg i[^- Spiritahbus namque pasloribus scmct Chri- 

(pavyi Ka-di<;-yiaiv iauTOv 'Kpi<^0i ,'iv' av- stus demonslrat , ut hi deinceps ipsum 

Tov Toli aAAoiS ivayyi\i(^Q)VTai' Ka^d^n^ ahis annuntient. Prorsus ut tunc pastores 

d[^i\<j Kj 01 TOTi 7roi[^'ivi<; iSiSdiTKOVTO [^iv a sauctis angelis edocli , aliis vicissim fe- 

TTct^d T dyicav dfyiXcav Spa^covTig q , To7e stinantes rem nuntiaverunt. Ilaque angeli 

'iTipoii dTryiyffWov dyUhOi q ouy t ^rfpJ inilium praedicandi Chrisli faciunt , hui- 

(1) Animadverte missae quotidianae in vetere etiam ecclesia consuetudinem. 



IX LUC.VM CAP. II. 



12." 



dantqiie ut Deiim illum, qui ex niuliere cLvrii y.yiPvy{ji,iTa)V aTrdoy^oVTaf }^ So^oAo- 

mirabiliter secuudum carnem natus erat. yoXirav cog -Qiov t y^ ad^icct c/x. yvvciiKog 

Deus enim reapse erat in specie noslra re- ru^^So^wi yi^^^vnfji.ivov Geoj y) riv cw e'tS^ 

rum omnium dominus, ut infliclam pri- ru> Kei-d' i\(A.a.(; 6 t oAmv icvpioi,'ivci Avay\ 

mae mulieri maledictionem antiquaret. Di- t npav t sVj rri Tr^ccr^ yvvctiKr uptircii -^ 

ctura quippe illi fuerat: in dolore filios pa- Trpcx; ctvrtiv , cv XvTratg t?^« Tiicvce.- * &i? ^ 

ries. Sed postquam mulier incarnatum pe- i]g kavxrov riariiacti , ro '^ dvictiiay^yiKctcjt 

perit Emmanuhelem, qui \ita est, male- ^tsv^S^ov c^' 3 ^f v>i tstox? kJ} (Tap>ctt t Eft- 

dictionis \is excidit , extinctus fuit una ju,aKB«A 0? ^ (^w« , AsAurai 7^ ftpas h 5i>v*- 

cum morte eliam pariendi dolor in ter- i^ig^aw.^ctTriajin ra> ■dctvdrct) rt^ ro cv xii- 

renis matribus. Vin aliam quoque rei cau- ■^ctiq '^uvctv rug iTr) yiiq [A,nri^cti ( 1 ^ ^ah^ 

sam cognoscere? Sapienlissimi Pauli me- h} iri^ctv alrictv t 'zopdyf^a.Tog c«jw.a-&s7y • 

mento de Christo scribentis : quod enim /^s^njao t (ro(pcordrH UcivAn yiy^ct(^6rog 

impossibile erat in lege, quatenus ea pro- Tripi XpfrS- * ro -^ d^ivctTOv t v-ojw.a , cv cc 

pter carnem infirmabatur , Deus filium y\(j^iv<( Stcc 7^ cjctpKoq, ■diog t 5sturS vlov 

suum mittens in similitudincm carnis pec- 77-s/A\|,as oi/ Q[ji,oici)^ctTi actoKog d/J^pr'tctq y^ 

cali, et pro peccato , damna\it in carne tti^) d/^pTia.g,Koi.riKeiVi t ci/J^T'tctv c* r^ 

peccatum; ut iustificatiolegisinnobiscom- (7ap;t(, iVa ro StKocitoy.a.T vofAa TrXnpca^dri 

pleretur, qui non secundum carnem am- c* r\f,clv rolg |i*« fy ad^Ka (t^Trarovdtv, 

bulamus , sed secundum spiritum. Quid aAAa Kxrd irvivfta (^j)' ri ovv i^i ro, cv 

crgo est, quod iii simililudinem carnis mis- C[A.oti^fA.aTi oapKog dfta^rtag d^uJi^aKSai 

sum fuisse filium dicil? Lalet in carnis ^iyc-iv r viov; iff^^jiAiVfl [civ rolg f^ii^idt '^ 

nostrae membris peccati lex , et conge- crapKog n/i*^ , 7^ d/^priag voftog, r^ t 

nilarum cupiditatum insanus molus. Dei if^(^VTCov 'fh-^vfttm ro 'iKroirov KivAfca- 

aulem Verbum homo factum, sanctam ha- ^i yi t •&foO Xoyog •)'^6/u\uog 'dv-dpcoTrog , 

buit carncm \ereque purissimam: eratc{ue dyiav iixi t irdpKa k} Trdvayvov dArt-dcog- 

in simililudine carnis nostrae, non tamen >j} cc oftotoxjei ftlv 7^ nftiripag (ja^Kog, oC 

secundum illam: alienum quippe omnino /*">' iri £j Kctr' avrvw dTrinXKctKro -^ ilg 

erat, ab inhaerentibus corpori nostro in- d.7rav t iftTzi^^iVKOTcov roig nftiripotg <Jco- 

quinationibus, motuqueetprocUAitatequae f^a(Ji fto\v(7/J^ , Ktvrif^arQ^ j^ po-sJis 7^ 

nos ad illicita defert. Porro haec causa fuit riftdg d7ro:>;iipov(Jng e(p' a ftri Qif>.tg- dA\' 

cur Ser\ator mcaniari \oIuerit. avryi ftiv n anta t> t (Joortipog (JapKooaicog. 

Et fiannis eum involvit. Kai icrTragyaviO-iy aiiro/. 

Cum \ides infantem fasciis in\olutum, ''Orav 'iSy)g /3p;^(^ icma^yavtoftivov , 

ca\e ne in eius sola secundum carnem na- fti^ p^^' f^-ivng 7^ k^ adpKa '^vriaicog av- 

(ivitate menlem tuam dcfigas, sed scande rov r aiavrov Sidvotav s-ncvis, «AA dva- 

poliiis ad dignae Deo maiestatis contem- TriiSyiirov ilg -dicopiav 7» ■&i07rpi7rovg So^y\g 

plationem: in caelum nempe conscende; avrov- dvdQti-dt r ovpavov ovrcog avrov 

sic enim in supernis spectabis excelsilati- cv rolg dvcordrco ■Qico^iiaHg v-^coftaai, ■nbi) 

biis, eximia gloria circumdatum; \idebis, VTti^rdrlu) 'v^ovra So^av, '6-^HKa-d)itc^ov 

inciuam, in sublimi sedentem throno: au- fVi ■d^iva v-^nAoj y^ 'iTryipftivn- dy.ovay} t 

dies seraphim hymnis eum celebrantes , aipat^ift vfA,voAoyovvrcov aCrov , TrAti^yi ri 

plenumquedicentescaelumaclerrammaie- i'vai Aiyovrcov t ovpctvov xj t ynv 7* 5o- 

(1) Hoc spiritali aliquo sensu intelligendum videtur. Kisi forte Cyrillus «nice designat B. Mariam, 
guae certe sine dolore peperit. 

(2) Ci)nfer quae aduotat Cyrillus in commentario ad liunc Pauli locum in cditione nostra. 



A. r. 30. b. 
C. f. 108. b. 

E. f. 81. 

F. f. 7liG. 
H f. SC. 
I. f. 7-.. 



t26 



S. CVIULLI ALEXAXDRISI EXPLASATIO 



^;15 ctuTOV' yiyovi 'j toZto r^ iTn t» y^i' 
Bii^ct yt^ -^iov ©e/)i(T^a^s G^ 7rOifA.iYat,i' 
K^ 5!-A«x>©^ h (T^a.Tia5 ovpavi» do^oAo- 
yovvTcov Xpi^ov TrXil^ot f^iv ya^ s^^ovm- 
■9«Tav Ky >cctipovi ayioi Tr^o^py^Tcti ^ «AA' 
otJ^si'? ojcfIva)V jJo^oAo^n-dji OT&i^T-OTf 3ia 
!ja))'«5 dyyi\u)v av-^p'j)7roi yap riaav lu 
cv [^'fTpoii To7$ xa^S' H|aa5 olKiTct.t ■&iov 
yvricnoi' X^iTOi ^ ov;^ ovTWi- Siog yap 
o^ ]u Kvejl^ iU TTooi^nTTov dyio)v aTro^o- 
;Ps.L.\\\v[u. Xiiii' itj wq i 'v|,aAA£t)v (P«(Ji *, T)« cj/ vfcpj- 
Aa;5 ](ju>^v\(JiTai Tti) K.vpia); yCj Tiq oy.Oiu)- 
QyiaiTcti cv vloli -diov -^ r.f^lv fjuiv "^ toI^; 
vno rvycc y^ <pv(nx,r\v SaAjlay, cv ^aoiTO? 

TCL^H ■oipo(JViVi[^>tTCti 7TU.p' aVTOV TO 7* vio- 

t)jtQ~> QVOftcf X^lS"05 5' i^tv « dAri-dcia., 

TOVTi^iV 6 T ■3iOV J^ TTCtZoi; y^ (^IKJIV vloi , 

x^ OTS yiyove uap^- [A,ifji.iv»x,i yap o kk, 

x.cti TOi ■urpo(TAa(iu)V oJx riv oti i(JTiv 

rtA«-9j5 (fHjtt', ■SBiTiiJCfTai 'zsaXiv 6 "zzpo- 

• u. VII. li. ^h'th5 'HGaicti Mycov *" ISov n Tra^-^ivog 

CV yatTTpi i^H, iCj Ti^iTai ViOV ^ y^ KaP^i- 

(jacri TO ovOf^a avrov EftfxavanA' ^ovtv- 
^ov }Cj fA.iXi <payiTar Trptv « yvmai avrov 
TrpotAsc&^ 57-ovn^a, dxX-^iTai to dyaSov 
SiOri TTPiv ri "^/vSjKai t6 'zsaiS.ov tiya-dov « 
xaxov, d^seH-dil 'SiOvripiCL t OKXi^Xixraj lO 
dya-d-ov Kai roi Trug ov"/^ OLTraaiv o/ap- 
yh , OTi "zsctiSiOY vioyvov J^ dpTi-^aAii, }^ 
ovK i^ov awo T '^ovti Kj 7* nAix.itx.g to ovv- 
aaQai n voilv., dviKavcog '■■^:-t •a^ot; Siax,oi- 
CFiv 'ouovnpov Ti itj dya^ov xpa^,aaT@-'; 
oiSi y6 oAa)5 ot^JrV «AA' 'iv yi tSj TrivTccv 
(7a}Tr>pi Xpi^o) ^avfx.a ftiya y^ i^aiaiov riv 
r\G'&ii fj.iv yap, 0)i /3p«^05 0)v in, (2ovtv- 
piv Ti ru jKsAr ^ovtvpov 'j xaXi^i ro ^aAa 
TH5 Tra^-divov TTOo^nrnt;, Sia ro fA.n ok 
■QnKvTnT\^ Xj ndovni £) (yy.Kv(JiCdt; yiyi- 
vnSrtj avro' Tmrnyoi di ilvai Kj (jnpiov, 
f.n ■^ TTiKOiav i^/j-iv 7* uftapriai, aAAa t 
jt45AiT@o THv ^Auxt/TMTo,' s'/''),; 'aavTa Ta 
tS •&£oy 5 ^Ai/^t/Tffla ^v Liwfp psAi xo.) 
xnpiov. 
I. f. 7G. ''A,'.Aa /A£i' l;iiJov«-&» Xo(s-C5,?'^ n rov 

^fa^o)^H SvvafA,ig i^jKvXiviro- nijOntJKiviro 
fAiv cv ■\afA.a(Jx,tii) , y^ Trhii^Ht; iiyiv 6y.il csir 



stale cius. lam id ipsiim in tcrra quoquc 
peraclum cst : elcnim gloria Dei circum- 
fiilsil paslnres, ac caelestis excrciUis lau- 
dein Chri.sto cancntis mullitudo. Plurimi 
cerle na!i suiit per tempora .sancti prophe- 
tae, nemo tamen illorum glorilicatus fuit 
umquain angelorum voce: homines eniin 
erant, et inlra moduhiin nostrum seivi Dei 
fideles. Non ila Christus : est enim Deus 
ac dominus , et sanclorum prophetarum 
missor. Atque ut ail psalmista: quis in nu- 
Lihus aequahitur Domino? Et quis ei coni- 
parahitur inter filios Dei ? Ktenim nohis 
quidem, qui suh iiigo servilique conditione 
sumus, atlrihuta est ah illo filioruin appel- 
lalio ; sed enim Christus ipsa rei verilas est , 
neinpe Dci patris naturalis filius, tunc et- 
iam cuin caro factus est: mansit enim quod 
erat , eliam postquam id assumpsit quod 
non erat. Quod autem vera dicam, testa- 
hilur denuo Isaias dicens : ecce \irgo in 
utero hahehit, et pariet filiuin, cuius no- 
men appellabunt Eminanuhelem: butyrum 
et mel comedet : prius quam noverit mala 
praeoptare, honuin eliget: qiiia nimirum 
ahte quam discernal puer honum a nialo, 
maliliae resistet ul hoiium praeoplcl. Ce- 
terum quid ni omnibus conslet , puerum 
nuper natum ac tcnerum, qui oh brevita- 
tem temporis atque aetatis quicquam in- 
telligendo ineptus est , bonum a malo dis- 
cerncre prorsus nequire? Rei quippe om- 
nis ignarus est. At enim in omniiim ser- 
valore Chrislo, grande erat immensumque 
miraculuin. Edebat enim , ceu adhuc puer, 
butyrum et mel. Butyruin autem lac vir- 
gineuin appellat propheta, proplerea quod 
haud ex feminea mollilia ncque voluptate 
ac luhricilale effectum fueral: concrelum 
imino ct soliduin, nullamque hal)cns pec- 
cali amariludincm, sed mellis polius dul- 
cedinem : siquidem quicquid Dei est , melle 
dulcius fa\oque cst. 

Chrislo nato , slalim diabo!i polcnlia 
pracdae fuil. Et is quidem colebatur Da- 
niascij ibique plurimos adoratores hahe- 



I.V HT.AM C.VP. II. 127 

bat: vcrunilamen quo teilipore sancta pe- TrpQ^jKvyovvTai ctCTOY , «AA' c*- xai^w t tg- 

peril Virgo, tvranniiliseiusviresconfraclae >ta t' dy'ia(, Trap-divn Jf} « -t^ cke.iou tv- 

siinl. I^ilur ad verilatis notiliani elhnici pxvvldoi l^x^i ruAji(:pa.iiTO- icrcf^nYivovTO 

perlracti Cuerunt. - Mos est diAinllus inspi- cvv Tiooq iTriyvooa.v rtA«-9iia« oi e| i^vcov. 

rat.ic scripturae, diversis noniinilnis uni- — "eQQ- yap tH ■Beo-s;veu^a) '\pa.^f\ Sia.- 

Versaiem Deum appellandi; et quidem ex cpc^o;? ovcuaaiv t t oA&^k Gfof aTroxaAf/K, 

gestis per tempora rebus appellaliones ex- k^ ug dj>6 yi t k^ Kaipovi SpcapiivcaY ia-9'' 

cogitandi. Id inCliristo eliamfaclilaluniest. OTi TrooaiTTiVoitv Tciq KKvtaac,- tovto titvi- 

Kst enim verus Deus; quam rem illa quo- ^riTat sV avTOv t Xpi^ov- •&fS5 ydp 'fg\v 

que verba demonstranl: accelcra spolia de- rfAn-3-ivcs' 'o^J\ii,^iMV av to Taykux; qkv- 

Irahere , feslina praedari. - Eius initium KiVQov , o^icag 7rPOv6pi.iv(Tov. * - Apxvi fap 

crux fuit, per quam universi orbis regnum avTOv yiyoviv 6 <ravpog Si' ov ^ifBaaiAiv- 

oblinuit; quandocpiidem ipse vere usque ad kiv t^ vtt' ovpavov ( i ]• ii-^i^ i<r)v aAn'5>i9 

mortein crucis patri obedivit. - Animad- Iti yiyoviv uTrriKOOi to) -ziia^^^i pi-i^i ^avaTi 

Verle, carissime, et intellige, non ad elbni- ^oLugov. — 'ETriTiipnTOv dyaTrnTi yJj avvig, 

corum consueludines transisse eos qui per cV< ovk iU Tcci t ii^vm cnubn^iiai i^iCnaav 

fidem sanclificatisunt ;sed adhorum polius ol nyiaa^ivoi Bicc '^ Tri^icdc,, «AA s/s ras 

mores accessisse illos, qui vocali fuere. Et avrcov pcoiK/ov i]ayiK^ov ol KiKXnyavoi- KOio- 

carnivorae quidem beluae sunt lupus, leo, (^ayovaiv pch o; Qvifii, \vKog ts Hj Kicov , 

ursus, panthera: herbis autem pascuntur cipK-^ ts v^ xd^^aAi?* T>rod<j^aya Si liai 

quicumque sunt cicures, haedi , agni , vi- Ta g^'' ^wwv jfjaefla, s^Kpo; ti (^ a^vii y^ 

lub. Sed ferae, inquit, una cum cicuribus (^ia)(^oi- «AA' o/ •&«^f? dc ^natv to7s mjwj- 

pascenlur, etcorumdemescisutenlur. Ergo poig ciiijjScaKn-^ovTat , y^ th? avTcav iSov- 

nequaquam cicuros ad ferarum consiielu- Tai '^oipdg- ovkovv ov ta nu.ipa Trpoq tck; 

dincs transierunt; sed hae potius ad illo- t ct-^icov c^x^i^nKi Jiu.n3iiai , oxena Si 

rum, ut di\i, mores conversae sunt. Mu- jttaAAoy e/? Tcti tcvtcov , coc, \(!fluj , fjciTaizi- . 

lali sunt itaque homines ex ferino ingenio (poiTnx.?" [A,iTiTnaav ^oDv i^ '^'A''^ (poovri- 

ad congruam sanclis mansuetudinem ; im- par^ iii t dyioig Tr^iTsmcrav ni^i^cTiira' 

mulati fuerunt per Christum , factique sunt j«.rTa/Ss/SAii/Taj Sia X^tarov y^ yiyovaa.v 

agni qui erant lupi: ipse cnim eos cicu- apvn ol \vKOf avTog ydp riv 6 i^nf^ipciiv 

ravit, duosque j)opulos, ut dixi, in reli- avr od- tt^ (rujyii^cov , 6)i'i;p!iv , Gsir Bvo Kaag 

giosa seMlcntia Copulavit. Uoc olim hiero- ili cppovnpca to ■&io(pi\ii' tovto ■zsaAai j^ o 

phanta quoque Moyses praedicavit dicens: li^ocpdvTng Mcoijarg dvaTricpcovnKS Kiycov * 

laetamini gentes cum populo eius, domi- iv(podvdnTi 'iSvn /-^ t AaoO avTOv , Sjre 

num Deum nostrum magnificale. fA.iyaXcoavvLu Kv^tco itj Qico n/uf^. 

Quia enim Deusineflabiliter incarnatus ^Trc-.Sn ^S ■&?o? nv aTropoMTw; aeaa^- 

erat, solus ipse bonum noscebat, humana'- Kcei^ivog, ^ovov rdq to dya^dcv, y^ Trovn- 

que maiilia carebat, quod utique excclsae piaq t^ iv dvQ^co7roi<i eAiv-di^&^ riv 'tSiov 

prae omnibus substanliae proprium est : q toDto t^ dvcoTdTCo Traawv ovaiag- to pS 

nam quod naturaliter, firmiter atque im- (pva<( k^ dpa^OTCog y^ d[^iTa,n-TCOTCog dya- 

mutabililer honum est, id ei unice pro- •Sov, TrpiTrot av avrri tb y^ f^ovri idiKu)^' 

pricque convenit. Nam nemo bonus nisi ovSiii yd^ dya^Boi^el jan eli o ■dioi, Xy t 

solus Deus, iuxta ipsius Servatoris effatum. avrov t acoriipoi <pcovnv ovKovv,f4.n cog 

Cave igilur, ne ut infanlulum tantummodo /3flS(5(Uo 'iSvii diiKcix; t c* cparvii Kii^iSpov^ 

(I) Haiid scio an Cyrillus lioc loco innuere videatur famigeratam illam lectionem psalmi XCV' 10: 
Dominus regnavit a li<jHO; de qua tot verba a pliilologis sacrisque critieis facta sunt. 



128 



S. CYRILLI ALEXAXDRIM EXPLAXATIO 



Ephes. II. 13 



Ephcs I. 10. 



A. f. 33. b. 
E. f. 89. 
H. f. 96. 



rtAA op 'VSTW^iia:, Tij ><,a.-d t\[^a.i r ttAqv- 
ciov a)i ■diov,^ Sia tovto ^o^oKoyov /u^ov 
T^ ■zDaf itiiTCov T dy'icov dyy'i\u>v o-tzoi&^ 
Q x^ viJi^vQ^ «V, So^a, cv UxLi5-oi? •9'fS), 
y^ iTri yi^i eignvn, cti avQpooTroii ivSoicia.' 
af^Vjoi jU.5K y) ytj Traaai a\ avcoTdTCo ^uvd- 
ji*«5 T 6«vSjW.M'S's/Tav aiiTolq aco'(^ovTig Td- 
^iv , )tj iiptfvivadt "uSPOQ ■3i6v KaT^ oo^iva 

ya,^ T^OTTOV TO aVTU) ^OiCOVV CS^J^.TpJ^y- 

(Jiy, aAA' ila-iv c* idpaioTnTi 7« k^ ^ix.aio- 
cvvtw }^ dyiaof^ov infJ^iii Si oi TdAavig, 
T0J5 T ^iajJOTH •S'fA)ij!*acrj ras lavTCOv '^- 
■3uiJ,iag dvTava^^yinavTii , ■zsoAfjU.fwv cj/ rct- 
^</ yiyovcL/u^ij ctvTch' AsAi/Tai 'j TOt/ro Jia 
X^irOV- K^ -^/ap ^V ai;T05 m fi^jivM V-/^, 
j^ tnjuiii^^i^i njM.a5 5i lavTOv tco •9'fw Kj raa- 
^i, T iX-^^o-znoiov dixapTiav 6k jAfio-a ti- 
•&SI5, >Cj ^iicaim cv ■35(5-:-«, jcj y.aXm iyyvg 
G^ ovTas {Jt,a}cpdv * y^ na-d' iTipov 3 '^o- 
•ZBOv, ^CTicaj g5u' Bvo Aaoi)s fij sva scatvov 
av-&pco7rov .) Troici-v iipnvuo , Kj d7ro>caTaX- 
XaTTccv dvct^OTieac; cv Iv) aca^aTi 'urpoi t 
■zsaTipa' ivSoayiai ycip 6 SeO? i^ TraTVip dva- 
KicpaXaicoaa^ tu iravTa cv avTod , avvilpai 
n T015 avu) Ta >taTW * Kj dyiXLu uTrocprjivai 
jWiav , T0t;5 Ti iv ovpavTc k^ sVi ■j/iis- yiyoviv 
ovv Mjctiv ilpmyi ts k^ S!;5ox./a Xp/ro^s. 

Kai fiTTSv auToIj o ayysXoj x. t. X. 

Esri yoilv c»i d^-^^^dyyiXoi «v, TO15 
■^Oiy,iai T Jt^?"*' 2t;a)'}'cA;(ra/..t^@'j' aju.a 
T>j t^Tr' avTOV a^^aTio, KaTicov iTri tu t«; 
(TWTMp/as -rfo' avdpaJOTWV jt;a')/'j.jAia- x.a.v 
ncog i^ovooTaT@o avToli JliiXiyiTO , jtt>i 
VTTOTri^TSTovJi)!; rais ai/T?«)v OALfa/ tm5 v-ut' 
avTov a^^aTidi , Sia to t^ cpvaicog dopaToy. 

Kat OTs £7rX^'(rS'/jo"av aj* Tj/xs^ai too xaSapiffuoJ 
aliTuv y.ard rov v6iJ.ov MuCktsu^. 

Ticoi ovv 'idcofjS^v avTOV , J/a t dpTicoc; 
dviyvcoai^ivcov , to/? J/a Majilaews £/';i0VTa 
yo,u.O(5- paAAov q r vOjtto^dsT/tf a^TOv K^ 
•Seov, t<)5 av-3p«?rov TO15 iavTOv -dia-zs-'!- 
af^aaiv VTroKiijud^jov 7U Sia Tro/av alTictv , 
SiSd^H Xihov 6 ao^coTctTOi naCAos* * " oti 
n/x^j viiTrioi , VTTO Ta g^oi^/ita r •Aoa^n ■nfj^j 
SiSiiXcof/,ivoi' OTi 3 «A^&f To •aoXinpco^a T 
;>^ov8j c^a;rs5-t;AcV -9505 r i^iov at^roD 



in praesepi iacenlem specles , sed poliu.s 
divilem in pauperlale noslra Deum, eius- 
que rei causa a sanclis ipsis angelis de- 
canlatum ; cuiusmodi ille hymnus erat : 
ijloria iu excelsis Deo, et in terra pax , 
inler homines bona voluntas. Profecto an- 
geli, cunctaeque sanclae virtutes, quae at- 
Iributum sibi ordinem retinuerunl, jKicem 
quoque cum Deo conservant , nullatenus 
voluntatem eius transgrediuntur , sed in sta- 
bili iuslitia ac sanctitate manent. Nos \e- 
ro miseri , qui Domini mandatis cupiditates 
nostras opposuimus, liostium instar apud 
illum evasimus. Verumtamen ea res per 
Christum destructa fuil ,qui nostra \a.\ est, 
nosque patri Deo coniunxit, causam odii 
pcccatum de medio tollens, fide iu&tificans, 
sibique proximos faciens qui longe aberant, 
Alioqui etiam condens duos populos in 
unum novum liominem , pacem laciens , 
duosque illos in uno corpore patri recon- 
cilians. Placuit enim Deo patri cuncta i» 
Christo instaurare , el cum superioribus 
infima copulare, alque unum gregem ef- 
ficere , caelesles atque terreslres. Factus 
cst itaque Christus pax nobis et bona vo- 
luntas. 

Dixitqiie illis aiifielus etc. 

Credendum est arcliangelum hunc fuis- 
se, pastoribus gaudii nuncium, cpii cum 
exercitu suo caelo descendit ad salutis hu- 
manae felicem noiitiam perfcrendam: solus 
lamen pastores alloquens, quorum ocuhs 
agmen ab ipso duclum non apparebat , pro- 
pter angelicae naturae invisibihtatem. 

¥.i postquam impleti siint dies piirgationis ipsorum 
secundum Moysis legem. 

Nunc igitur ex nuper leclis cognosca- 
mus illum ftloysis legibus obedienlem; im- 
mo vero legislatorem ipsum ac Deuin , (|ua- 
lenus homo est , decrelis propriis obse- 
quentem. Rei vero causam docebit nos sa- 
pientissimus Paulus dicens; « quum par- 
vuli essemus , sub clemenlis mundi eramus 
servientes. At ubi venif pleniludo tcmpo- 
ris, misit Deus filiuni suum lacluin cx nni- 



IX LICAM CAP. II, 



129 



liere , factiim sub lege , ut eos qisi sub lego 
erant rcdimeret. » Ergo de legis maledi- 
clo redemit cos Christus , qui sub lege erant , 
non tamen illos qui eam observaverant. 
Quomodo autem redemit? nempe eam ipse 
adimplens. Vel , ut paulo aliter dicamus , 
ut Adami transgressionis crimen solveret , 
obedientem se docilemque praebuit pro no- 
bis in omni re patri Deo. Scriplum est enini , 
quod sicut per unius hominis inobedien- 
tiam, peccatores constituli suntmulti, ita 
per unius hominis obeditionem iusti con- 
stilueniur multi. Cervicem ilaque legi ae- 
que ac nos supposuit , prudente consibo hoc 
ipsum agens: dccebat enim ipsum implere 
omnem iustitiam. Igitur adveniente die 
octava , qua mos erat circumcisionem car- 
nis peragere ex legis placito, circumciditur 
et ipse qui legem Moysi dederat , et ante 
hunc Abrahamo. Nomen etiam suscipit , 
lesus scilicet, quod salus populi inlerpre- 
latur. Sic enim voluit Deus pater fiHum 
suum nominari, genitum carnaliter ex mu- 
liere. Factus est enim tunc salus populi, 
neque unius tantummodo sed omnium gen- 
lium universaeque terrae. Eodem itaque 
tempore et circumcisio perficiebatur , et no- 
men is suscipiebat. 

Quid autcm heic lateat arcani , dcnuo 
dispiciamus. Beatus ail Paulus: « circum- 
cisio nihil est, et praeputium nihil est. » 
Ergone rem, quae nulla est , observari om- 
nium Deus per sapientissimuniMoysen man- 
davit, poena transgressoribus simul indi- 
cta? Aio enimvero. Nam circumcisio, si rei 



"^uOiU^ov a) c/K. ^uvajxos, '^uo/ud^jov i-zao 
yo^oY , "iva. G^ VTTo vojwov iz^cifo^aaij [ l y* ., 
ov)c'civ T^ T V5jit« >ia.ra^a,(; i^nr^ictTO Xoiro? 

G^ QVTa.q fllV VTTO VOfAOV, 01/ |U.HK iTl * i^ • K/sine Jri. 
T!Tt!pnX,CTa.i a.VT6v' i^iTZpia.TO Q 'S!W5 ; -mIAh- 

^iji>(ra.g avrov t^ y.a.^' iri^ov 3 'pO'zzov tva, 
Avavi T^ iv ^ASafA. •tz^^/3a(7S«5 ra iynKri- 
fjt.a.Ta., (vTTtiQyi y^ £t;Hyiov Trpoi Trciv ot/oSv ^ 

ia.vrov ■uia.^i<rv\(!iv VTii? v\f^jj ro) Qio) v^ 'j;a- 

?'' ^^J^*'^'"'*' "y^ * 3 ^'t' Oi-CaXip SlCC T^ 'ZS^ha.- • Rom. V. i9. 

Koyii T ivo^ dv&^ooTS',^ a/J^TooXo] Ka.Ti<^a- 
^t\Ga.v 01 TTOAXo], ovrci) y^ dia ■7^ V7rax,oyig , - 

T svoe , diKa.101 y.a.ra.^aunaovTa.1 01 TrcAAoi" 
v$iix.i TOivvv rZ) voi^co /u9' yi,t^6 t avyjvctj 
olKovoiJi.iy.o)g v^ tovto Tr^arrcav isspi-zn yQ 
avru) 7rX»P0)(jai 7roi(ra.v SiKaiocvvttv iyra- 
<rH5 5/1 ot/v ^ oyBom, Iv ii avvy\Qi<i «v t iv 
(japKi TiAil^^ <s%tTOjtt«v Kara ysToSoK^v 
rS) v6fJi.ci), (!^T:y.viTa.i }^ ctvrog t vojt*oy 
Sovg ru) McoiJari ^v^ ttpo Tira ru> 'AfBoadpi,' 
^iyjTai j^ TO oiOjM-a, TOvTi^ri ro 'IncoDs* 
ipy.ywivircti Q rovro acornpicL Aaoi)* oI't&» 
5^ }1-&«A«C7£V •&£o; %} TrarYip 6vOf*.a^iSjt^ t 
'i^iov vlov ^v«-&2VTa v(^ aapKa. 6k yvvat- 
Koq- yifovi ^a^ to't£ (TCdTH^Ia AaoD , Kj OV'^' 
svoi" , jttaAAov Q ^avTO? «Ovfc!?, jc^ d7raat\g •7^ 
C-iz' ovpavov iv raVTU) roiya^iiv ro i^ '3%^- 
roftr.q «T^f/TO ^iii^a, Vj rxAJiaiv l^iy^iro. 
Kai Ti To a'/vir|W.a, {f?«j 5n TraAfv ida- 
fj^' 6 fJLaKapi^ 'i^fi V[avKiQ^' * « ■s%<- M.cor. vii. 1 
rofin ovJ[iV ^, Kai « aK^o^vaTia oCSiv 
^7V ap' ovv TO jt*«J;v rtipil^ ■csoo<^iTa')(i 
dta T Tzavaooa Mu^i/csws t oAwv •&soe, 
v^ KcXaaiv iTra^rnaai to7? -o^^/Sajvaffiv 
avrnv; val, $ainv av caov i.tiv yap {\kiv 



a) Aubertus y.=yvwii.=-/civ heic et niox. Idein tamen initio fragmeuti melius liaLet i'S3,u£v coynovimiis, 
quam nostri codices iSipEv cog)ioscamus. 

(1) Tractus Iiic cyrilliani commentarii de circumcisione Doniini, eiusque in templo oblatione, extat 
partini in honiilia edita Cyrilli eiusdem de hypapante Opp. T. V. part. 2. p. 391. seqq. (quae iu codice H. 
f. 103. dicitur liomilia XXVil.; Euo igitur partem hane meo more, utpote notam, omisissem, nisi in nostris 
codiciLus, praesentique editione, non pauca interponerentur quae ab edita homilia absunt; et nonnulla etiam 
editoris Auberti manifesta et gravia sphalmata corrigerentur , ut animadversiones nostrae demonstrant ; 
quarum praecipua esto haec; quod nempe initio fragmenti (pag. 128.) pro rectlssima codicum nostrorum 

lectione yofxoii-r.y Srov , (J; avSgaTTOv roli exvtoC $s(Tjri<riJ.aatv iizoy.ilfAVjov , AubertUS Scribit vofAoSsTr.v , cjj Ssov 

(omisso avSgiTQv) Toi; ixuroi etc. legislatorem , ut Deum, suis legibus subditum ; qui palmaris in theo- 
logia error est. Et quideni ex nostris codicibus inferius etiam p. 132. habemus: vofioSETv;,- rfj w; Ssd;, y.tx,i 
Ctto •jou.o-» u; avSjiiTTo,-: kgislator erat uti Deus , et leyi subditus uti homo. 



^ 



130 



S. CYRILH ALEXA.NDniXl EXPLAXATIO 



(h T T ■zspa.yi^ciTOi ovoiv , ovSiy i^v Trcty- ipsius iialura spectflur, niliil omnino esl; 
rfAwr iSivj* Q i^u^noia tvtzov y^ yap t sed mvslcrii tvpum in venlre gerit. Nam- 
cyBo-^Y i\[A.i^a.Y dviCuo Xpiro? c/x- vf^c^wi', que oclava licbdomadae die et resurrexit 



ilA ^i^COKiV YitMY T iv ■uiViV^CLTl 'C^TO^YW 

'izPO<^iTa.')(j fcip Toli dyioii d7ro^oXoi<; ^tto- 

p/j-diVTli ^'xQ-i)TiVaaTf TraVTO. Ta s^v» , 

^aL7nt(^0YTii a-VQ^ iii to ovofxa. t -^0.^0; 
tCj t viov K^ T dyia TTViv^-ar&^- TiAilJJt^ 
Q (paftiv T iv •aviufji.a.Ti <t^A.T0fji,\nY , iv KaiPco 
f/-d\i^a. T dym l3a7rTi(Jfta.T0g , cm )tj ju.et- 
ox^i Y\fji.ai a7ro(J)aiYH X^irc^ t ayia nviv- 
fji.aTOi' ySj TOVTH TrdKiv ilg tvuCOY riv dp- 
y^aioi a) c^fn'@o 'lncJoDs, /t^ McovfTio, 
&''£a.Tiiyri'7ai- ^^(^''.(icirsi yap TrpoTi^ov (^ 
'lopSdvnv cJtr vlovi "la^aHA* iha xaSiffas 



Clirislus a mortuis, et spiritalem nobis fe- 
cil circumcisioncm. Praecepil enim sanclis 
apostolis: « euntcs doccte omnes gentes, 
baplizanles eas in nomine Palris ct Tilii et 
Spiritus sancli. » Fieri vero dicimus spi- 
ritalem circumcisionem tempore potissi- 
mum sancti baptismatis, quo nimirum par- 
ticipcs iios cfficit Christus sancli Spirilus. 
Cuius rei typus ilem fuit priscus ille le- 
sus, qui post Moyscm gessit ducatum. Is 
enim primus filios Israhelis trans lorda- 
nem tulil : deinde ibi subsislens, statim eos 



fv&vi vuayjai^aK, 'U^iTifJi.i ■TriZiva.K;' ovkhy lapideis gladiiscircumcidit. Ergo postquam 

OTi $ja.^Z)/uRiJ (^ 'lop^dvAV , TOTi X^is-05 loidancm traiccimus , tunc Chrislus nos cir- 

Kjf-as tt^TifJi.vn TVt SvvdfA,H T dyin TTviii- cumcidil Spiritus sancti virlute, haud car- 

fj.a.TO<i' ov adp>t.a ica-d-aipoov , d^rocnpuv^ nemquidem purgans, sed animarum potius 

fi3.XXoY r iv .^V)(^aiq b) fioXvGfji.ov f \ f iv maculas eluens. Octava igitur die circum- 

oy^on ToiyapovY <dkj.Tif/..viTai X^(5"0?, 'U t ciditur Christus, et nomen ut divi sumit. 

icKyiaiv cug i(^YiY , Aafi^dvei- toti yap toti Tunc enim tunc prorsus ab ipso et per ip- 
ai(7U)(7fJt.i'Qct Trap' ctVTOV (^ Si' avTOv- iv h 
ydp iT»]>7i * <z^iTfji.y\Qy\Ti 'Zi^TOf^yj dx^- 

pOTTOiyiTCi) iY T)i dTrixSuGii T (7'i)|M.aT@~. T^ 

(70.^x05, fV T^ <a:%/TCi|M.>) T XoiTSti, avvTa- 
i^iVTii avTtt) iv ra ^sc7rTi(Sft,aTi, tv o) Kci.1 
(7vvny'ip-^y\Ti' ovx.ovv ■&avciT@~> avrov 
V7rio r\fui^tj yifovi, £j n dvaraffis 'jU « 'd^- 
rofjcn' d'iXi^a.Yi -yb,'iva y\fJi.ili ol avva^ro^a- 
YOVTig avTCx), avTOV d7r0'&avivT0g ryj dj(^- 



riet, fJi,y\x.iTi ^viaco/^j ty) d/LSpricL- S:o c'/^H- 

■ii.Tim. n. II. Tac * il (7vva-;xi\}dvoit^j ^ ySj crv^riao/jS^v 

d^ro^avilv q KiyiTai TVt dftapTict,ovx O'''' 

«/^TtV, OV^i fdp d/^TiaV tTtOlMiY , OV^i 

ivoi^Yi SoKog iv TO) i^oftaTi avTOv , rtAAa Sia 

r iftYW d/jtfpTiav iioani? aV GvvaTTi^dvofj^ 

avTU) d7ro^YY\(7y.OYTi, y^ (Tvvavai^w/^j avTO). 

riaAiv iTTc-.Sn yiyoYiv /aB' r\/J^ t/J05, 

>CU.( TOl QiOq COV ^V(7'A K^ T OKCCV KVpiOq , 

Tavri) TOl y^ ro ;ca-&' t\fxai ovx, drlfji.d^H 
fJCiZoY ^ (ihXa. (aS' t\/^S fc-^SO T aVTOV VOfH,0V 



suni salvati fuimus: « in quo, inquit (Pau- 
lus) , circumcisi estis circumcisionc non ma- 
nu facta in exspoliatione corporis carnis , 
sed in circumcisione Christi : consepulli ei 
in baplismo , in quo et conresurrexislis. » 
Ergo mors eius noslri gratia accidit , nec 
non resurrectio et circumcisio. 3Iorluus est 
enim , ut nos cum eo pariter mortui , post- 
quam ipse semel peccato morluusest.haud 
ulterius peccato \ ivamus. Is aulem non ideo 
mortuus peccato dicitur , quia peccav erit ; 
etenim peccalum non fecit , nec inventus 
est dolus in ore eius ; sed propter pecca- 
tum meum mortuus est. Sicut ergo cum 
eo moriente mortui pariter sumus, ita et 
cum ipso resurgcmus. 

Rursus quia filius nobiscum versari vo- 
luit , (piamquam Deus nalura suapte erat 
el omnium dominus, idcirco modulum nos- 
trum non rcspuit , scd nobiscum Icgi semet 



a) Perverse prorsus Aubertus a.^x'-Z-'^'! pontifex , qualis uumquam fuit losue , pro dfx.'-'U; /^i.iciis. 
— b) Male rursus Aubertus tov £f/.4/uyo/ pro tov h ■^■j^a'!;. 



(1) Conferatur IMiilonis breve de circumcisioue scriptum. 



IX LUCAM CAP. II. 



131 



subiecit, legislator licet ac Deus. Circum- yifQyi^Kcti tqi vO|W.oG5r«5 wv «1^705 61)5 6?05* 

ciditur octava a nativitate die cum ludacis , t^Ti^yiraLi ox.Ta«jU.;jo? /^ '\ii^a.'im , /Va 

ut generis cognalioncm adfirmct , neque -riy) auyyivnav ^i&aicoan ^ cnrui i^ri d^vn- 

eum postea \elint negare. Namque e Da- acoyrcti, clCtov ck cm'iPi/.aLTQ^ yao ActjSiJ 

vidis stirpe Christus expectabatur. Et sig- TrpoaiSoKccTO XpiTOi' a^ i^'^^' to TiKf^ri- 



num prae se ferre voluit cognationis eius. 
Si cnim de circumciso eliani aiebant, nc- 
scire se undenam is esset ; si forte circum- 
cisus non fuisset neque legem obscrvasset , 
negandi causa honesta fuisset. Verumtamen 
post ipsius circumcisionem,cessavil circum- 
cisio, subintrante eo quod ab illa porten- 
debatur , id est baptismate ; cuius beneficio 
nos ulterius haud circumcidimur. Videtur 
enim mihi circumcisio tria effecisse. Primo 
videlicet signo quodam impresso, Abraha- 
nii posteros a reliquis gentibus distingue- 
bat. Secundo, divini baptismatis typum, 
gratiam , atque virtutem in se porlendebat. 
Sicuti enim circumcisus, in Dei populum 
per id signum olim cooptabatur ; sic ba- 
ptizatus, Christo in se sigilli instar rece- 
pto, inter fiHos Del adscribilur. Tertio de- 
nique , symbolum erat constitutorum in 



etov T^ a-jy[ivi'icti- ii yap r^ «are/TiitnSjKroj 
avTOv 'ikiyov ., rourov quk Q'lSoi,ju9p Tro^fiv 
«'r«v, il i^Yi 'Z^iTpt.n^n k^ aa^Kct, yCj t vo- 
jW.ov s^vAa^5K, 'iax^v av Trpi^pctaiv ivkoyoY 

CtVTCOY >1 ttpJldl?* Ay ftiv TOl TO 'Ct^Tjtt»- 

6«vai atyrov, ■sBSxavrai « <jz%^rOji*« , fica;;^- 
Osvros v\f/,lv T (7«jitauojt*sv« J(' aCrjf^, 'yitoi 
T /Sa^Tl<7jU.ari^- Sict tovto tiftui ovKiTi 
t^TifA,vofJi.iQcf doKfl yap jwot « ^^iTOfA.i] 
'^'ict Tiva ■zsf^ctlix.ci.TiviSf^- iv pi.iv olovii ai;iMi'ico 
Tivi K^ a<ppcty'iaH, cnr iyyovm ' A^pctajj. 
a^opi^Hact , iij T Aoi7!"Wv IQvSjv <5^rsAA8(Ta* 

OiVTipOY iY iXVTf) T T \Jiiii lia.7rT i(rpi.CtTOi 

TrpoTVTZHact yapiv yt^ JuvajWfv uxjiJfp fap 6 
'S^TifJi.vo/tJ^jQi , ih kctov -^fa; 5ia '^ aippct- 
y'iSog Trakcti i^nfJi^aTit^iv -, ovrcoq fiaisri- 
i^0ju8^cq a(poay'iSct t Xpi^oviv iavra rvn-cc- 
aaj.t.iYOi.,ih vio(iia'ictv (iiou clyct^apircti' j^ 
?(roK, avjJi.fio\oY t iv ')^a(nri KctQi^ctiJ.'iYa)v 



gratia fideiium, quatenus hi carnalium vo- TrtirZv, o'i «j^' a^tpKiKuv nBovcov <t Trct-dcov 



luptalum passionumque commotiones, ex- 
acuto fidei verbo, asceticisque laboribus 
praecidunt atque mortificant , haud cor- 
pus incidenles, sed cor purgantes, et spi- 
ritu non liltera circumcisi: quorum lau- 
dem haud humano iudicio indigere, sed 
caelesti suffragio niti , divus Paulus te- 
statur, 

Quum ergo lex adversus quamhbet mu. 
herem, quae masculum feminamque pepe- 
risset , lata esset , eaque universalcm pror- 
sus faceret intimationem , nihilominus omni 
dedecore carebat sancta virgo , de qua na- 
tum carnaliler Chiistum dicimus. Conside- 
ra enim , si lubet , legis accuratum teno- 



rdi iTrctvctardac-ig rci) TiJi.nTiK(i) 7^ Triariuii 
koyco, j^ TTOVoig daKnTiKoli c/KTifLvaai x^ 
a.7roviKpQZaiY , ov ffoipa T'i[.i.YQvri(; rtAAa t 

Ka.pS'lCtV KCt^Ct'ipQ\Ti(i ./rU TlViVfJCCtTi OV "^Ctft- 
[tCtTl '^^J.TiJ.tYOJU&pQf OlV Jtj t JTraiVOV , OUK 

dv^dpcoTr^ivng 'fhKpiaiux; diiSm, AkXct riig 
a.Yto-3sY yjPTri<&vLj .\|,«'(f8, naDAo5 ■dilci * 

$J!ol.,U^pTVpiTCti. 

'IovtQ^ (i) To'ivvY T vc^a k^ yvvai- 
KQi d^oiraayii riKrova-Ai apaiv h -dyikv, v^ 
'fijViKCOT arluu vifCiV 7roi«jW.5V8 t xarapp«(7JV. 
V7ri'^a'p!rcti 7^ Jt;<7<p«M./a5 « dytct wafl-Ss- 
V©^5 «5 c/K(pvYcti tpctftiv to -h^ (rdpKa, Xpi- 
rov -dict yct^.) ii aoi SqkH, roD vofta ro 
a;cpi/Sss' yvvr\ ydp tpyiai y^ ov Traaa. rV^^ov 



rem.Mulier,inquit,nonindifferenlerquae- d5fg.Kp'ircac,, dk\' yirig av cmipf^aTia^ri Kj 
libet, sed quae suscepto semine masculum tikvi 'apaiv ^ dKd^daprQ-» 'iarco- CAiravQa. 
pepererit, immunda esto. Atqui hoc loco 3 ck TrYiiiftar©-' dy'iuv ro ■diiov avvi^y. 

(1) Citatur sequens locus ad litteram ex cap. XV. commentarioruni Cyrilli abs lolianue caesariensi in 
opere inedito contra Severum pro coucilio clialcedonensi , cuius apud me habeo interpretationem ex sy- 
riaco, quo tantum in idiomate superest id opus inter codices vaticanos, graeco textu iamdiu amisso. 



132 S. CYRILLI ALEXANDRIXI EXPLAXATIO 

(ro)[4,a, TrXaGTOvpyov/uSfjov appnTftJs cv t^ corpus iHvinum dicimus a sanclo Spiritu 

dyiot, Tra.p^iya), x^ "pft/ Tvii (^i/oiuiq y6ia,o)v compaclum,inefrahiIilerelaboratuminsan- 

6\'tya 7rs(ppovTi>c6g- vicig-a yap airi^jji.aTi- cta Virgine, naturae negleclis legibus. Mi- 

XH5 i^UTO ;cartt/3oA«s o ^p dy'icav sr^i^cii- iiime enim seminali officio indigebat san- 

TOTOxo?, « aTTa^yjn Xa^xovTm t 6y- ■Siov ctorum primogenilus , inchoatio illorum 

Sia -MVSvfJi-aTi^ dvw^iyvr^aiv •ui^i av i'i- qui a Deo per Sjiirilum regeneralioncmsor- 

PY\Tai Ga^co(;, ol ovk u'^ aijxaTcav , ovSi ck tiuntur: de quihus dictum est manifcste, 

•9£AnfAaT©~> GapKOi « dvcfl^oi;, dXK ok qui non ex sauguinibus neque ex voluntate 

^iov i'^tjvy\^t)r!av SnBpa Sr] ovv tyiv c/k carnis aut viri , sed ex Deo nati sunt. Ergo 

vj|t4!i icaTa^oy\v n dy'ta Trctp^divog ^ aznp- extra omnem legis damnationem sancta vir- 

y.aTia-dficFa yAv ovSa[A,ci)i, cvipyitct q tJj go erat, quae nullum semen experta est, 

^ia 'srviv^aTQ^ to ■dihv Mp7v cts o;cu«'- sed operante Spiritu divinum nobis infan- 

aacra /S^stp©-'. lem edidit. 

MiTo. TQ <z^Ti^t]Snvat^ T r na-daoi- Post circumcisionem , adhuc tempus 

<TjWot) 7rd\iv dvafjciv^ >catpiv r^ OTi fVA«- purgationis expectat. Et poslquam dies com- 

p'j)^y<Gav al ri^ipai, ■prAyipccGig j t\[4.ipci)v « pleti sunt, plenitudinis autem dies quadra- 

Ticsa^aKoiryf viv, tots dvdyiTai ilq 'lipo- gesimus erat, tunc Hierosolymam ducitur 

(7o'Avpa, i^ iU 0"\,iv kyiTai t TraT^og ccq ad conspectum patris, ceu homo nobis si- 

dv-^PtOTroq ica-d' «fta?, o GuviS^^di^cov avTO) niiiis, is qui ilh adsidet tamquam Deus Ver- 

■Biog Aoyoi^ 6 y^ Sici 7^ t vof^n ay.tdi cv bum, et qui per umbram legis intcr pri- 

Tolc, 'Zu^caTOTOKOti p^a^i/^^os' dyta yap >^ mogenitosadscriptus est. Nam devoti erant 

Upd tS) -did) y^ Ta TToo 'T* dnav-d^ct^^^ncjicag el sacrati Deo, etiam anle Verbi incarna- 

'TrpcdTOTOKa^d^aip «■&uok avTcoy^ vof^ov o) tionem, primogeniti qui ei ex legis prae- 

IMydXm oiKOvofA.'iai , co /3a-&os ■/tKovth y^ scripto offerebantur. magnum dispcnsa- 

(70?ja5 y^ yvaxTiai Siov' cv KoX-^TOtguv t lionis mysterium! o altitudo diviliarum sa- 

Tra^og^^o) Ta irdvTa irpocsayiTai cmXoTr^i- pienliae et scientiae Dei! Qui in sinu pa- 

7rw5, r Trapd Trav-vov T^a^itaic, do^ai^o- tris est, cui onmia sisluntur serviliter, qui 

fj^joi, OTi yiyoviv cv to7? t^ dv^i^caTTOTn- ab oninibus sacro cullu honoratur. iis quo 

Tos i^iTpotg^ tS) i5»(a '^'jvnTopt 7rpo<j$ip<l tempore in humanitatis modulo apparuit, 

■QvGiav ft) T «s^ttJo^a 7r^dyfiaT{^' cf^ proprio genitori hostiam offert. res mi* 

? v6fx.a T'jTA>ovq TiTripY\Kiv Y\ dXri^na- Sid ra! Legis typos ille observat, qui est ve- 

"zsojav afT/af; oti JfJ vojM.oGeTH5 «v ws 6jos, ritas. Cur, inquam ? quia legislator erat 

y^ VTTO vofjcOY cog ctv^pwwJos. Ti q Sm Tr^ocTKi- quatenus Deus, legi auteni subditus qua- 

KOf^tKiv ; ag Tr^coTOTOKOf r^ dpGuv , ^ivyog tenus homo. QwA vero obtulit? Ut primo- 

'^•jyovccv ^ r^ (\) ^vo vioayovg >s:%^r-'pS)v, genitus et masculus, par turturuni, duos- 

y,^ To tS ro,y-(» 5inro^66/xsvov aAAa T( /Soi;- que pullos columbarum, iuxta legis edi- 

XiTatTavTady\\ovv;y\ f^iv^^-jyct^v ^iTi Xa- clum. Haec autem quidnam significant? 

AiVaTOV cv cr^«-&ioi5- « q 'sfe/r^^a, ^dov Turtur sane inler allilia loquacissinnis est; 

«zriov r^ Trpaov yiyovi q tojSto? ilg y]fcdg columba vcro animal mile ct mansuctum. 

t oAccv ttoiMtjis r^ tcv^tog , ■zcpaoTnTa y.iv Talem porro se exhibuit erga nos rerum 

T «15 aKpov \y^ccv ^'^vyovog 3 ^'ikLv Kara- onmium creator et dominus, mansuetudi- 

KTi\y\rjag r v^' ovpavov^ r^ <> lavTov KaX- ncm quidem sunimam rctinens.iujtar vero 

(1) Hoc loco Aubertus sciiliit i? aut, pro xai' et. Profecto sacer textus et lex alteruante sententia lo- 
quuntur. Apud Maldonatuin tainen graves auctores utrumque muuus a B. jVIaria oblatum existimare viden- 
tur, nenipe Orisenes liomil. XIV. in Luc. , et S. Anibrosius lib. II. 8. de .\braliani; quibus nunc ac.cedit 
in cod. E. Cyrillus non heic soluin, veruiu etiam iafra p. 134. 



IX LCCAM CAP. II. 



133 



turturis mundum cantu demulcens , suaque A/^wc/as t )Siov di^Trihcova. •aAM^Mv, toOt- 

melodia propriam vineam rcplens, id est iTiv VM-cii c^ Tn^ivQctVTct^ uq ctCiTOV yi- 

nos qui in ipsum credidimus. Scriptum est y^a-sjrai y^v cv to) atyi^itTi r ctiftaTiov , 

itaque iu cantico canlicorum: vox turturis cti (pcovri ■^ '^vycv&^ nicova-dn cv t^ yvi 

audita est in terra nostra , vites florent. M/i^JJ'- ctl af^TriAoi KVTt^^i^nai' AfAaA)i;ce ;^S 

Xobis enim divinum angelicumque prae- 'zsfoq Y\ua.g to Qfiov ti Kj ivctyyiMnov ntj- 

conium, universo orbi salutiferum , Chri- p'jyiA,ct, to TravTOi t kog^h acoTvipiov, o 



stus clocutusesl,Mactabanlur itaque lurlur 
atque columba , ut ipse denuo ceu per Ij;- 
pos nobis denotaretur, mortem in carne 
sua pro mundi vita passurus. Ipse enim 
est canorus maxime turtur, ipse siniplex 



Xpi^ig- la^a^iTO f^iv ovv '^vycov Kj ^-e^- 
<ripa^'ivct TraMv aviog cog Sicc tvzscov nf^lv 
cry]jJt,ct'ivtiTa.i , t i^-srfp 7^ x6(TjWb' ^ioni; vtto- 
fjLivcov QavaTOV y^ aa^ncf avTOi yap ^v 
« st/tpwvoTctTH Tpvycov avTOi H aKi^aiQ^ 



columba. Semet ergo Christus obtulit, ty- t^<ripa' lavTOv ovv a^a tt^ocjkikoi^ikiv 



pum siniul et veritatem, in odorem suavi- 
tatis, ut nos per se ipsum Deo patri ofTer- 
ret , et nostram ab eo aversionem dissol- 
veret, quae ob factam in Adamo transgres- 
sionem evenerat, et ob peccati in nos om- 
nes tyrannidem ; atque ita patris respectu 
nos dignos efficeret. Nos enim sumus, qui 
ab antiquo clamamus: respice in me, et 
miserere mei , ut ait psalmista. Namque 



X^ifos xa^S-' ivct Kaipov oy.ov to/s tvttok; 
T aKyiQnav ih 0(TjM->iy sjw^itts , /v' «jwa^ Si' 
iavTov -uipoaaya^n t'u> Ofo) r^ TraTp/, Ai/(TH 

Ti OVTOO T 4$' >1;t*aS ^OjU.jy!6f a-u!O5"^0CpM V , 

5/tt Ti T iv A^aiA, Tra^a^auiv (1 ,15 H^ "«W 
>^ "TraVTCjisv nf^ rv^avvncjaaav apa^T;av 
Jt^ ovTCog '^OKOimc, d^uoavi 7^ 'aaTpiKnq- 
n[^ilg yd })/uSfi oJ7r(xAai/3oSvT£5 sVi/SAj-xj-ov 
tt' i[A,e, Kal iKinaov [ti ^ coq '\j,aAA(WV 



oculi Domini supcr iustos. Non enim res- ^«(j/V o(p-da\jj,ol ya^ (pnfTi Kupm i7n 01 
•■■•"■ ■■ ' '■■ - ' --■ xa/»5-* «;^ b^^/SAs^T^ Kii^ios G?tr T a/i^- 

Tiaig cviyo\tivdc, , <jAA' ra< t ■n-^a.ov n^ «ffi/- 
Xiov yi^ Tpi\toVTit, avTOv cev ■&itiif Koyaq- 
i^<l ovv Ka^ap^hai Tr^dTi^^ov ni^aq , (^ «rws 
d^ico^dnvai ^iov ioco-^lag- KiKi^ddKay!^^j 3 
TiiTO Sia T TrdvTCOv acoriipoi X^ig-ov ■^uvco- 
[tivd c/x. yvvaiKOc, , v^ '^OY^iVn vttq vdi^ov. 
'AAAiz (^«TMTSOy Trpwrov ftiV ^ -nsipl tI- 
vos yi^^a-uSTai to Tnpl t KaQae^G[iov av- 
Tcov SiVTipov 3, "z:;??' ^ G>^rj"i<Tai at;TOV 
rcp Kvp'icp- Kj rpWov , tI (Tnpajv^ to ^ivyog 
T TPVydvCOV., iCj OJ ^vo vsootoj t^ i^^ri- 
qaiv il yap to ■aii^'i toC xa-3"as<(T/xot; at;- 
T&)V, TTipi T^ ctT-fas -S-JOTOX», M Tripi TOV 
IJcaKapm '\coay\<p, « -^ipi tov Kvpiov vofx,i- 

'Iw- 

OIITS a,VTY\ 

iv avopciaiq avviXaQi Kafilog al aAAai fvvai- 
Kig^ha TTSP^Txa-aat/Taot; lavrcov tt^os- 
iviyKcoaiV aAA' daixrdpcoi avv-Ka^i 
di>&docoi 'iriKiV ottov 3 ov yvvaiKo 



picit Dominus peccatis deditos , sed mi 
tem et quielum, et divinos sermones me- 
tuenlem. Oportuit igitur nos ante purgari, 
atque ita divina inspectione dignos reddi. 
Id autcm consecuti sumus per universalem 
servatorem Christum ex muhere natuni , 
factum sub lege. 

Sed primo quaerendum est, quemnam 
designent verba « purgationis eorum. » 
Secundo de lesu coram Domino oblalione. 
Tertio quid significent par turlurum et duo 
columbarum pulli. Etenim si verba (( pur- 
gationis eoruni » de sancta Deipara, vel de 
beato losepho, vel de ipso Domino exisli- 
met aliquis dici, irrebgiosus erit. Aam ne- 

que losephus sanctam virginem carnaliter a-et Tig AiyiiBtij, daifsnac-t' ovti ya^ 
cognoverat, nequc ipsa in peccatis conce- anip 'kyvuo tmv ct^iav ■roa^-asvov 
perat ut ceterae mulieres; ita ut pro sua 
ipsorum purgatione ofTerre deberent. Sine 
semine quippe concepit , sine corruptcla 
peperit, Ubi autem non est mulieris cum 



Kai 
bs Kai 



(1) En nosti-um in Adamo originale peccatum, quod noeterici rursus increduli negant; eeclesia.au- 
tem divinis scripturis patribusque suis iunixa constanter conlitetur. 



A. f. 36. b. 
K. f. 121. 
H. f. 10... b. 



13i- S. CYUILLl .\LKXANDRIXI KXPL.\X.\TIO 

dySpoi auYo3Q~>, ov'^ 'inrvo^ }^ «Jov») , oC viro copula , neque somnus et voluptas, 

ff^oD; rtAA' 0VJ\} ■uTl^l TOV KVp'lOV TOilTO 

s'ipnTtt.1, TOV dK>]paTOV aai vzirip ■tzaa-a.v 
x.a.^apoTtiTa. 

Kxi ToO SoCvcii Sty^iav x. r. X. 

naAiv (TvyiTiAi<Ti to7? da(Ty,oKoyov<Ji 
To S'tSpa'^iA.ov x.a't toi ffui^rfAscjal jjiy o^pu- 



V. 28. 

A. f. .18. 
C. f. 109. 
E. f. I2i. 
!M. f. 258. b. 



neque coniugalis coilio, quaenam sit pnr- 
gationis necessitas? Scd netjue de Domino 
id dictumfuit,immaculalo scilicet et quam- 
libet mundiliam excedente. 

ilt ut darent hostiam elc. 

Ilem exactoribus solvit didrachma , 
quamquam id non debebat , propterca quod 



Mi)V Sta yi TO uvat /^ ahn^nav viog- avv- ipse verus fiiius erat : solvit tamen , post- 

TtT£As;cf Q , OTi yiyoviv vtho vo^ov 55:-< y) quam semet legi subieceral. Prorsus enim 

fJc-i 7r\t\povv T olx,ovO[A,'tav , «v xaTfSi^aTO oportebat oeconomicum illud munus exse- 

Si' t^i^ag- avTOV q 5»i y^ iv tvi t SiSpa-^t^f^m qui quodnostricausasusceperat. Quin adeo 

KaTafiohn ypa^^ofjS^ov o)? Gtorr^pa Kj Av- Christum in ipsius didrachmalis solutione , 

ry\v iii^-ACo/jS^- y\v filv yap ro SiSpa^^fiov ceu servalorem redemploren¥]ue expres- 

yop.i<7jiAar@~> ficJos /3aa(Ai;t«v ^■^(^oyT&^ it- sum comperiemus. Erat enim didrachma 

Kova- GvyiTiXfno Q Ky T yojwoK v-^ip Svo nummi genus regalem prae se ferentis ima- 

Kiipa\ci)v opa To'iVvv Iv tco 5(5flap(^|M.(i) 7ra- ginem, qui praescripto legis pro duobus 

Ajk ^ X^t^ov dvaTVaovju&fjov avTog ya^ solvebatur capitibus. Specta igitur in didra- 

V7rapxci)v n ilKrn t TraTpos, o ;:^a^axT«jo chmateitemChristum repraesentatum. Ipse 

T^ v^zE-oraajfflS avTov ^ t6 vo^i(7^a to c^ enim quum sit imago palris, figura sub- 

ov^avov, 7r^oGiKoiM<JiV iavTOv T ^vo Aacbv slantiae illius , se ipsum obtulit duorum 

To rtFT;'At;Tj30v , T Ti i^ 'liiSa'ici)v (^»1/-«.» K^ populorum redemptionem, iudaici inquam 

T j£ i-dvm. alque ethnici. 

Kai' a!jTo; sii^aTo kutov =v «yzoXai; airoO. Et ipse accepit etim in iilnas siias. 

El<Ji(pipiTO fiiv iv TO) ti^Ci) o^^ipf^oi; jBpi- Portabatur ad lemplum Christus, pu- 

(^og a)v %Ti ^pa\v (ij ts;£^ v^roy^a^tov .^-k^ sillus adhuc infans et laclens; et quae a 

ra coptcjfiiya tw voacj) ■zs-pocriiyi, i^fvyog lege imperata fuerant offercbat, par tur- 

T^vyovcov Kj ^vo vioosovi <s%/5"f|3S)y (Tco- turum et duos columbarum pullos. Erant 

(^^ocrvvtig Ti k^ 7r^cf.0Tt\T0(; 6 TVTrog- ov |M.mk autem haec temperanliae et mansuetudinis 

■3 aAAa ySj /3(8 (S^tpopas , oiv * d[jt,(poTiPci)V typus. Praelerea differentiam duorum vi- 

i'o^o-&JT>i5 , y(i.ft.ii Ti t^ dyafJtaq- siVojs -^ lae generum indicabanl, quorum utriusque 

av cs(r fA,iv iv^coyat; y^ Trydjf^aTiKccTipHg y^ legislalor Deus, coniugii nimiruni ac cae- 

T f*ov«'^n |Siov eVav)ip«jasv«? , iivat Tctg r^- libatus. Potes aulem dicere , expeditos hos 

<ri^ac,- (j^ -j 'uoaiSoTroiiai y^ 7^ aAA«5 o\- et magis spiritales, ac solitariae vitae ama- 

Kovo(^ta(i ■mi7rot»fJi.'iviii ■zsj^ovoiav, Tpvyovag- tores, esse columbas: turlures vero illos, 

o'i yi fA,aKa^iO(; l.v[xici)v TrpotptinK^ ■^d- qui procreandis liberis ac reliquis negoliis 

piTi TiTifitiftiyoi^ Si-^iTai ftiv sij ar>caAa« dant operam. lam beatus Simeon prophe- 

at^Tov Qvati^ia^; rf 7^ dvci)Td.Ta) 7nfji-7r\d- lica gralia exornatus, lesum in ulnas re- 

/.^og, ivXoyil r tS^sov, Asywv vDv duyo- cipil ;supernoque gaudiopIenus,Deobene- 

AuHS T ^oDAov cja , SimoTa- 7r6-&iv diro- dicit inquicns: nunc dimillisservum tuum , 

Ai;j<$; o;< T ^icoTiKOV <jKdfA.f^aTO(,- KvTpa Domine. l;nde, inquam dimillis? Ex mun- 

yap y^ Syi(jfA,coTyipiov 6 /ijo?- 5^ jttsAAwv dano stadio: nam vita haec carcer est et ex 

ilptivtiv 'sroiiiv To) KoGfJiU) ■sjapiyiViTO ., 6 carcere liberatio. Porro qui pacem mundo 

(!) Corderius in catena ad psalmos, seu ad canticuin .Simeonis, T. 111. p. 9G1 . liabet partem liuius frag- 

menti, sed ridicule ira^t;,- pro iHeap-u, quod ipse, ut sensum mitiget, latine interpretatur rudis tam heic 
quam in catena lat. ad Luc. p. 60. 



IS LCCAM CAP. H. 



13: 



dalurus est, venit: qui caelum tcrrae co- 
pulat, inimoqwi terrani evani:elica sua do- 
ctrina transfomiat in caelum. - Quia vidi 
salutare tuum . quod parasli ante faciem 
omniuni populorum. - Xam Chrisli my- 
sterium anle ipsam mundi constitutionem 
praeparatum fuit , postremis autera saeculi 
lemporibus uianifestalum. Ipse aulem fa- 
ctus esl ]ux oblenebratis et errantibus ac 
diabolica sub manu prostratis. Vocati enim 
fuerunt a Deo patre ad filii sui agnitionem , 
qui est vera lux. Insuper - ad Israhelis quo- 
que gloriam. - Etsi enim nonnulli ex his 
fuerunt contumeliosi , inobedientes, ple- 
namquc insipientia mentem gerentes; atta- 
men rcliquiae salvae fuerunt , et per Chri- 
stum honoratae. Primiliae autem e\ his 
fuere di\i discipuli , quorum clarissimus 
splendor universam terram illuslrat. Aliter 
quoque Israhehs Christus est gloria, quia 
ex ipso secundum carnem processit, quam- 
quani Dews supremus erat et ante saecula. 

Ecce pnsilus est liic in ruinam et in resurrectiouem 
iiuiltorum in Israliel. 

Positus est a Deo patre Emmanuhel in 
fundamenlis Sionis, lapis electus, angula- 
ris, pretiosus. Et ei quidem credentes, non 
sunt confusi ; increduli autem, et qui la- 
tens in eo mysterium cernerc haud potue- 
runt, praecipitio contriti fuerc. Ail enim 
alicubi Deus pater: « ecce pono in Sione 
lapidem offensionis, petram scandali. Et 
■qui ei , confiderit , non confundetur ; in 
quem aulem ceciderit, ipsum conterel. » 
Sed enim securos esse iussit Israhelitas pro- 
pheta dicens: « Dominum ipsum honorate, 
et sit Dominus timor tuus. Quod si illi 
confisus fueris, erit tibi honori, nec velut 
ad lapidem ofTensionis petramque lapsiis in 
iJlum incurretis. » - Ergo quia dominum 
ac Dcuni Emmanuhelem noluit honorare 
Israhel, neque ei confidere, impingens in 
lapidcm ob suam incredulilatcm, ruit et 
confractus est. Contra multi consurrexe- 
runt, ii nimirum qui fidem illius admise- 
runt. - Vel quomodo sapientissimus scri- 



crt/ta/TTCOK T ov^avov tJJ •J/J), o x.a.TefJx.^a- 

'^m r yriv ovpa,v'oY 5(a t^ iCctyyiXiiiili 5i- 

Ja<T;cstA;a;. '■'Ori itSov tO (Jcorn&tov (7«, o 

r\rot 1^0.1 OLq y^ Tr^odunrCY TrdvTCOv t \a.a)Y. 

Up'^y\ro'i^a.<ro ycip to Xpi<rod [Av^ripioy y^ 

■Tifo cLUTni T Kca[/.ii KcLTct^oKriq' 'ornpa.vi- 

pcoTcn Q iv i<r^a.Toii r a.lmoi Ktti^olg- yi- 

yovi 'j (^«5 iv CKOTH }^ 7Ti7rKa.VY)iJCivoi<; v^ 

Ctto x^^ip^ TTKJoZai iJu2oM>criv K-cKXrwTcti 

yap TTctpa t Qiou v^ TrctGoq ■n-poc Imyvu)- 

<s\v T u/oO, oc, ^ ofac, TO aKYi%\,v'ov aKKct, 

v^ iig oo^a.v t lapanA' ii yjb x^ yiyovaai 

Tivif cJ^ auTWV h^piaTCiA K^ rt5r«-5s75 xai 

a.auvia'iai 'ii^TrKio) t SiaYOiav iy^ovTiq ,, a.XX' 

Obv aaco^ai ro Kar aXniJi.fji,ct * , k^ SiSo^ct- • Rom. rx. 27. 

<rai dta Xpig-oZ- aTrap^H q tovtcov 01 •&«- 

ojTiatoi Uycvctat [tainTai, icv y\ ^^ iVicKiiaq 

^a.opoTni > oAjiv (V^ctaTPcLTfiTn t vtt' ov- 

pxvov 6\c^ct Si iCj iTipco<; TCv lapanK 

Xpi(Tr05, OTi 'urpoii\-div s^ avTcoY y.a,rcc 

craoKa, Ka't roi ■^iog hv IttI 'uravrac, Kai 

■uipoatdovioi, 

'lco'J o^jio; y-ilTai sl^ ffrwtnv xai c6/«t77ac"iv v. 34. 

TToWuv £V Ta; ^lu^ur^X. 

ji&iiTai jM.sy ■prapa t •&=« k^ Trar^og o jV f- 1*.?^ |j 
'Eiit^ayssnA fi? ra ■&«usAia Siwv , aI-S^os cov 
oicKiKTog dxpoytjOYialog^ 'iYTiij.og' aW ol 
pciv irr' avTO) Trt^iCaaVTig, ov KaTV^a^/yv- 
■d^naav ol H aTrifoi, vJ; ro W avrco y.vi^;)- 
^iov ovK la-j^^vaavTiilSilv ^TriaoYTii auvi'^'t- 
finaav ttpn yap ■kh TraKtv o Qfo? v^ TraTno' 
iSa T(9««< c* 2ia)v AiSov ■TrpoaKcpcpcaTog , y^ 
Tri^av aKaiSaAn- >^ 6 Tri^ivcoY i7r' avro)^ 
ov ftvi KaTaia',/(yvQr\- * s;p' ov S' av 7ria>i , • is. xxviii. ic 
XiKfA.na-^ avrcv aAA' ^at:aK'iaaro Gsir j^ 
lapartK o 7rpo(^riTy\g , Kiycov * Kvpiov avrov • is. viii. i:i. 
dyiaairi , yJj avroi 'ig-at an (^o^oc vSj iccv 
'i7r' avTu) ■7ri7roi-da)g «?, srai aoi ih dyia- 
a[A.ov , }^ ot;^' coi Ai^&y TrPoaKOftfjcari ovuj- 
avrriaia^i avra, ovSi loq 7r'i^it7rTU)[J.aTQf. 

— Ov-KOVV i7rCiSri7riD KVPIOV V^ QiOV 'OYTJ. T -^- f ?'J- 

r s ^ £..1. 129. 

E^M.wav»«A ov^x' YiylaaiY 6 lapay\A, ovn 

jM-Mv ji^-sAnajy «V avru) Trirroi-diyat , ofei- 

■ZBTa'iaai cog K't^u) Sict t d7n^'iaY , Twci^^i^r] 

tCj 7r'i7rTU)Kiv' dv'i<ry\Oav^'^ TroKKoi , TOvriTiV ^ f sg i, 

01 T fis avTQY ^i5-'v <xy^Si^dtj^jQi. - "H x^ }}• \_ "'^; 



V. 33. 

A. r. 10. 

B. f. :ii. 

E. f. i:U. 
H. f. 117. 



K. f. 1-2. 

B. f. 32. 

C. f. im. h. 
K. f. I3f.. b. 
H. f. 1-24. 



136 .''. CVnn.LI .\LKXAXt)RINI EXPL.\>ATIO 

W5 (Jo^oiTaTOs jpoip'/ riauAo? * , 'lyJaioie bit Paulus, « ludaeis quidem scandalum 

uiv c^ dKavSctXov 6 ^avpoi , «GvJin q ju.&)- est crux , gcnlibus aulem stullilia. » El rur- 

oia. Ka< 7ra.Kiy. * 'O Aofos o t s-at/^S , ro\<, sus: « crucis doctrina, pereuntibus quidcm 

jiAevtf;roAAVjt*svoi5,ju.wpitt sVi' t^o'5 j (toj^o- slullitia est; iis autem qui salvi fiunt, vir- 

jwsvois «j«.7v , 5^yajtAJ5 •9s5 f»s awT«^/av Jia tus Dei ad salulem. Propterea in signum 

TfciTO ilg aniA,iiov ciVTikifoju^OY Kv^iQi'i$^, contradiclionis Dominus esl. 

Kai croii ej auTrj; t-rfi ■vf/t/yjjv SisXii/VjTai fOf/.(fa.ia. Et ftiam ipsiiis aniniam pcilransibit sladius. 

2uKTOjU.a)Tfpov Q ilviilv , pO[A.ipa.'ia.v cv Ut rem paucis expediamus, romphaea 

TOVTOii >caTaS»Aov<Smi (^ay.iv , w? oi/ ii^{ lieicdenotari dicimus, ceu gladio quodam, 

jaa;^a(tfa5 t 7rf(pac7jW.ov i1 (^ «Jto to TraOo? tentalionem ; vel etiam passionem ipsam 

To OK'^ T 'IsSaiuv rtTTOvoittS iTTiviviyiytivov abs ludaeorum vesania Emmanuheli inla- 

Tco^Ef^fJt^avsri?^' j^ioiKiyi avviivai ovrcog, tam. Atque ita videtur intelligere ac di- 

yjj iA,r\v Kj iln-iiv Sixaio? Ivfjbim' [^ovov ^^ cere iustus Simeon. Gladius enim prope- 

ot/;^i^ coficpttitt JcaT6(7cpa(^£TO « ttT/itt 5!-a^'&5- modum sanctam Virginem transfigebat , 

105, ^avpoii/uSfjov 6pa>aa t c^ avTtii ^^v- dum cruci fixum videret , quem ipsa in 

vt^^diVTa i(.a,Ta ys t crapxa (ly* toiovtov carne genuerat. Simile quid dicitur etiam 

Kj TO Trapa ro) Za^ap'ia- * poatpaitt i^i- a Zacharia: « romphaea exsurge adversus 

yip-dnri iiri •7 Troi^iiva i»,-fi' tovtW^v cap- pastorem meum » id est salutaris demum 

yi^aQci) KoiTTOV to (jcoTYipiov Tra^doi, t^ 6 perficiatur passio, et ostensionis bonorum 

T^ r dya^dwv dvaSi'i^ici)(; «kstw Kaif^oi. tempus adveniat. 

16 Ss ffaiSiov »!t!|avE z. t. X. Pupr aiitem crescebat etc. 

To Q Aiyr.v on to -ajtti^iOK nv^ayi j^ Cum dicitur puer crescere, et spiritu 

6!ipa.raiovTO ■^viviAari^ 'sirKnpovju^ov ao- roborari, sapientia replelus, et Dei gratia 

q)'iai^>t^ X"§'5 •dsoi; riv Itt' avra, ravra exornatus; haecde humana naluradici cre- 

■K^ to dvQpcoTnvov iJ^ri<&a^ §i>cr'iQv a.-&^<l dendum est. Tu vero mihi specta dispensa- 

S- fjcoi 'I* olKOVOf^iag ro (H.^^' dv^pco- tionis allitudinem. Humanum sustinct par- 

•^iYOv J7r0jU.ev^ t6;cov, x.ai toi to avap^^^ov tum, quamquam initio ac lempore divini- 

Kj ap^ovov ■dcix.uig ixoov Ao^(Ck>- c* a-j- tus Verbum careat : qui esl perfectissimus , 

^Aa{ cra)|M.aT@o o TraYriXnOc, ui ■dioc,, cv utpote Dcus, crescit corpore; ac maturi- 

tt^pcTHTi i/.-iKci>Y 6 dau)[^'arQ.j' TiX-fi^ovrai tate membrorum, incorporeus: replctur sa- 

ao(p'ia<;, avroi hv ji Traaa ao(pia' lu ri Trpoi pientiaiIIe,inquo omnis sapientiaest.Quid 

TOVTO <pa[*.'iY ; opa Sta rovru)v t c* ^o^ip»? ad haec dicimus? Cognosce ex his, illum 

T 5TaTpo5 Cii ofxoi^a^ rri Tipog nfxai, (^ qui in forma patris erat, factum similem 

TrXovaiov h Trrcoy^iia , iv raTTHvcoa^ t :)\{,«- nobis; divilem, in inopia; excelsum, in hu- 

Aoi', T TO ■ouXiipii iyjiYra -&si)ta)5, iv ru) mililale; eum qui plenus divinilus est, dici 

K^iyiSst^y^.a^iiv ovru) x.iici\u»LiY iavrov ^ioi nihiioniinus accipere. Adeo semet ipsum 

toY Xoyoi' ra yap avi&pai^rivc»)^ -Tri^i av- exinanivit Deus Verbum! Nam quae huma- 

rov yi'^paiA,fJLiva , t -T^ )CiYcoaiceq $^Si'iK\vai nitus de eo scripta sunt , exinanitionis mo- 

'S^oTTOi" ov yap oh t sv5s;Y0jajva)v fi5 ISiav dum demonstrant. Neque enim fieri pot- 

(^vaiv inso<;-YiYai n roiovrov , ^ 6k ■&?ou erat , ut quicquam huiusmodi in propria 

■^raZoi (pvvra Xoyov dXX' on yiyovi aa^^ natura palerelur genitumex patre Vcrbum. 

(1) In codice B. f. 31. additur xai' dji<fiyioo!J(Ta s! ys xai SavaTot; xfaTijo-si SavaTaiSs/; ; quam particu- 

lam de B. Vircinis dubitatioDe cirea futuram filii sui resurrectionem cum nec ceteri codlces in Cvrillo iia- 

Leant, nec pietas ciiristiana admittat, liaud immerito praetermisinius; quamquam eadem legitur sul) finem 
praedictae liomiliae in hypapanten. Qua super re loquitur Combelisius Auctar. T. I. in adn. ad Gregorii 
antiocheni orationem p. 849. Adi etiani Petavium in re siinili copiosius dlsserentcm , tract. de inearn. 
lib. XIV. eap. 1. 



IX LICAM 

Scil ciini caro factum c.*t , id esl Iioino ae- 
(juo ac nos, lunc carnaliter a niuliere pa- 
rilur , et quae humanae sunl condilionis 
perpeli dicitur. Profecto Deus Verbum pol- 
erat, cum perfecli \iri mensura, suam ex 
utero sine ulla niora carnem cducere: ve- 
rumtamen ea res a porlento non abfuisset. 
Quamoi)rem humanitatis moribus atijue le- 
gihus in suam quoque carnem potcstatem 
dedit. Sic etiam dici pula profecisse eum 
sapienlia, non quod sapienSiae incremen- 
timi acceperit , quia Deus omni re absolu- 
lissimus esse reputatur. et nullius Deo dig- 
narum qualitatum indigus; sed quia Deus 
Verbum una cum corporis aetatc manife- 
stationem sapientiae paulatim dilalabat. 

Crescil corpus quidem aetate, sapientia 
Acro animus: etenim deitas neutrum incre- 
mentum admittit: nam usquequaque per- 
feclissimum Dei Verbum erat. Congrue por- 
ro copula^it corporis incremenlo , sapien- 
liae augmenlum: nam pro modulo corpo- 
«alis aetatis, suam divina natura palefacie- 
bat sapientiam. 



c.w. n. 137 

Y\y;iV ay-&jw^05 y.ct-3 t\[/.ai, tcts TinriTUi 
f-(.sv o)c yvvctmoi k^ aap>cct , MyiTcti 3 ^ 
vwo^iivcLi Tcc ciY-dpooTTivci.- viY fiiv •ycip lnct- 
vuS •&JO5 o)v i Acyog, ug f^i^ov «>5so5 t;- 
Af/i! , yj) OH. ftif^^cti iCQvg t tS'iciv dyci(2>i- 
(Saaui aapy-ct,- aXK' rv ov [yi,(t>iPav TC-pctTO- 
TTOiicti t6 S^coi(j^cv Sia tovto Toli 7^ dv- 
■QocoTrc-HTi^ i^iai n y^ vopoi? , to )cpct- 

TilV s5.'00V (^ STT* T^ iCtVTOV actiKCi' OurO) 

Kcti iv crop/a 7rpoK07rTc-iv av hiyono ^ ov 
7rao(J^r\Kluj ao^'iai S-^^o/jS^jog act^d voil- 
Tcti ■9«c/5 iv TToiai TrciVTiAiiOi; ^ lU d-TrPoa^ 
^ir.f, ilaarrctv rio ■diOTrpiTrcov d'^iO>fiaT0)v , 
rtAAa T Siov Kcyd tv^ t acojActTOi iiAiyAoc 
avv£>CTi'ivovTQ^j 7^ (ipcf^v Tii'5 aocp^iaq ibJj 
'iK(pctyan'. 

ncoy.DTrrn 'j t\Kix,!(Z [A.iv ccattct, aoQ-a 
4'"^^" (0' ■3'^'''^^5 y^P oCSiT^i^CtV iTriSo- 
(Ttv 'ifhSi^^irar TravTiAiiCi yup th ■9-oD 

AcjQ^- ilx,OTCOq §i aJVi^cO'^i T?) TH? nAi- 

}i'icti aC/yian^ T -7^ (70(p/ot5 iiz'iSoaiv Trpog 
yap TO [i.'irpov t«5 tS aco[jt,aT{^ nAiJca?, 
dzoiKaXvTiiiv « ■&Jf'a (^vcrii t oly.i'iav ao- 
iliiav. 



\.\ ciim aniios dtiodecim iiatus esset, ascendentibus illis 
Hierosolyuiani sccundum consueludinem diei festi. 



'Is^ocoXtJua xara to eSo; t>7J so^t-j,-. 

Evangelista qui dixit profecisse lesum ^^rrcov ivayyihiTyM , ori 'aooiy.OTrriv 

sapientia et gratia apud Deum et homines, "Ih^ous iv aoc^tct kJ ;:^apiTi -Trapa n ^ito 

verax osiendit diclum suum. Defert enim v^ fh-S-aw^SJOis , ^i'iy.vvat (^ lavTOv Kcyov 

illum Ilierosolymam cum sancta Virgine, ciAn^dM' «^otjis^M •vE> «Jtov f/? 'UpaaaAvu,^ 

festo illuc invitante tempore. Deinde ait apo. t^ dy'ia --caiJ-Qivci) ., iopT^q ^caKovar.g 

ipsum iilic substitisse, et mox inventum in ih tcvto- iha (pnah d7ro[/.ilvai [tiv avTOv , 

lemplo inter doctoressedentem, rogantem- iCps-^iivai q /A^TavTa iv tco 'npco [iiTa^v 

que vicissim ac respondenlem quae in Icge t SiSaa>i(xAciiv ^ia-dy.y^cv , ipvOTOOvrd n r^ 

olim erant praescripta. Denique ait cunctos dr, oit^ivQfj^pov , ^yjKov ^j oti to. TraKtt tco 

inteiTogaliones eius alque responsa fuisse v6[tco Sinfopdj^tiva- iiTO, bav^ta^^o/j^ov i7r} 

admiratos. Vides quomodo sapientia et gra- r i^caTtiaiaiv UTro ■zsivToiv^ y^ r d-^oKoy'>a'(i' 

tia profeceril, nempe quia multis talis in- opaq tv ao(p'ic!, x^ •^iptTt 7rpcy.C7rT0VTa dict 



noluit. 

Tater tuus ef ego dolentes quaereban.us te. 

Profecto sciebat mater eius, haud esse 
ipsum losephi fdium; nihilominus ob vi- 
tandas ludaeorum suspiciones , ita ait. lam 



T yivcoaKeSzti TroKKolg cti TOtovTOi Wtv. 

'O TTKTTj'^ ^ou xayij o:t;vajy.svGi s^.^to-jusv <7f. 

Hd.-< [A,iv yap Ji [tv\Ti\p avrov i^n n- 
>ivov iivat aCrov tov 'lcoan^- dKKci Sta r 
v^O"]^iav T 'liiSa'icov tovto (fnff/- ;u lyrs-.Sii 



A. r. 4.-,. 

B. r. s-. 
r. f. (10. 

E. f. in>l. 
li. 1. 13-. I.. 



(I) De eo, quod sapientia Christus profecisse dicitur, legendus est Pelavius de inearn. lib. XI. cap. 2, 
qui rem plenissinie edisserit. Et quidem etiam noster Cyrillus cominunem sententiam sequitur, quod neaipe 
pro aetatis inc-remento, maioris sapientiae exterua indicia feeerit. 

18 



A. f. «. b. 
K. f. 111). b. 
H. f. IM. 



A. f. 45. b. 
E. f. IKI. b. 
H. f. m. 



B. f. 3:i. 1>. 
E. r. IT2. 
H. f. i:)B. I). 



138 S. CYRILLI ALKXASDniXI KXPLANATIO 

tlaiv ^ OTi 6 TTctTrp rjn x.o!,yco oSjvco/j^joi quum dixissel: palcr luus ol ogo dolcnles 

i^y]To'vj(j^'j (Tf, (jct>TY\p TTpoi TOVTO Kiyei' qu;iorfbaniu.s tc , rcspondil Scrvalor: 

Oix ■nCsni izi iv t&T,- toCI tzut^o^ ij.n Ss'i ^icscicbalis iiiiia in liis <iiiae palris iiici siiiil, 

='..£,, ,,= . (iiiortet nie cssei' 

'EvrayGa k.v TrpwTCOi t «AhGws Trafoos Ilcic primum vcri palris manifcslius 

(pocvi^coTipov y.,YriuoYii/H^ kj 'zc^^yufA.Yo^i T monliononi infcrt, suanicpic delciiit deitr.- 

icfjTl GeoTdTa* ioiH^n yd jcpa(X;cfv m ciy'ici tcm. Nani quum sancta Viri;o dixisscl: fili, 

TTXibivoi;' Tiycvov, Ti sVolrKTae «p/v oi/TC«)? ; cur fccisti nobis sic? lunc dcmum supra 

roTi Sr\ TOTi T dY^^ci)7r'iv cov i7rix,:-iYx y.i'^cov humanam mensuram se esse demonstrans, 

iacuTOv OYTOcdftKvvi, r^^i^acyiccovoTiyitoYi malrcmque carnalem suam dispensationis 

(jciY VTaapyog t* oixovojw/a; avTYi Tncovaac t quidem csse ministram docens, se tamen 

ocLpy.ct, Qvan q iC^ aAnOEia Gjos «v, y^ vioi suapte nalura Deum, patrisque caeleslis fi- 

T iv cvpctvoli ovrQ.^ 'sra.Tpoq^ (pnaiv ovx, lium , ail: nesciebatis etc. - Ilcic Valcntini 

jjJfiT? K. T. A. - EvtctvGa 01 a-uio OuciAiv- adseclae audienlcs et Dei essc templum, et 

rivn dnovovTii, OTi GfS riY o cao? , icj yvv cv quod Christus nunc in propriis est, qui et 

ISIok; oY-p^^oi^ Kj TraActi SiUT v6y.ii "^^ct- olim a lege descriptus erat, et tamquam 



umbris ac typis figuratus , pudore adfician- 
tur dum aiunt, quod neque crealor, neque 
Dcus lcgis , neque Deus lempli , ipse est 
Chrisli paler. 

Et lesiis iiroficicbat sapieiitia et aefate ac j^ratia 
apud Deuin et boniincs. 

Ait evanffelisla lohannes : ct \idimus 



CpO^Y^OS, ^ coq CD GiUCtK; Zj TVTTOii; [A,0pi^ii- 

/j^SfiOi , ci]di':(j^:t)(Ta,Y MyoVTH , OTi ov)^ 6 Sn- 

y,lHpyOi, OvSi 6 ■diOi T VOfjCa^ OvSi 6 •&505 

T Yccov , oiiTOi ^v ■zzocTri^ T XpjroS (^ 1 j, 

Kai 'h;c-oC; ■rriicy/.OTns co^la xai 7jXixi'a Kat ;;^aoiTi 
Trapa vsw y.ai OLV^fuiroi^. 

CijicriK ivacyyiAiaTni 'lcaaYvyti' koci 

i^iOLaay.i^ct Tbxj So^ctY acvTov , So^xv cog gloriam eius, gloriam ({uasi unigeniti a pa- 

lj.ovoy^(jovi TTct^ci ■oDctT^oi, TTAvpyii ykpiToc; tre, plenumgraliae et veritatis. Siergogra- 

iu rtAn'&gia5, 'yrol 'oootc TrpOKO^^^n to TrXri- tiae ac veritatis plenus, qu(wiodo proficiet 

pa; » rao/av cAw5 'fhj\'i'^iTcti •sirpo(7'&M- quod plenum est? vel quam omnino addi- 

«/tf , ou iTTiKiiVdt, ftttSiv :, ovKovv ov Koc^Sr' tioncm rccipiet, id quo maius niliil esl? 

Xoy©^ £(7Ti Kctl .&c05 'uspoKOTrTiiY ilpn- Nou crgo quatenus Verbum Dcusque est , 

Tcti, rtAA' otj pfi^ovct)? nii ■&avftct(^6fti- proficcre dictus est, sedquia maiorem sem- 

v©-»! X^,''^^^^P-^ -uiracpci ToTs 6po)ai Sia per admiralionem sui commovens , gratio- 

"T^jti rt/7-OT«A2(7^aTa)v dwidnKVUTO, TtpoKO- sior ccrncntibus ob actus suos vidcbatur: 

TTTovijng &)? «V' f^aAAov ilwilv dAn-di<re^ov progredicnte magis , ut vcrius diccndum 

T«5 T^J ■^ocv[xaTtoy iyicoi iv Tcclg T opcov- est, prodigiorum in spectatorum monlibus 

rcoY S^a.Yo'icti<,^ )i Trip avTOv t TEAsf« -n-poi; conccplu, quam ipsomet lesu ad graliam 

;^(xp(v coq -S-jov- (TKo-ziyii cf[i oK ro iv Tivi crescenlc, qui perfeclus erat utpote Deus. 

!rj0o;cozrTov, 'iripov ch 'srix^ c/kCiyo iv w Porro observa , iUud quod in re aliqua pro- 

'sypoK6'<^Tiiv hiy iTai' il tojvliv iv ao^pioc ficit, divcrsum esse ab ea re in qua profi- 

7rpoK'j7rriiv iipnrai, ov-)(^ Yi ffoipja TrpoiKo- cere dicitur. Si ergo in sapicnlia profocit , 



(1) Hoc posteiius fragmentum in coel. dicitur ex Cyrilio et Origene. Origeuis autem locus pertinet ad 
eius Iioiuiliam XVIII. in Lucam sub linem, quae latine, S. Ilieronymo interprete, extat in ed. Manr. T. III. 
Verunitamen senteiitia potius, iiuam verlia, consentit. JNam ne Valentini quidem nomen ibi scribitur, quod 
tainen nou reticetur in fraumento ji;raeco apud Gallandium Bibliotli. T. XIV. Append. p. 89. Ceteroqui 
S. Thomas in calena aurea tribuit Iioc fragmentum uni Cyrillo sic. " Cyrillus. Uoc igitur dicit ostendens 
» se mensurani Iiumanam transcendere, et iuuuens quod sacra Virgo effecta sit ministra negotii ( 'j'xovo//.i'a{ ) 
» cum peperit carnem. Ipse vero uaturaliter et vcre Deus erat, et lilius patris e.vcelsi. Hiuc auteiii ^alen- 
» tiui sequaces eic. » 



haud ipsa fapientia (id est Veibum, palris 
sapientia) profecil, sed humana nalura in- 
crenienlum sapientiae liabuit. Quum enim 
se revelaret quotidie ac nianifestarct in ipso 
deitas , admirabilior spectantibus semper 
fiebat. Et animadverte non dixisse: Ver- 
bum proficiebat, sed lesus ; ne forte de solo 
cogitares Verbo: sed quia Verbum caro fa- 
clum est , ideo proficere dicitur , poslquam 
proficiendi facultalem adquisivit , id est 
humanitalem, Est itaque humanitatis pro- 
prium , deque ea recte praedicatur voca- 
bulum « proficiebat. » Sic enim singulae 
dictiones in ordine suo manebunt; nec ea 
quae solum Vcrbum decent ad humanila- 
lem deprimentur; neque humanae quali- 
tates, ad deitatis vocabula sese attollent. 

Cap. III. 

Sicut scriptuni est in libro sermonum Isaiae proplietae. 

Non ignoravit beatus Isaias prophela 
praedicationis lohannis sropum, sed anti- 
quitus mulloque ante temporeteslimonium 
praebens, Ciirislum quidem dominum ap- 
pellavit ac Deum; lohannem vero mini- 
slrum ac famulum nominavit : quodque 
lampas esset , verae lucis praevia ; hicifer 
soHs nunlius, diei quae nos ilhiminalura 
est advenlum significans. Vox erat, non ta- 
men verbum , anle lesum decurrens ; sicuti 
reapse verbo vox praecurril. 

Parate vias Domini , rectas facite semitas eius. 

Delectus ad apostolalum, postremus- 
que sanctorum prophetarum lohannes fuil. 
Quamobrera ceu si nondum Dominus adesr. 
set, parate inquit vias Doniiui, id est com- 
ponite vos ad recipiendum quicquid Chri- 
slo constituere visum fuerit. Avertite corda 
ab umbra legis, tjpos omitlite, a distortis 
consihis desinite. Simul tamen et praesen- 
tem (Dominum) ostendil dicens: ecce agnus 



CAP. II. 139 

TTTiY ^ ctAA' iv a.VTri TO dv^dpcaTi-iyov' cItto- 
i<.a.\v7noi^'ivy]i yap «.ai <^a.YipovyAV)Di CQ-fi- 
fjt.'ipa,i 7«? ^iOTy\T!Q~> Iy aJTO), ai) ■Ba.v- 
^as^OTipo^i TTapa. Tolg opcoaiv ijiviTO' x.ai 
c^TiWii ct)i; ovx, iiTTiY Ao^©-' H 7rpoix.c- 
TTTiY j rtAA 6 'lrGovi^'iva. (M,m yv[A,vov vov]- 
aii? (^ ^oyOY' aAA' oti ■j/s^ovs ffa^l, y^ 
'srpoKoijniiv MyiTa.i^ oti to Trpox.o-snTiiv 
'osn^vx.og rtVt^J^aro, toi/tsctti tq av^pJoTri- 
vov' T«$ ovv dv^&pcosrcTtiTQo av iiri , ko.] 
y.a.Ta TavTng av (p;?oiTO ivXoyux; to Trpoi- 

KOTrTiV' OUTO) yup SKaffTOV •T^ij KiyOfJ.ivCi)V 
iV TYI oly.ilCf, Ta^il Ki'i<7iTa.i , OVTi Tp CdO, 

•zs- pi^os-ii yvfx.vu> TW hoy(i> KaTtt(pipof,t.ivci)v 
iig TO dv-3poi)'urivOY , ovti fjnv fp dy.^pcc- 
Trivcov dva^a.ivcvTCt)Y ili (^ T' -diOTnTi^ 
Koyov. 

KE$. r'. 

'O^- ysyj^aTTTat iv (jtJ^Xw Xoyuv 'iltratou rou ni>o^-fi70'j. 

OCy. y\yvon<Jiv 6 f^aKa^i©^ "tiiraiag * 
ipjtj' 'lcoavYii KVfpvyfi.aTCOv t <J>i07rov, aAA' 
avoo^iv J6| Tvpo ttoaXov t ;>^ov« fHpTvpm ., 
r f*«v Xpffov-. x-vpiov OKaAeai v^ •&sov t 
5f 'l&)dvvMV, diaKOYOv avTOv KJ v^urnpiTHV 
covcf^ct^i' Kj OTi Avxv©^ Jiv, T (pcoToi t2 
d^t)-diYOv 7rpoei<Jl2ili»x.cog ^ icoa(po^(^ jJAia 
■ss^oayy^oi^ i^ f*.iKXov(rn<; i(p' Vft-ag ifoLv- 
^aj^KV v\ftipa.q x,aTaGt]}ta.'ivcov t a^i^iy yjj 

OTl (pcOYY] «V, OV \0y0<; TrpOTPi^^i^COY T 'In- 

<Jov .) log ^covn t \6yn ( ^). 

'ErK^aVaTE Ta^ ocou; y.u^iov ^ svSeix; ttoi^its 
Tu^ 6oo'j\ a-jrstj. 

'A^OAJXTOS ili rtTTO^OAllV y^ TSAOS fiv 

TrpotpnTcov dyicov o "lajavvn?* o^5V &;? jM.gy 
ovTTio TrapcvTog >c.upi«,TO 5TujjW.ao'aTj <pn<Ji 

T C^OV XVp'lii' TOl/TSrtV iVTPllzla&nTl TTOOS 
©^C/tJo^MV COV aV ^OvKOiTO VOfA'0'diTilv 6 

Xpt^^oi' dTTC^naaTi Tac, x.ao5ia5 7^ t vop.« 
ax.ioi<;' x.itTaK)]^a.Ti r tvttcov Tra.vaaa-^i t 
(^DOVilv To. ^iia'^ay.uiva' KaTiSn^i q xcti 

TtapOVTCt,, AiytOY' iSi 6 dftVOi T 6s«, a'/- 



A. f. 49. 

E. f. 143. 

F. f. 776. 
H. I. 143. 



(1) Hoc fragmentuin in codd. A. et H. dicitur ex Chrysostomo et ex Cvrilli liomiiia. Haljet etiam la- 
tine Corderius ex Cyrillo et Basilio, ut ait; sed reapge is permiscet Basilium cum Cyrillo. JNam Basilius 
distiuguitur in nostro codice , occupatque partem ultimaui , et a nostra diversam , corderiaui fragmeuti, 
Perperam etiam Corderius ait /ux I erbi pro rox etc. 



liO 



S. CVUILLI ALKXANDRISI EXI>I.AXATIO 



X. f. 4». 
IC. f. 143. b. 
F. f. 77G. 
H. f. 1«. b. 



K. 1. IH. 
F. r. 771!. I>. 
H. f. HC. 



pcav T diJ.'^nictv t ;co'o-/a«. - Tj q (iovAi- Doi qui mundi pcccatir.n (ollit. - Quid au- 

Teti TO, iv-diiai TroiilTi ra? r^i/Ba; t •&?oD tpni sihi vult, roctas facite semilas I)ei nos- 

«^''; ft;-&£7a ju.6v, 'aa.dct Aiia ti jCj iCxi- tri? Recta quidem et laevis facilisque illa 

g/is, « ■s-gos TO a.ya,&ov aLTrotiPnaa T^'i(2oi' est quae ad bonum defert seraita: dislorla 

hi<:Za.^y:,iVi] yi fih « srspa, Toi^rear/y y\ autem altera, id est quae ad pravitatcm de- 

ili oa,vKc,TYiTa. i<.at,Ta.Gvoii(7cL Gcir ^t' avTiig ducil incedcnles per ipsam, De his enim 

ifiy^o[Mvn<;- ■j/sjfa^TTai 5^ Tripl t TOiot^TWi', scriptum est : quorum viae pcrversac sunt , 

av a.1 TmQoi aKoXia.] ., yS, iia.[.(.7rv?'.ai oci 'Zo- et ohhqiiae scmitae ipsorum. Ergo mentis 

yjc/,] a.vTa>v* ovicovv « t^ Sj^,voia.g iv%Tyji ., acquitas, recta veluli via est, nihil distor- 

dp-3'M Tig aa-ooip sVfv oSog ^ ovk 'kyjdQo, to tum habens. Huiuscemodi erat divus psal- 

^iia'^a,[).[xivov TOiovTogiw Q^iauiTioi-^a.X- mista, dum caneret dicens: non adhaesit 

|M-(i)Jo5., XaKkoav ts v^ >^iycov * ovx. cy.oK- milii cor perversum. lesus quoque Navi fi- 

A«-&« |M.oi ><.apSia, ax,a[/,^y\. Kai ixiv tS Hus populo aiebat : dirigite corda vestra ad 

NauM 'liiffSe ©^ij/.rj/JAAwv sAjfj TwAaw-* Deum Israhelis. lohannes vero, rectas fa- 

ivQlivctTi Tag x.apSiai vf^oiv lipoi ^ ^iov cite inquit vias vestras. In hoc autem con- 

Ir^ajiA- oq 'lcaavvni, iv-Qiia,i TroiiiTi Tag sislit status animae reclus, ul naturalem 

Tfi^hii vu2)v Tovro ¥i ^cj, To ivuiiav ilvat suum intellectum, prout condita fuit, prae 

t ■\v)(^yiv, TQ xj ipvaiv voa^ov cLvTng log c/>cTi- se ferat. Nam pulchra quidem et recta ap- 
cOn ^,vA,vviiv c/zTia^ii Q x.aA)i k^ Ajay iv&ni- 
OTCLV Q c^^cAiyJi ^ Cti ^.iT^^op) tS K^lft^aiV 
yivnrai , tovto •A.ctKia. r^ Sja.T^o^n r]^v'^ng 
MyiTcti' Qvx,Zv QVK «ViK Sva^^ipii TO Trod')- 
IJi-cf ictv yap [tiivcio.ij^j cog yiyQvci[„^j .. oii 

TVI dpiTYI i(jyAv. 

'AAA' 'ciicmip Tivog dvTavacpcovovvrog ;^ 



prime creata fuit. Cum autem naturam 
propriam perverterit , haec improbitas et 
distorsio animae dicilur. Non est difFicile 
admodum negotium : nam si ut creati fui- 
mus manserimus , media in virtule ver- 
saniur. 

Scd tamquam aliquis reclamaret ac di- 
A5^ov705, 7ra)g iTOif^daojuS/j t gSov Kvpi^., ceret: quomodo parabimus viam Domini? 
;; TTCcg iv^iictg avTH TdgTpi^ng TroinooiAp ; quomodo rectasfaciemus scmitascius?Mu!- 
•zffoWa ydp ^ tm piTa^t/ Trapifx-^iToSciiv la enim impedimenta occurrunt bene ^i- 
Tolg iv (iicvv i-diAi^a-iv, [^i<70K,a.Aog aaTo.- vere volenlibus, nempe osor ^irlu^is Sata- 
ya;, T Trovn^cev 7rvdj[ji,dTCi>v « dvodia, TrKn- nas, maloruni spirituuin impia turba, ipsa 
-&t/5, avTQg -^ d[A.a^Tictg vo^tog cn rolg lex peccati quae in carncis membris menti 
[/.iKicji 7J crap-Aog dv^doTrKi^^ofJ^jog ? iig to ad bonum nitenti obsistit; multae aliae in- 
dyctwv T Yov poTrctlg- yroKKa 'j Trpog tou- super perturbaliones humano cogilatiii im- 
T015 'iTioa, Trd-dn , t^ t dv\}ou)7rH S^voiag pcrant; quid ergo agemus, lanla obiecta 
;taTa;toaTsr Ti ovv dpa, Sodao/^ ,TOactv- diflTicuItale^His propheticus sermooccurrit 
T«5 Sucryjpiiag KH^tivng :, Trpog ravTct, rng dicens: omnis vallis implebitur, et omnis 
TTpo^nTiiag 6 Koyog VTrctvTct Kiyu)v TrdcTa, nions et collis humiliabilur : et erit distorta 
cpa^a^^ 7rKn^ct)-dn(riTa.i r^ '^dv opog k} (Ba- in viam rectam, ct aspera in planam; el 
V05 To^Trmca^dnaiTai- T^ i^ai n aKoKicc ilg vidcbit omnis caro salutare Dei. Sunl enim 
iv^dilav , y^ al Tpayj'ictt ilg odovg Kiiag- £j vjae nonnullae vel etiam semilae, minime 
o^5Ta( Trdaa adp'9 to acoT-flpiov t Qiov. quidem gradibiles, immo tam aspcrae, ut 
FjV/ [t,iv y6 Kiuxpopoi Tivig h rCj '^i&ot , /3a- modo saliant in montes aut lumulos. modo 
ai[XQi y,iv YiKfrd yi ,, rpa,-^i~iat^2 0!/tw$,«5 deorsum vergant atque in praecipilia fe- 
Tryi [/.iv dvi^a.^^ 7rpog'6pn Ti iC; (BiiVQvg,7rn rantur. Huiusmodi certe viae .sus deque 
•j KaTatpi^iSa^ lu ilg K^n(tvovg d^n-ocpi^i^- tendentes difficile iter efficiunt. Quod si in 
a; 3 TOiat/Tai t dJ^i' cog ci' v-^<l Ti r^ /3a- his demum exaequentur celsa et ardua. 



IN LfCAM C.VP. III. 



lil 



expleanUir aulem cava et profunda, tunc 
in recta vcrlenlur distorta, et in nilidos 
cainpos, ac Aehiti supinani viam liabenlcs, 
loci asperi et praerupti transfonnabuntur. 
IIoc spiritaliler accidit per Servatoris nos- 
tri vires. Olim quippe difficilis eral evan- 
gelicae vitae morumque \ia, quia omnium 
nientes mundanis cupidilatibus occupaban- 
tur. Poslquam vero universalis Deus factus 
homo destruxit in carne peccatum , plana 
omnia facta sunt et gradibilia. Nihil ar- 
duum nihil praeceps bene volentibus age- 
re occurrit, sed chstorta omnia in rectum 
conversa tramitem sunt. Ipse enim Chri- 
.sSus facilem nobis pronamque oslendit ad 
pietatcm ^ iam , nihil habentem arduum 
aut depressum in praeceps , quae antea 
fuerat aspera atque difTicilis. Unde omnia 
distorta fiunt recla, ut alicubi ait simili- 
ter Isaias propheta: « via piorum recta 
facta est, et parala via iustorum. » Sublata 
enim de medio est daemonum turba; dia- 
bolus ipse una cum illis debellatus fuit: 
mortificata qucKjue peccali lex : cunctas 
denique nostras Servator sanat infirmi- 
tatcs. 

Et viJebit omnis caro salutare Dei. 

Vidit autem omnis caro salutare Dei , 
id est patris, qui Ser\atorem ad nos filium 
misit. Heicvero caro generaliter homo in- 
telligendus est, imrao universum hominum 
genus existimandum. Sic enim videbit om- 
nis caro salutare Dei; non solus, incjuam, 
Israhel, sed caro universa. Namque om- 
nium Servalor ac dominus haud definitam 
habet clemenliam , neque unam salvavit 
gentem, sed universum orbem in suam di- 
tionem redegit, et obtenebratos illumina- 
vit. Atque hoc scilicet a psalmistae lyra 
celebrabatur : « omnes gentes quascumque 
fecisti , venient et adorabunt coram te , Do- 
mine. » Servataeque simul sunt Israhelis 
reliquiae ; quod ipsum pariter magnus prae- 

(1) Paria fere his dicuntur a Cyrillo, sed diver 
p. 550. 



•&(/, dvCDTOpiLrOi \',Ct.V lt<JlV' ll Q 5/1 JiVOlTO 

TTCoi vtpi^iifjxi yAv rct [/■\|,« y^ avavrn . dyiij.- 
7r'ifi7r?<a.iS^ q ra. Iv ko'iAci) v^ /SaQj', rzn dn 
ih iV"jiia.v Wcti ra cr^oAia , kJ sJ5 \liAa ^f- 
Jla jtj ci\ov iiTzrtcLv '."^ovrat, r oBov ra 'Za.yja, 
re Kj (^apxfyccSn Trori- rnro yifovi vonrag 
SiccT' T (Jcorripog n/i^ iayyoi' TraXcti i^iv 
yd ^vcmcpdjrct fiv t^ ivxyyiXiy-yii ^corii re 
}Cj TToXiriicLi; ra /SaaijOta.^ ^ia xo ^cpxTSJcS^ 
T iXTravrcov voijv K0Ui,t.iKa.lif 'c^HQVij/iati (\ ,.• 
'£7^'' 3 6 Ttavrcjiv -dio; yiyovcog dv-d^ca7r(^ 
KctrripyttKiv cv tw crapiii t ct/j/pnuv , Kiict 
Trdvrayifovi z^ iVYiXctrct- «p^ t^4°5' ^^ ^"" 
0S5 To'/s ivdoKiitilv WiAiiCjiv dTTavra , ciAAa 
"izavra. rcc GKOkia iig iv^dilciv psTJ^oni-S-n 
r^ifiov avroi ^ ?\iiuv tiitiv r^ ivdpoftajrd- 
rlw dizi(pyivi v ih evGiSy.civ cSov , kJsv i/^^a- 
oav ro dvavTi'; >j ro xo/Aov ;cj iidTCO , Si' a. 
rpcf)(^iia TTonr^ ^VGTropdjro^ nv Trdvra yi 
ra anoAia. yeyoviv iv^iia, cog avrcg tth 
•TrdXiv Trpocpyirtig qiyiaiv 'Hcraiag- * cSo; • is. 
ivdificbv ivQiia lyiviro .j (t 'u^^aKi^iaafjci- 
vn y\ o5os T SiKaicov c^ itiCSH jxiv yaP n t 
SctiiyLovcov <t;T«Aa-S'M 7r?\yi-dvi' r^ avroi q 
SidjBoAoi Karripyn^yi cjvv cy^iivoig- viviK^co- 
Tcti 3 h} T^ d/j^riai v6ft(^, y^ 7rd<su.f 
ii/ufjS ffwm^ jaTai rdi voaaq. 

Kai oil/STai ffacra «ragf n cruTij^ioy to5 S;oi/. V. (5. 

li^iarai 'j Trdna (Jup^ ro acory^piov t a. r 
9r», ^nAovoTi T ^Tarpoi' acornoa ydp nitiv ^- f- 
TTiTroftcrie t viov aapKa q o/ TOtvTOis oAc- 
KAripcoi T a.v-&pco7i-ov vornov , r^ ■zs-d-V ro 
dvQpooTTHOv yivoiVTToXmiriov. — Ovjcoyd^^ 
o^^irai Trdaa crdo^ ro acorn^iov Ta .Qeov- 
ovKiTi ftovog 6 "lapanX^dKXa Trdaa aa^^- 
y6 T o\cov acorrip £j KvpiOf, ov avvi<ra\- 
ftivluj ''zy^{ T nfJi.eo6rnra., ovre f^nv ev 5i«- 
acjdaeve^voi;, aeaaynv^'Ki H ftdKkov f vtt' 
ovp avov ^iipcoTiae c5u- iaKOriaftivni;' itj rov- 
ro riv dpa to ^id t^ tS ^taAAovTOS Kvpag 
vftvov/iJ^YJOV * 7rdvra rd 'i-dvv] oact iTroin- 
aac,, nrnai Kj 7rpoaKvvnanaiv cvonTnov aov 
Kvpie' a'iaoo~ai 'j OftoiJ ro KaraXi\i.tfta r 
Q'^ 'lasanX^ m -^ rovro TrdXai 7r^octvi^co- 

sis verbis, in coinmcntario ad Isaiam ed. Aub. T. II. 



K. f. 

K. f. 
V. f. 
H. f. 



P.H. I.XXW.a. 



142 



Dcut. XXXII. 



E. r. ua. I). 

F. f. 78(1. 1>. 
H. f. 151. 



E. r. I.-.n. 1). 

F. r. 7)<i. I). 



k. f. 52. 

K. r. L^ii. 1). 

F. f. 783. 
H. f. 155. 



(^paY-&yirs i^Bvn jUy r Aaoi/ ciCtou. 



S. CYRILLI ALEXANDHIXI FXPLAXATKJ 

lU 



"EXsys: 



Ixno^sitixivoi; oy\oi; 6 ^affTjor^J; 



kdti viiv 3 'oiViCf/^a.Ti^ dym ^i[^i^ci>- 
jM.51'05, /M.a>capios /3a5?"ri5-MS, ovx «^vojio-j 
•7^' 'l»5a.i'wK Su^^O'di'ia.g tcc k^ XpiTOv toA- 
fji.r\f/.aTci- Trpoiyvco yap , on h^ axirJicscTiv 
cfjTci) ^ Ka] tLuj lo^o/.ov avTWV KiyrKravTig 
y^Z^TTav AoiSopiaq ^aXovcji' •^s-pog OKiiva 

TOiVVV ^AiTTCaV , ihiyXi CLVGS^ .^ 0T< X,tt/ TOl 

vo[j,ov \yovTic, haKovvTa to Xpis-o5 jttur«- 
pioi', )t^ TrpoayopiVGiii 7rP0(p»Tcit)v a^zaoc^i- 
^ovaag ilg tovto ^ vco^poi yiyovaai Talg stupidis auribus fuerunt , el ad creclendum 



dixeral Moyses ila inijuiens : « laelamini 
genles cum populo eius. » 

Ditcbat prgo cxoimliliiis ad s<! tiiibi» 
liiilitiela ••te. 

Nuncquidem Spirilu sanclo plenus bea- 
tus Baplista , non ignorabat futuros iudai- 
cae improbitalis adversus Cbristum ausus. 
Etenim pro^idcbat, fidem ci dencp;aturos, 
el venenatam linguam movenles convicium 
ei facluros. Ilaec itaquc spectans, repre- 
hendit illos, quod elsi legem haberent sa- 
cramentum Christi praedicantcm , et sua- 
dentia hoc ipsum prophetarum vaticinia , 



aKOaii, K^ OKVnoot Ttpoc, 7n<^iv t sai yi to) 
'soa.VTcav acoTiipi XpirS)' Tig yap vyfiv VTri- 
Sn^i (pvyi^iv dTTQ T^ [^iKKovay\<; opyric,-^ ap' 
ovy^ « fiso^TVtsOro? j^ttcpM c^ y.iv ih Xp<rov 
■aiig-fivffayras, jM.tt;ttt^j'«s iivai K'ifH<7a,Tovg 
U [i.y\v anit^nq y^ dy..a.^iii, (TKKYipali tCj dcpv- 

KTCOV VTTOTTiail^ SlKaH ^pOttTTttf-^sAAiifftt. 

Tlonica.TS otTy y.a^TZO^i ct^tou; t>5? ^sravoia^. 

"Eti , ;ca^7ro? wJTavoitts, 7r^onfii[iivu>i 
l^iv, y\ ilq X^irov 7r'i<rii' yr^og q TovTCp, r^ 
y\ ivayyiKlKy\ TTOKiTHa' }Cj uTrKag tu dv- 
TiKii/u^a T>) ct/t^^Tja 'ipya 7^ ^iKaioavvng ^ 
a.7rt^ 6 (/.iTavoZv Ka^Trocpopi^iv o^sjA^ tt^"' paenitentes fructificare debent resipiscen- 



servatori omnium Christo segnes. Quis enim 
vos docuit fugere a ventura ira ? Nonne 
inspirata divinitus scriptura , quae creden- 
tes Christo beatos esse ait ; increduios au- 
tem et indiscipHnatos, duris et inevitabi- 
libus obnoxios fore poenis praedicit? 

Facite orgo fnicliis dignos paenitenti.ie. 

Paenitentiae fructus praccipuus est fi- 
des in Christum ; insuper evangelicae vitae 
ratio; atque omnino cuncta, quaecumque 
sunt peccato contraria , iustitiae opera : quae 



•7^ [t.iTavo'iag- iTrviyayi Si' " ju.ji a.p^y\<j-di 
Kifc-iv cv lavTolq- 7raTi^ot.iX0/^ 'Aj2paa[Ji,- 
Kiyca yap vfiiv oti SvvaTai 6 -dioi c/k t 
Aj'6wy TOvTODV ifiipai TiKva TU) 'A/Spaajt*. ., 
'Opai 'oTTOdg ivTixviTaTO. K'iav ■tIm davvi- 
Tov avTU)v o<$pvv Ka.Ta.(piPii ^ iCj davvTsKig 



liae suae convenienlia. Addit etiam: « et ne 
coeperilis dicere , palrem habemus Abraha- 
mum; dico enim vobis, quia polens cst 
Deus de lapidibus istis suscitare filios Abra- 
hamo. » Viden quomodo sagacissime slul- 
tum illorum supercilium deprimit , inuli- 



ik ovnaiv avToli (^aivii to, c^ 'A/S^aajW. lemque ipsis fore demonstrat carnalcm ex 



^Sc&otf K^' T aapKa; ti ya^ y\ aapKog iv- 
yiveia Cjru' i-)^ovTai ctxpiKil ., ii ju.m Sia r 
oy,o'iU)V Ep^.oiVTO a7ni^aay.a,TU)V •, f^ "^ '?p 
TiKOVTCOv apiTni KaTOTTiv ; II yap TiKVa T 
' A(6paait.y\Ti,(pY\(r] ■^POi avGsir 6 (Tft)T«p^ 



Abrahamo nativitatem? Nam carnis nobili- 
tas , quid eam habentibus prosit, nisi hi pa- 
ribus moribus parique ac ])arentes virtute 
fuerint? Si quidem Abrahami filii essetis, 
aiebat illis Servator, opera ulique Abra- 



To, i^ya T 'A/3paa/A iTroiihe aV' r- c* «G?i hami perageretis. Morum vitaeque adfini- 



Kj T^OTTOig aufyiViiav '(^itCi ^tbq' [laTaiov 
ovv TO TT^oyovoKi iTTavxiiv dyiOKi Kj dya- 
•So/s, d7roKt[A.7rayii3t^ 'j [JiaK^av 7^ c^j/ruJV 
dpiTrit;. — AKK' il TOVTa ot/rw; s^s/ , cpnajv 
iaJttTos, •wcoi 'iTi TO a'uriP[i.a "A/3flttajW 

7TA«bl,'V£Ttti , J^) H WPO5 avTOV T <3iOV iTray- 



tatem poslulat Deus. Slultum esl bonis san- 
ctisque parenlibus gloriari , et ab illorum 
virtute longe fieri. - Quod si haec ila se 
habcnt , ait iudaeus, quomodo semen Abra- 
hae adhuc muUiplicatur? Quomodo Dei ad 
ilium promissio manebit quae ait, fore ut 



IX LUCAM C.VP. 111. 113 

illiiis semen miiUiplicelur sicut aslra caeli? yih\a. aco^diiana.i, « (pafJKaact ■^Xy\'dvviiv 

Atqui hoc , o iudaee. per vocationem geii- ctt/roi) to auipf^u, cog tcc arp* t oCpctvovi 

tium factuin iri nos dicimus. Diclum enim Aia 7^ t idvcov ;cA«(7s&)?, to IbSaui' iipYna.i 

Abrahamo fuit: in Isaaco vocabilur tibi se- ■j.a^ 77-^05 avrov t 'A/S^aaiw., oti ov 'la-uax, 

men, multarumque genlium palrem te con- KA>)dnijiTa,'t <Joi cmima.' y^ oti 7ra,Ti^a. ttoA- 

slilui. N'am dictio « in Isaaco » denotat aSk jQywi' T56ej;ca cts* 5mAo7 3 to c* laaajc, 

« secundum promissionem. » Ergo muha- to ko-t' iTra.jjyia.v ovx.Sk ^a.TYip Ti^nTcti 

rum gcntium constitutus est paler, vide- •^t-oAA&jv i^yoov , r Sicc Trl^icog ^nAovcrj 7^ 

licet Chrislo credentium. De quibus ahcubi 64/ Xpi^co- Jtj Tnp) avTchv i(pt] 5r« -diog, ;^ 

voce Ezechielis Deus dixit: et auferam cor ^.acpwv^s t If(^fXi«'A-*H^ c^icajaacaT kclo- * E/ecii. xi. v. 

lapideum de carne eorum, daboque eis cor ^\av olvtuv t Xi^lvlw ok <^ aapKOi avTCov , 

carneum, ut me cognoscant, et quia ego y^ Scoaco avrols Kcc(,3iav aapKivlvu t ilSivai 

sum Dominus. - Ut autem magis adhuc aCc^ icci^oTiiych ilf4,i Kvpiog. -''iva^'^ y^ h f im''" 

audienlibus prosit, beatus Baplista ahud 'sn [^ciK^oyooi w^pfAjj csir aK^ocopciva^; fjca- 

addit: xapio? /Sa^TirJis , TrpoiriTrayii ti x^ iTipov 

lam enim securis ad arborum radicem posifa est. ~lU-ri H zai ij a-ivij rpsj Tjjviifav twv ihS/uv ■/.s'.ru.i. \. 9. 

Vel securim hoc loco appellat acutis- *H d^ivlu/ iv tovtois 6vo[j,a'(jci t to- a. f. 02. b. 

simam iram, quam Deus paler ludaeis in- [luOTaTltu opyh, «y to7s 'lnSaiois izs-Jiviy- 

tuht, propter ipsorum adversus Christum kiv 6 •S-fOs y^ TrctTKp, 7^ iU X^iro*' ^i^ws- 

impietatem. Elenimilhs, bipennis inslar, (iiiag 'iviKa' iTnvriviyKTai yctp avToli coc; 

impacta ira fuit. Idque nobis Zacharias pro- TTiKiKvc;, « o^yn- k} tSto v\ftiv tt^ocpmthc 

pheia palefaciebat dicens: « erit pianctus Za^^ap^ac, ipavi^v i^o'iii^ ?^'iycov' * ""^ W^i • z.mI). xii 1 

Hierusalem sicut pianctus malogranati in ^cottstos 7^' "IfpacraAwp ws >co:TfT05 powvos 

agro succisi. » Ait pariter ceu civitatem cv TTiSicp cwcoTTTOftivn' „ 6(p« 5m v.j 'li^t- 

«amdem allocjuensHieremias: «oleampul- f^'iaq, «5 ■35^0? aOrMV * " eAaiay co^ctiav • Bier. xi. {c. 

chram, bene opaca specie, appellavit Do- ivaKiov tco iiSii oy.aXiai xu^io? to oyoi^j. 

minus nomen tuum,* ad vocem circumci- an' ilq cpccvnv '^^TOftY^^; avTY\<; dKM.fi9« Trvp 

sionis eius accensus est ignis super eam : eixr' ctvTvw jW.syaAw n •&Ai.xj,(5 irr' avTHv, 

magna Inbulalio super te: inutiles facli Yi^^ncoQY^aav 01 Kha^oi avTn<;,it^ Kvpio^T 

sunt rami eius: et Dominus qui plantavit 5'Jva[A,icov KaTa(pvTivaa( ai^ihahnjaiv j 

le, locutus est super te mala. » Hunc sen- eV< ai KaKa- „ iU tovto \yi-\y] y^ t <Uf TOig 

sum in evangehis quoque habere reputa- tvafy^ioiSTripl '^ avKttg cs^^BohtJv ovKiv 

bis ficuhieae parabolam, quae infructuosa 1^5 ctKapTrov ttj ovk iv^vig iTi ipvTov, c^£- 

malique generis arbor succisa fuit. Ve- K07rY\ Traoa ■diov' otAmv ov)t ik r pn^av t 

rumlamen non in radice defixam ait se- d^ivlw Ti^diiitttf (pralv, aAAa 'zxrpoq r p;- 

curim, sed positam ad radicem, id est pro- ^av, rov/ig-iv iyyvg «t^ pi^n?- ci^iKo-zonaav 

pe radicem. Nam rami quidem decisi fue- yao oj xAa^oi, toj ovk cm, pi(^«5 avTvig dvi- 

runt, non tamen radicitus efFossa arbor: /3o-Spsu-9-« to (^vtov <j'iaoo^ai Q^a^ to xa- 

quippe reliquiae conservalae sunt Israhe- Td?^ii[j,[/,a t 'Io-pa«A, ;^ ovX" o\oppi^Q~> 

lis, non ipse funditus periit. ciTroKcoXiv. 

Et interrogabaiit eum turi)ae. Kai lnr,fxT.c-i ati-iv oi op^Xoi. v. ki. 

Tres hominum ordines introduxit bea- Tpla TayftaTa ilatifayi AuKag [ta- a. f. m^ ^ 

tus Lucas lohannem interrogantes , popu- Ka^icg ., -Mvv^av^of^a t 'Iwctvvx, oyJKng, 

lum, pubhcanos, tertioqueloco mihtes. Si- TfAoiva?, (TTpaTiftJTas to "(^iTOV y.a^aTZip 

cut aulem sapiens medicus unicuique mor- ^i t(? 'fh<;-Yi[toi>v laTpog iKa<rci> t 'sii^dcoY 

bo congruura ac probabile remedium ad- xo Trpoa^popov Ti yJ, iUog 'fh(pipii /3o«.&«- 



A. r. 53. 1 

K. f. isn. 

F. f. 786. 

H. 1. I.-.U. 



i\\ S. CYRILLI ALEXAS 

pa, ot/Tcog y^ o (Stt-aiTis-)i5 jxarw t o^- 

vojay, i^iKaLXXnXu) (ppovHjWarj ;ce;)^Mi3^ ;tc- 
KiiiCBV Ti?\cova.ii j , t fi5 ay,ctQ'ci<.T^c, TrXio- 

Vi^lCti aTTOy.KilCOV o5cV TO;S ^f jM.»)' ff^^Ct- 

TiooTai^ To ^M^btt ^auiiv , ^ayffo^pws J^- 

aUToiv TTSpi TOU 'IwavvoE; z. T. X. 



ev Tctt: xa 



Ot/Tu)5 rtv i^iayct.<^Oi «^ [^iyctg 6 'Lciyjt- 

p.'« 'JCtt/?, &)5 f(5 tSto V77jOvo'icxc, eA-Sf iVGWr 
T iBSttiwi' 5njM.b5. an a?a •zcws avT05 f'/« 
Xpi5-05, K^ Oia '> T vojM.« (T;tia5 ^ctcpo- 
/j^JOi^ 3f} 3ia 7rpo(py^Tci)v dy'iu>v 7rpox,iKn- 
puyfjiivoq- 'oT^' Q a-sJtt^ fij toi/to y^OFOiaj 
^pomaSov TJVE5 , aTTOKiipn v7rO'X'ici.v , ^iono- 
TiKolq a^ico[A,a,(7i cog ci>iST>i5 'O^^X^P^^' 

(I^f^MTOV ^ap TO |tA£Ttt^() Gs« K^ dvQ^COTZCOV' 
>CCt't TTH TCtVTCt \itoVTCt T ISpOK IVpriaO/!^ /3tt- 
TTTIS-IV i»' Tj; TtJ} T 'iWavVtH' fl/ttr-J/^jlX») (TU')'- 

^^ctip^' * ?(p« fiip aTa)5* " aJTOi Vfj(.ilg /.SpTV- 
piln , QTi eiTTQv coi ovK ilft^i 6 X^i<roi , dw' 
ori a7r£S-ttA|i*fV05 fijM' epapoffQfl' OKiiva. „ 

WriX^/vaTo 'I«avv73c aTaci Xeya'V' fyo) ^.fv 
ii'5aTi ^xTTTil^u 6[xa^ x. t. X, 

'A^ojpjivtt^ TOivL/y layTOi' otJ;t ovrct Xpi- 
5-0)', ifh(^iPii KoiTTOv dTroSii^eif^Bi' cov ^ 
fAct.^Silv, cog dfjiSTpiircv ri [tirci^v S^(pcti- 
Vircti ■3iov iCj dvQpdoTTCOV , SovAn it^ Sicmo- 

ra, T ;T^O/Stt5/^OVT05 0IX£T1>C«5, }Cj T GfO- 

TrpiT^cog dvciKaij(j7rovr(Q^' ilijXip VTrapyjjov 
roaoZr^ i](, dpirvw 6 fA,ctKapi(Q^ (BctTrn- 

CTTM5, OVK al^lOV iCtVTOV ilvcti (pnaiv, OvJ\^ 

oaov ilTTilv T a'ZirO'5i^fiv r VuToSyiy.arcov 
ctvTOV' eirct tootoi5 irioctv d-^6Set'^iv ivQvi 
ifhipip^' iyco fjtiv (BcbStrri^co v[ji,S.i vSctri, 
OKilvoi Q vfjtoii ^ct7rri(T<{ cv 7rviv[ji.cLTt dyico 
■/^ 7rvp'i' [tivm yap }Cj iSiKcoi 'ipyov fVi '^ 
TravrcL v7ripK:-if/.ivt]i ovaicti ^ ro cnivctt Sv- 
va0'-9'ai Tl(Jl tO 7rviv[tct ro (X^iov, Kj Sactg 
(pvcjicog KOivcovovi d^^o^Dcttvetv c^ Trpoaiov- 
rctg aCrrf cvv^apy^i 3 rovro, ov y^ A«- 
.\|,iv y^ jM-.-.&f^iv "r 'aretp' jTSpa TIV05, aAA' 
oi'xo.3'ev 'Si ovcricoSaii tco Xpjr«' (ictTrril^^l 
yap cv tiyicfi 7niv[ji.ctTi- •S'£05 oi;k apa fg-i , 



DRIM KXPLANATIO 

fcrl , sic fliain Baplisla siiigularum profes- 

sionum liominibus ulile atque conveniens 

<labal consilium: nempe populum ad pae- 

nilenliam accedenlem, muUiam carilatem 

fovere iubet: publicanis ([uomimis iniquas 

exactiones exerceant , inlerdicit : denique 

niilitcs ne quemquam vexent, aptissime ad- 

bortatur, sed ut victu suo conlenti sinl. 

ropulo autetn expectationc siispenso, ct cogilantibus 
■ oninibus iii cordibus suis de lolianne etc. 

Adeo admirandus magnusque erat Za- 
cbariae filius, ut eum populus ludaeorum 
suspicaretur fortasse esse Ciirislum illuni, 
quem legis umbra delineaverat, et propbe- 
t.ie sancti praedixerant. Quia igitur in hanc 
nonnulli suspicionem venerant , eam ipse 
praecidit, dominicali dignilati tamquam fa- 
mulus cedens. Distant enini immensum a 
Deo bomines. Quod ipsuni dici comperie- 
mus a sacro Baptista in.evangelica lohan- 
nis historia, ubi sic ait: vos ipsi testimo- 
nium milii perbibetis quod dixerim, non 
sum ego Christus , sed quia missus sum 
ante illum. 

Rcsiiondit loliannes ilicens omnibus: ego quiilei!] 
aqua baptizo Tos ctc. 

Quum itaque declarassel se non esse 
Christum , profert deinde argumenta , ex 
quibiis discere licet distare immaniler a Deo 
homines, a famulo dominum, ab eo qui 
servililer praeit , ilium qui digna Deo maie- 
stale relucet: siquidcm quum tania poUe- 
ret virtute beatusBaplista, haiid se dignum 
ait calceos eius, ut dici solet , altingere. 
Deinde aliud quoque argumentum profert: 
equidem vos aqua baptizo, ilie autein vos 
in Spiritu sancto baplizabit et igne. Unius 
quippe proprium est superstanlis omnia 
substantiae, ut Spiritum sanclum possil ali- 
quibus inmittcre , el divinae substantiae 
eos qui ad ipsam accedunt participes fa- 
cere. Porro haecChristo inest facultas: non 
quod cam aliunde acceperit aut paiticipa- 
verit, sed ex suaple natura ac subslanlia- 
litcr. Etenim is in Spirilu sanclo baplizat. 
Quamobrem humaiiatu-.n Vcrbum , Deiis 



IN LCCAM CAP. III. 



145 



ulique cst , fruclusque subslanliae Dei pa- 
tris. lam vcro postea etiam quam factus 
est homo, id ipsum agebat, quia unus est 
filius cum unita sibi inefTabiliter et incom- 
prehensibililer carne. Et quitlem quum an- 
tea dixisset beatus Baptista, nc^n sum dig- 
nus calceamentorum spiiaerulam dissolve- 
re (sic enini appellant calcei extremilatem, 
quae in aculum dcsinit, cuiusmodi gestare 
barbari solent) statim addidit: hic vos ba- 
ptizabit in Spiritu sancto et igne ; et pe- 
des sciHcet habens et calceos. Neque enim 
quisquam sana mente praeditus dicet , Ver- 
bum nondum incarnatum , neque adhuc 
apud nos versans , pedes et calceos ha- 
buisse. Sed quia cum Verbum factum est 
homo , deitalem suam non amisit , ideo tunc 
eliam Deo digna operabatur, Spirilum tri- 
buens credentibus in eum. Idem quippe 
Deus simul eral et homo. 

Sed dicel aliquis: iramo potius Verbum 
Deo digna faciebat per hominem de stirpe 
Davidis ortum. Atqui haec tibi dicenli nos 
opponemus lohannis verba, qui ahcubi ait 
ludaeis: « venit post me vir, qui ante me 
factus est , quia prior me erat , et ego il- 
lum nesciebam. Sed qui misit me aqua ba- 
ptizare, ipse mihi dixit: super quem vide- 
ris descendentem Spiritum sanctum, supra- 
que eum manentem , hic est qui baplizat 
in Spiritu sanclo; et ego vidi, et testimo- 
nium perliibui quod ipse Dei fiJius sit. » 
En manifeste , quem virum dixit , eum anle 
se factum adfirmat, et sibi esse priorem, 
divinitus nempe praeexistentem ; prout a 
Christo ipso iudaicae turbae dictum fuit: 
ante quam Abraham fieret, ego sum. Prae- 
terea mox dicit descendisse in ipsum de 
caelo Spiritum. Num forte in simplex in- 
corporeumque adhuc Dei Verbum descen- 
disse aiunt Spiritum sanctum? et Spiritus 
sancli datorem, Spirituni proprium parti- 
cipare adfirmant? Quid ni illud potius ad- 
serunt, eum in humanitatem suam Spiri- 
tum sanctum recepisse , baptizasse vero di- 
vinitus in sancto Spiritu : eundemque unum 



>6, Kd^TTOc, T^ ov(j'iaq T •9'JOi/ K^ 7ra^o5, o 
Cfav^&pa^JiVaj KoylQ^' aKK' 'iSpa, touto 
'•u hri yiyovtv av^d^coTrQ^, ^ uc, cov vloi /ia^ 
Tjjs (ippriTcoi Ti T^ «■5%O'0«TW5 ivccQiianq 
ctvTu act^x.:i- ^ yovv 6 jWaJcae/05 ^olttti- 
ri5 TrpoiiiTrcov ^ ovx, ilfxl a^ioq ^ 'ivct KvGlo 
T cj:pce.ipo>rrloct t vTro^ni^arcov < ovrco \ ilco- 
•aaffi Aiyav ro UKpov t V7roonfjL.ciTOg ^ ro 
ih o^v Aiiyov ^ roicvTOtg yhp ■^mrai cj 
ha^hctpoi j TrpouiTrnviyiciV ivbvq- c^ vfiai 
f6a7rriG<l cv Trviv^ctri dy'iei) y^ vrt/pl , jCj ttc- 
dag JnAovoTf J^ VTTcSnf^ctra i%'t>v ov ydp 
roi (^am rig av, i'lyi vovv "'X'^^ -j ^^ adap- 
x.(Q^ coY Xoyoi; }tj ovttoo '^vo/jS{JOi KaQ' 
«(«■a?, TToOag ii^^i K^ V7roSri/A.arcf riAA' ori 
T-s^^ovJv av^dpcoTTog, 03^"' to ihat -diOi ovx. 
dTTCoKifjcV, ctiY\pyyiy.i •zraAiv k^ ovrvo ^io- 
TrpiTrtJoi, ro -TrYivy^a. BiSoui; rolg 7n<rivs<Tiy 
itg avTOv riv yap cv ravrio ■^iOg ri 0^0(1 
Kj avQoco^r^ 6 avrog. 

'AAAa vai cpnaiY ovipynKiv Koyog ra 
■3i07rpi-zs-n §ia T c/>c (r-oiripi^ar©-' d.afB'iS- 
ovKOvv dYTipovjLS^j aoi ravra Kiyovri, t 
'lcodvva ra ^n^ara- s;pn yap Tra Trpog Ih- 
Saihi' * ''• OTT^iaco ftH 'ipyirai dvnp , 05 Sju.- 
•ajoctrSsv jtta -^srovsv , OTi ^rpcoroi iwa, Kctyco 
OVK Yi^yiv avrov dW 6 'urifA.rlag [/.i 8a- 
7rri/HY c* voaTt , avrog y.oi it7riv i<p' Ov 
av 'i^yif KaraiSalvcv ro '^vivaa, iC |t,i.5vov 
i7r' ai/TOv, C«2-T i^^ty iSaTrrii^coY cv Trviv- 
[^an uyico- Kocyco 5ai^tt;ca Kj f^i/J^rvfirKa, 
on Gsci S5"'V Viog t \Tiov .,, loov j aa^pwg 
avSpa Aiycov , ■^po avrov '^ic^ (pnal , r^ 
siYat ■zspcbrov avrov ^ 'Ds-povTznp^ovTa dn- 
AovoTi bi.KOig, Kara yi ro 7rap avrov aa- 
(^cog ilpnix-yov rolg laSaicov Snftoig- * dftiiy 
Xiyo) vfjciv., -zirpiv 'A/Spaa^ "^ijiSvci, iyco 
itfcf itra Trpog rovrco Kj Karatinyai (^yiatv 
iTf' avroY ro 7rviv[/.a cP ovpavov- ao' iTri 
yuiA.vly Kj aaa^KOv 'irt (^ t -diov Aoyoy 
Kara^nvai (paal ro ■os-viVfJi.aro a^iov; J^ 

W fSl / /r\ \ ' rsi 55.' / 

r T TTVivaar^ifr' '^cpnyOY .) t loin ■KVivfA.a- 
Tog fiin^xcy d^ro^aUaatv ; « jWaAAov d-y.ilvo 
(paaiy on ro ^rviVfta AafBcov av.&flw^/vws , 
/3aroTi(^^ ■QiiKcbg cv ciyico 'os-ViVfA.an^-Ka] 
'fV'K avTos ffs Ti K^ y.ov©^^yj dkn^cog 



■loh.I. -27.900(1. 



I V6 S. CYRILLI ALEXANDRIXI EXPLANATIO 

vlli T -dsov Ki TraTPO^-, &)? avTOi (^ifj^ap- csse solumquc ct vcrc patris Dci filium, 

k' f'"i37 "^ rCpt]Kiy 6 iA.aiiaoiog /3ct^Tir«5; 'PnTiov Xj ut idcm tcstalur Baptista? Scd alia quoque 

iV. r. lol. ovTCog- Tay^a ^'^ Tyi r Tryivf^aTog at^f^aaia.j oxplicalioprofcrcnda cst. Fortassccum S|)i- 

T T TTvpoi; sux.iSytrriv 6 jU.ax.afli@o (iaTTTi- litus AocaJKjlo, if;nis mcnlioncm copulavit 

5->i?, ovx. cv TTvpl ':za\Ta<, ^a-7TT\.<^%YiacSmJ\ Raptista , non ut omncs nos baplizandos 

h!'tym )i^a? ^ia Xoirot/, aKXa t t -uiViv- forc igne pcr Christum adfirmaret, Fcd ut 

fji.aTog c/icyHav r I^cdottoiov ^ia t^ t 'osv- vivificam Spiritus operationem, ignis vo- 

poi o-MM-acr/as <TnfA,aivc>)v ok y^ c^ J^jpcpK cabulo significaret. Nam pro diversa in 

TTioi TO v-odOKii/iM/jov cj/fp^s/as , Sj^-popai subiecia re operatione, diversas sumit unus 

kaix^avii TO iv 7iviv[^a rai TTPOcryiyopiai. Spiritus appcllationcs. 

\. 17. AiaxaSagisT Tvjv aXuva at/ToC. Pur<;al)it areaiii siiam. 

A. f. 50. '"l5ot) Q (pncTiV 6 jwa>£.a^i@~> (BaTTTi^yig, Ecce autcm ait Baptista, a Cliristo ul- 

^- \: \f^ Xp(<r« ^Jgi(pipiiv 0)5 SiffxoTVi r aAwva , tSto pote domino differre aream , id cnim signi- 

ya^ c>nfjt.aivci to aJToD ^ i j- ovtco yb avTyiv ficat « suam. » Sic autem illam purgat, se- 

>ca'&aipii, §ii?'ai )u Sj^->cpivu>v dTTO T criTii parando scilicct et discernendo a tritico 

TO a^x^v^ov ^vof».'ia tI yJj olovi} crnpavTopa paleam : seque futurum dicit distributorem 

T i>ca<rc^ 'ooPiTroYTCiiv , o^&yifTioX^ Xiyn .j coq ac vcluli adsignatorcm sortis cuique debi- 

T fxiv ^'i.y.aiov Ti y.j ayaQov ., aiTH BiicLu r tae; ita ut iustus quidem ac bonus, tritici 

8Dav(ai5 j/cT^co/^ii^c-.v at;Aa'(5, TT&^os Q ^oij'/- inslar , caclestibus cellis infcratur; flam- 

cS^^ojMv, flp/i^^c* 'p'o^ov rt;7-0Tiva;j^-&svTa T mae autem esca fiat, palcae instar excussus 

aSiKov fjciv yciP triTog, (pna/, elg «•ssoGm- homo iniquus. Nam triticum , inquit, in 

- . y.rtv i}ay.o[j!,i!^iTai .)TiiTi^iv da^paAiiag cipi^- horrea convehilur , id cst Dei tutela dig- 

rai T^ ■zsa^cc •&«oD, (^iiSovg Ti ;tj (^v\a>cy\g nuni Iiabctur , venia, cuslodia, et caritate: 

yj dya-n-ng- ro yi y^nv tt;:^t;pov log a^y\<rog at palea %elut inulilis materia , igne con- 

H.' f! i.?s.''i>. '^^'^ ■> '^^P^^ ^aTravaTai (o.). "ax.«£ q ri Xj sumitur. Audi quid cliam per Hicremiam 

H . f! ics! b! Sia '\iPi[A,iii * (pnah 6 6f05, avy>cpia.v tt^q- Deus dicat, prophctas cum pseudoprophe- 

(<i;iTa)v 7ij ■^'/jSo7rpo:pnTcov 'cooiovju^oog- ri TO tis contendens: « quid palea ad trilicum? » 

ax^pov Trpog t atrov ; Wynv n >c'd<fo\oyia nempe vanitas ad veritatem. Etcnim Dei 

■TT^og T rtA)?Gfiav- o [x^iv yap -n-apa (jioZ Ao- sermo nutrientem apprime vim habet; im- 

yog, ZoOif,i.coTa.Ti\v 'ixi '^ ^vvaft,iv o j t piorum vero pscudo-magistrorum sermo 

dvo<ricov ^(<65o5:5a<Txc£A(D>', ivSja^ovTTTb- quum fragilissimus acerosusquesit , nullam 

TaTcg Ts y^ d-)ivp!t)^yig v-Tra^x'^^ "• °^^^ P'**' audicntibus confert utililalcm. 
ro/? d>cpo(afiivoig v^^ttouI t ovytaiv 'S). 

(1) Hoc loco divus Thomas in cateua habet latiue aliud frapmeutum. « Cyrillus. Per hoc auteui quod 
» subdit: et penuuudabit aream suaui ; desiguat Gaptista ecclesiaui pertiuere ad Cliristuin quasi ad do- 
» niinuui. » 

(2) Plus aliquid legebat D. Tiiomas in catena. <■ Cyrillus. At paleae lentos et iuanes siguant, et quo- 
» libet vento peccati veutilatos et volubiles. » 

(3) Ad V. 19. seqq., ubi Lucas meminit Herodis Baptistani carceri tradenlis, anonymus quidam in- 
terpres in eodice B. f. 39. b. haec aduotat: 6 lixxdpioi KugiXXo? tou ''Hgt'Sou r/ ryj i^ij.ri-/-la. o-Jx £V.=/.tvi;'ffS>!- oJixai 

£;' xai iyu OTi jn^trru^^ uHs xslrat' £.' yaq fivrv.XsiVS-'? 6 *Iwayv>j^, ttu; s^aTrn^iv ; oC yap ^(J^fx;-/ otCrov sy/.\ii<7^ivra 

■/.ai airoXoSsvTa , zai aJSi? iy/.Xsia-^v/ra xx! nKsmSiyra: bcatus CyriUus Herodis iii explanatione non me- 
minit. Reapse et ego iiidico , ex abundantia lieic poni. Nam si lohannes iam in t-inculi.i fuisset , quo- 
modo nunc bapfizaret? .\e<)ue enim nobis constat, il/um in vincula coniectum , jmstea liberatum; rur- 
susque carcere conclusum , et necatum. Videmus erso ab anonynio testimonium praeberi coinmentario 
Cyrilli in Lucam. Videmus item Cyrillum reapse nuUam heic facere llerodis inentioneiu. Ceteroqui ad 
captum toiianueiu quod adtinet, satis crit lieic docti Calmeti adnotationem adscribere : /ioc nonnisi multo 
post conlitjit, nti ccteri cvcuujeUstae narrant. fhum autem est Lucae kic omnia describere quae ad 
Jolianncm spcctant, anle quam ad reliqua cjradum faciat. 



IN LIXAM CAP. III. 



147 



Configil auten), qmim bapti/.aiefur nniversiis popnliis, 

et lesu baptizato et oraiite, ut aperiretur 

caelum. 

Baptizalur lesus benedicens aquis, ea.s- 
que nostri causa purificans. Sanctum enini 
sanctorum est unigenilum Dei Verbum. 
Cerle lesus sanclo baptismate non indige- 
bat, ncque remissionem peccalorum con- 
sequi, quam nos per ipsum lucramur: nam 
nos cx plenitudine eius cuncli acccpimxis. 
Et procedit quidem de Deo palre sanclus 
Spirilus, nihiiominus filii quoque proprius 
est. Saepissime enim dictus cst SpiritusChri- 
sti, is qui de palre Deo procedit Spiritus. 
Teslis aderit Paulus , semel quidem : « vos 
auiem non eslis in carne, sed in spirilu, 
siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. 
Quod si quis Spiritum Christi non habet , 
hic non est eius. » Et rursus: « quia vero 
fihi estis, misit Deus Spiritum fihi ( sui ) 
in corda vestra clamantem , abba pater. » 
Ergo procedit quidem , ut dixi , de Deo 
patre Spiritus sanctus , verumlamcn ipsum 
suppeditat creaturae, dignisque dat nalu- 
rahs verusquc fihus, unigenitum Dei Ver- 
bum, patris gloriaexornatum. Quamobrem 
etiam aiebat : cuncta ({uae habet pater , 
mea sunl. Cur itaque baptizatus est, di- 
cet ahtiuis, et Spirituiii quoque rccepit? 
Dicimus ergo, non eguisse Dominum san- 
clo baptismate, sed nobis pro sua carilale 
salutis viam munivisse. IVam credentes in 
patrem et fihum et Spiritum sanctum , at- 
cjue hanc eximiam confessionem multis co- 
ram testibus facientes , cunclas peccali sor- 
des abluimus, tuin sancli Spiritus partici- 
pes efficimur , divinae naturae communica- 
mus, et adoplionis graliam consequimur. 
Necesse itaque erat, ut patris Verbum posl- 
quam semetexinaniverat, et simililudinem 
nostram induere non dedignalus fuerat , 
boni cuiusvis operis exemplar nobis et tra- 
mes fieret. Ergo ut ipsam sancli baplis- 
matis vim cognoscamus, quantoque cum 
emolumenlo ad hanc gratiam accedamus , 
primus ipsc opus adgreditur , et baptiza- 



'EyiVjTO Si iv ru pa)rTi<rS'^vai uiranrci to'v Xajv , v. 21. 

y.ai 'lr;<ToC pa.7r-iiTia-jroi xui 7r^o(Ts'j^oiJ.svcu . 
av=i;^S'flvai tJv c*j^..zv&v. 

v^(i.Ta, Ki J4ciGttipft)v civra. vttsp «/^S^if" afiog 
yap i^iv dyicov 6 [^ovo-^tii ra -Sfoi) Ac- \ 

yoc,- Hj Qvx. av a.vroci i§zii-dn t^ dyla j3a,- 
TTr'iau,a.rOi^ ov^i (ipiaicci aA^Ticov rvyuv ., 
'vixnri^ r](^Ui Kip^ct'ivofJ^j Si avTOV- 6k t 
7rAY\aco^aro<; yao avrov «jU.s/5 Travric; iAa- 
^o/Ap- OKTTooivirai fjiiv yap ox r ^iov (c, 
varpoi TO TTViv^a ro ayiov e?' 3 y^ 'loicv 
T vlov- Jt^ yovv iipArai zoKi:<^ ay^ov ■Kvivy.a. 

Xp(5"0ti , tO OJ4 T %iO'J /tj 57-a'^OS C/y.7! O^djQ- 

/jS^ov TiYivfAct- lu fj^rvor.aii >^iyu)v Y\aZ- 

K0<i TTOTi fA.iV' "" VIJ,:]g Q OV>C i^l OV actPiCl ' Roin. VUI. ': 

dW' iv TrvivfX-ari., StTrio Trviv^a Xpt<ri ol- 

y.il Iv uf/Siv il Si rig Trviv^a Xpf^ov ova 

^X^i^ C§LT 0!;;: eciv avrov- y^ TrdKw * ori ' f-i'- iv. 0. 

h sVs y/ol , d^^av^ig-itKiV 6 -Sicx; ro 'sivivfit 

T vlov ili rag icapB'tai Vf^m nodi^oy, d&Ca. 

rrarnn- ot;;to£v OKTropiVirai (Xiv ., coc, «cpMV , ,. 

C/H T -diOV Jt^ TTO^Oq TO 7rvivf*.a TO a^iov, 

yopY\y{i Si avTQ ryi >cr'iaii ySj SiScaat roig 

a^ioii log (^vait ri yJj aKn^&cbi; uio$ , ^ovo- 

y^vng avrov Ao-j/os, >^ rolg f Tra^og d^ico- 

[^aai ^JaTTOiTTOov y^ ySvv i(j)aa>i.iv TP.avra • loh. xvi. v, 

oaa. svsi TTarr^p,, iu.d ccr ttco^; cvv i3ct- 

7rr'l/iT0, cpvKJiV, sJj^^STO Q y^ TO 7TYiVU.X; 

y^ (pttjw.£V, ort Qvx, i)v Iv p^ntx. f dyii^ j3a.- 
7iT'iau.aroq >cvpi0i^ ISov '^ vffuv iTnvoyias 
crcoTiiplag qnKdvBpcoTrog- Tn^ivovng yap 
ilg Traripct ;y vlov r^ dyiov 7TYivu.a^ y^ t 
d^^a':piT0v ravrnv ouoKoyiav ■uuO.ov/J^oi 
ivcovnov TToAAwv f^prv^cjov ^ TTavra [/.iv pv- 
7T0V T i^ duapr^iai d7TOYi7rro[/.i-da,) xar x- 
ttKhtqviAp q k^ t t «■)'/« 7tVivix.aroc, y.i^i- 
£(v. J£j Gc/as (^vaiooc, d7ToriKQV[/.t(ia KCtvco- 
Yol , /j^ T T^ vlo^iaiag KipSaiYoji^ Xapiv riv 
ovv dvafKaloY ica^'ivrct Trpoi x.iVcoaiY iavrov 
T T TTa^^og Kofov y y^ t >ca^' Yif^dg Cf^oicoatv 
VTT^^Jilv ovic d7Ta'^iu>aavTa, TraYrog dyaw 
7rpdfu.aTog •jTTOrvTTCoaiv '^vi^ >u oSov jva 
roivvv [A.d^jCoy^ y^ avrnv t SvYa[/AY f dyta 
&a7Tr'ta[Ji.aTog, y~j caa >ci^Sa'iVoju\j tyi rOiCL- 
Si TTpoaiovTig xapiTi , doyjrai f ■zsoay^^ct- 



148 



S. CYIULLI ALEXAXURIXI EXPLAXATIO 



roi a.VTOi-) y^ ^ciTrTirr^ug '^sPOGivyjru.i ^iva. liis oral;ul lu nimirum, diloctc, cogno- 

<rv jW.aG)is, rt^asinrf, cri TO~i<; a.iza.^ir^ kcitu- scas his qui sanclo baplismalc digni t'uc- 

'fict)-dfi(n T Liyla (ictTrTtai^ctT©^ ■u^pS.yi^ct runl, reni comcnicnlissimam forc pcrpc- 

•2zpi-ziCi>Sii^a.rov « dSiaksi-our©^ 'apoQ^jyJ-i. tuam oralionem. 



' hviw^x^rWcti Zi (pM(7j T Hoavov iCny- 
y^i^Yig ws TsaActi )ciic^.iiaiA.ivov' i(p» y:tp 6 
Xe<5"05' * tiiza^Tt o^^iiy-di r ovpctvOY dvia- 
^OTct, v^ Gsu' dyyihii^ t ■9'foi/ dvctQctivov- 
Tag iCj KctTctj3ctivovTctg jctj t viov t dv-^^oo- 
-ui-j' «e yaP i^.iai riSv] -^xio^iiJi-vtii d^zso^iSciy- 
jwsfHS T^ Ti avod <t. T^ itaTCi) , ;^ syo5 asjaffiv 



Ait autem apertos fnisse caelos cvan- 
gelisla, ut significct antea fuisse clausos. 
Dixil cnim Christu.s: « deinceps \idehilis 
a[)crtum caclum, ct angelos Dei asccnden- 
lcs et descendenles supra filium hominis. » 
Tiiinquam unum iam grcgem esse dcmon- 
stratum sit , supernum atcjue tcrrenum , 



ava.^iiy^QivriQ-' dpyf7Aioifj(.iv©^ ^ dviayjdn unumque pastorem principem, aperti sunt 
fji.h oi/'pavo5, <juvyt(pQr\ q to/s dy'ioig dy- caeh, et sanctis angelis consocialur homo 



yiKoic, iixi yng avbpwcioi- Kxrcfyn^ponriKi 
3 K^ To ■uivivfA.ct 'aaXiv cog Iv dTsap^xyi th 
^■sy8S v\/u^ ddjnpct- jC^ cog Iv -sipcoTO) Xpi- 
^Q> , oiKOVOftiKciig ay^ ictvro) fA.ciXkov , dXK' 
yif^lv yi ctiiTO Si)^of^iva- ■zsavTct fccp iv avra 
Ti y^ St' ctvTOv TriTrAaryiKctiijS/j- olKOVO[.ti- 

KCl)TCtTCt ToivVV U'ZO[^..iVil /a3' Y] Jt^^ TCt dv- 
OgM^SajVa* |-ZJ5(, -mOV KlKiVC>)IJ.iyOV 6'^.Cft.iUct..^ 

Kcti roi TO ■^Avipig 'cyovra. (iHKCog ; ■tzov ctuv- 
i-czrca^y^^irjiv Mjw-Tv. il /AH Tfj KaQ' y}f.i.cig 'uircc- 
Xiict CFVft^t^AdrTirai ; stpn Q n t 6^5 ^ •zsa- 



lcrrcstris : descenditquc iterum Spiritus san- 
clus tamquam nova generis nostri facla in- 
choatione; et primo quidem in Chrislum, 
qui non tam sibi quam nobis ipsum re- 
cepit: cuncta enim in ipso et per ipsum 
adepti sumus. Eximia ergo dispensationis 
ratione nobiscuin Chrislus patitur res hu- 
manas. Ahter enim , quomodo ipsum eva- 
cuatum vidissemus, elsi tota deitate ple- 
num? Quomodo nobiscum paupcr fuisset, 
nisi se nostrae pauperlati conforma\isset: 



'^og (pcovr\ i-tz] Xe<rS) >iy t •Actipov th dyia Ait autem super Christum emissa vox pa- 

./SafzBTjffjwaro?, cog Si' avrov ri K^ Iv avrZ) tris, sancli baptismi tempore , ceu per ip- 

r im yyig ttf-S-^w^ov Kct&cov , c^ Wiv o sum el in ipso terrenum homincm susci- 

vlcg jt/-« dycfiz-ATog' o yap cpvcju y^ fiAn- pientis, ait inquam: hic cst fiiius meus di- 

■^ug y^ fjcovo-^oy.g u/o? , on yiyovi Ka-^' lectus. Xam verus natura filius el unige- 

>if*as, ilg viov opi^iTcti ■&£ov , ovy^ iavru) nitus, postquam nostram condilionem as- 

ToDro ^'<:yo/jSpog.^y]v yap ;f^ \g-iv u>g 'kd^yw sunipsil, Dci fihus esse delinitur, haud sibi 

^tog £iAii-3-no5, d\K ivct ilg y\y.ag ■'s>hci.- id sumens ; iam enim erat, ut dixi, Deus 

•z^ew-vj.JiT §o^a.v yifovi yap n/i^' d-zsa^yyi , verus ; sed ut ad nos hanc gloriam trans- 

y^ •^pcoroTOK^ ^ •£, Si'jTip&' ASdu,' Sia mitteret. Factus est enim inchoatio nostra , 

Taro ev avro) 'czavra Kctiva ye-^on^rti Ki- primogcnilus . et alter Adamus. Propterea 



yirai- dizo^vadiL&iJOi q -tZu) iv Wday.. aa- 
Kcticoaiv , T iv Xarw •Kaivoryira. iziTzKov- 
Ty\-ActiA{j. 

E( iv Kuioq) T (BcfssTiapi.a.T^ ro ■osviv- 



cuncta in ipso nova facta dicuntur. Alquc 
Adanii vetustalem exucntes, no\ilatcm in 
Christo adepli sumus. 

Ucscendit Spiritus samtiis. 

Si baptismi tempore Spiritus sanctus 



!J.a. ro ciyiov diyjTai, 'tp i^ dvSpco-^coryi- recipitur, id quoque praeter cetera ad hu- 

T@-. y/irpcjov iln av y^ rovro ^ '^ aK- manae naturae conditionem pertinebit. Ne- 

Kcov ov ydp roi ko.^' o ^iog '^v dyid- que cnim qualcnus Deus est , sanclifica- 

(^erai.^ -o 'mvivits, Kct^cov ( aCrog ycip 6 tur , duni Spirilum recipit (ipse enim po- 

uyid^coY i^riv.j aKKcc Kt^' o 'mcpvKiv av- tius est qui sanctificat) scd quatenus ho- 

•S-ow^zc^^j. . :. ■••' mo est. 



IX LCCAM CAP. III. 



149 



fcl ipse IfSlis eral iiicipiens quasi aiinoriim tiiginta. j^ai u-J-6; -h i 'Ivio-cu; tJo-si l-m ToiazovTa d^yiy.r^oc. 

IIoc est Samosatcnsis deliranientiim , lovro tS aa.pi.oaa.rit.oqro iz^aXripyi- 

evangelicum diclum perperam interpretan- y.a. ^ Ka.y.ooq c/K.^iy^ofJ(.ivii to iva.yyK-^t>cov pn- 

tis, quod lesus erat incipiens quusi anno- tok, cti 6 iJiaovg ccan Ircov ZiaKOvra. ao- 

rum trigintav Neque intellexit, quod idem ■^i/J^jQ-.- y^ ov auvnvroc, on avroc, «v, j^ 

et crat, et incipicbal, scd non sccundum J,p^aTO, «AA o;^ v^ ro avro- h fJi.iv yap 

idem: erat enim ab aelerno utDcus; inci- del cog ■Secx; , Y\p'^aro q cag av-S-pwzDOS on 

piebaluthomo,quumpau[)ertalcmnostram to r^iiirepov iTsruiy^djaiv apx^rai q, 'tva 

suscepit. Inilium aulcm capit, ut tu quoque av x,a.rapy}iayiq -duj Trporipav yevvnaiv , k} 

priorem nativilatem antiques , et secundam dvaAafirii SivrUav ^ia •r» ■^a^^iyyiveaiaq. 

recipias per regenerationem. -Sicmagnum - Ovrco ■osoAv n to /2Aa/3(9-' »a< dSoni]- 

detrimentum et inexpectatum contingit ob tov aviJt,^a\vn c/x. tS i^v\amSynj[ r Bicc t5 

dilatam in longum et ullra debitum tem- (Ba^zsriaiA.aroq x^piv elq ^ay.pav £) vmpu)- 

pus baptismi gratiam. Xamque in primis pov dva^oh-AV ' i / uaMara jjch yap olIx. 

numquam tuta spes est fore ut quisquam da(pa\r]g r\ ih-ziiq ^ il y^ t olKiicov r'ig o^h- 

sui proposili fineni consequatur. Tum ct- Tiv'^erai &i;?^^[j.aTcov c/K^i^ny.oroq q wa- 

iamsi forte in vitae termino scopo suo po- Xtv eig reAog avrco tS ffJCO^aioD, tlyiai^ercti 

tiatur,sanclificatur quidem, sedunicamta- fjcev , ■ojAmv i^ovnv 'iyji t 'zsArifji.uiAnfA.aTcov 

men percipit peccatoruni remissionem; de r a.(peaiv ^ y^ ro raXavrov d7zo>coiJi.'t^ei rcp 

cetero talentum domino perfert infrucluo- Secmoryi '^'ripov , ov^ev l^j^ipyaaa&z^ a-^o- 

sum , in quo nihil ncgotiari curavil. Kaaag avrco '2 . 

Cap. IV. KE*. A. 



Icsiis aiitem plenus Spiritu sancto regressus est 
a lordane. 



TO TOt/ 'Iof5a'vo!/. 



K. f. 107. Ii. 
F. f. 7!)7. 
H. f. IS7. b. 



Ileic mecum observa hominis naturam, 'EvTaSGct jwoi lB\i7re r t dvSpcoTra (pv- 

in Christo lamquam piimiliis, sancti Spi- aiv., cog cv d7rap)(Yi ra Xpi<^co rri r dy'iH 

ritus grali.a unctain,et supernis honoribus ■zsnvi^ar og yJiSArt •Aarax.i^^aiJ-ivlcu ., ;£^ t 

coronatam. Oiim quidem promiserat uni- dvuorarco Ti[.t,alg We(pavcoixiV/]v TraKai y^ev 

versaHs Deus diccns, fore ut diebus illis yao VTrty^velro Xiycov 6 t o\cov ^icg- * on 

efTundam de Spiritu meo super omnem car- Wat cv r ri;j.ii>aig c/netvaig CAf^yelo d-rro t^h 

nem. Complelum autem in nobis est, ccu 7rve{jfi,arog* fjc-d iTrt ■sociaa.v aupx.a' -imrK^fi- 

primo in Cliristo id quod erat promissum. ^corat '3 itg rtpi,ag log cv 7rf>a)Tcp Xpir^) to 

Et priscis quidem hominibus , ulpole ad i7rnyyK\pi.ivov tCj Tripi fjt.iv 'r dpyaioripcov . 

corporis voluptalem incontincnter procli- dKaQiKrcog C4cx.i)f.Kii<.om>v elgcpiXoaaoyciav , 

vibus, dixit Deus: non pcrmanebil Spiritus 'ei^n ■onn Qeog- * ov fj<,ri KaT a[jt,i'ivr\ ro i^viviJ^a 

meus in hominibus his , quia caro sunt. (Aa ci.' rolg dv-^pu^roigTOvrOig ,dia ro ilvai 

Sed postquam in Christo cuncta facta sunt avGvir- aa^iccf 'co^c-iSn q ■doavra yeyoviv cv 

nova, et per Spiritum atc[ue aquam rege- Xpi<;-c/) Kaiya, k^ t Sta 7rviv[A,aT(^ re >tj 

nerationem o[ilinuimus, ncque iam carnis vSarog dva^^tjvnatv ^riTrKnrriica/j^j , pji-riiJ,a- 

et sanguinis iihi sumus, sed {>atrem [^otius ncofj^ H ovKirt aapycog y^ a'i[*,arog ny.va, 

(1) Videtur in praecedentibus (nunc deperditis) Cyrillus verba eorum retulisse , qui ut baptisniuin 
differrent, Christi exemplum obiiciebant anno aetatis tritresimo baptizati. Quam ol)iectio]iem facile dissolvit 
dicens, diversam esse Christi ac peccatorum hominum conditionem; nam ille baplismo numquam iudiguit, 
istos immo festiuare ad lavacrum oporlet. Legatur liac super re ISaziauzenus orat. XL. de bapt. cap. 29. 

(2) Apud D. Thomam iu catena Cyrillus reliqua etiam versiculi verba explanat sic. « Cyrillus. Licet 
" tamen Christus secundum carnem careat patre, suspicabantur aliqui eum patrem habere; uude seqiiitur: 
" - ut putabatur, filius losepii. - > 



A. t. 72. 

C. f. 112. I). 

H. f. 21S. 



' coil. C. me 
(lo.se caTgo; 



A. f. 72. 1). 
K. f. 4i. 
H. f. 220. 



A. f. 73. 

B. f. 14. 
H. f. 221 



150 S. CYUILLI ALEXANDRIM EXPLANATIO 

TraTipcL '3 jU.aAAoKxctAov/^ T Gjok, ravTJi Deum a|)[)ellamus , proplerea iure oplimo 

TOi iu ^a\-J. ilicoTai coq TiTi^nyJzVOiKoiTzbv ahhinc ut honore ornati, sph-iKhdamque 

K^ TO Acip^rpov fp^^0VT£5 T^ wis^&saias^tcii^pc"- adoplionis gloriam adepli, divinae natu- 

jw.a, •6-f/as (pvaicog "yiycva/u^ koivcovo} Sicc rae communicamus propter sancti Spiritus 

lA,iToyy\i T dyia 7iviv^at.T©-'- o 3 c^ ysjmv participationem. Nosler autem primogeni- 

7rpa)TOToy.Oi cts yiyoviv c* TrcAAoVe '^^^- tus ex (luo inter muhos fratres coepit exi- 

cpoli .. Kcc-dHi ictVTOv ilg Kivcixjiv, Si^^iTcci slerc , ad exinanitioncm semel demittens, 

TrpcoTOi TO TTViv^a.^ )ccci Toi T 7rviV[xa.T0i primus Spiritum recipit, quamquam dator 

SoTYio VTira^yjjnv avTOc,^ 'iva h^ £/5 H|M.a5 'io- ipse Spirilus sit, ut ad nos quoque per ip- 

;j^HTai Si' avTOv to d^io)fA.a, r^ -^ tt^o? to sum dignitas redundel , et communionis 

ay lov Tivivy^a «.oivcoviai « ^«^ir toiovtov cuni sancto Spiritu gratia. Sic enimnos fere 

Ti ;c^ naSAos SiSaaic<l «jU.a5, Aiyuiv -zn^i docet Paulus dum et de nobis et de illo 

Ti avTov y^ Yif^i^- * Tg yap (lyia^cov y^ dicit: et sanctificans et sanctificati, ex uno 

0} ilyta^o^^oi, c^ ivoi TravTii- Bi' nv al- omnes. Quam obcausam non erubescit fra- 

Tiav ovKiTraiG-)(yviTai dS^^povi avdsir x.a- tres illos vocare dicens: nunciabo nomen 

AfiK, ?<.iycov * dTrayfiP^Sco to byO|Ua (Js Tolg tuum fratribus meis. Quia vero haud om- 

«JfAcpoIe jt*«- iTTciSri yap oAcog ovx. iTnai- nino eumpudet fratresnosappellare,quan- 

iT-)(yviTai KuKilv Yif^ag dS^povg, did toi to doquidem similitudinem nostri subiit, id- 

vTT^-dilvT Trpog r][A.S.g 6f/..o'icoaiv, Sia tovto circo nostra ad se translata inopia, san- 

T Ji/y^ 7rTco)(^iiav ih lavTOV [^iTa^iU, dUd- ctificatur nobiscum, quamquam ipse crea- 

^STaj ^a' n^5^J', Kai TOi T KTiaiv aTraaav turae omnis sanctificator esl; ne humani- 

dUd'(\i>v avTOi,'ivai.i.y\i^aivy,TaiTO f^ dv^^co- tatis modulum repudiare videatur , is qui 

7roTt\TOCi<s^hcf.iTii/.S^oi;f^i'^ov,0'^d7TdvTCov universalis salutis vitaeque causa , homo 

aiOTVtpiai 'ivina £, 'Ccoyii^ dv^^coTroc, -^hi&w, fieri non detrectavit, nobisque quaquever- 

y.yt <pvycov ,ySj a/ 0[/.oid)ai:l Tri TT^og i}[A,ai 'j^uo- sus similis, uno exceplo peccato. 
/^\voi y!^ Tfccv OTiiiY, Sixot' /*ov«s d[jcapTiai. 

Ef a^cbalui' a Spiriln iii «leserliini. 

Vocabulum « agebatur » non tam heic 
significat defercbalur, (juam versabalur at- 
que habitabat. Solemus enim nos quoque 



Kai -oysro iv iu wvsui/iaTi £i{ t))'v 'sfnjJ^o'/. 

To •j/a^ hycTO , ov to dvricpipiTo jU-aA- 

Aof i<riY , ctAA' OTi Siiiye y^ l^MoXiTiviTO- 

KaTeima[A,i-Qa ydp 7r« y^ y\[*,i1i avTo] Tnp} 

TravTOi ^covTOi c* i^nKiia ^ XifHV Siha interdum de quolibet pie vivente dicere: 

ille quidem bene se agit. Versabatur itaque 
Dominus in deserto, in spiritu id est spi- 
ritaliter. 

Et iiilill maiulucavit iu diebus illis. 

leiuiiavit itaque Dominus, nihil escae 



TV^ov K.a\u)i iavTOY aj <{• iTZoKinviTO Toi 

VVV KveAl^ CV TJ) ipy,[JI.Cp^ cv tm t^ksi;- 
[XaTi, TOVTi^i 7rvdj[AaTi)CC0i. 

Kai ouy. s^ciysv ouosv S' raij '^iJ.spa.i; 5Xc('vai;. 

NsynV<sOxs ToivvY 6 KVPiOi, ovSiv TTav- 

TiAcoi Tvi T aco[j.aTOi }:^icL SiSovi iii ^o- omnino corporis usui suppedilans : non 

®MV nic avTO; vy\<riiai TrpoaSio/j^ci , dA?\.d quod illi ieiunio opus esset, sed ut nobis 

TVTTOv vcclv Tu KaQ' iaUTOY ili VTTO-^a^A,- suosactust\'pume.\emplarqueproponeret, 

[^ov dvaTi-dih^ y^ ihiova -«roioiy/iy;!^ 7^ et imaginem deliiiearet agcndae apud nos 

Tra^' y\[.c'iv cJ^ai^iTov Kal Ti^av[iaa[iivy\i selecti admirandiciue generis vitae. Unde 

^toiiii- TTO^div 5S ytv ilBivai GW- ivi} t^ ^jJs, enim didicissenl tcrreni homines, vilam in 

'cTi TO T ipy,[^oii cu^iTd^rcq ^wi^^ov av- deserlis aclani utilem esse vel necessariam 

To'ii y^ dvayKahv iii acoTnpiav; dTxro^pv- saluli?Evaduntenim, tamquamexfluctuum 

Toxji ydp 'coaus^ KJ[,cdTCov 'CdKy\i, k^ t ii- lempeslale, dc vanis praescntis vitae solli- 

KaJ.u^i T TrapLvT^ Bia «^^za^ra^T/^, k] ciludinibus, ac propcmodum ut b'jalus lo- 



IX LUCAM 

seph,exuunl remiltuntquemundoquicquid 
eius est. Demonstral ilaque his qui ita vi- 
vere constituerunt , necessariam esse con- 
lincntiam, cuius ieiunium fruclus est. Sic 
enim superabilur tentalor Satanas. Te quo- 
(jue igitur oporlet primum vestiri virtute 
ex aho , id est participem fieri sancti Spiri- 
tus ; postea vero exoptabile , et summi apud 
Deum prelii , deligere vitae recfe gcrendae 
genus. Tunc spiritaU fortiludine instinctus 
deserta loca requires: tunc sancte ieiuna- 
bis, voluptalesque mortificabis, et tentan- 
lis Satanae victor evades. - Ecce unus de 
certantibus fit, qui certaminum est mune- 
rarius, ut Deus; coronam oplinet, qui san- 
ctorum capita Coronat. Videamusitaque lu- 
ctae arlificium, diaboHcae mahtiae chidem. 
Quadraginla exactis in ieiunio diebus, po- 
slea esuriit. Atqui ille is est qui esurientibus 
cibum suppeditat: ipse immo est panis de 
caelo descendens , vitae causa mundo con- 
cessus : rerum denique onmium conserva- 
lor. Sed quia oportebat eum qui inopiam 
nostram non fuerat aspernalus, ab huma- 
nilatis terminis prorsus nou excedere, per- 
niijit carnis naUirae, ea quae sibi conve- 
niunt requirere. Hoc modo ipsum esurisse 
dicimus. - Quum salis iam ieiunasset , v i- 
que Deo congrua carnem sospitem absque 
potu esuque servasset, vi\ denique hanc 
sivit quae sunt eius propria pali. Dictum 
est enim esurisse. Ouaniobrem? ut egre- 
gie ex ulraque re, qui Deus simul et homo 
erat , cognosceretur unus idemque , et di- 
vinitus supra nos , et humanitus nobis par. 

Di\it auteni illi dialjolus etc. 

Deinde accedit tentalor Satanas, auxi- 
Harem veluti improbitatis suae famis pas- 
sionem fore sperans. Saepe enim is prae- 
valet , dum nostras infirmitates , suarum 
sumit insidiarum adgressionumque adiulri- 
ces. Exislimavil ipsum protinus accursu- 
rum quo paratos panes videret. Dixil igi- 
tur: si fiiius Dci cs , dic ul hic htpis panis 
fiat. Acccdit, inquam, ceu vulgari horaini 
et sanctorum uni : neque tamen suspicione 



CAP. IV. 151 

lyi-OYOYovyj J-y T [^'J.KaeiOv 'lccyy^^ * «^ro- "^<>n- xxvii 
^vovTa.1 rui Kza^co vavrct Tct a.VTOv- Si'i- 
Kvvai ro'ivvv roli «tw ^yiv i\0[MivQii^ dva.f- 
Kctietv oviav T iyKoaTHctv , «? v«5-f.'a y.up- 
TTog- MTT«-9->i(TSTai yap ourco '(Znpk'('odv o 
i^TcLva.^' y^ (Ji ro'ivvY Jf( ■uTPoriPOV ivSv- 
aaSt^ T c^ v-^sg SvvafAiv , rovri^i jU.sto;^ov 
rtTTOjpttv-anvai T aym 7rvsj[JLarO(; ^ 7ij rors 
tW a^iip'X<rov r^ TSTip>i|M.svnv 7ra.pa Sio) 
Kci,TOp-&ovv iKiSrcui '(^uinv' ron rai iprifAiii; 
x*TaAt7\|,)i (Tvv dvdpna. 7rv^[^a.rix.ir ron 
vng-ivcryii dyicoi ^y^ Karavix.^wjitg rag t)So- 
vai , y^ KPSirrccv icjn r Tret^a^^ovrog crctTava. 

— 'iSoV "VS-yO^^fV iV Toli d^&AoZcTiV 6 d-&Xo- A. f. 7;i. 

■a-rng cag (Jgos- ev roig <ri(paviif^ivoig , o raq h. i. 221. i). 
T dyiCiiv <ri^avci)V y.irpaXai' 'l^cOjuS^j to'ivvv 
T 7ra?\.ai(JiJi.dTcov ro ivnyjh-, '^ r ijd^o- 
A8 (7x.aiOT«T05 T cha^^O^ihv riosa^ay.o<;-'y)q 
ih v«5"t'*v SaTravti^diiCTng «jU.Sjoa?, t/5-f^ov 
i7n'iva(Ji' Ka'i rot diScoaiv avroi rolg Tret- 
Vibai "^o^pnv K^ avToc, 'ogiv aproi 6 e| o-J- 
pav5 Kara^ai , y^ ^o)yiy SiSovg to) Koaixc») , 
« T oAuJV av^radic,- iTzei^n '^ TrdXiv i^nvT 
Ka-^' H|t/.a5 TTTW^fiav ovk dTiu.uGaYTa., t 
T^ dY-&pc07r6rnro<; [^i^cov [jt.n ilaaTrav cItto- 
{poiTav, (jvyKi-^copnKi rti 7^ aapy.og (^iiaA 
^nriicrai ra lavrnc,- ovTCdq avTOv 7rHvdaai 
(Pxpi.iv, —NnTiv^ja^ yi [^nv d^^zo^covTox; .^ k^ 
3vvd[/.it ■Bi07rpi7ril ^ ttotov y^ airicov diya r 
adpKarnonaag dSi'l(pQopov yiip'inai ttoAis ra 
oiKila 7ra{iilv avrnv TTHYnaai yap KifH' y^ 
5ja TTOiav ahiciv: iva di' d[/<polv ivri^yjuic; 
•S'cos ri o[Ji.ov y^ aY-QpcoTTog VTrap^^cov .^ fh- 
ytvooaKnrai «15 y."., avrog JiiAovot(,j^ Gfi- 
Kihg i;x£^ «ftas, y^ Ka-&' Hjaas avGpwxivws. 

Kaj cTr=v auTW 5ra|3oAoj x. r. X. v. ;j. 

EiTa Trpoaipyirai ^rnpa^/^cov aaravai' a. f. -3. b. 

. : ' - i ^ B. f. 45. 

avviPyov mcwip t iYiiam avraSuaZoTnag, h. f. 22». b. 
ro TOv Aijaoy Trd-dQ^ 'iai^zii ■c^poSoKcov' 
Kariayjjii -^ nfjf\^ TroWdKig, rag iv n[^lv 
da^Qiviiatg^.ih 'fkiK^piav Siy^o/u^vog t iccv- 
rov aKi[Jt.[Ji.drcov nroi 'fhyapni^arcov ivo- 
[t.i.aiv avTov jto/,«.m5 ^^i^rjiJav t&) (iovM- 
Smj\ •■z^^KnyAVHc; iS-lv d^rag' 'ipn yovv el 
vioi el T ■&iov , liTri "iva Ai-3'05 GiiT , "df- 
rog yivnrai' xpoTJop^^fTai |^5V, iog dv-^^co- 



152 S. CYRILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 

Tro) icoiYCt), k} «5 h) T dyicov ^A«v vTro- carebat, num is forte esset Cliristus. Qua 

57T0S «V, U.M apa, TTWi avTOi; ih o Xpiror ralione ilaque id cognoscere nilitur? Cogi- 

73o)g QVY «'dsA>J(T« toDto iA,a.-dih ; hivot]<jiv tavit di\inao polenliae effectum opusquo 

«5 ^iOTraiTToZi la^^voi aTroriXidiJi-a, >tj io- esse, naturalis rei alicuiusiu aliud quid sibi 

yov sVi, to jj,ira^iiaai ^pvaiv fi5 OTrip ova extraneum, Iransformationem. Nam talium 

«y -diog yap ^v o Troim ravra }Cj fji.ira- faclor esl el immulalor Deus. Si ergo, in- 

ax,iijaCm ( i )• ot/xoSv av toDto (pntr; •j/svm- quit, id palraverit, prorsus hic ille est qui 

rai , avr'o(i tth Travrodc, c/Kiivo(, W\v -, o r^ t^ adversus polentiam meam venlurus expe- 

SjM.«5 BvvaTiicti i^etv Ts^oGSon.w/Jlfjoi;- iav clatur. Quod si minime hanc transforma- 

Q IA,Y] fjLirajSaM ■) ■ospoi avSpcoTrov iX^ ^ ^^ tionem fecerit, res mihi cum homine est, 

«wo/Si/2AMx.£t T (pc,5ov, }tj T KiY^vvcov rt^rwA- metum abiicio, et periculo liberor. Propte- 

KayiA.ar Bicc rovro Xpi5"05, an ^y\ ilSccg rea Christus, utpote beluae insidiarum con- 

T •S'Hp(» T crxs-ar^, our« f^ira^iQKimciv ,, scius, neque lapidem immulavit, neque se 

ovri jttMv s<p« jM'11 ^vvaSrt^ rovro 5§av, Tnynv id agere posse \el nolle negavit; sed et il- 

ft« i^iXnv aTToaiiirai j aaAAov coq o;:^A«- lum tamquam importunum, et rem tam- 

pov }^ ^t^rrov Xiycav, oCnc Itt' a.frft> (jcovco quam supervacuam repuht, dicens: haud 

tCriCSirai av-^^«7r@o, toJtS5"iv iav o •9-fo5 solo pane vivet homo;id est, si Deiis vim 

Suvau,iv Sco rco avQpiOTrco , Svvarat fAY] cpa- homini tribuerit, poterit ille cibo absline- 

yilv, }[} ^nv o)g Mcourjrii jtj 'HAia?, o'i p«- re , et tamen vivere, sicuti Moyscs alque 

fA,ari (jiH 'iQ^aav aa\roi riosa^dx,ovra «^(.s- HeU.is, qui verbo Dei vixerunt impasti qua- 

pai- il ouv JuvaTOV 5;j^a a^Ta ^«v, iva ri draginta diebus. Si ergo vivi absque pane 

TTOico (^ Ai^S^ov apTOV; ovn oi}v Myc-t ov potest, cur ego ex lapide panem faciam? 

Bvvay.ai^n'a y^n apvYiai) n r iavrov Svva- Neque ergo dicit, non queo, ne suam po- 

jM-iv, ovTi ori 5vvaiA,ai^'iva [A.y] yvovg cmI- tentiam neget; nec ait, possum , ne ille 

vo? ort biOi ^v, u) i^ovcf) ra rOiavra§uva- agnoscens quod Deus esset , cui soli haec 

rcc^ a7ro'^ri Att' avrov. - Kai ^oi opa r omnia sunt possibilia, ab eorecederet.-Et 

dvQpca-sm (^vaiv sv Xe<s-S), ra -^ iv ASufA, lu mecum considcra hominisin Christo na- 

dx-^aaiag a^si-ofiaXKovaav a]riciLf/.ara- Sia turam, quae gulosi Adami culpam repellit. 

(ipoocjicoq iv 'AScCjM. vsvj;t>Tjt.fc2-S-a, ^i' iyK^a- Esu in Adamo victi fuimus, abstinentia in 

Tfittv iv Xey^To) viVMYiKaf.^. - To;? jms v <x;to Christo vincimus. - Terrenis frugibus , te.r- 

yrit; airioig^ro Wivov Yif^S '^ii^iraiacofA.a,, renum nostrum alitur corpus, quod ho- 

y^ i^nni tt^oc, iTnKnpiav ro avy^ig- -vj-^^" mogencae rei adiutorium exquirit; ratio- 

Q n Aoy iKY] Koycp rco ■&£/&) 'arpog id^iav naiis autem anima divino verbo ad spirita- 

dSpvvirai r ■7rvdjfA,ariK-h- ai [A.iv jap aTro lem habiludinem bonam roboratur. Nam 

7«? '^o(pa( , ro avy^p/jig '^i^pnai aco-xa- a/ quae sunt de tellure alimenla, cognatum 

Q avco^iv y^ i'^ ovpavs , v/jpnai ro Trviofia- sibi nulriunt corpus ; superna aulcm de cae- 

lo, spiritum roborant. Mcnlis alimonia est, 
verbum Dei , panisque spiritalis qui homi- 
nis cor confiimat , sicul in psalmorum li- 
bro cantatur. Tales esse dicimus ipsorum 
eliam sanclorum angelorum cibos. 

Ostendil illi omiiia regna orbis tcrrae. 

Sed heus lu malefice, et improbe, el 



'S'ocp>i vov , Koyog o Tra^a •&JOy, v^ aproc, 
7rV(£i[A.ariK0i .1 ^npi^cov dv^pcoTra Kapdiav .^ 
Y^ ro iv ^i^Kcp ,^aK/i,^ * via,vov.>J\'jov 
TOiavrai q ejvtti (pa[J,iv,}^ avrcbv t dyicov 
dyyiKcov rag %oipdg. 

'AKK' CO KaKOVPyi V^ TrOVYlPi }tj dKlTY]- 



(I) Aniniadverte Cyrilli doctrinani de dixina polentia Iransforniandi rei alicuius naturani in diversam 
aliam; quod etiam ad do£;ma eucliaristicae transubstantiationis valet. Ideni sentiebat Baplista cum ait : 
potens est Deus ((e lapidibus istis suscitare fUios Jbrakae. 



IN LPCAM CAf. IV. 



153 



fiagiliose.quomocloaususesreiomniscrea- e<e, wo)? iroh^viacti; rco x.up'io) 7rda»<; rrig 

tae domino cuncla regna demonstrare , ac Kriaiag Sfi^ai TraGcti /SaciAffas. }^ iiTrslv 

dicere, omniahaecmea sunt?quae,si nunC &>? rcivTct ■urdvret, i[x,d, c^; vvv ovv il Tre- 

procidens me adoraveris , tibi dabo. Quo- (jmv 7rpoa>iuvii(T9ii {ji,oi , goi Scoaco- Trcog iTrctt- 

modo quae tua non sunt promillis? Quis ^jAA>i Ta jm.m cd; rig ai ActrWnai Khnpo- 

te heredem regni Dei consliluit? Quis tibi v6u,ov t^' tS -^iou ^ctaiAi'ia.g; riq UTr^ixctVi 

terrarum orbem subiccit ? Fraudulenter ao^ tIw utt' ovpctvovi ip dTrdrni v\;>7rctactc,- 

haec tibi vindicas; redde igitur humanato ouy.ouv d^^oSoi ivctv^pooTTYiactvri ro) utai rS 

fiho, cunctorum domino. Audi quid de te Trdvroiv BiaTrorri- ajtas r'i (ptiatv 6 ttooc^yi- 

dicat Isaias prophela: « numquid et tibi t«s "Hacttcti * Tript aou' '•' \tyi )^ ao^t iiroi- 

paratum est regnare? vallem profundam, ftda^v) ^ctaiMvnv .^ (pd^a.yyct (^ct^ilctv , Trup 

ignem et sulphur ac ligna posita; furor Do- ^ Ge7ov ru ^v\ct Ki'i/J^cf 6 Quy.og Kupin coq 

mini , sicut vallis sulphure succensa. » Qui (^d^cty^ utto ■diia Kot.io{A,ivti- „ 6 q «.hripov 

autem sorlis tuae loco habes inextinguibi- 'iX">^ '^ 'da^i^ov t^Xoyct., Trcog ra> ^ctaikfi 

lem flammam , cur rerum lomnium regi t oAwk ivctyyiWcti rk ctvrH; 7rPoaiS6x,n- 

tua promittis? Sperabas adoratorem habere accf 'iXav TrpoaKuvvir^vw ov '^iftn ra avft- 

quem omnia Iremunt, quem laudant sera- xaira, k^ So^ohoyoiKJi rct aiocf^^pt, lu tto.- 

phim cunctaeque angelicae virlutes? Scri- acti a\ a^y^^iKcti Suvdjxeii : yi^^a^rrcti, x.v- 

ptum est euim : dominum Deum tuum ado- ^iov r Qiov aa 7rPoax,uvnaiii . i^ avro) [^ovcp 

rabis, et ipsi soli servies. Quasi intima il- AaZivanq ( \ j- d7rr6/jS>po<, uxmiP t asxdy- 

liuscontingens,hoctempestivepraeceptum X^''^^ ctvrou ^ ra.vrlu> 7ra^ix6[A,iaiv ivxa,'ipu)g 

protulit. Namque ante suum adventum , t ivroAiiv Trpo [aiv yap •?? i7n^r\[Jt.'iai ctv- 

universum ille irretiverat fraude mundum: rou , Trdaav iTrhdvnai r utt' oCpctvov auroq 

ille ubique adorabatur. Verumtamen Dei >iv 6 Trccvraxou 7rpoaxuvou,tA{jO(i- 6 ^i yir 

lex, pellens illum de occupato fraudulen- •&foD v6[to<; i^a n^iit; aurov c^ «^ a7idrt\(; 

ler imperio , unum suaple natura vereque ctvru) 7ri7ro^ta[tiYni dpxni^ivl ra k^ cpuaiv 

Deum adorare iussit , eique soli cullum ex- h^ «Am-S-w? oi-ti •&s&), 7r^6aira^i 'z^-poaxv- 

hibere. velv ., Xj auru) [t6vo) rdi Ka^^fiaq iTnnAilv. 

Si filius Dei es, mitte te liinc deorsum. Ei' 6 zjlo; J rcO SsotJ, (iaXs o-EauTov ivTsiiSfv xaVa. 

Terliam admoveltentationemdiabolus, T^ithv Tnlpav 6 Sid(io?^of Trpoadyn t 

vanam gloriam;milte tedeorsum inquiens, t^ xivcdo^ia^;- ^dXi aiaurov xdro) Aiycev, 

addeitalisdemonstrationem.Sedeninihaud ih i-^siSit^iv c^ Gsothto?" aAA' ov xarriYiy- 

eum elatione transversum egit; ipse polius xi Sid 7^ iTrd^aicai, ciAA' 'i^co (Bif^Ayixi )u 

nuncetiam scopo aberravit. Diclum quippe ik rovro axoTrov- ilpnrai ydfi, (pnai, ovx 

est, inquitChristus, non tenlabis dominum (yy.^rn^daiig xu^iov t ■diov aa- ov ydp ro'iq 

Deum tuum. Equidem haud lentantibus Tni^d^iiai x°^p'i^irai 6 ^ioq rd(;i-^ixi<p'ia(;., 

Deus opem suppeditat, sed credenlibus in rtAAa rol^; 7n<rivHaiv ilg avr6v ov ^S ori 

eum. NonenimquiaDeus nos clementiasua (pfiJot)? n[td<; rt^io7, Sid rouro Yi[tiiq ir>ri- 

dignalur, idcirco ostentatiouiindulgere de- Siixriav o^^iihOfjSp- 7rp6q rovroiq ouSiTrore 

bemus. Insuper numquam Cliristus tenlan- XpiTog rolq 7nL^d(^iiaiv aurov iSiSa an^tiiov 

tibus se miraculum edidit: generalio, aie- "^vid ydp, (pnci, srovnpa anfjMov i^s-i^yi- 

bat, prava signum quaerit, et signum non t'!, y^ an[Ji.ilov ov SoQtiairai aurvi' * rov- 

dabitur ei. Idem nunc sibi dictum audiat to xai vuv dxovira TrnpdKcov aarav^c,- 

(l) Heic interseritur apud D. Thomam in catena. « Cyrillus. Qualiter autem, si, secundum liaereti- 
• cos, Fiiius est creatura, adoratur.' Quod crimen inferretur adversus eos, qui servieruut creaturae et noa 
» creatori, si Filiuni secundum eos creaturara existentem colimus tamquam Deum.' « 

20 



Matlli. XII. 39. 



A. f. 73. b. 
H. f. 23U. b. 



15 i S. CYRILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 

oC-^ovv viviKnxct/u^j h Xpi<JT&)- y^ o w-ori tentator Satanas. Nos ergo in Chrislo vi- 

x.paT«'aa5 c* 'ASafA,, dTriiA^di x,a.rm-)(_vvo- cimus. Qui autem ab Adamo olim \ictor 

/lSI/jQ^ , /V «f*f7s VTTO ■^cSa.i 'i)^ci)jtM/j ctv- discessit, nunc pudore sufTusus recessil, ul 

Tov oji yap viv'imx,iv o X^i5-05, toti tu nos ipsum pedibus suppositum teneamus. 

ili r]Uccg 'TS^^Trif^Trav t6 dvvaSzq viy.av * , Cum enim Chrislus vicit , tunc nobis quo- 

ISov ifiicPu)y,a. (p«(Tiv v^av ■?z-a.rilv iijsavw que vincendi vim tradens, ecce dedi inquit 

cxpicov y^ ax.op7r'ici)v k^ H yra.aa.v t ^vva.'Mv vobis polcstatem calcandiserpentes et scor- 

T ix-&90v. piones, et universam inimici potentiam. 

Tiyfa.-!!TUi yap cVi to?? dyyiXci<; ai/Too iv-sXura: Scriptura est enim: angelis suis mandabit lie te, 

TTsg/ <70U, To-: S.afaafa, aj. "' custodiant te. 

''Opa, 3 TTOig «.a.KOvpycog ■n-nDa.ra.i Sia Cerne quam maliliose conatur scriptu- 

7? ':^ti<yict>i T p^acpfflK y.a.-d^ilv r S6'fa,v r rarum usu Domini gloriam delere , quasi 

}cup'iii, coi Jfojwsv» dyy^i><.rii; /So«-dfia.«- &)« is angelico auxilio egeat, et quasi impin- 

jM.jAAovTO^ !rpo(T/co7rT«y, ii ji*« ccyy^i^oi a.v- gere eum necesse sit, nisi ei angeli praeslo 

Tft) fion^diliv ov yap ^ripl t Xpi^oZ iipn- fuerint. Atqui non de Christo dicta fuit 

Tcti Ji ^J^^Mffis T ^aAjw.ou, ov^l yap SilTai psalmi senlentia; namque angelis non eget 

djyi\cov SiGTrcrni' ro 'j ^Tspty^-iov ol>co- Dominus. Porro pinnaculum fabrica erat 

§c[^niA.a, nv v-lnhov a^'-tv, 7ra.^cti>ccdofA,niJ.i- quaedam celsissima, iuxta templi lalus ex- 

vov TJj TrAdOpi T jjpcD. - 'Ava(psp8(7i jM.5v structa. - Male nonnulli referunt psalmum 

TOi Ka,)<.Zi TiV£5 T 4*AjiAov (i), ili TO T ( XC. 9.) ad Domini personam, versiculos 



nvpin 7rpc(7u)7T0V -li) GT^v 5"*;;^«? cnJuua^n-TOv- 
Tig, ovTcog dva.yivu)<nt,ovai- cm av nv&ii « 
sATTis p«5 T t^-vj/i^^ov £.&« Ka,Ta.((ivyriv an' 
(paal •j.oDv oti o Kvpiog >ia,rct^vyy\v h/^H r 
t>4,i5-ov, ^JiAovoTi T cv ovpa.volg 7ra.r'ipa.' 
yiyovi Q Trpocpaaig a.vTZ)v t^ T0iai;TH5 cti- 
vo'ta,g, 6 aa.Ta.va.g' avrog ya^ ovtco Vivcnni 

GSV S-i%85* SJTTtriV, g» UJOS il T -JiOV , [SaAi 

aiocVTOV x,aTCO' yi^a.^rat yap cag rolg dy- 
yiAoig ctvTH c*T?jf7Tai Tnp) aov- avKocpav- 



serialim legenles sic: quia tu Doniine spes 
mea , Allissiinum posuisti refugium tuum. 
Aiunt ergoDominumhabere refugiumsuum 
Allissimum , id est residentem in caclis pa- 
trem. Causa autem huiusmodi esl illis Sa- 
lanas, qui ita versiculos intellexit, cum ait: 
« si filius Dei es, mitle te deorsum. Scri- 
ptum est enim: angelis suis mandavit de 
te. » Nam cum sycophanta deceplorque sit 
Satanas, ea quae de nobis dicta fuerunt, 



T«5 yap vTra^-^^cov y^ TrXkvog o aaTa.vS,g , y^ ipsi accommodat personae servatoris om- 

Tcc "itffi niA.'-ov sjpopsva., avrci) 7rpo(ra7rT<l nium noslrum Christi. Verumeninivero nos 

TW Trpoato-cicp % Tiavroov niMi)v aceriifiog Xpi- haud ilaintelliginius ut Salanas snlet. Quod 

g-ov' aAA nf.cilg ovx' ovrcog voov/uiSp, cog si ila intellexerunt Ariani, nil minnn; se- 

vofiv iSog t3) aa.ra!,vai.' il 3 ovtco vivonKa- quuntur enim patrem suum, qui mendax 

aiv 'A^itavo^i, Qauua<r6v ovS'iv dx.o?^o%vai cst, et veritate caret, iuxta Servatoris ef- 

ya^ Ta)lS'tci) ■ziia'^1 ,,og ■^iv<rng i^l,y^ dAn- falum. Nam si, ut isti volunt , ila se res 

Saa cv avTU' ovx. i<^i , vl^ t t acarS^og (pco- haberet, nosquidem speni nostram in Chri- 

vnv it yd-^ ^'^ x.aT aCcirtr aAn^Jig t6 TOiS- sto collocavimus; ipse aulem refr.giiim ha- 

T5V, i?^7r'iSa. fA,':V yi[A,i~ig T \pi<p6v -izi-ssoiyi- bet palrem: ex quo sequitur ut ad egen- 

fA,iQa, avrog q xa.ra(pvynv 'iy^{ t Trari^a' tem auxilio confugerimus , et servalorem 

ot;x.oi;v ^on^dsftivcf) Trpoaiai^iLyafJ^, aco- appellemus eum qui ab alio servatus est. 

T«pa, x.a.XoXi f^ r Trap' iripa acjo^^of^ov Verum haec non ita se habent; absit. Dici- 

ovx sri TavTa, ^-n •)/«voito- Tdyo u3p rot- mus ergo his qui ita sentire solcnt: ecce 

(1) Locus hic vel desumptus fuit a Cyrillo ex suo in ps. XC. commentario, apud nos p. gr. 419; vel 
»x hoc loco vice versa illuc translatus. 



IN LCCAM CAP. IV. 155 

•alterum veslrum nobis demonslralis crro- yvyToli ovrw (?pov?jv fJwSoo-jv, «TfjOitc ytulv 

rem: extra rcgiam rcctamqiie viam gradi- dva.fyiAAiri ■TrAavnaiv ?^w 7^ /Sao-jAi;c>i$ kJ 

mini , in spinas foveasque deciditis, a ve- sJ-&e;as h/j^jS^- %'i^ii' ih dy.av&a<; Xj /3;- 

ritate devii. Aequalis est per omnia patri -S-^bs ■u.I-zztiti- t^ aAyi^^uag ^«'smTw.ta.Tf 

filius, figura substantiae illius, Allissimus /o-o? sVi Xy raavTa r ■zio.ZcKi-, vUi- yjs.- 

aeque ac pater. Satanas ergo his usus esl Pax.T)ip t^ t/^jorafffiws a.VTOv- v-^K^ot, y.ot.rla 

versiculis ceu si cum Servatore agerel tani- £j 6 ■zss£.r«^- 6 |M.sf ovv aaTa.va.g raTOi; 4p^>i- 

quam vulgari homine. Quum sit enim to- craTO TC^Ii ^i-^otc (i)cog i-iz' dvb^axH koivh 

tus tenebrosus, et menlem obscuratam ge- t acoTyipoi- «a.-.S^i ^ap opi' cAos ffjtaroe, 

rat, nonintellexit diclorum verborum vim; ;cit/ xarecj^iOTjOY.i.svii' 'i^.^ lU-: ^ia.voia.v ., 06 

nempe quod psalmus in persoiia cuius\is (JVj.y\Ki r iip'/i;Mvu)v t Stvapiv, oti ■vj.aA- 

iusti dictus fuerit ab illo AUissimo adiuti, f^-05 o^ Trpo^riia^^ 'aa.vTOi Saici^iov iipyn'/.'. 

qui Deus caelorum est. Nescivit insuper, /Soji-&«/.ijvK viro ? ^y^Vy, ovriS)- •&foD t 

Deum Verbum faclum fuisse homincm, ip- ovpa.vov- i^yvonai ts -ai^o? tovtco oti ■Sto; 

sumque adeo esse qui lunc ex dispensatio- cov Aoyog, yiyoviv av-d^co-aot;., y^ a.VTOi 

nis ratione tentabatur. Diabolus ergo, ut riv 6 oJjcovojttwws -zu.-tpctl^oyS/jor,- 6 ^Av ovv , 

dixi, lamquam de communi homine, vel «5 'i^Lci , w; fa' rtv^S-pwTTB ;ccu'oi),i) ;£^ '!u5 

certe de uno aliquo sanclo prophela, verba icp' ivoc, iyj aytcov Trpo^p-r^TO^v ilo;',Szf.f cfu' 

illa dicla esse putavil. Porro absurdum es- Aiyaq v7riAai/.j2a.viv aroTzcv y]iA,di Gsir «1- 

set nos accurate mystorium iam cdoclos, Sorai d'/.eA^Z)i to p-js-jie-ov, k^ 7ri7ni^/fj' 

credentesquc ipsum Deum esse Deique fi- KOTa.(; ort ^ioq 'cgi y^ vtoi ■^iov , i^ oti Si' 

lium, et pro nobis aeque ac nos factum !i|U.a{ «.a-3- y\pi,ai yiyovtv av^d-^cojrog, v-tzo- 

hominem , existimare dictos de ipso fuisse voilv Tnp) olvtov Giir ^'r/v.i i]p'iiirdaf ov')^^' 

illos versiculos. Haud igitur Servatoris per- dof^o^ii toUvv tco ■u.pocJcjOTrct) t awTM^os to 

sonae quadranl verba: altissimum posuisti Aiyi^^xj t v-^ii^ov itla KaTa^pvyhv cfh- ctv- 

refugium tuum. Ipse est enim Allissimus, "^og yd^ 'cg-,v 6 v-^t^roi, >i ■i^dvTccv xaTa- 

omnium refugium, omnium spes, omnia (pvyy\ ., v ■uAvrtov sAttjs, n raay-a (ff^^^uaca 

polens dextera patris: quem si quis refu- -r 7ra.Tpoi Si^td- icctv rti a,vTOv y.aTad^ivyiw 

gium suum posuerit, mala ad eum non ac- Ge;TO , ov ixflocF^^evcriTa.t Tz^oi a.vTOv ■A,%y.d- 

cedent. Elenim ipse imperat angeiis, qui avTOi 50 ciiriAilTat roli dyyiAoa, A^yiTy.^- 

sunt ministratorii spiritus, ut iustum cu- yt-Aoli ovcji TrvivuacTiv , OTrcoi ippi^pwcTt t Si- 

stodiant. IS'am sicuti carnales patres, quum >ia.tov lojiTi^ yao oi i(^ adoKct TraTipii (2) 

viam asperam difficilemque aspexei'inl , in- OTai' 'iScotnv oSov Tpcf^fiOLv v^ Sva(ia,TOv, 

fantulos suos manibus sustolhint, ne forte ap-zodi^iiatv ili ;^e7pa5 Tct /SpsipH , f/.-n Truti 

telleri illorum pedes laedantur, qui non- dZtKnQvt '^vtp-pov 'i^oyra r ■sioSa., y^ ovTrc») 

dum viae duriliem fcrrequeunt, sic etiam Ota (T>cA;ipa? o5jt} /3;uai Svvd/jSfja, , ovrco 

intellectuales polentiae eos qui nondum la- y^ ai AoyiKcn Svvdf/.eii Q)xr o'v7ro} Trovfiv 

bores durare valent , quia puerili adhuc ja-)(^vovTcti , vnjno-zipi-^rn Si ■cscoi r ^idvoiav 

animo sunt , non sinunt eos supra vires fa- ^^x^ovrj.i, Ouk icoa^ ■aoviiv u-uts^ Svvctjxiv, 

tigari, sed omni eripiunt tentatione. «AAa Trctvroi cJ^eAKnai 'ui:-i^etaf/.ou (3). 

Et regressus est lesus in virtute Spiritus K.ai' iiizaa-rpn-^.sv 6 'I»)<7oi; sv tv5 fova^ii ro'd B-viiiftaT!;; 

in Galilaeam. £i'; riiv raXiAviiav. 

Omisso urbium incolatu , desertis in lo- 'A(j;si5 rag Ci- t ■moAiai <;^;'p,Sas, r 

(1) Lege rursus Cyrilluni ad ps. XC. apud nos p. 420. 

(2) Adluie adi Cyrilliim ad ps. XC. p. 420. 

(3) Animadverte de oustodibus homiuuin angelis Cvrilli testiiiionium. 



156 S. CYRILH ALEXAXDRIM EXPLAXATIO 

ipyif^oii c^YivXil^iTO- (yail yivri^djKi 7rnDa.!^6- cis versabalur. Ibi ieiunavit, lcnlatusque 

/u^og Ctto t aa.Ta.va.-, okH veyiKtiniv vTTip a iliabolo esl; ibi pro nobis vicit; ibi ca- 

ryM.S)y, OKil 'StMi^^i-^t Tcif Ki^a.\a.(; t ^po,- pila <h'aconuin contri\it; ibi, ul ait bcatus 

K0VTU>v ., o«f; K.a-3'a (pnff/v o jwaxawo? Act- David, inimici frameae defecerunt in fi- 

/Si5 * .jT iX^P^ cJ^iXiTTOV a.1 po[x,(^a.lai ih nem , et urbes sunt destructae, id est illi 

TsAo?, y^ TTcAei^; Kx-dii^nvTa.1, TovTi^r^v ccg qui turrium urbiumque instar erant. Ergo 

TTV^yot -lU 'osohf.g ovT-.g- Ka.TdC;fA.iyi-dr,Ga.i Satana superato, atque in se ipso coronata 

Toivvv T (7arara, ^ s-ftpavwaas ci/ ia.vTa) hominis natura spohis de illo relalis, re- 

T T dv&pct)7ni (pvcTiv To'ii KctT' c/Kiiva (Bpct- versus est in Gahlaeam cum virlute Spi- 

iBiioii ., VTTicjZi-^iv f(5 T raAiAaiav, c* Tri ritus , operandi potenlia utens , plurima 

SuKx.[^H T ■SJVivfjictTOi .j oiip-yiiciTi Kj Svvo.- cdcns miracula, multamque sui admiratio- 

[^H ^cajv^oi., 7rAei<ra.g ri 8ioaM,u.fias tf/rO' nem excitans. Miracula vero operabatur, 

rsAl)v , y^ ttoXv ro ■^a.vu.ct Trct^iXo/vS/jQ^' non accepta exterius donataque sibi a Spi- 

ilpyal^iTo Q 7«? ^ioanfA.eia.g , oux. 'irufyev yt^ rilu gralia, sicuti ceteris sanctis eveniebat, 

TTiTrosAai^ivuv T T 7rvivf/.a.T(^ X^^^SAV Kci- sed ipse polius existens naturahs verus- 

jS«y, Ka.^a ^ o t dynjov y^o^o^i^ viza^x^^ m^^ I^ei patris fihus, et eorum, quae huius 

Q [xaXXov ^vaa ti ^tj <xA«-&a)5 i-ios t ^eov propria sunt, heres. Namque et ipsi aie- 

k} Tra^^og .j iCj KKr,pov 'iSiov iXci>v to. ctvTOv- bat: omnia niea, lua sunt: et tua, mea; 

yJ; y^^itpn ■zE^o? avTov* oti navTO. Tct ii^a.) et glorificatus sum in eis. Glorificalus est 

aa. K^- £j Tct aa, iuct, £) di^6^aa[jiai on igitur, tamquam virtute et efEcacia pro- 

at;ro;$- Se^o^afaj Toiwv ccii^ict. duvaf^ay^ pria utens iha, cjuae est Spiritus sibi con- 

Ci/i^Uicf, ■^co/u^oi ri) T OfAonaia 7rviv[^ctTog. substantiahs. 

Kal ^XSsv £15 T>)'y NafagfV" xai siVijXSjv Et veDit Nazaret. — Et intravit 

— sli Tviv cmccyuy-nv. in synagogam. 

'"Eot«5m ip^Hv Aoj^aroK i[t!pctvii lctvTov Quoniam deinceps oportebat nolum se 

;iarar«aa( to7s I| a.'i[A.ctT(Q-j 'l(7^a«A, ^ constituere fihis Israhehs, et incarnationis 

TO T^ ci/ctv-d^co-sBYiaicog 6Kh(Xfx,^cti [AV^-ne<ov ilhicescere myslerium his qui ihud igno- 

rolg liK ildoaiv avTO, jCj oti Ki^i^a,i 'ooapcc rabant, et quod ipse unctus fuisset a Deo 

T ■&eov -^ TraTpog ilg aci)Ti\oia.v t* vtto ov- patre ob niunch salutem ; prudentissime hoc 

pctvov, 7ra.va6(f>a)g y^ tovto oi^covofts/- X'^- quoque agit. Primis autem hoc anle ahos 

^i'(jcTiti Q TOVTo 7C^6 yi r^ aAAwv to7s iv beneficium largitur popularibus suis Naza- 

Na(^a^gr , ol? \u cmjJiT ^a(^r\ , ;cartt yi <pti[A.i reti, quos inter fuerat nutritus, secundum 

T aapKo.- ilaiK^oov Toivvv iv rJj awbctyco- carnem videhcet. Ergo synagogam ingres- 

yri ,SixeTa.i l^iCKiov eh dvafvooaiv }^ dvoi- sus , sumit librum ad legendum ; eoque 

^a.i^ 7r^o(p»TiKriv i7riKi^aT0 piiaiv ^ TO TTi^i aperto , propheticam deiigit sententiam 

aLira AaASdav [/.VTrieiov. - Eva.^yi<pa.Ta, quae mysterium de ipso loquebatur. - Ma- 

■j Bia, TOvTcov avToi fiv 6 Kiycov Sict t^ t nifestissime vero in his dictis ipse prophe- 

■uTpotpiir-d (fcovii'; , cog y^ ivav^ii^coTniaa Kcti tae voce aiebat, se hominem factum iri, et 

ddfi^iTat ^auiacav -dw utt' ov^ctvov ki^i- yenturum ad salvandum orbem terranim. 

Suf yap ovx iriocog <p:t[tiv t vioy, ■ooKyiv Namque unctum fuisse haud aliter dicimus 

ori v^ T aa^Ka, ^o/^ov JnAovori Ka^' filium , quam quatenus caro factus erat , 

rftcig yJj ivavQpoo7r-/iaa,VTa.- •&£05 yci^ VTrap- id est aeque ac nos homo conslitutus. lam 

XO!>y 6[tov yJj a,y-dpco7r(^, 6 avTOf SlScoai quum ipse Deus siniul et homo sit, idem 

jM-sv ■diiK&ii ro Trvivfta r« xr/c7f«, ^ixeTai Spirilum diviiiilus donat crealurae; idem- 

?£ aOro Tra^a Toii ■diov r^ TraTpog KaTct que a Deo palre ipsummet recipit huma- 

TO av&pa);rivov, ^raaav iyiaQjov t kti- nitus; qui tamen creaturam omnem san- 



IN LCCAM 

ctificat ; quandoquidem et ex sancto patre 
exsplenduit , et ex ipso profusum Spiritum 
tum in supernas virlutes tamquam pro- 
prium inmittit, tum etiam iu illos qui ad- 
ventum eius cognoverunt. 

Spiritus Domini super me; propter quod unxit me, 
evangelizare pauperibus misit me etc. 

Manifeste his verbis demonstrat , se exi- 
nanitionis demissionem et humilitatem, et 
ipsum Christi nomen atque ofTicium nostri 
causa excepisse. Namque ait: Spirilus, qui 
mihi naturaliter inest propter unitatem 
substantiae ac deitatis, is inquam in me 
exterius supervenit: sicut etiam apud lor- 
danem sub columbae specie descendit; non 
quia in me non esset , sed quatenus unxit 
nie. Cur autem ungi voluil? Nempe quia 
nos deserti eramus a Spiritu ob antiquam 
illam sententiam , non permanebit Spiritus 
meus in his hominibus , quia caro sunt. 
- Haec ab humanato Dei Verbo dicuntur. 
Verus enim Deus ex Deo patre, et pro- 
pter nos homo sine mutatione factus, no- 
biscum unctus est oleo exultationis , Spi- 
ritu in eum sub columbae specie apud lor- 
danem convolante. Olim sane symboHce 
ungebantur reges ac sacerdotes, qui indi- 
dem quamdam sanctificationis partem nan- 
ciscebantur. Sed hic nostri causa homo 
factus , intellectuah exuUationis oleo , et 
ipso Spiritus adventu unctus fuit ; rem hanc 
non sibi sed nobis accipiens. Etenim quum 
a nobis avolasset Spiritus, neque in nobis 
permansisset , quia caro eramus , luclus ter- 
ram occupabat, quae Dei participalione ca- 
rebat. - Praedicavit etiam captivis remis- 
sionem . \ inciens fortem et tyrannice ge- 
neri nostro dominantem Satanam, eiusque 
vasa, nempe nos, rapiens. 

Sicut verba « unxit me » humanitati 
conveniunt; ungitur enim non divina na- 
tura, sed id quod nobis cognatum est ; ita 
etiam a erba « misit me » humanae condi- 
tioni reputanda sunt. - Et illos, qui olim 
diaboli tenebris obscuratum cor habebant , 



CAP. IV. 157 

(Tif, aTS Kcti l| dytov 'zs-ctTpog 'ZirKpriyceg, 
jCj to i^ avTOv Trpo-^iojU^vOY 7rVivu.a, Kat 

TCtli dvCi) SvvCCIJ>i<JiV iVlih COC, iaVTOV , Kai 

OT^otrsTi TO;s iTriyvcoKoatv avTOv lico 'fki- 
(pdvHav. 

nv£t;//a xuqiotj sV e/lxs, oJ 1'vexev s^fKri f/.5, 
f uayysXi^fffSai itru^oii ajrsVTaXxf p5 x. t. X. 

I.a^coc, Sicc TOVTCoy 5«Ao7, o)? to t^ ki- 
vojaicog v(^H^ivov ^Kj V7ro(3iSnKOg , j^ aVTO 
TO Xpi<roi ovo[td Ti , )Cj 7r^dyfA.a Si' «jWa? 
KaTiSi^aTO' TO ydp Trvivf^a, (^y^ah , OTrip 
i<ri (pvaiKoof cv if^ot Jia to TavTOv T^ ovalas 

K^ T^ ■QiDTt]TOi , TOVTO Itt' if^i CS^Cf.yiyOViV 
TL^ i^CoQiV COaUip vJ) Cv 'lO^^aVJI Cii i'lS<^ ti^l- 

<^iodi iTrapoiTnaiv , oJ^ cog jw.m vTrdpyov cv 

ifA.ol, dhK' 01/ liviKiV 'i^lCri ,U.S' Tn'05 3 li- 

viKiv ^icr^dyivat Trpoii^iTO -^ y)//JjS ''v ipyii^cov 
y{voitiv(ji)v T TrviVfiaTOi; oia t a^^^^^atav okh- 
vliv dTrc(pa(7iv , to ot; |M'« KaTaftiiyyi to -TrViv- 
l^a jU.« cv Toli dv-^pcii7roii TOVTOii, ^ia to 
ilvai avcvir' adpKa. * — TavTa Ciiav^qoi)- 
5v«(7sts T mov Aoyog (pn(Tr d.-o? ya^ m aAn- 
Givog i^ «AnOiyh! ^iov t ^a^^os^K^ St' )i^as 
dv^^tt)7rog d^iTTTCog ^s^j/OVfws, luG' «/y?^' Ki- 
^i5"a< TCp iXaici) T^ dya\Aid(yiu)g , t ctvsu- 
f/.aTi^ avTCO Trapd t 'Yop^dvnv 'fh(poiT^- 
aavTOg cv i'iS^ (^s^jifi^dg' 7rd\ai fA.iv yd? 
avfcl^ohtKccg i^iovTO iBaatMlg tI iCj lipiig, 
djiaai^ov Tivd fjLiTO)^tiv cx tqvth KipSai- 
vovTig' 6 di St' Y\f^dg iva\^pcciArt\aag , tco 
voYiTli) <^ dyaXhtdaiccg iAaico, v^ avTvi tyi 
T TTvivf^aTog 'c^(poiTria^ j;^^;a9«' tSto mm/)' 
AafA,j3dvu)v, ov^ iavTCO' Kj ydp dyroTrTdv- 
t(Q^ t 7rvivfx,aTog., rtj fjLn KaTau,iiYaVT(Q~> 
iv y\fMV ^id TO iivai y\fA,dg adpKa, TriV&ag 
yiv ttAh^hs « T-n, aTS fA,iTiiaiag i^ip>\fA,ivn 
GgS. - 'EKYi^v^i Q k} al-^fjt^aAaroig d(piaiV , 
«V j^ ivripyytai, Syiaag r laxvpov r TVPav- 
viKag KaTaSvva^iCaavTa t jiyag y\fJi'j! aa- 
Taydv , v^ Ta aKivn avrZ Sicf.0 7rdaag Hfidg. 

''ilcnri^ fJCiV TOl TO i^iai fti ., TYI dv- 

■&pco'izroTnTi ■urpiTxr^, ^tirai ydp oJ^' « 
■diia (pvatg rtAAa to «ft.iV OjtAO^y??, ovto) 
vCj TO , d7r'i<raXKi fJLi , Tu) dv-&pco7rivcp Xoyi- 
Tiov. — Kat GW' Trdhat t c^ t ^^oK^ 
d^^Kuv^iy^ovTag iig Ka^Stav^\a[J.7rpovg d^ri- 



A. f. 77. 

H. f. 2:51 



158 



S. CVniLLI ALEX^VNDRIM EXPLANATIO 



(^yiyiv, c]a. Tti ^DictioauYni «Aio? (Ivta^o^v, splendidos fecit, sol Acluli iusliliae oricns ; 

}d vlovi a7ro(pma.(; ovKiTi vvtcTOi JU (jK-jTnq eosque haud iam diutius noctis ac tene- 

aX\a ^ODTOq Kj riiJ.ipa.i, y^ t riawA» (pa>- brarum fiiios, sed lucis atque diei prae- 

L Thess. V. 5. vh' * J^ 01 TUtpAol OYTig , iTV(pKu)ai ^ Tui stitit , iuxta Pauli dictum. Et qui caeci 

y.!to^'ia.q ctVTicv 6 aTro^aTVii^ avi^Xi-]^%v , eranl, quorum corda scilicet apostata ille 

■,tj iTTiyvuxTav T rtAji-S-wav, ^ Kct^coi $«- excaecaverat , lumen viderunt, veritatem- 

• is. XLH. 10. j/y 'Hactia.i *, ■j/S'j,ov£V a-Jro/s to (jicoTOi que agnoverunt; atque ut ait Isaias , te- 

ili (pa><;- TovTi^iv ol du.ct^iili.jyiyovctai (jo- ncbrae illis in lucem versae sunt: id est 

(por 0» TTOTi 7r\ctva)/^ot , Tccg t^ dtiictto- rudes, facti sunl sapientes ; et qui illacte- 

(Tvviii iyva)Kct(7iv oSovi- tpHcri S'i •zDfe; jt^ Trpog nus erraverant, iuslitiae vias cognoverunt, 

• is. cap. cit. ctvTov T vlov 6 TTctTri^- * S:Sa)>ia (ji iii ^ja.- Dicit autcm abcubi etiam fibo pater: dedi 

^■ny.'i\v y ivag, iig ^cog id^vm ^ avoV^abi 6p- te in foedus generis, in lucem gentium , 

•S-aAjU-ot)? Tv(pXa)v, d/^ctyctyuv 6>c dia/xi^ ut aperires oculos caecorum, et educeres 

BiSiiA,iViig,}^ (j^ o"/;c8 divKcfAyic, x.ct^Y\fA.\viig de vincubs albgatos, et de domo carceris 

cv (Jx.OT<{- d:pix.iTO ycia 6 itovo-^vng ih T0v3i sedentes in tenebris. Venit enim Unigeni- 

T >to!7jW.ov, y^ Tolg 6k ^sva?, TO'jTi<ri Toli tus in bunc mundum, et iis qui de genere 

c^l a.iftctT(^ 'iT^etriA, cJ^ avTCov yct^ 7t'i- erant, id est de Israhebs sanguine, ex qui- 

<f«vs to J'^ <rip)ict^ T icctivriv S':Ba»ii S^fu.- bus carnabter est ortus , novum foedus tra- 

•&MX/IV, T 5raAaj 'os^o>iyyiX[tiv»v Bta (po)- didit , antiquitus iam propbetarum voce 

v«5 TTOO^pyiTccv ciiyKjZct-^i Q y^ Toig i-&vicjt promissum. Illuxit quoque etbnicis divi- 

TO •&j7ov Ti TOj ovpdviov (fiCtx;- Kxi roi? c^ num caeleste lumen: quin etiam spiritibus 

ctSH TTViVftctai TTo^i^j-d^iii c^cYipv^i, £j To7s in crcbo conclusis profectus illuc praedi- 

}cct-&:<^yi^':VOtg cn o'ix,u> i^vKctx.Yig i7ri(pavt\ , cavit, et carcere detentis apparuit, cun- 

(^ ^Tttvras dYnK.i Siaftm }tj dva^Kni' rctVTct ctosque necessitatis vincubsexpedivit. Quid 

Q jro)? otJx ay '6;!(,0( (7a(p« T a;roJ«^(v T, br; ni vero haec manifeste demonstrant , et 

jc} •&£o; y^ <yy. •&eoS kJ^ (^vaiv i^^iv 6 Xfliros; Deum et ex Deo naturabter esse Christum? 
T( Q TO dTToaTilActi Ti^pctvaftivnq 'cv Quid est autem dimittere confraclos in 

ap-:a-(l; to aA(<6-S':-p«5 c^.^^ift^xi^ ovg mxi- remissionem? Nempe bberos abire iubere, 

i^pctvai vonTu)i fia(BSt(^a>v 6 aa.Ta,va.g. T( '3 quos spiritabter conlriverat flagellans Sa- 

To Knpv'^a.1 ciita.vTOY Kvpia S:Kt6v ^ 1 ) ; to tanas. Quid rursus est annum Domini acce- 

T iitVTO^v ivcf^yiXtaa.&cLi ixa.^aata.v , ro t ptabilem praedicare? nempe suum nuncia- 

xafpov cvTiivcti T Kv^in, TovTirt T t;(oD- re adventum, tempusque Domini , id esl 

SiKTog ycco c*iai;Tos, xa-&' ov iara.vp'j>)^i] filii , adesse. Vere enim acceptabile tempus 

X^iro? VTSio inyyjiv SiKToi yup toti yiyo- illud fuit.quopro nobis crucifisus est Chri- 

va^ TU> ^m }t} Trap Kapno^opn-&'iVTig stus: quippe tunc acceptabilcs Deo palri 

' i.iii. xu. 31. Si' auTOv- S,6 i?.i'^ * . crav v.^a)^'a> ok •r- evasinius, abillo oblati. Unde aiebat: quum 

•>'«« , TravTag i\Kvaa> Tr^og ifta.vT6v }u •j/oOv exaltatus fuero de terra , oranes trabam ad 

dvi^ia) T^iriftipoq., -TTo.Tnaa.c, t -davarx ro me ipsum. Ecce autem post Iriduum re- 

;tpaT05- iira. Tolg fta.QnTa.'ig 7r^oai(pa)v<l- * vixit, calcata mortis potenlia. Deinde di- 

£^o9n fx.01 Traaa. ^d^aata. , }Cj tci ^ng- S-KTog scipubs coram aiebat : dala est mihi omnis 

o;;v cviavTog OKiivoi tt» ■zjiavrw; , ;ca-9-' ov polestas, et reliqua. Acceplabiiis iia(|ue ille 

ilaiSiX-^n/A'-' ^ '^p^' ctvTOv KayivTsg oi- omnino annus quo in eius familiaritalem 

^ctioxj.v, d-aovi-^^xf^jot T a/i^rictv, Sici t sorlito recepti fuimus, peccato j^er baptis- 

ayta /3a;rTia//.aro5- h^ -^ -S-eias atJroD (pC- mum sanctum absterso : divinaeque eius 

(1) Cynllum fecisse insigneiii explanatioueiu liuius loei, id est anni acceptabilis, testis est priscus 
anonyraus quem uos postea recitabimus cap. VI. 13. 



'Maith.xxvra. 



nalurae communicavimus per Spiritus san- 
cli parlicipalionem. Vel acceptabilis annus 
dicendus, quo gloriam suam manifeslavit 
miraculis humanam orationem cxcedenti- 
bus. Libenter sane excepimus salutis ab eo 
datae tempus, quod etiam sapientissimus 
Paulus innuit dicens: ccce nunc tempus ac- 
ceptabile , ecce nunc dies salutis; cum pau- 
peres,qui cuiuslibet boni inopia iamdiu la- 
borabant, sine spe, sine Deo in mundo, 
(erant autem hi ethnici) fide in eum divites 
facti sunt , divinumque et caelestem lucrati 
sunt thesaurum , evangelicam videhcet sa- 
lutarem doctrinam; cuius gralia facli sunt 
regni caelorum participes , sanctorum con- 
sortes, rerumque quae mentem sermonem- 
que excedunt heredes. Oculus enim non 
vidit, ait scriptura, neque auris audivit, 
neque in cor hominis ascendit , quae prae- 
paravit Deus iis qui dihgunt ilhim. Vel for- 
tasse etiam pauperibus spiritu , donalam 
heic ail sermo evangehcus abundantcm 
Christi charismalum subministrationem. 

Confractos autem corde dicit debiles 
instabilem mentem habentes, et qui cupi- 
ditatum impelum suslinere non valent ; sed 
ita ab his abripiuntur , ut caplivi vidcan- 
tur. Hismedelam remissionemque promit- 
lit. Quibus (juum caeci sint , visum etiam 
confert. Reapse enim qui crealuram prae 
creatore cokmt; et ligno aiunt, pater meus 
es tu ; et lapidi , tu me genuisti ; proinde- 
que naturalem verumque Deum non agno- 
scunt ; quid ni caeci sint , chvinoque et in- 
tellcctuali lumine cassum cor habeant? His 
inmittit paler verae Dei notiliae himen. 
Vocati enim per fidem fuerunt, et Dcum 
cognoverunt , vel potius ab ipso sunt agniti : 
et quum noctis ac tenebrarum fdii essent , 
lucis fdii evaserunt. Namque ipsis illuxit 
dies, sol iustitiae se extuht, spiendidusque 
exortus est lucifer. Ceteroqui nihil est mo- 
leslum , si etiam Israhehtis cuncta dicla ac- 
commodentur. Quippe pauperes erant , et 
confracti corde , et quasi caplivi atque ob- 
tenebrati. Non enim erat in terra qui bo- 



CAP. IV, 159 

aiMi "^vi/u^oi >coivci)vq} , Bicc fA.iTO')(^rii, T cifin 
TTVivf^aTOg- ^yovv Sjjctoc hiciVTCg . na.^' ov 

IZi^^OiVipCCKi T So^ClV «[yT» , 5(ri Ttt? * VTTIO 

Koyov ^ioani^iictq- idi^a^i^a, -^ dcfjifivcoc, 
T T^ Trap ciVTOv (jct)Ty)p'ictg x.ctipov ^ ov 3n 
7U 'uiay(JO(poi naSAo5 >cciTctfA,iixrivv}iiv A?- 

yCOV * ISoV VVY KCCl^oi iVTrpoddiKTOi , ISov 

vvv ri[A.ipa. GCi)TV)i>'ia.(,- oti o/ tttco^^oI, oiTTctv- 
Tog dya-dov vivocjnKOTig tyiv ivSHctv ttoti, 
i\7r'i^ct T« ay\ 'i-^ovTiq^ }Cj aQiol iv rw ko- 

Of^CC^ OVTOl S' a.V iliV ol cl? i^^VCOV, T flj 

avTov 7t'i^iv i-a^.ovTnaa.v ^ (^ ■diiov tI kj 
ovpavicv >ci}cipdct.x.ctC7i ■&n(Jctvpov , to iva.y- 
XiKov onXovoTi <t. cjci^Tnpiov Kripuyftctr, Si' 
ov yiycva.(yi Zj t^ ^^ ov^avcov (^acjiAiictg 
ftiTOXOi., r^ (JVftftiDi(^a] T ttQ//fflv,K} kXv\- 
^OVOf^Ol T i/TTf^ vovv (^ Ao'^Of 6{p-S'aA|W0s 

ya^ OVK llSi (pwiTi, Kj Ovg OVK YiKOVJi^jCj 

iTri KafSietv dv(\pa7rii oCk dvifirt , a. riToiy..a- 
(jiv •&£0s To7$ dya,7rci)c;iv avTov * ri TctXct 

'iZH Yj TO/S 7TTft'^0/S T« TrViVfJ.aTl^ SiSci)- 

pyi<Qt^ (pyicjiv Aoyog iv tovtok; t 5ia X^i- 
<rov y^aziCJi^^aTCdv tIui a(pQovov ^opn-^liav. 
'2.VYTiZif^lA.'ivii(i Si (pyiCLr Ka.pSiav , cStr 
dcj-&ivi"ii itj iC^ilX^dpV^^^^TOV i-^ovTag voCi', 
)Cj T 'i'^0 7ra-doi)V 5T^O(7,fioAa(S dVTitipiSvLj 

lA,n ouvci[,t,'iviii, VTriyywiyi^iviii 'i ovTceg aC- 
Talg , Lt)i a'i'x^y.aKcidTOV(, ilvat SoKilv tov- 
T015 'iacjiv Ti y^ cijpfo-iV i7ra.yy'iWiTai- tV- 
(pAoJS cfii ovcJiv uCtoIc; SIScocjI jCj dva^Ki- 
■\iv ol ycc-^ T^ri Kricj^ ira^a (^ KTi^javTa. 
Xa%ivovTi(i, ju To) ^v/M \'iyovT(g 'sraTnQ 

p« il CJV yCjTCd Xi^Ci) , GV iyiVVncraq fJCi * , 

liTa (^ i^vcj^ rC} dM^ooq 'ovTct -^iov ovk 

iTTiyvCOKQTii , TTCOg OvK CCV lliV TVH^Koi ., y^ 

ipcoTO; T -S-si» }tj voMToS yvy..vnv s;;^o;ts? t 
>capdiav ; tovtoh ivmaiv 6 7raTnp, t^ rtAn- 
•dovg ■&ioyvct)(jictg to (fa?' KiKKnvTai yafl 
oia TTi^icog, 7u iyvcoactv avrov, y^aKKov 'j 
iyvcacj^ncjcty Ctz' avTOV^ y^ vloi vvKTog bv- 
Tig jtj (JKCTng ^^ct)Tog yeycvacjiTiKya- Sinv- 
'^'«(Ts yap avTCOv n n^jcioa, ii^ o ^^ SiKaio- 
cjvvvig dvicj-^^iv «A;o;, vC^ Kaf/.Trpog dv'iTHK(Y 
icoa:popog' Kvziii "'j oC^h yCj r c'/^ aiftaTog 
IcjpanK ic^aoftocsai 'TraVTct tci elpiTyAYct; i^ 
ycc^ ncjav tzTO^^/^o] t^ injubTiZifttA.hoi t xao- 



' codd. Ti55 , sail 
malul Taj. 



160 



S. CVUII.LI ALEXANDRINI EXPLANATIO 



k. f. 78. 
H. f. 237. 



StctY , k} olov a(;j^|waAwTO» k^ iGx.OTi(7[A.ivoi' num faceret, nemo ne unus quidem; sed 

ov yap riv iTr) yiii 6 TTOiav ;:^ti^6THTa,ovK omnes declinaverant , simul inutiles facti 

^v lag ivoi- * dA\cc TrdvTig i^ix.Mvot.v , a.[^ci fuerant. Porro venit Cliristus, Israhelitis 

rl^Ha}&yi(7civ d^lx.Tot.i q o Xpiros, ^^ tt^o ante omnes adventus sui faustitatem nun- 

ye T aAAojy ivayyiMi^o/u^oi to7? «^ 'la- cians. ( Et quidem pares erant ethnicorum 

pawA T^ lcLVT^ "zsap^ialai ra KctTop^c^i^aTa, quoque infirmitates.) Redeniptique ab illo 

( TOiaDTa Q h }^TaT i(^vuiv dppci)<rri[^a.Tct\ sunt : nam sapientiam ad(iuisiverunt ; et bo- 

XiXvCcovTai 3 Zl' avT^i- 7ri7rX.HTri>caai "yap no intellectu pollenles, iam diutius infir- 

T wag' auTS ffotplai', x^ mjuiTOi yiyovaai , mam et confractam mentem non gerunt, 

k} da&ivii Ttj uuMTi^^ava^tivnv oCniTi ■dw sed sanam atque valentem, recteque com- 

Siavoiav dviX^aiv , vyia 3 r^ ippcoftivtiv , k^ paratam ad cuiusvis boni salutarisque ope- 

D^TnSeuog i/^ovaav ■znrpoq ■sSb^tJopf^.nv y.al ris prosecutionem. Namque opus erat sa- 

xaro^GwiTfV TraVTOq afaGS r^ acoTti^ni Tr^af- pientia et intellectu his qui errabant, qui 

[A,aT&^- i^{ yap ao:p'tag r^ uxxu-aim to;s obsuammultamvecordiam adorabant crea- 

•!n7rKavr\[iii\'0tg^ ot Sta 7roh\r\v dlB^Ttt^iav turam prae creatore, et ligna ac lapides 

7rPoai>cvvnaav tw KTiaet Tra^a r iCTiaavTa^ deos vocabant. Sed demum qui Christum 

x^ ^t;Aa T^ A(S«s i7r(^d(li0VT0 ^iovg- aAA' 01 olim ignorabant , quia in caligine ac tene- 

TrdXai X&troK ovk iiSoTig, Sid to cv d^\vi bris versabantur , postea Deum ipsum ap- 

7^ aKOTCf) Tihilv , ■diov avTov iZui^d-^avTO. pellarunt. 

Tovro)v v7ravayvu>a^'iVTU>v Tolg jwjh- Haec quum lecla in concione fuissent, 

Aiyi^ivoig^ y.iv TrdvTcov G^ o:p-9aA|«.ot)s ipse quidem lesus omnium oculos ad se 

^joos iavTOv iTTiaZii^i , ^avf^a^dvTcov Ta;^a converlit , mirantium forlasse quomodo lit- 

"^coq oldi "^d^t^taTa , ju-m [A.i[A,a'dt]Kcji)i' '^^' teras sciret qui eas non didicerat. Quia vero 

Q s9o? «K To7s c^ IcpaiiA, Ta? 7Tf|3i at/ToD solebant dicere Israhelitae , vaticinia de 

TT^o^pnTj/a? OKTTiTripdvbai Myav jii iTriTiai Christo edita, vel in aliquibus qui apud se 

T 5Ta^' avTolg ctiS6^o)f j2iCaat\i/j)c6TCi>v , h gloriose regnaverant fuisse completa , vel 

yav iTTt 7r^o(pi}Taig dyioig' mjuviivTiiya^ ov- certe in sanclis prophetis ( nam nihil de 

Siv T TTi^t avTii yif^a[A,[Civo)v o^icog, iTi^av eo scriptum recte intelligentes, alia via in- 

6o;:^ovTO "^'t^ov , i^co 7r't7rT0VTig aKo^r^i- ha cedebant, et scopo aberrabant); ne quid 

3 jtm TrdXiv ^iyu>a'i ti toiovtov 7Tip] 7^ i]- rursus huiusmodi dicerent circa modo me- 

pr\[vivng TrpotptiTitag, dvayicaicog Tr^oaai^a- moratam prophetiam, necessario praemu- 

Ai^STai, KJ <^t\aiv ^OTi aii[/,ipov avTt] n ^a- nit, aitque: hodie haec prophetia in auri- 

<pti 7rs7rAii^ct>Tat cv toIs loalv vju^ , iavTov bus vestris completa est; se ipsum diserte 

Cfa^ywg 7ra^i^dg cv TOVTOig t Sid 7^ 7rpo- adfirmans his in verbis a prophetia desi- 

(ptiT('tag ^r^otiyo^t^ilJ^ivov avTog ^ivD-yy^i^^t- gnatum. Namque ipse caelorum regnum 

ffaTO T T ovpavu)v /SatnAfiav to7« dm t ethnicisannunciabat,qui sane inopes erant, 

i&vZvavTo] yd^ riaav 7rTCi>xoi [^tiSiV ixoy- nihil possidentes, neque Deum, neque le- 

Tig,[^ti ■diov , [tii v6[*,ov , [^ti 7r^o(^i]Tag' ri j^ gem , neque prophetas: vel generatim cun- 

dTzaaiv d7r\u>g t ^rkovTov ovic 'iy^aai Trvdj- ctis, quibus spiritales divitiae deerant. Ipse 

[taTiKov avTOg ai-x^^caXccTng ovTag V^pvaa- captivos Iiberavit,apostalam tyrannum de- 

TO , T «ToraTMv Tvpavvov >taG?j&)v, TiiTi^i struens, id est Satanam. Ipse divinum in- 

T aaTavdv avTog t6 Gj/ ov r^ votiTOV ;^a)g cvii- tellectuale lumen aspersit obtenebratum cor 

a^^ar^i Tolg iaicoTta[^ivnv 'ixiiat t >capS'tav' gerentibus. Quare aicbat: ego lux in hunc 

'i(pn yovv * , iyci) (^oog iig t >c6a[A0v tovtov mundum veni. Ipse absolvit peccati vin- 

«A>)Ai;Ga- avTOg d^riXvai t '^ d^Tiagdia- culis, illos nimirum qui contritum cor ha- 

/^}\ BnAovoTt c5ir 7WjTid^ava[iivnv'iXov- bebant. Sed et futuram vilam ipse osten- 



IN LIJCAM 

dit, et iusliim interminatus est iudiciiim. 
Ipse annum Domini acceptabilem praedi- 
cavit , quo Clirisli praedicatio contigit. Nam- 
que acceplabilem annum, ipsius dici puto 
priorem adventum; diem. Aero retributio- 
uis, iudicii diem. 

Et omnes lestimonium illl dabant, et mirabantur etc. 

Etenim non intelligenles eum esse il- 
lum unctum et missum , et lam mirabi- 
lium operum auctorem , ad suvnn inge- 
nium redibant, inconsulleque inepla verba 
efTuliebanl. Et ciuum gratiosos admirati es- 
sent sermones qui de ore illius procede- 
bant, attamen eos depreliare studebant, 
dum dicerent: nonne hic filius losephi est? 
Atqui id , cur thaumaturgi gloriam abo- 
leat? Quid impedit, quominus venerabihs 
admirabilisque sit, etianisi losephi, ut pu- 
tabatur, fihus esset? Nonne vides mira- 
cula , Satanam proslratum , victos daemo- 
niorum greges, variis morbis muhos mor- 
tales hberalos? Laudas gratiam magisterio 
eius insilam, deinde cavillaris iudaice quod 
losephi fihus existat? magnam insipien- 
tiam! Vere de ipsis dicilur: ecce populus 
stultus et vecors; habent oculos, et non 
vident; aures, et non audiunt. 

Utique dicetis milu hanc similitudinem elc. 

Vulgaris sermo apud ludaeos erat , le- 
poris causa invenlus. Nam infirmis nie- 
dicis inclamabant quidam: medice, cura 
te ipsum. Ergo hoc veluti proverbium il- 
lis referens aiebat Christus: multa vullis a 
me fieri signa apud vos praesertim quia 
vobiscum sum educatus. Sed novi qom- 
munem omnibus contingere solitam ani- 
mi passionem: semper enim despiciuntur 
\el res optimae , si apud quosdam rarae 
non sinl, sed ultroneae. Sic eliam homi- 
nibus accidit : nam qui familiaris semper- 
que ob oculos est , ei debitus quoque ho- 
nor negatur ab ipsius notis, - Ergo illos 
coarguit insipienter dicentes : nonne hic 
losephi filius est? Nihilominus scopum do- 
ctrinae suae prosequilur , aitque : amcn 



c.vp. IV. ICI 

Tug T y.apSia.v aXXcc r f/.ihXovGa.v av~0Cj 
VTTiOiiii l^unv , y^ r oiK,a.ta.v )i7ri'iXy\(Ji Kp't- 

aiV CtVTOg CKYiQV^iV CAiCtVTOy X.Vblkl S^J^tTOf, 

x.a,-^' ov TO >cyip'Jyy.a. t (Twtmpos iyiviTO- 
C'AccvTov yap ^sjctov, Tiui -ocponoav avToZ 
oi^ai Kiyi^Qzuj Tra.OHaiav tiu,ipav q dvTa.- 

TTO^OGiUX;^ T '^ X,oi<7lCi)g Yt^ipOLV. 

Kai vdy-s; Sf.'.'.ifTUfO!jy aor^, zai' s$alJtJ.ai^av y..r.\. 

Mm yap aw/iVTii t }Ci^^iapi.ivov y^ iuzi- 
S-aAp.syoj', TU T ovTLd TeGai;pacrp-sy&)v Treaf- 
^UTCcv aTTOT^iTrw ^ f/? to, avj.yfBr. nctTiiiQ- 
lf'i'CpvTO , !£^ -^v^ioXoy^HaiV aSovAa);- «a.( toj 
jo TiKiJ.v^ax.OTic, Itt] Tolg Xofoig t^ ■^apiTog 
TOiq 6fc7rop(£ioi^ivoig c/k. t <^Q<^(LTOg at/roD, 
KcLT djTi}\i'(i\,v JiGy^ov «(paff^iov fao , ovy^ vlig 

'^V 'iWJMCp C^ ; y^ Ti TOVTO ■t»$V)'.At;t1 T 

oa,viA,ctTii^ys T So^a.v; ti to «.wAl-ov at^TOK 

iiVCii CiTZTOV T5 /t^ «^(«■J^aTOV , il lij v'l,Og «V 

'(t>g lvo^i(^iTO T 'icoarK^ • ovy^ opag Tag ■^io- 
G'flfx,iia.g , TTiaovTO. t (TaTcivav, Vivix.niJ.ivctg 
Tccg T daiuovicov ayiXag , <5)^(p3^&)v vornfta- 
Twv iKdj^ipagyifovoTag 7rQXKovg:,i7raiviig 
T Xa^iv T Ivovaav ctvTou t ^jJaff^caAiai?, 
iWa. ayAy.poXoyilg hSat.i)cci}g ot( ■^a.Tipct t 
'lcoay.ip SOTe^^a(p£To; 0) TroKXng d(iovK'iag- 
aKn^ig sV aCnotg ilTnlv* , (5« Aao? jttw^o; 
y^ (l>ca(^SiQg- o;p^aA|Woi ccvTolg, y^ ov /3As- 
TTHaiv uiTct avTolg , y^ ov>c dtcovaaiv. 

TlavTui^ spslrs fj.oi rr,; jzaqa^oX-ziv ia\i-r,Ti z, r. X. 

Kojvos Koyog Trapa («Jaiwv »v,ag-«- 
(T,w,fc; yaeiVildOpyjf^ivog' To'igya^ apowrSci 
T ia^^ccv iTTi^ayisv TiVig, laTPi ■di(,d7rivaov 
aiavTov ojaavis ovv TiiTo TrpoTnvag avrolg 
TO p«Tov Xpi5"05 'iKiyiv OTi TroKKcc (iov- 
Kia^s 7ra,o' «^S •j^viAiLj av^iA.ila, Trap vftiv 
ftdKi<ra Trap'" oT? r^ ir^d^^-fiv dKK" olSa. to 
>co(vov d« ;t« y^ 'a.7zaai av^^alvov 7rd%og' 
y.cLTaciipoviiTat. yd^ Trcdg dii t^ tcc i^ai^iTa 
T 7r^ctfudTcov, 'orav fLri cmav^i^ri TrapaTiaiv ^ 
aKK' iywaiV i7r' d^iiag avrd' o'vTud ySj Itt' 
dv-^pcoTrcov 6 yap aULri-^tig y^ 7rapci)v dii , 
JCj 7* ocp?;Aofi«v#i5 avTO> Tifir^g d^ro^^ioilTai 
7roKKd>cig Trapa t ii^OToov avTOv. — HKif^s 
y.iv ovv avGrdr dcrwjiTcag tcc TOidBi Kiyov- 
Taq, Qvy^ 6 vlog o^ T 'loi>ar\(p cSSf ; TrKriv, 
iyiTat T (7x.o^5 '^ ^v^aycidytag, >C^ cs^natv 

21 



A. f. 7S. 
H. f. W7. Il, 
C. f. 113. Ii. 



B. f. 51. 1 

C. f. 113. 
H. f. 238. 



A. f. 7S. b. 

c;. r. 11.1. b. 
H. r. 23'.i. 



A. f. 80. b. 

t: f. 114. 

H. f. 246. 



162 S. CYKILLI ALEXANDRIM EX1'LAXATI0 

(i^h rifjt.riv >JyM v[Aiy ^OTiovSuiTrpo^priTng dico Aobis, ncmo prophela in patria sua 

Scx.TOi fg\y iv Tri 7rctZ'iSi ctvrov. acceptus esl. 

noXXai' xk'^' ^i'^"-'' ='■•' '='•'' wk^-^i 'i\\io'j y.. T. X. Multae %i(liiae eraiit iii diebus Heliae etc. 

Ett^Jh ■yao ., a>i s(p>iv, Tctg -^ii^i avTov Ouandoquidem, ut iam dixi, prophe- 

TrpotpyiTUag ilc, tsAo? «^^^■S-ai 5if/3£;Saiot;vTO tias de ipso editas, adfirmabant nonnulH 

Tivh T ]ii^a\u)v., ii iTr} 7r^o(priTaii iiyioii, ludaei exitum habiiisse vel in sanctis pro- 

« iTri Tidi T 6v5o^Mf Trap' olvtoIc, yiyovo- phetis, vel in aliquibus apud ipsos insigni- 

Tcav , rtOT0(^5p^ ^v\n'iiA,coi avdhv- -t^ tomv- bus viris , commode illos ab huiusmodi 

T«s v7rovo':a(,^7rpoi ^'lav %,«^ar aTTi<^a\^ai suspicione depelHt dicens, ad iinam mis- 

'HAiay iItxoiv „ iva 3 ■dipa.neiKJai \17rpov sum fuisse viduam IleHam, unumque sa- 

T 7roo(priTlw EAiajtf/ov, Niif^av t gv^ov natum leprosum a propheta Elissaco Nee- 

Sm tovtcov^ t dl^ i-dvu>v fjt][Aa'ivci}v c/y.KKn- manumsyrum. His verbis innuens gentium 

«rlay, t y/ihXHaav avTOV Jtt&^s^^^jc&zz/, 7t} ecclesiam, quae ipsum receptura erat, et 

■T^ TvcTTPai ikiu-dipov&oji, Sta T cxvaia^dn- leprac morbo mundanda foret, dum inte- 

a/av T 'lapaviX. r™ IsraheH sensus obstupesceret. 

Ka/ sVXvjVSuo-av n-avTs; Su/iot; h fn au-iayiiyr, y.. t. X. l^t repleti sunt omnes in synagoga ira efc. 

'ETTjt^M T 7rovnpav avTUV y\uiy..luj 'sV(- Quia pravam iliorum sententiam nota- 

£5, 5ia toSto Trpo!, op-yhic, dviKa'iovTO- h} verat , idcirco ira exarserunt ; et quia di- 

§ia To iiTTilv, a-Ji[Ai^ov ri ^aipri avrri tti- xeral:hodie scripturahaecimpletaest quae 

vKripooTai^ y\ K^iyovaa. -srvivfA.a Kvpla i7r' dicit , SpiritusDomini super me,et rehqua. 

e^s, }^Ta :?H5- iv6ix,iaav -^ avrov i^iaovv Existimarunt cnim illum se aequare pro- 

lavTOv Toli7zpo;prirai(,,nj '^ 7r6MciOi avrov phetis, oppidoque expulerunt. Sed enim 

OK^aKAnai- Ka&' Uvtcov jU,iAAoy t SikI«j sibi polius poenam decreverunt, et Serva- 

opi/ovTes, k} (iilBaiovVTii to vtto t o-a)r«- toris dictum confirmarunt: etenim ipsi su- 

po5 iipnftivov (yy.TTiTncoKaai yap avTo) '^ perna civitate exciderunt, quia Christum 

avui •zroAfw?, T Xpi^ov jww 77-poaJe^a^oi- "on admiserunt. Ne autem impios verbo- 

"tva Q [jcyi [xovov iMy^n Suosi(3riaavTai w?- rum tantum argumentisconvinceret, usque 

p^ii fhx^P^I^"-'^^^' avyKiX'!»pyfy-i tt^oiA- ad aclum sivit illorum audaciam prorum- 

^ih Tct Ka^' iavTOv ToX[^)maTa.- r ftfv pere, quorum caccus crat impetus, et in- 

yap aKpiTOi h « cp|W« . K^ 6 cp-^ovoi (iTi- tractabiHs in\idia. Itaque ad supercihum 

•&a.osoi- iJi.i^i youv 6(p^v^ r o^ni aTro- monlis perduclum, praecipilem inde dare 

KO[ji.iKovTii, Kpn[A.va)v iviivai iTriXiipav- 6 q volebant. Ipse autem transiens per medium 

5i£^v)^ 5ia [jciaa avTm^ ovS' oaov SiVfTv iHoruni ibat , nihil prorsus de illorum con- 

Ao'^ov Tiva -Si/AvQ^ c^ 'fhfBsXrii auTCov spiratione soIHcitus: non quia pati vitaret, 

01; TO 7TaQilv tpivy<.ov ^ Bia tovto yap kj eius eniin rei causa in mundum vencrat, 

lA>iAt;-&cv, aAAa Kaipov avaftivcov 'fkiTn- sed qnia tempus expectabat idoneum. Nunc 

5j(ov dpyji yap vvv tS KnpiiyftaT^Q^ ., y^ enim initium praedicandi facicbat, et iin- 

aKai[)0v nv to wa-Sf/v, ^^iv n Knov^ai t porlunum pati cral , ante quam vcritalis do- 

Koyov T^ dXn^iiai- nv yap I-ut' auTco ro ctrinam nunciaret. Poterat autem pati vel 

7ra-&s7v )tj To i^n Tra-^ilv., Kai Kv&ti^ nv nonpati, temporumque ac gerendarum re- 
T Kaipcov j^ T v.^ay[A.drci>v touto TiKpcr.- 
etov ToS, K^ OTf iTraQiv 'iKOVTa ^riTrovS^i- 
vai, x^ coi (juk av ii^aOiv ^ il [^n iavroy 

iTTiScOKlV. 

Kai zaTijX9;v i'i; KaJripaotJ/i TToXiv Tij; FaXiXa/a;. 

Oi)? ov [A,i'di<rnai KoyQ^ Trpoi to lU 



rum dominus erat. Id autem indicat, tunc 
quoque cum passus est, sponte passum; 
neque eum fuisse passurum, nisi semet 
ipse tracHdisset. 

Et dcscendit in Capharnaum civitatem Galilaeae. 

Quos verba non convertunl ad perspi- 



IN LICAM C.\P. IV. 



163 



cue cognoscendum quis naluraliler vere- 
que Deus sit ac dominus , hos docilcs effi- 
cit signorum ostensio. Ulilitcr ergo, immo 
necessarie , magisterio doctrinae saepe ad- 
dit miracula. Xam ludaeae incolae incre- 
diiii erant, et vocantium ad salutem con- 
temnebant sermones , Capharnaumi potis- 
simuni oppidani. Igitur illam incusabat 
Servator dicens : et tu Capharnaum usque 
ad caelum exaltata, usque ad infernum de- 
tralieris. Sed quamvis sciret eos esse con- 
tumaces ct duro corde, adest illis ceu opli- 
mus medicus exlremo morbo languentibus, 
niliturque casu adverso liberare. Namque 
ipsemet ait , non egere medico sanos , sed 
male habentes. Ergo admodum confiden- 
ter in synagogis docebat. Etenim iamdiu 
ore Isaiae dixerat: non clam loculus sum, 
neque in tenebroso terrae loco. Praeterea 
sanctis etiam aposlolis ut magna fiducia de 
Christo verba facerent mandavit dicens : 
quod dico vobis in tenebris , dicile in lu- 
mine; et quod in aure auditis, praedicate 
super tecta. Et sabbato cjuum otiarentur, 
apud eos concionabatur. Mirabantur itacjue 
magisterii vim , et magnitudinem potestatis. 
Erat enim tamquam potestatem habentis 
sermo, neque blandus sed impulsor adsa- 
lutera. ludaei porro nihil aliud esse cre- 
debant Christum , quam de sanclis unum , 
et unum ex ordine prophetarum in me- 
dium proce<sisse. Lt autem maiorem de 
ipso opinionem esislimalionemque habe- 
rent, prophelicam excedit mensuram. Non 
enim ait umquam: haec dicit Dominus, si- 
cuti nimirum illorum mos erat, sed tam- 
quam legis dominus , quae supra legem 
erant, loquebalur. 

Dicebat ergo Deus per Isaiam : dispo- 
nam vobiscum foedus sempiternum , sancta 
David fideha. Ecce testem in gentibus dedi 
illum , principem et imperantem populis. 
Et Moysem quidem utpote famuhim opor- 
tebat umbrae haud duraturae esse mini- 
strum ; praeconem vero perpetui slabilis- 
que cuhus esse aeternum , Christum in- 



y^ Kvetoi, T0i/T«5 (Joi.fnviV'{ T^poi ro idtviov n 

T (7«jWS('&)v i7nd?iriq- ^y\a'iixu>q ovv y^ dvciy- 

Koiicai 7r^oa:7rai[{ TrohKaKic, r ^v^rctfccyitm 

rai fj.ifa,Aiioy'ict,i' aTTlTOl }ih fap 0.' T^ 'I«- 

S^idi olKYiTo^ig, itj g5u" t Ka^iiVTCov (is au>- 

Tnpixv dTii^a(^ovTii ^^ofag, [A,ci,Ai^ct q tt/iv- 

Tcev ot dno T^ Y^cfzsifivctoufji,' yitioLto yisv clC- 

TYiv Kvtioc, ^'ifcov * v^ av KaTTiPvctovj^^ ^ n ' Luc. x. ir,. 

'icag ovpctvav-Xcti^fK^^-, iooc, a5a Kctra^iiia- 

ffSnCTfl- rtAAa Kai tOI yivcoaKcav Ci)(; dTinQcli; 

Ti y^ aKAtipoKapSioi,, ixpoai&aXi pi.iv avTolg 

coajJip (a'^05 api<roi roli iU ia^^aTlw tti- 

irtiai yocroy, Tnt^a.Tcii H dyrctWaTTnv t Ka- 

Kov- cptia^i ya^ aJTO?, ot< oJ ^uav i^aaiv 

01 vfiaivovTig la^^Z, a/^A' ol KaK^g 'i^^ovrii- 

iStSaaKi TOivvv o/ JZJLLayccyali cv 'aroAAJi 

Trappriala,- tovto yap y^ dicc (pcaviii 'Haaia 

si^Oiiyc^^aiv Xiycw * oCk iv K^v(^ri XiKa- - is. xly. i». 

Anxa, ov^ iv TOTTCd y^q aKOTHvh' dKAcc iu 

Tolf dyiotg dTzoaroXoii; h Trahpnaioi, ttoK- 

Aj) GW TTipi aiiTOV 7roiilQtL\ Aoynf Trpoa- 

iraTTi, Aifuiv * X'ifco vyAV h rri aKOiia,-, - Matth. x. 27. 

it^^ari h rU) (f)a)T< , lu iii to ovi ay.ovi- 

n . Krpv^an iTri t dco^arcov 7tj h aa/S- 

/SaTffl OTi Yipynv, BiiA'iyiTO avToii' n^Qxu- 

[^aKaai to'ivuv f i^v^paycoyiai t ^uvapt.iv, 

y^ TQ '^ cJ^aaiai pt,'iyi-doi- «v yap h cJ^a- 

aict, (pnatv .,0 Xofoi^ov KOAaK<£iTiKOi dX.Acc 

■izpo^^iTrriKog lU acorr.piav ife^a/oi [th ^ 

ovSh iriuov hopct^ov ihai Xpis^ov, ■arA«t' 

OT» Ka-^ iva T ayicov , iCj h ra^H ■zsrpo- 

(^virii Trap^^dilv ili pLiaov "tva q pLii^ova, 

T TTip} avrov So^av n i^ VTrovoiav r/^coai., 

To Trpo^miKOv c^.^atvn [li^ov ov yap ii- 

pr.Ki TTOn, rdSi Aiyet Kvti0-^, Ka-^aTn^ 

duiXH KCtKitVOKi riV '?'-&@o , ctAA' «5 T VO- 
[tH KVS^^ , rct VTTip vif^OV i\dXit. 

"EA£^.j ^oi/y hik ^ici "Haaiov * y^ \lt-xn\.%^} 

^^viao[A.ai Vfuv Sfa-driKliv alcovtov, ra 
caia AajBiS ra TTiarcf iSov pcaPTve^ov h 
i^vi<n SiSciiKa a-JTOK, ap^ovra Kj 'ocpo^cta- 
aovra 'i^viatv j5« yap otKirLu fxh ovrct 
Mo)va'ia , '^ fji,ri fj^jovavii aKiag '^j^oscSaf Btd- 
Kovov cJyayfiKia q t^' ^inviKovc; K) /j^ov- 
ani harpiiac, t aielovtov , (pnp; Sri (^ X&t- 



1G4 

(Trcv' Tig Si « almioi $^Qy\y.y\ ; ra lipa 
■^KJzs-ltrf^circt rov ok ai:sipf^ar'Q^ AafBid 
xctTcc (Ta.flx.ct Xe<5"cy' ra caiovpya y^ -sui- 
^QTTOid- ■Aa.-da.TTia y^ 6 TOv •&foi/ (pcjS&^., 
liyyoi ioq dyvc^oici' nal to ivctyyiMy.ov 



S. CYRILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 



quam. 0"O(liiam autem esl foedus aeter- 
num? Sacrae sciliccl sanctiones illius, qui 
de scmine Davidis secundum carnem est , 
Christi ; quae sancliricant et fideles efficiunt; 
siculi timor quoque Domini dicitur san- 
^MjWa., ^a)M . w? QjiOTroiov ra pti [/..aTct ya^ clus, id cst sanctum efTicicns; et sicul evan- 



^Hffi a iytj) iK'>.Xy\Qa, vu.iV, Trvivfta i^i 
y^, '('a)y\ , TOvri^i 7rvivfictrix.a ^ (^cooTroia- 
'srKyw a-Qpet riii ■Mpo^HTiiag ro dx.pil3ii- 
iiTZcov 'H(Ta'ia.i ux; c/k ■^poTcoTra rov ■^iov 
Kct) 'uraTpo<i ■uTip] TOV Xpi(Trov, ori iSov 
[/.ctprv^iov Toli l^vicTi ZidiOKJ, avrov , Sfsf- 
/^Tvpov/j^jov coaTTip cog Sikto. ySj ravrct 
yiyovacTi , iva ftt\ ne eva t ityicev ■srpo- 
(pyircov •jTfd.fiX^y avrov VTrorOTrwcTniv , ildan 
Si jMaAAov ■os-ai OT^aovv, cag tvi t* •Avpio- 
THT@~> tT^Tj-pj-zJia ^3?M, -S-fOs yap hv l-Tri- 
^aviv rf^lv , ov fiovov avrov [^arvziov oi- 
Socdt^ (f)H(Tiv, fiAAa 50 y^ a^^/^ovra y^ tt^ot- 
Taosovra \^vi(T\.v o\ ftiv f^axdejoi Trpoipyi- 
Tai , Ka) Trpo avrcov \tI Mwv(7>!'e , ftirpov 
r/^ovrii ro ol/CiriTiov , ro Ta3s My<{ >ive<og, 
i7ri(po}vovv di} rolg dxpocof^ivoig, ov~^ cog 
■^^OTaoj-ovrig ftaKAOV, d\A' cog ^siati ^- 
KOvovvnq 'pcovalg- 6 5« yi Kvejoi vi/m^S I«- 
aovq XpifO? ^:0-7rpi7ri<rdrii<; iTrOiilro Ao- 
yi^i' iQavfjcdf^^iro yovv y^ Trao' avro^iq roli 
laSctioig^ hoq CM cJ'^naia, riv Xoyoq aCrov, 
y^ cog iSiSaaxiv avGsir «s c.^aaiav iyj^v , 
Kj ot/p^' ccc, 01 p^a,UjttaT«7s avTWV ov yap 
«V AoyQo avrci) '^ t V0ji*« aKidi, <iAA' 
te)5 avrog wv vofto.d'iry\f , f^iTiTi-&<{ ro 
^df^f^ct Tzcioc, dKyi^'Aav ^ x.ai GW rv7rov<; 
ilg ijA.:pdv!:-iav t 7rvdjf^ctrr/<,nv ap^^cov ydp 
>]>', •x.a) rov 7rpo<rdTTc-iv Tavrlw ix^cov rLai 
ii^naiav. 

Kai E7::Tinr).Ts'j a^Tu 6 'Irjrrou: •/.. r, X. 

Kai ftir' c^^HTiag •z^ -dio-si^iTrovi roli; 
dx.aQdpTOic iTZirifX.a Trvivf-aaivtvaynv fiy\ 
d7ii<^a>fj8fj, yiiTOva rol<; Koyoig iTronlro r 
^ioayiftiiav. - VJiSo/y^jj cv rii i^y\jJ..oi) Vivixw- 
fJjiVOv Trao' avr^i t dKiT'/is/OV aaravxv, y^ 
%ia] y.ctrahhayivra 7rT6)[A.ctaiV iioo/jo^ av- 
tS ^aAiv xaTctanOfJt-Utw t SvvayAV . ju Tri- 
Trraactv r xa^' Yi/jf^ dJ^^^aiav iiSo/^p lav- 
GTtr idg c* d^Trapyri tS) Xpi^w r^^ig TrovYtp^oig 



gelicum verbum dicilurvila, id est vivi- 
ficans. Nam verba , inquit, quae ego locu- 
tus sum vobis, spiritus ac vita sunt, id est 
spiritalia et vivifica. Attamen videsis ac- 
curatam prophetiae ralionem. Quum Isaias 
tamquam ex persona Dei patris de Chrislo 
dixisset : ecce testem in gentibus dedi ip- 
sum, testificantem veluli, haec esse acce- 
ptabilia ; ne quis unum de sanctis prophe- 
tis ipsum arbilrarelur, immo ut unusquis- 
que sciret , eum dominationis gloria pol- 
lere, nam Deus quum esset nobis appa- 
ruit ; non tantummodo testem eum datum 
dicil, sed etiam principom et gentibus im- 
perantem. Secus vero beati prophetae, et 
adhuc anle ipsos Moyses, servili modulo 
cohibili « haec dicit Dominus » constanter 
audientibus inchimabant ; nou imperantium 
ritu, sed ceu divinis subservientes vocibus. 
Dominus vero noster lesus Christus, Deo 
dignissimos faciebat sermones. Mirabantur 
ergo illum ipsi ludaei , quia potestativam 
\im scrmo eius prae se fcrebal , quodque 
ipsos docerel tamquam potestalem habens, 
non ut ipsorum scribae. Non enim eius 
oratio legis umbram sequebatur , sed ipse 
legislator existens, litterara in veritatem, 
figurasque iu spiritalem sensum converle- 
bat. Quippc erat princeps, talcmque ha- 
bebat imperandi poteslatem. 

Et increiiavit illuni lesus ctc. 

Potestale Deo digna impuros increpa- 
bat spiritus. Ne ergo discrcdamus , iuncta 
verbis edebat miracula - Vidimus in de- 
serto victum a Christo fiagitiosum Salanam , 
tribus elisum casibus. Vidimus dcnuo eius- 
dem quassatam vim, succumbcntcmque ad- 
veisariam nobis polenliam. Vidimus a no- 
bis ipsis , in Christo tamquam primitiis, 
malos spiritus obiurgatos. Nara quod id 



IN LICAM CAP. IV. 



1C5 



quocjue ad humanae naturae decus perli- 
neat , ex ipsis cognosces Servatoris verbis. 
Mcntiebantur quidem adversus eius glo- 
riani ludaci , aicbantque : hic daemonia 
non eiicit, nisi in Bcelzcbid principe dae- 
moniorum. Tum ipse adversus illos phi- 
rima ac neccssaria praefatus, ad extremuni 
ait: quod si ego in Spiritu Dei eiicio dae- 
monia , utique pervenit in vos regnum Dei. 
Nam si homo aeque ac vos factus, inquit, 
polestate ac dominalione Deo congrua im- 
puros increpo spiritus, vestra iam natura 
liac eadem gloria insignita est. Sicjuidem 
vos ^idemini per me et in meDei regnum 
adepti. 

Pellebantur itaque mah daemones, et 
invictam ipsius virtutem experti , neque 
conflictum cum deitate ferenles , tyrannice 
astuleque chimabant « sine ; cjuid nobis te- 
cum est? » nempe cur non sinis nostrum 
nos locum tenere , dum irreligiositalis de- 
struis errorem? Deinde euphemismo uti si- 
mulant, et sanctum Dei ipsum appellant. 
Existimarunt enim tah euphemismo, vanae 
gloriae cupiditatemilh iniecturos,eundem- 
que a propria persecutione aversuros, ceu 
si gratiam pro gratia esset relaturus. Sed 
enim dolosus praeda non potietur. Deus 
quippe non irridetur, sed impuras impedit 
linguas illorum Dominus. Denique iubet ut 
ab obsessis discedant. lamvero tantae rei 
spectalores , obstupescunl scrmonis potesla- 
lem : quandoquidem haud preccs intendens , 
nec facultatem a ciuocjuam bene rem ge- 
rendi postulans, miracula patrabat ; sed i{> 
semet quia Dei patris Verbum erat, vivens 
et operans, per quem omnia, et in quo 
omnia, ipse incjuam Satanam conterebat, 
et immundorum daemonum profanum os 
oppiiabat. 

Infravit in domtiin Simonis. 

Animadverte igilur quomodo hospita- 
tus est apud unum e discipulis, hominem 
pauperem et in hoc mundo obscurum ; ille 
inquam qui pro nobis iuopiam subiit, ut 



'o7ri7r\riTroYrcig TrVivf^ctGiV cag yup t^ r^^ro 
Trpog Kciv'/y\iJi.a. ^Mtth t^ avQ^coTruai (fiv- 
aicog , c'>: oLurciiv iA,ctun(Tyi t t (7«THfl05 p«jM.a- 
rcov y.a.ri"iivSovro y.iv y: lnSctioi t^ 5:'|h5 
avTii , vJj d?, (^ 'i^oLa>cov * Ctfir lix, c/y.QaKKii 
ra SaifMzvia^ u (^n Iv BnA^i^ovA apxoyrct 
T 5a(jCtov/«)V ihct Trpoi; avGSU" wAil^a, n 
oaa Kj dvafKaict •^poitpt^y.cc^ , ii^spov ?(p«* il 
Q iyo) cv '7TVivy,.ari ^iov c«/3aAA« ra Sai- 
lA,ovtct, apa i(pua(7iY stp v[.ca.i « (iafJiXiia t 
^fS" il yri avdpcCTroi yiyoYcoi Ka^ vy.ag,, 
cpnCTi , iY c^HGioc r^ /3a(T(A£/a rri ■^iOTrpiTril 
To7s rt>tct-&aoTO(? 'lyhTrArirra) TrYivpcaa-iv , n 
vy.iripa (pv(yii i<rt ryi roiadi ^o^>1 Ti^pava- 
[A,ivtf vpiili ^ o^aGQi Ji' j^ay n y^ cv i[Jt.o] 
T T Qiov fiaaiXiiav icara7rA:ir'AGa.vric,. 

"R^avvovro roiYVv ra ixovnQct Sxt'j.ovia , b. f. m 
yj/on -i^ TTpog a^iamaiv ivnvify.iva'^ avncnrii 
dvvafxicog avrovyy^ [.cyi (pipovm ragTrpoa- 
[2o?\af T^ GsoTMTo? , rvpavYiKOV £j ■ixavipyov 
civi^^iyfovrO' ia, AsfovTcf ti r[UY }^ (7o< 5 
T«TS5-*' T/ ix. laq ti[^ai X^^i^^ ''^X"^ ' '^*^'"- 
(^wK 7i a(Ji(ii'iai T TrXavnv -^ ilra S'J^Mjw;7v 
VTrOKO iv ov r ai „ t^ ciyiov t GsoD xaA«(J(v av- 
rov «wGiKTav tap ori Sia 7^ TO(at;Tws iv(^n- 
[tlac,, iciviii So'^ni rt-«:0T?;«(7(v avrov i^a^^nv , 
T^ duioij^^iSM^ 'u^a(SKivu(j<i(7i T 'fhTr^nrrnv 
auroKi, oiov dvr] "^ae^r^Q^ didovra p^cte'V 
ciAA' oi;K o^Tfi;^sTa; doAiog ^npag- Qsog ^^ 
ov [^.vx.rnp't<^iTcti, dTro^p^arrsi 'j avrcov rag 
dy.a^apraq yKcaosag y.vpiog- tlra ■^^otcit- 
TH T iyjjYrcav d7ro(^0irctv oj 'j t ovrco [li- 
yaAcov Q;ci)poi yifovorii, y.araTBKnrrovrai 
T Koy^T s£«ir/av ov yap iv')^)]^ dvaruvcov, 
>) yovv Tiup' iripa ro SvvctSzti y.arop^ovv 
alrnaag ■^caTron , rai •&?0(TMjLt5ia5 iTzKnps , 
rtAA' ai;T05 coY 6 Koyot; t ■Qioii tCj Tia^^og, 
^wv n y^ ivipynt; , 3^ 3(' 01/ rct ■zaavra, 
y^ iv it) ra Travra, d^.ilvog nv awf^i(icdV 
T aaraYav , i^ T^tj dx.a^^aprci^v Scti[/.OYcav 
d7ropotxrro)v ro (Bi^nKov <^C[ia. 

Qiaaat To'ivvv , -Trcog nariXvsri •Z3a^' ivi 
T [jca^dnrcov , dv^^p^oTrct) ?r'ivnri Kj dan^tcj) 
Y^ T /3(0v, T ly.ovaiov Si' n[tS.i V7ro[tit- 
vaq TTTCoyjiav, 'Iv n[*.i1i tjj okuvov tttcs- 



Matth. Xn. 24. 



K. f. .<*!. 
B. r. 53. b. 

c. r. 114. b. 

D. f. 17. 
H. t. H9. 



Jgg S. CYRILLl ALEX.\SDRIXI EXPLANATIO 

yua. -TrKnTy^acoiu^j , y^ i*,a&a)/j^ Toli to.- nos inopia eius dilemur, discamusque cuni 

TT^voli irw.a.7rdyiSzii , (^ jiA>t KO.Ti-zsaipi.Sn^ humilibus versari , neque faslu adversus 

^" iv ivSiia, £, ^Ai4«. - 'Ej)is-M0't T« T eos efferri qui egestate et tribulalione pre- 

1iu.o)YQ^ ol>i'ioL I«<7ot>s, iCj iv^'tsx.ei Tav- muntur. - Adit Simonis domum lesus, in- 

qi-[THa%vT avTSTra-dfpdv ^t^ c47ra5 i'<xi- venilque febrientem eiusdem socrum. Et 

T(jM.«(T: Tft) TTVPiTO}., Kj d^yi>civ a.vTY\v /'^«- staus supcr illam increpavit febrem, quae 

TTOTi ovY Iy jM-gv TM , a!^Y\Kiv cttyTMV OTypj- dimisil cam. lam vero in verbis « dimisit 

■ Mauh.viii.is. .^l^^ ilpni.i.ivcpv'^0 Ma.T'5a/8 * (^Ma^xy*, eam febris » cjuae sunt etiam apud Mat- 

ovSivoi Tripl <fa)« £ji4$a(v«Tai toutov •sri/- thaeum ac Marcum , nullum innuitur ani- 

PiTOv iViPyovYT©^' iv Q TU) ifhTCii iTTavu) mal , quod eam febrim efficeret. In verbis 

aJT«5 iTTiTMMi TM TTvpiTcp (^ <t$«;c5v at;- autem « stans super illam increpavit fe- 

t«v f<pniu.gv« vtto AovkdL^ ovk olSa. (] |M.)i bretn, quae dimisit eam » a Luca diclis, 

dvsi.y>ca.a^>iao[J.i-dtt to '^tI[^mj(^vov (^aov haud scio an fortasse cogemur, animal ah- 

ilTrilv M yjopovv T T 'fhTi/u^TiQ^ iv'ip- quod obiurgatum dicere, quod obiurgantis 

yc-io.v a.-\vxov yap v^ ijcri a.lu^avofjS^jov efficaciam sustinere non poluerit. Nam res 

iS^hTiuiaq^ c7hT(jt*ac9(, ovx. ivKoyov My^v inanimis sensuque carens increpari non re- 

ovTiv Q •3-at;jt*a5-ov fiVai T/va? xaxwTixae ctedicitur. Alioqui nil mirum videtur, esse 

T rtV-&p:«)'Tivot; o-ft)jU.aT@-. 5i/VajM.f<?, k} ot; ahquas in humano corpore maleficas po- 

TravTCoc, >ca.Ty\yopn<TCi)/v^ t^ ■\v)(_iig t •sa- tentias ; neque plane idcirco animam pa- 

ffVovTWV 1^5 6k TOVTiov (i\a.7rT0[.i.ivt\i- ovSi tientis accusabimus , quasi ab illis detri- 

yap iTTii i-aaidi (^ Iw/3 sA^tei Trovji^w, mentum patiatur. Necjue enim quia per- 

Xa,^a)V 6 5ia/SoAo5 ttW l^aalav ih to 8ia cussil lobum ulcere malo.potestate accepta 

T» (rci)[ji.a.T{^ TTC-ipaaat at/TOv, Tripl tovto a Deo diabolus tentandi illum per corporis 

xa.TttyopnTiQ^ 6 'It«)|S, a-SAriaag tCj ';p/j- adflictionera ; non , inquam , ideo reprehen- 

vaiu); ty^zoojttjiva? r ■^An^tiv |i*ovov s'/« Aj- dendus Iobus,qui sane certamen sustinuit , 

^fcSa^ , ii 'zsoTi r!y cra)ju.a.TiKot)5 -urc-i^a^^o- plagamque fortiter pertulit. Tanlum dicere 

|t*s.S-a 7rov«5 , TO «AAa 7* 4^^?-"^ at;Tou jw.>i licet , si quando corporeis tentamur dolo- 

a4«TS- cog k} >LvSAoq 'fhrt/ul^ laTai g5u- ribus, animam eius nolite tangere. Sic et 

s;^ovTa$. Dominus incropando sanat obsessos. 

Ea!iTi.S'«ffi 3 >tj Tcci X^ifa? Jv/ ix.cc^o) Imponit etiam infirmo cuique raanum, 

T vocTovVTCOY , }^ awviKXaTTiY avcjsu' T vo- deraonstrans potentis Verbi efficaciam a 

(T(ijM.aT05 ., Sii^ivvi OTt -7^ T Ao^« ^vvay.iU)i sancta carne geri , quain suam fecerat , Deo 

T iviptaav 7ri<poptix.iY « dyict oap^, «v iOiav congruam virtutem ilii inserens: ut disca- 

l7rQiv\actT0.,^i07rpi7r'Yi dvva[t.tv ii^^pvTivaaq mus , quod eliamsi nostram subiit condi- 

A. f. 81. b. aJrn. iva u,a^u)fjSp m >cai toi xaiS'' Jipa? lionem unigenilum Dei Verbum, nihilo ta- 

B. f. 53. 0. '.j' nNrflr*'*'/ >^\ 

H. f. 219. b. '^iyoYuog po vo^on? T •jsot; Ao^-os , ot;0£F mcn minus sic quoquc Dcus est , cuncla fa- 

nTTOv jV^ i^ ovTco G«05, TrdvTa -zBAnpoiv iC- cile efficiens etiam per carnem propriam: 

KoKcog Kj Btcc T^ oiJtsias aap>co<;- il^yd^iTO nam revera per ipsam miracula operaba- 

^;^ JiavTM? Ta7raoadj^a- >tj [tv\ (jc^od^a tur. Neque id magnopere mireris; cogita 

■dav[ji,d<TV\c, , ^J^.Koy'i^ii 3 [1.S.KX0V coq yJj cn potius , quod et in aeneo vase positus 

a>civ^ j^aAxo) yitovoi to Trv^ ,7" ISiag avTO) ignis, proprii caloris communicat illi \iin. 

^;o[.c6Tt\rog CfTiQt\ai r cvi^yaav ovtu) toI- Sic ergo eliam omnipolens Dei Verbum , 

yi;v >Cj 6 •zBavaA.tM? t ■&?ov Xoyog^ ivoxrai unito sibi vere animato et intcllccluali ex 

iavTU) hy dKvi^dnav i^t^^v^ov TS y^i ivvav r sancta Virgine templo, sui proprii ac Deo 

•i>c T^ dyiai Trap^diYU vaov, t* loia? at^rw digni vigoris inseruit efficaciam. Quamob- 

jc, QiOTr^iTrovg la^^^^vQ^ cmt^vTdjai r ca^- rem ut ludaeis pudorera inculerct, si non 



IN LUCAM CAP. IV. 



167 



facio, inquit, opcra patris mei, nolite mihi 
credere; sin aulem iacio, etiamsi milii no- 
Jitis credere, operibus meis credile. Nem- 
pe ipsa testante de visu verilate , quod 
non liomini per se ipsum et singulariler 
consideralo, natoque ex muliere, suam at- 
tribuisset gloriam Unigenitus ; sed quod 
unicus filius existens , cum unito sibi san- 
cto corpore miracula patrabat, et a creatis 
rebus tamquam Deus adorabatur. Ecce au- 
tem Petri domum ingredilur, ubi mulier- 
cula in lecto iacebat , vehementi febri cor- 
repta. Cumque dicere posset, ulpote Deus, 
omilte morbum et surge , non ita egit ; 
sed operatricem salutis ostendens carnem 
suam, cjuae nimirum caro Dei erat, ma- 
num eius tetigit ; slatimque , inquit scri- 
plura , reliquit eam febris. - Age vero re- 
cipiamus et nos lesum. Cum enim in nos 
eliam ingredielur, eumque mente et corde 
tenebimus , tunc absurdarum volupfatum 
flammam extinguet, excitabit autem, va- 
lentesque nos efTiciet , spiritaliter inquam , 
ut ei serviamus, id est cjuae sunt ei pla- 
cita exsequamur. 

Et vide rursus quanta sit sanctam eius 
carnem tangendi utilitas: nam morbos mul- 
tiplices daemonumque turbam pellit , dia- 
boli quoque polestatem subvertit , talem- 
que ac tanlum populum uno temporis mo- 
mento sanat. lam quum solis verbis ac nutu 
miracula patrare posset , nihilominus ut 
rem necessariam nos doceret , manus quo- 
queaegrotisimponit. Namqueomninoopor- 
tebat scire nos, quod Verbi potentiam ge- 
stabat sancta caro , quam ipse suam fece- 
rat, Deo congruam vim illi inserens. Ergo 
lesus nos quoque contingat, immo magis 
nos ipsum per mysticam eulogiam , ut nos 
pariter aniniae liberet morbis, et daemo- 
num incursu ac tyrannide! 

Et increpans non sinebat eos loqui. 

Non sinebat impuros daemonas ipsum 
confiteri : non enim oportebat apostolici 
ministerii eos gloriam usurpare , neque im- 
mundis linguis Christi mysterium eloqui. 



■zsoico (pn/Ji * rcc \oyct t Trci^cq fin, jwm tti- ' loii. x. 37. ; 
^iviTi f^or i] Q TTOio) ^ x.av i(Ji.o) ji*« 7n<pivn- 
Ti^Toli i^yOii ^HTrig^eviTi- 'i-^iTOivvviSilv 
^aprv^ovani aAM^S-j/as ctVTiii^ o)? ovx' ^e 

dv^pCil^O) TTCtp' iCtVTOV dvci fJf.'ip@~' OVTt )Cj 
VOiifA,iVCi) TCt> C/JcyVVCtiKOi^T IdictV 'iSct)Kl So- 

^ctv 6 jjccvofivH ■, tfAA' ci)i ili VTrapyjov vloi , 
/A^ T ivcoSiVTOg ctvTcp uyln awparos, elp- 
yd^iTO Tcti 6fOff«jt*eias' 7rpoir>cvvslTcti q k^ 
7rot.^a T^ KTiaecdq bq ■&eoi' >^ y^v elanAQi 
fjciv ili T oix.ictv riiZa , '£^' yvvctiov iyri kAI- 
Vni 'ippiTTTO ^ Xa(i^Ct) TrvpiTUl dcfzsctvco/uSfjov 
>cct't TOi SvvdicSjjOi liTrelv wi -Sjos , tf^c'-&a 
T vooov, dvd.<^n^i, TOVTO fjciv ov TreTTOin- 
Kiv ive^ybv j 57-^05 •^epct.Triia.v dizo!^ctivct)v 
T ictvTO^v adpKa, ^eov ^ nv cap^, «'-vl^aTO 
T^ X^P°i ctvTin^ £j fsy^^^nfjca., a^nm , dj>ii- 
Kiv ctvTnv 6 TrvpiTcg. — AA\' v7roSi^Ci)[A,iQa. 
y^ nfi.ili T 'IncFOvv otciv yap lialSaAri 7^ 
iv nf/,lv y v^iyjiei^ clvtov eh vovv y^ Kctp- 
^iay, TQTt T OKTOTTCov n^ovm T 'us-vpooaiv 
d7roa(iia<l , iyi^cl^'^ ^ ivpoxrac, d-nocpavii^ 
Trvdjf^aTiKccc; ^nkovoTi^ 'cix^i £j v-zirnpeTeiv 

CtVTO)^ TiiTiTi Ta SoKOVVTCt CtVTCf) 7r\n^ovv. 

'ASpsi Si ftot TtdXiv oalw 'ey^A t ixs^i- a. f%i. b. 
Afiav T^ liyictc, ctvTov aapKOi jVacpn' iXctv- h. '. 05V. "' 
vn yap y^ TroiKiAag voanq ^ Kai oaiftovicov 
'6x^0 V ^£) T T of3-[ioX'<i Svvact.lv Ka^aa^^i- 
i^« , y^ ToaovTov Sntycov ^ipaTrivei iv ftta, 
xai^oiJ poB-Ji* Kat roi yap Ao^« t^ vevftaTt 
TrXnpZv dvvdtji^joi Tcci Te^aTH^yiai; ^ 'iva ti 
T dvafKaicov BiSd^ri.,}^ Tcii ^f/^a? '(fhtpipH 
T0I5 ovatv iv dppa)i^iaig- iSct y) ';5« fjca^eiv 
nft,S.i , OTi '^ T Aoya Svvdftecoi t ivipyeiav 
■oSiC^cpnKiv n dyia aap^, r.v avroi icfliav 
i-osoinaaro ^ ■&!07rpe7rn t Svvaft,iv ifc^pvrev- 
aag avT^- ovKhv dTTTia^co it^ n/t^^ , ftaXKov 

Q Hjl^eT? aVT^a dia 7^ ftVTiKnc, IvXofiai * , 'iva • Eucliarlstia. 

Kj nfx.S.g iXdj\iepd)an .i^vx^xm dpDcoi^nfx,a- 
TCOv^Kj'^ T Saifji,ov'icov i!^6Sii j^ TrXioyi^tag. 

Kai eTriTipojy oCy. sltx aoVa \uXsly. v. 41. 

OC/K n(p'iH G?u" aKa^dpTHi Saifiovag ^f ;;!;,''■ 
OfjcoXoyiiv avTOV ov yap iS-i t^ dTro^oAi- 
Knq XHTHpyiag t Sc^av d^7rd^c-iv avTOvg, 
dXX' o'vTi 'idn t'^ aKa^dpTH yXcoTTng Aa- 



A.'f. 82. 

c.;f. 115 

H. f. 25-1 



168 S. CYRILLI ALEXAXDRIM EXPLAN.\TIO 

Ae7c&Bt/ T Xs^TOv u-JTyic^ov cix^i >t,a.v Aj- 
ycoj-i T( T d\Yi-&uiY , 'cnri^iviTca j-ctiSili- oC 
yap Sia 'J>coroog to ^cbi yiYcoamrcti' icctt 
TOUTO SiSa^et ^.iyct)v 6 Xs<roD jM.a-&«r«5- * 
Tii yap >coiYCi)yia. cpax) Trpog <jK.OTOg ; « ui 
GVu^coyyKTig Xe^S"W Trplg BfAiap ; 

Kai si^js SJo nXola ^^tojtx ffagsc tjjv Xi[j.'/r,v' ol oi 
aXj;?; a7r&f3avT;,- ceT' a^To^v ixTTSTrXtjvav rx ciy.TUa. 

Qctv[Ji.a(jco/jS^j 7^ olKOvo[Jt.ia.i to ft^rf;;^- 
V£5 , TO i-ziri yi T>i •&>jpa "^" Ti-dnp;v>c,c- 
TCi)Y ■duu t/^ar' ov^avof, (pKjU.( 5« •^'' ci^jcdi' 

rt^TOffTOAwi', 01 Kai dKliViiV ilSoTli.^ VI^O 

Tov X2^s'oy yiyoYciai ^"iyov 'iyoc, >Cj clvtoi 
tUxi t^j ivct.yyiKMcoY KttpvyfA.aTCOY C!ctyv\- 
vlai ')(^a\a(7ctVTic, , Tr^odKO^/JiacoGiY ctVTca g5u" 
Kctra 7ra.actv jiw yilv (^ yovv 5i^M ^« St' 
Ivos T^j a.y'ict>v -urpo^^HTOiiv * " ISov iyct) 
dTrodTiXXco aKiilc, TroKKovg ^ Kiyei Kv^iog ^ 
Kcti ilKiivaovaiv aC^TOt^^' Kcti [/.ira TctvTct- 
dTroaTiKco "^oKKovg -&»p:'JTa§, }^ ^v\piv- 
aovaiv avTOvi M)' ^r, Kct) gwt /^^f dKali, 
c^ ciyiovi dTroGTcKHi qmoi ^ ■^n^iVTO.i q 
g5u- Kctra Kctipovg T^f ctyicov dy.nKiiaicov 
Ti\yov[it,ivH<, Ti Kct] [tvg-ctycoyovi' av Bi pcoi 
aKOTrei, ct)i Qv Ky\pvTTii ju-ovoy, aAAa kou 

an[Ailcl 'o^SllKVVTCll , iVi^^Vpct Ttii aVTOV 

Tsapiy^m Suva^jCitjOi, Kcti tyi ■^i ■dxv[td- 
Tcov 'fhScl^ei ^:j3a,i(ov to. Kiyofjd^cf 'ff^^ 
ya^ d^KOvvrcoi roli oyKoii ^niKiKrai^ "^s- 
TTirai TraKiY Trpoi riuj Jtu^nS^H [jCiyaKap- 
yictY, Kct'i Sia r/^ dKiivriKciov 'ohTtidsu[^d- 
TcoY dKiiva G^ [Jt.a-BttTai' 'iv' ilcPiiliv coi 
-Trava^ivii 'iyj'' ro ■diKtjtca, Kj roli ■&£0- 
TrpiTri^aroii avrjZ viv[taaiY « Kriaii V7rt\- 
pirit. 

'Qj 6« STTaucaTO AxAuv, siTZS TTpoq TOV ^ijJ.UiVa.' 
iTTavdyays st? to ^a^o; x. t. X. 

Kai yovY /u^ t avrdpKt\ SiSaa/taKiav ^ 
c^^ j^ 'ipyov iSii ^iloY ■urpoa^dilvai roli 



Quamobrcm etiamsi veium aliquid dicant, 
nemo credat ; namque ex lenebris lux non 
a^noscilur. Ouam r^'"^ Christi discipulus 
docet dicens : quae communio luci cum 
tenebris? vel qui consensus Christi cum 
Belial? 

Cap. V. 

Et vitlit (luas naves slantfS sceus stagnum; piscatore.^ 
autein dcscenderant , et lavabant retia. 

Admiremur divinae agendi rationis sol- 
lerliam ad praedandum illos qui vicissim 
orbem terrarum praedati sunt , sanctos in- 
quam apostolos, qui ceteroqui piscandi pe- 
riti , nihilominus in Christi retia incide- 
runt: ut poslea et ipsi praedicationis evan- 
gelicae sagenam demitlentes, ex universa 
mundo praedam ad eum comportarent. 
Quapropter alicubi dixit Deus per unum de 
sanclis prophetis : « ecce ego mitto pisca- 
tores mullos, dicit Dominus, et piscabun- 
tur eos. Et post liaec mitlam venatores 
multos, et venabuntur eos. » El |)iscato- 
res quidem dicit sanctos apostolos; vena- 
tores autem , futuros per tempora sancta- 
rum ecclesiarum praesules el magistros. 
Tu vero mecum considera, Christum non 
praedicare tantummodo, sed signa etiam 
ostendere , leslimonia videlicet potentiae 
suae, et miraculis editis sua dicta confir- 
mare. Nam poslquam satis ad turbas con- 
cionatus fuit, converlit se rursus ad soli- 
tam prodigiorum operam , et piscatorio ar- 
tificio piscatur sibi discipulos ; ut cogno- 
scerentomnipotentemessevolunlatemeius, 
et quod divinis eiusdem nutibus res onmis 
creata oblemperat. 

l't cessavit autem loqui, dixit Sinioni ; 
duc in altum ete. 

Ilaque postquam satis concionatus pu- 
blice fuerat, quia iam oportebat divinam 



(1) Ad hunc Cyrilli locuni, anonymus quiJam interpres in codiee B. p. 55. novum Cyiilli commen- 
tario dat testimoniuni sic: Sai/^ao-Tijv Tiva Sswgiav Xiyn 'il^iyivn; sti t6 wgoipijTixdv (jjiidv TOti Siiou 'ls^sjj.iou, 
Qns^ avajScV s^riyriaaTO 6 ayioi Kugi^Xo;, to , iSou syu on^oerTsXu aXisT; jroXXouj , J^sysi xu^ioj, xai otXifuVoucriv 
auTou';' xai jiiETa TaUTa ajzonTsXu STjgjUTaj jioXXou; xai Sv]g£u'a-ouo-iv outou; : niiravi quailiclain CXposiiionem 

facit Origenes in propheticum divi Hieremiae ejjatum , quocl superius e.rplanavil sanctus Cyrillus ; nempe 
« ecce ego mittam piscatores multos, dicit Domimis, qui piscabuntur eos. Et postca mitiam venatores 
» viultos, qui eos venabuntur. « 



quoquc opcram diclis adiungere ob spc- 
ctanlium ulilitaiem, mandavit Simoni, a 
littore aliquantum navim subducere , alquo 
ad piscalum rete derailtere. llii autem in- 
tegra nocte aiebant se laborantes nihil ce- 
pisse; nihilo lai.ien minus ia Christi nomine 
rete demiserunt , quod ilico praeda reple- 
tum scnscrunl : ut ex manifesto fac!o, typi 
instar et imaginis, mire patralo, ccrliorcs 
fiercnt, haud cariturum mercede laborem 
ipsorum , neque infrucluosum fore cona- 
tum quem in esplicando evangehci magi- 
sterii rete exproment , sed ipso potius cun- 
ctas et ubique gentium catervas conchisu- 
ros. Sed tamcnillud considera. Quum non 
possent rete ad se trahere Simon ct qui 
cum eo erant, ideoque metu attoniti non 
auderent loqui , namque admiratio mutos 
eos fecerat ; innuerunt, inquit, sociis, pi- 
scatoriae scihcet artis , ut se adiuvarent , 
quo praedam in tutum subducerent. Multi 
enim sanclorum aposfolorum labores adiu- 
verunt ct adhuc adiuvant , ii prae ccteris 
qui sacras nobis sanctorum evangeliorum 
scripturas explanant; et post hos ahi pa- 
stores atque magistri , et populorum prae- 
sules, ac veritalis dogmatum perili. Adhuc 
enim iactatur rete, Christo id complente, 
atque ad convcrsionem vocante eos qui in 
profundo maris sunt, ut ait scriptura, id 
est in tempestate lluctibusque mundanis 
versantur. 

QuihI cuiii viJisset Simon Petrus efc. 

Propterea el Petrus, prioribus peccatis 
suis in menlcm revocalis, pavet tremitque, 
ac vehui immundus purum excipere non 
audet, laudabili metu. Noverat enim iuxta 
legeni , inter sanctum et profanum distin- 
guere. 

Et ccce vir plenus lepra etc. 

Verumtamen laude omni digna est ac- 
cedenlis fides. Testatus esl enim omnia pro- 
spere posse Emmanuhelem facere , et di- 
vinis nutibus relevari se petit , quamquam 
morbus esset insanabilis. Non enim solet 
lepra medicorum remediis cedere. Atqui 



IX LUCAM c.vp. v. 1G9 

T0.'5 yripl T ^iiMOVa., /Spa^Li 7^ yyii aTro- 
©jpstSj, tCj Kddilvai Trpog a-^av jo Biictuov 
01''^ dr '6A'ng i>(,sv 'i;pcta>iov x.o-osiaia.i vvkto^^ 
Aa/Sfly 'j |W«5sy •zb-Ami' tv 6voy,aTi t Xpi- 
<rou aa-driKav to aIvov, y^ •u,s<^ov s'f^ov iv- 
■Qvg T Ti^npivi^iVuOV \va Sia Trpayf^aTog 
ivapyoii^ y^ ajg c^y. TVTra yJ< iiKov^ , tov 
<3^^dL,^u>i TiTiXi(yiA,iVii 7r?KY\?o(^o^y\Qci:(yiv , 
orj OVK ay^KjQoi Trovog aVTU>v^ ovTi a;tac- 
■s)^ n GTTiiSri ^v av TTOiriaaiVTO , t^ ivay- 
yiAiKYig fA.v<^aycoyiat; to A/Voy «■arAwcrat'- 
T?;, rtAA' iv avTO! 'uravTn Ti lu 'jraVTCOi;^ 
Tag T i^vaiv dyiAag avAAirarr ^Awr cV.j/- 
vo «■9'p?r oC yao lay^vaa.VTig aviXKvcrai tq 
?CiYOV l'ifA,ci)v Ti y^ ci ovv avTO) , y^ Sia. tov- 
TO aTTO T ©3,5« ^ T^ OKTTAyi^icoq jM.« roA- 
f^cbvTig XaXricjai, 0.710 yaP r ^avfx.aKiAV ^ 
iU d(i)cov'iav ^c^ii^ncrav , KaTiV(^jaav cj//i(7/ 
To7s i^^Toy^oic,^ driXov q oti t ciAi<£iTiKcov 
ifhrnSivi^aTiOv , co^i cruAAaf-iicdzi.i avroli^ 
y^ axxjj^~ja,a%aai t ap^av ttoXKoi y6 toU t 
ayicov airOToXcov oui,r\^avTO Kj crwjaioovTai 
TTOvoir,, y^ Trpo yi t aAAtdi' , 0/ tck; iipa? 
iiftlv T dyiu)Y ivayy^uoy dv(pivvu)VTsg ^^oc.- 

$«5, -^ I^,It' OKilVnq iTipOI ^OijttSV?? Ti Kj 

S.SdcjKaXoi^ yjj Xacov i^yov/t^Oi , }U ^^ ^^ 
dXn^iiag §ofiA.<xTcov 'fh<rniiOvi<;- dva^ioiTai 
^ sri TO AiVov, 5tA«^oDvto5 at^ro Xpifov, 
Kj KaXovvTog iig 'fkioZod^rw C^ Iv ^v-^olg 
'&aAc(a3"«s, t!^ t6 yi^^aiJt,u.ivov *, toi/tsc-i 
Gsv' iv ('d.Kn rtj Kvi^aaiv ovrag Ko<j[A.iKo'ig. 

'Ioa:-v Si lliJ.10: n/i-go,- z. r. X. 

Aia Taura ^ Ui^^Q^ , '07^' tvj f^vrii^i.ri 
T 7r^0Tii)cov d/cd^pTHfidTcov 7rpoai7riai ., Zi- 
lA,st lu diBoiKi ., i^ cog avayvog .1 t Ka-^apov 
ov ■&apps/ VTToSi^afQztj ^ Sici, StiXiav l^rai- 

ViflJ,ivlw SjUa-&e ycip , K^ T VOfAOl' , dvcC fli- 

aov dyla y^ (^i^riXn S/^^iKXoiv. * 

Kat (5ou avTjp TrX-n^y}^ XsVr^a; '/.. r. \. 

riAwv iTraiva TraVTCg d^ia^ t 7r^oai\- 
•&o'i'T05 « 7r(5"i5* iiif^aoTvpnKi yd tO TrdvTa 
SuvaiS^^KaTOpfiiiv t "'E//-paV8>iA, k^ Bictviv- 

l^aTOOV bi07rpi7rZ)V iXivf^,iPii£)t^ ^MTSI , Kai TOl 

TO 5ra.9o5 ovK idaii.cov ov y) olSiv « Aswpa 
T T la^^coy iiJCTrH^iaig <3?^a;;^^wps/'f «AAa 

22 



170 



S. CYRILH ALEXANDRINI EXPLANATIO 



\. 11 

A. r. M. I). 

B. f. 58. 

(;. f. ub. 1) 

I). f. 18. 1). 
H f. 201. 



S(7X='- 



Tl^icl[Jl,a.l ^liah L\ctVVO[^iV^i iV C^ii<j'ia 3lO- 
TTPlTril GlTir dKctQa^Tiii Ja/jM.OKtt?, VOGilfia- 

rcov TToAAwc «xttAAaTT0(WSy«5 inpi^g- auvfi- 
•/,0. loq ^iia Ttv) }Cj dfjiaxoj) %?<§' ^a TOictVTa 

jiviTaf OpCO Q rapOe TOUTU) . ^HrOV OVTtt Kj 
iTOt^l.CnCtTOV , KCtTOIX,TilPOVTCt, G^ ■ZSPOTiOV- 

Tctg ctvTCd- t; To'ivvy to kcoKvov iAnlc^Ji 
y~kyA • K^ tI ■frpog T-xvTct X^iroS; BiCctio'i iv 
avTu) tLjj 7r'i<piv . Kj t £sr' avT& 'j roVTCji 
7r?^npo(po(i'iav ioya^irai' Js^fTttj ■yh.P t ct'i- 
Tiiatv , it} 6[^o\oyil TO SvvatQrxjj, >tj cpncjf 
•^sAa), Ka-dctp'tcj'jnri' ')>ap'i(iT a.i q avTU) y^ 
d^priv T^ dyiaq avrov £, ^aV(7d:V£r«T«5 ^n- 
Pog^rSj fJ-&2W5 rt7r>iA'&iv <it' ttt;Toi/ n A«- 
Trott, ;tj to Trd-^og «v o^stooojv. — 2t; Si 
[jLoi -davi^aaov iv rcvTOig., ■3iiicZ)g ri df^a 
:u aco[j!,aTtx,cog ivipyovvra Xpt^ov ■^iiKov 
fjtiv ^ TO ■QcAnv ovTCog , ccg 7rapi<^aSx^ avrco 
■^dvra ocja «•&sAjic7£V dvQpcidijTivov Si ro 
cy.Ttlvat T '^(iipa- ilg ovv i^ d[.(,;^o'iv voii- 
rai Xpi5-o?,e» K^ yiyovi csao^ 6 \6yoi ( i \ 

Kai a.urrj; TTafv^-^^ysiXsv abT^ jj.r,6Evt stTrsiv. 

"Hpy.y. [*.iv ydp y^ aicoTroovrog avry\ t 
7rpa^jiAttT05 n (^vnig dTrayyCiXat Tra.at to?? 
ii^oatv ttiyToy T \ ^ipa-TTiiidavTog ouva[j.iv 
avrog q ■u>^hcf.yyiA\H [/.tiBivt ilTTiiv rt Bn- 
7roTi;'iva jW.aOa)(T!v iVTiv^iiv 01 T T ia[/.dTu)v 
XdpiV Trapd GeS ^iy^o/AiJOt .^ [^n rag Tra^a t 

(.'5pa^:UO/-t5V«V rJSM/^/tt? atTilv , [^tlTi fA.nV 

CStr -^zapd rivcov sVaivss, 'iva [^fi ilg VTrip- 
o.4,(ttV CKTTiaoiiv ^ to ^dvT cov t KaiCcav a'i- 
o-^i^ov * ■;^a8o5. Oix,ovo[Jt,tKO)g di (pncrt ■33^oc7- 
af^iv ro SZpov T&) XiTrru) Ky t Mcova'icog v6- 

jU-OV TOJ^S JfOjDs-lV VlYsAf jW.JV ^ 0[^OKoyH[l.'i- 

vcog [jiiTaar^aai r aKidv ., rSj [j.ira7r\daai 
g5u" Tt;;TK5 ilg ■^vivttariiiriv \ct^i'iav rtAA' 
'f^^ [Ji.ynrio Trii^ivaavTig iig avrov 'ln^aiot 
7rpoa'iKitvro r Muivaicog svToAajs, log 'kn t 
dpyatcdv £&S)v iayy^ovrcny ., 'c^n^iTr^ t6) As- 
;T-pS) t5to TTOiiiv iig /jjprv^iav avroig- y^ ri 



cgo vidi, inquit, piilsos divina virlule im- 
puros dacmoncs , Siliosfjue aliis morbis cx- 
pedilos homines. Intelligo divina aliqua 
inviclaque manu haec fieri. Video simul 
te bonum et indulgentissimum, et effusa 
erga accedentes clementia. Quid ergo im- 
pedit , me quoque miscricordiam impe- 
trare? Quid vero ad haec Christus? Con- 
firmat in illo fidem , eamque hoc ipso ope- 
re ratam facit. Admittit enim preces, fa- 
lelur se posse , ailque : volo , mundare. 
Largilur ci cjuoque sanctae suae et omni- 
potentis manus tactum ; statimque recessit 
ab illo lepra , et morbus evanuit. - Tu vero 
mecum in hoc admirare divinitus simul 
corporaliterque operantem Christum. Est 
enim divinum, ita velle, ut ei praesto sint 
quaecumque velit ; humanum aulem est , 
manum exlendere. Unus ergo ex duobus 
inlelligitur Ghristus, quandoquidem Ver- 
bum caro faclum est. 

Et ipse praecepit illi ut nemini diceret. 

Sufficiebat equidem, eliam tacente le- 
proso, rei patratae natura ad sanantis po- 
lcntiam cunctis , qui leprosum cognove- 
rant , palefaciendam. Ipse (amen ncmini 
hoc dici iubet. Cur? ut hinc discant qui 
curalionum gratia a Deo sunl ornati , plau- 
sum a sanatis non exposcere , neque a qui- 
busvis laudem affeclare, ne forle in su- 
perbiam incidant, quod est omnium ma- 
lorum turpissimum. Prudenter vero man- 
dat leproso, ut donum cx mosaicae legis 
praescripto sacerdotibus onfcrat. Nam vo- 
lebat quidem sine dubio auferre umbram, 
et in spiritalem cultum figuras immutare; 
sed quia nondum ei credenles ludaei , Moy- 
sis praeceptis adhaerebant , ceu lege velere 
adhuc stante, permittit leproso id agere in 
testimonium ipsis. Quid porro hoc cst ? 



(1) Plus legebat iieic D. Tliomas in catena. <■ Cvrillus. A maiestate autem pro^essit imperiosum inan- 
u datum. Qiia ergo ratione in servis cnmputatur unigenitus Filius, qui volendo tantummodo cuucta potest.'' 
>> Legitur de Deo patre, quod oinnia quaecuinque voluit fecit (ps. CXIH.) Qui vero sui patris potestate 
)' fungitur, quomodo diversus al) illius natura erit.' Solent etiain quaecumque sunt eiusdem virtutis, eius- 
» dem e.sse substantlae. Mirare tamen in bis Cbristum divine et corporaliter operantem : diviuum enim est 
» ita velle ut praesto sint omnia, liumanum autein extendere dexteram. L'aus itaque Cliristus e\ utrisque 
» perficitur, eo quod Verbum caro factum cst. » 



IX LICAM CAP. V. 



171 



Suum erga legem obsequium ludaei piae- 
lextui semijer habentes, et su|)enii prae- 
cepti ministrum dicentes fuisse hiernphan- 
tam Moysem , parvifacere nitebantur om- 
nium nostrum servatorera Christum. Ideo- 
que palam dicebant: nos scimus Moysi lo- 
cutum Deum, iumc autem nescimus unde 
sit. Oportebat ergo factis ipsis persuadere 
illis, Moysisconchlionem gloria Christi esse 
inferiorem. Ille enim erat instar servi fide- 
lis in domo Dei ; hic autem uti fiiius in 
patris est domo. Atque ex hac ipsa leprosi 
sanatione licet perquam manifeste cogno- 
scere , Christum incomparabili excessu Moy- 
sis legem transcendere. Lepram experta est 
Maria Moysis soror, quia huic obtrectave- 
rat; qua calamitate magnopere doluitMoy- 
ses; sed quia morbum a muliere nequibat 
depellere, Deo supplex fuit dicens: obse- 
cro te, Deus , hanc sana. Adtende igitur 
diligenter: illic erat postulatio, precibus- 
que supernam clementiam impetrare vo- 
lebat : at enim universaUs Servalor cum 
potestate Deo digna ait: volo, mundare. 
Ergo loco teslimonii erat leprac haec sa- 
natio sacerdolibus , quia hinc cognoscere 
poterant hi qui potiores parles Moysi tri- 
buebant, se veritate procul aberrare. Pror- 
sus enim oportebat Moysem ut legis mi- 
nistrum suspicere , gratiaeque adiulorem 
per angelos nunciatae; sed multo magis 
Emmanuhelem admirari et glorificare, ut- 
pote verum Dei patris fiHum. 

Cernet aulemquispiam profundumChri- 
sti et magsuiin mysterium in levitico no- 
bis descripluin. Nam contaminatum iudi- 
cari leprosum decernit Moysis lex, castris- 
que ut immundum eiici iubet. Postea quam 
vero morbus desiverit, tunc demum recipi 
praecipit. Deinde etiam quomodo purus 
habebitur, declarat dicens: « hic est le- 
prosi ritus quando mundatus fuerit , at- 
que ad sacerdotem adducetur. Sacerdos 
castris egressus illum inspiciet, et si com- 
periet lepram esse sanatam , eo iubente su- 
ment ei , qui mundatus est, aviculas duas 



S>1 TOVTO ^; 7Tp:<^-u(jiv du -TjQloii^JOi r 

iii T VCjttOV tllBcb, r^ SiaiCOYOV -T^ UVCO^IV 

iVToArti yi^j^iic^rttj ?\iyoVTii r Upo(^avTlw 

hicovaic:., ^ncpa (ppovuv i(J7roCSa^ov ttspi t 

TravTcov i),t^ (T&jtj^^o? XpiroS" k^ ysv i^a,- 

aaov ivc^pycog *, r]y,ii<; o]Su./w^j cog McoiJail » loh. ix. 29. 

A^aAnjisv {Jso5- tStov q , oCk o^iSct/j^j tto- 

8:V i^iviS'^ Toivvv ctvGsir i^ctvTCi)v dva-nrii- 

^icdrct^ T TTOa^yy.aTCOV ., OTi TO UMvaiCOC, UA- 

'^ov ^ ■A.a-oiriv 'ipy^iTai v^ 5o^si5 t XpirS- 
Y-iv yup Y\v cog ■3ipa7iC>)v -Tn^oc, iTTt r ciiccv 
avTOv- Q cag vlog, Im t oly^-ov r i^cirpoi- 
iu i^ aVTii £j T ^ioaTTiZaai r ?'.i7rpov ':^£5"'>' 
Idciv , icai ^aha, aa^^coc, bu dz:>^pct2>XY.T ag 
VTTiPoy^a^ic, t Mc/>'Jaiu)f vof^cvv ovra X^i<^cv' 
i\i7rpco-d>} [A.iv yap n Mttflja//-, ctJcAcpii q 
M.coija'iooq oXjt-a , KaTiXdKnai yao avTOv- Kj 
scaTiSdy.viTO ^iv Kiav sV( tovtco McoiJaYii' 
c^' Q ovx. Yiv iKavog d7ro<rY,aat r yvvaia r 

VCaOV , TrpoaiTriTlTi TCp 6sS) KiyOlV * 6 6sOS » Sum. XU. 13 

S-opca't aa, 'iaaat Tavrlw Tr^oayig Toivvv 
diccijicoi- a'iTn<nc, y\v oxil , Sta Tr^oaivyng 

l^ civcO-diV KjMfP0T>;T05 «^1« TVy^ilv 6 Si yi 

r oAcav acorvtp fiir' c^aaiai 'i(pYi t^ ■diOTrps- 

TTOvg- ■QiXco jica^dapla^iiTi- ovkovv /c^prv- 

^iov To7? Upiva-iv HV M T^ KiTr^ag rt5rc/3oA« , 

]U riv CiiTiijQiv liSivat (fjtr t icpeiTTOya '\|,M- 

(pov a^TOVSjtioVTa; tco McoiJail ^ OTt t^ aA«- 

&f/a? 'i^co pct5i(^B(7iv 'iS<l ycco l5.-j, Mcoijaia 

jWjv Qavf^dj^etv oog vopca Z.dicovov, ju y^aotrog 

VTrnq^yov KaKY\Qiia>\g 5i' dyyiKcov , v?r(p- ' r.ai. m. m. 

■&avf^drstv^'\ r '^i^i.cavcinK, 'i^ oozpKoyilv 

avTOv ccg vibv ciAn^wivov r Qiov ;£j Tra^og. 

"l5oi 5' av Tig TO M^ Xi'^ov ^a^ii k} *• '• f^,^_ 
pciyct pcv^ripiOY^ iv tco Ac6itix.S) Mf*iv ^a- 
(pofj^jov* yAfJcoKvafJcivcv [.av nS dTmpaiva r - tev. xiii. ;<. 
KiTrpov 6 Sici McoiJaicog vou-og' cy^.Trif^Tricdt^ q 
■'Tpo^iTay^i T^ TrapijxQoKTng ,u>g dKd^aoTOV 
OTi Q avpc^aivci Ka.TaKco(f>/iaai to TraQog. 

TOTi 5« TOTi <r;i^^di-/,TOV ■^ic^ZCj KlKiVH- 

iira K^ Tii'a ''^ottov 'iTat KaQapog , Sf.^aacpn 

Kiycov * cMr o vo[tog r KiTrps, yi dv YiM^ct • Lev. xiv. 2. 

Ka^aoia%Y], '/-j "izpoaay^-driaiTai Trpog r n- 

pstt- ;£^ d^iKivasTai Upivg 'i^co 7^ 7raoi<x- 

/SoAjff, K^ '6-\iTai iipivg.j(t l^ov iS.Tai « 

dcpii T^ K^iTrpag dTro r KiTrpov' r^ 7r^o^a^<{ 



172 



S. CVRILLI ALEXANDRINI EXPLA.NATIO 



6 Ispivg^Kj /^■/'i'^ovTaiTU )ciK.a.(]ctpuivcp Suo ^ivenies puras ; (jiiariim unani sacenios 
6pv't'&ict ^ooYTct Kcfd-apa.- k^ 57-pora^:-i 6 U- mactari iubebit in vase testaceo supcr vi\a 



p£t)5, r^ a^a^aai to h tU dyyilov o^paKt- 

VOV iO 'it^CtTl ^ZiVTi' iC^ TO 6fVl%lOV t6 /&)V 

Xw-XiTcti auTO , £j /Sa4,:-i ilg to ajpa t 6p- 
vima T a<pci.yiVTcg scp' vSctTi /'Syrt, rJ, tti- 
pipla.vil Itt) t y.a^atxC^<iVTct dn-o t^ AiTrpag 
iTrTantg, }Cj KaijapKj^QncnTaf r^ i^aTro^i- 
Kii TO otn'i'-&ioK TO ^cav slg to TnSiov Svo 
uiv ovv TO. TTTnva v^ dH,'i(2BnAa, TOVTiaTi 
Ka-dapa, r^ y.y]Sl fMav 'ixovTa S/^Qohriy t 

aTTO TOU VO[^Oii' }Cj TO ^iV iV , £ff|ia^JTO S(p' 

iidaTi '^avTi- To yi y^nv iTtpov ^'ivov i^co 
c$ayng, iWa (2a7rTia-3iv cv tu) ai^aTi r 

TiTiXiViCOTOg ,) i^iTTi fj(,7r iT . 

'T7ri[/.^aiYn S' ccv o TV/rog nixiv to fA.ifa. 
iCjGiTTTOv T GUtTnoog n[to)v iAv<^yipiOv nv [tiv 
yd avaGfv, Toi/Ti^iY 6k t ^aTpos >£j i^ oC- 
pavwv , Aoyog- TavT>i toi, yCj y.a?\a il-AO- 
T«5 izTnva) '7ra^bi-/.aCiTai ■ }iaTa7ri:poiTn>ii q 
olKovoy'ix.ci>g, lU oiA.oica(iiv r Trooq n[.tS.i, y^ 
'iXaQi SovAa ju-c^^p-iif TrAnv yCj o'vTuig avco- 
■Siv nv v^ 5' ovv 'i^aQKiv la^atoig ivapycag 

' loh. VIII. 23. ■uspo<jAa?Cci)Y * ,v[Ailg c/K T KciTU) i^i , iyco 
ofi T avco ii[jti' iycc ovk npii cyK t Koay.n 
" loii. ui. 13. TOt;Tfc!- /i^ TTaKiv * ov^iig dva^i^nKiv ilg t 
ov^avOY ^ il jitj) o^i T ovpavov KaTa^ag 6 
vi'og T dv^^uTrn- log ^ i^nv fipTiws, jtj '^«p^ 
yifovcog, nyav r'i\:<og o.vOgw-zso; , ov ynivog 
nv ^ ov ;;^oixcs xa9' Wji^as, dA\' ovi^aviog yCj 
VTripKoai^iog KaQ' o YOilrai Gsoe* wAhv 'i<^iv 
iSilv iv Tolg opvi-&iois, aapySi [Jtiv Tra^oVTa 

• I. Petr. IV. :.. K^' Taj ^ct!f as * , yciwaVTa q -a^ i7r'iKiixa t 
•3ja.6;7f -iC^ dTTO^YnaKOYTa [^iv dv^pcoTrivcog , 
(^wvTaQ ■&iiKa)g- ^con yap 6 Xoyog- y^yovv 

' 1. Pctr. lu. 18. 7rdvao(pog [j.a^^nTng * , •&ai'aTw9>i'vai [tiv 
avTOY 'i(^n crabK), '(^cooTroin^nvai 3 TTYiv^^^aTr 
TrAnv il /f^ T "uia^uv r •&dvaTOV iig iSiav 
Ovc^iv a[A.oipog nv 6 Aofog, ciAA' ot;v oiy.nov- 
rcti TO Trddog 7^ lavrii aapKog- ilhaTrri^iTO 
yb t6 opi'j'3'iov t6 FCoy iv to) ai^tan t ti- 
TiAiVTnKorog' ■srgtpi/pju.svov ^ rcf a'i[taTi , 
pcvov j ov)(^i }t^ Koivcovncrav t raa-aae, ng 

T 'ipn[A.QY i^^iTZipUIZiTO- dva7rl(fOITtlKl -^ iv 

roig ovpavotg [tGvoy<i'jng t •asot; Ao^j/os, 
/-'y T^ 5vw-S-£((TM5 avTW aapxQS' (£ ^evov nv 



aqua. Tum alteram sumet viventem avi- 
culam , ct tinget sanguine mactatae super 
viva aqiia, scpliesque hominem aspergcl 
lepra nuindaluin : alque ila purus habe- 
bitur. Einittclque \iventem aviculam in 
agrum. I)uo sunt itaque, ct quidem sin- 
cera , volatilia , id est munda , nullam a lege 
vituperationem habentia : quorum unum 
super viva aqua mactabatur ; allcrum caede 
exemptuni, dcinde occisi sanguine asper- 
sum , emiltebatur. 



Profecto haec figura magnura veneran- 
dumque ServaJoris nostri mysterium deno- 
tat: erat enim de supernis; id cst a patre 
caelisque Veibum: ideo volalili aple admo- 
dum comparatur. Descendit vcro per in- 
carnationcm in similitudine nostra, servi- 
cjue formam suscepit. Attamen etiam sic , 
de supernis erat. Quamobrem et ludaeis 
aiebat sine ambage alloquens; vos deor- 
sum cslis, ego de suncrnis sum. Ego non 
sum de hoc mundo. Et rursus : nemo iii 
caelum ascendit, ni&i qui de caelo descen- 
dit filius hoininis. Ut cnim iam dixi, caro 
factus, id est homo perfectus, haud ter- 
renus erat, haud luleus ut nos, sed cae- 
lestis ac supra:nundanus , qualenus intel- 
ligitur Deus. Yerumlamcn in avicularum 
figura videre Chrislum licot, carne quidem 
passum ut aiunt scripturae , simulque su- 
periorem passioni manentem ; humanitus 
mortuum , divinitus vivum : est enim vila 
Verbuni. Quare sapientissimus discipulus , 
mortificatum quidcm ipsum ail carne, vi- 
vificatum tamen spirilu. Sed cnini quam- 
quam morlem in propria natura jiali Ver- 
bum non polcrat , nihilominus propriam 
sibi facit passionem carnis suae. Namque 
avicula vivens sanguine exlinclae asperge- 
balur : sic aulem sanguine tincta , passio- 
nis propemodum parliceps facta, in deser- 
tuni eniittebatur. Ilediit ergo in caelum 



IX LUCAM 

unigenilum Dei Verbum, cum unila si})i 
carne; novunique fuit in caclo speclacu- 
lum. Slupebat ergo angelorum popubis, 
videns in forma nostra regcm terrae et vir- 
tutum dominum. Immo et aiebat : quis est 
isle de Edom veniens? id est de terra. Ru- 
brum est indumentum eius ex Bosor, quod 
caro interpretalur , aut angustia vel pres- 
sura. Deinde sic interrogabant : haeccine 
in manibus eius vulncra? lile autem ip- 
sis : his in domo dilecti mei vulneratus sum. 
Sicut enim incredulo Thomae prudentissi- 
me post resurrectionem a morluis, nianus 
ostendens, clavorum in cis sipna iussit tan- 
gere , nec non et latus perfossum ; sic et- 
iam in caelum redux persuasit sanctis an- 
gelis, merito Israbelem ab eius gratia re- 
pulsum corruisse. Propterea imbutam san- 
guine vestem, et manuum vulnera oslen- 
debat, non quod ea obducere non posset 
( nam suscitatus e mortuis , corruptelam 
exuerat, et cum ea quicquid ex eadem ori- 
lur) sed ut secundum incarnationis ratio- 
nem nunc cognosceretur a principatibus ac 
potestatibus per ecclesiam multiformis sa- 
pientia Dei , quam in Christo operatus est. 
Sed fortasse dicet aliquis : cur ergo 
unum eundemque dicis fiHuni et dominum 
lesum Christum, quum duae fuerint obla- 
tae aviculae? Nonne hinc fortasse haud ob- 
scure lex demonstrat duos omnino esse fi- 
lios atqueChristos? Certe in tantam quidam 
impielatem venerunt, ut arbitrentur et di- 
cant , alium esse Chrislum seorsum Dei pa- 
tris Verbum, alium rursus illum de Davi- 
dis stirpe natum. Nos autem dicimus his 
qui ob suam inscitiam rem ita se habere 
putant, dicimus inquam quod divus scribit 
Paulus: unus Dominus, una fides, unum 
baptisma. Igitur si duos dicunt filios, duo 
prorsus erunt domini , bina fides , totidera- 
que baptismata. Falsa ergo docebit is qui 
Chrislum in se babuit loquenlem, ut ipse 
ait. Non lamen ista sunt ; absit. Ergo unum 



CAP. V. tld 

5V 0'Joavo7? ro ■^icty.ct- aaTiTrXyiTTiro yiv 
« T dyyiAcav ^rAnGt)?, iv iiSsi ^AiTraaa. to) 
■/.ct^' ■AiJi.S.i-, T ^atrJiTvia. -t^ ^«S, Kj t dvva- 

fMCOY >iV^lOV T^ Sri }U i$CtCrKOV * Tig C^T 6 ■ Is. LXIII. 1. 

•s^^cf.yi\i6/J^o<; l^ 'E^o)//; rouTW» cyKyrig- 

£pt/9»f4a. t[/.a.ricov ctvroi) cy>c Bodog- diio<j.y]- 

vivircti 3 (7«^^, JiVo; Tuxoyjn j^ QAi.^ti- lira 

tovtok; 7Tpo(Ji7«vv&avovTO- * roictvrcti al • zacii. xiu. u. 

TrXntai cti dva [.liaov t '^iipciiv aa :. o a ■prpog 

avTOvg- ag iTrAnlnv iv rco oikci) t ayaTrr^Ta 

jw.8' acwiP yt) dTTtg-naavTi tco Qc*)y..a. , oJ;co- 

vofiitccorarct Atav r^ ^ r c/y. vikpcov dva- 

Cicaaiv 'fhSiiKVvg rcti '/ii^ac; , x^ cfxr iv av- 

raic, T y\Acov TVTrni oo-.iAivi J,!iAa^av f^ tcc? 

iv rri TrAivpot ^^kiT';?, ovtco itj iv tco ov- 

pavcp yiyovctii, iziTrAnpo^^opviKi chir ayiag 

dyyiAag on BiKcticog ■t^ Trpog aCrov oIkho- 

TYiroq c/K&'i&A-/\rai -iC, d^n-coAia^iv 6 'lapa-JiA' 

Qia rovro 7ri:pv^y.ivov iv aif^ari ro af/.(piov, 

}^ rag h X^P^^i^ l-Tn^ii-Avvro TrAnyag , oCk 

dvctTro^Ayirag 'ixcov avrag- iyr}yiP[.i,irog y^ 

c/y. viKPcov ., d^TTiOvcsaro t (p^opccv., y^ avy 

avTvi Travra ra s^ avrrig' clAA' 'iva oJko- 

V0[^f/.cog vvv yvcopia-dri t dp^/cCtg v^ r 5?8- 

aiatg Sia t^ ciy.KAtiatag H 7roAv7ro'iKiAog ao- 

(pta T -diov, riv iTroinaiv h tu> Xpi^o), 

'AAA' 'iacog ipil rig' ■rrcog ovv iva Kj t 
avrov (phg vlov r^ Kvpiov 'inaav X^i<pov , Kai 
roi ouo Trapivnviyi^ivcov opvi^ioov; h ray^a 
7rH ■KctraSii^iiiv ctv ovk «(TU/^-tfiavwf o vo- 
jtt05 , cog Svo Travrcjog itaiv v\o\ it^ Xpi<^oi; 
y^ Sucisi^iiag fjciv itg rovro Kanfii^aaQn- 
aav n^n rivig , cog oha-dai ri koi Aiynv , 
inpov fA,iv ilvai Xpirov idtKcog t o« ^iov 
Trarpog Aoyov , 'tnpov c^' av t (yy. (TTrip- 
j^ctrog ilajiiS ( i^ Hju-sls q <pau.iv ro'ig aSi 
Tavr"iXiiv i^df^a^iag V7riiAn<poaiv 6 ■ds- 
aTriaiog ^atpsi riavA©-'' * f»? rcvpicg , ftia, ' Ephes, iv. .'.. 
■^iTii, iv /3a^Ti(TjU.a' ovKOvv el Svo (paatv 
viovg, Svo Sn 'zs-avrcog av iUv o» Kvptoi^ 
Svo Si Tri^iig, roaavra Si (iaTrriay.ara' 
•^ivSoitai'c\aii ovv 6 Xpi^ov ixcjov iv iavrco 
AaAovvra,, KaQa (pnaiv aijrcg' * dAA' ovk 'II. Cor. xiii.:i. 
ig-i ravra,, pi,n yivoirO' ovKOvv'eva Kvpiov 



(1) Evidenter denotat Nestorianos. 



174 S. CVniLLI ALEXANDRIM KXPLANATIO 

i(T/x^iy,T0!;r2ri /A3)0^o« T •&20O A:}.ov <7c- Dominum scimus, id est unigenitum Dei 

Gito>cci)[^ivov oiiK ava [^ip!^ n-diyTeg av- Verhum incarnalum ; haud seorsum ponen- 

■&pci)7rov Kj ■diov, rtAA' aCrov t ck ■&sot) tes hominem et seorsumDeum, sed ipsum 

7ra,Tpoi Aoyov , avdpciiTi-ov '^iSrtj oZ^/Sj- Dei patris Verbum , hominem factum adfir- 

(2aiovj!/^ooi, /ji^ T f^ilvai •&rOv iTrnSr) Af- niantes, simulque in sua deitale perseve- 

yiraaav olSi' ivavrlai- u Svo (paTlv vlovg ^ rantem. Alioqui dicant adversarii : si duo 

iva i^ev (JiKa'5 t 0« GTs-ipi^aT&^ Aa/SiJ, sunt fdii, unum quidem seorsume\Davidis 

iTipoY S av dva [lipog r ox. -dsov Tza^^og stirpe , aUerum item singillalim Dei patris 

Ao^Of, ap' ovK- dfA.s'ivm y^ i^vaiv 6 ox. Gea Verbum; nonne meliore natura est Dei pa- 

TraTPog A07055 ^ ox OTripf^aTQ-^ Aa/SiJ; tris Verbum, quam ille de Davide oriundus 

siTa t'i BpdG0fj8f TCL dvo opcoYTii TTTYiva, filius? Age vero quid agemus? dum duo 

ovyj iTiP0(^vyi ovra «AAkAmv, cfioiiSri 5« Aolatilia spectamus, haud equidom natura- 

/AaAAov, }^ x.aT' ov^iv aAA»'A&)v S^f^-tipov- liter invicem aliena, sed uniformia potius, 

ra^ ;caTa yi tov itvai tovQ' OTrip ?pv; nuUaque re difTerentia, qualia quantaque 

OVX.OVV lyvyx^ceptiTCdaav Sia to t ■zs-rnvm ipsa sunt. Ergo concedant propter volati- 

ojM.o«5s5 , ju.ii5jv dvQpooTsa j^cps^av t t •&c« hum uniformitatem , nihil ab homine difTer- 

Ao^ov (1 / rtAA' ovx, av^ovTai' ttoXv yt to re Dei Verbum. Sed hilum non proficient; 

fjtiTa^v ■diOTYiTOi 7U rtV-&^w7roT«TOs- ^Amv multum distat adeitatehumanitas: oportet 

^« Ttt i©^^.5ji^jt*aTa , Y^ T avTclg Trpi- autem exempla conveniente ratione intelli- 

OTOVTct vouiSm.f As^ov nrTaTai ^a^ Trt'A«- gere; ea enim inferiora veritate sunt , nec 

•S-«v, jij fA,ipix,y\Y iCjQ' OTi Troifirai t c»- nisi partiariam interdum faciunt significa- 

f^aivofiivaiv t svJ^t^iv ^afAV q , «5 aicik y^ tae rei demonstrationem. Porro dicimus, 

Tvizog vofA,og «v, £) oioY rig ^atpn iz^a- legem quidem umbram fuisse ac figuram, 

Ti^diiaa Trpog -Biav Tolg opcasi tcc -z^pay- ac vehiti quamdam picturam quae futuras 

l^aTa- a/ 3 axiai 7^ t ^^atpoVTcav iv 7r'ivaxi res spectanlibus exponebat. Verumtamen 

Ti^^vytg, ra Trpuna, t ^cdf^aTUiv liatv alg, umbrae in pictoria arte principia colorum 

s'i7rip iTriViy^^CiiY t p^cof^.aTcov tcc av.9-« , sunt; quibus quum tlos ipse colorum ac- 

TOTi 5« TOTS T^ y^ac^rii d-L^aa^^d,^!! ro xuX- cesserit , tum demum picturaeelegantia elu- 

Ao?- i-^c-iSn ovv 'iS(l T dicc Mccijaiccg vof^ov cebit. Quandoquidem ergo oportebat mo- 

;taTa7'/3a.vj,ai (racpSs to Xpirou fiv<r>\piov, saicam legem perspicue delineare Christi 

ovx, cii ivi T 6pvi-dio>v d-ziTO-dvvaxovTd Ti mysterium, haud in una avicula moriente 

ofx,ov y^ ^MVra KaTa^iixvvaiY avTOV , "iva simul et vivente ipsum denotat , ne res sce- 

fim Ti^aT07roi''ia aicrvitcyi 5o'^ji fhai to Soci)- nicum quoddam terriculamenlum videre- 

^.'^ovrt^AA' £5jp(^eT0 psv, &)5 c* sv; ■3;a9ovTa tur; sed considerat in una qtiidem lam- 

7- a<^ayy\Y' KaTiSnKvv q t aOTOv Ci/ iripo) quam morti occumbenlem; in altera autem 

^wvTtt Ti y^ d^peif^iVQY. viventem demonstrat et liberum. 

'A7ro:^yivai^ T i^r] TcpSi \6yov ovxipca Sed age huius rei rationem haud in- 

ficLivovTa T iiKOTog , dj inpag nropiag tth- verisimili modo. ex alia historia patefacere 

paaoiiai' 1] yd^ Tig t xa&' nfcSig iTri-dv- nitar. Si quis nostrum videre cuperel tam- 

^«fffv iSiiY xaTctjifpafA,fA,iv!cv ag h 7r'ivaxi quam in tabula depiclam Abrahami histo- 

T im TO) 'A^^aa,u. hop'iav , Trwg av avrov riam, quomodo eam expressam a suo pi- 

spca^a^? '(cafpcKpog : cl( cv Ivi TrdvTa Som- clore comperiet? Num una actione Abraha- 

Ta; « rtva fcipog rJj «tsooims, riyav inpoa- nium omnia absolventem , an parlicuiatim 

Scog 7r?,H<raxov T avrov; ohv ^«^,* , ■a:0Ti et diversis modis variisque formis saepis- 

(1) IIoc dicit ore Monopliysitaruni. 



IN LUCAM CAP. V. 



175 



sime eundem yariatum? Veluli, inquam, 
modo iumenlo insideiilcin , puero coinite , 
secjuentibus famulis: modo subsistente in- 
fra montem iumento cum famulis , gestan- 
tem ligna Isaacura , ipsum vero Abraha- 
mum gladiuni inanu tenentem ac ignem. 
Ilem in alia tabulae parte eundem Abraha- 
mum alia in specie, pueruin super hgna 
alligantem, dexteram ense armanlem, ut 
ictum incutiat. Attamen non alius atque 
alius Abrahamus erat , etsi persaepe in ea- 
dem tabula varie repraesentatus , sed idem 
ubique, quia ad cuiusque rei usum ars pi- 
ctorisseaccommodavit: lieri enim non pot- 
erat , ut una simul cerneretur Abrahamus 
cuncta facere quae supra dicta sunt. Erat 
igitur lex pictura ac typus, rerum postea 
exitu veritatem pariente : ita ut etiamsi par 
avium fuerit ; unus nihilominus ab ipsis re- 
praesentabatur Christus , tum patiens , tum 
extra passionem, tum moriens, lum eliam 
morti superior; denique etiam in caelum 
ascendens , inchoalio lamquam secunda hu- 
manitatis ad immortalitatem renovatae. 
Ipse certe nobis novam viam ad superna 
munivit , eumque lempore debito subse- 
quemur. Llique, quod una ex aviculis ma- 
ctaretur , altera vero occisae sanguine asper- 
geretur , caedemque Hbera evaderet , id om- 
ne loco typi verarum rerum habendum est. 
Mortuus est enim pro nobis Christus , nos- 
que in eius mortem baptizati fuimus, et 
ipse suo nos sanguine salvos fecit. 

Ipse docebat, crantque Pliaiisaei sedentes etc. 

Circumstabat eum invidorum theatrum, 
scribae nimirum ac pharisaei , qui miracu- 
lorum fueranl spectatores, et docentem au- 
diverant. Et erat, inquit evangelista, vir- 
tus Dei cum eo ad sanandum: utrum quia 
Deus potentiam illi prodigiorum dedisset? 
vel quia ^irfutem illam abs quovis mutuam 
accepisset? Quis vero haec dicere audeat? 
Ipse enim potius propria virtule operaba- 
tur , tamquam divinae graliae particeps. 
Namque homines digni saepe habentur spi- 
ritalibus donis; sed tamen eosdem impo- 



T@~> ToO TTciiSoi; r^ iizo[^iyii)V -fp oly.iTCcv 
TTOTi Q ctv -TraXiv d7ro[Msivac/tig '^ ovd >idTco 

Toli olKiTCtig OfA-OV, ■^CtT 0.(^0 pTiactVTCt. [AIV 

Toig £t>Aoi5 i^ 'laaLcDc^i^x^ovTO. J^s [JLiTct 
yjlpag -dui [ii.u.yjt,\^ci.v y^ to ^Dp* iccii [/.■/}y 

K^ iTipCO-^l., (^ a.VT0V CV ii^<( TTaKiV Wi- 

p(f) ^ auffMoSiactiTct. JJ.SV to [tnpdiciov lixri 
Tct ^vKa., OTTKiaavTa Bs Tri [tayalpa, Tiii 
Si^iav , iv' iiffaydyoi t at^ayYW dXA' «v 
ovy' iTip(^ Kai iTipQ^j 'A/3aaa(*, ^Ajf- 
5"a;j;^o5 T^ ypapig o^cdjuSfi^ hi^oii ^ dK\' 
avTog -zsavT a^c^ov , Tctig '^ Trpay^taTcov 
;t^eia/5 avyy.a-o ia- a[JLivfig an ths t ypa- 
(povTog Tiyvng- ov yap nv cvdiyQjuSfiov Iv 
ivi icaTi^ih avTOv TnsdvTa JlpjivTa tcc il- 
pt\[tivcf ypu;pr. TOiyapovv k} tvtt^ «y 6 
vo[(.(Q^^ 'uspay^t.aTCov co^ivovtciJv dAti-&$iav 
0)<ri >utv Svag opvicav «v, dAA.' sT? fiv 6 cv 
a^it^o/V, r^ cog cti ■3a-&:-< ^ «^w j^d^ag , y^ 
cv •S-ayaTO) , yJ; VTzi^ -ddvaTOV , y^ dva^al- 
vcov lig ovpciYOvg aTrdpy^yi Tig aaurip SdO- 
Tipa T^ dvdpcOTATOTnTQ» dv avico^iia^g ii( 
acpSa^aiav avTog yap «jttTx cniKctiviai r 
iig To avco "^/(Sov, y^ i-^6[ii&a x,aTa icai- 
povg avTU)' to ye [ty\v to iv Tp opvi-dictiv 
0"(J)a^fj&a£^, cii Q TCi) TQv a(payiVTog aijttaTi 
tO iTipov j3a7rTii^i<Sn:ti [t.iv , dTrQixi[.i7ri^tiJ\ 
Si Tiig a^ajiig, dvTiTVTzov JX av ('l» '?p' 
dK>i-&iVuiv d~i-&avi yap vvnp t\jui^ 6 Xpi- 
aTog ^ Kj t\[tfig ilg (^ avTOv ■&dvaTov /3j- 
j2a'uTT'ia[.t,iQa ^ icai aiacomv t\[cag ai[ji.aTt 

TO) iSiCt). 

AL/rd, cs 7JV SiSaffxwv, xai Tj^rav y.aOi^fXEvoi ^ :;ci(7aToi x. r. X. 

Uiei avTOV [Jtiv «y t (iaaicdvtiov to ^ia- 
'^ov ypa^Jc^taTilg 'j ovTOi t^ ipapiaaloi., r^ 

T 'iS^Cf.So^Otig '^^TiAa^JC^iVCdV iy'lVOVTO ■&iCO- 

po/, x^ >caTt\Kpoa)vTO ^i^danovTQ^- y^ tw 
(pt\ai Svva^jcig ■3iov lig to iaSrtL\ avTov 
ctpa wg T -^iQv SiSivT^^ avra to Bvva- 
(Srztj KaToo-dovY Tcig ■3ioa»[tiiag; a^a fM, 
TTap' iTiPn BCva[tiv iSavii^iTO ; yS< Tig o tpa- 
vai TavTa toA/x^/T; avTog ya^ [tctWov riv 
z.^ iSiag iayvQ-' cn^yiov cog Qiog tCj kv- 
o(@o, itj ovyj cog -diiag ■/JipiTog [tiToyog' 
av^pWTTOi [tiv yao d^iovvTai TroKKaKig y_a- 



176 S. CYRILLI ALEXAXDUIXl EXPLAXATiO 

piaiJi,a.TUv 7rY/jiA,a-TUii)v ^ i ,• a.\A Wiv l^iiv tenlcs quoque aliquando \idere est, prout 

cj/ta^^oO K^ d(7^iVQVVTa.ii(J^ OTi , x.a.-& ov divinorum donornm largitori placitum fue- 

ol^e Koyov at;TO? o t ^ucov ■;t(^cf.pi(7f^uTCi)v rit. Ycrumtamen in universali nostro Ser- 

^vouivi' sVi Si yi T Tri-VTUiv n /J// (JCi)- vatorc niliil huiusmodi fuil; sed ad sanan- 

TYipog TOiovTOv ovBlv , «AA' fiv iU TO (a.^&af dum incumbebat non tam humana quam 

olvtov ^ ovx, ay-&pwsriv« jtiaAAoi', «AAa k-, divina ct invicla virlus eius. Eral cnim Deus 

•S-eia xj a«a;);^05 laxvi' ■d'iog -^ riv , y^ vlog Dcique filius. - Solus Christus, utpolc ma- 

•diov. - Movog X^ir05, «5 5;5aff/caA©-. gister patrisque sapicntiadocet; nam celeri 

y^ ffoipia wv T Tra^oe S.daaicci' ol yccp aA- omnes quod ab ipso accipiunt docenl. Erat 

Aoi TrdvTii e? auTOv ^i-)(^o/u&^oi didaa>cii- autem, inquit evangelisla, virtus quoque 

<7iv riv Js, (pM(7/v,j£^ 3i/Fa|W<$ y.v^iii Itt' uv- Domini in eo ad sanandos omnes; id est 

Tov £/s to \aS!t^7ravTa.(; , T^Ti^iv ovx. dv^pct)- haud humanam vim sanandi habebat, sed 

7r'ivi)v u^^iv lciyjjv i^ ■'"0 iciiSit^, rtAAa ■dila.v divinam quamdam et invictam. \anique 

Tjva, tCj ajM.ajtov- oj ju.5v ctAAci ayioi^ ttots alii quidem sancti, modo facultatem reci- 

JM.SV Xa^^avadi to dvva^zti -tiohIv laaag., piunt sanilates efficiendi, modo secus : le- 

■TroTi Q ov- iJidoSe Q wq .&E0S, }^ ^vvctu-iq sus vero ceu Deus et patris virtus, cun- 

wv T wa^o?, di] TiraVTag i^iipaTrdjaiv [p, . ctos semper sanabat. 

Kai ]lm avS^s; f sgovTs; i:n' xXivt)? avSgMjrov Et occe viri ferentes in lecto liominem 

i? cv ;7a5aXjX'j//£vo; ■/.. r. X. paralvticum etc. 

EJra ot;;c iva.pi^^yiTii 5!-A!iGae t y^a[A,- Deinde haud exiguo numero scribarum 

l^aTiiov (^Yiaiv y^ (^a^iaaicov cniiLiiXiyyJivii, ac pharisaeorum circumsistente, ecce viri 

i5ot; ai5ps5 d^^ovTiq Itt] KXivng av^pvdTrov , ferentes in lecto hominem paralyticum ; qui 

05 i\v TrapaAuTO?- y^ pn ^vvn^iVTi^i ^.a, t^ cjuum per ianuam ingredi non possent, tu- 

ivpa(; ilaikfiilv .) dviKoiA-iaav iyr] to §ci)iA,a^ Icrunt illum supra tectum, insolitum no- 

ccg '^ivct) it^ Kivu) 'o7n-)(iipnaai ■urpdyfA.a.Tr vumque ausi facinus. Revulsis enim tegu- 

dvaaTrdaavTii ■)<> t Ki^a,i^ov, [^iTimviiaav lis , interpositam materiam removerunt : 

T d7ro->iii[/.ivluj vhluj' Kj oftws TOVTCov yivo- quae dum fierent, et lesus patienler se ha- 

ftjywv, k} 'iMO-oi/s i[iaK2^o^vy.ii , x.a] ot bebat , et adslantes silebant rei exitum spe- 

■ixrapovTii Iffiw-aiwy, t iic^aaiY (i^^Kofj^JOi ctare volentes, et quid lesus diceret age- 

•dict)pyiaa.i ^ y^ iSih' tj AaA=t k^ t'i Troifr relve. Patefactoigitur tecto, demittunt gra- 

dvaaTOi^coaavTig To'ivvv to Scay.dTiov , X'^- batum, mediuinque collocant paralyticura. 

Aa)(7< T y.pd^aTToy , y^ d^i^nai f^iaov t Tra- Quid crgoDominusPYidensillorum fidem, 

■KiXvi^yAvov t'i ovv o y-v^iog:, l^oiv T 7ri^iv ferenlium scilicet, non paralytici, (contin- 

avTciv ov T o^^A?jt/Yipnb', aAAa t >iO[/,i- gjt enim aliquando sanari aliqucm ob al- 

advTcav hi^i y) Jt} ttAAov Si' ahKcov rajViv lerius fidem ) vel etiam credentem ipsum 

■di^a.7riviST:tj (3y*« J^ ai^Toy r TraodXvTov paralyticum, sanitati reslituit. Aliquis ta- 

■n-i^ivaavTa idaaTO- iiTroi cT' av tk; VTrai- rnen dicere malet subdialem fuisse locum, 

■dpov «Tvai T TOTTOy, fi? ov Sid t >cipd[A.o)v ubi per tegulas paralytici lectum demi- 

x.a.Tij3'iSaaav r x.\iv!uj r 'Ss^hvTH ., [/.nSiv serunt , quin omnino teclum diruerent. 

7ravr?Aw5 t^ Tiy^i dva^i-\.avTii;- uttojv q Quum vero huic Scrvator dixisset : homo 

TT^og avTOv o acor^ , dv^pcoTri d^picovTai aoi remittunlur libi pcccata tua , communiler 

tt) (i/Mpriai an , xoivZx; t^ dv^pu>730Tr\Ti tS- hoc generi humano dicit. Futurum quippe 

To Aj^fr «^eAAov ^ o\ TriTivovTH ilg a.v- erat ut crcdentes in ipsum, sanati ex animi 

(1) Animadverte gratiam niiraculorum ideintideni in ecclesia conspicuam efiam CjTilli aetate. 

(2) Pauca lieic intersunt similia superioribus, propter diversae catenae auctorem. 

(3) Observa Cyrilli doctrinam de sanctorum meritis, quae et aliis fiunt utilia. 



IN LCCAM C.VP. V. 177 

niorbis, peccala quae anlea admiserant do- tov , l'j,^iVTig r ■'^v)^ix,c>)!/ 7ro'.$tnp>.arccv raq 

ponerenl. Vel hoc ail: oportebat me, ante d/IipTiac, a; ■zsacdrov iTrX-AiA.fA.iXnv d(p'iiSrt- jj 

corpus animam sanare tuam. Xam nisi hoc tovto (pndiV, ;5s( jm.? -nph t CQ)fA.a.rot, laaa.- 

fieret, gravius lu peccares, sumplis gra- G^aJi (tht .\v)^r\v i-ail Vav ^r\ r^irorivyircii ^ 

diendi viribus. Quamquamenimid nonpo- iTri TrKiiov d/Jc^raiViic, Xct^lov 'tGyjuv ilg ro 

slulasli , attamen ego ulpote Deus , novi 'ts^Trarfiv li yap y^ jxn iCrirnGa.i; rovro^ 

animae passiones , unde et morbus tibi d^A' iylo loq ^so? o^w ra ■^ ^vxHi Trd^y] . 

accidit. s^ m kJ h voaog aoi (Tu[/.^i(2nKi. 

Egregie itaque Servator, quia oporte- KaAa>5 ovv o a-ccrr\^ , jV«Jm dva,y>ia.iov ^' l' tl i 

bat, praesente haud modica scribarum ac «k ovh. ivapit^nra ttM^vo^ t '^^afji.y.ctricay g r '.'"■ 

pharisaeorum turba , fieri ahquem Deo ma- k} ^^cipiacLuov a-vvnXiyi/Avnc,^ y^uicj^cti n r 

xime dignum aclum ob illorum utihtatem; ori f^dAn^a Qi07rpi7rig-dra)v iic, ovnaiv civ- 

etenim satis humihter de eo sentiebant ; sa- tIi^v , jU./y.pa yj i^^pivnv Tnpi avroli , axovo- 

pienti consiho curatum est ut niirum ah- ftyi-dn ri ■n-dkiv t riQauiJt,'xaiJiivti)V ippnrro 

quid eveniret. lacebat enim in lecto para- [^iv ^ iTri «.A/vns Tia^dXvroi dvrio, dvidrci) 

lyticus vir,insanabih morbocorreptus;qui voaco >ciKpa.rn[A.ivoi- 'o^' daSivovaa •zesos 

postea quam medicorum arle iuvari non ro avfA,^av n r^ij ictZoiv Y\>!iyxiro riyvn, 

potuerat, ad supernum caelestemque me- Tr^og t a.vcji).Qev ^ i^ ovpa.vcl)v iaZov., Traoa 

dicum a suis deferebatur ; atque ubi coram <^ oiKiicov dTrix.of.^.i^irO' wg H ^v lui o-\ii 

illo sletit qui mederi valebat, visa est eius Aojttok t QioamLnv iayvovroc,, ^iKrn u,ev 

fides digna respectu ; quam ut peccali dele- uvrov yiyoviv n 7ri<^ig- ori Js '^v d[A,oi,p- 

tricem esse oslenderet, stalim Christus ia- riai; dvaioiri>in , Sii}i.vuaiv iv-dut; o Xpiror 

cenli inclamavit: remittuntur libi peccala iTntpconi ydp tw Kii[tivoi)- d:pici)vrai aoi ai 

tua. Atqui ut arbitror, heic dicet ahquis, d/.^riai ct«- «AA 'cogyi ol^tcti, 57005 toSto 

si quidem ille morbo hberari volebat, cur ipil ti^- dTraXAaynvai '^ vi!)aii i^ovXiro ^ 

ei Christus peccati remissionem nunciabat? Kj 'urcoc, d^ecriv auru> t^ dfjcapriai Xpts^og 

Nempe ut discas, tacile et sine ullo stre- iTrnyyiAAiro; 'iva [A,d-driq oti aiaiyn[.(.ivcag 

pitu res humanas Deum inspicere, et sin- itj a.^o:pnri •^£05 Karctax.i-iZTircti rddvSpQ)- 

gulorum viventium semitas observare. Sic vnva , £, i^o^a. 7^ iKdtra roong t oSov ovrco 

enim scriptum est : anle oculos Domini viae x^ yi^^a.7rraf * (u^coTriov ydo iiai t t Qgov • Prov. 1 

hominis, et omnes semitas eius scrutalur. 6;p-daA/I^ oSoi dvdpog, iig k Trdaag rdc 

Quia vero bonus est, atque omnes homi- '^oxio.g avrou aKovev^- Kt^' 5j c^v dya- 

nes vult salvos fieri , purgat saepe pec- •&05, iu Trdvrac, dv^olonHt; -dsA^ aoo^nvat, 

catis imphcitos, infirmitate in corpus im- if3^<^l^yix^ TtoKxd-Mg zj\ d/j^ncov g5u- cvh- 

missa. Sic enini ahcubi voce Hieremiae di- AMjW.^5va5 , «ppws-i^tv ipi^dXAccv tw aw^tari- ' 

xit: aerumna et flagris erudieris , Hierusa- 'iirco fd^ tth (pna-iSid (Ocovng 'Upi[/,i>i- * ■novo) • Hier. v 

lem. Item proverbialis auctor: fih, cave }^ [i-o.Tiyi TraiSiv^dnan, '[epHaaAn[A,-i(pn Si 

negligas disciplinam Domini , nec deficias "s^a ^ ■o!>-apoi[tia^-/ig- * vii [(.n 6MycJ>p<l • Prov 1 

cum ab eo coniperis: quem enim dihgit TraiSiiav Kvpia ., [ji,n Be oy.Kvov vtt' avrov 

Dominus, corripit; et omnem sibi acce- lAiyxof^oc,- ov yh.o dya^na. Kvpiog, Trai- 

ptum filium flagellal. Egregie itaque Chri- div{- [ias-iyo'i "j •^rdiTa viov ov i:^cf.^i- 

stus aegrotandi causas, et quasi morbi ra- yjTct-i' KuXwg ovv dpa Xoi<rog rdg t voaelv 

dicem, culpam scihcet, abscindere se de- d(po^[tdi,>^ oTov t ;j-d8«5 t l,'.'('av ,riiri<riy 

nunciat. Namque hac amota, quae origo r df^a^riav ^■Trooa-TTOKiioiiY i7rayy'ikXirar 

infirmitalis est, morbum omnino simul au- d^aipi^diiang ydo ravrng^ di nv y^ ro 7rd- 

ferri necesse erat. ^og,iS<l Trdvrcog aiujavaipi'&nvai r voaoy. 



33 



178 



S. CYRILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 



A. r. 87. 1>. 
C. f. 116. b. 
H. f. 271. 



Ps. XXXU. 16. 



A. f. »8. 
H. f. 273. 



xa» (pagiCaToi /JyovTs; x. r. X. 

'O 1/.IY ovv ^ OTrip lipnTcti, ■&i07rp-7ri- 
<far!/xj ''•yj.dY T c^bCTiaK , t t d[^a.pTi?t)v a;pf- 
aiv iTrrjyyiXAiTQ- ■do^u^u 'j TraMv o Aoyoi 
TO Bv(7[A.a.-3ii }Cj /Saa;tai'oy r (pa.qic!a.'su>v ia- 
yat^-npi^iv Trpoaihahav yap dXAriAQii., ti^ 
C^T £V»V 05 AaAfV |SAa(7(p«jU.ia5 ; «AA' ot>;c 
av 's(p«5 TaCra w ipa.pKjaie TrtPi a.Cnov , el 
Tctf ■&eia5 riTrWaao p^aijiijts, fj t 7r^o(^n- 

TlKm i[J.lfA,Vn(JO AofcOV, i\ TO (JeTTTOV }tj [Mfa 

•7^ ivavQpcoTryKJeioi owLtiKai [A,vi^yioiov /3Aa- 
0'<p«jtc./as 3 if>cAiifji.ciri ••!2%/GaAA8(Ti, t sV^a- 
riui aVTOU x.a.QopiCovTi', oikIw , Kj -S^ata- 
TOV Kara"\.>i^i(^o/u'^jof t ^^a^ ilTTOvra dva- 
®«jttias x^ T \iiOv, ^avaTov i/oto/asc^k (j 
5ia T Mcovaiinii TiPoaiTciTre Y0f4,oi' iTrnSn 
^) oiTra^ rovTij TiToA[(.riKa<Ji ^ SuKVvaiv ev- 
■Qvg OTi ■Biog Cgiv ^'iva TraKiv ov (po^Yircog 
Svose^ovvrai ihiy^V)- rl •j-a^ $»(Ji S^Xo- 
yi^ea^i cv r KctpSiaii vucov ; ovkovv , trav 
Aiyng, 0) (^aoiaale, t/? Svvarai d[x,apTiag 
d(piivai, el jt*>i eh o ■&£os- ipcb aoi Kayco- 
rig Svvarai KapBiag eiSivai , jCj c^ cv to) 
3aQ<l T^ S^votaq Xoyiafjuovg KaQopctv , il 
,'.4>i (W.0V05 6 ■Qeci:, avroi yap Tra cpnai Sia 
'$a>viii T TTPOcpnroov * , ori eyu) Kvpiog ira- 
(j»v Ka^Siag ,}^ doKi[id'Qov vs(pocvi-'i:pn Jj 
TTii y^ 6 Aa/Sl^ 'siipi re avrov Kj n/Jf^j^- * 6 
TrAaaag y^ jaovas tck; Ka^Slag avrcov ovkZv 
6 ilScoi KupSiai re }tj vi(p^ovq coc, Gsos, (iwf 
clcpinai £, a[^aoria<; cog ■dioi. 

"Iva Ci ilS-nTe oTi fJouCTiav sysi l i/i'd{ 
TO\t avS^aiTrot/ x. t. \. 

Eha 0^-' c* jM,5v ydp ra el^Trelv d:picov- 
rai aoi al dfJLapriai (78,, r6'/rQ^ i^i ttoA- 
AuKig dixi<riag ivd$op[/.og' d;pie[t.ivag ydp 
d[A,aPTiag dv-^^uOTrog ovy^ op^a. rolg t aco- 
uarog o^p-daAjiAois* ro q a^o/SaAj/y r v6- 
aov ,>^ dva^avra t^-xarelv t ^a^^xAvTOv , 
dTroSn^iv 'iy^n aa^ii t^ ^iOTrpiTroZg l^ryyog, 
iTrdyei- lyepQeig dpov ro KKiviSiov aa , tu 
VTTayi e\g t o]kov an- 6 Sn J^ ■yriTr^aK-ai, 
v-aivo^^nae ydp e\g r oiKiav , t^ ovt(^ [t,a- 
Kpdg dpcico<riag d7rnWayj/,'iViQ~>- SiSnKrai 
roivvv 5r avToD t Trpdyfiari^^ ori i^a- 



" Kt ri)opi!ruiit roRitare scribae ac pliarisaei 

(liccntes etc. 

Et ille (juidcm, prout fliclum est, Deo 
dijjnam apprinic potcstalem liabens , pec- 
calorum rcmi.ssioncm nunciabat. Vcnnnta- 
mcn bic rursus scrmo indocilcm in\idam- 
(juc pliarisacorumoflicinam conlurbal. Col- 
Joquebantur cnim : quis est bic qui dicit 
blasphemias? Atqui non ita loquereris, o 
pharisaee, de illo, si divinas calleres scri- 
pturas , si propbeticorum meminisses ver- 
borum , si venerabile ac niagnum incarna- 
tionis inlelbgeres sacramenlum. IVunc ci 
crimen blasphemiae impingunt , supremam 
decernentes poenam , mortis reum dam- 
nantes: nam qui blasphemiam pronuncias- 
set adversus Deum , hunc perpeti suppli- 
cium mosaica lex iubebat. lam quia talia 
audebant, demonstrat ilico se esse Deum. 
ut intolerabilem ipsorum impielatem coar- 
guat. Nam quid, ait, cogitatis in cordibus 
vestris? Ergo cum dicis , o pharisaee : quis 
potest peccala dimitlere , nisi unus Deus? 
ego quoque tibi dicam: quis polest corda 
nosse, el intima in mente cogitationes per- 
videre, nisi solus Deus? Ipse enim alicubi 
dicit prophelarum voce: ego Dominus cor- 
da scrutans, et renes expiorans. Ait item 
David de se siniul et nobis : qui fmxit sin- 
gillalim corda eorum. Ergo qui corda no- 
vit ac renes utpote Dcus, hic peccata quo- 
que dimittit tamquam Deus. 

Ut autem cognoscatis, quia lilius liominis liabet 
potestatem elc. 

Deinde quia dicendo « dimitluntur tibi 
peccata tua » locus adhuc verisimilis in- 
credulitati supcrest ; nam remissa peccata 
homo non vidct corporeis oculis; paraly- 
ticus autem pulso morbo surgens et gra- 
diens , plane demonstrat Deo congruam po- 
tentiam ; addit : surgens tolle grabalum 
tuum, et vade in d(mmm tuam ; quod reap- 
se peractum fuit ; profectus est enim do- 
mum suam ille lam longa infirniitalc li- 
beralus. Demonstratum est, itaque ipso fa- 
clo , filium hominis potestatem habere di- 



millendi in terra peccata. lam vero de quo- 
nani hoc dicit? utrum de se, an etiani de 
nobis ? Ulrumque verum est. Ipse enim 
taniquam Deus humanatus, legisque domi- 
nus , peccata remiltit : verumtanien nos quo- 
que tam splendidam miramque accepimus 
ab eo gratiam. Namque hac etiam dignitate 
naturam hominis voluit exornare. Ait ita- 
que sanctis apostolis : amen dico a obis , 
quaecumque ligaveritis super terram , hgala 
erunt et in caehs: et quaecumque soheri- 
lis super terram , soluta erunt et in caelis. 
Et rursus. Quorum remiseritis peccala , re- 
mittuntur eis: et quorum retinueritis, re- 
tenla sunt. Quandonam aulem haec ilhs 
dixisse comperitur? Nempe quum calcata 
mortis polenlia , et e mortuis suscitatus , 
insulllavit eis dicens: accipile Spiritum san- 
ctum. Nam quum eos suae naturae par- 
ticipes demonstrasset, eisdemque sanctum 
Spiritum inhabilare fecisset , tunc suae quo- 
que maiestatis parlicipes effecit, polesta- 
tem tribuens remittendi vel etiam retinendi 
peccala. lam quia nos hoc idem facere iussi 
fuimus , quanto magis ille peccata dimit- 
tit, qui aiiis eius rei faciendae facultatem 
tradidit? 

Et vidit publicanuin nomine Levi. 

Pubhcanus quippe erat Levi, homo lu- 
cris insatiabihs, effrenatus ad avaritiam, 
bonorum non suorum iniustus appelitor. 
Sunt enim haec pubhcanorum studia. Ni- 
hilo tamen minus ereptus fuit de oflicina 
iniquitatis, et praeter spem salvatus, vo- 
canle ipsum communi nostro servatore 
Christo, qui dixit ei: sequere me. At ille 
omnibus reUctis secutus est eum. - Viden 
quam vere sapienlissimus Paulus dicat , 
Christum venisse ob salvandos peccatores? 



IX LUCAM CAP. v. 179 

(JictY "'■.•)(H vj05 t av^pooTni iTri yy\<; dipii- 
ycti ttjU-apT/a^- >u Tripl t/vo5 "^a touto cpn- 

&'lV- upct, TTip] CtVTOU H y^ TTipl «|M.WV; flA»- 
■&S$ TOVTO Ti KCtiCiiYO' CtVTOi jU.Sf "y ap Wi 

cnav^&PCOTryiaai •&f05, a>g r vo;u« >ct/^i(t^j.. 
a(^in(TiV d/Ji-ctPTiai- i?wa.(Boju^p Si iccti nf^Hi 
TTctp' aiirov r ovtco XajA^Trpav yu cJ^iO^&ctv- 
^a^ov 'xjiPiV i^i(ta-YWGi yap t dv-d'pci)7rii 
0vaiv y^ T« TOict^i TifJiT^- lu yoZv 'i(^v\ toic, 
ayioii aTro^cXoic,- * duijv Xiycovf^iv , caa 
av SncrnTi iixrl 7^ ^«Sj iorcti d-^ii^ivct c* 
Toli ovpctvoig' Kj oact ctv \vcnnTi i7r\ 7^ ■j/iis , 
i^cti ?CvAJ^'ivct C41 T0<5 ovpctvo1<;- -.u TraXiv * 
av TiYcov d(pyiTi Tug df^a,PTicti, d'piiVTa.i a.v- 
Tolg' av Tivccv KparnTi , )Cix,pa.TnvTcti- Trori 
Q Tat/TO. TrPOi av(7sir i'upicr^iTa.i Xifcov ; cti 

' fsi r, f ^ ' ^ •> 

TzaTnaai t -aavaTa to y.puTog y^ iynyep- 
f^ivoi c/K yenpcov ^ ci/e(pv<jnc/iv at;TOi? Xiywv 
Aa/SrTe 7rvevtJi.a ayiov dTroS-i^ai yap av- 

Gsij' T^ aVTOU (pvCTlCOi KOlVCOVOVi ^ £) Cl/Ol- 

y.icraq avrolg to 7ryiZfjt.a to a^-iov, TOTi j^ 
■T^ lavTOv ^o'?M5 d7ri(l)y\vi y.oiycovov(i . 5ot/5 
i^aaiav d^iivai tI y^ n^aTilv uftapTiai;- OTi 
Toivvv npc-ii avTO ^n toSto ■^Xnpovv tt^og- 
TiTdypt,i&a, Trux; ov ly.oXv jM-aAAov avTOg 
a<p;ncriv d/U^Tiai-, Sovg iri^oig r cJ^Hdiav 
T SCvaS^ TOVTO Spav fijj 

Kai eSsaVaro rsXi^vr,v Qv6u.aTt Afjiv. 

TjAa)vn5 ya^ nv AiVii, dyn^ aTrXyi- 
e"05 iic, (piXox.epSeia(; , (t^aAiVOS f'S ttAso- 
Vi^iav ^ T ov^iv avTO) Trporsny.ovTtjJV adacog 
ipa<rr.q- TOVTO yap Tolf TiXcovaa to 'Qn- 
T>i5<56/*a* aAA' i^ avTcov npTrd^iTO t t* 
dSix.iai; ipya^n^icoY , yCj aicrco^at -©^tfJo- 
^«e, y.iKXnx.oT©^ avTOV t 'zsdvTcov itfjtcov 
acoTnpog Xpi<^ov- ?(fn ^a^ avTO), d>coXov- 
•9"^ poi* Si ■zs-dvTa d^iii, n>toXov&n(TiY 
aiiTco. - 'Opct<; cog dXnQiv{ )\-ycov ao- 
cpcoTaTOi UavXoi * , i)? X^iros «aGsv dii.ap- 



A. f. 88. b. 

B. f. 60. 

C. f. 116. b. 
H. f. 27ii. 



A. f. Kil. 
H. f. 27C. b. 
• I. Tim. l. n 



(1) Observent haeretici evidentem sacramenti paenitentiae institutionem , datamque a Christo sacer- 
dotibus absolvendi a peecatis potestatem. Observent etiam Graeci quam sit datae a Christo auctoritati , et 
huic Cyrilli loquendi modo , magis consentanea formula apud Latinos potestativa ego te absolvo in no- 
viine etc. quam Graecorum deprecatoria. Ceteroqui de hac forinulae controversia copiose Arcudius de 
concord. lib. IV. cap. 3. et 4, et laudabili cum aequitate Goarius in adn. ad Euchologium gr. p. 3aJ. 
Benediclus PP. XIV. in const. etsi pasforalis (bullar. eius T. I. p. 172. ) ritus magis retinendi causa, quam 
aliquid deDniendi, iubet ut graeci ipsi presbyteri, si necessitas urgeat, Latinos absolvant, formula tanien 
potestativa nostra; cui, si voluerint, superaddant etiam suam deprecatoriam. 



Et niurmurabant scribae eorum ot phsrisaei, 
dicentes ad discipulos eius ctc. 



A. f. S9. 
C. f. 117. 
(i. f. 11. 1). 

H. f. C77. b. 



180 S. CYRILLI ALEXANBRIM EXPLANATIO 

TftjAot)? acoaai; opa,i ccq (japKuo^diti o jjuo- VidtMi ut liuiiianaliiiii uiiigenilum Dei Ver- 

vo^SJoMs T Osoi) Aoyoq, ra (TKivn ? ,J^/SoA« buni, vasa diaboli ad se translulit? Et sal- 

p6TSs-«ff«y «<5 estt^Toc; Jtj a'iisui(S~a.i fisv o valus est quidem Levi , nobis vero haec 

Aevli, iiiuv 3 TO TrpS.fi^a. ^if^n^cti CDiTrotnCf res bonain spem creavit. Nam quod pae- 

Tcii ih7r'tBci.q- cogyctp (Jc'e(y<lTo iJLiTavoeh, ip nilenlia salvet , ex acta re docti fiiimus. 

a.VTi T ysfovoTog 5-5i5ci^f*5(ia' Tni^acTiTai Sed et ipse universalis dominus Deus pro- 

Q )u a.uTO(; r oAwv SicaroTni (ick; Sia (pw- phelae vocc leslabilur dicens: converlimini 

vHi TT^oi^riTii Aifcov* 'fh^J^ScnpnTi TT^oi 1*1., ad me , atque ab extremis usque terrae 

/j^ (7M8)is-J<r-Ss 01 cnr iayjLTn '^ yi\(,- aXK' salvabimini. Sed nihil horum pharisaeos 

^aZiv TovTLcv CffU" (papiffaias ivi^i^^iv aAA' permovit ; quin immo exprobrabant disci- 

iyKaKov(7i Tolg f^a.-&v\Tali- aKiii ydp- pubs. Audi enim: 

K<r: iyoyyjjl^ov oi y^afjLfiaTsTi aUTUv xai oi ifapi(7aTo> 
srfo; nv; ^.!t9i7T«; ajrou XfyovTE; z. t. ?.. 

'AAA' Ji(ti Tivii 01 "j^ •Ssia.j ■j/aAnvo- At sunt nonnulli, qui divina clementia 

THTOS '(fhx^^ivTii dTTOTi^ilv (fvu' ^ du.ap- spoUare niluntur illos qui peccatis se imph- 

Tjafs c</«AH/*jtt5yB5' o'J yct^ 'ui^e^.Siy^ovTai cuerunt. Non enim paenilenliam admit- 

T i^^iT dv iav ., aXK' ofov 'S^hTiy^cbGi tu> (ja)- tunt, sed quodammodo obiurgant salvan- 

(^ovTi, ^HToDvTi Tci iauTOV ,]^ TravTa^^^i&iv teni, sua quaerenlem, atque undicjue col- 

(rt^AAefovri to icJ>i.oP7ri(jjJi.ivov yrpoi 0I15 spS- ligentem quod dispersum est. Quos ita nos 

/jSp- iyoyyv^ov i^po Cpoiv 0/ (^ap.aalo:, affabimur. Murmurarunt ante vos phari- 

KiKK-ny.ivov opcivTii r AdOiV, y^ TiKcoy^cov saei , vocalum cerneiitcs Levim, et pubH- 

o;:^Aov cnjubciynfit>fJt.iviov y^ (jvvi<rictiy.ivaiv t&) canorum lurbam congregatorum , et cum 

TrdvTcev yifji.cbv (7car«pi Xpir^)" ilTo, Trpocnov- communi nostro servatore Christo epulan- 

Tf$ Tol(; ct^iojs dTTO^oKoig^KaTriTtcovTo Ki- tium. Accedentes deinde ad sanctos apo- 

yovTit;- Sicc ti /<J t^ tiKcovcov i!r3iiTi JCj stolos expostulabant dicentes: cur cum pu- 

T. ai. 7r'iviTi; dkX' ji;6ssov, uv '^iiav '=T;^ov(Tiv oi bhcanis vescimini ac bibitis? Sed respon- 

t/7/ia(vovT£5 'taZov- yap t oAoiv ctwth^ , sum acceperunt: non est opus medico va- 

ccTi Si\ lcLTpog vTrdpyjjdv ■is-v-vfA.dTcov ^ ovk lentibus. Numque omniumServator, utpote 

A7ro<potTa. T S:0[/.ivc>}v avTOv ,}ti cof Sjg-cjf^ii- spiriluum medicus, non fugit a quaeren- 

^ai Svvd/c/^oi; , to7? ou5rw KiKa'&apfi.'ivoig tibus se; sed quia abluere poterat, pru- 

otKovofi.iKa)g (JvvvivK'i(^iTO- 'iSu)juSfj q cpapi- dente consiho cum nondum mundis con- 

(Jali T Gs(^povYifts.Tog T dfipco^^iav OTToicov versabalur. Nunc videamus , pharisaee , 

coi yiyov'iYai alTiafidrcov Tr^o^ivog « j-^ t mentis tuae tumorem. Quanto tibi crimini 

cv df.tapTia.g (3^^t;e, avTov Ka^co/jSf i^n- adscripta fuerit tua adversus peccalores su- 

^HTJiv (^ Trdvra iiSoTa Xpi^cv i'^n yd^ perbia , ipsum audiamus narrantem , qui 

TTipt (papicjait! fiiyaKavxivTOi cv tco ttpo^j- omnia novit, Christum. Dixit enim de pha- 

ivxi<Bztj, jCj TiKdova Tivog iavTov KaTnyo- risaeo inter orandum gloriante, et de pu- 

Lui-.xviii.u. ^ovvTog* dftviv K'iyco vf4,lv, oti KaTi^n Si- bhcano semet accusante: amen dico vobis , 

SiKaicoftivog iig t oitov at;To3 , yra^' c/Kil- descendit hic iuslificalus in domum suam, 

vov T (^ao^iGalov aj' 0!;v JjJ.JcaioJrai ti- prae ilio pharisaco. En ergo iuslus evasit 

Kcoviig, oftoKoyriaag t dfcapTiav u-uss^ (^ pubHcanus suum confessus peccatum, ma- 

»1. eoa. uB-eg- vTnpoTrTLu * (^apKjalov. - A(' wv 3 aWiav gis quam superbus pharisaeus. - Quamob 

B ■(■ m ^''^■^^'^/Sav'' >"!■*' 0' jiafliffaioJ t gcotyi^Q^ rem reprehendunt pharisaei Servatorem 

• Le». xL 47. dfta^TcoKolg (Tt;vs(T^iovTo?; oti voftoi fiv " cum peccatoribus vescenlem ? Quia lege 

(SJ^S-fAAav ava fcicjov dyia vj (BiCriKH , tbt- cautum erat , ut inter sanctum et profa- 

'iTiv Yiyiacjfjifivov pi ffi^vava/Aiyvu^ /Ssfn- num dislingueretur , id est ut res sanclifi- 



IN LUCAM CAP. V, 



181 



cata cum poUula non commiscerelur. Hanc 
illi tuentos legcm, accusabant ; reapse au- 
fem livor erat adversus Dominum , et ca^ il- 
latio. Declarat ergo illis, se nunc haud iu- 
dicem adesse, sed medicum: agitque me- 
dici officium cuni illis versans qui medela 
egebant. A prima ergo criminatione repul- 
si , aliam intendunt , causantes quod disci- 
puli non ieiunarent, atque hinc occasionem 
lesum quoque calumniandi captantes. 

Et videsis malitiae illorum perseveran- 
tiam. Postquam primae interrogationi suae 
responsum acceperant, ad aliam transeunt, 
ansam omnino quaerentes accusandi san- 
ctos discipulos et ipsum cum illis lesum, 
quod legem Moysis pensi non haberent. 
Sed reponsum audiunt: nuncnuptiae sunt, 
tempus est vocationis , tempus magisterii : 
educantur pueri , lactantur vocati , non est 
ieiunandi tempus. Utique \os, aiunt , cum 
publicanis ac peccatoribus convivamini ; 
quum tamen lex velet quominus purus mi- 
sceatur impuris. Et quidcm ut legem trans- 
grediamini , caritatem erga homines obten- 
tui habelis. Cur ergo saltem non ieiunatis, 
ut pii homines solent et ex legis norraa vi- 
ventes? Atqui ad haec respondere sic licet. 
Ain vero, satisne tu nosti , o iudaee, ie- 
iunandi rationem? leiunasli ne aliquando 
iuxta Dei volunlatem? Immo potius, ut ait 
Isaias, ieiuniorum vestrorum tempore vo- 
luntates vestras invenitis, omnesque sub- 
ditos vestros compungitis. Si ad lites con- 
tentionesque ieiunatis , et humilem pugno 
perculilis, curmihi inquamieiunatis?Haud 
ego tale ieiunium elegi , dicit Dominus. Age 
vero quomodo tu qui iciunandi rationem 
ignoras, sanctos incusas aposlolos, quia ex 
norma tua non ieiunant? Sed et alioqui, 
hi qui in novo Christi foedere sunt insti- 
tuli, ieiunant rationaliter ; videlicet se ip- 
sos deprimenles ante oculos Dei,sibique 
voluntariam poenam imponentes, adflictio- 
nem cibique abstinentiam , ut culparum ve- 
niam referant , vel certe aliud lucrentur 
spiritale donum, vel denique peccati legem 



Ao(5' TOVTOV 6>cSi>iovYTeg SH^iv (^ vofjiov 
oviKaKav to q riv (p-dovoi v^ t x,v^iii, x^ 
;piA 00" ;c«p|U.oc7t;r>i* BdKvvaiv ovv a.vTo]i , oti 
ov'^ ug KpiTni 'n-api^i vvv, aW' o)g iciZoi' 
iu TTOiU To 'fh^aKKov tvi la.T^i}iyi , avvm 

TOIi HXaiWi OiOf^iVOtf iTSi-iOY] Oi T TrpcOTH 

T Koyov iS-^ctvro, lU iTipov Trpo^iSiuaiy 
aiTicofjSfioi 7 jitM vi)<fiViiv Qsir [^ctQnTcK;, 
CiTiv^iv /SaAc/^fiyjOi Trooiaa^raj KaShv kclt' 
avTOv. 

''O^a, Si -dxJu 'fhfJi-ovnv tH; Ka-Anpyiai ^-\ll\^'- 
avTCdv iTTeiSn tov Trpcorov (^ Koyov iSi- n. f. 278. b. 
^avTO, aTr' aKKuv ih aKKa /Asra/3a/v«ffj, 
(2ovKo/u^0i Aa/Swv TroiYKTaSTZj }<^ «■5ro(T)«- 
vxi (fsir dy'iiii [/.a^dnrai, yt^ avrov Si avv 
avTo'i<i ^ lH(T0t)v, oKiycc tov vofcov 'izi- 
(^povTiKorai;' dKK' dicovovai 'zsaKiv , vvy,- 
^o)v ^ vvv ., y.a.ipof KKvKJicoi, Katpoi ^i- 
oa(SKa.K'iaq- dvaTOii^ovTat o\ ■sTai^n, ya- 
Kov^ovvTai ol KiKKyiuivoi, ovx. i'^<l Kai- 
pov n vn(Jri'ia- vai yap ipaai (juvi^ia.G-di 
TiKcoyaii Kai ci[/.apTCoKoii, Kat Tol ra vo- 
uov ■dirpo<JTa.TTOVT(Q~> j".)i (jvvava[/,'tyvvSrti 
Tolg d>ca-&dpTOii (^ Ka^apov 59 'ai^ocpa- 

(TiS vy,iv TOV 'S^^^aiVHV T VOjttOf , " <pi- 

KctvQpodijir'iet yiyovc Sicc ri ftM vrcJTiViTi 
Kard yi to ilcO'&0i To7e 'iTsnnKiai J^ ^riv 
sGfAxai vO|M.ijcSj?; Trpoi; 'j ra TOiaura, (^ai» 
rig a.v oKcog yap oiSag co iaSali t vnT^vsiV 

T oSoV; YcVYITlVKag ■TZOTi Ji^ TO •iJfAM^a T 

•dfoD; 0)5 ^a^ (pnffty 57-go;piiTii5 'H(7a'i'a5 , ' i». L^vni. 3. 

CV r H|M.jpa/5 T YVIi^-SiCOV C[A,C0V IV^icjKiri TCi 

^iK-fl[*.aTCL v[A,Q)v, K^ Trdvrai Gsv vttoX^- 

ptHi V[A,lv VTTOVVOSiTi' ii lii KOiaHi )t) [1.0.- 
Xaq Vn^iViTi , Kj TVTTTiTi 7rvy[A.ali raTT^- 
\ov .iva Ti M.oi vnT^viri; ov ravrLv t v»- 
Tiiav i^iKi^d[A,lco , Kiy{ kv^iov ilra^ -ziicoi 
vyiTivaai [in lidcog , airia d^ dyihsi dTro- 
ToKni ort [jcn vtiTiwai vd^ (j'i;Kj Kci-d' iri- 

pOV Si T^OTSOV oi Jia T^ Viai X} CV X/3lS"2) 

S^QriKni (Jiao(pco[/ivoij vnTivafJi KoyiKCOi- 
rovro ("•JV, TctTTHvovvTii iavcrsiy Cf odoaA- 
f*oi; T (}iov,Kj aVTO^Knrov 'coaui^ i<^ tav- 
TOii dyovTii ^'ikIcju , T dTTO yi T Trova J^ ^ 
daiTiai, "tva, '3ijKn[A.[A,iKn[*dTcov d[Jt,vy\aTta,Y 
KO[t,\iTcovTai, n ^oOv 'iripov ^^^a^iff/Aa x«p- 



182 

K.a.TUVlX-POVVTli VOjJI-OV T C./ Toli f/ihilji T^ 

(Ta.9x.6i' TavTlxj Q oly- oi(J-&a t cSov w (fa- 
pi(jaic oC yap 7rapi^'i^i.o t e^ oCpavi vvft- 
<p'iov ^ T tfaaffn? dpeTiii azropia Hj dtaa(7Ka- 
Aov, ^mAovoti XpiS"ov 5Ti oj y.ev ayioi Sia 

ToDtO V«f f(;8(T(K, iva KaTaTt\KOVTi<i TO <JM- 

fx.a, KaTiuvaacixn to. cv auTU Tna-di^' o q 
X^ig-05 0'j ^elav ii-^^i vt\<^i'iag Trpoi KaTop- 



S. CYBILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 



in carnis membris morlificent. Hanc tu 
ignoras, pharisaee, viam: non enim admi- 
sisti vcnicnlcm de caelo sponsum, virlutis 
omnis satorem ac magistrum , Clirislum sci- 
licel. Praetcrca sancli quidcm ideo ieiu- 
nant, ut corpus macerantes, perlurbatio- 
nes eius scdent. Christus autem haud in- 
diguit ieiunio ob implcnda virtutis officia, 
quum cuiuslibet perturbationis ulpole Deus 
■dcoatv dpiTiii , TravToq tiov ■^aG»? , w? ^«05 , expers esset : neque item ieiunio indigebant 



i\ivQip{Q^- TrAvtv ovTi ol cmjuovTig avTO), 
liiTaXafA.^avovTii r^ 5r avTOv y^apiTOg, k^ 
l(7-)^v^07roiovji^/jol, Jtj T d^iTYiv i^yaCo/jS/joi 
yCj ^iy^a vv\i^i\a(,- il q k^ cnn^ivai Tctg Tia- 
aapaKovTa «jttspas , ov-^i iva viK^usav) iv lav- 
t2) tcc TraBti , aAA' ha to/{ dvQp<j)7roig t 
T^ iyKpaTiiag iv iavTUt S^ypa-\y\ vofiov 

ilKCTCili TOIVVV (t^TOAO^ f^Tai AiyCaV TOAJTa 

a.7rep i-aay^ evayyiAi^Hi. 

'0 Ss ellTS TT^O^ UVTo6i;' //7J SuvaU^S TOU; UlOJJi 70U vt/atfwvo^, 
£V W VOW^tO^ UiT* aOTUV £0"T(, TTOt^G^at V^fTTVjElV -^ 

"A'dp<l S» pt,oi TraMv , Troog avCffU' aTro- 



famibares eius, postquam eiusdem gratiam 
participaverant , eaque fuerant roborati , 
ideoque absque etiam ieiunio virtulem exer- 
cebant. Quod si nihilominus quadraginla 
diebus ieiunavitChristus , haud sane ob eam 
causam ut in se passiones mortificaret , sed 
ut liominibus continentiae legem exemplo 
suo describeret. Merito igilur defendit se, 
dicens ea verba quae subiicit evangelista. 

Quibiis ipse ait: num potestls filios sponsi, dum cum 
illis est sponsus, facere ieiunare? 

Observa mihi rursus, quomodo ipsos 



(^aiv^ X^iros ot; f^iTiayjmKOTac; 4 jo^tm?, arguit Christus sollemnitatis non esse par- 

ticipes, sed omnino eiusdem gaudio cari- 
turos, extra oecumenicam panegyrim po- 
silos. Nam nihil aliud nisi panegyris fuit 
Servatoris nostri in hunc mundum oslen- 
sio, qua veluti quamdam sponsam sibi in- 
lellectualiter copuiavit bominis naturam: 
ut quae olim slerilis erat , fructuosa dein- 
ceps et foecundissima fieret. Igitur sponsi 
fifii omnes sunt , qui ab eo vocati fuerunl 



aAA° ii\fJ<.oi^Y\KbTa<i iiaa,7rav 7^ tTr' avTU) Hi;- 

fJI^Yi^iaq, 'i^CO Tl KC^piiViii TTaVr.yvpiCOi OIKH- 

fj&fjiKY\i- 7raVY\yv^i<; yap, Kj iTipov OvSiv, 
« T ao)Tr\poi t]/jv\fj m Tovoc t Koaftov ava- 
5ei^i5 , Ka^SaTTip Tiva vvfj<.(pltu jujua^niiaa 
kohtS)? avTU> T dv^pooTni (^vaiv''iv' t\ 7ra- 
Aa( <^ii^a, ivKapTr^ yivnTai K^ yov\f><.ci)- 

t 5 -. frfl \ ^ C s / 

TaT«" OVKOVV T f).iV VVfh(^Ct)VO<; VIOl TraVTiq, 
OaOl KiKhtlVTal Tnap aVTOV Ola. T Via Ti 



iCj ivayyiXiKov K.Y\^vyfj.aT(^' ovkiti q ]t^ nova et evangelica praedicatione: non ta- 



0( '^afJifJi.aTiic, Kj (^apiaaioi, fJ<.ovv\ Trpoai- 
yovTic, TY\ T yojw.8 ff)c(a. — t^^aon j a^a^ 
Tolg T vvfJi.^moi violg avy Kiyot)pt\Ki to ug 
c* Kaipo) Kai ^tict f^ii ;^«fa( Tiovih , ag 
io^THv T^ovvrai 'uJViVfA.aTtKrw ^'iva jM.m aTro- 
jSAwt@-' « vtii^iia yivtiTai •arap' i\fj<.lv lig 
ocTrav, o\KOVOfj<,iKCi)TaTaXiav '^pip<l Aifcov 

EXsutrovTai Ss r][j.ipai xai ote arrafih-o an'' aUTwv o vuu^io;' 
TOTS V7i(TTStj<T0tjuiv £V e)t.itvat^ Tol^ T^fjLSPat;. 

riaVTa "j/a^ xaAa cv Kai^o) avTOov t'i 
oi ^ TO dpQrwai d^a avrcov t vvfj<.(p'iov ; 
TO dva\ti(P'&iivai St\AovoTi. 



men scribae ac pharisaei, qui legis umbrae 
unice adhaerent. - Postquam Acro semel 
concessit sponsi filiis quominus pro tem-T- 
pore ct rei usu haud se afHigerent, utpote 
qui spiritalem sollemnitatem agerent ; ne 
nobis abiiciendum prorsus videretur ieiu- 
nium, prudcnlissime pergit dicere: 

Venient autem (iies cum ablatus fuerit ab ipsis 
sponsus, tunc ieiunabunt illis iliebus. 

Cuncta enim si suo tempore fianl, bona 
sunt. Quid est cnim auferri ab ipsis spon- 
sum? nimirum in caelum adsumi. 



IX LUCAM CAP. V. 



183 



Dicebat autem et sinulitudinom illis etc. "EXsyi Si xai iragapo\.iy 71-^0; aurous x. r. X. 

Quod ab iis qui legalis vitae generi ''Ori-'^ dTra^aSiKTaTolgT vofitKrivix>i- 

adhaerent, admilti nequeant Chrisli con- atv dywyriv to. Siu X^iroS Gsozj/CTjwara , k^ 

stituta , neqiie coidilnis capi hominum qui dywpy^Ta Ttcoi ilah dv^ioTrcdv Kct^Sictig 'i-aco 

nondum a sanclo Spirilu renovalionem sint Ac<;(^«c7ajs t ^ia t dyin 7rviv[^ci.T0i dvctKai- 

nacli , demonstrat Dominus dicens : non ytafjulv .^Sj3-^iUvvaih!i^u)v y.C^ioi,- ^i\d{jvai,- 

posse vetus vestis segmentum in novam c£^ pa;to5 (,«-*rj8>caiva) Trpocr/SaAAf^Sl,- |t*«T£ 

vestem inmitti ; neque veteres utres vinum ^^j^ dcrnovi ■7ra.Kai\ic, o^vov viov Svvaht^ x^- 

novum capere posse. Senuerat iam foedus puy 7ri7ra\aio)rai [xiy y: « Tr^aryi Sjkdy^Kyj , 

primum , nec reprehensione carebat. Ergo k^ ^k riv au.ifjt,7iT0i- «;cSv 0/ ravrn Tr^oiKa- 

qui huic adhaerent, et antiqualum prae- UfjSpoi., }^ r ynpaaaaav ii-roAwi' ih vovy 

ceplum mente adhuc tenent , Christi novi- £_;/ovrss , d[A.iroxoi [^iv ilai 7^ cv X^irS) Kai- 

tatem non possunt parlicipare ; namque om- yormoi- Trdvra ^ yifoviv cv avra Kaivd- * 

nia in eo fucta sunt nova. Marcidam ergo (jiaa^a)[,(.ivlui 3 r Stdvoiav ixovrig, davf^- 

menlem habentes, concordare aut conci- Sarol ri jt^ dTwuatpili ilai rolg 7J viag ^- 

hari novi foederis sacerdotibus nequeunt. ^nKtii li^npyolii' Jt} yovv ^i' «vo? t dyic»v 

Atqui per unum de sanclis prophetis dixit Trpoipnrcav * Ii^yi tth 7rip\ avrcav t oAcov 

aiicubi de ipsis universaHs Deus: cor no- Gfos, on KapSiav Kamv .,y^ 7rviZ[Ji.a Kaivov 

vum spiritumque noviun dabo ipsis. Canit Bcoaco iv avrolg- ^aAA^ 3 Hj Aa/^i^- * Kap- 

eliam David : cor mundum crea in me , Sia.v Kadapav Kriaov c* sjiaoi, -^tos , ^ 

Deus; et spiritum rectum innova in visce- 7rviv[^a iv^dv iyKaiviaov cv to/s iyKaroiq 

ribus meis. Praeterea iussi sumus veterem ^a- 7r^o<rirdf[A.i(^a q * y^ aTroSvaaSt^ [a.iv t 

hominem exuere, novumque induere, ad ^aAaioy a.v&^co7rov ^ cv^vaaSft^ 3 t vjov, t 

sui creatoris imaginem renovatum. Suadet ava>cajvot;^^jov Kar' iUiva r KriaavTQ^ 

quoque Paulus dicens: nohte conformari avrov au^A.^aXivit^i £iUavAoi Mfcev* uyi 

huic saeculo, sed transformamini novilate (rvax»[A.aTil;^iaQi ru> aimi Tara , «AAa [a,i- 

mentis vestrae, ut probelis quae sit volun- ra[/.op(r)ova^i rn dvaKaivtxian t vooi vpim , 

tas Dei bona et beneplacens et perfecta. uq rl ^OKi[Ji.d'(HV v[A.di ri ro 6?A>j/Aa t Qiov 

Igitur qui spirilus nondum sunt adepli re- ro rtfaQoy rJ, ivd^i<^ov £, riXnov ovkovv 01 

novationein , ne probare quidem sciunt, f.i,ri7ra) t c* 7rvivpi.aTi Kaxovrn dvaKaivi- 

quae sit voluntas Dei bona et beneplacens (j[Jt.ov , bJj SoKi[,(.d'(HV 'iaaai ro %Ar[A.a t Gca 

et perfecta. Est ergo vetus utriculus, lu- ro afaGov -/j ivdpi<rov £, riKnov daKOi roi- 

daeorum cor, neque propterea novum ca- f^pSv TraAaiOi, m t 'laSaiccv KapSia- Kj i 

pit vinum , id est evangelicam salutarem- KixcopriKi 5ia r 5ro t oTvov t v50v , r »tss-( to 



que legem , quae hominis cor laelificat. 
Nos aulem huiusmodi bonis redundantes 
Chrislus effecil. 

Cap. VI. 

Cur facitis quod non lic<t in sabbatis facere? 

Adhuc novum foedus nobis Deus pro- 
mittit, ceu iam veterascente priore, et pro- 
pediem abolendo, iuxta divi Pauli dictum. 
Et quidem per unum de sanclis prophetis 

(1) Divus Tlionias in catena liabet CjTilli particulam etiani ad v. 1 
» stum; et principalis festi, et alterius sollemnitatis saLbati. « 



ivayy^iKOV y^ acoTnpiOV tiicmia[A,a,ro Kap- 
aiav ivcppalvov dvQpcoTrH- * n[A.di q [ii^ovg 
T ro»ot;rwv dya-duv d7r'c(friyiv Xpiro?. 

KE*. s-'- (1) 

Tl' TTOtUTS oCa y^EtTTl 7r0I£IV fV ToT^ ad^^alTi ; 

'Eti Kaivnv S^^riKlw r\[uv VTriaxvilrat 
Qioi, ci); 7ra\aia)fiiiani 7^ ra^wrng, i^ ifyvg 
'^oo[A.'ivt]i d(pavtatA.ii, y!^tt ^iajnaiy. Uav- 
Kii(pct)vriv* Kaifi (^tiai St' ivog t dyicov ttpo- 

Cyrillus. Duplex enim erat fe- 



A. r. !)0. 1 

B. f. 6(1. 1 
(;. f. 12. 

H. f. -isi. 



•Ezech. XXXVI. 



A. f. 91. b. 

B. f. 61. b 
H. f. 284. b. 



•HiPr.XXXl.3I. 



A. f. 81. b. 

B. f. 61. b. 
H. f. 284. b. 



H. r. 287. 



184 

P105, Kj ruj^T^idco iTTi T oix.cy 'l(Tpa«A, tCj 
iw) T oJ;cov lo(/5ct, $Jc{Ay\x.y\v KoLivrtv ci/ x^ 
T Sf^.&yinnv t}v Sii-d'ii^»v Tolg Tra^aajv a.v- 
tSv cv Yiuifia. 'fh?\a.^oi^'iV^ /a« t^ %f '^cf at/- 
tSv, T Qpctya.filv a.vGSV' oxyiii AlyuTTTH- 
0'J>co£y il iripa. 71-a.pa t 7rpcoT«v £$-» >£^ Jju- 
Tspa « ;caiy« , Traaa, ttux; dvatiCi] csir dTro- 
■zripa.iviiv avTrtv s-&eAovra5 ov')^^! Toig dp- 
•^a.ioii x.i^£rwi vojWOi5,rtAAa to7? iliKa.i- 
voTtiTO. 7rohiTi'ia,g iva.fy^iKiig a-zco^jpsiv u- 

SoOiV rtAA.' OvBiV T TOI«Ta)V fJ? vSv iG^yiKO- 

Ta.i ive^iv iSilv Gsir y^a.^^a.Tia.c, ti }Cj (pa.- 
Ptaa.'ikic- dviTTii^rii^ovii y6 7ra.VT^ct)g t lipchv 
ila] ^tjj,f^a.Tcov iti Q yifoviv ctVTolc, o (jko- 

TTOg , TO j^(T!/^6(V dil TO 9f7oV Tl Jlj OVpdviOV 

K-/ipvy^a.- i^fiS^ivii^ri yav Tolg clyton d^ro- 
S-oAois , iTtopuivoii «'sfetiararMS toi TT-avrwv 
«/Jfir (Tft)T«§i X^frS, kJ (Iiacjiv tti;T« 7rip] 
ctvTcov jJ« To7s yOfJiiKol', biiTahiJt.a.Giv Ivav 



CYRILLI ALEXANDRIM EXPLANATIO 

iam dixerat Deus: « ccce dies veniunt, di- 
citDominus, ct faciam cum domo Isralielis 
et cum domo ludae foedus novum; non 
sccundum foedus quod pepigi cum patri- 
bus corum , die qua apprehendi manum eo- 
rum , ul educerem eos de regione Acgypli. » 
Si ergo diversum a priore est hoc alterum 
foedus, prorsus necesse est eos qiii ipsum 
exsequi vohinl , haud iam veteribus uti le- 
gibus, sed iis polius quae ad evangelicae 
vitae novitatem Iransferre queunt. Alqui 
iiihil huiusmodi menle volulare scribas et 
pharisaeos apparet : quippe qui sacrarum 
litterarum omnino sunt imperili ; unum ve- 
ro ilHs inest studium obtrectandi semper 
divinae ac caelesli pracdicalioni. Insidian- 
tur itaque sanctis apostolis omnium nos- 
trum servalorem Christum inseparabiliter 
sequenlibus, aiuntque huic de ipsis: en le- 
gis praeceplis adversantes videmus alum- 
Ti»jt*6V85 opct)fj&{j CYtr v7ro Gii 7ra.t^ctfooy<ifA,'i- nos luos ; nam quae sabbatis non licent , 



V«5- SpCtXJl y6 OVK V^i^i TTOiiiv Toli CTaS- 
iBctaf T ")& VO^H KiKivOVTOl, d?fftV iV Ctt/S- 

&aTU)^K^ ju.m5jv05 wavTa77tt(riv (X^tjc&^ 7rov^, 
'^^Z'i(in(Jt T ^^e^CTf^v d^^x^^i 0( ftctQyiTct'f 
fft) H at3r05. ii7r'i poJ,T (7tt/3^ttTix>iv (TctVTCO 



faciunt; si quidcm iubente lege oliari sab- 
balo, nullumque omnino laborem attin- 
gere, spicas manibus contundunt discipuli. 
Ain vero tu ipse , ( o pliarisaee ) cum sab- 
baticam tibi exhibes mensam , nonne pa- 



'^a.TSii^a.v 'z;>^5t-&£<5, ot; c7TjuuQpa,Ciig t a^rov ; nem confringis? Cur ergo alios criminaris? 

T/ ovv iTipag cthio, ; 7vtt S'i aoi y^ avcj^r 
'fhTiiXtaco /jS^u^t TcoTii^Oi ccsv Koyni , a.Ksi- 

Kal «JroxgiSEi; srgo? aCroif fifffv 6 'Ijjo-ouj' oiJ5s 
TotjTO dvsyvbiTS 6 EnoifjtjE Aa(3/S; x. t. X. 

'AAAa Kctt TOi Ta.VTct 'doi-zspcf^cog o Aa- 
/SiJ, xa^(i yi TO t2) v6[tcp SokoI/v , t Trctv- 
TOj Tsrap' Yiftiv d^iovTcti Qctvy^ctT©^ ., op- 
•&ae «^ ^iKcticog' iCj ya^ «v dhrt^cog ayiog 
tC^ 7rpo(p«TM5" ovKoiJv T ^ia. Mcoijaioii v6[j.s 
(^aaKOVTog iva.py(iii* , K^t^ta, S'iKctiov kpi- 
vaTi . (£ ov Am-v},*) TTPoacoTrov ev KPian., Trcog 
Csu' inovg ^ (pt\ai, KctTiKpivctTi f/.ctS»Tai, 
yjj ili JjS^o ■Stti/jM.a^ovrfs coi ayiov Kj tt^o- 
^riTnv T ftaKapiov Aa^]S, Kai TOt r Mcoij- 
aicag evroA«v ot; TiTnpnKOTa; — C^ict [tiv 



Ut autem ipsa tibi Servatoris verba oppo- 
namus , audi : 

Respondensque eis lesus ait: ne lioc quidem 
legistis quod fetit David? etc. 

Atqui etiamsi haec contra legis omnino 
placitum David egit, in summa apud nos 
aestimalione est, iure meriloque; nam san- 
ctus vere prophetaque erat. Ergo quum 
Moysis lex diserle iubeat, aequo iure iu- 
dicare, neque alicuius personae respectum 
in iudicio habere , cur nam meos , inquit , 
condemnaslis discipulos; quum nihilomi- 
nus suspicialis in sancli prophetacque loco 
bealum Davidem, qui Moysis praeceptum 
non servavit? -Panibus illis(propositionis) 



ovv T a^Tcov, aa(p(i)g 6 apT@^ tiftiv c t0 manifeste denotalur nobis caelestis panis i 

ovpavoij Si'iKVVTai TT^OKnao/^oi iv dytaig sanctis postea mensis proponendus. Quot- 

TpaTTi^atg dr.KAna^cov oaa 'j aKivt] ^^ T^a- quot aulcm vasa ad mysticum mensae usum 

7r'i(^ni ,Si'av « ftvg-tKn ^eia TTAnpovrcti , adhibebanlur , ea sacrorum apud nos cime- 



lioruin lypus perspicuus erant. - Spirita- 
liler aulem (duodecim panibus) duodecim 
signiticantur apostoli , de cjuibus infra di- 
cetur,cumad ipsosdiscipulossermo noster 
deveniet (I). 

Et doccbat. Eiatque ibi lioiuo, ciiiiis manus 
dextera erat arida. 

Docebat prorsus superiora inlellectui , 
el quae viam salutis a se dandam audienti- 
bus patefaciebant. Deinde doctrinae con- 
sentacieam slalim faciebat detnonsirationem 
dignae Deo potentiae , postquam verbis vi- 
am {idei quodammodo coiriplanassef. Nam 
miraculum aliquando ad fidem convertil , 
etiamsi forte vcrbis non credatur. Phari- 
saei interim observabant cum, num sab- 
bato curarel. Sic enim comparatus est ho- 
mo lividus: ahorum bonam famam morbo 
suo escam facit , et ahenae gloriae irasci- 
tur inique. Quid aulem ad haec rursus is 
qui omnia scit , qui corda scrutatur et quae 
inlra ea sunt cognoscit? nam lux cuni illo 
est, ut ait scriplura. Dixil aridam manum 
habenli : consiste in niedio. Cur autem ila 
lieri voluit? Fortasse ut ad misericordiam 
provocarel crudelem el immilem phari- 
saeura : fortasse etiam ut hominis morbus 
illos permoveret , et invidiae flammam omil- 
lere suaderet. 

Interrogabo vos, utriim liceat sabbatis 
benefacere an male? etc. 

Muho sapientissima interrogalio , et ido- 
nea conlra illorum stullitiam propositio. 
iVara si licel benefacere in sabbato , niliil- 
que impedit quominus Deus aegrotantium 
miserealur , desine caplare calumniandi 
Christum occasiones. atque in capul luum 
illam aUraliere poenam, quam paler ad- 
versus fihi sui conteraplores inlentam ha- 
bet. Audisti ilium vocc Davidis dicentem: 
concidam a facie ipsius inimicos eius, et 
odientes eum in fugara convertam. Si vero 
non licet sabbato benefacere, et si lex ve- 
lat vilam alicuius servari, factus es legis- 



CAP. VI. 185 

T ■&iUOY Kii>u,n?^'icov TV-cB-^ av iin uct^i.g. 
- nyiviJi.ctri>cci)g H CCtr ScoSiKct d^^o^o^ai' 
■«rf£)j wv l^''e Si s'ipy,(rircil, ori ilg at/GW 
3;i Gsir fA,aQv\ja<; •Atuv o AoyQ^ fii^iML- 

GirvLi. 






■n X''? 



ESidcKjiti H 7ra.VTU)i ttov ra VTTio v5v, a. r. 92. h. 

/ „ / , .~ ^ r / B. f. 01. I). 

jij OQu. 'fi 0;' avTH cct)TY\Pta,i i^(^ctvYi K:ihi<rn ^- 'j- Bg\ 
T cSov roli dx,(ioa)f^.iYoig' iUa r fA.v^rciyo)- 
yta.q iTTOjj-iVYW ivbvi; t' ■QiOTrpiTrovi Id^^vog 

iTTOlilTO T iTTldiA^iV, fA.OVOYii'^^ •AO.T (tXiai- 

vmv ra Kiya t iU ro 'ss'1'^iviSraA rpi^ov 

(I^£8jV>i<3'i 'ya? ":'(7-3''" oji TO •&riDpa 57"po5 77-;- 

<^iv, •A.h.v dwis^yira.i ?\oy^- Oa.pi<ja.'iol Si v. 7. 

•u;c'.piTYipouvTO ctvTOv ^ il bj (Tci/3€<iTa •3"s- 

px7reu<y;f roiovroi •)/ap t^t j2a.G}ictvog dvri^ , 

rai iTiOMV iv(^Y\yActq TPO(tir.v TroiiiTcti ty] vb- 

(ja^rCj T inpm svicAiictig dSt>ccog ifh[^ii.t- 

Yi-af Ki Ti Trpog rovro TraKiv ■n-dvra il- 

Siog., rag KaoSiag iT<x'(jiov /i^ ytvcoGKCov ra 

Cii aVTciig; jo yap (^cog y.ir avrov 1(7 ri , 

'•■2) To ■}.j^ajt*jM.?voi'. * EfVs TOi ^)i^av ^'^(ont *. dm. u. -i: 

T "^iipx, ^n^Bi itg TO iJ.i!rov y^ ng \6- 

y@^ T 5rPC(^|W?.-r@o ; rd^^a OTJCog Ka\i<rYl 

■zB^og sAfov, (^ dTTYtvYi v^ d(htKoty.TnpY.ova 

^apKjcilov rdyjx Suaco7n;(j<l ro Tra^^og av- 

GW", ;^ rag -01) (Z;-S"iioi; ^Aoyag ■iToifA.iiv 

dva7ri:(J<l.. 

aya.Jo7ror^o"ai, ■/} y.ay.oTrori^f^ai ; ■/.. t. X. 

"^o^hutr d.TYi Aia.i' >! '^iZaig ^TrpiTTHact a. f. 'i-j. b. 
T c.c-ciivcov d(BiXTYip'ta.ig n TrpDraGtg- il jm.jf 
yap efsg-iv dya^^OTroiilv cn Ga(iQdrco ^ JiJ 
TO KooXvov ov^iv iKiii iSrvtJj ■Tro.^a ^iov (Jsir 
Kdfivovrag, Travaat avXKiyoiv t>' y,^ Xpi- 
Tov avKO^aYTiag rag dtf^opy-ag, i-u 7^ (7av- 
TOii KitpaKiig Kara^^fioiv r 5;;tm' , yiv i/rYtp- 
tjkjck ■Trajiip rdig dTt[i'x'(\i(7i t vtov yikh- 
cag AiyovTog Tripi at^TOt; Sta ^covtig t Aa- 
13':S- * K."i (TufKo.^i^co g5u" i'/^Qoovg aCrod d-ao 
TrPOCCOTTH avTOv ^ v^ Cfitr ytrovYjag avrov 

"^OTTCiXJOyaf ii 3 Ot^.^C V^l^iV iV TrOiilY Cf 

(Ja&idrq)^ v^ KiKCoKvziv 6 viyog aco^iSjXt\ 



Ps. LXXXMII. 



(1) Nenipe in lioc capitulo v. 13. p. 189. 



A. 1 


'. M. s. b. 


B ( 


' (V' 


(;_ 1 


[. E3. b. 


H. 


r. -ifln. b. sq. 



.Matth \1. (;. 



18G S. CVRILLI ALEX.VN 

■^i>X^y, yiyOYctg t V0jW0-&(7« ^ictr^iyopoi- 
S/u.^c(BAyi!Ccti ccTOAni', s^' vi ;f^ TiQcLV(J.a.- 
(JTiti M 5(a Ma)i)(76«5 ^Ju.)(.Qt\'\cf aXK' ovyj 
ictVTai (pYKJiv T oA&fc i&fos T Itt/ tS) cra/3- 
(BaTcp Ti^nKi VO|UOV, >i;u-(v q waAAov to7$ 
!>!r?;;^ot;ff(y cit;TM (^ ctvyjvct- i<.ctXa)(, i(^ng- 
iwctivoi) Gsv Aoyai;- ovx,ovv avayawq £, vo- 

jM.« TO •&«7oV ihivQlpOV ■TBcbq OVV aiTlO, Kj 

cv (jct(3Ca.T0) Xp/s"ov iAiitv eQsAovTct yS, ivip- 
yiTOVYTct, '^vxriv ■ OTctv 5 'j} '^ I'''' tm aaC- 
(Baru) ri^iVTa. voftov ■zooAvTrpayftovih i^i- 
Kco/jSf), i\etif)i0fjvvyig iYiKct r^ ■arapa -diov 
dtco^iauivov ibpy,<JOfj&p- 6-Ax£/iJi yb dpysh 
c^i a-aC(iiTCi) , y^ jnnSjvo? to avfJi-Tzav aaiTi- 
cda/ :rov«,^avlfc9T, 3 itcLkXov £j avTolq OjU.oS 
Tolq aAofoi? T (^wwv s'(p« y^ * OTi iva dva- 
TravcJnTat ■Trctiq a^ ;tj « ■n-at§'iax,n «7«, 
,5oS5 C7«,jj^^ tO t/TTO^tjnoy aii,}Oi Trciv ■x.Tiivog 

T«' Q K^ /SoLiv i\iu)V, y^ TCt iTl^a T XT«- 

va)v, :tw5 «« av nAinaiv avQpw^ov cc C7a/S- 
;SczT&) , B:tvn r^ a(^v-ATOi) 'sfeeTTfcoVTct vcc7m- 

OvK dpnil aot TO -n apado^ov ilg 7T'i<^tY; 
cpag CpioyovvTa ■^iOTrpiTrwi,^ 7^ ^n' H^a- 
aictc, 7J dvcoTaTCi) ■dipaTrivoYTa csir cv d'p- 
pwriajs, ^ (g) CK (p-^ovov iu ^aanctY^iag 
c6§'iYng jpivov; 

'li^r^yjjiv £",' r'J 000; ■n^0GvjyJ<7%'J.l, 

WavTa ■uipog ol>io^opci\v ruiripav , yJ, iig 
ovraiv T ^J5-i.<6ovT(MV eig atyTOv iipya^iTO 
.Xe^ro?, y^ 7rY^y.aTi-/.}ig -TTOXiTitaq iiy.ovct 
'^OTTOV Tiva TU ■KctS'' iaVTOv dva-diig, aAn- 
■d^ivovg »i9?jfy rt5ro!px/v.-iv 7rgoc7^t;v»iTct5- iSct)- 
/^o TO/vt;y cdj cv eiKcvi tCj Tv-sicp ■Troayixd- 
-cov T yi'-p^vv\iA,ivc>)V Bia Xpi<rov , Ttva '^o- 
■PTOV Y\f/.ai •znoiii&tn Trpoay.Ktj rag Trpog ■ufov 
ix.iTiiag- XaQpa k^ it.iK,^viJi,y.ivu)g^ iu ovSi- 
vog opcoYTog, -Trp^oaiV/eSyw^ ^}i- toi>to yao 
ViiioSnAoi TO iig op©- y^ (jc-jvag y^, log iv 
axoXyi 'S!^oaevyj§!ttj[ t 'ItiaoiJv lu toDto 
at;T05 nuag iSiSapev iias-dcv * av H OTav 
T^oaivyri , iiaiK^e eig to Taf^iilov <78* dtpi- 
AoSo^cog yccp k^ 6a'i^g iwaipovrag yeipag 
TrpoaivyjS^ Sil *, -.u wcunp iig ^.xj,05 eig to 
■f' ■^ioizTictg t>.x[oe dva-n-iiSciiYTog t vou, x^ 
d-TrotiOiTceYTOg [.teY Qoovfin 7ravTQg,d7roZi- 



DUI.M EXrLA>ATIO 

laloii.saccusator: praecoplum repiohondis, 
ciiius lamen causa , .^loysis miiiislerium iu 
honore est. Atqui iion sibi, inquit, univer- 
saHs Deus sabbali legem staluit , sed nobis 
polius qui ei cervicem subieclam habemus. 
]{octe ais ; verba laudo. Ergo Deus neces- 
silate simul et lege caret. Cur ilaquo Chri- 
stum insimulas, miseieri volenlem, et ali- 
cuius vilam salvaro? Quin adco si sabbati 
ipsam legem vestigare velimus, misericor- 
diae causa a Deo praescriptam comperie- 
mus. Otiari enim sabbato mandavit , nul- 
lumque omnino laborem attingere, immo 
et ipsis ratione carentibus bestiis requiem 
conccdere. Edixit enim : ut nimirum re- 
quiescat famulus tuus ac famula, bos tuus 
ac iumentum luum , et tui iuris animal 
quodlibet. lam qui bovis et reliquorum 
animalium miseretur, quid ni sabbato et- 
iam misereretur liominis gravi et insana- 
bili infirmilate correpti? 

Ipsi aHtem veconlia repleti snnt. 

Non tibi satis cst ad fidem miraculum? 
Vides agentem quae Deum decent , super- 
naque poteslate infirmos sanantem , et ta- 
nien livoris et invidiae {ilium parturis ho- 
micidium? 

Exiit in inonleni orare. 

Omnia ad noslram aediticationem, at- 
que ad credentium ei iitililalem Chrislus 
operabatur : el spiritalis v ilae imaginem 
quodammodo res suas proponens , veros 
volebat efTicere adoratores. Videamus igi- 
tur in Christi oporibus. lamquam in ima- 
gine ac lypo, quemadmodum nos oporlcat 
Deum orare. Clam videliccl et in abscondi- 
to, atque inspeclante nemine , oporlet orare. 
Namque hoo innuit solitarius in montem 
secessus , et lesu tamquam in vacatione 
oratio: quam rem ipse verbis quoque nos 
docuit: tu aulem quum oraveris, ingredere 
cubiculum tuum. Xam sine iaclanlia, san- 
ctasque manus exlollentcs orare opus est; 
ila ut mens tamquam in verticem aliquem 
ad Dei contemplalionem conscendat, seque 
tumultu omni subtrahat , atque a munda- 



IX I.CCAM CAP. VI. 



18-; 



nis curis aufugiat. Alque hoc agat non fa- 
stidiose, neque cum infinna piisillanimi- 
tate. sed forliter potius atque studiose, nec 
mediocri cum patientia. Audisli enim , quod 
non solum oraverit Chrislus , sed (juod 
orando pernoctaveril. 

Fortasse autem veritatis hostis haec nos 
dicentes non patielur. Ailenim: orat lesus 
et a patre petit, quae ipse non habet. Quo- 
modo ergo ipsum dicitis el consubstantia- 
lem patri, et ei per omnia acqualera, nul- 
laque re difierentem? Nam sine controver- 
sia, quod minus est, a poliore benedicitur. 
Maior porro omnino est qui dat, quam ille 
qui accipere ahquid postulat. Age vero in 
primis nos doceant isti orlhodosiae sub- 
versores , quanam re indigere fihum exisli- 
ment? Quid item, tamquam eo carens, po- 
stulabat accipere? Lumen erat verum, vita 
suapte natura, et ■vivilicaus, virtutum do- 
minus , sapienlia , iustitia , creator omnium 
rerum et auctor, creaturae cuilibet supe- 
rior, rex universahs, caeh terraeque di- 
spensalor, omnis boni una cum Deo patre 
dator. Atque id a Paulo disces quibusdam 
scribente: gratia vobis et pax a Deo patre 
nostro, et domino lesu Chrislo. Is in su- 
jwrnis thronis pro dignitate sedet, atque 
ab omni creatura rationah glorificatur. Est 
itaque totius dignitatis, quae Deum patrem 
decet, substantiahter heres. Aiebat igilur 
ipsi : mea omnia , tua sunt ; et tua , mea ; 
et clarificatus sum in eis. lam qui omnia 
habet cpiae Dei patris sunt propria , quid 
praelerea requirat? Quod si rem ahquam 
reapse desiderat , idque hi vere dici aiunt , 
nihil iam vetat dicere , patrem ipsum rei 
alicuius inopia laborare. Nam si cuncta fi- 
jii, sunt aeque patris; re autem aliqua de- 
slituitur fihus; id ipsum pater quoqi^ ex- 
perielur. Iluius enim propria sunt omnia 
quae filius habet. Atqui patcr reapse per- 
feclissimus est , nullaquc Deo digna re bona 
eset : sequitur ergo ut etiam liHus perfe- 



opav , oiiTi «.x|,ix.oflu)?, ouTi dSpcivyi s^oira^ 
oAifo-\^.v)(_ictv iVTOVux; Q |WaAAov, Kj iv cma- 
ort r, J^ «;i rtQ:it/|W,ct?-ov 'iy^ovTO.^; t v7ro[jiovr\v 
dKyix.ocii yb OTi 8p(^' (iTrAxg yiu^ctTO Xc^-o?, 

a/A' OTl }ij SiiKVOX.TipdjT: TOVTO SpwV. 

OuK dvi'^iTCLi 3i ;'(Ttt)5 7^ clAn-^iiai lliiapm. 

i-X^^&^og TctVTcL KiyovTCdv «,t^' (p«(Tj yao- 
•Tr^OGivy^iTCLi Kj '(jiTil ■TTctpa T TrctWoi., a.7r?a 

OVK S^^- '5r&)5 OVV iTl (pctTi K^ OI/.00VGIOV 
CLVTCt) ]aOV Ti kJ) 'ouaVTCL, v^ kclt' ovSiva. 
'^OTTOV dTriOiKOTCL-^ /C'^?'^ 'J''^? ■3J(i(7H5 dVTi- 
AO^iaS, TO iKcLTTOV VTTO T KpHTTOvOi iV- 

KoyiiTcLi' jtAS/^criv 5e -TTavTCOq ^i^O!;?, t£ 
'ij)^«.x«A«VT05 T( KcL^ilv { 1 /■ a«5v . c^s7vo 

Kj TTpo •J/S T h.KKU>V ^i^CLGKiTOOGCLV SljWaS Oi 
TCL O^&a Sfc/.G'^i(p0VTii, T(V@-. llvctl VO|M.(- 

QiGiv '<yh6ia. t U(ov; t\ q ax; ovk 5;;^&)v iKyi- 
TM Kctfiilv ; (pw5 lf( to aAn-9-ivov , (^w« j;^ 
i^t/(7(v, y^ ^woTTOJOs, K^ T ^uva.u,ia)v Kvetoi., 
Goipict j^ BiKaiOGvvi]., KTi^nq y^ Sy\[yi.nipyog 

T OAOJV , ■uTCLVTOg iTriKHVa, "^vnTOV , (SclGl- 

Kivg T oAu)v, Tajxlai ovpcivov rSj yHi, §o- 
Tno dya-dov TraVTog ofA,ou tS) •&«&) (^ Tsa'^!- 
}Cj ToiiTO [/.a^diiTn yi^^^aOOTOc, Ticl t fj^a- 
KapiH YlavKn * , yjj.?^c, v[tiv yu i\py\vy\ diro • Kcm 
•&soy Tra^oc, y\fjf\^ r^ kvpIh 'Inirov X&i^^ov- 
Toli dvcOTCLTU) •&povoi5 iftTrpiTTsi, So^oKo- 
jinai iza[a izixGni KTiGiijOi KofiKm- oi^^Sv 
iiTravTCtiv i<ri t t •9'Joi/ y^ vraZoi ^iOTrei- 
TTUiv d^ici)[xaTO)v ovcnuSox; ;cA«povOjW@o* }U 
■^-oDv i^n TTpoq avTov * coc, ■wavTa Ta Sjwa, • loii. : 
Ga ^- }tj Tct. Ga, i[A,d' Ki SiSo^aa[/.ai Iv 
wjToii' 6 Q -z^avTa 'j^wv 'iSict to. t Qtov 
Ki TTctZoi; , t\v©^ iTi KiiTTir ai : il q oKcoq 
KiiTTiTai Tivoq, r^ TOVTO ilvai (paa\v dKn- 
■dig, ovSiv ^ TO KcoKvov ilTrilv, OTi (^ av- 
Toq TraTnp Iv '/^ict Ka-d'i<^nKi tivcov il 
yap ■zzavTa tci t v\o'j ^ t Trac^cc, 'ch ^ Ka- 
TriTai 5; tivo? o uio? , tojovto? a.oct Wi r^ 
Trarn^' at^TOi/ yap^ 'tgi ■prdvTa tu t uioo" 
rtAA' ?5"' 'sraVTsAfs©^ 6 ■yraTnp, dilTai Oi 
cAa)5 ovSivoi T ■&i07r^i7rct)v a^aQwv oi^^ioDv 
5!-aVT;A«©^ v\oi, cog Trdvra \yjio'' '''" ^ 



(I; Hanc esse .\rianoiuin obiectionem patet. 



188 S. CVRILH ALEXANDRIM EXPLANATIO 

•5T-ap5, ilicujv ogi (t ;<^ctpa;tT«f) t^ vTro^ra- clissiimis sil.quaiuloquidcm palerna oninia 

Gicug auTOv- Iv j tS) ;^aoax.T«pi cpansrai liabet, et esl imago ac figura substanliae 

sT-ttVTMS 70 TT^coroTV-tZDv ^v^ iv T 2) ;T^£dT;- ilHus. Porfo in figura prorsus agnoscitur 

tC-^co 'zndvTCog 6 ■^&pty,Tnp' tCj TctuTcL fjih protolypon , vicissimque in prololypo fi- 

57-005 c/KUvni. gura. Atque liaec contra illos dicla sint. 

ibiciem. Oaffi 3 £j ol T Ns^ooia Kivoi^cavlotii Scd et qui Nestorii nova doctrina se 

c!iubiiP7rar7iJi.ivoi, cag dvaf>[^o<rov 3 ■Trci.VT^j.cog nhripi siverunt, aiunt prors;!s non conve- 

•9-fw yj^ (pvcTiV oyri tU) vlo) r ■^pocTivx^Stq- nire ut fllius qui est suapte natura Deus 

7rp'i7;-y,'^ l^.3.A?^of dv^pwwcaTcj)?^ aujvd^itav oret : id autem decere potius copulatum 

avrcp >Juvct,(puiVTi , rWiTi tm 6k (SJio^a.TO(; illi hominem, id est eum qui de stirpe Da- 

Aa|Si^- at;T05 Zv cipa, riv , ot £i;;^hv dvarii- vidis est. Ilic ergo erat, a quo oratio fie- 

vcav Ti ouv Trpog tovto I^S/^^y; «•j.voncaTS bal. lam quid ad haec dicimus? Profecto 

TrxvT^oii T^ ivav^^ci!7ryiaicag r |Ctovo;;^c-<i5 to vos incarnati Uuigeniti mvslcrium prorsus 

lJ.v<riieeov jA,vn[Jt.0Y!uc;aTi AsfvVTO; t pa^a- ignoratis. Mementolc verhorum beati evan- 

pia ivayy^i^ov 'lccdvvn- yC^ Koyoc,:, o'a(^ gelislae lohannis dicentis: et Verbum caro 

loiir. II. ic. iyiviro- iCriro y\y.lv 6 Trdvaoi^oiUavAog* factum est. Quam rem sapientissimus no- 

i[A.(payii K.aTi^-/iGi . ?^ifcov 7!ip\ avTS* ov -y) bis Paulus edisserit , de illo dicens: non 

Syi TTS dfyi\c6V'fhXa[^QdYiTai.,dAAa.cn7i^- enim angelos , sed Abrahami semen ap- 

y,arcg'ACoad,t.i.'f7n?\.a[J!.CdYiTai-o^ivo)<p?iKi ])rehendit: unde oportuit eum per omnia 

y^ Trdvra toIs d3?Aipo75 c/^oiw-^nvai, 'V* Iratribus similari ; ut misericors tieret et 

iAi-ii[ji.ci)vyivnTai kJ 7ri?-o? nDyycOiui ranzooi; fidelis pontifex erga Deum, atque hunc po- 

T Ocov, 515 to lAdcfx,i<Qzii T d/J/pTtaii T Aa.«- puli peccalis propilium redderet: propte- 

dv-d' OTH oii ovv T "fjijvnQivra ^h .Se!;cw5, reaque natum illum quidem divinitus, ul- 

Ci>5 Ao^ov CM T ■&=oD £) Tra^oi^ laurov q pote Dei patris Verbum, semet ad exinani- 

Ku^ivra TT^oi x,iva)i7iv , k} Trpog dSiAtpirYira tionem demisisse ad nostram iisque frater- 

T TTPog Y][idi, 3ia T y^ui-Qcxjj xa-&' HjWas, nilatem.noslrascilicetconditionesuscepta, 

oi^OiCc-driYct'! Ti vjy Tfdvra T015 cTri -?» ^'«5, factiim esse terrigenis omnino similem, ex- 

Siy^a [juoViM d/J^rlai^r ■j^ av-&fla^0T«T05 ceplo peccaio , atque ex huniana humili 

c,x7r'i[j,7nTai [Li^^cav '-^' ya^ yiyovi .icaS-' conditione processisse. Nainquia factus est 

MW-Ss, c'/,<. TTOhXiii ctyav i\[A.ip6Ti)roi y^ <ji- tamquam unus ex nobis, ob multam suam 

AocY-dpcoTTiai , ouii dTra^iol rd dv&oci)7!tva- honitatem atque clementiam, humana non 

Tv^unii r.^jcilc, T^ £15 Am^ii' 'fhsiyciiai 7roiov[j.:-- dcdiguatur ; typum nobis summae niansue- 

V05 Ta >ca-3- sauTcv iv' , dx, «$«v, to;5 ''?C>'f- tudinis praebens se ipsum , ut '.estigia eius 

(jiv auToS ;taTa'.coAs'S'siv azf!i5a(7a)^"^'j ( I y. sectari studeamus. 

V. 13. Kai 07= i'.yE'vsTo jj^Efa^s-foCE^iijyiitrETot;? ^(/.aOjiTas aUTou' Et cimi (lies facdis esset, vocavit (lisci|)iilos suos; 

xKi £zXj;a//.£yoj air' a.ij-u-j ?i;5iza x. t. X. eleclisqiie (luodeciiii ex ipsis etc. 

B f M *"' !\iavvx,Tipsvaais\i7rpoGdjX^v OKuoiOi Postquam tola nocte perseveraverat 

c. f. 13. 1). ^^y5^ 'i«(j-S5Xs<5"05 5 ?jj dpo>iT&)5T;;j^ d.afec- orans dominus nosler lesus Christus , et 

vo»iT«5, K^ w5 /.40V05 o/Jsv a'JT05, Tcts :3-pc5 inefliibili iucomprehensibilique ralione , 

yi T cv ovpavoli Trarioa yu ^iov ^g.Ai^^ni quam sohis ipse novit, cum caelcsti patre 

TroiiDadrAiJ^Q-,, yCj tvttov «pv o-C()Tns(a'5«5 Deo collocutus fuerat, exemplar nobis rei 

(1) Post lioc lautum Cyrilli fragmeuluni , iii cod. H. loiio e.\treaio 29.5. liaee sunt. TsXo; Tct/ tt^xto-j 

TU'j r£<7(jdptov Tsy^otyf T&Jy si^ to xara Aouxay ayiov et/ayysXiOV zaTa (Tt/vayajyvj-y s^yiyijcTcxv ysyovjlav raga Ni- 
xijTa Sia/.o^vou t/j; tou Ssou psyaXrjj ixx\n<rixi xai SiSao-xaXou , tou Isppm: Explicif primUS ex fjttattior tonilS 

explanationuni in sanctum Lucae evancjclium collectionis , quam fecit ,\icetas mac/nae Det ecclesiae dia- 

conus et magiiter, Serrarmi detiide episcopus. At iu raagno codice A. suut etiani reliqui tomi tres. 



IX LIT.AM CAP. VI. 189 

salutaris se ipsum exhibens; docuit eniin Trpiyiyt-aTOi; Iclvtov ■gn^-S'?/?' j3i5*^f •j/ot^ 

quoniodo oporteat recte inculpaleque pre- tivo, Tpo-zirov 6p-&o}i Ti y-j rfjUwp,;iTw« ^y\ 

ces facere; descendit de monte , et mundi TroiiiSrx.; tck; TrpoaSjyac,., MTnoiv c/y. t» 

sacerdotesdesignat. Ait cnimillis; voseslis o'p«? , Jt) (^ t^ o]y.o'J\.i\v\\i [/.u^ciycoyovf 

lux mundi. Iluius aposlolorum sanctorum d\a.SiiKvv(jiv ( i]- '5$>i ycep Trpog avTovg- * 

eieclionis beatus quoqueDavid meminit di- Cu-iig Wi to (pax; t Koof^a- TctvTHi 3 ■t^ t 

cens veluli ad Chrislum; conslitues eos dy'icov dTro^cAcov Tr^ofioAiii fA.VKf^oyiiKJ Ai- 

principes super omnem terram; memores fcov ju 6 ^a.;iae^oi AaSiJ, cog Tr^oq Xe^s^oy * 

erunt nominis lui in onini generalion-e et KaTCL^naaq aucTtr ap^ovras sVi Trccaav t 

generatione. Certe dum adhuc in curpo- yriv , [/.vnG^^aovTat r ovoi^aTog aa cv Trdcry^ 

ribus versabantur, memoresgloriae Christi 5^=2. k} '^via- 7^ niv 5S ovth ov (Jci)y,ci.Ti, 

erant, et civitatibus atque regionibus sa- if/.vn[^ov/jov t' ^o^nq Xeis-ot), TtoMal t£ y^ 

cramentum eius praedicabant. Postquam ■^Upaii to avTov KaXovvTiq ^vyris^ov c^' 

autem ad supernas vocati fuerunt statio- q ■urpog Tcii avoo KinAnvTai f*oia?, ov^h 

nes, nihilo adhuc minus de ipso nobis lo- «TTOf njA.lvi^ ovtvo ^XifovTai Tripi aJrS, 

quuMlur, per suas sapientissimas quas de Sicc 7^ 57avff6(p« avy^^apig h<, TriTroinvTai 

eodem exararunt scripturas. Et illi quidem Tripi aCTOv- 7'^ oj iu.»v ;{^ Mcovaicog voi^ov 

secundum legem mosaicam electi sacerdo- ^^^aooTovnSiVTii li^^ks^yoi^ 'Aa^cov SnXovon 

tes, Aaron et socii eius, sacris decoris ve- }u ol avv avTco, li^oz5oi7Ti(7iv iaQni^aaiv al- 

stibus exterius ornabantur; at divi disci- (tGhtS); KaTiKaWvvoVTO- 01 Si yi Qiomaioi 

puli spirilalibus donis fulgentes, evangeh- [/.aSnTa], ■^ctpiaiJ.aai Toli 'ufv/jf.taTiKoli 

corum oraculorum minislerio deputantur. ^'/^■TrpiTrovTii, t iCayyyy.cov ^icnna[A.dTu>v 

Dictum quippe illis est; infirmos curate, t S}3-Kov'iav oi'iX^-p''^<^^'0- lipnTai y) -v^poq 

daemonia eiicite, lcprosos mundate, mor- avTOvg- * da-BivcvvTag ■^ipaTriviTi, aai- 

tuos resuscilate. Reapse Christi virlute in- f^ovia cyn^dxXiTi ^ Ki-zz^ovq Ka^a^il^iTi ^ vi- 

structi, universum orbem slupore adfece- K^ovg lyiio^i-i- £) "J/Sv^t Xpis^ot) cpo^olvTfs 

runt. Verumtamen specta summam evan- Svvai/.iv .iKaTi^zsKnTTOV ■^daav r oi>c8p.jv)iv 

geUstae seduhtaiem. Non enim sinipliciler ttKyw c^a t ih aKoov vii-^tv t i^jayyiXiTH' 

dixit electos fuisse apostolos, sed noraina- ov jS aTrAa-? (iva5.=i;(^G«vcti C?tr dyiy.g drro- 

II) Ad huiie locuin iii eodice B. p. G3, et in cod. G. f. 14. anonynnis interpres subsequens scliolion 
scribit, testiniouiuin pniebens coninientariis Cyrilli nou iu Lucaui tantuinmodo veruin etiam in ^lattliaeum. 
(Et quidein Cyrilli iu Alattliaeum locus heic appellatus, adliuc desideratur. jXamque ad Mattli. 1\'. 18. seqq. 
ubi de apostoloruni designatione agitur, nihil liabent cyrillianum catenae Possini atque Corderii.) Sic ergo 

llOC loco ailOUyniUS vaticanus. '/.r,-it toJj X6yo'j; rn; S^itr/.yj^iSfMiu 7U-I aroo-ToXwv iy.Koyn; s-j tij i9' xstfaXciiii 
70U zara MarSaTov sCayysXiou , xai ragi tk fisVa tou s^Sojjlou x=ipaXai'o'j tou wagovTO^ su-yycXio^Tou , svSa 6 Xgi- 
<7T95 Xapwy to §ip?.iov 'Hcai^ou to!> TT^ocpyjTou dysyju' f ugvjVsij yag s'/.si s^^j]vsia'J Satj|/acTV3V tou dytou Ku^tXXov , 
'0'/ Troieircu £('; To ZT5£o|ai l'jiaxjT6'J xu^iou Ss'/.t6'j' tacTuuTu^ '/.xi £v \5' v.s^aKoLiu TQU aUToij TOUTOU £uayysXt(rTO'j' 
laTsov os cTt xai xaTa to'v Toroy Tav S&iSsjia ^ouv , tuv ^affTal^ovTuv T-riv utto XoXouuvto^ zaTa<7XSua<73siO"av 3a- 
Aatrcav , o Ta;y aTTOCToXuv og/^STai dpi^ij.6;' '/.al yup uvd Tgei^ l'/. Tsctrdpuv [j.squv TaUTr,v (SacTa^ovTfj tvjv T'^^ ayiaj 
Tgiaooj XT/guy.a^ xai T>jy 5t' aUTwv tov Tsfxcd^uv suxyysKiuv sx7roj:/.7r>jv ci; Ta TE<ra"aca TJj; yn; Tzs^aTu* '/.ai yd^ 
y.ai Ztd Tvi; ha\d(rG'Jii s'/.sivo; n 'JOviTvj ^oij ^aiZTirjy.uTo; ^dXua^cu , -o aTTOzaSai^outra tov y.oTjj.ov sy. tuv afj.uQTiuv , 

7j' £z Tou vovjTou <TucTu<Ta ^LoXouwvTo;, EiV.ovi^sTai. Quaere fjuae late clicuntiir de cluoclecim apostolurum ele- 
ctione in XIX. capitulo flf^. 18. J evangelii secmulum Matthaeum , et circa meclium septimi capitull 
Clf'. n .J praesentis eeanyelistae, nbi Christus captum manibus Isaiae librum lecjit. Illic enini inrenies 
saiicti CijrUli miram explanationem , cjuam facit rerborum 't praeclicare annum Domini acceptabilem. >> 
Similiter eliam in XXXIV. capitulo huius ipsiiis ecamjelistae. Sciendum porro est, iuxta exemplum 
duodecim boum, cjui fabricatum a Salomone mare gestabant, duodecim apostolorum defniri numerum. 
Nam terni in quatuor clucti , sanctae Trinitatis tulerunt praedicationem , quatuorcpie evangeliorum per 
ipsos in quatuor mundi partes gestatio fuit. Et quidem mari illo , intellectiicdis baptismi mare , quod 
mundum pcccatis purgat, et a spiritali Salomone constitHtum fuit , jiguratur. Recole dicta p. 158. n. 1. 



11. i:m: XI. 13. 



l.cv. XXIV. 3. 



190 s. cyniLLi alexandrini explanatio 

5-oA»5 (prah, ovoi^ag-t 3 ju.aAAoK lu.ivnviy- tim intulil primoruni horuni mentionem; 

jM.gKHS avToli ;cj T^ T Tzport^m [^vriy,ng,hct ne quis forte se ipsum adscribere auderet 

jw« Ti5 «at^TOv iyy^a.-\cn ToKf/..riari lui XO?w electorum choro. Namque ut Paulus ait: 

T (S^Hhiyin-ivodvhoq yap 6 naSAos (pna/v * nemo sumit sibi honorem , sed qui a Deo 

oij-x,' icLVTci) tU hctiiliavi T Tiy.r\v, aAA' 6 vocaliir. Age vcro quamquam sancti apo- 

KctAovfJ^Oi uTTO T Qiov- jtj ^ot/y ovouct(fl sloli ad hanc niagnam splendidamque dig- 

T dyicov a7ro<^'oX(iiiv %iKXn\tivm ilg to yMct nitalem vocati noniinatim fuerunt, nihilo- 

toSto y^ Actftti^ov d^icci^ct, Trpog tovto t;- niinus per tempora quidam homines tan- 

vii Ka,^'i)iovTO y!^ >(.ctipovi dTzovoictg^u ■&pa- tam sibi insaniam audaciamque sumpse- 

(7«5, coq t£5roe-oA85 ictvdhir ovof^aacti X&i- runt , ut se Christi apostolos nominarint. 



roii, ^ TijM.MV apTraacti t oJx. ciViiJ-n^il- 
actv ctvTolg- TOVTCOv 01 ■Qioriirjioi ^oiMnTcti , 
Tre^zBoinvTai ^vni^Lu- (^ctai yap' * ol toiSto* 
■\|,<j6Ja7ro5-oAoi, ipfaTa.1 BoXiot, ftiTaa-^n- 



!'onorcmque minime sibi concessum arri- 
puerint. Hos divi discipuH commemora- 
nmt dicentes : eiusmodi pseudoapostoh , 
operarii subdoH , in anselos iustitiae se- 



[tctTil^6/jS/J0i ih dtyiKag ^wctioavvng ( 1 )' 'f^ met transfiguranles. Nec mirum ; namque 

ov Qa,v[/..a,- ctvTog yti ffstTavas, ttiTaax»- et ipse Satanas transfigurat se in angelum 

[ji.a.T'i(^iTai ih a,yyiXov(ptoTO<;- ov [tiya, ovv , lucis: ergo magni non est aestimandum si 

ii y^ 01 ^ia^covoi ctvrov (j.iTaaxn[ta-'i^ov- ministri quocjue eius in angelos iustitiae 

Tai ih dyyiAag SiKaioavvni' ovSiva. to'ivvv sese transformant. Neminem itaque nos 

'la/Jf/ «,aj7$ /; 'u^c^Si^6[iiQa, ■zb-Amv oti agnoscimus aut recipimus , nisi solos il- 

[tovng Gffir Jia t iva.yyiXiKZv ^pa[t[/,aTCOv los in evangelicis litleris nominalos, et il- 

«v0jaac-/-!.£V85, J^ T iA.iT' OKiivnf dvaSiB:-iy- lum post eos eleclum sapientissimum Pau- 

[tivov , T aoij^coTaTov nai)Aov io jCj avTog 6 lum ; cui et ipse Servalor teslimonium de- 

crcoTYip iy.i[tapTVpn}ci ,\'iyci)v* , oti ax.iv(B^ dit dicens: quia mihi vas electionis est , 

c/KKoyng i<ri [toi C6UT T iia<raaaiTo oiOftj. ut portet nomen meum coram omnibus 

jM.8 Ci-triTTiov TravTcov T si9tu)1'. gentibus. 

Tot;T«? (2) -os^oaviTvwii [tiv vo[^og^ Hos (apostolos) lex porlendebat, prae- 

Tr^oix.npv^av''] TU^zs^o^pnTai-yi^aTrTaifHV dixerunt etiam prophetae. Scriptum est 

iv [tcoaaiKU) Ci€A'iq)-* (^ \yi"\.ia^i (7fw.i^aAiV, enim in mosaica lege : et accipielis similam , 

k} TTOinaiTi at;THK , SaSiza aoT«s- rJ, 'Qnhn- ex eaque duodecim conficietis panes; et im- 

(TSTai atyGW", 5t;o •&SjM'aTa, 2'i2j T ^'ascj^av ponetis ex eis duos missus ( seu proposi- 

T y.aQapav , \vavTi kv^ih- jvj iTri^naiTi lizi liones) in mensa munda ante Dominum: 

To 9sjt.ta x'i^avov j'^ aAae* ;£^ iaovTai eh ao- et super re proposila thiis ponelis et sal : 

T5S5, ih dvattvnaiv ■iz^ox.i'ijL&^a t2) Kupici)- eruntque hi pancs momoiialis iiislar pro- 

apTOg ftiv ya^ 6 c^ ot;pavoD jiUT^Qcov , JOj positi Domino. Cerle panis de caelo de- 

^&)HV Jt^ot/s Ta KOGfiCf)^ Tig av tTipog iin scendens , vilamque mundo .suppeditans , 

xa^sa T T oAwv ffWTM^a X^irov; -«^ A<'',a«- quinam erit alius nisi omnium servator 

ffiv Q T TT^oi avTOv, apTOi KiKKnvTai y^ 01 Christus? Porro ad huius imilationem pa- 

[taKapioi [ta^nTar [/.iTOXOi ycip yiyovorii nes appellantur eliam beali discipuli: qui 

T '^i(^ovTO<; n!J.ai ih <^wmv aiwviov, ''^i^aai parlicipes effecti eius a quo nos ad aeler- 

(1) Sacer textiis gr. et lat. iii apostolos ChrisU. Ergo lieic nieiKJum potiiis videtur, praesertim quiii 
postea repetitur in angelos iusUtiae. 

'2) Totus qui .sequitur tractus usque ad verba ff^oo-szof/Krav tu Sii rr,-j Cii cCqx-.g-j, dicitur in codd. A. 
et H. sumptus ex lioniilia, Cyrilli scilicet, quia praecedens textus Cyriili est. Quuni aulein liic ipse tractus 
promissus fuerit a Cyrillo superius in hoc commentario p. t8.->, sequitur rurstis iit oinniuo ex iiomilia Cy- 
rilli sit. Porro (Arilii ss. bibliorum explanationes concionatorio more saepe dictas fuisse constat atque con- 
scriptas; ut usuvenit etiain apiid Latinos, puta Axigustinum, et alios. 



IN LCCAM CAP. VI. 191 

nam vitam nulrimur, ipsi quoque scriphi- yj^ avVo» Sicc r iSlcov C!uy)pxui^a.TCi}v Gsir 

ris suis alunt esurienles silientesque iusli- ■^nYmTctgy^Si-^mra.iT SiKctioauvLej-^ioazri^ 

liam. Sicuti eliam quum lux vera Servalor ^ (pcii VTraoyjjov tq ftAn-9-iiov o aoarY\p , afwc, 

esset, lucem appcllavit ciiam discipulos, ttJco^-ao-j k-'i (7ju-//aG«Ta?- * i^jiajTs fap sV=' to 

vos enim eslis incjuit lu\ mundi ; sic et jS? t ;tcff,«ss, ovtu>c, y^ uvroi wf o apTog t!^ 

ipse quum panis vitae sit, discipulis suis ^cayiq ^iy^ci^iactTO to^h lctVTH y.aJinTaic, ^to 

concessit, ut panis inslar esse crederentur. cjj to.^^ voeu^ r aoTccv x.ct'i ,m.o( fiXiyn t 

lam tu mecum considera legis sollerliam: vci^a* to svTiy^vU' iTn&ihers fap (pncriv im 

superponetis, inquit , panibus thus et sal. g^ a^rag k'i^ci\ov tcj IKcic,- y^ o fA,sv K'iBict- 

Quippe thus boni odoris symbolum est , voq ivcd^'iai sV< avy..^oKov ol q aKic, f i), 

sal autcm sapicntiae ac mcntis: quae ambo crw.iaicec, }^ (p^ivZv ot/VTrrlpy^ov H a^cpcog nu- 

apprime sanclis aposlolis incrant. Nam be- rpoTiaa roli dyioig dTroToKoig- ivooBm yap 

neolens erat vita ipsoruni, ita ut dicerent: riv 6 /3'iog avTolg- y^ •j-oDc i<paaiioy *, ori 

Chrisli bonus odor sumus Deo. Erant prae- X&t^S ivcoB^ia iai^h rcp •&s«' naav 3 Trpog 

terea valde prudentcs. Audio item prophe- tovto), Kj ■n-avavvsroi- dnovct) 3 ?£j t vpo- 

lam Davidem in psalmis de ipsis dicentem: (pyira Aa^lS ^aAAovTo? rs Zj AsfofTOf rafoi 

ibi Beniamin in mentis exccssu; principes ctvrciv * , c^il Biviaylv iv cy.^acr<l- apxov- 

ludae duces eorum, principcs Zabulonis, Tig^lovSa tifif^ovii; avra)V ^apxovng Zaj3^- 

principes Neplhaiimi. Etenim ex omni pro- Kci)v , apxovrig N£(^-9aA/jM.- axsSov yap cJ^ 

pe Israhelis Iribu delecti fuerunt beati di- LtTrdam ipvKiig •j^ c^ 'lapanK, dzooKiKroi fi- 

scipuli, erantque lumina universi mundi, yovaaiv ol ^aKaoioi iA.a,(jt}ra'r v^ cpoi^iipsg 

et vitae verbum conlinebant. Quodque mi- yiaav olKnp&iJiKol ^ Koyov Kconi iTr^icry^ovrsc,- 

rum est, splcndidam quidem eloquentiam h^ ro ys TrapdSo^ov svyKtorriay fisv yap 

habentelhnicorum sapientes, polileque ad- ix'^'^^ KauTrpav ol f sKKyivcav crocpoi , kJ iv- 

modum dicunt ; verum Scrvatoris nostri TO[A.ovaiv ayav 01 Ss yi ? aiariipog «^3^ 

discipuli opifices crant et nautae ac pisca- pa9nTai, avf^pooTrot hyovctai x^poTixvai ^ 

tores, absque orationis pompa, sine ver- :^ GaAaaj-s<pro( , h^ (;;^^ycGwpai, ot/ koi^-shov 

borum seleclorum copia. Sed etsi sei"mone iX.ovTig Koycov .^ ov Ki^icov evTropictv SiSo- 

rudes, scientia tamen divites. Ecce enim x.iftaa[A,svci)v dKK' iSioKai ftiv rca Koyct)^ 

iam tacent elhnicorum litterae, et voca- TrKolaioi ryt yva)a{- iCj asaiymrai [th ra. 



bulorum defluxit ornatus ; praevalet au- 
tem in universo terrarum orbe evangeli- 
cae praedicalionis vis. Huius rei meminit 
Deus etiam ore llieremiae loquens de com- 



sKKrivcov ypdfA.uctra, /J^ n T Ki'^sa)V ivnofA- 
'-iZia- Karasiparcl q t^ v;x' ovpavov r ivay- 
y^iitx.cov x.y]pvfi^drci)V m Suva.!J.ig- rovrcov ^fa- 
uifxvijrai Stog y^ Jia (pcovtig "IfPf^iia (■ 



muni hoste Satana: vae, qui non sua mul- Kiyct)v ■zds;'} t TraYrcav g;)^-&poD, cpwjai '}m t 

tiplicat, et qui clavum suum gravitcr figit! aarctvcl- ija/ , -(zKti^vcoY avro) rk lcx. ovra 

Nam statim exsurgent qui eum mordcant, a[/T«, ^t^ jBapvvcov r ^AoiOV' ai;T« g-if^apZg- 

et evigilabunl adversarii tui, qui te diri- ort dl^a^Kpvni; dvaTraovrai ol SdKvovng av- 

pient. Cunclos videlicet in mundo homi- rov , ;^ OTcv.i^^hiaiY 01 i^'iCiiKo'i aa , y^ 'ian sig 



nes , licet in aere suo non haberet , colle- 
gerat ad se Salanas , suosque adoralores 
efFecerat, clavo suo graviter fixo. Sed enim 
evigiiarunt qui eius vasa diriperent. Nam- 



S^oTraynv avrolg- d-uravrag [A,iY GTtr sV; 
ytig dvBpoo-czag ovk. ovrag avrov, cuhviyay^ij 
aaravag^ %j Wiag d-mi(pY}vs ■n-pocrKvvnrag , 
KaTaf5a,pvYtov avrov t kKoiov ciKK' cj0vn- 



(1) Ita est in codd. Et sic latine sal Uiin neutrius geueris est tum etiam niasculini. 

(2) Immo dicendum est Habacuc 11. 6. Paria nienda nos arguimus in secundo nostro S. Cyrilli vo- 
lumine pagg. lat. 37. 157. 206. 



192 

'^u.v ol 3fs-0-iza(^o\Tii uCtov ra Gx.iir\- iQr:- 
pdOai yuo T^ rt7roroAi;tJis iz-v^^ctyayictc, 70 
^'iKTVOV aTrciVTCLi G^ ■vsi^v.Xd.vnu.ivovg, vJ, 
7rpoGix.oiyi-iactv rcy ■Qio) T voo' oiipctvov. 

''\i(77r, £771 Torrou ^rs^tyoO , y.ai o^^o: fj.a^r,Tu!v ajrou, 
y.at ffXvJSo; 5roXu toC \aoS. 

"aGai/ Bri ju.01 T^ "^et^OTOViag r S^o^sjov^a 
[ap 0/ •-si^tf.iSi;5-M (^ A^m6o7W5 -iZJ^rpaj^^Gai 



S. CVRILLI ALKSANDRINI EXPLANATIO 



que apostolici magisterii rele cunctos cr- 
rore vaganlcs cepit , atque ila universus 
orbis ad Dcum cst conversus. 

Stetit iii loco campcstri, et tmba disriptilonim cius, 
et multitiuio copiosa plcl)i.s. 

Animadvcrle sis electionis ralionem ; 
non enim clatn neque latenter rem actam 



(pnalv aCiTOi 6 co!pdi)Tct,TOi ivj,fy^iTni.)aub- dicit sapientissimus evangelista, sed con- 
a.yiiyspi/ivoov^'^ /[xaAAov sjoAASi' pa-9-MTWi' gregatis potius multis discipulis, magno- 



op^Ay T£ ■ZBoAAfc! c^ araairns "^ 'laBauev yco- 
§a?, iVj OH. '^ «SN^A;» Ttpa v^ 'S.i^m^' 
ovTOi 'j y\Gav sJJwAoAo^ai , inynv Itt' a\ii,- 

QOTiOclig T lyVUaii '/^COAiVOVTiC, * ^V^ Tl/jf\^- 
Tiq [A,iV OK. U,iP'dC, ra T 'lndaicov i^tl ., <T yi 
[triY 7« il^uoKoXcL^icK; alTiay..a.TCi>v ovk il<7- 
a-mciv aTPOCpoiTrjaavTii- "osiizpriKTai toivuv n 

^apOTOvia, TOVTCOV 'uJO.VTCOV TZa^OVTCOV , vSt 

i(^' a.7ra(Jav t vtt' ot;pavov TiQnVTai ^v^a- 
yco-^or Sn Ttj "iZiVjpaXafyi .) x,a,XovVTi<; ttiv 



que plebis numero ex universa ludaeorum 
regione, et ex maritima Tyri ac Sidonis. 
Hi porro idololatrae erant , sive in utram- 
que parlem claudicantes; ludacorum nem- 
pe rilus parlim reverentes, ncque tamen 
idololatriae crimcn satis omittentes. Per- 
acla fiiit igitur electio, cunctis his adstan- 
tibus , et universo orbi dati sunt sacri ma- 
gislri : quod reapse munus gesserunt , lu- 
daeos a legali cultu vocantes, daemonum 



'IsSaiai OH, vo,M.w«e Aa^^sla?, csu- 5a yi t vero cultores ab ethnico errore, ad ■veri- 



JajpoviuJV Qipa,Tii6iiTa<i c/k TrXavnc, iXXnvi- 
««5, ilg T T^ ciAiiBsiae imfvcoGiv dvaSii^ai 
3 (JSV'' dylni rt'.-30 5-oAfc;5, ■zsAsig-MV oacov v^ 
a^iaya<riov aYiyAiOiv '^iyoviv risroTrAe^MS, 
dai^ov'iOi<; i-aiTi^XriTTCOv ^ dviaTOOv rtppwr«- 
^ciTcav 5A(569fpS)K Cffir "si^oaiofTas avTto , v^ 

^iOTTPi-ZZiTailuj d^iZO^aiVCOV T iaVTOV ^vva- 

fjciv 'iv' ilSiHiv ol l^ui avTco <juvSiSpai/,r]x,6- 
Tig 'laSaloi ri (^ 0/ 0?«; 7* ikXrivcov yjopai;.) 
OTJ TiTiftrtvTai Tco 'j^ dTTO^oXriq d^ia)[x,aTi 
siapa X&Toy, v^ ovx' ivog oVTOg t ica-d' 
«f*a5 dvS^co^^n KOivou, ■diou 'j p-aAAov <og 
ivav^Pco-mnaavToi AcT», v^ t \d'iav (Jcoi^ovTOf 
So^av Svvafjcii yap Tra^' avT^i cJ^n^y^iTO , 
iCj laTo TravTac,- * ov yup 'ioyjjv iSavi'i'(^iTO 



talis nolitiam. lam vero sanctis deputalis 
aposlolis, plurima ac mira coepil miracula 
patrare, daemonas increpans, insaiiabili- 
bus mortis ad se accedenles liberans, suam- 
que Deo convenientissimam demonstrans 
potentiam ; ut ludaei accurrenles cogno- 
scerent, nec non idololatricarum terrarum 
incolae, honoratos illos fnisse aposlolatus 
dignitate a Christo, non tanKjuam uno ex 
nobis communi homine , scd Deo potius 
incarnato Verbo , qui niaiestatem suam 
conservabat. Etcnim virtus de iilo exibat, 
el sanabat omnes. Non enim vires ab alio 
mutuabatur Chrislus, scd ipse naluraliler 
Deus, elsi caro faclus, vim suam aeiiris in- 



T ;rap' iri^n Xe<5-05, <lAA' aurog cov <^v<j{ spirans, cunctos sanabat. Quod si vis apo- 

0£O5 , i\ y^ y'ifovi cpcifi^ , t I^bj tok xafnaffjv stolicorum quoque interprelationem nomi- 

otiTSifczscov SvvaiA.iv,, laro rzavrag- el j /3a- num cognoscere, sic habeto. Petrus inter- 

X9i rJj T i^ftnviiav ^Y-' d7ro<roXi>c(i)v i/.aQilv prelalur solvens aut cognoscens. Andreas 

6vou(XTCi)v,'ia(ii OTiUi^^Oi fA.iv iofinvivirai, vis decora , vel respondens. lacobus, la- 

iTTiXvcov ri i^zmfvag- 'AvSp'iag 3, dvvafcig iv- boris supplantator. lohanncs, Dei gralia. 

'Zi)^i'<7jrig^ri dwoKs^vifJfog- 'laKcoSog^TrriP- Matthaelis , donatus. Philippus , os nia- 

vi^r.g aoia- 'lcoavvng, Kupia xapig- Mar- nuum (1), vel lampadis os. Barplolemaeus. 

(1) Mendose in D. Tliomae catena: Philippm , os inacjnum ; nani graeee est yjie^i-/. JMendum lioc certe 
extat in tribus, quas inspexi, tlioniisticae catenae editionibus , Romae 1470, Parisiis 1.54G, Venetiis IT-IG. 



IX I.rCAM CAP. VI. 



193 



filius aquas suspendens. Thomas abyssus 
A el gemellus. lacobus Alphaei , supplanta- 
lio vilae incedenlis. ludas, confessio. Si- 
mon, obedientia (1). 



Beati pauperes. 

Igitur ad evangelicae vilae novitatem 

posl electionem suos erudiens discipulos 

Servator, sic loquilur. Quosnam vero pau- 

peres sermone designet , cognoscere ne- 

cesse est. Namque apud Mattliaeum, bea- 

tos fiiluros ait pauperes spiritu , atque ip- 

sorum fore regnum caelorum; ut paupe- 

rem spirilu illum esse intelligamus, qui 

sit modestus, et limilalum veluti animum 

gerat: est enim hic praeclarus et Deo spe- 

(■labilis vir. Quare et per quenidam san- 

clorum proplietaruni ait: super quem res- 

piciani , nisi supcr huuiilem et quiclum et 

sermones meos tremenlem? Ait eliam pro- 

pheta David: cor contritum et humiliatum 

Deus non despiciet. Immo et ipse Serva- 

lor : discitc a me, inquit , quia milis sum 

et humilis corde. Verumlamen in propo- 

sita nuper nobis lectione , beati fore di- 

cuntur pauperes , sinc illo additamento , 

« spirilu. » Sic autem loquuntur evangeli- 

stae , haud invicem adversantes , sed nar- 

rationem saepe inter se dispertientes. Modo 

enim iisdem capitulis iuncti incedunt ; mo- 

do autem partem ab uno practermissani 

alius suis scriptis supplet , ne quid neces- 

sarium vel ulile Chrisli fideles latere pos- 

sit. Videtur ergo hoc loco pauperes dicere 

illos qui lucri amorem cohibent , et mori- 

bus sunt minime avaris. Ilaque sapientis- 

simus Paulus opliuiae nobis doctrinae ma- 

gister apparet dum ait : mores sine avari- 

tia, contenli praesenlibus. Addebat prae- 

terea : habentes escas et indumenta , his 

contenti erimus. Apprime scilicet oporte- 

bat, quia salutarem el evangelicam doctri- 

(1) Haec omnia nomina similiter fere explicata 

(2) Ita est in cod., et sic in aliis qiioque libris 
Ptulemaei Jilius. 



A. f. 95. 1). 
1». f. 63. b. 
C. f. 118. 



p2Jv,}i <^oiA,a, Aap-ZEaJos- BaptoXoy,ctic<; ■>. , 
vlog xpfjaaca? vSctTcf GWjwSs , kSvosoi;, ii 
SiSuiJi.©-'- 'luKcoBog 'AAtpaia , 7mpYKJ'xog 
jBiiSidicog /«■??■ 'lov^ag^z^oi^oAoyiiaii- Zj 
'S.liicov, lizciy.oy\. 

Ei? icctivoTmct uiv ovv ^cong ivai.yyi- 
Aix.ni /A^ -da, p/:-;^070V/ay ;caTappi/"&/>t(^c«)v 
cvv ictVTii ^ctijnTag o acoTnp , Ta.'vTct cpnGr 
TTipi 7rOi'j>v H apa. •^aTM^^^o))' TciVTa i\iyiv , 
dvctyx,aiov iSilv cn jusv yctp tO) -Ay MctT- 

Ga.;0V * . I^CtlCCtpiiig 'idiSlt^ (pr,(7l G6~0' Tncoyj^^q ♦ MaJlli. V. :j. 
TU> TTViVjJt.a.Tl ., Ka CLVTU)V ilvcti T ^CKJlKilctV 
T OVpa.VCCV' 'iVct YOCO/J^J TTTCO^X^OV TU) TTViV- 

^ctTi, T fA,i'^io(ppovci }tj avvi^cLAy.,ivov cocmsp 
i^^oVTct voiiv a^iO(^iiAcoT05 q o roioSTog x^ 
\jso) y.copifxoc,- £j 'j.oSv 5;pK 5;' svos t dylcov 
•«rpccpMTMV * lijsi TiVct 'fh&Ki^^oo ^ aXK' r, ms. i.wi. j. 

SCT/ r TCf^C^VOV 7U YiCJV^^iOV Kj '^i[A.OVTa, fJiii 

(7SV Ao^j/a? ; i(pv\ o ;{^ -sjpocpMTMs Aa|3l5* * • ps. l. v.>. 

OTl X.Cipd'tCtV r!VVTi'Ziy.y.iVi\V y^ TiTCC^^HVCOl/.i- 
VUV 6 •&505 OVK C^iiSiVCi)aef YCti fJiiV Kj CtV- 

To; aooTr» * , iJi,a^iTi a7r' s/^oC (pnffiv OTi ' muuii. m. i 
7rpa.'Q~' ilfjLi y^ TctTravog t^ >ca.pd'io!.- ov 5s 
y- Toig Tupox.y.u.ivoig y\uav dvctyvci)afA,a.(ji^ 
y.,ctK,ctpi'dg 'iaiSrtj (^nai (j^ -arTW^ot)?, oC 
TTpoay.y.f/ciVH T, 7rvivfA.ctTi' ovtvo oi cpctaiv 
oi ivctyyiXig-cti , ovx, clKKY\Ko\g o^jaVTiovin- 
voi.)dKKa [A,iZi(^o/Jipoi 7ioKKky.ig Ta^^vflyn- 
[tciTct- yj TTOTi psv dicc r avTCOV (ia$'i(^Hai 

Ki(pctKa.'iCOV .) TTOTt '^ TO TO) iii 'Z^^JtAjlCpQsV , 

'iTip!^ Tctig iS'ia,ig ivTi^Snai avyy^ad^-zig- 

ivct jj,y\^iy T dva.y>t,ct'ici>v lig ovJiffiv Ka&iiv 

Svvr\-dY] citr 'cSiTivovTag lig XeiTOV 'iOiKi 

TOiVt;v /TTuJ^ot;? ovou.a(itv cm toi^toi?, opr 

(^iKo>cipSi'iag >c^i'iTTOYag , k^ t '^o^rov 'iX^^'- 

Tag d(piKapyvpov y^ •joDv, o ao^uOTaTi^ 

Ylc.vKoi, dpti^cov i\jMY f/.a^nfta.Tcov iianyn- 

TV\g dva^ii>cvvTai , Kiycov * d(^iKapfvpoi 6 ■ Hehr. xiu. 

"SoTTog., dpKou/jSpog rolg TraoHai' ^rpoaiTi- 

■dc-i Q Toi;TOis, ci)i 'i-x^ovTig Q (J^-T^ocpas tCj 

a>'..i7raau,aTa.^ tovtoic, dpx.iamacfA.i-d^a' sJ« 

invenies in S. Hieronymi libro de uom. hebr. 
scribitur. Ceteroqui vera lectio videtur haprtTo\sjj.aioi , 



M.iUli. VI. I'l. 



195- S. CVUILH ALKS.VNURIXI IiXPL.\>ATIO 

ybiS-iTo a^^xJTii^AOV >^i'ju.fy'vr^ov fJi-iAAovTa.g n;nn praoilic-aluri cratit , animum divilia- 

aCciir ^fcfSyiAhsiv ytrii^-jff^at,, a^iKoizh-aTOv ruin cupidilale vacuum hahere , ct ahicre 

^X^^ "^^ <P^^vt]fji,oc . Kj iva^^oAov im ra Kpin- rcrum meliorum sludium. Non omnes au- 

Tu) T tfh^Qufyi^lav. Ov ■zsavTtiov 3 t c> sJ^zso- leni in rerum copia Acrsanles hic sermo 

pia, ovTWV 6 Xoyoi Ko.-da-^ZTiTcti , iA,Gia)v H piihsat , sed illos lantum qui divitiarum 

otciiycoYT Trsp] To, p^Yi[/,a.Tct r 7r6\:ov K,ix,Ty\- aniore tcnentur. Q)uinam porro hi sunl? 

'^ivcov Tivii ds ilaiv ovToi ; 01 fJi-iv 7^ t Kvpia Nempe ii , quibus Domini voce dictum fuil ; 

$wc«? aKOvovTig AiyovTOg' * 11*11 ^viactvpi- nolile thesaurizare vobis thesaurosin lerra, 

^iTi vySiv -diiaavpoui izci t^ yiic, k. t. A. el rehqua. 

^laxafJioi 01' B-siva;vTsi vuv, iri pjop7a<rS-/)V£(7S£. Meaii i\n\ luiiic esiirilis, qiiia satiirabiiiiini. 

Kcti TOi TraMv cti tco MctT^cticp ^«(jr Porro alibi apud Matlhaeum ait Serva- 

M.a;:apioi 0/ n^iivlovTii }tj Si-].covTii r Si- tor: beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam , 

Kctioduvli/j , OTt ctvToi ■/^oPTctaSriaovTa.i' * quoniam ipsisaturabuntur: heic autem esu- 

iVTctv-3cc. Q Gsir TritvoovTctg aTrXcoq .^ ffjLKo.- rientes simphciter beatos fore ait. Dicimus 

p/a5 iOiSjl^ <ivici- (pctft,iv ovv OTi ftiyct fxiv y^ ergo magnum quid esse esurire et sitire 

c,^_ct'piTOV To TTnvij Tij Si^^^fiv T SiKatodvvnv , iuslitiaiTi, id est ceu cibo quodam potuque 

TOVTiTi KaSaTrip Ttvoi rpozivii kj ototov uti velle pietatis operibus; id enim signi- 

jttfra^T-o/JiGsi/ (pi\ilv t ili ivui^nav GTrn- ficat iustiliae vocabulum. lam quia opor- 

^auftuTcov TOhTO ya^ ti SiKaioGvvn 5«Ao7" tet nos prolatis nuper explanationibus con- 

o>^' 3 ;i^ii T dpriLOi tiuiv iipnpiivaiq c/a^o- sentaneam nunc etiam dicere sententiam, 

aidiv ssropsvMv a7ro(pv\vai k^ t cc Tovroig denuo affirmamus, beatos a Servatore ap- 

Stavoiav, TraKtv c/.rtiivo (pcifx,'iv ipuaKip.aiV pellatos illosqui voluntariam paupertatem 

acoTVip Ccir t i^^ovaiov afaTrcovTag 'ostco- sectantur, ut bene et sine ulla dissipatione 

'^(^iiav, vTTip yi T KaX^coc, y^ a^o^icnja^rooq t apostolicum cursum absolvant. Nam qui- 

aTros^oAiKov Sja.vZaat Sci6[a,ov tco yap fjcri bus aurum argentumve in loculis non est, 

'iXiiv ^jaiov H npyvpiov cv r ^cnvaiq, « neque duae tunicae , his plane contingit 

hvo '^iTcovai, iTrirat "zsdvTcoq -izXit^inq oanq plurimis vitae incommodis conflictari, el 

avdvir ava(r)(i-S!y^ aKKn^aycoyiaq, r^ ftoKtq vi.v alimenta nancisci. Grave aulem est in 

avGlru" ivTrQpnaat '^o(p«S" (lio^TtKOv 3 T«ro paupertale et perseculionibus versari; id- 

rolq cv ■aivici.y^ dicofixolq- ravTnTOi jCj ftd- circo opportune admodum is qui corda 

Ast i}KCTu)i 6 Kaoosaq iiocoq^ [/-iKoo-^v^ilv novit, velat animo concidere propter ino- 

ovK ia, Trpoq to, c/tc '^ iZTtjojiiaq avf.^cA- pioe casus. Elenini qui nunc religionis cau- 

vovTa- CW" ya^ vvv ■^avcovTag 7^ ilq avrov sa famem paliuntur, satiabuntur ait; id est 

svai(3iiag hiKa, ^^^ofira-S-Jio-f^&zz/ (r^iiat i 1 / dandis postea bonis suaviter fruentur, in- 

TOVTi^t ToV^do^yiaoi^-voiqlvZvt^y.aaaiv cifa- tellectualibus inquam et spiritalibus. 
■Sojs, voYiToii 3 ^VthovQTt kJ -Trvdji^artKOtq. 

Maxcc'^101 oi xXaiOvTE; vi/v , ori yi>.dasTS. Beati qui minc llelis, qnia ridebitis. 

M.aKa^i^it c^" KAaiovTag , yJj (^naiv oti Beafos dicil qui flcnt , aitque postea ri- 

yi\dat;af KAaiitv q i^aftiv ^ ov (j^ aTrKcoq suros. Flere aulem dicimus, non illos tan- 

TO o^ oftfxaTcov KaQiiVTac, SdKpoov^ Kot- tummodo qui oculis lacrymas demiltunt; 

voY yap TovTO y^ •aaat auu[Balvov yrt^olq hoc enim communiter usuvenit tum fide- 

}Cj aTrt^otq, iiTrip Ti yivoiTO r fia)-&0Ta)i' libus tum etiam infidelibus, si quid acci- 

KaTaKv^Tiiv ^ onitvHf 3 ^aAAov ortr t lAct- dit eorum quae molesta esse solent ; sed 



(1) Huc pertinet fragnieiituiii apud 1). Thoniam. " Cvrillus. Consequitur autein inopiain non solum 
» defectus rerum ad delectationes facientium, sed etiam depressus vultus propter inaestitiain. Uiide sequi- 
» tur; beati qui nunc Jletis. » Sunt tamen prope siniilia apud iios in line secpientis fragmenti. 



de illis polius vciba fieri (licimus, qui lae- 
lam ct vanam deliciisque carnalibus dcdi- 
tam vilam fugiunt. Hos inquam laetos fore 
et risuros dicimus. Qui nimirum dcliciari 
et carnalibus indulsere recu^ant, ac pro- 
pemodum flent propler mundi detestatio- 
nem, hos beatos dicit Servator: propterea- 
que paupertatem sectari iubet, et ca quae 
ex paupertate consequunlur praemiis coro- 
nat. Sunt autcm haec: ad alendas delicias 
inopia, et ob anguslias trislilia. Scriplum 
est enim multas esse tribulationes iuslorum, 
quibus ex omnibus eripict eos Dominus. 

Beati critis, ciim vos oderint homines etc. 

lam nunc Dominus persecutionem mm* 
ciat, ante quam aposlolos niiltat. Evange- 
lium eventum praeoccupat. Futurum quip- 
pe eral ut illi dum evangelicam spargerent 
praedicationem , dum ludaeos a legali cultu 
avocarent ut viam evangelicae rectitudinis 
agnoscerent; dumque idolorum cultores in 
veritatis notitiam irretiront; futurum, in- 
quam, erat ut in multorum Dei osorum 
impiorumque hominum offensionem incur- 
rerent. Ili enim bella et perseculioncs lesu 
praeconibus suscitant , rectam pietatem in- 
sectantes. Ne igitur instante iam tempore, 
quo mala huiusmodi a nonnullis inferenda 
crant, in inconsidcralum macrorem inci- 
derent, praenunliat utililcr, molestiarum 
quoque incursum, utilem ipsis nec absque 
mercede fore. Vituperabunt enim vos, in- 
quit , ut fallaces ac deceptores : a se vos 
separabunt, id est amicilia sua et commu- 
nione excludent. Verumlamen nullam, in- 
(fuit, rerum huiusmodi ralioncm habeatis. 
Qui enim linguae illorum intemperantia 
firmae mcnti noceal? Certe iis cjui religio- 
se philosophari sciunt , haud infructuosara 
fore dicit patientiam suam , sed superni 
gaudii conciiialricem. Commode insuper 
demonstrat , nihil ipsis novi eventurum 
cum talia patientur ; immo illorura fore 
imitatores , qui ante ipsos Israhelis filiis 
caelitus sibi creditos intulere sermones : 
nam persecutionem passi sunl , secli sunt. 



IX LUCAM CAP. VI. 195 

p3v Ki c^jTJiAov, y^ iii ''^u(fcui ovtu t (Tctp- 
y.:Ka.iq d^ityoVTcL^ /Siov OKUVis^ [^iv yap cv 
Tlf) TipTreSuj T^ yiKoLv ihai (pct,[u.iv G^ S'i 
yi To xputpav H^ dyiiS^T^tj aa.px.iy.cov 'sP^i- 
T<iU.iViiq^ jtj ft.ovoviiX^ xAa/ov-a? oia t jm.i- 
aiiv Tct iv xo!rjW.&), y.cti(.ap'iovq uvcti, tpnffh' 
(jCi)Tyip- oCiCovv TrTCinyivcscti KiAivaaq, y^ 

TCi e-ali/LSfJCL TYI TTTCli^^Jia, TlUCUi ^l^CtVOl' 

TctvTCL S': ^i, T ilg Tpv^ag iTriTtiS-icov •^ 
c:zavK;, ju to KctTintplq Sicc t ■^Ai^^.iv yi- 
ypctTZTcii yap * cog ■yroXKct) al .S"A.'4.c-.? r 
OiKcticov, Kj c/K. Trciacov ctVTCoy pvCJSTcti ctv- 

G?U- KVPl^. 

HS» ^iv TOi 6 Kvoioq r BicoffJLov dyniy- 
^aAg, Trplv d7roTct?^mai G^ d^o$-c'Ao!^«- 
TrflOsAa/St TO (vcLyyiXiov T iy.^abCHV' sp^Jii- 
yap -TTavTOx; aCc^ to svctyyiAiKOv 6^y- 
yihXovTctq Kripvyfji.ci, tCj '\ii^ai,iii(; y.iv d(pt- 
^ajVTcii T' Xy v6i.tov Ac'.'fofici?, "tva. c^ ivcty- 
yiXiKrii iv^cd''ia<; ilSiliv r 65o^' , cstr Si yi 
ildMXokaGaq ilg t •t^ dXnQiiai iTriyvCtiTiv 
c cynvivovTctg ^ TTPOGKpovauLi •^oAAo/s d^i- 
Xo-dioig Ti j^ dvoaioii dydpaatv cvtci yap 
TTOXifthg y^ JiMrfiOt)? To7§ T 'I«crii' KCtTdy- 
yiXXaaiv i^unyiipHai , 5iw>iovT£? ■Ai> iva'i- 
(2.^av tvct TOivt;i' it^dvTOi t kchpov. y.a^^' 
bv ifjciXXiv 'iaiSctj ravTct Trapd Ttvcov, ji*>! 
iii dvotiTHi iiJ.Tri^n-TCoaiv dKfiSixi; , 7rPoa-:xaf- 
yihX<l ^naifjcax;., cag }u t a-KvSpco77;Zv n 
S(po^©^, if/.pi,ia-^og \(^a.t ;t^ sVwtpfAiis av- 
To7s' ova^ia^ai yd^ c^naiv vu.ocg coi, 'ujXavac, 
Kj dizaTaimac' «;poo!(7.<icru' saurSjv , TOVTi<^i 
f^ TTpog iavGSV c^iXiag y^ '-coirwi/a?- dXKa 
ftnoiig 55-ft) Trap CfAiv ^ tpMffi, t toiovtcov 
Xiy(^- ri yao dSiKna:j t^ 6:iiiyav yXcoT- 
Tni TO a.TaKTOV^ r (v (BiSnKorct, vo'vv : rolg 
yap iCai^wq il^oai (piXoao:f,ilv ., oCk ay.ao. 
TTOv iai!&T/.i (pnat t iTrl roiircav VTrouovnv ^ 
rtAA' eC^&vuiag 7^ dvccrdrco Trpo^ivov Sfa.- 
§iiKVvai ^) TTOog rovrci) ^4^n ai ftcoi ,, cog ^ivov 
aCroli oCSiv avy.€na!TXi i^ raVTct TrctJov- 
aiv "iaovrai q jWaAAov Kar c/r.eivm, 0) ju 
Trpo avTcov GWf ■^iing y^ avco-^iv rolg cJ^ 
"lcpaJiA S^7ro^3fJi.ivovrii Xoyag- ioico^^^ji»- 
aav ., iTT^ia-dnaav , cv (^ovco fjtay^aipaq dm- 



■Ps.xxxn1.20. 



190 S. CVRII.H ALEXAN 

■dcivov, AoiSoptav «>'e(T;\^oi'TO , dSizcoq a.v- 
Tolg i7rivr\viyfyt.ivciJV'OVK0vv SlBcoaiv 6::iivo 
vofiv^ ag cov av yiVoiVTO fji.i[A,tiT0L] . ToL-m 
idoVTcti y^ icoivcovoi- £j 7Tpo<^r\TV/.'cov rs(pa- 

VCOV OVX, duOipy,C!OV(Tl .^ T OiCllVOii CVT^I^n 

liaSi(rciVT6i 636v. 

OCi/.i Cuh ToTi rf.oy(7ioi; (1). 

Upoctvct,(pct)vti(Tcti atTiuv TretVTOi a^aQa 
T dio. uiov TTTCoyjiav , y^ to vavytv ;u KkaiHV 
ovH, afj.i(j(]cv jffJiSt, ToHi dy'iOii siwwr, jm.£-&- 

l^Y](Tl T AcTof iTTl TO, ivOCVTlUi^ i-^OVTCt TOV- 

Tcov T^ i^^dilycvvGiv ctCiTa ^coAaasM? ovTct k] 
diKYii ii^wotiiTiza^ "iva T>i i^iv t <^!(pavcov 
''fh-dv^'ioi., (^ Tfi T ^aKa.JiajA.Gv scpsa^, aa- 
ynvivcovTcu TT^os G?tr Trovag., y^ t ^ia -diov 
ctipiiStij TTTCO^^iiav TTii-^covTai- toj q ipo^Cf) 
•7* i7n]aTt]</iync, y,o\aGiooi , (^iii^cocji to TrKa- 
Tilv ., K^ To cv '^v:palg iivaiju yiAcoTi., tovt- 
?riv c* Tsp^?crj KO(J(Aiy.ciii- y^ c^ pciv y.Kn- 
^ovOjtiyGscsiSef t^ ■? spavay ^auiAslas ^jjkt;^ 
G^ Q £ffp(^aTai5 'csfet^TSCjiota/ trufA.^popalg- 
dm^^iTi fafl (pn(T( T 7ra^a>tAn!7(v' Vf/,cov s^fs"' 
■J) TOWTO jSs)!', w5 iv 7r'ivax,i KaA^cbf yifpai^- 
/i.-rov , c* T« ^Tfp; T Tj-AyTja 15, Aa^aps 
•a--^iSoAjj- rt7r;Aa/3E$ fa^ , {pncri w^os t xAa- 
ffioj', Ta dya^a an iTzi '('uoyi (7«, k^ Aa^aooi 
Tci y,aKcf vvv q avTO? uods <sj^^^n,aAilTai ., 
av 'j oovrafTaj. ' hX\a (D^Oi K.a-Q' saucjytr 
cy,cilvo yvfA.va.(Tco/jif)' ctpa e'i ti? s5-< ttAou- 

(7J0? CC KOTjJ.Cil.j CSLT ft^a)Al(T-&E TrdtVTO)? T 

'vcpoadoKctv iAiclSrtj 71-apct •&£oD ; 01; toi)to 
(^auiv , c/y.ilvo 3 y.a^Aov , l^nV t&) TrXnaico 
KaT^iiiaai t ha^apov , 015 )-^ 7^ at/TOi) 5ra- 
pa>c.AytaBcog yhmai y.oivcovU' y^ ')'£v aco- 
TY\p To75 r i7r'iyH0V ?^«(TI TrAoyTOV, oJov 
'jTi-iBii^i (TMTJipias, eiwojv * ^o/«(TaTe say- 
To7? (piA85 c-« 'T rtdixy fx,aftcoya. .) iva v-jto- 
i)i^covTai vy.ac, ilg tch saVTCOv ax.y]va(;. 

' hKyt^'iv{ 'Kiyciov o fjcay.a^ioi riaSAo?- * 
'6ti ei Ti(; iv Xpis^co Kaivv) x.T'iaig, TrcivTa '^ 



DRINI KXPLAXATIO 

gladio cacsi pericriinl, convicia inique .sibi 
inflicla peitiilcrinil. Ergo vult eos intelli- 
gerc , quorum fucrint imilalores, eornni 
fore etiam parlicipes, el prophetarum co- 
ronis non carituros, si viam illoruni te- 
rendo decurrcrini. 

\'ae vobis divitibiisl 

Loculus antea de omnis boni causa pro- 
pler Deum paupertate; famemque ac fle- 
tum hand sine mercede sanctis fore prae- 
falus , ad contraria his transfert oralionem , 
demonstratque ea poenam ullionemque im- 
portare ; ut sic coronae cupiditale et bea- 
titudinis studio, ad labores impellantur, 
et ob Dei amorem paupertalem aniplecli 
velint ; metuque vicissim impendentis poe- 
nae, a diviliis abhorreant, et a deliciis at- 
qiie risu, id est mundanis dclectationibus. 
El illos quidem regni caelorum heredes fu- 
luros ait, hos autem calamitates exlremas 
subituros. Habetis enim , inquit, consola- 
tionem vcstram. Licel aulem hoc , tamquam 
in depicta egregie tabula , speclare in di- 
vitis Lazarique parabola. Recepisti enim , 
ait diviti, bona tua dum viveres; Lazarus 
vero mala : nunc autem ille hoc in loco 
recrealur, tu contra cruciaris. Sed age no- 
bis ipsis ila obiiciamus : num si quis in 
mundo di\ es est , hic a misericordiae di- 
vinae spe prorsus excidil ! Haud ila dici- 
mus, sed illud potius, poluisse divilem mi- 
sereri Lazari, atque ita consolationis eius- 
dem particeps fuisset. Ecce enim Servator 
iis qui lerrenas habent chvitias, viara osten- 
dil salutis diccns : facite vobis amicos de 
mammona inicjuitatis, ut hi in sua vos ta- 
bernacula recipiant. 

Diligite iBimicos vesfros. 

Verc dicit beatus Paulus : si qua in 
Christo nova creatura ; omnia enim facta 



(1) Apud D. Tiioiiiani. « Cyrillus. Piae(]icto quod paupertas apud Deuni causa sit cuiuslibet boni, et 
esurire et flere uou vacabit mercede sauctorum, transfert sermoneni ad opposita, et innuit ipsa damua- 
tionis et supplicii fore niateriaui. Unde dicitur; vennnlamen rae rohis diritibus , qiii hahelis coiisola- 
tionem vcstram. Ilaec eniui dictio, vae, seinper in scripturis dicitur liis qui non possunt evadere a fu- 
turo supplicio. « 



IX LUCAM CAP. VI. 



19- 



sunl in ipso el per ipsum nova , et foe- 
(lus , et lex , et vitae genus. Videsis aulem 
quam sit convenientissima sanctis doctori- 
bus haec agendae vitae ratio, qui cunclis 
per orbem liominibus salntarem praedica- 
tionem illaluri cranl. Atqui hinc expectan- 
di erant persecutores innumeri et omni- 
niodi insidiatores. Quod si contigisset, ut 
his molesliis gravarentur nimis discipuH , 
voluissenlque offensores suos ulcisci, uti- 
que tacuissent , eosque praeterissent , omis- 
sa deinceps apud eos praedicatione,ncc ip- 
sos ad veritalis nolitiam vocavissent. Opor- 
tebal igitur tam sancta palientia sanctorum 
magislrorum mentes inhibere, quo casus 
<mnes fortiter ferrent, etiamsi quidam con- 
viciis incesserent, et impias niolirentur in- 
sidias. Ita vero se gessit ante alios ipse 
lesus, ut excmplar nobis fieret. Namque 
adhuc de veneranda crucc pendens , iu- 
daica plebe ipsum irridente, preces patri 
Deo pro ilHs offerebat dicens: dimilte il- 
Jis, non enim sciunt quid faciunt. Utique 
et beatus Slephanus lapidibus hcet pulsa- 
tus. flexis genibus oravit dicens: Domine, 
ne slaluas ilHs hoc peccatum. Divus de- 
nique Paulus ait: convicium passi, bene- 
dicimus; maledicti, obsecramus. Necessa- 
rio ilaque haec ad apostolos adhortalio fit: 
peruliHs vero nobis quoque est, ut bonam 
et admiratione dignam vitam instiluamus. 
Et haec quidem adhortalio omni philoso- 
phia rcdundat ; sed eam nostris mentibus 
difficilem efficiunt praeiudicia non bona, 
et insitarum cupiditatum superabiHs aegre 
tyrannis. Quare quum sciret animalem ho- 
minem haud haec admitlerc, quia Spiritus 
oracuhT slvilliliam exislimat, et factu im- 
possibilia , idcirco separans eos qui sunt 
lmiusmo(h ab iis qui edicta audire queunt , 
vobis inquit dico qui audire et audita ex- 
sequi vullis. Etenim alacritas ad forlitu- 
dinem spirilalem , in tentationibus labori- 
busque manifestatur. Imilare ergo in his 
Christum , (jui cum maledif.erelur non ma- 
ledicebat; cum pateretur, non commina- 



yiyOYiy cv a,VTcb ri y^ 6i' ce.vTOu Kctiva, )ij 
ij^^nic-A ,, £j vou-og^ jtj 7roAns/a* a-Sp^ q 
o^zDwg 7zpi7ru>^i(^aTy] Aictv iSTi rolg dyloig 
W^-ctfcoyolg, y\ roiaBi TToKiTHct ts k^ ^mh , 
0/ 'i^iAXov Tolg nTTciVTc/.yoai yyii^ ^o aoo- 
mfiLOv c'^ct,fyiA?^iiv Knoufixci- j^ nv cnTiv^iv 
-,7.poGSona.v , oCy, ivctpi-djj^nTHi 'iGiSrttJi Qjtr 
diCioy.ovTa,(; a.vG^ Tt^ TroKvTOOTrcoq 'fh^ov- 
Ktvovag- d?\A' el avviQm r T0ia.VTciig XvTrcLiq 
a'^^i(j^y\va,i g5u" [yi,ct.^)]Tai , ihct %\itv ci[^v- 
YiSnuJi Cffu' A«Av6E«x.0Tas,, ilolyncycLV av }tj 
i-ctpiSpcticov avGsir, ovairi to QsTov at;TO/s 

■.TX^TifevTfS KripvffA,ct, « KCtXilVTSg ilg iTTI- 

fvcociv rtA«9fja5- iStl Toiyvv r «tm aiTrTotig 
(:vi^ix,a.i<,ia.ig ., t t dy^icev itv^aftcym ava,- 
vaiT/craf vovv ^ 'Iva. TrdvTa '^vvctiooi (^ipcoai 
-a cu[t(Bci'tvovTa,,ica.v v^^it^coc;'t Ttvn, Kctv 
dvoaitoi 'fh^nKivcear mi7T»ayjc q tovto y^ 
Ti-^o fi T dXKoov avTog ilg vTroTuTraxjiv «jW.s- 
npav 'iTi ^ dTrnpTHftivoi t t/jM./« ^av^ov , 
Ka,i TOi -T^ 'liiBa'tcov 7rAn-^v(^ /fmyiXojcing 
avTU), Tciq Trpog r -^iov ySj jraTipa XiTac; 

VTTi^ aVT^OJV iTrOtitTO ., AifcOV * d:^iC, aVToli^ •Ltic.XXHI.:-,!. 

oTt ovK 0'idaai, t'i Trotovar vai [^sv tCj o [ta- 

Kapiog ^TiC^avog, Kat toj (iaAKopS-;Jog K'i- 

Gois, ^i]g Tct yovaTa. ■rr^oanv/a.TO Kifcov * » acI. vii. r.n. 

Kvpii ^[.(.ti <pyiavig avToli t d/JJpTtav TaVTtiv 

rj 6 9?7os Q UavKoi (pnai* * Koidopov/iSfOi , » i. c.ir. iv. \>. 

svKoyovju^j- Svtr!^i][Ji,ov/J^JOi, 'Ss^a.KaKov- 

uSp- ovKovv dvayKata [>.iv n TOtdoi '3^^/- 

I iO"i5 T dytoov (t'305-oAwv ;^n(T(jM.wTaT« 'j k^ 

•nMV at/TO/5, iig yi to -^vaA (Siovr o^Qccg 

:u TiQaV[A,a,a[j^zvcoi' [ti<ry\ yd^ 'cgi irdang (pt- 

Ac(7o^/ae' 5u3-;taTop-3a)TOi' q d-oooTiKovaiv 

avTYiv T »ijM.ET5pa/s Sptvo'iati TrpoXn^eig ovk 

dya&al ^:^ t cv nfttv ovrcov 7ra9wv « dva- 

KaTay'j)Yti^og Tvpavv^ig-Sio^^ip ilocog tog -^v- 

v/>iO? dv^^coTroi ravTa ov 5;p(^£Ta/, [xco^tav 

'i^yov/jSpOi Tu. T 7rYiV[taT0i Koyta y^ dov- 

v-iTa ili KaTO^^coaiv ^ S^fa.t^^oov Csir rotov-^i 

dTro T dKOvnY ^vvatJCiYOov , v[tiv Kijoo (Tinai 

To^ic, dKovnaiv ,, Jtj Troii^iv iTOi[tu)i ra Keyo- 

/j^va 7rpoat^ii[t'iYoii- ro y> evSoKi[tov eli dv- 

Siiiav T 7rYi/j[tariKnv ^ c*' roli ^r^toaa^tolg 

Kj TTovoti Sjac^atVcTai- [,t,i[tnaai ovv Iv rov- 

TOli J.I>IT0V * ''• 05 KOtSopOVt^Oi OVK, dvT- ' l. IVlr. 11. i:;- 



198 S. CVRILLl ALEXx\M)EIM EXPLANATIO 

iXoidop-j^ Traaxciiy ovi mVsIa^- OTa^i^iJy baliir, Iradebat aulem se iuste iudicanti. 

Q TQ) KoivovTi §i>ca.'ia>i ( i)- ..^ctAA' lacoi; y^ Sed cnim intra te ipsum sic foriasse dices: 

QAVTOv ,, ofcuvo ipuq-^ioi «v X^i5"05,£>« Dcus crat Clirislus, ego autem homo in- 

Q a.v^fu>7ro(,aT^ivy\<;,'ix'*>v rdiavoia.v dd-^i- firmiis, infirma nicnte praeditus, et qiiae 

v«, }^ dvix.dvuog^ix''''^^^ '^fO? '^o SuvobSTtj y^ (lomiiuiri cupidilati ac maerori non valel. 

TrAsovf^/as K^ \v7rni x.a.T^ji.tiyiQ^nacii- op- llecle ais ; procUvis cnim ad pcccandum 

•&&)? iofii- ivoMa-^og yao 6 dv^pcoTnvog vov; mens humana est. Atlamen ego aio: non 

iii to Trkn^i-^i^iiy ■7r\i]v c-y.ilvo cpii/Ar ovk te destituit nudum patrocinio suo ac be- 



d(^inii.i ai yv^vov ^ ttxo' avTOv (^r.Sovi Kj 
dyd^asyii icvpioi' Jp(^«5 avTOv oi/ aiavTh ,^ 
iiTOl iVTOi , §ia T d.yiii Trviv^aTOq' o]-/.(Q~^ 
yap i(7f^iv avTOv^ h^ r t dya.7rmTC!)V av- 
Tov '^v^a'ig c.iavXi(^iTa.i' avTog ai \<Lpoi 



nivolenlia Dominus. Ilabes ipsum apud te , 
id est intra le, per sanctiim Spirilum. lla- 
bitaculum quippe illius sumus, qui in ani- 
mabus diiigcntium se diversalur. Ipse te 
roborat , ut irruentia mala foiiiler feras, 



Ro]ji. XII. -21. 



r.plics. W. i;i. 



M:illli. V. 20. 



Kxuil. XX. 1.5 
F.x.Hi. XX 1.24 



-TT^oc, TO (pipHY '^va.iaii; tcc 'Trapi^TrlTTTOV- el tentationum incursibus viriliter resistas. 

Tct^ iu T T TTnpaafAS^^ SjM./3oAa7s dvTav'i- Ne igilur malo vincaris, sed bono malum 

<^aarsL\ viaviKccg' pii vi>cct) Tcii't;v vtzo t ica- supera. 
icov , (fAAa v'iica, Iv tu) dyaQu) to KaKOV. * 

Ti; ii;Vtc/vti'(7j £^-1 Trjv o-ia7ovK,7fa'ff;^e zai Tyjva^Xviv. Pcrcuticnti te in niaxillani, praelic ct altcram. 

TgAos V0|M.8 y^ 'ixpo^nTCcv "ffiSrct^ X^(- Finem legis atque prophetarum esse 

rov, aocpoiTaTOs '«$« nciuAos* * TraiSafco- Christum, sapientissimus ait Paulus. IVam 

yil ^t) vojwos sV< TO aurS pyrtipiov aAA' lex ad huiusmysleriumerudit. Sedutidem 

W5 at;ro5 «^m TraKtv o fA.cfA.dpioi nauAos * , rursus dicit Paulus, postquam fides super- 

iA-doCayig '^ 7r'i<rico<;, ov>c'iTi v-ujo S/cf.yai-yov venit, ulterius sub ductore non sumus; ne- 

iafjciv ov ydp iTi Tai (f^sia? vH7Tidi^o/j^j , que puerilem mentem iamgerimus, sed in 

yiv^yi-dn/u^ Q paAAov sls avS^a ^'iA^ov , ih virum perfectum succrevimus, in aclalem 

jiAj^ov YiAM^iagT 7TAy\pci)[A.ctT(Q~> t XpiroD- pleniludinis Chrisli. Itaque nobis haud diu- 

iSii TOii-uv yii^lv ov ydXaKTQ~>, Tpocpyig 3 tius lacte opus erat, sed cibo potius soli- 

paAAov T^ g-ipiWT^ipag' TOVTO «jt*"<v "X.acpi- diore; quem nobis largitur Chrislus, iusli- 

^iTai XpiTog^"'^ VTTip voccov Sizaioavvyig tiae, quae supra legem est, viam osten- 

ii/.(pav'ii^ct)v T c5iv £(pn fd^ avTOg Tolg dyion dens. Ait enim ipse sanctis apostolis: amen 

rt7T05-cAoiS'* aii^iif A?f:t) u[^'iv :, idv fcyi <T^a- dico vobis, nisi abundaverit iu.stilia vestra 

aivai^ ■/] Si>ca.ioavvyi v[/,cov 7rA':0v T ^e^a!xy.a- magis quam scribarum et pharisaeorum, 

Tiuiv >y (^a^iaaicov, ov /ah ilaiXQriTi ilg t iion inlrabilis in regnum caelorum. Dein- 

/Sao-jAsiav t o^pavwv iha, ti to 'jjfezTTCv ceps quae sit iustiliae abundantia , illiusin- 

iv ^Dcaioavvn t« jtara. yi (pnju.i tI iCajyi- quam cjuae secundum evangelicam Serva- 

Awov tC; acoTiipiov Kri^vf[A.a, Sic-iTnh dvay- loris doclriiiam fit, dicere necesse est. Lex 

Jta<ov voi^&' 6 Bid MoOa'io)g Tolg dp- a Moyse priscis hominibus lata , res pari 

■^aiOTipoig Tc-&j(T3Jio-/tsvo5 Bm t lacov 'ip- conditione esse iubebat; namque iniuriam 

yj^ Trpayi^dToov 6^/iAi^i- >cix,d)^.v>ci 3 to facere velabat, haud vero antca oITensum 

dSiKilv, y^ ovxi ^" [^ccAAov 5v§on5;«nttjva5 palienler se gerere praecipiebat , quod ta- 

dvi^iKa,Kfiv , OTTi^ 6 T iva,yyi\'iii ^ovKiTai men evangelii lex fieri vull. Non occides, 

vo[A,og- oi) fd^ (povivaag <pyial* , ov KX'i-\iig, lex aiebat, non furaberis, non peierabis. 

ovK 'fhopKyiaag- 'iTi n Tr^og rovToig *, ocp- Tum addebal: oculum pro oculo, manum 

6aApov dvrl ocpQaA/Aa, pc-^P** '^'''^^ ?Cf'pC'5 - pro manu, pedem pro pede, vulnus pro 

(1) De liae lectione dSU:^; pro Jixa/w,-, videsis quae nos dixinius in adn. ad coninientarium C.yrilli 
in epist. U. ad Cor. part. lat. p. «(!. 



IX LCCAM CAP. VI. 



199 



vulnere, livorem pro livore. Ilaec erant 
verba imperanlis ne alios iniuste laedere- 
mus; vel si forte antea laesi, ne ullra ta- 
lionem iram nostram extenderemus. Atqui 
non satis placebat Deo vitae secundum le- 
geni actae ralio: sed ea fuit antiquis instar 
paedagogi paulatim deducentis ad iusliliam 
congruam , atque ad perfecti boni adeplio- 
nem prudenter provehentis. Scriplum est 
enim: initium bonae viae, iusla facere. Re- 
liqua vero perfectio omnis in Christo prae- 
ceptisque eius conficilur. Nam percutienti 
te inquit in maxillam, praebe et alleram. 
Summae nobis patientiae in his via de- 
monstratur. Vult praeterea hominem divi- 
tiarum esse contemplorem ; ita ut eliamsi 
imum pallium forlasse habuerit, ne grave 
iudicet dimitlere cum illo etiam tunicara, 
si opus fuerit. Est autem haec virtus ani- 
mae prorsus alienatae ab avaritiae passione. 
Ne enim repetas, inquit, si quis tuarum 
rerum parlcm aliquam abstulerit : sed et 
cuilibet a te aliquid pelenti, da ; quod est 
caritalis et erga pauperes benignilalis in- 
dicium. lam misericordem , oporlet simul 
esse iniuriarum immemorem , ita ut amice 
se cum inimicis gerat. 

Prout vultis ut vobis faciant liomines, et vos facite 
illis siniiliter. 

Sed verisimile erat haec sanctis aposto- 
lis difficilia fortasse factu videri. Qui ergo 
cuncta no^it, proprium cuiusque suimet 
amorem regulam constituit ac definitorem 
eorum quae ab aliis consecjui vellet. Talis 
esto, inquit, in alios ipse, quales eos erga 
te ipsum velles experiri : si duros, immi- 
sericordes , procaces, iracundos, ultores, 
et improbos; tu quoque huiusmodi esto. 
Sin contra, mites, iniuriarum obli\iosos, 
ne intolerandum putes te quoque talem 
praestare. Fortasse haec regula hominibus 
sic recte compositis superflua est , quorum 
in cordibus suae voluntatis nolitiam Deus 
scribit. Etenim diebus illis, inquit Domi- 
nus, dabo legem meam in mente eorum, 
et in eorumdem corde inscribam illam. 



TridsL aVTi TTcSsi y^^cLVj/.a. aVT) '^a.vfJi.a.TOi., 
ucoAwsix. dvr} i^coAco^oi' Tctvri q x.iAsvov- 
705 J^v,,'-'-»! aJiXS/v ^Ti^ai' H ycuv 7rpot)^i- 
y,M/-4sr8S, jU.H 7r?pa t '/(Tmv tcic, y^ t dSiy,)i- 
CT'j.yrct. CKTiiviiv opyd^- dX\' Y\v ov •zaavTceg 
dpiax.iicret Ttt> ■9f&) t^ k^ vcfAov TTOAtTUctg « 
^frapiS* yiyove q Tolg dpy^ctiOTi^Oii Iv to,- 
^■i -ctiSctycoyov Ky ^pct.y^i> Tiioas^Qi^ovTog 
uc, Si}ccciorvvluj avfjc^i^^ov .,y^dvct^ifiaKov- 
T.Q^ ivOvZi im TO TsA«&'5 sX^iv dya,-d6v 
ji^ctTTTcti yap- * rtp^M c^ov ct^-a-Sn?, ro 
•scoiilv Tct Sncdicf 'zsS.aa. q Aoittov TsAaoTng 
iv X^iS"2) Kj To7s at;T03 Gs(OT/(7jwao"r t2) ya? 
TvzsTovri ai , (pncFiv , iwi t csictyovct, •tsapiy^i 
7'j tUu aXXlw •fi lU A«^iv dvi^iKctKicci; Iv 
rcvroig oScg i\fuv vaoBi'i>cvvra.i- (BovAirat 
Si Trpog tovtCi)^ j^ ■^rtf.i.aTCOv ilvai y^arct- 
<^povv\rv.v , hg-c x,ctv si ^cvov ij^aTiov '?;yo(, 
/A« rt^opHTOv nfs/^ TO avvctTroSiaXslv avrco 

ySj T ■^tTCbvct Tvy^CV dpiTlt Q allT» •^L'^«5 

oAoTpoTTOijg d-uciaTpajtftivvig to oiXcttAhtov 
Tra^og' ftvi ya^ dwaWti ., (piio"<\ t ahovTO. 
Ti T acoy dXKct K^ 57-avr^ tco alrOvvTi as , 
o.dH- o—ip dyamii Jtj (piAoosrcoy^ictg tsXjW.ii- 
piov T Q <ptAoi}CTi^(J.ovct, ^i] rxavTCog itvctt 
y^ duviiaiKax.ov 'co<^i y^ ra (^iAcov iig ly^- 
^oovg ipyai^iSuf. 

y.ai i;^--T? TTa-.iTrs cc-jtoI; 6[J.0l.ilc, 

'AAA'" «V ilKog 0(n8«yai ci^ ay'fi.g d-prc- 
^oAag Taya Tra Svax.aTCo^coTa ilvcti Tctvrr 
TOivw TzavTa sX^ciog, t 4' q.v tiftiv 0'Aai/- 
Ttctg diyjrat vcftov (BpaQd^TYiv cov av 8ov- 
AoiTO Ttg Trap' Iripn rvyilv '^jov toiov- 
T05, (p«(TiV; i]g iTipag avrog^ o^uronig Tnp 
av iivai ■^iArig ttioi <7s- it fMv axAtipovg tu 
davftTraQilg^ ^paafig ;^ opyiAvg, ftvyiiTi- 
xaxag y^ Trovnpovg, 'iao rC^ avrog roiouTog' 
il Q TOvvavTiov, ;j^H5"Ot-'5 TU dftvmaixaxiig ^ 
ftYi d^opviTOV >i^oS TO ?;va( toioSti^* y^ 
raya ■um roig ovrco aJa.!cciftivotg, •u%iTT05 
vcfj.(^, iy ^^^a>^ovTQ~j ■9'foO r xapdiatg 
n/I^ij r T iSiis .diAyiftarog yvojaiv * cv -^ 
T rifti^aig C7:iivatg. onai xvoi;^, Jic/|,ot)5 
ocoaco voftag ,ii« iig t diavoiav avrcov, yJj 
Izb] t y.apSiav avrcov 'frnypa-J^co avrovg. 



200 S. CVKlI.I.l Al.i;\AM;KlM KXPI.AXATIO 

Viver; oJv oizTi'e(/ovE;. Kstote cv^r) niiscricordes. 

Miyct T^ ihii)iA,o(7vyyii to x,ctvx''ffJi'^' y^ Magna csl misericordiac gloria. Qu-avg 

yovv yiy pa,'ocrcii *, W5 jm-s^* ar-S^pw^-oe , scriplum csl: magna rcs hoino, ct prclio- 

K^ r'i(ji.iov a.vy\p sAeapwv aop^ol ya^ «pa? sum quicl vir misericors. Certe Deo nos 

Trpog ■diov « rtssTM , k^ t^ avceraTCo (pCaicoi conformat virlus, el supernae nalurae ve- 

otovii Tivag xctpct>cTiipa.g r r^iTipxig ^iv- luti quosdam characteres in animis nostris 

X,ctli ciii^yal^irai. imprimit. 

iMvj xpivsT-. y.ul ou W.-/J xpiS-/5t:. Xolile iuilicare ct non iuilicabimini. 

na.yxct\S7r0Y d7roKi'i^^ Tra-doi t «jit£- Diram abscindit ex animis nostris pas- 

Tipcov ^ig^yoim , tyTXffio^iias apxriv k] yUi- sioncm, superbiae inilium et causam. Nam 



'cod. 



ffiv x,a.i Toi ya^ diov Tivai ictvc^ Kctra- 
(jKiTrriSzLj jCj y^ -diov Ti-oAiriviiQaj ^rovTO 



quidam cum se ipsos deberent considera- 
rc, et secundum Deum vivere, minime id 



[.tiY ov Spci)7iY , 'oroXvTrpa.y^ovovai J\i ra agunt, sed aHorum potius facta scrutantur. 



iriPcay Kdy dcUivavrai ('J^txri rivai ..coojuip 
ih hn^lw ipxof-^oi T WicoY dppco^ny.,d- 
rcoy ^ <piAo-^Qy'ta.i vuro-dicny '^^^otovyrai ro 
'^i^puat, }^ Kctr ctXakicii; d(^opu.nv Kctrct-]^))- 
(^'i^ovrai ^ avTLOv , ot;;c ilSong ori voaovv- 
ng Tct lcTct roli "urap' avrcov <5]/^/S£/Sa«jWS- 
fois, eat^G^tr Ka.raKptiH(Ti- ovrco -zira lOj o 
GO(p(ora.T{Q~> ypd(p^ UavXQ^' * cv to yap 
Kp'iVc-ig T iripov .) aiavrov KaraKpiYM' ra 
yap avra 'zpdosHi o Kp'iycoY- Kai roi y.aX- 
Aov i^^v .) da^ivovvrai iKifty .^ cog t t yra- 



Et si forte aliquos vitio quolibet laboran- 
tes viderinl, suarum vcluli obliti infirmi- 
latum , vituperandi occasionem atque ob- 
trectandi materiam hinc arripiunt. Condem- 
nant enim illos , neque reputant cjuod quura 
ipsi eadem ac illi, quos reprehendunt , in- 
firmitate laborent, semet ipsi condemnant. 
Sic enim alicubi sapientissiraus quoque Pau- 
his scribit : nam in quo ahum iudicas, te 
ipsum condemnas , eadcm enim facis qui 
iudicas. Cura conlra opus foret infirman- 



■Scov scpoJois v7ria'^coyiA.iviii, J^ Tolg dnSp- tium misereri, ceu qui passionum incursi- 



Tiag (i^oxoii d^VKTCog cv^Arti^i^iYOvg, Kai 
V7riPiVXiSraj{ t tovtcoy , i^ ^sP^KaXiiv av- 
GffU', K^ diiyi'ip'Av i]g yri-^iv , r^ ■zs-apaSn.j 
^y) roig 'iaoig •T^t^naih airidf^aaiy o yap 
KpiycoY T d^sAjpor, KaQa cpnaiv o t Xp;- 
■ToS jU-a-S'HT«; *, KaraKaXii yo^h, tC, Kp\- 

YH vd^OV ilg 'cCJY 6 V0W0-&STM5 iCj K^iT-ng- 

ayco yap Sil t^ ct/t^Tavot;(r«5 -^^X^^ i'vai 
T ravrng jcpithv av oi f^v) toiovtIQ^ cdv, 
ri Kp'iv:-ig (^ xAm(t;'ov; rt'S5'oAo^«VjTa/ to) 
^DiTJi dfJi.aprdYCOv ii 5= ToXu.ag Kara- 

Kp'lYHY j Kai TOi rOVTH p.« '5p(,a)V Tiui (.'^K- 

crlav , KaraKPi&riari [A,aXXoY aCrog^ cog ovk 

n/-^ rgt / \/ c/ c/ \ 

icovTog T voj^s ro Kpivc^iY iTipag' yi fjtnv 



bus strati fuerint, et peccati laqueis inevi- 
tabiliter irretiti: ideotfue orandum pro ip- 
sis, et consolandos, atcjue ad resipiscen- 
dum horlandos, cavendumque ne in pares 
culpas incurramus. Nam qui fralrem suum 
iudical , ait Christi discijjulus , delrahil legi , 
ct iudicat legem. Unus aulem est legislator 
et iudex. Oporteret itaque superiorem esse 
jDcccanti animae illum cjui de hac iudicat. 
Tu vero cum non sis Imiusmodi , cur de 
jiroximo luo iudicas? resjjondcbit iudicanli 
is cjui peccal. Quod si niliilominus dam- 
nare audes, elsi huius rei jjolcstatem non 
habes, ipse potius damnaberis, ipia lex 
awji(j-ei Kv^ipvco/j^jog, ovk ilg rag iri^cov non sinit de aliis iudicium ferre. Certe qui 



dfJi-apr^ictg opa,, ovSi r'i Kgi ro ipavXov Iv 
tZ) 'MiXctg t^^ipya^irai, ctXX' * iy rolg 
lS'iOtg iYaTiy'i'(^n KaKoig' roiovrog riy o ^a- 
KapiQ^ .^aXy.cpSog ^ Tr^oa-zs-iTrrcoy Sio) r^ 
XiycoY VTTip T iS'icov d/JSprn[A.aTC<)V * iav 
dvoyJiag <S}i^rripyia>) Kvpa kvpii , rig Ctto- 



reclo inlellcctu regitur, haud ciliena jjec- 
cata inspicit, nec quid iniquum sil in suo 
jjroximo scrutatur , sed nicila polius pro- 
pria consideral. Ita se bealus gercbat psal- 
mista , Deo supjilicans pro peccatis suis ac 
(Ucens: si iniqaitaies observaveris , Domi- 



ne, Domine, quis suslinebit? Inlerdiim ve- 
ro hunianae naturae infirmitatem praeten- 
dens , non incongruam pctebat veniam di- 
ccns: memento quod pulvis sumus. 

Date, et dabitiir vobis. 

Affinem veluti praedictis benignitati- 
bus sermonem inlulit eleemosynae. Optima 
enim res est ac Deo gratissima, et sanctas 
animas apprime decens. Estole enim , in- 
quit, misericordes, sicuti pater vester est. 
Quod autem divitiore manu acceptmi re- 
munerationcm simus a Deo, qui diligenti- 
bus se abundanler omnia largitur, ipse te- 
slatur dicens: « mensuram bonam et con- 
fertam et cogitalam et supereffluentem da- 
bunt in sinum vestrum. » Videtur tamen 
priori quodammodo contradicere alterum. 
Nam si superetHuenlem mercedeni accipie- 
mus, qui fieri poterit ut qua mensura men- 
si fuerimus remetiatur nobis? ubi paritas 
potius , quam redundantia dandae nobis 
mercedis significari videtur. Quid ergo di-^ 
cimus? Omni nos difficultate expediet sa- 
pientissimus Paulus , quaestionis solulio- 
nem praebens. Ait enim : qui parce semi- 
nat , id esl modice contractaque nianu , par- 
ce et melel : qui autem in benedictionibus 
seminat, in benedictionibus quoque metet. 
Id est, si quis non habuerit, non peccat 
dum dare omillit: nam quatenus quiscpie 
habet , gratus fiet , non quatenus non ha- 
bet. Hoc in Moysis quoque lege praefigu- 
rabatur. Adferebant enim ad sacriticandum 
Deo, pro copia et viribus, quicumque sub 
legis potestate erant; alii vitulos, ahi hae- 
dos, aut agnos, aut turtures, aut colum- 
bas, aut similam oleo conditam. Verum- 
lamen is etiam qui lam cxigua ct parabiha 
adchicebal , quia viluhmi non haberet, par 
diviti erat , quod altiiiet ad menlis pro- 
positum. 

Dicebat autem illis similitudinein. 

Necessario in primis hanc adiecit diclis 
similitudinem. Fuluri enim erant initiato- 
res atque magislri terrarum orbis beati di- 
scipuli. Oporlebat igilur valde eruditos in 



CAP. VI. 201 

^•nfffTai ; ■zsori 'j TraAiv 7^ dy^^ui^Miia.i ipv- 
aiux; T da^divc-ictv ^poio-^o/f^ooe , (v^^.oyov 
dyrinH avyyvco^rw , ?^'iyu)v * jWVMffanTi «? • Ps. cii. n 
^oi)? ia^iv. 

AioOTS, v.a.1 Zo%-n(j57a.l Cy.r.'. V. 35. 

Tinova. aaxnp ? il^Y}iJt.iya,ig 't^-^.x.i'ici,ig a. r. m. 
^ TTiPi rng iXirt^os^vvfli Troalrai Koyov 
apirov yap ro ^MjU.a ^ ica.i ■Qia ■^vf^ytpi- 
araTOv , na] ca'iaii '^v^alg cri [^aAiara 
ixfiiTsov ywia^i ydp (^naiv olKnpuovn ^ 
>ca-&w5 7rarv\p vjj.ci)v on q ^A«<7ift)T«fa 
^:-(p; Ayi^^of^i^Ba rLuu dyra^jjodoaiv "ziyapa 
Tou Trdvra 7rXcva'ici)g vif^ovrQ^ -^iov roli 
dya^zBo^aiY avrov , avroi OTfTrAnpocficpimsi' 
iItsccv [Jt.irpoY ^caAov, OTJwuajWjvov rSj ai- 
aa\i<C'U,ivoY Kal VTriPiKyyvb /Li^ov dooaaaiv 
ilg (^ xoActov t^jwwv. Kaj doml fi'iv ■uiceg 
iia'^'ipiiQzi.j tS) 'oipcorcf) ro Bivn^ov '.l yao 
[A.iZov v-unpiic-^VYOiU^ov Am-x},6 wf-^a ^ "zzag 
w ps^bo) fA.iZov/Jlp dvTiiA.i'^;)hnairai Ji^7v ; 
'iOi}cs yap o) TOvrOii lcroryiq jU.aAAov oC 
TTAiovaauog ilvai ng -t^ do^viaofJt,'ivng «jw.;V 
dfA.oi(Biig- T( o^v apa (papsv; dtffaKKa^^ 
7rpayfA,drci)v rfji,S.g o aot^iorarog riaSAos * , ' ii. o»-. v. 

■^ ^t\TOVfA.'iYCi>V rluu At/TlV iTTiYiyiCCOV «(pn 

yap, hri cmi'ipci)v (Eji5ojw.svwe , dvrl rov , 
avfAfA^i^^cog Kat c7m.iarahfAAyyi X^P^-> <^-^^o- 
fAAVCog Kat ^ip'i<T{' >cai 6 aciipcov iur' iv- 
Koy'tatg, l^un'' ivAoyiatg >cal .&5^i(7^- roCr- 
i^i, il ^i Ttg fAii sj^oi 0'j')^' y\fA.aPri rov- 
ro jf.M JlpSv n.a-d' yap av i^oi , sC- 
■^poa^Dir©^ ^ oC y.aQ' o oCx, 'ixi' ''^ovro 
v^ Sia, }v{co'0a'iO)g VTrirvTTH vofAog' Trpoa- 
i}cofA.i/ov yccp ilg Svaiav rco •&soi). to y^ 
Xilpa ri ical la-^vv , ?.t:aro5 "^" C^^o (^ 
v6fA,ov 0) fA,iv \A.baxovg, o» J\,i ycpiovg^ v. 
df^vovg, M rpuybvag, « t^Tipag, >i ai- 
fA.'itflaAiV iAaiojSpiy^yi- ■zr-Anv o xat rovro 
TT^oaaycov ro ovrco fA.acPov Jt^ iCTxioPiaTOV . 
^iu TO fA.bay^OY fiii iXm' , la^ riY c/yMYto 
Y^ Tr^oQiaiv. 

E7t£ 5j TTapa^oX^nv aCrot.:. v. ^y. 

"Ava^>caiOT(iTi^ ravryiv t eip«jttsvwv a. f. ni. 
7r^oa'i^yiKi t •ti^^^oXy-.v ejWjAAov 'iaii^zLi 
f^VTaycoyoi tC^ SiBdaKaAoi 't* vtt' otJflavoj' 
01 fiaKapioi f,ca-&yira'f 'icf[i TOivt^v avG^U" 



202 



S. CYRILLI ALEXAXDRIM F.XPLANATIO 



doncoi 'i-^cvTcti 515 «J<x;,5Hav dYct(pa.'tvi^i religionis negolio vidoii prac omnilnis : 

T uyraVTCov ^ ^'^^^ ci3;jaj 7^ e'jxyyi\iKyig opus eral scirc evangciicac vitac ^iam, ad 

7roAiTiia.g r cSov , y^ Tf^yira? iJvm ■srqoq omne opus boniim perilos arlifices csse, 

5ray ipyov aya.Qov , lu r dic^ifiii iCj Qmv.- acciiralam ac saliilarem et ad vcrilalis re- 

piov Y^ dsro^a^iVQv elq dAri^Setu.v cviivcti gulas exactam alumnis doclrinam tradere; 

Aoyov Toli Tri7rctiSt£if/.ivoii- cog yiSti Trpox- ceu qui iampridem oculos verilali inlen- 

vctj2Ai>lctYTai, Kj rS) ■d'iia (pcoT} nctT ctAaf^- dissent, divinoque lumine illustratam men- 

7ro[A,ivy!v -r Sidvoictv iyj>v~cLc,- "ivct, y.n r!/';pAo( tem haberent ; nc caeci caecorum iluces fie- 

rvjAoij' ii:v oStiyor oC yap 01 Iv aKOTCi) '^ renl. Non enim qui lcncbris insciliae te- 

dyvcoaictq 6V';(7;;^»»:voi, gyu" tci oi^oia. vo- nenlur, iis qui pari calamilate urgenlur, 

(joZvTctg, ih T '^ aAr&iicti; iTrtyvcoaiv cSn- ad veritatis cognitionem ducalum praesta- 

yti(7itiv il ycc^ tovto (Si^An-dii-v, lii t /Ss- bant. Nam si hoc forte velint, in passio- 

■^pov T Trxdm df*(poTipoi iyicvAKTSriaov- num foveam ambo devolventur. Deinde ia- 

rcti- {iTct To cp(Aoxo/A77 0v -s5a-S-(G)o 7^ aAa- ctantiae pervulgatum morbum pcrimens, 

^oviiag T ■zhqKXkv dvctipcov , 'Ivct jiam t Si- ne aliquando vellent magistrorum superare 

3ct(j>cQVTi<)v (piAovtxoliv i/7Ariq^'MVHV Tiu.m\ honorem , addidit : non est discipulus su- 

iTrriycf^u- ovk fc^ fJt.a^r,Tyfi VTrip r SiSd- pra magislrum. Quod si forte etiam adeo 

ay.ctkov atvTOv- Kctv li yivono "zs-poih^dilv nonnulli proficerent, ut parcm antccesso- 

f(S ToCro riva? ^1)5-5 k^ iadftiXXov -oli Trcti- ribus virtutem discipuli consequerentur , 

SivHai ■^aT:tx,T-/iaa,(Qri,i T dpiTviv , iig t Si- tunc eos intra fines modestiae magistrorum 

dctax,c)VTCov TviaovTaii ui^^cv^KaKiivcoviaov- perstare debere, atque horum esse imita- 

rai fA,i[Ltirct'r y^ Tri^coaH TraMv 6 UaZ^^cg , tores. Quam rem item testabitur Paulus di- 

/\iycov * fjt,iiJi,yiTa.'i ftiiy'iviaQi ^ y.a^coi n.^ya) cens: imitatores mei estole. sicut et ego 

XpiTOU' T Toivvv SiSctcnd^^is jU.»V(M x.p(vov- Christi. Quum ergo magister nondum iu- 

T@o, rj 'Kpivaq avTCc,:. ov yh.? iiK^i •A.ii- dicet , cur tu iudicium fers? Non enim ve- 

vai T xs(T,itov, «AA i\iiiacti. - Karcc §'i nit ut iudicet mundum , sed ut miserealur. 

yi r TrpoTiPav didvoiav, ii iyco (pyiaiv ou -Secundum praedictum sensum, si egoin- 

■A.plvco, aM Q au 6 y^aSyiTt^i- ii 'j }^ ftii- quit non iudico, ne tu quidem id agas, 

^offiv ivi^xv) «5' 0(5 iTi^ov npivHi. Trcoq ovK discipulus quum sis. Quod si etiain magis 

av a((7V'jv9-t;n5 ili ctia%aiv ixQcov ; tcv- reus es, quam ille de quo iudicas, quo- 

TO Sia ■2N^SoA)i'e iTipcti avpioi 7rao'i<ryi modo id sentiens non erubescis? IIoc alia 

>^iycov similitudine demonstravit Dominus dicens: 

'E^ dvay/.auov yiy.cic, dvaTrii^n (7i/AAo- Evidentibus syllogismis persuadet no- 

yiajt^S , d7roa)(iSm\ jw.iv t ^ovKiSj^^ •A.pivnv bis, ut iudicando de aliis abslincamus, ipsa 

iTi^ovi, Tai iavT(i>v d]i jM.aAAov KapSiag potius corda nostra cxaminemus et hac- 

i^ipyd^i^^ yJ) T ivovTCov avTOAi 7ra(icoy rentes illis passiones cxpellere studcnmus. 



Cnr aiiteni vides fcstucara in otiilo 
fratris tui? 



tf3raAAaTr;-&3i/ ^tiriiv , airovvTai tovto 
7rapct Qiolr avToq ydp cgiv 6 ioiju^vcg (Tffu- 
auvTi^^ii^fitiviiCi T xapJlav, K^ -^V)(^ix.a)v yifta.i 
voavifjidTcov sAc^Ofpwv r( ya^ ii voam av- 
toc, to. iri fji,i'i^co Ttj y^ahi^MCOTipa T ovrcov 



implorato divino auxilio. Ipse enim con- 
tritos corde sanat , et aniinae nos morbis 
liberat. Cur enim, si tu magis graviusque 
aliis laboras , omissis peccalis tuis , illos 
obiurgas? Ergo omnibus piis esse volen- 



iv iTiooii^^d^^iic, Tct -/^ aavTov o-y.iivoii '^m- tibus necessario prodest hoc mandatum, 
Tiua;; ouKovv k-uoaai fjciv Tolg i^iKaaiv lu- praecipue vero iis qui aliorum erudiendo- 
ae^ilv , dvayKct'ia lii ov>i7iv « £'vroAr! , pci- rum munus susceperunt. Si enim boni sol- 



IX LUCAM CAP. VI. 



203 



Icrlcsque crunl . e\anti;clicae vciut vitae 
imaginem semet ipsos exhibenles, ulique 
illos qui pariler se gerere nolunt, confi- 
(lenler obiurgabunt, ccu qui liaercntis do- 
ctoribus suis pietatis non e\primant mores. 
Sin Acro ignavi fuerint, pra\iscjue volu- 
ptatibus obnosii , quo pacto ceteros secum 
pariter aegrolantes increpabunt? Propterea 
sapienler beati discipuli ita in suis scriptis 
aiunt: nolite plures niagistri fieri, fratres 
mci , scicntes quod maius iudicium sumc- 
mus, ul dixit Christus praemiorum distri- 
butor , et peccantibus pocnas imponens: 
qui fecerit et docuerit , hic magnus \oca- 
bitur in regno caelorum : secus qui mini- 
me faciens , nihilominus docuerit , mini- 
mus erit. Sane , quomodo tu multis mag- 
nisque sufTocatus peccalis, paucarum cul- 
parum reuni damnas?Ouomodo dices fralri 
tuo: sine eiiciam ex oculo luo fcstucam, 
quum ipse trabem in tuo habeas qui nempe 
magnis pcccalis gravaris ? id enim trabs 
significat. Quomodo, inquam, eum con- 
demnas qui exigua prorsus, et aliquando 
nihil peccavil? 

Eiice primum frabem de ociilo tuo. 

Hoc est , te ipsum magnis peccatis pu- 
rum praebeto; tum denique consilium da- 
bis ei qui levia pcccavit. Itaque ipse sibi 
magister erit qui sapit, noii alium condem- 
nabil. Hoc etiam mosaica lex praecipit 
cum ait : altende libi , non alii. Attende 
autem dicitur pro , quae tua sunt observa. 
- Sed, o Domine, dicet ut reor aliquis, 
quomodo dignoscemus habentem in oculo 
Irabem, et increpantem simul eos qui fe- 
stucam habent, ac lcAiter infiniantur? Nul- 
la, inquit, rei huius difiicultas: potestenim 
quilibet pro suo libito cognoscere. Etenim 
uniuscuiusque vita mores proprios lucu- 
lenter ostendit. Quippe haud exlerna ve- 
nustate , neque simulata pietate , bonae reap- 
se vitae pulchritudo exprimitur, sed ex iis 
potius quae quisque facit operibus. Hoc 
iteni alicubi dixit Christus: cavete ab iis 
qui veniunt cid vos iu veslimentis ovium. 



Aig-a Q roli to JjS&ffXfiy iTipng l^yy.i^/H- 
pidfjiiyoti- £( fxiv iUv ayct^o) -lU v«(paA(oi, 
naMaTrip i]x,ovct /coHi ivciyUXl>cylg tcc ;ca9' 
icivcsv' iv^)](Ja.iTii^To'ig f^M ra lact dpa,v 
iAo[A.ivoiq iii7r»o<TOdT:u>(, fhTiatKji^ai, wg iA,t] 
Qru" ivha>ii ajTolg '67neti<.iiai cLvci^a^^avTctq 

Tao— 85* ii ■] pa.-Svf,(,o'l TiViC, iliV ., Jfj T ili 

TO SiavAov nSovaig ivaKci^TOi ., 'u.Z^q av iri- 

poih Tcc ](ja > ocSciy 'fmTifji-YiGitav ; Jia thto 

aoZoc, 01 iA,aK,apiOt «•a-9'nraj yiypataai ri 

yJ; Mfhaf * ^c« ttoXaoi ^i^aay.aAoi yivia^ii , ■ l,co1>. iu. i. 

advjcpoj jttoj, iiSoTig ag niilov }c.pift,a Am- 

4ii"'?0a, 0)5 jj» X^i5"05, T ^i^^avcov J^- 

vof^ivg <i: Toig 7rM;.i[Jt-^ovai rai J('K.a5 sVa- 

A .^ / V ^ ^ / y '7X3? / 

ycav 05 av •3)oj>;(T)1 '>u d^oa^i) , QR,t jU.?^as 

Khm^r.airai Iv rjj fiaai\i'ta, r 'dpavm- * o 'j • M.aih. v. i'j. 

,t4»i TTOinaac; j^ SiSa'^ag, iAayji^Oi' iTrit Trcoc, 

'soAAii/; ;^ pt,i^a?.ai(; 'iO^' Iri x.a~a7rvif:- 

joS/jog il/^~'iaiq icaranpivy.g t- oK'iyOiq 'ivo- 

y^ov 7rraia[A.as-ti TrZg ipiic tw dS^^p^oj (78, 

acpfs ava^aKu) to y.upt^og c/a t c<r>\}aA[,i,ov 

(78, aiJTOi T doKOv sj^csJv iv aiavro), 6 [A.i- 

yakaig d\ii,-x^rtaic, 'ivc^og: tovto ya^ t\ 3o- 

y.og ay.fjcatvei- Trag y.aran^lveii t oA/fa Trav- 

tjASi? ri Hj 'ia-&' on f^cnSiv )][/^aprn'AOTa; 

TovTi^t^ aavrov i7r'iS:-i^ov >caSa:^ov t a. f. iii. 
fiiyuKcov d/Jjpr-i\f./.aTu)V , v^ Tori avf>,^HXog 
iTV\ Ttp TTTaiovTi fJt,iy.pa- ovy.ovv iavrci) ftiv 
ss"ai di5a(7;cttA05 o (7c$o§, m^ov q ov v.a- 
ra-A^ivCf tSto y^ y^ v6jJ.og o SiaMcavaio^g 
••sx^.r^sAAc', AsrMV Trpoai"/^!, (pnai * . aiav- • dcui. viif. n. 
rcp , ovx. Iripai- TO H ■^poaiyj^a.vri r t^i- 
&Ai7ni ra jt^ aavrov. — 'AAA' co SiaTrora, a. f. iii. h. 
^a':n CLV oiftat ng, Trcig apa ^yvcoaofJt-t^a 
T iy^ovra fiiv cj' 6z>-5aAfjt,cc r Sokov^ fh- 
TrKvirTOvra '^ rolg y.dotov 'ix^^at >u da^ivZ- 
aiv CJK, ftipng- yjiKiTrov ov^lv cv rhTO) (^naf 
7r^oy.y.Tai yi rolg i-&'iKi;aiv iVicoKccq ioiiv 
oJ;toDv 5;cas-8 /3(05 t aOTOu '^07rct)v 'i^ai g J^j.g 
':z^hcf,Sn>iTi!CCi' « j'ti roHg 'i^coOiv copaiaftolg , 
y^ 7ri7rKaaf,civaii iTriitiCiiaig ro 7* dKn^ovg 
ivi^^cdiag ^ttflaJCT«p((^frai ;c«AA05, «AA' c^ 
ccv kv isyaaairo rtg- rovro TraKiv 'i((iyi Tra o 
XfliS"35" ■' TTPoaiyiTi aTTO T ioyoftivcov Trpbq 
•jf^ag bj ivSvf,caai Trpo^drcov ,'iTco^iv 3'iiiai 



•.Mullh. VII. li. 



■• ila rod. srd 
aliiis cod. (Ji.xa. 



204 S. ORILLI ALEXANDRIM EXPLANATIO 

Al,;cc/. <xp7j-a.y:i' idoo Oii ttciAiv oua ch. t ci- 
Su[^.aTa>v^ aAA' a'^ wy ?;(7J r^ <iAi)-&«av o/ 

tti;G^ ovnTaTTtj Xpi^og' mro jX) t ;tap7r« , 
^K(7<\ TO ScvSpqv yivjoaKiTctr coazseo iaTiv 
df/.'Ct-dii TO Cii nn.dv^^ot.li ^riTllv to. t wp/- 
fji^cov c^a.'^cTa, <^ct^v\nv ti (pnpj k^ (7i;;cov *, 
ovTio x.ciTcifiAcLi^ov ivvoilv iv v7roy.otTctig y^ 
fi;(?>-AAoi<i iv^iiv Svvcta&cii ti r Ti-&avjA,a.- 
a[^'ivoov y hyav dpiTyig (vyiVHctv TOVTi^g itj 
'Si/BoAnf jCj |SaT85 (Jia(M rig av 'soa.pct Tolg 
TOtovTOig, yKvKv [j-iv ovSiv , ■zsiy.pa q Trav- 
raju Sva^^yi- ov ^"& iv aH,a.v^aig oviTai av- 
aov , ovdi iv iBaTCt) TiKTiTai 5"a:puA«'* ovx,iv 
ovx, d.7ro yi t a^/^yifidTUiv, ciAA' c'^ avTcov 

T iX,d(rC>) fBlClQ)[/.'iVCi)V , S^yvcn^iov T SiSd- 

aicctAov. hipyfrai Tavra j^ Iv tu) 7r'i[^7ncd 
KiC^etAaift) T Ky MaT-SaTov 'coArw c^.al [^Av 
Treci T TtAdvav, iVTOLV^a q ^TfOi t Kiicct- 
Qao[//iva)v iCj KaiaipovTcav iTipaq, -^ Tnpl t 
ciKa^dpTCt)v ^ y.aia'iP:4v aAAag 7rHoo)[ji.ivci)V 
':7)^(^^oAiKCog q Ttirag [^iVcovo[A,aai SivSpa, 
KapTTOvg 'j Tug ^rpd^ag avTCOv JU (uspctivil 
TrpoaiX-^v T Trpd^iai tovtcov , ai liai Ka^- 
TTOg , iu pn Toi'$ Aoyoig oi iiai cpvAAa. 

xaqdia^ aUToij Tr(,o^spst to ayaSov. 

'A^roSii^ag Iv Tolg TrpoAajSovai,: tio^iv 
ctv Sfg.yvi.oa^^iiy) o dya^jog Kj u Trovyjpog, OTi 
iuii T ipycav , wg to SivSnov c/k, t Kapssov , 
vvv itj Si iTipa av][A,i'iii touto KaraaKdjd- 
^c-t- 6 [liv ya^ dya&og , ^t^aiv , oog dJ^ dya- 
Goi/ ^naavpoZ t^' KaoSiag ,, Trn.ydKit to. dya- 
^d- Q [xv\ ovTcog h/^oov , (pavAoTrri 3 yJj 
Trovy^picc, KiKpaTn[j.'ivov i^oov t vhv , ivScoa^i 
-uiavTCog Tct iv t« ^dQn KiKpv^t^jLiva- tci y) 
iig vovv }Cj KapS'iav '^^sonSa, Sia t Troog to. 
dvci) '^5^ovr05 Ao^'8' ovKovv ^n^og cvir 
'^OTrag , ra auTCO TroiTrovTa AaAii- 6 q tpaD- 
Aos Ti j^ 7rovKpog.^ t Iv tm /Sa^&.^i KH[jt.'iv!uj 
dKa&apaiav ipiu^iTcti. 

Ti Ss y.E xaAe;T£, y.o^ts y.\j^is\ 
MOVV) [JCiV TOi 7rpi7rHT^ TTUVTu)? iTTiKt^- 

va y^ dvcoTaTco (^uaa to t^ Kv^ioTy\Tog ovo[A,d 
Ti iCj 7rcdy[4,aTa,' x.paTil ^ (^ KaTi^H(rid^ii 
T qAci>v i]g jS Kvpiog, jt*/a ^iV'?, fV (^d- 



infrinscciisautem .siinl lupi rajjaccs. Eu il;i- 
que quofl iion ex veslitu, sed ex rei ve- 
ritale, cognoscendos esse cos qui ad nos 
accedunt , praecipit Christus. Elenim e\ 
fructu, inquit, arbor cognoscitur. Sicuti 
stulle quis de spinis matiiros eximiosque 
fruclus rcquiret, uvam dico et ficus, ita 
spcratur ridicule egrcjiium aliquid inveni- 
re , id est virtutis uobilitatem , in hypocri- 
lis et impuris. llos polius appellare decet 
tribulos atque rubos. Apud hos dulce ni- 
hil , sed amara omnia ac spuria. Non enim 
de spinis germinat ficus , neque de rubo 
paritur uva. Ergo non de externa specie, 
sed de acla ab unoquoque vita dignoscen- 
dus magister esl. Dicta sunt haec etiam in 
quintoMatlhaci capituIo(ed. vulg. YII. 18.) 
Sed taraen ibi agebatur de deceptoribus , 
lieic autem de mundis aliosque mundan- 
libus, et de immundis aliosque mundare 
c(3nantibus. Parabolicc autem hos nomi- 
navil arborcs, fructus vero opera eorum. 
Ilortalurque insistere horum aclibus, qui 
sunt frucUis; non autem verbis, quae fo- 
lia sunt. 

lionus liomo dc hoiio tliesauro cordis sui 
proferl lionum. 

Postquam iu supcrioiihus demonstra- 
vit, uudenam bonus a lUiilo dislinguetur, 
nempe ex operibus, sicut ex fructu arbor , 
nunc et aHo indicio idem praestat. Nam 
bonus , inquit, homo de bono thesauro cor- 
dis sui , bona profcrt : qui aulem secus esl , 
nequitia scilicct et improbitale occupatam 
mentem habens , effundet prorsus quae in- 
tus celabat. Nani quae mcnte et corde sunt 
reposita, ea per decurrenlem e.vterius ser- 
monem exsiliunt. Itaque bene moralus ho- 
mo, congrua sibi loquilur; nequam vero 
et improbus iacentem intus impurilalem 
eructabit. 

Cur autcm vocatis nic, Domiiio Doinine? 

Profeclo uni congruit supremae allis- 
simaeque naturae, dominationis appellalio 
et actus: etenim rerum omnium domina- 
lum tenet ac potentalum. Unus enun do- 



I.\ LUCAM CAP. VI. 



205 



nHnus, una {iiles, imum baplismn. Et rur- 'cZTiaf^a- * x^ aiy&,5, ii Trip ila} 6201 /roAAoi 

sus: etsi niulli dii sunt dominique mulli i^ x,Coioi vroAAol iv n otjpctvo) j^ iTri ytig, 

in caelo ac terra, attamen nobis unus est aAA' rif/iv sjg 6205 -sariifl, c^ ov to, Triv- 

Deus pater, e\ quo onuiia ; et unus do- ra,- •.t^ uq Kvpiof 'lr\<7ovi X^i^ot; , Si' ov ra 

minus lesus Christus , per quem omnia. •zsacTct- * fiovov ovv ilS^ng t (pC(TH ti yJ, 

Ununi itaque scientes natura sua \ereque dAn\i'aii nvpiov ,t GuiA.BctiiAivovTct tui ■^ico 

dominum , cum Deo patre regnantem Deum vS, 7ra.'^i ^sov Xiyov ( 1 ) , ovTcog avTOv ovo- 

Vcrbum, sic illum nominamus. Sed enim, uA^o/Jf)- aAAa ti SnVa (p«t7< icaXuTi >tv- 

cur demum, inquit, vocatis me dominum , p^ov , ov noiiiTi H a Aiyw; ciAhGjs 5S to di' 

neque dicla mea exsequimini? Nam vere ivog t dyicov 7rpo(py]Tcov iipvii^kivov * sl 7ta- 

ab uno sanctorum prophetarnm dictum Ttp iiyui iyo)^ ttov riv m 5o^a |M.a ; z^ il nv- 

fuit: si paler ego, ubi est honor meus? et piog ilfjii iyct>^7ri'^v 6 spo/Sos; t;»os^o^a^« 

si dominus ego, ubi limor mei? fiHus pa- Traripa, v^ dovKog t x.v^iov avTOv, ?^iyH 

trem honoral, et ser^us dominum suum, icvpiogTravTO^cpaTcop- 'c^a^pa^^.ig ovvhoay^ 

ait Dominus onmipotens. Damnosum ita- 7^^ 'iGX^^Tng aPiov 5ix«5, to pn v^oKil^ioj 

que, et extremo supplicio dignum, nolle 6eAj<v tcc t oAav K^aTovVTi X^frw* KaTiSn 

omnium domino Christo subiacere. Quam S' av Tig 6>c ■«roAAaii' f^iv )C, aAAwv, ica.}c, 

vem tum ex aliis argumenlis cognoscere li- tmvS: f^iv ror x [.^ev ycip yvYKrtov olKirlu/ „ 

cet, tum etiam cx his quae diccmus. Ncm- v^aAoiTOig Tii^alg <ritavov/J^^vov , t 3 cItth- 

pe fidelem servum eximiis praemiis fujsse -5« ^i; pa^u[/.ov, ilg to iryJjTOg Soau.6vTa to 

coronafum, conlumacem vero et ignavum IWoTipov oi yao Aa(iovTeg tci TdKavTa,v^ 

ad exteriores tenebras relegatum. Nam qui "^ntKaQia.Qavrig tS Sica>OTV\ to So^iv .. sVai- 

accepta talenta danti domino dupHcave- voig Tirif^iiVTai- tov yi [a.yiv ilg yriv Kara- 

runt, laudibus ornati fuere ; at ignavum x^aavTaro So^iv ^? paGvjtAov , o-^cAn^a y^ 

ilhun, qui datum talentum humi infodit d(pv}crri} ■r^QiCKyiiCi SUil- Ketniivo ^'^ oifiai 

dura et inexorabih sententia feriit. Ilhid Tolg ii^n[jCivoig TrpoaiTriYi^^^^^iivai Bi'i' iv yap 

quoque praediclis adiungendum pulo. \am tw /Soi^Af^ to;s t GcoTnoog viJ^j^ v7r0x.il- 

si vohierimus Ser\atoris nostri dictis ob- <S^ Ao^^^ois, ;'^ SnKivnv avTO) ., to 7* iK<£i\ii- 

temperare, eique servire, hberlatis digni- ^iag a^iicfia dia r avrov 'zsaKiv vd-f^d.TOiv 

talem, secundum ipsius item nutum, adi- x.aTaTrKnTvicsoijS^j-iCS^vi yd,v Toig7ri<rivGaGiv 

piscemur. Dixit enim credentibus in eum: iig avTov * lav vi>.iig [^iivnTi iv tco }u Kofa 

si vos manseritis in doclrina mea, vere di- tS i[A.a> , aAndw? [ca&mTai [^a Wi^ yvcoGi- 

scipuli mei estis, et verilatem cognoscelis: o-^i t aA>-'-9'«ai'' x^ n rtA>i-&f.a iK^^ipoi 

veritas autem vos hberabit. Ergo hbertatis V[iag- cJxoSv -j^ iKdjQipiag t Soaiv Sia 7^ 

•donum obcdiendo lucramur. Talis est apud v7rax,oyig xi^^Baivo/j^- tovto B'i '^v n vtt' 

eum servilus. Haec nos heredes Dei facit, ciCtoj SdKiia- tovto <£ viovg r,[^ag dizoTvii 

el ipsius Chrisli coheredes. Quod ipse de- ^ KKn^ovoftag 9««, 7u TufKKnpovo^tag ai;TK 

nuo testabitur dicens: omnis qui facit pec- t Xpir«" y^ avTog ai TraKiv Tri^cociTai Ki- 

catum, servus est peccati. Servi haud est ycov * Trag Troicev d/^Tiav , SovKog Wiv 

perpetua iu dominica domo mansio; fihi t^ df/.apTiag- SovKog ov [javh iv tJj oiKici, 

eontra perpetua. Si ergo fihus vos libera- iigr aicova, 6 viog jmsvei lig t aiuiva- iav 

verit, vere hberi eslis. Si ergo dominum ovv 6 viog v[jcag iKdjQip'-OGr\, 'ovroog iKiv- 

appellamusservatorem omnium Christum, -^ipoi sVs* ovko'vv ii SicoJOTlui ovo^ca^o^j 

(1) Adhuc obserra Cyrillum de Christo Deo coatra Arianos praedieantem. Merito enim Cyiiilus ab 
Eulogio alexandrino apud Photium cod. 230. p. 837. dicitur per autonomasiain »' (p<j?,x? ttJ; azgipsizs , 
S=g;/o; T^; az^iiSsia; E'ga(777!{: accwatae Jidei custos /enidusque amator. 



Eplief. IV. 



• Maltli. VII. 21. 



206 S. CVRILI.I ALEXAN 

T T oAc«)v (JcoTiipct Xp;5"0r, Troiw/f^p a Ar- 
yif ov 7ra<; yap (pnaiv * o Mycov fj-oi x.vpie 
Kvpii ^ i](JiX'.vaiTa.i ih T (isLaiXiiav t ov- 
oavaiv^aKK' o TfOioiy to •&sAWjM.a t ■waTpoi 
fjt,H T iv Toli spavoli. 'Oyroia U ji-niy » ovn- 
aii iv TO) (iiiKiSft^ Tnpih ra 7r^o<riTafy.iva , 
t'i o" av yivoiTO /3Aa/So5 iv tU) f*ii (/■zsoTar- 
T£c5^ •SeAfiy, avTbc, i^[^a^iv o acoTno itTTcov 

IlaS u s^-^ijivio^ "'60,' f-E . — ojxoio^ ia-rry avSf aTro) 
oiy.oooi/.oO-jTt ctxiav x. t. a, 

'O j6 iVTTeiWg lu ivafcoyog , oJ;c aKpoa- 
tM5 KOiM-a 5^o/-/J^C5 paAAoy , dAAa TrOinxMS 
5^^«))' , i^paiOTCLTlw i'^H T <^aaiv , T ev wavTi 
TrjOafpaTi x.aKcid n j^ afa^u)- Wai q o(>c;a 
•Z/N^siAJicriOS /5pt;jM.«jii x,a\Zg, y^ a.x,aTd- 
an^ov iy^ovav) t tiS|U.sAiov ^ors ^tav "x^Hfiapcn 
^'tK,luu « TOi 7rAn[^[/.vpai v§aTCt>v TrpoafidAct)- 
aiv 01 TrnPaano) ., Jt^ « t ck v\[uv 'ssa^cov 
ap^fCTHs, TTiiaiTaL T a^d6;cTS))' otJ^^fv o H 
f^ovLu v-ni^^covT a«,oy\v oig avXifoi Xe/9"o;, 
dTTO-diTov Q e/? voi/v 5;;^a)V ot;5jy, Ot^rg f,i,riv 
KaTO^^ooaaq t'i t x,ix.iA(£iaiA,'ivcov ,i<pai 7rd- 
Aiv Oix.iai,7rfoaioiKcog iTOifxoTdTy) 7rp6f7rTCt>- 
aiv ;caTgvf;^.&«o-STaj yap i<p' a (tt« •&?w;5, 
naTipibil^ovang nSovni, Kj iii cjtr -7^' d/.Sp- 
Tiag OKcpipovanc, jSaO^as. — Asi ydp Sid t^ 
«a-S-' y\fii^av daKnaicoc, (2ij2aio'vv iJVGsu' 
TOig T KV^'iii ■:i:^^'.yy'iK[j.aaiv , ha [a,v\ Kad- 
dTTip ^iaicov vSaTcov 7rpoaj2aAovaa nSovn , 
ffaiS^^a Ta cn nf^lv diy[..'.,aTa ^ltj.aKiSd7V\- 
dXK' ivdj3oKi[j,na^ Tolg ivavTioii 7rpdy[^a- 
aiv , ciKaTdAvTOi ovaa n dpiTn- j^ [jcn rco 
7rT(.0[A.aTi 'Z3%/^avr(5 , rtAAa tyi viKri '^co[.ci- 
•&a' ••ztfe/(pavJ5 "^i) ^i to 7rTC0[ia t u,iydKa 
§iStSaf[^'ivcov , orav [^ifdAcev daOTriTTrooaiv. 
'A&Kini Q TToiil gJu" rtvCpw^THS « z?pi g5u- 
wovty^ oAcj.oipia , ;tj to •j^ Kpiaicoi aaf^pov ySj 
rt/3jfaiov oi/TOi s;«Tiv ol rolg [jiuopoli 6[jloico- 

^iVTiC,, 01 iM -7^ -vj.ajW.jU.fc! T^ K^ T yvliOfJclu) 

d/Bej2ai6TnT(^ ^ t OfjCieAiov t^ 5TVft;jitaTix.>i5 
rmvTiq olKo8o[Ji,iii^ov oKiyai ,^eKdB(q Trei- 
^ctaf.^ , li^ ^^ay^vg yj<[i.dppisg tt Trovnoov 
Tr^ocDTaty^cdrcov vc^iAKvaag, t CTrojBddpav 
SiiKvae n y^ SaaKop^nae , [^n q oaI^^ov 'fh- 
ayjjvra vrpoc, t ^poxnv v^ rd 7rvev[Ji,ara. 



DRIXI KXPLAXAilO 

qiiac ipse dixil cxseiiuamur. Nou eiiini (jui- 
Ais, iH(|uil, inilii dixerit, Doniiue Domiue , 
iiUrabil iu rei,nuim caelorum , secl ulique 
ille (jui jjalris mei caeleslis \oiuulali obe- 
(liveril. Quaenam vero fulura sil ulilitas 
niandatis obedicndi, quodnam ilem iuobe- 
dienliae damnum , ijjse docuit Servalor di- 
cens : 

Omnis (iiii veiiit ad iiie — similis e.st lioiiiiiii 
aedificaiili doimim etc. 

Jlomo obedieus ac docilis, ct qui non 
tam audilor legis est, quam auclor ope- 
rum, firmissimam habebit in omni pulchro 
bonoque ncgotio slabilitalem: erilque si- 
milis domui bcne slabilitae, inconcussum- 
que habenti fuudamentum: adeo ul, eliam- 
si torrentis inslar aut aquarum exundan- 
tiae, tentationes incurranl, et cupidilalum 
nostrarum rabies, nihil infaustum exj^er- 
turus sit. Secus qui aures tantum Christi 
verbis praebet , nihil vero mente recondit , 
nec ullam praecejjtorum partem exsequi- 
tur , hic vicissim domui similis erit , quae 
ad ruinam proxime vergil : pertrahetur 
enini tjuc) non licet , impeijenle voluptate 
atque ad peccati foveas devehenle. Opor- 
tet enim quolidiano exercitio nosmel ipsos 
dominicis in praeceptis confirmare , ne 
lamquam atjuarum violentia irruens vo- 
Juptas, nutantia in nobis dogmata dissi- 
pet. Sed cojitrariis potius aclibus inciare- 
scat invicta virlus ; ut nequaquam casu . 
scd victoria celebres evadamus. Nam ce- 
Jcbris fit casus illorum qui plurima do- 
ctrina pollebant, si quando magno culini- 
ne decidant. Miseros autem facit homines 
laborum negligenlia, iudiciiiiue languor el 
inslabiiitas. Hi sunl sluilis illis similes, (jui 
in infirniac seulenliae suae arena, spirita- 
lis aedificiifundamentum ioca\erunt; cjuod 
paucae lentationum guttae, exiguusque tor- 
rens diabolicarum illusionum imjiingens, 
base commovet et disjicrgil , ila ut ne bre- 
vi quidem tem[)ore adversus j)lu\iain \eu- 
tosque consislal. 



!X LUCAM CAP. VII. 



207 



Cap. VII. 

>e in Israliele quidem tanfam fidoni iiiveni. 

Sanclo igitiir Dei decreto , ab eius fa- 
miliarilate excidit Israliel ; cuius iii locum 
\ocati sunt et adsumpli ethnici, utpote cjui 
cor ad ei credendum paratius habebant. 
Rei item lestis erit di\inus melodus de ip- 
sis dicens; modo quidem: cjuoniam prae- 
parationi cordis eorum attendit auris tua. 
Jtfodo autem: multiplicatae sunt infirmita- 
ites eorum, postea acceleraverunt. Quam- 
vis enim {leccalis multis erant gravali, ni- 
hilominus ad recipiendas Christi doctrinas 
festinaverunt. De Israhele autem prophe- 
ticus ail sermo: repellet illosDeus, quia 
€1 non ascultaverunt , et erunt Vagantes in 
gentibus. 

Ibant in oivitateni quae vocatiir Xair. 

Animadverte quomodo miris mira con- 
nectit. Et illic quidem vocatus occurrit ; 
heic autem non vocatus , adest : nemo enim 
ipsum ad mortuum resuscitandum voca- 
verat, sed sponte ad id negotium venit. 
Porro milii videtur prudenlissime priori 
miraculo hoc etiam allerum copulavisse. 
Namque incredibile non erat, consurrectu- 
rum aliquem Servaloris gloriae adversa- 
rium , qui diceret : cjuodnam , oro , in cen- 
turionis puero patralum fuit miraculum? 
infirmus erat , nullatenus tamen moritu- 
rus: scripsit ergo hoc evangelista, gratiae 
potius quam veritati velificans. Ut ergo in- 
temperantem eiusmodi Iiominum linguam 
cohiberet, mortuo adulescenti occurrisse 
Chrislum ait , filio viduae unico. Misera- 
bilis casus erat, et luctui commovendo, 
lacrymisque eliciendis idoneus. Sequeba- 
tur funus lympliata maerore ac dolore re- 
soluta niulier, multique cum ipsa. 

Acceilens tetigit loculum. 

Cur haud solo sermone miraculum per- 
fecit , sed loculum quoque tetigit? Nempe 



KE*. 7/. (1) 
Ouos £v TiS 'Itr^aTiX TC<7o:vrrt^ n^iVrr/ £i;mov. >■. i). 

'OfT/a J« ouv -^rKDct) GfoiJ,7^ jU-sy Trpog \. i. lu. 

OlCtOV OiX«OTHT@o ct ■.TWAlffT&fF 'l>7Pa.riK' 

(Urn(!x.-x,Xv\Tcn Q v^ 7rpQ(TiA^(^^y\ ra s-&>'« , 

iTOiiJ.OTipctv i^^ovTO, T Kctp^iav elg to ra-i- 

Tioav ih ctvTov i^ TriTcoaiTai TraKiv y\y.a.<, 

TOUTO Xtyct)v 6 ^i(j7r'i(ji{Q^ fAeP^.aSoi •srfp» 

aCrCtiV TTOTi [A.lV,jOTt T iToll^ct(Jia,y T^ Kap- 

Siai avTwv, wpoaia^^i to ot/5 <t«- * w-ots ^j , . p.. h. x. 

i7rXii%v^6n(Jav ai dab-vsiai avTCOY, /a^ toaj- 

ra ird-^vvav * il -^ ju vroXKalc, d^apr^aiq r p^ xv. i 

YiCjav CiSapvt^ivot^dW ofjt-coiiTdx^vavTTf^og 

TrapoSox^y T Xfi^ov 'izaiS(£iudTCt)v Trep} S? 

ye T '\(J9ctY\\ 7r^o<pYiTix.U <p«ff' Koy@~i- * • os. ix. 17 

dTTCtXjerai avcjvij' -deoi ori ovx. ila-nKsaav 

aiiTOv ^ iu iaovrai TrXav^rcLl iv rolg 'i^YiC/iv. 

'E-noQsvsro sl; sroXiv ■/.aXouuivvv Nai'v. ^ j, 

''Opa 3 TTCcg 'cZ^^^Bo^on (jvjjiip^n TTaqd- a. r. iir.. h. 
So^Cf K^ C/Kil fJl.iY KaKov/j^(^ , aTT aVTO,- 
iYravQa [A.y\ KaKov/z^JOi ,, 'u:^e/-ytYerar ov- 
Sin yd avrov c/KaXii sW viKpov dvd(^a(Jiv , 
dXK avroKKy\rtQ~> i7n ravrluj dtpiKYelraf 
olKOvoiMKcorara Si fjt-oi 5o/Cf7, ro) TTficorcp 
autid-^ai it, rovrO' ovdev fdp riv to ctTreiKOg 
ivvoelv ., loc, iv^y:Girai rig iG^ ori r^ tS 
cjcoryipoi So^n fji,a')(0 /^jog- eira ?^'iyct)V, ri 
To ■uavfji.a iTTi yi rco TraiOi t iK'XTOYrap- 
yjn TereKecjftivov; app&iro? yiv^ ov Trdvrcoq 
ifi^Ke riKi/jTav v^ rovro yi^a<piv 6 iCay- 
■yiKic-r.g, rd Trpoi Xo.piv ftaKKov « ra. ttooc, 
dK-AQnav d'^y\yovf.S^Oi' iva rolvvv r aKo- 
Kct<roY T^(j TOtovrci)v d-uTo^ppd^Yl yKcoasay , 
Ti-dve^cori Tci) YeavKJKO) Xpt^ov VTravriiaai 
(pnal , ftOYO'^i'] vuo yjipai' iKsnvov ro yrd- 
■&G5 r^ ^pyiYOv Kiv^nccti Svvdju^jov , t^ Sa- 
KOvcoy d(popttdi;' eiTHro "'j tS) Trd^ei fAi^va- 
ax (t 7rapeifA,ivn KoiTrov n yvvri , }tj 7roKKoi 
(Jvv avTyj. 

JlpOG-^X^UV •/i^CCTO T-^; (TOZOV. V. U. 

Aid Ti §i ov Koyci) f^ovoy iTHJKyipa ro x. f. 115. b. 
GaCfta, dKhd iCj «-xlaTO 7^ aopoD; "iva fvoim 



(1) Ad cap. VII. V. 4. haec liabentur iii latina Corderii catena. « Cvrillus. Considera autem, ut lu- 
daeorum quidem seniores voluerint lesura ad ipsam domum veuire illius qui eum iuvocabat, quasi non 
aliter potuisset erigere decumbentem, nisi ad illum accessisset. Hic vero (centurio; credebat, quod etiam 
absens posset id praestare. » 



k. S. IIC. 

B. f. 70. b. 

C. f. 120. I). 



i08 S. CVRILLI ALEXASbRlM EXPLAXATIO 

coiWiV iy^pyk TTpOi <JO)TYip'ictY dv^pccTrii ro ut scires efTicax essc ad liominis salulem 

ciyiOY aS)/.<.a Xe-Tou- crS|U.a ■j/ctp o^ ^««5, sanctum Cluisli corpus. Est enini corpus 

}^ akp'^ T TraYTct la^vovTog Aoya «j r cfj- vilae, caro oninipolentis Verbi , quae po- 

TOi) ■tsKpopnx-i B'jYa.[A.iv cccuji^ yap aiSnpoi tenliam eius portabat. Sicul enim ferrum 

OfiiAnactg Trvpi ^to. Trvpog iyi^yfi^}^ t a,v- igni admotum vim ignis exserit, eiusque 

TOv ^iicLY TrXnpoi ^ ovTCog iTrii^n-unp I8'ict \ice fungitur; sic postea quam caro pro- 

yiyoYi T Aoya n aap^TTa Travrct cooo- pria tacta est viviiicantis omnia Verbi, 

yoYObYTOc,^TcivTTi) Toi 'iQjdOTr oioi Ti <t ctVTn , conscqucnler et ipsa est vivificans, mor- 

k} ^ctvaTH }t) (p&ooai avcti^iTi,y.r\- ^ccottoiov fisque el corruplionis destrucliva. Xam re- 

yap TO a^ui^ctXpi-TH ilvcti TTiTivojLS^j ^i7ri'i- vera vivificum Chrisli corpus esse credi- 

TZip cgx T (^avTOi Koya vctog ti j^ ivS/3^'1- mus, quoniam viventis Verbi templum est 

THj[*a , TTcicrctv 'iyjtv ctVTOv T ivipyaetv ovsc et habitaculum , cunctam eius efficaciam 

i^pKia^dyi TQivvv i^oYCd T« '^^s^po^o.^xi . Kct'i conlincns. Haud ergo satis Christo fuit iu- 

roi \oycp Kctrop&ovY il^iGfiivoi 0(7'x TTip bere, quamquam verbis quicquid ei libuis- 

ctv jBovAoiTO , «AA' i-iriQii TJj aopo) itj rag set solebat eflicere, sed manusquoque lo- 

Xi^ipctg, BirKVvg ux; yj ro Ghfxa, avrov , t culo imposuit, demonstrans scihcet suum. 

t^ceoTTOiOv ivipynctY iX^i. etiam corpus vivifica potentia pollere. 

'EXaf £ Si <f o3o; aVavxa; , zai sSofa^o/ tov Osov \. r. X. Corripuit autem omnes timor, et magnilicabant Deum elc. 

Miyct^rovro Trapa yi dvaicr-dyireijy^ Magnum est hoc in stupido et ingrato 

dxapWci) ^^ah- f^iapovfapvg-ipovovSiTrpo- populo; qui paulo post neque prophetam, 

(pyirnv ovSi iU dya^QoY t haou 'zcK^vvora neque ad gentis salulem natum iudicavit; 

voi^'i^H(Jiv avrov dXKa t ^avaTa KaraXii- sed niortis destruclorem morti tradidit. 

TMV, .SavctTw cj>^5t5l3(i)<7iv ovx. ilSoTii OTi Ncquc aguovit , illum tum maxime mor- 

ron on ron icariAvi ■^avarov., rviKa i<p' tem vicisse, cum resurrectionem suam per- 

iavrov T dvac^aai.v iTroinaaro. e^it. 

E-viXSsv o'Xc!yo,- oJto; iv cXy tyj 'louSaia Tts^l aCroO. Exiit liic sermo in universam ludaeam dc eo. 

EAa^di ro wa^aSo^ov t ■davfiarog ov- Neminem in tota ludaea latuit inspe- 

diva T cii oAri ry] iHSaia- dTrayyiAXaai q ratum miraculum. Referunt autem hoc ipsi 

TotvTO -iCj avT^u) ru) ay'iu) Ba^T^s-jj t ^th- quoque sancto Baplistac quidam de fanii- 

oi'iu)v Tivii Yiroi T f^a-d)nm at/ToO- 6 q Svo liaribus eius seu discipulis. Is autem duos 

rivai dTroXiy^lw dTroK^ivag t aAAu>Y ^TrifA- ex universo numero delectos mitlit ad le- 

5r^ TTOOi T lYiaovv , l^oixiviii; aoTOv, i] ctv- sum, rogaturos eum, utrum ipse sit qui 

T05 ^y ipxof^oi, M yovv iripov Trpoa-, venturus est, an ahum oporteat expectari. 

SoKaSrti ^ri- ovk Yiyvotiai ys fj,Yiv 6 fA.a- Sane non ignorabat bealus Baptista incar- 

Kapiog Ea7rTi<^yig t cu/aY^^co^^zyiaavra t vra- natum patris Vcrbum : cave hoc arbilreris; 

■^o? Ao^oy ftvi rovro VTroAafirii- riS<l -yao sciebat enim apprime hunc esse Clirislum 

y^ f/,aKa acKtux;, ori avroq chv i^x^fit. venturum. Sed excogitavit poracutum quid 

voq- ii^jal^iro Si ri (To^jov y^ ivft-iiy^avov ^ et artificiosum, quod haud parum -sideba- 

lij OTzi^ riY iUog ov fti^^^icog ovnaHV Gisv' vtt' tur discipuhs suis profuturum. Nam qui 

avrov ftaQnri£iOftiv<iq- ol fiiv yap ovzsco nondum Chrislum noverant, sive eius vir- 

Xpjg-ov /5ovTf5,MTOi T ^vvaftiY avrov , tCj tulcm, et excedens omnia cuhnen , tacite 

r x^ -^aYTUtv VTnpoyJw . ripif/.a Ti^cbg k} VTn- fortasse mordebantur, dum ille miracula 

^UKYOVTo , ■&avfA,ariipyovvrQ^ avrov i^ t ederet, et gestarum rcrum eminentia Bapti- 

T ^pwftivav VTTi^^ohctig viKmrogT ^aTTTi- slam vinceret. Quare et accesserunl aH- 

9-nv Kj 3 TrpoapauY ijtot-, (p^oYcp TS yJj quando invidia et maerore labescentes, et 

Avx-ri Karanrnyf^iYoi^yC; YOO->ifAaru)Y la- cor iudaico morbo haud immune gerentes, 



IN LUCAM 

ac bealo aicbant Baplislae: inagister, qui 
tecuni erat trans lordanem , cui tu teslimo- 
nium praebuisti , ecce baptizat, et ad eum 
cuncti veniunt. Nolebant scilicet quemvis 
alium exercere baptismum , et se conlra lo- 
hannis honorem extollerc. Gctcrum hi edo- 
cti sunt ab eo de Christi gloria eminente 
et excessu incomparabih. Audierunt enim 
dicentem illum: testes vos eslis me dixisse , 
quod non sum Christus , sed ante illum 
nuncius missus. Qui halict sponsam , spon- 
sus esl ; amicus auteni sponsi , qui adstans 
vocem eius audit , gaudio cfTcrlur propler 
sponsi laetitiam. Hoc itaque gaudium meum 
metam attigit: illum oporlel crescere, me 
autem minui. Neque idcirco dicimus cum 
aliqua sui parte imminutuni. Sed modo 
ahquo id passus videlur bcatus Baptista , 
dum Chrisli gloria semper cresceret , ipse 
antem beatus lohannes in humanae con- 
ditionis modulo permaneret. Non enim fie- 
ri polerat ut aliquoversum ipse proficeret ; 
cum interim Christus naluraliter Deus, ct 
ex Deo patre inefTabiHter genitum Verbum , 
modo incarnatum , in virtutem sibi con- 
gruam semper progrediens , omnibus esset 
admirationi. Ideo lohannes ait: illum. opor- 
tet crescere, me aulem minui. Nam cum 
aliquis semper progreditur , alius vero in 
eodem statu perseverat , hic quidem minui 
videtur. 

Ut ergo ad firmam excitaret fidem , erga 
illum videlicet, nutantes adhuc et necdum 
convictos eum esse Christum , ignoranliam 
simulat. Deinde mittit ad ipsum qui inter- 
rogarent : tu es qui venis, an alium expe- 
ctamus? Venturus autem quonam? dicent 
forlasse aliqui. NonnulU ccrte inlerpretes 
sic intelligere malunt : nempe, quia ab He- 
rodis saevilia necem perialurus Baptisla 
erat, et quodammodo praecursurus Chri- 
sto , et ad inferos prior descensurus , in- 
terrogat aiunt, num is illuc etiam sit ven- 
turus, ad liberandum illos qui in tenebris 
et umbra morlis iaccbanl. Atqui repudian- 
da prorsus haec sentenlia est. Nusquam 



CAP. vu. 209 

Ja;;tc«y ova djJ^otpovactV i^^ovTiq t iCctpSictv 
iJiu.(7y.ov Ti ru) y.ct)Cctp'ia BcfiZTi^ri- ptt/3/3i, 

05 «V /^ GOU TTipctV T 'lO^SaVii, O) (j'J ^i- 

fA,ctpTvpny.cti , 'iSi csi^ (icf^Tii^^l , tu ■^avrig 
fp^ovTai TTpog ctvTQV ov yup h^diAov 'iTipov 
T iv ut fiaTTT^i^iiV oAcog, Jtj 7^ lcoavyd )ictTi7rct't- 

pS^QtLj TlfA.tig- iSlSuGKOVTO Q TTCtp' CtVTOV T^ 

X^irow So^ng TO v7rip>ii'i/ij^ov , ry r aTra- 
paj2\iiT0V VTTipQoAriv hy.aov ya.» hiyovrog 
ctvTOv, avTo] vf^ilg f^apTV^iiTi ag il-zs-ov 
iyct) ovK. £(j!,u 6 y^pi^og, aAA' ori aTfi^ctX- 

f,tiV©~' iilM i[Jl,7rp0a-diV 6?Ci'lV0V- 'iyjJHV T 
VVfL<^IW , VVlA.(^iOg iTiV 3 iJXAOC T Vt/jtitpja, 

i^visccag iu aKovcav olvtov -z^ (^covrig , p^aga 
X^'ipi ^'« ■r X^P^^ "^ vvf^(piii' ctvm ovv « 
iu,t! X^P^ TTinAripceTai- (Uciivov dii av^a- 
vjtv , 6jue j iKaTTOVcjrtj' /t^ ov on Tra (pafnv 
cog sAaTTwv iavTOV y-iyovi- jcaTct ri ^oCv 
d\ci)g 6 fA,aH,a^iog'Ba-uiTi<^r\g,7rD0C7^riyJMJ ai\ 
§i;:^0|M.«vii5 T^ ^o^ng t X^is'», Trapa yi Tolg 
7ri<^(£iovaiv i]g avTOv , 'f)^^ j ou Toig t^ dv- 
QpcoTTornTog puiZoig •xif^ivnx.iv 6 f^a)C(xpiog 
lcodvvng- ov yao nv iripcoai ttoj TrpoiK^ilv 
avrov ^vvaaQai Tron' Qiog 3 m (pv(r<l, y^ 
c/!c -diov TscL^og ctwopoMTcd? yi^f^vnf^i-^ivog 
C4jav3pco7rn(7ag AoylQ-' ^ ilg Svvaf/.iv dil t 
avTCp TTpiTraaav clva(poircov , Trapa Travrcdv 
i&avfj.a/^iro- ravTri rot (pna'f c/Kiiyov Sii 
av^avc-iy , ifjki 3 iXarrovSJt^- t yap dn ttpo- 
Ko-zuTOVTOg , Oi> ravrornrt fiivcov , iXar- 
roviQzij SoKil. 

''iva TOJVt;y /3j/3aiaiv fpyaanrai 7r't<riv , 
iig avTov JnAovoTi rolg iri OKha^aai, Ttj 
ov7rco wi7TKniO(^02^v\fJ-^ivoig log avrog iin Xpi- 
Tog. ■zzpoauoiilrai t a^voiav iira ■7r'ifj,7r{ 
Trpog ctvTOv iPOfJ,iVdg y^ Myovrag' av li 
i^X^Z-^&^ 'j ^ iTifcV Tr^oaSoKCO/vSjj :, hx^- 
(^vog Q Trov ; (paiiv av 'iacog rtvig- y^ ooKil 
fj,'iv riai. TOiOvTov n voelv "^' fap if/.iKKi 
(^nat Trpo T rifJtii ^av^ov t 0« t^ 'HpcoSn 
aKatornrog ^dvarov VTrOfJ-ivav 6 BaTrri^^ng, 
TrpoaTro^nftilv H 'coa^unp X^iro^ , ^J; "^ ^K 
(^ k^nv d^p^i^icog ■^po|3a3((^fiv cag TrpoSpo- 
/A(^ , ipoirct (p«(j/, i\ avrog %^{ KOLKiia! ., 
Kvrpcoad/jdfiog cjtu" c* aKoru) Kj aKicx, ■Oa- 
vdrov; 'iKQKnri^ Si ■MavnKciig n TOi-dJ^j 



210 



S. CVRILLI ALEXANDRIM KXPLANATIO 



iu,m. xn . 0. 



P- (XVIl. 2li. 



So^ii < {]• oii3'j.iy!.ii "^ iv^hcro/.jS/j r ^ioTrvcC- inspiralam scripliirnm compciiemus iinr- 

g-ov ^^ct,(pyiv dLSx-^yilXaGuv , on r^ roli cv nmlem, (piod cliaiii delenlis iii infcrno spi- 

'a.dyi TTVivf/.^a.rji 7rpoicctrriyyn\i t casripoi rilibiis pracminliavcrit Scrvaloris advcn- 

T a.(pi^iv 6 i^a.n.dpiog Bsi.7rTi^>;i- aAn^^if q lum bealus Baplisla. (Juamquam el iilud 

KoLKilyo iiTTilv cKiUj yap a-^a^ ovx. Y\[voy\- vcrc dicetur , haud sane eum ignorasse 

xi)S Ti /ui^ aci^KOg oiKOvofA,'ta.q t f^.oyoQiJooL)? omncm incarnali Unigenili dispensatoriam 

T SvvctfA.iv, >j5/< TrdvTUig Tra VTrip r aAAoii', Aim, probeque prae ceteris novisse, Chri- 

ori ju c^ cn 'adv} Av^Guxjircti , lu avrolg slum iacenlcs item apud inferos redemptu- 

'fhhdfji.^^ii- x.'^^iri ■dioii v-TTip Travrog >^o- rum, aSque illos spiendore suo iiluslralu- 

/^jog QctvdTn, ivcL^ bg UdvKog (piKTi * , r^ rum ; gralia nempe Dci factum morti pror- 

\ix,Poov ]Cj ^mrwv Y.vsMVfii}' r'\ ovv apac Coii- sus superiorem , ut qucmadmodum Paulus 

AtTai voi^iv , ipcoTcov iCi Xiycov^ atj il o ip- ait, mortuorum simul ac ^ivorum domina- 

^^o/x^y^o?, « 'jTE^ov 7r^O(75o;cS/,t\o5 «(pny, ori retur. Quid ergo inteliigit, dum interro- 

-ZAdrrircii t afvoictv oln.ovo^^.^ty-oi^g ^ ov)(^'ivct. gans dicit: tu es qui venis, an alium es- 

fA.d^oi jWaAAov at;ro5, riSii ydp log Trpodpo- pectamus? lam dixi inscitiam ab eo pru- 

/-i©^ TO f.'V^ri°jov^ rtAA' hce. -srAnpotpop!!- denter simuiari, non ut ipse aliquid disce- 

Ssiiv c; ai;TOw jU-a-ynra/, ocrn t's ^tV « ret, nam ulpole praccursor mysterium no- 

T (jciiTyipog vucipo-^^^n- tCj 'ori t^ •&eo7rvft;s"» verat, sed ut suis persuadcrelur discipubs, 

^^cci^yig 6 \oyog , t fj-iv cog ■Qiov t^ «.ve^ov quanta esset Servatoris eminentia: et quod 

«^OkTa, 7rpof4.if/,yivvKiv ol q aAAoi -prdvTig inspiratae scripturae sermo, hunc quidem 

y:actv olyJircti, -^xpoctTri^cLKtx.ivoi Si(j?rom, Deum ac doniinum venlurum praedixil; ce- 

lroiiMi'Cp\Tig T ISov x.vp'iii^ >f.c!.'dcc yiypu- teri vero omnes servi fuerint, principem 

•^rcti- cyy.Kri^&n TO.'vt;v Sia 'j^o 7rpo(p»ra)v 6 praccedcntes , domino Aiam paranles, iiti 

ip^X^o/^jQ^ , 6 'j^j 'oAcov (TMTMp 1'^ Kv^iog- scripluiii cst. Igilur a prophelis appelialus 

•'\,dAAn y^v 7rpo(pyiri)g Aa/Si5, /i^ <^y\mv* fuit « qui venit » universahs Ser^alor ac 

ivAoyyifjcivQ^ o ipx^f-^^P^^i ^ ovofj.ctn ycv- dominus. QuamobremDavidprophelapsal- 

pla , rovT^iGriV cv So^vi Sio-zs piTril ., r^ cm lit: benedictus qui venit in nomine Domi- 

n.vs/OTy\Ti ;L) uTnpoyj) ry\ Trdvrcov i^rix.y.vcr.- ni, id est cum gloria Dco digna, el domi- 

rCj rovro TrdAiv ctvrog }cctra,f>i,ifA.>\vvKiv i(pi- natu ac sublimilate cunclos excedente. Id- 

'^Hg .^iiTTMV* Qiog Kvs/og, (^ im(pctviv y\i/,'iv que denuo idem paulo infcrius significa^it 

jiAOs fiiv fdp MwiJc7Me, }tj f^ir' avrov ia^ac- dicens: Deus doininus, ct illuxit nobis. Ve- 

r-/\yy\ai r cll^ 'lapctnA '\y\aovg 6 t Nctvn- nit quidem Hhjvses , el post eum dux fuit 

rJj y.ctQi^y\g, ol iA,ct>idpioi 'sspo^nra.t , Kj ov- Israhelitarum losue Na\i filius. Exin beati 

Silg (y}'.i'tvc6v Ci- lvifi(,ctTi y,vp'iii rolg izsl yy\g prophetae ; nemoque horum in nomineDo- 

'fhAdfjL-i^ai Aiyirai- •&;o5 3 KV3.'og tov <pC- mini illuxisse lcrrac incolis dicilur. Domi- 

CH £1 aAi^-dcbg fj^-ovo-^ni r -diov Aoyog, nus autem Deus quum sil vere propriaque 

iizi(paviv YifjCiv o'vTu)g avrov ■diog y^ Tra- natura unigenilum Dei Verbiim , nobis ap- 

mp civofta^i , Aiycov ' h^(iaKOVfA, rw ■:r,po- paruit. Sic ilhim Dcus paler iiomina\il, di- 

(j)MTii' * iTt f*.i/.pov ipxof^og 'ifl^H r^ ov cens Habacuco prophelae: paulo {X)st ve- 

p^ovii'i' vai ftyw r^ dt' in^s Trpo^pnra 7rd- nicns veniet, et non tardabil. Immo et per 

Aiv ci)§s (pnffiv jaofo;)^oH5 t Qfot/ /0705- * alium prophetam sic rursus dicit unigeni- 

X^^ipi ^xj i^^p^'-^^ -dvyarip 2iwV; 'ori ISov tum Dei Verbum: gaude el laclare, filia 



(1) Vidimus in Spicileaio rom. T. IX. p. 68.5. seqq. haiic nindo repiidiatam a Cvrillo sententiam dc 
lohanne praedicatore apud inferos adfutiiri mox Christi, nou contenmendam visani esse auliqiiis patribus 
Origeni, Hippolyto, nec non Euschio altwaudriuo, qui de illa sermoues illos scripsit a uobis praediclo iu 
tomo editos. 



I.\ LIXAM CAP. VII. 211 

Sion ; quia ecce ego venio , et in niedio tui l-y w 'if-^of^ai , Hj i<.a.ra.(jKnyct!Gco o/ f^sccp (jh , 

habitabo, dicil Dominus: inuliiquc popiili P^iyet }cvo.og y^ Ka.TaC!i'j^ovTcii 'iGvji ttoX- 

ad Dominum confugienl die illa: eroque Aa «Vi (^ :cvi'cr, c</ t>J riu-ipsi, oy.ilny yS, 

illorumDeus, et ipsi erunt mens populus. iGOfj.a.i ct\j-m -diog , y^ a.VTOi iaovrcti ^oi 

Quod equidem ad exiluni esse deductum, \aoi- b Sn ^ ih Tripctg c/y.fii&nKOi, 3t' ctC- 

ex factis cognoscerc [)ossumus. Ergo ve- tZiv i<riv iSiiv t 7rpu.f[^aTCov oCkovv o)i ■•/. 

luli ex inspirala scriptura suniplo hoc vo- yi -tJ ^iOTrviv^rH ■)^cit)v, ro ovoiji.ct Aa^uv 

cabulo divus Baptista, mittit de suis fanii- 6 ■&icnjiCji;(^ EaTTTiTi^i ^ ipoftivug nTri^i^- 

liaribus qui interrogent, utrum ipsc sil qui Aei' t clvtov yvoipi^cov rnai, il avTCc ^v 

venit. i^x^^^l'-'®^- 

In ipsa autcin liora niiiltos euravit. E-, c.iT-n 6i to ucol iSsjarjncr; TrrMooc. 

Cognoscens itaque, utpote Deus, qua Eidaij to'.vvy a.Ti -dioq cov t Siavotav , 

niente misisset eos lohannes, rcique ralio- /x6' «5 avc^ 'i:^iit-]^iv 'lcoawng^ y^ -dw 

nem, et adventus illorum causain; namque o])covoiA.'tav r TrpayiJ.ctT^ ,, y^ t ahiav •^' 

illo potissimum tempore longe plura prio- cixiivcov rt^/|s&i5, y.aT' cyailvo Bri ^aKi^^a 

ribus patrarat miracula, multosque sana- t Kai^ov , TroAAa^^Kcr.a-^icog r vi5/i •yi'^ni..c'-- 

verat; haud equidem ut lohannem doce- vcov iloyal^iTO rag ■diocTyi[j.i'iag ,1^ TroAAovg 

ret,cur enim iam persuasum urgeret? sed iQipa.7rdjaiv ovx. c^Snov diSaay.cov., ttSj; 

ut praesentes hos et adhuc dubitantes fir- yap r 7ri7riiG[/.ivov ^ «AAa rovTng csir dfj.- 

maret. Hi ergo quum haerentis ei magni- (^t,3a\KQVTai- yifovoTig cvv aoa. 7^ Cfovayig 

ficentiae spectatores oculati fuissent , mul- [J.ifa\07roi7riia.g iTroTTTai ^ ^icooo] 5 lu ttoAv 

tamque animo hausissent virtutis et poten- to Qav[jt,a 7? cvovcjng avTO) Svvaftilcog ti lu 

tiae admirationem , tandem inlerrogant . lo- ivi^fc^tag h iavrolg avAAi^avTig , Tr^ocrafdai 

hannis veluti verbis dicentes, num ipse es- t iocoTvtcriv , log dl^ lcoavvH AiyovTig,, 1] av- 

set qui vcnit? Hoc loco observa, quaeso, T:g 'thv ipyJfAiJog; IvTavQa [j.ot jSAiTrs 

egregiamServatoris prudentiam. Non enim 7" t crcoTii^0^ ot>iovo[j,iag to svTixvig' ov 

diserte dixit , ego sum ; sed illos potius ad ya^ ctTrAcog 'i(pn to iy(j> il[jt.i . «AA aTroipipH 

gestarum rerum suasoria argumenta aman- jwaAAoy avc^^^r ijg •r Si avTcov '^ Trpay- 

dat, ut idoneo modo fidem erga se con- [J-aTcov 7rAKpo($cp'iav, iva iva^cp[j.cog t ilg 

trahentes, ad eum qui ipsos miserat re- civtov wctiy 'S>^fyiSi^a/X\'joi ,,v7rovo^ii(JO}(7t 

verterenlur: quamobrem haud verbis sed ^rpo; (^ (l.TorstAavra. avTOvg- o-^iv ovSi 

mitlentis menli respondit. Euntes eiiim , Trpog tci p}i[iaTa, dAAa 'sapog t yvco[A,r)v t 

ihquit, renuntiate lohanni quae a prophe- '^ifi-^avTcg ciTriy.pivctTO- TiopdjSiVTig yap 

tis quidem audistis, per me autem peracta ?m(7/, aTrafyiiA^Ti '\'j)avvv\ aTTip ^KovcjaTi 

vidistis. Illa enim consulto hoc maxime [.^iv §iaT ■^po^pnTcov, ilSiTi^.^ TrAijpco^d^ivra 

tempore operabatur , quae ab eo actum iri , (>i' i[^ov- Skilva yQ o]y.ovo[jctK.u)g i]pya'(jTo 

cum ad nos vcniret, prophelae nuncia^e- y-ciT' c/mlvo [iaAi<r'Jt xctipov, a^np avTOv 

rant. Quaenam vero haec? caecorum me- 'cmr^iay.v, OTav yix.ot Troog ri[j.ag, oi crpocpii- 

dela , leprosorum mundalio, surdis reu- rat Sir.fy^Aov Tiva^'^ TAVTa;TV(pAoiv Stcp- 

dita auditio, mortuorum suscitatio, et re- Qcoaig, AiTroTov Ka^apatg, iCiO(pcoY dx.or\ , vi- 

liqua. Quibus addit Deo dignam clausu- y.poiv 'ifipatg, r^ tu s|»5- ecp' oT? i^rafn Gfo- 

lam : et beatus qui non fuerit scandaiiza- Trpi^rcog, y^ [taKa&tog sViV 05 iav [tri a^av- 

tus in me. Quid enim aliud his verbis de- SaAta^ri iv spol 1 • ti TtiTO Aifcov , « Sil^ai 

(I) Diviis Thomas in catena lioc loco ita liabet. ■< Cyrillus. Coniecit Doininus tainquam lioniiiuiin 
>. secreta cognoscens, aliquos dicturos: si usque hodie ignorat loiiannes lesum, qualiter eum ostendehat 
>. nobis dicens: ecce agnus Dei, ecce qui tollit peceata inuudi? Ut igitur sanaret hanc passionem quae cis 



212 S. CYRILLI ALEXANDIUXI EXPLANATIO 

fiii?^ojuS{jOi ii)^ y^ dVT^ ~ct lB\'i(p(Z^ci,ri (^>](Tiv nionstrare voluil, nisi palpebras suas, ut 

• Ps. X. -.. SfTos Att/3i5 *, s^ndl^et Cffir t;/ot)s T «f- ait divus Da^id, scrutari filios hominum; 

G§«)23(i)V, j£^ Tcciv KctoSia, ctvTolq (j^^KDo/u^oa,.^ et quae ipsi in cordibus suis versant, ne- 

Gsir 6(p'^a.A[^ovi c'-y.i'tvbi Stiipv^o ovSoL[^cbg- quaquam oculos eius fugere? Ipsi enim pa- 

auTOj yap avTDcpvg o/ a>ca.vBct^i^6/jS{joi. lam scandalizati fuerant. 

V. as. 'Hffaro Xsyfiv )rgd; tou; iyXQ-j^ Tsgi "lia/vou. Cocpit lic loliannc dicerc ad lurlw.s. 

A. f. iis. ''Opa, "j TrciKiv iv rovroi? oaLv sttoj»'- Rursus eiiim in his observa quam pru- 

Ga.TO T ol}(.ovof*.'i'j.v 6 acoTYip- TToXvi avTU) dentcr Servator se gesserit. Grandem ac 

y^ lA.ax,pQi TTipi T (iy'iii BaTTTiTOu Kin,'ivy\- prolixumdesanctoBaptistasermonemcom- 

rai Ao^oe- r ,«,sy >«§, o-3"£v «v 5(;ios a5i- movit: sed cnimillam, unde is credibiHter 

;c«-S">iff£(7Gai TTCjjg ai;TOy, d7riKpovaa.TO B6- laedi poterat, definitionem muneris vitat: 

|av '?zpo(prtTii ¥i Tj ttAsok 's;;^f«v ilTrcov, «^io- dicens autem plus esse illum quam prophe- 

Qavfta<rov r.^n rCj (i^iipa,^ov TOig aKpoo)- tam, admirabilem iam amabilemque au- 

ij8fJ0iq i^^iiKVUiV iWa ilKova 'ccauip avTOV dienlibus demoustrat. Deinde poslquam ip- 

civa^iig Tjjs c^oiyans d^iTYii, bv '^vnTolg sum ceu existentis virtulis imaginem, inter 

yuvaiKiovh/HCjav TQ dK^OT&TOv .^avTirs^^i^- fiHos mulierum praestantissimam , propo- 

Ti-S"MCTi to ia^hFovox; dya^ov ., t apri -t^ ^a- suerat, maius aliud bonum ex adverso po- 

QiXiiaci d^^afjS^JOV .,y^ ih '-'lov dva-^vvio-div- nit, hominem videficet qui nuper (caelo- 

Ttt -3-joD Sia T TTVivixaTOi- liaaiXi'iav yap rum) regno fuerit iniliatus , et in tilium 

oCpavcov T T 7rvivfA.aT0i Boaiv ilvai (pa[A,iv ., Dei per Spirilum rcgeneratus. Elenim cae- 

•■T) TO , « /SaffiAJja T ovpamv , cvt6(; v'^m lorum regniim, Spiritus impertitionemesse 

Liic. XVII. 21. ^. * u.i'iC^cdv ovv tt^a isavTOi; ^vmtS yvv- dicimus, iuvta iHud: regnum caelorum in- 

cii;co5, TJj T 7rvrt;ftaros rtva^vMcr^ titj- Ira vos est. Maior est ergo quolibet mu- 

ttHjU.SKOS' oj [x.iv yoLQ^ iTi TiKva KaKovvTai lieris nato , is qui Spiritus regeneralione 

aa^Ko^i , oj 5 TTaTipu. r t oAoiv ■diov 'fh- honoratus fuerit, Illi enim adhuc vocan- 

ipa:potrc£i, ovKiTi ;)j^Mf.tarj'^oyr£5 ^ovnroj tur carnis fiHi, hi autem patrem suum di- 

yvvaiKoiiv, (C(, ''lcoavv^c, jcj oj' ■srpo avTOv ., cunt omnium Deum ; neque iam muHerum 

rtAA" c/y. ■&iou '^wr^QiVTig ., y^ •9'5jtt5 ;ioi- sunt nali, ut lohannes el t}ui ante ipsum, 

y&jvoj •^vif.^JOi 'fvaiooi- ovkovv kolv iAuT- sed ex Deo geniti, et divinae consortes fa- 

T0vigu>/M/j TT cv v6u.(f> SiKaioavvnv KaTCCP- cli nalurae. Itaque etiamsi forte minores 

■&u);ccr&)V, KaTO. yi t '^ ^cnni (iyiOTviTa simus iUis qui sub lege iusti fuerunt, quod 

<pHjM.j, ctAA' cv pfi^oTi ysyova/j^ Sia Xe^- atlinet inquam ad vitae sanctitalem, alta- 

s~ov u.i[AViiSrq 3 dvayKaHov ., cri jcai roj iiicn per Chrislum maiore gradu sumus. 

TOioSros o-sra^j^wv fis rtpjriiv Ba^^rrirns, IHud quoque necessario meminerimus , 
o|t<.oAo^sj aa(pZg cui '/^^ia. KciQi<^nKivai t quod quamvis tanta esset Baptista virtute 
dy'ii< (3a7zr'iau,aT&" iylo ydo (^nai ;^siav ornalus, nihilo tamen minus palam con- 

• Maiui. III. li. iyj0 ^710 aou (^aTTTia&nvai- * ovk av c/le fitelur, sancto se baptismate indigere : ego 
iSinSn, il iA.yi ri -ttKiov «v cv awTw, ^^ 7^ enim, inquit , a tc debeo baptizari. Non 

1) acciderat, damnum qiiod ex scandalo piocedehat , exdusit. IJude dicitiir: et cuni discessissent nuntii 
» loliaunis, coepit dicere ad turbas etc. " Paulo post sequitur ibideni alius Cyrilli locus, sed parum felici 
translationis genere obscuratus. « Cyrillus. Qualiter ertro tanta sedulitas religionis, ut carnales passiones 
>> subiiceret , ad tantam ignorantiam deveniret, nisi ex mentis levitate , quam non asperitates sed illece- 
» brae mundauae delectant? Igitur si velut non colentem deliciosa lobannein imitamini, date ei robur 
» continentiTe competens ; si vero nibil amplius debetur bonestae conversationi , quid , omissa reverentia 
» delicatorum , incclam deserti , vileque tegumeu , et camelorum vellus miramini ? » Kt mox denuo. 
" Cvrillus. Sed forte inconveniens est circa boc excusare lobanuem; fatemini enini eum imitabilem esse; 
» unde subdit: sed quid exislis videre? etc. 



IN LICAM CAP. VII. 213 

aulem debuissct, nisi in illo raaius aliquid c, vou.u) Six.ctioavvyii uTri^iceio^^vov' Kcty.itvo 

fuisset,cliuslitiamlegis transccndens. lam 3 ro, 0« t 'laavva i]f/.if)m r t ovpctvm 

et illud: a diebus lohannis caelorum reg- ./SaffiAelav d^Tsdl^i:^ ^ ovn upnrcti cac, ov- 

num rapi , non ideo dicitur quasi nemo ^ivoq Trpo avTol) Ta.vTt\v dp-n-aactvroq- ttoi 

ante illum id rapuerit. Alioqui, quonam ydp -n-ori t Trpo^pttrcov n sA/t/s ojp(^«c7STtti^ 

prophetarum spes ab;isset?quid agcrettan- tI Si TOcrovrQ^ t dyicov Tf^a^i xo^o<;^ 

lus sanctoriim chorus, si extra regnum cae- il-onp i^co 7^ r ovpctvm /SAffiAs/a? iciiai- 

lorum versarelur? Sed ideo id dictum est, rcti; aAA' oti /^ r 'lu^dvvn x,cti^ov , «^ Aoi- 

quia loliannis tempore, et deinceps, Spi- tiov s?s£«?, v\ t 7rvivjj.ctroi doaa, k^ « dia 

ritus gratia, et per sanctum baptismum in t dyia 8ia.7rric>f^ctT@~> m Qiov civa.yivvy\- 

Deo i-egeneratio , fidei merito rapitur. 011;^ S^a 7r\<^ioo(; d^'S}d^ira,i. 

Sed quid existis videre? etc. 'AJAci W s;sX-r,XtJ$x-s iSily; z. r. ?.. 

Num vestem habebat spectabilem? num Mh <7;/M/!*a s;t« ^=^;/5Af;rT0v: /*« /3a- 

regalem dignitalem? num regia mandata 'jiAr/.ov ci^icopt.cf, jW>i BaaiMKcti elx^v ivro- 

dabat? num denique litteras, edicta, le- Aas; x^ai ypdi/.i^aTa., ><.cti Sbyfiara.^ y.ai 

ges, regis instar promulgabat? num exter- vo^ai; iTn^pipiro ^aaiXuovg; ^n Aa/A^T^os 

na splendidus erat specie? Nonne potius «y k^ tq tpaivofjd/jov; ovx' rpiX'-^vov (/*a- 

cilicium gestabat? nonne inelaborato cibo rioy i:^6pH- ovx. avrodX^Biov iiX.- ^^^'^''i 

utebatur? Num huiusmodi aliquid suasit jm.h' ti rotiiTovzs^oi^^i-^aTO v^a<i c^.u «tVj- 

vobis ut ad illum pergeretis? Quod si ve- 6e7i'; i\ 'j w? fj? 7rpo(pyiTt!V '^y\ai[^ui(; dc;yiA- 

luti ad prophetam opportune ivislis, uti- ■din, vai Kiyoo vfuv ;£} 'Z^osoti^ov tt^o- 

que aio hunc esse plus quam prophetam. !^nrov 6 [/.iv ya^ 7rpof^r\TV\<i Trpohiyi ia,o- 

Nam propheta praedicit tantummodo, hic voy, oSti^ Si ov [^..ovov Y,\ovra. wpo^.5,w>/- 

autem non eventura solum portendit, sed vvKiv ^ dXKk y^ C^iziSst^^iV ii7ro)V )di afj,- 

et demonstravit dicens: ecce agnus Dei , vog t ■dnov 6 aipcav tJw ay,.apriav t ko- 

qui toilit peccatum mundi. Angelum au- crpi! (1 • 'dfy%v 3 t 'lcodvvtw ica.Ait, ovx 

lem appellallohannem, non quod angelus on h dyyiK^ , 'av^B^caTrQ-^ ya^ riv -nW 

esset, crat enim natura homo, sedquia an- <t,vaiv,dK\' ori dyyiKov s^t-ov i^roitiGiV, 

geli fungebatur munere, Christi nuncians a^^sAAoJV tov X^i5"oD -M ■zeapaaiav ilra. 

praesenliam. Delnde verbis « plus quam ro t^^^osinoov 7rpo;^nrH ci^^riQi/jyiJoi;, 

propheta » dictum illud explanat « ecce ro i5ot) iyu) d-^o^iKKw (g) ayyiKzv [^^ 

ego mitto angelura meum ante te. » Maior i[/.7srpoG-^iv aov, Jlinyurai- jW.5i^wv yap 

enim quam prophetaest, isquemDeus te- 7r^0(pnrn 6 y^aprvpovfJ>{JOi v-xo ^iov .^ ort 

statur tamquam angelura suum milti ante ayy^oi avTS 'cov , d^^o^iKKirai 7r^o TrooT- 

faciem Christi, ^iam eius paraturum. Certe (OTra r X^irov, ■KO.raax.dOdacov t oBov av- 

magnum de lohanne testimonium verba roZ- u.a^Tvpia yap ^iyaKn Tnpi lccavvn , 

sunt « plus quam prophela. » Quia nempe y^ t^osorioov Tr^ot^nrn- hri •w-^otpMTiCo- 

edito de venturo Cliristo vaticinio, de lo- [^civn t X&t^rov iKiva^Sztj, yJ, ovrQ~> crufi- 



hanne simul praedictum est , fore ut ei 
praecedat tamquam angelus. 

Maior inter natos mulierum propheta lohanne 
Ijaptista nemo est. 



rpoi^pnnv^dn avrco, cog •z.r^osA^sCrJO/iy;©.. 
avTOv 6 dyyiK&-'. 

Mii^uy iv y;-mi-olq yu-/aiy.uJ jrfOyiiTi;; 'ladmu 

TO'J ^affTiCTCO OtySsiJ £(7Tfy. 



Beatus quidem lohannes, sicut omnes 'O ftsv yap iA,a>ide^o<; 'la)dvvm, of^ov 

(1) Heic fere inserendum quod est apud D. Tliomam in catena. « Cvrillus. Cum igitur et a loco, et 
» a vestibus,et ex concursu hominum morem eius descripserit, introducit prophetae testimonium dicens: 
» hic est de suo scriptum est, ecce mitto angelum meum. » 



211 



S. CYUII.LI ALEXANDRINI EXPLAXATIO 



To7? aAAoi? 0(701 ■zcfio cLvrii yiyjvoLG.Y , ^o- qui ante ouni exlitorunt, nalus de mulierc 

vt)T6<; c2d yiivaLii(.U' o\ q t tt/s-ii' T^poffnxa- est. Al ii (]ui fKlcm receperuul, haud iam 

/fJ^jo; , ot;;ceTi ^'jVHToi' ■)/uvai;tSiv , rtAA' i;/oi filii mulierum , sed Dei sunt. Quotquot 

•&JOU •^■niA,cLTi(%iGi- offoj ya^ (pnalv «Aa/Sov enim eum recepcrunl, dedil eis potcslalem 

at/Tov, idu>Kiv aCrolg d^nGlctv riKvct ■Ssou filiosDei lieri, qui non ex sanguinibus scd 

y^oidizVi- o; ovh. CJ^^ al^aTcev .,aKK' c/k Qiov ex Deo nati sunt. Et Paulus: quoniam au- 

S5^VK'Gii(Ta.v K^ UctvKoi;- * oti q eVe v/o(, lem eslis filii, misit Deus Spiritum filii sui 

c^a^ar^-dAgv 6 •^£05 to •zBVcv^a T u/oD au- in corda veslra clamanlem: abba. pater. 

Tov cv ? x-x^Jiai? auTWV Jc^a^ov , a/S^a o Cum enim revixit Christus, spolialis infe- 

TraTHp- OTi ya^ avi^m Xpi^o^ (JKvKivaag ris, lunc credenlibus in se adoptionis in 

T aJnv, TOTs TO/5 7ri<riva'jLaiv ilg avTOv to fihos Spiritum dedit, atque ante omnes di- 

•7* vlo-diaiai 3iSci)x,i svivf.i.a, jtj ■^xpo yi r scipulis suis. Insufllavil enim ineosdicens: 

dWcov Toli olxc-jots fAaiiiTali' * ivi(p6a-D(ri accipite Spirilum sanctum: quorum remi- 

yap avTQti Aiycov , Xa^iTi Trviv^a ayiov seritis peccata, remittuntur eis, el reliqua. 

av Tuwv aj)-ATi Tag il/jJpTiag, d(^UvTai av- Nam quia omnino facti sunt divinae con- 

TO/5' Jij Ta £^«S" '^■' yap oActig yiy ovaai sorles naturae, dominico el universahter 

Qiia(, Koivwvoi (!^v(riu>q, to SiaTroTiKov j^ poteslalivo Spiritu acccplo, ideo congrua 

KaTi^'dai(xl^ov T oAuov 7rAsTri(ravT(i ttviv- Deo dignitas eisdem conlata fuit, remit- 

u,a, raiiTri rot }u QiOTrpi-TZig ci^ic<)[/.a ei^- tendi inquam peccala quorum voluerint, 

Tf-S-:-<;c5v ai^TOi?, TO a(pi'5va; (pn^j Tae a/y^- ahorum vero retinendi. Quod vero ante 

T/as wv av /SovAwvTaj , Kparfiv 3 ji^ Ta? hunc eius adventum nondum esset apud 

5Tjftt)v ''])• OTJ 3 TT^o T^ rtva^0JT«'agM5 ovK homincs adoptionis in filios Spiritus, sa- 

«v iv avQ^c^TTOK, T^ vhQia'ia(; ro 7rvivu.a^ pientissimus demonslrat evangolisla lohan- 

7ravao^©o iva-)yiAi^t\i 'lcaa.vvr,i 5>iAo7 nes dicens: nondum enim erat Spirilus san- 

Asfwv * ov^iTTO) yap riv Trvivy.a a.f>ov, ori ctus datus, quia lesus nondum erat glori- 



'Itiaovi ovdi^xca iSo^(u.a^n- Si^ay, r 67C vi 
Kp(jiv ava^aaiv ,v^T i\<i ovoavov avoJov Aj- 
yav 6x.u yu^ dva^poirriaag 6 fji.ovo^^hg t 
■^iov Koyo(; i7riy."^iv ii|it/y «v-S'' «auToO t 
^a^a;cA«TOv, jy h nfji,'iv ^ St avrov- y^ 
TbTo ii[/.aiiSiSa'^iV , ircicov * lav yri aTTiX- 



ficalus ; quo loco gloriam dicil rcsurreclio- 
nem a morluis, et in caelos redilum. Uhic 
enim redux unigenilum Dei Verbum misit 
ad nos pro se Paraclilum , atque in nobis 
per eum manel. Quod nos docuit dicens: 
nisi cgo abiero, Paraclitus non veniet ad 



•&a), ■^ap^KKnr'5^ ovk iAivairat sspoi vos. Superest ergo, ut etiamsi forle mino- 

vy.a(i- Aocsrov ovv Kav lAaTTa? af^ij t t rem habcremus iustitiam quam ii qui in 

2v vo,a6) 5i;(.aiO(ri^v«v sxovtwv, Kara yi r Jgge iusli fuerunt, de vilae inquam hone- 

■7^' ^M«? ar:-<OT«Ta (pny.i, «AA' Iv [A.ii^oai slate loquor, in maioribus inter filios mu- 

•;^v«Twv yvvaiKOi Sia Xe^rov. lierum sumus propler Christum. 

'O/ioioi sio-i -aii/oi,- Toii jv ayoga zaSTj^svoic, Siiiiilcs siiiit piieris seilciitibus iu foro. 

'Hv Ta;j^a •srou Traiyviov rig ■'^o-z^i^ Eral forlasse ludi quoddam genus apud 

^rapa t 'liiSaicov -uraia^v ovTcag h^cov iig ludaeorum pueros ita se habentis. Duas in 

y.i^n SCo 7tA«-Si)? ^raiSiWv iriyviro, a iC, partes puororum multitudo discriminaba- 

■^ -Tou (Biov yiAcovra rvp^nv Kat -^ iv lur , quorum aiii mundi huius ridebant tu- 

civru) ■a^ayy.arcav ro dvu)y,aKov, Ka) ^tj multum , et insanum rerum cursum ; alii 

iripcov tW i\i 'iTipa Jinvh Ka) d-^poav terribilem praocipitemque in conlrarium 

|i*JTaSoAMv rk y.iv «i/Aouv, ra Si i^dpii- versam vicem ; et pars quidem tibiis canc- 



(1) En paeuitenliae sacraiiieiitum sacerdotibus commissuui a Cliristo per sanctum Spintiun. 



I\ LUCAM CAP. VII. 



215 



bant, pars higebant: ?e(l neque canentibus 
ac laelantibus , hi qui higebanl delectaban- 
tur; neque vicissim lugentibus, hi qui ti- 
bias tenebanl se couformabant. Deinde in- 
vicem ([uodammotlo imputabant immiseri- 
cordem animum alque incomposilum. Ilu- 
iuscemodi aHquid couligissehidaeorum po- 
pulo ac eius principibus, Ser\ator adfir- 
mabat. Venerantenim prophetae tristia fu- 
tura praedicenles , et luclu digna. Mox post 
illos venit Christus atcjue apostoli , tibiae 
instar, praedicationem regni occinentes, et 
paenitentiae gratiam. Sed praeduro corde 
ludaei non solum non gemuerunt auditis 
prioribus, sed ne coram quidem posterio- 
ribus saltaverunt , nullum scihcet virtutis 
actum expromenles. 

Vcnit enim loliannes baptista, neque manducans 
pancm, neque bibens vinum. 

Quanam demum ratione pertraheris ad 
fidem , pharisaee insipiens , qui omnia in- 
discrete vitujjeras, nihilcjue laude dignum 
«xistimas? Anteivit Servalori beatus Bapti- 
sta, paenitentiam agile dicens, appropin- 
quavit enim regnumcaelorum. Profecto is 
erat persuadendo idoneus , qui in tam splen- 
dido et admirando vitae genere testimo- 
«ium praebebat. Tu vero huic con^iciari 
audes, quem cum summa admiratione de- 
beres suspicere? Daemonium habere dicis 
eum qui ieiuniis peccati legera mortificat 
carnis membris haerentem , menlisque nos- 
trae legi repugnantem? Via erat beatus Ba- 
plista ad Chri^ti reiigionem. \unc -sidea- 
mus et aUerum, qui diversa via videtur in- 
cedere quam Baplista sectalits est. Non erat 
in deserto Christus, immo ia urbe potius 
cum sanctis apostohs versabatur : neque 
diaetae ralio tam dura quam sancti Bapli- 
stae erat. Num ergo hunc saUem laudas? 
Nequaquam , sed ipsi Christo htem inten- 
dis. Divisti enim: ecce homo devorator et 
bibens vinum. Undenam porro demonstra- 
re id potes? Certe cjuum !\Iaria ac Martha 
ahquando illum hospitio receperunt Betha- 
niae ; quumque ex praedictis una sedulo 



vovv flAA' cvTi roli avP^ovTi >cct.i ;^^a/p.'i- 
'jiv ol dpYWOvr-ig :rLu.ii3ovro ,. ovn ^-«v toTs 
^cAa/BCT/v 0) r aoAoK '^jyovrfs, aujjimXar- 
rovro- itrct nA\nXoii iViiiaXav '^ottov rtva 
ro d(7Vf^7rcL-Qiq ryav dSia-QiTOV roioCrcv 
rt ■zji7rov-3ivctt gSu" 7^1' 'lov3ci.'ict>v Sn^ovg 

Oy^OV Tolq 7rpOiGTt]>c6(TiV ^ l(jyvpi(^iT0 Xpt- 

5"oe" iiX-^ov yap 0/ Trpo^iiTai ru iGo/iS^a, b. f. 7.1. 
7rpo'j.vrj.(^movvTii aKv^paiza^ i^ Trpog G««- 
roY Stiyfprt>ia- ihct f/,iT' oy.iivovc, jAhAu- 
•&JV Xpt^oi-, }tj 01 dzozGTOXot cLvXov di- 
«.nv a^vi-^ovvTii ro 7^ ^stitXua.c, >c','i ^vy fj.ct , 
■iU T P(^afliv 7? f/,iToivotct<;' ftAA' ol (JKXnpo- 

H.UoSiOl 'lovSttlOt OV [/.OVOV OVX, C^C-xiaiTO 
«■ZJi TOJS TTPOTipOii, aAA' OvSi COp-^ildXVTO 

im Tolg 3is6r5poi?, [AnSiv 'ipyov doiTiig Sfy-- 
Trpa^a/u^ot. 

"EXi^Ai/Ss yag 'Ii;ayv'/3j d (^an^T-KT-ij^ /-'-'JTS uqt&v v. .13. 

saS/i-v jwTjVs Oivov 7rivu:v. 

Ata ■oS'OtH 7roaypi,ctT(^ aayy^vdj^n^ri) ^- '• i.'^- ''■ 
77-^05 7r't<riV , daCviTi ;pcioiijctii ,, •sjavra j^- 
(jvpcov dSfgLKp'iTCOi ., y^j ovSlv d^icov i7rct,ivi'iv ^ 
Trpoi^aBtii T ffiaT>ip@~j y.ctK-j.pt(Q~, Ba- 
TTTt^-tii^ fjiirctvoilTi xiycov, i\yyiKi yap n 

j3ct(JlAl'lCt ^l^p OVpaVWV * d^^lO-^^itjOC, «y «J? • Mallh. III. 

ro Svvctc^zti 7ri'i^itv , v^ cU^ avri](, 7^ ovTca 
hafjcw pcic, y^ d^iaya^ov ^coiig ftctprvpoii- 
ju{vQ^- ilrci >cct>c't'(^nv T rotovrov dTroroX- 

M.a5, 05 'iQ{ fJ!,a.KXOV tS 7TCtVT0q d^iOvSttf 

■davfJ.ctTOi ; SctifA.ova.v '«$«5 t icaraviicpoXiv- 
ra Tctli dairlctti 7* cifA.apTiai (^ vof^ov , 
(^ (^caAivovra, roli ft,';Ki(Jt 7* ffapxos, J^ 
d\rt(JvaTdj6y^jov ruo \'oftio t V005 H/«/3f<J ; 
odoq -hv ftaKaoiQ~> Ba7rTi5"M5 t^ lig Xpi- 
^ov iviri(3i'tag- 'i§co/j!{'j q jc, (^inpov,^ o? 
Soy,ii ixcoq -deji ivctVTtay tivat 'S//3ov 7^ t« 
iiy'tii BaTTTts^ov 'aoXiTiictg- ot;c i\v Iv ipyt- 
fj,(i> Xe<5"0?, iv a.<ri 3 f*,a.X\ov iTrotiiro r 
S^jcf^i^yw ouiov To7? aytoii d-sro^^o? otc,' r^ 
i] ^iaira q ov (JKAY\oaycoyiav 5/^r rotctv- 
rnv, o;ro/a t/S i)V m rov dy'iii Ba7rri<rov' 
ctp' ovv izcatvili Kctv TO^vrov:, ovSctfjJux;- yi- 
yovaq 3 (fjAa/T/05 y^ tra' avrcx) tco Xoi^rZ}- 
'i^tig yap- j5ot) ttv-9-p«a©~' (P«>(5^ >Jj O'- 
to:TOTH5' ■ZEoi; 3 TO^vro Sakvvav "iX^i; Kai 
rot Mctp'taq J^ Map-^as v7roSi^aft'iYCOv_ c* 



Ltic, V. ,-!(. r 



2t6 S. CYRILLI ALEXANDRINI EXPLAXATIO 

Bn-&ctvia TTori^ ura. i^iccg 'r^ moi^ctrjixi- nnnisterio dislral\eix'lnr , cernimus Cliri- 

yuiv TTiPi ■JToXkyw ^:AO\'\a.\ (s^cmcof^ivng ^ slum sollicitudincm immodicam praccide- 

(IvctKOTrrcov opcircti Xpig-os to Tripct [^t^a, re, alque ad fruLialilatcm noserudire. Dixil 

KM yicLrcthpv^iA,'i^cov i^j^ai Ui a,vru^KHa.v enim: sollicita es el lurbaris crga plurima: 

i(pyi fap- iA,i&'.i.i.vui Hj rvp^a^n 7ri^] TrohXa- modicis aulem opus est , immo et uno. Ila 

oK'iycdv Si ogi p^s<a, H svo«" «^' ^J roioi;- semper et ubique sese gerebat. Quod si 

T05 a?i n iu 7vavrcf)(0\j- riXuvaig q swu- cum publicanis versabatur, ipseomni pror- 

hvA/Ato, (ivaAoirQ- obv avrog ci[A.ctpr'tcig sus peccato carebat. Aiebat enimr quis ex 

■zictvriAciig- «(fvi ya^- r'ig il.^ vi^oov ikijX'! vobis arguet me de peccalo? Ergo nihil ex 

ju.e TTSp] a.iA.a.pr'iag * :, 0'jx.ovv ovS-v av «'^<- peccantium consueludine laedcbalur ; con- 

nYi-dn }Cj auLWv d[/..ct^rcoAoh ., rovvctvriov 3 tra autem omnimodae iis utilitalis atque 

57-aaji6 at;T0/6 'jo^iAi^iug tCj acorriptcig iyivi- salutis concilialor erat. Dicebat enim: non 

TToopivog- iMye yap- * ov pi^!ia.v j;;^a(7iv egent sani medico, sed qui male habent. 

0/ vyia.'ivovrig laCZov, dKK' 01 x.cji.ic.wg 'kyov- Vobis quidem Movsis lex quominus cum 

ng- v[A.ag fJi,h yap Sia Mcovaicog v6[a.Qj improbis versemini velat, ne ulpole infir- 

fj.Yi Tisjj^.i.raSwcJi TTOVYi^oig c/KiKcLaiY ., 'iva mi et ad peccandum proni, facile in im- 

u.Y\ ci)g (irj^iyfig y^ vrpog d[A,ctPT'iav iVKoKoi , pielalis barathrum incurratis. Nam si sta- 

pai.S'iu)g ilg r at;TOi' 7^ dc!i^i'ta.g iiJczB^idnri bili virtute esselis, firmamque in recla pie- 

|Si;-&ov i\ yap iSpciioi nn 'sapog apsTMv, rtj tale mentem retinerelis, nihil vobis vetuis- 

57-flos ivai^etctv ilx^n (Bi^n!<.6rar v^v, ovK set. Christus autem cuinam peccandi oc- 

av KiKoohvKi' XeTOS Q r't av •Z3a-&0i t d^i- casioni fuisset obnoxius? Tu vero prorsus 

Kiiv TTKpvKorcev ^ ctAA nyvonuctg Tra.vriKcog ignoras mysterium eius. Nam Deus Ver- 

TO TTip] oLvrov [jcvg-n^ov ■^iog ya^ lov Ao- bum venit ad nos, id est propter nos est 

^05, yiyovi /aQ' ii/JJj/S , rovr'ig-iv iaa.^KcoQn incarnatum ; non ul mundum iudicet , sed 

81' ri[^a.g^ ovx'iva. Kp'ivYi T K6(J[Jt.ov , dKA"iva. ut mundus per ipsum salvetur. Est sane 

(70)-d}j 6 Koa^jcog Bi' avrov- t q Ka,raKp'i- damnanlis officium, ut ne cum ilUs ver- 

vovrog «v, to [a.y\ cjvuL.ilva.i •&sAfiv to?s ovatv setur qui delictis sunt irretiti : eius autem 

Cii d[ta.pT'ia.ig- t 3 a'coi^c^v i^iKovrog, ro jo, qui vult salvare, mos est et conversandi 

auj-iihai }Cj vn^iri^iv , }tj t aiax^ovcov dva- et admonefaciendi , et ut a turpibus resi- 

7ri'tbc-iv d7ro<poira.v J-Cj ^:^ iig ro <pavKov oB^i, liant adhortandi , atque ut viae pravae 

T -T^ iig aiccva (^oonq dv^iKj-Sroj^ '^'i(2ov ovk Ioco, aeternae vitae semilam praeoptent. 

fiK^di KaKiaai BiKaiag, dKKa d[ta^rooKovg Non venit vocare iustos , sed peccatores ad 

iig [/.irdvoiciv * ov [j.,oKvvirathKiog Traaav paenitentiam. Sol orbem terrarum illumi- 

<Cicor'i'(^cov -d/jj VTT^ ot^^avov, J^ dKa^^a^roig nans non sordidatur, quamquam impuris 

izoKKoig aco[jcaaiV c[tiKciv ov^i 6 7^ oiKaio- mullis corjwribus incidat. lustitiae sol nul- 

avvng nKiog dSiKn'&i'in S.v Kar' ovSiva '^o- lo modo laedi poterat dum pravis cum ho- 

TTOV , TTOvYipoig dv\ioco7rotg cwuuacr^Zi^^o/uSpog' minibus versaretur. x\^ltamcn nemo modu- 

(j,nSiig Q ro ia.vrn jU.£^ov SazcrortKoig d^tco- lum suum cum dominica dignilate compa- 

[A,aaiv d[A,iKKaAP^i ^nntruo' dKKa t iavrov rare velit; sed suam quisque infirmitatem 

d<r-divnav iKa<rog Koyi(^6/j^og , t t toioi;- repulans , pravorum familiaritatcm devitet. 

Tcov (pivyiTOO avvYi^Hav (p^iipaai yap «•&« Corrumpunt enim bonos mores colloquia 

p^ws-a 6[A,iK'tai KaKaf * vou-&ST«(y q gtu- prava. Celeroqui eos qui sunt huiusmodi 



TO;ot>T«s, ro KcoKvov ovSiv. 



[jLST^ aCroO. 

WiKKrirai [jciv ovv ■ui-ap' ivog t (^ccpt 



nihil nos vetat quominus admoneamus. 

Rogabat aulem illiim qiiidam tic pliarisael-i 
ut mandufaret cum eo. 

In^ilatus ilaquc fuit ab uno pharisaeo- 



rum Dominus , qui ulpf)le boims et cle- 
mens , volensque omnes homines salvos fie- 
ri , et ad agnilionem veritatis venire , gra- 
liam petenti annuit; et ingrcssus, discu- 
buil. Ecce autem mulicrcula intro accurrit, 
quae intemperantibus sanemoribus fuerat, 
nunc tamen fidele propositum prae se fe- 
rebat ; nec praeteritae vitae infamiam igno- 
rans, Christum rogabat ceu qui mundare 
eam atque omni reatu liberare poterat , et 
peccatorum remissioncm largiri. Id vero 
agebat retro stans ; neque enim anle dimis- 
sa peccata consistere coram polerat. 

Cap. VIII. 

Dixit per similitiuiinfm. 

Beati prophetae multifariam verba de 
Christo fecerunt. Alii cjuippe ceu himen 
venturum praenunciarunt. Ahi regah dig- 
nitate et eminentia praeditum. Itaque et 
quidam illorum dixit: « beatus qui habet 
in Sion semen, et familiares in Hierusa- 
lem! Ecce rex iustus regnabit, et princi- 
pes cura iudicio praeerunt. Et erit vir ser- 
mones suos celans , et abscondct se quasi 
ab aqua ruente. » Quod autem plerumque 
arcanus Servatoris sernio fuerit, patet. Sic 
eum nobis beatus quoque psalmisla loquen- 
tem introducit : aperiam in parabolis os 
meum. Nunc videsis ad exitum iam per- 
duci quod ille ante nuntiaverat. Plurima 
lesum ex universa ludaea circumsteterat 
multitudo , quam alloquebatur parabolis 
utens:verumtamen iis, utpote indignis my- 
steria cognoscere regni caelorum, obscu- 
rus sermo erat : neque curae illis erat , 
fidem erga Christum suscipere : immo et 
ipsius praedicationibus impie obsistebant. 
Quare et illos obiurgabant qui Christo ad- 
haerere , eiusque sacra doctrina imbui vo- 
lebanl; non sine scelere dicentes: daemo- 
nium habet et insanit; cur eum auditis? 
Itaque illis non fuit datum mysteria cogno- 
scere regni caelorum; nobis vero potius 
qui fidei paratiores fuimus. Namque ipse 
copiam nobis dedit parabolam obscurum- 



CAP. VII. 217 

Aax-&^M:7-;^. ^ •aravras dv^B^ccTrag ■di\<i 
aa-^riYcti iCj ilg imyYcoaiv ahtt^ua.g sA-&e7v, 
x.a.Tiv-vGiv aiTOvvri t X^^piv , Kj ilaiX-dcov 
JCttTE JcAi-&H' iIto. yvYa.iov i7riia-'^i'^<{ , ax,o- 
AsL^ov [^iv ov TO) (ito) ^jo/jSpov ^ TTig-yiv 3 
■srpoa,'ipe(Jiv 'fh^-MvvjuSpov ^ }u t iz!n rolq 
(p^aartai jji.co[jt,ov oidc ayvoriaa.(Ta., 7ra.piK,a- 
A(/ X&t(TTOv cog a7roG^,Yi^a.l Suva/u^cv xaj 
awaAAa^o,! 7ra.yT0g a.]Tiafia.T0;,}^ t n/Mp- 
TY\y-iYCi)v ScopnGadjcq aj)f(7iv 'iBpa. 'j tovto 
5-atTa o^/ffw 'ifA,7rpo(7^iv yap igavai , ovTrca 

'^SvYa.T0 TrpO T^ Cl(pi(7iCt)g T d[^CipTiCi)V. 

KE$. ir. 

Ei:rc 5(a 7raga;3o^v5,'. v. 4. 

O/ i*,aKapiOi ■urpocpyircti 'uroXvTpd^iHCcg a. f. 121. 
Gyu' ■zsipi Xet^ov TmrOiYWTcii Aoyag- 01 yAy t- f- ^--- 
ya? ws (J^cog n^ovrct TrpocLTrnyyiXKov ol q 
ySf iv Ta^</ x^ VTnpoyJ] tjj /3a(TiAi;cii- v^^ ^ot)v 
?'$« T(s avTCov' * u,a,Ka(iiog og 5;:^^ cj/ ^ici)V l^\^^f^ 
ajTipfjict, £j olx-iiag a/ 'Ifpao-aAMjM-' ISou lu 
fiacTiMvg 5i>ctti05 (iaaiXivcjii , x^ ap'X,ovTig 
^ >cp'iaicag ap^«(7r £j sVai a.v^d^coTrQ^ 
x.pv7rTCov cHir KoyHg at/Toi) , }Cj }t.^v(sincriTai 
cog d^' v§aTOg (pspojasi'»' ot( q 3Ci}ipv[(,fA,i- 
y@o di'i TTcog t (JcotH^I^ hoyog ^ dnKov 
ovTtog «jK.Tv atJTOV }^ 6 [^-ax.afog •J.aA/^w- 
^og fj(rxfxcjM.ias Asfovrtt' * avol^co ov ■Z5^a- • ps. lx> 
(ioXalg TO ^6iA,a, py a-d^n 3 oi;f ilg ■zsi^ag 
cioi (i((Bn}cog to yrafs' avroD SinyopdOi^^ivov 
TBXi^i^n y.iv yap Trhn^vg swuayyiyi^TO Tnpl 
avTOv ^ Toig c^ aTracrng t' la^ttias' "zopotj- 
iXaKn Q at/T0i5 cc ■■zcshc/i.^BoKaig- ctAA' o^cSi- 
vois jtt5v ovx. ovcjiv d^'i0ig fJi,a^iiv ra [iv- 
Tnptct T^ T 0t>pttvwv /3tt(7iAs(ttS, d(JVfA.<pavng 
nv 6 K6y(^' KoyH yap n^iav ot;5svo5, ro 
T ilg avrov 7r'ig-iv Tr^ocjyiKardrXj' dvTiTr^ar- 
Tov Q dYo(j'icog Jt^ roig 5j' avTH ^cnpvff^aai- 
■fij ^oDv i7rir'ifJi,c»)v rolg e6jA«(Ti TrpoaiBoivttv 
ctVTCp, v^ T Trap' avroig ^i^wffi fJi,v^ayco- 
ya>y'iav , 5t;ajs/35vT?« n }tj Kifovrig' * Bai- - loii. x. 
l^oviov 'i^ii v^ fj!.a'iYirai , tj dx.oviri avrov : 
ot;>c5v «» o>ci'ivoig SiSorai fvcovai ra i^v^n- 
tna 7* Q,a(j'iKiiag t ovoavuiY , nu.iv q f/.aKKov 
Tolg iroifi.OTipoigiig Tri^iv didcoy.i y) ny.iv 

28 



S. CYRILi.I ALEXAXDRIM EXPLANAT/0 



que sermonem inlclligendi , dictaque sa- 
pientium et aenigmala. - Dicendum est in- 
super, parabolas esse velut imagines haud 
visibilium rerum , sed intellectualium po- 
lius ac spiritalium. Quod enim corporeis 
oculis speclare non licet, lioc ostendit pa- 
rabola mentis obtulibus , sensibilibus et 
quasi tangibilibus rebus egregie infonnans 
intellectualium obiectorum subtililatem. Vi- 
deamus igitur quodnam nobis meditamen- 
tum paret Servatoris oratio (1). 

Interrogabant aulem eum discipuli eius, 
quae esset liaec parabola. 



Tcivov Aofov, p«CT£(5 Ti (To^cov (^ a,lvif^a.ra. 
— 'Pnriov Q 7^ iri, ori UKovii da-iv hausp 
a.1 ■ts^cf.^oXa.l 'moa.y^arLOV ov^' o^arcov , 
vonroov q jW-aAAoF itj 'mvi^i^ctTiKCOv 6 yao 
ISilv oCk iVi^i T0I5 T (JcofA.arOi o^pQaAjtiO/^, 
tSto Siiicvvaiv vt -©^jt/SoAn Tolg '^ S^voiag 
o^paa», 5ia t iv a\<r^y\<jn n^ oiov d-znrccv 
Trpa.ffx.aroiv Sj^.[^op!poZ(Ja. KaXcog t t von- 
Tcoy /(T^fOTHTa* iScoju^ toivw OTroiciv niA.lv 
oJ^uciictivii T vonffiv, T (jcornp^ 6 Xoyoi. 

Tjs ^ a^a. W^i t^ ■©^^/SoAm? (tjco^-os, Quinam sit parabolae scopus, et quo 

y^ oaoi TTorl ^^•^iTrii •^ "S>^./3oA>i's ro (Ba- spectet arcanum eius, ab illo qui eam com- 

■dog, Trap' ctvrov i^a-dco//S^j t ■mju^ivToq posuit audiamus. Namque id ante nos ne- 

ai^TwV nyvoncjav TavTo, tt^o n/ui^ 01 iA.a- sciebant beati discipuli , qui ad Servatorem 

>cas<o( ftx-^nTai , (^ 7r^o>Jnsirav tm <jci)rnpi, accedentes rogarunt dicentes: quaenam est 

o^^x.aAotvTSs ^ ^iyovrii, ~i ^ etvrn n haec parabola? - Sed videamus quaenam 

•^^^pt/SoAn' ; - 'AAA' 'iSccu^j iroia t(? ^v sit causa quamobrem semen in viis diri- 

w •z:rpo(pa(T(5 , 5(' nv dp^ura^irai tci o/ t pitur. Dura atque inarata quaelibet fere 

oSolg- GKhnocc £j dvn^OTOi Wi waaa, Trcoq viaest, quia omnium pedibus teritur,nul- 

o^oi^ Sio. ro to7? dTrdvTcov VTroKiiSit^ Troai , lumque iis semen committitur. Ergo qui- 

Kj oCSiv avToii iyxi^vvvTai t auipitdrcov cumque mentem obduratam habent, nul- 

ovKOvv OGOi (^ vo£v £^8(7( cjKKnpov , ovK lum in eos ingredilur divinum sacrumve 

ilaSvirai cv avroii ■diiov ti v^ ii^ov va^i- monitum, cuius beneficio laeta virtutisger- 

TM/*a,5(' ov Bvvarai Kctp-Tro^o^iiv ra iig mina possint oriri. Huiusmodi homines 

rt^STMv avxnftara.- ovTOi Tolg aKa^dd^roii impuris spiritibus et ipsi Satanae trita via 

TTvivf^acji, }L) avTU) Jjj tw uaTava, -TriTra- sunt , nec umquam sanctorum fructuum 

rnftivn yiyotaaiv oZoi, ovq ovk Wi Trori fieri possunt altores, quia slerile habent 

x.a^TSJwv dyicov '^iStij '^oc^ovg. <^ii^a.v ^ et infecundum cor. Rursus alii sunt qui 

a^ovov »p(^ovTa? t Ka.pSiav 7rd\tv ii<ji Tivig incuriose intra se retinent fidem , tamquam 

d<c^i^yd^coi ^yjiVTic, T 7r(9-(v c* lavroic,, simplici suasione nixam. Ili non bene fun- 

ft)S CAi d^Tfh.OTnri Xoyciiv ovroi appi^ov '»;^8<7( datam religionera habent: namque in ec- 

r ivcri(3itav ^ iiffiovng yap iv c/icKXnaictig ^ clesias ingressi, laetanlur multitudine con- 

'oTnydvwvrai ftXv t2) TrAiiOf* t Tujjaynyip- gregatorum, et sacras res libenlcr partici- 

ftivctiv , j^ dcjf/ivag Tr^oaiivrai rdg ftvpa- pant; verumtanien haud cum serio iudi- 

(1) Hoc fere loco apud latinam Corderii catenam sic. " Cyrillus. Hic enim manifeste praedicat myste- 
» rium Unigeniti in carne. Beatos namque dicit eos, qiii isto tenipore inlial)itabant Sion, rationaleni nempe , 
» quae est ecclesia Dei vivi. Habuimus auteni et nos domestieos secundum spiritum , sanctos sacroruin 
" antistites. lustus quoque et irreprehensibilis est omnis iustitiae remuuerator. Imperarunt autem cum 
» iudicio sive auctoritate iudiciaria principes illi sancti discipuli , quique post illos ecclesiarum rectores 

• extiterunt, de quibus sic canit David : constitues eos principes super omneni terram. Erit autem, iuquit, 
» rex iustus: homo quidem ac frater noster secundum omnia illa quae in terra iiabuit; in veritate vero, 
" Deus. Nam Verbum caro factum est, secundum scripturam. Abscondet autem sernioues suos: plurima 
» siquidem Christus in parabolis loeutus est. Etenim abscondetur tamquam absorptus ab aqua curreute, 

• iioc est eapi non poterit iusidiis insidiantium : saepenumero enim ludaei insidiati sunt illi, ipse auteni, 
» ut evangelista dicit, per mediuni illorum ibat. Et sic aderat, scilicet curam gerens. • 



IX LICAM CAP. VIII. 



219 



cio, sed cum quadam voluntalis levitate. ycaylctg- •arAMf ov ii,sy.pifijXiycoi, aW d^ 

Mox ecclesiis egressos doclrinarum sacra- i\a.;pom •&rA«ji*aTft)v a^zBOtpoirnaavTSS j t 

rum statim capit oblivio. Et si quidem res oKnXytTim, ilg A>i9nv siyQO? dTrapi^ovTcti t 

Clirislianorum haud procella iactentur, fi- lipZv ^■j.^yi^aTvdv nav f^Av [/^rt '/j^iJ^aQAran 

dem illi servant; sed persecutione turban- Ta ^j$-iav&)v, a'jd'Qi.aiV oxshot liui TriTiv 

te , fugilivam mentem gerunt. Quibus Ilie- Sicofi^n j (jopu^ijactYTOi , (pvfdSa, rvSv iX^- 

remias propheta ait: sumile arma et scula. ar Tr^oi otig o 7rpo(pyiT»i 'lioifj,iui * , qiviaiy 

Profecto enim invictam habet manum ser- dva\d(iiTi OTrXa }0j dajrldai- ^aAiya f^iv 

vator Deus. Atque, ut ait doctissimus Pau- -^ ai^axov '^x^ 't X^'^'' ° Sjs.ac^^^m ■&?os, 

lus; fideHs Deus, qui non patielur nos ten- k^ aa-dd (^»aiv o Trdvao^oi YlavKog- " -771- 



tari supra id quod possumus, qui tenla- 
tionem simul eiusque exitum dabit , ut su- 
stinere possimus. 

lam vero siquando accidat ut pro Chri- 
sti religione pugnantes patiamur , tunc de- 



$-05 Qioir, 05 ov^ idan t\[A.di Tr^paa^nvai 
(jTTip Svvdfii-da^ rtAAa 'zzoirtan truv tu) 
■;r^paa[/,ci> rS- t 'iK&aaiv t ^vvaS/!^ VTTivifKeiv. 
UKriv il yivoiTO Trcog ^ 7^ ilq Xe^rov 
iCaifi-iai v-ziripa^XovvT ag ■zsa^ilv, TOTi 



raum felicissimi usquequaque erimus. Nam TrdvTH tI i^ '?zdvTOoq iaofti^a ^nAcoTor r^ 

sanctis apostolis Servator aiebat: ne ter- yovv to7s dyioii a^roroAoK 'i(^aa>iiv 6 aco- 

reamini ab his qui corpus occidunt, ani- t«V*jl4>) (po^»iG«T« a^o t dizoKTivovTCov to 

mam autem non possunt occidere, el re- ao)[/.a, t ') 4^?C"*' p" Svvau.ivu)v d-^OKTu- 

liqua. Quod quidem non verbis tantum sed va;, r^ tu s^m?" ov [tovoii 3 Ao^ois TavTa 

factis etiam nos docuit. Animam quippe «/*a« cJ^i-aaiSi^iiv , aAAa k^ 'ipyoig' TiQnKi 

suam pro nobis posuit, suoque sanguine ydp vtti^ vi[a.ci)vt iavTOv ^v^itv y^Cj alf^aTi 

universum mundum adquisivit. Haud ergo to> iSict) KaTiKTriaaTO t vtt' ovpavov ia[ji,sv 

nostri arbitrii sumus, sed eius potius qui Toifa^ovv cj^' tavTCov, t •zae^a^jyss j jctaA- 

nos emit servavitque, atque ei vitam nos- Aov' kj ^^aci^aavTog, itj avra iiu, iavTcov 

tram debemus. Namque ut divus ait Pau- o^iiAo/u^ (^coviv log yd^ cpnaiv 6 -^icmiaiog 

lus, propterea mortuus est Christus et re- nat;Ao5, Sid tovto Xpiro? d-MiQavi r^ 'i(^v\- 

vixit, ut mortuorum et vivorum sit do- fffv *, /Va r^ vinpm t^ ^covtcov zv&nva»' 

minus. Videamus eliam quae sint spinae, 't^co/u^j j rJj Tui dicdv^ai a]g 6 •&?7o? aTro- 

quibus divinum suffocalur semen. Quid Trviyirai cojo^oi- ri ■?rdAiv cpnaiv acoTVi^ ; 

rursus ait Servator? Proiicit quidem ipse ci/inai ^jv iv avrog t avooov^o '3 nai roi t 

semen, quod in recipientibus manens ani- t 8i^a[A.ivc>)v cvuTroi^iivai ■^vy^ali ^ j^ oiov 

mabus, et iam paene se attollens, et semet dvaa^cov yiS» r^ cv dpyalg ' \ 1 t <paivi<Qaf 

ostendendi initium faciens, mundanis cu- Si^daag^vTro [ji.i&t[,i.v'ci)v <rv[A.7rvifiTai )coa[J-i- 

ris opprimitur, atque ut ait Hieremias, fit kcov, }^ ita^dd cpnaiv 'lipi[A.iai * (2), yivi- 

manipulus efficiendae farinae ineptus. No- rai B^df[.ta jt*« 'ixov lax^^v ? 'soiifffai aAcsO- 

vate itaque vobis novaha, ait alius pro- pov vid^aan Toivvv iavrolg vici)[ji.aTa /in- 

pheta, et in spinis ne seminetis. Ergo ut p©-> ■Trpo^pnrng i^na) * , )^ f^-^ axriiptin cv 

divinum in nobis germinet semen, mun- dx,dvQaig- OVK.OVV iva 6 ■^iloi ii[uv e^ac- 

danas solHcitudines mentibus nostris pel- ■^nari axropoi, ■ujpoaTtofidAcojcSf -t^ iavrcov 

lamus. Sunt autem terra pinguis et fru- Sj^i^voiai iA,i^i[ji,vag Koa[^i>i.di. -E'inS' uvyii 

gifera , quae centuplum fructum reddit , Tricav i^ ivrOKog, ■Trotovira KapTrov iKarov- 

egregiae bonaeque animae, quae sermonis Ta-s^Aacrlova, ,>\,vxai KaAai n k^ dya^a] , 

(1) Ita cod. Num pro EvagyTj;, vel potius e/ a^-/,a.W? 

(2) Immo Oseas. Paria splialmata alibi nos coarguimus. Et quidem mox p. 223, Matthaeus mendose 
pro Marcus. 



I. Cor. X. i^. 



Roni. XIV. I*. 



220 



S. CVRILLI AI.EXANDRINI EXPLAXATIO 



S(S /Sa9o? Bi'^6ju^ua.i rci t ^^oyn mi3f^a.Tct, 
y^ KCLTi-xjiiaai , y^ •fpiciiux, '^j^adxr 7ri^\ 
T TOidVTWV a-v MyoiTO yJj ^aAa diiccticog, 

lacli.lll.l.!. TO Sl' iVOi T dyUCV TT^OJ^YITm * U^ripl.iVOV 

'iArapa 3ioZ- y^ fA,aK%t.'oZGiv C[A.a.i TiaVTa 
To. 'i%VA, SioTi iyivia-de uixilg yri •3-?i«t«- 
crai' yap ih vovv na^&a.pov r raafisvo^As/v 
sho-doTccv ■&iiog yroTi AoyQ^ xaTJrjp^-S-jl , 
TOTi SiScoGi hi^Qj-v ilg ,5a-9'C5 , ;^ d^d^^vQ^ 
3'iy.!/ju ifh7ry\3S. .j y^ TiXidi^opfiTai x,aKwq. 
U^Kvw oy.slvo '^Yi(rifyi,ov oif^ai ^yio-to- 
fia^iiv i\0[Aivoii iiTriiv ydp toi Mar- 
nitii.xin.2:(. -^alQ-^ * aCro 3 rnTi ro Ki(^dXaiov Yjfji.lv 
i^nyovy.iv^Q^ ^ t ayaQ'i\Y 5^» yriv ckSov- 
vai Kap^zzovq c* ■^KTi j^iprpaTs- « fji.iv ydp 
(jnaiv, lu!oiy](Jiv iy.arov , w q «^«;covra, w 
Q '^iaxovTa- tt-&ps-< Sri ovv oizcog Zilq 'i^n 
Xs<s-05 ilYa.1 Tag /3Aa,Sa5, Jt^ o/ao/&)S Jaa- 
pI-&jM.«? ai/raTs ras ivdox.ifA,Y\<Jiti' to. fA.iV y^ 
fii T oSov •ZBi^TTOyTa Tfi a7ripfA,dTCi)V ^Ctzo 
■duTtivchv Sjap^osd^iTaf Ta q cv Tolg ■u'i^6)- 
3iGiv ipav-dr.cjavTa povoy, ovx. ilg f*,a-Aodv 
^npaivirai- Ta 3 t rtJiav^&ais , iva-zsOTrvi- 
yiTai'yy\ « -S^sAhth ;capzE0t/5 «■zDor/^CTfi , 
G?o- Iv Tpiah u)q 'i(pLu ^ipopalg, licaTOv 
y^ i^)\K0VTa 'iCj Zid}covTa- a^g yap Trdv- 
cor. vii. 7. G-o(po5 ^d^ii riaDAos * , 6;caro{ «^t^ 'iSiOv 

'i^il •^dt^dfXOl. c'.fi ^JOS 5 fA.iV OVTCOg , 6 Q 

oI^Tft)?- oC ydp iv 'icjce) fA,iTpCf) TrdvTYi tI y^ 
TrdvTcog rdg t dyicov iCdox.ifA,ri(Tiii ■j^e^.^on- 
fA.ivag iC^icKOfjS^iJ- csAnv ^mAo-^v dvay/,aiov 
To, fAii^ovd Ti y^ vTripKiif^ja t y^^^aua- 
hooTipcov. 



VoTn^ [jiO'j y.xt d^sX(^oi [xo'j 



;u70e' 2[0";v 01 Tov Xoyov 



Dcut. V. Iii. 



Tot7 SiOu av.ouovT-.= ; v.a 

'O Jia T^ McovGicog voM.o-&£a/a? iiTrm 
Tifca, T 57-aTepa aa ,, k^ t f/,i\Ti^a cra, /va 
£t; (To; yiV/\Tai * , Hja7v q 'fhrd^ag j^ Gjrir 
spi^-&po!}s a^a^rSv, aoa ai;ros coAiyu)^ii 7^ 
£/; T pc-fiTipa Tifjcvig.^ y^ aTrco-dinai -Tiuu ilg 
Gffu' dS^i^cpoCg dyd-ztiv^ oCSafACog- ri ovv a^a 
SiSd^ai ^ovXirai; iig v^^og aipa fjciya r 
ilg dvQ^(j07r'<ig dyd-izlw ,, Ofs^io dv l^iKonv 
To'ig aCrov •urii-Qi&rci v6y.oig- h^ ras dvco- 
rdrco Tifjcdg oipiiMiv r.fA,lv (^oCAirai ,cog f^n- 
'^dai £j ddiK$o'ig' it ydo finripa -^ dSiA- 



semina pcnitus concipiunl relinentque, et 
strenue alunt. De his recle adniodum dici 
polest , quod per unum de sanclis prophc- 
tis a Deo dictum fuit: et beatos vos di- 
cent cunctae gentes , quia lacli estis vos 
terra desiderabiJis. Cum enimin menlem, 
rebus quae turbare solent purgatam , di- 
^inus aliquando scrmo incidil, tunc alte 
radicem figit, et spicae instar erumpit, et 
benc fructilicat. 

Verunilamen commodum reor , iis qui 
utilia discere discunt, aliud quoque edis- 
serere. IVam Matthaeus hoc ipsum argu- 
mentuin nobis narrans, bonam ait terram 
tribus diversis gradibus fructificasse. AHa 
enim, inquit, fecit centesiraum, aha sexa- 
gesimura, aha denique trigesimumfructum. 
Videsis itaque quomodo tria dixit Christus 
fuisse detrimenta, et simul pari numero 
prosperitates. Nam quae secus viam deci- 
derunt semina, ab avibus direpta fuerunt. 
Quae autem in petrosis locis germinarunt , 
paulo post exaruerunt. Quae denique in 
spinis , ea suffocata fuerunt. Item terra opta- 
bihs triplici cum diflerentia fructus ut dixi 
parit, cenlum, sexaginta, triginla. Ut enim 
scribit sapientissimus Paulus, unusquisque 
nostrum proprium habet Dei donum , ahus 
sic , ahus ahter. Non enim parem prorsus 
mensuram sanctorum hominum bona fa- 
cinora habuisse coraperimus. Verumtamen 
nos maiora, et quae humilioribus super- 
eminent, aemulari opus est. 

Mater mea et fratres mei hi sunt ijui verbum Dei 
audinnt et faciunt illud. 

Qui in mosaica lege dixit: honora pa- 
trem tuum ct matrem luam, ut bene sit 
tibi ; nobis vero praecepit ut inimicos et- 
iam araemus ; num idcm inquam parum 
erat de honoranda matre sollicitus, et erga 
fratres caritatem abiecerat? Minime gen- 
tium. Quid ergo docere vult? Exiniie ex- 
tollit caritatem erga homines qui suis vo- 
lucrint legibus obtcmperare; summosque 
honores debere ipse nobis vult quasi ma- 
tribus fratribusque. Si enim matrcm fra- 



IN LrCAM CAP. VIII. 



221 



tresque eius esse dicit , qui audiunt verbum 
eius el faciunt illud , quid ni onmibus sit 
exploratum . eum peculiari et pretiosa pix)- 
sequi dilectionc sua cos qui adseclae ip- 
sius erant? Sic enim provocabat omnes, 
ut accederent , et sermonibus suis obsequi 
vellent. 

Ipse ascenilit in naTicuIani, et discipuli eius. 

Transfrelabat una cum sanctis aposto- 
lis Christus Tiberiadis mare seu stagnum. 
Adorla est autem navim subita ac saeva 
tempeslas, vique ventorum elatae conglo- 
bataeque undae, mortis metum discipulis 
incutiebant. Non parum enim terrefacti 
erant, quamquam remigandi periti, neque 
tempestatum ignari. Quia igitur periculi 
magnitudo intolerandum iam faciebat ti- 
morem, quum alia nulla spes salutis re- 
liqua esset, nisi ipse virtutum dominus, id 
est Christus, hunc excitant dicentes: prae- 
ceptor, salva nos, perimus: namque ob- 
dormisse ilhim ait hic evangelista ;. Marcus 
aulem addil ciuod etiam in cervicali iace- 
ret, siniul eum fastu alienumdemonstrans, 
multamque hinc nos docens vitae mode- 
stiam. Providentissime aulem iiiihi acci- 
disse videtur, quominus statim incipiente 
procella opem ab eo peterent ; ut malo iam 
veluli extremo , manifestior esset Deo dig- 
nae potentiae vis , furibundum cohibens 
mare , atque ad magnam tranquillitalem 
redigens , ita ut ne vestigiuni quidem tur- 
bationis maneret. Nara si tempestas vigi- 
lante Christo evenisset , vel non metuissent , 
vel precati non essenl, vel ne existimas- 
sent quidem quicquam eiim huiusmodi pos- 
se mandare. Proplerea obdormit , timori 
lempus concedens , atc[ue ipsis evidenlio- 
rem faciens rei gestae sensum. Necjue enim 
quisquam pari modo agnoscit tiuae in alie- 
nis corporibus fiunt, et quae in proprio. 
Nam quia celeros omnes beneficiis affectos 
viderant, se vero nihil fruitos, et supino 
animo erant , oportebatque ipsos cjuoque 
beneficium aiiquod experiri , tempestatem 
exercitii causa fieri annuit, terrorque uti- 



^povg a.vrov ilvcti (fnffi Qsv aKOvQVTdi (^ 
\6fov avTolt^ y^ ttoioZvtck; olvtov ^Tzag oCx 
'a.ixa.(Siv ivct^yii , ax; 6}iK.i>i&i[Aiv!u/ jtj d^io- 
AH^T-Toy "^tixoiriTcti T ayaTrtiv roli «^o/^te- 
voii aCiTO); OVTCO yap riv ■duiiacti 'uravTctg 

HlCilV i-uyi TO (Bo'jAi(Qztj TOli CtVTOV KCtTCt- 

'sis'i'wiSztf \zyoiq. 

^ii-7r\{ jji,iv 0|M.£ Tolg dyioig aworoAois 
Xeros TTideidSu, GaAaarciV r\TOi Kiftvliv' 
iyijyi^Tcti Q ''y' t (7^a;f'85 a.oQKt\TOi t; y^ 
aTrnvmq ■)(_ei[A.cov , rSj r t a.vi[/-coY £|W./30Aa7s 

C-^OV TO KViJ,Ct X.VpTOV/jSfJOV, TO T ■^CtVa.TH 

Siog ci>iT't&<l TO/s [/.ct-dinctlg' TiBopvlBy)VTcti 

•yi) OV |W,j'^j&)S, )CCt'i TOt 70 dctActtXTiiPyilv il- 
SoTii, iOj lckvScOVQ^ OVK OVTii a7ri'ip'J.T0f 

'o^-' 3 Aotnov T 'Ktv^vv^i TO [/■'iyi-dog Trpog 
('npoPi^TOV avcsv" CKaK{ 5;^A;av , coc, irioctv 
OVK. i'^ovrig T (SutQSjt^ T i\7r'idct, TrAnv oti 
[>^vov (tvrov T T §vva[xit€V Kvpiov 5 JmAov 
Q ori Xeig-ov , Sj^-vti^wat Aifovrig' fh^arct , 

Gci)(JOV, ciTTOWVfti^Cf 'KCt^dj^nGCtl ^ a'JTOV 

ivctyyiKi<;-rg tpMffi* o 3 Ma^>cos * 7r^o<r't- 
^y\(jiv ori r^ ou -TrPOfjy.iafciKcnu) , dnKvvi ti 
ro aTv;pov, Jtj ttoKKyw cvnv^iv y]fJ.ag 7rct\- 

ZiVObV (piKonO^p^tCtV o]KOYO[ttKa)Ta.TCt ^i [tOl 
}tj TOVTO K'tCtV 7ri7rpay%CLt BoKil, "iVCt jM.M 

iii^v(; dppctitiva t KKvdcDvog ''fhTznSoc.v rZ) 

(jKCt^et, T TTCtp' CtVTOV '(jirciXJtV 'ifklKiiptaV' 

clKK' olov ciZ[/..d(Jccvrog »i5h t KctKov , i[A,- 
(^ctvig-ipct y'ivy\rat 7^ QiOTr^iTrovi d^Haicig 
>i Bvva.[,i,t(;, [tctivo[Ji,ivluj Kct^i^hcjct ^dKctG- 
(Jctv , Jtj [ti^i^uiijct .35005 ya.Ky\Vuu/ [tiydKtw , 
cog [A.n Q 'ix^Oi 'fh^jcihat 7^ rct^^ctyjii;' il y6 
i^^nfopoTog iyiviro, n ovk dv iipo&n^n^yctv , 
h cvK ctv TrapiKaKicjctv . n ot;5' av CAiOfti- 
(Jciv avrov Bvva(J-^a'i ri roiovrov ilwHv 
Sid Tovro 'Ka-SivSsi . SiSovg Katoov ryi Sh- 
Kia^ '^avonpav avrolg TrotciiV t ytvo[.tivcov 
T a'ia^n(JiV' ov ydp CjU.o;ft)? t/5 opct ra cv 
Toli ttAAo^S/OiS (JU)[ta(ji yivc/jS{ja^ yJ/ ra Ci> 
ictVTo)' iTTii ovv Trdvraq ivipyiTy\&iVTai; ii- 
^OY, lavch^ Si ovSivoi d-u^oKiKavKorag ,) 
v7rTto'i Ti YKJav ,'iBH 3 «t^G^ Sid 7* olKiiag 
aia^niJiOix; dTroKavaat t iveoyio-tcov , avy- 
X^P^i T %?«|M.a)Fa yviJ,vaa'iai iviKiv ^ j^ to 



K. f. 125. b. 

B. t. 80. 

C. f. 123. b. 



■Marc. IV. S.s. 



222 



S. CYRILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 



uii/ov ifavnVai to ■dctojA,et, x.oc.1 cPiiYWiKn 
"^^iSft T av^€,a.VTOc, 4 u,vy\^lw '^^o<7^o>cy\- 
cctvTcov ^ a7rohAv&W{ tt^otipov ^TOTi lao}- 
^aaetv 'ivet oy^oAoyriCctvTii r x,\v^uvov ., ^a- 
Qcoai T ■ddviJt.ctTQj TO i/.iyi-doq- ttAyiv aq 
i(pluj Sj!3^Yi^ci)Gi XiyovTii^, dftiaov , aTroXKii- 

[/-i^duL- iVTClvSct (U.OI j2iXi7ri jU^ TTI^iCOg OAi- 

fo^uH^^-ictv TTli^-sviicJi ftiv "y) OTi (jcoGcti dvvct,- 
rcti, u)5 H oMyOTTi^oi Ajfaffjv otI aTroAAC- 
fti^a,' ov yctp riv icpncTOV aTroKiC^cti yroTi ^ 
A. r. lao. muiovTOi avroii t 'zsavToi, KJ)(yovTog- <xAA 
iyiyiPTcti 'ujS^^Hjxct X&t^og^ o TravTcov 
i^^ci) V T <3^ii(ji ctv , y^ ^ca^&iVwcri ^iv iv^tK; t 

KKv^OCVCi.^ tTVUUii^tlAi Si TCli T 'UlViV^CtTCjllV 

opfxug., Kj T •&o^t/;Sov 'i^osctvtri, }i) dC avTWv 
iS:-ipi T TTPcty^aTtov oti •9f05 ^' Myid^uo 

Ps.LXXXVIII. ToivVY TTU^' Yl/A^ TO CV (ii^KOi) '\aKjU^- * 

av ^fczzro^H? t xgaT«5 -t^ •&aAaw«5, i^ t 
GtxKov T KVftarcov dvriii av KotTaTr^ctvVHi. 
]<i.ctra,Tyiacti j t x,KvSci)va, t^ QaKaa- 
0-M5, ;£j '^nita^oitiVYW aftct tu) aKixtpii 9^ 
dyicov j^ct^&iirm t TriVii' [ti^di^nai 57-^05 to 
apapo5, ;f} oiorfj "j/aAMVMV at;To7e cmpfai^i- 
rai , Ta 7^ oKifoTTi^iai ■r^XTnKctg y.vu,ctTcf 
y^ fji^ T x^f^^°^ T" t^JaTMV, T ')(iifji,a)vci 7^ 
•\|,Li;i^»i5 ai^TWV At^si, o^Ti/.^ ;£^ 'ZdctiSivcov 
6[,to'v , coc, T cpo/3ov 01;^:^^' « t 'Tra^cta f^\^ lo- 
yalirai i-usa.yooyYi , aKKa ro <^ S^voiat; 
da-divii- i(pr\ yovv , ttov « ^jV'5 up«v; 
Matth. vni.20. >2 }^v^v iripog f ivayfiKiTav *, iiTrilv av- 
r ov SjariiViT ai' ri SiiKo} iTi , oKiyoTTiTOt • 

^OpV^il ^ jVG' OTl Kj T iil ^i^YIKOTa VOVV ^ 

'fhaKn^^aq dSox,yiTCOi cpofiQi ■davtxra' Sta 
rovro 'us-poariiaav '^rOTi KiyovTH rco Xe<- 

• Luc. XVII. 5. 5"«' * 'zs^oa^it; Y](Ji,'iv Tri^iv Kii-Trirai t re- 
Kiin TTpot; -Trit^iv , 6 T0V5 '^ oKiyoTni^iai ey- 
xKriftaaiv vTrevYivifftivog' 'coar/i^ y) 6 ;^vaog 
cii ■zs-vpt ^oxiy-ai^irai , oiiTCOt; tu -Trtarig cu 
Trii^aaftoli;- ttKyw da^ivvit; avBpaira» you?' 
^fiTai Q Trtxvrcog 7^ ctvco^&iv ^apog, fj? ro 
Svva^&zq Siiviyxilv dvBpiicog rct TrapifjiTri- 
■Tzrovra- ju rovro Yiftat; 6 acoTYi^ iSiSaay.iv 
• i()ii. XV. .-,. ii-urcov * "XJiopK; iftov ov ^iivaa^i 'zn-oiilv 
oiJJsv OfJioKoyii \ rovro £j ao(pcorarog 

■ Phiiip. IV. 13. navKoi , ^iuipcov * Travra lax,^co cv rco cn- 



liter accidit , ut maius apparerel miracu- 
lum, et perpetua fieret rei gestae memo- 
ria. Nam qui antea periluros se putave- 
rant , postea servati sunt ; ut fatentes pe- 
riculum , miraculi magnitudinem agnosce- 
rent. Verum, prout dixi, ipsum excitant 
dicenles: salva nos, perimus. Heic mecum 
animadverte fidem simul et eiusdem fidei 
infirmitatem. Credunt eum posse salvare, 
et tamen ut modica fide praediti dicunt : pe- 
rimus. Profecto enim fieri non poterat ut 
tunc perirent, cum ille aderat qui omnia 
potest. Evigilat ilaque statim Christus, qui 
rerum omnium potestatem habet , tempe- 
statemque protinus sistit, ventorum impe- 
tum cohibet , perturbationem sedat , reque 
ipsa demonstrat se esse Deum. Dicatur ita- 
que a nobis quod est in hbro psalmorum: 
« tu dominaris potestati maris , moturaque 
fluctuum eius tu mitigas. » 

Sedata maris procella, fluctuantem si- 
mul cum navicula sanctorum discipulorum 
fidem ad firmitatem convertit , ac serenita- 
tem ipsis quodammodo efficit , modicae fi- 
dei fluctus compescens. Atque ita cum un- 
darum procella perturbationem animi illo- 
rum solvit , obiurgans simul et docens , 
causam esse timoris non tentalionum in- 
cursum, sed mentis infintiitatem. Aiebat 
itaque : ubinam vestra fides? Alius autem 
evangelista ipsum dixisse narrat: cur timi- 
di estis, modicae fidei? Namque interdum 
mentem quoque constantem turbat incum- 
bens subito morlis limor. Idcirco acces- 
serunt aliquando ad Christum dicentes : 
adauge nobis fidem. A fidei perfectione 
desciscit , qui diflidentiae culpa abripitur. 
Sicut enim aurum igne probatur, sic ten- 
tationibus fides. Verumtamen mens homi- 
nis infirma est , egetque prorsus superna 
manu, quo ingruentia mala perferre for- 
titer valeat. Idque nos Servator docebat 
cum diceret : « sine me nihil potestis fa- 
cere. » Fatetur hoc sapienlissimus quoque 
Paulus scribens: « omnia possum in eo qui 
me confortat. » Ergo repressa procella , 



I.N LUC\M a\P. VIII. 



223 



marique reddila quiele ac serenitate redu- 
cta , divinum mirantes prodigium discipu- 
li , murmurabant inter se dicentes : quis est 
hic , qui ventis quoque sic imperat et aquis 
ut ei obediant? Num ergo quia ipsum non 
noverant, verba « quis est liic » inter se 
loquebanlur? Atqui quid ni hoc prorsus 
sit incredibile? Sciebant enim et Deum esse 
et Dei fdium lesum , stupebant tamen hae- 
rentis ei potentiae summatum , et gloriam 
divinitatis : quumque adhuc inter homines 
versaretur, et in carne cerneretur, dicunt 
ea verba : quis est hic? nempe , quantus 
quahsque esl hic, quantaque vi ac pote- 
state pollet , quoniam ipsis imperat aquis 
ac venlo , a quibus ei obtemperatur? Est 
enim liic imperativus nutus , dominicale 
praeceptum , non serviHs precatio. Grande 
est hoc et audientibus ulile miraculum : 
obedit scilicet creatura iubenti quodhbet 
Christo. Quin adeo ipsum increpationis mo- 
dum cum digna Deo auctoritate peractum 
dicit Marcus. Ait enim dixisse mari Do- 
minum : « tace , obmutesce : » quae verba 
comitatum est praeceptum ; mare autem 
fluctibus spumans, incarnatum Verbum au- 
diit , et a saeviendo destitit , agnovitque 
illum qui se a mundi principio nutibus 
suis congregaverat , qui arenosum httus 
posuerat ei terminum quem non transgre- 
dietur. 

Haec omnia imago fuerunt rerum quae 
postea discipulis evenerunt. Stagnum quip- 
pe ludaea fuit , in qua vehemens commota 
est tempestas ludaeorum adversus Chri- 
stum. Turbati autem adeo sunt discipuh, 
ut eliam diffugerint. Sed enim ceu ex som- 
no surrexit Servator, rursusque discipulis 
tranquillitas adfuit. Etenim iis apparens di- 
xit: pax vobis. Alio etiam modo, maris fi- 
guram habet hic apud nos visibilis mun- 
dus, navis ecclesia intefligetur , sanctos ha- 
bens remiges, qui propterea quod fidem 
receperunt , praesentem semper habent 
Christum. At enim gravis inlcrdum com- 
movetur procella , ac plurimi calamitatum 



/t^OS, jCj itg ya.KY\YYIY Jtj ivSlctY , Yivix.ct,it 
Xe<rS, T^ QaAaay»? [xirctCAin^iiari; ^ KdTac- 
■cS-STzAnyf^iYOl T ■&iQ(7yiuiictY ol [^Ct,-dt\Tai , 
7rapi-^t^vz<(^0Y dAAwAoi? MyovTii' t'h cc^a, 

dtW iTlY , OTl K^ 70/5 dvif^Oig 'fklTUaSit ., i^ 

Tw t/Jari, y^ v7rcti(.ovHCtY ctvTci)- a.p' ovY coq 

OVK ilOOTii CtVTOV, TO Tti CSUT 25"» TTCt^tjyo- 

pdOov aAKviXcav^ iiTO., Trcoq ovx, d-ai^Qavov 
7ra,YTiAci)(; to ^i^pi.ct Wiv, Y]^iaat.Y ya^ ovTct 

QrOK }^ vioY 9«S T I«(J8K , HCtTltTZXnTTOJuS^JOl 

Q T^ ivovang ocvto) ^vva[*.ici)<i t VTZipjSoAviv , 

Hj T -T^ GsOT«T05 So^CtV KCti TOl KCt^' «jltaS 
0VT( Ti }^ 6pa)[.t.iVCf) y^ T aapKCt^ Xi^HGi TO , 
Ti5 G«T iTtY, aVTl T 'Zaoaoq KjOlOg , Jtj iV 0(7>1 

§VYa.[4.ii x^ i^Hoict , OTi k} ctvTO^ig 'fhTaasii 

Tolf vSct.(7i }Cj TCd dYi[^Ci) , l^ VTTCtKOVHGlV av- 
TO); i7nTCtKTtX.0V tip t^ TO ipfov , SiOJjOTl- 
Kti TTPO^Ct^ig, Ttj «X i£^/a)(7J5 olKlTlKn' [^ifa, 
y^ TOVTQ TTPOi bctV[A,Ct K^ OVtiaiV Tolg dK^OO)- 

/u&poig' uTzctKovii ^ 11 KTiatg oic av iTriTaT- 

TIIV ^oilXiTai XpiTOg' d[tiKii ^T'^ i7riTl- 
ftY\(7iCi)g 'ZoTTOV iV (i^Htria, ^iOTr^i-ZSil ^JcS^ 

(pnaiv 6 M.apKog- * i(^ti yctp iWiiv tvi ■dct- 

XaciSyi T KVpiOY , aiCOTTCt , 'u7i!^i[tCi)aO' K^ 

a.[tit T« Aoycp, rKoAov^tiai to Tr^o^ayftcf 
T^ « ■SaAaosa, iTzai^pi^naa Tolg Kvftaai , 
tiKnai T aapKcoQiVTog Aoyn, (^ TmravTai 
T "^apicoYQg , Kj yiVwaKii t a7r apyjng avTtw 
avvayayovTa ■usoo<^ay[Ji.aTi , t uiftivov aft- 
[toY opiov avTyi, o ov')(^' i.7ri^l2yiaiTai. * • ps. cu 
kai Tv^zBog T wfp» CW" itAtt^&MTcc? av[Ji,- a. f. m 
^avTOg l/5-fflov Kv[Jt,vt\ ya^ « Vdoata, •siifit 
iiY KaTijBt) AaiAa^j, ^oAAn t^ Ky t Xpi^ov 
[taviag r 'ln^aicav iTapa-X^'^'^^^ Q O' f-^- 
■dtiTai , ca^i i^ (^vyilv tfAA' 'cocmi^ «? VTrva 
dv'i<rn 6 acoTtip , ;^ ■ajaAiv oi [taot\Tai Iv ya- 
Xtwvi' iTTiTag yap avTO^ig, iiTriv * iipmt\ 
vftiv iTipcog Q , iv ax^^fjtari uaAaojng TOvBi 
T Kad' t\uag voa^tiYH Kbafta , aKa^og n cy.- 
K\t\aia YOt^StiaiTai, TrXcoTtifag 'ix^^^ct Gsir 
i\yiaa[t'iviig, o'i K) 5ia t KaTaSi^aiBztj t 
?r<riv , avvovTa Sict TravTog 'ixaai t Xo^i^ov 
dXXh. iu Siivog 'ia^' OTi X^'l^'^^ KaTapci^- 
■yvvTai, Kj [tvpia <^ttTaaicov t aytn aKa- 
®«5 K-xTi^aviTATa,i KVftaTa,, ava.§('S^«TOi 



' coil. .Ma7- 
' Marc. IV. .19. 



I.uc. XXIV. 3(i. 



224 



S. CVRILLI ALEXANDRIM EXPLANATIO 



■j uxmip 'Via.i^XaQifJi 7n\^a.a^C)\^ yJj [^riY -/^ sanctam navim circumstant fluctus, innu- 

TTYivf^ctTcov TTOvyipuv rtj^i2TH5 iy>ca.Ta(J>cn- merae acsluanl tentationes, el impurorum 

•^ctcfa., Trpog auTO Karatpi^cir ■&avaTii To spirituum saevitia incumbcns , acl usque 

Siif/,a.- Xj (Tvvi^i f^iv Toli iavTOv yvu)p'i[u.oii mortis lcrrorem compcllit. Attamen fami- 

X^(ro5* ^ia Q to 7roAAaxi5 itpilYai 'tza-diiy liaribus suis adest Christus ; et dum saepe 

o»;coKCip(;ctt)5, ('f^opcif^iia^at ixrcog 5oxs7 t illos prudenle consilio pati sinit, imitari vi- 

vv^al^ovTa,- OTa.v Toivvv v7ripi^iT^Q~> «Ah- dctur dormitantem. Quum itaque vere sum- 

•&W5, jc^ ovKiTi Tolg 'urXmripot (popnTog 6 ma fuerit remigibusquc intoleranda pro- 

ao^y|3o? ri , £; Trpog ax.pov ji^h t Ka,y,ov tcl cclla, et quum in exlremum plane discri- 

7rpo^a.Ta, (i j /SAe^vM , tote rapocMx.fi ^oa.v men (Chrisli) ovcs venerint; tunc nos opor- 

y.cvovov^i AiyovTag , i^iyip-dtiTi , ha, t[ tcL clamare sic fere dicentes: expergiscere, 

VTTvoig Kv^ii; dy„iAr]Ti yap Sj3^va,^ri(jiTa,i , quare obdormis, Domine? Sine mora enim 

yjj TraVTci fji,iv ^iczsoScov woi«(j/ «po/Soy i^soi- exsurgel , omnemque depellet timorem ; 

riiA,Yi<y<l Q ro7s TrHpa^aai , ^Cj pciTa^yiciil to tentatores obiurgabit , et luctum convertet 

7rsr-3-@o ilg (v-dvf/,'ia,Y , ivS'ia,v aTrXuxjag r ingaudium, serenitatem explicans nitidam 

aVaAvlv jj^ d>cv[iova,- ^t^o^^iTai fcc^ ovSa,- et imperturbatam. Neque enim confidentes 



K. r. 127. 

B. f. 80. b 

C. f. 124. 



jM-S)5 cTfftr sV avTO) mTTOi^OTag. 

Kar£;7X=K!rav c(\- Tnv yju^a.'^ twv rfpystrvjvwv x. t. A. 
n§00'W^|U.i(T6« ff^TM^ T>I rsp^/SffMVWV, 

OjttS To7s ayioig fAa,^y\Ta.lf iha, Tig v^^riVTn- 
(Tiv flVM^, og riv cii$f^'tTtifJca ttoAAZv ^ dyca- 
QapTCOV 7rvivf/,aTC0v , i^co Hj vov K^ <pffyos 



ei prorsus despiciet. 

Navigaverunt ad regioncm Gergesenorum elc. 

Navim appulit Servator cum sanctis di- 
scipulis ad regionem Gergesenorum. Mox 
ibi occurrit vir, qui multorum spirituum 
impurorum domicilium erat, mente quo- 



VTsa^X^v, y^ ovSh dTnoiKcog t Ti^dvicoTCt^y que et intellectu captus , nihil a mortuis 

hSii k} c* y^ Kity/ivcov fx.cc\\ov 2 rd^^cc Tra et sub terra conditis differens; immo et 

iu cv To'ig iTi ■x^iipoai' yv^iYog 5^6 tcc r tsG- peiore conditione utcns; nudus enim mor- 

vicoTcov f/,vyif/.,a,Ta ^s^^poiTcov, 7^ r Saif/,o- tuorum monumenta circumiens , daemo- 

viioy dTrav^^camag d^roSz-i^ig riv i(p'in(7i ytH? numcrudelitatis speclaculum erat. Nam ali- 

Tivag olKOYOciiiccog t oAwf ^iog vtt' avrolg quos sub horum potestalem decidere sinit 

yiviiSt^., ov-)(^' 'iva 7rd^co(Ji jttaAAov, «AA' <V' universalis Deus, non tam ut hi patiantur , 

yif/^iig 3i' avToov [i,tx^co/ij&/j OTTolo'! Tivig lialv quam ut nos discamus quo ingenio sint 

CKiivoi TTi^i tifA.ccg, ovTco Ti 'o^^iTcofXi-d a dacmones adversus nos, atque ita nolimus 

TO vTzoKiiSnt/ QiKm avTolg- Ivos •}/Ot}v 7ri- iis subcsse: namque uno patiente,erudiun- 

TTOvGoTOS 5 oJxoSojtASvTai 5roAAO]. - 'O Up- tur multi. - Gergesenus, seu laiens in ipso 

yi(ytivog,riyiiV r\ cv a,VTU Xav^<!cvii(Jar Sai- daemonum grex , ante Christum procidit 

ju.ovi&jj' dyiKn , ^rpoa^im-iZTi tui Xp(5"«,/'j atque ita exclamabat: quid mihi et tibi, 

TovTa i^oa- t'i Ipco] Kai o^oi, 'ln(Jov vii r lesu fili Dci? etc. Heic mecum animadver- 

■&jot;; K. r. A. K.a( jm.oi cvTovQa /3A«-s<r?, te, multae audaciae ac vesaniae mixtum ti- 

•&fla(7^ ^toAAm jcj a^ovoia avfJC7ri7r\iyfic'ivLo morem. Quippe indicium diabolicae vesa- 

^.-lAiav ^iiyfA-a fi-h •j.a^ dizovo^iag Sja^ohi- niae est, quod dicere audet: quid mihi et 

Krig, TO ToAfiHaai Ast^jiv t'i ifjco) >^ aoi vli libi est, fili Dei? Timoris autem, quod ob- 

T •&£o5 ; SstA'iag 3 , to Sii&t^ ha fA.ii (Baaa- secrat ne torqueatur. Atqui si omnino scis 

YiaQ^' dWa •)ti !i olSag oAcog avTov viiiv hunc esse altissimi Dei iilium , confiteris 

ovTa T t;'\j,iV« 6?ou , 0|M.oAorfi5 oti Geo? 'Sgiv Deum esse caeli ac terrae et omniuni quac 

ovpavov Ti £) yiig tCj r iv avTo'ig- iiTa Trug \n his sunt. Cur ergo quae tua non sunt. 



(1) Ita cod. Sed num erat scribenduin zqxyiiaTx, res? 



immo aliena , diripis ? Deinde ais , quid 
mihi et tibi? Nemo cerle terrenorum rc- 
s;um homines sceptro suo suppositos bar- 
baris in perpetuum permittit. Verba tibi 
congrua fiire. Sunt autem hacc : rogo te , 
ne me torqueas. - Et videsis incompara- 
bilem dignilatem eius qui supra omnes est , 
id est Christi inviclam potenliam. Sata- 
nam conterit , ut id tantum paliatur ^ olens. 
Ignis loco flammaeque diabolo sunt Christi 
verba. Vere itaque dixit psalmista: « mon- 
tes extabuerunt a facie Dei. » Nam mon- 
tibus comparat excelsas superbasque po- 
tenlias , improbas illas videlicet. Verum 
hae , tamqnam igni admotae , Servatoris 
nostri virtuti atque potentiae , cerae instar 
Hquefiunt. 

Sciscitatus est lesus iussitque edicere 
nomen suum. Num quia ignoraret inter- 
rogavit, atque ut unus de nobis volebat 
id cognoscere? Quid ni vero prorsus sit 
fatuum quicquam huiusmodi dicere vel co- 
gitare? Cuncta enim scit utpote Deus, et 
cor scrutatur ac renes. Prudente consiho 
inlerrogavit, ut cognoscamus magnam dae- 
nionum multitudinem unam hominis ani- 
mam possedisse. Nam quia Dominus no- 
verat niagnum esse daemonum ilhc habi- 
tantium numerum ; spectatores autem unum 
cernebant hominem, unamque vocem emis- 
sam audiebant , ait Christus : dic , quod est 
tibi nomen ; ne si forte ipsemet dixisset 
multos ilHc esse , haud ei crederetur. Ipsos 
itaque fateri vult multitudinem suam. 

Et rogabat eum , ne iuberet etc. 

Nam quia ahi iam in abyssum praemis- 
si fuerant, rehqui idem sibi timebant (1). 

Rogabant eum ut permitterent sibi in illos 
( porcos) ingredi. 

Impurorum spirituum grex postulavit 
sibi parem porcorum gregem. Annuit vero 
dispensalivo consiHo Christus, quamquam 
quid ab ipsis evenlurum foret non igno- 
rabat. Rei copiam ipsis concessit, ut hoc 

(1) Addit vel praeponit D. Tliomas in catena. 
• tervae a maiestatis diviuae ineffabili potentia Salv 



iN Lrc.\M c\p. vni. 225 

Tcc ju.)i cra, jttaAAor 'j ra ctvTS ,S^^7ral^m; 
UTct Aiycii Ti ifjLo] y^ aoi; jt^ t^ dvi^iTcti t 

iTf] Jiig €ct<7lXici)V y-i^i TTCtVTOi dvilvO.l ^Ct^- 
(SaOOli GW V-mO aKiiurTPCt X.HlA.iVOVi; TCti 

(jctVTCp TrpiTnovdctq ipivyn (^ciivac,- avTcti di 
Htriv Ct Tw, ^co^a'i aa [A,ri fjii /3a(7avi<7Ji5. 
— Ka( tt^&p^ ^Y\ ftoi TiaKiV t d7rct^d(iXrT0v 
Bc^civ T 7ruvTa)v tVs^cwva, (pyty^i Br\ X^(5"S t 
dKdTo.ycivi^^ov ^a^^fvv sujJ^'iQ.{ t naTavav , 

iQiAriC^CLi [A,6vOV THTO TTCt.^lh a.VT0V7rV0 av- 

Tco •£) (pAofs? ilal Tci X^(5"« pnu^ctTcf aAnSjs 
Hv OTi xct^a ^r\aiv o y.aKa.Piog ■xj.aAjtAwSo^ *, 
ra opY] iTaicractv dTto ^rPoacnTni t 9?5' o^iai 
yctp Tui t^-xj-nAa^ jt^ V7re^rt(^a.VHg 7Tct^itx.a^<{ 
SvvaftHi 7rovnPai BnAovoTr 'ooXriv wc, Trvp) 
TTPoa^aKolJaai rjj t aco-ripoi n/y^/T hvvay,{ 
Ti )^ c^aatct KctTaT>iKovTai Knpov BikLc/. 
Epct)Ta Xpi5"0?7 »ai ■^poaTiTa^^iv tl- 
'us-ilv t'i to ovofA,a avTUi' ocp' ovv ovk il- 
Scog vipSTO ; yJj ccg ili .^' Ka-d t\[/'S.i; i^r\- 
Tii [^aSiiv ; Kai roi iz-ais ovk davviTOv 
■ziyavTiKcoq to cppacai ti TOiovTOV « voilv; 
■uTavTa yap oJcfliv loq •S-cos, >tai Kap^iav 
i^iTa^<l Kat vi(^povi' vipjTO Oi>covOjM.i;cw5, 
'iva [taQcofMp OTi ttoAAm ^aiu.ov'icov 7rhr\- 
Qv(; fA,iav dv-3pco7rov --^v^riv KaTivii[A.aTO- 
«V«3m yap Kvpit^ v\d{ to 5rA!i-&05 t^ 

iVOiKOVVTCOV dai[A.OVCOV .j ol Si O^WVTig ^ iVa 

[J,iv av5^a '£/2a?wov , jttiac 3 -7^^0(1,1^0 [A.ivm 
(fMVMS M^touoy, Aiy<l- il-ziri ., t'i ovoftd aoi' 
"iva [A.r\ avTOi; iIttcov ot/ -iJOAAoi Jiffiv, d^ri- 
^■«SJi, ftAA' avTol ofJLoKoyiiCCoaiv oti ttoA- 
Ao< Tvy^^^^dvaai. 

Kai Tra^sy.dXsi wjtov i'ya [j.-o sViT«|'^ X. t. X. 

'Cli yi> iTipcov YiSr\ 7rpoa7ri<pa\tA.ivcov , 
Oi z.aTaAH$-S'svrs5 to ^flua i7ri^ptK.iaav. 

Jla^sy.aXouv au-oy iva STriT^s^yj ajToT,- 
cU hsivo-j; slcrsXSih. 

Hrncjs yi [a.y\v h t dKa-^dprcov "Sivsv- 
[A,aTCov dyiAn t 'iar\v t« Kj 0[A,oiav iavrii) t 
•)(_o'i^cov dy'iKr\v KaTiY<£iai 3 Xsis-os oikovo- 
[A,iKu>g, Kat rOi to Trap' ai^rwv lao/jd^jov hk 

riUonKco(,- ^'idcoKi ^ T c^aaiav avroli^iva 

" Cyrillus. Hinc autem palam est, quod aemutae ca- 
atoris detrudebantur ad inferna. » 



y. 31. 

B f. 82. U. 



2-26 



■jTPO^ctGiq i^ aO^cbXuaq iK-s^tq' alroZ<Ji ycip 
y^oipwv T cl^knrlctv, w5 isy- spf^OKTJs SyiAovzTi- 

ol Q T Ol/TCO /AiKpcov ly cUTlAe<rcl.TCt:V oCic 
V^o^Tci s£«(7(av, TTCcq ctv aJj;c;i(7fiav tivcl t 
i(j(pocifi(JiJ.ivcvV wa.^a Xp.rS, ;t^ t^ 5iS avTov 
iATriSog (ivyi^Tytf/AvcoY 5 )tj p«v ;i; toCto 77-1:05 
Tot/TOJ; '?f?5~i fjca^elv; coq aTro ye r (7Uf/,^c- 
SyiKQTOi Tri T ;)^0;*&)c afsAil , cti j/Tii' oj dAi- 
ryjptoi Sa'i[.ioyei ■/.ay.ol^r^ t vtt' avToli ^- 
oiJLivcov «Vi/SaAor TOVTO j5 c/a^ci^mv av y^ 
y.aKa aati'^<, to •.(.aTay.pytp.vtaai 0:^r yjji- 
png , ivaTTOTrVi^^ai t= to;5 l/JciO';' ;^ 5ja T^^tTO 
■/.aTiv/jaev alrolJijiv aCrolg XpiToq., 'iva 
c/K T (JU[ji.CiC'<f'<-OToi [A.(i,^ccy^j ytiJ.ili , OTroioi 
Tiviq fiVa', cog aTrnyiii re -/.j Qn''iu,^ii<i. 

0'J>c >i'^vo)"'-3'« Q to ■cB-apu^o^ov . Kai 
-01 yap Tiavra £(5&)5 (7«T>ip, W5 !"•>) J(- 
Oa.'5 ipcoTa . k^ (piiO"i* t/s ^■\1,(X/J^C5 ("^^ ; 
ou» a -23 1 9 (iyct' 5 Q T ayicov a^rro^^oKcjov eirzov- 

TCOV, OTl 01 Oy^KOi (7UX.iyji(Ji (Ti ;<j aTToQKl- 

(Baaiv ^ iJ.iyi<roY «c <7ri[A,elov r itj <japx,a 
avTov dKnQii f^^-A.eiSnt^., yJ^ 'ssivra TV(^oy 
y.ara^^ctrelv , ovde yap TrcpciCoQiv iiTrovro ., 
nKKcc avvuy^ov avrov TravroQiV' avrcx; ro 
■;rpay^Siv eli [A,iaov aovayn, /^ 557-5,«,'^^? As- 
7ft'V, OTi yi.^aTo jM.a Ti5" eyoo yap 'kyvcov 
Svvapiiv c.^sK'3ovaav cItt' i[/.ov , "scpo; tLoj 
v-cs6votav T d-jcacvTCov Trayyrepov ('fMO-jcpi- 
vofjBp(^' ao ovv (ptKooo'^coq r.v.^AC<i ov-/. 
dtpiiKi Ka-diiv t- .&ioz}pi'u!Ovg cvepyeiai t 
ivSH^iV , v\ TOi ro avf/.fiaivov i-rri rZ, fvvaico 
■zsapdSo^ov ; ov rovro (pajxiv ■^cog yap ; 
x.iKivci)v atyav ■TroKKay^ov ; ofn^ivo q jttiiA- 
Aof ^KiTrei yap ei<; ovnaiv TraYrayov ^^ 
•A.aKH[AvtjOv eii t Sia ■7r'i<rcC0i ya^iv ovkovv 
■MoKKovq uev ytcfiiicyiaiv dyvon-div to an- 
[ji,elGV yiyovo<i de yvcopif.(,ov , co^piKnaiy ov 
[iirpicoi , >u TTpo ye <Yp aKKcov t aoyovra 
rri auvaycoyng^ da^paKianpav yap iTt^ei 
tUj t OTpoir5o;t»-&JVT(^ jAT/^cf y^ dpa- 
poTCog iS.Sa ■Qappeiv, oti k^ t t ^avdra 
fBpiycov <^^ap7zdaii Jpi^og ro -QvyaTptov 



S. CYRILM ALKXANDRIM EXPLANATIO 

'^ ^ ttAA&iv, «^V;«/(X5 cliam cum celeris nobis fieret utilitalis ai- 



gumenlum et tulelae spes. Pelunt in por- 
cos potestalem, nempc quia non habebant. 
lam vero qui adco parvae Ailisquc rci do- 
minio non policbantur, quomodo cuiquam 
noccbunl (iiii Cin'isli sigillum reccpcril, in 
eoque spem suam collocaverit? Illud in- 
super praeter cetera discerelicel, nempe 
ex iis quae porcorum gregi acciderunt , 
scelestos dacmones esse noxios, et suis sub- 
ditis mala moliri. Res patet e\idcnlissime 
ex porcorum praecipitio et in a(juis sutfo- 
catione. Propterea pelentibus illis indulsil 
Christus , ut ex rei evenlu nos discamus 
cuiusmodi sint daemones, crudeles scilicet 
alque ferini (I). 

Ait lesus : quis me tetigit? 

Mira ac subita res ab eo non ignora- 
balur, etsi qui omnia novit Servalor, tam- 
quam ignarus interrogal, aitque: quis me 
leligil? Sanclis autem apostolis non ineple 
respondentibus, en turbae te comprimunl 
et affligunt ; quod maximum erat indicium 
eum veram gerere carnem, et omni faslu 
abhorrere; non enim eum procul seque- 
bantur, sed undique circumsislebant ; ipse 
inquam reni aclani in niedium profert , sub- 
slititque dicens : vere aliquis me tetigit ; 
etenim ego novi virtutem de me exiisse. 
Quod quidem pro rudilate audientium ita 
locutus est. Xum ergo ob gloriae cupidi- 
latcm noluit Dominus lalere divinae suae 
efricaciaedemonstrationem?lMinime hoc di- 
cimus. Cur enim id ageret , qui multoties 
tacere iussil? lllud polius censendum est, 
nempe ubique propositam fuisse ei utili- 
tatem illorum qui per fidem ad gratiam 
vocali erant. Mullis reapse nocumento fuis- 
sel miraculi eius ignoratio ; quod contra 
palam faclum non parum profuit, atque 
in primis principi synagogae. Id enim spem 
tutiorem expectanti iniecit, firmamque fi- 
duciam contulit , fore ut eius filiolam de 
mortis laqueis expediret. - Non enim li- 



(I) Apiid D. Thoniam persiit " f.vTillus. Erat enini necessarium osteu(iere, Clium Dei providentiam 
rerum iiabere non minus (luam pater, ut aequalitatis decor iu utro^iue appareat. » 



I.V LICAM CAl'. VIII. 22T 

cebat immiindis vel rem sanctam langere, aJ-roiJ. - OC "yk? i^yiv -oli (^y\ Ka.QciPolg ^ a. i. lao 

wl ad sacrum quemvis virum acccdere. n a.-^a,G^a,i T^voi t dy'iu>v , tT i-yyi/i "^ui^Qa^ 

Persua.sum erg;o fuit nobis, Deum verum chSoog Upou- -TmrKi^pooopr.^i^ct to.'v^v w? 

esse Eirananuhelem , tum insperaSo pro- ■S-os dKnQivoc, 't^v 6 EjWjtAavaiiA, y^ aTro 

digii eflectu, tum etiam eius verbis Deo yi t o^^^o^m? bjinpyniMVH ^ y^ l| av it^n 

dignis. Ego enim, inquit, novi virtulem de \}i07ZQi7Tcui- iyco yap ;Cj 'iyvcov , (pnCTj, SLva,- 

jne exiisse. Esl autem supra nostram con- jttiv l^sAnA-j-St^Tav d-a' i^oZ- «Vi q jWs^wv 

ditionem, et fortasse angelorum etiam vim iTrianva. t ;6tt-9- KjM.a5, « ray^a, izh itj dy- 

e.\cedit, ut virlutem aliquis de se possit ^sA;;cmv, to dvva,^mi Svva[/„:y d^.-i^if/.^^a.l 

emittere, lamquam e.\ propria natura, id nva., r^ cog aTro yi -^ /5ia? ^tafwe, toi^t- 

est se ipso. Id autem uni congruit supre- i^tv aip ia.urcov Tr^iTrii q jm.cv« to ^Si^F'^ 

mae naturae atque altissimae: neque ulla t« TsavTm iTiiKHva. ySj dvcoTaTO) (^uaif oC- 

creatura medicam vim in se gerit , aut Siv yap t ci/ to1<, x,TicF>j.a(7i(^ipsiTiya 6vva- 

aliam quamlibet propriain, sed a Deo lan- uiv iaTpiH.nv, h ^-oDv iTip^zv tivcl Ijljav,, 

tum concessam. rtAAa -dioaSoTOv. 

Et reversus est spiritus eius, et surrcNit Ksi sizsa-r^i^i vo 7rv.=0f.a aOT/i;. y.u! avia-Tr, ,-. .i5. 

contiliuo. ^agayg-,5/y.a. 

Talis utique est miraculi historia. Sed ElAnv i cxAAa TOiavrn y.iv n t Qav- h. r. iu. 

enim fortasse oportet aliquanto subtilias uaT@-j Wooia.- -^ q 'iaoog >u layjoTipov 

et sublimius hanc ipsam considerare. Ila- avTVW ■&sa)OH(;ai ti^ t^\j,«AoT£poy o\ [a,iv ovy 

que simpliciores quidem Dei magnalia mi- a^Aours^C/i ■&av[.(.a^iTcoGa.v tu [t-iyaXiHa 

rentur secundumpraedicta;quaeetiamma- ~o'J 3ioi KaTci Tavra- oi>ioSofA,il yap ;^ 

terialiter intellecta aedificanl. Verum iios (Jcoi.i,aTiKO)i voov/A^a- Oi q Svya/jS^ooi oj^-- 

qui transcendere possumus ad contemplan- Q>a!\vnv iin to ^AiTrsiv oti nai TavTa tv- 

dum, quod haec in figura illis continge- unKcbg Gvvi^aiviv cV.sivoic, i-^e^ap) S- di' 

bant , et nostri gratia scripta fuerunt , Deum «jttas * ., cv^aju^oi tu) Osw , ahnaca/j^j Ko- • i. o.r. 

invocantes petamus ut nobis sermo suppe- yov iA-&ih r (Ta^nvii^ovTa y^ TovTa- Trcog 

tat qui et hanc partem illustrare queat ; o Ittaovg ct^o? d^y^iavvaycoya -d-uyaTipa 

quomodo scilicet lesus ad archisynagogi fi- Trpoiiyduivcog dTzyiii.^ oC ■z^^oj t aii,i,oppoov- 

liam recto ilinere abierit, non autem ad aa.v,rSj cv tyi cSco avTio dTiavTcoaav y^ oti 

haemorrhoissam , quae ei in via occurrit; Trpo-nyiifiivcoc, d7ri6vTQ~, avrou Trpog 6Ki'i- 

et tamen quamvis recta ad illam pergeret, v^, tt^cotyi avTYi ■^ipaTzsviTar rA-^i ^a^ 

nihilominus prior haec sanala fuerit. Venit o vloi t •&scS -sn^oyiynfA.iYLog ilg ¥ 'iHSaicov 

cnim Dei filius principaliter ad ludaeorum awaycoyyiv ^ y^ ivpiv avrnY voaoZaav x,ai 

synagogam,invenitquceani languenlemira- d-^zo-davovaav rk yap ■■u^a.7rTii)yjaTa t 

momortuam. Xamquelsrahelitarum pecca- Io-^a>;A TriTroinKtv avTYiv dTro^&avilv « ^j 

ta illam extinxerant. At vero haemrorhois- aijwoppooticra. n 6- t« c5&), « dKa-dapaiag 

sa quae in via erat, immundilia scafens, 'sii7r?>.Y\ptO[.<.ivr., -a piaaa ovk o/ Kaioco d^^i- 

iluxum praeter tempus patiens in naturali- Sjh, dKK dii a/jWoppoS(7a, at/Vii tt^o df:ii- 

bus, ipsa ante illam credit filioDei. Et le- m? 'ooig-iva ru) vico t ■dioZ- -iCj (yaii [/.iv 

sus quidem illuc abibat, ipsa autem vesti- CiiT d^iiipyiT ai , avTVi q ;4av t KpacmiSa 

menti eius fimbriam vult altingere. Porro t iy.ariov a^^a^a.i .S-;Afi- 6 q A8;ca;, o 

(1} Totum Iioc fragmentum milii occurrit tantummodo in codice H. f. 30. sub utroque nomine Cyrilii 

atque Origenis, qui raos interdum catenarum est. Et quidem e.x codice veneto iam dederat auctor appen- 

dicis Galland. Bibl. T. XIV. p. 9-5. Corderius quoque in sua lat. cat. Iiabet sub Cyrilli et Geometrae no- 
ininibus. 



A. f. i:«. 

B. f. 88. 

C. r. 125. b 

D. f. V,. b. 



228 

ji*»T iiTri Mar^-a/o;, -urpcGi-driKiv oti Sca- 
Six.aeTYii riv m t apyjGvvdLycoyn ^uyaTfip- 
Ka.t M ctli^op(.oovaa, ScoSiy.cc iTTi ir^iv ai- 
f/.oppoovc!cf Qvy.ovv a.fia TVi^fl/Aaii ocuvnc,., 
avTn alfAOploii- ci> aTra^uci yd^ '^v 6^i'i- 
yH offov ^i^cvcv ^ri r cvvaycoyn , r^ 6 av- 
T0$ opliiT^ T ^ova T tsAbs 0K£/V'W5, Kj -p 
riPX*'^ 7^ (TMTMp/as Tat/TM5S5"'" ^wJs^ta It Wf 

OKllVn Cf^OQVriCJKit ^ Kj OCOOiKa iTCOV T :^a- 

'^85 ctVTn 'Zirii^evcr aaa ■^epa-sfiviTai., ifTii 
ovK 'icy^^vaiv v-zi' ovSivoc, /^ laZoov ■&epa- 
■n-djQiivai- ■noXXoi yap la^oi gSu" dno t 
{■QvZv v-iAria)^ovTu ^ipa-os-evactf iav 'iSrig 
Qsir' (pt\oao(^ovvTai e^^xayyeWoi^ivai Ja«- 
■Setav, ta^^ol ilai, ^epa-Trevacti Trei^co/j^ot' 
aAA' avTVi Sa-ssavviaaaa tci Trap' eavTng 
TrdvTa, ovK 'ia^^vaev i/ot' oCSivoi t la^Zcev 
^ipa-Trev^nvaf n-]^ctTO Si t Kpaa-csiSn t 
'Inaov Sia -sirlg-ecog., t^ id-3n- eav 'iSco/J^j 
'duj ■us-Wiv n/t^ T J15 XpfffTOv 'Inaovv ., i^ 
vonacOjvSp Tii^AiKOi i<^iv 6 vio<; t -^1011, zj 
Tivoc, M'\j,afAS-9'a auToD, o-^oyA^a oti Trpoi 
GvyKpiaiV ^ C4I avTU) Kpaa-zziScov , Kpa- 
aTTiSn >i-4,a,M.2-&a* dAA' 0|M.&)5 t6 Kpdazse- 
Sov QepaTrevei ny.di, n^ Troiei aKOveiv aTrQ 
T '\naov- -dvyaTep^ n ■anaTii aa aeaco-Ki 
ae- iCj lav ■depa-Tr/jQcojt^ , r^ n -dvyaTnp 
aYag-naeTat t ap^^^^tavvayjoyov OTav ydp 
TO ■a\npcou.a t e-dvcov JidsAiJ»), TOTe -ajas 
'lapanK aco-dnaeTai. * 

Kli*. 0'. 

EStijy.vj aOTOt; St/va/xiv xai i^ovffiav Ini ffavra 

Ta SaijjLovia- . xat voijOU^ ^spaTrEOsiv. 

'AXn^k el-n-ilv , otI ttovcov dya^&cov 
Ka^TTOi evKXerii' G^tr yd^ roi t ^raFarvoy y^ 



S. CYRILLI .\LEXANDRIM EXPLANATIO 



Lucas, quod non dixerat Matlhaeus, ad- 
didit duodennem fuisse archisynagogi tl- 
liam. Et haemoifhoissa pariter iam a duo- 
decim arinis fluxum patiebatur. Ergo inde 
a tempore quo illa nata , haec sanguine 
fluebat. Namque illa nihil passa est, quam- 
diu synagoga vixit, idemque lerminus tem- 
poris interitus illius, et inilii salutis istius. 
Duodennis illa moritur , et duodecimo mor- 
bi anno haec propter fidem suam sanatur, 
quae a nullo medico impetrare salulem 
potuerat. Nam muUi medici ethnicos a se 
sanatum iri promiserant. Si quidem phi- 
losophos observaveris veritalem profiten- 
tes, hi medici sunt, qui sanare nituntur. 
Sed enim ipsa omni re sua consumpta , a 
nemine medicorum sanari potuit ; donec 
Ie.su fimbriam cum fide tangens valetudi- 
nem recuperavit. Si consideremus nostram 
in Christum lesum fidem , et reputemus 
qualis quanlusque sit fihus Dei , et quid- 
nam eius teligerimus , videbimus quod prae 
tot quae sunt in eo fimbriis , unam fim- 
briam contigimus: et tamen vel uua haec 
fimbria nos sanat, facitque ut a lesu au- 
diamus: fiHa, fides lua salvam te fecit. Et 
postquam nos sanali fuerimus, fiha quoque 
archisynagogi resurget. Quando enim ple- 
nitudo gentium intraverit, tunc et univer- 
sus Israhel salvabitur. 

Cap. IX. 

Dedit illis Tirtuteni et potestatein super oiunia 
ilaemonia, et nt languorcs curarent. 

Vere dicilur, bonorum laborum fru- 
ctus gloriosus. Namque eos, qui sanctam 



a/Sj/SnAov, KOLTa ye to dv^pcoTTQii ifjxicopisv et immaculatam, quoad hominibus datum 

xaTO^GSv i^eXovrai ^«iiv, to7s Tra^' eavTii est, degere vohmt vitam, donis suis Chri- 

■^a^iaijcaai KaTacpaiSciivei X^iro^, y^ ttKh- stus iUustrat , uberemque ilhs bonorum 

a'iav avToli t KaTO^Qcoi^ivcov dytOTr^iTrcoi; operum, prout Deo dignum est, retribu- 

p^a^i^jTai T dvTiKTiaiv , Xj So^ng aCc^ t^ tionem largitur, gloriaeque suae participes 

tS'iag xa-3-i5"«<Ti KOivcovovg- 3s;^a t ■uipdy- facit. Accipe rei huius perspicuam eviden- 

jttaTOS dmoSn^iv aa(pn ts ju cvapyn , c^ temque demonstrationem , sanctos aposlo- 

(t^i«5 aTTOroA»?' o^a, yeyovoTag OKTrpeTre- los. Cerneillos illustrissimosfactos, el plus 

S"aT«s, k} t« v-srep avQ^coTrov So^yi k^t- quam humana gloria exornatos, hanc eis 

i^efjLUivHg , vifiovTog avTolg ^ t aAAMv t^ largiente praeter alia dona Christo. Dedit 

Tcuro XpiTov- 3'iS(a:'.e ydo ccCTolg, (^nai . enim illis, inquit evangelista, virtutem ac 



IN LUCAM CAP. IX. 



229 



polestatem super omnia daemonia, et ut 
languores curareut. El rursus animadver- 
te, humanaluni Dei Verbum , humanilatis 
mensuram excedere, et dcitalis dignilate 
fulgere. Superat enini humanae naturae fi- 
nes ut aliquis, ijuibus vuM , ad^ersus im- 
puros spiritus dct potestatem. Morbis item 
Jiberandi implicitos , solius Dei potentia 
est. Nam supremae naturae excelsitas et 
maiestas nemini existenti naturaliter inest, 
nisi ipsi uni. Digna itaque admiratione est 
quae sanctis apostolis gratia data fuit. Ex- 
cedit autem laudem quamlibet atque ad- 
miralionem, dantis liberalitas; suam quip- 
po ipsis, ut dixi, gloriam largitur. Homo 
potestatem adversus malos spiritus acci- 
pit. elatamque adeo superbiam, diaboli in- 
quam, proslernit. Quamquam liic aliquan- 
do dixerat : universum orbem manu mea 
nidi instar capiam , et ut ova derelicta su- 
mam, nec me quisquam eflugiet aut mihi 
resistet. Verumtamen a veritate longe aber- 
ravit, et spe sua falsus est superbus ille 
et audax, et qui omnium debilitate gau- 
debat. Opposuit enim illi sacrae praedi- 
calionis ministros , virtutum Dominus. At- 
que hoc scilicet per unum de sanctis pro- 
phetis praedictum fuerat, de Satana vide- 
licet et de sanctis doctoribus, quod subito 
exsurgent qui illum mordeant, et evigila- 
bunt adversarii tui, fiesque illis in prae- 
dam. Paene enim Satanam consumpserunt, 
gloriationi eius adversantes, vasa diripien- 
tes, et ad Christum per fidem in ipsura 
transferentes. 

Deinde undenam ad homines splendida 
haec et famosa gralia delata fuerit, si pla- 
cet, inquiramus. Coronavit itaque tali ho- 
nore hominis naturam unigenitum Dei Ver- 
bum , postquam homo factum est ; et quin 
de suprema sua dignitate quicquam amit- 
teret, Deo congrua operabatur; Satanam 
potentissimo efiato contri^it, malos spiri- 
tus increpuit. Sic via debellandis in terra 
malis spiiitibus munila fuit. - Cur vero, 
dicel aliquis, tales tantosque frustra osten- 



Svvat.[A.iv r^ {U^amctv Itt] TskvTO. -ra Bcttuo- 
vist^ y^ YQaai Bs^a.7ziveiv aAA' opct TraAiv t 
c^cc.vQpct)7r^(7a,VTX r 6f5 Aofov , to t^' avGpa- 
77-orMT@o UTre^rcixovTO!. jias^ov, k^ Tol'g t' 
■BioTHTCg d^icd^ctai S^.^^^woVTcf i7r'ix.M'a, 

")& T 7^ (ly^d^COTrOTtlTOi ^i^OOV ^ TQ SiSovctt 

K^ 7rviv[.(,ctTcev liActQafiTcav oif av ^ovK-fiTcti 
T i^aaatv y^ f^vw y^ tq ^vvct^ Yoa-A^aTOdv 
iAdj^i^iv GffU' c*nAn[^ftiVHg^ y^ [/.ova 6«S- n 
50 7* dvcoTaTCt) (fvGicog VTriooy^ri ti r^ 36pct 

OvSlVt T OVTUV iVi^l (pvaiKcili, TT\V\V OTI CtC- 
TCi) Ti J^ y.QVCtf d^lCl TOlVVY QctV[A,ctTOf « Tolg 

dyioii d^zoo^cAoig 6r.vi[ji,y\^i1act ^agj?- sVe- 
><.iivct Q TTctYTOi iTraiva tCj Qav[t:Jt.Tog , « t vi- 
[^ovTOg d(p-dov'icf T ictvTOV yup cfjTolg ,cog 
i(p!iti, •)(^ctp\^iTcti ^o^ctv av^^ca7ro(; i^Hdictv 
y^ Trvi^ftdTicv Si)(_iTai Trovi^^wv^ }^ r 'htcoc, 

VTri^OTTTOV OC^PVV , T T SjetC6?^ii (p«[tl , >CctTCt- 

C^Stp^- KCti TOi MyovTcg ttoti., T o\KH[iivlu/ 

oAnv KctTctAv-^o^tai tyi X^'S' ^5 voosictv , y^ 

0)5 KctTaK'^6t[t[tiYct caa doco, )t< ovx. 'i<^iv og 

Sf^(^iv^iTai « dvTiiTrvi [toi' * ia(tdKKiTO \ • u. x. u. ■ 

T^ rtAn-Ss/as, K^ Siyi[J.dpTt\-A.i 7^ iKTriSog^ 6 

coCa^og y2j (i^auvg, y^ 7^ d-sodvTCaY daQiviiag 

y.aTaKaV)(Ci)ijb~ijog- dvTiTa^i -^Z) avra) c^ t 

npcDY >ctj pvf[tdTCt)Y li^a^yovg, 6 r Svvd[iic»v 

nvpiog- yjj THTO y.v dpa ro Si' ivog t dyicav 

TT^Qi^nrm 7reo>iiKiiPvy[/.iYOY ^TTipi ti t aa- 

rava. jCj t dyicov [tv<^afci)yav * , «5 i^ai([>ytig • Hibiic. 11. 

dva^tiaovTai of Sd>ivovTai avrov , jt^ c/Kvn- 

■^aaiY 01 iTriQnKoi ffb, yCj 'ia^ ilg S^^^rayriv 



^■t^ 



avroig- [.covov -y) ovyj KaridtidoKaai r aa- 
ravdv , iyhjBovKiuovrig avrov rii oo^ti^ju 
Sj!cf.o7ra(^oYTig avrov rct aKivty, h^ TrooaKO- 
[ti^ovng Xpi^ci) 5ia Tri^icog 7^ eig avroY. 
Eira ■aJO'3-jy elg dv-dpa-zsiig n Ka[t7rpd. 

yCj Sj!sCj36»TOg Ol>TCi> KCtTiviwiKTai ^(dptg, TTO- 

Kv7rpaf[tovu)/j8{j il SoKil- ovKOvv i^i(pdvci)ai 
Tvi TOia^s Ti[J.yi T rtt'-Spa)7r8 !fvaiY 6 [tovo- 
'^^vtig T Qiov Koyog, "^ojvS^jog dv'&pci)7rog, 
i^ 7^ iSiag VTtipoyyig Kar' ci>5ba rpoixrov 
OKQifBtiKccg , ct,tipytiKe rd ■&i07rpi7rii , avvi- 
"^i-^i T axravdv cti[A,ari ru) ■sjavaBiVi^dTco , 
i7riTi[tnai 7rviv[taai 7rovtipo'ig' avTti yiyo- 
Yiv oBlg T SvvaS^ Trovtipolg 'fhTrKnTreuf 
■iZYiv^taai, crjir' eVi 7^ ytig. — Ti g dpd ys a. t. 1.12. b. 



• MatUi. VI. 2i. 
rt Luc. XVI. 13. 



A. I. I:i3. 

B. r. ss. b. 

n f. 31 1). 



230 S. CYKILI-I ALEXAXDRINI F.XPLANATIO 

ilicii TOiovTHi; aTri^riYi Gsir aTz-o^oXy.g, iC, dit ChrisUis aposlolos, et sine ulla necessi- 

iTr' ovSivi 'r^p dva.y>ict,icov (yH.7rpi7r'.<^aTiiq; tate illuslrissimos? Quid lu, inquam ego, 

Kai roi 'ssux; rovro W)v aA/i-S-s? ; ?5</ yap adversus verilatem ais? Necesse prorsus 

t^<i T Upm Ktipoyuarcvv ^Kovdc, 'o7nd\i' eral ut delecli sacrae praedicalionis mini- 

^nfy.iviii; x.aT0^9oSv5t/facSt,Ta ^yapaSo^a., stri patrandi prodigia copiam haberent, et 

Kj Si' cLvrm "TBiTivi^S^ T cy>criMcrfJi.arct)v ori ipsis faclis fidem facerent se Dei esse mini- 

ri eidi ■&S0V Sianovoi., r^ f^ifjir cti. t^ vtat' stros et orbis terrarum medialores, mor- 

ovpavuv ., scctAbivrig aTrcbvrai ilq Sj3^A\ctyr)v lales cunctos ad reconcihationem vocantes 

Ki ilq T cv 7r[^{ Siicaicoaiv rolf fciv yap atque ad eam quae fide fil iustificationem. 

vavi^^ig-ipoK; ^ a7rc-;^A Hj KoylQ^ 's(7-&' ore Et sapientioribus quidem vel solus inter- 

5rpo5 T '^ aKv\%i\a.c, i^zslyvcociv rolg yi [^riv dum satis erat sermo ad veritalis cognilio- 

oi/x' iro'iy.cai \yjicsiv i\<, t:^^Zo'/(jf\v m av nem: verum iis qui minime parati eranl ad 

r:c, Kiyoi. ^ S-1 5m ■daufAarcav k} ripctrap. aHenae doctrinae receplionem, opus orat 



miracuhs portenlisque. Vix enim ila ad vc- 
ritatem invitantur. 

Ait ad illos: niliil tuleriti.s in via. 

Sic honorabihter instructos sanctos apo- 
stolos, pergere iussit ad ubique nuncian- 
dum mysterium suum. Propterea expeditis- 
simos etiam ire praecipit , atque omni mun- 
dana cura vult carere , ita ut ne cibi qui- 



yictg- KaXouvrcti yap ovrco [toMi vr^og t 
dXti-^eiav. 

OvTCi) St} G^ aymi a7ros"oA«i Kctrct- 
jcoffjU.iKja; , iti'»! •^porsTa^sv i-ut ro ^Hvcti 
KaKiiv To7? aTravrWX^ocyi y*ii ro avrov ftv- 
s-*j^(OV ravTTn roi li^ ivifcovoraTH^; ilvai Ki- 
Kiv{ ^ y^ ftip't[zvv\i; dTraatii KoafA^iKvic, dTrctK- 

Kdrn^ ^ovKirai , ^i pii j a,VTiii '^ dvay- dem necessarii el inevitabihs rationem ha- 

Ka'iag "^oc^tig tu rt©^aiT)iT« ^rois/aGai rivct berent. Namque ipsis fore ornamentum, et 

Aofov KOGftov yap avToli, Jtj clov riva ^i- quandam veluti coronam , rerum omniuni 

(pavov scTrtSt, {p«(7( , TO KiKriiiQvtj ynSiv iJ.t]Ti abdicationem ; neque omnino quicquam de- 

ttY\v 'o^KO[ti(^iad-ct'i ri wajaraav, |M.H pd^- ferre, non baculum, non peram, non pa- 

8ov, ftt\ TTti^av, jU,)i aproi', [tii doyv^iov, nem, non argentum, aut lunicas duas. Ac 

jiAM ■)(_iTC0Yai Svo- [tovovax^ TO C!> .v[aA|M.oi5 prope illud psalmi dicit: iacta in Dominum 

6>iUvo Kiycnv * i7r'ipfi-^Qv iTTi Kv^iov T [ti- curam tuam , et ipse te enulriet. Nam vere 

piftvdv 0-»- )u avToc, ai SJ3.^(i-\i' v^ yct^ Christus dixit: non potestis Deo servire et 

o^v dKvi^ic, oTTip avToq j(p« y,pi<^oq- * ov mammouac. Ut ergo minime variam cu- 

^vvaa^i G«ft) oaKiic-tv JOj [ta[tcova.- iva. roivvv risque distraclam vitam degerent, et ad do- 

fA,ovo'ziSii Kj [tovoZo^ziov 'ixcoui T 'Ccotw , iig ctrinae officium unice incumberent, nul- 

jitovov opoJVTf? TO ;j^«vai ftv^aycayilv, ttr\- lam gerere iussit veslitus aut victus curara. 

Sha, 7rpo^iTaXi 'osonl&tLf Koyov ti d[j.;p'iu)v Sed dicet aliquis: undenam ipsis necessa- 

« '^o(p«5- rtAAa cpa/n ri? av -.tj tto-Qiv ctv- riae res suppelebanl? IIoc etiam demon- 

rolgTT^oarivoiTOTdui^c/.iryiTcoi^nryfj.ivcov strat slatim subiiciens: 
5ropo5; Sfa^iiKvvai iCj rovro iu^vg Kiycov 

Kai £1$ lyj oizixv sla-£XSr,Ts ■/.. r. X. Et in quBmcuinque (lomum infraveritis ctc. 

'hpKia^ (ptiaiv Trapa r (tvi^ayn[.(,i- Sufficiet,inquit,quemdabunt neophyti 

vcov KapTi-oi- c/ai^ivoi Trap' v[a.cov ra -ttv^j- fruclum: hi enim spiritalibus a vobis ac- 

ftariKci Kaftfidvovrii , t aco^tartKcov Troin- ceptis, vestrae rei corporalis curam gerent. 

aovrcti Trpovoiav cv oiKttx, j [tia. [t-vi^.v ri In una autem domo manere iussit, neque 

ctvGsir vpoTiraxi y^ [f^^'^ 'i'^' avriiic^i^- inde discedere, ne et hospitem conlrista- 

XJ^^' "ooTi [^Yiri T SixJy^ov Kv7rsiv , [iHTi rent, et ipsi gulositatem et commoda se- 

avchis- So'^av Ka^i^iv yaa^i[ta^y\a<; Kj iv- ctari viderentur. Opnrlebat enim neque eos 



IX LCCAM CAP. IX. 



231 



qui semel suscepisseiil dono privare, ne- 
que ipsos sanclos apostolos impedimentmn 
uUuni sliidio nc sedulitati divinae praedi- 
cationis interponere; dum a mullis ad se 
vocarentur, non ut aliquid utile discerent , 
sed ut delicatas ipsis et praeter necessita- 
tem dapes apponerent. - Quod aulem mer- 
cede non careat honor sanctis exliibitus, de 
Servatoris cognoscemus sermonibus. Aie- 
bat enim discipulis : qui vos recipit , me 
recipit et eum (jni me misit. SoUerte enim 
consilio sibi proprios facit, atcjue in suam 
recipit personam qui sanctis dcferuntur ho- 
nores, ut iis undique munimenta conciliet. 
Ouod si optima condilione est, et in splen- 
dida spe versatur qui sanctos recipit; cjuid 
ni contrarium quoque meritum eodem gra- 
du haheatur? Extrema enim laborabit ini- 
seria si quis honoris sanctis viris exhibendi 
negligens fuerit. Ideo ait: « et quicumque 
non receperint vos , exeunles de civitate 
illa , pedum quoque pulverem super iUos 
excutite. Quipjje ojwrtet ab illis cjui mini- 
stros non receperint, noque sacram prae- 
dicationem admiserint, nihil omnino acci- 
pere. Est enim jjlane incredibile, eos qui 
Servatoris doclrinam, patremque famihas 
contempserint, erga famulos videri beni- 
Yolos, eorumque benedictionem expetere. 

Qnod cum cogiiovissent turbae, secutae sunt illuui 

Parlim quidem hberari se daemonibus 
partiin morbis exquirenles , jiartim eliam 
doctrinae cius studcntes, constanter admo- 
dum ilH adhaerebant. 

Dies auieni coeperat decliuare etc. 

Die declinante , vel potius vespertino 
iam tempore, cura discipulos subiit tur- 
barum , ideoque accedenles jiro iis roga- 
bant. lam quid heic significet diclio « di- 
mitte » accurate vesligemus. Alii, ul dixi, 
eorum qui lesum assectabantur , liberari 
malorum spirituum obsessione volebant, 
alii aliis inhrmitatibus levari expetebant. 
DiscJpuli ergo ceu probe gnari posse le- 
sum vel uno nutu laborantium votis satis 
facere, dimitte eos, aiunt: neque id fasti- 



KoAlcii- 'iS<{ yap f^tni g5u" uTrct^ A^&oYTai 
(i-Tzo^^iou^^ztj T^" Bcapsoii, |M.«t£ ji-t.ui' aJs^i^ 
Gsir ay'iii<; inro^^oKaq, iyscowriv rivct Sovva.i 
T ih to ■diiov }tnpvyjA-ce. emaociii n itj ttpo- 
buu'iu.tg, ihKO'^'iVHC, Trapa ttoXKcov ^ •'i% ',v(i 
Ti T avaWcticov scO' ots f^ccv^dvcodiv , ctAA' 
'iva. 'Za.TnFcLV aCToli -s^^^-diiiv ci(B^av , r^ 
TTipa T^ ;t^S''*?' - '0"^^ 3 ovK. ai^ia^dov to 
Ti|U.-zv ay'iiii ,, 6}< T T <Tu>Trl^'Q~> uao^i^a. 
Xoycev 'i^n yap -Trgoc, cs^ i^a-3r\Ta<;- 6 Si- 
XOjf^Q^ vi^ai , ii^s Si^iTai iC) t u-u.o<rii- 

XaVTCL jttS' * o\-A.0VOl>A-/.U>C, ., £, ili ]BlOV TT^oa- ' Matth. \. '<0. 

COTTOV Tu? ili G^ dy'isi Avct,<^i^it Tii/,a<; , iva 
TravTayo^iv avTolc, •jTrdpyj) to d<y^cLXi<;- ^ 
jl'ras^ ohv iv TTcLVTi >{,aKu) <t cv iKyria-i Aay>- 
Tipctig 6 Sf^o/J^o^; avGlstJ', Traii ov 7rdvTy\ ■ ■ 

T? y^ TrdvTcag, }tj «AiTraAiv, dXy\-dii; fiBAio- 

THT05 ydo 7^ itJ^dTni iTifLig-Qi dv yiVOlTO 

Tig., To p^Jivcii Tiy.'a,v cj^ dy'iHi; , ov^-vh^ 
d^icaaai Koyn' §id tovto ■ip^/jaiv iu orjoi lav 
y,y\ Si^cdVTai !/(*«?, i^i^X^.''^^^ ^''^'^ '^ ""^- 
Kicjdc, c/H.iivr\(; r^ r >iovio^TOv t -Trodaiv cy.- 
Tivd^cti sV ai;ro7s. Afi; yao 'z^cLpd r [^n v. ;,. 
Si^a[.iiyct)v a.vG>^ , fM^iTi [A,i\v dvaoy^ouAvccv 
r lipm ■A.YipvyfLdTcav , iA.i\SiV to Trapdvrav 
i^iKiiiai Ka^ih' rtwi-davoy ydp KO[^i$ii 
cjtr drifLdrovTai to aooTri^iov Kiii^vyj^a v^ 
T olx,odicm6Tr\v , ttspi ggw oiKiTag opd.xnti 
p^H^-oi)?, « TaiTTctp' ctvTCov evKoy'ictii^Y\Tilv. 

<){ oi oy_\ot yvovTc^, -ny.oXotj^-ncav utjTu. ^- H- 

O/ ftiv SaifJi.ov'iCi3v ^iiTOvvTig aTraKKa- a. r. 134. l. 
yw ., 01 -j :u dhc)cv^niA,dTCt)v dTrd-diCiv riryav .^ 
o\ y^ T^ TTap' avTOv i/,v<^aycoyicti yKiXo- 
fjS^oi., TT^ocriS^ivovTU Ti r^ [idKc/, iVTOvco<;. 

'W ^s y}ixs^a y]f^a.TO y.Xiv:iv y.. t. X, >. I"J. 

KKiV0V<7l\i; '^ Yll/i^aq, ^ 0<70V OvdiTTCt) ^- J- ,'.^' '' 

7r^OGSoKCi)fA.ivni cafiSt, t^ icwipag,, Tr^oivoav 
T oyKm o\ [j,a&nTa\, ;tj Jh x^ 7rpoain<Jctv , 
Tcif VTTia avTwv ■■::i>~pa.KKr\<Tetg 7i-po<yayoiTii' 
y^ Ti ro aTroKvadv '^iv ., ifiTd<ja)/J{'j aKpi- 
Cct)g- 01 [/.ev U)c, 'ic^rw t i7r0[ji.'ivci)v ctvTOO .,7rovn- 
^'uiv 7rviV[A,ctTCdV (TfVg^ovTWy avchit' , aTTCtK- 
KaTTi^ TraomdKHV 01 3 (^ It^uiv d^ppca^n- 
[LdTiov i^^Tnv 'iK^iCiv cog ovv eiSoTeg ita- 
■dnTa\ OTi KaTavivaiq [lovov , aTro^re^aiVei 
Toig x,d[^Yii<yi to 7ro^ov/tS^ov^TO dTToKvaov 



232 

o.Cgsu' tpaar k^ «jc ctvTol jwaAAoy dictiBiuiY- 
Tii cog 'is&a.fCf^-.aaa.YrOi t >cai^oi), «AAa t^ 
ilg Gsir o;;^A«5 afa^iis iyo/uSpoi., jtj oIoy [ai- 
AercdVTfs «5« t izot/u&fjiKYiv ifh^tifim^ y^ r 
KYiSi^ ActMY d^^x^o/iMfjor Trknv o^a, t «raa- 
e«/3AnT0V Y\iiipcnmo- r '^^^^KctAHfA.iYa' ov 



Mdllli. XV. 38. 



^■5^ 



3;a 



yb [/'CVOV C/KitVCt dtQU)GiY, CtTZip aV CtlTuiXJiV 



\j7ru.99cj.i TTap' avrov toh aJcoAtsGoSfni' av- 
TW, aAAa ^ 5rpo?-(-&M(T/v at/ToV? Tct c/x. '^ 
(piAOTijWH Si^iag , Grir rtTa^&VTa^ at/TOV ^ia 
'^0'aiOL/ ■aravTOS rtva^iTW^^^og Xj '^stpcdf ?is 
svavJpiav SmAovoti -tsrvisGju.aTi^cny 6x.i}\dji 
y) }U ^■/gLYi[J-etv avroic, "SocpaS" aAA' j?v a5ro- 
pov TO ■^y)[ia Toig [tabnfTa^iq- i7riKO[Mi^ovTO 
yb ovSiv , raAMv aoTMV TTiVTi y^ l^^^vcay Svo' 
y^ aTrrify^Koy toDto Tr^oaioVTE? avTCd- /va 
Q y^ iTt [A,cll^0Y ilq v-\o<; TO ^av[*.a "^iXV •> 
T^ •9'jos &)v (pt;(Tf( , 5ia ZoTTii TzavTog '^yi- 
YOocFKnTai, TroXVTrKaaiaQi to ^^ayjj' /3As- 
iTii Ti itc, otypavov, Oiov T ttvcriOfv ft;Ao^;av 
aiTWV i^oa 3 H^ TOVTO Si' r\[^S.c, , oJ^ovOjtti- 
X.W5' sVi ji*sv ^ap at;T05 6 Travra TrAnpciiY ., 
« av«'&sv K^ raapa ^ra^Soj st;5o;c/a* /va q 
fta6«,«.'^ OTt 'ZaTTii^ng cipxo/i.^oi^ Jtj jm.sA- 
AovTis apTOV c^JcAav, 9?« :^^0(T(ir?(V (3(p£/- 

AOjuSf)^ VTTTtaig aCOTip Cv^iVTig X^pCji ., iCj 

T avw-Ssv ftyAo^/av jV at/xov Kara^fipHV, 
cpyvi v^ TVTTog >u oSoi T 7rpci^jM.aT0S yiyo- 

ViV «jtt/V ol)<.OYO[A.iX.Ci)g- itTaOTrOlTl-OTi TTfOi- 

(Btj TO Gat/|i*a- x,aTiKopia^y\ TrKn^vg ciY^pm 

OVK 6\iyu>V , ih TTiYTi 5^ Q^iTiiViTO X^^^".- 

oas, '/'«'p/S ^uvaiXMv «^ 'zsaiSicov tqvto -^ 
iTiPoi Tis T dyueY ivafy^^iTMv Tolg iavTs 
TrpoatTnriYiyKi Xoyoig- * x^ ov [t'i'^i tovth 
TO 71-s.PaSoPov rtAAa yczp kj kociiyoi cnw- 
eAiytKTav KXacjaaTcav , ^io^iKa- Xj t'i to Iv- 
TivQiV; 7rKr\po<^op'ia Ga(pr\g , oti t^ (ffAo^f- 
v/as TO ^Mjtta, "ZsAa^r/av i^^ Trapct ^iov 

T dvTiKTiaiV i^i<^l Q 'J^ /^£/V TO/S dpyaiO- 

Tipoig ■davfji.aai tu viot c7t;/A/3a/vovTa, k^ 
u.jas oVTa J^ T^ aVTyig dvvafticog iYipfyi[Ji.aTa- 
iC^i^iv cv i^ri[>i.o) t6 [jcavva to/s cJ^ lapariA- 
apTOV ovpavov iScoKiV avToig, aprov dyyi- 
Awv 'ki^a^fp ttV-&^£()7ros, /y TO c*/ •^ahyi.o^tg 
v[ji,Yov/u^ov * rtAA' /5ot/ TraXiv ct/ ipii[A.cp 
To/s c* ci,Si'ia. Zoipiig , KiyopriytiKiv di^d^o- 



CVRILLI ALEXANDRINI EXPLANATIO 

dio quodam faciunt lempore iam elapso . 
sed benivolo erga lurbas sludio, quasi iain 
pastorali ofiicio vacantes , et populorum 
curam gerere incipienles. Age vero specta 
incomparabilem oxorati lesu bonitatem. 
Non enim ea solum concedit, quae disci- 
puli sequacibus turbis ab eo fieri volcbant, 
verum etiam liberali manu beneficium adii- 
cit, amalores suos omnimode sibi deme- 
rens , atque ad spiritalem alacritatem edu- 
cans. lussit enim victum quoque illis dis- 
tribui. Verumtamen inexlricabile hoc eral 
negotium discipulis; nihil enim secum at- 
tulerant praeter quinque panes duosqu,e 
pisciculos, quam rem lesu accedentes re- 
nuntiarunt. lam vero ut miraculi sublimi- 
tas magis conslaret, et ipse suapte nalura 
Deus omnimode appareret , quod tenue fuit 
multiplicat. Tum caelum suspicit, ceu inde 
benediclionem postulans; verumtamen hoc 
sapienter nostri causa faciebat ; quum alio- 
quin ipse omnia implcat, et sit superna ac 
patris bona voluntas. Sed ut nos discamus , 
mensae initio , quem panem fracturi su- 
mus , Deo offerri a nobis debere , supinis 
veluli impositum manibus, ut benedictio- 
nem super eum desursum impetremus ; 
typus ipse et rei gerendae trames nobis 
dispensativa ratione factusest. Deindequ6 
evasit demum miraculum? Satiata fuit non 
paucorum hominum mullitudo ; nam quin- 
que millium numeruni exaequabant, prae- 
ter mulieres ac parvulos. Hoc enim san- 
clorum evangelislarum alius narrationisuae 
adiicit. Neque heic substitit miraculum ; sed 
et fragmenlis rcpleti fuere cophini duo- 
decim. Quid inde? manifeslum hoc argu- 
mentum est, liberalitalis virtutem a Deo 
uberem referre remunerationem. Licet au- 
tem animadvertere , quomodo cum anti- 
quis prodigiis nova conspirent , et unius 
eiusdemque potentiae opera sint. Pluit in 
deserlo manna Israhelis filiis: panem caeli 
dedit eis, panem angelorura manducavit 
homo, prout in psalmis canitur. Sed ecce 
rursus in deserto indigenlibus cibo, large 



subvenil, tamqiiam caclo illum demitlcns. 
Xamque exiguum muiliplicare, et veluli ex 
nihilo tantam alere mulliludinem, non est 
priori illi prodigio absimilc. 

Inlerroga^it illos diceiis: quem me diciiiit 
esse turbae? 

Prinio ac prae celerisxognosci dignum 
est, quid dominum nostrum lesum Chri- 
stum ad hoc permoverit , ut ita sanctos 
apostolos interrogaret. Nihil enim intem- 
pestivum aut sine idonea ratione loquilur 
aut agit. Qmd ergo dicimus? Paverat in 
deserto inriumerabilcm lurljam quinquepa- 
nibus, diios admiscens pisciculos. Quae au- 
tem nihil prope erant adeo creverant , ut 
reliquiarum cophini duodecim reportaren- 
tur. Obstupueranl itaque una cum turbis 
beati discipuli , illumque Deuni esse vere- 
que Dei filium factis ipsis perviderant. Dein- 
de a populo secedens, solitarius oralionj 
instabat , se ipsum nobis exemplar hac quo- 
que re exhibens , immo vero excellenlem 
magisterii arlem discipulos docens. Esi- 
stimo enim praesules populorum, et qui- 
Christi gregi ductando elecli sunt, necessa- 
riis semper negoliis occupari deberc, al- 
que id constanter agere quod Deo gratum 
est. Quod probe sciens divus Paulus aiebat : 
semper orate. Ergo omnium Servalor ac 
dominus semet tj pum , ut dixi , vitae san- 
cto horaine dignae agendae discipulis prae- 
bebat, solitarius orans cum ipsis solis. Ve- 
rum ea res discipulorum animis perturban- 
dis par erat: videbant enim huniano more 
orantera, quem heri prodigia Deo digna 
edentem spectaverant. Non e^t ergo incre- 
dibile dixisse eos fortasse inlra se: quem 
hunc esse existimabimus? Num Deum? an 
hominem , ac velut nnum de sanctis apud 
nos prophetis? Sane miracula edit tam- 
quam Deus , attamen indignum naturali 
Deo est orare. Qupnam aut quanam re in- 
diget Deus? L't ergo cogitationum huius- 
modi tumultum compesceret , quaestionem 
hanc commovet ; non quod aliquid eorum 
ignoraret, quae de se ab exteris diceban- 



CAP. IX. 233 

vct)?, oiov c^^ ovs^ctvoZ ;caS(£t5 a^riiv xo fa^ 
TsoAuTrha.Tia.acLi to (ipcf^v ^ y^ olov ck t 

f/'n5iV05 T OVTCO 'ZSOAXnV dTTOOl^i-^ictl ■ZS^-fl^VV , 

oux. aTrioiiioq a.v iir\ ru) 7rg&)r&) (Tyi(ma. 

^V,7T^Q:oT^,a'sv aOTCo; Xsyn^v' livx y.: ^iyorjciv 
01 oy^^oi iivai; 

Upmov c/Kiivo y^ Trpi yi t oiXXccv a^iov 
ISuv., t'i to }(,iK?\nii,oi T Kvpiov Y^ /j^S 'lnaovv 

XZi^OV iTzi TOVTO dpct[J.ilV y ilj TrPJTftVCLl Tolg 

li-yioig dTTOTcAoii r 'zcivaiv, Yiyav t ipuiTin- 
aiv ovdiv yao i^m t Kaipov jCj t ita-dr,- 
KOVTCi Xoys , £j Ka.Kft x} ipya^iTai- rl ovv 
apcc (JajWJv ; 5-3-pj-\J,£i' cv ip>][A.Cf) Qr^ 'o^^^.ag 
oCk ivcipi-^ixyiTiii oVTctq aproii ■uHvti , Ciuv- 

«^.•S'3t/'\|,a5 l^^-^vSJ^giSvO- 'ZSiTTAiOVCtiCt 3 ct/- 

TCi)i; ra c/:c [/,iidivog^ ui^i y^ n,\ot,a [tar uiv Ai"- 
<p^y\vcti >cocp;v85 ^cD^accf icaTiTrhriTTOVTO toi- 
vw 0[A.ov Tols '6'X,^.oii 01 [tana^iOi [^ct-^nTai 
}Cj ■Biov ovra y^ ^iov viov k^ aAYi-^nav ., 
di' avrm ri^iavrai t y.arcoobco[j.iva)v iira 
T h'^?^cav d^o^Oirnaaq., iu •^'S^ovws icara- 
[^ovag^ ih Trpoa^JXfxg «tvvjtsjvsto , rvizov 
ritlv lavrov K^ y^ toDto t(-9-«js, [x.a.hXQV q 
^iSaaicaAiiicav [A.a^&^^iarccv ivri^^viav S'iSa- 
aacov CStr jttaGnTas' Silya^ ol[/.ai'G^ \a.cbv 
v.pci<^v]i(,orag , i^ y.aQnyiiSti^^ Kayjivra^ r 
avTOv ■dpi[A,[j.dTa)V ., ci/ 7r(idy[^aaiV dvay- 
Kaioiq iivai Sia TravTOg., icay.ilva Bpoovrag 
opaSzLj , ra i$ c\<, >i5nTai Qiog- yJ, rovro 
ilScai 6 •&6(J'57-S(Ti@o UavAoi., dSjkAfiTTTCOi 
Trpoaiv^^ia^i (pnaiv- * ovkovv 6 fjciv t oAwi' 
acornp y^ Kvpiog, tvttov iavrov i? i(p!uf wo- 
KiTHaq ctyiOTTpinovq icTOnlro ro7g [/.a^n- 
ralg. icara[^6vag ir ^ca ^j^^ fAiJog f-t^ [/..cvcov 
avrcov dKK i\v jj^ics ^cpv^iiv to 7rpoiy[A,a 
G^~ [/..aQnrdc,- id)p'j)v ^a? dv-BpcoTTivcoi iv- 
}lc/j^ov, ov X'^^^ Ti-diavrai Qav^/.arap- 
yovtra ■QiOTrPiTrcog- ovSiv ovv a^a to a.Trc-t- 
icog ., c^iilvo Tra rdx^^t 'Trpcg iavGsif JiVsTv, 
riva TOvrov itvai vc[*.'iao/.'% ; aoa •3-«cv; h 
dvQ^co-izov ^y^ cog 'iva t ;c.a-&' Yi[tdg Yiyav r 
dyicov Trpo^p-flTcov ■ ■^av^^arapyii [^iv ydp ., 
coi; •&eOs, «Vi Q dvdp[j.o^QV avrco r^ (J^vaiv 
GsS ro 'apoatvX^iSft^' rivog ydp oAcog Silrai 
^icg; "iva roivvv t t roiovrcav cnvoicov dvro- 
ac^y',a'A ^cdv^qv , 7roii~!r'ai t Trivaiv ovSiv 

30 



23i 



l^iv nyvoyiy.c>.i t x^p 
7ra.pa yi to75 's?w dizo^pifitoy 'j fJt.aK?\ov /^ 
T 7ro?-Km V7royo'ictg, k^ opQrw ctvrolq r ttI- 
^tv i(i<P'JTiv(Jcti 6sAft)y riya Si\ ovv ^ ^iiaiv ^ 
Ot b^^k^AOi AiyaiiV ilvai ; Ofia.i ro 7* Trivasai 
iVTi^^vU: ovx. iv-dvg i]7nv ^ v^ili Tivct, ^w? 
AiyiTi ilvoLi; a7ro(^ip{ 'j jMaAAov, «V/ r t 
«r^ ■Spi^AAov iF cy.lictXiov olvtov r^ dSoKi- 
ttof d7ro(^yivcti , uercta-o(i'iari Xoitsov iig 86- 
^ctv dAnQivnv.^o Sri y^ ^risipctH.Tctf iiTrovrcav 
yC)T f/,etQnTO)v r t b^Aa Sc^ctv^ i(^y\ ctvTolq' 
vs/,ilg Q r/»':^ ui KiyiTi elvai- cottux; J^ct'i- 
piTOv To , i^.a.=7; ; 5^0) Ti-S>i!r!V avc^ r a\- 
Aa)v,'iYct •,L, Tcii OKiiycov (^vfu^aiv v7rovo'iai, ^ 
//■w i^iKOav iyjjxji iziol ctvTt: t S^cfav (;/*=/? 
(l:yi<TiV oi i^:-tK- fjxiyot , 01 '^yn^cp -;! Trcto' ii/.^ 

K£X,Ayil^iVOl TT^Oi dTTOTOKr.V , 01 Ti/Jf!^ Ti^Ct- 

rypfyiftaTtov fJi,dpTV^ti, t'ivu fts ilvctt (^ctTi- 



S. CVKtLI I ALKX.VSDRIM KXPLANATIO 

vrov y^ovAkc^uiicov lur, sed ul polius suos a niulloruin opi'^ 



npoTT» 



Sa. 



a -uiaAiv T aKKcdV Ui 



fof. 



y~j TTavTOf T X^P°^ yiviTai <^ofJi.a. y^ rai 
^JiAoSsa? ipivyiTai (pcovag ^ dKpilByi 3 ■7* iig 
avTOV TricTcCi)!; 6i/.oAoytav C5c(P«p:-< , As^ojv , 
T XpiTOv T ■&eov' da^pxAyi pca-^nTtK;- ov 
ydp TOI $HCT< d-i^Acog Xpig-ov avrov iivni^ 
T -deov T Xflig-by 3 uaAAov 7rAil<roi yJv 
yap , 0* cai d^ro yi t x.i-^iSztj 7ra.:ia, ^iov, 
'v' ij3-<^6pnc, rpjixrHi ct)vofjt.a<7[A,ivoi '^iTo'r 
oi ftiv yap i;;^iaQ>i(7av eig (iacjiA-cci 0/ k 
iig Tzoo^yirai ., Oi 3 ;i^ r Jr avroij t Trdv- 
TCi)v r]yJ/! cojTiipQ^ Xpi^ov XaSirrn Av- 
'^ooaiv , TovTiT-.v y\f/.iic,, y^ toj ayici} Trviv- 
fLctTi icaraKip^^tafiiVOl ^ T t ^ig-ov }CAr.Tiy 
icr^i^KaiS^j- i'tpr\Tas yovv Sta 7^ t ■>|,aAAo>'- 

TOg ^COVrii TTi^t T Ct^;:^aiOT5^u)V * ,1411 aTrTl- 

cr^i T ^i^Zv fj,ii.,y^cv To7? 5j-^o$«Tai? fta 
jtill 'uTOVyipiV((T&i' r\/A^^f Q TTipi Sict ^covrif 
'A^^ccicovu * , c'|«AOf? ih (TOi)Tr\^av AaoD 
<T«, 1- ditxiat fJznr ^j^irot;^ (7«- ovxcvv TrAil- 
roi M.eK 01 "XJJi^ot „ KiKAnvTai 'q ovrcoi sVj 
T Trpdyftctrog- i'ig ^ J£^ f^i-ovog 6 t ■deoi/ yJ. 



uionc rctralieret, et rectam ipsis fKJeni im- 
primercl. Oucmnam itaque. ait, turbae me 
esse dicunt? Viden inlerrogalionis soller- 
tiam? Non ilico dixit, quem vos me essc 
dicilis? sed magis eos ad externam famam 
rcfert, ul lianc ,mox refutans, et inipro- 
habilem convincens, eos deinde in veram 
sententiam deduceret , quod et reapse fa- 
ctum est. Aam referentibus populi opinio- 
nem discipulis, ait lesus: vos aulem quem 
me esse dicitis? Quam sollerter dictum est 
« vos! » Ita nimirum discipulos ab aliis 
secernit, quoniinus illorum opinionem se- 
ctentur, nec humilem de eo sententiam ge- 
rant. Vos, inqiiit, selecti, decreto meo ad 
apostolatum vocati , prodigiorum meorum 
testes, quem me esse dicitis? 

Eriimpit ecce prae ceteris Pelrus , et 
universi collegii fit os, plenaque Dei amore 
verba pronunciat , atque accuratam fidei 
confessionem facit dicens, eum esse Chri- 
stuni Dei. Cilra dubium loquilur discipu- 
lus; non enim dicit eum simpliciler Chri- 
stum, sed Christum Dei. Plurimi enim per 
tempora extiterant, qui ulpote a Deo uncti , 
dicti fuerant christi : alii enim ut reges, 
alii ut prophetae fierent, uncli fuerant; alii 
deniijue, nempe nos, accepta ab oinnium 
noslrum scrvatore Christo redemplione, el 
sanclo Spiritu uncli, christi apj)el!ationem 
conlraximus. Dictum est itaque psalmistae 
voce de antiquioribus: nolite tangeie chri- 
stos meos, et in prophetis meis nolite ma- 
lignari. De nobis autem Habacuci voce : 
« egressus es in salutem populi tui, ut sal- 
ves christos tuos. Ergo plurimi christi; sic 
autem ex re ipsa vocilali fuere ; sed unus 
solusque illc patris Dei : non quia nos chri-^ 
sli simus ab alio potius quolibet quam a 



•jra^os- ov^ «5 «/-tf^i" f*f>' bvTWK ;);^pi5-«v, Deo uncli ; sed quia ille solus proprium 



)c, ov ■deov fjLaAAov, dAA' i/iPH tiyoc,- dAA' 
cog avTOv y^ fjcovn ., 'iSiOV 'i^ovrog Traripa^ 
T c* To75 ot/paio7?' ^mAok oijv fhv on t- 
■TiPtOY TrAn-dvoi; v7ri^a'ipcov avrov .^tzpoTVi- 
VrftHAf TWTra'^! , wjbvTct wsvov avroij- Gsbs 



habet in caelis palrem. Conslat igilur a Pe- 
tro reliqua multitudine separatum lesum, 
relalum fuisse ad patrem , ccu ipsius solius 
proprium. Nam Deus naturaliter existens, 
et ex Deo patre singulariter efFulgens uni- 



IN LCCAM CAP. IX. 



235 



genitum ipsius Verbuni , caro factum est 
secundum scripluras. Sed et illud necesse 
est cognoscere, quod nempe in Mallhaei 
scriptura beatum discipulum inveniemus 
dicentem: « tu es Christus filius Dei vi\i. » 
Brevians autem vehili incarnalionis myste- 
rium sapienlissimus Lucas , pari quidem 
senlentia est , sed tamen paucioribus ver- 
bis utens, dicit ipsum Christum Dei; reli- 
cet autem Servalorisad Petrum orationem. 
Apud Matlhaeum vero dicentem lesum com- 
periemus : « beatus es , Simon bar-Ionae , 
quia caro el sanguis non revelavit tibi, sed 
paler meus qui in caehs est. » Sine dubio 
itaque divinitus edoctus fuit discipulus. pa- 
tre ipso deducente eundem ad Christi my- 
sterium cognoscendum. Adnotandum in- 
super , sapientissimum Petrum , unum con- 
fiteri Christum, propter eos qui in duos 
dividere Chrislos Emnianuhelem audent. 
Non enim intcrrogavit discipulos dicens: 
quem dicunt homines esse Verbum Dei , 
sed fihum hominis. Porro hunc Pctrus con- 
fessus est Christum esse Dei. Cur vero Pe- 
tri confessionem mirareraur, si nihil ha- 
beret profundum atque reconditum, ac ce- 
teris vehili invisibile? Nam quid omnino 
pater Deus ei revelavit? \um quod homo 
essel? Ergone hoc erat a Deo revelatum 
mysterium? Huiusne rei causa Petrum ad- 
miramur , et ipse tam singulari praemio 
dignus evasit? Sibi enim dictum audivit: 
beatus es Simon bar-Ionae. Atqui reapse 
dignus summa admiralione est. Quam ob 
rem? Quia quem in forma nostra cerne- 
bat, hunc credidit esse Christum palris, 
id est incarnatum et humanatnm, quod ex 
ipso prodieral, Verbum. 

At ille increpans eos, praecepit ne cui 
dicerent hoc. 

Quum fidem suam discipulus fuisset 
confessus, comminatus est ilhs Dominus, 
ne se esse Christum cuipiam dicerent. Al- 
tanien quidni polius oportebat discipulos 

(1) Adhuc contra Ariauos siue pausa Cyrillus. 
(2; iNestorii haeresim Cyrillus sugillat, adversus 



■^ui i^a.ipiTCt>i 6 jM.oyo;)^o>i5 uvtov Xoyog, 

yifoYi oap^ ' ) 7 ^v ^^' yi^^^^J-l^f^ivov dxeho 

ye f^iDv a.V!tf>ca.'iov ilS:va.f cv yao t« t Mar- 

9a;« avy^a.tpri *, t y.,a.y.apiov y.uL^Yiry\v iv- *Matih.x\i. ic. 

Q^i)GOjuS<'j ilTTOvra., fjv li 6 XpifO?, 6 viog t 

■dlOV T ^COVTOi' 'o7nTiy.Ci)V Q COCOJip T oilCO- 

vof^ictv Go^pcoTctTOi A«>ca5 , Gvy^iaiTm f^iv 
K^ raq c*voia.i , (^pa.'^u\oyi'i(jai q cp«!7( , ii- 
TTiiv avTOV r X^iTOV t •^iov- ctAA' Ci^ravia. 
y-iv TTct^a T ffftJTM^os yiyovcog Trpog ctv- 
Tov ^ a-iGiyyiTcn Ao^o?- in q tS) MaLrQa.icti 
Trahiv il-uBOVTct actc^voc, evpnaoii^' yetKaPto<i 
ii ^i[A.ci)v l2ap 'licvci, OTJ aa^^ rSj ai^ta. ova 
d7ri>id!\v-l'i (701, ciAA' o Trctncp jW» o c-^ roli 
ov^a.yoii' i^iv ovv oy.oAoyni^ivcog •dioSiSx- 
KTog 6 y.a.-^y\Tt\i^iii; iTriyvcoaiV ctvrovT Jt/ 
X^iTOV [j,v^t\^iii TroStffyiactVTOi a.urii t Trct- 
^oc,- ay}iA.HQ)riOv q ws ivct t Xpifov oiyoho- 
f{ ao(pa)Ta.rci Ui^oi , Sicc c^ liq Bvo r'iu- 
veiv ToP^cccovrag Xpirot)? t Lftfta.vayiA '2 r 
ov yao inpiro avcfcsir Kiycov riva. Ai^yaaiv 
01 av-dpcoTTOi iivcti T T Qiov Xoyov ^ dWa 
r viov T dvdpcoTrii' }^ rovrov o UiZoq cofjco- 

Aoytt iivctl T Xpi^OV T ^iOV' TTCOi Q «^iO- 

■&aviA.a<roi « OfjioKoyia lYiZa , ii ftyiSiv j^ot 
ro (ia^v r^ Ki>ipvixfjAVOv ^ Kj olov a.^zsOTrroy 
roig ■^EToAAoii ; ri yap ohcog a-uriKdhvSiv 
aVTCt) 6 ■^iog i^ Traryip •. ori avupcoTTog 'cgi : 
tSto uioSiSaKTCv 'tPcxv i/..v<^ypiov ; iTn rovrct) 
ri-davfA,a<rai , ^ t ovrcog i^aipircov «^iwGn 
yipcov^ YiKHo-i ydp' ftaKdpiog li l.it^cav (Bcig 
lcova- dKXcc TiQavfta<^ai ., kj a^piSpa Si- 
Kaicog- Sik Troiav alriav ; ov ya^ n^iarai 
cv iiS}i Toj Ka^ y\ftdg ,j lovrov TriTri^i^Kiv 
iivai T Xpi<^ov T Tra^^og., TOvri<pi aaPKCO- 
■^ivra y^ ivav^QpoOTryiaavra t c-k 'p ovaiag 
avrov TTpoiX^ovrct Xiyov. 

'OftoAoynaavTog t -^k^iv t fia^yirov , a. r. ug. u. 
iTriTiftnaiv avrolg 6 Kvpiog , iva fty\Bivi ii- 
TTCoaiv OTi avrcg '^v 6 X^iro^" y-cti toi Trcog 
^aAAoK iS:-i ctJu" ftaBt^rdg ro^ig d7ra.\rayj:,ai 

quaii! tot aliis scriptis pugnavit. 



23t> 



S. CVRILLl ALKXANDRIM EifLANATld 



ycyipvTT:^)' auri\; TaTO yt fiv 'ipycv t Trap ubiqueipsum praedicaref Hoceniraad apn-* 

avri 7r:iOKr^:-i?icriA.ivu)v eh a7r(j<^o\yiv (iW' slohitum designalorum odicium eral. Ve- 

&)^ (pnai 70 ^d[u.i^ct TQ li^ov * ^Kaiooc, 7ra.VTi rumlanicn , ul sacrae lillerae aiunl, omni 

TT^dyi/.ctTr i^A To'ii Tsap' ictVT^i KyipCfi^cttJi rei suum tempus est. Sciebat praedicalio- 

d>toA8-&«(7a/ ra hiiTrovTo, Tolq 5^» ■y.poTi- nem suam subsficulura ea quae priorum 

T?;fff/*fcvoi?- Taro Q Hv 6 ^-au^oj, to 5ra6o? , complemenla forent. Erant autem liaec, 

K^ adpn'!. bdvcLTog, « dx. viKpcbv dvd<^a.- crux, passio, mois in carne, resurreclio c 

(7(5- to Y^i-yct y^ l^aiffioy rtAn^&w? anfjSiov , morluis , magnum lioc videlicet vereque 

J(' ov f*.ii^a.pTvpy\Tai.i ^io^ m aKy\Q noc, .j >t} eximium prodigium, quo Deus verus com- 

viog h^ <pi/(TiV T -d^iov }^ TzctTpoi^ 6 EjUjtta- probatur , naturalisque Dei palris filius. 



v8>iA' t6 yi oKcoi KctTctpyyirjcti (javaTov, r^ 
dvct^^i-^^m T (fi9opav . v^ crKvKivacti t 'a^ltv , 
y2j KaTctXvtJcti T SJ^.^oKh t Tupavv/Ja, k^ 
o>L y^iGn 'a!Qir,aoLi T df/.ctpT'ia.v ., }Cj dvoi^a.i 
Toli iTri jHi TCii av&) Trt/Aa?, j^ avvd"\.cti t 
yyiv ovpctvq-, •&£0V bvTa x^ dK»-^:-ia.v diri- 
i^yiviv ctvTov ovKovv cv «-aip« KiKivet (Jiyyi- 
octi to ftv^yipioyy dp^ig av o (TVft7rct(; -fi ol- 
KovofA,iai Kofoi , ih TO avTw 'zopiTrov I^sASii 

TTipag' TOTi ^B iMipfttVOi OK ViKfiCCV , a-^C- 
tvftViiSa^ Toii dTrOLVTCtyoQi ■J «5 -TrPd^jiTCtyi 

TO [tv^yioiov, 5TpoGf(5 ccTraii t cv tti^h Si- 



Emmanubel. Namque omnino morlem de- 
slruere , corruptionem annihilare , infcros 
spobare, diaboli tyrannidem abolere, ape- 
rire terrestribus supernas ianuas, terram 
cum caelo copulare, baec inquam lesum 
Deum verum esse dcmonstrarunt. Ergo ad 
tempus sileri raysterium iubet, donec uni- 
versa humanationis ratio ac cursus ad con- 
gruum sibi exitum perduceretur. Tunc enim 
e mortuis resuscitatus, revelari ubique ter- 
rarum iussit myslerium , proponens cunctis 
in fide iustificalionem , et per sanctum ha- 



Kaiuxjiv, r Qia. t ayas l6a.7ni(yftaT0i «aU- piisma purgationem. Dixit emm: « data cst 

a.o(jiv l(^;] ydp- * s5oG« [toi Trdaa. s|«(Tia, niihi omnis potestas in caclo et in terra: 

5v TJ «^avo) yC^ iTri -^ yinc,- -zso^dGGjvTje , fta- euntes docete omnes gentes, in nomine Pa- 

^nnvaari jtdvTa rd s6v« , /Sa-siT/^ovTrS ilg tris et Filii et Spiritus sancti baplizantes, 

T oyofta T -uja^oi Kj T vm y^ t aym ttviv- monentes eas observare omnia quaecum- 

,aaT05* ^i^dav.ovTic, ai/Gjtr rvipiiv ydvra que vobis praecepi. Et ecce ego vobiscum 



C(7a zviTiiKdf/JM} Cftiv 'iij (5« iyco y.B' vfto)v 
ilfti Trdtrag Tcii Kfthctg, iccg 7« avvT^i^ila.g' 
/aS' yi/jJ^ ydp J5-/V }tj ai ytftlv dtd t ayia 
7TViVftaT0(i.) yjj T dTvdvrcov .^v^ctlg cnav- 
Ki'(^rxi Kvpi^^ (1 ~. 

"0; ■ya^ '2v e-a.l(Xx.'^-/5y [i- y.. t. X. 

noAAa y^ ravTOv ipyd^irai ^riaiftd 
Ti }Cj dvayKaia, Sid tovtcov t Koycav ■zsgS- 
Tov jajv Si':Ki'vaiY ort TrdvTYi ts y^ 'tzdvrcog 



suni omnibus diebus usque in finem. No- 
biscum cnim reapse est , et in nobis per 
sanclum Spiritum, alque in omnium ani- 
mabus inhabital Dominus. 

Nam qui nip crubiierit etr. 

, Multa simul ulilia immo necessaria his 
verbis exsequitur. Priino quidem oslendit, 
fore ut cos omnino qui se suosque sermo- 



i-^iTui To7$ a(C7;i^yvof^svoi5 at;TOv «^ (jffu- at;- nes erubuerint, par eventiis corripiat. Cer- 

(1) Ad V. 22. oportet filium hominiS mvlftt pati etc. haec sunt apud D. Tliomae catenam. « Cyrillus. 
" Dticum niaiauinimi strenuos in armis ad audaciam provocant, non solum eis honores poUicendo victo- 
» riae, sed etiam ipsum pati generosum esse fatentes. Tale quid videmus docere dominum lesum Chri- 
» stum: praedixerat enim apostolis quod oporteret eum perpeti ludaeorum caluuinias, occidi, et tertia die 
" resurgere. Ne igitur putarent, Christum quidem passurum persecutiones pro vita inundi, eis vero licere 
>' lentani vitam ducere; ostendit quod necessario per aequa certamina gradi decet, cupientes eius gloriain 
» obtinere; unde dicitur (v. 23.): dicebat autem acl omnes etc. » 

Item ad v. 25. apud D. Tiiomae catenam, nec non paulo melius apud Corderium » Cyrillus. Quod 
•I autem Christo in caritate placere, inconiparabiliter praestet mundi splendoribus atque deliciis, declarat 
» dicens; quid enim prodest ctc. » 



IX LLCASI 

te undenam nobis maior alacritas accidat? 
Nam si iudex quosdani reveretur , ceu ip- 
sis obsequii praestiti mercedem debens , 
vel amoris praemia . vel benivolentiae re- 
tribulionem; ciir sine ulla dubitatione non 
dicemus, foro ut in aetornis honoribus glo- 
riaque versentur ii , qui adeo splendida 
consequentur bona? Deinde timorem quo- 
que illis iniicit , se caelo esse descensurum , 
haud iam viH illa priore cuni specie , et 
condilionis noslrae humilitale, sed cum pa- 
tris maiestate stipantibus angelis. Ergo gra- 
vissimum est ct exitiosum , damnari nos 
ceu pusillanimitalis atque ignaviae reos a 
supervenienle caehtus iudice, et angehcis 
ordinibus circumstantibus. Magnum quid 
autem et admiratione dignum , et summam 
praebens felicitatem , si quis exanthitis suis 
laboribus laetari possit, et sudoris prae- 
mia sperare. Laudabuntur enim hi , dicen- 
te Christo : venite benedicti patris mei , 
possidete paratum vobis regnum iam inde 
a mundi constitutione. 

Dico aiitem vobis: sunt quidam de liic 
stantibus etc. 

Quum nondum ex aUo virtutem acce-^ 
pissent discipuli , congruum erat eos huma- 
nis infirmitatibus laborare , Chrislique ver- 
ba apud se reputantes , dicere : ecquis se- 
met ipse negabit? vel quomodo, si animam 
suam amiserit , denuo inveniet eam? Quod- 
nam vero haec damna passis par praemium 
erit? Ut igitur ab his cogilationibus eos 
avocaret, atque ad animi robur transfer- 
ret, eventurae ipsis felicitatis cupidilatem 
iniiciens ait: dico aulem vobis, sunt qui'- 
dam de hic slantibus, et rehqua. Regnum 
porro Dei , ipsani dicit gloriae visionem , in 
qua ipsemet coram speclabilur , quo tem- 
pore scilicet terrae incohs illucescet. Ve- 
niet enim cum Dei patris gloria , non vero 
in humili nostra specie. His promissis , 
scanditin montem, tres habens in comita- 
tu deleciGs 'iscipulos. Deinde semet trans- 
figurat in eximium quemdam Deoque con- 



Cap» IX. 237 

tS Aofb^ t6 t i'(7a)V rv^^^fiv. Ti 5' ay 'yivoiro 
laov ili fi;9ujM.ia5 Svvct.y,iv i d y6 iTraiT^vvi- 
rcti Tivai 6 Kontii, cag i7ro(!)nKa)v avTolq ^ 

T^ lV'Z!Iii-d'i'ia,i jM.i(7-&01' , l^ T^ iti CtVTOV dyd- 

T^nc, Tcc yipa. „ z^ t t^ ivvoicLi <^i;pct,vov , voog 
ovK '■Ttv avctuc^iAoywq dTriiv , oti yravTn ti 

K^ 'oid.VTdOC, CV dTiXdjTnTOi(i 'iGOVTOLl TlfAaii 

Ti y^ Bi^aig oi t ovtco Actf^Trpcov TiTV^n- 
KOTiq dyct^m: iha ■zirpo? rovTOig (p6f3oy 
avToli ci/TiKTH, y,aTa^y\(riS^ Kiym i^ ov- 

pctVOV , OVX. CV (Jf^tKOOTTpiTriia TVJ izp^^tvi ju 

v^i(j'l TY\ ica^' t]^.a.i, «AA' iv do^n rjj t 
7ra'^og Sopv(popiiVTCt>v dfyiKoJV ovaZv Trcty- 
'^aAiTTOV y^ oKiQpn jw.=s-ov to KaTctyvctxr^H- 
yai (tiv iTTi SrtKlcz Ti Xj d(piKi^y'ict , KCtTa- 
(poiTiia-ctvTOi avcc^iv t h^itov., x^ dyy^lKCiiv 
Tctf[x.dTCt)v t^ig-tiKOTCav' fiiyct^'^ ''^ TravTog 
■SavftaTOg a^iov ^ v^ t^ iie Ah^iv ivy\ftip\ac, 

TTPO^lVOV , TO iTTl TOli «5« ■^OO-^iTTOiiJftivOli 

'^alosiv avcrsv', iCj to ■n-pOGdoKo.v t IBocotcov 
Ta<; rt^oi/3as- iTraivi^naovTcti a£) o/ roiSro/, 
Xpi<^OV KiyOVTOi' SfJTi Oi ivKoyr,fA,ivoi T 

7ra^C5 ftis , i(.hvipovofiy\(7aTi t tiTOif^a^yftivnv 
vfji4V ^aaihiiav rtwo KaTa^oXni KoCfJHi. 

X. T. >.. 

Ov-TTCo T c^ v-^ni Svyafji,iv ia^nKorai 
citr ^cfSnras, iiKog riv dv(^pcazoivaii dc^Bi- 
viiaig <r^-?ri<Jilv ^ Kai ri toiovtov 'sapl av- 
Tov covivonKOTa-i ilTriiv ,7raiq d^vncJiTai ng 
ittVTOV; « ttSi; a^oAsca? t lavTOV "\.v^iiv 
ivorKJii TrdXtv avTinv ; ri q Toli rovTO 7ra- 
^ovcjt TO l(Jo^aTOvv i<rai yioag; "iva roi- 
vvv T ToiovTcov aJojtT d7T0^'/!<jyi KoyKJ/jS^ , 
tCj olov ftira^^^^aKKivcjyi Tr^oi ivaiSpiav, -t^ 
£Vo|M.«vn5 avTvig ivKXiiag 'fh^vi.tiav cnriKcjov 
<^y,ar Xiyca q vftlv , il<ji rivig t (oSi sVw- 
KOTuov , Kj Tci i^y.g- ^arsihdav \ Gsui^ avTVW 
T •&sav Kiyn t^' Jc^«5, ci/ y\ i^ avrog oip- 
■9'H(TfTa(, Ka-d^' ov Kaipov 'ch\d[^-^si rolg 
iTTi yng' ti^a yap cv 035«, K^ t -aiov y^ 
•zaa^Sos, }^ ovK cv (JfJtiKpoTrgiTrnct rw Ka^' 
tiftdg- ravra v^TrorJ^^^^ofj&fj^^ dvnaiv ilg ro 
opi^,rpiig avrcov (ffsir d-TroKiKrug iXt*>Y' 
iha fJtiraTnXdrriTai Trpog i^aipirov riva <^ 
■diOTzpiTTti KafjfprpornTa , w<^i tCj iftanafx>ov 



B. I. Vi. 

c. f. ni. 
F. r. Hii. h. 



S. CVRILLI ALEXANDRIM EXPLANATIO 



238 

at/VoD tJ) t ^coTOi w^o(7/3oA>i J^Aaft-vj,aj , 
JU oaov aTZ%npa-i^cti ^okuv uto, Mu)i;cT«?, 
r^ 'HA;*5 rc^iit^i^KOTi^; r Inodvv 7spoai\d- 
Aav rtAAnAois f i^oSov ctvTOV , «|i if^iXhi 
-zcAmooCv, (fiMcriv, c* "Ifpou(TaAM,a, ToOrs^-j 
'T'' /^ aapKoq olKOvO[J^cii TO f^v<^inq^iov ^ x^ 
TO jV< t Tdvpov GccTiupiov TTa&oi' Kj yio 
'ogxv rtAn^dss, 0T( 3ia M&)t/ffSft)S voy^oc, £^ 
T dyicov 7rp0'fnTCt)v 6 \6y(^^ to 'Xpi<^ov 
f^'jGTi)piov ■7rpoa.v'i^n'^aiv y o [/.iv cv tvttok; 
y^ aKictlg^ y.OvovoV)() Ka.-da7ri^ cv ■^'ivctKi 
KctTcf^dcpcov avTo' oj q TroAvTpo^zscoi 57-^0«- 
yopivKOTig j coq tCj otp^maiTcti v^ Kctipovg 

Cii ii^H TCp KOL^' «jl*a5 7 k} '^ TrdvTCOV iVl- 

Kiv aa)TVip'ictq ov cD^^iTHCTfTai T i7r] ^vKn 
QdvacTOV oCkovv « Mcovaiceg kclI 'HAioO 
Trapds^aaii ^ Kcti to TrpoaXctXilv «AAmAoi? 
aiyG^tr, oiKOvoi^ici th i]v ^iv f^dAct S'myv- 
act, Sopv:po^ovju8fOV pi.iv i^tto vof^s y^ yrpo- 
t^YiTcov T Kvpiov y\/(^ 'Inaovv X^ifov, cog 

}C; VOftH }^ JT^OjpHTWk SiaTTOTtlV , TrpO^H'^- 

■QivTct Jlt 'ouctp' civTCidV ^ Si' cov ahKy\\oi<; 
auvccSd ■^poiKYipvTTOV ov ya^ aavfi(iaTct 

TOli BlCi T VOfJCH JOj T 7T^0^t]T?OV i^ TOVTO 

oiftai 'tgi TO ciAAmAoi? 'zirpoaha.Aiiv Mco'u- 

aict T liPCOTCtTOV-, Kj T T TrPO^^yiTCOV TTUvd- 

pi<^ov 'HA;ay. 

'AAA' 01 ftiv fA,ctKd^toi jUaQnTai B^cf^^y 
Tzux, dz!rovv<rd^sai , t« Trpoaiv^ri a-^^^ohd- 
(^ovToq T X?i5"oii" £(T<* Sf^ypnyo9i]aavTi<i , 
■^icopol ysyovcta-l i^ ovtco anzTnq k^ •©^)^- 
Oi^a fA.iTaiio?\t]<;' «■j/hv aviViyKovTi^ t Ka- 
^■ti .jly'ivcoaKov (i-Ktt^coc,T dXn^nctv Kj oln- 
Qiii KoiTrov 'iacoi ■dicnjiaio<; u'iTP0i, oti 
TU^^a ivi<riv KUtpoi 'T^ /SafftAsias t Gecv, 
rt7ro5s;:^;^fTai f^Jv tck; iv tco opn J^^^i/Sa?, 
aKvwdi; Q '"^£/5 diiv ^victu^ (fnar aAA' ovk 
«5«, (p>ia-j\, As')'jf 01) ^ap iiv Kaipoi 7^ 
avYT^iiai T alcovoi, K} t Aa/Ssjy G^rir-a^i»? 

•T^ 'i7rY\yyikfA,iVYI(; i\7r'lS'Q~> T f^iQi^lV ov- 

<7«S oi;k sV «p;^a7? «Ti 7^ olK0VOfJi,'iai, Trcog 
Yiv ilKOi KaTa\ii^cti t Xpirov 7^ ii<; t ;co- 
afA,ov ayaTTYK;, aTrci^oiTnactVTct t 7rct\jiiv 
VTriq ctvTov; (r'iacoKi yap t vsr' ovpavov ^ 
y^ avTOK v^^Oftiivai t Xy aapKX ■^avaTov, 
y^ Sid "T^ c% viKPwv dva<raaicoi KaTapyn- 



gruuin splcndorem, ila ut eliam vestis cius 
luce as|)crsa fulgerel, ac veluli radiis scin- 
tiilarc viderelur. Mox Moyses atque Helias 
Icsum circumslanles loqucbanlur invicem 
de excessu eius, quem erat, inquit, Hie- 
rosolymis compieturus, id est de assum- 
ptae carnis myslerio, et de salutari in cru- 
ce passione. Vere enim in lcge sua Moyses, 
nec non sanctorum prophetarum litlerae, 
Christi mysterium praemonslrarunt ; ille 
quidem umbris alcjue figuris , tamquam 
paene in tabula illud depingens, hi autem 
aliis aliisque modis praenunciarunt , ipsum 
et in forma nostra staluto tempore visum 
iri, et pro omnium salute necem in ligno 
perferre non recusaturum, Itaque Moysis 
atque Heliae praesentia atque colloquium, 
prudenle quodam consilio contingebat , ut 
praeclare demonstraret, stipatum quidem 
a lege prophetisque dominum nostrum le- 
sum Christum , utpote legis ac propheta- 
rum dominum , ab ipsis vero praemon- 
stratum, quatenus consona de eo praedi- 
caverant. Non enim a diclis in lege et pro- 
phetis discrepabant. Atque hoc fuisse col- 
loquium sacratissimi Moysis cum praestan- 
tissimo prophela Helia puto. 

Sed enim bcati quidem discipuli pa- 
rumper dormilant, Christo orationi ope- 
ram danle: deinde experrecti, speclatores 
fiunt tam venerandae ac mirabilis immu- 
tationis. Nempe sopore discusso veritatem 
agnoverunt. Putansque mox forlasse divus 
Petrus, lempus regni Dei adesse, vult qui- 
dem in monte habere stationes , tria tamen 
fieri dcbere tabcrnacula dicit. Atqui ne- 
sciebat , inquit scriptura , quid diceret : non- 
dum enim tempus consumendi mundi erat , 
neque recipiendae a sanctis promissae spei 
participalioncm. Quum ergo nonnisi ini- 
tium esset sacrae dispensationis, cur opor- 
tuisset Cliristum , omisso suo erga mundum 
amore, passionem eius causa subeundam 
recusare? Reapse enim orbem terrarum sal- 
vavit Christus patiens pro eo mortem, et 
hanc ipsam per suam a morluis resurre- 



IN LICAM CAP. IX. 230 

rlionem destruens. Conslat ergo Petrum /jug aCTCv ovx riS^. TOi^^ctpovy 6 niTPog, 

sine rei sensu verba fecisse. OTnp '';$». 

Facla est species vultus eius altera. 'Kyr/sTo rd iiio; tou jreoaiJTrot/ auToO hifoy. \. 29. 

Quoniani audierant, fore quidem ut ca- 'E^c-t^M ri>cisov , oti Sii avas-wv*' ^ H;«*5- b. r. 93. b. 

ro nostra resurgeret, quanam tamen figura Tjpctv uapx,ct^ ttoIo) j (jyjiu.a.Ti a5«Aov «v, 

nesciebant, ut eius mutationis excmplum na SS) S-iyfjua. 7^ jiAfra/SoAMS , at/ToD Tiw 

proponerel . carnem suam transfiguravit , GJpna. |i*ST5/3aA£v, iiVa «jm.7i' t sA^rlJa /Sf- 

ut spem nostram firmaret. Coram ipsis ita- &a.M(jyi- f.i,iTai^o^<p^Tcti TOifapSv 'iiJi.7rpo(j{iiv 

que transformatur. Factam vero transfigu- a.CTci)v ■jmrm.y^^a.i j ^a|WSK t fJi.iTau6p(^ii>- 

rationem putamus, haud abiiciendo huma- civ avTOv , ot;;;^,^ 5m 'zoh to ayjnft.a. TOrtvG^w- 

ni corporis formam , sed lucida quadam ■^civof a^zco/SaAovTos t Tffl^waTOS, «AAa 5o- 

gloria illud ambiente, et vilissiniam car- ^«5 t<vos (fiiiTOriJot/? '^^'^iXKovawq a.VTO , 

nis speciem in nobiliorem aspectum mu- v^ (^ aTifJi.OTa.TOV 7^ aapncq •^apa.H.Tiipa. 

tando; iuxta illud « seminatur in ignomi- [.(.iTa-^mvvayii ^uccui^ iU o-^i^v ivKXii<;-i^av 

nia , surgit in gloria » a divo Paulo prae- k^ to , G7ri',piTai cv dTifji.ia. , iyi'ipiTat c* 

clare dictum, Nunc enim corpus hoc caro ^o^^i, •zapa t •&?!« UavAa K,a.Xcag iiPtiui- 

nuda est, nullo honore vestila, nullo na- vov * vvv fJi-iv yap avTO tovto aap^ sV»- ' i. cor. xv. ♦«. 

turali decoreornata, sed nihil aliud, quam yvfjt.yt] , ov So^y\ Tivi KaTaKi^^^coavi.ivn , ov 

naturae suae ignobihtatem infirmitatem- Xai/.-d^poT-flTi tpt.aix.jj xaTH^Aa c^hn , -4'' 

que habens. Verumtamen cum resurreclio Xmv $i it^ fji,ovluj r cr. itvaicoq «^o^/av t£ 

fiet, transformatio quaedam mirifica acci- OjM.oD k^ tfaGsveiav sp^Kffa* y^ q t tS' avas^a.- 

det, et gloriae non tamen figurae muta- (Tjo)? x.aip6y dJ^aAXafri Ttg i^ai ^i07rpiztiy\<i, 

tio. Tunc enim corpus divini honoris ve- rCj ^o^n? oty ayjnp^cLTOq fjLiTa^oKti- ■diiag ^t' 

stitu iam splendescet. Fulgebunt quippe S6'^vihln(BA)')[/,a<Jt (ti^a<jZa.-^({ KotTrov 6k- 

iusti tamquani sol in regno patris eius , Aa|M.4.8(T) y: 01 ^ix.atoi Ka^aTnp 6 «Aios cv 

secundum Servatoris effatum. Futurae ita- tyi fSaTiAela t Tra^^oi; aCTCv , x!j t t GccTr.- 

que illius gloriae exemplum exhibebat di- po? (pcdvriv * <ym'iVY\i ovy -^ |tt?;Aot>(7«5 Jo|ns •Miitii.xiii.is. 

scipulis demonstrata transfiguratio ; quae V'uiz^nyfJi.a Trapi^ytKa r. <u^^^H')(^^ii(Ta.To'i(; 

idcirco in corpore peracta fuit , ut sub fAa.&nTocii ^iTauopcpcoaig- xa» GcofjcaTiKco^ 

mortalium oculorum visionem caderet, el- sVs^ji;cvt^TO Trpog t6 y^ Tolg ■dvtiToii aCTCcy 

iamsi illi splendoris nimielatem non per- i]<; Gsav j^-zso^ectjTv ocp9aA|ao75 , £i ;j^Tt^^;p- 

tulerunt. ^oKrw oCk miyKav 7^ AajM.apsTMT©-'. 

Vo\ de nube facta est. ^ajvii iysvsro ix rrji vsgsXr,;. \ 3,".. 

Aliud quoque utile peractum fuit fir- Ui7rpaKTa,'t ti h^ iTipov •ypnaifjt.ov iig y {fi- 

inandae erga Christum fideitum discipulo- ^i^a'icoaiy -t^ sV aCTO) ^lg-fw? toTs ts pa- 

rum tum omnium nostrum. Namque ex nu- GnTaT? j^ Traatv r\ft.'iv c/k v5<f5A«s y ap ayco- 

be superne, tamquam a Deo patre, emissa •&tv «? o« t •&«oD tu ttcltpoc Ka.Ti7iifji.(^-&y] 

vox fuil , dicens: hic est filius meus dile- ipcovn >ky^aa- ovt^c, 'bgw 6 vlog ftn 6 aya- 

ctus, ipsum audite. Dumque haec vox fie- TrwTog , aCTOv aKoviTi- Kj cn tco y^ui&rx^ t 

ret, inventus est, inquit, scriptura, lesus (poJVHv, iv^i-d-» , c^y\aiy , 6 Vfiaovc, :V«5 f^o- 

stans solus. Praecipit ergo hunc magis au- voj- M.co'vaicoq 3 Kj Trpocpyntov paAAov, at;- 

diri quam Moysem alque prophetas. \e toD aKOvHV '^TaTT^- iva. q fjcvt avKOipctv- 

quisautem forte veritati calumniam struat, T«Ta( Tapa tivmv « aA«G«a Ae^j-oVTWV, oti 

quasi Deus Moysem ab iis polius audiri Muitiffiu); fJca.\Xov aKOvny aCddr TrpoTiTa- 

mandaverit, caute adnotavitevangelistadi- P(^£v. 6Vf(TM|i.«.«vaT0 o iCayy^t<ryii; Kiycov oti 

cens: dum ea vox fieret, inventum esse sck c* tS) ^JJyJc&rtf t ipcovYw, evpi^dt] 6 'InffoD? 



2i0 



8. CVIUI.I.I Al.i;XA>r>iUM EXPLA.VATIO 



uovog- ctvTOv TOjfa^Sv Trpo-^iTcf^iv Akovhv 
Kdi yap 'cgiv ctvTOi TiAQ^ vcjm-oi; k^ 'si^o- 
(PnrSif 5(0 fccti wpog 'lisJct/ove iAiyiv r, el 
o^Tiviri Mcavrjft^ 'fh<fiviTi civ i^oi- Tnp] 
yap i^ov 6Kilv@^ i^^ot.-^iv * n fxiv tov 
Qiov KX.t TraTPog tpwvM KctAyi ts j^ «^'a- 
yoc.(jTQ^- aKpaTCf) Si Y\Syi KctTi^^^oju^jot ot 

fACC,Qy]TUl di'ly.CtTt., Trt-JTTOVGIV iTTt TT^CGit)- 

TTOv, "tvct TraAiV Kcti Sm tovth y^d^Qco/J^o , 
0)5 dvayKctiOTaTyi Tolg eVi yHi n tov ace- 
TvipQ^ yiyovi Trct^ovcria i^ ^ia-iTna, "^rjo- 
^'ivy\ SytActSii KttTct (^ T^ imctvQpooixyiGiCix; 
rpowov il ji*M yctp yiyovi kci-^' r][^S.<; o 
l^ovo-^rii Tov ■diov Xdy(^, Ttg ctv r\f^^ 

riViJKiV aVCd^iV vpoQ^aXKoVTct QiOV \ Tli 
S' av Cixi^r] liui a^p^ctdrov ctvrov do^ctv, 
r ovS-v] Tcxyji t ^nraJK (popnruv; (pS? 50 
avTOv olKi]v dTrpoaiTov ^yJj (^icariTioi; cpiKJi 
TlctvAQ^ *. 

Ka(' 1050 ayvj^ urro toO oyXov dvs^Q7](Ts v.. r. X. 

OvK atA.co^yiTOv cgi^ t Trpoaooov iTroin- 
GctTO, KctTifiovdi yao T %o^oi; t^ uyicav 
y.ctSnrcov ^ u)i jw-m lay^vaavTCov 'fhTii^naai 
To) Sct.i[jiov'io- 'jS^ yciP Tijs^^Tct jM-aAAov t 
'Imcouv tUjj Tsa.p' avTov anilv 'fkiKnpiav 
^io (^nch 6 XfcTOS, w "^ia a7n<^oi- Sict 
liuu (TYiv Aiycov d-zsiaTiav ovk cvnpynKiv « 
XaQ^ii;- OTi yap ypn /^' ^iVsws k^ ^&t^u) 
'ss-poa-iivai^ Kai toIc, Tzap' ctvTOV -dui tov 
SvvaSuj ■5av[Ji.aTiipyiiv yJieAV Aa/3oD(Tiv, 
avTog H|t.t(Z5 iS:Sa'^i, 'dnavTayov Tbutj Tri^tv 
aiToov 'zsapci t^^ TrpoaiovTCOv avTCo- TavTng 
iViKa TMS anta; ctvTOv Kara^oci Xpi- 
ro; , •^uiav auii<rov y^ Siia'^a[^fA.ivLu av- 
Tov Ti ^ yi^ csv' 6[A.oyvcoiA.ova(; avToD aTro- 
KaXci)V 6 yap asjs-©-', y^ SiC(TGa[A.f.i,iv(^ 
•TravToog, k^t' ovSiva Tooaov op-3o-^oSiiv 
etScai' Toli OVTCO yvcojj-ni 'iyovaiv dvoaico- 
raTa^ ovk a^iol ■mLilvai Xpt?-Oi- y^ ii y^ri 
Tt T dv&pco^^ivcov ii^usiiv , oMyoo^ii 7^1 dKn- 
Siot., icoi t;v@~> Aiycov 'ia-OjAat tt^o? Vf/.ai ^ 
)Cj dvi'^o[^ai t/jM.S)v ; yap Kiyoov da-divn 
■^pog T Xy «^" 'uifviVfjt.aTCOv ci/i^yaav Gsir 
Tra^' avrS Ka^ovTai t X^?,^^ ^ avTng [^aK- 
Xov KaTnyopii 7^ Xapnoi, ov t XatBovTcov 
avrnv avTOv yovv dvoaiioi Karnyopnaiv 



liim lesum. Ilunc ergo audiri Deus piae- 
cepil ; namque ipse el lej^is el prophetaium 
complemenlum esl; qui idcirco ludaeis aie- 
bat : si crederelis Moysi , utique et mihi 
crederetis; de me enim ille scripsit. Et Dei 
quidem palris praeclara et mirabilis vox 
fuerat ; summo autem terrore correpli di- 
scipuli procumbunt in faciem ; ut hinc el- 
iam denuo cogiioscamus, necessariam a{j- 
prime (errae incolis Servatoris fuisse prae- 
senliam et mediatricem operam, quae vi- 
delicet per humanalionem contigit. IVam 
nisi conditionem nostram subiisset unige- 
nitum Dei Verbum, quis ex nobis venien- 
tem de caelo Deum pertnlisset? quis incf- 
fabilem maiestatem eius , et mortalium 
nemini tolerabilem sustinuisset? Namque 
eum lucem inaccessibilem inhabilare Pau- 
lus dicit. 

Et ccce vir de turba exclamavit etc. 

Haud inculpabijem vir hic fecit acces- 
sum; incusavit enim sanctorum apostolo- 
rum coetum , qui daemonium increpare ne- 
quivissent. Oporlebat autem eum potius re- 
verentiam lesu exhibentem, auxilium eius 
implorare. Ideo Christus ait : o generatio 
incredula! propter tuam scilket incredu- 
litatem gratia non est operata. Nam quod 
et ad Cliristum cum fide sit accedendum , 
et ad eos qui ab ipso miraculorum gia- 
tiam sunt consecuti , ipse nos docuit , fidem 
ubique exigens ab accedentibus ad se. At- 
que ob hanc causam hominem obiurgat 
Christus, generationem incredulam et per- 
versam ipsum appeilaiis et eiusdem men- 
tis homines. Etenim qui incredulus est el 
omnino perversus, nullatonus rccte ince- 
dere sciet. His corruplissima mente prae- 
dilis haud dignatur Christus adesse. Et si 
quid humano more loqui licet, negligit hos 
et fastidit ; quamdiu , dicens, apud vos ero, 
et paliar vos? Nam qui dixerat infirmas 
fuiss